cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Волхов (град)
Демографија
Според податоците од пописот во 2010 година во градот живееле 47 182 жители, додека според проценките на Националната статистичка служба за 2014 година градот имал околу 46 589 жители.
Меѓународна соработка
Градот Волхов потпиша договори за партнерство и соработка со следниве градови:
Ефтим Мирчев
Ефтим Мирчев (роден на година во ) — македонски стоматолог, специјалист по стоматолошка протетика.
Животопис
Ефтим Мирчев е роден на 14 февруари 1939 година во Виница. Средно образование, гимназија, завршил во Кочани, во 1957 година. Дипломирал на Стоматолошкиот факултет во Белград во 1963 година. Со звањето специјалист по стоматолошка протетика се здобил во 1970 година. Во 1978 година хабилитирал на тема „Корелација помеѓу екстрахираните заби, најдените и потребните протетички реставрации”, на Медицинскиот факултет – Стоматолошки отсек во Скопје. Докторската дисертација под наслов „Влијанието на водата врз врзувачките и топлинското ширење на масите за вложување со осврт на неодуротерм-5 масата за вложување”, ја одбранил на Стоматолошкиот факултет во Скопје во 1993 година, и се здобил со научниот степен доктор на стоматолошки науки од областа стоматолошка протетика.
Првите работни искуства професор Мирчев ги стекнал како лекар стоматолог во Домот за народно здравје во Виница, каде што се вработил во 1964 година. Во 1965 година се вработил како клинички лекар на Стоматолошката клиника, Оддел за болести на устата, а во 1967 година се префрлил на Одделот за стоматолошка протетика. Во 1967 година бил избран во звањето асистент по стоматолошка протетика на Стоматолошкиот оддел при Медицинскиот факултет во Скопје, а во 1971, 1975 и 1979 година бил преизбиран во истото звање. Со наставното звање доцент на Катедрата за фиксна стоматолошка протетика на Стоматолошкиот факултет во Скопје се здобил во 1980 година, а во 1985 година со звањето вонреден професор на истата Катедра. Во 1990 година бил избран за редовен професор, а во 1996 година преизбран во истото звање. Се пензионирал во 2004 година.
Во 1979 година бил на тримесечно стручно усовршување на Стоматолошкиот факултет во Љубљана, кај проф. д-р Палчич и проф. д-р Воловшек, а во 1973 година на двомесечно усовршување во Белград кај познатите професори по стоматолошка протетика, проф. д-р Брановачки, проф. д-р Косовчевиќ и проф. д-р Бабиќ. Во 1978 година бил на едногодишен стручен престој на Стоматолошкиот факултет во, тогаш, Западен Берлин, кај проф. д-р Карл Ајхнер и проф. д-р Георг Хазе.
За публицистичкиот опус во периодиката се располага со само 85 стручно-научни објавени труда, од кои, голем број се самостојни (13) или трудови во кои е носител на истражувањето (39); пет од нив се објавени во странски публикации. Придонесот на професор Мирчев за развојот и афирмацијата на македонската стоматологија е на повеќе нивоа:
Библиографија
Како наставник со богато знаење и искуство во образовниот процес по предметот стоматолошка протетика, својот долг кон генерациите стручњаци што ги продуцирал, но и поради сопствен афинитет кон воспитно-образовниот процес, го исполнил со издавање на четири самостојни учебници и една скрипта, наменети за студенти, специјализанти, магистранди, докторанди и кон сите што се повеќе или помалку заинтересирани за проблемите од областа на стоматолошката протетика:
По повод одбележување на 30-годишнина- та, Стоматолошкиот факултет во 1989 ја издаде монографијата “30 години Стоматолошки факултет” и “Македонска стоматолошка библиографија” на кои едиции главен и одговорен уредник бил професор Мирчев. Во периодот од 1988 до 1994 г. професор Мирчев бил главен и одговорен уредник на списанието „Македонски стоматолошки преглед”.
Ѓорги Бечваров
Ѓорги Тодоров Бечваров (1924 во Цапари, Битолско — април 1945 во Нова Пазова, Србија) — македонски партизан, учесник во НОБ.
Ефтим Мирчев
Награди и одликувања
Признание по повод 50-годишниот јубилеј на Македонско лекарско друштво (1995);
Ѓорги Бечваров
Животопис
Ѓорги Тодоров Бечваров е роден во 1924 година во селото Цапари. По занимање бил земјоделец. Кон НОБ се приклучил во август 1944 година. Учествувал во многу борби што ги водела четиринаесетата македонска бригада на Сремскиот фронт. Зафатен од епидемијата на тифус умрел во Нова Пазова, во април 1945 година.
Викторинокс
Викторинокс (Victorinox) е производител на ножеви со седиште во Ибах, кантон Швиц, Швајцарија. Најпознат е по својот Швајцарски војнички нож (Swiss Army knife), чие право на пласман го делел со фирмата Венгер (Wenger) сѐ додека Викторинокс не ја купил таа фирма во 2005 год.
Историја
Фирмата е основана во 1884. Од 1891 таа е добавувач на ножеви за швајцарската армија. Нивниот познат амблем — крст во штит — е во употреба од 1909. Таа година починала мајката на основачот Карл Елснер и затоа тој ја преименува фирмата во Victoria, во нејзина чест. Во 1921, со воведувањето на моделот инокс (не'рѓосувачки челик на француски е acier inoxydable), името на фирмата уште еднаш се менува на денешниот Викторинокс („Victoria“+„Inox“).
На 26 април 2005 Викторинокс ја купил фирмата Венгер која го делела правото за Швајцарскиот војнички нож од 1908 г. до тогаш. Засега Викторинокс се има изјаснето дека сепак двете марки ќе останат посебни.
Швајцарски војнички ножеви
Швајцарскиот војнички нож (Swiss Army knife) е најважниот производ на фирмата. Најпрвин Викторинокс бил единствениот застапник, но од 1908 до 2005 ова право го делел со Венгер. Во 2005 Викторинокс го купува Вегнер, но марките остануват посебни.
Познато е дека Швајцарскиот војнички нож се користи нашироко вон војската. Ова се корисни повеќенаменски алатки за секојдневна употреба во најразлични големини и функционални комбинации. Дури и космонаутите на НАСА користат нож од Викторинокс како дел од стандардната опрема. Ножевите на Викторинокс имаат допатувано и до Монт Еверест како и на Арктикот.
SwissCard
Со намалената употреба на џебни ножеви во последниве години, Викторинокс го вовел производот SwissCard во формат сличен на кредитна картичка.
SwissTool
SwissTool е Викториноксовата верзија на ваквата алатка од Ледерман т.е. клешти и други алатки преклопени заедно. Меѓутоа Викториноксовата палета е многу помала од таа на Ледерман.
Рачни часовници
Марката има и рачни часовници, од оние на затворање, до сосема отворени. Можат да се гравираат.
Кујнски ножеви
Викторинокс има широк асортиман на кујнски ножеви, иако без штитот на крст. Покрај ова Викторинокс продава и кујнски ножеви под марката Forschner. Иако овие ножеви имаат стискана острица, а не се ковани, сепак добиваат високи оценки.
Проширување на марката
Во последно време марката Викторинокс се шири вон ножеви и часовници, и во инструменти за пишување, патни торби, па дури и облека. Ова проширување значи употреба на нивниот амблем, а не посебно производство.
Шаховска табла
Шаховска табла е табла која се користи во шахот и се состои од осум реда и осум колони квадрати (полиња) во наизменични бои. Полињата се нарекуваат „црни“ и „бели“, иако фактичките бои варираат зависно од материјалот. Се користат најразлични материјали; поофицијалните партии се играат на дрвени табли, додека неформално може да се игра и на пластични или картонски табли. Постојат и стаклени, мермерни, камени и други табли. Камените табли ги наоѓаме вградени во шаховски маси за надвор.
Таблата е наредена така што најдесното поле кај секој играч е „бело“. Големината на истата обично зависи од големината на шаховските фигури. Претпочитана големина на поле е 1.25 до 1.3 пати основата на кралот.
Во современиот шаховски коментар, колоните се обележани со латинични букви од a до h (од лево кон десно) од гледна точка на белиот играч, додека пак редовите се обележани со бројки од 1 до 8, каде 1 е најблиску до белиот играч, со тоа овозможувајќи ја стандардната нотација наречена алгебарска шаховска нотација.
Бродечки манастир
Бродечки манастир — манастир во областа Горна Река, во западниот дел на Македонија. Манастирот се наоѓа на падините на Ничпурска Планина, односно спојот на Шар Планина и Кораб. Од селото Бродец е оддалечен околу 3 км. Посветен е на Света Петка.
Историја
Местото на коешто е изграден манастирот се наоѓа во непосредна близина на извори на лековита вода, каде што во 1960-тите години била изградена импровизирана чешма. Изградбата на манастирот започнала во 2012 година со добротвотни прилози на луѓе кои потекнуваат од крајот и од претпријатија. Манастирот бил завршен во 2015 година и осветен од страна на Митрополитот г. Јосиф на свеченост одржана во август истата година.
Градби
Во склоп на манастирот влегуваат црква и параклис. Параклисот всушност претставува молитвен олтар кој се состои од чешмата од која се верува дека тече лековита вода и икона на Света Петка поставена над чешмата. Во непосредна близина на манастирот, покрај патот кој води до него, има уште една чешма.
Црква „Св. Петка“
Црквата се наоѓа во средишниот дел на манастирот. Таа има четириаголна основа, со осумаголна купола која се издига од средишниот дел на покривот, натстрешница пред влезот на храмот и полукружна апсида на источниот ѕид. Внатрешноста на црквата е фрескоживописана.
Васил Брклески
Васил Стојанов Брклески (1922 во Мало Илино, Демирхисарско — 29 септември 1944 во Ивањевци, Битолско) — македонски партизан, учесник во НОБ.
Животопис
Васил Стојанов Брклески е роден во 1922 година во селото Мало Илино. По занимање бил земјоделец. Кон НОБ се приклучил на 15 септември 1944 година. Припаѓал на седмата македонска бригада. Загинал во борба кај селото Ивањевци, на 29 септември 1944 година.
Трајан Митревски
Трајан Митревски (роден на година во Добрушево,  - починал во  година во ) — професор на Православниот богословски факултет во Скопје.
Животопис
Основно училиште завршил во родното место, Богословија учел во Битола (1936–1941), а завршил во Пловдив, Бугарија (1942). Дипломирал на Богословскиот факултет во Белград (1950). Ракоположен за свештеник во Битола (29. Ⅷ 1942), служел како парохиски свештеник. Бил главен воспитувач (1967), професор и ректор на Богословијата (1973–1977). При отворањето на Православниот богословски факултет во Скопје (1977) бил избран за вонреден професор во првата гарнитура професори на факултетот, а потоа и редовен професор. Тој е познат библист и апологет.
Тодор Митров
Тодор Митров (роден на година во Миравци, ) — македонски градежен инженер и редовен професор на Градежниот факултет – Скопје.
Животопис
Митров се вработил на Градежниот факултет – Скопје во 1956 година како асистент, а потоа како доцент, вонреден и редовен професор држел настава по предметите хидрогеологија, инженерска геологија и механика на почви и карпи, сè до неговото пензионирање во 1988 година. Бил проректор на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“. Покрај педагошката активност, неговата научна дејност била насочена во реализација на голем број научно-истражувачки проекти од областа на хидрогеологијата, геотермијата и инженерската геологија, а резултатите ги презентирал на конгреси, симпозиуми и ги публицирал.
Космос-3
Космос-3 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Капустин Јар, СССР на 24 април 1962 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 330 килограми. Космос-3 бил сателит наменет за истражување на вселената, Земјата и горните слоеви на атмосферата.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 93,1 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 49,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 632 км, а најмалото на 226.
Шаховски запис
Шаховски запис или шаховска нотација — еден од разните системи на запишување (изразување) на потезите во шахот. Постојат неколку вида на шаховски запис. Зборот се користи и за системи на запишување на позициите на фигурите на шаховската табла.
Запис на игри
Записот на потези ги опишува фигурите во игра, целната (уште подобро и почетната) позиција на секој потег, како и евентуалниот резултат на истите (земање, шах, мат итн).
При запишувањето на партии, коментаторите користат знаци како прашалници и извичници како критика на потезите (видете интерпункција (шах)).
Запис на положбите на фигурите
Покрај онаа за запишување на игри, постои и запис за заведување на положбите на фигурите наречена Форсит-Едвардсов запис (ФЕЗ). Ова е корисно за времено прекинување на партии и нивно подоцнежно продолжување без дијаграмски приказ на ситуацијата.
Космос-2
Космос-2 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Капустин Јар, СССР на 6 април 1962 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 285 килограми. Космос-2 бил сателит наменет за истражување на јоносферата.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 101,5 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 48,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1449 км, а најмалото на 218.
Хати (Германи)
Хатите (Chatthi или Catti) биле древно германско племе чија татковина била близу горното течение на Везер. Тие се населиле во централниот и северен Хесен и јужниот дел на Долна Саксонија, и во долините и планините Едер, Фулда и регионите околу реката Везер. Според Такит, меѓу нив имало Батави, додека некои внатрешни конфликти не ги натерале да се населат на нова територија на устието на реката Рајна.
Извори
Иако Јулиј Цезар бил добро информиран за регионите и племињата на источниот брег на Рајна, тој никогаш не ги споменал Хатите. Прв од старите автори што го сторил тоа бил Страбон, некаде после 16 година, кој ги вклучил Хатите во списокот на "посиромашни германски племиња" кои претходно се бореле со Римјаните. Во однос на 1 век, ние имаме доста информации за Хатите, во најголем дел благодарение на Такит, кој пишува за улогата на Хатите во германските војни и истакнува одредени елементи од нивната култура. Во текот на раниот 3 век, сепак, Хатите исчезнуваат од текстовите на авторите од тоа време и се назначени само за некакви случувања поврзани со 1 век. Касиј Дион не е само првиот автор кој ги споменал Алеманите туку воедно и последниот кој го запишал појавувањето на Хатите во историјата. Пишувајќи за германската војна кај Каракала во 213, рекол дека императорот се борел со "Κέννους, Kελτικòν ἔθνος" ("Кените, келтски народ"). Сепак, овие Кени бил истиот народ кој се нарекувал Хати ("Chattoi"). Користењето на придавката ’’келтски’’ ("Kελτικός") за опис на германските племиња било вообичаена практика кај грчките писатели. После Касиј Дион, именката Хати ("Chattus") меѓу останатите се појавува и кај Сидониј Аполинар во доцниот 5 век, како поетски синоним за "Германец". Последниот древен извор кој ги споменал Хатите само во еден навод на Сулпициј Александар опишувајќи настани за доцниот 4 век, бил Григориј Турски.
Историја
Хатите успешно давале отпор против Римското Царство, придружувајќи му се на херускиот воен водач Арминиј на сојузот на племиња кои ги поразиле легиите на Публиј Квинтилиј Вар во Битката кај Тевтобургската шума. Сепак при обидот за навлегување на Хатите во Горна Германија тие дефинитивно биле поразени од легиите во 50 година. Римските извори го наведуваат местото Матиум, зад Едер, за престолнина на Хатите. Уништено од Германикус, денес се смета дека местото се наоѓало во поширокото соседство на Фрицлар северно од реката Едер.
Според Такит во неговата книга Германија (поглавје 30), тие биле дисциплинирани воини кои во тек на војната (невообичаено за Германите) со себе носеле намирници. Нивни соседи на север биле Усипите и Тенктерите.
Хатите со текот на времето станале дел од поголемото соседно племе на Франките и биле инкорпорирани во кралството на  Хлодовик I, веројатно со Рипуарците, на  почетокот на 6 век.
Од зборот "Хати" веројатно потекнува името на градот "Хесен"
Црква „Св. Петка“ - Бродец
Света Петка — манастирска црква на Бродечкиот манастир.
Историја
Изградбата на црквата започнала во 2012 година и истата била завршена во 2015 година. Храмот бил осветен на 9 август 2015 година од страна на Митрополитот г. Јосиф на свеченост одржана за осветување на манастирот.
Архитектура
Црквата е изградена од камен. Таа има четириаголна основа, со осумаголна купола која се издига од средишниот дел на покривот, натстрешница пред влезот на храмот и полукружна апсида на источниот ѕид. На јужната, северната, западната и источната страна од куполата има по една монофора. Ѕидот во внатрешноста на влезниот простор покриен со натстрешница содржи врамена молитва, додека над влезната метална врата има мала фреска со ликот на Света Петка и цветен венец во облик на лак. Над лакот има фреска која го отсликува животворниот извор за кој се верува дека е сместен во непосредна близина на манастирот и на која се прикажани верници како сипаат од лековитата вода која тече од чешма со три шепурки. Црквата е изградена од камен. Внатрешноста на црквата е фрескоживописана, а фрескописот е дело на мајсторот Славко Ѓиноски.
Јужна Морава
Јужна Морава — река во Македонија и Србија, пократката од двете реки кои ја сочинуваат Голема Морава. Долга е 295 км и тече во правец југ-север, од Општина Чучер-Сандево близу границата до централна Србија, каде се среќава со Западна Морава кај Сталаќ и ја образува Голема Морава.
Шаховска фигура
Во шахот, шахистите партијата ја започнуваат со комплет фигури со различна боја, кој содржи:
Јужна Морава
Извор
Јужна Морава настанува на планината Скопска Црна Гора. Реките Кључевска и Слатинска се спојуваат во Голема Река, која ја преминува српската граница над с. Бинач во Косово и го добива името Биначка Морава. По 49 км Биначка Морава се среќава со Прешевска Моравица кај Бујановац и преостанатите 246 км тече као Јужна Морава.
Шаховска фигура
Шаховски варијанти или пак извесни видови шаховски проблеми бараат нестандардни фантастични фигури.
Јужна Морава
Географија
Реката припаѓа на црноморскиот слив, има сливно подрачје од, од кои се во Бугарија (преку притоката Нишава) и  во изворишниот дел во Македонија. Просечниот проток во устието изнесува 121 м3/с и не е погодна за пловидба.
Шаховска фигура
Видете Бодовна вредност на шаховските фигури за нивната релативна вредност.
Јужна Морава
Географија
Јужна Морава има сложена долина, состоејќи се од низа клисури и котлини. Со излегувањето од Сталаќката Клисура, реката се среќава со Западна Морава.
Шаховска фигура
Движење на фигурите
Секоја фигура се движи на различен начин. Обично фигурите неможат да преминуваат преку зафатени полиња, но можат да заземат поле на кое се наоѓа противничка фигура со „земање“ (отстранување од таблата). Само една фигура може да стои на едно поле.
Освен овие потези, кралот и еден од топовите можат да изведат посебен потег наречен рокада: доколку кралот и топот сѐ уште не се поместени од своите почетни позиции, и сите полиша меѓу нив се празни, тогаш кралот може да се помести за две полиња кон топот, а истовремено топот може да дојде на местото кое кралот го прешол. Рокадата не е дозволена во шах-ситуација. Во сериозна партија, мора да се назначи дека следи рокада, или усно или со придвижување прво на кралот пешакот кој ќе успее да дојде до последното поле (гледано од кај него) станува дама. Оваа постапка се нарекува промоција (или, доколку играчот претпочита, топ, ловец или коњ; таа се нарекува „потпромоција“).
Јужна Морава
Географија
Јужна Морава некогаш била долга 318 км и била подолгата притока на Голема Морава. Бидејќи низ времето предизвикала неколку поплави, оваа свиена река е кратена за речиси 30 км, така станувајќи пократка од Западна Морава. Меѓутоа, Западна Морава отсекогаш имала поголем проток.
Шаховска фигура
Комплети
Шаховските комплети постојат во најразлични облици и дизајни кои можат да бидат од историски до апстрактни. Често среќаваме тематски комплети, инспирирани од приказни или филмови. Овие служат повеќе за украс, отколку за активно играње.
Јужна Морава
Географија
Подрачјето во јужна Србија низ кое тече Јужна Морава се речиси без шуми, што е предизвикувач за еден од најтешките случаи на ерозија на Балканот. Како последица од ова, реката внесува големи количини материјал во Голема Морава, полнејќи и подигајќи ѝ го коритото, што ги потпомогнало големите изливања на нејзината река-ќерка.
Шаховска фигура
Комплети
Обично шаховските фигури личат на статуетки кои се повисоки отколку широки. На пример шаховска табла со полиња од 57 mm имаат кралеви со висина од околу 95 mm tall. Од сите најразлични дизајни, највообичаен (и стандарден) е т.н. „Стонтонов дизајн“ наречен по Хауард Стонтон (англиски велемајстор од XIX век), дизајнирани од Натаниел Кук. За првпат биле направени во 1849 од фирмата Жак од Лондон).
Јужна Морава
Притоки
Јужна Морава има вкупно 157 притоки. Поважни се:
Шаховска фигура
Комплети
Ова е стандардниот шаховски комплет за играње. Според овие стандарди висината на кралот изнесува меѓу 85 mm и 105 mm. Највеќето играчи претпочитаат висина од 95 до 102 mm. Пречникот на кралот изнесува 40–50% од неговата висина. Останатите фигури треба да се пропорционални на димензиите на кралот. Истите треба да се добро балансирани. Големината на полињата треба да изнесува околу 1.25–1.3 пати пречникот на основата на кралот - 50 до 65 mm. Фигурите од гореспоменатата претпочитана големина треба да имаат полиња од 57 mm. Овие критериуми се засновани на правилата на ФИДЕ.
Правилно фигурите треба да се направени од дрво. Иако фактичката боја на фигурите може да биде разна, посветлиот прибор се смета за „бел“, а потемниот за „црн“.
Дрвените бели фигури обично се прават од зеленика или пак јавор. Црните се прават од темно дрво како палисандер, абонос, црвено сандалово дрво или пак оревово дрво; или пак зеленика бојадисана црно, кафено или црвено. Платстичните бли фигури се направени од бела или нечисто-бела пластика а пак црните се прават од црна или црвена пластика. Понекогаш среќаваме и други материјали како коска, слонова коска или мешан материјал.
Кај компјутерите, шаховските фигури се 2-Д знаци на 2-Д табла, додека неко програми имаат 3-Д компјутерска графика со традиционалните дизајни.
Уникодот содржи знаци за шаховските фигури во бела и црна варијанта.
Јужна Морава
Притоки
Леви: Бистрица, Калиманка, Јабланица, Ветерница, Пуста Река и Топлица.
Десни: Врла, Џепска Река, Предејанска Река, Козарачка Река, Власина, Нишава (најдолга) и Сокобањска Моравица.
Сотир Дамески
Сотир Дамев Дамески (1884 во Дабница, Прилепско— 18 септември 1942 во Прилеп) — македонски партизан, учесник во НОБ.
Животопис
Сотир Дамев Дамески е роден во 1884 година во селото Дабница. По занимање бил земјоделец. Народноослободителната борба ја помагал веднаш по окупацијата. Како активен соработник на партизаните тој бил откриен, фатен, мачен, и стрелан од бугарската полиција во кругот на прилепската касарна на 18 септември 1942 година.
Јужна Морава
Стопанско значење
Јужна Морава има голем електростопански потенцијал, но засега тој воопшто не е искористен. Во нејзиниот слив (на р. Власина) е изграден ХЕЦ „Врла“ {I-IV}. Во извесна мера, водата на Јужна Морава се користи за наводнување.
Речната долина има најважна улога во сообраќајот, како природен пат за железницата и автопатот Белград–Скопје–Солун.
Јоше Вијачоски
Јоше Стојков Вијачоски (5 февруари 1917 во Пуста Река, Крушевско — 27 октомври 1942 во Битола) — македонски партизан, учесник во НОБ.
Животопис
Јоше Стојков Вијачоски е роден на 5 февруари 1917 година во селото Пуста Река. По занимање бил рударски работник. Член на КПЈ бил од 1941 година. Oтогаш активно работел во народноослободителната борба. Во 1942 година паднал во рацете на бугарската фашистичка полиција, која на 27 октомври 1942 година го обесила во битолскиот затвор, а сите членови на неговата фамилија ги интернирала.
Горјан Ѓорѓиев
Кариера
Дипломирал на Академија за ликовни умстности во Скопје, отсек сликарство, 1987 г. Член е на ДЛУМ од 1988 год. Учествувал на многу перформанси, групни изложби и колонии во земјата и во странство. Живее и работи во Скопје.
................https://www.pinterest.com/ggorjan/
Михајло Апостолски
Михајло Апостолски (Ново Село, 8 ноември 1906 - Дојран, 7 август 1987) — македонски партизан, генерал, командант на НОВ и ПОМ, воен теоретичар, политичар, историчар и народен херој.
Во текот на НОБ
Втората светска војна го затекнала во чинот генералштабен мајор на служба во Љубљана, на должноста началник на штаб на дивизија.
Во текот на кратката Априлска војна во 1941 година командувал со планинските единици на Алпите. Кога Германците ја нападнале Југославија, тој наредил да се урнат сите мостови за да се забави нивното напредување. По капитулацијата на Југославија заробен е од италијанската војска и одведен е во логорот Вестоне. На 23 јуни 1941 година неговиот татко испраќа молба до бугарскиот министер за одбрана за негово ослободување и таа е одобрена. Тој потоа бил префрлен во Риека, каде што бил ослободен со група Македонци.
По враќањето во Македонија окупирана од бугарска фашистичка чизма,, во септември 1941 година се поврзува со народноослободителното движење во Македонија. Во септември истата година бил назначен за член на Покраинскиот воен штаб на Македонија, а од јуни 1942 година за командант на Главниот штаб на народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија. Во мај 1943 година бил назначен за генерал мајор. На Второто заседание на АВНОЈ бил избран за член на Претседателството на АВНОЈ.
Од февруари 1944 година покрај 33 македонски оперативни бригади, под команда на Апостолски се наоѓаат и бригади од Косово и од јужна Србија. Член е на Иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ. Учествува на Првото заседание на АСНОМ и е избран во неговиот Президиум.
По војната
Во февруари 1945 година бил назначен за началник на Врховниот штаб на НОВ (односно на Генералштабoт на Југословенската армија). Извршувал и други одговорни функции во ЈНА. Помеѓу 1946 и 1952 година бил командант на сараевската воена област и началник на високата воената академија на ЈНА. Се пензионирал со чин генералполковник.
При основањето на Македонската академија на науките и уметностите (на 18 август 1967 година) е избран за нејзин прв редовен член. Во 1968 година е избран за дописен член на Српската академија на науките и уметностите. Подоцна е избран и за член на Југословенската (денес: Хрватска академија на науките и уметностите), Словенечката, на Академијата за науки и уметности на Босна и Херцеговина и на Академијата на Косово.
На 11 октомври 1953 година бил одликуван со орденот Народен херој. Добитник е и на наградата АВНОЈ во 1978 година - највисоката награда која ја доделувала СФРЈ, како и многу други награди и општествени признанија.
Сарска офанзива
Сарската офанзива (7-16 септември 1939) бил напад на француските војски на Сар, на западната граница од Третиот Рајх за време на германската инвазија на Полска. Нападот бил извршен за да ѝ помогнат на Полска со напад на западниот фронт кој бил запоставен од Германија. И покрај тоа што 30 дивизии стигнале до границата (а неколку од нив и ја поминале), нападот не бил реализиран. По брзата победа во Полска, Германија ги зајакнала своите линии со трупи кои се враќале од таму, и офанзивата била прекината. Француските сили потоа се повлекувале поради германската контраофанзива од 17 октомври.
Позадина
Во 1921 година, француската армија и полската армија склучиле одбранбен сојуз против Германија и потпишале воена конвенција.
Цел на офанзивата
Според конвенцијата, француската армија требало да ги започне подготовките за голема офанзива три дена по започнувањето на мобилизацијата. На 15-тиот ден од мобилизацијата (на 16 септември), француската армија требало да започне целосен напад врз Германија. Превентивната мобилизација во Франција започнала на 26 август, а на 1 септември била прогласена целосна мобилизација.
Француски операции
Се очекувал голем француски напад на Западниот фронт веднаш по започнувањето на војната, но Британија и Франција биле претпазливи поради стравот од германски воздушни напади врз нивните градови; тие не знаеле дека 90 посто од германските фронтовски авиони се во Полска. Француската офанзива по долината на Рајна започнала на 7 септември, четири дена откако Франција ѝ објавила војна на Германија. Вермахтот бил ангажиран во нападот на Полска и Французите имале бројчана предност долж границата со Германија, но Французите не презеле акција. Единаесет француски дивизии успешно напредувале до 32 км од Сарбрикен, соочени со слаб германски отпор. Француската војска зазела околу 12 градови и села без отпор.
До 9 септември Французите веќе го окупирале поголемиот дел од шумата Варнт. Офанзивата била прекината откако француските сили сфатиле дека Германците ја минирале шумата. Французите застанале пред линијата Зигфрид, иако дошле на неколку километри јужно од неа.
Французите држеле германска територија долж целиот фронт Рајна- Мозел, но по падот на Полска, на 21 септември генералот Морис Гамелен им наредил на француските единици да се вратат на своите почетни позиции по Мажиновата линија.
На 17 октомври Французите целосно биле повлечени. Имало околу 2.000 француски жртви (убиени, ранети или болни).
Последици
Полскиот план за одбрана, План Запад, претпоставувал дека сојузничка офанзива на Западниот фронт ќе овозможи значително растоварување на полскиот фронт на исток.
Но, ограничената и млака офанзива на Сар не предизвикала пренасочување на германските трупи. Англо-францускиот Врховен воен совет за прв пат се состанал на 12 септември во Абевил (Франција). Било одлучено веднаш да се прекинат сите офанзивни дејства.
Следниот ден, командантот на француската воена мисија во Полска, генерал Луј Фори, го информирал полскиот началник на Генералштабот, генерал Вацлав Стачиевич, дека планираната голема офанзива на западниот фронт мора да се одложи од 17 до 20 септември.
Од 16 до 17 октомври, германската армија, засилена со трупи кои се враќале од полската кампања, извршила контраофанзива и ја вратила изгубената територија која била под контрола на француските сили кои се повлекувале како што им било наредено. Германците во своите извештаи наведуваат загуба од 196 војници, и 114 исчезнати и 356 ранети. Тие, исто така, наведуваат дека 11 од нивните авиони биле соборени до 17 октомври. Французите имале околу 2.000 жртви. На сите француски дивизии им било наредено да се повлечат во нивните касарни долж Мажиновата линија. Започнала Лажната војна.
На Нирнбершкиот процес, германскиот воен командант Алфред Јодл рекол дека „не пропадневме уште во 1939 година, само поради фактот дека за време на полската кампања, околу 110 француски и британски дивизии на Запад беа целосно неактивни против 23-те германски дивизии“. Генералот Зигфрид Вестфал изјавил дека ако Французите нападнеле со цела сила во септември 1939 година, германската армија „можеше да издржи само една или две недели“.
Андон Иваноски
Андон Јончев Иваноски (17 мај 1921 во Ропотово, Прилепско — август 1944 во Петрова Гора, Врање, Србија) — македонски партизан, учесник во НОБ.
Животопис
Андон Јончев Иваноски е роден на 17 мај 1921 година во селото Ропотово. По занимање бил механичар. Во почетокот на април 1944 година се приклучил кон НОБ. Припаѓал на третата македонска бригада. Загинал во август 1944 година во Петрова Гора, Врање.
Јордан Митровски
Јордан Митровски (роден на година во ) — македонски драмски глумец, оперски певец, бас и оперски режисер.
Животопис
Јордан Данчо Митровски во МНТ работел од 1947 до 1963 и од 1965 до 1981 година. Диригентот Ловро фон Матачиќ го открил неговиот басовски потенцијал и природниот музикалитет и го прифаќа како свој музички воспитаник. Во почетокот бил носител на помали драмски улоги. Како солист дебитира во улогата на Сарастро во операта Волшебната флејта (1951), за да оствари повеќе забележани партии во својот фах: Колен (Боеми, 1950); Дон Базилио (Севилскиот берберин); Крушина (Продадена невеста, 1949); Ферандо (Трубадур, 1951); Сулејман (Никола Шубиќ Зрински, 1952), како и улогата на Гоце во изведбата на истоимената прва македонска опера (1954).
Како режисер, по двегодишното усовршување и работа во Загребската опера (1963–1965), на оперската сцена на МНТ реализирал повеќе од 15 премиери и обнови на оперите: Илинден, Кармен, Кавалерија рустикана, Кузман Капидан, Кнез Игор, Фауст, Така прават сите, Малиот принц, Цар Самуил.
Борис Кочановски
Борис Ристев Кочановски (24 јануари 1923 во Цапари, Битолско — 3 октомври 1944 на патот Битола - Ресен) — македонски партизан, учесник во НОБ.
Животопис
Борис Ристев Кочановски е роден на 24 јануари 1923 година во селото Цапари. По занимање бил општ работник. Кон НОБ стапил на 11 септември 1944 година. Припаѓал на седмата македонска бригада. Загинал на патот Битола - Ресен во борбите против германците на 3 октомври 1944 година.
Космос-4
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 26 април 1962 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4600 килограми. Космос-4 бил сателит наменет за истражување на вселената, Земјата и горните слоеви на атмосферата.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 90,8 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 65,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 330 км, а најмалото на 298.
Борис Јолевски
Борис Перев Јолевски (14 април 1921 година во Вардино, Демирхисарско — 1 април 1945 во Хрватска) — македонски партизан, учесник во НОБ.
Животопис
Борис Перев Јолевски бил на 14 април 1921 роден во селото Вардино. По занимање бил земјоделец. Кон НОБ се приклучил на 7 октомври 1944 година. Загинал како борец на петнаесетиот корпус на 1 април 1945 година во Хрватска.
Миа Борисављевиќ
Мирјана „Миа“ Борисављевиќ (Ваљево, Југославија, 8 јуни 1984) е српска поп-фолк пејачка и водителка. Стана популарна во 2008 година кога по потреба за спотот на песната Како да не целосно гола одеше по автопатот.
Музичка кариера
Мија започнала јавно кога имала седумнаесет години. Првиот албум Гради за гради излезе во 2008 година, со големо медиумско внимание поради долгонајавениот спот за песната Како да не, во која пејачката е потполно гола шета низмакедонскиот автопат. Во текот на 2009 година промовираше два успешни синглови - Женскатош и Сто војни - дует со Анабела. Веќе следната, во 2010 година, излезе уште еден успешен сингл, јас би се стопила со тебе. На крајот на декември 2012 година, ја објави песната „Лепота балканска“, која следната година стана една од најголемите поп-фолк хитови, забележувајќи тогаш рекорд од дваесет милиони хитови на Јутјуб. Во 2013 година таа издаде уште еден албум од кој се синглови Мој Белграде, Луда глава , Судбино, моја судбино, Човекот на мојот живот и Не си со него (дует со Елитни одреди. Пејачката ја продолжи својата плодна музичка продукција нижејќи ги синглови Бумеранг , Не, не е тоа, Само ме сакај (дует со МС Стојан), Јас сум на тебе , Ништо лично , Следи ме (дует со Марина Висковиќ ) и други.
Приватен живот
Мија е студент по факултетски студии на Универзитетот Мегатренд. Таа е исто така позната по нејзиното учество во VIP серијата „Големиот брат“. Таа има постара сестра, Ива. Таа не крие дека има вградено силикони во градите, но и во усните. Во 2016 година, таа ја водеше третиот серијал на музичката емисија на Пинкови звезди.
Окинава
Окинава (јапонски:, 沖縄本島 - Окинава хонто или 沖縄島 - Окинаваџима; окинавски, ウチナー - Учина или フチナー - Фучина), е остров во југозападна Јапонија кој лежи меѓу Источнокинеското Море на запад и Тихиот Океан на исток. Со површина од 2.255 км2 Окинава е најголемиот од островите на Рјукју.
Демографија
Според пописот спореведен во Јапонија од 2009 година, вкупниот број жители на Окинава изнесува 1,384,762. (вклучувајќи ги и семејствата со американско државјанство). Окинавскиот јазик на окинавски се вика „учинагучи“ или „хоген“ и го зборува поголемиот дел од тамошната популација (иако поголемиот дел го знаат и јапонскиот јазик).
Географија
Планините под шумите заземаат две третини од островот на север, додека на јужната третина е ридско подрачје и таму живеат најголемиот број на жители.
Стопанство
Главни економски активности се земјоделство, риболов, дрвенопреработувачка индустрија, преработка на храна, текстилна индустрија и грнчарство. Американската воена база и туризмот исто така се значајни за економијата. Наха е административен центар, најголем град и најголемо пристаниште.
Стадионул Фарул
Стадионул Фарул е повеќенаменски стадион во Констанца, Романија. Се користел најмногу за фудбалски натпревари и до 2022 година бил домашен терен на Фарул Констанца. Стадионот имал функции и како атлетска арена, со атлетски капацитети за атлетика. Стадионот бил затворен во 2022 година и се предлага за уривање, исто така во план е да се изгради и нов стадион на истата локација.
Во 1970 година, Стадионул Фарул бил првиот осветлен стадион во Романија кој бил домаќин на фудбалски натпревар. Стадионот бил домаќин на фудбалската репрезентација на Романија, во квалификациите за Светското првенство 2006 година, квалификациите за УЕФА Еуро 2008 и квалификациите за Светското првенство ФИФА 2010 година.
Осман Мифтари
Осман Мифтари (роден на година во село Видуше,  - починал во  година во ) — македонски правник.
Животопис
Осман Мифтари ја завршил Великата медреса во Скопје (1936), а потоа дипломирал на Правниот факултет во Белград (1940). Во времето на НОБ извесно време бил во логор во Приштина. По Ослободувањето бил претседател на Окружниот одбор на НФМ и повереник за финансии на Окружниот народен одбор во Скопје, потоа судија во Врховниот суд на НРМ (1947/51), претседател на Окружниот суд и претседател на Народниот одбор на Општината Гостивар (1951/60), претседател на Околискиот комитет на ССРНМ и секретар на Околискиот комитет на СКМ во Тетово, член на Извршниот совет на СРМ (1963/7), народен пратеник во Републичкиот собор на Народното Собрание на НРМ (1953-1957), народен пратеник во Народното Собрание на СФРЈ, член на Главниот одбор на ССРНМ и на Сојузниот одбор на ССРНЈ, член на ЦК на СКМ, член на постојаниот дел на Конференцијата на СКМ, претседател на Врховниот суд на СРМ (1967/75) и судија на Уставниот суд на СРМ (1975/84). Бил одговорен уредник на зборникот „Збирка на судски одлуки на Врховниот суд на Македонија“ (Скопје, 1975).
Космос-5
Космос-5 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Капустин Јар, СССР на 28 мај 1962 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 280 килограми. Космос-5 бил сателит наменет за истражување на вселената, Земјата и горните слоеви на атмосферата.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 102,0 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 49,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1500 км, а најмалото на 207.
Космос-6
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Капустин Јар, СССР на 30 јуни 1962 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 355 килограми. Космос-6 бил сателит наменет за воено и научно истражување.
Алесандро Костакурта
Алесандро "Били" Костакурта ( роден на 24 април 1966) — италијански фудбалески менаџер и поранешен професионален одбранбен играч, кој најчесто настапувал на позицијата централен дефанзивен играч од одбраната. Во текот на неговата кариера, Костакурта поминал повеќе од дваесет години, во Милано во периодот помеѓу 1986 и 2007 година, како и кратка сезона како позејмен играч во Монца. Тој е најдобро познат по неговата значајна одбранбена улога заедно со Франко Барези, Паоло Малдини и Мауро Тасоти, кој ја сочинувале една од најдобрите одбрани во Серија А и европскиот фудбал во текот на доцните 1980-те и почетокот на 1990-тите, под раководство на менаџерите Ариго Саки и Фабио Капело. Тој главно настапувал како централен дефанзивец, и бил една од водечките експоненти на позицијата, примајќи многу меѓународни признанија, освојувајќи ја Серија А седум пати и пет пати Лигата на Шампионите во текот на неговата кариера, како и многу други трофеи. Костакурта се повлекол од професионалниот фудбал на возраст од 41 година, на 19 мај 2007 година. Во неговиот последен натпревар за Милан, тој постигнал гол од пенал во 3-2 во поразот против Удинезе, со што станал најстариот стрелец во Серија А.
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Галишта
Историја
Црквата била првобитно била главна црква на стар манастир. Изградена е во XI или XII век, и поконкретно средината на XII век според првиот живописен слој. Вторите живописи се од 1287 г., како што вели еден натпис.
Во 1684 г. селото Галишта заедно со црквата „Св. Ѓорѓи“ и селото Чука со манастирот „Св. Архангели“ му се дадени на манастирот „Пресв. Богородица Мавровска“ како негов имот.
Според Трпо Поповски и Златко Каратанасов, во 1872 г. при случајно кутнување на еден ѕид во црквата откриена е ризница на старословенски ракописи на пергамент, но истите се изгорени од костурскиот митрополит Никифор.
Во 1924 г. храмот е прогласен за споменик на кулурата.
Црквата е реставрирана во 1950 г. и повторно во 1989 г.
Архитектура
Првичната црква била крстокуполна со нартекс, а подоцна ѝ е придодаден втор напречен кораб, вклучувајќи ги во себе дотогаш одделната камбанарија и галеријата со параклиси од северната и јужната страна. Градбата архитектонски наликува на „Пресв. Богородица Перивлептос“ во Охрид.
Живопис
Првичнот живописен слој е запазен само во фрагменти, откриени при реставрација. На западната страна на новиот кораб има добро зачувани фрески од 1287 г. Фрески од првиот период се зачувани, и ги има и во горниот кат на на камбанаријата. Во северниот ѕид на храмот има уникатна икона на Свети Ѓорѓи од XIII или XIV век, каде тој е преставен полн раст во речиси висок релјеф и во висина од 2,6 метри.
Пепел и дијамант (филм од 1958)
Пепел и дијамант (полски: Popiól i diament) e полски филм од 1958 година, во режија на Анджеј Вајда, според сценариото на Јежи Анджејевски, засновано врз неговиот роман. Главните улоги ги толкуваат: Збигњев Цибулски, Ева Кжижовска, Вацлав Застжезински, Адам Павликовски и Богумил Кобјела. Во 1959 година, филмот ја освоил наградата ФИПРЕСЦИ на Филмскиот фестивал во Венеција, а во 1960 година бил номиниран за наградите на БАФТА во две категории.
Синопсис
Дејството на филмот се одвива на 8 мај 1945 година, кога Германија потпишува безусловна капитулација, но во Полска се води борба меѓу двете фракции на движењето на отпорот: демократското и комунистичкото крило. Покрај една капела, двајца припадници на Земската војска поставуваат заседа со намера да го убијат Шчука, секретарот на комунистичката партија (го игра Застжезински), но по грешка убиваат двајца работници. По убиството, тие одат во еден хотел, каде го среќаваат секретарот Шчука и така ја сфаќаат грешката. Младото момче, Маќеј Хелмицки (го игра Цибулски), цврсто одлучува да ја изврши својата задача и зема соба веднаш до собата во која е сместен Шчука. Во хотелот се одржува банкет во чест на победата над Германија на кој треба да присуствува и Шчука. Таму, Маќеј ја запознава келнерката Кристина (ја игра Кжижовска) и меѓу нив веднаш се јавува двострана привлечност. Маќеј ја кани Кристина во својата соба, но додека водат љубов, Маќеј размислува за убиството што треба да го изврши. Кога Шчука се враќа во неговата соба, Маќеј и Кристина излегуваат на прошетка низ градот, каде во една разурната капела ги здогледува телата на двајцата убиени работници. Потресен од глетката, Маќеј се колеба и не сака да ја изврши задачата, но неговиот соборец Анджеј (го игра Павликовски) му се заканува дека ќе биде прогласен за предавник. Во меѓувреме, војската заробува група борци на Земската војска меѓу кои и синот на Шчука. Во хотелот доаѓа еден офицер, кој го известува Шчука за неговиот син. Кога Шчука излегува од хотелот, Маќеј го следи и го убива, а потоа бега, но наидува на група војници кои смртно го рануваат. Со последните сили, Маќеј пристигнува на едно ѓубриште, каде умира.
Крајбрежна стража (филм од 2002)
Крајбрежна стража (корејски: 해안선) - јужнокорејски филм од 2002 година, во режија на Ки-дук Ким, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги толкуваат: Донг-ган Џанг, Јеонг-хак Ким, Џи-а Парк и Хае-џин Ју. На Филмскиот фестивал во Карлови Вари, филмот освоил три награди, меѓу кои и наградата на филмските критичари, ФИПРЕСЦИ.
Синопсис
Околу брегот на Јужна Кореја е поставена бодликава жица заради одбрана од шпионите. Притоа, според воените прописи, секој што ќе се појави на морскиот брег ќе се смета за шпион и војниците го убиваат. Наспроти забраната, младите луѓе се собираат на брегот, се дружат и се опиваат. За време на ноќната стража, војниците Канг и Ким се караат со група млади луѓе. Неколку ноќи подоцна, младите повторно се собрани на брегот, а едно момче оди во забранетото подрачје, заедно со неговата девојка. Тогаш, Канг го убива момчето и добива наградно отсуство од седум дена. Меѓутоа, овој несреќен настан остава длабока трага врз Канг и врз девојката на убиеното момче.
Космос-7
Космос-7 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 28 јули 1962 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4600 килограми. Космос-7 бил сателит наменет за истражување на вселената, Земјата и горните слоеви на атмосферата.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 90,0 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 352 км, а најмалото на 200.
Делчо Михајлов
Делчо Михајлов (роден на година во  - починал на  година во ) — македонски карикатурист, режисер на анимиран филм, аниматор, илустратор.
Животопис
Делчо Михајлов е роден во Скопје во 1947 година каде и дипломирал на Архитектонскиот факултет во Скопје во 1974 година. Својата прва карикатура, како еден од најспецифичните уметнички жанрови, ја објавил на 14 години, а од 1963 година започнал редовно да објавува карикатури во земјата и во странство. Учествувал на бројни конкурси, изложби и фестивали низ светот и е добитник на бројни награди. Учествувал на над 220 групни изложби, а имал и околу десетина самостојни изложби. Изложувал во Париз, Монтреал, Токио, Рим, Рио де Жанеиро, Франкфурт, Техеран, Брисел.