cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Стенчевска тврдина
Местоположба
На врвот од ридот се наоѓа зарамнето плато, кое е опкружено со јаки кули и бедеми, градени од камен во малтерна техника. Ископите во археолошкото наоѓалиште Стенче се почнати во 1973 година, а последната фаза е завршена во летото 2007. Според Магистер Драгиша Здравковски од Музејот на Македонија најстариот хоризонт на неолитската населба Тумба Стенче — која се наоѓа западно под селото, на десната страна на реката Вардар, со карактеристичните белосликани керамички форми на садови, датира од 6100-тата година пред нашата ера.
Наоди
Наодите од најдлабоките досега истражени земјени слоеви од оваа неолитска населба означуваат оти на овој простор постои организиран живот веќе 8.000 години. Луѓето што ја формирале неолитската населба знаеле за архитектура и граделе куќи според големината на семејствата. Пронајдени се орудија и оружја од камен, коска и кремен, секири, длета и разни кремени артефакти. Археолозите откриле и два целосно зачувани пехари од доцниот неолит, неколку интересни, во делови, зачувани човеколики фигурички и друга керамика. Неолитот е еден од најистражените периоди на почвата на Македонија од праисторијата до денес.
Доцентот доктор Владимир Лилчиќ кој е раководител на Катедрата за историја и археологија на Филозофскиот факултет од Скопје, се смета дека толку многу подвижни наоди, толку многу културни пластови во земјата од најразлични епохи не се регистрирани на ниту едно друго место во Полог, па ниту во поширокиот дел од северозападна Македонија. Според него, животот кај Стенче со градски белези се развивал од неолитот натаму низ раната антика, преку римскиот период до средниот век, па и во турско време, без прекин до денес. Во ова наоѓалиште биле пронаоѓани монети и на венецијанските дуждови и белези на трговија водена, веројатно, во XIV и XV век. вишиот кустос - археолог Стојан Костадинов, кој непосредно раководел со истражувањата на наоѓалиштето, се смета дека постојат повеќе наоди, меѓу кои и големиот железен крст од V век, како и низа индиции дека во ископаниот ранохристијански објект во тој период се изведувале церемонии на крштавања. Кога се знае дека само епископ имал право да ги изведува, тогаш може да се заклучи дека Стенче во тоа време бил епископски центар во Полог.
Со ископувањата во утврдениот град, се пронајдени голем број предмети изработени од различни материјали како што се керамички садови, монети, накит, оружје, алати и орудија, датирани од периодот од IV до VI век. На просторот на градот се пронајдени и остатоци од згура од топени метали што датира дека тука постоела најмалку една ковачница.
Уникатен жртвеник
Во една куќа од стариот неолик во населбата кај Стенче е пронајден еден цел архетит на жртвеникот на Големата мајка, познат од скопската Анзабеговско-вршничка културна група. Овој жртвеник со геометризирани форми ги нема антрополошките одлики и претставува прототип, кој натаму продолжува да се развива во средниот неолик задобивајќи други форми Тој жртвеник е претставителен и уникатен во корпусот на керамичките форми во македонија и сега е изложен во витрините на Музејот на Македонија.
Туристички перспективи
Според професорот Лилчиќ вакви градови навистина има многу во Македонија. Кој помалку кој повеќе истражен. Но, градот кај Стенче е, сепак, цивилизациски бисер на Македонија, кој зрачи не само во археологијата, туку и во културата. Ако Стенче се вметне во туристичките проспекти, ако на неговата натамошна заштита и поширока промоција организирано поработат Владата и Министерството за култура, на тој простор ќе може да се развива туризам, а парите досега вложени во истражувањето да започнат да се враќаат.
Преод
Преод (поретко како Преот) — село во областа Овче Поле, во Општина Свети Николе, во близина на градот Свети Николе.
Династија Ланкастер
Династијата Ланкастер била кралска лоза на династија Плантагенет. За основач на династијата се смета Џон Гонт, четвртиот син на кралот Едвард III. Во 1399 година неговиот син, Хенри Болингбрук (1367-1413) го симнал од власта својот роднина, кралот Ричард II. На тој начин се качил на престолот под името Хенри IV. Негов наследник станал Хенри V (1413-1422) кој пак бил наследен од страна на единствениот негов син Хенри VI. Во времето кога станал крал, тој бил на возраст од само десет месеци, а на негово место раководел неговиот чичко Џон. За време на Стогодишната војна, тој бил и крал на Франција.
Преод
Географија и местоположба
Ова село се наоѓа во областа Овче Поле, на североисточните падини на Градиштанска Планина, во северозападниот дел на територијата на Општина Свети Николе. Селото е ридско, на надморска височина од 550 метри. Од градот Свети Николе е оддалечено 11 километри.
Династија Ланкастер
Во 1461 година Хенри бил соборен од власта, кога на чело на земјата застанала династија Јорк. Во 1470 година, за време на т.н. војна на розите, Хенри повторно станал крал во траење од неколку месеци, пред да биде затворен во Лондонската кула и убиен. Пред ова, бил убиен и неговиот единствени син Едвард. По убиството на Хенри VI, династијата Ланкастер останала без машки наследник.
Хенри VII, основачат на династија Тјудори и кој на престолот се качил во 1485 година, бил потомок на вонбрачниот син на Џон Гонт и бил сметен за наследник на династијата Ланкастер.
Преод
Географија и местоположба
Преод е вгнезден во еден засек, над кој се пружа рамнина, каде во минатото се наоѓала шума. Од рамнината извира повеќе извори со добра вода за пиење, од кој најглавниот е наречен Орашка Вода. Во засекот постојат извори, кои се соѕидани во чешми наречени Горна Чешма и Карпа Чешма. Истовремено, селаните поседуваат и повеќе бунари.
Месностите во атарот на селото ги носат следниве имиња: Каменито Брдо, Средни Рид, Осој, Дабев Камен, Широки Дол, Белези, Скопско Џаде, Митев Рид, Бела Чука, Врањак, Лезички Дол, Садеви, Рамни Рид, Кузева Страна, Орманче, Орлујево, Брегој, Гумниште, Бубаќи, Галабова Дупка, Голем Рид и Орашки Камен.
Преод се наоѓа десно од автопатот А4, на кој има посебен излез заедно со селото Алакинци. До него води асфалтен пат, кој се поврзува со регионалниот пат Скопје-Свети Николе.
Историја
Преод е младо село. По традицијата било основано кон крајот на век. Основачи на селото биле Македонци доселени од некогашното село Слатино. Селото Слатина се наоѓало во близина на патот Куманово-Свети Николе, околу 1.300 метри северно од селото Мездра.
На месноста Белези под селото, на самата атарска граница со Сопот, се наоѓаат траги во камен. За овие траги, мештаните веруваат дека се работи за скок на Крале Марко.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 10,2 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 548 хектари, на пасиштата отпаѓаат 288 хектари, а на шумите 127 хектари.
Селото, во основа, има полјоделска функција.
До крајот на отоманската власт, земјиштето во селото било во посед на селаните, но постоеле и четири чифлици. Сопствениците на чифлиците живееле во Скопје. Кон крајот на отоманската власт, земјата ја продале на селаните.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Преод имало 360 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Преод имало 320 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Селото е мало, населено со македонско население. Тоа, во 1961 година броело 390 жители, но во 1994 година бројот се намалил дури на само 40 жители.
Според пописот од 2002 година, во селото Преод живееле 44 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 25 жители, од кои 6 Македонци и 19 лица без податоци.
Родови
Преод е македонско село, каде се познаваат три групи на родови.
Според истражувањата на Јован Трифуноски во 1957/58 година родови во селото се:
Иселеништво
Се знае за следниве иселеници од селото: Донче иселени се во селото Кнежје, Тренчеви, Бучкови и Мусевци, во периодот од 1941-44 се иселиле во селото Кадрифаково, а Смилеви во 1936 година се иселиле во селото Буриловци.
После Втората светска војна имало иселеници во Скопје, Штип, Велес, Куманово.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Свети Николе, која била една од ретките општини кои не биле променети по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото исто така се наоѓало во Општина Свети Николе.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Свети Николе. Селото припаѓало на некогашната општина Орашац во периодот од 1955 до 1965 година.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Горобинци, во која покрај селото Преод, се наоѓале и селата Горобинци, Ѓузумелци, Крушица, Сопот и Трстеник. Општината Горобинци постоела и во периодот 1950-1952, кога во нејзе влегувале селата Горобинци, Ѓуземелци, Преод, Сопот, Трстеник и Џидимирци.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1688 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на приватен објект.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 25 гласачи.
На парламентарните избори во 2020 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 24 гласачи.
Апотр
Географија
Апотр е сèопфатен поим за два поголеми острови во оваа локација „Ил Гранд“ и „Ил Петит“ (Мал и Голем Остров). Овие два заземаат 90% од вкупната површина на Апотр. Другите 10% се мали карпи или сосем мали островчиња. Највисока точка на островите е Мон Пјер со 289 метри надморска висина. Врвот се наоѓа на Ил Гранд. Околу овие два главни остгрови има околу 20 карпи, со надморска висина од 15 до 122 метри. Островите се стрмни.
Сатар Бахлулзаде
Сатар Бахлулзаде (Səttar Bəhlulzadə;, – ) бил основач на современата пејзажна уметност на азербејџанска пејзажна уметност.
Животопис
Професионалното образование го започнал во Националниот институт за уметност во Баку (1927-1931). Во 1933 година, тој замина во Москва за да го продолжи своето образование во Одделот за сликарство во Московскиот институт за ликовни уметности. Таму студирал во класата на Владимир Фаворски. Иако експериментирал во различни жанрови на уметноста, неговиот единствен талент бил пејзажното сликарство. Во почетокот, тој реално ја сликал природата како што учел. Но, наскоро тој развил свој стил, за да го изрази емоционалното чувство што го носел во себе. Овој нов стил бил повеќе надреален и космички. Всушност, некои од неговите слики потсетуваат на фотографии од земјата направени од вселената. Користејќи комбинација на пастелни бои и асоцијации на фотографија, тој ја претвора природата да изгледа повеќе колористичка и пожива, а понекогаш дури и пофантастична, отколку што таа е во реалноста. Стар сакал да патува низ својата земја - Азербејџан - истражувајќи ја нејзината убавина. Еднаш тој забележал: „Не треба да одам на Тахити како Пол Гоген. Мојата инспирација доаѓа од мојата земја и народ“.
Многу негови дела прикажуваат специфични области на Азербејџан. На пример, подножјето на планината Кавказ. Бахлулзаде освоил многу награди за својата уметност. Тој ја доби титулата почесен уметнички работник на Република Азербејџан во 1960 година и беше прогласен за народен уметник во 1963 година.
Уметничкото наследството на Сатар вклучува безброј дела, изложени низ целиот свет, вклучувајќи ги и самостојните изложби во САД, Англија, Турција и Русија. Тој, исто така, создаде околу 30 дневници за скици кои содржат негови рефлексии за животот и уметноста. Повеќето од неговите дела се изложени во музеи низ цела Азербејџан, особено во градовите како Баку, Гања и Нахчиван. Некои од неговите истакнати дела се :
Нимбостратус
Нимбостратус ( — дождовит и stratus — слој) или слоевитодождовен облак – вид повеќеслојни, сиви, често темни, аморфни, скоро униформни облаци кои вообичаено даваат постојани врнежи од дожд, снег или шушлек. Се нарекуваат и дождовнослојни. Се создаваат при мешање на воздушни фронтови. Се состојат од темносини слоеви заситени со водени капки и се со аморфен облик. Достигнуваат големи вертикални размери, дури и до 5.500 метри, а во хоризонтала може да се простираат и на потез од по неколку илјади километри. Се развиваат на висина од 100—3.000 метри.
Иван Карадак
Иван Карадак (, Охрид -, ) — македонски писател, драматург и сатиричар, нарекуван таткото на модерната македонска сатира. Најпознат бил по емисијата „Хихирику" што секоја недела одела на првата програма на македонското радио, во 11 часот, цели четириесет години.
Животопис
Карадак бил автор на театарските претстави: „Угоре високо – Удолу длабоко”, „Хумористична партија “, адаптацијата на текстот „Како да ја убиеш сопругата и зошто”, три новогодишни претстави за деца, првонаградената радио-драма „Мајче” и многу други. Автор бил и на неколку книги: афоризмите „Коприварник”, сатиричните песни „Талкач по душата“, сатиричните песни „Записи врз водата”, куси сценарија „Лајач на месечина” и најновата книга афоризми „Мисли со Боцки “. Бил автор и на многу телевизиски драми и серии, меѓу кои: првонаградената „Цвеќе на карпата “, познатите „Камчевци”, „Алф од Ново Лисиче “, „Ало Ало “, „Агенција осамени срца”, „Балкан бенд”, "Во кафулето кај Гане", "Црно бело во боја", "Театарче лево ќоше", "Битолски лакрдии" и други.
Добитник на многу награди меѓу кои државната награда „Св. Климент Охридски“. Негова ќерка е македонската писателка Марта Маркоска. Починал во Скопје на 17 декември 2017 година.
Сабит Кранли
Сабит Кранли (Sabit Kranli;, ) — македонски правник и судија во врховниот суд на Македонија.
Животопис
Кранли е роден на 20 јануари 1945 година во Ресен во турско семејство. Основно и средно образование завршил во Ресен. На Правниот факултет во Скопје дипломирал во 1968 година. Од ноември 1968 година се вработил како судски приправник во тогашниот Општински суд во Ресен. По приправничкиот стаж, во месец декември 1970 година, положил правосуден испит. За првпат судија на Општинскиот суд во Ресен е избран во 1971 година. Од 1975 година до 1989 година вршел функција на Претседател на тој суд. После истекот на мандатот на таа функција, останал во судот како судија на тој суд до летото 1995 година. Од јули 1995 година е избран за судија на Врховниот суд на Република Македонија. Инаку за време на функцијата судија на тогаш Општинскиот суд во Ресен, односно Претседател на тој суд, вршел и разни општествено политички функции, меѓу кои, две години бил Претседател на Општинскиот синдикален совет, а по еден мандатен период и пратеник во Соборот на општини на тогашното Собрание на СРМ. Во текот на 1990 и 1994 година бил претседател на Општинската изборна комисија на Изборната единица во Ресен. Во 1998 година е именуван за член на Државната изборна комисија. Еден период бил и заменик на претседателот на таа комисија. Во Државната изборна комисија е сѐ уште актуелен член, а последниот избор со мандат од 5 години е извршен во 2002 година пред изборите за пратеници во Собранието на Македонија спроведени во 2002 година.
Инваријантност (физика)
Изнвариантност — во математичката и теориска физика е својство на некој систем да остане непроменет при извршувањето на одредени трансформации.
Пример
Денес, неподвижноста на Северницата (поларната ѕвезда) во текот на дневните движења на небесната сфера е класичен приказ на физичката инвариантност.
Друг пример за физичка инавриантност е брзината на светлината во Лоренцовите трансформации и времето во Галилеевите трансформации. Ваквите време-простор трансформации претставуваат поместувања (смени) меѓу појдовни системи на различни набљудувачи, така инвариантноста во Нотеровата теорема за време на трансформации претставува фундаментален закон за запазување. На пример, инвариантноста во преводот води до зачувување на импулсот, а инваријантноста во времето води до зачувување на енергијата.
Количините можат да бидат инвариантни во некои трансформации, но не во сите. На пример брзината на честичката е инвариантна кога се преместува од правоаголни до кривилинеарни координати, но не е инвариантна кога се трансформира меѓу референтните рамки кои се движат во однос еден према друг. Некои количини, како брзината на светлината, се секогаш инвариантни.
Важност
Инвариантноста е важна во модерната теоретска физика, многу теории се изведени во однос на нивните симетрии и инварианти. Нотеровата теорема вели дека секоја диференцијабилна симетрија на дејство на физичкиот систем има соодветен закон за запазување.
Конваријансата и контраваријансата ги генерализираат математичките својства на инвариантност во тензорската математика и често се користат во електромагнетизам, специјална релативност и општа релативност.
Канонско крунисување
Канонско крунисување (coronatio canonica) — побожен институционален чин на папата, прописно изразен во папски били  во кој честопати е папски легат или папски нунциј, или во ретки случаи самиот понтиф назначува круна, тиара или ѕвездестиот ореол на Христолошка, Маријанска или Јосифска слика со специфична посветена титула која е видливо почитувана во одредена епархија или наоѓалиште.
Претходно, Светото Канцеларија го издаваше овластувањето за канонско крунисување преку дијастар наречен "Глава на Ватикан", а подоцна и на Светата Конгрегација на Ритуалите. Од 1989 година, Конгрегацијата за божествено обожавање и дисциплината на Светите тајни го извршува делото што го одобрува декретот.
Власина
Власина е планински регион во југоисточна Србија. Тоа е погранична област со Бугарија, регион на Родопска Србија, таа е со стари карпи и планини. Нејзините најистакнати форми се истоимената река Власина и Власинско Езеро. Одговара на териториите на општините Црна Трава, Власотинце и Сурдулица.
Регионот се состои од четири помали, микрорегиони: Црна Трава, Знепоље, Лужница и Власотинце. Во близина на Власотинце, сосема се видливи остатоци од античките вулкански ерупции.
Економија
Најголем центар во целиот регион е градот Власотинце, но општо земено, областа е една од најмалку развиените во Србија, многу сиромашна и екстремно населена. На пример, населението во општина Црна Трава се намали од околу 14.000 во 1953 година на само 2.500 во 2002 година. Според тоа, густината исто така паднала, од 43 жители на км² во 1953 година на само 8 жители на км² во 2002 година.
Кружен автопат ги поврзува долините на реките Власина и Јужна Морава.
Дивиот свет
Во 2018 година било објавено дека европскиот лилјак со слободна опашка, претходно неевидентиран во Србија, бил откриен како живее во регионот Власина. Станува збор за 31-виот вид лилјак кој ја населува земјата и е оној со најголем распон на крилјата.
Упсурт
Упсурт (Ъпсурт) е бугарска хип-хоп и рап група, формирана во 1996 г. од Ицо Хазарта, Бат Венци, Буч и Ицо Панчев.
Тајна полиција на МРО
Тајната полиција на МРО е составен дел од структурата на Организацијата. При секој селски, околиски и окружен комитет постоела тајна полиција. Таа се состоела од две одделенија:
Гемиџии
Гемиџиите — таен македонски анархистички кружок составен од повеќе млади Македонци, анархисти, кои го формирале кружокот под влијание на Македонскиот таен револуционерен комитет. Нивната акција во Солун во април 1903 година е позната како Солунски атентати, поради што Гемиџиите се познати и како Солунски атентатори.
Тајна полиција на МРО
Истражно одделенние
Раководителот давал заклетва дека верно ќе ги извршува своите задачи и притоа избираал тројца помошници кои не се познавале меѓу себе.
Гемиџии
Потекло на името
Постојат повеќе верзии за тоа како кружокот го добил името Гемиџии. Една од нив е дека гемиџиите го добиле ова име затоа што сакале на симболичен начин да кажат дека тие биле луѓе што веќе се простиле од животот и го пуштиле својот чун (гемија) во бурното море со што или ќе успеат да го извадат на брегот или ќе го разбијат од карпите, односно нема да успеат.
Друга претпоставка е алегоријата „гемии на суво” со што тие сакале да ја искажат положбата на својата земја.
Тајна полиција на МРО
Казнено одделение
Главана задача на казненото одделение се состоела од спроведување на казните, првенствено смртните, а извршителите на казните биле бирани со ждрепка.
Гемиџии
Членови
Повеќето биле интелектуалци, младинци на возраст од 18 до 22 години. Од Велес биле Јордан Поп Јорданов - Орцето, раководител на Кружокот, Димитар Мечев - Мечето, Константин Кирков, Илија Трчков, Владимир Пингов, Георги Богданов, Милан Арсов, Тодор Органџиев, Тодор Богданов, Илија Поп Јорданов, Алексо Минов. Покрај нив, во Кружокот биле и Павел Шатев од Кратово, Марко Бошнаков од Охрид, Начо Стојанов, Гоце Чанев, Унгарката Ана Шапец и други.
Тајна полиција на МРО
Казнено одделение
Членовите на тајната полиција биле вооружени со револвер и кама, а во акција и со два револвери.
Гемиџии
Создавање на ќелија во Солун
Оформувањето на кружокот бил во директна врска со дејноста на членовите на Македонскиот таен револуционерен комитет. Славе Мерџанов, еден од дејците на овој Комитет, успеал во Солун да придобие неколку ученици од Велес, а меѓу нив биле: Јордан Поп Јорданов (Орцето), Константин Кирков, Илија Трчков, Тодор Богданов, Владимир Пингов и други. Во текот на три месеци Мерџанов успеал да ги рашири анархистичките идеи меѓу нив и врз основа на тие идеи оваа група почнала да се оформува.
Како анархисти тие манифестирале индивидуалност и независност и биле критички настроени кон останатите организации како што била Македонската револуционерна организација.
Тие сакале со малку човечки животи да постигнат големи резултати. Сметале дека резултатите можат да се постигнат преку загрозување на интересите и капиталот на големите сили во Отоманското Царство, а преку нападите и човечките жртви самата империја да се држи во неизвесност.
Врз основа на овие принципи кон групата се присоединиле и Тодор Органџиев, Илија Поп Јорданов, Димитар Мечев, Георги Богданов, Павел Шатев, Димитар Коштанов и Марко Бошнаков.
На тој начин Славе Мерџанов успеал да создаде терористичка ќелија во Солун.
Намера за атентат врз турскиот султан
Во 1899 година Мерџанов, Ј. Поп Јорданов и Кирков разработиле план за напади и атентати кои требало да се изведат низ повеќе градови во европскиот дел на Отоманското Царство.
За да бидат изведени овие дејствија биле потребни финансиски средства и тие на разни начини се обиделе да ги добијат, а такво било грабнувањето на детето на Весови од страна на Мечев за чие ослободување добиле 200 лири. Кон крајот на 1899 година, Борис Сарафов ги ангажирал Мерџанов, Манџуков и Соколов, кои заминале за Цариград со цел да извршат атентат на турскиот султан Абдул Хамид II за време на неговата молитва. Но, тие набрзо се откажале од оваа намера бидејќи сметале дека планот е тешкоостварлив.
Тогаш кај нив се јавила идејата за кревање на Отоманската банка во воздух. Тие успеале преку Димитар Љапов и Симеон Трајчев да ги придобијат Калчо и Нанчо Стојанови од Ресен. На тој начин се создала нова група во самата престолнина кон која се приклучил и Ерменецот Кристи.
Првата акција
Тие успеале да добијат морална поткрепа од страна на Централниот комитет на МРО и финансиски средства од Врховниот комитет, а Мерџанов во договор со Борис Сарафов подготвил сличен план за кревање на Отоманската банка и во Солун.
Тој со тоа го запознал Јордан Поп Јорданов кој во Солун ги повикал своите другари од Велес, Кипров, Пингов, Органџиев и Трчков, а подоцна кон нив се приклучиле и терористот на Централниот комитет на МРО Димитар Коштанов и Павел Шатев.
Имено во септември 1900 година турските власти го уапсиле Ерменецот кој требало да ги снабди со експлозив, а потоа биле уапсени Славе Мерџанов, Петар Соколов, Манџуков и Шатев. Од нив најмногу бил мачен Мерџанов поради едно шифрирано писмо од Христо Матов.
Бидејќи властите сметале дека станува збор за обични комити, по интервенцијата на бугарскиот дипломатски претставник биле ослободени и протерани од Цариград.
Централниот комитет на нивно место ги испратил Димитар Коштанов и Александар Кипров, а тој од своја страна испратил извештај за цариградскиот канал кој во текот на Солунската афера се нашол во рацете на власта со што целосно бил осуетен планот во Цариград. Кипров успеал да побегне но Калчо и Нанчо биле фатени и осудени на 101 година заточение. Поради тоа гемиџиите во Солун да го одложилe копањето на каналот сè до снабдувањето со експлозив.
Обнова на дејствата
По падот на Сарафовиот комитет и Солунската афера Гемиџиите останале без поткрепа. За да се дојде до пари Мерџанов и Соколов формирале чета на чело со Георги Фотев и влегле во Одринско. Таму планирале да го ограбат возот Ориент Експрес, но не успеале во таа намера. Потоа тие грабнале еден турски бег, но четата била откриена и уништена. Тогаш Петар Соколов загинал, а Славе Мерџанов бил заробен и во Одрин заедно со двајца Ерменци бил обесен.
Орце од своја страна во март 1902 година заминал за Женева каде имал средба со Борис Сарафов, а тој му дал 10.000 франци и ветување за 1.000 килограми динамит. Подоцна самиот Гоце Делчев им дал 5.000 лева од Солунската афера.
Со овие средства гемиџиите ја обновиле дејноста во Солун. Тие претходно изнајмиле бакалница до дуќанот каде претходно го копале тунелот и продолжиле со прекопувањето до Отоманската банка. Од своја страна пак Мечев во Одрин направил обид за копање на канал до австриската пошта но неуспешно.
Обезбедување на експлозив
Преку Цариград за Солун пристигнале првите количина на експлозив, значителни количини се обезбедени од Виена (шверцувани преку воз) кои во Велес ги прифаќал Стефан Ќулумов, а последната количина била пренесена преку релацијата Ќустендил-Кочани-Велес-Солун.
Во Кочани експлозивот бил прифаќан од Тодор Органџиев кој го носел во Велес. Од таму динамитот за Солун бил пренесуван од страна на Атанас Малинки кој го пакувал во канти за шарлаган и го испраќал со воз.
Сè на сè, гемиџиите обезбедиле 283 кг. динамит. Со овој експлозив, тие почнале да владеат со ситуацијата. Од страна на Делчев и Даме Груев тие биле убедувани дека акциите треба да ги усогласат со општиот план за востание, но поради некои информации кои се појавиле во странскиот печат, дека Организацијата планира напад на некои институции каде има европски капитал, како и мерките кои биле преземени од страна на турските власти за обезбедување на истите тие институции, придонеле гемиџиите да ја забрзаат акцијата за напад. Постоела опасност и од провала, која исто така влијаела за забрзано делување.
Солунски атентати
Нападите започнале на 28 април 1903 година (нов стил) со експлозијата на паробродот Гвадалкивир, експлозивот бил поставен од Павел Шатев. Истата вечер Арсов, Мечев и Трчков поставиле експлозив на возот кој се обраќал Цариград-Солун, оштетувањата биле мали.
Константин Кирков на 29 април поставил мелинит под мостот каде минувале цевки од гасовод кој бил за осветлување и градот се нашол во темнина. Потоа Јордан Поп Јорданов го запалил фитилот со што ја разнесол Отоманската банка.
Трчков и Мечев се обиделе да го кренат во воздух главниот резервоар во фабриката за осветлување но биле спречени од чуварот. По неуспехот тие се разделиле, при што Трчков активирал една бомба во поштата, а Мечев фрлил две бомби во кафеаната Египет. По нападите тие двајца се забарикадирале во своето живеалиште и речиси цела ноќ се бореле со жандармеријата и војската, пред да се самоубијат тие фрлиле околу 60 бомби.
Меѓутоа нападите продолжиле: Милан Арсов фрлил бомба во кафеаната Алхамбра, Кирков фрлил бомба кај Гранд Хотел, Пингов се обидел да го потпали Бошњак ан по што бил убиен, а Богданов фрлил една бомба пред кафаната Ноњо.
Ноќта на 29 април наспроти 30 април одекнале неколку експлозии, а тогаш загинале Трчков, Мечев и Пингов. На 30 април Јордан Поп Јорданов почнал да фрла бомби од својот стан по што се самоубил.
На 1 мај Цветко Трајков направил обид за убиство на солунскиот валија Хасан Фехми-паша но не успеал по што извадил една бомба ја активирал, седнал на неа и се разнел пред очите на валијата. Последната акција била изведена од страна на Кирков кога се обидел да активира бомба во телеграфската станица но бил прободен од стражарот.
Епилог
На 24 мај била донесена смртна пресуда за преживеаните гемиџии Марко Бошнаков, Павел Шатев, Милан Арсов и Георги Богданов. Според судот кој ја донел пресудата, тие дошле во Солун за да ги нападнат државните институции, банките и граѓаните за да се промени формата на владеење со румелиските вилаети.
Треба да се истакне дека гемиџиите биле посебна автономна група или кружок, но нивни главни организатори биле Славе Мерџанов и Петар Соколов, всушност програмата и целите кои биле поставени од страна на МТРК биле реализирани и од страна на гемиџиите.
Гемиџиите, биле млади идеалисти кои сакале да ги положат своите животи за своите татковини Македонија и Одринско, односно сите тие биле дел од македонското, односно македоно-одринското револуционерно движење кое се борело за слобода и човекови права.
Гемиџиите во популарната култура
Во духот на македонските национални идеали и славните Гемиџии, во деведесеттите името Гемиџии го присвоила за свое навивачката група Гемиџии од Велес.
Паломар 12
Изучувајќи го сопственото движење, во 2000 г. е претпоставено дека јатото е преземено од џуџестата галаксија Стрелец пред околу 1,7 милијарди години. Денес се смета за член на таа џуџеста галаксија (Cohen 2004, Sbordone et al. 2006), а неговата старост се проценува на 6,5 милијарди години.
Баковци
Баковци (словенечки: Bakovci) — населба во Градска општина Мурска Собота во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Прекмурје. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
Интернет во Шведска
Интернетот во Шведска го користат 94,0% од населението, што е четврт највисок процент на користење на интернет во светот, зад Фолкландските Острови (96,9%), Исланд (96,0%) и Норвешка (95%). Шведска е рангирана на 18-то и 5-то место највисоко во светот во однос на процентот на луѓе што претплатуваат за фиксен и безжичен интернет. Ја има втората најбрза просечна брзина на интернет конекција во светот.
Интернет цензура и надзор
Во 2009 година, ОпенНет Иницијативата не нашле докази за филтрирање во четирите области (политика, социјални, конфликти/безбедности и интернет алатки) за кои тие тестираат. Не постои индивидуален профил за Шведска, но Шведска е вклучена во регионалниот преглед за нордиските земји.
Нема владини ограничувања за пристап до Интернет или веродостојни извештаи дека владата ги надгледува е-поштата или собите за разговор на Интернет без соодветно законско овластување. Поединци и групи се ангажираат во изразување на ставови преку Интернет, вклучително и преку е-пошта.
Уставот предвидува слобода на говор и печат, а владата генерално ги почитува овие права во пракса. Независен печат, делотворно судство и функционален демократски политички систем се комбинираат за да обезбедат слобода на говорот и на печатот. Законот го криминализира изразувањето кое се смета за говор на омраза и забранува закани или изразување на презир кон група или член на група врз основа на раса, боја на кожа, национално или етничко потекло, верско убедување или сексуална ориентација. Казните за говор на омраза се движат од парична казна до најмногу четири години затвор.
NGC 1963
NGC 1963 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Гулаб, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 24 декември 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1963 е од видот OCL. NGC 1963 има само една позната привидна димензија, која изнесува 14'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 32 м 10,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 36° 22' 50".
Други поделби
Проучување на NGC 1963 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 358; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7067.
All the Lovers
"All the Lovers" е песна од австралиска пејачка Кајли Миног. Тоа е првиот сингл на нејзиниот единаесеттиот студиски албум Aphrodite. Песната е напишана од страна на англиски електропоп дуо Киш Мов и беше еден од последните песни да бидат евидентирани за албумот. Песната стана комерцијален успех особено во Европа, достигнувајќи Топ 10 во земји како што се Белгија, Германија, Ирска и Италија, и Топ 5 во Франција, Словачка и Велика Британија.
Позадина
Миног објави на нејзиното официјално мрежно место на издавањето на нејзиниот сингл "All the Lovers", по што следи од страна на нејзиниот единаесеттиот студиски албум Aphrodite во јули 2010 година. "All the Lovers" беше еден од последните песни од Aphrodite да се снима. Песната е напишана од британскиот електропоп група Киш Мов и произведени од страна Џим Елиот и Стјуарт Прајс.
Успех на табелите
"All the Lovers" достигна бројот 31 во САД на Хот Денс Клуб Песни. Песната достигна бројот 22 на следната недела и прво место на 5 август 2010 година. Песната достигна број 72 на Канадски Хот 100 и број четиринаесет во Австралија на ARIA Charts. Во Велика Британија, песната достигна бројот четири на UK Singles Chart и број три две недели подоцна. Песната достигна бројот шест на Irish Singles Chart на 18 јуни 2010 година. "All the Lovers", исто така, стигна до Топ 10 во Австрија и Чешка, Топ 40 во Белгија, Шпанија и Шведска.
6Q6
6Q6 е мал дел од свиток најден во пештерата 6 кај Кумран. Содржината на овој свиток е од Песна над песните 1:1-7 на хебрејски јазик. Заедно со други три свитоци најдени во пештерата 4, овој свиток претставува единствен сведок за „песна над песните“ како дел од Свитоците од Мртвото Море. Ракописот е датиран дека потекнува од 50 година од нашата ера.
Пумпа за измолзување
Собирање и складирање на млекото
Повеќето пумпи за измолзување го испумпуваат млекото директно во контејнер кој потоа може да се користи за негово складирање и за хранење.
Мајчиното млеко може да биде складирано и потоа да биде искористено за исхрана на бебето. Млекото може да се чува на собна температура до шест часа (околу 20 степени Целзиусови), во фрижидер до 8 дена, или замрзнато до 12 месеци на температура од −18 степени Целзиусови. Екстрхираното млеко може да биде донирано во банки за млеко, кои потоа го користат за исхрана на предвремено родени бебиња и деца чии мајки не можат да го обезбедат.
Сунон
Сунон или Суно бил крал на Франките на крајот на 4 век. Заедно со брат му Маркомир, многупати ја напаѓал римската провинција Германија особено Келн помеѓу 380-390. Во 388, разменил заложници во замена за примирје со римскиот генерал Арбогаст. Во 392, ја бранел својата територија борејќи се против истиот тој генерал Арбогаст. Во 400, по заробувањето на неговиот брат од страна на генералот Стиликон, со својата војска навлегол во Галија. Малку подоцна бил убиен од страна на неговите војници.
Историја
- "Историјата" на Сулпис Александар. Епизодата се одиграла помеѓу 384 и 388 за време на владеењето на Максим.
- "Историја" од Сулпис Александар. Епизодата се одиграла во 388 малку по смртта на Виктор, синот на императорот Максим
- "Историја" од Сулпис Александар. Епизодата се одиграла во 392 за време на владеењето на Валентинијан II.
Капингамарангиски јазик
Капингамарангиски јазик — полинезиски јазик кој е дел од подгрупата на елиски јазици. Јазикот се зборува во Капингамаранги во Микронезија. Според податоците јазикот го зборуваат околу 3000 жители. Капингамарангискиот е сроден со нукуорскиот јазик.
Јегуновска тврдина
Местополжба и важност
Тврдината на не многу високиот рид со населби во подножјето, крај Дервенската Клисура, со својата посебна важност како утвден пункт од каде што се бранела важна комуникација, има значење на темел на македонската цивилизација. утврдувањето, што датира две илјади години пред новата ера, во континуитет до XIX век има функција на почетен одбранбен пункт на патот што ги поврзува Полог и скопскиот регион. Симптоматично, важноста на оваа комуникација завршува по доаѓањето Турците, кои губат интерес за него на сметка на патот на север од Скопје.
Културните хоризонти на трагите на ова јако утврдено гратче, од доцниот неолит, преку хеленистичкиот, или македонистичкиот период, доцната антика и средниот век, допираат до XIX век, отсликувајќи организирано и богато општество со автентична култура.
Наоди
Утврдувањето што 2000 години пред новата ера, во континуитет до XIX век има функција на почетен одбранбен пункт на патот што ги поврзува Полог и Скопско.
Населби
Наоѓалиштето на одреден начин претставувало тврдина сместена во подножјето на планината Жеден крај Дервенска Клисура, која, пак, го контролирала патот преку кој Полошката Котлина се поврзувала со Скопје и Скопската Котлина. Тука луѓето континуирано живееле од неолитот до средниот век.
Прозарт (награда)
Прозарт — книжевна награда за авторски придонес во развојот на книжевноста на Балканот. Наградата ја доделува издавачката куќа Икона од Скопје и се доделува на последниот ден на Меѓународниот литературен фестивал „Про-за Балкан“.
Табанијаси Мехмед-паша
Табанигази Мехмед-паша (починал во во )) — отомански државник и голем везир во периодот од 1632 до 1637 година а претходно бил управител на Египет.
Година на толеранција на Обединетите нации
Генералното собрание на Обединетите нации ја прогласило 1995 година за Година на толеранција на Обединетите нации со УНЕСКО за водечка организација. (Тој го поканил Економскиот и социјален совет да ја разгледа работата на претходната седница.)
Идејата и практиката на толеранција била широко промовирана во училиштата во многу земји-членки. Толеранцијата се сметала за „загрозена доблест“ во многу делови на светот, особено оние кои биле под расни и верски војни, како што биле оние во Босна и Руанда. УНЕСКО соопштила дека биле потребни пет клучни даски за надминување на нетолеранцијата: закон, образование, пристап до информации, поединечна свест и локални решенија. Толеранцијата е политичка, правна и морална должност за заштита и зачувување на човековите права.
Меѓународниот ден на толеранцијата денес се слави на 16 ноември секоја година, како признание на Париската декларација, која тој ден во 1995 година ја потпишале 185 земји-членки.
Во 1995 година, во Обединетите нации се одржала прес-конференција од 12-годишниот Марк Семотиук, кој ја објавил својата книга „401 глупави шеги за деца“, која обединила деца од Украина, Канада и САД, како еден од симболите за Година на толеранција на Обединетите нации.
Наводи
21972561
NGC 6385
NGC 6385 — спирална галаксија во соѕвездието Змеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6385 се споменува и како UGC 10877, MCG 10-25-44, CGCG 300-35.
Откривање
Објектот е откриен на 22 јули 1886 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 28 м 1,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +57° 31' 19"".
Други поделби
Проучување на NGC 6385 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 60343. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 52; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3896. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1102.
Тајна пошта на МРО
Тајната пошта на МРО е составен дел од структурите на организацијата. Секој селски, околиски и окружен комитет имал своја тајна пошта. Поштата на Македонската револуционерна организација претставувала таен систем за комуникација меѓу нејзините членови во рамките на Отоманското Царство, но се комуницирало и надвор од империјата како што било и Задграничното претставништво.
Коресподенцијата се водела со хемиско бело мастило и шифри.
Шифрите ги знеле само претседтелот и секретарот на комитетот.
Меѓународна година на вселената
Меѓународната година на вселената (ISY) била 1992 година, година на петгодишнината од патувањето на Кристофер Колумбо во Америка, 1492 година. Првиот предлог на американскиот сенатор Спарк Мацунага, назначувањето на 1992 година за Меѓународна година на вселената било одобрено од 18 национални и меѓународни вселенски агенции, кои исто така ја предложиле темата на годината, „Мисија на планетата Земја“. На крајот, 29 национални вселенски агенции и 10 меѓународни организации учествувале во координирани активности за промовирање на истражување на вселената и употреба на одржлива технологија на Земјата.
Глобални активности
Меѓународната вселенска година ја прославиле 29 вселенски агенции во различни земји со цел воспоставување мирни меѓународни односи во вселенските програми. Меѓународни конференции за вселенска година редовно се одржувале кај многу нации.
Австралија
Во Австралија, многу јавни настани биле организирани со цел да се зголеми јавната свест за вселената од поглавјата на Националното вселенско друштво на Австралија. ЦСИРО го предводел проектот Промена на земјиштето „Мисија на планетата Земја“, користејќи сателити за да го проучи животот на растенијата на Земјата во однос на климата и цивилизацијата. ЦСИРО и разни австралиски универзитети, исто така, го проучувале океанот користејќи европски и јапонски сателити. Дополнително, серија комеморативни марки биле издадени од Австралија пост за Меѓународната година на вселената.
Јапонија
Во Токио, Јапонија, на конференцијата — Конференција на меѓународната година на вселената на Азија-Тихоокеанија — се одржала за да се разговара за "Мисија на планетата Земја", темата и меѓународна соработка.
Русија
Во Русија, Фондацијата за социјални пронајдоци започнала Вселенски лет Европа-Америка 500 во обид да промовира мирен социјален и економски однос помеѓу поранешните советски држави и Соединетите Американски Држави. Вселенскиот лет Европа-Америка 500 се состоел од ракета „Протон“ која носела разни предмети што го симболизирале мирот, и што кружела околу Земјата неколку дена. Вселенското летало требало да слета во близина на Вашингтон кон крајот на ноември. Неговата цена ја проценија руските власти на над 200,000,000$.
Соединети Држави
Во САД, НАСА, која ги водела американските вселенски агенции, одговорила на ISY со завршување или создавање на многу важни вселенски програми, вклучувајќи бројни соработки со други домашни и меѓународни вселенски агенции. Биле вклучени дванаесет програми, најмногу него вило која година до тој момент. НАСА се фокусирала особено на проектите — како што е Марс набљудувач, кои ги проучувале атмосферата и климата на Марс — кои ја испитувале можноста за одржување на човечки живот надвор од Земјата, како и оние што ги истражувале проблемите што постоеле на Земјата во тоа време. ISY била препознаена и со отворањето на нова изложба, насловена „Каде следно, Колумбо?“ во Националниот музеј за воздухопловство и вселена.
Тие може да бидат џинови
Алтернативната рок-група They Might Be Giants биле назначени од НАСА за „Музички амбасадор“ на Меѓународната година на вселената кога ги пребарувале архивите на НАСА за слики за нивниот албум „Аполо 18“. Насловот на албумот дошол директно од програмата Аполо на НАСА — чија последна мисија била Аполо 17. Хармоникашот и пејач/текстописец Џон Линел на шега шпекулирал дека албумот со име Аполо 18 ќе бил поевтина алтернатива за реализирање на летот кон Месечината како дел од Меѓународната година на вселената, иако насловот на албумот бил избран пред вклучувањето на бендот кон ISY. Како поддршка на прославата, на задната корица на албумот, уметнички дела и некои промотивни материјали се наоѓало логото на Меѓународната година на вселената. Линел објасни дека „[групата] би требало да биде вклучена во списоците на настани што се случуваат во врска со Меѓународната вселенска година... Со други зборови, на одреден месец тие ќе речат во некој град има ова предавање за вселенските телескопи, а потоа тука е и концертот „They Might Be Giants“. Во друга пригода, сепак, тој истакнал дека „[не] сметаше дека повеќето луѓе слушнале дека ова е меѓународна вселенска година“.
Матео Ферари
Матео Ферари (роден на 5 декември 1979 година) — италијански фудбалер, кој во моментов игра за Монтреал Импакт во МЛС.
Ран живот
Матео Ферари е син на италијански нафтен инженер и мајка која потекнува од Гвинеја. Неговиот татко работел во разни земји низ Африка поради неговата вокација. Неговиот татко умрел во 1993 година, кога Матео имал 14 години.
Кариера
Ферари ја започнал својата кариера во екипата на СПАЛ во 1995, но една година подоцна се преселил во младинскиот тим на Интер. Во периодот од 1997 до 2000 година тој бил позајмуван на три различни клубови:Џенова, Лече и Бари. Токму за време на својата позајмица во Бари, тој го направил своето деби во Серија А, играјќи го целиот натпревар против Фјорентина во кој неговиот тим загубил со 1-0. Тој се вратил во Интер во летото 2000 година, каде одиграл една сезона, по што бил продаден на Парма во една голема размена на играчи помеѓу двата клуба. Матео бил редовен во почетниот тим на млекарите во сите три сезони кој ги одиграл во клубот, запишувајќи 81 првенствен натпревар во кој постигнал и три гола. Во сезоната 2000-01 Ферари освоил победнички медал за триумфот во Купот на Италија. Добрите игри му носат и повик во националниот дрес, а во јули 2004 Ферари и се приклучил на Рома за сума од 7.25 милиони евра. Играјќи во дресот на Рома, Ферари освоил уште два наслови воиталијанскиот куп како и титула во суперкупот, но неуспеал да дојде до скудетото. Во сезоната 2005-06 Ферари бил позајмен на една сезона во англискиот Премиер лигаш Евертон. Откако неговиот договор со Рома истекол, тој се вратил во екипата на Џенова за која веќе настапувал претходно, а по една сезона со нив Ферари вторпат ја напушта Италија и се преселил во турскиот Бешикташ. Во сезоната 2010-11 кога заработил тешка повреда, Бешикташ решил да го отпушти Ферари и тој станал слободен играч во август 2011.
На 1 март 2012, канадскиот клуб Монтреал Импакт објавиле дека го комплетирале трансферот на Ферари.
Штатрода
Штатрода (Stadtroda; Рода до 1925 г.) — мал град во округот Зале-Холцланд, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Штатрода се наоѓа на реката Рода, притока на Зале.