cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Корпускуларно-бранов дуализам
Теоријата на Луј де Број
Најдобра илустрација на моделот на пилотов бран е даден од експериментот "движечки капки" на Коудер во 2010 година, покажувајќи го однесувањето на пилотовиот бран во макроскопски механички аналог.
Кнежје
Географија и местоположба
Селото е поврзано со асфалтен пат директно од градот Свети Николе, а од 2021 година и со велосипедска патека.
Корпускуларно-бранов дуализам
Брановен однос на големи објекти
Уште од прикажувањата на бранововидните својства во фотоните и електроните,слични експерименти биле направено со неутрони и протони.Едни од најпознатите експерименти се експериментите на Естерман и Ото Штерн кој биле изведени во 1929. Автори со слични сегашни експерименти со атоми и молекули, опишани подолу, тврдат дека овие големи честички можат да се однесуваат и како бранови.Бран наједноствано објаснето е група на честички кој се движат во одредена форма и ако го прекинеме тоа движење со некој објект ќе се претвори во зраци.
Кнежје
Историја
Покрај селото, на спротивната падина од долината се наоѓа Градиште, односно таму е сместен античкиот град Билазора. Дел од видливите ѕидини на ова градиште биле ископувани и употребувани од мештаните за изградба на куќи. И потокот во подножјето на градиштето повремено откопува грнци, гробови, стари пари и ќупови.
Поради поставеноста на селото на стариот пат Велес-Свети Николе-Куманово, во селото некогаш постоел голем ан, во кој можеле да се сместат и стотина патници. Анот бил затворен кон крајот на век, односно кога била пуштена во употреба железницата долж Вардар.
Во народната традицина не е наведено кога е основано денешното село. Во него постојат македонски родови, кои потекнуваат од доселени предци. Најстари родови се Башлинци, Гочеви и Пикови, доселени на почетокот на век.
Во ова село имало и населени Турци (10 до 20 куќи), кои во втората половина на век извршиле размена со последните македонски родови од тогаш мнозинско муслиманското село Горобинци. Турците во Кнежје живееле во југозападниот дел на селото, а нивните гробишта се наоѓале во месноста Гумења.
Корпускуларно-бранов дуализам
Брановен однос на големи објекти
Драматични серии на експерименти кој се фокусираат на дејството на гравитацијата во однос со Корпускуларниот-бранов дуализам бил направен во 70-тите користејќи неутронов интерферометар. Неутроните,како едни од главните компоненти на атомското јадро,претставуваат главна маза на јадро па така и на обичните материи.Во неутронскиот интерферометар,тие се однесуваат како квантно-механички бранови кој се под дејство на гравитација.Додека добиените резултатите не биле неочекувани бидејќи гравитацијата веќе се знаело дека се употребува секаде,вклучувајќи ја и светлината,само-интерферентноста на квантно-механичките бранови е само огромен фермион кој се наоѓа во гравитационо поле, но кое никогаш претходно не било потврдено преку експерименти.
Кнежје
Стопанство
Атарот зазема простор од 9,5 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 738 хектари, на пасиштата отпаѓаат 168 хектари, а на шумите симболични 5 хектари.
Корпускуларно-бранов дуализам
Брановен однос на големи објекти
Во 1999,дифракцијата на C60 фулерен била пријавена од страна на научниците од универзитет во Виена. Фулерените се големи и масовни објекти и имаат атомска маса околу 720.Брановата должина на де Број е 2.5 пм, додека пречникот на молекулата е околу 1 нм односно 400 пати поголема. Во 2012,овие дифракциони експерименти можеле да бидат продолжени со фталоцианин молекули и негови потешки деривати,кој се составени од 58 и 114 атоми.Во овие експерименти изградбата на ваква интерференција би можела да биде снимана во вистинско време.
Кнежје
Стопанство
Селото, во основа, има исклучително полјоделска функција.
Корпускуларно-бранов дуализам
Брановен однос на големи објекти
Во 2003,една група од Виена ја покажа брановата природа на тетрафенилпорфирин. За ова прикажување тие користеле близината на полето и Талбот Лау интерферометар. Во самиот тој интерферометар исто така е најдена интерференција за C60F48., флуоризирана бакминстерфулерна молекула со маса од околу 1600 u,составено од 108 атоми.Големи молекули се веќе доста комплексни и даваат експериментален влез за неколку апексти на квантнен-класичен интерфејс т.е,до некое ниво и декохерентни механизми. Во 2011,интерференција на молекулите тешка 6910 u може да биде прикана во Капица-Дирак-Талбот-Лау интерферометар. Во 2013 година, била прикажана интерференцијата над 10.000 u.
Кнежје
Стопанство
За време на отоманскиот период, во селото имало четири чифлици, кои ја поседувале целокупната земја, а ја обработувале Македонците. Сите сопственици на чифлиците живееле во Велес, освен еден во Штип.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Кнежје живееле 360 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, во 1905 година во Кнежје имало 240 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Корпускуларно-бранов дуализам
Брановен однос на големи објекти
Неодамна Коудер, Форт покажал дека ние можеме да користиме макроскопски маслени капки на вибрирачка површина како модел на корпускуларен-бранов дуализам—локализиранитр капки создаваат периодични бранови и интеракцијата со нив доведува квант-како феномен, непредвидливи тунелирања ,орбита квантизацијата и Земанов ефект
Кнежје
Население
Кнежје е мало село, коешто во 1961 година имало 205 жители, а во 1994 година 71 жител, македонско население.
Корпускуларно-бранов дуализам
Третман во современата квантна механика
Корпускуларниот-бранов дуализам е длабоко вовлечен во фондацијата на квантната механика. Во теоријата за формализам, сите информации за честичките се наоѓаат во "брановни функции",една комплексна функција која може да се гледа како аналогија на амплитудата на бран во секоја точка во вселената. Оваа функција еволвира според диференцијалната равенка (обично наречена Шредингерова равенка). За честичките со ваква маса,равенката има различни решенија кои следат различни форми на равенки за бранови.Ширењето на вакви бранови обично води до брано-виден феномен како интерференцијата и дифракцијата.Честичките без маса,како фотоните,немаат решение за Шредингеровата равенка затоа имаат уште еден бран.
Кнежје
Население
Според пописот од 2002 година, во селото Кнежје живееле 86 жители, сите Македонци.
Корпускуларно-бранов дуализам
Третман во современата квантна механика
Честичкото однесување е најприметливо поради феноменот кој е поврзан со мерењето во квантна механика. По завршувањето на мерењето на локацијата на честичката таа ќе биде присилена во полокализирана состојба дадена од страна на неодредениот принцип. Кога ќе биде гледано преку формализмот, ова мерење на брановата функција по случаен избор ќе се "распадне" и "одлепи". Честичките кој имаат маса шансата за наоѓање на честичката во каква било локација е еднаков на квадратна амплитуда на брановата функција. Важно е да се каже дека мерењето е само специфичен вид на интеракција кога податоците се снимаат и измерениот квантитет е присилен во одредена квантна состојба.
Кнежје
Население
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 57 жители, од кои 53 Македонци и 4 лица без податоци.
Корпускуларно-бранов дуализам
Третман во современата квантна механика
Следејќи го развитокот на квантната теорија за полето, недозначноста ја снемува. Полето дозволува решенија кои ја следат брановата равенка,кои обично се наречени како бранови функции.Терминот честичка е обично користен за именување на ненамаливата репрезентација на Лоренцовата група која е дозволена во полето. Интеракцијата како на пример Фејмановиот дијаграм е прифатена како добро пресметано и приближно точно каде надворешните нозе се познати како симплицирање на пропаганцијата и внатрешните линии кој се во ист ред како на зголемувањето на интеракцијата на полињата.Кога полето е нелокално и квантизирано,феномените кои претходно бил гледани како парадокси се објаснети. Во границата на корпуксуларениот-бранов дуализам, квантната теорија за полето ги дава истите резултати.
Кнежје
Родови
Кнежје е македонско село.
Корпускуларно-бранов дуализам
Визуализација
Има повеќе начини за да се визуализира корпускуларното-браново однесување според стандардниот модел и според моделот на Број и Бом каде нема дуализам.
Кнежје
Родови
Според истражувањата на Јован Трифуноски во 1957/58 година родови во селото се:
Корпускуларно-бранов дуализам
Визуализација
Подолу има илустрација на корпускуларниот-бранов дуализам кој се приближува до Де Броглиевата хипотеза и Хајзенберговиот принцип на несигурност, во однос на позицијата и импулсот на просторот, брановата функција за една честичка со маса има една димензија. Овие бранови функции се Фориеви трансформации.
Кнежје
Иселеништво
Иселеници има и во Скопје (од родовите Портарци, Маневци, Атанасови и Ордеви).
Самоуправа и политика
Во век, Кнежје било село во Штипската каза на Отоманското Царство.
Селото влегува во рамките на Општина Свети Николе, која била една од ретките општини кои не биле променети по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото исто така се наоѓало во Општина Свети Николе.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Свети Николе. Селото припаѓало на некогашната општина Свети Николе во периодот од 1955 до 1965 година.
Корпускуларно-бранов дуализам
Визуализација
Доле: Ако λ е познато,тогаш се и p, k, and E.Тогаш честичките се повеќе локализирани во просторот на моментумот и Δp е помало од Δx.]]
Кнежје
Самоуправа и политика
Во периодот 1950-1955, селото било дел од тогашната Светиниколска градска општина, во која покрај селото градот Свети Николе, се наоѓале и селата Кнежје, Нова и Стара Мездра.
Корпускуларно-бранов дуализам
Честичниот и брановен поглед
Пилотно брановиот модел, оригинално направен од Луј де Број и продолжен од страна на Дејвид Бом во теоријата за скриената варијабилност,прашува дали всушност има дуализам,дали е тоа само систем кој ги прикажува елементите на честичките и брановите истовремено и кога честичките се водени детерминизам од страна на пилитниот бран кој ќе ги насочи кон просторите со конструктивна интерференција во однос на деструктивната интерференција.Оваа идеја ја држи малцинство во заедницата на физичарите.
Кнежје
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1685 според Државната изборна комисија, сместено во простории на приватен објект.
Корпускуларно-бранов дуализам
Брановен поглед
Само еден научник има предложено дека дуализмот ќе може да биде заменет со само брановен поглед.Во неговата книга Collective Electrodynamics: Quantum Foundations of Electromagnetism (2000), Карвер Мид бара да се анализира однесвуањето на електроните и фотовните само во услов на електрон-брановни функции и додава на идејата на честично однесување кон квантизационите ефекти.
Кнежје
Избирачко место
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 61 гласач.
Корпускуларно-бранов дуализам
Брановен поглед
Алберт Ајнштајн, кој во неговата потрага за теоријата за унифицираното поле, не го прифаќал корпускуларниот-брановен дуализам ,верувал дека двојната природа на зрачењето била интепрентирана од страна на квантната-механика како генијално и успешна мода.
Кнежје
Избирачко место
На парламентарните избори во 2020 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 61 гласач.
Корпускуларно-бранов дуализам
Брановен поглед
Многу светски толкувања (MWI) понекогаш се претставени само како бранова теорија, вклучувајќи го и неговиот основоположник, Хју Еверет кој наведува MWI како браново толкување.
од Р.Хородецки поврзува честичка до бран. Хипотезата значи дека големите честички се просторни и повремено продолжени бранови фемонени од нелинеарен закон.
Кнежје
Културни и природни знаменитости
Во околината на селото постојат три крста посветени на Св. Спас, Св. Илија и Св. Трифун
Корпускуларно-бранов дуализам
Ниту брановен и честичен поглед
Се верувало дека никогаш нема да има исти честички или бранови,само некаков компромис меѓу нив.Поради оваа причина 1928 Артур Еддингтон го дефинирал поимот за ентитет кој има одлики на бранови и честички кој бил користен за опишување на предмети но не е регуларно користен денес.Едно размислување е дека 0-димензионалните математички точки неможат да бидат набљудувани. Уште едно такво размислување е формалната презентација на тие точки, Дирак-делта функцијата е нефизичка бидејќи не може да биде нормализирана.Исти аргументи можат да се употребат во чисто-бранови состојби. Роџер Пенрос вели дека позиционите состојби се идејализирани брановни функции кој се спротивни во смисла на состојбите на моментумот.Додека состојбите на моментумот се бескрајно раширени,позиционите состојби се бесконечно концетрирани ни едно не може да биде нормализирано.
Релационен поглед кон корпусклуарен-бранов дуализам
Односните квантни механики кој се развиваат како врска меѓу квантното поле и детекторот. Недозначноста која обично се додава кон Хајзенберговиот принцип на неопределеност и со тоа и корпускуларниот-брановен дуализам обично се избегнуваат.
Апликации
Иако е тешко да се нацрта одвоен корпускуларен-бранов дуализам, сепак е возможно да се набројат апликации од овие основни идеи.
Црква „Св. Петка и Св. Недела“ - Тетово
„Света Петка и Света Недела“ — црква во стариот дел на Тетово, во населбата Колтук. Црквата се наоѓа во дворот на храмот „Св. Никола“ веднаш до Споменикот на стреланите тетовци од 1944 година. Изградена е со средства на православни верници, пред сè, од стариот дел на Тетово, но и од целиот град. На 26 ноември 2000  година се положил и  осветил камен темелник на празникот "Свети Јован Златоуст". При ископот на темелите биле пронајдени остатоци со димензии 3х2 на постара црква која потекнувала од 14 век. Точниот податок за постоењето и градбата на таа капела се сврзува со изградбата на помала црква посветена на Света Богородица,  која се наоѓала преку реката Пена. Црква е посветена на две светици, бидејќи во Тетово немало црква посветена на св. Недела, а стариот храм бил посветен на св. Петка. Поради воените дејства во Тетово во 2001, изградбата била стопирана, но во 2007 година комплетно е завршена и осветена.
Бреслики (Милутинце)
Бреслики  — археолошко наоѓалиште во кривопаланечкото село Милутинце. Наоѓалиштето претставува населба од доцната антика. Во непосредната близина на селското училиште, во нивата на К. Вучков, по површината се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и градежен материјал.
Полиплоидија
Полиплоидијата претставува промена (односно мутација) во плоидноста на една или повеќе клетки, при што се додаваат еден или повеќе хромозоми на диплоидниот пар од хомологни хромозоми.
Еукариотските хромозоми доаѓаат во парови. Телесните (соматски) клетки обично имаат диплоиден хромозомски број, кој се означува 2n. Во диплоидна состојба хромозомите се поредени во парови, каде секој поединечен хромозом од парот е наследен од еден од родителите. Доколку диплоидниот број се подели на половина, тогаш се добива хаплоидниот (половичен) број на хромозоми (n). Хаплоидниот број на хромозми е карактеристичен за половите клетки - гамети. Секој вид си има карактеристичен за себе диплоиден број на хромозоми. Така, диплоидниот број на човекот изнесува 46, односно 2n=46. Меѓутоа, човечките сперматозоиди и јајце-клетки имаат хаплоиден број од 23, односно n=23. Тој се добива со мејоза, односно клеточна делба при која се редуцира диплоидниот број на клетките на герминативниот епител во хаплоиден. Но, во одредени случаи, при дефектна митоза (кога настанува дуплирање на хромозомите) или при дефектна мејоза (кога настанува нераздвојување на хроматидите), еден организам може да има повеќе од еден или повеќе хромозоми во хромозомскиот пар. Оваа појава се нарекува полиплоидија.
Една од причините за полиплоидијата може да биде полиспермијата. Доколку два сперматозоида оплодат една јајце-клетка, добиениот зигот ќе има еден хромозом повеќе во сите хромозомски парови, односно ќе има триплоиден број на истите (3n). Доколку оваа појава се случи кај човечки организам, тогаш телесните клетки би имале 3n=69, бидејќи на диплоидниот (нормален) број му се додаваат уште 23 хромозоми од вториот сперматозоид. Триплоидијата кај луѓето и повеќето други животни е некомпатибилна со живот - триплоидните единки не успеваат да преживеат или, пак, преживуваат само првите неколку денови по раѓањето. За разлика од животните, полиплоидијата е далеку почеста кај растенијата, кај кои полиплоидните форми најчесто преживуваат и даваат многу поголеми клетки и растителни органи. Клетките на папратите се често во полиплоидна состојба и можат да имаат и до 1.500 хромозоми. Ова е случај и со некои култивирани житарици. Видот на полиплоидијата се означува според бројот на хромозоми кои се додадени на нормалниот диплоиден број во клеточното јадро:
Надворешни врски
Ploidia Ploiditet
NGC 6363
NGC 6363 — елиптична галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6363 се споменува и како NGC 6138, UGC 10827, MCG 7-36-5, CGCG 226-8, NPM1G +41.0459.
Откривање
Објектот е откриен на 24 јули 1879 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6363 е од видот E2. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 6363 има привидни димензии од 1,1' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 22 м 39,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +41° 6' 8"". Положбениот агол на објектот е во износ од 14°.
Други поделби
Проучување на NGC 6363 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 60164. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 81; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3090. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 753.
Надворешни врски
NGC 6363
Арабески (Гогољ)
Арабески - збирка раскази на рускиот писател Николај Гогољ од 1835 година. Ова е третата збирка раскази на Гогољ, а таа содржи три раскази од животот во Петроград - „Невски проспект“, „Портрет“ и „Дневникот на еден лудак“ кои, заедно со расказите „Нос“ и „Шинел“, напишани подоцна, го сочинуваат прославениот петроградски циклус раскази.
Содржина
Збирката ги содржи следниве раскази:
Дабигатран
Дабигатран претставува антикоагуланс кој може да се користи преку уста. Претставува алтернатива за варфаринот, бидејќи нема потреба за мониторирање на неговата концентрација, но има слична ефикасност. Дабигатран се зема во форма на пролек дабигатран ексилат. По ресорпцијата во гастроинтестиналниот тракт, дабигатрант ексилат се претвора во црниот дроб и крвта во активната форма дабигатран.
Дабигатранот претставува „реверзибилен“ антикоагуланс. Постои специфичен антидот, идаруцизумаб, кој се спротивставува на ефектот на дабигатран.
Бархфелд
Бархфелд (Barchfeld) — село и поранешна општина во округот Вартбург, во Тирингија, Германија. Од 31 декември 2012 е дел од општината Бархфелд-Имелборн.
Врхника кај Лож
Врхника кај Лож (словенечки: Vrhnika pri Ložu) — населба во Општина Лошка Долина во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Нотрањска. Населбата сега е вклучена во Приморско-нотрањскиот статистички регион.
Лабринос
Лампринос (грчки: Λαμπρινός) ― остров на Ехинадите (подгрупа Драконери), меѓу групата Јонски Острови во Грција. Согласно 2011 година, островот нема население.
Парана (река)
Парана (шпански: Río Paraná, португалски: Rio Paraná, гварански: Ysyry Parana) е река во централна Јужна Америка, која извира во Бразил и тече низ Бразил, Парагвај и Аргентина. Реката има вкупна должина од 4880 километри. Парана е втора најдолга река во Јужна Америка, веднаш зад Амазон. Името на реката е скратеница од туписката изрека „para rehe onáva“, што значи „како морето“. Во реката Парана се влева реката Парагвај, а потоа Парана се спојува со реката Уругвај. Реките Уругвај и Парана го создаватат естуарот Рио де ла Плата во Аргентина.
Тек
Во најгорниот тек на реката Парана се спојуваат двете помали реки Паранаиба и Рио Гранде. Овие реки ја формираат Парана во јужен Бразил. Од спјот на реките, Парана тече во јужен правец. Во подолниот тек на реката Парана, поточно 200 км од течението на реката е всушност природната граница помеѓу Бразил и Парагвај, сè до вливот на реката Игуазу. По вливот на реката Игуазу всушност се формира природната граница помеѓу Парагвај и Аргентина. По границата меѓу Аргентина и Парагвај, во Парана се влева реката Парагвај. Реката продолжува да тече низ територијата на Аргентина. Реката Парана пред да се влева во Атлантскиот Океан преку Рио де ла Плата се спојува со реката Уругвај.
Општина Крижевци
Општина Крижевци (словенечки: Občina Križevci) — општина во источна Словенија. Седиште на општината е селото Крижевци кај Љутомер. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Денес е дел од Помурскиот статистички регион.
NGC 1938
NGC 1938 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Маса, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Општина Крижевци
Населени места
Покрај општинското седиште Крижевци кај Љутомер, општината ги опфаќа и следните населени места:
NGC 1938
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1938 се споменува и како ESO 56-SC108, in LMC.
Откривање
Објектот е откриен на 24 септември 1826 година од страна на Џејмс Данлоп, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 9 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1938 е од видот OCL. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,8 m. NGC 1938 има само една позната привидна димензија, која изнесува 0,6'.
Варвара (Тетовско)
Варвара — село во Општина Теарце.
Географија и местоположба
Селото Варвара се наоѓа шарпланинската падина, североисточно од Тетово, над селото Лешок.
Историја
Според турските документи од 1467-1468 година селото имало 19 христијански семејства од кои едно било на калуѓерот Стефан и Миладин син на поп кој бил починат.
Во друг турски документи од 1626-1627 година селото се наоѓало во вилаетот Калканделен (Тетово) и било населено од 22 семејства (ханета).
Во 1947 година селото имало 9 семејства и 40 куќи.
Население
Според пописот од 2002 година во селото немало жители.
Родови
Варвара било македонско село.
Родови во селото биле:
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 2009 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште на селото Лешок.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 391 гласач.
Сурјективна функција
Во математиката, сурјективна функција е функција f : A → B ако секој елемент во B е слика на барем еден елемент од A, односно за секој елемент b од кодоменот B постои барем еден елемент a од доменот А таков што f(a)=b, т.е. кодоменот и сликата на f е истото множество.
Терминот сурјективност и сродните термини инјективност и бијективност беа воведени од страна на Никола Бурбаки (Nicholas Bourbaki) (и група други, главно француски, математичари од 20 век) кој, почнувајќи од 1935 година, напиша серија книги за презентирање на модерната напредна математика. Француската претставка сур значи над или одозгора и се однесува на фактот дека сликата на доменот на сурјективна функција целосно го покрива кодоменот на функцијата.
Основни својства
Формално имаме: Елементот b се вика слика на елементот a. Елементот a се вика претслика на елементот b.
Претслика на сурјекција не мора да биде единствена. Во првата слика, и {X} и {Y} се претслики на елементот {1}. Baжно е да има барем една претслика. (Види и: Инјективна функција, Бијективна функција)
Елементарни функции
Нека f(x):ℝ→ℝ е реална функција y од реален аргумент x. (Значи влез и излез се броеви.) Наоѓање на xo за даден yo е еквивалентно со прашањата: Во математиката, освен за полиноми од прв, втор (и трет степен) не постојат аналитички методи за одредување на корен, туку истите се одредуваат бројчено. Од сето ова следува дека формално докажување на сурјективност не е едноставно и тоа треба да се земе во обѕир во дискусиите подолу.
Пример: Линеарната функција на која било коса права е сурјективна, односно y=ax+b каде што a≠0 е сурјекција (и инјекција, така што е бијекција). (Види линеарна функција.) Пример: Функцијата f(x)=x3–3x е сурјективна.
Пример: Квадратната функција f(x) = x2 не е сурјективна. Нема x таков што x2 = −1. Сликата на x² e [0,+∞), т.е. множеството на ненегативни броеви. (Оваа функција не е ниту инјективна.)
Забелешка: Се разбира дека за секоја несурјективна функција можеме да дефинираме нова сурјективна функција ограничувајќи го кодоменот на сликата. На пример „новата функција“ fN(x):ℝ→[0,+∞) каде штоfN(x) = x2 сега е сурјективна функција. (Ова не е исто со рестрикција на функција во која се ограничува доменот!)
Пример: Експоненцијалната функција f(x) = 10x не е сурјективна. Сликата на 10x е (0,+∞), a (0,+∞)≠ℝ. (Оваа функција е инјективна.)
Други примери со реални функции
Пример: Инверзната функција на 10x, односно логаритамската функција со основа 10 f(x):(0,+∞)→ℝ дефиниранa со f(x)=log(x) односно y=log(x) е сурјективна (и инјективна).
Пример: Функцијата f((x,y)):ℝ²→ℝ дефинирана со z=y е сурјективна. Графиконот е рамнина во 3-димензионален простор, а претслика на zo е правата y=zo во x0y рамнината.
Стагфлација
Стагфлација — состојба на економијата која се одликува со општ скок на цените (инфлација) со пад на производството. Оттука и името на оваа појава, стагнација + инфлација = стагфлација.
Постојат две „школи“ на мислење заради што доаѓа до стагнација. Едната е кога има зголемена побарувачка за одреден ресурс (и затоа зголемување на цената на истиот) и чиј недостаток во исто време предизвикува пад на производството. Пример е скокот на цените на нафтата на светскиот пазар во 1973 година. година, бидејќи е познато дека цената на нафтата е вклучена во цената на речиси секој производ, додека поради недостаток на истото производство падна. Во овој случај во прашање е ефикасноста на мерките и инструментите што се користат за заштита од инфлација, бидејќи тие директно влијаат врз состојбата на економијата и слободниот пазар (на пр. административни цени). Друг пример е комбинираниот ефект на инструментите што ги користи Народната банка (печатење на готовина што предизвикува инфлација) заедно со мерките за економска политика што ги спроведува владата (прекумерно мешање во пазарот на трудот и цените, што доведува до пад на производството). Заедно, ова води кон пад на вредноста на домашната монета, што не е придружено со зголемување на производството, што доведува до стагфлација.
Двете главни школи на економија (кејнзијанската и чикашката) имале различни погледи за нештата што предизвикуваат стагфлација. Кејнзијанците го застапувале гледиштето кое се потпира на т.н Филипсова крива, историски концепт во економијата, каде што постои т.н Trade off на инфлацијата и невработеноста, каде што зголемувањето на инфлацијата доведува до намалување на невработеноста и обратно. Таа теорија дожиевеала крах во раните 1970-ти во Америка, токму со појавата на стагфлација. Од друга страна, чикашката школа (монетаристи), предводена од Фридман и Фелпс, се залагала за таканаречената природна стапка на невработеност. Монетарците и нивните перцепции за либералниот и дерегулираниот пазар, исто така, биле демантирани од реалноста на глобалната криза на финансискиот пазар, која започнала со американската криза на пазарот на недвижности во 2007 година.
Черновечка Област
Черновечката Област (украински: Чернівецька област) — една од 24-те области на Украина. Се наоѓа во западниот дел на земјата. Tаа е дел од историската област Буковина. Граничи со Ивано-Франковската, Хмелничката и Тернополската област. На југ, Черновечката Област граничи со Романија и Молдавија. Опфаќа површина од 8 097 км2. Во областа има 398 села и 11 градови.
Демографија
Според пописот на населението во 2001 година, во Черновечката Област живеат најмногу Украинци (75%), а останатите се Романци (12,5%), Молдавци (7,3%) и Руси (4,1%).
Папа Пиј X
Од 1884, тој бил бискуп на Мантова, од 1893 кардинал,а о 1894 патријарх на Венеција. Тој го укинал историското право на вето при изборот на папа, кое го имале Шпанија, Франција и Австрија. Позна е и по тоа што им дозволил на Католиците да дејствуваат на изборите и политичкиот живот во Италија. Тој го основа Библискиот институт во Рим.
Папата Пиј X бил беатификуван во 1951, а канонизиран во 1954 година.
Илија Петковиќ
Илија Петковиќ (српски: Илија Петковић; 22 септември 1945, Книн, Југославија - 27 јуни 2020, Белград, Србија) — српски и југословенски фудбалер, тренер и фудбалски функционер.
Фудбалска кариера
Играчката кариера ја почнал во клубот „Динара“ од Книн. На возраст од 19 години дошол во Белград каде заиграл за ОФК Београд. Во овој клуб игал во два наврати вкупно 16 сезони при што одиграл 417 натпревари и постигнал 68 голови. Поради неговата брзина, таму го добил прекарот „Тајфунот од Карабурма“. Во сезоната 1965/66 со ОФК Београдом го освоил Купот на Југославија. Исто така, Петковиќ поминал три години во францускиот клуб Троа. За селекцијата на Југославија играл од 1968 до 1974 година при што одиграл вкупно 43 натпревари и постигнал шест голови. За репрезентацијата дебитирал на 24. април 1968 година во реванш-натпреварот против Франција во четвртфиналето на Купот на нациите. Притоа, во третата минута Петковиќ го постигнал првиот гол, а потоа уште еднаш се запишал во списокот на стрелците во 33. минута. На крајот, Југославија победила со резултат 5:1 и се пласирала на завршницата на Купот на нациите која се одржала во Италија. Таму, Југославија се пласиралаво финалето, но Петковиќ не играл заради повреда. Тој бил стадарден член на репрезентацијата која се пласирала на Светското првенство во 1974 година победувајќи ја Шпанија во бараж-натпреварот. На светското првенство играл на повеќето натпревари и постигнал еден гол (осмиот гол во победата против Заир од 9:0). На ова првенство ја завршил репрезентативната кариера, а последниот натпревар го одиграл против Полска.
По завршувањето на фудбалерската кариера, Петковиќ станал спортски директор на ОФК Београд, а подоцна, во периодот од 1990 до 1993 година бил тренер на оваа екипа. Во меѓувреме бил тренер во штабот на младинската репрезентација на Југославијакоја во 1987 година во Чиле станала светски првак. Исто така, тој ја предводел и Средоземната репрезентација, како и Воениот тим кого го сочинувале фудбалерите кои биле на отслужување на воениот рок. Интернационалната тренерска кариера на Илија Петковиќ започнала во 1993 година во швајцарскиот клуб „Сервет“ од Женева каде поминал две години, а во сезоната 1993/94 ја освоил шампионската титула. Во сезоната 1997/98 бил тренер во штабот на репрезентацијата која ја тренирал Слободан Сантрач. Тогаш, репрезентацијата на Југославија се пласирала на СП во Франција, но Петковиќ не бил учесник на првенството бидејќи во меѓувреме станал тренер на јапонскиот прволигаш Ависпа од Фукуока. Во Јапонија оставил добар впечаток и подоцна станал тренер на кинеските прволигаши Шенхуа и Сечуан. Потоа, во сезоната 1999/2000 го тренирал солунскиот клуб „Арис“. Петковиќ бил тренер на југословенската репрезентација двапати: првиот пут од јули 2000 до февруари 2001 година кога Југославија победила на „Сахара купот” одржан во Индија. По тој турнир, Петковиќ заминал во Кина, а во јули 2003 година пак станал селектор на југословенската репрезентација.Тој останал на селекторското место и на почетокот на квалификациите за Светското првенство во 2006 година. Смртта го затекнала додека бил прв човек на Фудбалскиот сојуз на Белград, претседател на Стручниот одбор на Фудбалскиот сојуз на Србија (ФСС), член на Извршниот одбор и член на Одборот за итни прашања при ФСС.
Крале Марко ја губи силата
Марко Кралевиќ ја губи силата — македонска епска народна песна.
Содржина
Крале Марко шетал јавајќи го Шарец и наоружан со сабја што се дипли 12 пати и која сече дрвја и камења, со копје високо колку јасика, со боздоган од 600 оки, а каде ќе стпане Шарец, потонува до колена. На земјата ѝ станало тешко што носи толку силен јунак така што јачела и се тресела. Така шетал Крале Марко барајќи некој јунак, ламја, самовила или некаква друга сила со која би се борел, но никој и ништо не можело да му се спротивстави. Затоа, ја прашал ѕвездата Вечерница дали некаде познава сила соодветна на неговата, а таа му одговорила дека не постои јунак како него. Тогаш, Марко се пофалил дека би можел да се бори дури и со Господ, како и дека би можел со една рака да крене целата земја. Слушајќи го тоа, ѕвездата се скрила зад еден облак и почнала да плаче. Марко, пак, го разиграл својот коњ така што целата земја почнала да се тресе, завеале силни ветрови, заиграле морињата, а планините се прекршиле така што се исплашиле сите луѓе и животни. Тогаш, господ се сожалил гледајќи дека земјата не може да издржи таква сила и затоа слегол на земјата, се претворил како старец, во торбата ставил малку земја, но со тежина колку целата планета и седнал на крстопат чекајќи го Марко. Притоа, господ го замолил Марко да му ја поткрене торбата за да ја стави на грб. Крале Марко ја прифатил молбата со потсмев, но кога посегнал со копјето за да ја крене торбата, копјето му се скршило, а кога се наведнал од коњот да ја поткрене торбата, Шарец потонал во земјата до колена и му се скршиле сите коски. Марко се налутил, слегол од коњот и малку ја кренал торбата, но му испукале коските, а нешто ми се скинало во срцето. Тогаш, старецот му кажал на Марко дека ја кренал целата земја, но дека истовремено ја изгубил силата; поради тоа, во иднина ќе има поголеми јунаци од него, а тој ќе мора да се служи со итрина за да може да победува. Потоа, Крале Марко почнал да жали за својата сила, па се вратил во Прилеп каде се оженил и владеел со кралството.
Стефан I (Унгарија)
Свети Стефан I (унгарски: I. (Szent) István; латински: Sanctus Stephanus) (Естергом, 967/969/975 - Естергом  или Секешфехервар, ) — голем везир на Унгарците (997-1000) и првиот крал на Унгарија (1000-1038). Тој успеал да ја зацврсти унгарската контрола во Панонската низина, го вовел христијанството како примарна религија во земјата, а често се споменува дека тој е создавачот на кралството Унгарија. Тој бил канонизиран, заедно со неговиот син Емерик и Герард Сагредо на 20 август 1083, со што станал еден од најпопуларните светци во Унгарија.
Рани години
Вистинското име на Иштван било „Вајк“ во Естергом. Неговиот татко бил големиот везир Геза, а негова мајка била Шаролт , ќерка на Ѓула од Трансилванија , кој бил унгарски благородник, покрстен во Византија. Иако Шаролт била покрстена и станала православна на дворот од својот татко од страна на византискиот патријарх Хиеротеос, таа не настојувала многу да биде религиозна. . Според легендите, Вајк бил покрстен од светецот Адалберт Прашки. Нему му било дадено христијанското име Стефан (Иштван) во чест на светецот Свети Стефан. Христијанското име, можеби било избрано и поради тоа што, зборот во превод не значи само „круна“, туку на иврит, истиот значи „норма“ или „стандард“. Така, мисијата на Свети Стефан била да ѝ обезбеди норма на Унгарија со Светата круна (наречена и Доктрина на светата круна). И покрај тоа, друга причина била тоа што, Стефан како свршеник на жена од диоцезата Пасау, сакал да направи нешто во чест на главниот светец од Пасау. Денес, катедралата во Пасау е наречена по него (Свети Стефан).
Кога Стефан пораснал, големиот везир Геза собрал собрание на кое било одлучено Стефан да го наследи неговиот татко, како монарх на Унгарците. Оваа одлука, сепак била спротивна на унгарскиот племенски обичај, според кој правото на наследство му се доверувало на најстарата личност која била блиска до владетелот.
Стефан се оженил со Гизела Баварска, ќерка на Хенрик II Кавгаџијата околу 995 или нешто подоцна. Преку овој брак, тој станал брат според правото на идниот цар на Светото Римско Царство Хенрик II. Гизела допатувала на дворот на нејзиниот маж, придружувана од германски витези.
Голем везир на Унгарците
Во 997, големиот везир и татко на Стефан Геза починал, па започнале борби за избор на негов наследник. Стефан се согласил да владее над Унгарците според христијанскиот принцип на божја милост, додека неговиот чичко Копањ, кој бил голем паган во Шомоѓ го имал вистинското право на наследник. Постои можност дека двајцата се соочиле во битката крај Веспрем и Стефан, кој излегол како победник, ја презел титулата, голем везир на Унгарците. Неговата победа, била првенствено поради неговата германска придружба, предводена од браќата Пазмањ и Хонт. Современите документи за основањето на манастирот во Панонхалма ја опишуваат битката како соочување меѓу Германците и Унгарците. Иако, Стефан ја наметнал својата моќ во Придунавие, некои делови од Унгарија сè уште не биле под негова власт.
Според унгарската традиција, папата Силвестер II со согласност на царот на Светото Римско Царство Отон III испратил величествена круна накитена со злато, намената за Стефан, со апостолски крст и писмо со благослов, со кое официјално бил признат како христијански крал на Унгарија. Подоцна, оваа традиција била толкувана како папско признавање на независноста на Унгарија од Светото Римско Царство. Точниот датум на неговото крунисување е различно претставен, некаде Божиќ во 1000, а некаде 1 јануари 1001.
Стефан I е тесно поврзан со Светата круна, наречена и Доктрина на светата круна, што создава единствена традиција на кралството Унгарија. Според Хартвишката легенда, за време на неговата коронација, Стефан се посветил на круната со света невиност, со тоа запечатувајќи го договорот меѓу Бог и круната (оттаму потекнува изразот „света круна“). Овој договор, исто така претставува основа за Доктрината на светата круна и основа за апостолското кралство Унгарија. Денешната круна, која денес опстијува, најверојатно никогаш не била носена од кралот, бидејќи истата потекнува од 12 век, иако нејзиното потекло е спорно.
Прв крал на Унгарија
Според влијателната Илустративна хроника, првиот крал на Унгарија бил Атила. Но, и покрај тоа, во хрониките пишува дека Иштван I исто така се смета за прв крал на Унгарија. Образложено е меѓу историчарите, благодарение на записите на Иштван во „Приговори до Емерик“, во кои е запишано: „Regale ornamentum scito esse maximum: sequi antecessores reges et honestos imitari parentos“, што се преведува како: „Најголемото дело за кралството е да се следат старите кралеви и да се имитираат родителите“; ова значи дека Иштван се однесува на „старите кралеви“, коишто можеле да бидат само Атила и Нимрод. Ова исто така, би можело да значи дека уставот на кралството не бил донесен од Иштван, туку од неговите претходници.
Потврдено е дека, уште пред или нешто по неговата коронација, Иштван I основал неколку бискупии, како на пример, оние во Веспрем, Ѓер, Калоца, Вач и Бихар. Тој исто така ја основал и Естегромската архиепископија, со што создал организација независна од германските архиепископи. Иштван започнал да организира и територијално управување, основајќи неколку грофовии (comitatus, megye) во неговото кралство.
Иштван ги отфрлил паганските обичаи и го засилил христијанството со бројни закони. Во неговиот прв декрет, издаден во почетокот од неговото владеење, тој наредил секои 10 села да изградат заедничка црква. Тој повикал странски свештеници во Унгарија, за да го покрстат населението во неговото кралство. Како негов надгледник служел светиот Астрик, а како воспитувач на својот син Емерик, Иштван го назначил свети Герард.
Околу 1003, Иштван ја нападнал и освоил Трансилванија, која била под контрола на неговиот вујко Ѓула. По оваа победа, Иштван основал бискупија во Трансилванија. Во следните неколку години, тој ги освоил и териториите на Црните Унгарци во јужниот дел на Придунавие и таму ја формирал Печката бискупија. Кратко потоа, се верува дека склучил сојузништво со Самуел Аба, водач на кабарските племиња, населени во регионот Матра. Самуел се оженил со сестрата на Иштван, а подоцна станал третиот крал на Унгарија. На овој простор, Иштван ја основал Егерската бискупија.
Иштван ги окупирал и областите под власт на Ахтум, кој владеел на територијата на денешен Банат. На тоа место, тој ја основалч Чанадската бискупија.
Надворешна политика
Иштван водел надворешна политика, склучувајќи сојузништво со Хенрик II Светиот против принцот Болеслав I, кој ја проширил својата власт над териториите на просторот меѓу реките Морава и Вах. Иштван испратил трупи до царската војска, и по Будишинскиот мир во 1018, полскиот принц морал да му отстапи територии.
Кратко потоа, Иштван испратил трупи и му помогнал на Болеслав I во неговиот поход против Киевска Русија. Во 1018, Иштван ја предводел војската против македонското царство, како сојузник на византискиот цар Василиј II Македонецот и собрал неколку реликвии за време на својот поход.
По смртта на Хенрик II (3 јули 1024), Иштван го прекинал германското сојузништво, бидејќи новиот цар на Светото Римско Царство Конрад II ја потврдил доминацијата над кралството Унгарија, додека Иштван ја побарал грофовијата Баварија за својот син Емерик, кој бил најблискиот роднина на покојниот Хенрик II. Во 1027, Иштван го уапсил Вернер Стразбуршки, кој бил испратен како гласник од страна на царот Конрад II во Византија. Во 1030, царот ја предводел својата војска против Унгарија, но трупите на Иштван го одбиле нападот. Примирјето од оваа војна било склучено во 1031, а териториите меѓу реките Леита и Фиша ѝ биле доделени на Унгарија.
Мисионери и имигранти
Покрај монасите и мисионерите, во Унгарија дошле и многу трговци и занаетчии, а имиграцијата во земјата била особено забрзана со епидемијата на болести во другите делови на Европа.
Последните години
Иштван настојувал да се повлече од својата функција до крајот на животот и власта да му ја препушти на синот Емерик, но Емерик бил повреден во ловечка несреќа и умрел во 1031. Зборовите на Иштван во знак на жалост биле: "Смртта го зема според смртната одлука на Бог, но лошотијата нема да ја смени неговата душа и погрешните воображувања нема да го измамат неговиот разум - како што книгата на мудроста учи за раната смрт."
За загубата на синот, Иштван жалел долго време, што влијаело врз неговото здравје. Тој се помирил, но никогаш повеќе не ја вратил својата природна виталност. Останувајќи без деца, не можел да најде некој меѓу неговите роднини, кој би бил способен да владее со земјата до тој степен, одржувајќи го христијанскиот дух на нацијата. Тој не сакал да му го довери кралството на неговиот братучед, грофот Вазул, кој според него ги почитувал паганските обичаи. Занемарениот гроф бил дел од обидот за убиство на Иштван, кој бил безуспешен, а Вазул ги изгубил очите и ушите. Неспособен да избере наследник, кралот Иштван починал на празнувањето на успението на Пресвета Богородица (28 август/15 август) во 1038 година во Секешфехервар, каде што и бил погребан. Неговата великодушност и дела се вели дека биле сожалувани во наредните 3 години.
Наследство
По смртта на Иштван, неговиот внук, Петар Орсеоло, и неговиот зет, Самуел Аба, се бореле за кралската круна. Поминале 9 години, откако неговиот братучед Андраш I бил крунисан за крал на Унгарија во 1047, обновувајќи ја династијата на Арпадовците. Според унгарската историографија, Петар и Самуел се членови на династијата Арпадовци и двајцата се сметаат за кралеви од оваа династија.
Кратко по смртта на Иштван, се вели дека на неговиот гроб се појавиле лековити чуда. Иштван бил канонизиран од страна на папата Григориј VII како Свети Стефан од Унгарија во 1083, заедно со неговиот син Емерик и архиепископот Герард. Со ова, Иштван станал првиот крал-исповедник кој станал светец.
Катoлиците го почитуваат како светец и патрон на Унгарија, кралевите, смртта на децата, масоните, каменоресците и ѕидарите. Денот на празнување на светиот Стефан не бил вклучен во календарот на светците, бидејќи би се земал 15 август, кога се празнува успението на Пресвета Богородица. Празникот бил додаден во католичкиот календар на светците во 1631 како комеморација на празникот на светиот Бернард Клервоски на 20 август. Во 1687, истиот бил преместен на 2 септември. На овој ден, празникот се празнувал 282 години, сè до промените во календарот во 1969. Оттогаш, празникот се празнува на 16 август, ден на кој се празнува и празникот на светиот Јоаким. Со тоа, денес празникот во чест на Свети Стефан од Унгарија се празнува на денот по денот на неговата смрт.
Католиците-традиционалисти и понатаму го празнуваат празникот посветен на „Свети Стефан, кралот и исповедникот“ на 2 септември.
Сепак, во Унгарија, празникот се празнува на 20 август, ден на кој неговите причесни реликвии биле пренесени до градот на Буда. Овој ден е државен празник на Унгарија.
Десната рака на кралот, позната како „Светата десница“ е сочувана како реликвија. Неговото тело било мумифицирано по неговата смрт, но гробот бил отворен и неговата рака била одвоена од телото неколку години подоцна. Освен ова, останале само неколку остатоци од неговите коски (овие остатоци се сочувани во неколку цркви во Унгарија). Унгарските Католици во чест на својот прв крал, еден ден во годината имаат можност да ја видат „Светата десница“.
Канонизацијата на светиот Стефан беше признаена и од Вселенскиот патријарх Вартоломеј I во 2000.
Светата круна била изнесена од земјата во 1945 заради сочувување и ѝ била доверена на владата на САД. Круната се чувала во депозитарот во Форт Нокс, каде се наоѓала до 1978, кога ѝ била вратена на нацијата, по наредба на Џими Картер. Од 2000, круната се наоѓа во зградата на унгарскиот парламент во Будимпешта.
Реформи
Неговото прифаќање на христијанството, влијаело во донесувањето и на закони поврзани со религијата. Имено, Иштван донел закони со кои се наложувало, секои 10 села да имаат заедничка црква и сите верници да бидат обврзани да го празнуваат денот недела. Законите на Иштван направиле големи промени во начинот на живеење, кој се темелел на традиционалните историски обичаи. Со овие закони исто така биле укинати и неколку несвојствени работи, како што бил левиратот.