cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Џудо на Летните олимписки игри 2020
Квалификации
Вкупно 393 џудисти можат да се квалификуваат за ЛОИ 2020. Секој национален олимписки комитет може да пријави 14 натпреварувачи (по еден во секоја категорија). Домаќинот Јапонија има загарантирано место во сите 14 категории, додека 20 места се достапни до националните олимписки комитети преку покана од страна на Трипатритната комисија (валјд карта).
Преостанатите места на олимпискиот турнир се пополнуваат преку квалификациски процес на кој џудистите обезбедуваат место на игрите преку светската ранг листа подготвена од страна на меѓународната џудо федерација на 28 јуни 2021 година, и финализирана на 5 јули. Најдобрите 18 натпреварувачи во секоја тежинска категорија директно се пласираат на игрите, но секој национален олимписки комитет е должен да пријави само еден џудист по категорија. Доколку националниот олимписки комитет има повеќе од еден натпреварувач во најдобрите 18 на светската ранг листа, националниот олимписки комитет може да одлучи кој натпреварувач да обезбеди учество на игрите.
Дополнителни континентални места (13 машки и 12 женски за Европа, 12 од двата пола за Африка, 10 машки и 11 женски за Пан Америка, 10 од двата пола за Азија, и 5 од двата пола за Океанија) исто така се достапни. Овие места се доделени преку список на сите натпреварувачи на секој континент за сите категории во двете конкурекции. На овој начин се квалификуваат најдобро рангираните натпреварувачи кои немаат обезбедено учество притоа држејќи се до правилото еден натпреварувач по НОК како и дополнителното правило дека секој НОК може да квалификува само еден натпреварувач преку континенталните места (на овој начин се осигура дека 100 различни национални олимписки комитети се застапени во квалификацискиот процес).
Земји учеснички
Извор:
Такаши Усами
Такаши Усами (роден на 6 мај, 1992 година, во Кјото) — јапонски фудбалер, играч од средниот ред на Гамба Осака.
Усами играл две сезони и во Бундеслигата, каде бил позајмен најпрво на Бајерн Минхен (сезона 2011-12), а потоа и на Хофенхајм (сезона 2012-13).
Технички одлики
Тој може да игра како офанзивен играч од средниот ред, втор напаѓач и крило.
Историја на Брегот на Слоновата Коска
Главно поради густите тропски шуми, Брегот на Слоновата Коска во минатото бил минимално населен. Пред доаѓањето на колонизаторите, за историјата на земјата не се знае многу. Сепак, постојат индикации дека на просторот на денешната држава имало живот во Горниот Палеолит (15.000 до 10.000 п.н.е.), или пак во текот на Неолитот Првата пишана историја се добива од хрониките на трговците од Северна Африка, кои навлегувале кон внатрешноста на Африканскиот континент продавајќи сол, злато и робови. Во времето кога Суданската империја го прифатила исламот како официјална религија, познато е дека ширењето на верата започнало да се практикува и во Брегот на Слоновата Коска.
Народот Кру мигрирал од Либија во околу 1600 година, Сеноуфо и Лоби мигрирале кон Буркина Фасо и Мали. Во текот на 14 век се појавиле можеби првите трговски центри, главно во северниот и североисточниот дел на земјата. Првите европски граѓани кои се појавиле на бреговите на денешната земја биле португалските трговци. Сепак тие подоцна биле отстранети од страна на Французите, кои во текот на 1843 година изградиле на бреговите воена база, а во 1893 година територијата била објавена за француска колонија под името Брег на Слоновата Коска. Во 1895 година, територијата станала дел од Француска Западна Африка. Во текот на XVIII век и XIX век, народот Акан мигрирал од Гана, населувајќи се на источните делови од земјата, а пак народот Малинка мигрирал од Гвинеја во северозападниот дел на земјата.
Гнојс
Гнојс (Gneus) — општина во округот Зале-Холцланд, во сојузната покраина Тирингија, Германија.
Географија
Безокружниот град Јена се наоѓа североисточно од општината.
Општински единици
Општината се состои од местата Обергнојс и Унтергнојс.
Коњите на Свети Марко
Триумфалната Квадрига или Коњите на Свети Марко претставуваат антички бронзени статуи кои се поставени на фасадата од базиликата Свети Марко во Венеција, Италија.
Во времето на Наполеон Бонапарт, тој наредил истите да бидат однесени во Париз во текот на 1797 година, но во текот на 1815 година тие повторно биле вратени во Венеција. По 1990 година, по долга реставрација, коњите биле поставени во музејот Свети Марко, кој се наоѓа во внатрешноста на базиликата. Денешните коњи пред базиликата се копија.
328
328 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 328 година од новата ера, 328. од првиот милениум, 28. од IV век и деветта од 320-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5836 и 5837 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5078 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4088 и 4089 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1081.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 328 година се протега во 2964 и 2965, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3024 и 3025 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 871. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 303 и 302 година пред хиџра.
Повикај М заради убиство
Повикај М заради убиство е прв филм на Алфред Хичкок од серијата на филмови снимени со Грејс Кели.
Улогата на Тони Вендис требало да му биде доделена на глумецот Кери Грант, кој кај публиката е познат по тоа што игра улоги на чесен дури и наивен лик. Од претпоставки дека не би можел да глуми лик на убиец на својата сопруга, шефовите на студиото на Варнер Брос во договор со режисерот на филмот Алфред Хичкок, главната машка улога му ја доделиле на Реј Миланд.
Дејство
Тони Вендис (Реј Миланд) е поранешен професионален тенисер кој живее во брак со богата сопруга Маргот (Грејс Кели). Откако се повлекува од активното играње тенис, започнува бизнис. Маргот е незадоволна од неговата презафатеност и честото отсуство од дома и започнува врска со Марк Халидеј (Роберт Камингс) познат американски писател на криминални приказни. Тони ја открива нивната врска од писмата што Маргот ги добива од Марк. Решава да ја убие Маргот, воедно и да го наследи целото нејзино богатство.
Марк е во посета на Лондон, се среќава со Маргот во нивниот стан, каде се запознава со Тони. Организирана е вечера во ресторан, но Тони им ги дава резервациите и "жали дека не може да дојде со нив бидејќи има професионални обврски со бизнисот". Откако го испраќа заљубениот пар на забава, го повикува дома својот соученик од колеџот С.А. Сван (Ентони Давсон) кој во меѓувреме станал криминалец, му нуди 1000 фунти во готово и му го образложува планот за убиството на Маргот. Сван иако не се согласува, прифаќа да го изврши убиството под уценувачкиот притисок од Тони дека ќе биде пријавен во полиција заради неговите криминални дела.
Планот е следен: Тони оди на машка забава во Грандон хотел со пријатели, го зема со себа и Марк, а Маргот останува сама дома. Клучот на Маргот од влезната врата, претходно украден од нејзината чанта, е скриен под теписонот од петтиот скалник. Со тој клуч Сван би влегол во станот и би се скрил зад завесата зад бирото на Тони, каде стои и телефонот. Кога Тони ќе се ѕвони дома на телефон, Маргот би се јавила, во тој момент Сван би излегол од зад завесата и би ја задавил Маргот. Сван клучот би го вратил под теписонот од петтиот скалник и би заминал. Кога Тони и Марк ќе се вратат од забавата, Тони би го отклучил станот со својот клуч, со Марк ќе го видат мртвото тело на Маргот и Тони на полицијата ќе им даде алиби дека "непознат сторител влегол низ балконската врата и ја убил Маргот".
Сè се одвива според планот. Сван влегува во договорениот термин во станот, но го враќа клучот на место, се крие зад завесата. Тони се јавува дома и Маргот одговара на повикот. Додека Сван се обидува да ја задави, Маргот ги дофаќа ножиците и смртно го ранува. Сван умира, а Маргот вознемирена на телефон инсистира Тони да дојде дома. Доаѓајки дома, Тони ја испраќа Маргот на спиење и повикува полиција. Додека полицијата е на пат Тони зема клуч од мантилот на Сван и го става во чантата на Маргот.
Нема траги дека Сван насилно влегол во станот, очигледно е од трагите на неговите чевли дека влегол низ влезната врата која Маргот му ја отклучила. Ниту пак има траги од Сван дека сакал нешто да краде. Сите истраги на полицијата тврдат дека Маргот извршила убиство со умисла: Маргот е уапсена, задржана во полициска станица и е осудена на смрт. Нејзините аргументи за одбрана се неодрживи, Тони успева во своите намери Маргот да биде ликвидирана, на овој или оној начин.
Додека Маргот е во затвор и се чека извршувањето на смртната казна, инспекторот Хубард оди чекор понатаму во истрагата. Чешлајки низ станот го наоѓа клучот под теписонот на петтиот скалник. Неколку дена подоцна, посетувајќи го Тони, Хубард го зема неговиот клуч од станот и го заменува со некој друг клуч. Истовремено му вели на Тони да дојде во станицата и да ги земе остатоците од предметите на Маргот. Откако Тони заминува од дома, Хубард се јавува во полициската станица за Маргот во придружба на инспектори да дојде дома. Притоа со клучот од својата чанта Маргот не може да ја отклучи влезната врата и влегува низ балконската. Тоа кажува дека критичната вечер додека Маргот била заклучена во станот, не можела да го остави клучот надвор под теписонот од петтиот скалник. Ако пак знаела дека таму има клуч од станот, зошто не го употребила сега, туку влегла низ балконската врата? Чантата на Маргот исто така е вратена во полициската станица.
Тони доаѓа дома, со "својот" клуч не може да отклучи (неговиот мантил сосе оригиналниот клуч му беше заменет од инспекторот), не може да отклучи ниту со клучот од чантата на Маргот која штотуку ја зеде од полициската станица, таму самиот Тони врати погрешен клуч кој му припаѓал лично на Сван. Размислувајќи како да влезе и размислувајќи каде би можел да е клучот од Маргот, се сети да го побара под теписонот од петтиот скалник, место за кое знаеле само тој и Сван. Отклучувајќи ја вратата се шокира, во станот се Маргот, Марк и Хубард. Сакајќи да побегне, на вратата му се испречи детективот Вилијамс (Џорџ Ли). Тони ја сфати грешката што ја направил и честитајќи му на Хубард за последен пат им понуди појалок на Маргот и Марк: "Вие инспекторе, се надевам дека не пиете додека сте на должност".
Друго
Како во најголемиот број од своите филмови, Алфред Хичкок и во овој има свој камео. Во неколку наврати во филмот може да се види сликата од веселбата на студентите од колеџот како седи на маса со главните улоги во филмот Реј Миланд (Тони Вендис) и Ентони Давсон (С.А. Сван).
Турски гробишта (Битола)
Старите и Новите Турски гробишта се гробишта на турската етничка заедница во Битола. Се наоѓаат на рид, на самиот влез на Битола наспроти светонеделските гробишта и црквата Св. Недела како и до еврејските гробишта во населбата Ушици. Не се знае од кога постојат, но најверојатно се создадени во текот на Османлиското Царство. Во 2010, во близина на турските гробишта, избувна голем пожар, а се претпоставува дека е намерно подметнат за чистење на жолтата оштетена трева, односно сеното.
Сербске новини
Сербске новини (Serbske nowiny) е единствениот вечерник-дневен весник на горнолужички јазик. Излегува во Бауцен, Германија, секој ден освен сабота и недела. Сегашен главен уредник на Сербске Новини е Јанек Уоучер.
Синхалски јазик
Синхалскиот (සිංහල ' /ˈsiŋɦələ/), или понекогаш наречен синхалезиски''', е индоариски јазик, од групата на индоирански јазици од семејството на индоевропски јазици. Јазикот е мајчин јазик на Синхалите, доминантната етничка група на Шри Ланка. Синхалскиот е национален и службен јазик на Шри Ланка. На Шри Ланка околу 16 милиони Синхали го зборуваат како мајчин јазик, а како втор јазик го зборуваат околу 3 милиони луѓе. Синхалскиот се пишува на синхалска азбука. Најсроден на синхалскиот јазик е малдивскиот, но не се меѓусебно разбирливи. Двата јазика ја сочинуваат подгрупата островски индоариски јазици од групата на јужни индоариски јазици.
Етимологија
Зборот 'sinhala' потекнува од санскритскиот јазик, што пак одговара со средно индоарискиот поим 'Sīhala'; всушност 'синхала' е 'хела' или '(h)eḷu'. Двата поима го содржат зборот 'simha' или 'sīha' што значи „лав“. Според легендата, Синхабаху бил син на принцезата од Ванга и еден лав. Тој го убил неговиот татко и станал крал на Ванга. Неговиот син, Виџаја ќе пребегне од северна Индија во Ланка. Зборот 'la' се поврзува со значањето “обзема, зграпчува“, па така целосното име во слободен превод би било „фаќач на лав“ или „убиец на лав“. Сепак нема цврсти докази за ова, освен за поимот „лав“.
Развој
Развојот на синхалскиот јазик е поделен на 4 етапи:
Аздјадиш
Аздјадиш — село во Гребенско, Егејска Македонија, денес Грција.
IC 1374
IC 1374 — галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 27 март 1906 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1374 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,7 m/лм2. IC 1374 има привидни димензии од 0,4' х 0,3'.
Други поделби
Проучување на IC 1374 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1398699.
1379 п.н.е.
1379 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1379. година пред новата ера, 379. од вториот милениум п.н.е., 79. од 14 век п.н.е. и последна од 1370-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1379 година се протега во 1257 и 1258, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1317 и 1318 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 836 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 2061 и 2060 исламска година пред хиџра.
NGC 4979
NGC 4979 — спирална галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4979 се споменува и како IC 4198, UGC 8209, MCG 4-31-7, CGCG 130-9.
Откривање
Објектот е откриен на 10 април 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4979 е од видот SB?. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,4 m/лм2. NGC 4979 има привидни димензии од 1' х 0,7'.
Други поделби
Проучување на NGC 4979 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 45484. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 150; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1994. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1581.
Авдела
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 40 километри југозападно од градот Гребен на 1300 m надморска височина на планината Пинд. Во близина е границата на националниот парк „Пинд“.
За време на Османлиското Царство
Пред 1880 година Апостол Маргарит во Абдела отвора романско училиште. Според други извори училиштето е отворено уште во 1867 година.
Во 1900 година според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) Абдела (Авела) има 1 500 жители-Власи. Според грчката статистика од 1904 година во Абдела живеат 1.700 влахофони, од кои 400 се Романци.
Поради силното влијание на романската пропаганда во текот на месец октомври 1905 година Абдела е нападната од грчка андартска чета при што селото е срамнето со земја, биле изгорени 133 куќи, 8 дуќани, црквата и училиштето. Во текот на месец мај 1906 година 60 семејства, се преселуваат од Гребен во Абдела под заштита на турската војска, но биле нападнати од грчки андарти, при што биле убиени 4 Власи и 10 Турци.
Црквата на сретсело „Успение Богородично“ кој изгорела во 1905 година, одново е изградена во 1955 година.
Грчка окупација
За време на Балканската војна во 1912 година в селото влегуваат грчки војски и за време на Втората балканска војна во 1913 година Абдела останува дел на Грција.
На 14 јуни 1944 година селото е запалено од страна ан германските војски.
На сретсело се наоѓа споменик на Браќата Манаки кои се родени во ова село.
Стопанство
Населението во селото претежно се занимавало со сточарство и сточарски производи.
Штрково
Штрково (Πλατύ, Плати; до 1927 г. Στύρκοβα, Стиркова ) — село во Преспанско, Егејска Македонија, денес во општината Преспа на Леринскиот округ во областа Западна Македонија, Грција. Населението брои 73 жители (2011). Сè до Грчката граѓанска војна било населено исклучиво со Македонци.
Географија
Селото е сместено во областа Голема Преспа, 39 км северозападно од градот Лерин. Лежи во подножјето на планината Бела Вода, 3 км североисточно од Малото Преспанско Езеро. Распослано е на гола висорамнина, обиколено од разграноците на Бела Вода наречени Плоштина, Под Присо, Рамне и Осо.
Атарот зафаќа околу, од кои дел отпаѓа на рамничарско обработливо земјиште, дел на ридско-планинско обраснато со ретка дабова и букова шума и дел на одлични планински пасишта (сообено во месностите Плоштина, Осоо, Присоо и Горни Печкоец). Според Тодор Симовски, селото има уште  кои се под вода во Малото Преспанско Езеро.
Во самото село се вкрстуваат повеќе улици, кои се среќаваат во сретселото каде има базен во кој се фрлал крстот за Водици.
Топонимија
Ова е список на позначајните топоними во атарот на Штрково:
Подалечно минато
Источно од селото, на просторот помеѓу него и месноста Рамништа се пронајдени парчиња од ќерамиди, тули, јагленисани дрва и други предмети, од што може да се заклучи дека во подалечното минато таму имало населба.
Во Отоманското Царство
Селото за првпат по име се споменува во османлискиот записник од 1568/69 г. за Горичката каза, а потоа и во Слепчевскиот кодик од истиот век. Спомнато е и во патописот на Јохан Хан 1865 г.
Гросбокедра
Гросбокедра (Großbockedra) — општина во округот Зале-Холцланд, во сојузната покраина Тирингија, Германија.
Штрково
Во Отоманското Царство
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. во селото живееле 160 Македонци христијани. Следната 1902 г. Л. Огненов завел 22 куќи 170 вкупно жители. .
Гросбокедра
Географија
Селото се наоѓа источно од реката Зале.
Штрково
Во Отоманското Царство
За време на Илинденското востание селото учествувала со своја чета под водство на Божин Чантаро. При задушувањето на востанието, населението го напуштило и два месеци се криеле длабоко во планината. Во борбите и прогоните загинале неколку мештани. Од ова село потекнуваат Илија Цветков и Крстан Петров, кои учествувале во Кресненското востание од 1878-79 г. и Илија Цветков, кој бил претставник во Националното собрание на кое е избрана Привремената влада на Македонија во 1880 г.
Котбус
Историја
На денешното подрачје на градот била основана населба во 10 век, кога Лужичките Срби подигнале замок на песочниот остров во реката Шпре. Првото документирано спомнување на името на градот било во 1156. Во 13 век пристигнале германските доселеници и некое време живееле заедно со Лужичките Срби. Во средновековието Котбус бил познат по волната и завесите од градот биле пренесувани во скоро сите делови на Бранденбург, Бохемија и Саксонија. Во 1462 Котбус бил припоен кон Маркгрофовијата Бранденбург; во 1701 градот станал дел од Кралството Прусија. Во 1815 околните окрузи на Горна и Долна Лужица биле одвоени од Кралството Саксонија кон Прусија.
Штрково
Во Отоманското Царство
По востанието во 1904 г. целото село потпаднало под врховенството на Бугарската егзархија. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Штрково (Chtarkovo) имало 176 Македонци под егзархијата.
Котбус
Историја
Од 1949 до повторното обединување на Германија во 1990, Котбус бил дел од Источна Германија.
Штрково
Припојување кон Грција
За време на Балканските војни во селото се доселиле неколку семејства од поранешното село Опаја, кое било 2 км западно од Штрково крај езерскиот брег. Во 1913 г. Ѓорѓи Трајчев 20 куќи и 2011 жители, а исто толку куќи забележал и Боривое Милоевиќ. По Балканските војни во 1913 г. селото е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Истата година имало население од 170 жители кое во 1920 г. се зголемило на 215. Нешто подоцна неколку штрковчани биле испратени како војници на боиштата во Мала Азија во Грчко-турската војна (1919-1922). Во 1927 г. е преименувано во Плати (со значење „широко“). На пописот во 1928 г. во Штрково се заведени 253 жители.
Котбус
Култура и образование
Котбус е културен центар на долнолужичкото малцинство. Многу знаци во градот се двојазични и постои гимназија на долнолужички јазик, но сепак јазикот е ретко говорен на улиците.
Штрково
Припојување кон Грција
Во овој период грчките власти воделе жестока политика на денационализација и асимилација на населението, придружена со забрани и казни.
Котбус
Култура и образование
Веднаш до Котбус е познатиот парк Браниц, создаден од принцот Херман фон Пиклер-Мускау по 1845. Замокот Браниц бил повторно изграден од Готфрид Земпер во доцнобарокен стил помеѓу 1846 и 1852, а градините изградени од принцот Херман вклучуваат и две пирамиди. Една од нив, Seepyramide, е во средината на вештачко езеро и служи како негов мавзолеј.
Секоја година Котбус е домаќин на Источноевропски филмски фестивал.
Штрково
Во Втората светска и Грчката граѓанска војна
За време на Втората светска војна Штрково влегло во окупациската зона на Италија по капитулацијата на Грција во Грчко-италијанската војна. Во таа војна, на фронтот во Албанија биле мобилизирани 15 штрковчани, од кои загинал еден. По капиулацијата на Италија во 1943 г. Штрково станало слободна територија на НОАВМ и ЕЛАС, во чии партизански одреди се приклучиле четворица мештани од Штрково.
Населението на Штрково дало значаен отпор во Грчката граѓанска војна со 45 борци, од кои 15 загинале во борбите. Во текот на војната од селото се иселиле 47 семејства со вкупно 214 жители. На нивните имоти властите населиле 14 семејства грчки колонисти од Епир, кои претходно биле доселени во селото Ошени во Костурско. По 1949 г. во Штрково останале само 7 македонски семејства, а некои од нив подоцна се преселиле во прекуокеанските земји.
Котбус
Култура и образование
Во градот се наоѓа фудбалскиот клуб ФК Енерги Котбус, кој моментално игра во втората германска Бундеслига. Нивните домашни натпревари се одигруваат на градскиот стадион.
Збратимени градови
Котбус е збратимен со:
Штрково
Родови
Според податок од 1949 г. во селото живееле следниве семејства: Босилковци, Гроздановци, Дробиштани (доселени од с. Дробитишта), Ѓорговци, Костовци, Костадиновци (доселени од с. Опаја), Клинчаровци, Кирјаковци, Каптелови, Крстиновци, Келепуровци, Миовци, Муневци, Ноачевци, Настевци, Нолевци, Пачовци, Ристовци, Ќосевци и Чантаровци.
Цркви
Во селото постојат три цркви и две ваковчиња:
Традиционална селска слава е Спасовден (или Сотировден), на 19 август (6 август по стар стил). На празникот се служела риба бидејќи се јавува за време на пости.
Стопанство
Селото е доста богато. Се произведуваат големи количества жито, леќа, грав и други земјоделски производи. Доста развиено е и сточарството.
Традиционално, селото се занимавало со полјоделство, сточарство, риболов и печалбарство. Најзастапени полјоделски производи биле житарките, лозниците, градинарските култури (зеленчук и ниско овошје) и тутунот. Се чувал разновиден добиток, а рибата се ловела во Малото Преспанско Езеро на различни начини.
Куманово
Куманово — град кој се наоѓа во североисточниот дел на Република Македонија, на надморска височина од 340 метри, распространет од двете страни на Липковска Река, Коњарска Река и Кумановска Река, и претставува административен и економски центар на областа Жеглигово, која е заградена со високи планини. Куманово е трет град по број на жители во Македонија и има население од 70.842 жители (2002), од кои 42.840 се Македонци, а според Пописот од 2021, втор со 75.051 жител, од кои 43.280 се Македонци. Градот Куманово е административно седиште на истоимената општина.
Етимологија
Според легендата името на населбата потекнува од името на воинственото племе Кумани кои во 1094 година, навлегле во овој крај и извесно време се задржале на територијата на денешната кумановска општина и пошироко. Други претпоставки за името не постојат.
Археолошки наоѓалишта
На територијата на Куманово, постојат следните археолошки наоѓалишта:
13-17 век
Се претпоставува дека Куманово било основано во XII век во близина на селото Жеглигово, со цел да го чува преминот меѓу реките Вардар и Јужна Морава. Првите изворни податоци за Куманово претставуваат османлиските пописни дефтери од 1519 година, во кои населбата се споменува како село во состав на Нагоричката нахија, која пак била дел од Ќустендилскиот Санџак, со 52 семејства и околу 300 жители. Како градска населба (касаба) се споменува во втората половина на XVII век.
Се претпоставува дека населбата во овој период има слабо развиено стопанство. Тоа го потврдуваат и патописните забелешки на Евлија Челебија од 1660 година, според кои населбата имала околу 600 куќи покриени со ќерамиди. Тој понатаму вели дека чаршијата ја сочинувале голем број на занаетчиски и трговски дуќани и дека во него има убава џамија, а самата населба била опкружена со многу бавчи, лозја и голем број воденици.
Карпошово востание
Во 1689 г. при продирањето на Австријците на Балканот, водачот на востаниците од северниот дел на Македонија, Карпош се прогласува за „крал од Куманово“ што покажува дека Куманово како населба била на добар глас. Имено како сообраќаен крстопат имал значајна економска важност каде трговијата била значително развиена. Со тоа успева да ги надмине конкурентните средишта (Табановце, Нагоричане, Стрезовце и Клечевце) во својата најблиска околина. Таквиот стопански раст бил прекинат со австрискиот поход на Балканскиот Полуостров. Како и повеќето градови во Македонија, Куманово бил во опаѓање, но не исчезнал како населба. По бурните настани (Карпошовото востание во 1689 година) настанала стагнација на градот, и тој сè до крајот на XVIII век претставува типична турска касаба.
18-19 век
Сè до крајот на XVIII век тоа имало претежно аграрна физиономија со околу 300 куќи. Ами Буе во 1836 година забележал дека во Куманово живеат околу 3.000 жители, а било познато како богато сточно пазариште. Во развојот на градот значајно влијание имале изградбата на државното џаде Скопје-Куманово-Врање во седмата деценија од XIX век и посебно пуштањето во употреба на Моравско-вардарската железница во 1888 година. Тогаш Куманово станало значајно миграциско средиште. Во него се доселувале Грци од Јанина и Власи од Крушево, а еден четврт бил наречен Велешки, бидејќи повеќе од семејствата овде биле дојдени од Велес. Во градот интензивно започнал да се развива занаетчиството и трговијата, така што во почетокот на XX век населението се наголемило на 14.530 жители. Во периодот меѓу двете светски војни, Куманово многу не напреднало, во 1931 година неговото население броело 16.984 жители.
Во следниот, XIX, век Куманово успева да се оддели од околните населби и интензивно да напредува. Ова е период кога Куманово се споменува како важно пазариште за добиток и жито. Во исто време значително напредувало и угостителството кое воглавно било во рацете на Грци од Јанина, а подоцна и башиноселци. Наспроти нив, во текот на втората половина на XIX век некои занаети воопшто не биле развиени или пак нивното производство било далеку под побарувачката на пазарот.
Според патописецот Жан, во Куманово до средината на XIX век имало „20 христијански и уште толку турски куќи“. Градот постепено почнал да расте по 1865 година (тогаш имал 3 000 жители, односно 650 куќи од кои 350 биле македонски, 300 турски и 30 ромски колиби).
Причините за ваквиот раст на градот се во неговата улога на административно средиште и сообраќаен крстопат за патиштата кои одамна постоеле и оние поновите кои се граделе во седумдесеттите години на XIX век. Со изградбата на железницата во негова непосредна близина и добивајќи сопствена железничка станица, не само што ја зацврстува својата доминантна положба во однос на околните населби, туку и стопански се наметнува над нив, оневозможувајќи го нивниот поинтензивен развој.
Веќе во 1876 година, Куманово наликувало на голема градска населба, со образувана и развиена градска чаршија, која ја сочинувале над 250 занаетчиски и трговски дуќани, со 34 склада за сместување и продажба на жито и 33 ана. Десетина години подоцна, во градот веќе имало 330 дуќани, како и голем број магази и анови. Меѓутоа, вистинската преродба Куманово ја доживува дури по 1888 година, по поврзувањето на железничката линија со Солун, Скопје и Белград. Во тој период градот доживува експанзија во стопанството, трговијата и занаетчиството. Се појавила и граѓанска класа, која воедно е и носител на напредокот. Градското пазариште било богато со селско-стопански производи, додека трговците тргувале во сите краеви на Македонија, со Бугарија и Србија, како и со некои други земји.
Како нормален одраз на тоа, Куманово станало привлечно имиграциско место за околното население и бележело поизразен раст на населението. Истовремено Куманово и стопански раснело и денес претставува град со развиени дејности од секундарниот и терцијарниот сектор. Водечко место има индустријата (металопреработувачка, текстилна, чевларско-кожарска, прехранбена, тутунска) потоа земјоделието и трговијата. Со својата местоположба и сообраќајно значење, развој и обликуваните градски функции, Куманово има три контактни гравитациски зони на влијание - спрема Крива Паланка, Кратово и Свети Николе. Истовремено тоа значи и функционално наметната моќност кон овие три правци што е една од причините за силен популациски и функционален раст на Куманово на сметка на растот на трите гореспоменати градски населби.
Стопански развој градот доживува дури при крајот на XIX век (земјоделство, занаетчиство и трговија), но во стопанскиот развој нема значаен подем на индустријата сè до крајот на Втората светска војна.
Прва половина на 20 век
Во близина на Куманово на 23 октомври 1912 година е одржана и познатата Кумановска битка во која османлиските сили биле поразени од српската војска и биле натерани на повлекување од оваа територија. Во близината на ова место на наоѓалиштето кој се нарекува Зебрњак е изграден споменик кој подоцна делумно ќе биде разрушен од страна на бугарската војска за време на Втората светска војна.
Втора светска војна
На 11 октомври 1941 година во Куманово и Прилеп, започнала антифашистичката борба на македонското население. По 1945 година Куманово доживувеало брз стопански, административен и културен развој.
Куманово во 2015
На 9 мај 2015 било нападнато Диво Насеље во Куманово од страна на терористи на ОНА. Акцијата траела повеќе од 1 ден во која биле убиени 8 полицајци од македонска страна, 30 ранети полицајци и 10 терористи биле убиени во престрелката во Куманово.
Географија
Градот Куманово се наоѓа во северниот дел на Република Македонија. Сместен е во источното подножје на Скопска Црна Гора, во источниот дел на Кумановското Поле на надморска височина од 330 метри. Поставен на главната сообраќајна артерија по Вардарско-моравската долина, Куманово има мошне добра сообраќајно-географска положба. Како сообраќаен јазол, освен трасираниот железнички сообраќај, низ него минуваат патишта кои на исток водат за Крива Паланка и Кратово, на југоисток за Свети Николе, на север за долината на Јужна Морава и на југозапад за Скопје.
Хидрографија
Хидрографската мрежа во Куманово ја сочинуваат Липковска Река и Коњарска Река кои во градот се спојуваат и ја создаваат Кумановска Река.
Kлима
Врз климатските одлики, односно различните вредности на метеоролошките елементи во Куманово, влијание имаат неколку фактори. Според географската ширина и близина на поголемите водени површини, се смета дека во Македонија се чувствуваат топли влијанија. Но, Куманово се наоѓа во северниот дел на Македонија, така што тие влијанија помалку се чувствуваат. До израз доаѓа релативната отвореност на релјефот, што овозможува навлегување на различни воздушни влијанија, особено по Моравско-вардарската долина со меридијански правец на протегање.
Температурата на воздухот е важен метеоролошки елемент. Нејзината средна годишна вредност изнесува 11,8оC (за Куманово), а на падините на околните планини е пониска, во зависност од надморската висина.
Просечното годишно количество на врнежи во Куманово изнесува 549,3 mm на квадратен метар, според кое спаѓа во второто подрачје во Македонија по сушност. Сушите, најчесто се карактеристични за летните месеци, а може да продолжат и во есен.
Кумановскиот регион се одликува и со изразита ветровитост, најчесто дува северен и помалку северозападен ветер.
Просечната честота на овој ветер изнесува 331%. Средната месечна брзина е различна, а годишниот просек изнесува 3,2 m во секунда.
Просечната годишна сончевина изнесува околу 2.200 часови, а во околниот планински терен таа е поголема. Годишно во Куманово просечниот број (ведри) денови изнесува 84, додека годишно има просечно 97 облачни денови.
Население
Според статистиката на бугарскиот етнограф Васил К’нчов (Македонија. Етнографија и статистика) од 1900 година, во Куманово живееле околу 14,530 жители, од кои 7,700 Македонци, 5,800 Турци, 600 Албанци, 50 Власи, 30 Евреи и 350 Роми.
Во повоениот период, градот забележал постојан раст на населението, посебно во временски период од 1961 до 1981 година кога населението двојно се зголемува.
Според бројот на жители во 2002 година, Куманово претставува трет град по големина во Македонија (зад Скопје и Битола), додека Општина Куманово со 105.484 жители претставува најголема општина во Македонија.
Во поширокиот Кумановски регион, во 2002 година биле запишани 137.382 жители и со тоа претставува по скопската и тетовската, трета најнаселена област во Македонија.
Според пописот на населението од 2002 година, во градот имало 70.842 жители и спаѓал во групата на големи градови. Заедно со приградската населба Карпош (5.433 жит.), која се води посебно во официјалните пописи, градот Куманово брои 76.275 жители. Етнички гледано, населението (без Карпош) е составено од:
Во градот се зборуваат следниве јазици :
NGC 7300
NGC 7300 — спирална галаксија во соѕвездието Водолија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Куманово
Население
Во Куманово се застапени следните религиски групи :
NGC 7300
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7300 се споменува и како MCG -2-57-11.
Откривање
Објектот е откриен на 26 јули 1830 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Куманово
Население
Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во градот Куманово:
* Извор: Државен завод за статистика на Република Македонија (1948-2002), според податоци од службените пописи во соодветните години
NGC 7300
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7300 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 m/лм2. NGC 7300 има привидни димензии од 2,1' х 1'.
Куманово
Религија
Во градот доминираат православните христијани (66,02 %), а останатите се со исламска (31,74 %) и евангелистичко-методистичка вероисповед.
NGC 7300
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 30 м 59,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -14° 0' 11"". Положбениот агол на објектот е во износ од 160°.
Куманово
Христијанство
Кумановско-осоговската епархија го зафаќа североисточниот дел од Република Македонија и е дел од Македонската православна црква. Нејзин надлежен епархиски архијереј е митрополитот г. д-р Јосиф и тоа од септември 2013 година, па сè до денес. Архијерејско намесништво Куманово: 60 цркви, 8 манастири, 12 параклиси и 120 крстови.
Цркви и манастири
Галерија од други храмови
Стопанство
Куманово има развиена индустрија и претставува центар на индустриското производство во североисточна Македонија. Чевларската индустрија во овој град има огромна традиција и опстанува со децении. Денес во градот функционираат повеќе од 60 фирми за производство на чевли, што го прави овој град центар за чевларската индустрија во Македонија и пошироко. Производството е наменето за Македонија, бившите југословенски држави, како и Бугарија, Грција, Албанија и Италија. Помал дел се извезува и во Чешка, Словачка и Германија.
Исто така, во градот работи ФЗЦ 11 Октомври А.Д. Куманово, Фабрика за заварени цевки и профили која вработува повеќе од 250 работници и има големо учество во економијата на градот. Од прехранбената индустрија најмногу се застапени мелничката и пекарската, додека од индустрија за производство на пијалаци функционира „Кватро“.
Култура
Во Куманово постои голем број професионални културни установо: Библиотеката, Народниот музеј, Театар Куманово и Центарот за култура „Трајко Прокопиев“, Уметничка галерија Куманово, Галерија на икони. Поистакнати културните манифестации се: Ликовната колонија, Џез-фестивалот „Денови на комедија“.
Спорт и рекреација
На полето на спортот во Куманово делуваат или делувале многубројни клубови:
Куманово е член на Европската асоцијација на градовите на спортот, а во 2019 година го добил признанието „Европски град на спортот“.
Музеј на Христијан Тодоровски-Карпош
Спомен куќата на командантот на кумановскиот баталјон „Јордан Николов-Орце“, Христијан Тодоровски-Карпош, убиен од страна на бугарскиот окупатор на 7 февруари 1944 година за време на нападот на бугарското воено и полициско упориште во селото Билјача, Прешевско.
Спомен костурница
Спомен костурницата била изградена во 1957 година по повод 11 Октомври, Денот на востанието на македонскиот народ. Дело е на архитектот Зордумис и вајарот Сретен Стојановиќ. Се состои од обелиск и костурници во кои се сместени посмртните останки на загинатите во Народноослободителната војна од Куманово и Кумановско.
Други знаменитости
Збратимени градови и меѓународна соработка
Градот Куманово (поточно Општина Куманово) е збратимен со градовите:
Исто така, Куманово е член на Европската асоцијација на градови на спортот, Асоцијата на градови носители на пораката за мир и Мрежата на силни градови.
Идиректни даноци
Индиректни даноци — даноци коишто индиректно паѓаат на товар на доходот што го остваруваат економските субјекти. т.е. индиректно влијаат врз економската сила на даночниот обврзник. Даноците на потрошувачка се меѓу најстарите форми на оданочување. Во нив спаѓаат даноците на стоки и услуги (на пример, ДДВ) се оние даноци кои за предмет на оданочување ја имаат потрошувачката на одредени стоки и услуги. Според класификацијата на ОЕЦД, во групата на даноци на потрошувачката, покрај даноците на стоки и услуги, спаѓаат и:
Азмак
Азмак — село во Гребенско, Егејска Македонија, денес Грција.
1380 п.н.е.
1380 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1380. година пред новата ера, 380. од вториот милениум п.н.е., 80. од 14 век п.н.е. и прва од 1380-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4128 и 4129 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3370 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2380 и 2381 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 627 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1380 година се протега во 1256 и 1257, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1316 и 1317 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 837 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 2062 и 2061 исламска година пред хиџра.
Пигмејски нилски коњ
Таксономија и потекло
Пигмејскиот нилски коњ е член на семејството Hippopotamidae каде е класифициран во родот Choeropsis („наликува на свиња“). Во овој род спаѓа уште еден вид Choeropsis madagascariensis, кој е еден од трите изумрени видови на нилски коњи кои живееле на Мадагаскар. C. madagascariensis бил со иста големина како и C. liberiensis, и исто живеалиште. Се верува дека изумрел во последните 500 години. Таксономијата на родот на пигмејските нилски коњи се менувала според новите откритија во врска до овие животни. Мортон првично ги класифицирал како Hippopotamus minor, но потоа открил дека се доволно различни за да имаат посебен род кој го нарекол Choeropsis. Во 1977 Кориндон предложил дека се блиски до Hexaprotodon (род во кои се сместени праисториски нилски коњи кои живееле во Азија). Конечно во 2005 година Боасери потврдил дека има разлика со Hexaprodoton, и ги вратил во родот Choeropsis. Сите се сложуваат дека денешниот пигмејски нилски коњ е единствениот преживен вид од неговиот род.
Нигериски подвид
Посебен подвид на пигмејскиот нилски коњ живеел во Нигерија до 20 век. Либеријанскиот нилски коњ е со триномно име Choeropsis liberiensis liberiensis додека нигерискиот пигмејски нилски коњ е C. liberiensis heslopi. Овој нигериски подвид никогаш не бил проучуван во дивината, но и никогаш не бил фатен во заробеништво. Сите научни истражувања се направени врз Либеријанскиот подвид. Нигерискиот подвид живеел во делтата на реката Нигер, но по музејската колекцијата која ја направил Хеслоп во 1940 година, нема пријавени единки. Се смета дека овој подвид е изумрен. Овој подвид е именуван по Хеслоп кој во 1945 година тврдел дека застрелал пигмејски нилски коњ во делтата на Нигер и притоа собрал неколку черепи. Тој проценил дека имало не повеќе од 30 преостанати единки во регионот. Зачуваните черепи од овој подвид, Хеслоп ги пратил во Британскиот музеј за историја на природата во Лондон. Дури во 1969 година Корбет ги класифицирал како посебен подвид базирајќи се на варијациите во пропорциите на черепите.
Еволуција
Еволуцијата на пигмејските нилски коњи е најчесто изучувана во контекст на нивниот поголем роднина. И двата вида се смета дека се блиски до семејството Suidae (свињи) или Tayassuidae, но истражувањата во последните 10 години покажуваат дека нилските коњи се најслични со cetacea (китови и делфини). Нилските коњи и китовите делат заеднички предок кој се одделил од Artiodactyl пред околу 60 милиони години. Овој претпоставен предок се претпоставува дека се поделил на двете гранки после околу 6 милиони години. Едната гранка еволуира во cetacea а другата во anthracotheriidae (голема семејство на четириножни животни од доцниот еоцен кои наликувале на нилски коњи со помала глава). Најстариот род на нилски коњи се смета дека е Kenyapotamus кој живеел во Африка пред 16-8 милиони години, и по големината е доста сличен со C. liberiensis. Се смета дека нилските кољи се развивале во Африка а потоа дел преминал во Азија. Во Америка не се пронајдени фосилни остатоци од овие животни. Се смета дека двете лози на денешните рода Hippopotamus и Choeropsis се одвоиле пред 8 милиони години.