cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
If I Were a Boy
Успех на табелите
На 2 ноември 2008, „If I Were a Boy“ бил најголемиот деби сингл на неделата на Австралиската Табела за Синглови, искачувајќи се на дванаесеттото место само според дигиталните спуштања. Песната подоцна се искачила на третото место за три непоследователни недели во ноември 2008. Песната за првпат се искачила на осмото место во Нов Зеланд на 27 октомври 2008 а највисоката позиција била второто место на која останала четири непоследователни недели во ноември и декември 2008. Песната добила Платина после дванаесет недели со продадени 15,000 копии. Во Обединетото Кралство, „If I Were a Boy“ се искачил на второто место на Британската Табела за Синглови со 64,554 спуштени копии на 9 ноември 2008. Во втората недела, песната паднала на третото место со 57,917 копии. Сепак, следната недела „If I Were a Boy“ се искачил на првото место на 23 ноември 2008 со 47,949 копии, правејќи го нејзиниот четврт број-еден сингл во Обединетото Кралство како соло артист и нејзиниот шест број-еден сингл, броејќи ги и оние на Destiny's Child. „If I Were a Boy“ останал во топ 5 кон крајот на 2008, и станал 16 најдобро продаван сингл на годината. Покрај првото место на табелата во Британија, „If I Were a Boy“ поминал 5 непоследоварелни недели на ОК Р&Б Табелата. На 18 јануари 2009, бил победен од другиот сингл на Ноулс „Single Ladies (Put a Ring on It)“. Во десеттата недела на табелата, продажбите се зголемиле на 400,000 копии и песната станала првиот Златен сингл на Ноулс во Обединетото Кралство, нејзиниот најдобро продаван соло сингл и 68 најдобро продаван сингл на минатата декада.
Позадина и концепт
Музичкото видео за „If I Were A Boy“ е режирано од Џејк Нава и е снимено во црно-бела техника во Њујорк Сити заедно со видеото за „Single Ladies (Put a Ring on It)“. Шпанската верзија на песната е исто така издадена под насловот „Si Yo Fuera Un Chico“ следејќи го истиот концепт на англиското видео само со шпанскиот наслов врз него. Ноулс рекла дека видеото е и релевантно и рефлексивно на ставот на независна жена која e изложена на многу нешта во нејзината кариера. Во интервју со Билборд, Ноулс објаснила дека видеото е главно за сите мали работи кои се витални во врската и дека ќе ги отсликува сите обични нешта кои мажите ги прават за да ги повредат другите во врската, како на пример кога не се јавуваат на нивниот телефон. Прикажува раскажување за еден обичен ден на еден пар (игран од NFL играчот Еди Гоинес како машки карактер и Ноулс како женскиот карактер) во заменувачка улога која е постигната и во текстот. Ова е визуелно откриено кон крајот на видеото каде се открива дека всушност мажот е полицаец и нештата што ги правел женскиот карактер за време на видеото ѝ се всушност секојдневно правени нејзе. Ноулс објаснила дека гледачите на видеото прво ќе го гледаат од друга перспектива, нејзиното однесување личи на абнормално. И кога на крајот ќе сфатат дека мажот ги правел сите тие работи во претходните сцени, станува многу јасно. Ноулс премиерно го прикажала музичкото видео заедно со видеото за „Single Ladies“ на шоуто Total Request Live на MTV на 13 октомври 2008. Видеото и неговата кореографија биле вклучени во нејзиниот ремикс албум, Above and Beyoncé.
Синопсис
Видеото започнува со Ноулс и нејзиниот маж и нивниот разговор составен од неколку зборови – „интимност,“ „искреност,“ „посветеност“ – и потоа ги велат зборовите – „Ти.“ „Јас.“ „Ние.“ – заедно. Кога почнува песната, Ноулс работи како полицаец и нејзиниот маж е толку поддржувачки што го прави својот доручек сам, поминува време на работа барајќи совршен подарок за нејзиниот ден и се воздржува од одење со неговите привлечни колешки за да може да биде слободен кога на неговата жена ќе ѝ заврши смената. Но таа воопшто не мисли на него. Наместо тоа, таа поминува време со нејзините колеги, претежно со нејзиниот машки партнер кој е вљубен во неа. Нејзиниот маж пробува да ѝ се јави, но таа го игнорира и му го исклучува телефонот. Подоцна, кога нејзиниот маж ќе ѝ го даде подарокот — обетки — таа ги остава и оди да танцува со нејзините колега. Нејзиниот маж се вознемурува и се соочува со неа за случката во нивниот дом, а таа глуми како тој да преувеличува за ништо: „Кога се одесуваш така,“ ѝ кажува тој, „Јас мислам дека не разбираш како правиш да се чувствувам.“ Ноулс потоа го прашува: „Зошто си толку љубоморен?. Јас не спијам со момчето.“ Потоа ситуацијата се менува и Ноулс почнува да плаче. Ситуацијата во која таа го ставаше мажот, испаѓа дека всушност е нејзината ситуација — тој е полицаец, а таа е жената која го поддржува.
Признанија
Видеото се појавило на седумдесет и второто место на BET: Notarized Топ 100 Видеа од 2008 и на дваесет и деветтото место на ''Последен Повик 2008! Топ 50 Одбројувања'' BET J. Како додаток видеото е рангирано на 13 место на одбројувањето Заверено: Топ 100 Видеа за 2009 на BET. Видеото бил номинитано на BET Наградите во категоријата за „Видео на Годината“, но наградата отишла кај „Single Ladies“. Исто така добило номинација за „Најдобро Женско Видео“ на МТВ Видео Музички Награди во Јапонија во 2009 година и за „Најдобро Музичко Видео“ на NAACP Сликачките Награди во 2009. Музичкото видео добило Златна сертификација од Канадската Снимачка Индустриска Асоцијација во јули 2009.
Лажна касета
На 21 април 2009, Хауард Стерн пуштил неуреден микс на настапот во живо на „If I Were a Boy“ на појава во Today во ноември 2008: „Ако некогаш сте се запрашале како звучи мачка кога е задавена тогаш ќе го сакате неуредениот настап на Бијонсе Ноулс на Today Show минатата година.“ Според статија издадена од MTV Networks, настапот бил жалосен во тоа време. Следното утро, Ноулс коментирала за обвиненијата ексклузивно на MTV Вестите и рекла дека изјавата била смешна: „[...] Само што слушнав за ова денеска — и ја немам слушнато [снимката] но звучи целосно смешно. Сите ме имаат слушнато и тоа претставува совршен тајминг, бидејќи ќе одам на шоуто Today утре и ќе ја пеам 'Halo' или утре можете да ме гледате во живо на Дејвид Летерман! Претставува совршена промоција, на кого и да му дошла идејата.“
Подоцна за време на истиот ден, менаџерот и таткото на Ноулс, Метју Ноулс дал изјава дека снимката била менувана:
Ако никој не погледнал во најголемата инагурација во историјата ма Америка тогаш тој нека се засрами,“ напишал. „Ако никој немал време да ја гледа Ноулс како ја пее 'At Last' на 'Убавата Америка' и на Соседскиот Бал за првиот танц на Претседателот Обама и Првата Дама и ако сè уште се прашуваат за вокалната способност на Бијонсе, тие мора да бидат идиоти. За време на 12-годишна кариера, последната работа за прашување е нејзината вокална способност. Тоа е како да се запрашувате дали Коби Брајант може да даде кош. Вокалите очигледно биле менувани. Метју Ноулс
За време на попладнето, страницата TMZ.com изјавила дека касетата била измама. TMZ рекла дека човекот кој сакал да ја направи измамата не успел, велејќи, „Малку е лудо. Никој кој е при својот мозок нема да звучи така и никој нема да охрабри некој таков да пее.“ На крај, Ноулс била официјално оставена од гласините за нејзиното лошо пеење.
Верзија на Риба Мекентајр
Песната била преработена од американската кантри пејачка Риба Мекентајр на телевизиската програма Unplugged на Кантри Музичката Телевизија. Преработката била придружена со музичко видео кое премиерно било прикажано на 18 јуни 2010 и ја прикажува Мекентајр која ја пее песната во живо. Кон крајот на 2010, таа снимила студио верзија и ја издала како втиориот сингл од нејзиниот албум од 2010, All the Women I Am, кој е нејзиното второ издавање на дивизијата на Valory Music Group, Big Machine Records. Мекентајр открила дека оригинално сакала да преработува само нејзини сопствени хитови. Сепак, нејзиниот сопруг-менаџер, Нарвел Блаксток сакал таа да ја преработи песната. Блаксток дошол со помислата дека таа може да сними сопствена верзија на „If I Were a Boy“ од Ноулс.
Зборувајќи за нејзината верзија на песната, Мекентајр рекла: „Кога ја добив песната и текстот, помислив дека е неверојатна песна... И, за мене, испадна кантри песна кога ги добивме инструментите и сè друго. И некои луѓе велеа, 'Добро, зошто ти би сакала да снимиш поп песна?' Мислам дека музиката е музика. Имате добро и имате лошо и јас пробувам да стојам на добрата страна.“
Мекентајр ја извела песната на CMA наградите на 10 ноември 2010.
Музичко видео
Официјалното музичко видео било премиерно покажано на Oprah.com на 28 февруари на полноќ, а веднаш по него следувало ексклузивно интервју. Видеото било режирано од Петер Завадил.
Критички прием
Верзијата на Мекентајр била добро прифатена од музичките критичари. Џесика Филипс од магазинот Country Weekly ја нарекла верзијата на Мекентајр „душевен, кантри поглед на љубовта од машка перспектива“. Стив Морсе од The Boston Globe рекол дека Мекентајр ја „превела“ песната „уметнички на кантри начин“, и Алисон Стјуарт од Washington Post рекол дека е „фантастична“. Том Јурек од Allmusic бил помалку поволен, велејќи дека е „непрепознатлива“ во споредба со оригиналната, додавајќи, „Не содржи ништо од оригиналната драма; на неговото место падна со обидот да биде нежна рок балада.“ Пишувајќи за The 9513, Блејк Болдт помислил дека песната била „погрешен чекор“ и рекол дека „докажува дека дури и музичка легенда не може да издржи секаква тупаница“.
Успех на табелите
Следејќи го настапот во живо на CMA наградите, песната се искачила на шестото место на табелата Хот Кантри Песни на 27 ноември 2010. Повторно влегла на табелата на шеесетто место кон крајот на неделата на 29 јануари 2011, а највисоката позиција била на 22 место во април 2011.
NGC 6497
NGC 6497 — спирална галаксија во соѕвездието Змеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6497 се споменува и како NGC 6498, UGC 11020, MCG 10-25-109, CGCG 300-87, IRAS 17506+5929.
Откривање
Објектот е откриен на 16 септември 1885 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6497 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 6497 има привидни димензии од 1,4' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 51 м 17,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +59° 28' 16"". Положбениот агол на објектот е во износ од 113°.
Други поделби
Проучување на NGC 6497 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 60999. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 53; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3914. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1102.
NGC 94/1
NGC 94/1 — леќеста галаксија во соѕвездието Андромеда, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 94/1 се споменува и како CGCG 479-17.
Откривање
Објектот е откриен на 14 ноември 1884 година од страна на Гијом Бигурдан, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 12 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 94/1 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,6 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 11,7 m/лм2. NGC 94/1 има привидни димензии од 0,4' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 22 м 13,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 22° 29' 0". Положбениот агол на објектот е во износ од 30°.
Други поделби
Проучување на NGC 94/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 126. Во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1423; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1186. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1188.
Болести и аномалии на очите
Очите се најразвиениот сетилен орган во телото. Всушност, многу поголем дел од мозокот е насочен на одржување на функциите на видот отколку на другите сетила: слух, вкус, допир или мирис. Обично за видот не размислуваме како за голем дар, но кога ќе дојде до нарушување, повеќето луѓе би направиле се за да си го повртат здравиот вид. Најчестите облици на нарушување на видот се неправилностите во прекршувањето на зракот светлината, т.е. начинот на кој светлинские зраци се прекпшуваат во окото и на кој сликите се пренесуваат во мозокот. Кратковидоста,далековидоста и астигматизмот се нарушувања што се јавуваат поради грешка во прекршувањето на светлината. Двоењето на мрежницата, слепилото за бои и ноќното слепило се систематски нарушувања на видот чија последица се искривен или нарушен вид. Мрежата, конјунктивитисот, глаукомот и дегенерациите на очната дамка (макула) се, исто така, болести на окото што се лекуваат со различен успех.
Далекувидост
Далекувидоста или хиперопија е спротивна на кратковидоста. Леќите во окото создаваат слики малку зад мрежницата,така што блиските предмети изгледаат нејасни. Кај децата полесните облици на далекувидост често исчезнуваат, благодарение на природниот процес на приспособување (акомодација). Како што окото расте, очните мускули се стегаат, а фокусот се поместува напред, кон мрежницата. Со текот на годините постепено се намалува природната способност на окото да се приспособува.
Астигматизмот
Астигматизмот често е поврзна со далекувидоста или кратковидоста, а се појавува кога окото нема само еден фокус.Болеста е последица на нееднаква искривеност на рожницата или, во некои случаи, на неправилните леќи. Луѓето кои боледуваат од астигматизам имаат неправилен и нееднаков визуелен впечаток, поради што некои предмети се гледаат јасно, а некои заматено. Астифматизам обично постои при раѓањето и со текот на годините ниту се влошува ниту се подобрува.
Двоење на мрежница
Двоењето на мрежницата се јавува поради одвојувањето на дел од слојот на мрежницата или создавање на искинат дел од роптура. Иако не се работи за болна појава, лекувањето е неопходно. Ако мрежницата брзо не е доближи, се губи изворот на хранливи материи, па клетките се уништуваат и може да дојде до слепило. Факторите што ја зголемуваат опасноста од појава на двоење на мрежницата се кратковидост, претходна операција или повреда на окото и вродено тенко ткиво на мрежницата.
Слепило за бои
Слепило за бои (далтонизам) е нарушување на клетките чиствителни на светлина и одговорни за боите на мрежницата. Повеќето далтонисти разликуваат бои од силна светлина, но тешко разликуваат црвена или зелена боја пти слаба светлина. Слепилото за бои се јавува главно кај мажите и се забележува кај околку 8 проценти од машката популација. Многу ретки се случаите на целосно слепило за бои. Луѓето кои боледуваат од целосно слепило за бои можат да видат само нијанси на сива боја.
Ноќно слепило
Ноќно слепило, т.е. нарушен вид слаба светлина, се јавува кога клетките на мржницата одговорни за распознавање на светлината од темнината почнуваат да пропаѓаат. Вистинската причина за оваа појава сè уште не е позната, но може да биде поврзана со болестите на црниот дроб, недостаток на витамин А или болестите на мрежницата, како што е наследната болест ретинитис пигментос.
Дијагностички постапки
Годишните прегледи кај офталмолог, специјалист за очни болести, се неодходни за следење на здравјето на очите и дијагностицирање на можните нарушувања. Прегледот на надворешниот и внатрешниот дел на окото и движењата на очите можат да откријат мижуркање (шашливост) или страбизам. Снеленовиот тест се состои од букви со различна големина (од поголеми кон помали), а се користи за одредување на острината на видот и откривање на кратковидоста, далекувидоста и астигматизмот. Офталмологот ќе ја прегледа рожницата со светилка со процеп со микроскоп за да ги открие знаците на заматување на леќите кои упатуваат на болеста перде. Со помош на офталмоскопот можат да се откријат болестите на мрежницата, макуле и очниот нерв.
Лекување
Ако редовниот преглед покаже дека видот се влошил, конвенционалното лекување препорачува косење корективни очила или кантактни леќи, внимание на чувствителните очи и, во некои случаи,  оперативен зафат. Околу 60 проценти од населението носи очила за исправка на видот или леќи, а тој процент значително се зголемува кај луѓето на возраст над 65 години. Многу помалку се луѓето кои тегобите со видот е неопходно да ги решаваат со оперативен зафат, но и тие имаат полза од денешните развиени и многу успешни постапки на лекување.
Конвенционално лекување
Конвенционалното лекување кај нарушувањата како  што се кратковидоста, дакелувидоста и астигматизмот а заснивано пред сè на препишувањето на леќи за исправка. Другите нарушувања, како што се мрежата, дегенерацијата на очната дамка и двоењето на мрежницата се лекуваат со оперативен зафат. За лекување на кратковидоста офталмологот ќе препише леќи за исправка за да можат визуелните слики правилно да се сосредоточуваат на мрежницата. Обично можете да избирате меѓу носење очила  или контактни леќи. Како алтернатива на контактните леќи, но во тешки случаи, кратковидоста може да се лекува и со оперативен зафат. Радијалната кератотомија е оперативен зафат со кој на рожницата се вршат мали, како точкички ситни резови, со што се изложува средниот дел на рожницата, а сликите правилно се сосредоточуваат на мрежницата. Секое око посебно се прегледува и оперира, а успехот на операцијата е многу добар. Кај над три четвртини од оперираните луѓе резултатот од операцијата е исправен или делумно исправен вид. Сепак, оперативната постапка може да предизвика некои компликации; неизедначен вид, воспаление на рожницата, а постои и опасност од прснување на рожницата. Ласерското лекување може да ги даде истите резултати како и радијалната кератотомија. Ласерскиот зрак ги отстранува микроскопските количества влакна од средниот дел на рожницата. На тој начин рожницата се издолжува, па сноповите светлина правилно се сосредоточуваат на мрежницата. Ако далекувидоста не се излекува по природен пат т.е. Со приспособување и нарушувањето се задржи сè до возрасните години, лекарите можат да препишат носење на очила или контактни леќи, но тие обично не се потребни до 40 годишна возраст или подоцна. Луѓето обично почнуваат да ја лекуваат далекувидоста кога ќе ги почувствуваат симптомите на напрегање на очите, особено на крајот на денот. За лекување на астигматизмот најчесто се користи леќа која ги исправува или неутрализира дејствата на неправилната рожница. Обично можете да изберете меѓи очила или контактните леќи. Во некои случаи двоењето на мрежницата може да се исправи со помош на ласер со голем процент на испешност. Ако лупењето или кинењето на мрежницата е многу изразено, можеби ќе биде потребен дополнителен керективен зафат.
Алтернативни начини на лекување
Алтернативните начини на лекување се состојат од внесување дополнителни количества витамини и минерали, чиј недостиг може да ја забрза појавата на нарушувањето на видот, а со цел да се намали преоптоварувањето на окото. Тие можат да го дополнат дејствувањето на конвенционалните лекови кои офталмологот ги препишал за лекување на нарушувањата на видот.
Лекување со лековити билки
Дневната доза од 200 мг боровинка ( Vaccinium myrtillus) се смета за ефикасна во забрзувањето на микроциркулацијата, протокот на крв во очните нерви, особено во случај на ноќно слепило и кратковидост.
Хомеопатија
Ако чувствувате дека ги напрегате очите и имате болки во очите по напорната работа, препорачува лек што можете да го добиете без рецепт – Ruta со јачина 12x, три или четирипати на ден во текот на два дена.
Исхрана
За јакнење на мрежницата, за луѓето кои боледуваат од ноќно слепило се препорачува пиење до 25 000 МЕ од витаминот А од рибино масло секој ден. Цинкот, што може да се најде во големи концентрации во остригите, може да биде ефикасен во лекувањето на ноќното слепило.
Поврзано
Око
Плоштад „Гоце Делчев“ (Струмица)
Плоштадот „Гоце Делчев“ e градскиот плоштад во Струмица, југоисточна Македонија и еден од најголемите во државата со вкупна површина од 23.485 квадратни метри. Плоштадот бил реконструиран во 2010 година и тогаш добива речиси целосен нов изглед. Главната знаменитост е споменикот „Гоце Делчев“, поставен во 1970-тите години, по кој и го добива името. Освен главниот отворен простор, плоштадот има подземна сообраќајница и паркинг за возила. Овде се одржуваат различни манифестации и настани, меѓу кои и традиционалниот Струмички карневал.
Историја
По повод 100-годишнината од раѓањето на Гоце Делчев на плоштадот бил поставен негов споменик. Реализацијата започнала во 1973 година. Составен е од статуа на Делчев на подлога со цитат: „Јас го разбирам светот како поле за културен натпревар меѓу народите“ и две платна со 16 фигури на комити. Споменикот бил завршен во 1976 година.
Реконструкција
Надземниот дел од плоштадот бил поплочен со гранит и добил неколку знаменитости. Споменикот „Гоце Делчев“ бил задржан, но биле направени промени кај подлогата која добила нов изглед и двете платна со фигури на комити биле додадени на левата и десната страна од подлогата. Зад споменикот било изградено плато на кои се поставени две фонтани. Плоштадот исто така добил Саат-кула со три часовници и бронзена фигура „Струмичанка под маска“ како симбол за Струмичкиот карневал.
На центарот од отворениот простор на плоштадот била поставена и бакарна ѕвезда во чест на македонскиот фудбалер Горан Пандев, роден во Струмица, кој истата 2010 година ги освоил титулите од Лигата на шампионите и Светското клупско првенство во дресот на ФК Интер. Ѕвездата била откорната и украдена во ноември 2018 година од непознати сторители.
За реконстукцијата биле потрошени околу 3,5 милиони евра, обезбедени од Општина Струмица. За лиењето со бронза на споменикот „Струмичанка под маска“ средствата ги дала Меѓународната ликовна колонија. Саат кулата е донација од градежната компанија Адора инженеринг. Плоштадот официјално бил отворен на 10 декември 2010 година, ден пред патрониот празник на Струмица.
Сообраќај
Подземниот дел на плоштадот е составен од сообраќајница во „Т“ форма и паркинг простор и е дефиниран на 5.183 квадратни метри. Во сообраќајницата минуваат улицата „Моша Пијаде“ и регионалниот пат R2432, кој започнува од раскрсницата меѓу главниот булевар „Маршал Тито“ и „Ленинова“ и води до Вељуса. Подземниот паркинг има капацитет за 80-тина возила и е опремен со заштитни рампи, пешачки влезови, сообраќајна сигнализација и јавен градски тоалет. Овој дел од плоштадот е дел од реконструкцијата во 2010 година.
Бугари
''Оваа статија е за современиот народ. За раносредновековниот народ, видете Прабугари. За други намени, видете Бугари (појаснување).''
Бугари (българи) — јужнословенски народ  чијшто мајчин јазик е бугарскиот. Конечното оформување на денешната бугарска нација се случува во век, а посебно значење имаат два настани: формирањето на Бугарската егзархија (1870) и третата бугарска држава (1878). Голема улога во овој процес одиграла Русија, чие политичко и културно влијание биле од големо значење. Мнозинството Бугари денес живеат во Бугарија, иако постојат бугарски малцинства и имигрантски заедници во повеќе земји во светот. Нивниот број денес изнесува околу 9 милиони луѓе, од кои околу 6 милиони живеат во Бугарија.
Потекло
Од историска гледна точка денешните Бугари настанале со мешање на различни народи во Првото Бугарско Царство во периодот од 7 до 10 век, од кои најважен удел имале Тракијците, старите Словени и делот од Прабугарите кои се населиле на Балканот. Во етногенезата на Бугарите има исто така келтски, римски, грчки, влашки, кумански и други елементи. Овој процес на мешање се одвивал во текот на повеќевековните историски процеси од кои бил зафатен Балканскиот Полуостров.
Од домородното тракиско население биле земени одредени културни и етнички елементи. Тракискиот јазик сè уште се зборувал во 6 век, веројатно станува изумрен потоа,  но тоа што во подоцнежниот период Бугарите ги замениле долго воспоставените грчки/латински топоними со тракиски, може да сугерира дека тој не бил целосно уништен тогаш. Според археолошките докази од доцните периоди на римското владеење, Римјаните не го намалиле значително бројот на Тракијците во поголемите градови. До 4 век, најголемиот град Сердика (денешна Софија) имала претежно тракиско население засновано врз епиграфски докази, што покажува преовладувачки латино-тракиски имиња, но потоа имињата биле целосно заменети со христијански.
Старите Словени се појавиле од нивната оригинална татковина на почетокот на 6 век и се прошириле во поголемиот дел од источна Средна Европа, Источна Европа и Балканот, формирајќи три главни гранки: Западни Словени во источна Средна Европа, Источни Словени во Источна Европа и Јужни Словени во Југоисточна Европа (Балкан). Повеќето научници прифаќаат дека тие започнале големо населување на Балканот во 580-тите години, врз основа на изјавата на историчарот од 6 век Менандар Протектор, зборувајќи за 100.000 Словени во Тракија и последователни напади на Грција во 582 година. Тие продолжиле да доаѓаат на Балканот во многу бранови, но и да заминуваат, најзначајно заминување е кога Јустинијан II (685-695) населил дури 30 000 Словени од Тракија во Мала Азија. Византијците ги групирале бројните словенски племиња во две групи: Склавини и Анти. Некои бугарски научници сугерираат дека Антите станале едни од предците на современите Бугари.
Прабугарите за првпат се споменуваат во 4 век во околината на севернокавкаската степа. Научниците честопати сугерираат дека крајното потекло на Прабугарите е туркиско и тоа може да се следи до номадските конфедерации во Средна Азија,   конкретно како дел од лабаво поврзани огурски племиња, кои се протегале од понтиската степа до Средна Азија. Сепак, секоја директна врска помеѓу Прабугарите и постулираните азиски колеги почива на нешто повеќе од шпекулативни и „искривени етимологии“. Во 670-тите години, некои прабугарски племиња предводени од ханот Аспарух, ја преминале реката Дунав и се населиле на Балканот со единствен миграциски бран, за кој Михаил Сириецот опишал дека изнесува 10.000 души. За Прабугарите честопати не се смета дека биле многубројни, станувајќи владејачка елита во областите што ги контролирале.
Генетски истражувања
По развојот на популационата генетика, во 21. век почнуваат истражувања за бугарскиот ДНК-профил. Меѓу праисториските настани наведени во набљудуваните халпогрупи, најголем е придонесот на земјоделците од неолитот. Бугарскиот генетски фонд носи исто така траги од постледникова реколонизација од различни палеолитски засолништа и експанзијата на неолитски земјоделци од Блискиот Исток. Според резултатите од анализата на Y-ДНК и мтДНК, Бугарите припаѓаат во групата на европските народи, но се наоѓаат малку настрана од главното јато. Генетски, денешните Бугари се потесно поврзани со соседните балкански народи (Македонци, Срби, Романци, Грци и Албанци), отколку со другите Европејци. Според комбинирани ДНК истражуванија со различни варијанти тестови, конструирани на основа на автосомна ДНК, хаплоидна ДНК, Y-ДНК и мтДНК, кои даваат најдобра идеја за "потеклото" и "сличноста" помеѓу популациите, во балканскиот генетски кластер постојат неколку генетски субкластери, така во источниот спаѓаат Бугарите со Македонците и Романците. Иако Бугарите се дел од словенската група на народи, тие, како и повеќето други Јужни Словени се одликуваат со доминантен генетски супстрат кој е различен од оној на Западните и Источните Словени. Овој феномен се објаснува со јазичната асимилација на бројно домородно балканско население од средновековните словенски доселеници.
Името Бугари
Името Бугари останалo од Прабугарите, неговото потекло е нејасно па затоа за него постојат повеќе претпоставки. Една претпоставка е дека етнонимот Булгар, кој бил оригиналниот назив за Прабугарите, е изведен од туркискиот збор булга кој значи меша, тресе, мрда, па оттаму и "мешан народ". Друга претпоставка e дека етнонимот е изведен од туркискиот збор булгак кој значи револт, безредие, што вообичаено се преведува како бунтовници. Според некои извори пак, етнонимот Булгар доаѓа од името на животното булга, коe веројатно било тотемот на Прабугарите.
Создавање на бугарската народност
Борис I ги покрстил Бугарите во 864 година, а во 893 година старословенскиот јазик станал официјален, заменувајќи го грчкиот. Покрстувањето и прифаќањето на словенскиот јазик за официјален, имале ефект на спречување на асимилацијата на Словените во византиската култура, кое го промовирало формирањето на посебен бугарски идентитет. Така, од времето на Цар Симеон I, (893-927) словенските племиња на широкиот простор од Дунав на север, до Егејот на југ и од Јадран на запад, до Црното Море на исток го прифатиле заедничкиот етникон Бугари. Тие го асимилирале византиското население, составено главно од хелинизирани и романизирани Тракијци, и други предсловенски народи. Прабугарите се претопиле и исчезнале во словенската етничка маса. Со освојувањето на Првата бугарска држава од Византија бугарската народност се лишила од држава. Но таа се стекнала со доволно внатрешна сила и одржливост, за да може да продолжи самостојното постоење и за време на речиси двовековната византиска власт дејствувала изградената "историска меморија" на Бугарите.
Создавање на бугарската нација
Со ликвидирањето на Втората бугарска држава на крајот на 14. век, населените со Бугари земји поминале под власта на Османлиското Царство. Покрај државата била ликвидирана и самостојната Бугарска патријаршија, како резултат на што дошло до големо духовно и етно-религиозно опаѓање. За време на османлиското владеење на Балканот етноними не се користеле, населението било поделено на верски заедници: правоверни и неверници, вклучени во законски признаени религиозни општества (милети). Такви биле муслиманскиот милет и источноправославниот - рум милет. Како дел од рум милетот, Бугарите без сомнение имале свест дека припаѓаат на посебна заедница, но таа не создавала толку силни чувства на приврзаност, каква имал рум милетот. Како резултат, народот почнал постепено да ja губи својата етничка припадност и во 18 век бугарскиот дух останал зачуван главно во изолираните манастири. Сепак, под османлиска власт етнонимите никогаш не биле исчезнати, што укажува дека некоја форма на етничка идентификација била зачувана. Тоа се гледа од султанскиот ферман од 1680 година во кој се наведени народностите во балканските земји на империјата, а тие биле: Грците (Рум), Албанците (Арнаут), Србите (Сирф), Власите (Ефлак) и Бугарите (Булгар). За прв бугарски преродбеник и национален историчар со неговото дело "Историја словенобугарска", напишано во 1762 година, се смета Паисиј Хилендарски. По Големата француска револуција од 1798 година, започнал пораст на национализмот во Европа, вклучително и во Османлиското Царство и почнало распаѓање на рум милетот. Во бугарските земји започнал процес на национална преродба, а првиот протест на национална основа против контролата на Цариградската патријаршија бил кренат во 1824 година. Дополнителна храброст давал почетокот на реформи познати во историографијата како епоха Танзимат и поточно програмата на султанот за промени Ѓулхански хатишериф од 1839 година, која содржела идеи за нови закони со гаранции за правата на сите поданици независно од нивната народност и вера. Како резултат на започнатите црковно-национални борби во 1861 година била признаена Бугарската унија, а во 1870 година и самостојна Бугарска егзархија и така де јуре бил признаен посебен  булгар милет  или бугарски народ. Постепено, милетскиот систем се распаднал целосно во почетокот на 20-от век. Овој процес се совпаднал со создавањето во 1878 г. и зајакнувањето на Третата бугарска држава, во која се влел дел од булгар милетот. Тој практично го формирал бугарскиот етнос и станал јадрото на новата бугарска нација. Во тоа време составен дел од булгар милетот биле и Македонците. Дел од муслиманскиот милет во лицето на Бугарите-муслимани исто така се вклучил во создавањето на бугарскиот етнос.
Бугарите во соседните земји
Во Бугарија се смета дека денешна Република Бугарија од сите страни е опколена со поранешни бугарски територии на кои има сè уште остатоци од бугарско население. Поголемиот дел од Бугарите во Србија живеат во општините Босилеград и Димитровград и во некои од селата во Банат каде се нарекуваат Банатски Бугари. Во Романија постојат неколку групи Бугари. Банатски Бугари живеат и во Романија. По преселбата во Австроунгарија, Банатските Бугари се оформуваат како посебна етно-религиозна група. Тие најчесто се католици и зборуваат на свој дијалект. Во Романија, словенското малцинство кое живее на југот од земјата традиционално го означуваат со зборот Срби. Во Бугарија се смета дека Србите во јужниот дел на Романија всушност се етнички Бугари. Бугарите во Северна Добруџа биле автохтоно месно население, но повеќето од нив ја напуштиле Романија во 1940 година поради договорена размената на население меѓу Бугарија и Романија. Бугари живеат и во Трансилванија, но со текот на времето тие се асимилирани. Во Бесарабија денес живеат над 200.000 Бугари, кои таму емигрирале во првата половина на 19 век. Денес оваа територија и припаѓа на Молдавија и на Украина. Во Источна Тракија (Турција) постојат цели села со Бугари-муслимани. Некои податоци укажуваат дека во Турција има над 350.000 Помаци. Бугарите во грчка Западна Тракија, која ѝ припаѓала на Бугарија според Букурешкиот договор од 1913, се прогонети од сопствените огништа откако после Првата светска војна овој регион и припаднал на Грција. Најчесто во минатото Македонците се именувале и биле именувани како Бугари. Во денешно време Бугарите во Македонија претставуваат мала етничка заедница, како такви на последниот попис се имаат изјаснето 3.504 души.
Бугарите како тема во српската книжевност
Во своето дело „Богатството на царот Радован“, српскиот поет Јован Дучиќ вели дека Бугарите ги мразат припадниците на своето племе и не знаат за идејно пријателство со странците.
Моклиште (село)
Моклиште — историско село во Кавадаречко, на 6км југоисточно од Кавадарци, во непосредна близина на селото Ваташа, на десниот брег на реката Луда Мара.
Историја
Во XIX век Моклиште ѝ припаѓало на Тиквешката каза. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Моклишта имало 140 жители, сите Македонци христијани.
На етничката карта од 1927 г. Леонард Шулце Јена го наведува Моклишта (Moklišta) како христијанско село населено со Македонци.
Родови
Моклиште било македонско село, но денес иселено.
Според истражувањата од 1920-1924 во селото живееле следните македонски родови.
Денес
Денес Моклиште е познато излетничко и рекреативно место во Тиквешијата. Каде кавадарчани најчесто го слават 1 мај. Поради широките и рамни тревнати ливади, близината на реката Луда Мара и споменикот на 12-те убиени ваташки младинци, Моклиште исто така е и позното одредиште за екскурзии на основни и средни училишта од другите градови во Македонија.
Преку хидросистемот „Моклиште“, изграден во 1950 г. градот Кавадарци се снабдува со вода за пиење.
Во селото подигнат споменик на 12-те младинци од Ваташа стрелани од бугарскиот окупатор во 1943 г.
Моклишки манастир „Свети Никола“
Во Моклиште се наоѓа и познатиот Моклишки манастир, посветен на Свети Никола, подигнат во 1595 г. од страна на зографот Никола и неговите синови од селото Тимјаник.
Во Моклишкиот манастир во XVII век мошне успешно работи ќелијното училиште, а првите писмени луѓе во овој крај своето описменување го стекнале токму во овој манастирски комплекс. Манастирот имал богата библиотека која според Јордан Хаџи Константинов - Џинот, кој бил учител во селото Ваташа изнесувала околу 30 товари книги и ракописи. Со запустувањето на Полошкиот манастир монасите се преселиле во овој манастир и ја продолжиле својата работа.
Археолошки наоѓалишта
На подрачјето на Моклиште и околината среќаваат археолошки наоѓалишта:
Христо Лапајков
Христо Илиев Лапајков — македонски револуционер, охридски селски војвода на Македонската револуционерна организација.
Животопис
Лапајков е роден во 1873 година во Велгошти, Охридско, тогаш во Отоманското Царство. Добива основно образование, а од 1901 година е илегален деец на ВМОРО. Врши терористички наредби на организацијата. Во 1902 година го ликвидирал шпионот Лазар Речков од Велгошти. Лапајков е четник при Никола Русински, поп Христо Трпев, учествува во борбата од 13 јануари 1903 година, во која војводата е убиен, а потоа е четник при Никола Митрев. Во Илинденското востание е во велгошката чета и станува нејзин војвода по ранување на војводата Антон Шибаков на 7 август.
По востанието Христо Лапајков е уапсен и осуден на 7 години затвор, но во 1904 година е амнестира. Од првиот брак има син, кој се занимава со дрводелство во Охрид и ќерка од бракот со Султанка П. Шапкарева.
Лолита
„Лолита“ — роман од Владимир Набоков, напишан на англиски јаизик и објавен во 1955 година во Париз, во 1958 година во Њујорк и во 1959 година во Лондон. Подоцна, авторот го превел романот на руски јазик. Романот е забележлив по неговата контроверзна тема, главниот лик и раскажувач кому не може да му се верува, 37 до 38-годишен професор по литература по име Хамберт Хамберт е опседнат со дванаесетгодишната Долорес Хејз со која влегува во сексуални односи, откако ќе стане нејзин очув. Лолита е негов таен прекар за Долорес ( и двете имиња се од шпанско потекло).
По нејзиното издавање, Лолита добива статус на класик, станувајќи еден од најпознатите и најконтроверзни примери на литературата од дваесеттиот век. Името Лолита навлезе во поп културата како опис на девојче кое предвреме созреало сексуално. Романот беше адаптиран во филм во 1966 година од страна на Стенли Кјубрик и во 1997 година од Адријан Лејн. Неколкупати беше адаптиран на сцена и беше тема на две опери, два балета и извикан, но неуспешен Бродвејски мјузикал.
Лолита е вклучена и во списокот на 100 најдобри романи на англиски јазик од 1923 до 2005 година издадена од Тајм. Четрврта е на списокот на 100 најдобри романи на 20 век од Модерната библиотека и е вклучена во списокот на 100 најдобри книги на сите времиња направена во 2002 од стана на Норвешкиот клуб на книги.
Содржина
Фиктивниот предговор на романот тврди дека Хамберт Хамберт умира од коронарна тромбоза додека ги завршува неговите мемоари, настаните од романот. Исто така се вели дека госпоѓа Ричард Шилер умрела на возраст од 17 години при раѓањето на мртво девојче на Божиќ 1952 година.
Хамберт Хамберт, книжевен научник, криеше долготрајна опсесија со млади девојчиња или „нимфети“. Тој претпоставуваше дека ова е предизвикано од прераната смрт на неговата сакана од детсвото, Анабел Ли. По неуспешен брак и краток период во ментална болница поради нервен слом Хамберт се преселува во малата Нова Англија во Ремсдејл за да пишува. Тој изнајмува соба во куќата на вдовицата Шарлот Хејз. Хамберт се запознава и со нејзината дванаесетгодишна ќерка Долорес (родена во 1935 година) позната како „Ло“, „Лола“ или „Доли“ која веднаш го заведува, делумно поради нејзината необјаснива сличност со Анабел. Тој тајно ѝ го дава прекарот Лолита. Хамберт останува во куќата само за да остане близу до неа. Додека Долорес е во летниот камп, Шарлот која се заљуби во Хамберт му вели дека тој мора да се ожени со неа или во спротивно да се отсели. Хамберт се согласува да се ожени со неа за да може да остане близу до Лолита. Шарлот е несвесна за гадењето кое Хамберт го чувствува кон неа, како и за желбата која ја има за Лолита, додека не го прочита неговиот дневник. Дознавајќи за вистинските чувства и намери на Хамберт, Шарлот планира да избега и да ја прати Долорес во поправно училиште заканувајќи му се на Хамберт дека ќе го претстави како „гнасен, одвратен, криминален измамник“. Сепак судбината работи во корист на Хамберт – додека Шарлот во шок ја преминува улицата, ја удира кола и таа умира.
Хамберт ја зема Лолита од кампот преправајќи се дека Шарлот е во болница. Намаесто да ја врати дома, Хамберт ја носи Лолита во хотел каде и дава апчиња за спиење. Додека чека апчињата да почнат да делуваат се шета низ хотелот и запознава еден човек, кој како да знае кој е тој. Хамберт се извинува за чуднот разговор и се враќа во собата. Таму се обидува да ја злоупотреби Лолита, но забележува дека седативите не се доволно силни. Но, утредента таа иницира секс, по објаснувањето дека во кампот спиела со некое момче. Подоцна Хамберт ѝ открива на Лолита дека Шарлот е мртва не давајќи ѝ друг избор освен да го прифати како очув или да се соочи со домот за сираци. Лолита и Хамберт патуваат низ земјата, од држава во држава, од мотел во мотел. За да ја оттргне од идејата да оди во полиција Хамберт ѝ вели на Лолита дека така ќе го уапсат и таа ќе стане штитеник на државата и ќе ја изгуби цела облека и сè што поседува. Исто така ја подмитува за сексуални услуги, иако знае дека таа го прави тоа со сила и не ги дели неговите интереси. По една година патувајќи низ Северна Америка тие се вселуваат во нов град во Нова Англија каде Лолита се запишува во училиште за девојчиња. Хамберт станува многу посесивен и строг и не ѝ дозволува на Лолита да учествува во училишни активности по часовите или да другарува со момчиња. Најголемиот дел на жителите на градот ова го гледаат како однесување на загрижен и старомоден родител, но полн со љубов.
Лолита моли за дозвола да игра во училишната претстава, а тој без задоволство ѝ ја дава во замена за уште сексуални услуги. Претставата е напишана од г-дин Клер Квилти. Наводно Квилти присуствувал на пробите и се воодушевил од глумата на Лолита. Пред вечерта на премиерата Лолита и Хамберт имаат жестока расправија, по која Лолита бега од дома додека Хамберт ги убедува соседите дека сè е во ред. Тој ја бара очајнички и ја наоѓа како излегува од една телефонска говорница. Таа е во весело, пријатно расположение велејќи му дека се обидувала да го добие и дека донела важна одлука. Одат да се напијат нешто и таму Лолита му вели на Хамберт дека не ѝ е гајле за претставата и дека сака да продолжат со патувањето.
Додека возат кон запад, Хамбер добива чувство дека некој ги следи и станува претерано параноичен, сомневајќи се дека Лолита крои завера со други како да избега. Лолита се разболува и мора да закрепне во болница, додека Хамберт престојува во мотел во близина без Лолита за првпат во толку години. Една вечер Лолита исчезнува од болницата. Вработените му кажуваат на Хамберт дека нејзиниот „вујко“ ја отпишал. Хамберт влегува во очајничка потрага по Лолита и нејзиниот грабнувач, но најпосле се откажува. За ова време Хамберт има двегодишна врска со жена по име Рита, која ја опишува како „вид добар спорт“ кој ја дозволува неговата потрага по Лолита без да ги знае деталите. Хамберт добива писмо од Лолита, која сега има седумнаесет, и која му вели дека е мажена (нејзиното сегашно име е Долорес Шилер), бремена и очајно ѝ се потребни пари. Хамберт оди да ја види, давајќи ѝ пари во замена за името на човекот кој ја грабна. Таа му ја открива вистината. Клер Квилти ја отпишал од болницата, откако ги следел насекаде при нивните патувања и се обидел да ја направи ѕвезда во нековите порнографиски филмови. Откако одбила, тој ја исфрлил. Работела несекојдневни работи пред да го запознае и да се омажи со нејзиниот сопруг кој не знае ништо за нејзиното минато. Хамберт ја замолува Лолита да го остави нејзиниот сопруг Дик и да се врати да живее со Хамберт, но таа го одбива. И покрај тоа, тој ѝ дава голема сума пари која ќе ѝ ја обезбеди иднината. Додека тој си заминуваше таа се насмевна и го отпоздрави на сладок американски начин. Хамберт го наоѓа Квилти, кого има намера да го убие во неговиот замок. Пред да го направи тоа, сака Квилти да дознае зошто ќе биде убиен. Најпосле, го застрелува и убива, и ја напушта куќата. Кратко потоа го апсат за возење во спротивна насока и застранување. Раскажувањето завршува со завршните зборови на Хамберт со кои ѝ посакува на Лолита сè најдобро и го предава романот да биде објавен по неговата и по смртта на Лолита.
Еротски мотиви и контроверзија
Лолита повремено е опишана како „еротски роман“ од страна на некои критици како и од стандардни наводи... Големата советска енциклопедија ја нарече Лолита експеримент во комбинирање на еротски роман со поучен манирен роман. Истото објаснување е најдено и во рефернцната работа на Дезмонд Морис во Книгата на вековите. Попретпазливи класификации ја класифицираат како „роман со еротски мотиви“ или еден од многуте дела на класична еротска литература и уметност и романи кои содржат елементи на еротика како Улис и Љубовникот на Лејди Четерли. Сепак, оваа класификација беше оспорена. Малком Бредбери пишува „одпрво позната како еротски роман Лолита пробива низ патот како литературен роман – доцна модернистичка дестилација на целата сурова митологија. Семјуел Шуман вели дека Набоков е надреалист сличен на Гогољ, Достоевски и Кафка. Лолита е карактеризирана со иронија и сарказам. Не е еротски роман. Ленс Олсен пишува „Првите 13 глави од текстот кулминирајќи со сцената во која Ло не сакајќи ги испружува нозете преку Хамбертовиот возбуден скут...се единствените глави кои наведуваат на еротиката. Набоков и самиот забележува во поговорот дека некои читатели биле наведени на погрешно мислење. На почетокот на книгата заклучуваат дека ќе биде разуздана, очекуваат разгорување на еротските сцени и кога тие запираат на читателите им се здосадува и запираат и тие.
Објавување и прифатеност
Набоков го завршил романот на 6 декември 1953 година, пет години по започнувањето на пишувањето. Поради нејзината тема Набоков имал намера да ја објави под псевдоним (иако анаграмот Вивијен Даркблум ќе го алармирал читателот). Ракописот бил одбиени неколку издавачи, како: од Вајкинг, Сајмон и Шустер, Нови правци, Фарар, Штраус и Даблдеј. По овие одбивања и предупредувања, Набоков се обратил за издавање во Франција. Преку неговиот преведувач стигнал до Маурицио Гиродиас од „Олимпија прес“ „од чиј каталог, три четвртини беше порнографско ѓубре“. Недоволно информиран за „Олимпија“, и покрај предупредувањата од неговиот пријател од Корнел, Морис Бишоп, Набоков потпишал договор со „Олимпија прес“ за издавање на книгата под неговото име.