cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Цегледски бокал
Цегледски бокал ('Ceglédi kanna') ― сад за вода именуван по градот Цеглед, Унгарија. Користен е и како музички инструмент во народната музика, особено во ромската музика во Унгарија.
Како сад
Цегледскиот бокал е метален бокал од 7–9 литри за вода, со рачка и капак. Тоа е релативно современ изум. Тие првпат биле произведени од Јанош Ронај во Цеглед во 1910-тите. Пред широката распостранетост на водоводни цевководи, цегледските бокали биле популарни за испорака на вода до земјоделците за време на жетвата, градежништвото и другите работници далеку од станбените места. Тие брзо станале популарни, бидејќи не биле кревки како грнчарските бокали, лесни за носење со рака, на велосипед или во автомобил и лесно се чистени. Бидејќи долго време имало само еден производител, името останало.
Првично цегледските бокали биле направени од галванизиран калај. Подоцна тие биле направени од алуминиум и челик, обете голи метали и покриени со емајл, вообичаено со црвена, сина или бела боја. И покрај сложениот облик, бокалот (без рачка) бил направен од еден метален лим. За цврстина, грлото и долните бандажи биле двојно преклопени. Рачката била прицврстена со навртки.
Како музички инструмент
Цегледскиоте бокали станале ритамски музички инструмент меѓу Ромите во 1970 година до 1980-тите. Првата употреба на бокалот му се припишува на Кароли Рошташ („Хутјан“). Подоцна било усовршувано од други ромски музичари, како што е групата Kalyi Jag. Кога се удирани од дланките, цегледските бокали прават широк спектар на звуци, во зависност од местото на ударот (рачка, тело, раб), дали е удрен или плеснат, дали грлото на бокалот е придушен итн. Комбинацијата на метален звук и длабокиот тап звук на воздушната шуплина го става инструментот во категориите идиофони и дувачки инструменти.
Во 2008 и 2009 година, биле одржани два фестивали на Цегледи канабал (унгарски: Ceglédi KannaBál), кои го истакнале овој музички инструмент. Покрај традиционалната ромска музика, на фестивалот учествувале реге, џез и блуз бендови кои користеле цегледски бокали. Првенецот со бокал, Јозеф Наги од Kayli Jag ја раскажал историјата на инструментот и кажувал како да се свири на него.
Славко Крстевски
Славко Крстевски (Слепче, Демирхисарско, 11 август 1939) - македонски поет, романописец и драмски автор.
Животопис
Славко Крстевски е роден на 11 август 1939 година во Слепче, Демирхисарско. Основното образование го завршил во родното место, а потоа продолжил во Школата за народни учители „Браќа Миладиновци“ во Битола. Во периодот од 1959 до 1962 година работел како учител во Базерник, Суводол, Кутретино и Демир Хисар. Основач е и прв раководител на Народната библиотека при Домот на културата „Илинден“ Демир Хисар. Од 1964 до 1975 е дописник на весниците „Комунист“, „Народна задруга“, „Трудбеник“ и Радио Битола, а од 1976 до 1986 е дописник на Македонската радио-телевизија. Се смета за еден од основачите на драмскиот аматеризам во Демир Хисар. Драмските групи под негово раководство се претставуваат успешно и освојуваат многу награди на фестивалите низ бивша Југославија.
Библиографија
Славко Крстевски е автор на книгите:
NGC 6005
NGC 6005 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Рамнило, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6005 се споменува и како OCL 945, ESO 178-SC3.
Откривање
Објектот е откриен на 8 мај 1826 година од страна на Џејмс Данлоп, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 9 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6005 е од видот I2p. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,7 m. NGC 6005 има само една позната привидна димензија, која изнесува 5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 15 ч 55 м 47,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -57° 26' 37"".
Други поделби
Проучување на NGC 6005 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 432; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8705. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Градот (Горни Дисан)
Градот — археолошко наоѓалиште во неготинското село Горни Дисан. Претставува опидум од доцноантичко време. Јужно од селото, на околу 2,5 км има висок рид со стрмни вертикални карпи, кој доминира над околниот терен. На самиот врв се наоѓа простор од 4,5 хектари, опкружен со остатоци од одбранбен бедем и кули.
Во внатрешноста на градиштето има остатоци од темели на големи градби (цистерни), а се среќваат и фрагменти од керамички садови, питоси и расфрлен градежен материјал. Најдени се монети од византиските цареви Јустинијан I и Јустин II.
Пјер Саворњан де Браза
Пјер Саворњан де Браза (, во околината на Рим -, Дакар, Сенегал, Француска Западна Африка) — француски истражувач и колонијален администратор.
Роден во италијанско благородништво во Бразил, се приклучил на француската морнарица. Во 1875-78 година ја истражувал реката Огооуе (денес Габон). Тркајќи се со британско-американскиот противник, Хенри Мортон Стенли, Браза бил испратен да го истражува регионот на реката Конго. Таму тој го основал Француско (Средно) Конго, го истражувал Габон и го основал градот Бразавил во 1883 година, со тоа додвајќи уште 500,000 км2 на француската колонијална империја. Од 1886 до 1897 година бил гувернер на колонијата.
Процес (роман)
Процес (Der Prozess) — роман на Франц Кафка од 1925 година. Делото претставува алегорија за апсурдната борба на поединецот за зачувување на својот интегритет во машинеријата на инсинуациите и шпекулациите кои се обидуваат да ја разградат личноста.
Содржина
Дејството во романот „Процес“ се случува во неименуван германски град, на почетокот на XX век.
Сепак, романот „Процес“ не е довршен и во ракописот што го оставил Кафка се пронајдени повеќе делови за кои не е познато дали и би биле вклучени во крајната верзија и на кое место. Таквите делови се:
Ликот на Јозеф К.
Јозеф К. е банкарски прокурист (застапник) кој долги години минал во служба на својата фирма. Тој е воедно и главниот, носечки лик на ова дело, додека останатите ликови се целосно инструментализирани. На денот на неговиот 30. роденден му пристигнува известувањето дека против него е покренат судски процес. Низ целиот тек на романот, авторот не дава одговор ниту пак објаснување зошто е уапсен и за какво дело e обвинет Јозеф К. Низ текот на сижето детално се прикажани предрасудите на општеството кон поединците, кои имаат проблеми со високите функционери и кои се осомничени за непостоечка вина. Целата проблематика на делото се состои во барањето одговор на две прашања:
Некои литературни критичари го објаснуваат „Процес“ како хроника на судењето на овој протагонист. Еден од недостатоците во обработката на ликот на Јозеф К. е изоставувањето на психолошката компонента во неговиот развој. К. и без да сака почнува да се чувствува виновен, иако кај него не постои објективна вина. Овој судски процес и голготата низ која минува главниот јунак на моменти потсетува на Пеколот од Данте Алигери, најмногу поради мрачната атмосфера и психичката тортура на која е подложен К. Тој самиот не знае зошто е осомничен, ниту пред кого треба да ја докаже својата невиност. Процесот си тече со компјутерска прецизност, без оглед на напорите на К. тој да биде свртен во негова полза. На крајот, К. станува соучесник во сопственото погубување.
Околу прашањето каков е тој суд којшто му суди, некои читатели прават паралела со Страшниот суд, поместен од небото на Земјата, додека пак други тврдат дека се тоа две различни институции. Пред да му биде изречена смртната пресуда, К. се подложува на непрекинато талкање низ правно-општествениот лавиринт, обидувајќи се да ја одгатне суштината на невидливиот суд. Низ тоа негово патешествие, ќе слушне различни мислења околу тоа како работи и функционира оваа установа. Скриената порака на сите тие разговори е дека без оглед на невиноста на обвенетиот, судската бирократија поседува моќ да ги отстрани сите оние кои се противат на веќе утврдената хиерархија.
Што се однесува до статусот кој го ужива во банката, Јозеф К. зазема значајно место во фирмата, но не и едно од оние највисоките. Тој е во благо соперништво со заменик-директорот, од кој често добива нови задачи и обврски, кои му пречат целосно да се посвети на процесот. За време на судската постапка, тој прави одредени пропусти во работата, па така малку по малку ја губи довербата кај своите претпоставени и кај клиентите на банката.
Осврт кон делото
Преку овој алегоричен роман, Кафка ја критикува бирократијата на Австроунгарската власт, која била имуна на сѐ што е човечко и човекот го поистоветувала со формулар. Тој сметал дека тогашните судови биле премногу исполитизирани за да му овозможат да поединецот да се брани, па аналогно на тоа таквите институции не носеле правилни одлуки. Дел од литературните експерти ја поврзуваат пораката на „Процес“ со еврејското прашање, односно прашањето за вина е одредено според припадноста на поединецот во определена групација, нација или класа. Преку карактерот на Јозеф К. се согледува дека луѓето спротивно на своето достоинство им се додворуваат на властите како би ја придобиле нивната наклонетост.
Идејата на ова дело е немоќта на човекот како единка да ги разбере принципите и механизмите на власта, како и неможноста за отпор спрема неа. Кафка го кренал гласот против малите луѓе кои ја барале милоста на големите. Во идејата на романот некако потајно провејува нишка за апсурдноста на постоењето, што подоцна ќе ги инспирира Албер Ками и Жан Пол Сартр да ги постават темелите на егзистенцијализмот. Што се однесува до темата, таа е пеколот на човековата интелектуална свест во борбата против бирократијата и злото кое го наметнува власта.
131 п.н.е.
131 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 131. година пред новата ера, 131. од првиот милениум п.н.е., 31. од 2 век п.н.е. и втора од 130-тите п.н.е.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5377 и 5378 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4619 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3629 и 3630 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 622.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 131 година се протега во 2505 и 2506, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2565 и 2566 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 412. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 775 и 774 исламска година пред хиџра.
Јужен Давао
Јужен Давао е покраина на Филипините која е сместена во Давао Регионот на островот Минданао. Главен град е Дигос Сити и граничи со Давао на север, и Котабато, Султан Кударат, Јужен Котабато, и Сарангани на запад. На исток излегува на Давао Заливот.
Давао беше дел од покраината сè додека не стана независен град и сега има посебни администрации и управувања.
Администартивна поделба
Јужен Давао е поделен на 14 општини и 1 град -Дигос Сити
Историја
Во 1942, Јапонија ја окупира покраината.
Во 1945, ослободителнит сили на Филипинската државна заедница и давајските герилци ја ослободуваат покраината.
1560 во музиката
1560 година во музиката содржи некои значајни настани.
Ристо Митрески
Ристо Мисајлев Митрески ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
По завршувањето на основното образование, немал можност да се школува ѝ останал да се занимава со земјоделство и сточарство. Како напреден младинец бил опфатен од Мирко Милески уште во есента 1942 година, бидејќи биле школски другари. Во пролетта 1943 година, заминал партизан во Кичевско-мавровскиот одред, а потоа во Првата македонско-косовска бригада. Со Бригадата учествувал во борбите низ Егејска Македонија и во Богомилскиот поход во февруари 1944 година, каде доста се истакнал и бил назначен за политички комесар во вод. Враќајќи се од Егејска Македонија загинал во борба со бугарските окупатори во мај 1944 година кај селото Завој - Охридско.
Домбрава
Домбрава (словенечки: Dombrava) — населба во Општина Ренче-Вогрско во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Македонска социјалистичка група
Македонска социјалистичка група, Македонско-одринска социјалдемократска група или Македонски револуционерен социјалдемократски сојуз е регионална фракција на членовите на Бугарската работничка социјалдемократска партија, подоцна на Бугарската работничка социјалдемократска партија (тесни социјалисти).
Во 1894 година според упатствата дадени од Димитар Благоев, Васил Главинов во Велес ја формира првата социјалистичка група во Македонија. Во 1896 година Главинов ја создава и самата македонска социјалдемократска група. Во неа членувале: Веле Марков, Никола Русински, Никола Карев, Иван Дренски од Крушево, Димитар Мирасчиев, Андон Шулев, Атанас Раздолов, Стојно Стојнов, Гиго Дандарот, Лазар Главинов, Димо Хаџи Димов и други.
Тие ги издигнале слоганите "Македонија за Македонците", "Ослободувањето на Македонија е работа на Македонците" и слично, тие успеваат да создадат социјалистички дружинки и кружоци во некои градови на Македонија и Одринско.
Го Издаваат весник "Политичка слобода" (1898 - 1899). Ја прифаќаат идејата за вооружено ослободување на Македонија, но ја критикуваат Македонската револуционерна организација за "прекумерна централизација и недоволна идејна еластичност".
Стекнуваат влијание во Битола и Крушево, создаваат своја група во Битолската машка гимназија и свој печат "Социјална револуција". Фракцијата отстварува контакти со Македонската револуционерна организација и учествува на првата социјалистичка конференција на 3 јули 1900 година која се одржала во Крушево.
Не можејќи да создадт масовост, социјалистите донеле одлука за преминување во Македонската револуционерна организација, но под одредени услови: автономија во рамките на Организацијата; слобода на социјалистичката агитација; учество по право на еден нивен претставник во секој окружен комитет на Организацијата. Овие услови биле прифатени само од Битолскиот окружен комитет, а социалистот Никола Карев станува Крушевската реонски војвода и зема активно учество во Илинденското востание.
По Младотурската револуција се создадените услови за легално дејствување, фракцијата ја симпатизира на Народната федеративна партија и создава во Македонија и Одринско социјал-демократски групи и работнички синдикати. Во Солун и Битола од 1909 година започнуваат издавањето на весникот "Работничка искра". Кон крајот на 1910 година во Солун се одржала конференција со цел основање на Отоманска социјалистичка партија, но обидите завршиле со неуспех. По започнувањето на Првата балканска војна членовите на фракцијата се населиле во Софија.
NGC 3630
NGC 3630 — леќеста галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Филозофија на умот
Филозофија на умот или филозофија на духот — гранка на филозофијата која ја проучува природата на умот, умствените активности, умствените функции, умствените особини, свеста и нивната поврзаност со физичкото тело, особено со мозокот. Проблемот ум-тело т.е. поврзаноста на умот со телото се смета за централен проблем во филозофијата на умот, иако постојат и други проблеми кои ја засегаат природата на умот и не ја вклучуваат неговата поврзаност со физичкото тело.
NGC 3630
Откривање
Објектот е откриен на 7 април 1828 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Филозофија на умот
Дуализмот и монизмот се двa големи правци на верување кои се обидуваат да го решат проблемот ум-тело. Дуализмот може да се забележи уште кај Платон, Аристотел и санкја и јога школите на хиндуистичката филозофија, но најпрецизно е формулиран од страна на Рене Декарт во XVII век. Суштинските дуалисти расправаат дека умот е независна постоечка супстанција, додека, пак, особинските дуалисти го поткрепуваат мислењето дека умот е збир на независни особини кои произлегуваат од него и не можат да бидат сведени на мозокот, иако тој по себе не е различна супстанција.
NGC 3630
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3630 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 12 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 3630 има привидни димензии од 2' х 0,8'.
Филозофија на умот
Монизмот е верувањето дека умот и телото не се онтолошки различни нешта. Ова верување првпат се појавува во Западната филозофија од страна на Парменид во V век п.н.е., а подоцна беше поддржано од страна на рационалистот Барух Спиноза во XVII век. Физикалистите тврдат дека постојат само нештата кои се основани врз физикалната теорија и дека умот на крај е објаснет во смисла на овие нешта како што физикалната теорија продолжува да се развива. Идеалистите расправаат дека умот е сè што постои и дека надворешниот свет е исто така создаден умствено или илузорно од страна на умот. Неутралните монисти се придржуваат кон верувањето дека постои некаква друга неутрална супстанција и дека материјата и умот се сопственоста на оваа непозната супстанција. Најчестите монизми од ХХ и XXI век се варијации на физикализмот. Овие верувања ги вклучуваат бихевиоризмот, теоријата на различен идентитет, аномалниот монизам и функционализмот.
NGC 3630
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 37°.
Филозофија на умот
Најсовремените филозофи на умот ги присвојуваат и редуктивното и не-редуктивното физикално верување, тврдејќи на нивни различни начини дека умот не е нешто одвоено од телото. Овие пристапи имаат влијание во науката, особено во областа на социобиологијата, информатиката, еволутивната психологија и неколкуте невро-науки. Останатите филозофи, и покрај тоа, го присвојуваат не-физикалното верување според кое умот е чисто физичко создание. Редуктивните физикалисти докажуваат дека сите умствени состојби и особини на крај ќе бидат објаснети од страна на научни пресметки на психолошките процеси и состојби. Не-редуктивните физикалисти расправаат дека иако мозокот е сè што постои во умот, предикатите и речникот употребени во умствените описи и објаснувања се неопходни и не можат да бидат сведени на јазикот и на објаснувања на физикалната наука од пониско ниво. Постојаниот невронаучен напредок помогна за разјаснување на некои од овие проблеми. Покрај тоа, тие се далеку од тоа да бидат решени и модерните филозофи на умот продолжуваат да прашуваат како субјективните квалитети и намерата на умствените состојби и особини можат да бидат објаснети со природни термини.
NGC 3630
Други поделби
Проучување на NGC 3630 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 34698. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 236; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 267. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1392.
Филозофија на умот
Проблемот ум-тело
Проблемот ум-тело се однесува на објаснување на поврзаноста која постои меѓу умовите или умствените процеси и состојбите и процесите на телото. Главната цел на филозофите кои работат на оваа област е да ја одредат природата на умот и умствените состојби и особини и како умовите се засегнати и можат да влијаат врз телото. Нашите перцептивни искуства зависат од стимулот кој пристигнува од надворешниот свет преку неколку наши чувствителни органи и овие стимулации предизвикуваат промени во нашите умствени состојби, на крај предизвикуваат да почувствуваме возбуда, која може да биде пријатна или непријатна. Нечија желба за парче пица, на пример, ќе има тенденција да предизвика таа личност да го движи неговото или нејзиното тело на специфичен начин и во специфична насока за да го добие тоа што тој/таа го сака. Прашањето, тогаш, е како е можно свесните искуства да произлегуваат од грутка сива маса обдарена со ништо друго освен со електро-хемиски својства.
NGC 3630
Надворешни врски
NGC 3630
Филозофија на умот
Проблемот ум-тело
Поврзан проблем е тоа како нечии исказни ставови (на пр. верувања и желби) предизвикуваат поединечните неврони да се запалат и неговите мускули да се контрахираат. Овие вклучуваат некои од загатките со кои биле соочени епистемологистите и филозофите на умот најрано од времето на Рене Декарт.
Дуалистички решенија на проблемот ум-тело
Дуализмот е збир на гледишта кои се однесуваат на поврзаноста меѓу умот и материјата( или телото). Започнува со тврдењето дека умствените феномени, во некои аспекти, се нефизички. Една од најрано познатите формулации на дуализмот ум-тело беше изразена во источните школи на хиндуистичката филозофија санкја и јога (отприлика 650 години п.н.е.) кои го поделија светот на пуруша (ум/дух) и пракрити (материјална супстанција). Посебно, Јога сутра од Патанџали го претставува аналитичкиот пристап кон природата на умот.
Во Западната филозофија, најраните дискусии на дуалистичките идеи се наоѓаат во ракописите на Платон и Аристотел. Двајцата филозофи, од различни причини, се придржуваат кон човечката интелегенција (моќта на умот и душата) кој не може да се идентификува или да биде објаснета со неговото физичко тело. И покрај тоа, најпознатата верзија на дулизам е таа на Рене Декарт (1641 година) и се држи до тоа дека умот не е екстензивна и физичка супстанција, „res cogitans“. Декарт беше првиот кој јасно го идентификуваше умот со свеста и себе познавањето и кој го оддели ова од мозокот, кој е седиштето на интелегенцијата. Поради тоа, тој беше првиот кој го постави проблемот ум-тело во формата во која сè уште постои.
Аргументите на дуализмот
Најчесто употребуваниот аргумент во полза на дуализмот е дека тоа се повикува на интуицијата за заедничката свест дека свесните искуства се разликуваат од неживата материја. Ако се праша што е умот, просечна личност обично би одговорила идентификувајќи го со себеси, нивната личност, нивната душа или некои слични битија. Тие скоро би негирале дека умот едноставно е мозокот или обратно, идејата дека постои само едно онтолошко битие кое ја има улогата да биде премногу механичко или едноставно неразбирливо. Многу модерни филозофи на умот мислат дека овие интуиции се погрешни и дека треба да ги употребиме нашите критички моќи, заедно со емпирискиот доказ од науките истражувајќи ги овие претпоставки за да се одреди дали постојат релни основи за нив.
Друг важен аргумент во полза на дуализмот е дека умственото и физичкото изгледа се многу различни, можеби и неспоиви својства. Умствените активности имаат субјективен квалитет за разлика од физичките активности. Значи, на пример, некој може да праша какво е чувството со изгорен прст, или како изгледа синото небо, или како звучи добра музика за некоја личност. Но, незначајно е или во најмала рака чудно, да прашате какво е чувството на напливот на навлегувањето на глутаматот во дорсолатералниот дел на хипокампусот.
Аргументот од причина се држи до тоа, како што тврди монизмот, дека ако сите наши мисли се ефекти од физички причини, тогаш немаме причина за претпоставување дека тие, исто така, се последица од разумна основа. Знаењето, и покрај тоа, е разбрано преку расудување од основа до последица. Заради тоа, ако монизмот е во право, не би постоел начин за знаење на ова или друго нешто како директен резултат на физичката причина, дури и не можеме да го претпоставиме тоа, освен со нагаѓање, на среќа.
Ако свеста (умот) може да постои независно од физичката реалност (мозокот), тогаш мора да се објасни како физичките сеќавања се создадени во однос на свеста. Дуализмот заради тоа мора да објасни како свеста влијае врз физичката реалност. Можно објаснување е тоа за чудото, предложено од страна на Arnold Geulincx и Nicolas Malebranche, каде што сите интеракции на релација ум–тело бараат директна интервенција на Господ. Друго можно објаснување е предложено од страна на Ц.С. Луис. Иако во тоа време Луис ги напишал Чуда, Квантна Механика (и физикален индетерминизам), бил единствен во почетните фази на прифаќање, изнесувајќи ја логичката можност дека ако физичкиот свет се докажал како неодреден, тоа би можело да додведе до влезна точка во традиционалното гледање на затворениот систем, каде што научно опишано, физички можен/неможен настан може да биде филозофски опишан како акција на нефизичко битие во физичката реалност.
Аргументот Зомби се заснова на мисла-експеримент предложен од страна на Тод Муди и развиен од страна на Дејвид Чалмерс во неговата книга „Совесниот ум“. Првичната идеја е дека некој може да го замисли телото на друг и заради тоа да го зачне постоењето на тоа тело, без некакви свесни состојби поврзани со телото. Аргументот на Чалмерс изгледа прифатлив дека такво суштество може да постои, бидејќи сè што е потребно е тоа дека работите кои науката ги опишува за зомбито мора да бидат вистинити. Бидејќи ниту еден од концептите во овие науки не се однесуваат на свеста или други умствени феномени и било кое физичко битие по дефиниција може да биде опишано научно преку физиката, потегот од остварливост до можност и не е така голем. Другите како што е Дернет расправаа дека идејата за филозофското зомби е недоследна или безизгледен концепт. Под физикализам беше расправано дека некој мора да верува дека кој било вклучувајќи се и себеси може да биде зомби или дека никој не може да биде зомби, од што следува тврдењето дека нечие осудување за тоа што е (или не е) зомби е резултат на физичкиот свет и поради тоа не е различно од ниту едно друго. Овој аргумент беше изразен од страна на Денет кој тврди дека “Зомбито мисли, тоа е свесно, мисли, има квалија, мисли, чувствува болка – тие се едноставно погрешни (според оваа бедна традиција), на начин на кој ниту ние ниту тие можат некогаш да откријат!“
Интеракционистички дуализам
Интеракционистиски дуализам, или едноставно интеракционизам е форма на дуализам од Декарт првпат изнесена во „Медитации“. Во ХХ. век, негови главни поборници беа Карл Попер и John Carew Eccles. Ова е ставот дека умствените состојби како верувања и желби имаат причинско-последична интеракција со физичката состојба.
Познатиот аргумент од Декарт за оваа позиција може да се сумира како следново: Јосип има јасна и специфична идеја на својот ум како размислување за нешто што нема просторно проширување (т.е. не може да се мери во однос на должина, тежина, висина, итн.) Тој, исто така, има јасна и конкретна идеја за нивното тело, како нешто што е просторно протегнато, предмет на квантификација и не може да се размислува. Тоа следи од тоа дека умот и телото не се идентични, бидејќи тие имаат дијаметрално различни својства.
Но, во исто време е јасно дека умствените состојби на Јосип (желби, убедувања и сл) имаат причинско-последично влијание на неговото тело, и обратно. Детето допира жешка печка (физички настан) што предизвикува болка (умствен настан) што предизвикува тој да крикне (физички настан), тоа, пак, предизвикува чувство на страв и грижа за неговата мајка (умствен настан) итн.
Аргументот од Декарт клучно зависи од претпоставката од страна на Јосип дека "јасните и извесни "идеи не се секогаш точни. Многу современи филозофи се сомневаат околу тоа. На пример, Јосиф Агаси верува дека неколку научни откритија во 20 век ја ослабеле идејата за привилегиран пристап до своите идеи. Фројд покажа дека психолошки обучен набљудувач може да ја разбере на несвесната мотивација на луѓето подобро отколку самите тие. Духем покажа дека филозоф на науката може да го знае начинот за откривање на луѓето подобро отколку тие самите, додека Малиновски покажа дека антрополог може да ги знае обичаите и навиките на својот народ  подобро од тој самиот. Тој, исто така, нагласува дека современите психолошки експерименти кои ги предизвикуваат луѓето да гледаат работи кои не се таму даваат основа за отфрлање на аргументот на Декарт, затоа што научниците може да ги опишат перцепциите на луѓето подобро отколку тие самите. Заедничката слабост за сите овие аргументи против интеракционизмот е дека тие ги стават во сомнеж сите интроспективни увиди. Знаеме за луѓе кои грешат во врска со светот (вклучувајќи и други внатрешни состојби), но не секогаш. Заради тоа, логичен апсурд е да се претпостави дека личностите се секогаш во заблуда во врска со нивните умствени состојби и расудувања за природата на самиот ум.
Монистичко решение за проблемот ум-тело
За разлика од дуализмот, монизмот не одобрува какви било основни поделби. Десепаратистичката, фундаумствена природа на реалноста е централна тема кај Источна филозофија за повеќе од два милениуми. Во Индиската и Кинеската филозофија, монизмот е интегрален дел од тоа како начинот на доживување е разбран. Денес, најчестите форми на монизам во Западната филозофија се физикалистите. Физикалистичкиот монизам тврди дека само постојната супстанца е физичка, во смисла на разјаснување на овој концепт со нашата најдобра наука. Меѓутоа, различни формулации се можни. Другата форма на монизам, идеализмот, тврди дека постојната супстанција е умствена. Иако чистиот идеализам, како на пример Џорџ Беркли, е реткост во современата Западна филозофија, софистицираната варијанта наречена фанфихизам, според кој умственото искуство и перформансите можат да се засноваат на физички одлики и искуства, беше претставен од страна на некои филозофи како Алфред Норт Вајтхед и Дејвид Реј Грифин.
Бихевиоризам
Бихевиоризмот ја доминира филозофијата на умот во поголемиот дел од 20 век, особено во првото полугодие. Во психологијата, бихевиоризмот се развива како реакција на несоодветноста на интроспектионизмот. Интроспективните извештаи за нашиот внатрешен душевен живот не се предмет на внимателна истрага за точноста и не може да се користат за формирање на генерализации на предвидување. Бихевиористите расправаат дека без генерализација и можност за истражување на трето лице психологијата не може да биде научна. Излезот, според тоа, е да се елиминира идејата за внатрешниот умствен живот (а со тоа и онтолошкиот независен ум) и наместо тоа да се стави акцент на описот на видливото однесување.
Паралелно со овие случувања во психологијата беше развиен и филозофскиот бихевиоризам (понекогаш нарекуван логички бихевиоризам). Тој се одликува со силен верификационизам, кој обично неверодостојните извештаи за внатрешниот душевен живот ги смета за бесмислени. За бихевиористите, умствените состојби не се внатрешни состојби за кои може да се направи интроспективен извештај. Тие се само описи на однесување или подготовки за однесување на одреден начин, од страна на трети лица за да се објасни и предвиди однесувањето на другите.
Филозофскиот бихевиоризам, особено од страна на Витгенштајн, забележително опаднал во втората половина на XX век што се совпаѓа со развојот на когнитивизмот. Когнитивистите го отфрлија бихевиоризмот поради неколку согледани проблеми. На пример, бихевиоризмот може да се каже дека е контра-интуитивен, кога тој вели дека некој зборува за однесување во случај кога некое лице искусува главоболки.
Теорија на идентитет
Вид на физикализам (или тип на теорија на идентитет) е развиен од страна на Џон Смарт и Улин Плејс како директна реакција на неуспехот на бихевиоризмот. Овие филозофи образложуаат дека, ако умствените состојби, но не и однесувањето, се нешто материјално тогаш умствени состојби веројатно се идентични со внатрешните состојби на мозокот. Со многу поедноставни зборови: состојба на умот М е ништо друго туку состојба на мозокот Б. Умствената состојба "желба за шолја кафе", на тој начин нема да биде ништо повеќе од пукање на одредени неврони во одредени мозочни региони.
И покрај нејзиниот почетен кредибилитет, теоријата на идентитет се соочува со силен предизвик во форма на повеќе остварлива теза, најпрво формулирана од страна на Хилари Патнам. Очигледно е дека не само луѓето туку и многу различни видови на животни, на пример, искусуваат болка. Сепак, се чини веројатно дека сите овие различни организми, со истото болно искуство се во идентична состојба на мозокот. И ако тоа е случај, тогаш болката не може да биде идентична со одредени состојби на мозокот. Значи, теоријата на идентитет е емпириски неоснована.
Функционализам
Функционализмот беше формулиран од страна на Хилари Патнам и Џери Фодор како реакција на недостатоци на теоријата на идентитет. Патнам и Фодор умствените состојби ги гледаат во однос на емпириско компјутерската теорија на умот. Во истото време или набрзо потоа, Армстронг и Дејвид Луис Келог формулираа верзија на функционализмот која го анализира умствениот концепт на народната психологија во однос на функционалните улоги. Конечно, идејата на значењето на Витгенштајн употребена доведе до некоја верзија на функционализмот како теорија на значењето, која понатаму ја развиваат Вилфрид Селарс и Гилберт Харман. Уште еден, психофункционализмот, е пристап усвоен од страна на натуралистичката филозофија на умот поврзана со Џери Фодор и Зенон Пилишин.
Она што на сите овие различни видови на функционализмот им е заедничко е тезата дека умствените состојби се одликуваат со своите причински односи со други умствени состојби се сетилните влезови и излезите во однесувањето. Тоа значи дека функционализмот се оддалечува од деталите за физичката имплементација на умствената состојба, така што таа се одликува во однос на не-умствените функционални својства. На пример, бубрезите, се одликуваат со научна и функционална улога во филтрирањето на крв и одржувањето на одредени хемиски рамнотежи. Од оваа гледна точка, тоа не е важно дали бубрезите се состојат од органско ткиво, пластични наноцевки или силициумски чипови: тоа е улогата што ја игра и нејзиниот однос со другите органи кои го дефинираат како бубрег.
Не-редуктивен физикализам
Не-редукционистичките филозофи, цврсто се убедени во две основи во врска со односите ум-тело: 1) физикализмот е точен и умствените состојби мора да бидат физички состојби, но и 2) Сите редукционистички предлози се незадоволителни: умствените состојби не може да бидат сведени на однесувањето, состојбите на мозокот или функционалните состојби. Така, се поставува прашањето дали сè уште може да постои не-редуктивен физикализам. Доналд Дејвидсон се обидел да формулира физикализам од аномалниот монизам.
Дејвидсон ја користи тезата за случајното вмешување: умствените состојби се мешаат во физичките состојби, но не се сведуваат на нив. "Случајното вмешување" заради тоа опишува функционална зависност: не може да има промена во умственото без некои промени во физичко-причинското спојување меѓу умствениот и физичкиот дел без онтолошко сведување.
Бидејќи не-редуктивните физикалистички теории се обидуваат да ја одржат онтолошката разлика помеѓу умот и телото и да го решат "излишеството на објаснувања од сложувалката". На некој начин, критичарите често го гледаат ова како парадокс и укажуваат на сличностите со епифеноменализмот, во смисла дека мозокот се гледа како корен за не ум и ум, и се чини дека е инертен.
Епифеноменализмот се однесува на една или повеќе умствени состојби како споредни производи на физичката состојба на мозокот, бидејќи не постои никакво влијание врз физичката состојба. Интеракцијата е еден од начините (проблемот “излишество на објаснувања од сложувалката”), но заедно со не-редуктивните умствени состојби (како спореден производ на состојбите на мозокот) - и двете онтолошки и каузалистички се неупростливи физички состојби. Болката ќе се гледа како епифеноменалист предизвикан од состојбите на мозокот, но нема ефект на другите состојби на мозокот, иако тоа би можело да има импликации и за други умствени состојби (на пример, да предизвика катастрофа).
Емергентизам
Емергентизмот е една форма на "не-редуктивен физикализам " која вклучува слоевит поглед на природата, со слоеви средени во поглед на зголемената комплексност и секој одговара со дадената наука. Некои филозофи велат дека појавните својства каузално комуницираат со повеќе од основно ниво, додека пак други тврдат дека својствата од повисоките редови едноставно се доживуваат на пониските нивоа, немаат директна причинска интеракција. Втората група затоа има помалку строги, или "послаби" дефиниции за емергентизам, кои можат да бидат строго наведени како што следува: својство P на композитен објект О е појавно ако тоа е метафизички невозможно за еден друг предмет без својства П, а ако објектот се состои од делови со внатрешни својства идентични со оние на О, таму се оние делови од истата конфигурација.
Понекогаш емергентистите го користат примерот за водата кога има ново својство, кога водород и кислород Н О се комбинираат за да формираат H2O (вода). Во овој пример за тоа постои "појавување" на нова функција на проѕирна течност која не може да се предвиди со разбирање на водородот и кислородот како гасови. Ова е аналогно на физичките својства на мозокот што резултираат со умствена состојба. Емергентистите се обидуваат да го решат злогласната ум-тело празнина на овој начин. Еден од проблемите за емергентизмот е идејата за "причинско затворање", во еден свет кој не ги дозволува причинско-последичните односи ум-тело.
Елиминативен материјализам
Ако некој е материјалист и смета дека сите аспекти на нашата психологија на здрав разум доаѓаат до сведување на зрели когнитивните невронски мрежи, и дека не-редуктивниот материјализам не е во ред, тогаш можеме да донесеме конечен, порадикален став: елиминативен материјализам.
Постојат неколку типови на елиминативен материјализам, но сите тврдат дека нашата заедничка-свест, "народната психологија" лошо ја толкува природата на некои аспекти на сознавањето. Елиминативистите гледаат на фолк психологијата како на лажна теорија и подобна за да биде фалсификувана со оглед на когнитивните невронаучни истражувања. Тие расправаат дека треба да дојдат подобри теории од умствените и дека ние можеби ќе мора да отфрлиме некои основни умствени концепти на заеднички-свест, кои секогаш ги земаме здраво за готово, како на пример верувања, свест, емоции, qualia, или исказните ставови.
Елиминативиститите како што се Патриција и Пол Чрчленд тврдат дека додека фолк психологијата го третира знаењето како основна како-реченица, не-лингвистичкиот вектор / матрица модел на теоријата на нервната мрежа или конективизмот ќе се покажат како многу попрецизни пресметк за тоа како работи мозокот.
Чрчлендс често се повикуваат на судбината на другите, погрешно популарни теории и онтологии кои се појавија во текот на историјата. На пример, Птолемеичката астрономија служеше за да се објасни и предвиди движењето на планетите преку вековите, но на крајот овој модел на Сончевиот Систем беше елиминиран во корист на Коперниковиот модел. Чрчлендс веруваат дека истата судбина ја чека елиминацијата на моделот на умот "реченици-кршачи" во кој мислите и однесувањето се резултат на манипулација на реченицата, како состојба што се вика "исказна ставови."
Јазична критика на проблемот ум-тело
Секој обид да се одговори на проблемот ум-тело се среќава со значителни проблеми. Некои филозофи велат дека ова е заради основната концептуална конфузија. Овие филозофи, како Лудвиг Витгенштајн и неговите следбеници во традицијата на јазичните критики, поради тоа го одбиваат проблемот како илузија. Тие тврдат дека е погрешно да се прашуваме како умствените и биолошките состојби се вклопуваат заедно. Наместо тоа, тој само треба да прифати дека човечкото искуство може да се опише на различни начини, односно да се преведе во умствени и биолошки термини. Илузорните проблеми се јавуваат ако некој се обиде да се опише во однос на други зборови или ако умствениот речник се користи во погрешен контекст. Ова е случај, на пример, ако некој е во потрага по умствената состојба на мозокот. Мозокот е само погрешен контекст за да го користите умствениот речник. Пребарувањето на умствени состојби во мозокот е вид на категорична грешка или неразбирање на размислувањето.
Екстернализам и интернализам
Филозофите на умот се прашуваат: Каде е умот? Ако умот е физичка појава на некој вид, мора да се наоѓа некаде. Постојат две можности: или умот е внатрешно тело (интернализам), или умот е надвор (екстернализам). Поопшто, дури и умот зависи само од настани и особини кои се одржуваат во рамките на органот од телото на субјектот или зависи од факторите надвор од него.
Застапниците на интернализмот се посветени на ставот дека нервната активност е доволна за умот. Предлагачите тврдат дека екстернализмот дека надворешниот свет во извесна смисла е конститутивен за умот. Екстерналимот се јавува во неколку верзии. Главните од нив се: семантички екстернализам, когнитивен екстернализам, феноменален екстернализам. Секоја од овие верзии на екстернализмот уште можат да се делат и тоа важи само за драјверите или содржината на умот.
Семантичкиот екстернализам се држи до тоа дека семантичката содржина на умот е во целост или делумно надвор од телото и ја дефинира состојбата на оваа тема. „Близнак Земја“ од Хилари Патнам како експериумствена мисла е добар пример. Когнитивниот екстернализам е многу широка колекција на мислења која укажува на улогата на животната средина, алатките, развојот и отелотворувањето на знаењето надвор од телото. Отелотворени Сознавања, Проширена Ум, Енактивизам се добри примери. Феноменалниот екстернализам укажува на феноменалните аспекти на умот надвор од телото. Авторите кои ја поддржуваат оваа можност се: Тед Хондерих, Едвин Холт, Франсоа Тонеау, Кевин О’ Реган, Рикардо Манцоти, Тед Роквел.
Натурализам и неговите проблеми
Физикализам е тезата дека умот е дел од материјалниот (или физичкиот) свет. Оваа позиција се соочува со проблем во кој умот има одредени својства што другите материјални работи се чини дека не ги поседуваат. Физикализмот затоа мора да објасни како е можно овие својства, сепак, да може да произлезат од материјално нешто. Проектот да се обезбедат такви објаснувања е често нарекуван како „натурализација на умственото“. Некои од клучните проблеми кои овој проект се обидува да ги реши го вклучуваат и постоењето на qualia и природата на интенционалноста.
Qualia
Многу умствени состојби се чини дека се искусени субјективно на различни начини од различни лица. И тоа е одлика на умствена состојба како искуствен квалитет, како што е болката која боли. Сепак, чувството на болка меѓу двајца не може да биде идентично, бидејќи никој не е совршен на начин да се измери колку боли нешто, или да се опише како точно тој се чувствува кога е повреден. Филозофите и научниците затоа прашуваат од каде потекнуваат овие искуства. Церебралните настани, во и по себе, не може да се објаснат зошто тие се придружени со соодветни квалитативни искуства. Загатката зошто многу церебрални процеси се случуваат со придружниот искуствен аспект на свеста се чини дека е невозможно да се објасни.
Германскиот филозоф од XX век Мартин Хајдегер ги критикува онтолошките претпоставки кои поддржуваат таков редуктивен модел и тврди дека е невозможно да се направи смисла на нивното искуство во овие услови. Тоа е затоа што, според Хајдегер, природата на нашите субјективни искуства и квалитет не може да се сфати во смисла на картезијанската "супстанција" која носи "својства". Друг начин е дека самиот поим на квалитетот на искуството не е во согласност со смислата - или е семантички немерливо со концептот - супстанции кои носат состојби.
Овој проблем на објаснување на интроспективни аспекти на умствените состојби и свест во целина на едно лице, во однос на трети лица квантитативните невронски мрежи се нарекуваат празнина во објаснувањето. Постојат неколку различни гледишта за природата на разликите меѓу современите филозофи на умот. Дејвид Чалмерс и Френк Џексон Рано ја протолкуваа празнината како онтолошка во природата, а тврдењето за qualia никогаш не може да се објасни со наука, бидејќи физикализмот е лажен. Постојат две посебни категории кои се вклучени, а не може да се сведат на други. Како алтернативен поглед донесен од страна на филозофите, како што се Томас Нагеланд и Колин МекГин. Според нив, празнината е епистемолошка во природата. За Нагел, науката сè уште не е во можност да го објасни субјективното доживување, бидејќи сè уште не го достигнала нивото или видот на знаењето што е потребно. Ние не сме ни способни да го формулираме проблемот кохерентно. За МекГин, од друга страна, проблемот е еден од постојаните и својствените на биолошките ограничувања. Ние не сме способни да ја решиме празнината во објаснување, бидејќи во царството на субјективното доживување за нас е когнитивно затворено на ист начин како квантната физика е когнитивно затворена за слоновите. Други филозофи ја отстрануваат прзнината како чисто семантички проблем. Овој семантички проблем, се разбира, доведе до познатото „Qualia прашање“, а тоа е: Дали Црвениот предизвика црвенило?