cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Руско-турска војна (1735-1739)
Текот на војната
Од друга страна пак, руската војска со помош на 28.000 војници на 19 јуни го освоиле Азов во 1737 паднал и Очаков. Во 1737 година во војната влегла и Австрија, но претрпела порази од Османлиското Царство. Војната завршила со потпишување на мировен договор во Bелград.
Мировен договор
Во последната година од војната во 1739 година руската армија повторно го поминала Дњепар и ги поразила османлиските сили заземајќи три тврдини. Од друга страна пак Австрија доживеала пораз во Битката кај Грочка. Во следните денови бил потпишан Белградски договор по кој Австрија се повлекла од војната, а поради страв од шведска инвазија и Русија била принудена да преговара потпишувајќи го Нишкиот договор.
Според Белградскиот мировен договор, кој бил потпишан на 18 септември 1739 година, Австрија била потиснета од Балканот. Така Белград и Шабац со цела Србија до Сава и Дунав, Влашка и дел од Босна биле повторно дадени на Османлиите. Австрија го задржала Банат но морала да ги сруши сите тврдини кои ги изградила во текот на владеењето на овие земји по Пожаревачкиот договор.
Според Нишкиот договор кој бил потпишан на 29 септември 1739 година, Русија се откажала од сите права над Крим и Молдавија.
Радиодрама
Радио драмата (или аудио драма, аудио игра, радио игра, радио театар или аудио театар) — уметничка форма во која се изведуваат приказни или драмски текстови што се емитуваат на радио. Без визуелна компонента, радио драмата зависи од дијалогот, музиката и звучните ефекти за да му помогне на слушателот да ги замисли ликовите и приказната: „Таа е аудитивна во физичка димензија, но подеднакво моќна како визуелна сила во психолошката димензија. “ Радио драмата опфаќа претстави специјално напишани за радио, докудрама, драматизирани дела на фикција, како и претстави првично напишани за театарот, вклучително и музички театар и опери.
Радио драмата постигнала широка популарност во рок од една деценија од првичниот развој во 20-тите години на минатиот век. До 1940-тите, таа била водечка меѓународна популарна забава. Сепак, со доаѓањето на телевизијата во 1950-тите, радио драмата започнала да ја губи публиката, но во повеќето земји таа останала популарна.
До 21 век, радио драмата имала минимално присуство во САД, каде многу американски радио драми биле ограничени на пренамена на програми од претходните децении. Сепак, другите нации сè уште имаат просперитетни традиции на радио драма. На пример, во Обединетото Кралство, БиБиСи произведува и емитува стотици нови радио претстави секоја година на Радио 3, Радио 4 и Радио 4 Екстра. Како и САД, Австралија АБЦ се откажала од радиодифузната драма, но во Нов Зеланд РНЗ продолжува да промовира и емитува разновидна драма преку своите воздушни бранови.
Благодарение на напредокот во дигиталното снимање и дистрибуцијата на интернет, радио драмата доживеала преродба во околу 2010 година. Подкастингот понудил средства за евтино создавање нови радио драми, покрај дистрибуцијата на старите програми.
Поимите „аудио драма “ или „аудио театар“ понекогаш се користат синонимно со „радио драма“; Сепак, аудио драмата или аудио театарот не мора да бидат наменети специјално за емитување на радио. Аудио драмата може да се најде и на ЦД, ленти со касети, веб-објави, како и на радио кое се емитува.
Фенол
Фенол (систематски именуван како Бензенол, исто така наречен карболна киселина или фенолна киселина) е органско ароматично соединение со молекулска формула C6H5OH. Тоа е бела кристална цврста материја која е испарлива. Молекулата се состои од фенилна група (\sC6H5) врзана за хидроксилна група (\sOH). Слабо кисела и бара внимателно ракување бидејќи може да предизвика хемиски изгореници.
Фенолот најпрво бил извлечен од катран од јаглен, но денес се произведува во голем обем (околу 7 милијарди kg/годишно) од суровини добиени од нафта. Тоа е важна индустриска стока како прекурсор на многу материјали и корисни соединенија. Примарно се користи за синтеза на пластика и сродни материјали. Фенолот и неговите хемиски деривати се неопходни за производство на поликарбонати, епоксиди, бакелит, најлон, детергенти, хербициди како што се фенокси хербициди и бројни фармацевтски лекови.
Својства
Фенолот е органско соединение значително растворливо во вода, со околу 84,2 g растворливо во 1000 mL (0,895 M). Можни се хомогени мешавини на фенол и вода во однос на масата фенол кон вода од ~ 2,6 и повисоки. Натриумовата сол на фенолот, натриум феноксид, е многу повеќе растворлива во вода.
Киселост
Фенолот е слаба киселина. Во воден раствор во pH опсег од околу 8 - 12 е во рамнотежа со фенолатниот анјон C6H5O- (исто така наречен феноксид или карболат):
Фенолот е покисел од алифатичните алкохоли. Разликата во pKa се припишува на резонантната стабилизација на феноксидниот анјон. На овој начин, негативниот полнеж на кислородот се делокализира на орто и пара јаглеродните атоми преку пи системот. Алтернативно објаснување ја вклучува рамката на сигма, постулирајќи дека доминантен ефект е индукцијата од поелектронегативните sp2 хибридизирани јаглероди; релативно помоќното индуктивно повлекување на густината на електроните што го обезбедува системот sp2 во споредба со системот sp3 и овозможува голема стабилизација на оксијанот. Во прилог на второто објаснување pKa на енолот на ацетон во вода е 10,9, што го прави само малку помалку кисел од фенолот (pKa 10,0). Така, поголемиот број на резонантни структури достапни за феноксидот во споредба со ацетонскиот енолат се чини дека придонесува многу малку за неговата стабилизација. Меѓутоа, ситуацијата се менува кога се исклучуваат ефектите на растворање. Една неодамнешна in silico споредба на киселоста на гасната фаза на винилогите на фенол и циклохексанол во конформации кои дозволуваат или исклучуваат стабилизација на резонанца доведува до заклучок дека околу 1⁄3 од зголемената киселост на фенолот се припишува на индуктивните ефекти, со преостанатата сметкa за резонанца за преостанатата разлика.
Водородно поврзување
Во растворувачите на јаглерод тетрахлорид и алкани, фенол водородните врски се поврзуваат со широк опсег на Луисови бази, како што се пиридин, диетил етер и диетил сулфид. Проучени се енталпиите на формирањето на адуктот и поместувањата на фреквенцијата на –OH IR кои го придружуваат формирањето на адуктот. Фенолот е класифициран како тврда киселина која е компатибилна со односот C/E на моделот ECW со EA = 2.27 и CA = 1.07. Релативната јачина на прифаќање на фенолот кон серија бази, наспроти другите Луисови киселини, може да се илустрира со C-B графиците.
Феноксиден анјон
Феноксидниот анјон е силен нуклеофил со нуклеофилност споредлива со онаа на карбанјони или терциерни амини. Може да реагира и на местата на кислород или на јаглерод како амбидентен нуклеофил (види HSAB теорија). Општо земено, нападот со кислород на анјоните на феноксидот е кинетички фаворизиран, додека нападот со јаглерод е термодинамички префериран (види Термодинамичка контрола наспроти кинетичка реакција). Мешан напад на кислород/јаглерод и со тоа обично се забележува губење на селективноста ако брзината на реакцијата достигне контрола на дифузијата.
Тавтомеризам
Фенолот покажува кето-енол тавтомеризам со неговиот нестабилен кето тавтомер циклохексадиенон, но само мал дел од фенол постои како кето форма. Константата на рамнотежа за енолизација е приближно 10−13, што значи дека само една од секои десет трилиони молекули е во кето форма во секој момент. Малата количина на стабилизација добиена со размена на врска C=C за врска C=O е повеќе од неутрализирана со големата дестабилизација што произлегува од губењето на ароматичноста. Затоа, фенолот во суштина постои целосно во форма на енол. 4,4' супституираниот циклохексадиенон може да претрпи преуредување диенон-фенол во кисели услови и да формира стабилен 3,4-дисупституиран фенол.
Феноксидите се енолати стабилизирани со ароматичноста. Во нормални околности, феноксидот е пореактивен на позицијата на кислород, но позицијата на кислород е „тврд“ нуклеофил, додека алфа-јаглеродните позиции имаат тенденција да бидат „меки“.
Реакции
Фенолот е многу реактивен кон електрофилна ароматична супституција. Зголемената нуклеофилност се припишува на донацијата на пи електронската густина од О во прстенот. Многу групи може да се прикачат на прстенот, преку халогенација, ацилација, сулфонација и сродни процеси. Прстенот на фенол е толку силно активиран што бромирањето и хлорирањето лесно доведуваат до полисупституција. Фенолот реагира со разредена азотна киселина на собна температура за да добие мешавина од 2-нитрофенол и 4-нитрофенол додека со концентрирана азотна киселина се воведуваат дополнителни нитро групи, на пр. да се даде 2,4,6-тринитрофенол.
Водните раствори на фенол се слабо кисели и го претвораат синиот лакмус малку до црвено. Фенолот се неутрализира со натриум хидроксид, формирајќи натриум фенат или фенолат, но бидејќи е послаб од јаглеродната киселина, не може да се неутрализира со натриум бикарбонат или натриум карбонат за да се ослободи јаглерод диоксид.
Кога мешавина од фенол и бензоил хлорид се протресуваат во присуство на разреден раствор на натриум хидроксид, се формира фенил бензоат. Ова е пример за реакцијата Шотен-Бауман:
Фенолот се редуцира во бензен кога се дестилира со цинкова прашина или кога неговата пареа се пренесува преку гранули цинк на 400 °C:
Кога фенолот се третира со диазометан во присуство на бор трифлуорид (BF3), се добива анизол како главен производ и азотен гас како нуспроизвод.
Кога фенолот реагира со раствор на железо(III) хлорид, се формира интензивно виолетов раствор.
Производство
Поради комерцијалното значење на фенолот, развиени се многу методи за негово производство, но процесот на кумен е доминантна технологија.
Куменски процес
Сметката за 95 % од производството (2003) е куменскиот процес, исто така наречен Hock процес. Тој вклучува делумна оксидација на куменот (изопропилбензен) преку преуредувањето на Хок: Во споредба со повеќето други процеси, процесот на кумен користи релативно благи услови и релативно евтини суровини. За процесот да биде економичен, мора да се бараат и фенолот и нуспроизводот на ацетон. Во 2010 година, светската побарувачка за ацетон беше приближно 6,7 милиони тони, од кои 83 проценти беа задоволни со ацетон произведен со процесот на кумен.
NGC 4997
NGC 4997 — елиптична галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Вакерслебен
Вакерслебен (Wackersleben) — село и поранешна општина во округот Берде во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 2 јануари 2010, е дел од општината Хетенслебен.
NGC 4997
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4997 се споменува и како MCG -3-34-5, near SAO 157759.
Фенол
Куменски процес
Патека аналогна на процесот на кумен започнува со циклохексилбензен. Се оксидира до хидропероксид, слично на производството на кумен хидропероксид. Преку Hock преуредувањето, циклохексилбензен хидропероксид се расцепува и дава фенол и циклохексанон. Циклохексанонот е важен прекурсор на некои најлони.
NGC 4997
Откривање
Објектот е откриен на 1877 година од страна на Шербурн Весли Бернам, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 18,5 см.
Фенол
Оксидација на бензен и толуен
Директната оксидација на бензенот (C6H6) е теоретски можен и од голем интерес, но не е комерцијализиран: Азотниот оксид е потенцијално „зелен“ оксидант кој е посилен оксидант од O2. Сепак, правците за генерирање на азотен оксид остануваат неконкурентни.
NGC 4997
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4997 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 4997 има привидни димензии од 1,4' х 0,9'.
Фенол
Оксидација на бензен и толуен
Електросинтезата која користи наизменична струја дава фенол од бензен.
NGC 4997
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 9 м 51,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -16° 30' 55"". Положбениот агол на објектот е во износ од 94°.
Фенол
Оксидација на бензен и толуен
Оксидацијата на толуенот, развиена од Dow Chemical, вклучува бакар-катализирана реакција на стопениот натриум бензоат со воздух: Реакцијата се предлага да продолжи преку формирање на бензиолсалицилат.
Скарлетниот цвет (филм)
„Скарлетниот цвет“ е игран филм, бајка, снимен во 1977 година од режисерката Ирина Поволоцкаја во Филмското студио. М. Горки. Филмот се заснова на истоимената бајка од Аксакова.
Фенол
Постари методи
Раните методи се потпираа на екстракција на фенол од деривати на јаглен или хидролиза на деривати на бензен.
Скарлетниот цвет (филм)
Заплет
Трговец заминал во далечните земји и, пред да замине, ги прашал своите три ќерки какви подароци да им донесе. Постарите побарале скапи облеки и накит, а најмладата Алјонушка - црвен цвет, кој е најубав на овој свет. Во потрага по цветот, еден саканиот татко завршил на слабо населен (само три живи души) остров, каде го нашол потребниот подарок, кој го скинал и со тоа го навлекол гневот на неговиот сопственик - шумското чудовиште. Но, кога слушнал за причината, се смилувал и му рекол на трговецот повторно да дојде кај него. Тој сакал да се збогува со своите ќерки, а кога веќе требало да се врати назад, Алјонка итро му го земала чудесниот прстен на нејзиниот татко и самата заминала на островот.
Фенол
Хидролиза на бензенсулфонска киселина
Рана комерцијална рута, развиена од Баер и Монсанто во раните 1900-ти, започнува со реакција на силна база со бензенсулфонска киселина. Конверзијата е претставена со оваа идеализирана равенка:
Скарлетниот цвет (филм)
Заплет
На островот имало само шума, езеро и огромна палата, каде што со години живела чудна и мистериозна жена како пустиник, а со неа и неразумниот и искрен стар собар. И двајцата сè уште го паметеле својот убав живот „со маскенбали и огномети“ а собарот честопати ја потсетувал с девојката дека токму таа го маѓепсала нивниот млад принц. Трагедијата и мистеријата на мудрата жена-пустиник и грижата на добродушниот старец ја допираат Алјонушка, и таа останува во палатата, исто така подобро запознавајќи се со сопственикот на островот - чудовиште обраснато со мов со љубезно срце и чувствителна душа. Тие се заљубуваат едни во други. И покрај барањата на нејзината постара пријателка да побегне оттаму, девојчето не се согласува и одлучува да замине само во посета на нејзиниот татко и сестрите. Таткото сакал таа да остане дома, но таа сепак се вратила на островот и го ослободила својот љубовник од проклетството. Тој, всушност, излегло дека е принц - владетел на локалната држава. Мистериозната жена, сепак, си заминува со нејзините омилени - паунот и желката; собарот заминува со неа, велејќи дека овде и без него ќе се снајдат и тој нема да ја остави неа сè додека „не и се врати љубезното срце“.
Фенол
Хидролиза на хлоробензен
Хлоробензенот може да се хидролизира до фенол користејќи база (Дау процес) или пареа (процес Рашиг-Хукер): Овие методи страдаат од цената на хлоробензенот и потребата за отстранување на хлоридот по производ.
NGC 4997
Други поделби
Проучување на NGC 4997 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 45667. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 285; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6113. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 737.
Фенол
Пиролиза на јаглен
Фенолот е исто така повратен нуспроизвод од пиролиза на јаглен. Во Лумус процесот, оксидацијата на толуен во бензоева киселина се спроведува посебно.
Скарлетниот цвет (филм)
Музика
Во филмот учествува Ансамблот за народна музика под раководство на Д. Покровски.
Фенол
Употреба
Главните употреби на фенолот, кои трошат две третини од неговото производство, вклучуваат негова конверзија во прекурсори за пластика. Кондензацијата со ацетон дава бисфенол-А, клучен прекурсор на поликарбонати и епоксидни смоли. Кондензацијата на фенол, алкилфеноли или дифеноли со формалдехид дава фенолни смоли, чиј познат пример е бакелит. Делумна хидрогенизација на фенолот дава циклохексанон, прекурсор на најлон. Нејонските детергенти се произведуваат со алкилација на фенол за да се добијат алкилфеноли, на пример, нонилфенол, кои потоа се подложени на етоксилација.
Фенолот е исто така разновиден прекурсор на голема колекција на лекови, особено аспирин, но и многу хербициди и фармацевтски лекови.
Фенолот е компонента во техниката на течно-течна фенол-хлороформ екстракција што се користи во молекуларната биологија за добивање на нуклеински киселини од ткива или примероци од клеточна култура. Во зависност од рН на растворот може да се екстрахира или ДНК или РНК.
Медицински
Фенолот е широко користен како антисептик. Неговата употреба беше пионер од Џозеф Листер.
Од раните 1900-ти до 1970-тите се користеше во производството на карболичен сапун. Концентрираните фенолни течности најчесто се користат за траен третман на враснати нокти на прстите, процедура позната како хемиска матриксектомија. Процедурата првпат беше опишана од Ото Бол во 1945 година. Оттогаш таа стана хемикалија од избор за хемиски матриксектомии што ги изведуваат лекари-подијатри.
Концентрираниот течен фенол може да се користи локално како локален анестетик за отолошки процедури, како што се миринготомија и поставување туба за тимпанотомија, како алтернатива на општата анестезија или други локални анестетици. Исто така, има хемостатички и антисептички квалитети што го прават идеален за оваа употреба.
Спреј со фенол, обично со 1,4 % фенол како активна состојка, медицински се користи за лекување на болки во грлото. Тоа е активна состојка во некои орални аналгетици како што се Chloraseptic спреј, TCP и Carmex.
Други употреби
Фенолот е толку евтин што привлекува многу мали употреби. Тоа е компонента на индустриски стриптизери за боја што се користат во воздухопловната индустрија за отстранување на епоксидни, полиуретански и други хемиски отпорни премази.
Дериватите на фенол се користат во подготовката на козметички производи, вклучувајќи креми за сончање, бои за коса и препарати за осветлување на кожата. Сепак, поради загриженост за безбедноста, фенолот е забранет за употреба во козметичките производи во Европската унија и Канада.
Историја
Фенолот бил откриен во 1834 година од Фридлиб Фердинанд Рунге, кој го извадил (во нечиста форма) од катран од јаглен. Рунге го нарекувал фенол „Karbolsäure“ (јаглен-масло-киселина, карболна киселина). Јаглениот катран остана примарен извор до развојот на петрохемиската индустрија. Францускиот хемичар Огист Лоран извлече фенол во чиста форма, како дериват на бензен, во 1841 година.
Во 1836 година, Огист Лоран го измислил името „phène“ за бензен; ова е коренот на зборот „фенол“ и „фенил“. Во 1843 година, францускиот хемичар Чарлс Герхард го измислил името „фенол“.
Кариби
[[Слика:Location_Caribbean.png|thumb|365px|Местоположбата на Карибите во светот: [[Податотека:CIA map of the Caribbean.png|мини|250px|Средна Америка и Карибите (детална pdf мапа) .]]
Фенол
Историја
Во меѓувреме, во Карлајл, Англија, официјални лица експериментираа со третман на отпадни води со користење на карболна киселина за да го намалат мирисот на канализациони канали. Откако слушнал за овие случувања и откако претходно експериментирал со други хемикалии за антисептички цели без многу успех, Листер решил да проба карболна киселина како антисептик за рани. Првата шанса ја имал на 12 август 1865 година, кога примил пациент: единаесетгодишно момче со фрактура на коската на тибијата која му ја прободела кожата на потколеницата. Вообичаено, ампутација би била единственото решение. Сепак, Листер реши да проба карболна киселина. Откако ја наместил коската и ја поддржал ногата со шини, тој натопил чисти памучни крпи во неразредена карболна киселина и ги нанел на раната, покриена со слој лимена фолија, оставајќи ги четири дена. Кога ја проверил раната, Листер бил пријатно изненаден кога не нашол знаци на инфекција, само црвенило во близина на рабовите на раната од благо горење од карболната киселина. Повторно нанесувајќи свежи завои со разредена карболна киселина, момчето можело да оди дома по околу шест недели третман.
Кариби
Кариби (англиски: Caribbean, холандски: Caraïben, француски: Caraïbes, шпански: Caribe) или Карипски Острови — регион во Средна Америка, кој се состои од Карипското Море, неговите острови (повеќето од кои го обиколуваат морето), и околните брегови. Регионот се наоѓа југоисточно од Северна Америка, источно од копнена Средна Америка, и на север и запад од Јужна Америка.
Потекло на поимот
Името „Кариби“ е дадено по Карибите, една од најдоминантните америндиски групи во регионот во времето на европскиот контакт за време на доцниот 15 век. Аналогното „Западни Инди“ потекнува од Кристофер Колумбовата идеја дека тој се укотвил на Индите (тогаш се мислело дека тие ја опфаќале цела јужна и источна Азија) кога всушност тој стигнал до Америка. Шпанскиот термин „Антили“ бил општо-посветен на новооткриените земји.карабија е популарно име за групата острови во Карипското Море.
Фенол
Историја
До 16 март 1867 година, кога биле објавени првите резултати од работата на Листер во Лансет, тој лекувал вкупно единаесет пациенти користејќи го својот нов антисептички метод. Од нив, само еден умрел и тоа поради компликација што немала никаква врска со техниката на облекување на рани на Листер. Сега, за прв пат, пациентите со сложени фрактури веројатно ќе ја напуштат болницата со сите нивни екстремитети непроменети
Пред да се воведат антисептички операции во болницата, имаше шеснаесет смртни случаи во триесет и пет хируршки случаи. Скоро еден од секои двајца пациенти починал. По воведувањето на антисептичката операција во летото 1865 година, имало само шест смртни случаи во четириесет случаи. Стапката на смртност падна од речиси 50 проценти на околу 15 проценти. Тоа беше извонредно достигнување
Кариби
Географија
Сместена највеќе на Карипската Плоча, областа зафаќа повеќе од 7000 острови, островчиња, атоли и гребени. Западните Инди се состојат од Антилите, поделени на поголеми Големи Антили, кои го ограничуваат морето на север и Малите Антили на југ и исток (вклучувајќи ги Заветрените Острови) и Бахамите, кои се наоѓаат североисточно од морето. Бермудите лежат многу посеверно, во Атлантскиот Океан и понекогаш се вклучуваат во Западните Инди. Геополитички, Западните Инди обично се сметаат за подрегион на Северна Америка и се организирани во 28 територии, вклучувајќи суверените држави, прекуморските одредишта и зависните области.
Островски групи
Лукајски Архипелаг (Бахамски Архипелаг)
Фенол
Втора светска војна
Токсичниот ефект на фенолот врз централниот нервен систем, дискутиран подолу, предизвикува ненадеен колапс и губење на свеста и кај луѓето и кај животните; состојба на грчеви им претходи на овие симптоми поради моторната активност контролирана од централниот нервен систем. Инјекциите на фенол биле користени како средство за поединечно погубување од нацистичка Германија за време на Втората светска војна. Првично беше користен од нацистите во 1939 година како дел од програмата за евтаназија на Aktion T4. Германците дознаа дека истребувањето на помалите групи е поекономично со инјектирање на фенол на секоја жртва. Инјекциите на фенол беа дадени на илјадници луѓе. Максимилијан Колбе исто така беше убиен со инјекција со фенол откако преживеа двенеделна дехидрација и глад во Аушвиц кога доброволно се пријави да умре наместо некој странец. Приближно еден грам е доволен за да предизвика смрт.
Кариби
Островски групи
Големи Антили
Мали Антили
Фенол
Појави
Фенолот е нормален метаболички производ, кој се излачува во количини до 40 mg/L во човечка урина.
Секрецијата на темпоралната жлезда на машките слонови покажа присуство на фенол и 4-метилфенол за време на мустата.
Тоа е исто така едно од хемиските соединенија кои се наоѓаат во кастореумот. Ова соединение се внесува од растенијата што ги јаде дабарот.
Појава во вискито
Фенолот е мерлива компонента во аромата и вкусот на препознатливото шкотско виски Islay, gгенерално ~ 30 ppm, но може да биде над 160 ppm во сладниот јачмен што се користи за производство на виски. Оваа количина е различна и веројатно повисока од количината во дестилатот.
Биоразградување
Cryptanaerobacter phenolicus е вид на бактерија која произведува бензоат од фенол преку 4-хидроксибензоат. Rhodococcus phenolicus е вид на бактерија способна да го разградува фенолот како единствен извор на јаглерод.
Токсичност
Фенолот и неговите пареи се корозивни за очите, кожата и респираторниот тракт. Нејзиното корозивно дејство врз кожата и мукозните мембрани се должи на дегенерирачкиот ефект на белковините. Повторениот или продолжениот контакт на кожата со фенол може да предизвика дерматитис, па дури и изгореници од втор и трет степен. Вдишување на пареа на фенол може да предизвика едем на белите дробови. Супстанцијата може да предизвика штетни ефекти врз централниот нервен систем и срцето, што резултира со дисритмија, напади и кома. Може да бидат засегнати и бубрезите. Долготрајното или повеќекратното изложување на супстанцијата може да има штетни ефекти врз црниот дроб и бубрезите. Нема докази дека фенолот предизвикува рак кај луѓето. Покрај неговите хидрофобни ефекти, друг механизам за токсичност на фенолот може да биде формирањето на феноксилни радикали.
Бидејќи фенолот релативно брзо се апсорбира преку кожата, може да се појави и системско труење покрај локалните каустични изгореници. Ресорптивното труење со големо количество фенол може да се појави дури и со само мала површина на кожата, што брзо доведува до парализа на централниот нервен систем и силен пад на телесната температура. за орална токсичност е помала од 500 mg/kg за кучиња, зајаци или глувци; минималната смртоносна доза за луѓе беше наведена како 140 mg/kg. Агенцијата за токсични супстанции и регистар на болести (ATSDR), американското Министерство за здравство и човечки услуги наведува дека фаталната доза за ингестија на фенол е од 1 до 32 g.
Хемиските изгореници од изложеност на кожата може да се деконтаминираат со миење со полиетилен гликол, изопропил алкохол, или можеби дури и обилни количини вода. Потребно е отстранување на контаминираната облека, како и итно болничко лекување за големи прскања. Ова е особено важно ако фенолот се меша со хлороформ (вообичаена смеса во молекуларната биологија за прочистување на ДНК и РНК). Фенолот е исто така репродуктивен токсин кој предизвикува зголемен ризик од спонтан абортус и мала родилна тежина што укажува на забавен развој во матката.
Феноли
Зборот фенол исто така се користи за да се однесува на кое било соединение кое содржи шестчлен ароматичен прстен, директно поврзан со хидроксилна група (-OH). Така, фенолите се класа на органски соединенија од кои фенолот дискутиран во овој напис е наједноставниот член.
Берберски пирати
Терминот „берберски гусари“ обично се применува за алжирските напаѓачи по 16 век, кога зачестиле нападите. Во тој период Алжир станал толку моќен што се отцепил од суверенитетот на Отоманската Империја и веќе не бил администрирана провинција или зависност познати како берберски држави какви што биле Сале (види Сале Роверс) и други пристаништа во Мароко.
Помеѓу 1580 и 1680 година, гусарите заробиле околу 850.000 луѓе како робови, а од 1530 до 1780 година дури 1.250.000 луѓе биле заробени. Историчарот Дејвид Ерл, сепак се сомнева во овие бројки. Некои од овие гусари биле Европејци кои ја смениле верата како Џон Вард и Зимен Дансекер. Хајредин Барбароса и Оруч Рејс, турските браќа Барбароса, кои по барање на Алжир на почетокот на 16 век отишле таму, исто така биле озлогласени гусари.
Во втората половина од 17 век почнала да се намалува гусарската активност на Берберските гусари, бидејќи помоќните европски морнарици почнале да ги принудуваат берберските држави да склучат мир и да престанат да го напаѓаат нивниот брод. Сепак, бродовите и бреговите на христијанските држави кои не биле заштитени со ваков договор продолжиле да бидат цел на напади до почетокот на 19 век. Помеѓу 1801 и 1815 година, имало повремени инциденти, а и две Берберски војни во кои Соединетите Американски Држави, Шведска и Кралството Сицилија војувале против републиката Алжир. По Наполеоновите војни и Виенскиот конгрес од 1814-1815 година, европските сили се согласиле дека треба целосно да ги потиснат берберските гусари.
Тие неколку пати го нападнале Алжир, но биле поразувани до конечниот француски напад во 1830 година, бидејќи целиот алжирски арсенал бил во војна во Наварино, Грција.
Историја
Берберските пирати биле активни од средновековните времиња до 1800-тите.
Среден век
Во 1198 година, проблемот со берберското пиратство и робовите кои ги земале бил толку голем што бил основан религиозниот ред Тринитарци, кои требало да собираат откупнини и да ги разменат за заробениците во Северна Африка. Во 14 век, туниските гусари биле доволно голема закана за Франција и Џенова да ја нападнат Махдија во 1390 година; напад познат и како „Берберска крстоносна војна“. Прогонетите Морискоси во Реконквистата и пиратите од Магреб придонеле за зголемување на бројката на пирати. По доаѓањето во Алжир на гусарот и адмирал Кемал Реис во 1487 година, берберските гусари станале вистинска закана за бродовите на европските христијански народи.
17 век
Во 1607 година, витезите од редот на Свети Стефан (под команда на Јакопо Ингирами) извршиле контра акција и го нападнале алжирскиот град Бон, каде што убиле 470 жители и зеле 1.464 заробеници. Оваа победа е насликана на серија фрески од Бернардино Покети во „Сала ди Бона“ во Палацо Пити, Фиренца. Во 1611 година, шпанските галии од Неапол, придружувани од галиите на Малтешките витези, извршиле напад на островите Керкена во близина на тунискиот брег и заробиле скоро 500 муслимани. Помеѓу 1568 и 1634 година, витезите од редот на Свети Стефан заробиле околу 14.000 муслимани, при што можеби една третина биле заробени во копнени напади, а две третини од заробените бродови. Ирска била нападната на сличен начин. Во јуни 1631 година, Мурат Реис, со гусари од Алжир и вооружени трупи на Отоманската империја, упаднал на брегот во малото пристанишно село Балтимор, во грофовијата Корк. Тие ги заробиле скоро сите селани и ги однеле во ропство во Северна Африка. Затворениците имале различни судбини – некои биле веслачи на галии, додека жените станале конкубини во харемите или во султанската палата.
Само во Алжир биле заробени преку 20.000 луѓе. Богатите можеле да си се ослободат со плаќање откупнина, а сиромашните биле осудени на ропство. Нивните господари повремено им дозволувале да се ослободат ако ја сменат верата во ислам. Во 1675 година, ескадрилата на Кралската морнарица предводена од Џон Нарборо преговарала за траен мир со Тунис и, откако го бомбардирала Триполи, била дадена согласност.
18-19 век
Пиратството бил голем проблем и затоа некои држави почнале да се занимаваат со откупнини. Во Данска, „На почетокот на 18 век организирано се собирале пари во сите цркви, а државата го основала таканаречениот „ропски фонд“ (slavekasse) во 1715 година. Средствата се собирале преку износот на задолжително осигурување на морнарите. Помеѓу 1716 и 1736 година преку оваа институција биле откупени 165 робови.“ „Помеѓу 1716 и 1754 година биле заробени 19 бродови од Данска-Норвешка со 208 луѓе.
За време на американската револуција, пиратите ги нападнале американските трговски бродови во Средоземното Море. Но, на 20 декември 1777 година, султанот Мохамед III од Мароко издал декларација со која Америка се признава како независна земја и се наведува дека американските трговски бродови можат безбедно да минуваат низ Средоземјето и долж брегот. Односите биле официјализирани со Мароканско-американскиот договор за пријателство потпишан во 1786 година, кој претставува најстар непрекинат договор за пријателство на САД со друга земја.
До Американската декларација за независност во 1776 година, британските договори со северноафриканските држави ги штителе американските бродови од Берберските гусари. Мароко, која во 1777 година била првата независна држава која јавно ги признала Соединетите Американски Држави, во 1784 година станала и првата берберска држава која зазела американски брод по прогласувањето на нејзината независност. Берберската закана била директна причина за основањето на морнарицата на САД (март 1794 година). Иако САД имале склучено мировни договори со Берберските држави, тие биле обврзани да плаќаат надомест за заштита од напади. Во 1795 година, исплатениот надомест на Регенцијата на Алжир изнесувал 20% од годишните расходи на сојузната влада на САД.
Во 1798 година, Тунижаните нападнале островче во близина на Сардинија, а повеќе од 900 жители биле заробени. Европејците на Конгресот на Екс-ла-Шапел во 1818 година разговарале за можна одмазда. Во 1824 година, британската флота под адмирал Сер Хари Нил го бомбардирала Алжир. Активноста на гусарите со седиште во Алжир не престанала додека Франција не ја окупирала државата во 1830 година.
Берберски гусари
Според историчарот Адријан Тинисвуд, најозлогласените гусари биле европските отпадници кои го научиле својот занает како приватници и кои се преселиле на Берберскиот брег. Овие отпадници, кои се преобратиле во ислам, донеле современа поморска експертиза во пиратството и им овозможиле на гусарите да напаѓаат со цел за поробовуње на долги растојанија до Исланд и Њуфаундленд. Озлогласениот гусар Хенри Мејнваринг, кој пред тоа бил адвокат и ловец на пирати, по помилување на кралот се вратил дома; Мејнваринг подоцна напиша книга за практиката на пиратството во Средоземјето, под наслов Дискурсот на пиратите. Во книгата, тој ги навел можните методи за ловење и елиминација на пиратството.
Оруч Барбароса
Најпознати од гусарите во Северна Африка биле браќата Барбароса, Оруч и Хајредин. Тие, со уште 2 помалку познати браќа, биле берберски гусари во служба на Отоманската империја, а биле наречени Барбароса (италијански за црвенобради) по црвената брада на Оруч. Оруч во 1502 или 1503 година за Отоманската империја го освоил островот Џерба. Тој често ги напаѓал шпанските територии на брегот на Северна Африка; за време на еден неуспешен обид во 1512 година ја загубил левата рака од топовско ѓуле. Најстариот Барбароса, исто така, дивеел низ Алжир во 1516 година, и го зазел градот со помош на Отоманската империја. Тој го погубил владетелот на Алжир и сите за кои се сомневал дека ќе му се спротивстават, меѓу кои и владетелите. На крај бил заробен и убиен од Шпанците во 1518 година.
Хзир Хајредин Барбароса
Најмладиот брат од Барбаросите, Хзир (подоцна наречен Хајредин или Хеир ед-Дин) бил гусар во права смисла. Тој бил вешт инженер и зборувал најмалку шест јазици. Ја обоил косата на главата и брадата со к`на за да ги поцрвени како Оруч. По заземањето многу клучни крајбрежни области, Хајредин бил назначен за главен адмирал на флотата на османлискиот султан. Под негова команда, Отоманската империја ја стекнала и ја задржала контролата над Средоземјето повеќе од триесет години. Барбароса Хзир Хајредин Паша умрел во 1546 година од треска, веројатно од чума.
Капетан Џек Вард
Англискиот гусар Џек, или Џон, Вард од англискиот амбасадор во Венеција бил наречен „без сомнение најголемиот никаквец што некогаш испловил од Англија“. Вард бил гусар за кралицата Елизабета за време на нејзината војна со Шпанија; по завршувањето на војната станал пират. Со своите соработници околу 1603 година заробил брод и отпловил во Тунис; тој со својот екипаж се преобратиле во ислам. Бил успешен и се збогатил. Во северноафриканската област вовел тешко вооружени бродови со квадратна монтажа, кои се користеле наместо галии, а што е главна причина за идната доминација на Берберите во Средоземјето. Умрел од чума во 1622 година.
Во литературата и уметноста
Берберските пирати се протагонисти во Пантерите на Алжир (Le pantere di Algeri) од Емилио Салгари. Биле наведени во многу други значајни романи, како Робинзон Крусо од Даниел Дефо, Грофот Монте Кристо од Александар Дима, Ветерот во врбите од Кенет Греам, Морскиот јастреб и Мечот на исламот од Рафаел Сабатини, Алжирскиот заробеник од Ројал Тајлер, Мајсторот и командантот од Патрик О'Брајан, Барокниот циклус од Нил Стивенсон, Доктор Дулитл од Хју Лофтинг. Мигел де Сервантес, шпанскиот писател, бил пет години заробен како роб во Алжир, а своето искуство го пренел во некои од неговите измислени (но не директно автобиографски) пишувања, меѓу кои и приказната за заробеникот во Дон Кихот, неговите две драми со дејствие во Алжир, Договорот од Алжир (El Trato de Argel) и Алжирските бањи (Los Baños de Argel). Во операта на Моцарт Грабнувањето од сарајот (зингшпил), две европски дами се откриени во турски харем, веројатно заробени од Берберските пирати. Операта Италијанка во Алжир на Росини се заснова на заробувањето на неколку робови од Берберските пирати предводени од бегот на Алжир.
Една од стереотипните одлики на пират во популарната култура, преврската на окото, можеби делумно е изведена од арапскиот гусар Рахмах ибн Џабир ал-Џалахима, кој носел фластер откако го изгубил окото во битка во 18 век.
Крешник Бектеши
Крешник Бектеши ( во ) — министер за економија во македонската влада од 2017 и член на ДУИ. Бектеши магистрирал на универзитетот „Шефилд“ во Солун на полето од претприемништво и менаџмент. Бил економски промотор во Белгија од април 2011 до јули 2016, а потоа и економски промотор во Швајцарија од јули 2016 до јануари 2017. Зборува англиски, албански, турски и македонски јазик.
1410 п.н.е.
1410 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1410. година пред новата ера, 410. од вториот милениум п.н.е., 10. од 15 век п.н.е. и прва од 1410-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4098 и 4099 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3340 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2350 и 2351 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 657 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1410 година се протега во 1226 и 1227, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1286 и 1287 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 867 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 2093 и 2092 исламска година пред хиџра.
Фатмир Бесими
Фатмир Бесими ( во ) — македонски политичар од албанско потекло.
Животопис
Основното и средното образование ги завршил во родното Тетово, а на економскиот факултет во Скопје во 1998 година дипломира на отсекот економија - финансии и банкарство. Постдипломските студии ги завршува на универзитетот Стартфордшир, Стоуконтрент во Велика Британија, а со одбраната на дисертацијата на тема „Монетарна политика и политика на девизен курс во Република Македонија при процесот на пристапување кон Европската Унија“, во 2007 година станува доктор по економски науки.
Бесими во текот на образовниот процес завршил и голем број професионални курсеви и обуки, меѓу кои и на „водачка програма за одржлив развој“ на Светска Банка и универзитетот Кембриџ & PWC, Кембриџ, Велика Британија, „Анализа на трошоците и приходите“ и „Политики за трговија и конкурентност“, Светска Банка, Вашингтон, „Економски раст - ирското искуство“, Даблин, „Економетриски модели-економетриски аспекти“, Скопје (експерти од Федералните Резерви, САД), надзор на централната банка врз финансиските пазари, септември 2001, „Банка за меѓународни порамнувања“, ЈВИ, Виена и други.
Бесими веќе вторпат е на чело на ресорот економија. Првиот пат во периодот до декември 2004 до јули 2006 и сега, од август 2008, како член на владиниот Кабинет на претседателот Груевски. Во меѓувреме работеше како економист во канцеларијата на Светска Банка во Косово. Во периодот од мај 2001 до октомври 2002 беше на вицегувернерската позиција во Народна Банка на Република Македонија, а дел од своето професионално работно искуство го надградувал и како директор на ЈП Аеродромски услуги Македонија, во Стопанска Банка а.д. Скопје, филијала во Тетово и како претседател на управниот одбор на АМЕ-Асоцијација за модерна економија во Тетово.
Што се однесува до останатите професионални активности, вредни за споменување се академските ангажмани на постдипломските курсеви (напредна економија) на Универзитетот на Југоисточна Европа во Тетово,на курсевите за модерни науки (модерно банкарство) на Универзитетот РИИВЕСТ во Приштина, како наставен персонал на факултетот за економија на државниот универзитет во Тетово, додипломски курсеви (пари и банкарство; меѓународна економија, економија), и како член на Сенатот на државниот универзитет во Тетово.
Меѓу професионалните членства се врбројуваат и: заменик гувернер (како министер за економија) на Република Македонија во Одборот на гувернери на Европската банка за обнова и развој, Лондон, Велика Британија, член на Економскиот совет на Владата на Република Македонија и член на советот за финансирање и развој на универзитетското образование во Република Македонија, како и консултантските активности за канцеларијата на Светска Банка во Косово, на состанокот на канцеларијата организиран во Грција.
Со формирањето на владата на 28 јули 2011, Бесими станал министер за одбрана на Република Македонија. Албанскиот му е мајчин јазик, а одлично зборува англиски, македонски, хрватски и српски јазик, а се служи и со германскиот јазик.
Среден мозок
= Облик и надворешен изглед =
Мезенцефалонот има облик на неправилен цилиндар кој се одликува со четири страни: предна, задна и две бочни - лева и десна. Предната страна на мезенцефалонот го покажува левиот и десниот мозочен крак (crus cerebri). Мозочните краци се две широки, цилиндрични и белкасти влакна кои излегуваат од препонтинската јама (fossa prepontina) и дивергирајќи навнатре, влегуваат во внатрешноста на големиот мозок. Помеѓу двата мозочни краци, на предната од мезенцефалонот се наоѓа интерпедункуларната јама (fossa interpeduncularis). На дното на оваа јама се наоѓа substantia perforate posterior издупчена со отвори за пролаз на крвните садови. Задната страна на мезенцефалонот односно tectum mesencephali, се одликува со четири белкасти брекчиња кои се симетрично распоредени по две на секоја страна од средишната линија. Тие се нарекуваат горни брекчиња (colliculus superior) и долни брекчиња (colliculus inferior). Од секое брекче излегува по еден мозочен крак во вид на белкаста и плосната лента. Кракот на горните брекчиња (branchium colliculis superioris) ги поврзува брекчињата со надворешното коленасто тело (corpus geniculatum laterale) на метаталамусот, додека кракот на долните брекчиња (branchium colliculi inferioris) ги поврзува долните брекчиња со внатрешното коленасто тело (corpus geniculatum mediale). Бочните страни на мезенцефалнот десната и левата ги претставуваат тегментум и мозочниот крак (crus cerebri).
= Составни делови = Двата главни дела на средниот мозок се тектум и тегментум.
Тегментум
Тегментум (покривач) се состои од делови на средниот мозок што се наоѓа по тектумот (кров). Тој ги опфаќа ростралните делови на ретикуларната формација, неколку јадра што го контролираат движењето на очните булбуси, периакведукталната сива маса, nucleus rubber, substantia nigra и вентралните тегментални регии. Во тегментумот се наоѓаат многубројни патишта од кои извесни само проаѓаат преку мезенцефалонот, додека други се раѓаат или завршуваат во мезенцефалонот. Патиштата коишто проаѓаат преку мезенцефалонот се веќе споменатите излезни и меѓупатишта коишто се раѓаат и завршуваат во мезенцефалонот. Најважните од овие патишта се:
Тектум
Тектум (од латинскиот збор покрив) го опфаќа дорзалниот дел на средниот мозок и тој е составен од два главни дела, горни и долни коликули, кои претставуваат четири испакнувања на површината на мозочното стебло. Долните коликули го опфаќаат аудитивниот систем, а долните коликули го опфаќаат визуелниот систем. Во мозокот на возрасниот човек тектумот се наоѓа само во мезенцефалонот како inferior colliculi и superior colliculi. Superior и inferior colliculi можат заеднички да бидат вклучени во одговарањето на дразбите побрзо отколку што тоа соодветните кортекси можат да го дозволат. Superior и inferior colliculi под заедничко име се нарекуваат corpora quadrigemina.
= Внатрешен изглед и состав на мезенцефалонот =
Сива маса на мезенцефалонот
Сивата маса на мезенцефалонот како и другите делови на мозочното стебло се состои од:
= Бела маса на средниот мозок =
Белата маса на мезенцефалонот ја сочинуваат патиштата кои проѓаат преку мозочниот крак или преку тегментумот.
= Надворешни врски =
1696
1696 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1696 година од новата ера, 696. од вториот милениум, 96. од XVII век и седма од 1690-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7204 и 7205 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6446 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5456 и 5457 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2449.