cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Славен Билиќ
Хрватска
Понатаму во квалификациите за ЕП 2008, тој ја предводел Хрватска со голем успех и во групата составена од Англија, Русија, Израел, Македонија, Естонија и Андора. Билиќ успеал да ја одведе својата Хрватска до првото место во Групата Е. Особено биле важни двете победи против репрезентацијата на Англија на домашен и на гостински терен, која пак по втор пат не се успеала да се квалификува на претстојното првенство. Англиската федерација поради тој неуспех го отпуштила нивниот тренер Стив Мекларен. На првенството ЕУРО 2008, каде што бил најмладиот тренер, Билиќ и остатокот од неговиот тим морале да учествуваат со одреден „хендикеп“, бидејќи биле без нивната прва ѕвезда во тимот, напаѓачот Едуардо, кој се здобил со тешка повреда неколку месеци пред почетокот на турнирот. Како и да е, Славен Билиќ ја предводел својата екипа до одлично достигнување, бидејќи екипата на Хрватска победила во сите три натпревари од групната фаза на натпреварувањето, освојувајќи максимални бодови во групата за прв пат во нивната историја, што вклучувала импресивна победа од 2:1, над подоцнежните финалисти, репрезентацијата на Германија. Дури и втората резервна екипа на неговата репрезентација во тој момент се сметала дека е премногу силна за противникот во последниот натпревар од групата селекцијата на Полска. Против тимот на Полска екипата на Хрватска победила со резултат од 1:0. Тој победнички гол го постигнал Иван Класниќ. Репрезентацијата на Хрватска набрзо станала една од фаворите на турнирот, но доживела пораз и крај на првенството во четврт-финалето против селекцијата на Турција.Славен Билиќ признал дека поразот на тој натпревар ќе го прогонува него и неговата екипа до крајот на нивниот живот.
Селекцијата на Хрватска го отворила УЕФА ЕВРО 2012 со победа од 3:1 над екипата на Република Ирска. На тој натпревар два гола постигнал напаѓачот Марио Манџукиќ, а истиот играч постигнал и израмнувачки гол во нерешениот натпревар од 1:1 против репрезентацијата на Италија. По поразот од селекцијата на Шпанија со резултат од 1:0, репрезентацијата на Хрватска го напуштила турнирот уште во групната фаза. Сепак, тимот собрал широки пофалби од домашната јавност за нивната игра и биле пречекани од голема толпа од народ по нивното враќање во знак на поддршка. По неговото официјално заминување од репрезентацијата, Славен Билиќ бил пофален и за неговата долгогодишна служба на државната репрезентација. Домашниот медиум „Јутарњи лист“ го означил како единствениот хрватски тренер кој си заминал со такви позитивни пофалби и му припишува заслуга за неговото силно издигнување на државната репрезентација за време на неговиот шестгодишен мандат.
Локомотив Москва
На 14 мај 2012 година, било потврдено дека Билиќ потпишал тренерски договор со рускиот клуб Локомотив од Москва. По официјалното потврдување на потписот, претседателот на Локомотив од Москва, Олга Смородскаја изјавила дека Локомотив како клуб имал тешка конкуренција при потпишувањето на Славен Билиќ, бидејќи тој бил на мета на многу клубови низ Европа кои сакале да го ангажираат како нов тренер во своите редови. Билиќ го преземал тимот по завршувањето на турнирот на европското првенство ЕВРО 2012 година. Негови помошници во новиот тим биле поранешните соиграчи и поранешни помошници за време додека бил тренер во државната репрезентација, Аљоша Асановиќ и Никола Јурчевиќ. По неговото пристигнување во Москва, Славен го направил своето прво големо засилување за тимот потпишувајќи договор со својот поранешен хрватски репрезентативец Ведран Ќорлука кој пристигнал од редовите на екипата на Тотенхем Хотспур. Овој договор бил за сума од 5,5 милиони фунти. Неговиот прв официјален натпревар како нов тренер на екипата на Локомотив од Москва се случил на 20 јули 2012 година, на гостински натпревар против екипата на Мордовија од Саранск, кој завршил со победа и резултат од 3:2 за неговиот тим. Првата сезона на Славен Билиќ како тренер завршила со најлошиот можен резултат на екипата на Локомотив во лигата. Таа сезона неговиот тим го освоил деветтото место, и тоа бил најлош резултат од формирањето на руското првенство во 1992 година. Билиќ ја прифатил одговорноста за неуспехот на Локомотив и поради тоа бил отпуштен на 18 јуни 2013 година.
Бешикташ
По заминувањето од екипата на Локомотив, Славен Билиќ стапил во преговори за преземање на тренерската функција во турската екипа Бешикташ од Истанбул. Договорот бил потврден на 26 јуни 2013 година и се однесувал за период од три години и бил вреден 4,8 милион евра. Билиќ го потпишал договорот на 28 јуни. На 22 септември, на еден од првите натпревари Славен Билиќ бил исклучен од натпреварот
и од клупата од страна на судијата Фират Ајдинус. Тоа се случило за време на дербито во Истанбул против составот на лутиот ривал екипата на Галатасарај. Причината била жестоката реакција на Билиќ кон судијата според него за преголемото оддолжување на натпреварот. Претседателот на екипата на Бешикташ, Фикрет Орман, на 21 мај 2015 година објавил дека тренерот Славен Билиќ ќе го напушти клубот на крајот на сезоната 2014-15.
Вест Хем Јунајтед
По заминувањето од Истанбул Славен Билиќ преминал во Англија во тимот на Вест Хем Јунајтед. Тој бил назначен за тренер на англискиот премиерлигаш Вест Хем Јунајтед на 9 јуни 2015 година со времетраење од три години. На неговиот прв официјален натпревар на клупата на новиот тим во Премиер лигата, на 9 август неговиот клуб го победил составот на Арсенал со резултат од 2:0 и тоа на гостински терен на стадионот Емирати. Три седмици подоцна, тој станал првиот тренер кој го предводел тимот на Вест Хем до победа против екипата на славниот Ливерпул на гостински терен на стадионот Енфилд од далечната 1963 година. На 19 септември, Славен Билиќ го предводел својот Вест Хем до третата последователна победа со резултат од 1:2 на гостински терен против составот на Манчестер Сити. Тоа бил првпат популарните „чекани“ да победат на три последователни гостувања во Премиер лигата од месец септември 2007 година. Таа сезона тимот на Вест Хем во Премиер лигата успеал да забележи победа на гостински терен кај великаните како Арсенал, Ливерпул и Манчестер Сити. Во првата сезона на Билиќ како тренер, екипата на Вест Хем завршила на седмото место во Премиер лигата, а кон крајот на сезоната во месец мај, тие го успеале да го победат и Манчестер Јунајтед со резултат од 3:2, и така значително му ја намалиле надежта на тимот на Јунајтед да заврши во топ 4 екипи во Премиер лигата, а со тоа и неможност за пласман во Лигата на шампионите на УЕФА за наредната сезона. Тимот на Вест Хем соборил неколку рекорди за клубот во ерата на Премиер лигата, вклучително и најголем број освоени бодови во една сезона вкупно 62, најголем број голови во една сезона вкупно 65 и позитивна гол разлика за прв пат во Премиер лигата со збир од +14, како и најмалку загубени натпревари во една сезона и тоа само осум. Исто така имале и најмалку загубени натревари на гостински терен, само пет.
По победата на екипата на Манчестер Јунајтед во финалето на ФА Купот 2016, Вест Хем успеал да го заземе своето место за наредната сезона во Лигата на Европа на УЕФА. Тимот се квалификувал во третото квалификациско коло од Лигата на Европа 2016–17 на УЕФА. Втора сезона по ред тие биле елиминирани во квалификациските натпревари, овој пат од страна на романската екипа ФК Астра Џурџу. Славен Билиќ во неговата втора сезона како тренер,екипата на Вест Хем завршила на 11то место во Премиер лигата. Екипата на Вест Хем своите натпревари ги играла на новиот стадион, Олимпискиот стадионот во Лондон. На крајот од сезоната екипата останала без големата француска ѕвезда Димитри Паје.
По серијата слаби резултати во Премиер лигата, и доживеаната кулминицаија со поразот на домашен терен од екипата на Ливерпул со резултат од 4:1 на 4 ноември 2017 година, Славен Билиќ бил отпуштен од тимот. Во соопштението, објавено два дена по натпреварот, се наведувало дека: „екипата на Вест Хем Јунајтед може да потврди со сигурност дека тренерот Славен Билиќ ја напушти својата позиција во клубот. Тимот на Вест Хем Јунајтед верува дека сега е неопходна промена со цел клубот да оди напред со позитивни резултати и во согласност со нивните зацртани амбиции.“ Тој го напуштил тимот со рекорд од 1,33 бодови по натпревар во Премиер лигата, што претставувало најдобар резултат од сите претходни тренери на екипата на Вест Хем.
Ал-Итихад
На 27 септември 2018 година, Славен Билиќ му се приклучил на тимот на Ал-Итихад од Саудиската професионална лига. На 24 февруари 2019 година, по пет месеци како тренер на екипата на Ал-Итихад и откако успеал да победи на само 6 од вкупно 20 натпревари, Билиќ добил отказ од функцијата и тој морал да го напушти клубот.
Вест Бромвич Албион
На 13 јуни 2019 година, Билиќ бил именуван за главен тренер на екипата на Вест Бромвич Албион за времетраење од двегодишен договор. На 22 јули 2020 година, тој го предводел клубот до промоција и враќање назад во Премиер лигата, завршувајќи како второпласирана екипа во ЕФЛ првенството 2019-2020.на Англија (Шапионшип лигата).
На 22 септември, Билиќ бил обвинет за „неправилно и недозвоелено однесување“ од страна на ФА (Фудбалската асоцијација на Англија) откако се побунил на една одлука на судијата Мајк Дин за време на натпреварот и поразот на неговиот тим од екипата на Евертон со резултат од 5:2.
Теодебалд (крал)
Теодебалд или Тибо, Теудоалдус на латински, theut (народ) и bald (храбар) « храбар во народот » на старофранкиски. Тој е син на Теодеберт I и на Деотерија, Починал во 555.
Славен Билиќ
Вест Бромвич Албион
На 16 декември, и покрај добриот резултат и изненадувањето од 1:1 против екипата на Манчестер Сити, Билиќ бил отпуштен од клубот по лошиот почеток на сезоната. Отпуштени се и неговите колеги од стручниот штаб. Во тоа време, Вест Бромвич Албион бил на 19-та позиција во лигата, со само седум освоени бодови од дури 13 натпревари.
Теодебалд (крал)
Тој станува крал на Мец, во 548, додека сè уште бил малолетен , по смртта на татко му. За кралството се грижи гувернер.
Славен Билиќ
Пекинг Жуан
На 6 јануари 2021 година, Славен Билиќ бил именуван за тренер на кинескиот суперлигаш Пекинг Жуан и тоа на двегодишен договор.
На 8 јануари 2022 година, Билиќ се разделил со екипата на Пекин Жуан.
Вотфорд
На 26 септември 2022 година, Билиќ станал тренер на составот на Вотфорд со кој потпишал договор на 18 месеци. На неговиот прв натпревар на чело на тимот, на 2 октомври, Вотфорд успеал да победи со резултат од 4:0 на гостувањето кај екипата на Стоук Сити.
Тренерски стил
Славен Билиќ во едно интервју по еден турнир изјавил дека тој и неговите играчи составиле и проучувале многу тактички игри на нивните противници, за да можат да бидат добро подготвени за најтешките натпревари.
Познат како голем љубител на музиката, Славен Билиќ честопати ги мотивирал неговите тимови и играчи охрабрувајќи ги да слушаат инспиративна музика пред, но и по натпреварите.
Личен живот
"Ако знаеш да го споделиш тоа што го поседуваш, тогаш живееш среќен и чесен живот. Јас сум вистински социјалист. Знам дека не можам сам да го спасам светот, но ако има борба против неправдата, секогаш претпочитам да бидам на првата линија, а тоа е мојот став кон животот." Покрај неговиот роден хрватски јазик, Славен Билиќ течно зборува германски, италијански и англиски јазик, а има и диплома по право - дипломиран правник. Како голем обожавател на рок музиката, тој свири ритамска гитара со неговата омилена црвена гитара Гибсон Експлорер и е член на Rawbau, хрватска рок група. Во 2008 година, бендот снимил песна за настапот на репрезентацијата на Хрватска на ЕВРО 2008, наречена „Vatreno ludilo“ (Огнено лудило).
Репрезентативни настапи
Извор:
Играчки признанија
Хајдук од Сплит
Репрезентација на Хрватска
Тренерски признанија
Вест Бромвич Албион
Наводи
<references group="" responsive="1">
Бреч
Бреч (Bretsch) — село и поранешна општина во округот Штендал, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јануари 2010 е дел од општината Алтмеркише Хее.
Сликарот на сончогледи
Сликата е изложена во музејот „Ван Гог“ во Амстердам.
Позадина
Портретот бил насликан кога Пол Гоген го посетил Ван Гог во Арл, Франција. Винсент го молел Гоген да дојде во Арл за да започне уметничка колонија. Гоген на крајот се согласил откако финансирањето за превозот и трошоците ги обезбедил братот на Винсент, Тео Ван Гог; сепак Гоген останал само два месеци бидејќи двајцата често се карале и познатиот инцидент каде Ван Гог го отсекол левото уво со брич, се случил по расправија со Гоген.
Првиот впечаток на Ван Гог кога ја видел сликата бил дека Гоген го прикажал како луд. Подоцна го ублажил својот поглед. „После сето тоа, моето лице се осветли, но навистина бев јас, многу уморен и наполнет со електрична енергија како тогаш“.
Мирко Илиевски
Мирко Петрев Илиевски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Во Тетово го завршил основното училиште. Потоа го изучил автомеханичарскиот занает и успеал да најде работа во Скопје. По окупацијата без размислување се определил за народно-ослободителното движење. Секоја дадена можност ја користел за разобличување на бугарската окупаторска фашистичка политика. Поради ваквата дејност во летото 1943 година им паднал во рацете на бугарските контрачетници. Тие цел месец го задржале во затвор, во пограничното место Грумчин. Потоа бил одведен во Централната обласна полиција, каде повторно бил изложен на малтретирање и ѕверско мачење. Во затворот останал уште два месеца. Во септември 1944 година, непосредно по капитулацијата на фашистичка Бугарија, кога МК на СКМ во градот ја презел ситуацијата во свои раце, бил ангажиран на разни задачи околу собирањето и испраќање материјална и друга помош на НОВ и ПОЈ. На 19 септември истата година бил убиен на стражарско место пред еден магацин со воен материјал, што бил задолжен да го чува. Неговите останки биле закопани на скопските гробишта.
Напуштен ангел
Напуштениот ангел (шпански јазик: Cuidado con el Angel) е мексиканска теленовела. Серијата е римејк на теленовелата (Една девојка наречена Милагрос) од 1975 год. Во главните улоги се појавуваат Мајте Перони од популарната серија Бунтовници, Вилијам Леви, Лаура Запата и др. познати глумци. Серијата во Мексико уште од самиот почеток бележи огромни успеси во нејзиниот термин кој е слабо гледан. Но можно е серијата да биде преместена во вечерен термин поради големиот успех.
Синопсис
Во центарот на приказната е Маричуи, ангел чија судбина е одредена од мајка и Сесилија Веларде кога на самото породување го напушта девојчето мислејќи дека ќе умре и го дава на свештеникот Анселмо. Свештеникот ја праќа Маричуи во сиропиталиште, но на 14 години, ѓаволестата девојка бега од сиропиталиштето и е разочарана од својот живот како сираче. Во тие години кога Маричуи е препуштена на улицата и бедата, доживува големо разочарување од машкиот свет затоа што еден пијан човек ја нападнал. Тоа за неискусната и невина Маричуи претставува голем стрес кој и ја одбележува младоста и кој постепено се претвора во нејзин најголем кошмар и страв затоа што не памти како изгледал напаѓачот. Сиромашната добродушна старица Канделарија ја наоѓа Маричуи на улица и ја одгледува како свое дете во сиромашниот кварт во Мексико. Маричуи работи се што може со цел да и помогне на Канделарија, па така носи испрани алишта по богатите куќи секојдневно со својот велосипед, а за да им помогне на сирачињата од домот, краде млеко од соседството.
Монголски јазик
Монголски јазик (, Mongul kele, кирилица: Монгол хэл, Mongol khel) — најпознатиот јазик на групата на монголски јазици. Има статус на службен јазик во Монголија и се пишува со кирилица. Во текот на својот развој, јазикот се пишувал и со традиционалното монголско писмо што се вовело во монголскиот јазик преку ујгурскиот јазик со одредени модификации. Исто така, јазикот се зборува во НР Кина, поточно во Внатрешна Монголија, во Русија и во Киргистан. Во Монголија се зборува халха дијалектот па поради тоа јазикот се нарекува и како халха монголски јазик. Во НР Кина, монголскиот се нарекува и како чахарски, ојирадски или бургу-бурјатски. Јазикот го зборуваат околу 5,7 милиони луѓе.
Географска раширеност
Монголскиот јазик е национален јазик на Монголија, каде има повеќе од два милиони луѓе што го зборуваат. Исто така во НР Кина има околу три милиони луѓе што зборуваат монголски јазик и најчесто се во Внатрешна Монголија.
Дијалектите на монголскиот јазик се разликуваат по изговорот на зборовите, граматиката и мали разлики во зборовниот фонт. Најпознатиот монголски дијалект е халха дијалектот, што е и всушност службениот јазик на Монголија. Во НР Кина најпознат е дијалектот од Осумте Банери.
Класификација
Халх монголскиот е монголски јазик. Според алтајската теорија, монголскиот е член на поголема алтајска фамилија на јазици, во кои се вклучени и туркиските јазици и тунгуските јазици и некои други јазици како на пример калмички, бурјатски и останатите јазици во Средна Азија.
Фонологија
Сите самогласки во еден збор мора да бидат од истата група. Ако на пример првата самогласка во зборот е фарингална, тогаш секоја самогласка во зборот мора да биде или /i/ или фарингална. Истото правило важи и за нефарингалните самогласки и нивното присуство во зборот. Кога станува збор за наставкаи, постојат два шаблони. Некои монголски наставки можат да бидат со /a/, /ɔ/, /e/, или /o/ следувајќи ја последната фонетска самогласка во коренот на зборот, па така /ʊ/ и /u/ водат до промена во /a/ и /e/. На пример, /orx/ (домаќинство) + /Ar/ (инструментал)→ /orxor/ ‘покрај домаќинство’. Други наставки можат да бидат со /ʊ/ или /u/, во овој случај сите фарингални самогласки водат до /ʊ/ а додека сите нефарингални самогласки водат до /u/. Така на пример, /aw/ ‘зема’ + /Uɮ/ ‘кузатив’ → /awʊɮ/. Ако единствената самогласка во коренот на зборот е /i/, тогаш наставката ќе користи нефарингална самогласка или наставкана форма. Изговорот на долги и кратки самогласки зависи од позицијата на слогот во зборот. Во слогови што се наоѓаат на почетокот на зборот има појава на зацврстувачка разлика во должината. Во слогови на почетокот на зборот и во слогови на крајот на зборот, долгите самогласки не се толку долги и кратките самогласки се кратки. Во повеќе слогови што не се на почетокот на зборот, одредена самогласка се испушта при изговорот. Така на пример, 'два', <ažil> 'работа', и 'неутрално' фонетски се, /xɔjr/, /atʃɮ/, и /saːrmɡ/.
Самогласки
Монголскиот јазик исто така има и четири дифтонзи, /ui/, /ʊi/, /ɔi/, и /ai/. Кратко /o/ фонетички е [ɵ].
Согласки
Монголскиот јазик има недостаток од буквата /l/. Наместо таа согласка, има друга латерално фрикативна буква /ɮ/. Буквата /n/ на крај од зборот се сретнува како  [ŋ]. Согласките во загради се сретнуваат само во зборови од туѓо потекло.
Систем на пишување на монголски јазик
Монголскиот јазик низ историјата и развојот на јазикот се пишувал на повеќе азбуки. Во 1208 се вовел традиционалниот начин на пишување на монголски јазик и писмото било прифатено од ујгурското писмо со одредени транформации на писмото и модифицирање според влијание од други писма. Монголската азбука била користена во Монголија сѐ до 1931 година, кога привремено традиционалниот начин на пишување било заменето со латиница. Тоа траело сѐ до 1937 година кога се вовела монголската кирилична азбука за пишување на јазикот. Традиционалната азбука и писмо била сосема напуштена за време на владеењето на просоветската влада на Монголија во 1941. Во 1991 година со распадот на Советскиот Сојуз и ослабувањето на комунистичките позиции во тој регион, се создала иницијатива за повторно воведување на традиционалното писмо, но по неколку години таа иницијатива сосема исчезнала. Во НР Кина, монголскиот јазик е кослужбен јазик со кинескиот јазик во некои региони, поточно во Автономниот регион Внатрешна Монголија. Традиционалниот начин на пишување е користен отсекогаш таму, иако кириличната азбука била користена во краток период пред сино-советската разделба. Во Кина има два вида на пишување на монголски јазик и тоа: класичното писмо, што е официјално кај сите Монголци и писмото што е претпочитано од оиратите во Синкјанг.
Правопис
Денешна монголска азбука: Буквите Үү и Өө понекогаш се сретнуваат и како Vv и Єє. Тоа се случува кога не се пишува со стандардна монголска тастатура.
Сојомбо писмо
Сојомбо писмото било создадено како четврто писмо за пишување на монголски јазик, само 38 години по создавањето на чистото писмо. Според постоечка легенда во Монголија, Ѕанабаѕар видел знаци во вид на букви на небото што тој подоцна ги претворил во писмо за пишување. Името на писмото сојомбо е поврзано со таа легенда, па така на санскритски јазик сојомбо значи самоздадено. Писмото е слоговни и засновано на девангарското писмо, а додека формите на буквите потекнуваат од индиското ранџанско писмо. Денес не е познато за сигурно дали Ѕанабаѕар го создал писмото комплетно сам или позајмувал од други јазици.
Граматика
Следниот опис е заснован на урбаниот халха монголски јазик, но дел од него важи и за јужниот монголски јазик, вклучувајќи и чахарски монголски.
Морфологија
Негацијата во монголски јазик е најчесто изразена со <-güj> после партиципот и со партиципот за негација <biš> после именки и придавки. Постојат и партиципи за негација што се претходени од глаголи, но тие тежнеат да бидат заменети со аналитички конструкции.
Зборовен фонд
Зборовниот фонд на монголскиот јазик вклучува историски позајмени зборови особено од пратуркискиот јазик, санскритскиот, тибетскиот, кинескиот и зборови од тунгуските јазици. Денес во монголскиот јазик има доста позајмено зборови од рускиот, кинескиот и англискиот јазик. Комисии во Монголија биле доста преокупирано во преведување на новата терминологија од странските зборови во монголски јазик. Па така претседател на монголски е <jerönhijlögč> ("генерализатор") и пиво на монголски е <šar ajrag> ("жолт кумис"). Исто така има и мал број на зборови што се буквално преведени од позајмените јазици, па така има ‘население’ <hün am> (“личност уста”) од кинескиот израз rénkŏu (人口; 'население').
Историски монголски јазик
Првите зачуван монголски текст е Каменот од Јисунге, извештај за спортови на монголско традиционално писмо што датира некаде од 1224 и 1225 година. Други рани записи напишани на монголски јазик се фагспа натписот (укази), кинески карактери, Тајната историја на Монголците, арапска азбука (речници), и мал број западни натписи. Овие натписи и текстови го сочинуваат средновековниот монголски јазик што се зборувал од 13 век па сè до раниот 15 век или 16 век. Документите на монголски јазик покажуваат некои различни јазичарички одлики и се често разделени со именување на наивниот јазик како прекласично пишување на монголски јазик. Наредниот период од развојот на монголскиот јазик е класичниот монголски јазик што датира од 17 па сè до 19 век. Јазикот се пишувал со голем степен на стандардизација во правописот и синтаксата што е блиску до денешниот модерен монголски јазик. Најзначајните монголски документи од овој период се монголските канџур и танџул и неколку колекции на хроники.
Согласки
Средновековните монголски документи покажуваат само два веларни експлизивни согласки, а тоа се /g/ и /k/. Исто така има и алофони за секоја посебно но кога станува збор за согласката /g/ таа во некои ситуации отсуствува а во други ситуации е присутна во текстовите. Низ документите и правилата не се забелажани правила за тоа кога тоа се одвива а кога не и како е тоа поврзано со контекстот на текстот, но постои една хипотеза дека тоа е поврзано со различната должина на самогласката или со акцентот на самогласката но сепак е оспорено, бидејќи цврст доказ за оваа појава сѐ уште не е разработена целосно. Денес во монголскиот јазик има почетна согласка /h/ што во средновековниот монголски јазик не постоела. Оваа буква може настанала од варијанта на буквата /g/, најверодостојна е буквата /x/. Па така имаме премин од буквата /x/ во буквата /h/. Пример за оваа појава се на пример: на фагспа било haran > на прекласичен монголски било aran па така денес во монголскиот јазик се користи како aran (личност). Phagspa čaqa’an, Preclassical čaγaγan. Други промени слични на овие би биле смена на /ʧʰ/ во /ʦʰ/ и притоа губење на /h/: /ʧʰagahan/ > /ʦʰaga:n/ (бел)
Самогласки
Гласот *i ако се наоѓал на почеток на збор бил асимилиран од следните самогласки, на почетокот на зборот преминувал во /ja/. Потоа гласот *e ако бил следен од гласот *y тогаш се заоблувала самогласката и се добивал гласот *ø. VhV и VjV (V стои за самогласка) секвенците каде втората самогласка била секоја самогласка но не и *i. Гласот *i бил монофтонгуван. Кратките самогласки во било кој слог освен во првиот, биле бришени од фонетската презентација на зборот, долгите самогласки преминувале во кратки самогласки. Како пример: *imahan (*i преминува во /ja/, *h се брише)> *jama:n (нестабилно n се испушта; и редукција на самогласка> jama(n) ‘коза’
Промени во синтаксата
Редот на зборови во деловите од реченицата се сменил од Објект-Глагол-Субјект (ОГС) во Субјект-Објект-Глагол (СОГ). Негацијата на глаголи се сменила од нагација со честички предводени од крајни глаголи во негација со честички следени од глаголи, па така краен глагол не може да се негира.
Примери
Следува текст на позната Тга за југ Константин Миладинов, преведена на монголски :
СУ „Кузман Шапкарев“ - Битола
Средното земјоделско училиште „Кузман Шапкарев“ — средно училиште во Битола, Општина Битола.
Основање и развој
Почетоците на училиштет датираат уште од далечната 1908 година кога на ова место постоела станица за услужни дејности за турската војска.
Почетоците на Средното земјоделско образование во Битола
Потребите и можностите претставувале мотив со одлука на турските власти во 1908 г.во близина на црквата Св.Недела да биде основана Сточарска станица со курсеви за ученици. Изборот на просторот за лоцирање на Сточарската станица бил целосно оправдан бидејќи земјиштето во близината на храмот Св.Недела претставувало граничен појас меѓу Пелагониската рамница и градот. Годината 1908 се зема како година за основање на училиштето бидејќи кадарот кој работел во т.н. Сточарска станица имал за задача да обучува млад кадар за заштита на сточниот фонд, за спречување на заразните болести кои ја напаѓале стоката (шапот, лигавката и др.). обуката се изведувала прво во Станицата, а потоа и во касарната. Битола и на своевиден начин била заштитена од турската војска.Нејзин патрон била Воената касарна од каде доаѓале стручни лица и држеле предавања. Следат Балканските војни во чиишто операции Станицата била срушена.
Обновувањето на школувањето -1912
До крајот на 1912 г. Новата српска власт ја обновила Станицата и ја претворила во Ниже земјоделско училиште-познато во Југозападниот Регион на Македонија како училиште за обука на кадар и заштита на добитокот. Во Училиштето започнале да се одгледуваат и нови сорти на жита и растенија, да се негува пчеларството, да се обучува кадар за калемење на диви овошки итн.Новата зграда била поголема,земјишните површини проширени се засадувале дури и нови нагледни култури. Се набавил и крупен добиток, свињи и др.Српската власт започнала да се грижи за стоката. Воените операции не дозволувале да се одвива наставата бидејќи имало многу бомбрдирања. Со редовна настава Училиштето почнало во 1913 г. За потребите на истото, од 8 hа колку што имала станицата, со одлука на општината Битола стопанството се зголемило на 100ha површина. И по обновувањето Училиштето долго време не работело. Во време на првата светска војна во училиштето често биле стационирани воени единици (се менувале војски), муниција, топови. Нема документациа за работа на училиштето во времето од 1913г. до 1921г.
Период на повторно обновување -1921
По Првата светска војна се формирало Кралството СХС (Версајска Југославија) во чиј состав влегла и Вардарска Македонија,а со тоа и Битола. Веднаш по воспоставувањето на српската власт започнале подготовки за обновување на Нижото земјоделско училиште во Битола кое непрекинато работело до окупацијата во 1941 г.
Работа на училиштето од обновувањето до ослободувањето
Со редовна настава обновеното Училиште почнало во 1921 г. во многу тешки услови. Во 1922 г. Училиштето се преселило во градот во адаптирана зграда со училници и спални за интернатско сместување за ученици од подалечни села и градови. По обновувањето Училиштето имало профил на Нижо земјоделско училиште со поледелско-сточарска насока. Училишната зграда во градот не можела во целост да одговори на овие барања.Со зголемување на бројот на ученици почнало да се размислува за градење нова училишна зграда. Со изградба на училишната зграда 1927/28 и со претходно предадената во употреба штала(18.6.1926 г) со шупа и цвеќарница се создал комплекс од згради кои во потполност биле решени простоните проблеми на училиштето. Во периодот до окупацијата Училиштето освен воспитно образовна дејост имало и пропагандна цел (големо српска пропаганда). За време на окупацијата Бугарите (продолжила пропагандата), го претвориле училиштето во Срдно земјоделско училиште со четири годишно образование. За време на војната не успеала да матурира ниту една генерација. Пролетта 1945 г. Средното земјоделско училиште отпочнува со настава на македонски јазик и работи континуирано до денес.
Милји на час
Милја на час (симболи: mph, MPH, mi/h, ми/ч) е мерна единица за брзина, која го изразува бројот на милјите поминати во времетраење од еден час.
Оваа мерка се користи за брзинско ограничување, како и патна брзина на возилата во Велика Британија, САД и други земји. Се користи и за изразување на брзината со која лета една топка во разни спортови како крикетот, тенисот и безболот при натпревари на највисоко ниво.
Единицата за брзина во системот SI е метарот во секунда (м/с или m/s). Во најголемиот број на земји патната брзина се изразува во километри на час км/ч (км/ч). Во морепловството и воздухопловството за истата намена се претпочита јазолот: еден јазол е еднаков на една морска милја на час.
Претворање
1 mph е еднаква на:
При претворањето на милји на час во друга единица (или обратно), корисно е да се знае односот на милјите и часовите со другите единици за растојание и време. На пример, 1 милја е еднаква на 5.280 стапки, 1.760 јарди или 1.609,344 метри. Исто така, 1 час е еднаков на 60 минути или 3.600 секунди.
Подграчено
Подграчено (словенечки: Podgračeno) — населба во Општина Брежице во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долењска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
21 лекција за 21 век
21 лекција за 21 век (англиски: 21 Lessons for the 21st Century) – книга од Јувал Ноа Харари, професор на Еврејскиот универзитет во Ерусалим. Книгата првично била издадена на англиски во 2018 година, во Соединетите Американски Држави од издавачката куќа „Шпигел и Грау“, а во Обединетото Кралство од издавачката куќа „Џонатан Кејп“. На македонски јазик книгата е издадена во 2020 година од страна на издавачката куќа Три.
Откако како теми ги има далечното минато во „Сапиенс: Кратка историја на човечкиот род“ (2011) и далечната иднина во „Хомо деус: Кратка историја на иднината“ (2016), Харари во „21 лекција“ своето внимание го насочува кон сегашноста. Во лабава збирка есеи, од кои многу засновани на претходно објавени написи, Харари се обидува да ги отплетка технолошките, политичките, социјалните и егзистенцијалните расправии со кои се соочува човештвото.
Самата книга се состои од пет дела секој составен од четири или пет есеи.
Критики
Интернет агрегаторот на рецензии „Бук маркс“ (Book Marks) објавил дека 44% од критиките за книгата се „одушевувачки“, додека 11% се „многу негативни“. Останатите критики изразиле или „позитивни“ (22%) или „мешани“ (22%) впечатоци, врз основа на девет рецензии. Книгата наишла на значајно медиумско внимание со статии и критики објавени меѓу другите во „Њујорк Тајмс“, „Економист“, Фајненшел тајмс, Гардијан, Њу стејтсмен и Тајмс.
Во Њујорк Тајмс, Бил Гејтс ја нарекува книгата „фасцинантна“, а нејзиниот автор „толку стимулативен писател што дури и кога не се согласував, сакав да продолжам да ја читам и да мислам“. За Гејтс, Харари „започна клучна глобална дискусија за тоа како да им се пристапи на проблемите на 21 век.”
Џон Торнхил во Фајненшел Тајмс рекол дека „иако 21 лекција има проблесоци на интелектуална авантура и книжевен полет, веројатно нуди најмалку илуминација од трите книги“ напишани од Харари и дека многу од опсервациите во неа се чувствуваат како рециклирани од другите две.
Критиката на Хелен Луис во Гардијан не е толку блескава иако таа се восхитува на „амбицијата и ширината на неговото дело, сложувајќи ги неочекуваните идеи во сјани опсервации.”
Книгата добила и негативни критики. Гевин Џакобсон во Њу Стетјстман ја гледа како „студија полна со ветувања и празна со исполнувања“ со совет „или премногу нејасна или премногу шуплива за да даде какви било насоки.“ Во Тајмс, Џерард Дегрот пишува: „Авторот на Сапиенс е добар во утврдувањето на кризите кои доаѓаат, но неговите клишеа не се одгово."
Мусинци
Мусинци — село во областа Пелагонија, во Општина Могила, во околината на градот Битола.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во Пелагонија, во североисточниот дел на Битолското Поле, во источниот дел на територијата на Општина Могила. Селото е рамничарско, на надморска височина од 630 метри. Од градот Битола, селото е оддалечено 29 километри.
Мусинци е вистинско полско село во североисточниот дел на Битолското Поле. Претставувало чисто турско село во минатото. Околни села се: Мојно, Подмол, Канатларци, Алинци и други.
Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Магури, Еленик, Сарајца, Завој, Садине, Корија, Даб, Дуриташ, Рудник и Пишеица.
Селото има збиен тип. Куќите се групирани на три маала: Јокари, Орта и Аша Маало. Првото маало се наоѓа во горниот дел на селото и е најстаро.
Селото се наоѓа во северниот дел на Битолското Поле, на границата на Пелагонија, пред почетокот на појасот на Мариовскиот регион, во подножјето на ридот Еленик, кој припаѓа на Селечка Планина.
Историја
Селото првпат е споменато во турските дефтери од 1468 година, кога имало само 5 жители, христијани.
Помеѓу мештаните се верува дека селата Алинци и Мусинци настанале во втората половина на век. На местото кое било „пустелија“ дошле двајца браќа, Алија и Мусо. Поради ова, порано во топографските карти селата биле именувани како Али Оба и Муса Оба. Турците во селото споменуваат дека тие потекнуваат од Коња, Мала Азија.
Во време кога е создадено Мусинци, тукашното поле било слабо населено. Просторот околу денешното големо полско село Добрушево бил обраснат и единствено постоело мало село на ридот Еленик, каде порано можеле да се забележат остатоци од куќи и големи земјени ќупови.
По основачот на селото, Мусо, дошле уште седум турски семејства. Од нив потекнуваат сите турски родови во селото. По 1950-тите, овие родови нагло започнале да се иселуваат во Турција. На нивно место се населиле етнички Македонци.
Во непосредна близина на местото викано Еленик се наоѓала рововска линија од времето на Првата светска војна, што е забележително и денес.
До средината на педесеттите години селото било населено скоро 98% со турско население и броело околу 150 домаќинства. По мигрирањето на ова население претежно во Турција, во селото се доселиле Македонци, претежно од мариовските села (Бонче, Бешиште, Зовиќ и други), а еден дел и од селото Ботун, Охридско. Во денешно време има останато само 2-3 турски семејства.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 11,5 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 943 хектари, на пасиштата отпаѓаат 132 хектари, а на шумите само 14 хектари.
Селото има идеални услови за одгледување жито.
Населението се занимава претежно со земјоделско-сточарска дејност. Во изминативе десетина години регистрирани се неколку приватни фарми.
Во минатото (до 1990-тите години) имало околу 5.000 глави овци, а денес тој број е повеќе од преполовен. Во 2008 година имало околу триесетина сопственици на среден број на сточни грла; млечни крави (од 5 до 30 грла).
Население
Во делото „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Мусинци било село со 74 домаќинства и 325 жители.
Според пописот од 2002 година, во селото Мусинци живееле 302 жители, од кои 284 Македонци, 16 Турци, 1 Албанец и 1 Србин.
* Извор: Државен завод за статистика на Република Македонија (1953-2021), според податоци од официјалните пописи во соодветните години
Родови
Мусинци е македонско-турско село.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Могила, која била создадена при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.
Во периодот од 1996 до 2004 година, селото се наоѓало во рамките на некогашната рурална општина Добрушево.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Битола.
Во периодот од 1955 до 1965 година, селото влегувало во рамките на тогашната општина Тополчани.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Будаково, во која селото Мусинци, се наоѓале и селата Алинци, Арматуш, Будаково, Горно Чарлија, Далбеговци, Дедебалци, Добрушево, Долна Чарлија, Ношпал, Путурус, Радобор, Трап и Црничани. Во периодот 1950-1952, селото било дел од Општина Добрушево, во која влегувале селата Горна Чарлија, Долна Чарлија, Добрушево, Мусинци и Ношпал.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 0220 според Државната изборна комисија, сместено во основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 245 гласачи. На локалните избори во 2021 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 244 гласачи.
Иселеништво
Од селото се знае за следниве иселени македонски родови: Бешлаковци (5 к.), живеат во селото Подмол; Русевци (2 к.), живеат во селото Добрушево; Божиновци (3 к.), Тасевци (1 к.) и Мамалиговци (1 к.), живеат во селото Мојно. Во периодот 1954-1956 се иселиле околу стотина турски домаќинства. Потполно се иселиле родовите Крапчелер, Фејзолар, Алиалар и Рајколар. Иселувањето од селото продолжило и во останатите години.
Црква „Св. Димитриј“ - Калапот
Свети Димитриј (Ιερά Μονή Αγίου Δημητρίου Πανοράματος) — црква на поранешен манастир кај селото Калапот, Драмско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Зихненско-неврокопската епархија на Цариградската патријаршија.
Местоположба
Храмот се наоѓа на 3 км западно од селото, на висорамнинка спроти падините на планината Сминица. До него води делумно одржан калдрмен пат. Од манастирскиот комплекс денес не останало ништо освен црквата.
Историја
Црквата е изградена во 1865 г. со средства на казата според натписот на мермерна плоча над источниот прозорец. Во 1952 г. во манастирот починал последният монах — игуменот Дионисиј.
Архитектура
Црквата е исѕидана од речен камен и правоаголни мермерни блокови на аглите. Сводовите над окната исто така се од релјефни мермерни блокови. Тули има само во лаковите што го украсуваат куполниот барабан.
Внатре се зачувани иконостасните икони, резбаниот владички престол и резбаниот проскинитар. Резбаниот иконостас е висок речиси колку самата градба. Царските икони на Христос Седржител, Богородица, Свети Димитриј и Свети Јован Претеча се од 1866 г., дело на зоградот Јеремија од Мелник. Иконата на Свети Никола и Свети Харалампиј е датирана во 1872 г., порадена од Атанас Апостолов од Просечен и потпишана од Серги Георгиев.
Сите внатрешни површини се покриени со фрески од крајот на 1874 г. и имале македонски натписи. Со потпаѓањето на Егејска Македонија под грчка власт во 1913 г., овие натписи се избришани. Во апсидата е претставена Пресвета Богородица Поширока од небесата, а во куполата е Христос Седржител со четворицата евангелисти и пророци во барабанот.
Визиготско Кралство
Визиготско Кралство — држава која постоела на територијата на денешна југозападна Франција и Пиринејскиот Полуостров во периодот од 5 век до 8 век, и се смета дека е една од германските земји наследнички на Западното Римско Царство.
Империјата била создадена со населувањето на Визиготите под водство на кралот Валија во провинцијата Аквитанија, кое денеска се наоѓа во југозападна Франција. Подоцна, империјата продолжила со освојување на целиот Пиринејски Полуостров. Царството одржувало независност од Источното Римско Царство односно Византија. Обидите повторно да се воспостави Римска власт во Иберија (Спанија) биле само делумно успешен и краткотрајни. До почетокот на 6 век, Галија била заземена од страна на Франките, освен тесниот крајбрежен појас на Септиманија, но вестготската контрола на Иберија била обезбедена кон крајот од овој век од страна на Свевите и Баските. Поголемиот дел од Визиготското Кралство било освоено по исламската инвазија на полуостровот, преку Мароко во 716 година. Слободни и христијански останале само северните делови од полуостровот. На тие простори биле создадени повеќе кралства, како Кралство Астурија, а подоцна и Кралство Арагон, Кралство Кастиља и Кралство Навара.
Визиготите и нивните рани цари биле христијани, кои го имале прифатени Аријанството. Но, откако го прифатиле Никејскиот симбол на својата религија, црквата имала огромно влијание врз секуларните работи.
Федерално Кралство
Веќе во 454 година, Вандалите ја имале зазедено цела Северна Африка а Свевите пак поголемиот дел од денешна Шпанија. Во времето на Теодорик II (453-466), Визиготите ги зазеле Шпанска Баетика, Картагина и Лузитанија. Во 461 го добиле и градот на Нарбона од царот Либиј Север поради нивната поддршка и сојузништво во текот на војната. Ова довело до револт од страна на војската и Гало-Римјаните на чело со Аегидис.
Кралство Тулуза
Во 500 година, престолнина на Визиготското Кралство станал Тулуза. Заедно со градот, кралството контролирал и со Галска Аквинтанија и Галска Нарбоненсија. Единствено во кралството не биле вклучени Кралството Галиција и мали шпански кралства кои биле контролирани од страна на мали народи како Баски|Баските и Кантабрини|Кантабрините.
Во следните години следувале конфликтите со Франките, на чие чело стоел кралот Хлодвиг I, кој ја имал освоено северна Галија. По кратката војна со Франките, новиот визиготски крал Аларих II бил принуден да се откаже од востанието кое избувнало во Тарагона. Во 507 година престоел уште еден напад на Франките, кои тогаш го имале склучено сојузот со Бургундите. Аларих II бил убиен во битка на основа Вогладенсис. Паднала и престолнината Тулуза. Во 508 година, Визиготите ја изгубиле цела територија која претходно ја освоиле во Галија
Аријанско кралство на Хиспанија
По смртта на Аларих II, неговиот син Гесалих ја презел власта, но тој беше сменет од Теодорик Велики, владетел на Остроготите кои ја нападнале и зазеле Барселона. Гесалих бил фатен и убиен. Теодорик Велики го наследил Амаларик (511-531), син на Аларик II. Но, Амаларик сѐ уште бил дете и фактичката власт останала во рацете на Остроготите. Владеењето на Амаларик не траело долго, бидејќи во 511 година бил поразен од страна на франкскиот цар Чилдеберт I и потоа убиен во Барселона. Негов наследник станал Теудис (531-548) кој ја проширил визиготската контрола над јужните региони, но тој исто така бил убиен по неуспешната инвазија во Африка. Визиготска Хипанија доживеала граѓанската војна под водство на кралот Агила I (549-554), што предизвикало византискиот цар Јустинијан I да се испрати војска и регионот да го претвори во византиска провинција. Агила на крајот бил убиен, а неговиот претендент Атанагилд (552-568) станал нов цар. Тој ги нападнал позициите на Византија, но не бил во состојба да ги прогони новите владетели.
Нов визиготски крал станал Леовигилд (569-586). Во негово време, во 570 година го вратил градот Кордоба, на север водел војни со Свевите и Баските. Нова граѓанска војна следувала кога кралот за свој сокрал го избрал неговиот син Херменегилд. Херменегилд станал првиот визиготски крал кој го прифатил католицизмот, но бикл поразен во војната и испратен во прогонство во 584 година. Леовигилд воспоставил пријателски односи со Франките преку кралски бракови, и тие останале во мир низ повеќето од неговото владеење. Леовигилд основал нови градови, како Рекополис и Виторија, првиот варварски цар првиот варварски цар кој го напрвил тоа.
Католичко кралство во Толедо
Синот на Леовигилд, Рекаред I (586-601) при стапнувањето на престолот станал католик. Ова довело до некои немири во кралството, особено од страна на Аријанските епископи на Мерида. Во 589 година, на Третиот сабор во Толедо официјално ја признал католичката вера на територијата на цела држава, осудуувајќи го Аријанството. Тој го сменил своето име во Флавио, сметајќи се за наследник на Римските цари.
Синот на Рекаред, Лиува II цар станал во 601 година, но бил соборен од страна на Витерик (601-610). Во периодот помеѓу 610 и 631 имало повеќе визиготски кралеви, во кој обично истите биле убивани. Во овој период конечно Византија ги зазела јужните делови од полуостровот. Војна продолжила на север против Баските и Астурите. Во времето на Сисебут (612-621), биле донесени многу “остри“ закони наменети главно против Евреите кои биле принудени да се христијанизираат или да побегнат од Хиспанија. Сисебут исто така бил успешен и против Византијците, зазимајќи неколку од нивните градови, вклучувајќи ја Малага. Византијците конечно биле поразени во времето на Свинтила (621-631). Тој бил сменет од страна на Франките, а негов наследник бил Сисенанд.
Нестабилноста на овој период можеби се должи на борбата за власт помеѓу Кралевите и аристократијата. Религиозното обединување ја зацврстила политичката моќ на црквата која дејствувала преку црковните општини во Толедо, заедно со благородните. Од 4-от совет, одржан за време на владеењето на Сисенанд, во 633 тој бил екскомунициран и прогонет а негов наследник станал Хинтила (636-639). Црковните совети станале најсилната институција во визиготската држава. Тие одлучиле дека Кралот треба да умре во мир и нивното свето лице, во обид да стави крај на насилството и региони на минатото. И покрај сето ова, бил организиран уште една граѓанска војна од страна на Хинтила и тој бил сменет во 639 година, а бил наследен од страна на Тулга, кој исто така бил сменет во третата година од своето владеење и советот го избрал Хиндасвинт како негов наследник.
Во времето на Хиндасвинт и неговиот син Рекесвинт биле изработени најважните закони на кралството, меѓу кој најважен е т.н. Готски закон (завршен во 654). Законот ги содржал старите закони од минатото, од времето на крал Аларик II во неговиот Breviarium Alarici и Leovigild, но исто така биле напишани и многу нови закони и кодекси. Законите речиси целосно се базирале на римските закони, со некое влијание на германските кодекси во многу ретки случаи. Меѓу старите закони кои биле избришени биле оние против Евреите. Со Законот вестготските жени можеле да ја наследат земјата независно од нивните сопрузи или машки потомци.