cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Евангелие според Матеј
Дата на пишување
Според податоците кои ги дал Папијас, епископот од Хиреаполис, Матеј го напишал евангелскиот текст на хебрејски јазик. Сепак, за жал, досега не е пронајден ниту еден од примероците напишани на хебрејски јазик. Светлото на денешницата, досега, го имаат видено единствено неговите старогрчки верзии. Притоа, повеќе прашања поврзани со ова евангелие сѐ уште предизвикуваат полемики во научниот свет. Едно од тие прашања, е проблематиката поврзана околу неговото прецизно датирање. Според едни автори, евангелието според Матеј датира од околу 70 – 80 година, а, пак, според други во годините од 85-тата до 90 година.
Црква „Св. Никола“ - Битово
Црквата е сместена на самото сретсело и преовладува во самото село со својата бела боја.
Евангелие според Матеј
Дата на пишување
Сепак, се чини дека овие претпоставени датирања најверојатно се погрешни. Ова поради фактот бидејќи при обидот за нивно датирање не се земал предвид податокот кај Папијас. Имено, за попрецизно датирање на Евангелието според Матеј може да послужи еден цитат кај Папијас, а сочуван од страна на Иринеј Лионски и Евсевиј Кесариски, каде што се вели дека „...Матеј го напиша евангелието во периодот кога апостолите Петар и Павле претстојувале во Рим“. Ова е особено важен податок во обидот прецизно да се датира оригиналниот хебрејски евангелски текст на апостол Матеј. Имено, ако знаеме (врз основа на Делата на светите апостоли) дека Петар и Павле биле затворени во Рим во 60-те години на 1 век, за време на владеењето на Нерон (54 – 68), тогаш произлегува дека Матеј го напишал евангелскиот текст околу 61 – 62 г., но никако после 65 – 68 кога апостолите веќе биле маченички убиени.
Автентичност
Второ прашање кое предизвикува полемики во науката е проблематиката поврзана околу неговата автентичност. Во врска со ова постојат две спротивставени групи мислења. Првата е онаа која се сомнева во неговата автентичност, а втората е онаа која го вреднува за релативно сигурен извор. Па така, како еден од аргументите кои одат во прилог на автентичноста на матеевото евангелие е фактот дека неговиот автор многу добро ја познавал географијата на Палестина, хебрејските обичаи и хебрејската историја. Тој имал и одлично познавање на Стариот завет, а посебно на Мојсеевиот закон.
Според друго верување, евангелието не било напишано од страна на Матеј, ниту пак оној кој го напишал бил очевидец за настаните поврзани околу Исус. Неговиот автор или автори оваа евангелие го напишале според раните извори од тоа време, и како главен извор за пишување на овој текст било земано евангелието според Марко и документот Q.
Деветта охридска парохија
Деветта охридска парохија — православна парохија на Македонската православна црква - Охридска архиепископија, дел од Охридското архијерејско намесништво на Дебарско-кичевската епархија. Нејзиното седиште е во црквата „Св. Никола“ во градот Охрид. Моментално, парохиски свештеник е Сашо Ристески.
Евангелие според Матеј
Содржина
Ова евангелие, во споредба со другите три, се одликува со подетално опишување на чудата што ги направил Исус Христос за време на неговиот живот. Ова се должи на фактот што истото било, пред се, упатено до еврејските преобратеници и оттука, неговиот автор се обидува да докаже дека преку личноста на Исус се исполнети пророштвата од Стариот завет.
Деветта охридска парохија
Во состав на оваа парохија се и селото Велестово и населбата Рача.
Цркви
Ова е список на црквите во парохијата. Можно е списокот да е нецелосен.
Измаил
Измаил (Ізмаї́л; руски и Измаил; Ismail; Izmaił) — историски град на Дунав во Одеската област во југозападна Украина. Административно, Измаил се води како град од регионално значење. Исто така тој претставува административен центар на Измаислиот реон. Градот е најголемо украинско пристаниште На Дунав. Како таков, тој е центар на прехранбената индустрија и популарно регионално туристичко одредиште. Исто така, градот е база на украинската морнарица и на единиците на украинската морска полиција кои делуваат на реката Дунав. Според проценките, во 2015 година во градот живееле 72,471 лица.
Етничките Руси сочинуваат 42,7% од населението во Измаил, додека 38% се Украинци, 10% Бесарабски Бугари, и 4,3% Молдавци. Рускиот јазик го зборуваат 74,24% од населението.
Историја
Тврдината во Измаил била изградена од џеновски трговци во 12. век. Краток временски период територијата припаѓала на Влашка (14. век) – како територија северно од Дунав била една од поседите на басарабите (подоцна земјата била именувана по нив, Бесарабија). Градот за првпат бил спомнат како Исмаилије, изведен од името на отоманскиот голем везир Измаил.
Од крајот на 14 век, Измаил бил под власт на Кнежевството Молдавија. Во 1484 година, отоманската држава ја окупирала територијата, која во тој момент станала отомански протекторат (под директно владеење од 1538 г.). Од раниот 16. век, градот бил главна отоманска тврдина во регионот Буджак. Во 1569 година султанот Селим II го населил Измаил со ногајци, со потекло од Северен Каквказ.
На крајот на воната, Измаил повторно бил окупира од Османлиското Царство, но руските воени сили успеале по трети пат да го освојат на 14 септември 1809 година. Откако бил отстапен на Русија заедно со остатокот од Бесарабија во согласност со букурешкиот договор од 1812 година, градот одново бил темелно изграден. Катедралата (1822–36), црквите на Христовото рождство (1823), црквата „Свети Никола“ (1833) и неколку други датираат од тој временски период. Најстара градба во Измаил е мала турска џамија, изградена во 15. или 16. век, претворена во црква во 1810 година а моментално претставува музеј посветен на воениот напад во Измаил од 1790 година.
Откако Русија загубила во кримската војна, градот пак припаднал на Кнежевството Молдавија, кое набрзо ќе стане дел од Романското обединето кнежевство. Русија успеала повторно да владее со градот по Руско-турската војна (1877-1878).
Со распадот на Руската Империја во 1917 година и по завршувањето на првата светска војна, градот бил окупиран од романските воени сили на 22 јануари 1918 година, по судирот со силите на дунавската флотила. Подоцна истата година, Сфатул Цериј од Кишињев, совет кој тврдел дека е претставник на цела Бесарабија, изгласал формално соединување на регионот со Романија. Ова соединување било признаено од Обединетото Кралство, Франција и Италија во парискиот договор склучен во 1920 година, но не и од Советскиот Сојуз кој имал територијални претензии над Бесарабија.
Од 24 август 1991 година, Измаил е дел од независна Украина.
Клима
Според кепеновата климатска класификација, Измаил има влажна суптропска клима со четири четири различни годишни времиња и обилни врнежи во текот на целата година, типични за југот на Украина. Летата се топли и влажни, а зимите се умерено студени. Најтопол месец во годината е јули со просечна температура од 22,6 °C, а најстуден месец е јануари со просечна температура од −1,5 °С.
Демографски податоци
До крајот на 1813 година во градот имало 6,000 жители, а во 1817 година, населението било зголемено на 9,000 жители.
Во 1892 година во градот живееле 31171 жител (17,461 мажи и 13,710 жени).
Во периодот 1918—1930, поради невработеност, глад, болести и зголемувањето на смртноста, населението нагло се намалило од 45,000 на 26,000 жители до 1931 година. Од градот, 13 % од жителите емигрирале во СССР и други држави.
Според пописот од 1931 година во градот живееле 26 123 лица, а според проценките до 1937 година, населението се зголемило за 2,1 % и изнесувало 26 669 жители.
Во периодот 1983-1984 во Измаил живееле 87 илјади жители (од 30 различни националности), а до 1990 година населението се зголемило на 94,1 илјади жители.
Збратимени градови
Измаил е збратимен со:
Дуќан на ул. „Орце Николов“ бр. 9 (Прилеп)
'''Дуќан на ул. „Орце Николов“ бр. 9''' — дуќан во Старата чаршија во градот Прилеп. Објектот е заведен како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра на Министерството за култура.
1633 во уметноста
1633 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Фатих портакал
Фатих Портакал (роден на 2 февруари 1967 година ) е турски телевизиски презентер и новинар.Тој е познат по своите кемалистички и социјалдемократски ставови.
Биографија
Портакал ја започна својата кариера како новинар во ТВ Стар во 1996 година.
Дипломирал економија на Универзитетот во Истанбул во 1989 година.
Портакал беше домаќин на FOX news (2010-2020) и Канал Д (2006-2010).
Во 1997 година се ожени со рекламниот агент Армаган Портакал.
Портакал сега живее во Сеферихисар. Зборува турски и англиски јазик.
Фатих Портакал е пријател со уште четворица турски новинари, Ирфан Дегирменџи, Ѓулбин Тосун, Мурат Ѓулоглу, Назли Толга и Исмаил Кучукаја.
Филип Јолев Вељаноски
Филип Јолев Вељаноски — деец на ВМОРО.
Животопис
Филип Јолев Вељаноски е роден во селото Арбиново во 1866 година. Активно учествувал во ВМОРО. Како дел од четите на Дејан Војвода од Лактиње, Тасе од Присовјани, Петар Чаулев, Лазор од Враништа. Заедно со своите соборци учествувал во познатата арбиновска битка, нападот на мудурницата во Издеглавје, битката кај село Турје, и битката на Пресека.
Лихте
Лихте (Lichte) — село и поранешна општина во округот Зонеберг, во Тирингија, Германија, близу Ренштајг. Општината во минатото се наоѓала во округот Залфелд-Рудолштат, а од 1 јануари 2019 година е дел од градот Нојхаус на Ренвег.
Местоположба
Лихте се наоѓа на Тириншките Шкрилни Планини близу градовите Кобург, Илменау, Залфелд и Зонеберг. Местото и околината влегува во Природниот парк „Тириншка Шума“. Ренштајг и поранешната внатрешна германска граница поминуваат јужно од местото.
Лихте се протега во долините на реките Лихте и Пизау.
Општински единици
Општината Лихте се состоела од следниве единици:
Лисип
Лисип (грчки јазик|Λύσιππος) е вајар од доцен класичен период од (4 век пред новата ере) во уметностите на Стара Грција. Го аследил славниот Поликлет.
Лисип бил личен вајар на Александар Велики. Една лисипова скулптура на Александар денес стои во Лувр во Франција. Лисип се смета за голем вајар, кој заедено со Скопас и Праксител го наговестил доаѓањето на елинистичката ера.
Животопис
Лисип е роден во Сикион во втората половина на 4 век околу 390 година п.н.е. Станал службен вајар на владејачката македонска династија во Грција и ги следел освојувањата на Александар Велики. Делувал на најголемото подрачје на кое некогаш делувал еден антички вајар– од Пелопонез, Македонија до Акарнанија. Окружен со бројни синови и ученици секаде го наметнал својот израз. Ги водел училиштата Аргос и Сикијон. Според Плиниј Постариот, автор е на преку 1500 дела, сите во бронза.
Бил последниот голем вајар во грчката уметност. Веднаш по неговата смрт неговите следбеници отвораат училиште на Родос каде тежнеат да го надминат својот учите, ако не со вештина, тогаш со големина. Харет од Линда створа бронзена скулптура Колос на влезот во пристаништето, висока 32 м – едно од 7-те светски чуда.
Избори на Филипините
Филипините имаат повеќепартиски систем.
Филипинците на национално ниво избираат: Претседател, и влада. Претседателот се избира на секои 6 гобини директно од народот. Потпретседателот се избира истиот ден само на посебно гласачко ливче. На филипинските избори се избираат Гувернери, нивни заменици, членови на советите, градоначалници, Совети на младите.
Конгресот или Kongreso е дводомен. Претставничкиот Дом или Kapulungan ng mga Kinatawan има 237седишта со избрани членови еднаш во три години, од кои 212 се од самостојните списоци и 23 се загарантирани со пропорционален систем. Сенатот или Senado има 24 членови кои се избираат на секои шест години и не претставуваат географски дистрикти или области. половина од сенато се обновува на секои три години.
Витина
Витина (албански: Viti) е мал град и општина во округот Гнилане во Југоисточно Косово. Населението на општината изнесува 46,959, а во градот живеат 4,924 жители.
NGC 3871
NGC 3871 — спирална галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3871 се споменува и како IC 2959, UGC 6744, MCG 6-26-31, CGCG 186-41.
Откривање
Објектот е откриен на 3 април 1831 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3871 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,2 m/лм2. NGC 3871 има привидни димензии од 1,4' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 102°.
Други поделби
Проучување на NGC 3871 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 36702. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 107; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2524. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 109.
1634 во уметноста
1634 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Фамилија Болејн
Фамилија Болејн (англиски: Boleyn family) — позната аристократска англиска фамилија која чиј врв на моќта го забележала за време на Тјудрската династија, кога Ана Болејн станала втора сопруга на Хенри VIII, а нивната ќерка Елизабета I станала кралица на Англија.
Блекинге
Блекинге (швед. ) е традиционална покраина (landskap) во јужниот дел на Шведска. Се граничи со покраините Смоланд и Сканија и Балтичкото Море.
Името „Блекинге“ доаѓа од придавката bleke, што значи „сосем мирно“.
Управа
Историските покраини во Шведска немаат административна функција. Меѓутоа Блекинге (заедно со Готланд) е единствената покраина што зафаќа сосем иста површина како најзиниот административен округ, Блекинге.
Географија
Во блекинге се наоѓа живописниот архипелаг кој понекогаш се нарекува „Градината на Шведска“.
History
По преземањето, Швеѓаните ги изградиле градовите Карлсхамн (1664) и Карлскруна (1680) и присилно население се жителите на Ронеби и Кристијанопел. Повеќе од 300 години, Карлскруна била главната поморска база на Шведска. Во 1998 била прогласена за светско наследство на УНЕСКО.
NGC 1791
NGC 1791 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Маса, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1791 се споменува и како ESO 56-SC41, in LMC.
Откривање
Објектот е откриен на 16 декември 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1791 е од видот OCL. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 m. NGC 1791 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 4 ч 59 м 6,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 70° 10' 8".
Други поделби
Проучување на NGC 1791 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9165.
Исмаил Кучукаја
Исмаил Кучукаја (роден на 20 јануари 1970 година во Кутахја) е турски новинар и писател.
Биографија
Исмаил Кучукаја е роден во 1970 година во Кутахја.
Кучукаја дипломирал новинарство на Универзитетот Газ во 1993 година. Има напишано две книги и е домаќин на програмите на Чалар Саат на FOX од август 2013 година.
Тој ги водеше весниците Акшам и Стар.
Анастас Грујов Анѓелоски
Анастас Грујов Анѓелоски — деец на ВМОРО.
Животопис
Анастас Грујов Анѓелоски е роден во селото Арбиново во 1876 година. Се приклучил на македонската организација, за да се бори за слободата на Македонија, и како член на ВМОРО, бил дел од четите на Дејан Војвода од Лактиње, Тасе од Присовјани, Петар Чаулев, Лазор од Враништа. Бил дел од неколку битки против Османлиите во охридско, како арбиновската битка, нападот на мудурницата во Издеглавје, битката кај селото Турје, битката кај Пресека.
Јужномакедонска носија
Јужномакедонската носија е носија која е карактеристична за најјужниот дел на Македонија -
Особености
Народните носии и во овој дел на Македонија покажуваат голема разновидност, со бројни облеки и разновидна декорација.
Машките носии во јужномакедонската етничка целина се поедноставни и со помали пределски разлики. Основни делови во машките носии се: бела платнена кошула со широки ракави, гаќи од платно, клашнени ѕиври, ногавици, беневрези, тесни ткаени појасчиња за под колена - подвески, ќурдија - безракавна облека од црна клашна, и долама - зимска дебела облека со црвени украсни ширити. Сточарска облека е трлаган, гуна - од волна и козина, со широка јака за ќулафка.
Анализата на одделните облеки од составот на празничната женска и обредната машка носија укажува на зачувани далечни траги од старобалканската и старословенската културна традиција, со примеси на елементи од византискиот и ориенталниот начин на украсување.
Сузана
Сузана — женско библиско име (Шошана) и има значење на лотосов цвет. Персиското име за лилјан е Саусан (Sausan), а и на хебрејскиот јазик е многу слично, но не треба да се мешаат.
Надворешни врски
Susan (given name) スーザン Susana Susana Сьюзан Susan
1635 во уметноста
1635 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Марко Винициј
Марко Винициј (околу 5 година п.н.е. - 46 година наша ера) бил римски конзул и сопруг на Јулија Ливила, зет за внуката на царот Тибериј. Бил син и внук на двајца конзули, Публиј Винициј (конзул во 2 година наша ера) и Марко Винициј (конзул во 19 година п.н.е.).
Откако Клавдиј станал император, Винициј го придружувал во освојувањето на Британија во 43 година од нашата ера, и бил награден со „орнамента триумфали“ (латински ornamenta triumphali). Во 45 година, награден е со посебно одликување - второ конзулство. Но, канцеларијата ја имал само од 1 јануари до 1 март.
Меѓународна датумска граница
Меѓународна датумска граница — замислена линија на Земјината топка наспроти нултиот меридијан (Гринич), на која се менува датата во мерењето на времето. Таа се наоѓа главно на 180° географска должина, со мали исправки кои минуваат преку одредени територии, главно острови во Тихиот Океан.
Првиот проблем со одредувањето на датумската граница се појавил кога Фернандо Магелан опловил околу Земјата (1519-1522). Преживеаниот екипаж се вратил во шпанското пристаниште водејќи уредно и секојдневно бродски дневник, но оние на копното инсистирале дека датата не им е точна. Иако денес ова е сосема сфатливо, во тоа време предизвикало голема возбуда, до таа мерка што специјална делегација била испратена до папата да им ја објасни појавата.
Старо Село (Пресека)
Старо Село — археолошко наоѓалиште во кочанското село Пресека. Претставува населба од доцноантичко време. На падините од врвот Јарабар се наоѓаат остатоци од темели на градби, тули и, како што кажуваат мештаните, имало и гробови со конструкции од големи камени плочи. Многу години наназад оттаму се вадат тули за правење на фурни.
Котангенс
Котангенс – тригонометриска функција што значи однос меѓу налегнатата и спротивната катета во правоаголен триаголник; реципрочна вредност од тангенс. Изразена преку синус и косинус:
Источен часовен појас
Источен часовен појас (Eastern Time Zone, ET) — часовен појас на западната полутопка кој го покрива источниот брег на Северна Америка и западниот брег на Јужна Америка. Времето е пет часа назад од UTC во стандардното време (UTC-5) и четири часа во летното време (UTC-4). Времето за овој појас се добива од средното сончево време од меридијанот 75° западно од Гриничката опсерваторија.
Во САД и Канада, овој часовен појас обично се нарекува „источно време“ (Eastern Time, ET). Поточно, во однос на стандардното време (преку зима) е „источно стандардно време“ (Eastern Standard Time, EST), а преку лето е „источно летно време“ (Eastern Daylight Time, EDT).
Појасот е два часа пред планинскиот појас и еден час зад централниот часовен појас.
Канада
Во Канада, следниве покраини и територии се делумно под источниот појас:
САД
Во САД, следниве држави се целосно под источниот појас:
Други земји
Други земји во источниот часовен појас се:
Јужна Америка
Во Јужна Америка овој часовен појас е застапен во:
Наводи
Zeitzone
1636 во уметноста
1636 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Џорџо Мородер
Џовани Џорџо Мородер (Giorgio Moroder, роден Хансјерг Мородер, Ортизеј, 26 април 1940) — влијателен италијански музички продуцент, текстописец, изведувач и Ди Џеј.
NGC 6217
NGC 6217 — спирална галаксија во соѕвездието Мала Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6217 се споменува и како UGC 10470, MCG 13-12-8, CGCG 355-14, Arp 185, KAZ 73, IRAS 16350+7818.
Откривање
Објектот е откриен на 12 декември 1797 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6217 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 6217 има привидни димензии од 3' х 2,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 16 ч 32 м 38,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +78° 11' 57"". Положбениот агол на објектот е во износ од 153°.
Други поделби
Проучување на NGC 6217 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 58477. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 11; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4571. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1433.
Дуќан на ул. „Лазо Попоски“ бр. 1 (Прилеп)
'''Дуќан на ул. „Лазо Попоски“ бр. 1''' — дуќан во Старата чаршија во градот Прилеп. Објектот е заведен како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра на Министерството за култура.
Цис-мол
Цис-мол ― молска скала, чија тоника е тонот цис, а како предзнак има четири повишувалки.
Варијанти на скали
На сликата подолу се прикажани природната, хармониската и мелодиската цис-мол скала:
Петрино
Петрино — село во Општина Ресен, во областа Горна Преспа, во околината на градот Ресен.
Географија и местоположба
Петрино — село во Преспа. Соседни села на Петрино се: од север и исток Болно, од југ со Евла, и од запад со селата Велгошти, Рамне и Скребатно.
Историја
Петрино е дислоцирано село, за негова претходна местоположба се спомнува дека било во месноста Старо Село, на околу 4 км северозападно од денешното.
Во век, Петрино било село во нахијата Горна Преспа во Битолската каза на Отоманското Царство.
Население
Селото имало најголем број на жители во 1953 година - 118, а во 1961 година - 98. По 1980 година селото е целосно раселено.
Според пописот од 2002 година, во селото Петрино немало жители. Истото било потврдено и на пописот во 2021 година.
Родови
Петрино било македонско село.
Родови во селото биле: Василевци, Јанчевци, Митревци, Раличевци, Ристевци и Темелковци.
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 1624 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште на селото Болно.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 204 гласачи.
Иселеништво
До 1949 година неколку семејства се иселиле во САД, Аргентина и во Бугарија.
Денес ова село е целосно раселено.
Фиренска катедрала
Фиренска катедрала наречена „Богородица Цветна“ (Cattedrale di Santa Maria del Fiore или Duomo di Firenze) — катедралата во градот Фиренца, Италија. Започната е со изградба во 1296 година во готски стил дизајнирана од архитектот Арнолфо ди Камбио. Катедралата структурно била завршена во 1436 година, заедно со куполата која била дизајнирана од страна на Филипо Брунелески. Надворешноста на базиликата била обложена со полихромни мермерни панели, во различни нијанси, пред сѐ од зелена и розова боја, ограничени и врамени со бела боја. Во 19 век врз катедралата била изведена доградба со готска преродба од страна на архитектот Емилио Де Фабрис.
Катедралниот комплекс, на Пјаца дел Дуомо, ги вклучува Крстилницата и Камбанаријата на Џото. Овие три згради се дел од светското наследство на УНЕСКО кое го покрива историскиот центар на Фиренца и се главна туристичка атракција на провинцијата (покраина) Тоскана. Базиликата претставува една од најголемите цркви во Италија, а до развојот на новите структурни градежни материјали на модерното време, куполата на базиликата била најголема во светот. Куполата на Пјаца дел Дуомо, останува сѐ уште најголема во светот која била изградена од тули.
Историја
Откако во 1302 година архитектот Арнолфо починал, работата на катедралата забавила речиси скоро цели 50 години. Кога во 1330 година биле откриени моштите на Свети Зенобиј во црквата Санта Репарата, проектот добил нов поттик за понатамошна изградба. Во 1331 година господинот Арте дела Лана, еснаф на трговците со волна, го преземал покровителството за изградбата на катедралата и во 1334 година го назначил архитектот Џото ди Бондоне да ја надгледува работата. Со помош на пријателот Андреа Писано, Џото продолжил со работите околу дизајнот на делот наречен ди Камбио. Неговото главно достигнување било изградбата на камбанаријата. Кога на 8 септември 1337 година починал Џото, Андреа Писано ја продолжил изградбата на објектот сѐ додека работата не била прекината поради Црната смрт која владеела во 1348 година. Во 1349 година работата на катедралата продолжила под надзор на неколку архитекти, почнувајќи од Франческо Таленти, кој успеал да ја заврши камбанаријата и да го зголеми целовкупниот проект каде биле вклучени апсидата и страничните капели. Во 1359 година, архитектот Таленти бил наследен од Џовани ди Лапо Гини (1360–1369) кој го поделил централниот кораб на катедралата на четири квадратни заливи. Дополнителни архитекти биле Алберто Арнолди, Џовани д'Амброџо, Нери ди Фиораванти и Андреа Оркања. До 1375 година, старата црква Санта Репарата била срушена. Делот познат како Наосот бил завршен до крајот на 1380 година. По изградбата на тој дел единствено куполата останала за доизградба сѐ до 1418 година.
На 19 август 1418 година, Арте дела Лана објавил конкурс за архитектонски дизајн за подигнување на Нерисовата куполата. Се јавиле двајца главни конкуренти и двајцата биле мајстори - златари. Тоа биле Лоренцо Гиберти и Филипо Брунелески. Вториот од нив бил директно поддржан од моќниот Козимо де Медичи. Гиберти пак бил победник на натпреварот за изработка на пар бронзени врати за Крстилницата во далечната 1401 година. Нивната конкуренција околу добивањето на градежните и занаетчиските работи останала остра целиот нивен живот. Сепак за куполата победник бил Брунелески кој и ја добил предвидената провизија.
Лоренцо Гиберти, кој бил назначен за помошник и соработник на Брунелески, земал плата еднаква на онаа на Брунелески. Ниту еден од нив не бил награден со претходно најавената награда со висина од 200 флорини. На Гиберти му било ветена еднаква исплата, иако поголемиот дел од своето време тој го потрошил на други проекти низ Фиренца. Кога арахитектот Филипо Брунелески се разболел, или пак сепак можеби глумел дека е болен, проектот накратко бил предаден во рацете на Гиберти. Но, Гиберти набрзо морал да признае дека тој малку бил оддалечен од целиот проект. Во 1423 година, Брунелески повторно бил на чело на изградбата и ја преземал целовкупната одговорност.
Работата на куполата започнала во некаде во 1420, а завршила во 1436 година. Катедралата била осветена на 25 мај 1436 година (првиот ден од годината според фирентинскиот календар) од страна на папата Евгениј IV. Катедралата била првата дотогаш изградена со „октагонална“ купола без привремена дрвена потпорна рамка. Тоа бил еден од највпечатливите проекти за периодот на ренесансата. За време на осветувањето во 1436 година, бил изведен мотетот на Гијом Дуфеј наречен Nuper rosarum flores (Розите кои цветаат доцна).
Декорацијата на надворешноста на катедралата, започната во текот на 14 век, а била завршена дури во 1887 година, кога била завршена полихромната мермерна фасада од страна на дизајнерот Емилио Де Фабрис. Подот на црквата бил обложен во мермерни плочки во периодот на 16 век.
Надворешните ѕидови на катедралата се свртени во наизменични вертикални и хоризонтални ленти и се изработени од полихроматски мермер донесени од местата Карара (во бела боја), Прато (во зелена боја), Сиена (во црвена боја), Лавенца и уште од неколку места ширум Тоскана. Овие мермерни слоеви требало да ги покријат веќе постоечките слоеви на ѕидовите од претходното поставување. Тоа биле делот на крстилница на Батистеро ди Сан Џовани и Камбанаријата на Џото. На катедралата постојат две странични врати и тоа: Вратите на Канониците (од јужната страна) и Вратата на Мандорла (од северната страна). Овие врати биле украсени со скулптури од вајарите Нани ди Банко, Донатело и Јакопо дела Кверсија. Шесте странични прозорци, забележливи по нивната нежна трага и орнаменти, биле одделени со неколку пиластри. Само четирите прозорци најблиску до трансептот даваат светлина, додека другите двa се само украсни. Прозорците на свештенството се со тркалезна форма, вообичаена одлика на италијанската готика.
План и структура
Катедралата во Фиренца била изградена како базилика, со широк централен кораб од четири квадратни заливи, со патека од двете страни. Просторот наречен анцелар и трансептите биле со идентичен полигонален план, разделени со две помали полигонални капели. Целиот план формира оригинален изглед на латински крст. Наносот и патеките биле одделени со широки зашилени готски сводови што се потпираат на неколку композитни столбови.
Димензиите на објектот се огромни. Градежната површина изнесува 8,300 m², должината изнесува 153 m², ширината 38 m, а ширината на преминот (најголемата ширина) 90 m. Висината на сводовите кај патеките изнесува 23 m. Висината на куполата е 114,5 m. Оваа катедрала ја има петтата највисока купола во светот.
Куполата на катедралата во Фиренца
По цели сто години од изградбата, а некаде до почетокот на XV век, на целокупната структура на базиликата сè уште и недостасувала куполата. Основните одлики на куполата биле дизајнирани од страна на Арнолфо ди Камбио во далечната 1296 година. Неговиот модел со намалени димензии изработен од тули, 4,6 m по висина, 9,2 m по ширина, стоел во страничниот ходник на недовршената зграда и долго време кон моделот се гледало како на свето место. Според барањето на октогонална купола таа требала да биде многу повисока и поширока од која било друга до тој момент изградена. Таа не требало да има надворешни потпори, но и да биде доволно стабилна и да ја издржи сопствената тежина.
Обврската за да се отфрлат традиционалните готски потпори била испланирана и спроведена според моделот на Нери ди Фјораванти. Неговиот план бил избран во конкуренција со планот на Џовани ди Лапо Гини. Тој архитектонски избор, во 1367 година, претствувал еден од првите настани на италијанската ренесанса, означувајќи го преминот од стилот на средновековниот готика и враќање на назад на класичната медитеранска купола. Италијанските архитекти ги сметале готските летечки потпори како грди тешки импровизации. Подоцна, употребата на потпорни делови била забранета во цела Фиренца, бидејќи стилот бил веќе фаворизиран од традиционалните градителски непријатели на регионот Тоскана од централна и северна Италија. Моделот на Нери прикажувал масивна внатрешна купола, отворена на врвот за да се дозволи големо количество на светлина, многу слично на Римскиот Пантеон. Внатрешната купола била затворена во потенка надворешна обвивка за да може да се заштити од надворешните временските услови. Куполата требало да се потпира на ненадграден октагонален барабан. На проектот од куполата на архитектот Нери секако ќе и било потребно внатрешна одбранбена заштита од ширење (напрегање на обрачот). Но таков сѐ уште не бил дизајниран.
Изградбата на ваква купола која е ѕидана со тули поставила многу технички проблеми. Архитектот Брунелески барал излезни решенија кај големата купола на Пантеонот во градот Рим. Куполата на Пантеонот била единствена обвивка, но изработена од бетон, изведбата која одамна била напуштена во тогашната архитектура. Пантеонот во Рим користел структурно центрирање за да ја поддржи бетонската купола додека таа била во фаза на стврднување. Тоа решение од Пантеонот не можело да биде решение во случајот со куполата во Фиренца бидејќи била со поголеми димензии и така би била доведена црквата надвор од секаква употреба поради безбедносни причини. За проектираната висина и ширина на куполата дизајнирана од страна на Нери, почнувајќи од 52 m над подот и 44 m по дијаметар, во тој момент низ цела Тоскана немало доволно градежни дрва за изработка на скелињата, но и за самата форма. Брунелески избрал да го следи дизајнот и употребил форма на двојна школка, изработена од песочник и мермер. Брунелески морал да ја изгради куполата од тула, поради малата тежина во споредба со каменот и секако полесниот начин на формирањето. Под самата купола за време на изграбата не биле поставени заштити. За да го илустрира својот предложен структурен план, тој конструирал модел од дрво и тули со голема помош на големиот Донатело и Нани ди Банко. Тој нов модел сѐ уште се наоѓа изложен во Музејот на Операта дел Дуомо. Моделот служел како пример за занаетчиите, но намерно бил оставен нецелосен, за да се обезбедела контрола и целовремен увид за споредба од страна на архитектот Брунелески врз конструкцијата при изработката на куполата. Решенијата на Брунелески биле генијални. Проблемот со ширењето на куполата бил решен со сет од четири внатрешни хоризонтални камени и железни синџири, кои служеле како нешто слично како обрачите за бурињата. Четирите вградени обрачи во внатрешноста на куполата биле распоредени: еден на врвот, еден на дното, а останатите два рамномерно распоредени помеѓу пвите два. Постоел и петти синџир, направен од дрво, кој бил поставен помеѓу првиот и вториот изработени од камен. Бидејќи куполата била октагонална, а не тркалезна, едноставен синџир би ја притискал куполата како обрач за буре, ќе го притискала со целиот свој притисок врз осумте агли на октагонот, односно на куполата. Поставените синџири всушност требало да бидат цврсти осумаголници, доволно цврсти за да ја задржат својата форма и да не дозволат деформирање на куполата додека ја држат во стабилна и единствена состојба.
Секој од камените синџири на Брунелески бил изграден во вид на октагонална железничка пруга со паралелни шини и вкрстени врски, сите изработени од греди од материјал песочник со ширина од 43 m во дијаметар и не повеќе од 2,3 m по должина. Шините биле поврзани од едниот крај до другиот со железни споеви обложени со олово. Крстовите кои претставувале врски и носечките шини биле засечени заедно, а потоа покриени со тули и малтер од внатрешната страна на куполата. Вкрстените врски на долниот синџир можеле да се видат како испакнатини од основниот барабан во основата на куполата. Другите биле вградени и скриени. Секој каменит синџир требало да биде зајакнат со стандарден железен синџир направен од испреплетени врски, но магнетното истражување спроведено во 1970-тите не успеало да открие никакви докази за евентуално постоење на железни синџири. Доколку тие постојат тогаш се длабоко вградени во набиените изѕидани ѕидови. Архитектот Брунелески вметнал и вертикални таканаречени „ребра“ поставени на осумте агли од октагонот, благо закривени кон централната точка. Ребрата имале димензии од 4 метри во длабочина. Овие ребра биле подржани од 16 други скриени ребра што зрачеле кон центарот од куполата. Ребрата во себе имале процепи за преземање на гредите кои ги поддржувале платформите, со што се овозможило работата при изградбата да напредува во височина без потреба од скелиња.
Кружната изѕидана купола можела да се изгради без никакви потпори. Тој начин бил наречен центрирање, бидејќи секој ред од тули претставувал хоризонтален лак кој се спротивставувал на можната компресија. Во катедралата во Фиренца, октогоналната внатрешна купола била доволно дебела за да можела во неа да се вгради имагинарен круг на секое од нивоата. Таа одлика ја одржувала куполата, но не можела да ги држи тулите на поставеното место, додека малтерот бил сè уште влажен. Брунелески користел шаблон од тули од шевронен за да ја пренесе тежината на свежо поставените парчиња до најблиските вертикални ребра на не-кружната купола (октогонална). Надворешната купола не била со доволна дебелина за да содржи вградени хоризонтални кругови. Таа била со дебелина од само 60 cm во основата и 30 cm на врвот. За да создаде такви кругови, Брунелески ја задебелил надворешната купола од страна на внатрешноста во делот на нејзините агли на вкупно девет различни височини, создавајќи девет изѕидани прстени, кои и денес можат да се забележат во просторот помеѓу двете куполи. За да се спротивстави на оптуварувањето на обрачот, надворешната купола целосно се потпирала на нејзиното прицврстување врз внатрешната купола и таму воопшто немало вградени синџири.
Современото разбирање на законите од физиката и математичките алатки за пресметување на оптоварувањето биле преесметани неколку векови во иднината. Брунелески, како и сите градители на катедрали, морал да се потпре на својата интуиција и секако врз големите модели што ги изградил дотогаш. За да подигне 37.000 тони материјал, вклучително и над 4 милиони тули, тој конструирал машини за кревање и таканречени левисони за дигање на големи камења. Овие специјално дизајнирани машини и неговите структурни иновации претставувале главен и голем придонес на архитектот Брунелески во областа на архитектурата. Иако тој ги извршувал естетските делови изработени половина век порано, неговото име, а не она на Нори, најчесто се поврзува со создавањето и градењето на куполата.
Способноста на Брунелески да ја круниса куполата со осветлување и таканаречен фенер (светилник) била доведена во прашање и тој морал самиот да се предложи на друг конкурс, иако имало докази дека Брунелески сепак работел на дизајнот за таканаречениот фенер за горниот дел од куполата. Доказите биле видливи во заобленоста на куполата, која била направена со поостри завршни делови од првичниот оригиналниот модел. Тој бил прогласен за победник на новиот конкурс пред неговите конкуренти Лоренцо Гиберти и Антонио Циачери. Неговиот тогашен нацрт и дизајн (денес изложен во Музејот опера дел Дуомо) бил за октагоналниот фенер со осум зрачни потпори и осум високи заоблени прозорци. Изградбата на фенерот била започната неколку месеци пред неговата смрт во 1446 година. Подоцна, односно по 15 години, можно е да имало мал напредок, поради дополнителните измени на страна неколку архитекти. Фенерот (светилникот) конечно бил завршен во 1461 година од страна на пријателот на Брунелески, господинот Микелоцо. Конусниот покрив бил крунисан со позлатена бакарна топка и крст, осветен со свети мошти, од страна на Андреја Верокио во 1469 година. Со тоа вкупната висина на куполата заедно со фенерот изнесува 114,5 m. Оваа бакарна топка на 17 јули 1600 година била погодена од гром и срушена. Две години подоцна топката била заменетa со уште поголeма по димензии. Паричната награда за оваа позлатена бакарна топка (постaвена на врвот на фенерот - светилник) заминала кај скулпторот Андреа дел Верокио во чија работилница во тоа време бил ангажиран млад помошник по име Леонардо да Винчи. Андреа бил фасциниран од машините конструирани од страна на Филипо Брунелески. Овие машини Верокио ги користел за да ја подигне топката на врвот од куполата. Во тој период Леонардо да Винчи направил серија на скици од машините и како резултат на тоа често добивал признанија за новите изуми.
Леонардо да Винчи можеби учествувал и во изработката на дизајнот на бронзената топка, бидејќи така било наведено во парискиот ракопис именуван како Г во кои стоело: „Запомни како ја залемивме топката на врвот на базиликата Санта Марија дел Фјоре“.
Декорациите на галеријата од Бачо д'Агноло никогаш не биле довршени докрај, затоа што не биле одобрени, од никој друг туку од големиот Микеланџело.
Огромна статуа на Брунелески денес се наоѓа недалеку од Палацо деи Каноничи, поточно на Пјаца дел Дуомо, гледајќи замислено кон неговото најголемо достигнување, куполата што засекогаш ќе доминира на панорамската фотографија на градот Фиренца. Куполата е сѐ уште најголемата соѕидана купола во светот.
Изградбата на катедралата започнала во 1296 година со дизајн на Арнолфо ди Камбио, а била завршена во 1469 година со поставување на бакарната топка од страна на архитектот Верокио на врвот на фенерот - светилник. Но, во тој период фасадата сè уште не била завршена сѐ до XIX век.
Фасада
Конкурсот за нова фасада на катедралата се претворил во огромен корупциски скандал. Дрвената макета за фасадата изработена од Буонталенти била изложена во Музејот опера дел Дуомо. Неколку нови дизајни за изглед на фасада биле предложени во подоцнежните години, но моделите (на Џовани Антонио Досио, Џовани де Медичи заедно со Алесандро Пиерони и Џамболоња) не биле прифатени. Фасадата подоцна била оставена гола (незавршена сѐ до XIX век). Во 1864 година, на натпреварот одржан за дизајнирање за нова фасада победил дизајнерот Емилио Де Фабрис (1808–1883). Оваа верзија била од 1871 година. Работата за изработка на нова фасада на катедралата започнала во 1876 година, а комплетно била завршена во 1887 година. Таа претставувала неоготска фасада со вграден бел, зелен и црвен мермер. Така се добило еден хармоничен ентитет на самата катедрала со дополнителните делови на камбанаријата на Џото и крстилницата. Некои критичари мислеле дека базиликата била претерано украсена.
Целата фасада била посветена на Мајката (Божја) Христова.
Главна порта (влез)
Трите огромни бронзени врати датирале од периодот од 1899 до 1903 година. Ги краселе сцени од животот на мајката Божја. Мозаиците во лунетите над вратите биле дизајнирани од страна на Николо Барабино. Тие претставувале: (од лево кон десно): Добротворност меѓу основачите на филантропските институции; Христос се устоличил зaедно so Марија и Јован Крстител како и голем број на фирентински занаетчии, трговци и хуманисти. Педиментот над централната порта содржел полурелјеф, изработен од страна на дизајнерот Тито Сароки, на мајката на Христос, Марија, устоличена со доплнителен цветен скиптар. Вајарот Џузепе Касиоли ја извајал десната страна од вратата.
На врвот на фасадата имало серија ниши со ликот на дванаесетте апостоли, а на предната страна во средината, мајката со детето. Помеѓу прозорецот од рози и барабанот, постои галерија со бисти од големи фирентински уметници.
Внатрешноста на катедралата
Готскиот ентериер-внатрешноста бил огромен и остава впечаток на празнина. Релативната празнина на црквата соодејствува со строгоста на религиозниот живот, како што и проповедал големиот отец Џироламо Савонарола.
Многу украси во црквата биле изгубени со текот на времето или биле префрлени во Музејот на Oперата дел Дуомо, како што биле величествените канториски говорници (галериите за пеење за хористите) на Лука дела Робија и Донатело.
Бидејќи оваа катедрала била изградена со средства од донирани од народот, некои од поважните уметнички дела поставени во оваа црква им оддаваат чест на славните личности и воените водачи на градот Фиренца.
Лоренцо Гиберти имал големо уметничко влијание врз катедралата. Тој работел на катедралата заедно со Филипо Брунелески цели осумнаесет години и имал голем број на свои проекти поставени особено по целиот источен дел на базиликата. Некои од неговите дела се дизајните преставени во техниката витраж, потоа бронзениот храм на Свети Зенобиј и мермерните оклопи на надворешноста на катедралата.
Други дела поставени во катедралата:
Над главната врата на катедралата се наоѓа големиот часовник украсен со фреско-портрети на четворица пророци - евангелисти од уметникот Паоло Учело (од 1443 година). Овој литургиски часовник ги прикажува 24-те часа на таканареченото hora italica (италијанско време), временски период кој завршува со зајдисонце во 24 часот. Овој распоред за времето се користело некаде до XVIII век. Тој бил еден од ретките часовници од тоа време кои сè уште постојат и се во одлична работна состојба.
Црквата била особено забележлива по своите 44 витражни прозорци, најголемиот витражен потфат од тој вид во цела Италија во периодот на XIV и XV век. Прозорците кои се наоѓаат по должина на патеките и во делот наречен трансепт прикажувале светци од Стариот и Новиот завет, додека кружните прозорци во барабанскиот дел од куполата и над влезот ги прикажуваат синот Божји Христос и мајка му Марија. Последниве биле дело на најголемите фирентински уметници на нивното време, како што биле: Донатело, Лоренцо Гиберти, Паоло Учело и Андреа дел Кастањо.
Донатело го дизајнирал витражниот прозорец (Крунисување на Богородица ) во делот на барабанот на куполата (единствениот што може да се види од просторот на наосот).
Прекрасниот погребен споменик на големиот Антонио д'Орсо (од 1323 година), бискуп од Фиренца, го изработил Тино да Камаино, најголемиот погребен скулптор во тоа време.