cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Космос-1125
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 100,8 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 810 км, а најмалото на 791.
ЖС „Зелениково“
Железничка станица „Зелениково“ — железничка станица на железничкиот коридор 10 во селото Зелениково, во северниот дел на Македонија. Железничката станица се наоѓа на железничката линија Скопје — Гевгелија и на неа поминуваат регионалните домашни возови од Скопје кон Гевгелија, како и меѓународните возови Белград — Солун и Скопје — Солун. Железничката станица Зелениково е оддалечена 24,5 км од главната железничка станица во Скопје.
Австралиски Алпи
Австралиските Алпи се планински венец во југоисточна Австралија. Тоа е највисокиот планински венец во Австралија и е еден од привременте австралиски биорегиони. Венецот се протега долж границата меѓу источна Викторија, југоисточен Нов Јужен Велс и Австралиската престолнина територија. На нив се наоѓаат единствените врвови во Австралија повисоки од 2000 метри надморска височина и се единствен биорегион на австралиското копно на кој паѓа снег секоја година. Венецот зафаќа површина од 1.232.981 хектари.
Австралиските Алпи се дел од Големите Разводни Планини, верига од планински и ридски венци и висорамнини кои се протегаат на околу 3000 километри - од северен Квинсленд, преку Нов Јужен Велс и до северниот дел на Викторија. Оваа верига од висорамнини го дели сливот на реки што се влеваат на исток во Тихиот Океан и реки кои течат на запад и се влеваат во Мареј-Дарлинговиот басен (а оттаму во Јужниот Океан) или во внатрешни води, како езерото Ер, кое е под нивото на морето, или пак брзо испаруваат.
Австралиските Алпи се состојат од два биогеографски подрегиони: Снежните Планини, во чиј склоп влегува и венецот Бриндабела кој се наоѓа во Нов Јужен Велс и Австралиската Престолнина Територија; и Викторијанските Алпи во Викторија, познати и како „Висока Земја“, особено во културен или историски контекст.
Геологија
За разлика од другите високи планински венци како: Карпестите планини (највисок врв 4401 метри), Европските Алпи (највисок врв 4808 метри) или Хималаите (највисок врв 8848 метри), Австралиските Алпи не биле формирани со судир на две континентални плочи кои го туркале карпестиот плашт на Земјата за да создадат нерамни, карпести врвови. За разлика од нив, Австралиските Алпи се состојат од високо плато, со многу поблаги ридови кои се наоѓаат долж долга, широка висорамнина која се издигнала во висина од илјадници метри поради движењето на магмата кога Гондвана почнала да се распаѓа пред 130 и 160 милиони години. Највисокиот врв на австралиските Алпи е на планината Кошќушко (2228 метри).
Формирањето на австралиските Алпи во голема мера било завршено пред околу 100 милиони години, но во текот на изминатите 90 милиони години, се случувале многу мали процеси на издигнување, со повремени ерупции на базалтна лава од мали вулкани, која течела низ падините кон некои од долините, со што се пополниле низините и се формирале рамни предели кај овие висорамнини.
За време на Плеистоценското леденото доба, пред околу 2 милиони години, кога се формирале ледени капи на многу високи венци ширум светот, и на половите, на највисоките делови на Австралиските Алпи биле формирани мали ледници, претежно во близина на планината Кошќушко. Иако денес не останал ниеден ледник, доказите за нивното постоење може да се најдат во бројните циркови во тој регион, како што се Клуб Лејк, Блу Лејк и Хедли Тарн.
Екологија
Австралиските Алпи се важни како резерват, за рекреација и како одводен слив, со тоа што голем дел од истекот од источните падини од венецот вештачки е пренасочен во реката Мари и во нејзината притока во реката Мурумбиџи преку градежниот проект на Образецот за Снежните Планини.
Природата е заштитена со големи национални паркови, како Националниот парк Кошќушко во Нов Јужен Велс и соседниот Алпски национален парк во Викторија. Со националните паркови на Австралиските Алпи заеднички управуваат агенциите на Австралиската влада и државните влади од овој регион.
На Австралиските Алпи се наоѓаат единствените скијачки подрачја во континентална Австралија. Заедно со градот Кабрамура во Нов Јужен Велс, тие се единствените постојани населби во оваа област. Во долините под подножјето може да се најдат неколку градови со средна големина, како Џиндабин во Нов Јужен Велс, Корјонг во Викторија и планината Бјути.
Птици
Австралиските Алпи се класифицирани од BirdLife International како Важно подрачје за птици. Во шумските предели од венецот живеат и се размножуваат големи популации на црвеногради австралиски славејчиња (Petroica phoenicea) и ендемичните Pycnoptilus floccosus.
Шумски пожари
Поради топлата и сува клима, пожарите во Австралија се чести, особено во густите шумски области на Австралиските Алпи. Алпите, особено од Викторијанската страна на границата (познати како Викторијански Алпи), повремено ги зафаќаат големи шумски пожари и некогаш се речиси целосно изгорени, особено; Црниот четврток во 1851 година, црниот петок (1939 година) и за време на пожарите во 2003 и 2006-07 година.
Одредена автохтона флора во Австралија еволуирала да се потпира на шумските пожари како средство за репродукција. На пример, кај некои видови евкалипти и банксија, пожарот овозможува отворање на мешунките од семето, и им овозможува да 'ртат. Пожарот исто така го поттикнува растењето на нови тревни растенија. Другите видови се адаптирале брзо да се опорават од пожарот.
Алпски куќарки
На Австралиските Алпи има околу 120 активни алпски куќарки кои претежно потекнуваат од времето на раните сточари. Многу од нив се употребуваат и денес од планинарите и скијачките групи во текот на целата година. Повеќето од овие куќарки се одржуваат од волонтери и локалната служба за Национални паркови и диви животни.
Најпознати куќарки се: Вила Москва, Куќарка на вљубените, Симановата куќарка и Мосоновата куќарка.
Скијачки центри
Австралиските Алпи се главниот регион во кој се одвива скијањето во Австралија (иако скијањето е можно и во Тасманија ). Има скијачки патеки на многу места на Алпите а скијачката сезона трае од јуни до октомври. Во Нов Јужен Велс има највисоката снежна покривка во Австралија, и таму се наоѓаат најстарите ски терени и најголемото одморалиште. Рекреативното скијање во Австралија започнало околу 1861 година во Киандра, Нов Јужен Велс, кога норвешките рудари почнале да скијат на замрзнатите ридови околу градот. На југ има пострмни падини и повеќе снег, па во 20 век фокусот на рекреативното скијање во Нов Јужен Велс се префрлил на југ, на планините во и околу регионот на Главниот венец, каде што се најдобриот вертикален пад во Австралија (во Тредбо) и најголемото одморалиште во Австралија (Перишер). Во Државата Викторија има најмногу области за скијање во Австралија.
Пол Валери
Пол Валери ( - ), француски писател, еден од најголемите лиричари на Франција.
Животопис
Пол Валери е роден на 30 октомври 1871 година, во малото приморско место Сет. Денес, на вториот кат од градскиот музеј се наоѓа спомен-соба, посветена на Валери.
Творештво
Најпознати дела на Валери се поемите „Морнарски гробишта“ и „Младата Парка“, како и есеите „Вовед во методот на Леонардо да Винчи“ и „Танецот“.
Покрај со поезија, Валери се занимавал и со скулптура. Така, во неговата спомен-соба во градскиот музеј на Сет се наоѓаат три скулптури на Валери: неговиот лик, бистата на Стефан Маларме и бистата на Едгар Дега. По кажувањето на неговата ќерка, Валери ја направил скулптурата на Маларме десет години по неговата смрт, и тоа без да се послужи со никаква фотографија.
Бат (Самерсет)
Бат (англиски: Bath) град во Велика Британија, во Англија, во Самерсет. Се наоѓа 99 западно од Лондон и 13 југоисточно од Бристол. Според проценка од 2007 година во градот живееле 94.650 жители. Познат е по три извори на топлина. Статусот, градот го добил во 1590.
Бат е под заштита на УНЕСКО.
Историја
Градот настанал како одморалиште именуван со латинското име во Римскиот период, 43 години на новата ера, иако вербални традиција укажува на тоа дека бања била позната и пред тоа. Неговите одморалишта се лековити за голем број хронични болести. Градот има георгиански архитектонски стил како Кралскиот месец.
Население
Во градот во 2008 година живееле 94.650 жители.
Мансфелд (округ)
Мансфелд (Mansfelder Land) бил округ (Kreis) во средишниот дел на Саксонија-Анхалт, Германија. Соседни окрузи биле (од север надесно) Ашерслебен-Штасфурт, Бернбург, Зал, Мерзебург-Кверфурт, Зангерхаузен и Кведлинбург. Бил припоен на 1 јули 2007 во новиот округ Мансфелд-Јужен Харц, како дел од административната реформа во Саксонија-Анхалт.
Историја
Округот бил создаден во 1994 со спојување на претходните окрузи Хетштет и Ајслебен. Овие биле наследници на Mansfelder Gebirgskreis (планински округ Мансфелд) и Mansfelder Seekreis (езерски округ Мансфелд), кои биле преименувани по Втората светска војна.
Градот Ајслебен е познат како родно место на Мартин Лутер.
Географија
Округот се наоѓа во јужните падини на планината Харц.
Црн говор
Црн говор (англиски: Black Speech) е измислен јазик создаден од англискиот писател Џ. Р. Р. Толкин. Јазикот е измислен поради стилските и книжевните потреби за неговите три дела од сериојалот „Господарот на прстените“.
Овој е еден од неколкуте јазици кои ги создал во своите дела. Јазикот се „зборува“ во Мордор. Толкин пишува дека јазикот бил создаден од Саурон како еден универзален јазик за сите слуги во Мордор, а со тоа да се заменат оркискиот јазик, Заедничкиот говор и друте јазици на Средната Земја. Според Толкин, јазикот имал две форми, едната е старата чиста форма користена од Саурон, Назгул и Олог-хаи, и „снижената“ форма користена од војниците на Барад-дур.
Јазикот го користел во книгите, но не пишувал поеми на истиот, за разлика од другите негови создадени јазици.
Натпис на Прстенот
Единствен пример на „чист“ Црн говор е натписот на „Прстенот“:
Други примери
Неколку зборови на Црниот говор се познати, опишани од Толкин во Додатокот Ф на книгата „Враќањето на кралот“. Овие се: Lugbúrz ("„темна Кула“ (Барад-дур), snaga („роб“) и  ghâsh („оган“). Името „Назгул“ (Nazgûl) е комбинација од зборовите nazg што значи „прстен“ и gûl што значи „дух“ или „привидение“.
Александар Трајковски
Александар Трајковски (роден на 5 септември 1992 во Скопје) — македонски фудбалер, играч од средниот ред или напаѓач на Палермо и на македонската репрезентација.
Кариера
Трајковски ја започнал својата кариера во Цементарница 55 во сезоната 2009-10 каде од младинскиот тим бил префрлен во првиот тим. Одличните игри на Трајковски го привлекле вниманието на хрватскиот клуб Интер Запрешиќ, во чии редови преминал на крајот од сезоната. Тој имал 17 години и не можел да игра сè додека не наполнил 18 години.
Добрите игри на Трајковски во хрватскиот клуб во вториот дел од сезоната 2010-11 го привлекле вниманието на Динамо Загреб и Андерлехт, кој доставил понуда до Интер Запрешиќ од 500.000 евра, но понудата била одбиена. Сепак, Трајковски на крајот на сезоната потпишал за друг белгиски клуб, Зулте Варегем кој за него платил 1 милион евра. Во 2013, тој бил позајмен на белгискиот клуб Мехелeн.
Во летото 2015, Трајковски потпишал петгодишен договор со италијанскиот клуб Палермо. Својот прв натпревар за новиот клуб, Трајковски го имал на 23 август 2015, на натпреварот од првото коло од Серија А против Џенова, влегувајќи од клупата во 33. минута. Во следното коло, во победата од 1-0 против Удинезе, тој ги одиграл сите 90. минути за својот клуб. Својот прв погодок за "сицилијанците" го постигнал на 2 декември 2015, во поразот со 3-2 на домашен терен од Алесандрија во четвртото коло од Купот на Италија.
NGC 2737
NGC 2737 — спирална галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 23 февруари 1863 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2737 е од видот Sab. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 2737 има привидни димензии од 0,9' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 3 м 59,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 21° 54' 23". Положбениот агол на објектот е во износ од 61°.
Други поделби
Проучување на NGC 2737 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 25453. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 142; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1400. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 237.
1314
1314 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1314 година од новата ера, 314. од вториот милениум, 14. од XIV век и петта од 1310-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6822 и 6823 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6064 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5074 и 5075 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2067.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1314 година се протега во 3950 и 3951, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4010 и 4011 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1857. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 713 и 714 исламска година.
Петрово (Пиринско)
Петрово — е ело во Општина Свети Врач, Пиринска Македонија, во југозападниот дел на Бугарија.
Географија и местоположба
Селото Петрово се наоѓа во планинскиот регион во северното подножје на планината Славјанка, оддалечено само 6 километри од бугарско-грчкиот граничен премин. На речиси исто растојание, на околу 610 метри надморска височина, се наоѓа месноста Извора, од каде што извираат водите на Петровска Река. Петрово припаѓа на историско-географската област Мрвачко, а дел од истата етнографска целина претставуваат и пограничните села на грчка територија.
Историја
Петрово е старо село. Нема точни податоци за неговото формирање, но при ископувањата за изградба на ХЕ „Петрово“, пронајдени се остатоци од римска бања. Во 1997 година при реставрација на централната црква „Св. Петар и Павле“ во селото се откриени скелети од ранохристијанска ера во темелите на храмот.
Во XIX век Петрово е големо село со мешано население и припаѓа на Демирхисарската каза на Серскиот санџак.
Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Ковачево е село со 100 домаќинства и 330 жители, Македонци.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 1.350 жители, од кои 950 Македонци, 280 Турци и 120 Роми.
Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 1.224 Македонци егзархисти и 60 Власи.
Демографија
Според пописот од 2011 година, во селото живееле 632 житела, од кои најголел дел од населението се запишани како Бугари.
На табелата е прикажан националниот состав на населението во селото:
На табелата е прикажан бројот на населението во Петрово за периодот 1934-2011:
Културни и природни знаменитости
На 2 километри северно од селото се наоѓа месноста Пештери, село од XIV-XVII век со развиена грнчарска и земјоделска култура. Остатоците од старата населба сè уште се видливи таму и жителите на Петрово делумно го имаат обновено храмот. На 2 километри југоисточно од селото се наоѓа параклисот „Свети Илија“ каде што населението редовно се собира за празникот Илинден.
Во селото има три цркви: „Свети Петар и Павле“, „Свети Атанасиј“ и „Света Дева“. За време на Отоманското Царство во селото постоела голема џамија и конак, но за време на Балканските војни (1912-1913) тие се срушени.
Царево
Царево (Царево) — град во Југоисточна Бугарија, административен центар на општината Царево во Бургаската Област. Има население од околу 17.692 жители (2022).
Петрово (Пиринско)
Културни и природни знаменитости
На околу 5 километри источно од селото се наоѓа пештерата Рупата, со длабочина од 45 метри.
Царево
Географија и местоположба
Градот се наоѓа на три мали полуострови во Црното Море во подножјето на планината Странџа и 64 километри југоисточно од областниот центар Бургас.
Историја
Градот првпат бил спомнат под името Василико од арапскиот географ од 12 век Мухамед ал-Идриси. Во 15 и 16 век, Василикоз бил отоманско пристаниште. Според патникот од 17 век, Евлија Челебија, во 1662 година градот Василикоз Бургас се состоел од квадратна тврдина на сртот со поглед на Црното Море, опкружен со многу лозја.
Во 1882 година, пожар го уништил речиси целиот град, принудувајќи ги локалните жители да го обноват градот на нова локација, на полуостровот на северниот залив наречен Лимнос. Во 1903 година новото Василико имало 150 куќи, но друга статистика наведува 460 куќи во 1898 година (160 бугарски и 300 грчки) и 240 само грчки куќи во 1900 година.
Јуен (династија)
Династија Јуен (кинески: 元|朝, пинјин: Yuán Cháo) или Големиот Јуен е име за периодот во кој со Кина за првпат во историјата владаела династија на странски освојувачи, односно водачот на монголскиот бориџигин клан, Кублај Хан.
Иако монголскиот владетел Џингис Хан ја освоил северна Кина во почеток на 13 век, дури неговиот внук Кублај Хан успеал да го доврши освојувањето на Кина, односно на јужниот дел кој бил под династијата Сунг. Во 1271 година се прогласил за кинески цар и формално ја воспоставил династијата.
Периодот на династијата Јуен траел релативно кратко, но под управа на монголските цареви Кина повторно се обединила, економски се опоравила и дошла во допир со цела низа на други народи и култури. Во тој период Кина ја посетил Марко Поло.
Како што царевите на династија Јуен сè повеќе се синизирале, така го снемувало нивното влијание помеѓу другите монголски канови. Во меѓувреме кинеските поданици и понатаму ги сметале за странски узурпатори, па во 1368 година ги истерале од Кина од страна на Таизија, основачот на династијата Минг.
Историја
Џингис Хан ги обединил монголските племиња од степите и станал Голем Хан во 1206 година. Тој и неговите наследници го прошириле Монголското Царство низ Азија. За време на владеењето на неговиот трет син, Угедеј Хан, Монголците ја уништиле ослабената династија Ѓин во 1234 година, и со тоа освоиле голем дел од Северна Кина. Угедеј му понудил на својот внук Кублај позиција во Хебеј. Кублај не знаел да чита кинески, но имал неколку учители. Барал совети од кинеските будисти и конфуцианските советници. Мунке Хан го наследил синот на Угедеј, Гујук Хан, како Голем Хан во 1251 година. Тој му ја дал на Кублај контролата врз монголските територии во Кина. Кубјал изградил школи за конфуциските учители, пуштил во оптек хартиени пари, ги обновил кинеските обичаи и ги поддржал политиките што го стимулирале земјоделскиот и комерцијалниот раст. За главен град го прогласил Каипинг, подоцна преименуван како Шанду.
Мае
Мае (Mahé) — остров во во Индискиот Океан, во североисточниот дел на Сејшелите и најголем остров во архипелагот со. Во 2010 г. имал 77.000 жители, што претставува 86% од вкупното население на државата. На него е сместен главниот град на Сејшелите, Викторија. Островот е наречен во чест на францускиот поморски офицер Бертранд-Франсоа Мае де ла Бурдоне (1699 - 1753), управник на Маврициус.
Историја
Мае први го посетиле Англичаните во 1609 г., а потоа останал непосетен сè до 1742 г. со експедицијата на Лазар Пико. На 1 ноември 1756 г. во денешна Викторија пристигнала фрегатата „Серф“ (Елен) предводена од Корнеј Никола Морфе, кој го прогласил островот за владение на кралот на Франција. Експедицијата положила „камен на сопственост“ кој денес е изложен во Националниот музеј.
Во август 1801 г. британската фрегата „Сибил“ ја зазела француската фрегата „Шифон“ на островот. Во 1812 г. Мае потпаднал под британска власт и колонијално владение сè до осамостојувањето на Сејшелите во 1976 г.
Околина
Во шумите на Мае виреат ендемски растенија кои се среќаваат само на Сејшелите, како што се критично загрозеното медузино дрво (Medusagyne oppositifolia), месојадното сејшелско бардаче (Nepenthes pervillei) и голем број видови орхидеи.
Во подрачјата на Бел Омбре и пристаништето на Викторија е спроведен голем зафат за мелиорација поради недостатокот од станбен простор.
Стопанство
Островот живее претежно од туризмот и риболовот на туна, која се конзервира.
Управа
Островот е поделен на повеќе окрузи.
Големи Разводни Планини
Големите Разводни Планини се протегаат на повеќе од 3500 км; од островот Дауан во теснецот Торес кај северниот врв на полуостровот Кејп Јорк, и ја поминуваат целата должина на источното крајбрежје низ Квинсленд и Нов Јужен Велс, а потоа свртуваат на запад преку Викторија пред конечно да исчезнат во рамнините Вимера. Ширината на венецот варира од околу 160 км до над 300 км. Во венецот се наоѓаат предели од светското наследство: Големите Сини Планини, дождовните шуми Гондвана и Влажните тропски предели на Квинсленд. Највисокото место во Австралија - врвот Кошќушко (2,228 m), се наоѓа во делот на Снежните Планини на јужниот дел од Големите Разводни Планини.
Географија
Големите Разводни Планини не се состојат од еден континуиран планински венец, туку е комбиниран систем (Кордилера) од планински масиви, висорамнини, ридско планински области и ескарпи со древно и комплексно геолошко минато. Затоа се нарекуваат и како источноавстралиска кордилера. На некои места теренот е релативно рамен, составен од многу ниски ридови. Обично, висорамнините се високи од 300 до 1600 метри. Планините и висорамнините, кои се состојат од варовници, песочник, кварцити, шкрилци и доломит, настанале со раседни процеси и процеси на превиткување.
Сртовите на Големи Разводни Планини ја поставуваат границата на сливните подрачја на речните системи помеѓу источната (крајбрежната или дождовната страна) и западната (внатрешната или подветрената) страна од нив. Терминот „Големи Разводни Планини“ може да се однесува на целиот висински комплекс со сите ридови и планини помеѓу источниот брег на Австралија и централните рамнини и низини, или само на разводните сртови. На некои места може да биде широк и до 400 км.
По правило, реките источно/југоисточно од Разводните Планини се влеваат директно во Јужниот Пацифик и Тасманското Море, или на југ во теснецот Бас. Реките западно од Разводните Планини се влеваат во: Големиот Австралиски Залив преку крајбрежното езеро Александрина; езерото Ер во источниот дел на централна Австралија; а бројните реки на западниот полуостров Кејп Јорк во североисточна Австралија се влеваат директно во Карпентарискиот Залив.
NGC 7538
NGC 7538 — оддавна маглина во соѕвездието Кефеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7538 се споменува и како LBN 542, Sh2-158.
Откривање
Телото е откриено на 3 ноември 1787 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7538 е од видот EN. NGC 7538 има привидни димензии од 9' х 6'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 13 м 38 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +61° 30' 42"".
Други поделби
Проучување на NGC 7538 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 34; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4279. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 595.
Црква „Св. Никола“ - Чепигово
'''Св. Никола''' — црква во прилепското село Чепигово, претставник на Македонската преродба. Му припаѓа на Прилепското архијерејско намесништво во Преспанско-пелагониската епархија на МПЦ - ОА.
Црквата е гробишен храм, сместен во западниот дел на селото. Изградена е во XIX век. Претставува мала еднокорабна градба со покукружна апсида и подоцна дограден трем на западната страна. За време на Првата светска војна храмот значително настрадал. Подоцна е возобновен.
NGC 514
NGC 514 — спирална галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 514 се споменува и како UGC 947, MCG 2-4-35, CGCG 436-38, IRAS 01214+1239.
NGC 5123
NGC 5123 — спирална галаксија во соѕвездието Ловечки Кучиња, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5123 се споменува и како UGC 8415, MCG 7-28-5, CGCG 218-6, IRAS 13209+4320.
Откривање
Телото е откриено на 9 април 1787 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
NGC 514
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 514 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,9 m/лм2. NGC 514 има привидни димензии од 3,7' х 3'.
NGC 5123
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5123 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 5123 има привидни димензии од 1,3' х 1,1'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 23 м 10,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +43° 5' 10"". Положбениот агол на објектот е во износ од 174°.
NGC 514
Други поделби
Проучување на NGC 514 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 5139. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 173; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 620. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 635.
NGC 5123
Други поделби
Проучување на NGC 5123 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 46767. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 76; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3031. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 154.
Нестор Алексиев Мирчевски
Нестор Алексиев Мирчевски (Осој,, - , ) — македонски копаничар од меѓународна слава и последен од големата тајфа на вакви уметници во Македонија.
Зад себе остави големо дело кое може да се сретне во резбарските иконостаси во Македонија и во други балкански земји. Негови подвизи се спасувањето на иконостасот од црквата „Св. Спас“ во Скопје во 1944 година од грабежот на Бугарите и изработувањето за 21 ден на саркофагот во резба во 1947 година со кој се пренесени моштите на Гоце Делчев од Бугарија во Македонија. Во 1939 година ја освоил првата награда на Светската изложба на уметничкото занаетчиство во Берлин и бил одликуван со Орден за посебни заслуги и со диплома за успешно прикажана резбарска уметност и фолклор од својот крај. За него се кажува дека бил Микеланџело на македонската резба и дека бил резбарот кој ги одушевил кралот Александар и Јосип Броз-Тито.
Како генијален мајстор на тридимензионално прикажување на сите делови на резбата, устабашија и наставник во Уметничкото училиште во Скопје, Мирчевски во својот осумдесетгодишен работен век оставил голем број дела во дрво и мермер не само во Македонија туку и во седум држави на европскиот континент. Тој го одбележал континуитетот, одделните творечки достигнувања, како и залезот на резбата во Македонија.
Корени
Според историчарите на уметноста, во Македонија постоеле и постојат три резбарски центри: Охридски, Прилепско-слепченски и Мијачки резбарски центар. Од долгиот список мијачки резбарски тајфи, кои во текот на XVIII, XIX и XX век работеле речиси по сите меридијани на европскиот континент, позабележителни родови биле: Рензовци, Филиповци, Фрчковци, Станишевци, Мирчевци и други.
Родот Мирчевци се спомнува уште при крајот на 18 век кога предците Младен и Деспот почнале да се занимаваат со резбарство и градежништво. Од Деспот останале потомците Мирче, Ѓорѓи, Дуко и Тримче. Од овие потомци на Деспот, само Мирче се занимавал со резба, кој бил мајстор со големи способности и креативност.
Прадедото Мирче е роден во 1802 година во Осој. Тој имал три сина: Алексо, Гаврил и Коста. Со резба се занимавал само Алексо. Мирче Деспотов Младеновски водел тајфа од 70 души. Тој повеќе бил ориентиран кон резба на тавани. Во почетокот тој изградил една џамија во Дебар, негова е сета внатрешна резбарска декорација без да му помогне никој во тоа. Затоа бил наречен Мирче Џамиси. Таму ги изградил и касарните, а потоа во Тетово ги изработил Хакипашините и Абдурахман беговите конаци на Балтепе. Во Сер изградил митрополиска црква. Кога прадедото Мирче почувствувал дека е физички исцрпен, на 80-годишна возраст, се вратил во родното село Осој каде што ги проживеал последните денови од животот. Дедо ми Алексо Мирчев е роден 1835 година. По смртта на татка си, Алексо формирал своја тајфа и продолжил со работа во Романија, Бугарија и во Грција. Нему повеќе му лежело да изработува елементи во гипс. Тој можел да измисли разновидни украси на капителите, лисја, цветови, птици, животни, ангели и друго, кои, подоцна, ги обојувал и ги позлатувал. Таквите кабарми ги поставувал на столбовите во многу цркви. Во софиското предградие Књажево, во црквата „Свети Илија“, изработил иконостас кој е зачуван до денес. При крајот на својот живот се преселил да живее кај синовите Нестор и Лазар и ќерката Дева во Крушево.
Починал во 1969 година.
Детството
Мојот татко Нестор е роден во 1874 година во Осој. Тој имал браќа Лазар и Пафе и сестри Дева, Велика и Мара. Во Осој завршил основно училиште. Уште во ученичките денови на другарчињата им ги покажувал моделирани во глина разни мотиви како гранки со лисја, гроздови и друго. Дедо ми Алексо ја забележал неговата љубопитност и сакајќи некој да го наследи во неговото творештво, еден ден го однел кај мајсторите од тајфата Филиповци, затоа што било докажано дека дете ќе го научи подобро занаетот кај туѓи луѓе отколку кај татка си.
Мајсторите ја изведувале резбата со дрвено токмаче со кое се чукало на рачката на разни длета. Во тоа време се употребувале длетата: ружаче за цветови, зрначе за зрна, запче за изработка на лисја, шаече за жили по лисјата, грбаче за копање по поголеми длабочини или за ажурна работа, секирче за длабење по аглите, и разлачето за криви линии. Применувајќи ги овие длета за длабење и за вадење на непотребниот материјал, како и за делкање на другите фрагменти, мајсторите обликувале длабока резба која го привлекла татко ми со сета своја сила и тој да изведе нешто како нив. Добро, ама до токмаче и до длето не можел да дојде, бидејќи мајсторите му давале споредни работи. Еден ден приквечер, пред да си оди дома, крадешкум земал едно парче оревово дрво. На него сам си нацртал фрагмент сличен на оној што го работеле мајсторите, потоа го ставил в џеб длетото и дома, ноќта на виделниче, длабел и делкал. Утрото станал порано за да отиде прв на работа и да не го забележат мајсторите дека го зел длетото. На 14 години веќе станал еден од најдобрите мајстори во резбарската уметност. Големо задоволство му претставувало кога ќе го посетел татко му Мирче кој го набљудувал додека работел.
Образование
На 18-годишна возраст се здобил со мајсторско резбарско уверение. Во 1899 година татко ми и брат му Лазар добиле покана да работат во манастирите на Света Гора. Таму работеле три години и стекнале голема репутација. Потоа, работата ја продолжиле во Битола. Тука татко ми отворил свое столарско резбарско ателје. Работилницата била сместена во месноста Довлеџик и била опремена со столарски машини. Фирмата била напишана на турски, македонски, француски и на грчки јазик. Прва работа што ја изработиле браќата Нестор и Лазар е иконостасот во црквата „Свети Спас“ во битолското село Брусник. Татко ми го изработил иконостасот во црквата „Успение на Пресвета Богородица“ во селото Трново и се претпоставува дека го изработил иконостасот црквата „Света Богородица“ во селото Магарево. За време на Првата светска војна иконостасите биле демонтирани од Бугарите и спакувани за да се пренесат во Бугарија.
Формирање семејство
Работејќи по манастирите, татко ми имал тежок гурбетчиски живот, посебно со исхраната. Најчесто во едно грне се варел грав со лути пиперки, а ретко се хранел со пастрма печена на пиростија. Бидејќи бил презаситен од беќарскиот и гурбетчискиот живот, решил да се ожени. Судбината го навела да се запознае со Елена Наумова од Битола. Во бракот му се родиле четири сина - Александар, Тодор, Михаил, Борис и една ќерка Уранија.
Лазар и Нестор Мирчевски во Крушево во 1906 година
Престојот во Крушево
Истражувајќи ја работата од престојот на татко ми и чичко ми во Крушево, првпат ги запознав братучедите Кузе и Велко Костовски од тетката Дева која живеела и починала во Крушево.
За време на Илинденското востание татко ми станал член на Битолскиот револуционерен комитет. Заедно со брат му Лазар учествувал во револуционерното движење, било за агитација за помагање на четите или за пренесување луѓе и оружје на релација Крушево-Битола. Додека, пак, мајка ми Елена се преоблекувала како бремена и носела муниција што ја оставала на гробишта за да ја земат комитите. Таквата активност била забележана од турските власти и се подготвувале да ги уапсат. Нивни пријатели-Турци претходно ги известиле да се засолнат некаде извесно време додека се смират работите. Татко ми заминал за Солун и купил билет за брод на линијата за Америка. Додека чекал да тргне бродот бил сведок на потопување на брод кој бил торпедиран на отворено море. Тоа многу го исплашило и се премислил да патува за Америка. Го вратил билетот и си купил друг за Франција. Тоа патување му изгледало многу посигурно, бидејќи немало пловење преку океан.
Престојот во Франција
Отпатувал во градот Марсеј, оставајќи ја работилницата и семејството во Битола. Во Марсеј пристигнал во 1912 година. Таму работел шест месеци во резбарско ателје. Солидно го совладал францускиот јазик и се запознал со начинот на живеење и со обичаите на Французите. Потоа, отпатувал за Париз. По препорака на сопственикот на ателјето во Марсеј се вработил во фабриката ИРИ во Париз која имала 12 работници-мајстори кои, главно, изработувале мебел во барок и рококо стил. Нестор со својата техника ги воодушевил соработниците, бидејќи тие изработувале плитка резба. Школата на мијачките резбари се одликувала со тридимензионално прикажување на сите делови од резбата. Татко ми бил известен од брат му Лазар од Софија дека е распишан оглас за иконостас во црквата „Свети Никола“ во Три кладенци. За оваа резба татко ми забележал: „Извадив пасош и се најдов во Белград каде што се видов со многу роднини. Таму ме задржаа за да им изработам некои црковни работи. Кога ги завршив, отпатував за Софија. На огласот јас ја добив работата за 2.100 наполеони“.
По ослободувањето, Нестор Мирчевски се зафатил да го монтира иконостасот и да ја воспостави неговата првобитна состојба во црквата „Свети Спас“.
Устабашија
Нестор во својата работа бил главен копаничарски мајстор. Тој водел сметка за својата копаничарска дружина, за работата, склучувал нови договори. Татко ми ги правел плановите за сите резбарски работи, а другото го правеле членовите на тајфата и затоа го викале устабашија. Во виорот на животот во 1918 година, по породувањето на шестото дете, мајка ми починала. Мене ме пратија во Битола кај баба ми Спасија, каде што останав две години.
Оставен сам да се бори со животните проблеми со работата и со децата, татко ми решил повторно да се жени. Во Стара Загора работел иконостас и таму ја запознал Душка Рашкова со која стапил во брак. Од овој брак нема деца, само е доведена посестрата Милка. Мене ме вратиле од Битола во Софија. За време на престојот во Софија татко ми изработил повеќе иконостаси и украси за цркви во Бугарија. Од сите нив за одбележување е овој момент. Во Пазарџик била опожарена катедралната црква „Успение на пресвета Богородица“. Во неа постоел иконостас изработен од Макариј Негриев Фрчкоски. Овој иконостас и денес спаѓа меѓу најубавите остварувања од првата половина на 19 век. Иконостасот е на два ката во должина од 20 метри. Обновата ја извршил татко ми со брат му Лазар и му биле исплатени 45 златни наполеони. Во тоа време царот Фердинанд дознал за големите резбарски способности на татко ми и побарал да му изработи пирамида 8 метри широка и 4 метри висока. По изработувањето, пирамидата била сместена во военото училиште во Софија и во неа биле изложени сите видови оружја од минатото до тоа време. Наедно, била изработена и библиотека во резба за царскиот двор. Еден непријатен настан оставил траги кај татко ми. За време на Септемвриското востание во 1923 година, бил обвинет дека соработувал со востаниците. По 15 дена поминати во затвор, бил ослободен поради недостиг на докази.
По Првата светска војна, кралот Александар Караѓорѓевиќ бил во посета на манастирот „Свети Јован Бигорски“ во клисурата на Радика. Кралот бил воодушевен од изведбата на резбата на иконостасот. Во 1922 година кралот му испратил покана да отиде во Белград за да го изработи иконостасот за неговата задужбина во Топола. Татко ми копнееше да се вратиме во Македонија и не му требаше многу да ја прифати поканата. Меѓутоа, за ова барање дознала врховистичката ВМРО, која му се заканила дека ќе биде убиен на станица ако ја прифати понудата. Татко ми мораше да ги откаже сите работи што зависеа од неговото присуство. Така остана без работа и во таква ситуација ја прифати поканата. За место на постојан престој го одбра Скопје, каде што се пресели во 1923 година. По заминувањето, бугарската влада го прогласи Нестор за дезертер и ни го конфискува целиот имот, така што сите ние останавме на улица. Браќата Александар, Тодор и Михаило беа протерани, а само јас и сестра ми Милка останавме да живееме до 1931 година кога се преселивме во Скопје. Во тоа време умре и втората жена на татко ми Рашева.
Кога во Белград кралот Александар го примил татко ми, тој во приемниот салон на подот го распослал планот и дал објаснување за сè што било застапено. Дворските архитекти биле воодушевени од виденото. За надоместокот што го побарал Нестор кралот му рекол: „Ти си голем уметник, ама слаб трговец. Ќе ти платиме колку што побара“. По три години, иконостасот во Топола бил завршен. Овој иконостас, според изработката и изгледот на целината, се вбројува меѓу најуспешните остварувања на македонската резба. Со каков занес работел татко ми на иконостасот може да се види и од тоа што воопшто не обрнувал внимание на својот личен живот и на животот на децата. По предавањето на иконостасот, почувствувал празнина во душата од немање домаќинка во својот дом. Тој бил вдовец 13 години. За да се ожени по третпат му помогнале стројници кои го запознале со Сирма Волчева од Галичник. Од овој брак татко ми има три деца - ќерките Милица и Љубица и синот Миливој.
Успеси
Во Берлин од 13 мај до 10 јуни 1938 година се одржала Меѓународна занаетчиска изложба на која учествувале претставници од 38 држави. Југославија била претставена од татко ми кој бил облечен во мијачка народна носија. Таму Нестор имал ателје со тезге на кое била поставена штица од оревово дрво наречена фулунг. Тука било токмачето со сите потребни длета. Фулунгот го изработил како конкурсен примерок за да може да се оцени големината и тежината на работата. Делото ги одушевило гледачите кои на неговиот штанд се туркале гледајќи го татко ми како работи со токмачето и длетата. Делото содржело растителна орнаментика со човечки и животински фигури. На еден фрагмент ангелот го задржува Аврама да не го жртвува синот Исак, покажувајќи со прст на овенот. Облеката на Аврам била типична мијачка носија. Посетителите се интересирале и за носијата со која Нестор бил облечен, за материјалот од која била изработена, како и за земјата од каде што потекнува. Полиглотот им објаснувал на течен германски, француски, турски, романски и грчки јазик со гордост за Македонија и за мијачкиот крај. На изложбата го освоил првото место и добил Орден за посебни заслуги на Светската изложба во Берлин, како и диплома за успешно прикажана резбарска уметност и фолклорот од својот крај. Во германските стручни гласила биле објавени статии за работата на Нестор поткрепени со репродукции од резбата и со ликот на авторот. По големиот успех што го постигнал во Германија, му биле понудени поволни услови за непречена работа. Бидејќи бил презаситен од гурбетчискиот живот, ја одбил понудата и се вратил дома кај семејството во Македонија.
Орден за Нестор Мирчевски, добиен во Белгија
Во Белгија престојувал и работел во резбарско ателје неколку месеци во градовите Брисел и Лиеж. Од белгискиот крал Леополд е одликуван со орден и со повелба за уметнички постигнувања.
Мијачките резбари работеле и во Влашко. Татко ми течно зборуваше романски и таму е одликуван од романскиот крал Карољ.
Вообичаено било резбарските како и другите тајфи да се формираат по роднинска линија. Нашата тајфа беше составена од татко ми, брат му Лазар и ние четворицата браќа. Во процесот на работата посебно сме земале мајстори да го изработат грубо иконостасот или таванот, а ние потоа ја изработувавме резбата. Од браќата јас сум најмладиот што сум жив. Јас ја работев почетната фаза од постапката, односно откако татко ми ќе го изработеше цртежот - јас го прекопирав на дрвото.
Војната
На 1 јуни 1944 година јас бев уапсен на нашиот имот во Сарај од бугарската полиција. Потоа го уапсија и татко ми кој тогаш имаше 70 години. Полицаецот кој бил на коњ со јаже му ги врзал двете раце и јавајќи го влечел по патот. По целиот пат од неколку километри луѓето застанувале и се крстеле од суровоста на Бугарите. Татко ми беше познат меѓу луѓето како голем уметник и еснаф човек. Во полицијата го држеле 15 дена и бил постојано испрашуван во врска со моето апсење. Кога виделе дека не е направен никаков престап, го пуштиле дома. Нестор продолжи со работењето и за соборната црква „Света Богородица“ во Скопје изработил архијерејски престол од оревово дрво. За жал, црквата беше изгорена во 1944 година. Татко ми длабоко беше убеден дека палењето е извршено за да се прикрие грабежот на значајни дела кои биле пренесени во Бугарија.
По ослободувањето на нашата земја во 1945 година, органите на УДБ-а го одвеле татко ми од дома и го затвориле 15 дена. Мотивот за апсење бил затоа што за време на Кралска Југославија ја изработи резбата во Топола за кралот Александар Караѓорѓевиќ. За затворањето, за среќа, дознал Мито Мицајков, кој укажал дека станува збор за голем уметник, а не за политички деликвент. По неколку дена, беше ослободен. Домашните во тој метеж и страв непотребно изгореле цртежи и исечоци од весници, со што ми ја отежнаа работата во моите истражувања.