cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гласачки систем
Пред демократија
Во Стара Грција и Италија, институцијата за право на глас веќе постоела во рудиментирана форма на почетокот на историскиот период. Во раните монархии, вообичаено било кралот да поканува изјави од својот народ за прашања во кои било разумно да се обезбеди однапред согласност. На овие собранија луѓето го запишале своето мислење со врескање (метод кој преживеа во Спарта дури во 4 век пр.н.е.), или со судир на копја на штитови.
Рана демократија
Гласањето се користи како одлика на демократијата уште од 6 век п.н.е., кога демократијата ја воведе атинската демократија. Меѓутоа, во атинската демократија, гласањето се сметало за најмалку демократско меѓу методите што се користат за избор на јавни службеници и било малку користено, бидејќи се верувало дека изборите инхерентно ги фаворизираат богатите и добро познатите во однос на просечните граѓани. Гледано како подемократски, собранијата биле отворени за сите граѓани, и селекција со ждрепка, како и ротација на функциите.
Општо земено, земањето гласови било извршено во форма на анкета. Практиката на Атињаните, која е прикажана со натписи дека е нашироко следена во другите држави во Грција, било да се држат за рака, освен за прашања што влијаат врз статусот на поединците: овие последниве, кои ги вклучуваа сите тужби и предлози на острацизмот, во кој гласачите го избираа граѓанинот што најмногу сакаа да го прогонат десет години, бил одреден со тајно гласање (еден од најраните евидентирани избори во Атина било гласање за плуралност, кое не било пожелно да се победи, имено глас за острацизам). Во Рим, методот кој преовладувал до 2 век пр.н.е. бил методот на поделба. Но, системот стана предмет на заплашување и корупција. Оттука, серија закони донесени помеѓу 139 и 107 пр.н.е., ја пропишуваат употребата на гласачкото ливче, парче дрво обложено со восок, за сите работи што се прават во собранијата на народот. За донесување резолуции, едноставно мнозинство гласови се сметало за доволно. Како општо правило, се прави еднаква вредност на секој глас; но во народните собранија во Рим, системот на гласање по групи бил во сила до средината на 3 век пр.н.е., со кој побогатите класи обезбедија одлучувачка предност.
Повеќето избори во раната историја на демократијата се одржале со употреба на плурално гласање или некоја варијанта, но како исклучок, државата Венеција во 13 век усвои гласање за одобрување за избор на нивниот Голем совет. Методот на Венецијанците за избор на Дож било особено сложен процес, кој се состоел од пет круга на ждрепка (подредување) и пет круга одобрување. Со ждрепка било избрано тело од 30 избирачи, кое дополнително било намалено на девет избирачи со повторно извлекување ждрепка. Избирачкиот колеџ од девет членови избра 40 луѓе со одобрување на гласање; тие 40 биле намалени за повторно формирање втор изборен колеџ од 12 члена со ждрепка. Вториот изборен колеџ избрал 25 лица со одобрување, кои биле намалени за да формираат трет изборен колеџ од девет члена со ждрепка. Третиот изборен колеџ избрал 45 лица, кои биле намалени за да формираат четврти изборен колеџ од 11 со ждрепка. Тие, пак, избрале конечно изборно тело од 41 член. И покрај неговата сложеност, методот имал одредени посакувани својства како што е тешко да се игра и да се осигура дека победникот ги одразува мислењата и на мнозинските и на малцинските фракции. Овој процес, со мали измени, бил централен во политиката на Република Венеција во текот на неговиот извонреден животен век од над 500 години, од 1268 до 1797 година.
Развој на нови системи
Жан-Шарл де Борда го предложи пребројувањето на Борда во 1770 година како метод за избор на членови на Француската академија на науките. Неговиот метод бил спротивен од Маркиз де Кондорсет, кој наместо тоа го предложи методот за споредба на парови што тој го смисли. Имплементацијата на овој метод е позната како Кондорсет методи. Тој, исто така, напиша за парадокс Кондорсет, кој го нарече нетранзитивност на преференциите на мнозинството. Меѓутоа, неодамнешните истражувања покажаа дека филозофот Рамон Лул смислил и броење на Борда и метод на двојка што го задоволил критериумот Кондорсет во 13 век. Ракописите во кои ги опиша овие методи беа изгубени во историјата сè додека не беа повторно откриени во 2001 година.
Подоцна во 18 век, методите на распределба станаа актуелни поради Уставот на Соединетите држави, кој налага местата во Претставничкиот дом на Соединетите држави да се распределуваат меѓу државите пропорционално на нивното население, но не прецизираше како да се направи тоа. Различни методи беа предложени од државници како Александар Хамилтон, Томас Џеферсон и Даниел Вебстер. Некои од методите за распределба, осмислени во Соединетите држави, во извесна смисла биле откриени во Европа во 19 век, како методи за распределба на местата за ново предложениот метод за пропорционална застапеност на партиските листи. Резултатот е дека многу методи за распределба имаат две имиња; Методот на Џеферсон е еквивалентен на Донтовиот метод, како што е методот на Вебстер со методот Сент-Лагуе, додека методот на Хамилтон е идентичен со методот на најголемиот остаток од Харе.
Методот за единствено преносливо гласање бил измислен од Карл Андре во Данска во 1855 година и во Обединетото Кралство од Томас Харе во 1857 година. Изборите за првпат се одржале во Данска во 1856 година, а во Тасманија во 1896 година, откако неговата употреба била промовирана од Ендрју Инглис Кларк. Пропорционалната застапеност на листата на партии започнала да се користи за избор на европски законодавни тела на почетокот на 20 век, при што Белгија била првата што ја спроведе за општите избори во 1900 година. Оттогаш, пропорционалните и полупропорционалните методи почнале да се користат во речиси сите демократски земји, со најголем исклучок поранешните британски и француски колонии.
Преродба со еден победник
Можеби под влијание на брзиот развој на изборните системи со повеќе победници, теоретичарите почнале да објавуваат нови наоди за методите со еден победник кон крајот на 19 век. Ова започнало околу 1870 година, кога Вилијам Роберт Вер предложил да се примени на изборите со еден победник, што резултирало со гласање на втор круг. Наскоро, математичарите почнале да ги преиспитуваат идеите на Кондоркет и да измислуваат нови методи за завршување на Кондорсет; Едвард J.. Нансон го комбинирал новооткриеното инстант гласање со вториот број со Борда за да даде нов метод Кондорсет наречен Нансонов метод. Чарлс Доџсон, попознат како Луис Керол, го предложил директниот метод Кондорсет, познат како метод на Доџсон. Тој, исто така, предложил систем за пропорционална застапеност базиран на повеќечлени области, квоти како минимални барања за заземање места и гласови преносливи од кандидати преку гласање по пошта.
Рангираните изборни системи за гласање на крајот собрале доволно поддршка за да бидат усвоени за употреба на владините избори. Во Австралија за првпат бил усвоен во 1893 година, и продолжил да се користи и денес. Во Соединетите држави во прогресивната ера на почетокот на 20 век, некои општини почнале да го користат гласањето на Баклин, иако ова повеќе не се користи на владини избори, па дури и е прогласено за неуставно во Минесота.
Последните случувања
Употребата на теоријата на игри за анализа на изборните системи доведе до откритија за ефектите од одредени методи. Претходните случувања како теоремата за невозможноста на Ероу веќе ги покажала проблемите со рангираните системи за гласање. Истражувањето ги наведе Стивен Брамс и Питер Фишбурн формално да ја дефинираат и промовираат употребата на гласање за одобрување во 1977 година Политиколозите од 20 век објавиле многу студии за ефектите што изборните системи ги имаат врз изборот на гласачите и политичките партии,  и врз политичката стабилност. Неколку научници исто така проучувале кои ефекти предизвикале нацијата да се префрли на одреден изборен систем.
Студијата за изборните системи влијаела врз новиот поттик за изборни реформи, започнати во 1990 -тите, кога биле дадени предлози за замена на плуралното гласање на владините избори со други методи. Нов Зеланд усвои пропорционална застапеност со мешани членови за општите избори во 1993 година и за некои локални избори во 2004 година. Откако гласањето за плуралноста бил клучен фактор во оспорените резултати на претседателските избори во САД во 2000 година, различни општини во Соединетите држави почнале да го усвојуваат гласањето за втор круг, иако некои од нив потоа се вратиле на својот претходен метод. Сепак, обидите за воведување попропорционални системи не биле секогаш успешни; во Канада имало два референдуми во Британска Колумбија во 2005 и 2009 година за усвојување но и двата не успеале. Во Обединетото Кралство, на референдумот во 2011 година за усвојување предлогот бил отфрлен.
Во други земји имало повици за враќање на плуралноста или мнозинските системи или нивно воспоставување каде што тие никогаш не биле користени; се одржа референдум во Еквадор во 1994 година за усвојување на двокружниот систем, но идејата била отфрлена. Во Романија, предлогот за префрлување на двокружен систем за парламентарни избори пропадна само затоа што излезноста на гласачите на референдумот била прениска. Обидите за повторно воведување единечни изборни единици во Полска (2015) и двокружен систем во Бугарија (2016) преку референдуми, исто така, пропаднаа поради ниската излезност.
Споредба на изборните системи
Изборните системи можат да се споредат со различни средства. Ставовите кон системите се под силно влијание на влијанието на системите врз групите на кои некој ги поддржува или се противи, што може да ја отежни објективната споредба на системите за гласање. Постојат неколку начини за решавање на овој проблем:
Еден пристап е математички да се дефинираат критериуми, така што секој изборен систем или ќе помине или ќе пропадне. Ова дава совршено објективни резултати, но нивната практична важност сè уште е спорна.
Друг пристап е да се дефинираат идеални критериуми дека ниту еден изборен систем не ги поминува совршено, а потоа да се види колку често или колку се блиску до донесување на различни методи за голем примерок од симулирани избори. Ова дава резултати кои се практично релевантни, но методот за генерирање примерок од симулирани избори сè уште може да се тврди пристрасен.
Теоремата на Ероу и теоремата Гибард-Сатертвајт докажуваат дека ниеден систем што користи рангирано гласање не може да ги исполни сите такви критериуми истовремено, додека теоремата на Гибард го докажува истото за сите детерминистички методи на гласање. Наместо да се расправа за важноста на различните критериуми, друг метод е да се симулираат многу избори со различни изборни системи и да се процени типичната севкупна среќа на населението со резултатите, нивната ранливост на стратешко гласање, нивната веројатност за избор најблискиот кандидат до просечниот избирач итн.
Според истражувањето на експерти за изборен систем од 2006 година, нивните претпочитани изборни системи биле по редослед на преференција:
Пенанг
Пенанг (малајски: Pulau Pinang) е држава во Малезија, сместена во северозападниот дел на Малаја на Малајскиот мореуз. Пенанг е втотата најмала држава во Малезија после Перлис, и единаесетатта најнаселена.
Потекло на поимот
Името "Пенанг" доаѓа од модерното малајско име Pulau Pinang, што значи островот на палмовиот орев (Areca catechu, фамилија Палми). Името Пенанг се однесува и на градот и на островот. Главниот град е Џорџ Таун кој исто така се нарекува Танџинг Tanjung на малајски. Островот се нарекува Pulau Pinang додека државата  Negeri Pulau Pinang.
Пенанг е познат како "Бисерот на ориентот" и "Pulau Pinang Pulau Mutiara" (Пенаншки остров на бисерите).
Население
Пенанг има наголема густина на население во Малезија со 2.031,74 жит. на километар квадратен на островот и 865,99 на копното. Исто така е и единствената доминантна немалајска држава. Пенанг е единствената малајска држава со доминантно кинеско население. Етничкиот состав во 2008 изнесувал:
Клима
Извор: Агенција за прородна околина
Вртешка
Вртешка — мало село во областа Радовишки Шоплук, во Општина Карбинци, сместено во околината на градот Штип.
Географија и местоположба
Ова мало село се наоѓа во областа Радовишки Шоплук, во југоисточниот дел на територијата на Општина Карбинци, чиј атар се издига до сртот на планината Плачковица, каде што се допира со подрачјето на Општина Радовиш. Селото е планинско, на надморска височина од 1.060 метри. Од градот Штип е оддалечено 26 километри.
Селото се наоѓа во западните ограноци на Плачковица, во етнографскиот предел Радовишки Шоплук. Вртешка е едно од шесте плачковички села, кои припаѓаат на шопската етнографска целина.
Во 2020 година, селото добило асфалтиран пристапен пат до регионалниот пат Р2431 во должина од околу 1 километар.
Над селото се наоѓа издвоена излетничка населба.
Историја
Во век, Вртешка било село во Штипската каза на Отоманското Царство.
Стопанство
Атарот е голем и зафаќа простор од 21,6 км2. На него преовладуваат шумите на површина од 1.828,1 хектар, на пасиштата отпаѓаат 139,3 хектари, а на обработливото земјиште само 84 хектари.
Селото, во основа, има сточарско-шумарска функција, но таа не е доволно развиена.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото имало 54 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Вртешка имало 80 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Селото е мало, на пат сосема да се расели. Во 1961 година селото броело 137 жители, а во 1994 година бројот се намалил само на 8 жители, македонско население.
Според последниот попис од 2002 година, во селото Вртешка живееле 6 жители, сите Македонци.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Карбинци, која била една од ретките општини кои не биле променети по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото исто така се наоѓало во Општина Карбинци.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Штип. Селото припаѓало на некогашната општина Штип во периодот од 1957 до 1965 година. Во периодот од 1955 до 1957 година селото се наоѓало во рамките на тогашната општина Радање.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Радање, во која покрај селото Вртешка, се наоѓале и селата Голем Габер, Ебеплија, Јунузлија, Калапетровци, Калаузлија, Кепекчелија, Кошево, Курфалија, Кучилат, Кучица, Мал Габер, Мичак, Муратлија, Никоман, Оџалија, Почивало, Прналија, Радање и Шашаварлија. Селото припаѓало на Општина Кучица во периодот 1950-1952, во која влегувале селата Вртешка, Ебеплија, Кучица, Мичак, Муратлија и Прналија.
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 2328 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште во селото Прналија. Во избирачкото место се опфатени селата Вртешка, Ебеплија и Прналија.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 149 гласачи.
На парламентарните избори во 2020 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 153 гласачи.
NGC 6294
NGC 6294 — двојна ѕвезда во соѕвездието Змијоносец, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6294 се споменува и како ESO 519-**6.
Откривање
Објектот е откриен на 16 април 1828 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6294 е од видот *2.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 10 м 16,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -26° 34' 25"".
1721 во архитектурата
1721 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Црква „Св. Троица“ - Големо Коњари
„Света Троица“ во Големо Коњари е еднокорабна градба, засводена, со галерија (женска црква). Изградена е во 1912 година, по иницијатива на свештеникот Вељан Цветановиќ. Осветена е во 1925 година од тогашниот епископ Битолски Јосиф. Во 1977 година црквата е реновирана, па живописот целосно е покриен. Иконите се насликани во 1913 година од непознат автор.
Кокошка (Фабержеово јајце)
Фабержеово јајце „Кокошка“ (Прво кралско велигденско јајце) — украсено јајце кое било изработено од страна на рускиот златар и филигран Карл Фаберже по нарачка на руското царско семејство. Јајцето било порачено од страна на Александар III во 1885 година. Јајцето толку многу му се допаднало на царот, што овој чин го направил традиционален во следните години, подарувајќи по едно јајце секоја година на Велигден на својата сопруга Марија Фјодоровна.
Денес, ова украсено јајце се наоѓа во Фабержеовиот музеј во Санкт Петербург.
Императорско велигденско јајце
Во XIX век, Руската православна црква ја сочувала традицијата на празнување на Велигден. Во врска со традиционалниот подарок наменет за тој ден, братот на императорот Александар III, големиот кнез Владимир Александрович, му нарачал на Петар Карл Фаберже да изработи подарок за императорката. Врз основа на писмата од 21 март 1885 година, големиот кнез директно на Фаберже му ги пренел сите царски желби во врска со подарокот, а притоа самиот император не бил вклучен во процесот на изготвување на подарокот. По неколкуте обиди за убиство на царското семејство, императорот сакал неговата сопруга да се избави од грижните мисли на Велигден 1885 година. Фаберже создал јајце коешто требало да ја потсети императорката на накитен предмет што таа го видела во детството. Тоа јајце било изработено во средината на XVIII век, а денес се чува во замокот Розенборг во Копенхаген. Данското јајце било изработено од слонова коска наместо злато и внатре имало прстен наместо приврзок. Фаберже безусловно го избрал дизајнот на подарокот. Податокот толку многу им се допаднал на императорот и неговата сопруга, така што Фаберже станал дворски јувелир.
По врачувањето на царицата
Царицата била восхитена од велигденскиот подарок на нејзиниот сопруг. Јајцето се чувало во Аничковиот дворец сè до Руската револуција. Во тоа време, револуционерите ја земале целата збирка на императорски јајца и ја однеле во Палатата на оружјето во Московскиот Кремљ. Лондонскиот трговец Фредерик Бери званично се стекнал со сопственост на јајцето во 1920 година и го изнел од Русија веројатно во Париз или Берлин. На 15 март 1934 година, на аукција на лондонската аукциска куќа Кристис, Бери го продал јајцето под реден број 55 за 85 £ (430 $) на Р. Суинсон-Тејлор, кој во 1955 година станал лорд од Гранчестер. По смртта на лордот и неговата сопруга во 1976 година, јајцето влегло во списокот на имот од нивната оставнина. Њујоршката галерија Во стара Русија се стекнала со јајцето при продажбата на имотот на лордот и заедно со јајцето Недела му го продала на списанието Forbes во 1978 година. Виктор Векселберг го купил јајцето заедно со уште осум други од списанието Forbes пред истите да бидат ставени на аукција и сите ги вратил во Москва.
Опис
Честа за создавање на првото императорско јајце му припаднала на јувелирот Ерик Колин од фирмата Фаберже. Јајцето било изработено од злато покриено со слој на безбојни емајли налик на природна лушпа. По средината на јајцето минува тенка златна реса којашто го дели на две половини. Тоа е со должина од 64 мм и ширина од 35 мм. Двете половини на јајцето се спојуваат со бајонетно навртување и при неговото отворање може да се забележи иненадувањето.
Изненадување
Внатре во јајцето се наоѓа жолчка изработена од бзбојно злато и којашто содржи златна кокошка со рубински очи. Кокошката има зглобен механизам којшто работи со помош на пердувите на опашката и на тој начин овозможува да се дојде до двете изненадувања. Првото од нив била минијатурна копија на императорската круна изработена од злато и брилијанти, а второто било синџирче со рубински приврзок.
Копанец (Корешница)
Копанец — некропола од римското време во атарот на селото Корешница, Македонија. Лежи на околу 800 метри југозападно од селото, на левиот брег на реката Вардар. Во лозјето на Велик Даматов се најдени камени плочи од гробови со конструкции од типот циста. Според исказите на сопственикот на нивата, во неколку гроба биле најдени белезици од стаклена паста, керамички садови, прстени и друго. Наодите се чуваат во Музејот на Македонија во Скопје.
1720 во архитектурата
1720 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Ламивудин
Ламивудин е антиретровирусен лек кој се користи во превенција и третман на ХИВ/СИДА. Исто така се користи во третманот на хроничен хепатит Б, кога другите опции не се од избор. Делотворен е против ХИВ-1 и ХИВ-2. Вообичаено се користи во комбинација со други антиретровирусни лекови како зидовудин и абакавир.
Чести несакани ефекти се наузеа, дијареа, главоболка, замор и кашлица.
Пат на темјанот
Пат на темјанот, како и „Патот на зачините“, бил многу важен за трговијата и вклучувал мрежа што ги опфаќала главните антички трговски патишта што го поврзуваат средоземниот свет со јужните и источните извори на темјан, зачини и луксузни стоки, кои се протегале од средоземните пристаништа преку Левант и Египет преку Северна Африка и Арабија сè до Индија. Трговијата со темјан од Јужна Арабија до Медитеранот цветала околу VII век пр.н.е. до 2. век. Патот на темјанот служел како канал за трговија со стоки, како што се арапскиот темјан и миро; Индиски зачини, скапоцени камења, бисери, абонос, свила и фини текстилни производи и Рогот на Африка со неговите ретки дрвја, перје, животински кожи, сомалиски темјан и злато.
Рана историја
Египќаните тргувале во Црвеното Море, увезувале зачини, злато и егзотично дрво од „Земјата Пунт“ и од Арабија. Индиската стока била довезувана со арапски и индиски бродови во Аден. Равлинсон ги идентификува долго дебатираните „бродови на Таршиш“ како тирската флота опремена во Езион-Гебер која извршила неколку трговски патувања на исток, што довело до наоѓање злато, сребро, слонова коска и скапоцени камења. Оваа стока била претоварана во пристаништето Офир.
Според еден историчар:
Копнена рута
Меѓу најважните трговски точки на Патот на темјанот од Персискиот Залив до Средоземното Море била Герха во Персискиот Залив, за која историчарот Страбон известил дека била основана од вавилонски бегалци како халдејска колонија. Герха влијаела на развојот на трговските патишта низ Арабија до Медитеранот и ја контролирала трговијата со ароматични производи со Вавилон во 1 век пр.н.е. Герха била едно од важните пристаништа за влез на стоки испорачани од Индија.
Асирски документи покажуваат дека Тиглат-Пилесер III напредувал преку Феникија до Газа. Газа на крајот била опустошена, а владетелот на Газа побегнал во Египет, но подоцна продолжил да дејствува како вазален владетел. Мотивот за нападот бил да се добие контрола врз трговијата со темјан во Јужна Арабија која цветала низ целиот регион. И.Е.С. Едвардс ја поврзува Сиро-ефраимитската војна со желбата на Израелците и Арамејците да го контролираат северниот крак на патот на темјанот, кој досегал од Јужна Арабија и можел да се искористи за контрола кон Трансјордан. Археолошките натписи зборуваат и за плен донесен од земјата на му-у-на-а-а, можеби и Меунита спомената во Стариот завет. Некои научници ја препознаваат оваа група како Минејците од Јужна Арабија, кои се занимавале со трговија со темјан и кои ги окупирале северните трговски пунктови на патот на темјанот.
Ароматичните производи од Дофар и луксузните производи од Индија им донеле богатство на кралствата во Арабија. Ароматичните производи од Дофар биле испорачувани од природното пристаниште Хор Рори кон непристапниот западен брег на Јужна Арабија. Караваните ги носеле овие производи на север до Шабва, а од таму до кралствата Катабан, Саба, Минеј и Палестина и до Газа. На вкупната цена на овие луксузни стоки се додавале и трошокот за наплата на сопствениците на бунари и други објекти.
Грчко-римско заобиколување на копнените патишта
Набатејците ја изградиле Петра, која стоела на половина пат помеѓу влезот во Акапскиот Залив и Мртвото Море во време кога Патот на темјанот од Арабија до Дамаск ја минувал копнената рута од Петра до Газа. Оваа позиција им дала на Набатејците контрола над трговијата по патот на темјанот. Со цел да се контролира патот на темјанот од Набатеа, била спроведена грчка воена експедиција која водела до Сван, која била изведена без успех под водство на Антигон Киклоп, еден од генералите на Александар Македонски. Набатејската контрола над трговијата се зголемила и се проширила на запад и на север. Замената на Грција со Римското Царство како администратор на средоземниот басен довело до повторно воспоставување на директна трговија со Истокот. Според историчарот, „Јужните Арапи протестираа поради пиратски напади врз римските бродови во Аденскиот Залив, што резултираше со тоа што Римјаните го уништија Аден и го фаворизираа западниот абисински брег на Црвеното Море“. Монополот на индиските и арапските посредници бил ослабен со развојот на монсунската трговија од страна на Грците преку откривањето на директен пат до Индија (Хипалус), принудувајќи ги партските и арапските посредници да ги прилагодат своите цени за да се натпреваруваат на римскиот пазар со стоката што Рим сега ја купувал по директен пат до Индија. Индиските бродови отпловиле во Египет, бидејќи поморските патишта на Јужна Азија не биле под контрола на некоја сигурна сила. Според еден историчар:
Темјанот од Дофар бил собиран во Моши (древен Сумхурам). Бил доставуван до Кана и транспортиран по копно до Шабва и понатаму на север во Наџран, Мека, Медина, Петра и Газа на Средоземното Море. Исто така бил испорачуван во Вавилон и Палмира преку Персискиот Залив.
Римската трговија со Индија продолжила да расте, а според Страбон (II.5.12):
Опаѓање
На крајот на шестиот век, Исидор Севиљаски ги набројал ароматите што сè уште се увезувале во Визиготска Шпанија. Од ароматичните дрвја (de arboris aromaticis), Исидор во својата енциклопедија навел миро, бибер, цимет, амом ( кардамом?), кинески цимет; од ароматични растенија (de herbis aromaticis), ги навел: нард, шафран, кардамом. Овие биле тие што пристигнувале преку трговските патишта, останатите се достапни во Шпанија: темјан, алое, роза, љубичици, крин, линцура, пелин, анасон и други.
Со намалување на трговијата со темјан, Јемен го презел извозот на кафе преку пристаништето Ел Мока на Црвеното Море.
Чеченски војни
Поимот Чеченски војни може да се однесува на:
Список на земјите по густина на населеност
Оваа статија ги прикажува земјите по население односно густина населеност на квадратен километар. Списокот ги вклучува де факто суверените земји и независните територии кои се признати од Обединетите нации. Податоците се од јули 2005 г. и се во согласност со истражувањето на ООН.
Софија Ротару
Софија Ротару (официјално София Михайловна Евдокименко-Ротару, на руски: София Ротару, на украински: Софiя Ротару, на молдавски: Sofia Rotaru), родена на година, е руска, украинска, молдавска и свиетска пејачка, танчерка, текстописец, продуцент, глумица и писателка.
NGC 1872
NGC 1872 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Златна Рипка, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1872 се споменува и како ESO 56-SC83, in LMC.
Откривање
Објектот е откриен на 24 септември 1826 година од страна на Џејмс Данлоп, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 9 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1872 е од видот OCL. Видливиот сјај со голо око изнесува 11 m. NGC 1872 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 13 м 10,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 69° 19' 2".
Други поделби
Проучување на NGC 1872 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9162.
Тошова Лака (Криволак)
Тошова Лака — населба и некропола од доцноантичкото време. На просторот помеѓу железничката пруга и асфалтниот пат, што се наоѓа на десниот брег на Вардар и на јужниот раб од селото Криволак, се најдени гробови од камени плочи, со насоченост исток-запад. Во близината на лозјето на М. Стево се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси, градежен материјал и делови од архитектонска пластика.
Наум Целакоски
'''Наум К. Целакоски''' — македонски математичар, универзитетски професор, автор на научни трудови од областа на алгебрата,  истакнат педагошки работник и автор на учебници по математика за високото, средното и основното образование. Завршил Природно-математички факултет во Скопје, група математика.
Животопис
Д-р Наум Китев Целакоски е роден на 24 декември 1937 година во [http://mk.wikipedia.org/wiki/Мешеишта с. Мешеишта], Охридско. Основно училиште завршил во родното место, гимназија учел во Охрид и Струмица, а  дипломирал на математичката група од Природно-математичкиот факултет при Универзитетот “Кирил и Методиј“ (УКИМ) во Скопје  во 1960 година. Во 1970 г. магистрирал на Природно-математичкиот факултет во Белград на тема “Инјективни и пројективни модули“, а доктор по математички науки станал во 1977 г. на Математичкиот факултет во Скопје со темата “Прилог кон теоријата на алгебарските структури со асоцијативни операции“. По дипломирањето работел три години како професор по математика во градежното училиште во Струга, а од 1964 г. до пензионирањето во 2002 г. работел на Универзитетот “Св. Кирил и Методиј“ како асистент, доцент, вонреден и редовен професор по математика. Како асистент почнал да работи на Техничкиот факултет во Скопје во 1964 година, за доцент бил избран на Електро-машинскиот факултет во Скопје во 1970 година, за вонреден професор – на Математичкиот факултет во 1978, за редовен професор – на Математичкиот факултет во 1984 и на Машинскиот факултет во Скопје (преизбиран) во 1990 и 1996. Во 1971/72 г. бил на едногодишна специјализација во САД, при Универзитетот на Илиноис во Урбана, Универзитетот на Орегон во Јуџин и на Универзитетот Харвард во Бостон.
Научна работа
Научен интерес на проф. Целакоски е областа на алгебарските структури. Објавил значителен број научни трудови од таа област, самостојно или заедно со други математичари (публикувани во научни списанија). Автор или соавтор е на (преку) 40 научни трудови од областа на алгебрата. Неговата научна работа е претставена во тритомниот преглед Научни трудови по алгебра во Република Македонија 1950 - 2007, МАНУ, Скопје 2008. Учествувал на голем број научни собири по математика со свои соопштенија од областа на алгебрата: на сите седум алгебарски конференции на југословенските алгебристи одржани од 1980 до 1987, на сите пет конгреси на СДМФАЈ одржани од 1965 до 1985, на неколку симпозиуми и конгреси во земјата и странство (III Балкански конгрес математичара - Белград 1974; International congress of mathematitians - Helsinki Finland 1978; International conference on mathematics - Szeged Hungary 1981;  Simposium “n-ary Structures” - Skopje 1982;  Second International Simposium “n-ary Structures” - Varna 1983), бил организатор на повеќе научни собири, а бил и уредник на зборници од такви конференции. Бил член на комисии за оценка и одбрана на докторски дисертации од областа на математиката и учествувал во реализацијата на повеќе научноистражувачки проекти, финансирани од соодветни државни институции.
Наставна дејност
Во текот на своето четиридецениско работење на Универзитетот во Скопје, проф. Целакоски бил ангажиран со сите курсеви по математика на Електро-машинскиот факултет во Скопје, а по реорганизацијата на УКИМ 1977 - на Електротехничкиот факултет во Скопје (до 1984) и на Машинскиот факултет во Скопје (1985 – 2002). Паралелно со тоа, почнувајќи од 1979 г., дваесет години изведувал настава на Природно-математичкиот факултет по предметот методика на наставата по математика со хоспитации. Бил ангажиран во наставата и на постдипломските студии, со курсеви од областа на математиката, на следните факултети: Електротехничкиот, Математичкиот, Машинскиот, Градежниот и на Институтот за земјотресно инженерство и инженерска сеизмологија. За повеќето предмети по кои изведувал настава, има објавено учебници и учебни помагала, сам или во соработка со други наставници, од кои неколку избрани се:
1. Ѓ. Чупона, Б. Трпеновски, Н. Целакоски, Предавања по виша математика, кн. I – III, УКИМ, Скопје 1971–1972 (IV издание: 1984). 2. Н. Целакоски, Задачи по линеарна алгебра, УКИМ, Скопје 1972 (IV издание: 1996). 3. А. Самарџиски, Н. Целакоски, Решени задачи по алгебра II, Скопје 1972 (II изд.: 2006). 4. Б. Трпеновски, Н. Целакоски, Елементи од нумеричка математика, УКИМ, Скопје 1978 (IV издание: 1992). 5. Н. Целакоски, Диференцијални равенки, кн. I, УКИМ, Скопје 1982 (III издание: 1989). 6. Н. Целакоски, Дидактика на математиката, Нумерус, Скопје 1993. 7. Б. Трпеновски, Н. Целакоски, Ѓ. Чупона, Виша математика, кн. I – IV, УКИМ, Скопје 1993–1995.
Автор е или соавтор на повеќе од 50 учебници и учебни помагала за високото, средното и основното образование, како и на дваесетина стручни трудови за математичката терминологија и за популаризација на математиката меѓу младите. Неговите учебници се одликуваат со убав јазик на презентирање на материјата, со методичност, јасност и добро избрани примери за илустрација.
Стручна и општествена работа
Проф. Целакоски бил долгогодишен надворешен соработник на Заводот за унапредување на образованието и воспитувањето во СРМ. Тој учествувал: во одржувањето предавања на сите семинари за перманентно стручно и педагошко усовршување на наставниците по математика, во вршењето увид во реализирањето на наставата по математика во повеќе средни училишта во СРМ и во изготвувањето на наставни програми по математика за средното и основното образование. Бил член на Комисијата за иновација и развој на системот на обра¬зование на Република Македонија (1993–1994) и член на Педагошкиот совет (1997–1999). Во периодот 1960 - 1970 бил активно вклучен во есперантското движење (преку JEJA- Jugoslavia Esperantista Junulara Asocio,  JEL- Jugoslavia Esperantista Ligo i UEA -Universala Esperanto-Asocio). Повеќе од три децении бил делотворен учесник речиси во сите активности на Сојузот на друштвата на математичарите и информатичарите од Република Македонија, со значителен придонес во неговата дејност (натпревари, издавачка дејност, научни и стручни собири, организациони прашања и др.), при што еден мандат (1989 – 1990) бил и негов претседател. Бил главен и одговорен уредник на математичкото списание “Сигма“ (неколку мандати), продекан на Математичкиот факултет (1979–1980), шеф на Институтот за теориска математика (1978–1979) и на Институтот за алгебра и геометрија (1982–1984) при Математичкиот факултет и раководител (повеќе мандати) на Одделот за математика и информатика при Машинскиот факултет. За својата севкупна активност бил одликуван со Орден на трудот со златен венец.
Наводи
1. Развој и состојба на математичките науки во СР Македонија, МАНУ 1987 (стр.31) 2. Билтен на УКИМ – Скопје:  бр. 426 (1984, стр. 18–23); бр. 538 (1990, стр. 50–56), бр. 666 (1996)            3.  50 години Факултет за електротехника и информациски технологии – Скопје 2009  (Монографија, стр. 192)
1719 во архитектурата
1719 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Фјодоров (округ)
Фјодоров е округ во Казахстан во покраината Костанај со центар град Фјодоровка.
Танец (ансамбл)
Ансамблот за народни игри и песни на Македонија „Танец“ е основан во 1949 година. Со своето долгогодишно постоење, „Танец“ е симбол на македонската култура и уметност, и претставува најважниот презентер на македонското фолклорно творештво.
Историја
Историјата на „Танец“ започнала во 1949 година, со одредбата на македонската влада за основање на Државниот aнсамбл за народни игри и песни на Народна Република Македонија. Одредбата била издадена на 3 март 1949, а била објавена во „Службен весник на Македонија“ на 4 април 1949 година.
Според член 2, Ансамблот за народни игри и песни ги има следните задолженија:
Од 2 јуни 1953 година, ансамблот го носи денешното име: Ансамбл за народни игри и песни на Македонија „Танец“.
Културна мисија
„Танец“ е име кое со децении е симбол на македонската култура и уметност, амбасадор и презентер на македонското фолклорно творештво на сите континенти на Земјината топка. Покрај негувањето на фолклорното творештво, народните обичаи, игри, песни и носии, преку успешните кореографски постановки, „Танец“ ги преточува во колорит и префинет израз на играње, пеење и презентирање на убавите оригинални носии изработени пред повеќе децении, кои претставуваат амблем на македонската култура.
Од посебно значење е првото претставување надвор од Македонија, поточно на меѓународниот фестивал во Ланголен, Велс во 1950 година, кога со озведбата на „Тешкото“, ансамблот ги освоил сите можни поени и ја добил првата награда. Притоа, Танец бил првиот и единствениот ансамбл во историјата на овој фестивал кој ги освоил сите можни поени. Како резултат на освоената награда, ансамблот го продолжил својот престој во Британија за уште 20 дена при што одржал повеќе концерти.
Ансамблот има настапено на над 4.500 концерти, фестивали и други културни приредби, со над осум милиони посетители. За успешноста на „Танец“ зборуваат големиот број награди, дипломи, благодарници и признанија добивани по разни поводи, концерти и сл., меѓу кои и наградите: „11 Октомври“, „Климент Охридски“, „13 Ноември“ и Орденот за заслуги, доделен од Претседателот на Република Македонија.
Репертоарот на „Танец“ го сочинуваат голем број народни ора, песни и обичаи од повеќе краишта на Македонија меѓу кои и: „Тешкото“, „Невестинско“, „Комитско“, „Чифте“, „Калајџиско“, „Тресеница“, „Осоговка“, „Драчевка“ и други.
„Танец“ е во постојана и тесна соработка со македонските иселеници во дијаспората. Во таа смисла се организирани и голем број концерти во сите земји каде што живеат македонски иселеници. Тој континуирано ги помага културно-уметничките друштва во земјава и во странство во квалитетното поставување и пренесување на играорната традиција.
Во склоп на „Танец“ работи и детското младинско студио, во кое од најмала возраст кај децата се развива љубовта кон негувањето и презентирањето на фолклорното творештво. Со цел да се зачува од пропаѓање, а истовремено и да се збогати фундусот на народни носии се врши и откуп на оригинални носии од повеќе краишта во Македонија. „Танец“ бил организатор на низа семинари за раководители на играорни друштва. Од формирањето до денес, во ансамблот работеле над 200 вработени. Денес има 42 редовно или повремено вработени во уметничкиот дел (девет надворешни), како и девет вработени вклучени во реализацијата на програмите.
Познати уметници
Ова се некои од познатите уметници кои работеле во ансамблот Танец:
Дискографија
По повод 65-годишното постоење на ансамблот, во декември 2014 година, „Танец“ го издал првото комерцијално музичко и видео издание (CD и DVD), под етикетата на „Југотон рекордс“. На музичкиот компакт-диск се наоѓаат 25 оригинални аудио-снимки, додека дигиталниот видео-диск содржи снимки од 12 концерти на ансамблот, во траење од 12 минути.
Концерти
На 16 декември 2014 година, во салата на Македонската опера и балет, „Танец“ го извел завршниот годишен концерт, под наслов „Танец низ времето“. На 4 март 2015 година, во Македонската опера и балет бил одржан хуманитарен концерт на „Танец“, наменет за помош на поплавените подрачја во Македонија. На програмата биле ората „Жетварка“, „Сретсело“, „Преспански игри“, „Малешевка“, како и оркестарските изведби „Шапкарево-касапско оро“, „Мерак тамбура оро“ и „Моминско оро“. Како солисти настапиле: Марјан Стојановски, Сузана Спасовска, Билјана Јосифова и пејачки групи на „Танец“.
На 29 јануари 2015 година, по повод 65 годишнината од основањето, била претставена монографијата „Танец - душата на Македонија (1949-2014)“ чии автори се Родна Величковска и Марко Китевски.
Горица (планина)
Горица — мала планина во Полошката Котлина. Всушност таа е дел од големата планина Сува Гора. Но сепак таа е од големо ѕначење за околните места. Висока е 650 м и е лев крак на Сува Гора. Карактеристична е по дабовата шума, која во последните години со координација на Министерството за шумарство, водостопанство и просторно планирање, планирано се сече. Сечата се врши од страната на Радиовце и Теново. Населени места кои гравитираат кон оваа планина се Теново, Радиовце и Блаце. Покрај самата планина тече реката Вардар. Оваа планина спаѓа во групата на стари грамадни планини и нема сопствени извори. Од археолошки аспект ѕначајна е по наодите во селото Блаце и по сомнежите дека на страната од село Радиовце се наоѓаат темели на стара црква. Богата е и по дивеч и лековити билки. На нејѕиниот врв се наоѓаат предаватечи на македонските телевизии, мобилни и интернет оператори, кои се насочени кон Гостивар. Најпознато место е Лединче кое служи на православното население од селото Радиовце за палење на василичарскиот оган.
1718 во архитектурата
1718 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Детонација
Детонации се случуваат и во конвенционалните цврсти и течни експлозиви, како и во реактивни гасови. Брзината на детонација во цврсти и течни експлозиви е многу поголема од онаа во гасовитите, што овозможува да се набљудува брановиот систем со поголеми детали (поголема резолуција).
Многу широк спектар на горива може да се појават како гасови (на пр. диоксиген), магла со капки или суспензии од прашина. Покрај диоксигенот, оксидансите може да вклучуваат халогени соединенија, озон, водороден пероксид и азотни оксиди. Гасните детонации често се поврзуваат со мешавина на гориво и оксиданс во состав нешто под конвенционалните коефициенти на запаливост. Тие најчесто се случуваат во затворени системи, но понекогаш се појавуваат во големи облаци на пареа. Други материјали, како што се ацетилен, озон и водород пероксид може да се детонираат во отсуство на оксиданс (или редуктор). Во овие случаи, ослободената енергија е резултат на преуредување на молекуларните состојки на материјалот.
Детонацијата била откриена во 1881 година од страна на четворица француски научници Марселин Бертелот и Пол Мари Ежен Вјеј и Ернест-Франсоа Малар и Анри Луј Ле Шателје. Математичките предвидувања за раширување биле спроведени прво од Дејвид Чепмен во 1899 година и од Емил Жуге во 1905, 1906 и 1917 година. Следниот напредок во разбирањето на детонацијата бил направен од Џон фон Нојман и Вернер Деринг во раните 1940-ти и Јаков Б. Зелдович и Александар Соломонович Компанец во 1960-тите.
Теории
Посложена теорија била изнесена независно од Зелдович, фон Нојман и Деринг за време на Втората светска војна. Оваа теорија, сега позната како теорија на ЗНД, признава хемиски реакции со конечна брзина и на тој начин ја опишува детонацијата како бесконечно тенок ударен бран, проследен со зона на егзотермна хемиска реакција. Со референтна рамка на неподвижен удар, следниов тек е подсоничен, така што зоната на акустична реакција следи веднаш зад предниот дел на оловото, Чемпенова-Жогеовата состојба.
Исто така, постојат некои докази дека зоната на реакција е полуметална во некои експлозиви.
И двете теории опишуваат еднодимензионални и стабилни бранови предници. Меѓутоа, во 1960-тите, експериментите открија дека детонациите во гасна фаза најчесто се особени со нестабилни, тридимензионални структури, кои само, во просечна смисла, може да се предвидат со еднодимензионални стабилни теории. Навистина, таквите бранови се гаснат бидејќи нивната структура е уништена. Вуд-Керквудовата теорија за детонација може да поправи некои од овие ограничувања.
Опитните студии откриле некои од условите потребни за ширење на таквите предници. Во затворен простор, опсегот на составот на мешавини на гориво и оксиданси и супстанции што се саморазложуваат со инерти се малку под границите на запаливост и, за сферично проширување на предниците, многу под нив. Елегантно е докажано влијанието на зголемувањето на концентрацијата на разредувачот врз проширувањето на поединечните ќелии за детонација. Слично на тоа, нивната големина расте како што паѓа почетниот притисок. Бидејќи ширината на ќелијата мора да се совпадне со минималната димензија на задржување, секој бран што ќе биде претеран од иницијаторот ќе биде изгаснат.
Математичкото моделирање стабилно напредува во предвидување на сложените полиња на проток зад реакциите што предизвикуваат шокови. До денес, ниту еден не опишал соодветно како структурата се образува и одржува зад неограничени бранови.
Намени
Кога се користи во експлозивни направи, главната причина за оштетување од детонација е надзвучната експлозија (моќен ударен бран) во околината. Ова е значајна разлика од дефлаграциите каде што егзотермичниот бран е подсоничен и максималниот притисок за неметалната прашина е приближно 7-10 пати поголем од атмосферскиот притисок. Затоа, детонацијата е особеност за уништувачка намена, додека дефлагрирањето е фаворизирано за забрзување на проектилите од огнено оружје. Меѓутоа, брановите на детонација може да се користат и за помалку уништувачки цели, вклучително и таложење на облоги на површината или чистење на опремата (на пр. отстранување на згура ) па дури и експлозивно заварување на метали кои инаку не би се споиле. Моторите со пулсна детонација го користат бранот на детонација за воздушен погон. Првиот лет на авион придвижуван од мотор со пулсна детонација бил одржан во пристаништето за воздух и вселена „Мохаве“ на 31 јануари 2008 година.
Во мотори и огнено оружје
Ненамерното детонирање кога се посакува дефлагрирање е проблем кај некои уреди. Во Отовиот циклус, или бензинските мотори, тоа се нарекува чукање на моторот, и предизвикува губење на моќноста, прекумерно загревање и силен механички удар што може да резултира со евентуален дефект на моторот. Во огненото оружје, тоа може да предизвика катастрофален и потенцијално смртоносен дефект .
Моторите со пулсна детонација се облик на пулсен млазен мотор со кој бил опитуван во неколку наврати бидејќи тоа нуди потенцијал за добра ефикасност на горивото.