cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Швајцарија на Олимписките игри
Швајцарија за првпат учествувала на Летните олимписки игри во 1896 година кои се одржале во Атина. Од тогаш, Швајцарија нема пропуштен ниту еден мундијал на Летните олимписки игри. Во 1956 година, таа ги бојкотирала игрите чиј домаќин бил Мелбурн, но претходно ги испратила своите спортисти во Стокхолм.
На Зимските олимписки игри Швајцарија за првпат учествувала во 1924 година, и од тогаш нема пропуштено ниту еден мундијал.
Таа била домаќин на Зимските олимписки игри од 1928 и 1948 година, а и двата пати организатор бил Санкт Мориц.
Националниот олимписки комитет на Швајцарија (Swiss Olympic Association) бил основан и признаен во 1912 година од страна на МОК.
Космос-1619
Космос-1619 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 15 јануари 1985 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-1619 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 113,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,6°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1413 км, а најмалото на 1382.
Крштение Господово
Крштение Господово при Јован Крстител — настан кој го означува почетокот на Исусовата јавна проповед. Христијанскиот свет денес го смета крштението Господово за важен настан, врз кој се темели христијанското крштевање. За крштевањето на Исус се зборува во евангелијата според Матеј, Марко и Лука, додека во Евангелие според Јован крштевањето на Исус не е директно опишано.
Јован Крстител вршел обредни капења на реката Јордан и проповедал крштевање заради покајување и простување на гревовите. Според христијанското предание, Исус по крштевањето поминал четириесет дена во пустината, а потоа почнал да проповеда.
Христијанска традиција
Евангелијата од Новиот завет проповедаат дека Исус кога имал триесет години отишол да се крсти кај Јован Крстител. Според христијанските извори, Јован му рекол на Исус: „Ти треба мене да ме крштеваш, а ти доаѓаш при мене“ (Матеј 3;14), и дека го крстил по инсистирањето на Исус. Според евангелијата, откако Јован го потопил Исуса во реката Јордан и го крстил, од небото врз Исус се слегол Светиот Дух во вид на гулаб и се отворило небото, и Божјиот глас проговорил: Ти си синот мој возљубен. Овој настан се нарекува богојавление.
Преко Дол (Алакинци)
Преко Дол — населба од римско време. На северниот раб на селото, при орањето на нивите биле откриени темели од постари објекти. На површината се забележуваат фрагменти од керамички садови и делкани блокови од камен. (С.Д.,Д.И.)
Иљја Толстој
Иљја Лвович Толстој (Илья́ Льво́вич Толсто́й; 22 мај 1866 –  11 декември 1933) — руски писател и син на Лав Толстој.
Животопис
Иљја Толстој е роден во Јасна Полјана, во близина на Тула. Тој живеел во Јасна Полјана сè додека семејството не се преселило во Москва во 1881 година. Првично своето образование го започнал дома со неговата мајка, која го научила да чита и пишува. Прво научил руски, а потоа почнал да изучува и француски и англиски. Неговиот татко го учел математика, а подоцна грчки и латински. Тој и неговите браќа и сестри имале и приватни наставници - тутори. Во 1881 година тој се запишал во приватна гимназија. Толстој планирал Иљја да учи во државно училиште, но подоцна го одбил тоа бидејќи не сакал да потпише изјава дека е верен на царот, постапка која била нормална во тоа време.
Иљја го напуштил училиштето пред да дипломира и го започнал воениот рок. Во 1888 година тој се оженил со Софија Философова. После воениот рок тој работел како банкарски службеник, а подоцна во компанија за осигурување.
Во 1916 година тој ја напуштил Русија и патувал низ САД, каде пристигнал во месец декември. Тој патувал низ државата и држел предавања за неговиот татко и неговите дела.
Умрел на 11 декември 1933 година во Њу Хевен, Конектикат, САД.
Симеон Персиски
Симеон Персиски е христијански светец од 4 век.
Во времето на Шапур II Симеон според христијаните бил тормозен со двајца свои презвитери Авделај и Ананиј. Пред нив погинал и царевиот евнух Устазан, кој прво се одрекол од Исус, а после допрен со укорот на св. Симеон повторно ја исповедал пред царот вистинската вера. На губилиште со Симеон биле изведени уште 1 000 христијани. Симеон некако се истргнал за да биде последен исечен. Кога презвитерот Ананиј ја ставил главата на трупче, затреперил со целото тело. А царскиот прислужник Фусик, кој бил таен христијанин, почнал да го охрабрува Ананија говорејќи: “Не плаши се старче, затвори ги очите и биди мажествен да би ја согледал божествената светлина!” Штом го изрекол тоа, бил повикан како христијанин и кај царот тужен. Царот и него со големи маки го убил, а исто така и неговата ќерка Аскитреја. Најпосле и св. Симеон бил погубен.
Православната црква нејзиниот ден го чествува на 17 април.
Ха (Бутан)
Ха или Хас — град во Бутан во округот Ха. Ха се наоѓа во близина на Сиким во долината Ха и главна стопанска дејност е одгледување ориз.
Никола Лазетиќ
Клупска кариера
Роден во Титова Митровица, Лазетиќ започнал во неговиот роден клуб Трепча. Подоцна го открил Томислав Милиќевиќ кој го донел во Црвена звезда Белград. Во декември 1995 година, Лазетиќ го направил своето првенствено деби за клубот во победата од 5–1 на домашен терен над Пролетер Зрењанин. Тој забележал уште три настапи во втората половина од сезоната 1995-1996. Во летото 1996 година, Лазетиќ бил позајмен во Будуќност Ваљево, пред да се врати во Црвена Звезда во вториот дел од сезоната 1996-97. Тој исто така играл со двојна регистрација во Хајдук Белград во текот на пролетта.
Во летото 1998 година, Лазетиќ потпишал со Војводина, помагајќи им да стигнат до финалето на Купот на УЕФА Интертото во 1998 година. Тој потоа се преселил во Обилиќ во контроверзен трансфер во текот на зимата 1999 година, поминувајќи ја следната година и половина во клубот.
Во мај 2000 година, Лазетиќ бил продаден на турскиот клуб Фенербахче. Тој им помогнал да ја освојат лигата во неговата дебитантска сезона, придонесувајќи со пет гола во 30 настапи. Во својата втора година, Лазетиќ настапи на 16 првенствени натпревари и постигна еден гол кога тимот завршил како второпласиран пред Галатасарај.
Во јуни 2002 година, Лазетиќ се преселил во Италија и се приклучи на новодојдените во Серија А, Комо. Тој бил позајмен во Киево три месеци подоцна, без да дебитира за Комо. Во јануари 2003 година, правата на Лазетиќ биле префрлени во Лацио до крајот на сезоната.
Во јули 2003 година, Лазетиќ му се приклучил на колегата од Серија А, Сиена, на позајмица од Комо за една сезона. Тој потоа бил продаден на Џенова од Серија Б, но останал на позајмица во Сиена. Во август 2005 година, Лазетиќ потпишал двегодишен договор со клубот од Серија А, Ливорно. Подоцна се преселил во тимот од Серија Б Торино во јануари 2006 година, помагајќи им да се промовираат во првата лига. Потоа Лазетиќ помина уште две сезони во клубот.
Во август 2008 година, Лазетиќ се вратил во Србија и му се приклучил на неговиот матичен клуб Црвена Звезда Белград, потпишувајќи двегодишен договор. Тој бил капитен на тимот што го освои Купот на Србија 2009-10. Во јуни 2010 година, Лазетиќ го напушти клубот откако не успеа да се согласи за продолжување на договорот.
Во август 2010 година, Лазетиќ потпишал едногодишен договор со неговиот поранешен клуб Војводина. Тој беше ослободен на крајот од договорот.
Репрезентативна кариера
Лазетиќ одиграл 25 натпревари и еднаш постигна гол за Србија и Црна Гора во периодот од 1998 до 2003 година.
Кариера после играње
Во јуни 2019 година, Лазетиќ бил назначен за спортски директор на Војводина.
Приватен живот
Лазетиќ е постар брат на колегата поранешен фудбалер Жарко Лазетиќ.
892
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6400 и 6401 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5642 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4652 и 4653 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1645.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 892 година се протега во 3528 и 3529, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3588 и 3589 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1435. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 278 и 279 исламска година.
Боријана Оберг
Боријана Оберг (родена 1968 година) е шведска политичарка со бугарско потекло, која е член на Риксдагот од 2008 година како дел од изборната единица Југ на округот Скане.
Ран живот и кариера
Студирала градежно инженерство во Бугарија, а по завршувањето на Студената војна се преселила во Шведска. Откако се омажила и имала две деца, таа и нејзиниот сопруг се развеле по десет години брак. Оберг открила дека нејзиното бугарско образование е бескорисно во Шведска, и како резултат се вратила на училиште, дипломирајќи на Лундскиот универзитет со диплома по социологија и работејќи како социјален секретар.
Политичка кариера
Оберг се приклучила на Умерената партија во 1998 година, откако ги сакала гледиштата и харизмата на Карл Билт. Таа станала член на градскиот совет на Кевлинге и била назначена за претседател на советот во 2007 година. Таа се кандидирала за место во Риксдаг во 2006 година и завршила на шестото место од 17 кандидати; петмина умерени кандидати завршиле на Риксдагот.
Во 2008 и 2009 година, Оберг служела како заменски член во период од два месеци; таа повторно се кандидирала во 2010 година, овој пат освојувајќи место во Риксдагот и била реизбрана во 2014 година Во моментов, Оберг служи во Комитетот за сообраќај и Комитетот за пазар на труд. Таа е поранешен член на Комисијата за транспорт и врски од 2015 до 2018 година, а моментално е член на Комисијата за даноци од 2018 година.
Покрај нејзините комисиски задачи, Оберг е член на шведската делегација во Парламентарното собрание на Советот на Европа (ПССЕ) од 2014 година, со кое претседава од 2019 година. Во Собранието, таа е член на Комитетот за почитување на обврските и заложбите на земјите-членки на Советот на Европа (од 2020 година); Комисијата за политички прашања и демократија (од 2018 година); Поткомитетот за надворешни односи (од 2018 година); Поткомитетот за животна средина и енергија (2015–2017); и Комитетот за еднаквост и недискриминација (2014–2017). Таа е ко-известувач на Собранието (заедно со Кимо Килјунен за Ерменија.
Вајтова класификација
Вајтовиот систем на ознаки (Whyte) е класификација на парни локомотиви според тркалата, создаден од Фредерик Метван Вајт (Frederick Methvan Whyte) кој се применува на почетокот на XX век. Вајтовиот систем се заснова на бројот на влечните тркала, кој станува заеднички модел за конвенционални парни локомотиви.
Според тоа локомотива со две водечки осовини (четири тркала) напред, потоа три погонски осовини (шест тркала) и следбеникот со една влечена помошна осовина (две тркала) се класифицира како 4-6-2.
Друг систем како УИЦ (UIC - Union Internationale des Chemins de fer) класификација (UIC classification) е француски систем за парни локомотиви кој ги брои осовините.
Додатокот на наставката „Т“ често се употребува да го означи резервоарот (танкот) на локомотивата; во други околности тендерот - прислужникот?? е погрешен. Британската пракса понекогаш го означува како тип на танкот на локомотивата.
Тоа значи дека наставката Т означува страничен танк (резервоари од двете страни), ST (СТ) седласт танк (резервоар над котелот), PT (ПТ) корпест танк (странично по должината на котелот), WT (ВТ) под самиот котел. И конечно пред наставката Т додадено + (+Т) означува дека танкот (резервоарот) на локомотивата е додаток за јаглен или вода.
Пример
Како пример нашата позната локомотива, кај народот наречена „Пампур“ - „Чајниче“ или локомотивата од пионерското вовче од Скопје има ознака – тип 0-8-0Т (Бригадната локомотива Ханшел (Henschel) Dn2t), што би значело дека нема водечки тркала, има четири погонски осовини (осум погонски тркала) и задни тркала нема, со странични танкови (резервоари) за вода.
МАНАПО
Македонското Народно Движење (Македонски Народен Покрет) или МАНАПО било левичарско движење формирано во 1936 од страна на прогресивните македонски студенти кои студирале на универзитетите во Белград и Загреб во периодот помеѓу двете светски војни. Паралелно со комунистичките движења, почнувајќи од 1935 година, започнала и широката политичка активност на македонските студенти во Загреб, Белград и Скопје. Тие во Загреб во 1935 година и наредната година во Белград формирале истоимени културно-просветни друштва „Вардар“, кои активно дејствувале до април 1937, но поради својата национално-културна дејност биле забранети од властите во Кралството Југославија. Обидот такво друштво да се формира и во Скопје не наидел на одобрување од страна на факултетските власти во Скопје, поради што истиот завршил неуспешно. Членовите на овие друштва, во 1936 година во Охрид одржале нелегален состанок на кој било формирано движењето на македонските студенти наречено Македонски Народен Покрет или Македонско Народно Движење (скратено МАНАПО), со политичка декларација како програмски документ, потпишана од околу 200 македонски студенти. На илегалниот состанок во Охрид, биле истакнати главните цели на МАНАПО: МАНАПО имало обележје на народен фронт и било во непосредна врска со македонските комунисти. Тоа дејствувало во време кога комунистичката партиската организација во Вардарскиот дел на Македонија била десеткувана по големите провали во 1936 и 1937 година. Со зајакнувањето на КП во Вардарскиот дел на Македонија (1939) МАНАПО постепено исчезнало од политичкиот живот. За време на Народно-Ослободителната Војна најголемиот дел од членовите и’ се придружиле на Комунистичката Партија на Југославија и зеле активно учество во неа.
Хилдур Нигрен
Хилдур Нигрен била учителка и шведски политичар кај социјалдемократите. Таа била дел од Риксдагот од 1941 до 1952 година, станувајќи втора жена министерка во кабинетот и првата жена министер за образование во шведската историја.
Споменик на Президиумот на АСНОМ
Споменик на Президиумот на АСНОМ — споменик во Паркот на жените борци во Скопје посветен на учесниците на Првото заседание на АСНОМ, одржано на 2 август 1944 година во манастирот Св. Прохор Пчињски. Подигнат е на 13 март 2012 година. како дел од проектот „ Скопје 2014“. Автор на споменикот е вајарот Слободан Милошевски.
Историска позадина
Првото заседание на АСНОМ се одржало на 2 август 1944 година во манастирот Св. Прохор Пчињски. На седницата биле усвоени обележјата со кои АСНОМ бил прогласен за врховен законодавен и извршен претставнички орган и највисок орган на државната власт во демократска Македонија, се вовел македонскиот јазик за службен јазик во македонската држава, Илиндан бил прогласен за национален и државен празник во македонската држава, биле прифатени одлуките на Второто заседание на АВНОЈ и ја одобри работата на ГШ на НОВ и вооружените сили на Македонија. На крајот на седницата бил избран Президиумот (Претседателството) на АСНОМ. Претседателството се состоело од претседател, двајца потпретседатели, двајца секретари и 17 члена. Основањето и работењето на АСНОМ го одбележало конституирањето на првата македонска држава со сите признати права на нејзините граѓани, донесени на нејзините заседанија. АСНОМ на третото заседание прерасна во Народно собрание на Македонија.
Членови на Президиумот на АСНОМ биле Методија Андонов-Ченто (претседател), Панко Брашнаров и Емануел ЧуЧков ( потпретседатели), Љупчо Арсов и Владимир Полежиноски (секретари), Венко Марковски, Цветко Узуновски, Благоја Фотев, Михајло Апостолски Страхил Гигов, Петре Пирузе, Кирил Петрушев, Јован Горгов, Епоминонда поп Андонов, Камбер Хасан, Ацо Петровски, Младен Георгиев и Лилјана Чаловска.
Опис на споменикот
Композицијата на споменикот се состои од 10 бронзени скулптури на делегатите на седницата, од кои три седат (висина 3,2 м) и 7 стојат (4 м). Панко Брашнаров (зад подиумот), Кирил Петрушев и Емануел ЧуЧков (се ракуваат), Тихомир Милошевски, Тодор Стојанов, Киро Глигоров и Веселинка Малинска стојат, додека Бане Андрејев, Методија Андонов-Ченто и Михајло Апостолски седат.
Скулптурите се поставени на правоаголен постамент, висок 1,9 m, обложен со мермер и со 10 бронзени релјефи. На релјефите се прикажани мотивите на собирот на делегатите за Првата седница и сцените од седницата.
Никола Лазиќ
Приватна кариера
Лазиќ живее во Белград. Тој се стекнал со титула физиотерапевтски техничар по дипломирањето на специјализирана средношколска програма и е студент на Факултетот за медиуми и комуникации на Универзитетот Мегатренд. Неговата мајка Верица Лазиќ е советник на српскиот претседател Александар Вучиќ за социјални и здравствени прашања од 2017 година.
Политичар
Лазиќ го доби 160-тото место на изборната листа Александар Вучиќ - За нашите деца на Прогресивната партија на српските парламентарни избори во 2020 година и бил избран кога листата освоила убедливо мнозинство со 188 од 250 мандати. Сега е член на собраниската комисија за правата на детето; заменик член на комисијата за образование, наука, технолошки развој и информатичко општество; заменик член на комисијата за административни, буџетски, мандатни и имунитетни прашања; член на поткомитетот за млади и спорт; лидерот на парламентарната група за пријателство на Србија со Уганда ; и член на парламентарните групи за пријателство со Куба, Кипар, Франција, Грција, Италија, Јапонија, Црна Гора, Шпанија и Турција.
Пазевалк
Пазевалк (Pasewalk, полапски: Pozwolc) — град во округот Западна Померанија-Грајфсвалд, во сојузната покраина Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Градот е сместен на реката Икер и некогаш бил административно седиште на поранешниот округ Икер-Рандов и е седиште на општинската заедница Икер-Рандов-Тал, во која самиот град не членува.
Пазевалк станал град во текот на век и наскоро станал член на Ханзата. Во 1359 преминал во посед на померанските војводи. Често разурнат во текот на војните кои го уништувале округот, бил ограбуван неколкупати од царските сили во текот на Триесетгодишната војна. Во 1657 бил запален од страна на Полјаците и во 1713 од Русите. Со Вестфалскиот мир во 1648 бил доделен на Шведска, но во 1676 бил освоен од Бранденбург. Во 1720, со Стокхолмскиот мир, конечно бил доделен на Бранденбург-Прусија.
Меѓународни односи
Пазевалк е збратимен со:
NGC 7837
NGC 7837 — спирална галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7837 се споменува и како MCG 1-1-35, CGCG 408-34, Arp 246, NPM1G +08.0004, IRAS 00042+0804.
Откривање
Објектот е откриен на 29 ноември 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 6 м 51,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +8° 21' 7"". Положбениот агол на објектот е во износ од 171°.
Други поделби
Проучување на NGC 7837 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 516. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 170; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 594. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 796.
Никола Лазовиќ
Никола Лазовиќ (13 ноември 1994) е српски фудбалер кој игра со Скарборо СЦ во Канадската фудбалска лига.
Кариера
Лазовиќ играл на младинско ниво со ФК Слобода Ужице. Во 2013 година, тој играл во окружната лига на Златибор со ФК Златибор Чајетина, и помогнал да се обезбеди промоција во Лигата на зоната Дрина во неговата дебитантска сезона. Во 2016 година, тој му помогнал на Златибор да обезбеди промоција во српската лига Запад. Тој се вратил во својот поранешен клуб Слобода Ужице во 2018 година за да игра во Првата лига на Србија. За време на неговиот мандат со Слобода настапил на 29 натпревари, а во Првата лига запиша два гола. По една сезона во Првата лига играше со ФК Тутин.
Во 2020 година се вратил да игра со Слобода Ужице уште една сезона. Во летото 2021 година, тој играл во странство во Канадската фудбалска лига со Скарборо СЦ.
NGC 5414
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5414 се споменува и како UGC 8942, MCG 2-36-13, MK 800, CGCG 74-50, IRAS 13595+1010.
Откривање
Телото е откриено на 25 април 1883 година од страна на Ернст Вилхелм Либерехт Темпел, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5414 е од видот P. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 12 m/лм2. NGC 5414 има привидни димензии од 1' х 0,8'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 2 м 3,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +9° 55' 46"". Положбениот агол на објектот е во износ од 172°.
Други поделби
Проучување на NGC 5414 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 49976. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 196; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 901. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1051.
Акакиј Мелитински
Акакиј Мелитински е христијански светец од 5 век.
Бил роден во Мелитина, Ерменија. Според христијаните Отриј, епископот на тој град, кој учествувал на Вториот Вселенски собор, го ракоположил за презвитер. По смртта на Отриј, Акакиј станал епископ. Учествувал на Третиот Вселенски собор во Ефес, кој го осудил несторијанството. Тука тој заедно со Свети Кирил Александриски мошне ревнувал за чистотата на верата православна. Според христијаните Св. Акакиј имал голема благодат и правел многу чуда. Починал во 437 година. .
Православната црква нејзиниот ден го чествува на 17 април.
Душанка Сифниос
Душанка Сифниос (Скопје, 15 октомври 1933 – Брисел, 14 октомври 2016 ) била српска примабалерина и кореограф со голем меѓународен успех.
Животопис
Кариерата ја започнала во Народниот театар во Белград во 1951 г. После неколку солистички настапи во скромниот повоен репертоар на Народниот театар во Белград, настанала пресвртница во нејзината кариера со доаѓањето на рускиот кореограф Леонид Лавровски. Тој бил дојден да го обнови балетот Жизел и да го стави повторно на сцена. Главната улога ја добила Душанка и од тогаш оваа улога ја одиграла 177 пати на својата матична сцена и многупати како гостинка на познати интернационални театри вклучувајќи го и Бољшој театар.
Друга голема улога во нејзината кариера била улогата на Девојка во балетот Чудесниот мандарин од композиторот Бела Барток, а во кореографија на Димитрија Парлиќ. Со оваа улога се претставила на светските театарски сцени со голем успех.
Вториот дел од кариерата ја поминала во Париз, како солиста на балетската група на Морис Бежар, каде нејзината најпозната солистичка улога била во кореографската изведба на Болерото од Равел, која била направена за неа.
Престанала да игра во 47 година од животот.
Арсов Кладенец (Аџиматово)
Арсов Кладенец — вила рустика од доцноантичкото време. Во селската утрина, што се наоѓа 1 км југозападно од селото, се забележуваат остатоци од темели од објект и фрагменти од керамички садови и питоси кои можеби ѝ припаѓаат на некаква доцноантичка вила.
Авогадров закон
Авогадровиот закон е еден од важните основни начела на хемијата, кој вели дека „еднакви волумени од различни гасови при еднаква температура и притисок содржат ист број на молекули“. Бил формулиран уште во 1811 година од страна на Амадео Авогадро (1776—1856), професор по физика во Торино.
Првата последица од Авогадровиот закон е: „еден мол од било кој гас при еднакви услови зазема ист волумен“.
Поподробно, при нормални услови, односно при 0° С (273К) и 101,3 kPa, волуменот на 1 мол гас е еднаков на 22,4 l/mol. Овој волумен се нарекува моларен волумен на гасот или Vm. Пресметувањето на оваа величина при друга температура и притисок е можно со помош на Клапејрон-Менделеевата равенка:
Втората последица од Авогадровиот закон е: „моларната маса на првиот гас е еднаква на производот од моларната маса на вториот гас и релативната густина на првиот гас во однос на вториот“.
Ова имало огромно значење за развитокот на хемијата, бидејќи овозможува да се определи парцијалната (делумна) тежина на телата кои се способни да преминуваат во гасовита или парообразна состојба. Ако со m ја означиме парцијалната тежина на телото, а со d неговата тежина во парообразна состојба, тогаш односот m / d би требало да биде постојан (константен) за сите тела. Експериментите покажале дека за сите изучувани тела кои преминуваат во пареа без да се разложат, оваа константа е еднаква на 28,9 (доколку како единица мерка се земе специфичната тежина на воздухот), но оваа константа е еднаква на 2 ако како единица мерка се земе специфичната тежина на водородот.
Volume molare
Кундинамарка (департман)
Департманот Кундинамарка (Departamento de Cundinamarca, Шпански изговор: kundinaˈmaɾka е еден од департманите во Колумбија. Неговата површина зафаќа 22623 km2 (не вклучувајќи го главниот град) и има население од 2.919.060 жители заклучно со 2018 година. Создаден е на 5 август 1886 година под уставните услови претставени истата година. Кундинамарка се наоѓа во центарот на Колумбија.
Главен град на Кундинамарка е Богота, главниот град на Колумбија. Ова е посебен случај меѓу колумбиските оддели, бидејќи Богота не е легално дел од Кундинамарка, но сепак е единствениот оддел што има капитал одреден со Уставот (ако главниот град некогаш се преместуваше, требаше уставна реформа да се дојде до тоа, наместо едноставна уредба донесена од Собранието на Кундинамарка). Во пописите, населението во Богота и Кундинамарка се табеларно одделно; во спротивно, населението во Кундинамарка би изнесувало над 10 милиони.
Етимологија
Името на Кундинамарка потекнува од Кунтур марка, домороден израз, веројатно потекнува од Кечуан и значи „гнездо на кондор“.
Географија
Повеќето од Кундинамарка е на Источна Кордиера (Cordillera Oriental), јужно од Бојака, граничи со реката Магдалена на запад, стигајќи долу во сливот на реката Ориноко на исток, и се граничи со Толима на југ. Главниот град Богота е речиси целосно опкружен со територијата на Кундинамарка и е формиран со „длабење“ на Кундинамарка. Поради оваа и други промени на границата, сегашниот департман на Кундинамарка е многу помал од првобитната големина.
Позиција на населението во општината
Според последниот попис спроведен во 2005 година, во Кундинамарка живеат 2.280.037 луѓе, со исклучок на 6.776.009 од главниот град Богота. Резултатите се:
Градот Богота и општините Соача, Ла Калера, Котa, Чија, Мадрид, Фунца, Москера, Фусагуасуга, Факататива и Зипакира формираат една метрополитенска област.
Важни градови
Кундинамарка е составена од 116 општини, од кои шест бележат население со над 100.000 жители и може да се сметаат за градови: Соача, Фусагасуга, Гирардот, Факататива, Зипакира и Чија, додека округот Богота е во категоријата главен град.
Други поголеми градови се Убате поради високото производство на добиток и млечни производи. Гвадуас, е важен културен центар. Чоконта и Фред се земјоделски центри.
Спорт
Департманот е дом на кошаркарскиот тим Кондорес де Кундинамарка, кој ги игра своите домашни натпревари во Колисео де ла Луна во Чија.
Космос-1620
Космос-1620 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 15 јануари 1985 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-1620 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 113,8 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,6°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1414 км, а најмалото на 1389.
Црква „Св. Петка“ - Лисолај
Црквата е главен и гробишен храм, сместен на еден километар источно од селото. Изградена е во 1865 година врз темели на стара црква. Претставува голема камена базилика со полуклружна апсида на исток. На запад подоцна е дограден затворен трем. На југозапад има голема куловидна камбанарија, исто така изградена подоцна.
Ерих Паулун
Ерих Паулун (Erich Paulun; ) (р. во  — п.  во ) — германски лекар. Го основал германското медицинско училиште во Шангај во 1907, претходник на денешниот Универзитет Тунгџи.
Армањак (пијалак)
Армањак (armagnac) — алкохолен пијалак кој се произведува само во југозападниот дел на Франција, во регионот Армањак (департман Жер, Гаскоња). Се споредува со бренди и коњак. Се смета за престижен, аристократски пијалак кој симболизира луксуз и истенчен вкус, и е особено погоден за жените. Заедно со коњакот, армањакот е најпознатиот француски алкохолен пијалак. Французите го нарекуваат и Aygue ardente (вода на животот).
Се смета дека е прв дестилиран локален пијалак во Франција. Армањакот е еден од омилените пијалаци на Французите, па затоа постои шега дека тие го задржале тој пијалак за себе, а му го дале коњакот на светот, што не е далеку од вистината. Извозот на коњак е многу поголем од извозот на армањак.
Иако е ценет речиси исто како и коњакот, армањакот е пијалак со различен стил. За разлика од коњакот, армањакот се дестилира еднаш, што остава повеќе ароматични материи. За стареење на дестилатот се користат локални темни дабови садови кои го збогатуваат дестилатот и го забрзуваат стареењето. Иако пијалакот е со извонредна исполнетост, армањакот ретко ја достигнува финоста на коњакот.
Историја
Армањак бил првиот дестилиран жесток алкохолен пијалак во Франција и најстарата француска ракија. Првиот армањак бил дестилиран во 1411 година. Првично се консумирал заради неговите претпоставени терапевтски својства. Постојат тврдења дека во текот на 14 век напивката се користела како помош при црвенило и воспаление на очите. Исто така, се верувало дека делува благотворно при гихт, хепатитис и други болести. Освен тоа, се користел и за масажа, за обновување на парализираните екстремитети и за побрзо зараснување на раните. Според средновековните записи, во мали количини, армањакот го подигнува духот, го подобрува памтењето и помага за подуховит говор. Жените верувале дека консумирањето армањак ја зачувува младоста и убавата кожа.
Армањакот се смета за оригинален француски пијалак, но историски, тој се појавил како резултат на неколку култури. Лозјата ги засадиле Римјаните, апаратот за дестилација го измислиле Арапите, а дабовите буриња ги донеле Келтите.
Особини
Армањакот е гурмански пијалак. Има исклучително длабок, силен и богат вкус кој се чувствува по првата голтка. Во исто време, остава мирис кој потсетува на арома на цвеќе. Кај некои видови се додава мирис на суви модри сливи. Кога ќе се одлежи подолго во дабови буриња, добива арома на стар даб и кожа. Армањакот традиционално се дестилира еднаш, па резултатот е пијалак кој е помалку „мазен“ од коњакот. Сепак, армањакот долго време созрева во дабови буриња, што го омекнува неговиот вкус, му дава карамелова боја и гради одредена сложеност на аромата. Еден од недостатоците е неговата цена, бидејќи се продава поскапо од најелитниот коњак.
Производство
Армањакот, заедно со коњакот, е најпознатиот француски алкохолен пијалак. Зоната за производство е ограничена на регионот Армањак, по што пијалакот го носи името. Регионот Армањак се наоѓа во департманот Жер (Гаскоња) и е поделен на три производни области од кои потекнуваат три варијанти на армањак:
Армањак има заштитена технологија и географско потекло. Производството на армањак е под надзор на специјалното здружение Bureau National Interprofessionnel de l'Armagnac (скратено BNIA) кое се грижи за почитување на законите кои ја одредуваат областа на производство, асортиманот на винова лоза, технолошкиот процес на преработка на грозје, дестилацијата и складирањето, сè до означувањето на готовиот производ. Овој закон е донесен во 1905 година. За да може пијалакот да се вика армањак, мора да исполнува неколку услови:
Специфично за армањакот е што се добива со метод на континуирана дестилација, што значи дека нема одвојување на токови. Виното се дестилира во дестилатори со мал капацитет (20.000 l за 24 часа), познати како alambique Armagnacais или Verdier syst́eme. Иако армањакот традиционално се произведува со една дестилација во 1972 година, легализирана е двојна дестилација. Тоа е потежок и подолг процес и бара повеќе ресурси, па затоа се користи поретко, но на пијалакот му дава помек и поубав вкус и мирис.
Сорти на грозје
Армањакот спаѓа во групата на жестоки алкохолни пијалаци кои се добиваат со дестилирање на вино од грозје. Покрај армањаците, во оваа група спаѓаат и коњакот, вињакот, гроздовицата и слично, како и калвадосот добиен со дестилирање на јаболково вино. За производство на армањак се користат вина кои треба да бидат бели и чисти, без содржина на шеќер и сулфур. Сортите на грозје кои се користат во производството на армањак се: Folle Blanche, Baco blanc, Ugni blanc, Colombard и некои поретки сорти, како Graisse, Juranc и Clairette de Gascogne.
За да се добие квалитетен армањак, грозјето треба да се бере дури во ноември.
Јачина и старост
Подготвеното младо вино се дестилира, по што се добива пијалак со изразена арома. Почетниот дестилат содржи 52-70% алкохол. По дестилирањето, производот се остава во ново буре со волумен од 400-420 l, направено од француски даб (педункуларен даб, Quercus robur и неподвижниот даб, Quercus petraea), чие дрво се користи за производство на буриња како едно од најквалитетните, бидејќи на виното му даваат суптилен зачин со арома на сув ѓумбир, каранфилче, кедар и сушен тутун. Штиците за бурињата се сушат на отворено 5 години. Од новите, дестилатот се пренесува во старите буриња, каде што ја добиваат својата карактеристична карамелова боја, која може да варира во зависност од дрвото.
Во зависност од посакуваниот квалитет, армањакот обично одлежува во буриња 3-12 години, иако има и далеку постари. Секако постарите се поквалитетни. Овие дабови потекнуваат од шумата Монзелун во Гаскоња или се направени од даб од областа Лимузен. Понекогаш може да поминат и 50 години за да се добие конечен резултат.
Армањак може да се истури од буриња во големи стаклени шишиња, во кои понатаму се чува. Од тој момент, Armagnac веќе не е стар и сè уште не се развива, па може да се флашира за продажба следната година. Непосредно пред флаширање и ставање во промет, дестилатот се разредува со мека вода до 40% вол. Штом се отвори, шише Армањак може да се пие со години.
Иако Французите љубоморно го чуваат својот јазик, од практични причини квалитетот и староста на армањаците често се означуваат со англиски кратенки. Староста, што важи и за коњакот, се однесува на најмладата состојка во смесата. На етикетата на готовиот производ може да биде наведен и датумот на бербата.
Производството на армањак е регулирано со приближно исти прописи како и за коњакот, но неодамна била усвоена поедноставна класификација:
Годишното производство на армањак варира од 2.000.000 до 5.000.000 l готов производ.
Климатски одлики на регионот Армањак
Подрачјето каде што се одгледува грозје од чие вино се прави армањак е заштитено од планинскиот масив Пиринеи. Во ова поднебје доминира блага клима, обично кратки зими, долги и дождливи пролети и врели лета. Поради поволните климатски услови, генерално е потопло од регионот на Коњак, па затоа грозјето созрева порано и поцелосно. Сето тоа поволно влијае на одгледувањето на најдобрите лозја.
Послужување
Армањак се консумира исклучиво во чист облик поради присуството на нестабилна арома која лесно се прекинува со други додатоци. Се послужува во соодветна чаша и на соодветна температура. Стручњаците советуваат за таа цел да се користи специјална чаша за армањак од типот „тулипан“, но може да се сервира и во обична чаша за коњак. Во ваква чаша пијалакот се загрева од топлината на рацете. Температурата на послужување треба да биде 15-20 °C. Само кога ќе се загрее доволно, ќе може да ги даде сите свои уникатни вкусови и ароми.
Армањак не е аперитив кој се служи пред оброк, се препорачува да се служи на крајот од оброкот. Тоа не значи дека треба да се консумира сам. Може да се пие со топли напитоци, како кафе или безалкохолни пијалаци. Се пие во мали голтки.
Со армањак најмногу одговараат овошните десерти. Може да се комбинира со овошна салата, сладолед, чизкејк, разни колачи и колачи кои содржат овошје, како малини, боровинки, капини, сливи, црешни, вишни и друго. Погоден е и за послужување со чоколадни колачи. Шеќерите, кремот, млекото и јајцата го намалуваат алкохолот, па затоа се служи со десерт, но и со сирење.
Помладиот армањак може да се служи и со оброк, со јадења од месо и риба. Армањак, коњак и другите бренди бараат силна храна која ќе го смири и алкохолот и киселините, поради што алкохолните пијалаци ќе делуваат помеко и пополно, додека киселината ќе помине низ текстурата на храната и ќе ги нагласи овошјето и зачините. Зеленчукот на скара и тартуфите ја нагласуваат аромата на пијалакот.
Употреба во кулинарството
Армањакот се користи и за подготовка на разни јадења. Се додава и на колачи и на месо, а ја зголемува разновидноста на вкусовите во салатите. Може да се додаде во сите јадења за чија подготовка се користи коњак.
Интересно е што чоколадната торта на кралицата Наталија, омилениот десерт на оваа српска кралица, се подготвува со армањак. Денес оваа бонбона е своевидна туристичка атракција на Белград. Во Франција како специјалитет се спремал ортолан, односно градинарска стрнарка (Emberiza hortulana), птица со големина на детска рака. Овие птици се клукале за да бидат што подебели, а потоа се подготвувале така што прво ги потопувале во армањак и потоа ги пржеле. Овој деликатес бил забранет во 1999 година, кога бројот на овој вид во Европа почнал нагло да опаѓа. По правило, ортоланот го јаделе луѓе кои ставале голема салфетка над главата пред да ја изедат цела, за на крајот да исплукаат големите коски и нозете. Познатите готвачи бараат дозвола од француската влада да го послужат овој специјалитет еднаш годишно.
Употреба во народната медицина
Како и во минатото, армањакот сè уште се користи во народната медицина. Традиционално се користи за дезинфекција на рани и ублажување на болката од гихт. Научните истражувања покажале дека пијалакот содржи огромни количини на танини (од дабовото дрво од кое е направено бурето), што е доста моќен антиоксиданс и активно го штити телото од слободните радикали. Се смета и за одлично средство за превенција од кардиоваскуларни заболувања.
Контраиндикации и штетни ефекти
Негативниот ефект врз телото може да биде предизвикан од индивидуална нетолеранција, како и прекумерна употреба на пијалакот. Не се препорачува за доилки, бремени жени и деца.
Разлики помеѓу армањакот и коњакот
Иако доста слични, армањакот и коњакот сепак имаат значителни разлики. На неискусните луѓе им е тешко да ги разликуваат овие два пијалаци по вкус, а нивната боја е иста. Армањакот има побогат вкус, но тоа може да го разберат само искусни дегустатори со обучени рецептори. Разликите се следните:
Социолошко влијание
Современиот писател на историска фантастика Александар Башибузук неодамна објавил серијал романи со наслов „Државата Армањак“. Настаните во серијата се случувале во Франција во средниот век. Заплетот е создаден околу фактот дека современиот човек, Александар Лемешев, случајно паѓа во минатото, каде што се појавува во ликот по име Жан д'Армањак. Циклусот има неколку делови: „Змеј со златно руно“, „Свиња“, „Рутиер“ и „Влегување од погрешна страна“. Авторот го користи името на овој француски нектар како презиме на главниот лик за да укаже на неговата важност во тој период.
Музејот на армањак (Musée de l'Armagnac) се наоѓа во Кондом, департман Жер, Франција, сместен во поранешна епископска палата.
Ријад
Ријад (الرياض / Ar Riyāẓ) е главниот град на Саудиска Арабија. Воедно, Ријад е најголем град во државата, како и главен град на покраината Ријад. Ријад е дел од историските региони Наџд и Јамама. Градот се наоѓа во центарот на Арапскиот Полуостров и тој е дом на околу 5,254,560 жители. Метрополитенската област Ријад има население од околу 7 милиони жители. Градот е поделен на 15 општински окрузи кои се под капата на општина Ријад и градоначалникот и гувернерот.
Градот лежи во „централниот коридор“ на Саудиска Арабија за развој, заедно со Бураида и Харџ во ријадската административна единица. Другите две области со концентрирано поголемо население се две крајбрежни области - околу Џида и Мека на Црвеното Море, и околу Џубаил и Дахран на Персискиот Залив.
Иако е многу сува областа во која е сместен градот, сепак паѓаат и дождови во мала количина. Пет брани ја собираат дождовницата. Има околу 96 бунари и 467 км цевкаст систем кој ја пренесува водата од центрите за отсолување на Персискиот Залив до градот.
Потекло на поимот
Името „Ријад“ потекнува од арапскиот збор и значи „градини“.
Измешана реалност
Мешаната реалност (МР) е спојување на реалниот и виртуелниот свет за производство на нови околини и визуелизации, каде физичките и дигиталните објекти коегзистираат и комуницираат во реално време. Мешаната реалност не се одвива исклучиво ниту во физичкиот, ниту во виртуелниот свет, туку е хибрид на реалноста и виртуелната реалност, опфаќајќи ја истовремено зголемената реалност и зголемената виртуелност преку допирна технологија.
Првиот допирен систем на мешани реалности што обезбедил обвиткан поглед, звук и допир била платформата „Virtual Fixtures“, која била развиена во 1992 година во лабораториите на Армстронг на Воените сили на Соединетите држави. Проектот покажал дека перформансите на човекот може значително да се засилат, со преклопување на просторно регистрирани виртуелни објекти над директен поглед на една личност за вистинско физичко опкружување.
Разлики во терминологијата
Мешаната реалност се однесува на континуумот што опфаќа и виртуелна реалност (VR) и зголемена реалност (AR):
Виртуелност континуум и континуум на медијалност
Во 1994 година, Пол Милграм и Фумио Кишино ја дефинираа мешаната реалност како "... насекаде помеѓу екстремата на континуитетот на виртуелноста " (VC), каде што виртуелниот континуум се протегал од комплетно реално до целосно виртуелно опкружување, со зголемена реалност и зголемена виртуелност која се движи помеѓу. Првиот целосно потопувачки мешан реалност систем била платформата „Виртуелни тела“, која била развиена во 1992 година од Луис Розенберг во лабораториите на Армстронг на воздушните сили на Соединетите држави. Им овозможил на човечките корисници да контролираат роботи во околии во реалниот свет кои вклучуваат вистински физички предмети и 3Д виртуелни преклопи („тела“) кои беа додадени ги подобруваат човечките перформанси на задачите за манипулација. Објавените студии покажале дека со воведување виртуелни предмети во реалниот свет, човечките оператори можат да постигнат значителни зголемувања на перформансите.