cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Временско издолжување
Преглед
Теоретски, а и за да се направи појасен пример, временското издолжување може да влијае брз планирани состаници на астронаутите со напредна технологија и поголеми патувачки брзини. Астронаутите би морале да ги наместат своите часовници да бројат точно 80 години, додека контролната станица - назад на Земјата - би требала да брои 81 година. Астронаутите би се вратиле на Земјата, по нивната мисија, остарени една година помалку од луѓето на Земјата. Покрај тоа, чувството за времето што проаѓа не се менува за никој. Со други зборови, астронаутите на вселенскиот брод, како и екипажот од контролната станица, се чувствуваат нормално, покрај ефектите од временското издолжување (i.e. за тие што патуваат, другите живеат побрзо; додека за тие кои биле во мирување, другите живееле побавно во било кој даден момент).
Бидејќи технологијата ги ограничува брзините на астронаутите, овие разлики се мноуг мали: после 6 месеци на Меѓународната Вселенска Станица (МВС), астронаутскиот екипаж навистина остарел помалку од тие на Земјата, но само за околу 0.005 секунди (ни близу до едната година од теоретскиот пример). Ефектите би биле поголеми доколку астронаутите патуваа поблиску до брзината на светилината (299,792,458 m/s), наместо со нивната вистинска брзина - која е еднаква на брзината на орбитирачкиот МВС, речиси 7,700 m/s.
временското издолжување е предизвикана од разлика во гравитација или пак релативна брзина. Во случајот на МБС, времето е побавно поради брзината во кружната орбитала; овој ефект се намалува од спротивниот ефект на помал гравитациски потенцијал.
Временско издолжување кај релативна брзина
На пример, две ракети (A и B) забрзувајќи една после друга во вселената би искусиле временско издолжување. Ако тие некако би имале чист поглед во другата ракета, секој од нив би го гледал часовникот на другиот како се движи побавно. Тоа е, во референтната рамка на ракетата A, сè се движи нормално, но сето останато на ракетата В изгледа дека се движи побавно (и обратно).
Од локална перспектива, времето регистрирано од часовници во мирување спрема локалната референтна рамка (и далеку од гравитациска маса) секогаш изгледа дека поминува со иста брзина. Со други зборови, ако нова ракета, ракетата С, патува паралелно со ракетата А, таа е во "мирување" во однос на ракетата А. Од аспектот на ракетата А, времето на ракетата С би изгледало нормално исто така.
Произлегува едно прашање: доколку ракетата А и ракетата В мислат дека меѓусебното време минува побавно, кој би остарел повеќе доколку би се одлучиле да се сретнат? Со пософистицирано разбирање на временското издолжување кај релативното забрзување, налукувајќи на двоен парадокс излегува дека не е воопшто никаков парадокс (резолуцијата на парадоксот вклучува скок во време, како резултат на вртењето на забрзаниот набљудувач). Слично на ова, разбирањето на двојниот парадокс би помогнало да се објасни зошто астронаутите на МВС стареат побавно (пр. 0.007 секунди побавно за секои шест месеци) иако се под влијание на временско издолжување кај релативното забрзување.
Гравитациска временско издолжување
Гравитациската временско издолжување исто така ги вклучува астронаутите од МВС, но има спротивен ефект од временското издолжување при релативна брзина. Едноставно кажано, релативната брзина и гравитацијата го забавуваат времето како што се зголемуваат. Зголемената брзина го забавува времето за астронаутите, додека намалената гравитација го забрзува (астронаутите се изложени на помала гравитација од Земјата). Астронаутите од МВС завршуваат со забавено време бидејќи двата спротивставени ефекти не се еднакво силни. Временското издолжување кај релативна брзина (објаснета погоре) прави поголема разлика и го забавува времето. Време-забрзувачките ефекти на слаба гравитација не би ги поништила ефектите на време-забавувачката брзина освен ако МВС орбитираше многу подалеку од Земјата.
Клучот е во тоа што и двата набљудувачи се различно дистанцирани од значајна гравитациска маса. Генералната теорија на релативност објаснува како за двата набљудувачи часовникот кој е поблизу до гравитациската маса, или подлабоко во нејзиниот "гравитациски бунар", се причинува дека работи побавно од оној кој е подалекуи од масата. Овој ефект не важи само за астронаути во вселената; времето на еден планинар минува малку побргу додека е на врвот на една планина (многу високо и далеку од центарот на гравитација на Земјата) во однос на оние кои се на морско ниво. Како и со секое издолжување, локалното чувство за време е нормално (никој не приметува разлика во сопствената референтна рамка). Во случајот на брзинската временско издолжување, двата набљудувачи ја воочуваа разликата (реципрочен ефект). Сега, со гравитациската временско издолжување, двата набљудувачи, оние кои се на морско ниво и планинарот кој е на врвот на планина, се сложуваат дека часовникот поблиску до гравитациската маса е побавен, како и соодносот на разликата (што значи дека ова издолжување нема реципрочен ефект).
Временско издолжување: специјалната против општата теорија на релативноста
Кај теоријата на релативноста на Алберт Ајнштајн, временското издолжување во двете околности може да биде сумирана:
Овие теории може да се комбинираат (како кај астронаутите од МВС).
Временско издолжување по релативната брзина
Формулата за одредување на временското издолжување во специјалната релативност е: Каде Δt е временски интервал помеѓу два соседни настани (т.е. два настани кои се случуваат на истото место) за точката А во некоја инерцијална рамка (пр. стрелките на часовникот), познати како точно време, Δ t′ е временскиот интервал помеѓу тие два исти настани, мерено по некоја друга точка В која инерцијално се движи со брзина v во размер на претходната точка., е релативната брзина помеѓу точката А и часовникот, c е  брзина на светлината, и Лоренцовиот фактор (означена со грчката буква  гама or γ) е Thus the duration of the clock cycle of a moving clock is found to be increased: it is measured to be "running slow". Така што, времетраењето на циклусот на часовникот постојано се зголемува, измерено е дека се движи бавно. Опсегот на вакви варијанти во вистинскиот живот, каде v ≪ c, even considering space travel, are not great enough to produce easily detectableи притоа земајќи ги предвид и всленските патувања, не се доволни за да произведат ефекти за лесно приметлива временско издолжување и вакви исклучително мали ефекти може со сигурност да се игнорираат за многу потреби. Само кога објектот ќе се приближи 30,000 км/s (1/10 од брзината на светлината) така што временското издолжување станува важна.
временското издолжување по Лоренцовата константа била предвидена од Јозеф Лармор (1897), барем за електроните што орбитираат во јадрото. Така што “... поединечните електрони ги опишуваат соодветните делови на нивните орбити за неколкупати пократки од [останатиот дел] од системот во односот: math>\scriptstyle \sqrt{1 - \frac{v^2}{c^2}} " (Larmor 1897).временското издолжување на величината која одговара со оваа (Лоренцова) константа е потврдена и преку експерименти,коишто се опишани подолу.
Временско издолжување поради истовремено движење и гравитација
Ефектите на релативистичката временско издолжување за сончевиот Систем и за земјата можат да бидат моделирани многу прецизно со  решението на Шварцчајлд на Ајнштајновите основни равенки. Во Шварцчајлдовиот метрички систем интервалот dtE е пресметан со каде:
Координатното време tc е времето кое што би било прочитано од хипотетичкиот “ координатен часовник“ којшто се наоѓа бесконечно далеку од сите гравитациони маси ( U=0), и стационарно во координатниот систем ( V=0). Точната релација помеѓу бројот на интервалите на точното време и бројот на интервалите на координатното време за часовник со радијална компонента од забрзување е : Каде: v|| е радијално забрзување, и U = GM i/r i е Њутновиот потенцијал,еднаков на половина од забрзувањето потребно за телото да излезе од гравитацијата на вселенското тело на квадрат. Горенаведената равенка е точна по претпоставките на Шварцчајлдовото решение.
Експериментална потврда
Временското издолжување било испробано голем број на пати. Рутинската работа која што се правела постојано во забрзувачи на честички уште од 1950-тите, како што е CERN, која што континуирано извршува тестови на временското издолжување на специјалниот релативитет. Специфични експерименти вклучуваат:
Животниот век на муонот
Споредбата на животните векови на муоните со различни брзини е можна. Во лабораторија се произведуваат спори муони, и во атмосферата многу брзи муони се добиваат од космичките зраци. Земајќи го животниот век на муоните во мирување како лабораториска вредност од 2,197 μs, животниот век на муон произведен од космички зрак којшто патува со брзина од 98% од брзината на светлината е околу 5 пати подолг во корелација со набљудувањето. Во прстенот за чување на муони во CERN животниот век на муоните којшто се движи околу            γ = 29.327 бил најден дека е променет на  64.378 μs, со која што се потврдува временското издолжување на точноста од 0.9 ± 0.4 делови на 1000. Во овој експеримент “ часовникот” е времето потребно за да се распадне муон, и процесите се случуваат во движечкиот муон по негов негов “ времеснки интервал” којшто е многу поспор од лабораторискиот часовник.
Вселенски летови
временското издолжување ќе направи да биде можно патниците на брзодвижечки возила да патуваат во иднината додека би старееле многу малку, со тоа дека големата брзина би го успорувала траењето на времето на возилото релативно со тоа на некој набљудувач. Според тоа, часовникот на леталото( и според релативитетот, секој човек којшто патува со него) покажува помалку поминато време од часовниците на набљудувачите на Земјата. За навистина поголеми брзини ефектот е драматичен. На пример, една година од патување кореспондира со десет години на Земјата. Всушност, константно 1 g забрзување би дозволило луѓето да патуваат низ целиот познат универзум во еден човечки животен век. The space travelers could return to Earth billions of years in the future. A scenario based on this idea was presented in the novel Planet of the Apes by Pierre Boulle.
Многу пореално користење на овој ефект би било да овозможи на луѓето да патуваат до блиски ѕвезди без да го потрошат целиот живот на летало. Но, каква било употреба на временско издолжување за време на интерстерално патување би барало користење на нова напредна метода за погон. Проектот Орион е голем обид за остварување на оваа идеја. Денешната технологија за вселенски летови има фундаментални теоретски лимити коишто се засноваат на практичен проблем дека зголемена вредност на енергија е потребна за погон кога леталото ќе се доближи до брзината на светлината. Веројатноста на судирање со мал вселенски отпад и други материјали е исто така практична лимитација. Со забрзувањата како и да е временското издолжување се случува, но е премногу мала да биде фактор во вселенското патување. Патувањето во региони во вселенатѕа каде гравитационата временско издолжување се случува како во гравитационото поле на црната дупка, но надвор од границите на евент хоризонтот (границите на црната дупка од каде светлината не излегува), исто така може да донесе резултати коишто се точни според теоријата.
Временско издолжување при константна сила
Во специјален релативитет, временското издолжување е едноставно опишана како околностете каде релативното забрзување е непроменливо. Без разлика, Лоренцовите равенки дозволуваат да се измери точното време и движењето во Вселената во едноставен случај на вселенско летало кое што е применет со сила за време на масата на единица мерка, релативно на референтен објект во константно забрзување, еднакво на g низ периодот на пресметување.
Нека t е времето во рамки коишто се наречени мирувачки рамки. Нека x е просторна координата, и да дозволува насоката на константнотоо забрзување како и брзината на вселенскиот брод ( релативно на мирувачката рамка) е паралелна на x-оската. Да претпоставиме дека позицијат на вселенското летало во време t=0 кое ќе ни биде x=0 и забрзувањето да биде v0  и дефинирајќи го следниот израз Формулите коишто следат опишуваат:
Позиција:
Брзина:
Точното време:
Во случајот каде v(0) = v0 = 0 и τ(0) = τ0 = 0 интегралот може да биде изразен како логаритамска функција, или како инверзна хиперболична функција:
Масахико Иноха
(роден ) — јапонски фудбалер.
Репрезентативна кариера
бил член на јапонската репрезентација на Светското првенство 2014.
Космос-2393
Космос-2393 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, Русија на 24 декември 2002 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 704,5 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 62,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 9173 км, а најмалото на 527.
Беловишки Водопади
Беловишки Водопади (на месниот дијалект: Белојшки Водопади) — живописен предел со водопади во Општина Јегуновце.
Природни особини
Три водопади на Беловишка Река извираат од утробата на Пирибег, претпоследниот врв на долгата Шар Планина во нејзиниот западен дел. Пенливите води ги формираат трите водопади — Горна Скала, Долна Скала и Петочко Водиче. Третиот и најнискиот водопад месното население го нарекува уште и Враживир. Водите стрмоглаво се спуштаат по речиси непроодниот кањон до тетовското село Беловиште. Оваа ретка природна убавина може да се види на простор од два километра, во вкупна должина од 150 метри.
Овие дивини во кои погледот кон небото завршува во испреплетените гранки на огромните дрва, стрмнината по која двата километра до најдалечниот водопад се совладуваат дури со три часа напорен од, љубоморно ги криеле жителите на Беловиште, но и на соседните Вратница, Рогачево, Старо Село и Одри. Планинарите се први кои пред 15 години почнаа да ја освојуваат оваа област и веќе обележаа патека, поставувајќи белези по дрвата од десната страна на Беловишка Река.
Мештаните велат дека целиот тој простор, до врвовите на Шара е богат со дивеч - мечки, лисици, волци, дивокози, срни, но и со вистински ендемски растенија, на кои намерникот наидува напролет, кога природата почнува да се буди. Во сите периоди од годината, студената Беловишка Река е обилна со вода, но во исто време и чиста за пиење, иако ни тврдеа дека најголема е во период кога се топат снеговите на Пирибег и околината. Тогаш и трите водопади, чија должина досега никој не ја измерил, се најдолги и најубави, а кршењето на водата прави вистински спектар на бои. Тие три водопади упатените тврдат дека се втори по должина на Балканот.
Долна и Горна Скала се доживуваат со поглед оддалеку, дури на стотина метри. Петочко Водиче е на дофат на Беловиште, на само еден километар над селото и до него води оформен поплочен пат. Враживир не е само водопад, каде што по карпестиот дел водата прави скок од приближно петнаесет метри, туку место кој сè повеќе личи на туристичко место.
Местоположба
Водопадите се сместени во село Беловиште, Општина Јегуновце. Иако долго време не била пропагирана нивната атрактивност, тие денес се достапни за вљубениците во природата и за туристите. До водопадите се изградени пешачки патеки кои ги сечат рекичките со малечки мовчиња, патокази, дрвени колиби и клупи за посетителите.
Болка (книга)
„Болка“ (француски: La Douleur) — книга на француската писателка Маргерит Дирас од 1985 година. Книгата е посветена на Никола Рењие и на Фредерик Антелмо.
Болка
Во април 1945 година, кон крајот на Втората светска војна, авторката загрижено го очекува враќањето на сопругот Робер Л. од заробеничкиот логор во Германија, постојано стравувајќи дека тој е мртов и дека нема да се врати дома. Таа работи во весникот „Либр“, кој објавува податоци и вести за воените заробеници и за луѓето депортирани во германските логори. Во текот на работата, таа доаѓа во допир со бројни повратници од германското заробеништво, очекувајќи некакви вести за Робер, но постојано се бори со стравот од најлошата вест, а нејзиното измачување се претвора дури и во физичка болка. Најпосле, таа се среќава со другарите на Робер, кои неколку дена претходно го виделе жив, но не знаат што се случило со него. Еден ден, неочекувано, таа добива вест дека Робер се наоѓа во логорот Дахау во многу тешка состојба и дека може наскоро да умре. Поради тоа, нејзините пријатели веднаш одат во логорот и го пренесуваат во Париз каде постепено закрепнува. Во август 1945 година, Робер е веќе целосно здрав и тогаш му ја соопштуваат веста за смртта на неговата помлада сестра. Исто така, авторката му кажува дека мора да се разделат, зашто таа има намера да живее со нејзиниот пријател и соработник. Подоцна, Робер пишува книга за својот престој во логорот и продолжува да се дружи со авторката, која постојано мисли на неговата несреќна судбина.
Господинот Х овде наречен Пјер Рабије
Во предговорот кон овој текст, авторката соопшува дека се работи за вистинска повест, која таа ја пренесува во најситни детаљи. Притоа, единствената причина поради која текстот е објавен по 40 години се нејзините обѕири кон сопругата и детето на главниот лик кој во книгата е наречен Рабије. Откако текстот им го дала на своите пријатели Херве Лемасон и Јан Андреа, тие ја убедиле дека треба да го објави поради описот на Рабије.
Во јуни 1944 година, авторката го посетува затворот Френ во Париз каде се наоѓа нејзиниот сопруг, Робер Л., уапсен како член на Движењето на отпорот. Таму, таа го запознава агентот на Гестапо, кој се претставува како Пјер Рабије. Рабије ѝ кажува дека токму тој го уапсил нејзиниот сопруг и ѝ помага да му достави пакет. Подоцна, авторката станува член на Движењето на отпорот, а еден ден, додека таа има средба со нејзините другари на улицата, ненадејно се појавува Рабије. Таа е исплашена, мислејќи дека тој ќе ја уапси, но не се случува ништо, туку тој само љубезно разговара со неа. Оттогаш, по налог на претпоставените од Движењето на отпорот, таа почнува редовно да се среќава со Рабије и ги запишува сите негови искази. Низ разговорите со него, таа дознава за неговиот животен сон — да има книжарница за стари книги, а тој ужува да ѝ раскажува за луѓето кои ги уапсил. Истовремено, таа живее во постојан страв дека ќе биде уапсена или убиена, убедена дека Рабије знае за нејзината илегална активност. При една средба, Рабије бара од неа да предаде еден од водачите на Движењето на отпорот, но таа одбива да го направи тоа. По некое време, германската армија го депортира политичките затвореници и Робер е одведен во логор. Тогаш, авотрката предлага Движењето на отпорот да го убие Рабије. Тој, пак, е убеден во победата на нацистите и верува дека ќе настане пресврт во војната. Еден ден, додека Рабије и авторката ручаат во еден ресторан, внатре влегуваат двајца членови на Движењето на отпорот, кои треба да го идентификуваат Рабије. Тогаш, авторката, која е пијана, отворено зборува дека поразот на германската војска е неизбежен и добива желба да му каже дека тој наскоро ќе биде убиен. Тоа е нивната последна средба, а неколку дена подоцна е ослободен Париз. Движењето на отпорот безуспешно го бара Рабије за да го убие, но подоцна го пронаоѓа полицијата и тој е уапсен. За време на судењето, авторката сведочи во негова полза, соопштувајќи дека Рабије спасил неколку Евреи, а подоцна, кога веќе го има заборавено, дознава дека тој бил стрелан.
Албер од Капиталот
Додека се водат борбите за ослободувањето на Париз, Движењето на отпорот заробува еден соработник на германската полиција. За време на претресот, во дефтерот на соработникот повеќепати се повторува името на келнерот Албер од бистрото „Капитал“ и тоа го привлекува вниманието на припадниците на Движењето на отпорот. Испрашувањето на германскиот агент го презема Тереза, а двајца нејзини другари постојано го тепаат заробеникот, кој упорно тврди дека не е виновен. Најпосле, агентот сепак признава, а Тереза, потресена од мачните сцени на долготрајното и сурово мачење, бара да го ослободат затвореникот и потоа почнува да плаче.
Милицаецот Тер
Тереза и Д., членови на Движењето на отпорот, го префрлаат заробениот милиционер Тер во друга зграда. Таму, тие присуствуваат на глетката на изнесувањето на мртвото тело на еден германски агент кого штотуку го стрелале. Додека чекаат, Тереза се присетува испрашувањето на Тер, кој станал соработник на окупаторот поради желбата за пари, автомобили, оружје и забава. Тереза и Д. гледаат со симпатија на Тер, а и тој се однесува пријатно кон нив. По некое време, Тереза и Д. го враќаат Тер назад во седиштето на нивната група, а Тереза му обезбедува дополнителен леб и карти за играње. Од тој настан минува подолго време, а Тереза никогаш повеќе не го видела Тер и не знае што се случило со него: дали бил стрелан, затворен или ослободен.
Изгазена коприва
Во предговорот авторката наведува дека, за разлика од претходните, овој текст е измислен, а бил напишан 40 години порано, кога таа била членка на Комунистичката партија на Франција. Според неа, текстот се однесува на судирот меѓу класите и дека може да биде добра подлога за филм. Притоа, авторката наведува дека понекогаш помислува дека главниот лик (странецот) би можел да биде милицаецот Тер, кој побегнал од заробеништвото и кој бара место за да умре.
Дејствието се одвива некаде на периферијата на Париз, каде на еден пуст пат се појавува непознат човек, а во неговата близина си играат две деца. Потоа доаѓа друг човек, работникот Лисиен кој започнува разговор со странецот. Наеднаш, без причина, странецот кине коприва и со неа ги трие рацете. Најпосле, Лисиен си заминува, децата си одат дома, а странецот останува сам на патот.
Аурелија Париз
Во предговорот, Дирас соопштува дека текстот е целосно измислен и дека го напишала водена од љубовта кон напуштеното еврејско девојче. Притоа, таа планирала тесктот да го пренесе на театарската сцена и за таа цел му го дала на Жерар Десарт, кој во текот на две недели го читал во малата сала на театарот Рон-Поаен, во јануари 1984 година.
Во текстот се зборува за една жена која крие еврејско девојче во кулата покрај шумата. Тие ја слушаат бучавата на сојузничките авиони кои одат да ги бомбардираат германските градови. Жената му раскажува на девојчето за денот кога во нивната зграда се појавила германската полиција, која ги одвела нејзините родители во концентрационен логор, а претходно, мајката ѝ го дала девојчето на жената. Текстот завршува така што девојчето (кое се вика Аурелија Стејнер) пораснало, веќе има 18 години и живее во Париз.
Осврт кон делото
Во предговорот кон книгата, Дирас наведува дека овие записи во форма на дневник ги пронашла во две сини тетратки, во Наф-л-Шато, но дека не се сеќава кога ги напишала, а првпат на нив обратила внимание кога списанието „Сорсиер“ ѝ побарало некој текст од младоста. Според нејзиниот опис, записите биле напишани со ситен, многу правилен и смирен ракопис, но со исклучителен неред на мислите и чувствата. Таа ја нарекува книгата „Болка“ една од најзначајните нешта во нејзиниот живот и дека, во однос кон неа, литературата ја засрамува.
„Болка“ се темели на параметри кои потполно се разликуваат од експерименталноста на другите дела на Дирас. Оваа книга се заснова на документот, за стварноста која својата сила не ја искажува во сублимирнаоста на поттекстот на стварното, туку во силата на непосредната стварност, односно во сведоштвото. Во тој поглед, „Болка“ е жива рана како на историјата така и на приватниот живот. Писателката, која била припадничка на левото крило на Движењето на отпорот, го очекува враќањето на сопругот од логорот. Најпосле, тој се враќа дома и 17 дена се бори за живот. Приземната борба, во која сè е концентрирано на работата на цревата и на безброј перници кои го држат неговиот костур, претставува редок и маестрален опис на човекот сведен на ништожност, минуциозно следење на повторното оживување на телото, а сето тоа ги прави овие страници чиста поезија. Дирас го опишува најприземниот биолошки дел од човекот, и без метафизика за ништожноста, иако сè е на границата на ништожноста. И оваа приказна се состои од низа визуелни секвенци, хронолошки распоредени, со брзо воспоставување на просторот и времето на самото дело, што обезбедува „écriture courante“. Затоа, ваквиот начин на пишување е близок до физиолошко-психолошката структура на човекот и поради тоа оваа повест е нешто пред кое се срами литературата, но не затоа што самото дело нема амбиција да биде литература, туку напротив, тоа е чиста книжевност, но и живо предание. „Болка“ е жива рана која книжевноста долго време не се осмелувала да ја допре, а која сега ја опејува, нешто што е достојно за уметничкото дело. Покрај истоимениот текст, „Болка“ содржи уште три повести од истиот временски период, како и два поетски сублимирани драмски текста. Сите тие, заедно и паралелно, го дополнуваат истото време: Господинот Икс е чудовиште на култивираната и организираната цивилизација, кое е производ на времето на индустријализираното злосторништво. Во тој текст се опишува играта на мачитлеот и маченичката во која се мешаат љубовта и омразата при што и мачителот станува маченик. Дирас, пак, станува мачителка во следната секвенца од тоа време, опишана во „Албер од Капитал“. Таа го измачува поткажувачот на истиот начин кој го применува непријателот, со што се поставува прашањето: Кој е кому непријател? Одговорот е: во прв ред, човекот сам на себе и затоа, злосторството е заедничко, блиско на сите, иако жртвите не простуваат. Наспроти него, во „Милиционерот Тер“, писателката покажува симпатија и способност да прости.
Германска работничка партија
Германска работничка партија или ДАП (Deutsche Arbeiterpartei, DAP) — краткотрајна политичка партија, претходник на Националсоцијалистичка германска работничка партија или Нацистичка патија (НСДАП).
Зачетоци
ДАП е формирана во Минхен на 5 јануари 1919 од страна на Антон Дрекслер и Михаел Лотер. Произлегла од „Freien Arbeiterausschuss für einen guten Frieden“, исто така формирана и водена од Дрекслер. Нејзините први членови воглавно биле колеги на Дрекслер од Минхенското железничко депо. Дрекслер бил охрабрен да ја формира ДАП од неговиот ментор, Д-р Паул Тафел, чијашто желба била да се создаде партија којашто ќе биде и во допир со масите и националистичка, за разлика од среднокласните партии. Почетното членство броело околу 40 луѓе.
Адолф Хитлер се приклучува кон ДАП
Адолф Хитлер, тогаш десетар во германската армија, добил наредба да шпионира во ДАП во септември 1919 година. Посетил собир и влегол во жестока расправија со еден од членовите на партијата. По овој инцидент, Антон Дрекслер бил импресиониран од говорничките способности на Хитлер и го поканил да влезе во партијата. По некое размислување, Хитлер ја прифатил поканата и станал 555-ти член на 19 октомври (всушност, тој бил 55-тата личност што се зачленила во ДАП; бројот на членовите почнувал од 500 за партијата да изгледа поголема). Хитлер набргу се издигнал до водството, станувајќи 7-ми член на централниот комитет (подоцна се обидел да ја фалсификува историјата, тврдејќи дека бил член бр. 7 за да изгледа дека тој ја основал партијата).
Од ДАП до НСДАП
Под влијание на Хитлер, мала група од членовите набргу потпаднале под неговите сфаќања. Во обид да ја направи партијата попривлечна за поголеми сегменти од општеството, ДАП била преименувана во „Националсоцијалистичка германска работничка партија“ на 24 февруари 1920. Името било позајмено од друга тогашна австриска партија (Deutsche Nationalsozialistische Arbeiterpartei), иако Хитлер претходно предложил партијата да се вика „Социјална револуционерна партија“.
Членство
Хитлер бил 55-ти член на партијата, а пред него познати членови се:
Фламенко гитара
Фламенко гитарата е тип на гитара изработена примарно со цел на неа да се свири фламенко музика.
Традиционалните фламенко гитари се изработуваат од шпански чемпрес и смрека, и се полесни во тежина и малку помали од класичните гитари, со цел да произведуваат „поостар“ звук. Фламенко гитарата, во контраст на класичната, е исто така опремена со бариера налик на штитник, често пластична, што му овозможува на гитаристот да вметне ритмичко удирање по гитара без да ја оштети. Фламенко гитарата исто така се користи различно од класичната гитара, со различни стилови на удирање по жиците, како и употребата на каподастро.
Накратко, фламенко гитарите се наменети за подобро да се вметнуваат во фламенко музиката отколку класичните гитари; сепак, некои поквалитетни фламенко гитари користат слични материјали на оние за класичните гитари.
Фламенкото е оригинална шпанска форма на уметност. Постои во три форми: cante - песната, baile - танцот и guitarra - гитара, свирењето на гитара.
Надворешни врски
Flamenco
Аголно растојание
Во геометријата и тригонометријата и сите природни науки како астрономијата, геофизиката итн., аголното растојание (аголна оддалеченост, привидно растојание или привидна оддалеченост) помеѓу два предмета кога се набљудуваат од трето место е големината на аголот помеѓу двете замислени линии што се протегаат од набљудувачот кон предметите. Така, аголното растојание е исто што и агол, но името подразбира (често големо и непознато) линиеарно растојание помеѓу предметите (како астрономски објекти, гледани од Земјата).
Изразување
Бидејќи аголното растојание е поимовно истоветно со аголот, тоа се изразува со истите единици како степени или радијани и се мери со гониометри или оптички направи посебно предвидени да мерат агли при дадена насоченост (како што е телескопот).
Равенка
Пресметката на аголното растојание во лачни секунди кај двојните ѕвездени системи, вонсончевите планети, објекти од Сончевиот Систем и другите астрономски објекти се врши со орбитално растојание (голема полуоска) и ае поделено на ѕвезденото растојание во парсеци.
Територијални претензии врз Антарктикот
Територијални претензии на Антарктик — политички тврдења на различни земји дека постигнале суверенитет над некои од териториите на Антарктикот или јужнополарниот регион околу овој континент. Во моментов, таквите барања се однесуваат само на оние територии сместени јужно од паралелата 60° и има седум држави кои поднеле барања пред стапувањето во сила на Антарктичкиот договор. Тоа се: Обединетото Кралство, Норвешка, Австралија, Франција, Нов Зеланд, Чиле и Аргентина.
Шпански претензии
Според Аргентина и Чиле, Шпанското Царство имало претензии кон Антарктикот. Капитулација (гувернерство) доделена на конквистадорот Педро Санчез де ла Хоз во 1539 година од страна на кралот на Шпанија, Карло V, експлицитно ги вклучувала сите земји јужно од Магелановиот Проток, (Terra Australis и Tierra del Fuego и потенцијално целата територија на Антарктикот) и на исток и запад границите биле оние наведени во Договорот од Тордесиљас и Сарагоса, соодветно, со што се создал Гувернератот на Тера Аустралис.
Де ла Хоз му ја пренел титулата на освојувачот Педро де Валдивија во 1540 година. Во 1555 година, барањето било приложено на Чиле.
Современа Шпанија не претендира на ниту една територија на Антарктикот. Работи со две летни истражувачки станици (базата Габриел де Кастиља и базата Хуан Карлос I) на Јужните Шетландски Острови.
Британски претензии
Обединетото Кралство повторно го потврдил суверенитетот над Фолкландските Острови во далечниот јужен Атлантик во 1833 година и одржувал континуирано присуство таму. Во 1908 година, британската влада ги проширила своите територијални претензии со прогласување суверенитет над „Јужна Џорџија, Јужните Оркниски Острови, Јужните Шетландски Острови и (Јужните) Сендвички Острови и Греамовата Земја, сместена во Јужниот Атлантски Океан и на континентот Антарктик до јужно од 50-та паралела на јужната географска ширина и помеѓу 20-тиот и 80-тиот степен на западната географска должина “. Сите овие територии биле администрирани како зависни од Фолкландските Острови од Стенли од страна на гувернерот на Фолкландските Острови. Мотивацијата за оваа декларација лежи во потребата за ефикасно регулирање и оданочување на индустријата за лов на китови. Комерцијалните оператори би ловеле китови во области надвор од официјалните граници на Фолкландските Острови и нивните зависни места, и имало потреба да се затвори оваа дупка.
Амбицијата на Леополд Амери, тогашен државен потсекретар за колонии, била Британија да го вклучи целиот континент во своите претензии. Во меморандумот до генералните гувернери за Австралија и Нов Зеланд, тој напишал дека „со исклучок на Чиле и Аргентина и некои неплодни острови кои припаѓаат на Франција... пожелно е целиот Антарктик на крајот да биде вклучен во Британското Царство“. Првиот чекор бил преземен на 30 јули 1923 година, кога британската влада донесе наредба во Советот според Законот за британските населби од 1887 година, дефинирајќи ги новите граници за Росовата Зависност.„Оној дел од доминациите на Неговото Височество во Антарктичките мориња, кој ги опфаќа сите острови и територии помеѓу 160-тиот степен на источна географска должина и 150-тиот степен од западната географска должина, кои се наоѓаат јужно од 60-от степен на Јужна географска ширина, ќе се нарече Росова Зависност“. Редот во Советот потоа продолжил да го назначува генералниот гувернер и врховен командант на Нов Зеланд за гувернер на територијата.
Во 1930 година, Обединетото Кралство ја побарал Ендербиевата Земја. Во 1933 година, британскиот царски поредок ја префрлил територијата јужно од 60° југ и помеѓу меридијаните 160° и 45° источно во Австралија како Австралиска Антарктичка Територија.
По донесувањето на Статутот на Вестминстер во 1931 година, владата на Обединетото Кралство се откажала од секаква контрола врз владата на Нов Зеланд и Австралија. Сепак, ова немашело никакво влијание врз обврските на генералните гувернери на двете земји во својство на гувернери на териториите на Антарктикот.
Други европски претензии
Основата за барањето на Аделината Земја од страна на Франција била поради откривањето на крајбрежјето во 1840 година од страна на францускиот истражувач Жил Димон Дирвил, кој го именувал по неговата сопруга Адел. Тој го подигнал француското знаме и ја зазел земјата за Франција, на 21 јануари 1840 година во 17:30 часот.
Британците на крајот одлучиле да ја признаат оваа претензија, а границата помеѓу Аделината Земја и Австралиската антарктичка територија била дефинитивно фиксирана во 1938 година
Овие случувања се однесуваат и на норвешките интереси на китови кои сакале да го избегнат британското оданочување на станиците за китови на Антарктикот и чувствувале загриженост дека тие ќе бидат комерцијално исклучени од континентот. Сопственикот на китоловскиот брод Ларс Кристенсен финансирал неколку експедиции на Антарктикот со цел да бара земјиште за Норвешка и да воспостави станици на норвешка територија за да добие подобри привилегии. Првата експедиција, предводена од Нилс Ларсен и Ола Олстад, слетала на островот Петар I во 1929 година и го презела островот за Норвешка. На 6 март 1931 година, норвешката кралска прокламација го прогласила островот под норвешки суверенитет и на 23 март 1933 година островот бил прогласен за зависност.
Експедицијата од 1929 година предводена од Јалмар Рисер-Ларсен и Фин Лицов-Холм го именувала континенталното копно во близина на островот како Земја на Кралицата Мод по норвешката кралица Мод. Територијата била истражена понатаму за време на експедицијата во Норвегија од 1930–31 година. Преговорите со британската влада во 1938 година резултирале со поставување на западната граница на Земјата на Кралицата Мод на 20°З. САД, Чиле, Советскиот Сојуз и Германија ги оспориле претензиите на Норвешка. Во 1938 година Германија испратила германска експедиција на Антарктикот, предводена од Алфред Ричер, за да заземе што е можно повеќе земја од неа. Бродот „Швабенланд“ стигнал до мразот кај Антарктикот на 19 јануари 1939 година За време на експедицијата, Ричер фотографирал површина од околу од воздух и фрлале испишани со свастики пикадо-знамиња на секои 26 километри. Сепак, и покрај интензивното премерување на земјиштето, Германија никогаш не поднела никакво официјално барање или не изградила трајни бази. Оттука, германското барање за Антарктикот, познато како Нова Швабија, било оспорено во тоа време, и во моментов не се разгледува.
На 14 јануари 1939 година, пет дена пред германското пристигнување, Норвешка ја анектирала Земјата на Кралицата Мод откако кралскиот декрет објавил дека земјата што се граничи со Зависнностите на Фолкландските Острови на запад и австралиската зависност од Антарктикот на исток треба да биде под норвешки суверенитет. Примарната цел на анексијата била да се обезбеди пристап на норвешката индустрија за ловење китови во регионот. Во 1948 година, Норвешка и Обединетото Кралство се согласиле да ги ограничат надолжните побарувања на Норвешка за Земјата на кралицата Мод на 20°З до 45°и да ги вградат брегот на Брус и Коутсовата Земја на норвешка територија.
Јужноамериканско учество
По независноста во почетокот на 19 век, јужноамериканските народи ги засновале своите граници на принципот uti possidetis iuris (поседување според законо). Ова значело дека нема земја без суверенитет. Чиле и Аргентина го примениле ова на Антарктикот, наведувајќи ја булата Inter caetera од 1493 година и Договорот од Тордесиљас од 1494 година. Аргентина и Чиле ги третираат овие договори како правни меѓународни договори со посредство на Католичката црква која во тоа време била признат арбитар во овие прашања.
Во 1906 година, Аргентина и соопштила на меѓународната заедница за воспоставување постојана база на Јужните Оркниски Острови, базата „Оркадас“. Сепак, Хагард одговорил со потсетување на Аргентина дека овие острови се британски. Британскиот став бил дека аргентинскиот персонал добил дозвола само за период од една година. Аргентинската влада стапила во преговори со Британците во 1913 година за можното пренесување на сопственоста на островот. Иако овие разговори биле неуспешни, Аргентина се обидела еднострано да го воспостави својот суверенитет со поставување на маркери, национални знамиња и други симболи.
Како одговор на ова и на претходните германски истражувања, британската адмиралска и колонијална канцеларија ја започнала операцијата „Табарин“ во 1943 година за повторно да ги потврди британските територијални претензии против аргентинскиот и чилеанскиот упад и да воспостави постојано британско присуство на Антарктикот. Овој потег бил мотивиран и од загриженоста во Министерството за надворешни работи за насоката на повоената активност на САД во регионот.
Соодветна насловна приказна била потребата да се одбие употребата на областа на непријателот. Познато е дека Кригсмарине ги користила оддалечените острови како места за набљудување и како засолништа за трговски напаѓачи, U-бродови и бродови за снабдување. Исто така, во 1941 година, постоел страв дека Јапонија може да се обиде да ги заземе Фолкландските Острови, или како база или да ги предаде на Аргентина, со што ќе добие политичка предност за Оската и ќе ја негира нивната употреба на Британија.
Во 1943 година, британскиот персонал од ХМС Карнарвон ги отстранил аргентинските знамиња од островот Дисепшен. Експедицијата била предводена од поручникот Џејмс Мар и ги напуштила Фолкландските Острови со два брода, ХМС Вилијам Скорсби и Фицрој, во саботата на 29 јануари 1944 година.
Базите биле воспоставени во текот на февруари во близина на напуштената норвешка станица за ловење китови на островот Дисепшен, каде што било подигнато знамето на Унијата наместо аргентинските знамиња, и во Порт Локрој (на 11 февруари) на брегот на Греамовата Земја. Понатамошна база била основана во заливот Хоуп на 13 февруари 1945 година, по неуспешниот обид да се истовари опремата на 7 февруари 1944 година. Биле изградени и симболи на британскиот суверенитет, вклучително и пошти, патокази и плакети и биле издадени поштенски марки.
По завршувањето на војната во 1945 година, британските бази биле предадени на цивилни членови на новосоздаденото Британско антарктичко истражување, првото такво национално научно тело основано на Антарктикот.
Повоени случувања
Заладените односи меѓу Британија и Аргентина продолжиле и во повоениот период. Воените бродови на Кралската морнарица биле испратени во 1948 година за да се спречат поморски упади. Единствениот случај на истрели во гнев на Антарктикот се случил во 1952 година во заливот Хоуп, кога персоналот во британската база „Д“ (основан 1945 година) се соочил со аргентинскиот тим во базата Есперанца (основан 1952 година), кој пукал со митралез над шефовите на британскиот тим за истражување на Антарктикот кој истоварувал резерви од Џон Биско. Аргентинците подоцна упатиле дипломатско извинување, велејќи дека дошло до недоразбирање и дека аргентинскиот воен командант на теренот ги пречекорил своите овластувања.
Соединетите Американски Држави станале политички заинтересирани за антарктичкиот континент пред и за време на Втората светска војна. Експедицијата на Антарктикот на САД, од 1939 до 1941 година, била спонзорирана од владата со дополнителна поддршка од донации и подароци од приватни граѓани, корпорации и институции. Целта на експедицијата, наведена од претседателот Френклин Д. Рузвелт, била да се воспостават две бази: Источна база, во близина на островот Шарко, и Западна база, во близина на Земја на Земјата на Кралот Едвард VII. По успешно работење две години, но со зголемени меѓународни тензии, се сметало дека е мудро да се евакуираат двете бази. Меѓутоа, веднаш по војната, американскиот интерес повторно се разгорел со експлицитен геополитички мотив. Операцијата „Хајгџамп“, од 1946 до 1947 година била организирана од адмирал Ричард Е. Берд и вклучувала 4.700 мажи, 13 бродови и повеќе авиони. Примарната мисија на операцијата била да се воспостави истражувачка база на Мала Америка IV, со цел обука на персонал и опрема за тестирање во студени услови и засилување на постоечките складишта на знаење за хидрографски, географски, геолошки, метеоролошки и електромагнетни услови за ширење во областа. Мисијата, исто така, имала за цел консолидирање и проширување на суверенитетот на Соединетите Американски Држави над најголемата изводлива област на антарктичкиот континент, иако тоа било јавно демантирано како цел уште пред да заврши експедицијата.
Гвадијана
Потекло на поимот
Римјаните реката ја нарекувале Анас (Anas, од лат  = „Паткина Река“). За време на Маврите, реката го носела сличното име „Вади Ана“ (од арапски вади = „река“, што значи „Река Ана“), што останало кај Португалците и Шпанците како „Уадијана“ и подоцна преминало во Одијана. Почнувајќи од XVI век, под влијание на кастиљскиот јазик, реката постепено го добила името „Гвадијана“, што претставува кастиљанизација на арапскиот збор за река од „вад-“ во „гвад-“ (како кај реките Гвадалкивир, Гвадалете, Гвадалахара и Гвадарама).
Територијални претензии врз Антарктикот
Кон меѓународен договор
Во меѓувреме, во обид да се стави крај на ќор-сокакот, Британија поднела барање до Меѓународниот суд на правдата во 1955 година да пресуди за територијалните претензии на Британија, Аргентина и Чиле. Овој предлог не успеал, бидејќи двете земји од Латинска Америка одбиле да се поднесат на меѓународната арбитражна постапка.
Гвадијана
Слив и течение
Реката е долга 818 км, од кои 578 км се на шпанска, а 140 км на португалска територија. Од нив, 100 км се заеднички (во погреаничните делови). Околу 82% од сливот е во Шпанија, а 17% во Португалија.
Гвадијана извира во Кастиља-Ла Манча и минува низ Јужноибериската Рамница во западен правец кај градот Бадахос, а потоа свртува на југ и завршува во Кадискиот Залив. Течејќи во јужен правец, реката двапати оди долж границата помеѓу двете земји: прво помеѓу реката Каја и клусурата Кункос, а подоцна од реката Чанса, па сè до устието.
Територијални претензии врз Антарктикот
Кон меѓународен договор
Преговорите за основање на меѓународно владение над континентот првпат започнале во 1948 година, во кое биле вклучени 8-те земји-баратели: Британија, Австралија, Нов Зеланд, САД, Франција, Норвешка, Чиле и Аргентина. Овој обид имал за цел да го исклучи Советскиот Сојуз од работите на континентот и брзо се распаднал кога СССР прогласил интерес во регионот, одбил да признае какви било претензии за суверенитет и го задржал правото да има свои барања во 1950 година. .
Гвадијана
Слив и течение
Екосистемот има средоземни хидролошки особености како големи разлики во полноводноста во месеците и од година во година, обилни поплави и големи суши. Оваа променливост се должи на значајните разлики во количината на врнежи, кои имаат просечна средна вредност од 400-600 мм. Климата е полусува, со просечна годишна температура од 14-16 °C.
Естуар
Реката завршува во Кадискиот Залив помеѓу Ајамонте и Вила Реал де Санто Антонио, во туристичките краеви во Алгарве и крајбрежјето на Андалузија. Тука образува соленобарски естуар и мочуриште. Естуарот има максимална ширина од 550 м и е длабок од 5 до 17 м. Плимата и осеката се полудневни, во опсег од 0,8 до 3,5 м;. Во долниот дел на естуарот има природни резервати што зафаќаат вкупно 2.089 ха. Ова се „Мочуриште Исла Кристина“ во Шпанија и „Мочуриште Кастро Марим и Вила Реал де Санто Антонио“ во Португалија.
Територијални претензии врз Антарктикот
Кон меѓународен договор
Важен поттик кон формирањето на Антарктичкиот договорен систем во 1959 година бил проектот Меѓународната геофизичка година (МГГ), 1957–1958. Таа година меѓународна научна соработка предизвикала 18-месечен период на интензивна наука на Антарктикот. Повеќе од 70 постоечки национални научни организации тогаш формирале комитети на МГГ и учествувале во кооперативниот напор. Британците ја основале истражувачката станица Хали во 1956 година со експедиција на Кралското друштво. Сер Вивијан Фукс ја предводел Задантарктичката експедиција на Комонвелтот, која го завршила првиот копнен премин на Антарктикот во 1958 година. Во Јапонија, Јапонската агенција за поморска безбедност го понудила кршечот на мраз Соја како брод за набљудување на Јужниот пол, а станицата Шова била изградена како прва јапонска база за набљудување на Антарктикот.