cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Трет Рајх
Започнувајќи од крајот на 1930-тите, Нацистичка Германија побарала повеќе агресивни територијални барања, заканувајќи се на војна ако не се исполнет. Германија ја презела Австрија и Чехословачка во 1938 и 1939 година. Хитлер направил пакт со Јосиф Сталин за ненапаѓање и ја нападнал Полска во септември 1939 година, започнувајќи ја Втората светска војна во Европа. Во сојуз со Италија и помалите Сили на Оската, Германија го освоила најголемиот дел од Европа до 1940 година и се заканувала на Велика Британија. Рајхкомисаријат ја презела контролата врз освоените области и една германска администрација била основана во она што останало од Полска. Евреите и другите кои се сметале за непожелни биле затворени, убиени во нацистички концентрациони логори и логори за истребување, или убивани.
По германската инвазија на Советскиот Сојуз во 1941 година, плимата постепено се свртела против нацистите, кои претрпеле големи воени порази во 1943 година. Големото воздухопловно бомбардирање на Германија ескалирало во 1944 година и Силите на оската биле поразени во Источна и Јужна Европа. По сојузничката инвазија на Франција, Германија била освоена од Советскиот Сојуз од исток и од другите сојузнички сили од запад и капитулирала за една година. Одбивањето на Хитлер да признае пораз довело до масовно уништување на германската инфраструктура и дополнителни смртни случаи поврзани со војната во завршните месеци на војната. Победничките сојузници иницирале политика на денацификација и одвеле многу на преживеаното нацистичко раководство на суд за воени злосторства на судењата во Нирнберг.
Име
Официјалното име на државата било Deutsches Reich од 1933 до 1943 и Großdeutsches Reich од 1943 до 1945, додека вообичаените англиски термини биле „Нацистичка Германија“ и „Третиот рајх“. Вториот, усвоен од нацистичката пропаганда како Drittes Reich, за првпат бил користен во книгата на Артур Мелер ван ден Брук од 1923 година. Книгата го смета Светото Римско Царство (962-1806) како прв Рајх и Германското Царство (1871-1918) како втор. Нацистите го користеле за да го легитимизираат нивниот режим како наследничка држава. По преземањето на власта, нацистичката пропаганда ретроактивно ја нарекла Вајмарска Република како Zwischenreich („Привремен Рајх“).
Позадина
Германската економија доживеала сериозни проблеми по завршувањето на Првата светска војна, делумно поради плаќањата за репарации кои се барале според договорот од Версај од 1919 година. Владата отпечатила пари за да ги изврши плаќањата и да го отплати воениот долг на земјата, но како резултат на тоа, хиперинфлацијата довела до надуени цени за стоки за широка потрошувачка, економски хаос и немири за храна. Кога владата ги исполнила своите плаќања за репарации во јануари 1923 година, француските војници ги окупирале германските индустриски области долж Рур по кое следеле големи граѓански немири.
Национал-социјалистичката германска работничка партија (НСДАП) била преименувана како наследник на Германската работничка партија, основана во 1919 година, една од неколкуте екстремно десничарски политички партии кои биле активни во Германија. Партиската платформа вклучувала отстранување на Вајмарската Република, отфрлање на условите од Версајскиот договор, радикален антисемитизам и анти-болшевизам. Тие ветиле силна централна влада, зголемен лебенсраум (простор за живеење) за германските народи, формирање на национална заедница заснована на раса и расна чистка преку активно сузбивање на Евреите, кои ќе бидат лишени од нивното државјанство и граѓански права. Нацистите предложиле национално и културно обновување врз основа на Националистички покрет.
Кога берзата во САД се урнала на 24 октомври 1929 година, ефектот во Германија бил тежок. Милиони биле отпуштени од работа и неколку големи банки се распаднале. Хитлер и НСДАП биле подготвени да ја искористат ситуацијата за да добијат поддршка за нивната партија. Тие ветиле дека ќе ја зацврстат економијата и ќе обезбедат работни места. Многу гласачи одлучиле дека НСДАП е способен да го врати редот, да ги смири граѓанските немири и да ја подобри меѓународната репутација на Германија. По Сојузните избори од 1932 година, НСДАП била најголемата партија во Рајхстагот, со 230 места или 37,4% од гласовите.
Подем на партијата
Во ноќта на 27 февруари 1933 година зградата на Рајхстагот била запалена. Маринус ван дер Лубе, холандски комунист, бил прогласен за виновен за започнување на пожарот. Хитлер објавил дека пожарот го означил почетокот на комунистичкото востание. Насилното сузбивање на комунистите од страна на Штурмабтајлунг (СА) било спроведено на национално ниво и четири илјади членови на Комунистичката партија на Германија биле уапсени. Указот на Фирерот за заштита на народот и државата, наметнат на 28 февруари 1933 година, ги укинал повеќето германски граѓански слободи, вклучувајќи ги и правата на собирање и слободата на печатот. Уредбата, исто така, им дозволила на полицијата да ги приведе на неодредено време без обвинение или судски налог. Легислативата била проследена со пропаганден блиц што довело до јавна поддршка за оваа мерка.
Во март 1933 година бил усвоен амандман на Вајмарскиот устав кој му дозволил на Хитлер и неговиот кабинет да донесуваат закони, па дури и закони кои го прекршиле Уставот - без согласност на претседателот или Рајхстагот. Бидејќи нацрт-законот барал да помине две третини од мнозинството, нацистите ги користеле одредбите од Указот на фирерот во Рајхстагот за да задржат неколку пратеници на Социјалдемократите, а комунистите веќе биле забранети. Веќе во јуни биле забранети и социјалдемократите. Останатите политички партии биле распуштени, а на 14 јули 1933 година Германија станала де-факто еднопартиска држава бидејќи основањето на нови партии било нелегално. Понатамошните избори во ноември 1933, 1936 и 1938 биле контролирани од нацистите, и победила партијата НСДАП со мал број на независни избраници. Во јануари 1934 година биле укинати регионалните државни парламенти и Рајхсратот (Федерална Горна куќа).
Нацистичкиот режим ги укинал симболите на Вајмарската Република - вклучувајќи го и црното, црвеното и златното знаме - и го усвоила преработениот империјален симболизам. Претходното царско црно, бело и црвено триколорно знаме било вратено како едно од двете официјални знамиња на Германија. Второто било свастичкото знаме на НСДАП, кое станало единствено национално знаме во 1935 година. Химната на НСДАП станала втора државна химна.
Хитлер знаел дека оживувањето на економијата е од витално значење. Германија сè уште била во тешка економска ситуација, бидејќи милиони биле невработени и билансот на трговскиот дефицит бил застрашувачки. Во 1934 година, со искористување на дефицитот, биле преземени проекти за јавни работи, создавајќи 1,7 нови работни места само во 1934 година. Просечните плати и на час и неделно започнале да се зголемуваат.
Барањата на Штурмабтајлунг (СА) за поголема политичка и воена моќ предизвикало загриженост меѓу воените, индустриските и политичките водачи. Како одговор, Хитлер го исчистил целото раководство на Штурмабтајлунг во т.н. Ноќ на долгите ножеви, која се одвила од 30 јуни до 2 јули 1934 година. Хитлер го нападнал Ернст Рем и другите водачи на Штурмабтајлунг, кои заедно со голем број политички противници на Хитлер (како што се Грегор Штрасер и поранешниот канцелар Курт фон Шлајхер) биле фатени, уапсени и застрелани.
На 2 август 1934 година, починал фонд Хинденбург. Претходниот ден владата усвоила „Закон за највисока државна канцеларија на Рајхот“, во која се вели дека по смртта на Хинденбург канцеларијата на претседателот ќе биде укината и нејзините овластувања биле споени со оние на канцеларот. Така Хитлер станал шеф на државата, како и шеф на владата и формално бил именуван како фирер и канцелар. Германија станала тоталитарна држава со Хитлер на чело. Како шеф на државата, Хитлер станал и врховен командант на вооружените сили. Новиот закон ја изменил традиционалната заклетва на лојалност на војниците, така што тие лично ја потврдувале лојалноста кон Хитлер, наместо кон канцеларијата на врховниот командант или на државата. На 19 август, спојувањето на претседателството со канцеларството го одобриле 90% од електоратот.
Почнувајќи од април 1933 година, голем број мерки што го дефинираат статусот на Евреите и нивните права биле воспоставени на регионално и национално ниво. Иницијативите и законските овластувања против Евреите кулминирале со воспоставувањето на законите од Нирнберг од 1935 година, со што биле одземени нивните основни права. Нацистите во следниот период го презеле од Евреите нивното богатство, нивното право да стапат во брак со не-Евреи и нивното право да заземаат многу области на трудот (како практикување на право, медицина или да работат како едукатори). Тие на крајот ги прогласиле за непожелни да останат меѓу германските граѓани и општество, кои со текот на времето ги дехуманизирале Евреите. Веројатно овие дејства ги десензитизирале Германците до степен до кој резултирало со Холокаустот. Етничките Германци кои одбиле да ги уништат Евреите или кои покажале знаци на отпор кон нацистичката пропаганда, биле ставени под надзор од Гестапо, ги отстраниле нивните права или биле испратени во концентрациони логори. НСДАП ја добил и ја легитимирал моќта преку своите првични револуционерни активности, потоа преку манипулација со правните механизми, користењето на полициските овластувања и проширувањето на овластувањата за сите државни и федерални институции.
Милитаристичка надворешна политика
Уште во февруари 1933 година, Хитлер објавил дека мора да започне реорганизација на земјата, иако првично, за да се стори тоа било во спротивност со Версајскиот договор. Една година подоцна тој им кажал на своите воени водачи дека 1942 година била цел на војната на исток. Тој ја извадил Германија од Лигата на народите во 1933 година, тврдејќи дека нејзините клаузули за разоружување биле неправедни, бидејќи тие се однесувале само на Германија. Саар, кој бил ставен под надзор на Лигата на нациите веќе 15 години по крајот на Првата светска војна, гласал во јануари 1935 година да стане дел од Германија. Во март 1935 година, Хитлер објавил дека Рајхсверот ќе се зголеми на 550.000 сили и ќе се создаде воздухопловна сила. Велика Британија се согласила дека на Германците ќе им биде дозволено да изградат поморски флота со потпишувањето на Англо-германскиот поморски договор на 18 јуни 1935 година.
Кога Италијанската инвазија на Етиопија довела до само благи протести на британската и француската влада, Хитлер на 7 март 1936 година го употребил Француско-советскиот договор за взаемна помош како изговор, за да нареди на Вермахт Хеер да маршира со сила од 3.000 војници во демилитаризираната зона во Рајнската област по кое бил прекршен Версајскиот договор. Бидејќи територијата била дел од Германија, британската и француската влада не чувствувале дека обидот за спроведување на договорот бил достоен за ризик од војна. На еднопартиските избори што се одржале на 29 март, НСДАП добил поддршка од 98,9% од гласовите. Во 1936 година, Хитлер потпишал Антикоминтернски пакт со Јапонија и договор за ненапаѓање со Фашистичка Италија на Бенито Мусолини, кој наскоро се вклучил во т.н. Оска Рим-Берлин.
Хитлер испратил воздушни и оклопни единици да им помогне на националистичките сили на генерал Франциско Франко во Граѓанската војна во Шпанија, која започнала во јули 1936 година. Советскиот Сојуз испратил помала сила за помош на републиканската влада. Франковите националисти победиле во 1939 година и станале неформален сојузник на Нацистичка Германија.
Австрија и Чехословачка
Во февруари 1938 година, Хитлер му нагласил на австрискиот канцелар Курт фон Шушниг за потребата на Германија да ги обезбеди своите граници. Шушниг закажал референдум во врска со австриската независност за 13 март, но Хитлер побарал тој да биде поништен. На 11 март, Хитлер испратил ултиматум кон Шушниг, барајќи да ја предаде целата моќ на австриската НСДАП или да се соочи со инвазија. Вермахтот влегол во Австрија следниот ден, за да биде поздравен со ентузијазам од страна на населението.
Република Чехословачка била дом на значително малцинство на Германци, кои живееле претежно во Судетенланд. Под притисок од сепаратистичките групи во Судетската германска партија, чехословачката влада понудила економски отстапки во регионот. Хитлер одлучил да го вклучи не само Судетенланд, туку цела Чехословачка во Рајхот. Нацистите презеле пропагандна кампања за да се обидат да дадат поддршка за инвазијата. Највисоките водачи на вооружените сили се спротивставиле на планот, бидејќи Германија сè уште не била подготвена за војна.
Кризата довела до подготовки за војна од страна на Британците, Чехословаците и Франција (сојузник на Чехословачка). Во обид да избегне војна, британскиот премиер Невил Чемберлен организирал серија состаноци, чиј резултат бил Минхенскиот договор, потпишан на 29 септември 1938 година. Чехословачката влада била принудена да ја прифати анексијата на Судетенланд во Германија. Чемберлен бил пречекан со радост кога слетал во Лондон, велејќи дека донел „мир за нашето време“. Договорот траел шест месеци пред Хитлер да ја заземе останатата територија на Чешка во март 1939 година. Во Словачка била создадена марионетска држава.
Австриските и чешките девизни резерви биле заземени од нацистите, како и резервите на суровини како што се метали и стоки како оружје и авиони, кои биле испратени во Германија. Индустрискиот конгломерат Раманхерке Херман Геринг (Reichswerke Hermann Göring) ја презел контролата врз објектите за производство на челик и јаглен во двете земји.
Полска
Во јануари 1934 година, Германија потпишала пакт за ненапаѓање со Полска, што ја нарушила француската мрежа на анти-германски сојузи во Источна Европа. Во март 1939 година, Хитлер побарал враќање на слободниот град Данциг и полскиот коридор, територија која ја одделило Источна Прусија од остатокот од Германија. Британците објавиле дека ќе дојдат на помош на Полска доколку биде нападната. Хитлер, верувајќи дека Британците всушност не би презеле акција, наредил планот за инвазија да биде подготвен за целниот датум од септември 1939 година. На 23 мај, Хитлер ги опишал своите на своите генерали својот генерален план да ја прошири германската територија кон исток на сметка на Полска и тој очекувал дека овој пат тие ќе бидат исполнети со сила.
Германците го потврдиле својот сојуз со Италија и потпишале пакт за ненапаѓање со Данска, Естонија и Латвија, додека трговските врски биле формализирани со Романија, Норвешка и Шведска. Хитлеровиот министер за надворешни работи, Јоаким фон Рибентроп, во преговорите со Советскиот Сојуз го организирал пактот за ненапаѓање, Пактот Молотов-Рибентроп, потпишан во август 1939 година. Договорот, исто така, содржал тајни протоколи кои ја поделиле Полска и балтичките држави во германски и советски сфери на влијание.
Надворешна политика
Воената надворешна политика на Германија вклучувала создавање на сојузнички влади под директна или индиректна контрола од Берлин. Главната цел била да се добијат војници од високите сојузници како Италија и Унгарија и работници и снабдување со храна од потчинетите сојузници како Вишиевска Франција. До крајот на 1942 година, на Источниот Фронт имало 24 дивизии од Романија, 10 од Италија и 10 од Унгарија. Германија презела целосна контрола во Франција во 1942 година, Италија во 1943 година и Унгарија во 1944 година. Иако Јапонија била моќен сојузник, односот бил оддалечен помеѓу двете земји, со мала координација или соработка. На пример, Германија одбила да ја сподели својата формула за синтетичко масло од јаглен до крајот на војната.
Епидемија на војна
Од почетокот на војната, британската блокада на пратки во Германија влијаела врз економијата на Рајхот. Германците биле особено зависни од странските резерви на нафта, јаглен и жито. За да ги заштити шведските рудници од железна руда во Германија, Хитлер наредил напад врз Норвешка, што се случил на 9 април 1940 година. Голем дел од земјата била окупирана од германските трупи до крајот на април. Исто така, на 9 април, Германците ја нападнале и окупирале Данска.
Освојување на Европа
И покрај одлуките на многумина негови високи воени офицери, Хитлер наредил напад врз Франција и Ниските Земји, кој започнал во мај 1940 година. Германските сили бргу ги освоиле Луксембург, Холандија и Белгија и Франција се предала на 22 јуни. Неочекуваниот брз пораз на Франција резултирало со пораст на популарноста на Хитлер и пораст во воената треска.
Нацистите заплениле илјадници локомотиви и возен парк, складишта на оружје и суровини како што се бакар, калај, масло и никел. Бариерите во трговијата довеле до затајување, црни пазари и неизвесност околу иднината. Снабдувањето со храна станало несигурно, производството паднало во поголемиот дел од Европа, но не толку колку што за време на Првата светска војна. Грција доживеала глад во првата година на окупација и Холандија во последната година од војната.
Хитлер започнал мировни преговори со новиот британски водач Винстон Черчил, кој бил отфрлен во јули 1940 година. Големиот адмирал Ерих Редер го советувал Хитлер во јуни дека супериорноста на воздухот е предуслов за успешна инвазија на Британија, па Хитлер наредил серија воздушни напади врз воздухопловните бази на Кралските воздушни сили (РАФ) и радарските станици, како и вечерни воздушни напади врз британските градови, вклучувајќи ги Лондон, Плимут и Ковентри. Германскиот Луфтвафе не успеал да ги порази Кралските воздушни сили во она што станало познато како Битка за Британија, а до крајот на октомври Хитлер сфатил дека супериорноста на воздухот не може да се постигне. Тој трајно ја одложил инвазијата, план што командантите на Вермахтот никогаш не го сфатиле целосно сериозно. Неколку историчари, меѓу кои и Ендру Гордон, веруваат дека главната причина за неуспехот на планот за инвазија се должи на супериорноста на Кралската морнарица, а не на активностите на Кралските воздушни сили.
На 22 јуни 1941 година, спротивно на Пактот Молотов-Рибентроп, 5,5 милиони војници на Оската го нападнале Советскиот Сојуз. Покрај наведената цел на Хитлер за стекнување лебенсраум, оваа голема офанзива (кодно име Операција Барбароса) имала за цел да го уништи Советскиот Сојуз и да ги искористи неговите природни ресурси за последователна агресија врз западните сили. Реакцијата меѓу Германците била прифатена со изненадување и вознемиреност, бидејќи многумина биле загрижени колку долго војната ќе продолжи и дали Германија ќе може да победи во војна која се водела на два фронта.
Преку инвазијата се освоила огромна област, вклучувајќи ги и Балтичките републики, Белорусија и Западна Украина. По успешната битка кај Смоленск, Хитлер наредил на Армиската Група „Центар“ да го прекине својот напредок кон Москва и привремено да ги пренасочи своите групи за помош во опкружувањето на Ленинград и Киев. Оваа пауза и обезбедило на Црвената армија можност да мобилизира свежи резерви. Московската офанзива, која продолжила во октомври 1941 година, завршила катастрофално за германските сили во декември. На 7 декември 1941 година, Јапонија го нападнала Перл Харбор. Четири дена подоцна, Германија објавила војна на САД.
Reichsleiter Rosenberg Taskforce била дел од организацијата која основана за ограбување на уметнички дела и културен материјал од еврејските колекции, библиотеки и музеи ширум Европа. Околу 26.000 железнички возила на уметнички богатства, мебел и други ограбени предмети биле испратени во Германија само од Франција. Покрај тоа, војниците ограбувале или купувале стоки како што се производи и предмети за облека кои станале потешки за да се добијат во Германија.
Пресвртна точка и колапс
Германија и Европа како целина биле речиси целосно зависни од странскиот увоз на нафта. Во обид за разрешување на постојаниот недостиг, во јуни 1942 година Германија ја започнала операцијата Блау, офанзива против кавкаските нафтени полиња. Црвената армија започнала со контра-офанзива на 19 ноември и ги опколила силите на Оската, кои биле заробени во Сталинград на 23 ноември. Геринг го уверил Хитлер дека 6-тата армија може да биде снабдена преку воздух, но тоа се покажало како неможно. Одбивањето на Хитлер да дозволи повлекување довело до смрт на 200.000 германски и романски војници. Од 91.000 мажи кои се предале во градот на 31 јануари 1943 година, само 6.000 преживеани се вратиле во Германија по војната. Советските сили продолжиле да ги притискаат напаѓачите кон запад по неуспешната германска офанзива во Битката кај Курск и до крајот на 1943 година Германците ги изгубиле повеќето од нивните територијални придобивки во Источна Европа.
Во Египет, во октомври 1942 година, британските сили на чело со маршалот Бернард Монтгомери биле поразени од Африканскиот Корпус на Ервин Ромел. Сојузниците слетале во Сицилија во јули 1943 година и во Италија во септември. Во меѓувреме, американските и британските бомбардери со седиште во Велика Британија започнале со операциите против Германија, а многу летови биле намерно дадени кон цивилни цели, во обид да го уништат германскиот морал. Наскоро германското производство на авиони не можело да го задржи чекорот со загубите, и без воздушно покривање кампањата за бомбардирање на сојузниците станала уште поразителна. Со таргетирање на нафтените рафинерии и фабрики, тие ги осакатиле германските воени напори кон крајот на 1944 година.
На 6 јуни 1944 година, американските, британските и канадските сили формирале фронт во Франција односно Нормандија. На 20 јули 1944 година, Хитлер преживеал бомбашки напад. Тој наредил брутални репресии, што резултирало со 7.000 апсења и погубување на повеќе од 4.900 луѓе. Неуспешната Арденска офанзива (16 декември 1944 - 25 јануари 1945) била последната голема германска кампања на војната кога советските сили влегле во Германија на 27 јануари. Одбивањето на Хитлер да признае пораз и неговото постојано инсистирање дека војната ќе се води до последниот маж, довело до непотребна смрт и уништување на земјата во последните месеци на војната. Преку неговиот министер за правда, Ото Георг Тирак, Хитлер наредил секој кој не бил подготвен да се бори, треба да биде суспендиран во судница, а илјадници луѓе биле убиени. Во многу области, луѓето им се предале на сојузниците кои се приближувале и покрај предупредувањата на локалните водачи да продолжат да се борат. Хитлер, исто така, наредил уништување на сообраќајот, мостовите, индустриите и друга инфраструктура, а министерот за вооружување, Алберт Шпер, можел да ја задржи оваа наредба да биде целосно спроведена.
За време на Битката за Берлин (16 април 1945 - 2 мај 1945), Хитлер и неговиот персонал живееле во подземниот Фирербункер додека се приближувала Црвената армија. На 30 април, кога советските трупи биле на два блока од Канцеларијата за рајхот, Хитлер и Ева Браун извршиле самоубиство во Фирербункер. На 2 мај, генерал Хелмут Вејдлинг безусловно му го предал Берлин на советскиот генерал Василиј Чујков. Хитлер бил наследен од големиот адмирал Карл Дениц како претседател на Рајхот и Гебелс како канцелар на Рајхот. Гебелс и неговата сопруга Магда извршиле самоубиство следниот ден по убиството на нивните шест деца. На 4-8 мај 1945 година, повеќето од останатите германски вооружени сили се предале безусловно. Германскиот акт за предавање бил потпишан на 8 мај, по повод одбележувањето на крајот на нацистичкиот режим и крајот на Втората светска војна во Европа.
Стапките на самоубиство во Германија се зголемиле по крајот на војната, особено во областите каде што напредувала Црвената армија. Илјадници луѓе (од околу 16.000 жители) извршиле самоубиство во Демин на 1 мај 1945 година, кога 65-тата армија на Советите и на 2-риот Белоруски фронт прво влегле, а потоа и беснееле низ градот, извршувајќи масовни силувања и произволно убивале цивили. Голем број на самоубиства се случиле на многу други локации, вклучувајќи ги и Нојбранденбург (600 мртви), Слупск (1.000 мртви), и Берлин, каде што најмалку 7.057 лица извршиле самоубиство во 1945 година.
Германски жртви
Проценките за вкупниот број германски жртви од војната се движат од 5,5 до 6,9 милиони лица. Студијата на германскиот историчар Рудигер Оверманс го става бројот на германските воени загинати и исчезнати на 5,3 милиони лица, вклучувајќи и 900.000 мажи регрутирани надвор од границите на Германија во 1937 година. Во 2014 година се проценува дека околу 353.000 цивили биле убиени од британското и американското бомбардирање на германските градови. Дополнително 20.000 загинале во копнените напади. Околу 22.000 граѓани загинале за време на Битката за Берлин. Други цивилни смртни случаи вклучуваат 300.000 Германци (вклучувајќи Евреи) кои биле жртви на нацистички политички, расни и верски прогонства и 200.000 кои биле убиени во нацистичката програма за евтаназија. Политичките судови наречени Sondergerichte осудиле околу 12.000 припадници на германскиот отпор на смрт, а граѓанските судови осудиле дополнителни 40.000 Германци. Масовни силувања на германски жени, исто така, се случувло.
На крајот на војната, Европа имала повеќе од 40 милиони бегалци, нејзината економија се распаднала, а 70% од нејзината индустриска инфраструктура била уништена. Помеѓу 12 и 14 милиони етнички Германци побегнале или биле протерани од источно-Средна Европа во Германија. За време на Студената војна, владата на Западна Германија проценила бројка од 2,2 милиони цивили поради протерувањето на Германците и преку принудна работа во Советскиот Сојуз. Оваа бројка останала непозната до 1990-тите, кога некои историчари го кажале бројот на жртвите од 500.000-600.000 потврдени смртни случаи. Во 2006 година, Германската влада ја потврдила својата позиција дека се случиле 2,0-2,5 милиони смртни случаи.
Територијални промени
Како резултат на нивниот пораз во Првата светска војна и како резултат на Версајскиот договор, Германија ги загубила Алзас-Лорен, Северен Шлезвиг и Мемел. Сар привремено станал протекторат на Франција под услов нејзините жители подоцна да одлучат со референдум конн земја ќе се приклучат, а Полска станала посебна држава со даден пристап до морето преку создавањето на полскиот коридор, кој ја одделила Прусија од остатокот од Германија, додека Данциг станал слободен град.
Германија повторно ја презела контролата врз Сар преку референдум одржан во 1935 година и ја анектирала Австрија преку Аншлусот од 1938 година. Минхенскиот договор од 1938 година ја дал на Германија контролата над Судетенланд, а шест месеци подоцна Германија ја презела контролата од остатокот од Чехословачка. Под закана од инвазија на море, Литванија ја предала областа Мемел во март 1939 година.
Помеѓу 1939 и 1941 германските сили ја нападнале Полска, Франција, Луксембург, Холандија, Белгија и Советскиот Сојуз. Мусолини го отстапи Трст, Јужен Тирол и Истра на Германија во 1943 година. Во областа иле создадени две марионетни држави.
Окупирани територии
Некои од освоените територии биле инкорпорирани во Германија како дел од долгорочната цел на Хитлер за создавање на Голем Германски Рајх. Неколку области, како Алзас-Лорен, биле ставени под надлежност на Гау (регионален округ). Надвор од инкорпорираните територии биле Рајхскомесаријатот, и квазиколонијални режими формирани во некои окупирани земји. Областите ставени под германска администрација биле Протекторат Чешка и Моравија, Рајхскомесаријат Остланд (опфаќајќи ги балтичките држави и Белорусија) и Рајхскомесаријат Украина. Освоените области на Белгија и Франција биле ставени под контрола на Воената администрација во Белгија и Северна Франција. Белгискиот Еупен-Малмеди, кој бил дел од Германија до 1919 година, бил припоен. Дел од Полска била припоена кон Рајхот, а генералната влада била основана во окупирана Централна Полска. Владите на Данска, Норвешка и Холандија биле ставени под цивилни администрации во кои во голема мера биле вработени нацисти. Хитлер имал намера по крајот на војната, голем дел од овие територии да ги вклучи во составот на неговата држава.
Повоени промени
Со издавањето на Берлинската декларација на 5 јуни 1945 година, а подоцна и со создавањето на Сојузничкиот контролен совет, четирите сојузнички сили привремено го презеле управувањето со Германија. На конференцијата во Потсдам во август 1945 година, сојузниците се договориле за сојузничка окупација и за денацификација на земјата. Германија била поделена на четири зони, секоја окупирана од една од сојузничките сили. Бидејќи повеќето индустриски области биле во западните зони, на Советскиот Сојуз му биле дадени дополнителни репарации.Сојузниот контролен совет ја распуштил Прусија на 20 мај 1947 година. Помош во Германија започнала да пристигнува од САД според Маршаловиот план во 1948 година. Окупацијата траела до 1949 година, кога биле создадени земјите Источна Германија и Западна Германија. Во 1970 година, Германија ја финализирала својата граница со Полска со потпишување на договорот од Варшава. Германија останала поделена до 1990 година, кога сојузниците се откажале од сите тврдења на германската територија со Договорот за конечната спогодба во однос на Германија, според кој Германија, исто така, се откажала од тврдењата за териториите изгубени за време на Втората светска војна.
Идеологија
НСДАП била екстремно десничарска политичка партија која својот замав го направила за време на социјалните и финансиските превирања што се случиле со почетокот на Големата депресија во 1929 година. Додека бил во затвор по неуспешниот пуч од 1923 година, Хитлер ја напишал „Мојата борба“, каде го изложил својот план за трансформирање на германското општество врз основа на расата. Идеологијата на нацизмот ги обединувала елементите на антисемитизмот, Расната чистота и евгениката и ги комбинирал со пангерманизмот и територијалниот експанзионизам со цел да се добие повеќе лебенсраум за германскиот народ. Режимот се обидел да ја добие оваа нова територија со напаѓање на Полска и Советскиот Сојуз, со намера да ги депортира или убие Евреите и Словените кои живеат таму, кои се сметале за инфериорни во однос на ариевската раса и дел од еврејската болшевичка конспирација. Нацистичкиот режим верувал дека само Германија може да ги победи силите на болшевизмот и да го спаси човештвото од светската доминација од страна на меѓународното еврејство. Други што ги сметале за недостојни за животот од биле ментално и физички инвалидизирани лица, Ромите, хомосексуалци, Јеховини сведоци.
Под влијание на движењето Völkisch, режимот бил против културниот модернизам и го поддржал развојот на голема војска на сметка на интелектуализмот. Креативноста и уметноста биле задушени, освен таму каде што тие можеле да служат како пропагандни медиуми. Партијата користела симболи како што се Крвно знаме и ритуалите, како на пример т.н. Нирнбершки собири, за да се поттикне единство и да се зајакне популарноста на режимот.
Док МекГи
Док МекГи (Doc McGhee), е американски музички менаџер, најпознат со работата со групите KISS, Bon Jovi и Mötley Crüe. Овие групи своето искачување до врвот го искусиле под негово раководство. Тој исто така работел и со Hootie & the Blowfish.
Тој учествувал и во реална серија за VH1 наречена "SuperGroup" заедно со Скот Ијан, Тед Нугент, Еван Сеинфелд, Себастијан Бах и Џејсон Бонхам.
В’ча
В’ча (Въча) е река во јужна Бугарија. В’ча е една од главните десни притоки на Марица и втора по големина река во државата која извира од Родопските Планини, кај Арда. Таа се создава со спојувањето на Широколшката и Бујновска река. Вкупната должина на реката е околу 105 км.
Реката В’ча не поминува во близина на индустриски претпријатија, што придонесува за чистотата на водата. По нејзиниот тек се изградени три од најживописните бугарски вештачки езера - „Кричим“, „В’ча“ и „Цанков Камен“. Тие служаат за производство на електрична енергија, наводнување на Пловдивското поле и обезбедуваат дел од водата за пиење на градот Пловдив. Ѕидот на браната „В’ча’ е највисок во Бугарија - 144,5 м.
Реката ги „пресекува“ Родопите, формирајќи длабока и живописна долина, каде што се изградени двете брани. Важен град по течението на реката е Девин.
Шаховска олимпијада 1984
26. шаховска олимпијада организирана од ФИДЕ, која содржела натпреварувања во машка и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира играта се одржала од 18 ноември до 5 декември 1984 во Солун, Грција.
Поврзано
I неофицијална шаховска Олимпијада (Париз 1924)
II неофицијална шаховска Олимпијада (Будимпешта 1926)
III неофицијална шаховска Олимпијада (Минхен 1936)
Космос-1865
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 8 јули 1987 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,2 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,7°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 263 км, а најмалото на 207.
ХЕЦ Шпилје
ХЕЦ „Шпилје“ е хидроелектрична централа, која е дел од системот хидроцентрали „Црн Дрим“. Таа се наоѓа во близината на Дебар.
Историја
ХЕЦ „Шпилје“ започнала со работа на 4 ноември 1969 година.
Особености
ХЕЦ „Шпилје“ располага со три агрегати, со установена моќност од 84 мегавати, со што, во просек, испорачува над 290 милиони киловат-часови електрична енергија годишно. Во 2013 година, ХЕЦ „Шпилје“ остварила производство од 241 милион киловат-часови енергија. Во одделни години, централата остварувала производство од 330 до 350 милиони киловат-часови електрична енергија, годишно, а најголемото количество енергија било остварено во 2011 година, кога биле произведени околу 560 милиони киловат-часови. Во првите 45 години од постоењето, централата произвела вкупно 12.254.348 мегават-часови електрична енергија.
Берзаска
Берзаска ( Брзаска, Berzasca ) е населба и седиште на општина со исто име, која припаѓала на округот Караш-Северин во Романија.
Историја
Според „Романската енциклопедија“, местото за првпат се појавило во документи во 1692 година. По ослободувањето на Банат од Турците, била изградена првата православна црква во 1722 година, која ја заменила новата осветена црква на архангелите Михаил и Гаврил, од цврст материјал во 1836 година. Во 1777 година, во населбата биле запишани 115 семејства, претежно Власи.
Империјален ревизор Ерлер 1774 година забележува дека Persaska била милитаристичка населба во округот Ракаждија во областа Новопаланац, населена со мнозинство Власи.
Купувачот на српска книга бил во 1864 година од Виктор Станисављевиќ, поручник и полковник-граничар од Брзаска.
Население
Според пописот од 2002 година, имало 1.490 жители. Најголем дел се 87,8% Романци, следуваат Чесите со 10,3% и Србите со 0,8% од населението.
Солун Георгиев
Солун Георгиев (Влахи, Пиринска Македонија, 1909 - 1948) - македонски борец за обединета и независна Македонија.
Животопис
Георгиев е роден во 1909 година, во селото Влахи, Пиринска Македонија, каде што се родени и други македонски патриотски дејци, како Јане Сандански. Според сведоштвото на Крум Монев, Георгиев бил еден од најдоверливите и најпосветените јатаци на нелеганата чета на Герасим Тодоров. Особено, според Монев, Георгиев е:"Македонец до фанатизам!"
Георгиев бил мачен и испитуван во селското училиште на Влахи од страна бугарските власти. Тој е убиен во 1948 година, без судење или казна, на најсуров начин.
Кучевиште
Кучевиште — село во Општина Чучер-Сандево, во областа Црногорија, во околината на градот Скопје.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во северниот дел на Скопската Котлина, на територијата на Општина Чучер-Сандево, на југозападната падина на Скопска Црна Гора. Селото е ридско, чии куќи се издигаат на надморска височина од 530 до 620 метри. Од градот Скопје, селото е оддалечено 15 километри.
Кучевиште по својата големина, но и важност, имало улога на главно село во областа Црногорија, на падините на планината Скопска Црна Гора. Поседува поволна местоположба и атарот изобилува со шуми и пасишта во северниот дел, а во јужниот дел се наоѓа обработливо земјиште. Низ него поминува и Кучевишка Река. Мештаните со вода за пиење се снабдувале од чешми, но и од изворот Бигор кај Кучевишкиот манастир.
Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Момин Камен, Манастир, Испосница, Чукар, Видине Њиве, Бао-брег, Бела Бара, Стрмник, Вуча Рупа, Бањашница, Мало Лединче, Голема Ледина, Кључ, Кључка Река, Маџар Ливада, Рајкино Куќарче, Лесковица, Седло, Станчиќева Ливада, Над Бразду, Мочалиште, Свињарски Куќарци, Баздова Куќарица, Гиновце, Роса, Крстова Река, Просеченик, Скендерица, Бел Камен, Стојанова Река, Пржи-гра, Карула, Царева Ливада, Царева Чешма, Урвич, Попова Ливада, Стоји-камен, Рудина, Браздиште, Забел Вакафски, Рајовске Плоче, Под Село, Танасија, Грамада I, Крушје, Глаушевац, Грамада II, Под-крст, Голиово, Чавринац, Крива Њива, Радишко Горње, Радишко Доње, Јурије, Бутељ, Езеро, Бошњане, Куќине и Мачковац.
Селото има збиен тип, издолжено од север кон југ. Северниот дел на селото е особено збиен. Кучевиште е поделено на маала, кои се именувани по главните родови, како Комненовско, Нешовско, Каровчевско, Бојќиќевско, Гурмешовско и други.
Историја
Кучевиште се смета за стара населба во областа на Скопска Црна Гора. Првпат е споменато под името Клчевиште во 1348 година како село на жупанот Радослав. Тогаш, една половина од селото, која дотогаш припаѓала на познатиот средновековен манастир „Св. Никита“, била предадена на манастирот „Св. Архангели“ кај Призрен. Истата година споменато е дека во селото постоела црквата „Св. Богородица“, која постои и денес, во средишниот дел на селото. Веројатно, таа е подигната од жупанот Радослав. Меѓутоа, бидејќи црквата слави Вознесение Христово, истата често е нарекувана „Св. Спас“.
Во 1348 година, цар Душан на манастирот „Св. Архангели“ кај Призрен им ја дал и месноста Гиновци, сместена во северниот планински дел на атарот на Кучевиште, Подоцна, таа месност е користена од Албанците од селото Брест.
За Кучевиште има пишани документи и од турскиот период. Споменато е во 1445 година, кога соседното село Мирковци било доделено на Исхак-беговата џамија од Скопје. Во 1779 година, селото припаднало на скопскиот вакуф Хума Шах Султан, поради што било ослободено од даноци.
Селото отсекогаш била значајна населба, односно претставувало средиште на областа Црногорија. За него се вели дека било најголемо село „од Вардар па нагоре“, додека „од Вардар па надолу“, тоа било Драчево. Поради тоа, селото поседувало училиште од 1780 година, кое било отворено во Кучевишкиот манастир. Од 1813 година, училиштето работело во самото село.
Во век, Кучевиште било село во Скопската каза на Отоманското Царство.
На 6 октомври 1944 година, во Кучевиште била создадена Шеснаесеттата македонска ударна бригада.
Стопанство
Атарот на селото е мошне голем и зафаќа простор од 39,4 км2. На него преовладуваат шумите на површина од 2.238 хектари, на обработливото земјиште отпаѓа 1.162 хектари, а на пасиштата 445 хектари.
Селото, во основа, има мешовита земјоделска функција.
Сточарството, особено овчарството, било главна стопанска гранка на жителите на Кучевиште до крајот на турската власт, но и до крајот на Втората светска војна. Дотогаш, во селото постоеле бројни куќни задруги, кои броеле над 15 члена. Се користеле пасиштата на Скопска Црна Гора, особено месноста Цареви Ливади.
Мештаните ја користеле и шумата на самата планина, па така од исечените стабла правеле вили, лопати, плугови, а воедно и продавале огревно дрво во Скопје.
Селаните по Првата светска војна добиле плодна земја во Скопската Котлина, особено околу селата Белимбегово, Јурумлери, Петровец и Идризово. Меѓутоа, по Втората светска војна, селаните започнале да се вработуваат во многуте фабрики во градот и со тоа, земјоделската активност е многукратно намалена или целосно напуштена.
За стопанските прилики на Кучевиште, напишал и Ѓорче Петров: планината му е најголема во Скопска Црна Гора, а има и најбогати пасишта. Полето му е плодородно, но и покрај сето тоа населението му било сиромашно поради многуте глоби кои ги плаќаат за своите бесконечни тужби со околните села. Жителите во тоа време се занимавале со земјоделство, сточарство, дрводелство (правеле многу вили, лопати, ковчези, а во градот носат греди и огревно дрво) и лозарство.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Кучевиште живееле 1.200 жители, сите Македонци. Според секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Кучевиште имало 1.440 жители, патријаршисти.
Кучевиште е големо село, кое што во 1961 година имало 1.874 жители, од кои 1.163 биле Македонци, 698 Срби и 13 останати, а во 1994 година 1.869 жители, од кои 1.467 биле Срби, 367 Македонци и по четири жители Турци и Роми.
Според пописот од 2002 година, во селото Кучевиште живееле 3.167 жители, од кои 1.460 Македонци, 1.564 Срби, 15 Власи, 4 Роми, 1 Бошњак и 33 останати.
Наглиот раст од над 1.000 жители помеѓу последните два пописи (во 1994 и во 2002 г.) се должи на вклучувањето на жителите од новосоздадената населба Кучевишка Бара, која лежи во атарот на селото Кучевиште.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 4.119 жители, од кои 2.404 Македонци, 18 Албанци, 14 Турци, 7 Роми, 15 Власи, 1.323 Срби, 84 Бошњаци, 74 останати и 180 лица без податоци.
Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во Кучевиште:
* Извор: Државен завод за статистика на Македонија (1948-2021), според податоци од официјалните пописи во соодветните години
Родови
Селото Кучевиште е населено со жители од православна христијанска вероисповед, чие потекло е староседелско, како и доселеничко од други делови на Македонија или соседни села на Скопска Црна Гора и во долината на Биначка Морава (некои се денес во рамки Косово).
Родови во селото се:
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Чучер-Сандево и која не била променета при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.
Во периодот од 1996 до 2004 година, селото било дел од тогашната Општина Чучер-Сандево.
Во периодот од 1962 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Кале.
Во периодот од 1955 до 1962 година, селото било дел од тогашната општина Бутељ. Потоа, оваа општината била распуштена и била префрлена во општината Кале.
Во периодот 1952-1955, селото било седиште на тогашната Општина Кучевиште, во која покрај селото Кучевиште, се наоѓале и селата Побожје и Танушевци. Во периодот 1950-1952, селото исто така било седиште на некогашната општина Кучевиште, во која влегувале селата Кучевиште и Побожје.
Избирачко место
Во селото постојат избирачките места бр. 2470 и бр. 2471 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на овие избирачки места биле запишани вкупно 1.435 гласачи.
Иселеништво
Од Кучевиште имало малку иселувања, најмногу во периодот меѓу двете светски војни. Најмногу иселеници има во Бошњани (денешна Кучевишка Бара, 25 к.), Радишани (10 к.), Бардовци (2 к.), Скопје (10 к.) и во Драчево (2 к.).
Иселеници и во соседна Србија: Белград (3 к.), Црепај (3 к.) и Качарево (3 к.).
Светско првенство во фудбал 2022 - група Г
Натпреварите се одиграле од 24 ноември до 2 декември 2022 година.
Двете првопласирани репрезентации во групата продолжуваат понатаму во осминафиналето.
Швајцарија - Камерун
<section begin=Г1 /><section end=Г1 />
Бразил - Србија
<section begin=Г2 /><section end=Г2 />
Камерун - Србија
<section begin=Г3 /><section end=Г3 />
Бразил - Швајцарија
<section begin=Г4 /><section end=Г4 />
Србија - Швајцарија
<section begin=Г5 /><section end=Г5 />
Камерун - Бразил
<section begin=Г6 /><section end=Г6 />
Бутени
Бутени — општина во округот Арад во Романија. Се наоѓа во долината на реката Кришу Алб.
Подземан Ефект
Подземан ефект е хип-хоп група од Куманово. Групата е формирана во 2004 година од двајца ем-сија од Куманово познати како Ти-Гоуст и Миљуш. Пред тоа Ти-Гоуст настапувал како соло артист со неколку песни. Од 2004 година, тие се познати како Подземан ефект и издаваат неколку песни како „Како се живи“, „Презентација на кумановски рап“, „Не ни га сфаќав филм“, „Што се дешава“ итн., но потоа прекинуваат со тоа и започнуваат со работа на својот прв албум. Албумот требало да излезе многу порано но поради технички проблеми како лоши услови за снимање, недостигот на опрема за снимање како и неодговорноста на нивниот продуцент групата морала да го пресними целиот албум повторно.
Дела
Албумот „Извештај од Октомвриску“ е издаден во 2010 година и се состои од 18 песни. Сите инструментали се направени од Ти-Гоуст и продуцентот Хагенит. Двајцата артисти зборуваат за својот живот и околностите во овој албум. По издавањето на албумот, тие настапувале на многу места како, на пример, неколкуте самостојни настапувања во Куманово, во Скопје и во Штип, а значајни се и настапите на: Hip Hop Awards во Скопје во 2010, Stip Hop Fest 2011, Zelenata Arka 2012, големиот фестивал Skopje Gori 2012, Hip Hop Kamp 2012 во Охрид, Bit Fest 2012 во Битола, Bosh Fest 2012 во Гевгелија.
Горна Лешница
Историја
Според податоците на бугарскиот етнограф Васил К’нчов, селото во 1900 година имало население од 190 муслимани (Албанци). Рускиот публицист Афанасиј Селишчев во 1929 година забележал дека селото било дел од Општина Желино и имало 36 куќи со 226 жители Албанци.
Население
Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 189 жители, од кои 1 Македонец и 188 Албанци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 114 жители, од кои 104 Албанци и 10 лица без податоци.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 2111 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 205 гласачи.
Доти Сатклиф
Доти Сатклиф (родена на 27 август 1946 година) е поранешна пливачка од Родезија. Таа се натпреварувала во три настани за Родезија на Летните олимписки игри 1960 година.
Југендстил
Југендстил (арт нуво, сецесија) — вообичаен назив за европскиот уметнички правец кој се појавил околу 1900 година.
Историјат
Наречен е според магазинот Jugend (германски: младост) кој првпат се појавил во 1896 г. во Минхен. Во Франција овој стил се нарекува Art nouveau, во САД - Style Liberty, а во Англија Modern style. Во Виена се зборува за сецесионистички стил, бидејќи, пред се, станува збор за антиакадемски став за сецесијата, кој го поттикнувал развојот на новото, модерно уметничко творештво.