cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Саша Барбул
Кариера
Во 2001 година, настапил во неговата прва претстава Рома, а потоа која била изведена во Жабаљ, и која исто така ја режирал. Од 2001 година, Барбул работи на проекти за ромската заедница во Србија и Австрија. Во 2005 година заминал во Виена, каде што глумел во различни сценски настапи: Futur Roma со Никола Радин и Liebesforschung со Тина Леиќ (2006); Во 2013 година, тој учествувал во претставата Österreicher, integriert euch! (Божја партија), Neue Bohemian Gastarbeiteroper (Александар Николиќ), како и во драмите Botschaft von Astoria (Сандра Селимовиќ) и Die Irre von Chaillot (Манфред Михалке).
Од 2007 до 2011 година, Барбул повторно живеел во Србија поради проблеми со дозволата за престој во Австрија. Таму го направил својот прв документарен филм „ Газела - привремено засолниште за 100-500 години 2009 година“. заедно со Владан Јеремиќ. Следувале филмовите Bitte nicht vergessen, Amaro Drom - Unser Weg и Roma Boulevard. Во 2012 година се оженил со Матилда Леко, која сега живее во Виена. Тој моментално работи со Филомена Грас на семеен портрет во една српска ромска населба.
Своето прво кинематско искуство Барбул го остварил во играниот филм на Харалд Сичерик, „Bad Fucking“. Неговата прва истакната улога бил во австро-германскиот криминален филм Das ewige Leben во режија на Волфганг Мурнбергер. Потоа гостувал во австриската телевизиска серија 4 Frauen und 1 Todesfall (Волфганг Мурнбергер).
Саша Барбул е член на ИРФЦ (Меѓународна комисија за ромски филмови) и „Mindj Panther Roma Armee Fraktion“.
Дамјан
Дамјан — село во Општина Радовиш, во околината на градот Радовиш.
Според пописот од 2002 година, селото имало население од 311 жители, со што селото се вбројува во средни села во областа на Конче и Радовиш.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на крајната западна страна на територијата на Општина Радовиш, сместено во малото Дамјанско Поле. Селото се наоѓа во едно рударско средиште за експлоатација на железо и бакар. Атарот на селото се допира со подрачјето на Општина Штип. Селото е ридско, сместено на надморска височина од 550 метри. Од градот Радовиш е оддалечено 12 километри, додека од магистралата А4 на потегот Радовиш-Штип околу четири километри.
Водата за пиење во селото Дамјан е обезбедена преку бунар од поранешниот истоимен рудник, со кој селаните стопанисуваат сами и не е под надлежност на општинското комунално претпријатие ЈП „Плаваја“. До селото води асфалтен пат.
Рударската населба „Дамјан“
Историја
Според бројните археолошки наоѓалишта во близина на селото, може да се потврди дека во атарот на селото постоел живот уште во дамнина.
Во близина на затворениот рудник „Дамјан“ во текот на 2017 година бил пронајден најголемиот антички рударски град Марчово. Овој град бил споменуван и во турските списи како најголем рудник во тоа време, со што конечно се потврдила легендата за неговото постоење.
Стопанство
Атарот на селото зафаќа простор од 16,5 км2, при што преовладува обработливото земјиште со површина од 847,2 хектари, на пасиштата отпаѓаат 347,6 хектари, а на шумите 319,7 хектари.
Во основа, селото има полјоделско-сточарска функција, додека дел од активното население работи или работел во двата соседни рудника (Бучим и Дамјан). Во селото работи продавница.
Рудник „Дамјан“
Истоимениот рудник за железо се наоѓа во непосредна околина на селото Дамјан, во близина на градот Радовиш. Рудникот Дамјан е дел од рудниот реон Бучим-Дамјан-Боров Дол. Рудникот активно работел во периодот 1968-1992.
Рудник „Боров Дол“
Новиот рудник „Боров Дол“ се наоѓа на околу 4 км над селото Дамјан и истоимениот рудник, чие поле на работа ќе биде на подрачјето на општините: Радовиш, Конче и Штип. Рудникот е поврзан со превозна лента со соседниот рудник „Бучим“, со што ќе се продолжи работниот век на овој рудник.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Дамјан живееле 600 жители, сите Турци.
Според Димитар Гаџанов во 1916 година во Дамјан живееле 349 Турци.
Селото е средно по големина, но во однос на населението, двојно се намалило. Така, во 1961 година селото броело 606 жители, додека во 1994 година бројот се намалил на 348 жители, од кои 332 биле Македонци, шест Турци, а осум жители Власи.
Според пописот од 2002 година, во селото Дамјан живееле 311 жители, од кои 304 Македонци, 6 Власи и 1 останат.
Според истражувања во 2018 година, во студијата за отворањето на рудникот „Боров Дол“ е наведено дека во селото се останати околу 40-тина постојани жители.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 175 жители, од кои 149 Македонци, 3 Власи и 23 лица без податоци.
Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во Дамјан:
* Извор: Државен завод за статистика на Република Македонија (1948-2021), според податоци од официјалните пописи во соодветните години
Родови
Дамјан во минатото било турско село, но денес е целосно населено со македонско население.
Според истражувањата на Бранислав Русиќ во 1928 година родови во селото:
Самоуправа и политика
Во век, Дамјан било село во Радовишката каза на Отоманското Царство.
Селото влегува во рамките на Општина Радовиш, која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година со Општина Подареш. Во периодот од 1996-2004 година, селото било исто така во рамките на Општина Радовиш.
Во периодот од 1955 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Радовиш.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Ињево, во која покрај селото Дамјан, се наоѓале и селата Бучим, Воиславци, Горна Враштица, Дедино, Долна Враштица, Ињево, Погулево, Сулдурци и Топалница. Во периодот 1950-1952, селото се наоѓало во некогашната Општина Ињево, во која влегувале селата Горна Враштица, Долна Враштица, Дамјан, Ињево и Погулево.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1597 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште. Во ова избирачко место е опфатено и селото Погулево.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 178 гласачи. На локалните избори во 2021 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 168 гласачи.
Тумба (Новаци)
Тумба или Селски Гробишта — археолошко наоѓалиште во битолското село Новаци. Претставува населба од бронзено време. Се наоѓа на 500 м северно од селото, веднаш до левата страна на патот за Добромири. Тумбата има средна големина, со зачувана височина од 6 м и неправилна кружна основа. Во Првата светска војна при копањето на ровови се направени значителни оштетувања, а во поново време тука се сместени селските гробишта. По површината може да се сретнат многубројни фрагменти од керамички садови и орудија од камен. Наодите се чуваат во Заводот и музеј во Битола.
Институт за истражување на меѓурегионален криминал и правда на Обединетите нации
Историја
Во 1965 година, Економскиот и социјален совет на Обединетите нации (ECOSOC) во Резолуцијата 1086 B (XXXIX) ги навелаорганизациските аранжмани за Програмата за социјална одбрана на Обединетите нации. Во 1967 година, генералниот секретар на ООН, У Тант, го издал Билтенот ST/SGB/134, со кој бил основан Институтот за истражување на социјалната одбрана на Обединетите нации (UNSDRI), со мандат да развива „нови знаења и нивна примена во унапредувањето на политиката и практиката во превенцијата и контролата и за малолетничка деликвенција и за криминал кај возрасни “преку истражување и техничка поддршка. Обединетите нации и италијанската влада потпишале договор во 1968 година за формирање на седиштето на UNSDRI во Рим, а Институтот официјално бил инаугуриран следната година од генералниот секретар на ООН.
Според Резолуцијата на ECOSOC бр. 1989/56, во 1989 година, Институтот бил преименуван во Институт за истражување на криминал и правда на Обединетите нации (UNICRI). Неговиот мандат бил зголемен со усвојување на сегашниот статут. UNICRI го преместило своето седиште од Рим во Торино во 2000 година.
Цели и функции
UNICRI ги структурира своите активности за да ги задоволи идентификуваните потреби на земјите-членки. Нејзините програмски активности произлегуваат од приоритетите идентификувани од Годишната комисија за спречување криминал и кривична правда на ООН. Тековните приоритети на Институтот вклучуваат, меѓу другото, активности поврзани со организираниот криминал ; реформа на судството ; малолетничка правда; контратероризам ; безбедност на големи настани; меѓународно кривично право ; перспективите на криминалот, правдата и безбедноста на новите технологии, како што се вештачката интелигенција и роботиката ; корупција ; трговија со луѓе ; заштита на жртвите; фалсификување ; компјутерски криминал ; злосторства против животната средина ; и злоупотреба на дрога.
Институтот е посветен на блиска меѓународна и меѓурегионална соработка и поттикнува споделување на информации и искуства на сите нивоа.
Местоположба
Институтот има седиште во кампусот на Обединетите нации во Торино, Италија. Исто така, има канцеларија за врски во Рим, Женева и канцеларии низ целиот свет, како и специјализиран Центар за роботика во Хаг.
Активности
Програмата за применети истражувања на УНИЦРИ е организирана во три главни области:
Кривични дела што се појавуваат
Единицата за појава на криминал е активно вклучена во напорите за намалување на влијанието на новонастанатите злосторства, како што е трговијата со луѓе; корупција; злосторства против животната средина; фалсификување и компјутерски криминал. Единицата за појава на криминал, исто така, делува за да ги заштити оние кои имаат најголем ризик да бидат жртви, вклучително и жени и малолетни жртви на трговија со луѓе; млади под ризик или во судир со законот; и жртвите на фалсификување - и потрошувачи и легитимни производители.
Безбедносно управување и контратероризам
Проектите во оваа област се фокусираат на спречување на тероризам; безбедност за време на големи настани; заштита на ранливи цели; спречување на радикализација; и спречување на недозволена трговија со хемиски, биолошки, радиолошки и јадрени материјали. Активностите се специјално дизајнирани да им понудат на земјите-членки сеопфатен опсег на ефективни стратегии за спречување акти на тероризам и за зајакнување на институционалниот капацитет преку ефикасно управување со безбедноста, притоа поддржувајќи го владеењето на правото и почитувањето на човековите права. Работејќи од флексибилна и одговорна платформа за соработка, Институтот нуди советодавни услуги, стратешка помош и акција-ориентирана анализа низ широк спектар на безбедносни теми. УНИЦРИ соработува со други субјекти на Обединетите нации и многу други меѓународни и регионални организации за доставување на координирани пакети за одговор. УНИЦРИ е член на Глобалниот договор за борба против тероризмот за координација на Обединетите нации, кој настојува да го зајакне пристапот на заедничката акција за координација и кохерентност во борбата против тероризмот и спречувањето на работата на насилниот екстремизам на системот на Обединетите нации и да ја зајакне поддршката за член Државите, на нивно барање, во спроведувањето на Глобалната стратегија за борба против тероризмот на ООН и другите релевантни резолуции и мандати на Обединетите нации. Во овие рамки, Институтот ко-претседава со работна група за нови закани и критична заштита на инфраструктурата.
Обука и напредно образование
Како дел од својата заложба за споделување знаење меѓу народите ширум светот, УНИЦРИ обезбедува многу програми за обука и образовни курсеви за прашања во врска со спречување на криминал и кривична правда. Одржува партнерства со многу универзитети и образовни институти за да помогне во водењето на нејзините курсеви. Курсевите што се нудат вклучуваат:
Посебен фокус е даден на образованието и обуката во земјите во развој, со поддршка дадена на академските и параакадемските институции за да им се помогне во развојот на активности и иницијативи дизајнирани да и користат на јавноста во целина. УНИЦРИ исто така обезбедува специјално специјализирани програми за обука на судскиот персонал по барање на земјите-членки.
Центар за документирање на УНИЦРИ
Центарот е главен ресурс на материјал поврзан со превенција на криминал и е достапен на истражувачите ширум светот за употреба во развојот и спроведувањето на техничките интервенции и истражувања. Исто така, поддржува активности за обука и организира иницијативи насочени кон пошироката јавност. Активностите на центарот вклучуваат собирање, анализа и дисеминација на законодавни, статистички и библиографски документи во библиотеката. Библиотеката има повеќе од 18 000 монографии; 1.250 списанија и годишници; десетици илјади документи произведени од системот на Обединетите нации и други организации; мултимедијален материјал; и сива литература за прашања поврзани со превенција на криминал и кривична правда. Центарот нуди on-line пристап до сите свои услуги, како што се библиотечниот каталог, Криминолошкиот тесаурус, библиографски бази на податоци, директориуми, написи со целосен текст и апстракти на монографии.
Канцеларија за врски во Рим
Канцеларијата за врски на УНИЦРИ во Рим има врска со земјата домаќин, Дипломатскиот кор, владини и невладини организации, академски, медиуми и граѓанско општество за промовирање на целите и целите на ООН. Канцеларијата го поддржува регионалниот информативен центар на Обединетите нации за Европа и обезбедува поддршка на генералниот секретар и други високи претставници на Обединетите нации за време на официјалните посети на Италија. Канцеларијата одржува свое мрежно место (www.onuitalia.it), која објавува вести поврзани со системот на ООН на италијански јазик.
Финансирање
УНИЦРИ е целосно финансиран од доброволни прилози и не добива никакво финансирање од редовниот буџет на Обединетите нации. УНИЦРИ ги спроведува своите програми со великодушна поддршка од голем број земји-членки и други дарители, вклучително и меѓународни и регионални организации добротворни организации и фондации.
Официјални партнери
УНИЦРИ соработува со голем број официјални партнери, вклучително и национални владини агенции, меѓународни организации, невладини организации и универзитети.
Зоодохос Пиги
Зоодохос Пиги (Ζωοδόχος Πηγή - „Живоносен Извор“) — село во Кожанско, Егејска Македонија, управно во општината Кожани од истоимениот округ. Во 2011 г. населението броело 3 жители.
Географија
Селото се наоѓа 4 км северно од Хадова, на самиот пат што води од Кожани за Бер, на јужните падини на Каракамен, на надморска височина од 1.300 м.
Историја
Првпат се спомнува во 1961 година со 30 жители.
Пописи
Движењето на населението по години е следното :
Црква „Св. Константин и Елена“ - Разловци
Свети Константин и Елена — главна селска црква во пијанечкото село Разловци.
Црквата се наоѓа во самото село, вкопана во земја, но сепак нејзината препознатлива камбанарија ја оддава положбата на црквата.
Историја
Црквата била изградена во 1850 година. Не е познато кога и од кој архијереј е осветена.
Според мештаните, црквата е уште постара. Започнува да се гради по иницијатива на Поп Стојан, заедно со блиските соработници Цоне Спасев, Стоил Ѓорѓов и Стоил Ковач. Нивните ликови се фрескоживописани на западната страна на црквата, наречени „ктитори сосе доми“, односно ктиторите со семејствата.
Црквата ја градело целото село, но Турците ја стопирале градбата бидејќи немало дозвола и на тоа место немало стара црква. Селаните го донеле стариот камен крст од црквата „Св. Никола“ од Горно Поле, го закопале на местото каде се градела новата црква и продолжиле со работата. Интересно е што за портата на црквата биле изработени два големи клуча од Стоил Ковач, а со едниот од нив и ден-денес се отвора оваа црква.
Кога Поп Стојан ја започнал својата револуционерна дејност, фреската со својот лик ја премачкал со пепел и вар. Така премачкана стоела уште сто години и била повторно откриена во 1976 година, на стогодишнината од востанието.
Спроти Благовец во 1914 година во дворот на црквата кај варницата полна со вар и вода, четата на Јован Бабунски извршила крвав терор. Имено, сите осомничени за соработка со бугарските власти (свештеници и клисари) живи ги боделе и ги фрлале во варницата.
Архитектура
Камбанаријата на црквата била изградена во 1938 година, кога свештеник бил поп Манасија од Разловци, при што малата камбана е лиена во Неврокоп во 1909 година, а големата во Разловци.
Фрескоживопис
Зографисана е во целост од непознат зограф. Во црквата се наоѓа насликано македонското сонце од Кутлеш.
Црквата е фрескоживописана во 1859 година, што се гледа од натписот на иконата на „Света Богородица“. Фреските ги работел Васил Зограф, син на Ѓорѓија Зограф од Струмица.
Иконостас
Иконите потекнуваат од век од Глигориј Пецанов, Васил Зограф и непознати автори.
NGC 3806
NGC 3806 — спирална галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3806 се споменува и како UGC 6641, MCG 3-30-42, CGCG 97-54.
Откривање
Објектот е откриен на 21 април 1862 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3806 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,2 m/лм2. NGC 3806 има привидни димензии од 2,2' х 1,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 169°.
Други поделби
Проучување на NGC 3806 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 36231. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 147; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1438. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1406.
Френк Лојд Рајт
Френк Лојд Рајт (Frank Lloyd Wright; - ) — прочуен американски архитект, дизајнер, писател и просветен работник, чии дела извршиле огромно влијание врз развојот на западната архитектура во првата половина на XX век. Работел на над 1.000 проекти, од кои повеќе од 500 биле завршени. Рајт бил истакнат претставник на органска органската архитектура, водач на архитектонското движење за изградба на прериски куќи и придонел за развојот на јусоновските градби. Неговата работа се одликувала со изградба на многубројни и разновидни објекти, вклучувајќи згради, цркви, училишта, облакодери, хотели и музеи. Тој, исто така проектирал и внатрешни елементи на градбите, како мебел и витраж.
Како истакнат и влијателен архитект за време на својот живот, во 1991 година, Американскиот институт за архитектура го прогласил Рајт за „најголем американски архитект на сите времиња.“
Рани години
Рајт е роден на 8 јуни 1867 г. како Френк Линколн Рајт во Ричленд Сентер, Висконсин, САД, во семејството на Вилијам Расел Рајт, кој бил учител по музика и веронаука и Ана Лојд Рајт, која потекнувала од познатото семејство Лојд. Френк бил воспитуван според каноните на унитаријанската црква. Во детството, посетувал градинка, чијашто улога во образованието на децата во тој период била во подем. Во 1885 година, неговите родители се развеле, а причина за тоа била неспособмоста на Вилијам да се грижи за семејството. По разводот го напуштил Висконсин и како што исткнал, оттогаш повеќе не го видел татка си. Тој, исто така бил оптоварен со бројни финансиски обврски, кои произлегле од потребата да се грижи за мајката и двете сестри.
Рајт бил запишан во средно училиште, но нема документи кои потврдуваат дека го завршил. Во 1885 година, се запишал на инженерскиот факултет на универзитетот Висконсин. Додека студирал на факултетот, тој работел како помошник на градежен инженер од месноста. Го оставил факултетот, без притоа да добие диплома за постигнатиот степен на образование. Во 1887 година, се преселил во Чикаго, каде што се вработил во архитектурното ателје на архитектот Џозеф Лејман Силсби. Ена година подоцна, се вработил во фирмата Adler & Sullivan, со која раководел познатиот идеолог на „чикашката школа“, Луис Саливен. Од 1890, на Рајт му биле доверувани сите проекти, чијацел била изградба на станбени згради. Во 1893 година, Рајт морал да ја напушти компанијата, кога Салеивен дознал дека тој работи и проектирајќи надвор од компанијата.
Истата година, основал сопствена фирма во предградието на Чикаго, Оук Парк. До 1901 година, бројот на проекти на коишто работел се зголемил на околу 50.
Прериски куќи
Слава на Рајт му донеле „прериските куќи“, кои ги проектирал од 1900 до 1917 година. Градбата на прериската куќа била во стилот на органската архитектура, стил кој е интегриран и единствен со природата. . Градбите изградени со овој стил се одликуваат со отворен изглед, во кој преовладуваат хоризонталните линии; со елементи изградени надвор од кровот на градбата; со тераси, изградени од придони материјали и фасадни рамки, кои служат како прототип на јапонските храмови. . Многу од градбите во овој стил се во облик на крст и во нивниот централен дел се наоѓа огништето, кое делумно е надвор од градбата. При изградбата на прериските куќи, Рајт обрнувал особено внимание и на нивната внатрешност. Тој проектирал мебел и се трудел да го вклопи, уредувајќи ја внатрешноста на најдобар начин. Најпознати прериски куќи, кои ги проектирал се куќата Вилиц, куќата Мартин и куќата Роби.
Својата сопствена куќа, „Талиесин“, Рајт исто така ја изградил во стилот на прериските куќи. Куќата, двапати страдала од пожари, во 1914 и во 1925 година и по двете обнови, соодветно била преименувана во Талиесин II и Талиесин III.
Во 1910 година, додека бил во Германија, Ернст Вазмут го издал двотомното Рајтово дело Студии и завршени градби на Френк Лојд Рајт, кое во чест на издавачот, денес е познато како Вазмутово портфолио. Делото содржи повеќе од 100 литографии од нацртите на Рајт. Сосвојот престој во Германија, градбите на Рајт станале познати и во Европа.
Јусоновски период
Вториот врв во своето творештво, Рајт го достигнал во 1930-тите. Тој започнал да проектира градби, кои биле изградени од готови материјали и претставувале железни и бетонски конструкции. , продолжувајќи да се противи на техницистичките стремежи на функционализмот кон романтичните идеи, единствени соприродата. Во периодот од 1935 до 1935 година, Рајт ја изградил „Куќата над водопадот“ (Fallingwater), која се наоѓа во Пенсилванија, а која била желба на стопанственикот Едгар Кауфман. Градбата претсавува конструкција, која содржи бетонски тераси и вертикални површини од варовник, изградени над челични држачи, кои се наоѓаат над поток. Дел од карпата на која се наоѓа куќата е внатре во куќата и е искористена за внатрешното уредување на куќата. Изградбата на градбата вредело 155.000 $, од кои работата на архитектот била платена со само 8.000 $. СИте делови од конструкцијата на куќата не се покажале како совршени, поради што градбата двапати била реконструирана, во 1994 и 2002 година, при што бил употребен дополнителен челик за изградба на нови челични држачи.
Во овој период, за клиентите од средната класа, Рајт проектирал куќи со поволна вредност. Самиот Рајт, овие куќи ги нарекувал „јусоновски“ или „северноамерикански“, по кратенката U.S.O.N.A (Unites States of Nothern America). „Јусоновските“ куќи биле компактни, економични и се развиле според принципи, познати уште од времето на „прериските куќи“. Широкиот покрив на овие градби надвиснувал над ѕидовите на кои имало тесни и долги прозорци, кои се извишувале дури до таванот. Градбите, кои биле проектирани биле претежно еднокатни и биле во форма на латиничната буква L, со што се вбројувале во градбите со сложена форма. воДома проектировались в основном одноэтажными и L-образными в плане, что позволяло им вписываться в участки сложной формы. Врамената конструкција на градбите овозможувала поевтина изградба.
„Јусоновските“ куќи требало да станат градежни делови на урбаниот концепт на Рајт, наречен „Град на широките хоризонти“. Односниот пренаселен град, требало на природен начин да се „деурбанизира“ со создавање на земјоделски населби, во кои главно превозно средство треба да биде автомобилот. Конептот „Град на широките хоризонти“ значително влијаел на изгледот на малокатните приградски американски згради.
Во периодот на изградба на „јусоновските“ градби, Рајт проектирал и општествени градби, од кои најпозната е зградата на седиштето на компанијата „Џонсон Вакс“, која била изградена во периодот од 1936 до 1939 година во Расин, Висконсин. Основната конструкција претставува централна сала со дрвени колонади, при што секоја колонада се издигнува нагоре. Објектите се групирани околу централното стебло, а квадратните плочи ја создаваат рамката, во која се впишани кружните плочи. Покривањето преку проѕирните стаклени цевки придонесува за создавање на атмосфера на „светост“ на работното место.
Подоцнежни години
Апотеоза на творештвото на Рајт станал музејот „Соломон Гугенхајм“ во Њујорк, којшто архитектот го проектирал и градел цели 16 години (1943-1959). Од надвор, музејот има облик на завртена спирала, а неговата внатрешност потсетува на мијалник, во чиешто средиште се наоѓа пополочен дел. Рајт препорачувал, изложбите да се одржуваат од врвот кон дното, притоа посетителите да се качат до последниот кат со лифт, а потоа постепено да се симнуваат по спиралната пешачка лента. Сликите, виснати на наклонетите ѕидови, при тоа треба да бидат во положба, како што се сликите на сликарски штафелај. Раководството на музејот не ги одобрило сите барања на Рајт, па денес изложбите запшочнуваат од долу нагоре, а не обратно како што препорачал Рајт.
Во станбените згради од тој период, Рајт исто така се откажал од правиот агол, како во уметничките форми и се насочил кон спиралите и кружниците.
Не сите проекти на Рајт биле завршени додека тој бил жив. были реализованы при жизни. Непотребната декорација, која се граничела со „кич“ на зградата на окружниот суд Марин била завршена 4 години по неговата смрт. Од проектите кои останале неостварени, а биле замислени, најпознат е проектот за изградба на кулата „Илиној“, којашто се планирало да биде висока една милја, да има облик на призма, која постепено се стеснува кон врвот и во која се планирало дека може да живеат 130.000 луѓе.
Личен живот
Станувајќи просперитетен архитект, Френк Лојд Рајт живеел, трудејќи се од ништо да не се откаже и често бил тема на новинарите.
Официјално, трипати бил во брак, но живеел и со жени со кои не бил официјално во брак. Прва сопруга му била Катерина „Кити“ Ли Тобин, со која стапил во брак во 1889 година. Во 1909 година се разделил од неа, а официјално се развел во 1922 година. Катерине «Китти» Ли Тобин в 1889 году. Брак распался к 1909 году, развод был получен к 1922 году. Заедничкиот живот со Мамој Чени, која била сопруга на еден од неговите клиенти, завршил трагично, бидејќи таа, заедно со сввоите две деца била убиена од слугата во домот „Талиесијн I“, а домот бил запален. Вториот брак го склучил со Миријам Ноел во 1923 година, но бракот се распаднал, бидејќи Миријам станала зависник од морфиум. Последниот брак го склучил со Олга Ивановна Гинценберг, позната како „Олгивана“. Рајт е закопан, заедно со неа и со нивната ќерка во западен Талиесин во градот Скотсдејл во Аризона. На семејните гробишта во Висконсин останал празен гробот на Рајт со надгробната плоча.
Рајт имал седум деца, од кои три сина и чеири ќерки. Од нив, Френк Лојд Рајт помладиот и Џон Лојд Рајт, исто така станале архитекти. Неговата внука, Ен Бакстер била позната глумица и добитничка на филмската награда Оскар.
Концепт на работа и значење
Без сомневање, Френк Лојд Рајт е една од најконтрадикторните личности во современата архитектура. До крајот на својот живот останал индивидуалист и во начинот на живот и во уметничкото поимање, но и покрај тоа, неговото творештво претставува значаен дел од од современата архитектура.
Рајт бил првиот кој интуитивно ја сфатил и разработил идејата за континуиран внатрешен простор, која европските архитекти започнале да ја разработуваат многу подоцна. На европскиот рационализам, кој го пробудил решавањето на конструктивните методи и социјалните аспекти, тој се спротивставил со органското сфаќање на архитектурата, според кое во центарот се става човекот и неговиот однос кон амбиентот во којшто живее. Според тоа, Рајт гоп завршувал секој проект одделно, независно од претходниот и со полна творба. Силата и оригиналноста на неговата визија се потврдени во последниот период од неговото творештво, во кое, прифаќајки ги европските искуства, создал дела кои по својата поетичност и пластична слобода обележуваат нов пат во архитектонското обликување. Иако, помекогаш бил оптоварен со литературноста и симболиката, неговото целокупно дело според богатството со идеи и разновидност е ненадминливо во современата архитектура.
Во текот на својот живот, Рајт бил прогласен за почесен професор на повеќе универитети, меѓу кои и на универзитетот Висконсин, на кој бил запишан како студент по архитектура. Во некои земји, исто така бил прогласен и за почесен член на одборот на академијата за уметност и архитектура на односната земја.
Сепак, неговата лична слава и прифаќањето на неговите дела биле многу поголеми по неговата смрт. Во 2000 година, неговата „Куќа над водпоадот“ била прогласена за „градба на XX век“. Американскиот институт за архитектура го нарекол Рајт „најголем американски архитект на сите времиња“.
393 п.н.е.
393 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 393. година пред новата ера, 393. од првиот милениум п.н.е., 93. од 4 век п.н.е. и четвртта од 390-тите п.н.е.
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 393 година се протега во 2243 и 2244, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2303 и 2304 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 150. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1045 и 1044 исламска година пред хиџра.
Шифон
Шифон (фра: chiffon што во превод значи штоф или крпа) е лесна и прозрачна ткаенина исткаена од памук, свила или синтетички влакна.
Поранио шифонот се правел исклучиво од свила. Во 1938 г., пронајдена е најлонската верзија на шифон, а во 1958 г. создаден е и полиестерскиот шифон, кој стекна огромна популарност поради неговата издржливост и ниска цена. Шифонот најчесто се користи како вечерна облека, претежно како наметка, за да ѝ даде елегантен и лебдечки изглед на тоалетата. Ткаенината се користи и за изработка на женски блузи, панделки, марами и долна облека. Шифонот е тежок за работа поради неговата ретка (со слаба густина) и лизгава текстура. Поради ова, шифонот мора рачно и внимателно да се пере.
Блаже Алексоски
Блаже Алексоски – Глумецот (, -,  ) — македонски театарски, филмски и телевизиски глумец, доајен на македонската глума.
Животопис
Алексоски е роден во 1933 година во Прилеп. Својата кариера ја започнал прво како ученик во драмската секција. Тој бил еден од основачите на театарот во кој се вработил 1953 година и го дал својот придонес сè до неговото пензионирање. Одиграл голем број улоги: Луков во Чашулевата „Црнила“ Омер во „Робот и агата“ од Чернодрински, Ристе во „Мангите пијат чај“ а останал запаметен по улогата во претставата „Татко“ од Стринберг. Во својата кариера остварил и завиден број режии на театарски претстави, пред сè на битови драми, меѓу кои на Бегалка, Печалбари, Антица… За своите глумечки реализации Алексоски е добитник на голем број признанија на МТФ „Војдан Чернодрински“ како и на наградата за животно дело на овој фестивал. За неговиот придонес за театарот добитник е на признание од Советот на општина Прилеп. Покрај глумата Алексоски се занимавал со литература, драматургија, проза, историски хроники. Алексоски беше еден од ретките хроничари на Прилеп. Како драматичар дебитираше со пиесата „Итроман Пејо“, а напиша уште десетина драмски текстови, меѓу кои и „Колобан“ по кој се играше и истоимената претстава во театарот. Ги напиша и делата „Аџи Христо Логотет“, „Тале Мелезот“, романот „Ах“, „Прилепските прекари“, а остави зад себе и необјавени творби. Ќе остане запаметен дека драмската сцена ја исполнуваше со фини и непосредни тонови, со една специфична мекост и непосредност, со многу топлина и шарм, оставајќи впечаток пред сè со чистата и лична дикција, со природната и доживеана игра, со изостреното чувство на вајање на деталот. Починал на 22 декември 2015 година во Прилеп.
Милорад Чавиќ
Милорад „Мило“ Чавиќ (роден на 31 мај 1984 година) — српски поранешен професионален пливач. Тој освои сребрен медал на 100 метри делфин на Летните олимписки игри 2008 година во историска трка со американскиот пливач Мајкл Фелпс. Чавиќ беше и светски и европски шампион, како и светски рекордер. Тој е еден од четворицата пливачи кои испливаа под 50 секунди на 100 метри делфин.
Тајкун
Тајкун - неформален израз кој се користи за означување на човек кој зазема истакнато место во светот на индустријата, благодарејќи на тоа стекнал големо богатство.
Милорад Чавиќ
Пливачка кариера
Роден во Анахајм, Калифорнија и државјанин и на Србија и на Соединетите Американски Држави, тој го посетуваше средното училиште Тастин во Калифорнија, каде постави четири CIF рекорди и национална ознака за средно училиште во 50. yd слободен стил. Додека пливаше за Универзитетот во Калифорнија, Беркли и тренираше со Мајк Ботом, Чавиќ постави ново училиштен и Pac-10 рекорд на 100 yd делфин (45,44 с).
Претставувајќи ги Србија и Црна Гора на Европското првенство во пливање на кратки патеки во Даблин 2003 година, Чавиќ го освои златниот медал во 100 m делфин и постави нов светски рекорд во кратка патека. Тој исто така освои сребрен медал во 50 м слободен стил. Чавиќ ја одбрани својата европска титула на 100 м последователните првенства на кратки патеки во Хелсинки 2006 (завршувајќи со 50,63), Дебрецин 2007 (завршувајќи со 50,53) и Риека 2008 (завувајќи со 49,19 и поставувајќи нов европски рекорд). Среброто го освои и на 50 метри делфин во Риека.
На 14 декември 2007 година Чавиќ го одбрани своето европско првенство на 100 m делфин во Хелсинки, завршувајќи на 50,63 секунди. На 14 декември 2007 година, спринтерот повторно го одбрани своето европско првенство на 100 m делфин во Дебрецен, завршувајќи на 50,53 секунди.
Во 2008 година, Чавиќ го освои европското првенство во 50 m делфин, поставување новиот европски рекорд (23.11) во Ајндховен, Холандија – резултат накратко  укинато кога Европската пливачка федерација (ЛЕН) веднаш го дисквалификуваше пливачот затоа што носеше маица на церемонијата на доделување медали на која пишуваше „Косово е Србија“. Сепак, неговата дисквалификација беше отстранета и неговиот рекорд беше признат.
На крајот на годината бил прогласен за најдобар српски спортист.
На Светското првенство во водени спортови во 2009 година, Чавиќ освои злато во 50 m делфин го скрши Светски рекорд на 100 метри делфин во полуфиналето, завршувајќи за 50,01 секунди. Во финалето Чавиќ го освои среброто со време 49,95. Во тоа финале, Чавиќ и победникот Фелпс станаа првите двајца пливачи кои ја испливаа трката на 100 делфин под 50 секунди.
Тој ги пропушти натпреварите во 2010 година поради операција на 'рбетот.
Олимпискиот комитет на Србија трипати го прогласуваше за спортист на годината, 2003, 2008 и 2009 година.
Во 2012 година (26 мај 2012 година) го освои златниот медал на Европското првенство во водени спортови 2012 година во Дебрецен, Унгарија, на 100 метри делфин, поставувајќи го најдоброто време во светот во 2012 година и нов шампионски рекорд – 51,45 секунди.
Летни олимписки игри во Сиднеј 2000 година
На 16-годишна возраст, Чавиќ ја претставуваше Југославија на Летните олимписки игри 2000 година во Сиднеј, Австралија на 100 м делфин (дисквалификувана) и 100 грбно – 42. – 58,25 с.
Летни олимписки игри во Атина 2004 година
Чавиќ ги претставуваше Србија и Црна Гора на Летните олимписки игри 2004 во Атина, Грција на 100 м делфин, 50 метри слободно и 100 м слободен стил. Чавиќ водеше во полуфиналето на 100 метри пеперутка, но веднаш по кривината на половина од трката, неговиот костум се отвори во вратот и вшмукуваше вода, поради што Чавиќ заврши последен. На трката на 100 метри слободно, Чавиќ заврши на 19-тото место пропуштајќи го полуфиналето за 0,02 секунди.
Чавиќ тренираше во The Race Club, пливачки клуб основан од олимписките пливачи Гери Хол, Џуниор и неговиот татко, Гери Хол, Сениор. The Race Club, познат како ,,The World Team", беше дизајниран да служи како група за обука на елитните пливачи ширум светот во подготовките за Олимпијадата во Сиднеј во 2000 година. За да може да се тренира со Race Club, мора да се биде рангиран во првите 20 во светот во изминатите 3 календарски години или во првите 3 во нивната нација во изминатата година. The Race Club вклучуваше познати пливачи како Роланд Марк Шоман, Марк Фостер, Рајк Нитлинг, Рики Бускет и Тереза Алшамар. The Race Club нуди различни пливачки кампови, пливачки клиники и видеа за техника на пливање снимани во текот на целата година за млади пливачи во нивниот тренинг центар со седиште во Исламорада, Флорида.
Летни олимписки игри во Пекинг 2008 година
Чавиќ ја претставуваше Србија на Летните олимписки игри 2008 во Пекинг, Народна Република Кина во две пливачки дисциплини. Иако се пласираше во полуфиналето на 100 метри слободно, Чавиќ се повлече за да се подготви за 100 метри пеперутка.
На 14 август 2008 година на Олимпијадата во Пекинг, Чавиќ го собори олимпискиот рекорд на 100 метри делфин за време на прелиминарните групи, завршувајќи пред Мајкл Фелпс и исто така го забележа најбрзото време во полуфиналето. Чавиќ дојде на второто место зад Фелпс за една стотинка во финалето и стана инаугуративен медалист на Олимпијадата на Србија. Тоа беше седми златен медал за Фелпс на Олимпијадата. Српскиот тим првично го оспори резултатот, но ФИНА подоцна го потврди финишот. Подоцна беше потврдено од официјалните лица на ФИНА и Омега дека Чавиќ навистина пристигнал прв, но Фелпс бил тој што, во милисекундите откако го допрел ѕидот, применил поголема сила за прв да ја активира електронска подлога за допир. Чавиќ подоцна напиша на својот блог: „Луѓе, ова е најголемиот момент во мојот живот. Ако ме прашувате мене, треба да се прифати и да продолжиме понатаму. Го прифатив поразот и нема ништо лошо во тоа да загубиме од најдобриот пливач што некогаш бил“.
Чавиќ продолжи со тренинзите во The Race Club.
Летни олимписки игри во Лондон 2012 година
Чавиќ ја претставуваше Србија на Летните олимписки игри 2012 во Лондон, Англија, што го направи негово спортско финале. Се пласираше во финалето на 100 метри делфин и се пласираше на четвртото место.
Февруарски бомбашки напад на Московското метро (2004)
Февруарскиот бомбашки напад на Московското метро се случил на 6 февруари 2004 година кога еден машки бомашки самоубиец го активирал својат експлозив при што загинале 41 луѓе, а над 100 биле повредени.
Константин Михаиловиќ
Константин Михаиловиќ бил српски писател и јаничар. Познат е како писател на делото „Јаничарови спомени" (15 век) во кое ги запознава европските владетели со османските тактики на освојување.
Биографија
Практично единствен извор за животот на „Константин, син на Михаило Константиновиќ“ е неговото дело, кое во добар дел е и автобиографско.
Роден е во 1435 година во Островица, мал град во близина на напредниот рударски град Ново Брдо. Имал двајца браќа, веројатно помлади од него. Родителите не ги спомнува па се претпоставува дека рано останал без нив, можно поради покол кој уследил после падот на градот под турска власт во 1444 година. Можне е да потекнува од фамилија на рудар и самиот да добил некои познавања во оваа работа а скоро е сигурно дека не потекнувал од благороден род и дека немал никакво образование.
Прв податок кој го дава за себе е дека во 1453 бил во одредот на Јакша Брежичиќ, родоначалник на фамилијата Јакшиќи, одред кој деспотот Ѓураѓ бил обврзан да го испраќа на својот сизерен, турскиот султан на помош. Иако султанот Мехмед најавил поход на Караманија во Мала Азија наскоро се дознало дека тој оди на Цариград. Српскиот одред учествувал, иако против своја воља, во опсадата и заземањето на Цариград. После ова Михаиловиќ се вратил во Србија, во Ново Брдо.
Веќе следната година дошло ред на Србија да ги искуси намерите на Мехмед Освојувачот. Србија била нападната а во 1455 после долга опсада Ново Брдо било предадено, вториот по значење град во државата. Султанот наредил најугледните луѓе да се погубат, жените ги разделил на своите војници а младите, меѓу кои и Константин, ги повел на долг пат во внатрешноста на Царството да ги претвори во јаничари. Во тек на патувањето Константин се обидел да избега но бил поштеден со гаранција од браќата дека веќе нема да се обиде на нешто слично. Бил доведен во престолнината Едрене и бил на некоја за нас непозната должност од каде имал увид за случувањата на дворот. Го прател султанот веќе од наредната година во походите, но веројатно е дека уште не бил јаничар, туку бил во комората или во некои други помошни трупи.
Во 1456 година учествувал во султановата војска во опсадата на Белград, каде што го гледал големиот турски пораз. Можно е благодарение на своите познавања од рударството, Михаиловиќ да бил на задачи за рушење и минирање на градските ѕидини. Од 1458 до 1460 учествува во турската воска во покорувањето на Пелопонез. Во 1459 учествивал во походот на Трапезунт, кој во својата книга го прикажува како исклучително тежок. Учествувал и во походот против Узун-Хасан, во кој стигнал до Еуфрат.
Сега веќе јаничар со искуство, Михаиловиќ учествувал во походот против влашкиот војвода Влад Цепеш во кој се истакнал при преминувањето на Дунав и одбрана на мостовите за што добил лична слобода (можел својот имот после смртта да го остави на кого сака, кој инаку припаѓал на султанот). Следувале походите на Митилена и на Албанија каде што биле покорени сите кнезови освен Скендербег. Изгледа дека Михаиловиќ не присуствувал на овие настани на бојното поле.
Во една посета на својот брат кој станал чувар на зградата на царската ризница случајно начул дека во тајност се спрема поход на Босна, кој требало да го затекне кралот Стефан Томашевиќ неспремен. Михаиловиќ отишол кај босанските пратеници кои тогаш престојувале на дворот и пробал да ги предупреди.
Во 1463, султанот тргнал кон Босна, и брзо ги освоил Бобовац, Јајце и Кључ, во кој се засолнил и самиот крал босански, каде што и бил погубен. После освојувањето, на Михаиловиќ му била доверена единица од 40 јаничари со кои требало да го чува градот Звечај на реката Врбас. Но, веднаш по повлекувањето на турската војска во Босна продрел унгарскиот крал Матија Корвин кој успеал да го поврати целиот северозападен дел на Босна заедно со Јајце. Михаиловиќ и неговата посада се држеле добро додека не пристигнало засилување по падот на Јајце, а потоа морале да се предадат. Иако бил спроведен во заробеништво и воден низ градови како заробеник, Михаиловиќ сепак тврди дека му било мило што се „вратил од темница меѓу христијаните“. Сепак, поради понижувањата на кои бил подложен ќе остане вечно лут на Унгарците.
Се претпоставува дека од заробеништво се спасил со помош на Дмитра Јакшиќ и дека потоа некако ја напуштил Унгарија и заминал за Полска. Со одредена сигурност може да се тврди дека во Полска бил од 1468/1469 година. Полска ќе му стане негова нова татковина и таму ќе го помине остатокот од животот. Еден дополнителен податок за неговиот живот, а кој не е сигурен, е дека можеби бил во мисија која го наговарала францускиот крал Шарл VIII да започне поход на Турција. Не е познато кога починал.
Дуќан на ул. „Блаже Крсточанец“ бр. 3 (Прилеп)
'''Дуќан на ул. „Блаже Крсточанец“ бр. 3 — дуќан во Прилепската чаршија во градот Прилеп, заведена како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра''' на Министерството за култура.
Ноли де Кастро
Мануел "Ноли" Леутерио де Кастро, Jр. (роден на 6 јули 1949) — политичар и поранешен телевизиски новинар на Филипините. Де Кастро беше избран Сенатор во 2001 и беше избран за потпретседател на Филипините во 2004. Трој е исто така и секретар за домаќинство и урбан развој.
Африкански савански слон
Африканскиот савански слон ― најголемото живо копнено животно, чии мажјаци достигнуваат висина на рамото до 3,96 м и телесна маса до 10,4 тони.
Распространет е низ 37 африкански земји и живее во шуми, пасишта и шуми, мочуришта и земјоделско земјиште. Од 2021 година, тој е заведен како загрозен на црвената список на МСЗП. Загрозен е пред се од уништување на живеалиштата, а во делови од неговиот опсег и од ловокрадство за месо и слонова коска. Тоа е општествен цицач, кој патува во стада составени од женки и нивни потомци. Возрасните мажјаци обично живеат сами или во мали ергенски групи. Тој е тревојад, се храни со треви, ползавци, билки, лисја и кора.