cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Јоханес Ханс Даниел Јенсен
Образование
Јенсен изучувал физика, математика, физичка хемија и филозофија на Фрајбуршкиот универзитет и на  Хамбуршкиот универзитет од 1926 до 1931 година, а докторатот го стекнал година подоцна под менторство на Вилхелм Ленц во 1932 година. Јенсен ја завршил својата хабилитација во 1936 година при Хамбуршкиот универзитет.
Кариера
Во 1937 година Јенсен работел како предавач на Хамбуршкиот универзитет заедно со Паул Хартек, раководителот на одделот за физичка хемија на универзитетот и советник на Heereswaffenamt за експлозиви. Хартек и неговиот асистен при предавањата Вилхелм Грот оствариле контакт со Reichskriegsministerium (министерството за војна на Рајхот) на 24 април 1939 година, за да им укажат за потенцијалната примена на  јадрените ланчани реакции за воени цели. Воената контрола на гермнаската јадрена програма, позната како Uranverein (Ураниоумски Клуб), започнала на 1 септември 1939 година, денот кога нацистичка Германија ја започнала Втората светска војна со окупацијата на Полска. Хартек, еден од главниците на Uranverein, го внел Јенсен во проектот. На Јенсен му била доверена двојните центрифуги за раздвојување на ураниумовите изоптопи (Погледајте го делот во кој се наведенми внатрешните извештаи на Uranverein). Хартек и Јенсен развиле двојна центруифуга заснована на тресечки процес (Schaukelverfahren) за да се постигне разделувачкиот ефект.
Во 1941 година Јенсен бил именуван за вонреден професор по теориска физика на Technische Hochschule Hannover (денес, Хановерскиот универзитет), и во 1946 година е прогласен за редовен професор. Во 1949 година тој бил назначен за редовен професор на Хајделбершкиот универзитет, а од 1969 година професор во пензија. Тој бил повремен професор на Висконсиншкиот универзитет (1951), Институтот за напредни студии (1952), Калифорнискиот универзитет (1952), Индијанскиот универзитет (1953), Калифорнискиот универзитет за технологија (1953), Минесотскиот универзитет, Твин Ситис (1956) и повторно на Калифорнискиот универзитет (1961).
Партиски членства
Адолф Хитлер ја добил власта на 30 јануари 1933 година. На 7 април истата година бил донесен законот за Законот за возобновување на професионалната државна служба, овој закон и сите понатамошни проширувања, го политизирале образовниот систем во Германија. Други фактори кои го спроведувале политизирањето на образованието биле Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei (НСДАП, Национал-социјалистичка германска работничка партија) со што започнало движењето наречено DГерманска физика, кое било антисемитско и имало сомнеж кон теориската физика, особено кон квантната механика. Меѓу партиските организации биле Nationalsozialistischer Deutscher Studentenbund (Национал-социјалистичка германска студенска лига) основана во 1926 година, Nationalsozialistischer Lehrerbund (Национал-социјалистичка наставничка лига) основана во 1927 година и Nationalsozialistischer Deutscher Dozentenbund (Национал-социјалистичка универзитетска наставничка лига) основана во 1933 година. Иако членството во НСДАП не било задолжително, тактички било престижно, ако не и неизбегливо, бидејќи обласните управители имале одлучувачка улога во прифаќањето на хабилитацијата, која била предуслов за стекнувањето на титулата приватдоцент потребна за да се стане универзитетски предавач.
Во меѓувреме сите германски универзитети биле политизирани, но не сите биле строги во спроведувањето на одлуките како шѓто бил и Хамбуршкиот универзитет, каде Јенсен го стекнал својот докторат и хабилитација. По добивањето на хабилитацијата во 1936 година тој бил член на НСДАП три години, на НСЛБ две години, и кандидат за членство во НСДАП, кое го добил следната година. Универзитетскиот водач на НСЛБ, дал до јасно знаење дека активното учествување во партиските активности е очекувано од страна на Јенсен, и затоа стануваат членови.
По Втората светска војна започнал процесот на денацификација. Кога Јенсен бил соочен со постапките, тој му се обратил на Вернер Хајзенберг, истакнат член на Uranverein, за да посведочи за неговиот карактер – документ познат како Persilschein (простувачки сертификат). Хајзенберг бил исклучиво моќен пишувач на овие документи, бидејќи не бил член на НСДАП, тој јавно се спротивставувал на НСДАПО и на Шуцштафел (SS), и бил назначен од британските окупациони власти да го раководи одделот за теориска физика при Институтот за физика „Макс Планк“ во Гетинген. Хајзенберг го пишал документот и ги убедил властите дека Јенсен се придружил на нацистичката партија за да ги избегне непотребните потешкотии во работењето.
Почести
Почестите кои ги стекнал Јенсен се:
Внатрешни извештаи
Следниве извештаи биле објавени во Kernphysikalische Forschungsberichte (Истражувачки извештаи за јадрена физика), внатрешно објави од германското Uranverein. Извештаите биле класифицирани како врвна тајна, имале ограничена употреба, и на авторите им било забрането да поседуваат копии. Извештаите биле конфискувани од страна на сојузниците при „Алсос“ и предадени за процена на Комисијата за атомска енергија на САД. Во 1971 година извештаите биле декласифицирани и вратени на Германија. Извештаите се достапни во Институтот за технологија „Карлсруе“ и во Американскиот институт за физика.
IRAS 19475+3119
IRAS 19475+3119 — протопланетарна маглина во соѕвездието Лебед, на растојание од 15.000 светлосни години. Централната ѕвезда, V2513 Лебед, е ѕвезда ос спектрален тип F и е ѕвезда во поАГЏ развој.
Најслајниот дел на маглината укажува на квадриполарна структура, со издолжени биполарни испакнувања, обиколени со слаб ореол.
Растојанието не е познато. претпоставките за сјајноста се употребени за да се процени растојанието и останатите свездени параметри. На претпоставено кинематичко растојание од 4.9 kpc, сјајноста изнесува а полупречникот е. Ѕвездата првично била најмалку и сега нејзината маса изнесува. претпоставувајки сјајност од, растојанието изнесува 1.5 kpc. Претпоставките засновани на кислородната спектрална линија даваат значително поголеми сјајности со апсолутна величина од најмалку −8.
Централната свезда е променлива, со привидна величина од 9,33 до 9.,50. Определен е првичен период од 41 ден, но малку покусиот секундарен период доведува до долги биења предизвикувајќи промени во амплитудата и периодот од година во година. Промените се предизвикани од ѕвездените пулсирања, што доведува ѕвездата да биде најсјајна кога е и најжешка. Температурата се менува и до 400 K.
Обединета Арапска Република
Обединета Арапска Република (OАР; ), или само Арапска Република или Арабија ― суверена држава на Блискиот Исток која постоела од 1958 до 1971 година. Прво, од 1958 до 1961 г. била политичка унија меѓу Египет (сосе окупираниот Појас Газа) и Сирија, а по сирискиот државен удар од 1961 година само државата Египет продолжила официјално да биде позната како Обединета Арапска Република до 1971 година.
На чело на републиката бил египетскиот претседател Гамал Абдел Насер. ОАР била член на Соединетите Арапски Држави, лабава конфедерација со Кралството Јемен, која била распуштена во 1961 година.
Основање
Обединетата Арапска Република е основана на 1 февруари 1958 година како прв чекор кон поголема панарапска држава.
Панарапското расположение традиционално било многу силно во Сирија, а Насер беше популарна личност низ арапскиот свет по Суецката криза од 1956 година. Така, во Сирија имало голема народна поддршка за обединување со Египет. Арапската социјалистичка партија Баас била главен застапник за таков сојуз.
На 21 февруари 1958 година имало референдум на кој Еѓипјаните и Сиријците гласале за спојување. Резултатот бил објавен на 22 февруари и Насер беше прогласен за нов претседател на Обединетата Арапска Република.
Египетските и сириските лидери ги потпишале протоколите, иако Азем тоа го направил неволно. Насер за многу брзо спровел акција против сириските комунисти и противниците на унијата, што значело и разрешување на Бизри и Азем од нивните функции. Застапниците на унијата мислеле дека Насер ќе ја искористи партијата Баас за да владее со Сирија. Но Насер немал намера да ја дели власта со нив. Насер донел нов привремен устав со кој било основано Национално собрание од 600 члена со 400 члена од Египет и 200 од Сирија и биле распуштени сите политички партии, меѓу кои и Баас. Насер во двете покраини поставил по двајца потпретседатели, назначувајќи ги Богдади и Абдел Хаким Амер во Египет и Сабри ал-Асали и Акрам ел-Хурани – водач на Баас – за Сирија. Бил усвоен новиот привремен устав од 1958 година.
Во Сирија се зголемило противењето на унијата со Египет. Офицерите од сириската армија негодувале што се подредени на египетските офицери, а сириските бедуински племиња добивале пари од Саудиска Арабија за му откажат послушност на Насер. Исто така, земјишните реформи на египетски начин биле презирани поради уништувањето на сириското земјоделство, комунистите почнале да стануваат влијателни, а интелектуалците од партијата Баас кои ја поддржувале унијата го отфрлиле еднопартискиот систем. Насер можел целосно да се справи со проблемите во Сирија, и наместо да назначи Сиријци да раководат со Сирија, тој тоа му го доверил на Амер и Абдел Хамид Сарај (официјален претставник на сириската армија и симпатизер на Насер).
Во Египет ситуацијата била поповолна. Бил забележан раст на БНП од 4,5 посто и брз раст на индустријата. Во 1960 година, Насер го национализирал египетскиот печат, и го свел на негов личен гласноговорник.
Меѓународни односи
Унијата од другите држави во светот била протолкувана како голема закана за Јордан. Сирија ги подбуцнувала и ги криела јорданските заговорници против кралот Хусеин. Хусеин одговорил со тоа што му предложи на Фајсал II од Ирак јорданско-ирачка унија за да се спротивстави на ОАР; таквата унија била формирана на 14 февруари 1958 година како Арапска федерација. Јордан и Ирак се согласиле да имаат заедничка воена команда и воен буџет, во кој Ирак требало да придонесе со 80%, а Јордан преостанатите 20%.
Во Либан, претседателот Камил Шамун, противник на Насер, со загриженост гледал на создавањето на ОАР. Пронасерските фракции во земјата, претежно составени од муслимани и Друзи, почнале да се судираат со маронитското население кое го поддржувало Шамун, по што во мај 1958 избувнала граѓанска војна. Едната страна сакала спојување со ОАР, а другата се плашела дека таквата држава ќе биде сателит на комунизмот. Иако Насер немал намери да го окупира Либан, чувствувал обврска кон своите поддржувачи и на Абдел Хамид Сарај му дал задача да им испраќа пари, лесно оружје и да обучува офицери.
На 14 јули 1958 година, офицерите од ирачката армија извршиле воен удар и го собориле Кралството Ирак – кое штотуку се обединило со Јордан. Насер изјавил дека ја признава новата влада и изјавил дека „секој напад врз Ирак е еднаков на напад врз ОАР“. Следниот ден американски маринци и британски специјални единици влегле во Либан и во Јордан, соодветно, за да ги заштитат двете држави да не потпаднат под пронасерсистите. На Насер, револуцијата во Ирак му го отворила пат за арапски национализам. Иако мноштвото членови од Револуционерниот команден совет на Ирак се залагале за приклучување на Ирак кон ОАР, новиот премиер Абдел Карим Касим не се согласил.
Подоцна во јули, американската влада го убедила Шамун да не бара втор мандат. За нов претседател на Либан бил избран Фуад Чехаб. Насер и Чехаб се сретнале на либанско-сириската граница и Насер му рекол на Чехаб дека не сакал заедница со Либан, туку само сакал земјата да не се користи како база против ОАР. По овој состанок завршила кризата во Либан, Насер престанал да ги снабдува своите партизани, а САД поставиле краен рок за повлекување од областа.
По соборувањето на Хашемитска монархија во 1958 година, Ирак станал арапска држава која најмногу ја поддржувала ОАР. Ирак се обидел да се приклучи на унијата; но Касим ги откажал преговорите за заедница во 1959 година. По соборувањето на Касим во 1963 година, идејата за повторно била поставена идејата за обединување. Било предложено ново знаме, со три ѕвезди кои ги симболизираат трите држави кои ќе ја сочинуваат предложената заедница. Сепак, планот за трочлена заедница не се остварил. Ирак продолжил да го користи знамето со три ѕвезди и подоцна го усвоил како државно знаме. Ова знаме со три ѕвезди (со одредени модификации) било државно знаме на Ирак до 2007 година.
Распаѓање
Наместо федерација на два арапски народи, како што замислувале многу Сиријци, ОАР се претворила во држава во која целосно доминираат Египќаните. Сирискиот политички живот бил речиси уништен бидејќи Насер побарал уништување на сите политички партии во Сирија. Во тој процес, силно централизираната египетска држава го наметнала Насеровиот социјалистичко-политички и економски систем врз послабата Сирија. Ова создало реакција од сириските деловни и армиски кругови, што резултирало со сирискиот преврат од 28 септември 1961 година и крај на ОАР.
По повлекувањето на Сирија
Од 5 до 10 јуни 1967 година, за време на Шестдневната војна Израел ја презел контролата врз Појасот Газа, Западниот Брег, Голанската висорамнина и Синајскиот Полуостров. Во 1978 година Синајскиот Полуостров му бил вратен на Египет. Повлекувањето на Израел од Појасот Газа во 2005 година не било проследено со обновување на контролата од страна на Египет. Од 2007 година, Појасот Газа е под контрола на исламистичката милитантна група Хамас.
Бидгошч
Бидгошч (Bydgoszcz, Bromberg, Bydgostia) — град во северна Полска, на реките Брда и Висла. Со население од 358,614 жители (јуни 2014 г.), и агломерација со повеќе од 470,000 жители, Бидгошч е осми најголем град во Полска. Тој е седиште на Бидгошкиот Округ и ко-главен град, со Торуњ, на Кујавско-поморското Војводство од 1999 година. Претходно, во периодот помеѓу 1947 и 1998, тој бил главен град на Бидгошкото Војводство, и пред тоа, на Поморското Војводство помеѓу 1945 и 1947.
Бидгошч е дел од метрополитенската област Бидгошч-Торуњ, во чии рамки живеат 850,000 жители. Бидгошч е седиште на Универзитетот „Казимир Велики“, Универзитетот за технологија и природни науки, како и медицинскиот факултет при Универзитетот „Никола Коперник“. Во Бидгошч се наоѓаат концертната сала на Поморската филхармонија, оперската куќа Опера Нова и Аеродромот Игнаци Јан Падеревски. Поради својата местоположба помеѓу реките Висла и Одра, и водниот тек на Бидгошчкиот канал, градот е дел од воден систем поврзан преку Нотеч, Варта, Одра, и Елба со Рајна и Ротердам.
Потекло на поимот
Бидгошч, првично Бидгошча (женски род), е име заменка од кое вториот дел – 'goszcz' потекнува од 'gost-jь' или 'gost-ja' стар словенски корен кој се однесува на урбана или приградска трговска населба. Други примери за ова се германскиот Требгаст во Баварија, кој до 1028 година бил познат како 'Trěbigost-jь', и Ратгоз во Австрија кој бил познат како 'Radogost-jь'. Исто така постојат голем број на полски имиња на места кои ја користат наставката 'goszcz': како на пример Малогошч и Скорогошч. Бидгошч, сепак, има долга, богата историја на етимолошки промени: во 1239 година познат како Бидгошиам, во 1242 година како castrum quod Budegosta vulgariter nuncupatur (замок, во секојдневниот говор познат како Бидгошча), во 1279 година како Бидгоша, од 1558 година како Бидгошч, до 16. век, и како Бидгошча „рибарско село или камп кој припаѓал на Бидгоста“.
Името 'Бид-гост' содржи архаични елементи од прасловенскиот 'byd' кој постоел како варијанта на глаголот 'израснува' (староруски 'vъzbydati' = стимулира, прасловенски 'bъděti' / 'bъd 'ǫ' = не спие, надгледува), и вообичаениот словрнски 'Goszcz' (огниште). Некои луѓе го идентификуваат името на градот како 'Будоргис', име од 2. век кое е наведено веднаш до селото Калисија на килибарскиот пат.
Историја
Во текот на ранословенскиот период, рибарска населба наречена Bydgozcya ("Bydgostia" на латински), станала упориште на трговските патишта кај Висла. Во 13. век на местото се наоѓал кастелан, спомнат во 1238 година. Градот бил окупиран од тевтонските витези во 1331 година, и вклучен во рамките на нивната монашка држава. Витезите се откажале од градот во 1343 година со потпишувањето на калишкиот договор. Кралот Казимир III му доделил на Бидгошч градски права (повелба) на 19 април 1346 година. Градот сè повеќе и повеќе се здобил со наплив на Евреи по тој датум. Во 1555 година, сепак, поради притисок од свештенството, Евреите биле протерани и се вратиле со припојувањето кон Прусија во 1772 година. Во 15. и 16. век, Бидгошч бил значително место за трговија со пченица.
Во текот на 1629 година, при крајот на Полско–шведска војна од 1626–29, градот бил освоен од шведски трупи предводени од кралот Густаф II Адолф Шведски. За време на настаните од војната градот претрпел разурнувања. Градот бил освоен по втор и третпат од Шведска во 1656 и 1657 година за време на втората северна војна. Во третиот поход замокот бил целосно уништен и оттогаш до денес останал во рушевини. По војната само 94 куќи бил населени, 103 останале празни и 35 биле запалени. Предградијата исто така биле значително уништени.
Бидгошчкиот договор, потпишан во 1657 година од полскиот крал Јан II Казимир и електорот Фридрих Вилхелм од Бранденбург-Прусија, создал воен сојуз помеѓу Полска и Прусија притоа обележувајќи го откажувањето на Прусија од сојузот со Шведска. Во 1772 година, при првата поделба на Полска, Бидгошч бил стекнат од Кралството Прусија, преименуван во Бромберг, и вклучен во округот Неце во Западна Прусија. Во тоа време, градот бил сериозно заостанат и полунапуштен. Под владеење на Фридрих Велики градот заживеал, посебно со изградбата на каналот од Бромберг до Накел (Накло) кој ги поврзал северниот тек на Висла преку Брда и западниот тек на Нетце, која се влевала во Одра преку Варта.
Во 1807 година, по поразот на Прусија од Наполеон и потпишувањето на тилзитскиот мировен договор, Бромберг станал дел од краткотрајното Варшавското Војводство. Со поразот на Наполеон во Битката на народите во 1815 година, градот бил вратен на Прусија како дел од автономното Големо Позњанско Кнежевство. Во 1871 година, позњанската покраина, заедно со остатокот од Кралството Прусија, станала дел од новоформираното Германско Царство.
Во средината на 19. век, изградбата на источно пруската железница придонела за развојот на Бромберг. Првиот дел, од Шнајденмил (Пила) до Бромберг, бил отворен во јули 1851 година. Градот пораснал од 12,900 жители во 1852 на 57,700 жители во 1910 година – од кои 84% биле Германци и 16% Полјаци.
По првата светска војна, и покрај германското мнозинство во градот, Бромберг бил додаден на реконструктуираната Полска држава со версајскиот договор од 1919 година. Сега официјално повторно Бидгошч, градот припаѓал на Позњанското Војводство. Месното население било потребно за се здобие со полско државјанство или да ја напушти државата. Ова довело до драстичен пад на германското население, чиј број во рамките на градот опаднал на 11,016 жители во 1926 година. Во 1938 година, по територијалните измени, градот станал дел од Поморското Војводство.
Историјата на Евреите во Бидгошч завршила со катастрофата во втората светска војна, германската ивазија на Полска, и холокаустот. Еврејското население во градот било испратено во нацистичките смртоносни кампови или било убиено во градот. Според проценките, околу 37,000 жители на Бидгошч – Евреји и други – починале за време на нацистичката окупација.
Во 1945 година Бидгошч бил окупиран од црвената армија. Истата година, градот станал седиште на Поморското Војводство, од кое потоа северниот дел бил одвоен за да се создаде Гдањското Војводство. Останантиот дел од Поморското Војводство бил преимнуван во Бидгошчко војводство во 1950 година.
Знаменитости
Најстара градба во градот е црквата „Св. Мартин и Никола“. Станува збор за црква од доцниот готски период со три црковни крила, изградена во периодот помеѓу 1466 и 1502, која поседува слика од доцниот готски период насловена Мадона со роза или Пресветата Богородица на прекрасната љубов од 16. век. Шарениот полихром од 20. век исто така вреди да се напомене.
Црквата „Успение на Пресвета Богородица“ е позната знаменитост на градот. Тоа е мала, готско-ренесансна (вклучува неорененсансни додатоци) црква изградена во периодот помеѓу 1582–1602. Во внатрешниот дел црквата е едноставна со оглед на тоа што нејзиниот мебел бил одземен. Неизненадувачки податок, имајќи предвид дека во 19. век пруските власти го распуштиле Редот на Св. Клер и црквата ја претвориле во магацин, меѓу другите намени. Сепак, црквата вреди да се посети и да се разгледа. Конкретно, полихромот на таванот кој датира од 17. век го привлекува вниманието на секој посетител.
Мелничкиот остров (Wyspa Młyńska) е едно од најспектакуларните места во Бидгошч. Она што го прави уникатен е локацијата во срцето на центарот на градот, само неколку чекори од стариот пазариштен плоштад. Ова место било индустриски центар на Бидгошч во средниот век и стотици години подоцна, и на истото место работела познатата кралска ковачница во 17. век. Голем дел од објектите кои сè уште можат да се видат на островот датираат од 19. век, но таканаречениот бел амбар датира од крајот на 18. век. Сепак, водата, пешачките мостови, историските гето куќи од црвени тули рефлектирани во реките, и зеленилото, вклучувајќи ги старите костени создаваат уникатен амбиент на островот
Хотелот „Орелот“ (Hotel pod Orłem), икона на градската архитектура од 19. век, бил дизајниран од истакнатиот архитект од Бидгошч, Јозеф Швичицки, кој е автор на шеесетина објекти во градот. Изграден во 1896 година, служел како хотел од самиот почеток и првично бил во сопственост на Емил Бернхардт, хотел менаџер школуван во Швајцарија. Фасадата на хотелот покажува форми карактеристични за необарок стилот во архитектурата.
Базиликата „Св. Викентиј Паулски“, изградена во периодот помеѓу 1925 и 1939, е најголема црква во Бидгошч и една од најголемите во Полска. Таа може да смести околу 12,000 луѓе. Оваа монументална црква, моделирана по Пантеон во Рим, била дизајнирана од полскиот архитект Адам Баленстаедт. Најкарактеристичен елемент на неокласичниот храм е куполата од армиран бетон со пречник од 40 метри.
Трите амбари на улицата Гроцка, шивописно сместени на реката Брда во непосредна близина на стариот пазариштен плоштад, се официјален симбол на градот. Изградени кон крајот на 19. век, тие првично биле користени за складирање на жито и слични производи, но сега се користат за изложби од градскиот музеј.
Градот главно се поврзува со вода, спорт, градби во арт нуво стил, крајбрежје, музика, и урбано зеленило. Вреди да се напомене дека во Бидгошч се наоѓа најголемиот парк во Полска (830 ha). Градот исто така некогаш бил познат по својата индустрија.
За жал, некои големи споменици биле уништени, на пример црквата на стариот пазариштен плоштад и Општинскиот театар. Покрај тоа, стариот град загубил неколку карактеристични гето куќи, а исто така не останале замокот во готски стил и одбранбените ѕидови.
Стопанство
Во градот постојат 38 банки претставени во мрежа од 116 експозитури (вклучувајќи го и седиштето на Поштенската банка), додека 37 осигурителни компании, исто така, имаат канцеларии во градот. JP Morgan Chase, една од најголемите финансиски институции во светот, има своја експозитура во Бидгошч. Најголемиот дел од индустриските комплекси се расфрлани низ градот, сепак, хемиската компанија 'Захем' заслужува внимание, покривајќи десетици квадратни километри во југозападниот дел од градот, додека пак остатоците од германската фабрика за експлозиви изградена во втората светска војна заземаат област која има сопствени железнички линии, внатрешна комуникација, сместување, и голема шумска област.
Од 2000 година, Бидгошч годишно е подложен на меѓународни 'верифицирани' рејтинзи. Во февруари 2008 година, Fitch Ratings, го категоризирал градот, зголемувајќи го рејтингот од BBB- (стабилна прогноза) на BBB (стабилна проценка).
Во 2004 година, Бидгошч отворил индустриски и технолошки парк од 283 хектари, привлечно место за водење бизнис бидејќи компаниите кои ќе се преместат тука добиваат даночни олеснувања, 24-часовна заштита, пристап до големи површини земја и до медиумите, како и до железнички линии и патишта. Аеродормот во Бидгошч исто така е во близина.
Градот во последните години прераснал во еден од најважните економски центри. Ова е особено вистинито за улогата која градот ја има во економијата на Кујавско-поморското Војводство, од кое е дел, заедно до Торуњ, административниот центар.
Култура
Бидгошч е голем културен центар во државата, особено за музика. Во 1824 година, бил изграден траен театар, кој бил обновен во 1895 година во монументална форма од берлинскиот архитект Хајнрих Зелинг. Првото музичко училиште било отворено во Бидгошч во 1904 година, тоа имало блиски врски до многу познатата европска фабрика за пијана на Бруно Сомерфелд. Бројни оркестри и хорови, германски (Gesangverein, Liedertafel) и полски (St. Wojciech Halka, Moniuszko) направиле во градот свое седиште. Од 1974 година, Бидгошч е дом на престижната музичка академија. Бидгошч исто така е значајно место за современата европска култура; еден од најважните европски центри за џез музика, Брејн клубот бил создаден во Бидгошч од Јачек Мајевски и Славомир Јаницки.
Бидгошч бил кандидат за европска престолнина на културата во 2016 година.
Музеи
Окружниот музеј Леон Вичолковски (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego) е музеј во сопственост на општината. Покрај големата колекција на дела од Леон Вичолковскиi, тука се сместени трајни и повремени уметнички изложби. Тој е заснован во неколку објекти, вклучувајќи ги старите амбари покрај реката Брда и Мелничкиот остров.
Поморскиот воен музеј е специјализиран во документирање на последната (19. и 20. век) полска воена историја, посебно историјата за Поморскиот воен округ и неколку други единици присутни во областа. Градот има многу уметнички галерии, два симфониски оркестри и хорови. Во културните објекти на Бидгошч исто така се вклучени библиотеки (вклучувајќи ја градската јавна библиотека со богата колекција на книги од 15. до 19. век, и стари книги од Германија).
Театар
Полскиот театар Хиероним Коницка (Teatr Polski im Hieronima Konieczki): И покрај имаето, театарот нуди широк спектар на претстави од домашно и странско потекло. Театарот исто така редовно е домаќин на турнеjи. Основан во 1949 година, од 2002 година тестивалот учествува на „Festiwal Prapremier“ каде најпознатите полски театри ги играат своите последни премиери. Покрај овој театар, во градот функционираат и голем број на приватни театри.
Поморската филхармонија именувана по Игнаци Јан Падеревски постои од 1953 година. Конценртната сала, која собира 920 луѓе е класифицирана, во поглед на звукот, како една од најдобрите во Европа, потврдено од многубројни уметници и критичари. Поради феноменалната акустика, таа го привлекува вниманието на многу познати уметници.
Операта Нова, која постои од 1956 година, започнала изградба на нов објект во 1974 година кој се состои од три главни сали, сместени на Брда. Операта станала културен белег на Бидгошч во светот. Со оглед на кратката историја на операта, нејзиниот успех е за восхит; голем број на познати оперски пејачи имале изведби, а исто така настапи имале и театарски групи од операта Вроцлав, театарот Ленинград, Москва, Киев, Минск и Гулбенкиската фондација од Лисабон.
Легенди
Кажано е дека Пан Твардовски поминал некое време во градот Бидгошч, каде, во негово сеќавање, фигура била неодамна поставена на прозорец на гето куќа, кој гледа кон стариот град. Во 13:13 часот и 21:13 часот прозорецот се отвора и Пан Твардовски се појавува, придружуван од чудна музика и ѓаволско смеење. Тој зема лак, замавнува со раката, и исчезнува. Ова мало шоу собира публика на воодушевени гледачи.
Жан Расин
Жан Расин ( - ) е француски драматург, еден од тројцата најважни од 17 век во Франција (заедно со Молиер и Пјер Корнеј). Додека Молиер ги сликал лошите страни на француското општество од времето на Луј XIV, дотогаш неговиот современик Расин ги прикажал надворешниот сјај и големина.
Животопис
Како најславен писател на своето време, Расин бил ангажиран од кралот Луј XIV како личен историограф. За успешно да ја оствари таа должност, Расин почнал да ги чита Лукијан, Такит и Тит Ливиј, но не бил способен да го опише кралот онака како што се очекувало од него, а ракописот со описот на кралот изгорел во еден пожар пред некој воопшто да го прочита. Познато е само дека на една маргиналија од една книга, Расин запишал: „Гледам дека историјата е нешто друго од поезијата, зашто поетот ги повикува на помош сите богови за да го опее Агамемнон, а историјата го опишува Филип само онака каков што бил.“ Во една прилика, Расин бил обвинет дека ја отрул својата љубовница.
Книжевна дејност
Расин се појавил во литературата во времето кога младиот Луј XIV сонувал за љубов, и тој одговорил на тие сништа и вкусови на дворот. Првата одлика на Расиновите трагедии е во тоа што тој се откажува од херојските елементи како главен мотив. Понатаму, Расин со посебна љубов ја слика женската душа, бидејќи на жените им е својствено да се водат според чувствата. Кај Расин жената која љуби е најуспешниот тип во неговите трагедии, додека неговиот соперник Корнеј слика неприродни жени со машки одлики.
Нетрпеливоста меѓу двајцата писатели и нивните симпатизери станала толкава, што довела до книжевен двобој. Херцегината Ханриета Орлеанска им предложила на Корнеј и на Расин да обработат еден ист предмет во форма на драма. За тема послужила несреќната љубов на римскиот цар Тит кон јудејската царица Вероника. Корнеј создал јунаци кои размислуваат, создал херојски сцени и интриги, а Расин ја прикажал историјата на нивната љубов. Корнеј, типичен псевдокласик, тежнее кон трагични ефекти и необични јунаци, а Расин ги прикажува нежните човечки слабости, со што е некој вид претходник на сентименталните поети. Победата на Расин во овој двобој му создала многу непријатели.
Андромаха
Во ноември 1667 година е прикажана најдобрата од првите драми на Расин - „Андромаха“. Дејствието на ова дело се случува во престолнината на Епир. Ахиловиот син, кралот Пир, заљубен е во жената на Хектор, заробената Андромаха, која после падот на Троја се доселила тука со својот син. Андромаха, верна на споменот на својот прв маж, ја одбива љубовта на Пир, а разгневениот Пир ѝ се заканува дека син ѝ ќе им го предаде на Грците, кои се плашат од него иако е дете.
Хермиона, ќерката на Елена, страсно го сака својот вереник Пир. Таа е осветољубива и горда, и откако Андромаха од страв за синот се согласува со понудата на Пир, Хермиона бара од Орест, кој е пак вљубен во неа, да го убие Пир на венчавањето со Андромаха, ветувајќи му дека после тоа ќе се омажи со него. Трагедијата завршува со самоубиството на Хермиона, која паднала во очај поради смртта на својот сакан, и со лудилото на Орест, кој гледа како неговата надеж се урива, додека го растргнува грижа на совеста.
Британик
Оваа трагедија за првпат се појавува на сцената во 1669 година. Прикажано е непријателството на младиот Нерон кон законскиот претендент на престолот, Британик. Расин отстапува од традиционалното толкување на непријателството на Нерон кон Британик. Нерон постојано се плаши од благородниот Британик, а Расин за главна причина која Нерон го наведува издајнички да го убие Британик ја зема љубомората. Нерон ја засакал прекрасната Јунија, но нејзиното срце веќе е зафатено и му припаѓа на Британик. Со никакво убедување не може Нерон да ја поколеба Јунија, и на крајот ѝ се заканува дека ќе го убие човекот кого таа го сака.
Ова ја постигнува целта, па ја гледаме Јунија со болка во срцето како му глуми на Британик дека не го сака повеќе, но Британик ја дознава вистината. Нерон наредува да го затворат омразениот соперник, а потоа го убива со отров кој му го дал Нарцис. Јунија откако го изгубила својот сакан, станува весталка.
Федра
Една од најдобрите трагедии на Расин. Предметот и некои детали за драмата ги позајмил од Еврипид. Федра, жената на Тезеј, се вљубува во синот на Тезеј, Хиполит. Додека таа се бори против грешните страсти, пристигнува веста за смртта на Тезеј. Ослободена од брачните должности, Федра му ја признава својата љубов на Хиполит. Но веста за смртта на Тезеј се покажува лажна, и Федра од страв се решава да го наклевети синот пред таткото, според советот на нејзината верна Енона. Кога Федра дознава дека Хиполит сака друга, љубомората ја наведува да го спорведе тој план. Но Федра чувствува грижа на совеста и каење, и пред да се отруе му ја кажува целата вистина на Тезеј.
Аталија
Некои француски критичари ја сметаат оваа трагедија за најдобра од сите Расинови трагедии. Ова е неговото последно големо дело. Овде нема љубовни заплети, нежни чувства ни страсти. Овде е прикажан судирот меѓу паганскиот и јудејскиот свет. Не љубовта, туку религиозниот ентузијазам е главен мотив во оваа трагедија.
Влијание и значење
Германскиот филозоф Фридрих Ниче го истакнува Расин како еден од омилените автори.
Дени Папен
Дени Папен (Denis Papin; Бло, Франција, – Лондон, 1712) бил француски физичар, научник и пронаоѓач.
Го пронајдол експрес лонецот во 1679 година и ги поставил техничките правила за парната машина.
Црква „Св. Јован Претеча“ - Сер
Градбата претставува трикорабна базилика со женска црква, типична за своето време.
Во 1990 г. храмот е прогласен за заштитен споменик на културата заради оригиналниот архитектонски стил и украсеност.
Албанци
Име
Додека егзонимот (домашен назив за земја) „Албанија“ за општиот регион населен од Албанците потсетува на антиката, ова име се заборавило во албанската јазична средина, а денеска ендонимот (домашен назив за народност) е shqiptar, изведен од глаголот shqiptoj („правилно зборува“). Се смета дека овој збор во крајна линија е заемка од лат. excipio. Така, албанскиот ендоним, слично како „Словен“ е, по потекло, назив за „оние што зборуваат јасно, разбирливо“. Меѓутоа постои и значењето „планинци, горјани“.
Во минатото во македонското културно и говорно подрачје се употребувал називот „Арбанаси“ (веројатно од грч. Αρβανοί, Αλβανοί). Подоцна се појавува и називот „Арнаути“ (од тур. Arnavutlar). Откај 18 век почнал разговорно да се употребува називот „Шиптари“ според алб. Shqiptarët. Поради неговата употреба од страна на југословенската влада, Албанците го сметаат за навредлив и настојуваат на употребата на оштоевропскиот збор „Албанци“. Во македонскиот јазик во тековната употреба се смета за политички некоректен.
Етнички подгрупи
Постојат две етнички подгрупи на Албанците. Тоа се Гегите, кои го населуваат северното порачје на Шкумба, и Тоските, кои се на југ. Косовските Албанци се Геги. Постои голем географски простор помеѓу двата региона, којшто го вклучува и главниот град на Албанија — Тирана.
Гегите, кои претставуваат две третини од популацијата, се помалку мешани со неалбанците од Тоските, кои низ историјата потпаѓале на разни влијанија. Во минатото Гегите биле организирани во кланови а Тоските во полуфеудално општество. Пред Втората светска војна Гегите доминирале со Албанската политика, но по војната многу од Тоските доаѓаат на власт, заедно со новата комунистичка влада.
За време на владеењето на Енвер Хоџа, културните разлики помеѓу Гегите и Тоските се потиснати. Во граѓанските немири во 1997 во Албанија, оваа разлика станува јасно видлива, со тоа што Гегите го поддржуваат националистот Сали Бериша, а Тоските се спротивставуваат.
Потекло на Албанците
Албанците се потомци на балкански народи, но точна идентификација не е утврдена до денешен ден. Поголемиот број историчари и јазичари, претпоставуваат дека Албаницте се потомци на Илирите или на Дако-Тракијците. Според Романските истражувачи постои уште една теорија која би ја објаснила Албанската етногенеза а таа гласи дека Албанците имаат поголема врска со Тракијците него што имаат со Илирите, поради тоа што е сатем јазик и дека неминовна е врската на Албанците со Словените, поради тоа што хипотетички, Албанскиот етноним Шќиптар е јазична форма на Словен.
Тезата за илирското потекло на Албанаците, служела за истакнување на природното право за проширување на албанската држава на целата територија на која некогаш живееле Илирите. Оваа теза е изградена само врз основа на јазичаричка шпекулација. Имено, Птоломеј на територијата на денешна Кроја, на својата прочуена географска карта го обележува градот Албанополис, во чија околина живеее племето Албани. А илјада години подоцна, на таа територија се појавува област Арбана, и народ Арбанаси, т.е. Албанци - се зема здраво за готово дека Птоломеј не ги разликувал „р“ од „л“. Науката би можела да прифати теорија за континуитет на име, но нема никакви докази за континуитет на народ. Без разлика на сè, албанските теоретичари се држеле и сѐ уште се држат до својата јазичаричка теорија. Дури ни неспорно утврдениот факт дека албанскиот јазик нема илирско потекло, туку тракиско, односно дакомезијско, едноставно е - игнориран. Зато што докажува дека Албанците не се староседелци, туку потекнуваат од источниот дел на Балканот.
Теоријата за илирското потекло денес е една од темелите на албанската национална идеологија. Постанокот на оваа нова национална идеологија почнува за време на препородот („Рилиндја“) во минатиот век, под мотото: „Религијата на Албанија е албанството!“. Албанството во таа идеологија е бог, а албанската држава „катедрала за вечна молитва кон тоа божество“. Довршување на таа идеологија, под плаштот на марксо-ленинизмот направено е во кабинетот на Енвер Хоџа, каде религиозната реторика е ублажена па мислите се упатени кон „Мајка Албанија“ додека за најголем празник се прославува „Денот на националното знаме“, 28. Ноември, кој се повикува на „светото правило на Илирите“ и албанската нација „која ја чува традицијата и карактерот на Илирите“.
Како ентитет првпат се споменуваат во 1043. Исламот го заменил христијанството кога Отоманското Царство ја зазела територијата на Албанија, во 15 век, па сè до 1912.
Јазик
Поголемиот број на Албанци го зборуваат албанскиот јазик, којшто е од индоевропската група на јазици. Постојат неколку варијации на албанскиот. Двете главни се Гег и Тоск дијалекти.
Етнички обележја
Албанското знаме претставува орел на црвена позадина, користен од Скендербег во востанието против Осмалниите. Албанците се нарекуваат себе „Shqiptarët“ (оригинално шиптари), што на албански значи „Синови на Орлите“ во слободен превод).
Религија
Албанците претежно се со исламска вероисповед, односно околу 57%, но исто така има и католици со 10%, и православни со околу 7%.
Џени Нилсон
Биографија
Нилсон посетувала Шведско балетско училиште, каде што дипломирала во 1991 година. Студирала и драма на Академијата за драмски уметности во Стокхолм и на Кралската академија за драмска уметност во Лондон.
Водечките делови со Кралскиот шведски балет ја вклучиле со улогите Одета / Одил во Лебедово езеро, главната улога во Манон на Кент Мекмилан, Татјана во Џон Кранко Онегин и Хелена во Сон на летната ноќ на Џон Нојмаер. Таа имала турнеи со компании во Јапонија, Франција и Германија.
Флуконазол
Флуконазолот е антифунгален лек кој се употребува во третманот на голем број на фунгални инфекции. Тука спаѓаат кандидијаза, бластомикоза, кокцидиоидомикоза, криптококоза, хистоплазмоза, дерматофитоза, и питиријазис верзиколор. Исто така се користи за превенција на кандидијаза кај лица кои имаат висок ризик за појава на истата, како пациенти после пресадување на органи, недоносени бебиња, и пациенти со намален број на неутрофили. Се користи или преку уста или како интравенска инјекција.
Список на државни водачи во 68 година
Ова е список на државни водачи во 8 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Хенштет (амт)
Црковна парохиска општина Хенштет (Kirchspielslandgemeinde Hennstedt) — поранешна општинска заедница во округот Дитмаршен, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Нејзиното седиште било во Хенштет. Во јануари 2008 година била споена со општинските заедници Црковна парохиска општина Лунден и Црковна парохиска општина Телингштет со кои ја создале општинската заедница Црковните парохиски општини Ајдер.
Црковната парохиска општина Хенштет се состоела од следниве општини:
Даниеле Коли
Даниеле Коли (Daniele Colli; р. ) — италијански професионален друмски велосипедист, кој вози за континенталната екипа.
На 14 мај 2015 година, во текот на шестата етапа на Џиро д’Италија 2015, Даниеле Коли ја скршил неговата рака по падот со гледач покрај патеката.
Осил
Осил (еднина: осилка) — тенки остри израстоци, игличка на житните класје, дел од класестите растенија.
Наводи
__СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__
Рендина (река)
Рендина (Ρήχιος, Рихиос; старо Ρεντίνα, Рендина) — река во Лагадинско, Егејска Македонија.
Опис
Реката истекува од Бешичкото Езеро и тече на исток. Веднаш по селото Рендина во минатото ја примала големата лева притока Масларска Река (Дриста), која подоцна е пренасочена во канал кон езерото. Потоа реката влегува во тесната Рендинска Клисура меѓу планината Сугљани на југ и Псили Рахи (341 м), јужен огранок на Орсова Планина, на север. Во средновековието влезот во клисурата го чувала Рендинската тврдина. По клисурата, реката излегува во низината на Аспровалта и се влева во Струмскиот Залив (наречен и Рендински Залив) на Егејското Море северно од Ставрос.
Името Ρήχιος (на старогрчки Рехиос, македонизирано во Рехиј, а на денешен грчки Рихиос) е обновеното античко име на реката кое се среќава во делото „За градбите“ на Прокопиј Кесариски (VI век). Сепак, поистоветувањето со Рендина не е сигурно.
Притоки
→ лева, ← десна
Јудеопортугалски јазик
Јудеопортугалски јазик — исчезнат еврејски јазик кој бил користен од португалските Евреи во Португалија.
Опис
Јудеопортугалскиот јазик бил мајчин јазик на Сефардите во Португалија пред век и исто така во многу места на португалската еврејска дијаспора. Текстовите биле пишувани на хебрејска азбука или на латиница.
Бидејќи португалските Евреи се венчавале со други избркани Сефарди, бил под влијание на соседниот јазик ладино. Поради блиската сличност со стандардниот португалски јазик, јудеопортугалскиот исчезнал во Португалија, преживувајќи во секојдневна употреба од страна на дијаспората до почетокот на век. Јудеопортугалскиот влијаел на јазиците папијаменто и сарамакански јазик.
Скитер Дејвис
Скитер Дејвис (англиски: Skeeter Davis; родена како Мери Френсис Пеник; 30 декември 1931 г. ― 19 септември 2004 г.) ― американска пејачка и текстописец на кантри-музика, која пеела и поп-песни како што е „Крајот на светот“ од 1962 година. Музичката кариера ја започнала како дел од групата Davis Sisters додека била тинејџерка во доцните 1940-ти. Подоцна групата потпишала со RCA Victor. Во доцните 1950-ти, станала соло-пејачка.
Скитер Дејвис е меѓу првите жени што станале големи ѕвезди во кантри-музиката како соло-пејачки. Нејзината музика влијаела врз Теми Винет и Доли Партон, а музичкиот критичар од Њујорк Тајмс, Роберт Палмер ја опишал како „извонредна кантри/поп-пејачка“.
Е3 Харелбеке 2013
Е3 Харелбеке 2013 било 56. издание на еднодневната велосипедска трка Е3 Харелбеке. Била одржана на 22 март 2013 на растојание од 211 километри и била шеста трка во сезоната на Светската турнеја.
Трката била освоена по третпат од возачот на Фабијан Канчелара, откако направил соло напад на околу 35 километри пред целта. Второпласиран бил Петер Саган од екипата, додека третото место му припаднало на возачот на Даниел Ос; обајцата возачи завршиле 64 секунди зад Канчелара.
Екипи
Бидејќи Е3 Харелбеке е настан од Светската турнеја на UCI, сите UCI World Tour биле поканети автоматски и се обврзани да испратат своја екипа. Првично, осумнаесет UCI World Tour биле поканети, како и шест други екипи со специјални екипи и со тоа била создадена групата од 24 екипи. Подоцна, го поврати својот World Tour статус по жалбата на Арбитражниот суд за спорт. Бидејќи не била првично поканета на трката, организаторите на трката го објавиле нивното приклучување на трката, со што се зголемил вкупниот број на екипи на 25. Секоја од 25. екипи имала по осум возачи на трката, вкупно 200 возачи на трката.
Екипи кои настапиле на трката биле:
Вимерштет
Вимерштет (Wiemerstedt) — општина во округот Дитмаршен, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
NGC 108
NGC 108 — спирална галаксија во соѕвездието Андромеда, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 108 се споменува и како UGC 246, MCG 5-2-12, CGCG 500-20.
Откривање
Објектот е откриен на 11 септември 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 108 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,1 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 m/лм2. NGC 108 има привидни димензии од 2,3' х 1,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 25 м 59,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 29° 12' 43". Положбениот агол на објектот е во износ од 153°.
Други поделби
Проучување на NGC 108 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1619. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 90; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1737. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1244.
Св. Петкина Нива (Лескоец)
'''Св. Петкина Нива''' — археолошко наоѓалиште во охридското село Лактиње, Општина Дебрца. Претставува некропола и римско време.
На околу 3 км североисточно од селото, во непосредната близина на раскрсницата Лескоец-Стар Лескоец-Велгошти, со земјоделските работи селаните откопале и уништиле повеќе гробови. Во еден гроб биле најдени два керамички сада и една бронзена монета.
Еден од садовите се чува во Заводот и музеј во Охрид.