cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ивано-франковска Област
Ивано-франковската Област (украински: Івано-Франківська область) е една од 24-те области на Украина. Се наоѓа во западниот дел дел на земјата. Taa граничи со Закарпатската, Лавовската, Черновечката и Тернополската Област. На југ, Ивано-франковската Област граничи со Романија. Опфаќа површина од 13 928 км2. Во областа има 745 села и 15 градови.
1630
1630 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1630 година од новата ера, 630. од вториот милениум, 30. од XVII век и прва од 1630-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7138 и 7139 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6380 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5390 и 5391 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2383.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1630 година се протега во 4266 и 4267, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4326 и 4327 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2173. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1039 и 1040 исламска година.
Тријас
Тријас — геолошки период кој траел 50,6 милиони години од крајот на пермскиот период пред 251,902 милиони години (Mya), до почетокот на периодот Јура пред 201,36 Мја. Тријасот е првиот и најкраток период од мезозоикот. И почетокот и крајот на периодот се обележани со големи настани во истребување. Тријасот е поделен на три периоди: ран тријас, среден тријас и доцен тријас.
Тријасот започнал во екот на настанот на истребување Перм-Тријас, што ја оставила биосферата на Земјата осиромашена; се наоѓала на средина на тријасот пред животот да ја поврати својата поранешна разновидност. Терапсидите и Архосаурусите биле главните копнени 'рбетници во ова време. Специјализирана подгрупа на архосауруси, наречена диносауруси, за прв пат се појавила во доцниот тријас, но не станале доминантна група сè до наредниот период на Јура.
Првите вистински цицачи, самите специјализирани подгрупи на терапсиди, исто така еволуирале во овој период, како и првите летечки 'рбетници, птеросаурусите, кои, како и диносаурусите, биле специјализирана подгрупа на архосаури. Огромниот суперконтинент Пангеја постоел до средината на Тријас, по што тој почнал постепено да се распрснува на две одделни копнени подрачја, Лавразија на север и Гондвана на југ.
Глобалната клима за време на Тријасот била претежно топла и сува, со пустини кои опфаќале голем дел од внатрешноста на Пангаеја. Како и да е, климата се префрлила и станала повлажна кога Пангеја започнала да се оддалечува. Крајот на периодот бил обележан со уште едно големо масовно истребување, настанот на истребување Тријас-Јура, што збришал многу групи и им овозможил на диносаурусите да превземат доминација во јура.
Етимологија
Тријасот бил именуван во 1834 година од Фридрих фон Алберти, по трите различни карпести слоја (tri што значи „три“), кои биле раширени во јужна Германија, долниот Банстандштајн, средниот Мушелкалк и горниот Кеупер.
Датирање и поделби
Тријасот обично е одделен во рана, средна и доцна епоха, а соодветните карпи се нарекуваат долни, средни или горни. Фаунските фази од најмлада до најстара се:
Палеогеографија
За време на тријасот, скоро целата копнена маса на Земјата била концентрирана во еден суперконтинент, центриран повеќе или помалку на екваторот и опфатен од пол до пол, наречен Пангеја („целата земја“). Од исток, по должината на екваторот, морето Тетида навлегло во Пангеја, предизвикувајќи да се затвори Океанот Палео-Тетида.
Подоцна во средината на тријасот слично море продирало долж екваторот од запад. Останатите брегови биле опкружени со светскиот океан познат како Панталаса („целото море“). Сите длабоки океански седименти поставени за време на тријасот исчезнале преку задушување на океанските плочи; така, многу малку се знае за отворениот океан во периодот Тријас.
Суперконтинентот Пангеја започнал да се распаѓа за време на Тријасот - особено во доцниот период, но сè уште не бил целосно одвоен. Првиот седименти во судир што ја означува почетната фаза за распадот на Пангеја, коишто ги одделувале Њу Џерси од Мароко, се на возраст од доцниот Тријас; во САД, овие дебели седименти ја сочинуваат групацијата Њуарк.
Бидејќи суперконтиненталната маса има помалку крајбрежје во споредба со распаднатата, морските наоѓалишта на Тријас се глобално релативно ретки, и покрај нивната извонредност во Западна Европа, каде за првпат се изучувал тријасот. Во Северна Америка, на пример, морските наоѓалишта се ограничени на неколку изложености на запад. Така, стратиграфијата главно се заснова на организми кои живееле во лагуни и хиперсолини средини, како ракови.
Африка
На почетокот на мезозојскиот период, Африка се придружила на другите континенти на Земјата во Пангеја. Африка ја делела релативно униформната фауна на суперконтинентот во која доминирале тероподи, просаурподи и примитивни орнитиси до крајот на тријаскиот период. Фосилите од доцниот тријас се наоѓаат низ цела Африка, но се почести на југ отколку на север. Временската граница што ги одделува перм и тријас означува појава на истребен настан со глобално влијание, иако африканските слоеви од овој временски период не се темелно проучени.
Скандинавија
За време на тријаските пенеплени се смета дека се формирале во денешна Норвешка и јужна Шведска. Остатоците од овој пенеплан може да се следат кај западниот брег на Шведска. Во северна Норвешка, пенеплените можеби биле закопани во седименти, за потоа да бидат повторно изложени како крајбрежни рамнини. Откривањето на авалитна глина во јужна Норвешка покажало дека пејзажот таму насстанал во доцниот тријас пред 210 милиони години) со пејзажот веројатно, исто така обликувана во тоа време.
Палеокеанографија
Евстатското ниво на морето било постојано мало во споредба со другите геолошки периоди за целиот Тријас. Почетокот на тријасот бил околу сегашното ниво на морето, се искачило на околу 10-20 метри надморска височина за време на раниот и средниот период на тријас. Почнувајќи од Ладинан, нивото на морето почнало да се зголемува, а кулминирало со нивото на морето кое било присутно за време на Карнијан до 50 метри. Нивото на морето опаднало со почеток во Норијан, достигнувајќи ниско ниво од 50 метри под сегашното ниво на морето за време на средниот ретијански период, кое продолжило во најраната Јура. Долгорочниот тренд на нивото на морето е надреден со 22 настани со опаѓање на нивото на морето широко распространети во геолошкиот рекорд, претежно со помали (<25 метри) и средни (25–75 метри) големини. Недостаток на докази за тријаските континентални ледени плочи сугерираат дека глацијалната евстаза веројатно нема да биде причина за овие промени.
Клима
Континенталната клима во текот на периодот Тријас билса генерално топла и сува, со типичните наслаги од песочници и испарувања. Нема докази за глацијација на или во близина на кој било пол; всушност, поларните региони биле влажни и умерени, обезбедувајќи клима погодна за шуми и 'рбетници, вклучително и влекачи. Големата зафатнина на Пангеја го ограничил модерирачкиот ефект на глобалниот океан; неговата континентална клима била мошне сезонска, со многу топли лета и студени зими. Силниот контраст помеѓу суперконтинентот Пангеја и глобалниот океан активирала интензивни крос-екваторски монсуни.
Тријасот можеби бил претежно сув период, но постојат докази дека тој бил обележан со неколку епизоди на зголемени врнежи од дожд во тропските и суптропските географски широчини на морето Тетида и неговата околна земја. Седиментите и фосилите што сугерираат на поголема влажна клима се познати од Анизија до Ладинија и од Карнијан и Раетијан на поголема област што вклучува исто така домен на Бореал (на пример, Шпицбершките Острови), северноамериканскиот континент, Јужна Кина и Аргентина.
Живот
Три категории на организми можат да се разликуваат во записите во Тријасот: преживеани од настанот на истребување Перм-Тријас, нови групи кои кратко процветале и други нови групи кои доминирале во текот на мезозоикот.
Флора
На земјата, преживеаните васкуларни растенија вклучувале црвоточни растенија, доминантна цикади, гинковидни, папрати, equisetum и glossopterids. С емените растенија доминирале во копнената флора: на северната полутопка, цветалечетинари, папрати и бенетити. Родот Dicroidium доминирал во Гондвана во текот на целиот период.
Планктон
Пред истребувањето во Пермијан, Архаепластида (црвена и зелена алга) биле главните морски фитопланктони од пред околу 659-645 милиони години, кога тие ги замениле морските цијанобактерии, кои првпат се појавиле пред околу 800 милиони години, како доминантен фитопланктон во океаните. Во тријасот, секундарните ендосимбиотски алги станале најважниот планктон.
Морска фауна
Во морските средини, нови современи типови на корали се појавиле во раниот тријас, формирајќи мали гребени од скромна мерка во споредба со големите гребени системи на Девон от или современо време. Серпулидите се појавиле во Средниот тријас. Микроконхидите биле во изобилство. Обновените главонози наречени амонити закрепнале, диверзифицирајќи се од една линија што го преживеала исчезнувањето во периодот Перм.
Теренска и слатководна фауна
Групите на копнената фауна, кои се појавиле во овој период или постигнале ново ниво на еволутивен успех, вклучуваат:
Истребувањето во периодот перм-тријас го уништил копнениот живот. Биолошката разновидност се вратила во живот, бидејќи преживеаните видови повторно го населиле празниот терен, но тие траеле кратко. За разновидните заедници со сложени мрежни структури за храна биле потреби 30 милиони години за да се обноват повторно.
Темноспондилските водоземци биле меѓу оние групи кои го преживеале истребувањето; некои лози (на пр. трематосаури) цветале кратко во раниот тријас, додека други (на пр. капитосаури) останале успешни во текот на целиот период или се прославиле само во доцниот тријас (на пр. Плагиосаурус, метопосаури). Што се однесува до другите водоземци, првата група Лисамфибија, предци на првите жаби, се познати од раниот тријас, но групата како целина не станала вообичаена сè до Јура, кога темноспондилите станале многу ретки.
Поголемиот дел од Рептилиоморфа, ред или поткласа на водоземци налик на влекачи, од кои во карбонот се развиле амниотите, исчезнале во Тријас, но преживеале две групи што живеат во вода: Емболомери кои преживеале само во раниот дел на периодот и Хрониосухија, која преживеле до крајот на тријасот.
Архоауроморфните влекачи, особено архосаурусите, прогресивно ги заменувалесинапсидите кои доминирале во претходниот период на Перм. Циногнат бил карактеристичен врвен грабливец во Гондвана. Двете kannemeyeriid dicynodonts и gomphodont cynodonts останале важни тревопасни животни во текот на поголемиот дел од тој период, и ecteniniids одиграле улога како големи грабливци во доцниот тријас. За време на Карнијан (ран дел на доцниот тријас), некои напредни цинодонти довеле до раѓање на првите цицачи. Во исто време Орнитодира, која дотогаш била мала и незначителна, еволуирала во птеросауруси и разни диносауруси. Круротрасите биле други важни археосаури, и за време на доцниот тријаси тие, исто така, достигнале висина на нивната разновидност, со различни групи, вклучувајќи фитосауруси, аетосауруси и првите крокодиловидни. Во меѓувреме, густите тревојади ринохосаури и малите и средните инсектиори биле важни базални архосауроморфни групи низ поголемиот дел од тријасот.
Меѓу другите влекачи, најраните желки, како Проганохелис и Протерохерсис, се појавиле за време на Норијскиот период на доцниот тријас. Лушпаровидните, најпрво се наоѓаат во фосилните записи од претходното време на Карнијан. Проколофонидите биле важна група на мали тревојади како гуштери.
За време на тријасот, архосаурусите ги раселиле терапидите како доминантни амниоти. Ова „преземање“ можеби придонело за еволуцијата на цицачите принудувајќи ги преживеаните терапиди и нивните наследници на цицачи да живеат како мали, главно ноќни инсектиојади. Ноќниот живот можеби ги принудил цицачките форми да развијат крзно и поголема метаболичка стапка.
Настан на истребување Тријас - Јура
Триасовиот период завршил со масовно истребување, што било особено сериозно во океаните; кондонтите исчезнале, како и сите морски влекачи, освен ихтиосаурусите и плесиосаурусите. Без'рбетниците како брахиододи, гастроподи и мекотели биле сериозно погодени. Во океаните исчезнале 22% од морските семејства и евентуално околу половина од морските родови.
Иако настанот на истребување на крајот на тријасот не бил подеднакво поразителен во сите копнени екосистеми, исчезнале неколку важни облоги на круротарзани (големи архозауриски влекачи претходно групирани како текодонти), како и повеќето големи лавиринтодонтски водоземци, групи мали влекачи и некои синапсиди (освен прото-цицачите). Некои од раните, примитивни диносауруси исто така исчезнале, но поадаптивните преживеале за да се развијат во периодот на Јура. Преживеаните растенија што доминирале во мезозојскиот свет вклучувале современи четинари.
Неизвесна е причината за истребувањето на доцниот тријас. Истребувањето било придружено со огромни вулкански ерупции што се случиле кога суперконтинентот Пангеја започнал да се распаѓа пред околу 202 до 191 милиони години), формирајќи ја Централна Атлантичка Магматска провинција (КАМП), една од најголемите познати вулкански настани во внатрешноста на планетата. Другите можни, но помалку веројатни причини за настаните на истребување вклучуваат глобално ладење или дури и надворешен удар, за кој е издвоен ударниот кратер што го содржи резервоарот Маникуаган во Квебек, Канада. Сепак, топењето на ударот во Маникуаган е датирано во 214 ± 1 Мја. Датумот на границата Тријас-Јура исто така е попрецизно утврден неодамна, на Мја. Двата датуми добиваат точност со употреба на попрецизни форми на радиометриско датирање, особено распаѓање на ураниум за олово во циркони формирани во моментот на ударот. Значи, доказите сугерираат дека влијанието на Маникуаган му претходело на крајот на Тријасот со приближно 10 ± 2 Ma. Затоа не може да биде непосредна причина за забележаното масовно истребување. Бројот на истребувања од доцниот тријас е оспорен. Некои студии сугерираат дека има најмалку два периоди на истребување кон крајот на Тријасот, разделени со 12 до 17 милиони години. Но, дискутирањето против ова е неодамнешна студија за фауните во Северна Америка. Во скаменетата шума на североисток од Аризона постои уникатна низа на доцни карнијанско-рани норијански копнени седименти. Анализата во 2002 година не утврдила значителна промена во палео-околината. Фитосаурусите, најчестите фосили таму, доживеале промена само на ниво на род, а бројот на видовите останал ист. Некои атеосаури, следни најчести тетраподи и рани диносауруси, поминале непроменети. Како и да е, и фитосаурусите и етосаурусите биле меѓу групите влекачи на архосаурот, кои пак биле целосно збришани од крајот на периодот на истребување.
Потез 29
Потез 29 (Potez 29) — француски патнички двокрилен авион во производство на фабриката „Авион Анри Потез“. Иако бил предвиден за патници, голем број од овие авиони подоцна се употребувале во Француското воено воздухопловство.
Авионот е познат како првиот патнички авион во Македонија, кој го опслужувал Скопскиот аеродром, почнувајќи од 1928 г. летајќи на одредиштата Белград-Скопје-Подгорица-Мостар-Сараево-Белград.
Развој
Потез 29 бил дворкилец со носен клипен мотор од 335 kW (450 КС) од типот „Lorraine 12Eb 3“, со опашест стоен трап. Бил заснован на претходниот модел Потез 25, задржувајќи ги истите крила и мотор, но со нов труп и затворена кабина за двајца екипаж и пет патници. Овој авион доживеал голем успех, опслужувајќи патнички линии во разни земји, а 120 авиони биле испорачани на Француското воено воздухопловство, каде служеле како амбуланти и леки транспортери.
ФК Јувентус сезона 2016-2017
Сезоната 2016-17 за фудбалскиот клуб Јувентус била 119-та од неговото основање и десетта последователна сезона во највисоката лига на италијанскиот фудбал.
Дресови
Спортска опрема: Адидас Главен спонзор: Jeep
Трансфери
Прикажани се само побитните операции
Завршна табела
Легенда:
Нотес:
Куп на Италија
Јувентус го започнал своето учество во Купот на Италија директно во осминафиналето, како една од осумтте најдобро рангирани екипи.
Список на стрелци
Последно ажурирање: 3 јуни 2017
Суви мрежи
* Вклучувајќи и една поделена сува мрежа против Каљари.
Последно ажурирање: 3 јуни 2017
Дисциплина
Последно ажурирање: 3 јуни 2017
Френки Вали
Франческо Стивен Кастелучио (анг: Francesco Stephen Castelluccio; роден на 3 мај 1934 година), познат по неговото уметничко име Френки Вали (Frankie Valli), е американски пејач, а популарност стекнал на почетокот од 1960-тите како фронтмен на поп групата Four Seasons. Препознатлив е по неговиот невообичаено моќен фалсет глас.
Вали заедно со Four Seasons имал 29 песни кои се пласирале на Топ 40 листата, една песна на топ 40 под алијасот на Four Seasons Wonder Who?, и девет песни на Топ 40 како соло изведувач. Како член на Four Seasons, песните со кои Вали се искачил на прво место на топ листата се: „Sherry “ (1962), „Big Girls Don't Cry“ (1962), „Walk Like a Man“ (1963), „Rag Doll“ (1964) и „"December, 1963 (Oh, What a Night)“ (1975). Неговиот препев на песната „Can't Take My Eyes Off You“ се искачила на второ место во 1967 година. Како соло пејач, Вали се нашол на врвот на топ листите со песните „My Eyes Adored You “ (1974) и „Grease“ (1978).
Вали, Томи Де Вито, Ник Маси и Боб Гаудиооригиналните членови на Four Seasonsбеа примени во Куќата на славните на рокенролот во 1990 година и Куќата на славните вокални групи во 1999 година
225
225 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 225 година од новата ера, 225. од првиот милениум, 25. од III век и шеста од 220-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5733 и 5734 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4975 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3985 и 3986 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 978.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 225 година се протега во 2861 и 2862, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2921 и 2922 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 768. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 409 и 408 година пред хиџра.
NGC 7369
NGC 7369 — спирална галаксија во соѕвездието Пегаз, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7369 се споменува и како MCG 6-49-80, CGCG 514-104, CGCG 515-2, 4ZW 113.
Откривање
Објектот е откриен на 29 август 1865 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7369 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,1 m/лм2. NGC 7369 има привидни димензии од 1,4' х 1,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 44 м 12,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +34° 21' 6"". Положбениот агол на објектот е во износ од 26°.
Други поделби
Проучување на NGC 7369 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 69619. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 123; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2744. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 838.
Потсдам-Мителмарк
Потсдам-Мителмарк (Potsdam-Mittelmark) — округ во западниот дел на сојузната покраина Бранденбург, Германија. Се граничи со (од север надесно) округот Хафеланд, слободните градови Бранденбург на Хафел и Потсдам, сојузната покраина Берлин, округот Телтов-Флеминг и окрузите Витенберг, Анхалт-Битерфелд и Јерихов во Саксонија-Анхалт.
Географија
Округот го вклучува јужниот тек на реката Хафел и северните делови на Флеминг (пошумен ридски масив). Постојат три природни паркови во округот: Природен парк Горен Флеминг, Природен парк Нуте-Ниплиц и Природен парк Западен Хафеланд.
Историја
Округот бил создаден во 1993 со спојување на претходните окрузи Белциг, Бранденбург-Ланд и Потсдам-Ланд.
Жеглиговски манастир
Жеглиговски манастир (во поново време познат како Матеички манастир) — македонски православен манастир во атарот на кумановското село Матејче, во областа Жеглигово, по која е традиционално наречен. Подигнат е на надморска височина од 1005 метри, на југоисточните падини на планината Скопска Црна Гора, од нејзината кумановска страна. Манастирскиот комплекс е сочинет од црквата посветена на Успението на Пресвета Богородица изградена во македонски стил и конаците што денес се обновени и оспособени за престој на туристи, но се уништени и во разрушена состојба по воениот конфликт од 2001. За историјата на манастирската црква најмногу се дознава од хрисовуљата на цар Милутин од 1300 г., во која е забележано дека нејзината градба ја започнал царот Душан, подигајќи ја врз темели на постара црква, посветена на Света Богородица Црногорска. Фактот дека овој цар започнал со градење на црквата се споменува и во биографијата на цар Урош, каде е наведено дека по смртта на Душан, неговата жена Елена и синот Урош ја доградиле и живописале црквата. Манастирот традиционално бил еден од најважните јужнословенски книжевни центри, особено во XV век. Во него живееле и пишувале монахот Герасим, Владислав Граматик и Исаија Доместик. Најважниот од нив, Владислав Граматик, тука ги напишал трите зборници познати како „Енциклопедија на средновековното знаење", од кои еден денес се наоѓа во Загреб. Во повезот на вториот зборник, „Андријанти“, од 1473 година, пронајдени се (скриени) прочуените Македонски глаголски листови од X век кои претставуваат зачувани музички записи од непроценлива важност за македонската црковна музика.
Историски прилики
Определувањето на хронолошките фази на црква та е една доста комплицирана задача за науката, со оглед на недостатокот на археолошки ископувања кои би го потврдиле постоењето на постари фази и нивното хронолошко сместување. Сепак, според истражувањата спроведуавни во првата половина на XX век од руски и српски истражувачи, кои документирале постоење на друга градба внатре во црквата, се препоставува дека современата црква е изградена врз постар храм. Имено, во источниот дел на храмот постоела градба од која останале траги во структурата на јужниот ѕид од протезисот. Оваа капела постоела во црквата сè до 1938 година. Врз основа на ова и врз основа на хрисовулата на српскиот крал Милутин од 1300 година каде се споменува постоењето на црквата Богородица Црногорска, може да се заклучи дека, сепак, црквата во Матејче поставена е на веќе востановено култно место.
Следно, црквата во Матејче ќе се појави во главните текови на балканската историја во времето на српскиот цар Стефан Душан. Со освојувањето на главните македонски центри Струмица, Прилеп и Охрид во 1334 година, Душан дефинитивно ќе се зацврсти на териотријата на Македонија, со што хемегонијата на српското благородништво на нашите простори ќе се одржи сè до падот под османлсика власт. Тој во Скопје, на 16 април 1346 година ќе биде крунисан за цар. Како одраз на неговите аспирации тој да биде цар „на Србите и Ромеите“, односно заеднички и праведен цар под чија круна ќе бидат обединети сите православни народи на Балканот, тој за свој мавзолеј ќе ја избере околината на Призрен, поточно манастирот Свети Архангели (логично со оглед на тоа дека тој лежи во централниот дел на неговата империја), а за мавзолеј на неговата сопруга Елена и наследникот Урош ќе бидат избрани блиските зелени падини на Скопска Црна Гора над Матејче. Токму поради ваквиот избор, Скопскиот епископ и Призренскиот епископ ќе бидат удостоени со архиепископски титули и кревање на рангот на нивните епископии на ниво на митрополии. Така, некаде по овој период, во самата средина на XIV век, највероватно во интервалот 1343-1348, изграден е храмот во Матејче, на што упатува фактот дека градежните активности во манастирот Свети Архангели во Призрен започнале во 1343. Можно е конструкцијата на богородичиниот храм да била завршена и пред крунисувањето на Душан за цар во 1346, но фрескоживописот со сигурност бил почнат по 1348 (во којашто година царот со семејството се враќа од престојот на Света Гора), а за terminus post quem се смета 1352 година.
Културен живот во манастирот
За културниот живот во манастирот во Матејче сведочи континуираното присуство на монасите и нивната книжевна дејност од неговото основање во XIV век, па сè до XIX век. Неговото значење го потврдуваат престојот и работата во манастирот на познатиот средновековен книжевник Владислав Граматик во периодот 1347-1469 година, посетата на српскиот патријарх Герасим во 1409 година, како и патријархот Гаврил во XVII век, за во XIX век да биде посетен и од Кирил Пејчиновиќ, познатиот македонски просветител. Богатото книжевно наследство и библиотечен фонд на манастирот, за жал, денес се наоѓа во библиотеките на други манастири и библиотеки на европските земји, како Рилскиот манастир во Бугарија, Народната библиотека во Москва и други, полека разнесувани од патописците и патниците кои го посетувале манастирот пред сè кон крајот на XIX век. Денес, од оригиналните манастирски објекти не е зачувано многу, а и самата црква, со фрескоживописот, делумно попуштила под притисокот на балканската турбулентна историја.
Оштетувања од 2001 г.
По воениот конфликт во 2001 година овој манастирски комплекс има 24 часовна полициска придружба која е во мешан етнички состав. Во манастирскиот комплекс нема струја, разурнати се конаците и воедно тоа се најлошите периоди од неговото формирање затоа што е оставен на милост и немилост на забот на времето без некој да се заинтересира за него. Иако на неколкупати манастирот бил посетуван од надлежните институции сепак за него не е направено нешто посебно затоа што глетката која ќе ја видите на прв поглед ви го распарува срцето. По конфликтот во 2001 година кога манастирот бил користен како штаб на албанските терористи и склад за чување на оружје тој е оставен сериозно оштетен и запуштен. Според првичните пресметки кои биле направени од Републичкиот завод за заштита на спомениците, албанските терористи го оштетиле културното наследство во манастирот, оштетувања има и на конаците, на камбанаријата, на старата камена ограда која била разградувана и со чии камења се граделе бункерите. Од граната бил оштетен кровот а терористите ги вежбале своите стрелечки способности на украсните прозорци.
NGC 2549
NGC 2549 — леќеста галаксија во соѕвездието Рис, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2549 се споменува и како UGC 4313, MCG 10-12-124, CGCG 287-69.
Откривање
Објектот е откриен на 9 февруари 1831 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2549 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 2549 има привидни димензии од 3,8' х 1,2'.
Други поделби
Проучување на NGC 2549 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 23313. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 43; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3803. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 679.
Демирџојани
Демирџојани или Тимурџи Аврен или (Περιστέρια, Перистерија) — село во Општина Доксат во Драмски округ, Егејска Македонија, денес во областа Источна Македонија и Тракија, Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 10 километри југоисточно од градот Драма и на 29 километри источно од Доксат.
Селото се наоѓа на надморска височина од 535 метри.
Отоманско Царство
Селото во текот на XIX век се наоѓало во Драмската каза во составот на Отоманското Царство. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година, селото имало 370 Турци.
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција. На пописот од 1913 година биле евидентирани 509 жители.
Во 1927 година, селото било преименувано во Перистерија.
Демографија
Во 1928 година во селото биле сместени 53 грчки семејства со 192 лица. Во 1928 година, бројот на населението бил 231 лица, додека во 1940 година селото броело 359 жители.
Илинден (телевизиска серија)
Илинден  — македонска телевизиска серија.
Улоги
Главни улоги Споредни улоги
Горна Река
Горна Река (Reka e Epërme) — географска и етнографска област која го зафаќа северниот дел од Реканскиот Регион, односно горното течение на реката Радика, во Западна Македонија. Нејзината територија административно им припаѓа на општините Маврово и Ростуше и Гостивар. Подрачјето е населено со муслиманско и православно христијанско население со албански како мајчин јазик, познато под името Шкрети, главно со македонско и во помал дел со албанско самосознание.
Населението на областа низ историјата главно се занимавало со земјоделство, а дел од него и денес се занимава со оваа стопанска дејност. Во минатото, областа била склона на иселување поради сезонските или постојаните преселби кон околните области, но и во странство во потрага по повисок животен стандард. Во текот на XIV век, Горна Река била дел од Српското Царство, а по неговиот распад во 1371 година станало дел од Прилепското Кралство со кое владеела династијата Мрњавчевиќ до 1395 година, кога територијата ја освоил отоманскиот султан Бајазит I и истата била дел од Отоманското Царство до Балканските војни во 1912-13 година. Во текот на XX век, таа најпрвин била дел од Кралството Србија, па од Кралството Југославија, Социјалистичка Федеративна Република Југославија и денес од Македонија.
Местоположба и пространство
Реканскиот Регион е поделен на три дела, и тоа: Мала, Долна и Горна Река. Освен како дел од Реканскиот Регион, Горна Река се сметала и од албанска гледна точка и натаму се смета за дал од поголемата област Дебар, кој опфаќа повеќе области во околината на градот Дебар, сместени на обете страни од македонско-албанската граница.
Горна Река се граничи со Косово на север и Албанија на запад. Областа претставува планинско подрачје со алпски пасишта кои се сместени во горниот тек на реката Радика, а потоа продолжува како Долна Река сè до месноста Бошков Мост, блиску до вливот на Мала Река. Северна и североисточна граница на Горна Река е планината Враца во склоп на Шар Планина, која се протега во близина на Ничпурската Планина со највисок врв Лера (2.194 м). Северозападната и западната граница на областа се движи долж планината Кораб со највисок врв Голем Кораб (2.753 м). Тесниот превој меѓу планините Кораб и Шара на надморска височина од 1.920 м овозможува комуникација и заемодејствие со етногеографската област Гора. Низ овој превој, кој ги поврзува тромеѓниот врв Шерупа (2.092 м) и планината Враца поминува најпогодната комуникациска врска (автомобилски пат, пешачки и козји патеки) меѓу историското село Штировица во најсеверниот дел на Горна Река и селото Рестелица на јужниот раб на областа Гора во Косово.
Јужната граница на областа е десниот брег на Радика меѓу селата Врбјани во Горна и Жировница во Долна Река, која ги отсликува комуникациските и географски ограничувања меѓу двете области поради планината Кораб. Патот кој ги поврзува овие две села претставува главен вид на комуникација меѓу двете области во подрачјето кое се простира сè до Дебар. Источниот дел од јужната граница се простира лево од долината на Радика и во тој дел е сместена планината Бистра со највисок врв Меденица (2.163 м). Источниот пат кој се вкрстува со останатите патишта кај селото Волковија започнува од селото Врбен на источната граница на Горна Река. Патот понатаму продолжува до селото Маврови Анови и Мавровското Езеро, а понатаму продолжува кон градот Гостивар. Освен главното течение на Радика, низ Горна Река течат нејзините притоки Длабока, Бродечка и Рибничка Река. Планинските пасишта кои месното население ги користи за пасење на стоката главно се сместени во планинските предели Речка Планина, Нистровски Кораб и Ќафа Кадис. Вкупната површина која отпаѓа на пасиштата во оваа област изнесува 358,8 км2.
Клима
Горна Река е единствената област во Македонија која се одликува со студена алпска клима. Поради големата надморска височина, оваа област е изложена на ветрови кои дуваат од различни правци. Од исток дува т.н. „бел ветар“ кој има силно влијание, а од југоисток и југозапад топлите воздушни маси носат врнежи од дожд. Областа е изложена на невремиња, главно во текот на летото, додека врнежите од дожд, мразот и појавата на град се јавуваат во склад со сезонските временски услови. Зимите се долги со големи количества на снег, додека останатите годишни времиња се кратки. Снежните врнежи започнуваат кон средината на есента, а се задржуваат сè до средината на пролетта. Често се случува врнежи од снег да бидат забележани до крајот на пролетта, а понекогаш и на почетокот од летото. Поради снежните врнежи, Горна Река често е комуникациски изолирана област за време на поголем дел од годината, така што односите со соседните подрачја се значително ограничени, а понекогаш дури е невозможно да се пристапи до него. Во минатото, населението било принудено за време на краткото лето да обезбеио доволно залихи на житарици, зеленчук и други намирници, имајќи предвид дека комуникацијата за време на зимата би била оневозможена.
Жив свет
Поголемиот дел од Горна Река, заедно со Долна Река, е дел од националниот парк Маврово. Одделни делови на областа сè уште содржат шуми со стари и автохтони видови на бука, особено во долината на Длабока Река и северниот дел од долината на Радика. Некои делови од шумата биле исечени во текот на 1950-тите за да може да се отвори пат за изнесување на стоката на пасиштата. Горна Река, исто така, е дом на критично загрозениот балкански рис. Се смета дека во овој регион се наоѓаат помалку од 100 единки.
Средновековен отомански период
Во текот на XIV век, Горна Река била област во склоп на Српското Царство, а со неговиот распад во 1371 година припаднала на Прилепското Кралство, во чиј состав останала сè до 1395 година, кога оваа територија ја освоил отоманскиот султан Бајазит I. Во 1467 година, отоманскиот катастарски дефтер ја споменува областа Река како вилает и наведува дека во Горна Река имало 15 населени и 3 ненаселени села. Села кои за првпат биле забележани се: Штировица, Рибница, Врбен, Ничпур, Нистрово, Волковија, Жужње, Бродец, Кракорница, Стрезимир и Рибничица (поранешно село), а најнаселено било селото Врбјани. Беличица, Кичиница и Лесково биле наведени како ненаселени села. Денешните села Нивиште, Бибање, Грекање, Реч и Тануше тогаш не биле наведени како постоечки. Имињата на овие села покажуваат словенски и влашки и/или албански карактер. Во 1519 година, во селата Врбјани, Сенце, Рибничица и Кучук се избројани неколку муслимански домаќинства. Некои имиња од албанско или влашко потекло кои биле забележани во овој период се: Влаше Тануш, Гон Влаш, Дука или Дока Михаил, Михо Шалис, Гин Шерк, Гего Шерк и други. До 1853 година, бројот на муслимански домаќинства пораснал, сочинувајќи значаен дел од населението во селата Врбјани, Сенце и Врбен, додека муслимански домаќинства започнале да се појавуваат и во селата Кракорница, Стрезимир, Штировица и Жужње.
Среден и доцен отомански период
Интензивно преобраќање во ислам во Горна Река е забележано на крајот од XVIII век, а продолжило сè до средината на XIX век. Селото Штировица било последно во кое останале 30 христијански семејства кои биле преобратени во ислам во 1855 година. Бројни муслимански и христијански жители на Горна Река и натаму се сеќаваат на семејните врски и далечните заеднички предци. Малубројно католичко население исто така постоело, кое потекнувало од католички Албанци кои се доселиле во Горна Река од околните области кои денес се наоѓаат во Албанија, но подоцна било асимилирано.
Поради изолираноста и тешките животни услови во Горна Река, некои жители се оддале во текот на XVIII и XIX век, додека други се преселиле во други градови и области за да работат. Во доцниот отомански период, поширокиот регион Река формирал нахија, односно регион со свој центар во селото Жировница, а нахијата имала административни функционери и мал воен гарнизон. Во овој период, православните христијански села добиле српски или бугарски селски свештеник. Како последица на борбата за Македонија, овие свештеници често се менувале во зависност од верноста на православните жители кон црквата. . Некои православни верници, како Јосиф Багери, дале значаен придонес за албанското национално будење.
Југословенски период
Отоманското владеење траело сè до Првата балканска војна (1912-13), кога со доаѓањето на српската војска оваа област ѝ припаднала на Србија. Во 1913 година, муслиманските Албанци од Горна Река, предводени од имамот Малик Мема, се кренале против српските сили и успеале да ја ослободат областа и некои села од Општина Гостивар. За време на Првата светска војна, отпорот на месното население продолжил со оглед на тоа дека тогаш областа паднала под бугарска власт. Поради сето тоа, српските и бугарските сили во периодот 1912-1916 ги запалиле селата Трница, Реч, Дубово, Штировица и Стрезимир. Областа подоцна станала дел од Кралството Југославија, а во 1941 година, по окупацијата на Југославија од страна на Силите на Оската, била припоена со Албанија благодарение на фашистичка Италија. Комунистичкиот партизански отпор кој настанал во села, како Беличица, се борел против албанските фашисти предводени од Бали комбетар, кој го поддржувал приклучувањето на Горна Река кон Албанија. На 19 септември 1944 година, по заробувањето на 19 партизани, тие биле погубени од страна на силите на Аќиф Речани заедно со уште 17 мештани на селото Беличица во близина на селото Трница. Овој масовен колеж е познат како Масакр во Беличица, заради што е подигнато и поголемо спомен обележје во Трница. По Втората светска војна, Горна Река била дел од комунистичка Југославија. Областа останала изолирана и неразвиена, што довело до преселби кон оддалечените урбани центри, како што се Белград, Скопје и Гостивар, но и кон западните земји.
Населени места
Подрачјето на Горна Река денес се простира на територијата на општините Маврово и Ростуше и Гостивар. Од населените места во Општина Маврово и Ростуше, во областа спаѓаат Тануше, Нивиште, Рибница, Жужње, Нистрово, Ничпур, Волковија, Кичиница, Кракорница, Беличица, Врбен, Богдево, Сенце, Врбјани, Бибање и Грекање; додека од Општина Гостивар во неа се наоѓа единствено селото Бродец. Традиционално, три села од соседната област Горен Полог — Дуф и Орќуше во Општина Маврово и Ростуше, и Горно Јеловце во Општина Гостивар — понекогаш се сметаат за дел од Горна Река поради јазичните сличности и културните врски. Исто така, поради востанијата кренати во областа Горна Река, некои села како Трница, Реч, Дубово, Штировица, Стрезимир и Завојско во целост биле запалени од страна на српските и бугарските сили во периодот 1912-1916 година.
Етничка припадност
Горна Река е област населена со муслиманско и православно население со албански како мајчин јазик. Етнички гледано, населението е составено од Горнореканци и Рекалии (албански: Rekalinj/të). Тие се нарекуваат и уште Шкрети (албански: shkretë/i), израз кој на албански означува сиромашни луѓе, а името го добиле поради нивното изолирано живеалиште и тешките животни услови. Оној дел од населението со албански како мајчин јазик кој го сочинуваат православни верници бил асимилиран и неговите припадници се сметаат за Македонци, додека оние кои го прифатиле исламот се сметаат за Албанци. Поради преселбите на православните верници кон градските средини пред неколку декади, денешното население главно го сочинуваат Албанци муслимани со мал дел на православни Македонци со албански како мајчин јазик. Најголемо муслиманско албанско населено место во Горна Река денес е селото Врбјани со 625 жители, додека главно населено место со православно население е селото Врбен со 142 жители. Домаќинствата во Горна Река се нарекувале „шпи“ (албански: shtëpi) и традиционално биле составени од проширени патријархални семејства. Овие семејства, од кои денес некои се богати, живееле во големи камени куќи и кули, додека останатото население живеело во мали куќи. Соседната област Долна Река е населена со македонски муслимани наречени „торбеши“, додека малцинството го сочинуваат православни Македонци. За разлика од Горна Река, областа Мала Река е населена исклучиво со православно македонско население, така што населението на Долна и Мала Река припаѓа на словенската етнографска група Мијаци, кои ги говорат реканскиот, галичкиот и во мал дел дебарскиот дијалект на македонскиот јазик.
Стопанство и преселби
Поради тешките животни услови и општествено-политичкиот немир, особено во XIX век, Горна Река била историска област со бројни сезонски и трајни преселби. Традиционално, населението се занимавало со сточарство и земјоделство, а мал дел од нив и денес се занимаваат со овие дејности. За време на доцниот отомански период, машкото население на Горна Река (главно возрасно) за време на сезоната одело на гурбет, односно вршело економска преселба. Тие често наоѓале работа како пекари или алваџии, трговци и продавачи на боза и салеп во тогашната отоманска престолнина Истанбул или регионалните градови, како Скопје и Едрене. Некои жители на оваа област во Романија и Бугарија работеле во градежништво како ѕидари или неимари, а ако за тоа се укажела потреба, оделе тоа да го работат и во Скадар и другите градови во регионот. Трајните преселби кон крајот на отоманскиот период главно биле насочени кон поблиските села и области, каде денес населението од оваа област често сочинува неколку домаќинства меѓу побројното албанско население. Од Горна Река во областа Горен Полог, луѓето се преселиле во следните села: Чегране, Форино, Корито, Балин Дол, Мало Турчане, Долна Бањица, Сретково, Ново Село, Речане, Вруток, Печково, Здуње, Врапчиште, Калиште и Градец. Во Долен Полог се населувале во селата: Горно Седларце, Раковец, Жеровјане, Радиовце, Теново, Луковица, Седларево и Гургурница. Села во околината на Скопје — на пример, Црн Врв, Крушопек, Света Петка и Патишка Река — како и оние во околината на Велес — на пример, Горно Јаболчиште, Согле, Клуковец и Бузалково - исто така биле места во кои се преселило население од Горна Река. Населението се преселувало во некои села како христијани, а дури потоа го прифаќало исламот. Во Патишка Река, пак, дојденците останале православни христијани сè до почетокот на Втората светска војна, односно додека не се преселиле во Скопје. Некои жители на селото Врбјани во последните неколку декади се преселиле во соседното македонско муслиманско село Жировница, кое припаѓа на областа Долна Река и каде што бројот на албанско население изнесува 258 жители. Православните христијани од оваа област се преселиле почнувајќи од 1950-тите во тогашната југословенска престолнина Белград, но и во други градови, како Скопје или околниот Гостивар. Во воениот конфликт во Македонија во 2001 година, селото Тануше било зафатено со борбите, па некои жители се отселиле. Во последно време, младите луѓе од оваа област често се отселуваат во западните земји, додека некои стари жители кои го напуштиле живеалиштето преку лето се враќаат во Горна Река.
Народни носии
Традиционалните носии на Горна Река имаат сличности со носиите од околните области, но се одликуваат со посебен регионален стил и примена на повеќе бои, како и сложени цветни и други шари. Горнореканското село Жужње станало познато по своите занаети и традиционалните женски носии кои содржеле сребрени зрна и филиграни, што ги вбројува меѓу најсликовитите во регионот.