cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1247
1247 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1247 година од новата ера, 247. од вториот милениум, 47. од XIII век и осма од 1240-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6755 и 6756 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5997 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5007 и 5008 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2000.
Трновчица
Трновчица или Мала Река — река во Јужна Македонија и притока на Бела Река.
Течение
Реката извира во северниот дел на планината Ниџе, во пределот познат како Трново по кој го добила името. Нејзиното течение е североисточно од селото Будимирци, во чијашто непосредна близина се влева во Бела Река од нејзината лева страна. Во горниот тек е позната и како „Мала Река“.
Рами Рабија
Рами Рабија (роден на 20 мај 1993 во Каиро) - египетски фудбалер, играч од одбраната на Ал Ахли и на египетската репрезентација.
Клупска кариера
Рабија е производ на академијата на Ал Ахли. Тој бил повикан во првиот тим за првпат од тренерот Абделазиз Абделшафи, кој го повикал Рабиа поради недостатокот на играчи од одбраната во тој момент. Своето деби го направил на 21 декември 2010 во победата над Харас Ел Ходуд со 2-1, играјќи го целиот натпревар. Рами се покажал достоен да биде во тимот на Ал Ахли кога го направил своето деби во КАФ Лигата на шампионите во 2011 година, каде што покажал одлични перформанси како еден од најдобрите стопери во историјата на клубот. Својот прв професионален погодок го постигнал на 23 февруари 2013 во победата со 2-1 над конгоанската екипа АК Леопардс во Суперкупот на КАФ. На 10 март 2013, Рабија го постигнал својот прв погодок во Премиер лигата на Египет, во победата со 2-1 на домашен терен над ЕНППИ.
Откако во Спортинг не добил можност да дебитира за првиот тим во португалското првенство, Рабија се вратил во Ал Ахли во август 2015 за необјавена сума.
Алесандро Петаки
Алесандро Петаки (Alessandro Petacchi; р. во Ла Специја, Лигурија) — италијански професионален друмски велосипедист, кој вози за професионалната континентална екипа. Специјалист за спринт, Петаки има освоено 48 етапи на големите трки со победи и во бодовниот пласман на Џиро д’Италија во 2004, на Вуелта а Еспања во 2005 и на Тур де Франс во 2010. Исто така ги има освоено класиците Милано-Санремо во 2005 и Париз-Тур во 2007. Неговата кариера трае 18 години во текот на која освоил 183 победи.
Во 2007 година, Алесандро добил забрана за тркање и неговите постигнати резултати биле поништени поради допинг. Судот подоцна изјавил дека тој не мамел намерно, туку не обратил доволно внимание на употребата на неговите легални лекови за астма. Го најавил своето повлекување како водечки спринтер на 23 април 2013 и го прекинал неговиот договор со, но размислувал за различна улога како велосипедист. Повторно му се приклучил на професионалниот велосипедизам во август 2013, приклучувајќи ѝ се на екипата.
Рами Рабија
Репрезентативна кариера
Рами Рабија дебитирал за репрезентацијата на Фараоните на 28 декември 2012 година против Катар, играјќи во центарот на одбранбената четврока заедно со Ваел Гомаа. На 7 март 2013, повторно против Катар Рабија го постигнал својот прв погодок за египетската репрезентација во поразот со 3-1 во Ал Рајан. Во декември 2016 тој се здобил со повреда за време на тренинг на Ал Ахли поради што морал да го пропушти Африканскиот куп на нациите 2017 во Габон.
Клупска статистика
Статистиката е ажурирана 10 јануари 2018.
Алесандро Петаки
Кариера
Петаки станал професионалец во 1996 и возел за голем број на екипи. Во 2006, се преместил во екипата со спринтерот Ерик Забел, што следело по распуштањето на. Неговата експлозивна брзина му донела да освои етапи на сите три Гранд Тур. Во 2004 освоил рекордни девет етапи на Џиро д’Италија, што довело да победи и во бодовниот пласман. Го освоил неговиот прв класик во 2005, Милано-Санремо.
Во 2010, победил на првата и четвртата етапа на Тур де Франс. Со освојување на бодовниот пласман на Тур де Франс, успеал да го заврши подвигот да ги освои сите бодовни пласмани на големите трки. Со тоа станал првиот велосипедист, кој успеал во овој подвиг од 1999 и првиот Италијанец, кој победил во бодовниот пласман на Тур де Франс од 1968.
Обвинувања за допинг
По негативниот резултат за неговиот лек против астма салбутамол, кој Петаки имал дозвола да го користи, бил ставен надвор од трките и го пропуштил Тур де Франс 2007. Петаки бил ослободен, кога италијанската велосипедистичка федерација објавила дека прекумерната употреба на лекот била човечка грешка.
На 6 мај 2008, Судот за спортска арбитража му забранил тркање на Петаки до крајот на август, со ретроактивно дејство од ноември. Било кажано дека сите постигнати резултати во текот на Џиро д’Италија 2007 ќе бидат поништени, вклучувајќи одземање секакви медали, бодови и награда. Резултатите по 31 октомври 2007 и во текот на неговата забрана, кои биле поништени вклучувале пет етапни победи на Џиро. Судот изјавил дека Петаки немал намера да мами и дека најверојатно ненамерно зел премногу лекови, но тоа го направил од „крајна претпазливост“. Случајот бил сметан за контроверзен, бидејќи го тргнал од учество на Тур де Франс, како што планирал и за судската одлука, во која бил суспендирал и покрај тоа што изјавуваат дека не веруваат дека мамел. Петаки останал на ставот дека не сторил ништо лошо.
Како последица на ова, на 16 мај 2008, Петаки бил отстранет од екипата. По неговата суспензија се придружил на.
ЛРП Бракес и потоа
По освојување неколку помали трки во 2008, Петаки ја започнал 2009 со силна форма на полукласичната трка Шелдепрајс Вландерен. Бил избран да вози на Џиро д’Италија и ги освоил втората и третата етапа, носејќи ја розовата маичка на етапата 3 и циклома маичката на етапата 2 и 5.
Петаки потпишал со екипата за сезоната 2010. Го објавил своето повлекување по Париз-Рубе 2013, наведувајќи недостиг на мотивација да продолжи како водечки спринтер. Меѓутоа, подоцна изразил желба да ја прифати понудата од Омега Парма-Квик Степ да вози како водечки човек за Марк Кевендиш, како што тој посакувал. Понудата за договорот била блокирана од UCI бидејќи било забрането возачите да се префрлаат од една екипа во друга во текот на сезоната. Во јули 2013, Патрик Лефевр објавил дека Петаки ќе се приклучи на Омега Парма-Квик Степ од почетоко на август со 14-месечен договор. На 12 април 2014 година ја остварил првата победа со неговата нова екипа на Гран при Пино Черами и исто така прва победа од 2012 година. Во јануари 2015 година било најавено дека Петаки ќе вози за екипата во 2015 година.
Распоред на резултатите на Гранд Тур
СО = се откажал
Подморски кањон
Подморскиот кањон — стрмна еднострана долина пресечена во морското дно на континенталната падина, понекогаш добро се протега на континенталниот гребен, има речиси вертикални ѕидови и повремено има висина на ѕидовите на кањонот до 5 километри од подот на кањонот до работ на кањонот, како кај Големиот Бахамски кањон. Исто како што кањоните над нивото на морето служат како канали за проток на вода низ копното, подморските кањони служат како канали за проток на заматени струи низ морското дно. Заматените струи се текови на густи води натоварени со седименти кои се снабдуваат од реки или се создаваат на морското дно од бури, одрони, земјотреси и други нарушувања на почвата. Заматените струи се движат по надолнината со голема брзина (до 70 km/h), еродирајќи ја континенталната падина и предизикуваат таложење на седимент на абисалната рамнина, каде што честичките се таложат.
Околу 3% од подморските кањони вклучуваат долини на гребените кои се пресекуваат попречно преку континенталните гребени и кои започнуваат со нивните врвови нагоре, а понекогаш и во устието на големите реки, како што се реката Конго и кањонот Хадсон. Околу 28,5% од подморските кањони се сечат на работ на континенталниот гребен, додека поголемиот дел (околу 68,5%) од подморските кањони воопшто не успеале значително да ги пресечат нивните континентални гребени, имајќи ги нивните почетоци или „глави“ нагоре.
Се верува дека формирањето на подморски кањони се случува како резултат на најмалку два главни процеси: 1) ерозија на заматена струја; и 2) спуштање и масовно трошење на континенталниот наклон или падина. Додека на прв поглед ерозијата на подморските кањони може да изгледа како да ги имитира оние на речните кањони на копно, откриени се неколку значително различни процеси кои се случуваат на интерфејсот почва/вода.
Пронајдени се многу кањони на длабочини поголеми од 2 км под нивото на морето. Некои може да се прошират кон морето преку континенталните гребени на стотици километри пред да стигнат до бездната рамнина. Антички примери се пронајдени во карпи кои датираат од неопротерозоикот.
Одлики
Подморските кањони се почести на стрмните падини кои се наоѓаат на активните рабови во споредба со оние на поблагите падини кои се наоѓаат на пасивните граници. Тие покажуваат ерозија низ сите супстрати, од нелитификуван талог до кристална карпа. Кањоните се поостри, пократки, подендритични и поблиску распоредени на активните отколку на пасивните континентални рабови. Ѕидовите се генерално многу стрмни и можат да бидат блиску вертикални. Ѕидовите се предмет на ерозија со биоерозија. На Земјата има околу 9.477 подморски кањони, кои покриваат околу 11% од континенталната падина.
Формирање
Предложени се различни механизми за формирање на подморски кањони. Нивните примарни причини се предмет на дебата уште од раните 1930-ти.
Рана и очигледна теорија била дека денешните кањони биле создадени во глацијалните времиња, кога нивото на морето било околу 125 метри под сегашното морско ниво, а реките течеле до работ на континенталниот гребен. Сепак, иако многу (но не сите) кањони се наоѓаат на брегот од големите реки, речната ерозија не можела да биде активна до длабочините на водата до 3000 метри каде што се мапирани кањоните, како што е добро утврдено (со многу докази) дека нивото на морето не паднало на тие длабочини.
Главниот механизам на ерозија на кањонот се смета дека се заматените струи и подводните слечишта на земјиштето. Заматените струи се густи, оптоварени со морски струи кои течат надолу кога нестабилна маса на талог што брзо се наталожува на горната падина ќе пропадне, можеби предизвикана од земјотреси. Постои спектар на типови на струја со заматеност или густина, кои се движат од „матна вода“ до масивен кал, а докази за двата крајни членови може да се забележат во наоѓалишта поврзани со подлабоките делови на подморските кањони и канали, како што се наоѓалиштата на лобати (кал) и насипи покрај каналите.
Денеска е разбрано дека многу механизми за создавање подморски кањон имале ефект во помал или поголем степен на различни места, дури и во рамките на истиот кањон, или во различни периоди за време на развојот на кањонот. Меѓутоа, ако мора да се избере примарен механизам, линеалната морфологија на надолната падина на кањоните и каналите и транспортот на ископани или лабави материјали од континенталната падина на големи растојанија бараат различните видови струи на заматеност или густина да дејствуваат како главни учесници.
Покрај процесите опишани погоре, подморските кањони кои се особено длабоки може да се формираат со друг метод. Во одредени случаи, море со корито значително под нивото на морето е отсечено од поголемиот океан со кој обично е поврзан. Морето кое вообичаено се полни со контакт и прилив од океанот сега веќе не се надополнува и оттука пресушува во одреден временски период, кој може да биде многу краток ако локалната клима е сува. Во ова сценарио, реките кои претходно се влевале во морето на надморска височина сега можат да се пробијат многу подлабоко во дното на коритото што сега е изложено. Месинската криза на соленоста е пример за овој феномен; пред меѓу пет и шест милиони години, Средоземното Море станало изолирано од Атлантскиот Океан и испарило за околу илјада години. Во тоа време, делтата на реката Нил, меѓу другите реки, се протегала многу подалеку од нејзината сегашна местоположба, и во длабочина и во должина. Во катаклизмичен настан поплавен е средоземниот слив. Една релевантна последица е што еродираните подморски кањони сега се далеку под сегашното морско ниво.
Список на македонски телевизиски серии
Ова е список на македонски телевизиски серии подредени по хронолошки редослед.
Куле вампе или: кому му припаѓа светот?
Куле вампе или: кому му припаѓа светот? е филмска работа од времето на Вајмарската Република, која припаѓа на жанрот - пролетерски филм. Тоа е мешавина на игран, документарен и пропаганден филм, збогатен со елементи на мјузикл. Меѓу другото, Бертолт Брехт работел како сценарист. Режисер бил Бугаринот Златан Дудов, кој претходно направил еден вид документарен филм за условите на живеење на работниците во Берлин. Филмот бил создаден под голем притисок и политичка репресија.
Извадок од цензурирана одобрена верзија
„Куле вампе“ има играно во Берлин во раните 1930-ти. На почетокот на филмот, еден невработен млад човек (братот на Ани) влегува од прозорецот во очај, откако го поминал денот залудно во потрага по работа. Неговото семејство кратко потоа го напушта станот. Тие се преселуваат во куќа со градина наречена „Куле вампе“.
Ани, ќерката во семејството и единствениот член на семејството кој сѐ уште работи, забременува и се вљубува во нејзиниот пријател Фриц, кој истовремено објаснува дека бил присилен да се вљуби поради бременоста на Ани. Ани по ова објаснување го напушта и се преселува кај нејзината пријателка Герда. Таа подоцна учествува на работнички спортски игри, каде повторно се среќава со Фриц, кој претходно ја изгубил работата. Потоа тие двајца повторно ќе се најдат.
Најдобриот дел од филмот е враќањето со железница (оваа сцена била напишана од Бертолт Брехт). Во оваа кавга Ани, Фриц, некои работници од средна класа и богати мажи и жени дискутираат за состојбата на светската економска криза. Еден од работниците сфаќа дека богатите во ниту еден случај нема да го променат светот, при што еден од богатите одговорил кој би можел да го промени светот наместо нив. Герда одговорила: „Оние што вие не ги сакате.“
Филмот завршува со пеење на Песната на солидарноста.
NGC 587
NGC 587 — спирална галаксија во соѕвездието Триаголник, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 587 се споменува и како UGC 1100, MCG 6-4-37, CGCG 521-45, IRAS 01296+3506.
Откривање
Објектот е откриен на 27 август 1862 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 587 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 587 има привидни димензии од 2,2' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 32 м 33,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 35° 21' 30". Положбениот агол на објектот е во износ од 67°.
Други поделби
Проучување на NGC 587 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 5746. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 91; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2301. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1189.
Салерно
Салерно (Salerno) — познат град во Италија. Салерно е вториот по големина и најзначаен град на провинцијата Kампани во јужниот дел од државата и главниот град на истоимениот Округот Салерно.
Салерно е познат и по многу стари универзитет во Европа,  Медицинското училиште во Салерно , која претставувала значаен извор на медицинско знаење во средниот век.
Директно на запад од градот започнува Амалфискиот Брег, дел од крајбрежните области на природните и културни вредности со голем број на мали, живописни села, со многу богата минатото (Амалфи, Позитано). Поради сето ова Амалискиот Брег станаа дел од светското наследство, УНЕСКО.
Клима
Климата во Салерно е средоземна. Салерно е еден од најосунчаните градови во државата. Лето температура е околу 23 °C, а во зима е околу 8 °C. Годишните врнежи Изнесува просечно околу 1.000 mm/m2.
Вода
Салерно е вистински приморки град, кој во широк лак излегува од Салернскиот Залив, дел од Tиренското Море. Реката Село, 20а милји јужно се влева во морето.
NGC 7605
NGC 7605 — спирална галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7605 се споменува и како NGC 7583, MCG 1-59-34, CGCG 406-47.
Откривање
Објектот е откриен на 29 ноември 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7605 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 7605 има привидни димензии од 0,7' х 0,7'.
Други поделби
Проучување на NGC 7605 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 70975. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 583. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 316.
Надворешни врски
NGC 7605
Апшевци
Апшевци е село на источниот дел на Хрватска (Вуковарско-сремска жупанија) близу до границата со Србија. Хрватите се мнозинство во Апшевци.
Ерфурт
Ерфурт (Erfurt) — главен град на Тирингија и е еден од поголемите градови блиску до географскиот центар на Германија, сместен на 100 километри југозападно од Лајпциг, 150 километри северно од Нирнберг и 180 километри југоисточно од Хановер. Заедно со соседните градови Вајмар и Јена ја создава средишната метрополитенска област на Тирингија со над половина милион жители. Познати институции во Ерфурт се Сојузниот суд за труд на Германија, Универзитетот Ерфурт и Високата школа Ерфурт, како и Римокатоличната епископија Ерфурт со Ерфуртската катедрала како една од главните знаменитости. Други познати згради се Кремербрике (Krämerbrücke), мост целосно покриен со градби и најстарата синагога, која сè уште постои во Европа, изградена во 11 век. Средновековниот центар на градот се состои од стари фахверк куќи и околу 25 готски цркви.
Економијата на градот се состои од администрацијата, услугите и индустријата за микроелектроника. Поради средишната положба во Германија, Ерфурт станал важно место за логистика во Германија и Средна Европа во текот на последниве години. Друга традиционална стопанска гранка е хортикултурата. Ерфурт го поседува вториот најголем саем (по Лајпциг) во источна Германија и е важен јазол во железничкиот и патниот сообраќај. Јавниот телевизиски канал за деца KiKa е сместен во Ерфурт.
Градот се наоѓа во јужниот дел на Тириншката Котлина, во рамките на долината на реката Гера.
Праисторија
Ерфурт е стара германска населба. Најстариот доказ за човечка населба датира од предисториската ера; археолошките наоди од северниот дел на Ерфурт откриваат човечки траги во палеолитскиот период, околу 100.000 години п.н.е. Ископината Ерфурт-Мелхендорф покажува населба од неолитскиот период. Турингиите први ја населиле областа на Ерфурт, околу 450 и му го дале нивното име Тирингија, околу 500 година.
Среден век
Градот, првпат е спомнат во 742 под името „Erphesfurt“; истата година, Свети Бонифациј му напишал на папата Захариј, за да му каже дека тој основал три епископи во Тирингија, една од нив „во место наречено Erphesfurt, кој долго време било населено со пагански староседелци.“ Сите три епископи (другите две биле во Вирцбург и Бурабург) биле потврдени од Захариј следната година, иако подоцна Ерфурт бил пренесен во Мајнчката епископија. Дека местото било население, произлегува од археолошките докази, кои вклучуваат 23 гроба и шест гроба на коњи од шестиот и седмиот век.
Во текот на средниот век, тој бил важен трговски град, поради неговата локација, во близина на речен премин, минувајќи низ реката Гера. Заедно со другите пет тириншки сини градови Гота, Тенштет, Арнштат и Лангензалца биле центар на германската дрвна трговија, што ги направило овие градови да станат богати. Ерфурт бил раскрсница на многу важни трговски патишта: Вија Регија бил еден од најважните патишта во правецот исток-запад помеѓу Франција и Русија (преку Франкф, Ерфурт, Лајпциг и Вроцлав) и другиот пат во насока север-југ бил врската помеѓу пристаништата на Балтичкото Море (како Либек) и италијанските градови-држави како Венеција и Милано.
Во текот на 10 и 11 век Царството и Изборното Кнежевство Мајнц му посветиле внимание на Ерфурт. Германските цареви имале важен манастир на ридот Петерсберг, а мајнчките епископи наплаќале даноци од народот. Околу 1100, некои луѓе станала слободни граѓани преку плаќање на годишниот „данок за слобода“ (Freizins), што бил првиот чекор кон развивање на слободен град. Во текот на 12 век, како знак на поголемата независност, граѓаните изградиле градски бедем околу Ерфурт. По 1200, независноста била добиена и градскиот совет бил основан во 1217; градското собрание било изградено во 1275. Во следните децении, советот купувал поседи околу Ерфурт. Ерфурт станал важна регионална сила помеѓу Ландгрофството Тирингија, Изборното Кнежевство Мајнц на запад и Изборното кнежевство Саксонија на исток. Помеѓу 1306 и 1481, Ерфурт се здружил со два други тириншки града (Милхаузен и Нордхаузен) во Тириншкиот градски сојуз. Врвот во економскиот развој бил достигнат во 15 век, кога градот имал население од 20.000 жители, што го направило еден од најголемите во Германија. Помеѓу 1432 и 1446 бил изграден вториот и поголем градски бедем. Во 1483 била изградена првата градска тврдина.
Еврејската заедница на Ерфурт била основана во 11 век и станала, заедно со оние од Мајнц, Вормс и Шпајер, една од највлијателните во Германија. Нивната синагога е сè уште зачувана и денес е музеј, исто како миквата на реката Гера близу Кремербрике. Во 1349, за време на бранот на погроми кои следеле по црната смрт низ Европа, Евреите од Ерфурт биле уапсени, притоа биле убиени над 100 лица, а остатокот биле депортирани од градот. Пред нивното бркање, богатите еврејски трговци го закопале нивното богатство во подрумите на своите куќи. Во 1998, ова богатство било пронајдено во текот на изведување на градежни работи. Ерфуртското богатство со различни златни и сребрени делови е прикажана на изложба во синагогата. Неколку години по 1349, Евреите се вратиле во Ерфурт и ја основала втората заедница, која била распуштена од градскиот совет во 1458.
Во 1392 бил основан Ерфуртскиот универзитет, на кој бил запишан Мартин Лутер. Заедно со Келнскиот универзитет бил еден од првите универзитет во Германија поседувани од градовите. Некои градби на стариот универзитет се зачувани или обновени во „латинскиот кварт“ во северниот дел на центарот на градот. Универзитетот брзо станал средиште на германскиот културен живот во текот на хуманизмот со предавачи како Улрих фон Хутен, Хелиус Еобанус Хесус и Јустус Јонас.
Ран модерен период
Во 1501 Мартин Лутер станал студент на универзитетот. По 1505 живеел во августинскиот манастир и во 1507 станал свештеник во Ерфуртската катедрала. Се преселил во Витенберг во 1511. Неговата Реформација стигнала во Ерфурт во 1521. Во 1530, градот станал еден од првите градови во Европа, кои официјално станале повеќеверски. Го зачувал статусот и низ понатамошните векови. Крајот на 16 и 17 век донеле мал економски развој на Ерфурт. Трговијата се намалила, бројот на жители бил во опаѓање, а универзитетот го загубил своето влијание. Била загрозена и независноста на градот. Во 1664, градот и околината преминале под власта на Изборното Кнежевство Мајнц и градот ја загубил својата независност. Изборното кнежевство изградило огромна тврдина на ридот Петерсберг помеѓу 1665 и 1726 за да го контролира градот и испратил гувернер да владее со Ерфурт.
Кон крајот на 18 век, Ерфурт го доживеал својот културен врв. Гувернерот Карл Теодор Антон Марија фон Далберг одржувал силни врски со Јохан Волфганг фон Гете, Фридрих Шилер, Јохан Готфрид Хердер, Кристоф Мартин Виланд и Вилхелм фон Хумболт, кои често го посетувале во Ерфурт.
Ерфурт станал дел од Кралството Прусија во 1802. Во текот на капитулацијата на градот, неговите 12.000 бранители и тврдината Петерсбург биле предадени на Французите на 16 октомври 1806. Градот станал дел од Првата француска империја во 1806 како Кнежевство Ерфурт, но било вратено на Прусија во 1815 по Наполеоновите војни. Иако опкружен со тириншка територија од запад, југ и исток, градот останал дел од пруската покраина Саксонија до 1944. Во 1808 бил одржан Ерфуртскиот конгрес, на кој присуствувале Наполеон и Александар I.
Од 1815
По Револуцијата во 1848, многу Германци изразиле желба да имаат обединета национална држава. Обидот кон оваа желба била пропаднатата Ерфуртска унија на германските држави во 1850.
Ерфуртската програма била усвоена од Социјалдемократската партија на Германија за време на нивниот Конгрес во Ерфурт во 1891.
Помеѓу војните градот продолжил да расте. Недостигот на станбен простор бил надминат со програми за градење и општествена инфраструктура според политиката на Вајмарската Република. Големата депресија помеѓу 1929 и 1932 довела до катастрофални последици за Ерфурт, скоро една третина од населението станало невработени. Судирите помеѓу крајната левица и десница се затегнале и многу жители ја ценела нова нацистичка влада и Хитлер. Другите, особени некои комунистички работници, покажале отпор против новата администрација. Во 1938, новата синагога била уништена во текот на палежите во Кристилната ноќ. Евреите го изгубиле нивниот имот и емигрирале или биле депортирани во нацистички концентрациски логори (заедно со многу комунисти). Во 1914 компанијата Topf und Söhne започнала со производство на крематориуми, а подоцна станала и пазарен водач во оваа индустрија. За време на нацистичката влада, компанијата ги снабдувала логорите Аушвиц-Биркенау и Маутхаузен со крематориуми, печки и друга опрема. На 27 јануари 2011 бил отворен споменик и музеј посветен на жртвите од Холокаустот убиени од печките на компанијата на местото на поранешното седиште во Ерфурт.
Бомбардиран како цел на нафтената кампања во Втората светска војна, Ерфурт претрпел само ограничена штета и бил освоен на 12 април 1945, од страна на американската 80. пешадиска дивизија. На 3 јули, американските трупи го напуштиле градот и градот станал дел од советската окупациска зона и Источна Германија. Во 1948, Ерфурт станал главен град на Тирингија на местото на поранешниот, Вајмар. Во 1952, покраините во ГДР биле распуштени на сметка на присилената централизација под социјалистичкиот режим. Тогаш, Ерфурт станал главен град на новиот Округ Ерфурт („Bezirk“). Во 1953 била основана високата школа за образование, како и високата школа за медицина во 1954, први академски институции во Ерфурт по затворањето на универзитетот во 1816.
По повторното обединување, градот станал главен град на повторно воспоставената сојузна покраина Тирингија. По повторното обединување се случила длабока економска криза во Источна Германија. Многу фабрики се затвориле и многу луѓе ги загубиле своите работни места и се преселиле во Западна Германија. Од друга страна, многу градби биле обновени и инфраструктурата се подобрила. Во 1994 бил отворен новиот универзитет, како и Високата школа во 1991. По 2005 економската состојба се подобрила, стапката на невработеност значително се намалила и биле отворени нови претпријатија. Исто така, населението повторно започнало да се зголемува.
Во 2002, ученик влегол во локалната гимназија. Ерфуртскиот масакр со 17 мртви бил првиот голем училиштен масакр во Германија.
Клима
Ерфурт има влажна континентална или океанска клима според Кепеновиот систем за класицикација на климите. Летата се топли и понекогаш влажни со просечни високи температури од 23°С степени и ниски од 12°С. Зимите се релативно студени со просечни високи температури од 2°С и ниски до -3°С. Градската топографија создава микроклима поради неговата местоположба, осовено во зимите (прилично студени ноќи и под -20°С) и недоволно движење на воздухот во летата. Годишните врнежи се само 502 mm со умерени врнежи во текот на годината. Мала количина на снежни врнежи паѓа во текот од декември до февруари, но снежната покривка обично не се задржува многу долго.
Административна поделба
Ерфурт се граничи со окрузите Земерда (општините Витерда, Елкслебен, Валшлебен, Ритнордхаузен, Неда, Алперштет, Гросрудештет, Удештет, Клајнмелзен и Гросмелзен) на север, Вајмар (општините Нидерцимерн, Нора, Менхенхолцхаузен и Клетбах) на исток, Илм (општините Кирххајм, Рокхаузен и Амт Ваксенбург) на југ и Гота (општините Несе-Апфелштет, Нотлебен, Цимернзупра и Бинштет) на запад.
Другите окрузи, главно се рурални подрачја со околу 1.000 жители, кои биле припоени во текот на 20 век, но сепак останале рурални до денес.
Демографија
Околу 1500 година, градот имал 18.000 жители и спаѓал меѓу најголемите градови во Светото Римско Царство. Потоа, населението не се менувало до 19 век. Во 1820, Ерфурт имал население од 21.000, кое се зголемило до 32.000 жители во 1847, годината кога градот се поврзал железницата и кога почнала индустрализацијата. Во следните децении, населението се зголемило до 130.000 на почетокот на Првата светска војна и 190.000 жители во 1950. Максимумот бил достигнат во 1988 со 220.000 жители. Поради лошата економска состојба во источна Германија по повторното обединување, населението до 2002 се намалило до 200.000 за повторно да се зголеми во 206.000 година во 2011. Просечниот раст на населението во последните години бил околу 0,5%, но затоа населението во пограничните рурални области се намалува.
Како другите источногермански градови, Ерфурт има само мал број на странци: околу 3,6% немаат германско државјанство и вкупно 7% се мигранти. За разлика од националниот просек, најголеми групи на мигранти во Ерфурт се Виетнамците, Русите и Украинците. Во текот на последниве години, економската состојба во градот се подобрува: стапката на невработеност е намалена од 21% во 2005 на 9% во 2012. Сепак, околу 14.000 домаќинства со 24.500 лица (12% од населението) се зависни од државната социјална помош. Поради атеистичкото убедување во поранешната Источна Германија, поголемиот дел од населението не се припадници на ниту една вера. 13% се членови на Евангелистичката црква во Средна Германија и 6% се католици. Еврејската заедница се состои од 500 лица. Поголемиот дел од нив се мигранти од Русија и Украина, кои дошле во градот во 1990-тите.
Познати жители во историјата
Мартин Лутер студирал Универзитетот Ерфурт и тука ги стекнал неговите дипломи по теологија. Лутер живеел тука како студент од 1501 до 1511 и како монах од 1505 до 1511.
Градот е родно место на еден од братучедите на Јохан Себастијан Бах, Јохан Бернхард Бах, како и на таткото на Јохан Себастијан Бах, Јохан Амброзиус Бах. Родителите на Бах се венчале во 1668 во малата црква, Kaufmannskirche („Трговска црква“), која сè уште постои на главниот плошта, Ангер.
Социологот Макс Вебер е роден во Ерфурт, додека теологот и филозофот Мајстор Екхарт бил игумен на Доминиканскиот ред во Ерфурт.
Јохан Пахелбел бил оргулист во црквата Предигер во Ерфурт. Искомпонирал скоро седумдесет дела за оргули додека бил во Ерфурт. По 1906, композиторот Рихард Вец живеел во Ерфурт и станал водечки претставник во музичкиот живот на градот. Неговите главни дела биле напишани тука, вклучувајќи три симфонии, реквиум и ораториум за Божиќ.
Познати современи музичари од Ерфурт се Clueso, Boogie Pimps, Northern Lite и Yvonne Catterfeld.
Музеи
Ерфурт има голем број на музеи. Дел од нив се:
Театар Ерфурт
На 12 април 2008, верзија на операта на Верди Бал под маски режирана од Јохан Кресник, го најави отворањето на Ерфуртскиот театар. Продукцијата предизвика длабоки контроверзии со покажување на голи настапувачи во маски на Мики Маус, танцувајќи на урнатините на Светскиот трговски центар и пејачка со насликана четка за заби со Хитлер, изведувајќи го и нацистичкиот поздрав, заедно со злобни портрети на американските војници и имитатори на Вујко Сем и Елвис Пресли. Режисерот ја опишал продукцијата како популистичка критика на американското општество, чија цел е прикажувањето на разликата меѓу богатите и сиромашните. Контроверзијата ја предизвика еден локален политичар, кој ги повикал жителите да го бојкотираат настапот, но ова во голема мера било игнорирано и премиерата била распродадена.
Спорт
Познати спортови во Ерфурт се атлетиката, лизгањето на мраз, велосипедизмот (со најстариот велодром во употреба во светот, отворен во 1885), пливањето, ракометот, одбојката, тенисот и фудбалот. Фудбалскиот клуб во градот ФК Црвено-Бели Ерфурт е член на третата Бундеслига и се наоѓа на стадионот Штајгервалд со капацитет од 20.000. Арената Гунда Ниман-Штирнеман била втора затворена арена за брзо лизгање во Германија.
Цркви, манастири и синагоги
Во центарот на градот се наоѓаат околу 25 цркви и манастири, поголемиот дел од нив во готски стил, некои исто така во романски стил или мешавина на овие два елемента и подоцна во други стилови. Бројни црковни кули можат да се видат во средновековниот центар и тоа довело еден од прекарите на Ерфурт да биде „Тириншки Рим“.
Секуларна архитектура
Покрај историските верски градби, постои интересна секуларна архитектура во Ерфурт, главно сместена во центарот на градот, но некои градби од XIX и XX век во предградијата се исто така препознати со одредена архитектонска вредност.
Улици и плоштади:
Утврдувања:
Утврдувањата имале важна улога низ историјата на Ерфурт. Сепак, градските ѕидини биле срушени во 1873. Денес, постојат само ретки остатоци од бедемот, на пример Јоханесмауер („Johannesmauer“) близу улицата Франке во североисточниот дел на центарот на градот. Поважни се тврдините на Ерфурт, кои помалку или повеќе се зачувани во нивната првобитна состојба.
Тврдината Петерсберг е една од најголемите преостаните тврдини во Европа и се протега низ целиот северозападен дел на градот. Била изградена по 1665 на ридот Петерсберг и била користена за воени цели до 1963. Од 1990 се обновувала, но сè уште некои делови не се завршени.
Земјоделство, индустрија и услуги
Земјоделството има голема традиција во Ерфурт: обработката на дрвото го направила градот богат во текот на средниот век. Денес, хортикултурата и производството на семиња за цвеќиња се сè уште важен бизнис во Ерфурт. Покрај нив, тука влегува и овоштарството (јаболка, јагоди и црешни), градинарството (карфиол, компири, зелка и шеќерна репка) и житните култури посадени на 60% од територијата на градот.
Индустријализацијата во Ерфурт започнала околу 1850. До Првата светска војна, многу фабрики биле основани во различни сектори. По 1945, компаниите биле национализирани од владата на Источна Германија, што довело до извесно намалување на нивниот број. По повторното обединување на Германија, скоро сите фабрики биле затворени, дали поради потфрлувањето во прифаќањето на пазарната економија или поради нивната продажба на западногермански стопанственици, кои ги затвориле со цел избегнување на конкуренцијата од нивните сопствени претпријатија. Од друга страна, сојузната влада започнала во 1990-тите да го потпомага отворањето нови компании, но требало долго време пред да се стабилизира економската состојба, не пред 2006. Оттогаш, невработеноста се намалила и биле отворени нови работни места. Денес постојат многу мали и средни компании во Ерфурт насочени во електротехниката, полупроводници и фотоволтажата. Исто така, сè уште е присутна индустријата за мотори, како и производството на храна.
Железница
Ерфурт е поврзан преку Тириншката железница до Лајпциг на исток и до Франкфурт/Касел на запад. Исто така, постојат некои регионални железници од Ерфурт до Магдебург преку Зангерхаузен, до Нордхаузен, до Гетинген преку Милхаузен, до Вирцбург, Илменау и Залфелд преку Арнштат и до Гера преку Вајмар и Јена. Главната железничка станица била повторно изградена во 2000-тите поради поврзување со новата брза железница Ерфурт-Лајпциг/Хале (се предвидува отворање во 2015) и со новата брза железница Нирнберг-Ерфурт (се предвидува отворање во 2017). Со довршувањето на обете две железници, Ерфурт ќе добие втора ICE рута, од Берлин до Минхен на веќе постоечката од Франкфурт до Дрезден.
Во товарниот сообраќај постои посебен терминал во округот Физелбах (Güterverkehrszentrum/GVZ) поврзан со железница и автопатот.
Воздухопловство
Аеродромот Ерфурт-Вајмар се наоѓа околу 3 километри западно од центарот на градот/ Бил проширен во 1990-тите, но очекувањата не се оствариле, па така има многу мал сообраќај, најмногу до средоземните градови за време на летото. Другите летови се одвиваат преку Аеродромот Франкфурт, до кој може да се стигне за два и пол часа и во иднина преку Аеродромот Берлин-Бранденбург, кој ќе биде отворен во 2014 и може да се стигне за три часа.
Велосипедизам
Велосипедизмот станува сè попопуларен по изградбата на квалитетните велосипедски патеки, започнати уште од 1990-тите. За туристички цели постојат посебни патеки, како што се патеката Гера и патеката низ тириншките градови. Обете патеки ги поврзуваат туристичките места, првата води долж долината на Гера од Тириншката Шума до реката Уншрут, а втората близу средновековниот пат Вија Регија од Ајзенах преку Гота, Ерфурт, Вајмар и Јена до Алтенбург. За секојдневниот сообраќај постојат велосипедски патеки долж главните улици. Сепак, во споредба со останатите германски градови, недостигаат патеки, поради што велосипедскиот сообраќај е недоволно застапен во Ерфурт. Исто така, како причина за некористење на велосипедот како превозно средство може да биде и самиот терен во Ерфурт, кој во некои делови на градот е ридест.
Трамваи и автобуси
Јавниот превоз во Ерфурт е покриен преку широка трамвајска мрежа, создадена во 1883 и проширувана низ годините, најмногу од 2000 година. Денес, постојат шест линии кои возат на секои десет минути. Дополниелно постои и автобуски превоз, кој ги поврзува останатите окрузи на градот. Обата система се управувани од SWE EVAG, компанија поседувана од градот. Биле користени тролејбуси во периодот од 1948 до 1975.
Универзитет за применети науки Ерфурт
Универзитетот за применети науки Ерфурт бил основана во 1991. Тој се одликува со комбинација на научна обука и негова практична примена. Во зимскиот семестар 2008/09 студирале околу 4600 студенти.
Универзитет Ерфурт
Универзитетот бил основан во 1994 и со тоа тој најмладиот јавен универзитет во Германија. Тој се гледа себеси во традицијата на историскиот Универзитет, кој постоел од 1392 до 1816. Историскиот универзитет се смета за трет најстар универзитет во Германија (по Хајделберг (1386) и Келн (1388)). Во зимскиот семестар 2008/09 студирале околу 4700 студенти.
Збратимени градови
Ерфурт е збратинет со:
NGC 5166
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5166 се споменува и како NGC 5166A, UGC 8463, MCG 5-32-26, CGCG 161-62, IRAS 13259+3217.
Откривање
Телото е откриено на 29 април 1827 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5166 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 5166 има привидни димензии од 2,3' х 0,4'.
Други поделби
Проучување на NGC 5166 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 47234. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 109; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2536. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 131.
Рејчел Рене Расел
Рејчел Рене Расел (родена на 13 март 1959 година) е американска авторка на серијата книги за деца Дневниците на Дорк и нејзиниот спин-оф Несреќите на Макс Крамбли.
Расел пораснала во Сент Џозеф, Мичиген и има четири помали браќа и сестри, две сестри и браќа близнаци.
Дневниците на Дорк, се напишани во формат на дневник со цртежи и стрипови за да го прикажат секојдневниот живот на главниот лик, Ники Максвел, додека таа се обидува да се вклопи во своето средно училиште. Серијата е базирана на средношколските искуства на Расел. Нејзината ќерка Ники е илустратор на серијата. Главниот лик Ники Максвел го носи името на нејзината ќерка.
Несреќите на Макс Крамбли е за лик, Максвел Крамбли, кој води дневник за неговите предизвици во средно училиште. Тој е претставен во Dork Diaries: Tales From A Not-so Perfect Pet Sitter.
Заклучно со август 2020 година,се испечатени 55 милиони копии од Дневниците на Дорк ширум светот на 42 јазици.
Нејзината нова книга, „Приказни од една не толку модерна париска авантура “, требаше да биде објавена на 13 октомври 2020 година, но беше одложена поради пандемијата на коронавирус. Оттогаш беше одложуван повеќе пати и моментално нема одреден датум на објавување.
Луј Жаколио
Луj Жаколио (француски: Louis Jacolliot, роден на во  - починал на  во ) — француски писател на популарни романи во жанрот авантуристички роман и патопис.
Биографија
Луј Жаколио е роден на 31 октомври 1837 година во Шарол, Франција, во семејството на Жан Клод Жаколио и Франсоа Рено.
Завршил право и во периодот 1865-1869 година работел за Француското Царство, прво како адвокат, а потоа како судија во Чанданагор, Индија, а потоа и во Тахити. Подоцна се вратил во Франција, каде започнал да пишува и прави различни патувања до земјите во Азија и Америка.
Во некои од своите дела писателот развил теорија за исчезнатиот континент во регионот на Индискиот Океан, наречен „Рутас“, и неговата аналогија со мистериозниот континент Атлантида, каде раскажувал за непознатото подземно царство во Хималаите. Тој ја развил хипотезата дека евагелијата од Стариот завет се поврзани со историјата на Индија. Исто така направил и аналогија со животописот за Христос и оној на Кришна. Поради овие негови тврдења тој не се смета за сигурен автор по однос на историските податоци во неговите книги.
Освен на авантуристички романи и патописи, Луј Жаколио е автор на бројни статии за индиската култура. Работел и како градоначалник на Сент Трибо де Вин.
На 16 октомври 1886 година во Париз се оженил за 20 години помладата од него Александрин Гросин, со која живеел до својата смрт.
Луј Жаколио починал на 30 октомври 1890 година во Сент Трибо де Вин, Франција.
Стефан Бундало
Стефан Бундало (Босанска Градишка, 4 март 1988) е српски филмски и театарски глумец.
Животопис
Тој израснал во Козарска Дубица, каде што  завршил основно училиште и гимназија. Првите глумечка чекори ги направил во аматерското Драмско студио „Артист" во Дубица заедно со глумците Марко Макивиќ и Срѓан Секуловиќ и со режисерот Марко Мисирача. Дипломирал на Академијата за уметности на Универзитетот на Алфа во Белград, во класата на Небојша Дугалиќ. Соработувач е со нНаронит театар во Белград
Средноокеански гребен
Морфологија
Во центарот на ширење на средноокеанскиот гребен, длабочината на морското дно е приближно 2,600 метри. На страните на гребенот, длабочината на морското дно (или висината на локацијата на средноокеански гребен над основното ниво) е во корелација со неговата старост (стареење на литосферата каде што се мери длабочината). Односот длабочина-стареење може да се моделира со ладење на литосферна плоча или полупросторот на плаштот. Добра апроксимација е дека длабочината на морското дно на место на распространет средноокеански гребен пропорционална на квадратниот корен на староста на морското дно. Целокупната форма на гребените е резултат на изостатијата на Прат: блиску до оската на гребенот, има жешка обвивка со мала густина што ја поддржува океанската кора. Како што океанската плоча се лади, подалеку од оската на гребенот, литосферата на океанската обвивка (поладниот, погуст дел од плашт што, заедно со кората, ги сочинуваат океанските плочи) се згуснува, а густината се зголемува. Така, постарото морско дно е обложено со погуст материјал и е подлабоко.
Стапката на ширење е брзината со која океанскиот слив се шири поради ширењето на морското дно. Стапките може да се пресметаат со мапирање на морските магнетни аномалии што ги опфаќаат сртовите на средината на океанот. Како што кристализираниот базалт се лади под точките на Кири на соодветните железни-титански оксиди, насоките на магнетното поле паралелно со магнетното поле на Земјата се запишуваат во тие оксиди. Ориентациите на полето зачувано во океанската кора опфаќаат евиденција на насоките на магнетното поле на Земјата со текот на времето. Бидејќи полето има обратни насоки во познати интервали во текот на неговата историја, шемата на геомагнетни пресврти во океанската кора може да се користи како показател за староста; со оглед на староста на кората и растојанието од оската на гребенот, може да се пресметаат стапките на ширење.