cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ница
Француска Ница
XX век го најавил доаѓањето на модерниот превоз. Во 1900, трамвајот во Ница ги електрифицирал трамваите влечени од коњи и ја проширил својата мрежа низ целиот департман од Ментон до Кањ. До крајот на 1930 биле додадени автобуски линии во сообраќајната мрежа на целата област. Почнувајќи од 1932 година Ница е домаќин на меѓународни трки со коли во „Формула Либре“ (претходник на Формула Еден) на т.н. Круг Ница. Кругот почнувал по должината на крајбрежјето, јужно од градината Алберт I, потоа западно по должина на Шеталиштето по што следела кривина кај хотелот Негреско за да се врати источно и околу градината Алберт I, пред повторно да почне источно по кејот и плажата. Во 1932 година Луј Широн ја освоил Гран при наградата возејќи Бугати Т51. Во 1933 трката ја освоил Тазио Нуволари со Мазерати 8Ц, а во 1934 трката повторно ја освојува Италијанец. Последната сезона на Гран при во Ница е во 1935, кога Алфа Ромео Типо доминира на кругот во рацете на Тазио Нуволари и Луј Широн кој се пласира на второто место и Рене Дрејфус кој завршува трети.
Како што избувнала војната во 1939 година, Ница станала град-засолниште за многу раселени странци, посебно Евреи, кои бегале од продирањето на нацистите во Источна Европа. Од Ница, многумина барале понатамошно засолниште во француските колонии, Мароко и Северна и Јужна Америка. По јули 1940 и воспоставувањето на режимот Виши, антисемитските напади го забрзале отселувањето, почнувајќи во јули 1941 и продолжувајќи низ 1942 година. На 26 август 1942, 655 Евреи од странско потекло биле уапсени од Владата на Лавал и затворени во касарните Овар. Од нив, 560 биле депортирани во кампот Дранси на 31 август 1942. Благодарение на активноста на еврејскиот банкар Анџело Донати и францускиот калуѓер Пер Мари-Беноа, локалните власти ја спречиле примената на антиеврејските законо донесени од режимот Виши.
Првите знаци на отпор на новиот режим биле група на средношколсци од Гимназијата Ница, сегашна Гимназија Масена, во септември 1940, кои подоцна биле уапсени и погубени во 1944 близу Кастејан. Првите јавни протести се случиле на 14 јули 1942, кога неколку стотици протестанти ги наполниле улиците долж Авенијата на Победата и Плоштадот Масена. По ноември 1942 и доаѓањето на италијанските трупи кои го окупирале градот, останала одредена колебливост меѓу народот, многу скорашни имигранти од италијанско потекло. Сепак, отпорот добил на значење кога Италијанците се предале во 1943 година, а германските трупи ја окупирале Вишиевска Франција. Одмаздите се засилиле помеѓу декември 1943 и јули 1944, кога бројни партизани биле измачувани и погубени од страна на локалниот Гестапо и француската Милиција. Ница исто така била силно бомбардирана од американското воздухопловство во подготовките за здруженото приземјување во Прованса, поради што имало над 1.000 мртви или повредени и повеќе од 5.600 бездомни и настапила општа глад во текот на летото 1944. Конечно американските падобранци влегле во градот на 30 август 1944 и Ница била конечно ослободена. Последиците од војната биле тешки, населението се намалило за 15%, а економскиот живот бил целосно уништен.
На 16 октомври 1979, западниот брег на Ница го удира цунами, како последица на подводни одрони на земја; во овие настани загинале околу 23 лица.
Во февруари 2001, европските водачи се сретнале во Ница да преговараат и да го потпишат тоа што денеска се нарекува Договорот од Ница, дополнувајќи ги институциите на Европската Унија.
Во 2003, локалниот јавен обвинител Ерик де Монголфје навел дека некои судски случаи вклучувајќи локални личности биле сомнително отфрлени од страна на локалните судови, за кои тој се сомневал дека имаат штетни контакти преку масонските ложи токму со тие луѓе кои се прогонети или осудени. Подоцна, контроверзен службен извештај навел дека Монтголфје имал неоправдани обвиненија.
Грб
Присуството на орелот, царски симбол, покажува дека овој грб е поврзан со моќта на Савојската династија. Орелот кој стои над трите ридови е илустрација и опис на Савоја, наведувајќи на неговата доминација над земјата околу Ница. Мешавината на бела и црвена боја упатува на боите на знамето на Савоја. Трите планини ја симболизираат територијална чест, без грижа за географски реализам. Со неговата симболична структура, грбот на Ница е знак на верност и лојалност кон Савојската династија.
Администрација
Сместена во регионот Прованса-Алпи-Азурен Брег, Ница е општина и префектура (административно седиште) во департманот Поморски Алпи. Сепак, Ница е најголем град во Франција, кој не е регионална престолнина; многу поголемиот Марсеј е главен град на регионот. Моментален градоначалник на Ница е Кристијан Естрози, кој бил избран во 2008. Тој е член на Сојузот за народно движење, партијата на поранешниот претседател Никола Саркози.
Клима
Ница има средоземна клима (Кепен: Csa): градот ужива благи температури најголем дел од годината; врнежите се многу умерени и главно концентрирани во зимата. Тој е ветровит град, особено во пролет. Летата се топли, суви и сончеви. Во овој период врнежите се ретки и во еден типичен јули месец може да се измерат само еден или два дена со врнежи. Температурите ретко одат под 20°С и често достигнуваат 30°С. Просечната максимална годишна температура е околу 35°С. Просечната максимална температура во најтоплите месеци јули и август е околу 27 °C. Апсолутната максимална температура во Ница била 37,7°С на 1 август 2006. Есента главно почнува сончево во септември и станува повеќе облачна и дождлива накај октомври, додека температурите обично остануваат над 20°С, сè до ноември кога почнува да се разладува до околу 17°С. Зимите се одликуваат со благи денови (11°С до 17°С), студени ноќи (4°С до 9°С) и променливо време. Деновите можат да бидат или сончеви и суви или влажни и дождливи. Мразот е редок, а снежните врнежи се толку екстремно ретки што граѓаните ги памтат како посебни случки. Просечната минимална температура во јануари е околу 5 °C. Годишната просечна минимална температура е околу 1°С. Пролетта започнува благо и дождливо кон крајот на март и станува значително топла и сончева накај јуни.
Растителност
Природната растителност на Ница е типична за средоземните предели, со голема застапеност на широколисни зимзелени грмушки. Дрвјата се распрскани, но во некои области се сретнуваат густи шуми. Големи видови домашни дрвја се зимзелените дрвја како зелен даб, бор и јагодник (Arbutus). Многу видови растат во парковите и градините. Палмите, авкалиптот и агрумите се меѓу оние дрвја кои ѝ даваат на Ница суптропски изглед. Но, исто така, има и видови кои се блиски на умерените области низ целиот свет; примерите вклучуваат костен, липа, дури и норвешка смрека.
Географски, Ница се состои од два големи залива. Вилјафранш на Море се наоѓа на затворен залив, додека главниот подем на градот се наоѓа помеѓу стариот пристаништен град и аеродромот, низ благо затворен залив. Градот се издига од рамна плажа до благо високи ридови, додека е опкружен од околните планини кои се во рамки на масивот Лигурски Алпи.
Стопанство
Ница е седиште на Трговско-индустриската комора за Азурниот Брег (Chambre de commerce et d'industrie Nice Côte d'Azur). Комората управува со Аеродромот Ница Азурен Брег и со Аеродромот Кан Манделе, како и со пристаништето во Ница. Инвеститорите од Франција и пошироко можат да побараат поддршка од Агенцијата за економски развој на Азурниот Брег.
Помеѓу туристите, Ница е втор француски град по популарност зад Париз, факт кој, поврзан со тешкотиите за копнено патување на големи растојанија (делумно поради Алпите), овозможува Ница да го има третиот најпрометен аеродром во Франција по број на патници (близу 10 милиони во 2005 година).
Ница има еден конференциски центар: Конгресна палата Акрополис (Palais des Congrès Acropolis). Градот исто така има неколку бизнис-паркови.
Покрај тоа, во градот се наоѓаат повеќе шопинг-центри како: Nice Star, Nice TNL, Nice Lingostière, Northern Forum, St-Isidore, Trinity и Cape 3000 во Сен Лоран ди Вар.
Софија Антиполис (Sophia Antipolis) — технолошки парк северозападно од Антиб. Поголемиот дел од паркот спаѓа во општината Валбон. Изграден помеѓу 1970 и 1984 година, главно покрива компании во областа на компјутерството, електрониката, фармацијата и биотехнологијата. Исто така тука се сместени повеќе институции за високо образование, заедно со европските главни штабови. Овој парк е именуван по Софи Гилкман-Тумаркин, жена на францускиот сенатор Пјер Лафит, основач на центарот, и случајно, Софија, како божица на мудроста. Втората половина од името на центарот доаѓа од Антиполис, античко грчко име на градот Антиб.
Метрополитенската област Ница има БМП во вредност од 47,4 милијарди долари и околу 34.480 американски долари по глава на жител.
Сообраќај
Пристаништето на Ница исто така е познато под името Лимпија. Името доаѓа од изворот Лимпија од кој се полнело некое мало езеро во мочуришното подрачје, каде што започнала работата на пристаништето во 1745 година. Денес, тоа е главната пристанишна постројка во Ница — има и помало пристаниште во округот Карас. Пристаништето е прв пристаништен произведувач на цемент во Франција. Рибарските активности сѐ уште постојат, но бројот на професионални рибари сега е помал од 10. Ница, како најблиска точка на континентална Франција со Корзика, има фериботска врска со островот. Врските ги овозможуваат две компании: SNCM, делумно јавна компанија, и Corsica Ferries-Sardinia Ferries, целосно приватна компанија. Плоштадот Касини сместен пред пристаништето бил преименуван во Плоштад Корзика.
Аеродромот Ница Азурен Брег е третиот најзначаен аеродром во Франција по двата аеродроми во Париз, Шарл де Гол и Орли. Тој се наоѓа на Англиското шеталиште, близу Аренас, и има два терминали. Поради близината до Кнежевството Монако, тој исто така служи како аеродромот на оваа град-држава. Градот и аеродромот се поврзани преку хеликоптерски линии обезбедени од Heli Air Monaco и Monacair; просечно има 39 лета дневно. Тој е управуван од страна на Трговско-индустриската комора за Азурниот Брег. Негов раководител е Ерве де Плас, директор на аеродромите на Азурниот Брег, во кои спаѓа и меѓународниот аеродром Кан-Манделе. Во 2009, близу десет милиони патници поминале низ аеродромот.
Главната железничка станица е Ница-Вил. Брзите TGV возови го поврзуваат Париз со Ница за помалку од шест часа, додека до Марсеј патувањето трае два и пол часа. Ница исто така има меѓународни линии до Италија, Швајцарија, Белгија и Русија.
Трамвајот во Ница започнал да работи со трамваи влечени од коњи во 1879. Бил електрифициран во 1900 и комбинираната должина на мрежата достигнала 144 километри до 1930. Замената на трамваите со тролејбуси започнала во 1948 и била завршена во 1953. Во 2007, новиот трамвај на Ница ги поврзал северните и источните предградија преку центарот на градот. Се планираат уште две други линии. Втората линија ќе води од исток на запад, од пристаништето до аеродромот, продолжувајќи до Кањ на Море, додека третата линија ќе обезбеди врска до идната железничката станица Ница Свети Августин Линжостиер.
Автопатот А8 и националниот пат 7 поминуваат низ агломерацијата Ница, поврзувајќи го Марсеј со Италија.
Главни знаменитости
Англиското шеталиште (француски: Promenade des Anglais) — познатата променада долж Заливот на ангелите (француски: Baie des Anges), залив во Средоземното Море, во Ница. Пред Ница да биде урбанизирана, крајбрежјето на Ница било составено само со напуштена плажа со големи камења. Првите куќи биле сместени на повисоко земјиште доста далеку од морето, па така богатите туристи во XVIII век не ја посетувале Ница поради плажата, туку поради убавото време во зима. Областите близу водата биле дом на пристанишните работници и рибарите на Ница.
Почнувајќи од втората половина на XVIII век, на многу богати Англичани им се допаѓало да ја поминуваат зимата во Ница, уживајќи во панорамата покрај брегот. Кога една многу остра зима донела прилив на бегалци во Ница, некои од богатите Англичани предложиле корисен проект за нив: изградба на патека (француски: chemin de promenade) покрај морето.
Градот Ница, заинтригиран од планот за пријатно шеталиште, значително го зголемил подрачјето за работа. Шеталиштето на почетокот било наречено Англиски пат (француски: Camin dei Anglès) од страна на граѓаните на нивниот домашен дијалект. По припојувањето на Ница во Франција во 1860, шеталиштето било преименувано во Англиска променада, заменувајќи го поранешното дијалектно име со негов францускиот превод.
Хотелот Негреско на Шеталиштето е именуван по Анри Негреско (1868-1920), кој го поседувал овој величествен хотел изграден во 1912 година. Кога Негреско за првпат се отворил во 1913 година, неговиот влез бил од спротивната страна на морето.
Уште едно место коешто вреди да се спомене е малата паралелна улица на Шеталиштето, која води од центарот на Ница, почнувајќи од плоштадот Масена (француски: Place Masséna) и продолжува паралелно со Шеталиштето во насока на аеродромот, на кратко растојание од околу 4 блокови. Овој дел од градот е наречен „Пешачка зона“ (француски: Zone Pietonne). Автомобилите не се дозволени (со исклучок на камионите за испорака), правејќи ја улицата омилено шеталиште, забраната за автомобили овозможува помирна околина. Туристите овде можат да најдат првокласен избор на ресторани, специјализирани во разни кујни. Исто така има голем избор на кафетерии каде може да се испие еспресо или да се избере од многуте специјалитети од кафиња, сладоледи и десерти, набљудувајќи го градот. Многубројни се и малите продавници за облека, чевли и сувенири.
Други знаменитости се:
Плоштад Масена
Плоштадот Масена (француски: Place Masséna) — главниот плоштад во градот. Пред реката Пејон да биде прекриена, единствениот практичен пат меѓу стариот и новиот град бил мостот Пон неф. На тој начин плоштадот бил поделен на два дела (Северен и Јужен) во 1824 г. Со рушењето на Казиното Масена во 1979 година, плоштадот Масена станал попросторен и помалку збиен и сега е ограничен со црвени окер згради од италијанската архитектура.
Скорешното обновување на трамвајските шини го врати плоштадот на пешаците, враќајки го својот статус на вистински средоземен плоштад. Околу плоштадот се засадени палми и борови. Од својата изградба, плоштадот Масена секогаш претставувал место за големи јавни случувања. Се користи за концерти, посебно за време на летните фестивали, карневалот во февруари, воената поворка на 14 јули (Денот на Бастилја) и други традиционални прослави и банкети.
Плоштад Гарибалди
Плоштадот Гарибалди (француски: Place Garibaldi) исто така се истакнува со својата архитектура и историја. Тој е именуван по Џузепе Гарибалди, херој на италијанското единство (роден во Ница во 1807, кога Ница била дел од Наполеонското царство, пред повторно да се врати на Кралството на Пиемонт и Сардинија). Плоштадот бил изграден на крајот од XVIII век и служел како влезна порта во градот и крај на патот за Торино. Помеѓу 1780 и 1870 имал повеќе имиња (Перулиера, Плоштад на Републиката, Наполеон, Плоштадот на Армијата, Св. Августин, Виторио) и конечно во септември 1870 го добива денешното име.
На средина на плоштадот стои статуа на Гарибалди, кој жестоко се борел за обединувањето на Ница со Италија. Скорешното обновување на просторот за да се прилагоди на новите трамвајски шини, им го предаде скоро целиот плоштад на пешаците. Архитектурата е според Торинскиот модел, кој претставувал норма за урбаното обновување низ целата област на Савојската династија.
Тој е раскрсница помеѓу стариот град (Vieux Nice) и центарот на градот. Плоштадот Гарибалди е блиску до источните квартови на Ница, пристаништето Лимпија и трговскиот центар ТNL. Исто така, овој плоштад е спој на повеќе важни улици.
Плоштад Розети
Целосно затворен и создаден за пешаци, овој плоштад се наоѓа во срцето на стариот град. Со типични згради во црвена и окер боја кои го опкружуваат плоштадот, катедралата Сен Репарат (француски: Саthédrale Sainte-Réparate) и фонтаната во центарот, Плоштадот Розети (Place Rossetti) — место кое мора да се види во стариот град. Преку ден, плоштадот е претрупан со терасите на традиционалните ресторани и најдобрите продавачи на сладолед. Преку ноќ, околината радикално се менува, туристи и млади луѓе се собираат на плоштадот, каде музиката ѕуни на ѕидовите на малиот плоштад. Ноќното осветлување на плоштадот му дава магичен изглед.
Пазарот Салеја
Пазарот Салеја се наоѓа паралелно на Кејот. Во минатото тој припаѓал на повисоките класи. Тоа е веројатно најтрадиционалниот кварт во градот, со неговиот дневен цветен пазар. Пазарот Салеја (француски: Cours Saleya) исто така излегува на Палатата на Кралевите на Сардинија (француски: Palais des Rois Sardes). Денес, овој „двор“ е главно место за забава. Тука можат да се најдат добри ресторани со типична кујна на Ница, продавници и многу пабови. Тоа е без сомнение едно од најактивните места во Ница.
Плоштад на Палатата
Како што означува името, овој плоштад се наоѓа каде што е сместена Судската Палата (француски: Palais de Justice) на Ница. На овој плоштад се наоѓа и Палатата Руска (француски: Palais Rusca) која исто така припаѓа во областа на судството.
Плоштадот е знаменит и по присуството на градскиот часовник. Денес, плоштадот на Палатата живее и дење и ноќе. Посебно го ценат младите кои се собираат на скалите кои водат кон Судската Палата, често со алкохол во рака. Ова место не е голем бар под отворено небо, иако концертите, анимациите и други настани се доста чести.
Плоштадот се наоѓа на пола пат помеѓу пазарот Салеја и плоштадот Масена.
Население
Според проценките на Државниот институт за статистика и економски науки (фр.: INSEE), населението на Ница во 2014 година броело 343.895 жители. Според тоа, Ница е петтиот по големина град во Франција, по Париз, Марсеј, Лион и Тулуза. Агломерацијата на Ница, дефинирана од страна на INSEE, е дом на 1.004.826 жители (петта најнаселена во Франција), а урбаната површина брои 933.080 жители, што ја прави шеста по големина во Франција.
Градот доживеал голем демографски подем во втората половина на XIX век, период кога населението се зголемило за повеќе од половина, главно за време на француската имиграција. На почетокот на XX век, овој подем се интензивира со доаѓањето на внатрешни имигранти од самото Грофовство Ница.
По Првата светска војна, градот имал голем пораст на населението. Имиграцијата повторно е причина за овој пораст. Хотелската и градежната индустрија, со полни сили во 1920-тите години, сè повеќе и повеќе го привлекувале светот и на тој начин ѝ овозможиле на Ница да стане град од државно значење. Во 1921, Ница станува единаесеттиот најгусто населен град во Франција, потоа, во 1931 осми, пред да се пласира на шестото место во 1946; потоа градот го достигнува сегашното демографско ниво благодарение на доаѓањето на 600.000 жители вклучувајќи француски државјани од Алжир.
Од 1970-тите, бројот на жители не е значајно сменет; релативната висока миграција во Ница се компензира со негативниот пораст на населението. Ница има висок размер на постари жители.
Моментално, населението на Ница повторно е во раст, а причината за тоа е предноста на климата.
Опсерваторија
Опсерваторијата Ница (француски: Observatoire de Nice) се наоѓа на врвот на Мон Грос (француски: Mont Gros). Оваа опсерваторија е започната во 1879 од страна на банкарот Рафаел Бишофсхајм. Архитектот бил Шарл Гарние, а Густав Ајфел го дизајнирал главниот свод.
Рефракторниот телескоп од 76 сантиметри кој станал употреблив во 1888 година бил најголемиот телескоп во светот во тоа време. Тој бил надминат една година подоцна со рефракторот од 91 сантиметар во Опсерваторијата Лик на Универзитетот Калифорнија.
Култура
Уште од II век, светлото на градот привлекувало многу познати сликари како Шагал, Матис, Ники де Сен Фал, Клајн, Арман и Сосно. Ница инспирирала многу композитори и интелектулаци во различни земји, како на пример Берлиоз, Росини, Ниче и други.
Ница исто така има повеќе разновидни музеи: Музејот Шагал, Музејот Матис, Музејот на ликовна уметност, Музејот на наивни уметности, Музејот „Тера Амата“, Музејот на азиска уметност, Музејот на модерна и современа уметност, кој отстапува доста простор на познатата „школа на Ница“, Природонаучниот музеј, музејот „Масена“, Поморскиот музеј итн.
Како место за одмор, Ница е домаќин на многу фестивали низ целата година, како Карневалот на Ница и Ница Џез Фестивал.
Во минатото, Ница пречекувала многу имигранти од Италија, (кои продолжиле да го составуваат размерот на населението), како и шпански и португалски имигранти. Сепак, во последните неколку декади имиграцијата е отворена да вклучи имигранти од целиот свет, посебно оние од поранешните северни и западни африкански колонии, како и од југоисточна Азија. Традицијата е сѐ уште жива, посебно во народната музика и танците. Најпопуларниот танц е фарандола.
Од 1860, топ (на тврдината источно од стариот град) испукува точно во дванаесет часот. Пукањето може да се слушне од целиот град. Оваа традиција води до сер Томас Ковентри, кој настојувал да ги потсети граѓаните да имаат ручек на време.
Гастрономија
Кујната на Ница е блиска до онаа од Прованса но исто така и од Лигурија и Пиемонт и користи локални состојки (маслиново масло, сардела, овошје и зеленчук), но исто така и од подалечните области, посебно од Северна Европа, бидејќи бродовите кои доаѓале по маслиново масло биле полни со производи за јадење. На тој начин може да се најдат специјалитети како јадења во кои се употребува сушен бакалар.
Ница има неколку локални јадења. Едно од нив е колач со кромид и сардела, наречен Pissaladière. Socca е вид на палачинка направена од брашно од леблебија. Ница исто така е позната по чорбата „бујабес“ (француски: bouillabaisse) и други различни рибји чорби; сушен бакалар; „фарси нисоаз“, јадење направено од зеленчуци полнети со презли и салатата „нисоаз“ од домати со зелени пиперки, варени јајца, туна или сардела и маслинки.
Локалното месо доаѓа од соседните долини, како на пример од овците на Систерон. Локалните риби, како барбун, морска ластовица, сардела, итн., се употребуваат во голема мера, толкава мера што од тоа произлегла и една поговорка: „рибите се раѓаат во море, а умираат во масло“. Нормално, ова се однесува на маслиновото масло кое се прави на ридовите на Ница. Навистина, морската храна е обично доста почитувана во деликатната и здрава кујна на Ница.
Примери на специјалитети во Ница се:
Збратимени градови
Ница е збратимена со:
{| class="wikitable collapsible uncollapsed" ! colspan="3"|Збратимени градови на Ница
Ница како тема во уметноста и во популарната култура
Некои дела од областа на уметноста и популарната култура ја обработуваат Ница, како на пример:
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Копришница
Свети Ѓорѓи — главна селска црква во демиркапиското село Копришница, Македонија.
Црквата се наоѓа во самото село, а денес е еден од малкуте преостанати градби во напуштеното село.
Местоположба
До црквата, како и до селото, може да се стигне преку земјен пат, кој започнува од самото село Дрен.
Историја
Црквата била подигната во 1928 година.
Во поново време, црквата била целосно обновена од страна на мештаните.
Архитектура
Покрај самата црква, во црковниот двор се наоѓаат и неколку други објекти, како кујна, трпезарија и летниковец.
Фрескоживопис
Црквата не поседува живопис.
Хрватскиот бог Марс
Хрватскиот бог Марс (хрватски: Hrvatski bog Mars) – збирка раскази на хрватскиот писател Мирослав Крлежа, првобитно објавена во 1922 година.
Содржина
Збирката ги содржи следниве раскази:
Битката кај Бистрица Лесна
Во „Битката кај Бистрица Лесна“ се раскажува за смртта на десетарот Мато Песек и шестмина војници во Битката кај Бистрица Лесна за време на Првата светска војна. Тие живееле тежок и сиромашен селски живот, а почетокот на војната го дочекале наивно, без да ги предвидат кобните последици. Но, потоа, со разгорувањето на војната, кај нив исчезнал ентуизијазмот и тие посакувале само да се вратат дома. Војникот Вид Трдак безуспешно ја молел власта во Загреб да се погрижи за двете мали деца кои останале сами по смртта на мајка им; војникот Штеф Лоборец само што се оженил и веќе бил однесен на фронтот, каде бил ранет и добил решение за отсуство, но повторно бил однесен на фронтот, не успевајќи ниту да добие здрави чевли; војникот Матија Криж добил писма од две девојки кои го сакале; и војникот Фрањо Блажек добил писмо од една девојка додека неговата жена била на умирање, а татко му пишувал молби за негова демобилизација; војникот Имбро Пецак добил писмо од сопругата која попусто пишувала молби за тој да биде демобилизиран; од десетарот Песек останал само часовникот кој го добил за награда за еден успешно решен ребус; Штеф Лоборец умрел без да знае дека неговата млада жена станала алкохоличарка мислејќи дека тој загинал...
Бараката Пет Бе
Грофот Максимилијан Акселрод, припадник на Суверениот малтешки ред, живеел здодевен живот, жалејќи по „славното минато“ кога припадниците на редот се бореле во Ерусалим. Кога почнала Првата светска војна, него го поставиле за командант на една воена болница во која имало 1.500 ранети војници. Еден ден, во бараката Пет Бе го донеле војникот Видовиќ, тешко ранет во градниот кош, кого го сместиле на креветот број осум. Ранетите војници во бараката веднаш почнале да се обложуваат дека тој нема да преживее до утредента. Следниот ден дошло до голем пресврт на бојното поле, зашто руската армија опасно се приближила до болницата, така што голем дел од болничкиот персонал, заедно со грофот Акселрод, се повлекол. Тоа го искористиле ранетите војници, кои започнале да се пијат, да свират и да играат, а некои војници силувале две медицински сестри. Меѓутоа, набргу австриската армија направила противофанзива и грофот повторно се вратил во болницата. За да воведе дисциплина, неколку луѓе биле веднаш стрелани, а сите ранети, без исклучок, морале да учествуваат во дефилето по повод победата на бојното поле. Вечерта, слушајќи ги ранетите војници како му се болат на бога на различни јазици, Видовиќ посакал и тој да се помоли за своето здравје, но сфатил дека тој нема никаков бог. Тогаш, гледајќи како се веселат грофот, лекарите и медицинските сестри, на Видовиќ му се згадило од глетката и се обидел да фрли еден сад со нечистотија врз нив. Тогаш, од него почнало да тече поплава од крв.
Домобранот Јамбрек
Јамбрек пристигнал во баталјонот пијан, заедно со другите регрути, кои првите денови биле целосно збунети од новата средина во која се нашле. Во текот на обуката, тие поминале тешки денови, изложени на навредите и тормозењето од страна на подофицерите. Единствено, за време на неделните миси, регрутите чувствувале гордост што ќе заминат на бојното поле, иако повеќето од нив немале јасна претстава за целта и смислата на војувањето. Кога пристигнал на фронтот во Галиција, Јамбрек се навикнал на воената атмосфера, но за време на еден противнапад на австриската армија, тој бил тешко ранет при експлозијата на граната. Кога се освестил, тој се наоѓал во камион на Црвениот крст, но при обидот да види што се случило со него, повторно се онесвестил. Вториот пат се освестил во еден воз, но и тогаш не бил свесен за својата состојба. Всушност, уште во возот нему му ја ампутирале едната нога, а потоа го префрлиле во дворецот на австриската принцеза Марија Анунцијата, кој бил претворен во болница. Таму му ја ампутирале и другата нога, но тој повторно не бил свесен за својата состојба. Еднаш, при посетата на ранетите, принцезата била восхитена од неговата убавина и наредила да го пренесат во близината на нејзината соба. Оттогаш, таа ја презела грижата за Јамбрек врз себе при што станала опседната со неговото тело, така што во една прилика го соблекла и започнала да го милува. Потоа, на работ на нервен слом, таа ја напуштила болницата и повеќе на се вратила назад. Тогаш, Јамбрек се освестил и видел во каква состојба се наоѓа, па почнал да ја обвинува принцезата дека му ги изгризала нозете. Кога закрепнал, му ставиле ортопедски протези и го префрлиле во градската воена болница, заедно со многу други ранети војници. Таму, Јамбрек се сеќавал на принцезата, посакувајќи повторно да биде крај неа. Еднаш, тој излегол на улицата и во блискиот фризерски салон видел восочна фигура на жена, убава како принцезата која го негувала.
Смртта на Фрањо Кадавер
Во воената болница, Имбро Светец, пациент на одделението за болните од венерични болести, извршил самоубиство и тоа било настан на денот. Единствено, неговиот сосед во одделението, Фрањо Кадавер лежел крај мртвото тело на Имбро и упорно се молел. Фрањо бил чевлар, кој живеел во градот, но жена му не знаела дека тој лежи во болницата, лекувајќи се од сифилис. Тагувајќи по семејството, една ноќ, Фрањо избегал и дошол до својата куќа, а на враќање кон болницата бил ранет во ногата од страна на стражарите. Утредента, болничката комисија ги прегледала сите болни и го открила неговиот престап. Во болничкото одделение се наоѓал и војникот Тони Јокл кој го познавал семејството на Фрањо. Знаејќи дека Фрањо е многу побожен човек и дека го крие од сопругата својот престој во болницата, Тони го уценувал и Фрањо морал да му дава пари, храна и облека, а најпосле, Тони посакал да му го земе и златниот медалјон. Еднаш, група болни започнале разговор за социјализмот, за политиката и за постоењето на бог и тогаш Фрањо се налутил и жестоко ја бранел католичката вера. Тогаш, Тони го нападнал него, обвинувајќи дека е лицемерен и грешен при што на сите им кажал дека Фрањо има жена во градот која не знае дека тој лежи во болницата. Сите војници почнале да го задеваат, па Фрањо бил многу потиштен и се обвинувал себеси. Утредента, Тони избегал во градот и ѝ кажал на сопругата на Фрањо, а таа дошла во болницата, со остри обвинувања и клетви кон него. Тогаш, Фрањо отишол во тоалетот и се обесил.
Критички осврт кон збирката
Крлежа се вбројува во писателите кои го кренале својот глас против ужасните страдања што ги предизвикала Првата светска војна и кои застанале во одбрана на загрозениот хуманизам. Своите антивоени ставови најсилно ги изразил во збирката „Хрватскиот бог Марс“ во која ги опишува австроунграскиот милитаризам, лажниот патриотски патос и религиозните култови и ритуали, а трагичните животни судбини на главните ликови во збирката сведочат за конкретната вистина за војната којашто е многу поразлична од официјалните извештаи и од историските прегледи. Во расказите, авторот насликал живи, конкретни личности кои се нашле во одредени историски околности - трагични ликови кои страдаат физички и психички, кои пропаѓаат во болка и агонија, измачени од сознанието дека се жртвувани за туѓи интереси. Оваа збирка спаѓа во оние дела на Крлежа кои најмногу се читаат и најдолго се паметат.
Центар (населба во Скопје)
Центар — населба во Скопје која може да се смета како потесниот дел од Општината Центар кој го опфаќа реонот на големиот сообраќаен прстен помеѓу улиците ''„Св. Климент Охридски“, „Св. Кирил и Методиj“, „Кочо Рацин“ и „Гоце Делчев“''.
Џамија Шиа Масџид
Џамијата Шиа Масџид е муслимански храм кој се наоѓа во Лахор, Пакистан.
Магве (округ)
Maгве или порано Магвеј е округ во центален Мјанмар. Се наоша помеѓу 18° 50' и 22° 47' северна географска ширина 93° 47' и 95° 55' источна географска должина. Се граничи со Сегаин на север, Мандалај на исток, Баго на југ, и Ракајн и Чин на запад. Магвеј е најголема мјанмарска провинција од седумте окрузи со површина од 44.819 км2.
Население
Магвеј има околу 4.200.000 жители. Преку 95% се Бамари, како и помал број на Чини, Аракани, Карени, Шани и други како Англо-Бурманците. Скоро 98% се Будисти.
Dacia Sandero
Dacia Sandero е субкомпактен автомобил произведен од романскиот производител Dacia. Лансиран е во 2007 година и моментално е во третата генерација. Се продаваше и како Renault Sandero на одредени пазари како Русија, Латинска Америка, Иран, Египет и Потсахарска Африка.
Срѓан Бабиќ
Срѓан Бабиќ (роден на 22 април 1996 година) е професионален српски фудбалер кој игра на позицијата дефанзивец или одбранбен играч за шпанскиот клуб Алмерија, како позајмен од тимот на Црвена ѕвезда од Белград.
Војводина
Бабиќ започнал во неговиот роден клуб Борац од Бања Лука, пред да се пресели во младинскиот тим на клуботВојводина, во август 2011 година. Својот прв официјален натпревар за екипата на Војводина Срѓан го имал под водство на менаџерот Бранко Бабиќ на 1 март 2014 година, играјќи цели 90 минути во победата од 2:0 на домашен терен против екипата на Вождовац. И покрај тоа што имал само осум настапи во лигата во сезоната 2013-14, Бабиќ бил сместен во најдобрите единаесет играчи. Срѓан му помогнал на својот тим да го освои Купот на Србија, постигнувајќи гол во победата во финалето од 2:0 над екипата на Јагодина. Во сезоната 2014–15, Бабиќ бил редовен избор на позицијата централниот бек. Таа сезона имал вкупно 27 настапи во сите типови на натпреварувања.
Реал Сосиедад
На 8 јули 2015 година, Бабиќ потпишал четиригодишен договор со шпанскиот клуб Реал Сосиедад, и веднаш бил ангажиран да игра во Сегунда дивизион Б. Тој имал одлични игри во вториот тим на Реал и во сезоната 2015-16, одиграл 31 натпревар и постигнал три гола.
Реус (како позајмен играч)
На 31 август 2016 година, Бабиќ бил позајмен на клубот од Сегунда Дивизион, Реус Депортиво до крајот на сезоната. Како резервна опција за Пичу Атиенца и Хесус Олмо, тој настапил на единаесет натпревари. Својот прв професионален гол додека бил во клубот го постигнал во поразот на неговиот тим на домашен терен со 1:2 од екипата на Кордоба. Тоа се случило на 4 декември 2016 година
Црвена ѕвезда Белград
На 7 јули 2017 година, Бабиќ потпишал едногодишен договор како позајмрн играч со српскиот Суперлигашки клуб Црвена ѕвезда од Белград. Во средината на сезоната 2017-18, Црвена звезда го откупила неговиот договор и Бабиќ потпишал со клубот регуларен договор н подолго за сума од 800.000 евра. На 9 февруари 2018 година, потпишал нов четиригодишен договор со Црвена ѕвезда од Белград. Бабиќ својот прв гол за Црвена звезда го постигнал во победата од 5:2 на гостински терен кај Младост во Лучани на 1 април 2018 година, на асистенција на Славољуб Срниќ од позиција на корнер. На 12 август 2018 година, тој постигнал гол во победата од 3:0 на домашен терен против тимот наСпартак од Суботица.
Алмерија (како позајмен играч)
На 30 август 2021 година, Бабиќ се вратил во Шпанија откако се согласил на едногодишна позајмица со тимот на УД Алмерија кој се натпреварува во втората шпанска лига.
Репрезентација
Бабиќ ја претставувал Србија на УЕФА првенството до 19 години во 2014 година, кога тимот бил елиминиран во полуфиналето од репрезентацијата на Португалија. Тој бил редовен член на тимот во репрезентацијата што го освоила Светскиот куп на ФИФА У-20 (за играчи до 20 години) во 2015 година.
ФК Њукасл Јунајтед
Њукасл Јунајтед Фудбал Клуб (на англиски Newcastle United Football Club) или ФК Њукасл Јунајтед е англиски фудбалски клуб од градот Њукасл Апон Тајн. Клубот е основан во 1892 со спојување на два локални клуба Њукасл Ист Енд и Њукасл Вест Енд и откако постои ги игра своите домашни натпревари на стадионот Сент Џејмс Парк. Клубот е член на Премиер лигата во сите, освен две сезони од историјата на натпреварувањето, и исто така никогаш не испаднал под второто ниво на англискиот фудбал, откако се приклучил на Фудбалската Лига во 1893 година. Во 2007 година, долгорочниот претседател и сопственик на клубот Сер Џон Хол го продаде својот удел во клубот на Мајк Ешли.
Њукасл има освоено четири лигашки наслови како и 6 ФА Купа, додека нивен најголем успех во евро-турнирите е освојувањето на купот на велесаемските градови во 1969 година како и Интертото Купот во 2006 година. Тие се на 8-мо место по бројот на освоени трофеи меѓу англиските екипи. Најголем соперник на Њукасл му е тимот на Сандерленд со кого го игра популарното Дерби на Тајн и Вер уште од 1898 година. Тимот игра во за нив препознатливата црно-бела комбинација, а главен прекар на клубот е Страчките.
Бои на клубот
Главни бои на Њукасл Јунајтед се црната и белата, кој се нормално распоредени од горе надолу. Во почетокот играчите на Њукасл носеле црвени дресови, но како со текот на времето кога сè повеќе тимови во Англија почнуваат да носат црвени дресови како на пр. Ливерпул и Арсенал, ги менуваат своите дресови во црно-бела комбинација. Од тогаш па сè до денес боите на клубот се тие и во оваа комбинација Њукасл ги игра своите домашни натпреврари. Што се однесува до дресовите за гостинските натпревари тие се менувале со текот на времето, во почетокот биле сини, подоцна жолти, па сиви, црни, зелени, а моменталните гостински дресови на клубот се со бордо-црна боја.
Стадион
Низ историјата на Њукасл Јунајтед, нивниот дом секогаш бил Сент Џејмсис Парк-најстариот и најголемиот фудбалски стадион во Севернo-Источна Англија, а шести по големина фудбалски стадион во Обединетото Кралство. Тој бил домаќин на 10 меѓународни фудбалски натпревари на сениорско ниво, од кој првиот во 1901 година, а последниот во 2005 година. Сент Џејмс Парк беше употребен како место на кое се играше фудбал и на Летните олимписки игри 2012 и исто така ќе се користи за претстојното Светско првенство во рагби во 2015 година. Капацитетот на стадионот е 52 404 места за седење. Во ноември 2011 година сопственикот на Њукасл Мајк Ешли ги продал правата на стадионот на спонзорите, па името на стадионот е променето во Спортс Дајрект Арина.
Навивачи
Навивачите на Њукасл, сите заедно, се познати под едно име Toon Army (превод на мак. Тун армија), но исто така познати се и некој прекари на навивачките групи како Geordies (жордицата) и the Magpies (страчките). Geordies ги нарекуваат заради тоа што така се нарекуваат луѓето кој живеат во градот Њукасл, додека the Magpies или страчки заради боите на клубот, којшто се исти со боите на пердувите на оваа птица (црно бела боја). Многу англиски медиуми велат дека Тун Армијата е една од најдобрите навивачки групи во Англија и на Островот, а најдобар доказ за тоа е посетеноста на Сент Џејмс Парк кој е еден од најисполнетите стадиони во Англија за време на натпреварите. Освен во Англија Њукасл Јунајтед има навивачки групи и во други делови на светот како на пр.: во Скандинавија, Исланд, Австралија, САД, Италија итн. Од познатите личности навивачи на Њукасл Јунајтед се и: поранешниот премиер на Велика Британија Тони Блер, потоа гитаристот на Ајрон Мејден Џеник Герс, и фронтменот на AC/DC Брајан Џонсон.
Соперници
Покрај Сандерленд со кого го игра Дербито Тајн и Вер, втор најлут соперник на Њукасл Јунајтед е Мидлсбро со кој се среќава во Дербито Тајн и Тис.
Чедем
Чедем (словенечки: Čedem) — населба во Општина Брежице во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долењска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
Црква Свети Јован на коњ (Киев)
Црквата Свети Јован на коњ (украински: Храм святого мученика Іоанна Воїна) е црква која се наоѓа во Киев, Украина.
Црквата претставува правосдлавен храм кој се наоѓа во селото Биковиња. Во 2004 година била изградена црквата, а во 2007 година бил осветен од страна на митрополитот Владимир.
Црквата располага со дневно училиште. Часовите се одржуваат секоја недела по Божествената литургија, а во зимскиот период секоја сабота пред вечерата.
Храмот е отворен секој ден од 8:30 до 17:00. Црковни служби се одржуваат секоја недела и на државните празници.
Нојштат (Ајхсфелд)
Нојштат (Neustadt) — село и поранешна општина во округот Ајхсфелд, во Тирингија, Германија. Од 1 декември 2010 е дел од општината Ам Омберг.
Национален парк Полеси
Национален парк Полеси (Poleski Park Narodowy) — национален парк во Лублинското Војводство, источна Полска, во полскиот дел на историскиот регион Полесија. Создаден е во 1990 година на површина од 48,13 квадратни километри, опфаќа голем број поранешни зачувувања на тресет: Дурн Марш (Дурне Багно), езерото Мозне (Језиоро Мозна), езерото Дуги, Оржовскиот Питленд (Торфовиско Оржовски). Во 1994 година, неговата големина била зголемена со додавањето на Бабновиот Марш (Бавно Бубн), мочурлив терен во непосредна близина на паркот. Во моментов, паркот зафаќа 97,62 квадратни километри, од кои шумите сочинуваат 47,8 км2, и вода и пустелија 20,9 км2.
Идејата за создавање на Национален парк во полскиот дел на Полесие за првпат се појавила во 1959 година. Во текот на следните години, неколку зачувани организираа овде, а во 1982 година владата објави создавање на паркот Полески Крајобразови (парк на пејзажот Полеси). Во моментов, иако инфраструктурата на Полесие е доста развиена, туристите ретко ја посетуваат.
Националниот парк и соседните области го формираат биосферен резерват Западен Полесие, назначен од УНЕСКО во 2002 година. Националниот природен парк Шатски е во непосредна близина на украинската страна на границата. Паркот е заштитен и според Рамсарската конвенција како важна локација на мочуриштата.
Историја за време Втората светска војна
По инвазијата на Полска, Нацистичка Германија планирала да постави „еврејска резервација“ во националниот парк Полесие, познат по мочурливата природа. оваа резервација му беше доделена задача на Адолф Ајхман да ги отстрани сите Евреи од Германија, Австрија и Протекторатот на Бохемија и Моравија. Првиот краткорочен план што требало да се спроведе било да се концентрираат Евреите околу Ниско. Депортациите започнале во октомври 1939 година. „Планот Ниско“ првично имал за цел да отстрани 80.000 Евреи од т.н. Големиот германски рајх, бил укинат во април 1940 година. До тоа време 95.000 Евреи главно од Полска веќе биле депортирани на овие простори. Тие биле притиснати да работат во камповите на РСХА на Генералплан Ост. Меѓутоа, до средината на октомври повторно заживеала идејата за „еврејска резервација“. Акциите за раселување поврзани со овој план продолжиле до јануари 1941 година под Глобочник, и вклучувале и Евреи и Полјаци. Биле создадени околу 51 логор, но понатамошните планови за депортација до 600.000 дополнителни Евреи во резервацијата во Лублин пропаднаа поради логистички фактори. Забележително, за помалку од две години целиот округ би се дал на индустриско убиство на стотици илјади Евреи за време на операцијата Рајнхард.
Географија
Паркот се наоѓа помеѓу езерата Лечна и Волдава. На југ се граничи со Лублин Апланд, на север со регионот Подлаские и на запад со Масовија. Делови од неговите шуми може да се сметаат како тундра, што е единствено во континентална Европа и е карактеристично за рускиот Сибир. Теренот на паркот е рамен, со бројни езера и тресетишта.
Екологија
Од растителните видови, поголемиот дел е составен од борални растенија, типични за другите делови на северна Европа, но има и некоја флора на Атлантикот, бидејќи лежи на границата на овие важни растителни региони. Регионот кој е особено богат со флора е Багно Бубн. Животот на животните е обилен, вклучувајќи 21 вид риба, 12 видови водоземци, 6 видови влекачи и до 150 видови птици (вклучително и неколку орели во опасност). Од 35 видови цицачи, може да се посочат видри, лосови, дабар и лилјаци.
Екосистемите на мочуришта и тресетишта, кои доминираат во пределот на паркот, се сметаат за многу деликатни и лесно можат да бидат под влијание на неколку надворешни фактори. Некои несреќни промени беа направени со одводнување на мочуришта, кои се случија главно за време на Втората светска војна, кога областа станала во фокусот на нацистичкиот германски „План Лублин и Ниско“. Сепак, најважната закана за животот на паркот е неговата близина до сливот на јаглен Лублин, кој се наоѓа на помалку од 2 километри од заштитната зона на паркот.
Паркот вклучува загрозена важна област за птици „Бабнов Марш“ од Полска.
Култура
Во селото Зачуце Старе има културен центар со музеј. Постои и мала научна изложба.
Жорданово неравенство
Во математиката, жордановото неравенство, именувано по Камиј Жордан, вели дека
Може да се докаже преку геометријата на кружниците (види цртеж).
Новоирски јазици
Новоирските јазици сочинуваат подгрупа на мезомеланезиските јазици од јазичното семејство на австронезиски јазици. Јазиците се зборуваат на островот Нова Ирска во Папуа Нова Гвинеја.
Класификација
Базата на основни австронезиски зборови од 2008 ја дава следнава класификација на јазиците:
Базата ги отстранила северозападните соломонски јазици и неханско-бугенвилските јазици од оваа група, а кои традиционално се сметаат за новоирски. Базата не ги зела предвид јазиците:
Според Етнолог, групата е составена од :
Битката кај Бистрица Лесна
Битката кај Бистрица Лесна (хрватски: Bitka kod Bistrice Lesne) – расказ на хрватскиот писател Мирослав Крлежа.
Содржина
Во „Битката кај Бистрица Лесна“ се раскажува за смртта на десетарот Мато Песек и шестмина војници во Битката кај Бистрица Лесна за време на Првата светска војна. Тие живееле тежок и сиромашен селски живот, а почетокот на војната го дочекале наивно, без да ги предвидат кобните последици. Но, потоа, со разгорувањето на војната, кај нив исчезнал ентуизијазмот и тие посакувале само да се вратат дома. Војникот Вид Трдак безуспешно ја молел власта во Загреб да се погрижи за двете мали деца кои останале сами по смртта на мајка им; војникот Штеф Лоборец само што се оженил и веќе бил однесен на фронтот, каде бил ранет и добил решение за отсуство, но повторно бил однесен на фронтот, не успевајќи ниту да добие здрави чевли; војникот Матија Криж добил писма од две девојки кои го сакале; и војникот Фрањо Блажек добил писмо од една девојка додека неговата жена била на умирање, а татко му пишувал молби за негова демобилизација; војникот Имбро Пецак добил писмо од сопругата која попусто пишувала молби за тој да биде демобилизиран; од десетарот Песек останал само часовникот кој го добил за награда за еден успешно решен ребус; Штеф Лоборец умрел без да знае дека неговата млада жена станала алкохоличарка мислејќи дека тој загинал...
Гелтиншки Залив (амт)
Гелтиншки Залив (Geltinger Bucht) — општинска заедница во округот Шлезвиг-Фленсбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Нејзиното седиште е во Штајнбергкирхе. Била создадена на 1 јануари 2008 година со спојување на поранешните општински заедници Гелтинг и Штајнбергкирхе. Општинската заедница Гелтиншки Залив се состои од следниве општини:
Димитар Ацев
Димитар Ацев — македонски учител и комунистички деец кој делувал во редовите на Бугарската комунистичка партија во првите децении на XX век. Учетвувал во подготовката и организирањето на Септемвриското востание. Бил убиен од страна на членовите на ВМРО. Како причина за неговото убиство од страна на ВМРО било наведено непочитувањето на договорот помеѓу ВМРО и БКП од последната за неширење на востанието во Пиринска Македонија.
Животопис
Димитар Ацев е роден во 1893 година во Берово, тогаш е во Османлиското Царство. Завршил во егзархиското педагошко училиште во Скопје. Во 1912 година станал член на Бугарската работничка социјалдемократска партија (тесни социјалисти). Учествува во Првата светска војна и во т.н Владајски бунт. Во период помеѓу 1920 - 1921 година бил учител во селото Крупник, каде формирал јадро група на БКП. Станал секретар на Окружниот комитет на БКП во Горна Џумаја. Пишувал во Работнички весник. Во 1923 година учествувал во подготовката на т.н Септемвриско востание. Под негова команда била Горноџумајскиот востанички одред.
Мионица
Мионица е град и општина сместен во Колубарски Округ во западна Србија. Од 2011 населението на градот е 1.571, додека населението на општината е 14.263 жители.