Кејнзијанска_антициклична_политика
Квантитативни инструменти на монетарната политика за регулирање на понудата на пари
Политиката на отворен пазар или операции на отворен пазар е инструмент кој се применува во земјите со развиен финансиски пазар, соочени со голем буџетски дефицит кој се финансира со емисија на државни обврзници. Во услови на инфлација, состојба кога количеството пари во оптек ги надминува реалните стоковни фондови постојат вишок пари во оптек. Централната банка со посредство на комерцијалните банки за да ја заузда инфлацијата ќе мора да извлече дел од количеството пари во оптек, а тоа го прави преку продажба на државни обврзници. Граѓаните и другите заинтересирани субјекти од парите што ги чуваат на сметките кај комерцијалните банки купуваат државни обврзници и на тој начин се префрлаат дел од нивните депозити на сметката на Централна банка. Тоа значи дека паричните резерви на комерцијалните банки се намалуваат, а тоа ќе предизвика да се намали и кредитниот потенцијал на самите банки односно можноста да даваат кредити на коминтентите. Исто така, сето ова предизвикува да се намали можноста на комерцијалните баки за кредитна мултипликација. Логиката на дејствување на овој инструмент е обратна во услови на рецесија. За да заживвее економијата неопходно е да се зголеми економската активност, колечеството на пари во оптек, а тоа Централната банка ќе го реализира преку купување на државни обврзници. И овде плаќањето ЦБ не го врши директно туку со посредство на комерцијалните банки,односно ќе се префрлат пари од сметката на ЦБ на сметките на дотогашните сопственици на државните обврзници, отворени во комерцијалните банки. Тогаш паричните резерви на комерцијалните банки ќе се зголемат, нивниот кредитен потенцијал ќе порасне, а со тоа проработува механизамот на кредитна мултипликација и се зголемува паричната маса. Политика на задолжителна резерва е значаен инструмент за регулирање на понудата на пари. ЦБ при спореведување на монетарната политика, дејствува врз понудата на пари преку зголемување или намалување на кредитниот потенцијал на комерцијалните банки, со што се зголемува или намалува можноста за кредитна мултипликација и создавање на пари. Кредитниот потенцијал на комерцијалните банки и можноста за создавање на пари најдиректно се поврзани со големината на депозитите на комерцијалните банки во Централната банка. Оттука се јавува и стапка на задолжителна резерва којашто ја пропишува Централната банка како процент од депозитите на комерцијалните банки, кои овие се должни да го држат како резерва во Централната банка. Ако економијата е во експанзија ЦБ ќе ја зголеми стапката на задолжителна резерва, со што комерцијалните банки сега треба да чуваат поголем износ од депозитите во вид на резерва кај ЦБ. Тоа ќе го намали нивниот кредитен потенцијал и можноста да создаваат пари. На тој начин се намалува понудата на пари во економијата со цел да се заузда инфлацијата. Обратно во услови на рецесија, за да заживее економијата ЦБ треба да ја намали стапката на задолжителна резерва, со тоа ќе го зголеми кредитниот потенцијал на комерцијалните банки и ќе ја зголеми понудата на пари. Политика на дисконтна стапка – Дисконтната стапка е каматна стапка што Централната банка ја наплратува од комерцијалните банки кога овие позајмуваат пари од неа, а тоа го прават заради одржување на сопствената ликвидност. Според тоа,