cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 1203/2
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 5 м 14,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 14° 22' 38".
Други поделби
Проучување на NGC 1203/2 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 11599. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 266; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5300. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1467.
Ти си господар на свеста на сите луѓе
Нормалната интерпретација на химната е од 48 до 52 секунди. Кратката верзија трае околу 20 секунди.
Превод на македонски
О делителу на судбината на сите луѓе Ти си господар на свеста на сите луѓе
Твоето има ги восхитува срцата на Пенџаб, Синд, Гуџарат и Марата,
на Дравидија, Уткала и Бенгал;
одекнува по брдата на Виндјаз и Хималаја,
ти се молат за благословието и ти пеат во твоја чест.
Те се молат за благословието ти и пеат во твоја чест.
Тие пеат само за слава и победа.
Во твојата рака е спасението на сите народи.
O! О делителу на индиската судбина, Ти си господар на свеста на сите луѓе
Победа, победа, победа за тебе,
Победа, победа, победа за тебе!
Карпош
Петар Карпош (с. Војник, Кумановско, 1655 - Скопје, 1689) попознат само како Карпош — предводник на големото народно востание од 1689 година на македонскиот народ против Османлиското Царство, познато во историјата како Карпошово востание. Пред востанието Карпош бил долгодишен ајдутин, а подоцна и ајдутски арамбаша. Со востанието бил прогласен за „Крал на Куманово“.
Додека корените на востанието лежеле во повеќевековната потчинетост на македонскиот народ, како и неговата незавидна економска и општествена положба, под османлиска власт, непосреден повод била втората опсада на Виена од страна на Османлиското Царство во 1683 година.
Во чест на востанието на Карпош, до 2013 година плоштадот на влезот на Старата скопска чаршија во Скопје го носело името Плоштад „Карпошово востание“. Но по поставувањето на големата фонтана со статуа на Филип II Македонски, плоштадот бил преименуван во името на овој крал на Македонија со одлука на Советот на Град Скопје.
Предвечерие на востанието
Во 1683 година Османлиите по вторпат се нашле пред ѕидините на Виена. Во тој период Австрија била преокупирана со агресивната политика на францускиот крал Луј XIV (1638-1715) и нерешените прашања со унгарските велможи. По двомесечна опсада на градот, напомош пристигнала австриската, како и полската војска предводена од кралот Јан Собјески (1629-1696). Турските сили биле разбиени и биле принудени на масовно и повеќегодишно повлекување. Во март 1684 година, со придружувањето на Венецијанската Република кон Австрија и Полска, формирана е Светата лига. Подоцна во 1686 година кон истата се приклучила и Русија. Во текот на долгата војна, Австриската војска го ослободила Белград, а во истата година, во септември 1689 година, го ослободила и Ниш. Набргу потоа австриските сили предводени од генералот Грофот Силвио Пиколомини придружени од локални доброволци се упатиле на југ кон Косово, освојувајќи ги притоа Прокупле и Грделичка клисура. По неколку дена ја освоиле и Приштина, а оттаму на 22 октомври тргнале кон Качаник, со намера да се освои Скопје. На 25 октомври тие влегле во Скопје, кој бил полн со залихи од животни намирници и трговски стоки, но напуштен од месното население, кое броело околу 60,000, и турската војска. Поради низа фактори како оддалечувањето од главнината на австриските војски, и непогодните временски услови, а пред сè поради чумата која што беснеела во градот, Пиколомини решил да се повлече од градот и издал наредба истиот да се запали. Пожарот беснеел цели два дена, на 26 и 27 октомври, и го уништил најголемиот дел од градот. По ова, Пиколомини со своите трупи се повлекол во Приштина и на пат кон Призрен, каде што требал да има средба со Патријархот на Пеќката Патријаршија Арсениј III Черноевиќ во врска со преселувањето на дел од месното население во Војводина, се заразил од чумата. Умрел на 9 ноември 1689 година во Призрен.
Почетокот на Карпошовото востание
Според турски документи, месното население во Мариово се побунило уште пред заземањето на Ниш од страна на австриската војска во септември 1689 година. Насекаде ајдуците биле раздвижени и ги здружувале силите со општото востание.Самото востание избувнало кон средината на октомври 1689 година во северноисточниот дел на Македонија, центарот бил на подрачјето на Кратово и Крива Паланка. Селаните биле предводени од занаетчии, свештеници, рудари и ајдуци на чело со ајдутскиот арамбаша Карпош. Востаниците притоа им пружале и логистичка поддршка на австриските сили. Набрзо востаниците ги ослободиле Кратово, Крива Паланка и Качачкиот премин кон Србија. Австрискиот цар Леополд, кога слушнал за востанието, на Карпош му испратил свечена кнежевска капа. Карпош меѓу востаниците се стекнал со слава на „крал на Куманово“.
Карпош, краток животопис
Уште пред востанието, кон средината на 1689 година Карпош предводел една ајдутска дружина во Доспат Планина, а кога турските власти распишала потера по него, тој упеал да избега и да ја пренесе својата активност на Нишката, Лесковачката, Врањанската, Призренската и Пиротската каза. Меѓутоа, кон крајот на септември или во почетокот на октомври, Карпош добил амнестија од турските власти и бил назначен за мартолозбашија на мартолозите во казите Ќустендил, Сиришник и Радовиш и за старешина на мартолозбашиите во десет кази на македонска територија. Историчарите се едногласни дека олку големата наклонетост на централната власт кон својот довчерашен непријател имала за цел да го придобие на своја страна и со тоа да се парализира ајдутското движење што во овие краишта зело застрашувачки размери. Но и овој потег останал без успех, зашто веќе кон средината на октомври Карпош се наоѓал на чело на народното востание против турската власт.
Сè на сè, има малку пишан материјал за Карпош,се знае дека е роден во селото Војник, Кумановско но според народните фолклорни преданија, бил син на сиромашен мелничар. Додека името му било Петар, прекарот „Карпош“, по кого и ќе остане запаметен во историјата, го добил од зборот “карпа”, поради наводната голема физичка сила. Исто така според преданијата, Карпош работел како рудар во рудниците во Кратово. По некое време се вратил во родното село, се оженил и имал две деца. Подоцна заминал за Влашко, во потрага по работа. Спечалил пари, но на пат за дома, бил пресретнат од Турци и целата заштеда му била ограбена. Наводно никогаш не се вратил во родното село, туку повторно заминал за рудниците близу Кратово. Кога се слушнало за напредувањето на австриските сили, ги мобилизирал селаните кои работеле во рудниците, постепено ги зголемувал своите сили и набрзо го имал под контрола северноцентралниот и северноисточниот дел на Македонија.
Текот на востанието
Главно упориште на слободната востаничка територија била Крива Паланка, која и пред тоа претставувала најсолидно турско утврдување во областа. Востаниците изградиле и едно сосем ново утврдување крај Куманово. Незадоволувајќи се со здобиените позиции, востаниците имале за цел да ја прошират слободната територија, подготвувајќи се за поход во правец на Ќустендил. Најверојатно тие дејствувале заедно со австриските одреди, особено во времето на нивните акции во Македонија. Исто така веројатно е дека биле преземени извесни чекори и во правец на надворешното признавање и афирмирање на слободната востаничка територија како независна и суверена. Современите турски хроники и месното народно предание го титулираат Карпош како „Крал на Куманово“, титула која подоцна и била призната од царот на Светото Римско Царство Леополд I (1640-1705). Воедно и според австриски документи, кога Пиколомини влегол во Приштина во 1689 година, бил пречекан од 5.000 востаници, меѓу кои најголемата единица била токму таа на Карпош. Според истите извори, во тој момент веќе се прогласил за “Крал на Куманово”. Како чин на признавање од страна на Австрискиот цар, Карпош добил од него калпак, грб, декорација и плус царски патент, т.е. сертификат, со кое му се признава власта врз териториите под негова контрола. Исто така му бил доделен и чинот на генерал
Задушувањето на востанието и смртта на Карпош
Меѓутоа набрзо дошло до пресврт во воено-политичката состојба на Балканот, што крајно негативно се одразило врз понатамошниот тек на востанието. Кон крајот на октомври Османлиите презеле серија мерки со цел консолидацијата на своите воени редови. Прво бил назначен нов голем везир, Мустафа-паша Ќуприли-зеде. Една од првите негови мерки била одлуката за укинување на низа извонредни давачки. Напоредно со овие мерки, започнале подготовките за напад против македонските востаници и австриската војска. На помош на турските војски им пристигнал кримскиот хан Селим Гирај со своите борбени и жестоки татарски одреди, кои ќе бидат ударна сила во престојните судири со востаниците. Прв на удар била Крива Паланка, во која се наоѓале неколку илјади востаници, кои се спремале за напад на Ќустендил. Дознавајќи за големата надмоќ на непријателот, востаниците ја запалиле и напуштиле Крива Паланка, повлеувајќи се кон Куманово. Веќе следниот ден турските и татарските одреди се појавиле пред градот. Востаниците се решиле да го пречекаат непријателот надвор од новоизградената тврдина. Во судирот бил заробен Карпош со голем број свои борци. Последен отпор востаниците давале од тврдината, која била преземена на јуриш а нејзините бранители биле погубени. Османлиската војска сега се упатила кон Скопје, водејќи ги со себе заробените востаници. Скопје тогаш се наоѓало под контрола на ајдути, веројатно Карпошеви луѓе, но кога чуле за поразот кај Куманово и за приближувањето на османлиските војски, тие се разбегале. Во Скопје, крај камениот мост на Вардар, Карпош бил изведен пред Селим Гирај, набиен на колец, а потоа избоден од татарските копја и фрлен во реката. Тоа се случувало најдоцна во првите денови на декември 1689 година. Трагичната смрт на Карпош воедно го означува и крајот на востанието. По ова османлиската војска тргнала во поход на север против австриската војска и во јануари 1690 година ја поразиле во битката на Косово поле. Во август 1690 година австриската војска го напуштила Ниш и Османлиското Царство во целина.
Спомен обележја
Карпошовото востание било најмасовното востание на територијата на Македонија од самото доаѓање на Турците во Македонија во последната четвртина на XIV век сè до крајот на XIX век.
Во чест на предводникот на востанието, Карпош, општина во градот Скопје го носи неговото име, додека плоштадот на левиот брег од Вардар пред Камениот мост до 2013 година го носеше името “Карпошово востание”. Исто така на средина на Камениот мост е поставена плочa во негов спомен. Плочата го носи следниов текст (испишан на македонски и англиски): „КАРПОШ - Водачот на големото народно востание од 17 век, значајна личност на македонската историја, погубен 1689 година на Камениот мост во Скопје“.
Споменикот на Карпош е поставен на источната страна од Камениот мост, на левиот брег на Вардар.
Космос-2205
Космос-2205 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, Казахстан на 30 јули 1992 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 1400 килограми. Космос-2205 бил навигациски сателит ГЛОНАСС.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на орбита околу Земјата на средна висина. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 675,6 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 9139 км, а најмалото на 9119.
Македонски литературен кружок
Македонскиот литературен кружок во Софија претставува една од најмаркантните пројави во литературно-културниот континуитет и во развитокот на македонската национална свест воопшто.
Тој е директно продолжение на националната мисла што се изрази во Словеномакедонската книжевна дружина на Ѓорѓи Пулевски (1888) и Младата македонска книжовна дружина во Софија (1890-1892), во ученичката дружина Вардар (1893-1894) и Македонскиот клуб со читателите во Белград (1902) и пред сè во Македонското научно-литературно другарство (1902-1917), словеномакедонското национално-просветно друштво Свети Кирил и Методиј (1912-1913), руско-македонското благотворно друштво Св. Кирил и Методиј (1913-1914) и Македонскиот револуционерен комитет (1917) во Санкт Петербург. По Првата светска војна во новонастанатите историски околности истата идеја најде автентичен израз во активноста на ВМРО (Обединета) (особено во периодот 1930-1936), поспецијално во Литературниот кружок на Кочо Рацин (1931-1932) и МОРО (1933-1934) во Скопје и во културно-просветното друштво Вардар во Загреб, Белград и Скопје (1935-1937), како и во македонскиот народен сојуз во САД и Канада (1930-1945) и македонските прогресивни групи во Аргентина (1935-1945) со сите активности и печатни периодични и други изданија.
Македонскиот литературен кружок беше формиран во почетокот на август 1936 година при Редакцијата на весникот Македонски вести во Софија, но по укинувањето на весникот и прогонот на уредниците, работеше илегално под името Македонски публицистички кружок Нација и култура (1937-1938). Од есента 1938 па сè до почетокот на 1942 година се развиваше една богата литературно-културна, национално-политичка и општествено-револуционерна дејност на веќе стабилизираниот полуилегален Македонски литературен кружок во Софија што го водеше раководно тело на чело со познатиот поет и македонски национален деец и револуционер Никола Јонков Вапцаров.
Активноста на Кружокот се развиваше континуирано и ангажирано на однапред насочени и подготвени редовни неделни состаноци, но и на разновидни неформални средби, каде што се читаат и се оценуваат литературни творби и компетентно критички се разгледуваат новите подготвени збирки песни, раскази, репортажи, есеи и трактати на членовите, како и на веќе објавени книжевни дела од Македонци (на македонски или на друг јазик) независно од местото на издавањето. Некои од овие материјали се зачувани интегрално или фрагментарно.
Знаменит остана воведниот реферат на Никола Вапцаров на првиот, обновувачки состанок на Кружокот (октомври 1938) што потоа беше вообличен во познатата негова песна - поема „Доклад“ (реферат). Овој текст во извонредната форма во 1963 година се наоѓаше во Домот, музеј Никола Вапцаров, но брзо по нашето прочитување (од сината тетратка) беше засолнат во депото на тогашниот Централен партиски архив на ЦК на БКП во Софија и дури на 15 февруари 1995 година, во весникот „Литературен форум“ беше објавен според еден нецелосен и на крајот фалсификуван препис што го направил Николај Шмиргела во 1994 година.
Патриотски задачи
Овој реферат на Вапцаров ја конципира идната идеолошко-политичка и национално-литературна дејност на Македонскиот литературен кружок во Софија. Вапцаров е мошне критичен кон дотогашната дејност на македонската интелигенција и посебно кон Македонците што пишуваат. Тој зборува за татковината како идеал, за јакнењето на едно поколение ентузијазирано од лозунгот „Слободна и Независна Македонија“ како програмски стремеж, зашто се работи за најважната етапа од македонското прашање во последниве години. „Но, ако ние милееме за својата татковина,“ - им се обраќа Вапцаров на кружочниците - „ако во нас има капка македонска крв, ако во нас останала искра од благороден патриотизам, овојпат треба да го впрегнеме, ропски да го впрегнеме за да понесеме дел од тежината на едно дело и жестоко величие на една епоха.“ Тој самокритички прашува: „Што направивме ние, другари, за да го помогнеме политичкиот процес? Направивме ли нешто системно, организирано? Се помачивме ли барем да создадеме убедување дека постои македонска книжевност? Се помачивме ли со своите слабички сили да создадеме впечаток дека постојат група луѓе што пишуваат што не ја заборавиле својата татковина?... Ние требаше да бидеме авангарда, така по свое, а останавме назад.
Мнозина од нас беа во чекор со политичкие лозунзи на моментот, но колцина го почувствуваа во срцето македонското прашање? Колцина му дадоа жива форма? На што се должи тоа? Само затоа што сме малечки таленти ли? Несреќата не е само таму. Несреќата беше што ние ги кажувавме репликите секогаш по политичкиот суфлер. И народецот, простиот народец, лебарскиот работник, гладниот земјоделец, ситниот чиновник, не го почувствуваа нашето постоење и оттаму не ја почувствуваа и борбата.“
И Вапцаров, како во песната после преминува кон конкретните насоки:
Национална жед
Така, со незавршена реченица завршува досега пројавениот дел од програмскиот документ на Кружокот што го формулирал своерачно Никола Ј. Вапцаров во октомври 1938 година. Бидејќи на времето, како што сведочи Шмиргела, бил размножен во неколку примероци, постои надеж дека е зачуван и преостанатиот текст од рефератот и дека еден ден ќе и биде даден на увид на бугарската и на пошироката научна јавност.
Во истиот октомври Вапцаров прави реферат и за две песни на Ангел Жаров (Михаил Сматракалев) и уште на почетокот ја истакнува тематската определба дека Ангел Жаров е на најправилниот пат од сите нас што сме обединети од стимулансот - Македонија, зашто тој не го заборавил својот општествен долг, зашто тој единствен од присутните луѓе ја има како доминантен мотив во своето творештво нашата татковина.
Поставувајќи ги Македонија и македонското прашање во еден таков национален и меѓународен контекст, Антон Попов забележува дека воспримањето или одречувањето на идејата за македонската нација се оцртува како пробен камен за Македонците и нивната ориентација, за политичкиот пат што треба да се следи, зашто тоа прашање единствено сега може да легне во основата на лозунгот за слободна и независна Македонија. Притоа не заборава да потсети дека црносотниците, агентите на бугарскиот и италијанскиот империјализам ги таксуваат тие повици како српско дело. Тие - вели - одамна се скарале со македонската историја, со традициите во македонското ослободително движење, за да може да се очекува од нив друго становиште. Тие никогаш не биле близу до македонскиот народ, до македонските народни маси, за да можат да ги сфатат настанатите промени во мирогледот и ориентацијата на тие маси, па затоа сонуваат за Велика Бугарија, за обединување на бугарското племе, за животен простор итн. Но за слободна Македонија тие не сакаат ни да мислат, за македонска нација тие уштге помалку сакаат да чујат.
Луѓе без корен
Нагласувајќи дека тие противници на македонскиот национален развиток ги величаат Хитлер и Мусолини и се наполно во услуга на бугарската влада во спроведуваната од неа политика за постигнување на националните идеали, дека засекогаш го загубиле сето свое македонство, Попов и го заклучува своето фрагментарно зачувано излагање со зборовите: Но, токму затоа што имаме такви противници, токму затоа што Македонија е објект на нови империјалистички посегања, арена на империјалистичкиот фронт, ние сме должни да бидеме со еден непоколеблив и јасен македонски поглед, способни да им дадеме аргументирана заштита на своите убедувања, способни да ги разоткриваме и разобличуваме провокациите и намерите на разните посегнувачи кон Македонија.
Седниците на кружокот редовно се одржуваат, а на нив опстојно се реферира за новите литературни творби и збирки. Во 1939 година, Михаил Сматракалев опширно реферира за стихотворбите: Илинден и Гемиџиите од Венко Марковски и меѓу другото бележи: ''Стихотворбата од Илинденската епопеја третира една многу симпатична тема. Тука авторот посакал да ни го наслика Гоце Делчев, да ни го претстави во онаа сончева светлина, во која народот навикнал да го гледа. Тој ненадминат по големина лик на Македонецот - борец навистина е една чудесна легенда во душата на секој Македонец. Неговите човечки квалитети го воздигнаа на врвот на македонскиот пиедестал''.
А во истата година членот-основач на Кружокот Ѓорѓи Абаџиев прави мошне опфатен реферат за расказот Во црквата од Ангел Жаров, при што со отворено критички тон ја разгледува прозната творба на овој поет, па забележува: ''Да се пресоздаде македонската историска реалност - тоа е една од нашите најважни задачи. Откако Кружокот ја започна својата работа, само Антон Беломорски упорно и доследно пишува македонски раскази... Жената, Вела, разбирливо со својот маж, огреана од моќната радост во борбата на еден народ за слобода, се одрекла од бесцелното постоење на себичното и секојдневјето. Да се изваја ликот на македонската хероинка, да се пресоздаде уметнички минатото во рамките на историската правда, таа задача навистина не е лесна. Затоа Абаџиев го поставува прашањето: ''Пред се, дали Во црквата е македонски расказ? И воопшто: Каде е тука специфичното македонско? Зашто: И Србите биле под Турско и Бугарите и Македонците... Ние не можеме да сфатиме дека хероите бездруго се Македонци. Типичното недостасува. Обработувајќи го нашироко ликот на Вела, Абаџиев сепак истакнува: Таа станува учесник во борбата на народот за ослободување. Тоа е општествено-политичката идеја што Жаров ја вложил во Македонската Вела''.
Минатото - патоказ кон иднината
Во мај 1939 година, по повод 50-годишнината на Софискиот универзитет, во Софија доаѓаат поголема група студенти-гости од Белградскиот универзитет, меѓу коишто се и дваесетина од Македонија. Македонскиот литературен кружок веднаш ги прифаќа и цело време се заедно. Се прават посети на видни личности од новата македонска историја, се држат говори и се разменуваат искуства од борбата за национално ослободување. Меѓу белградските Македонци се истакнуваат неофицијалниот водач Кузман Јосифовски - Питу и Тодорка Оровчанец, која на состанокот во Домот на Крушевското братство во Софија одржува запалив говор на македонски јазик, извикувајќи: ''Ех, браќа и сестри, чудно убава е нашата татковина Македонија! Се си имаме ние Македонците... Но едно си немаме - слобода''! Нејзе и одговара Михаил Сматракалев, кој меѓу другото рекол: ''Драга другарке Тодорке, кога ќе се вратиш во нашата земја, кај нашите луѓе, кажи им дека ние тука сме исполнети со длабока вера, како и вие, дека не е далеку денот кога ние Македонците ќе се здобиеме со тоа што го немаме, со своја слободна република. Исто така, ве молам, кога ќе се вратите, да ја бакнете нашата земја од наше име, да и кажете дека ја сакаме и ќе се бориме до смрт за да можеме да ја видиме слободна и среќна''!
На последната вечер од престојот сите се собираат на заедничка трпеза во домот на Венко Марковски, каде што се држат говори и се читаат стихови што некои од гостите и си ги запишуваат и бараат да им се испраќаат и збирките. Со стихови настапуваат Ангел Жаров (Бегалци), Никола Вапцаров (Татковина и Писмо) Венко Марковски (Жетварите) и Коле неделковски (Анѓелко и Ропство). По повод овие манифестации А. Жаров напишал и две (зачувани) стихотворби: Песни за гостите од родната земја и Мала песна на Тодорка Оровчанец, додека во Карираното тефтерче на Никола Вапцаров се запишани два фрагмента од говорот што го одржа на овие средби. Тој меѓу другото рекол:
Проучувањето на македонското национално минато беше една од главните задачи на кружоочниците. Во тој поглед особено се појавија Васил Ивановски, Коста Веселинов, Ангел Динев, Антон Попов и Коле Неделковски. Притоа посебно беше важно да се проучи континуитетот на македонската национална свест и борбата за национална слобода. Уште во 1935-1936 година, Ангел Динев во своите Македонски вести двапати објавуваше факсимил на насловната страница на Македонски глас  што беше пренесено и сред македонската прогресивна емиграција во САД, а во 1939 година во својата брошура Преродбата на Македонија и Илинденското востание, Коста Веселинов го посочи Крсте Петков Мисирков на чело на преродбенските дејци.
Се во потрага по фактите за македонското културно-национално минато, работејќи во Народната библиотека во Софија, некаде во тоа време, Коле Неделковски ја нашол и книгата За македонцките работи од Крсте Петков Мисирков. Тоа силно го заинтригирало и во почетокот на 1940 година тој се поврзал и со сопругата на Мисирков и од неа ја добил книгата За македонцките работи, како и некои други материјали поврзани со неговиот живот и дејност. На 18 мај 1940 година, Неделковски, од името на Кружокот, му пишува на д-р Сергеј Крсте Мисирков, синот на Крсте Мисирков, што тогаш живее и работи во градот Елена. Тоа писмо претставува најавтентичен показ на континуитетот во развитокот на македонската национална мисла и свест и ја посведочува директната врска меѓу Македонското научно-литературно другарство во Санкт Петербург и Македонскиот литературен кружок во Софија. Неделковски соопштува дека уште пред неколку месеци, барајќи по творештвото на најголемиот син на Македонија, се сретнал со сопругата на Мисирков, од којашто чув и разбрав - вели - за дел од животот на вистинскиот Македонец и исто така се израдував уште повеќе кога ми кажа дека и чедото на најскапиот син на Македонија живее со мислите со коишто ги проживеал сите свои дни од својот живот неговиот татко.
Неделковски не можел да не го искаже не само својот пиетет кон Мисирков, туку и да ја опише состојбата на македонскиот народ и односот на новата генерација кон националното прашање. Затоа тој му пишува на д-р Сергеј Крсте Мисирков:
По патот на Мисирков
Поврзувајќи го најдиректно делото на Мисирков со дејноста на Кружокот, Неделковски продолжува:
Коле Неделковски пишува дека добил од сопругата на Мисирков една тетратка-дневник што еден од членовите на Кружокот веќе ја препишал на машина, па додава:
Самиот д-р Сергеј К. Мисирков подоцна пишува дека по писмото добил и пакет со примероци од книгите на Венко Марковски, Коле Неделковски и Никола Вапцаров со своерачни посвети од авторите. Тој соопштува дека кај мајка му заедно со Коле Неделковски биле и Венко Марковски и Никола Вапцаров, а веројатно и Ѓорѓи Абаџиев и Митко Зафировски. Засега не знаеме како завршил обидот за преиздавање на книгата на Мисирков во вардарскиот дел на Македонија, но нема сомнение дека тие преписи на книгата и на неговите статии одиграле голема улога во зајакнувањето на националната свест кај младата интелектуална генерација. Делото на Мисирков било разгледувано и на посебен состанок на Кружокот, а преписите биле однесени во Белград од Митко Зафировски.
Пораката на македонската младина
Какви биле вистинските национални чувства и патриотските разбирања на Кружокот покажува и случајот со обидот за меѓународна афирмација на македонската борба. На специјално заседание Кружокот решава на еден своевиден и ефикасен начин да се испрати порака до Москва за целите на борбата на Македонците. Шансата е да се искористи доаѓањето на еден советски фудбалски тим во Софија. Кружокот подготвува специјално излеан бронзен медалјон, на кој на едната страна има релјеф на македонско знаме, на кое пишува (на македонски јазик): Слободна независна Македонија, а под него-етничката карта на цела Македонија, врз која е испишана Гоцевата мисла: Јас го разбирам светот само како поле за културен натпревар меѓу народите. Под неа со поголеми букви пишува: Гоце Делчев. На реверсот на медалјонот е изгравирана посветата: Преку другарите спортисти македонската младина праќа поздрав до младите во СССР 1940, август, Софија.
Виетова формула
Виетова формула — формула во математиката именувана по францускиот математичар Франсоа Виет. Тоа е следнава претстава на математичката константа π во форма на бесконечен производ:
Македонски литературен кружок
Пораката на македонската младина
Значајно е да се одбележи дека идејата за медалјонот била на Вапцаров, кој и требало да им го предаде на фудбалерите, а изработката е дело на бугарскиот уметник и пријател на кружочниците, Николај Шмиргела. Бидејќи предавањето било неуспешно, медалјонот останал зачуван во оставнината на кружочникот Ѓорѓи Абаџиев и сега се наоѓа во Скопје.
Виетова формула
Изразот од десната страна на равенката треба да се толкува како гранична вредност
каде со почетен услов.
Македонски литературен кружок
Пораката на македонската младина
Татковината е постојана преокупација на кружочниците. Не случајно се распишува и посебен конкурс на темата да се изрази во уметничка форма маката на емигрантот за својата родна земја и народ, да се изрази како се чувствува тој далеку од нив, какви чувства преживува и на што мисли во таа состојба.
Виетова формула
По средувањето, можно е да се добие формулата за π во облик:
Македонски литературен кружок
Пораката на македонската младина
Во своите Попатни белешки и размислувања, Антон Попов во 1940 година исто така точно ја индивидуализира својата родна земја, својата непреболна татковина. При една од посетите на Пирин, Попов пишува дека тоа е најсвидната личота на мојата земја, наша радост, наша надеж, горда закрила на мојот бунтовен народ. Тој гордо извикнува: Ние сме на македонска земја, низ солзи наша, скапа за нас со жртвите што ги зема борбата за слобода, со крвта пролеана, триж посвидна станата со борбата на најсвидните чеда на мојот народ за нашата слобода, скапа за нас со едно големо и херојско минато што го споило целиот народ во една борба, една судба, скапа за нас од црните спомени за една жестока и подла братоубиствена борба, станата скапа и непрежалена за сите прогонети од неа што сонуваат родна стреа, родни ниви, родна реч; свидна во нашите занеси, во копнежите да ја видиме таа голема правда за таа разорена окрвавена земја, за тој претепан, поруган, понижен и угнетен и обесправен народ - да биде слободен, да ни биде земјата слободна...
Виетова формула
Доказ
Со користење на формулата за синус на двоен агол:
Македонски литературен кружок
Пораката на македонската младина
Оваа голема ода за родната земја, Попов ја завршува со истата интонација и со истата егзалтација дека толку умни се станати овие луѓе од патилата што ги изживеале, та ми се чини дека при првиот обид за поделба на оваа неделива земја тие балкански и вонбалкански грабачи ќе си ги искршат главите во првиот пристап. Затоа што ова не е ничија земја, а просто наша македонска земја, наша таткова земја, земја на рибарите покрај Егејот, на селаните, на орачите, на работниците, на еснафите, на разгонетите наши браќа по светот, на сите македонски луѓе, затоа што тоа е македонска земја така како што е наша крвта што ни блика во жилите, така како што е наша крв и тело идеалот да ја видиме слободна...
Бликната љубов
Речиси истите зажарени национални мисли и чувства кон родната земја и татковината, Антон Попов рафално ги нафрлува и во репортажата Над Пирин облаците се згуснуваат, објавена во Литературна критика. Кружочниците се качуваат на врвот Ел-Тепе, па авторот возбуден меѓу другото опишува:
Виетова формула
Доказ
Со повторна употреба на формулата за синус на двоен агол sin y = 2sin(y/2) cos(y/2) добиваме:
Македонски литературен кружок
Бликната љубов
Зашто тоа не е ничија земја, туку просто македонска земја, наша татковска земја, земја на рибарите покрај Егеј, на селаните, на рајата, на работниците, на сите македонски луѓе. Во рамките на програмските начела и Статутот на Кружокот, во 1940 година често се распишуваат конкурси на македонски теми, па така се напишани Вапцаровите песни Земја, Крали Марко, Илинденска, незавршената поема Илинден и други, но се земаат и конкретни обврски: Да се прочита се што е напишано за Делчев со белешки, и Да се прочитаат сите книги од Милетич Спомени. Се земаат и обврски секој член да напише определен број стихови и проза (раскази и репортажи) од македонската историја.
Виетова формула
Доказ
Ако го замениме y со π ја добиваме еднаквоста:
Македонски литературен кружок
Бликната љубов
Но веројатно најамбициозниот потфат го прават со подготовките за објавување една антологија на македонската книжевност, за која последниот славист - професор на Софискиот универзитет Симеон Русакиев, специјално поканет на заседание на Кружокот, во своите спомени сведочи:
Виетова формула
Доказ
Останува да се поврзат факторите од десната страна на оваа равенка со соодветниот an. Ако сега се користи формулата за косинус на половина агол,
се добива дека ја задоволува рекурзивната врска  со почетна состојба. Затоа an = bn за сите позитивни цели броеви n.
Македонски литературен кружок
Бликната љубов
Од тоа време во врска со ова прашање се зачувани (во две верзии) и белешките на Михаил Сматракалев, но тие се однесуваат за зборник од литературни творби на современите македонски писатели (во едната белешка 9, а во другата 12 автори):
Виетова формула
Доказ
Виетовата формула тогаш се добива кога ќе претпоставиме дека n → ∞. Овде треба да се забележи дека:
како последица на фактот што (ова следи од Лопиталовото правило).
Трагикомедија
Трагикомедија e книжевен жанр кој ги спојува елементите на трагедијата и комедијата. Тој термин е карактеристичен за драмската книжевност и може да се применува како на трагична драма која содржи доволно комични елементи за да може да се каже дека тие ја ублажуваат сериозната атмосфера, така и на било кој сериозен драмски текст со среќен крај.
Античка книжевност
Ниту една дефиниција на трагикомедијата не ни дошла од антиката. Се претпоставува дека Аристотел имал во план подоцна ренесансното значење на тој термин (сериозно дејствие со среќен крај), кога во Поетика објаснува за трагедијата со двострани завршетоци. Во таа смисла, неколку сочувани грчки и римски драми, на пример Алкестида на Еврипид, може да се смета како трагикомедија, не заради какви било внатрешни одлики на тие текстови. Самиот термин „трагикомедија“ потекнува од римскиот комедиограф Плавт, кој тој збор го кажал на шега, и го употребил во Амфитрион: богот Меркур, кога видел дека е недостојно боговите и кралевите да се појавуваат како робови во една комедија, изјавил дека подраго би му било од тој текст да направиме „трагикомедија“.
Комедијата Амфитрион била пишувана по пример на некој грчки текст од старата или најверојатно новата античка комедија. Како прво тоа е митолошка пародија, каде што се појавуваат и ликови типични за трагедија (богови, кралеви, херои) и ликови типични за комедија (обични луѓе, робови).
1905 во спортот
1905 година во спортот содржи некои значајни настани.
Кумановско
Поимот Кумановско се употребува за приближно означување на местото на некој настан и значи дека се случило во околината на градот Куманово, т.е. место кое географски тежнее кон градот. Во зависност од административната поделба дефинирана со соодветна законска регулатива понекогаш се мисли на сите населени места кои потпаѓаат под управување на локалните власти во Општина Куманово, според оваа дефиниција во одредени периоди некои места потпаѓаат под Кумановско, но некогаш и не.
Рауф Денкташ
Рауф Раиф Денкташ (Rauf Raif Denktaş) (Пафос, Кипар, 27 јануари 1924 - Левкозија, Турска Република Северен Кипар, 13 јануари 2012) беше кипарски политичар од Партијата на национално единство, претседател на Северен Кипар од 1976 до 2005 година.
Тој е роден на 27 јануари 1924 година во Пафос. Од крајот на 1940-те години работел како адвокат, а подоцна како обвинител. Во 1957 година, бил меѓу основачите на Турската организација на отпорот која се противи на плановите за пристапување на Кипар кон Грција и наскоро се претворил во еден од водачите на турското малцинство во земјата. Во 1974, во Кипар е извршен прогрчки воен удар и Турција го окупирала северниот дел на островот. Две години подоцна, Денкташ е избран за претседател на Северен Кипар и останува на оваа функција до 2005 година, кога се повлече од политичкиот живот.
Денкташ почина на 13 јануари 2012 година во северниот дел на Левкозија.
NGC 3150
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3150 се споменува и како MCG 7-21-17, CGCG 211-19.
Откривање
Објектот е откриен на 1 февруари 1886 година од страна на Гијом Бигурдан, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 12 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3150 е од видот S?. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,8 m/лм2. NGC 3150 има привидни димензии од 0,8' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 13 м 26,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 38° 39' 29". Положбениот агол на објектот е во износ од 173°.
Небдениц
Небдениц (Nöbdenitz) — општина во округот Алтенбург, во Тирингија, Германија. Општината претставува и седиште на општинската заедница Оберес Шпротентал.
Општински единици
Општината Небдениц се состои од 5 дела: Небдениц, Буркерсдорф (во Шмелн), Лома, Унчен и Цагквиц.
Олга Арбуљевска
Олга Арбулјевска — поет, есеист и сликар. Родена е на 25 јули 1949 година во Ниш, Србија, починала на 6 јули 2018 во Скопје. Завршила Филозофски факултет и работела како новинар во „Нова Македонија“. Сега е уредник во телевизија Телма. Член на Македонскиот ПЕН центар. Член на ДПМ од 1972 година.
Автомобилска индустрија
Автомобилска индустрија е гранка на индустријата која се занимава со проектирање, развој, производство, маркетинг и продажба на моторни возила. Некои компании и организации кои се вклучени во автомобилската индустрија се нарекуваат производители на автомобили. Автомобилската индустрија не ги опфаќа индустриите посветени на одржување на автомобилите по испорака до крајниот корисник, како што се продавниците за автомобили, механичарските работилници и бензинските пумпи.
Мексико (сојузна држава)
Сојузната држава Мексико (Estado de México, изговорена Естадо де Мехико) е една од 32-те федерални единици на Мексико. Таа е најнаселена, како и најгусто населената држава. Поделена е на 125 општини и главен град е Толука де Лердо.
За сојузната држава Мексико честопати се користи кратенката „Едомекс“ од „Estado de Méxicо“ на шпански јазик, за да се разликува од името на целата земја. Сместена е во југо-средишно Мексико. Се граничи со државите Керетаро и Идалго на север, Морелос и Гереро на југ, Мичоакан на запад, Тласкала и Пуебла на исток, и го опкружува градот Мексико (поранешната сојузна област) од три страни.
Потеклото на државата е на територијата на Ацтешката империја, која останала како политички дел на Нова Шпанија за време на шпанскиот колонијален период. После независноста, градот Мексико бил избран за главен град на новата нација; нејзината територија била одделена од државата. Неколку години подоцна, делови од државата биле растурени за да формираат држави Идалго, Гереро и Морелос. Овие територијални разделби ја оставиле државата со големината и формата што ја има денес, со долината Толука на западниот дел на градот Мексико и географски издадена површина што се протега околу север и исток од овој ентитет.
Името на сојузната држава е едноставно Мексико според Уставот на Обединетите мексикански држави од 1917 година, но за да се разликуваат и градот и земјата, најчесто се нарекува Естадо де Мехико. Демонимот кој се однесува на луѓето од сојузната држава е Мешиканец (mexiquense), различен од Мексиканец („mexicano“), кој ги опишува луѓето од целата земја.
Потекло и етимологија
Mēxihco првично било нахуатлово име за мексиканската долина каде градовите на Мешихка (правилното име на Ацтечкиот троен сојуз) се наоѓале. Како таква, областа што станала градот Мексико била позната како Мешихко-Теночтитлан во годините непосредно пред и по шпанското освојување. После шпанското освојување, терминот Мексико се користел за Теночтитлан/град Мексико и за сите пред-освојувани земји што ги контролирал, вклучително и неколку други споменати мексикански сојузни држави првично вклучени во границите на сојузната држава Мексико.
Автомобилска индустрија
Автомобилските индустрии овозможиле автомобилот да биде составен дел од животот на голем број луѓе. Автомобилот овозможил преминување на голем број на растојанија за кратко време, побрз и полесен транспорт меѓу градовите, и на крај им помогнал на луѓето во заштедување на времето.
Први автомобилски индустрии
Покрај Бенц, во Франција во 1890 година Емил Левасор и Арманд Пежо започнале со производство на автомобили и така настанала Француската индустрија за автомобили. Во САД, во 1895 година Џорџ Селден го конструира својот прв автомобил од американско производство. На почетокот на XX век се развиле многу мануфактури за производство на автомобили, претежно на северноамериканското и европското подрачје. Автомобилите во тоа време биле поголеми играчки за богаташите отколку што биле наменети за поширок спектар на клиенти. За таквата ситуација било заслужно скапото и споро производство на автомобили. Трошоците за ваков начин на производство условувале висока цена на автомобилите. Многу автомобили од тој период користеле дрвена рачка наместо волан за управување. Во текот на 1903 година моделот Рамблер имал стандардизиран волан префрлајќи ја така положбата на возачот на левата страна од возилото. Повеќето од автомобилите се движеле користејќи само една брзина. Преносен ланец на силата бил подоминантен во однос на погонското вратило, а затворените автомобили многу биле ретки. Тапан сопирачките биле воведени од страна на Рено во 1902 година. До почетокот на 20 век автомобилската индустрија го започнала својот раст во Западна Европа, особено во Франција, каде се произведени 30.204 парчиња автомобили во 1903 година што претставувало 48,8 % од тогашното светско производство. Во САД браќата Чарлс и Френк Дурјеа ја основале Дурјеа мотор компанијата. Во следните неколку години вртоглаво пораснал асортиманот на автомобилската технологија која произведувала над стотици произведувачи низ западниот свет. Автомобилите на парен, електричен и дизел-бензискиот погон се натпреварувале веќе со децении со бензиските мотори со внатрешно согорување остварувајќи доминација на почетокот на 20 век. Дизајнирани се мотори со два, три или дури и четири мотори, а волуменот на моторите пораснал на повеќе од десет литри. Многу од тогашните современи решенија вклучувајќи ги гасните и електричните хибриди биле  отфрлени од страна на производителот.
Уведување на подвижни линии
До пресвртница во полето на производството на автомобили дошло во Америка во 1914 година, кога Американскиот конструктор Хенри Форд ги вовел производните линии. Форд го нашол решението за проблемот кој го мачел на најнеобично место. Посетувајќи ја фабриката за пакување на месо вниманието му го привлекла подвижната линија над главата на работникот на која биле обесени големи парчиња на месо кои се движеле од еден до друг работник. Тој едноставен и ефикасен систем штедел на времето затоа што работата им ја донесувал на работникот. Форд исто така учел како да работи брзо и без проблеми затоа што секој работник бил определен за еден дел од работата. Во мај во 1969 година Форд ги применил линиите во својата фабрика за автомобили и на таков начин го намалил времето на склопување на возилата. Покрај првата подвижна линија за производство, зградата имала 4 спрат. На највисокиот спрат се произведувала школката за автомобили, па автомобилот слегувал на третиот спрат каде се фарбал и добивал шасија и гуми. На вториот спрат автомобилот ги добивал останатите делови, а на првиот бил ставан моторот и била работена финалната инспекција. Заблагодарувајќи му се на оваа темпо во 1910 година било продадено околу 19.000 автомобили, а две години подоцна дури преку 78.000. Настанала линија, која го сочинува темелот на современото масовно производство. Со ваков начин на спојување на автомобилите времето за составување е намалено од 12 часа на помалку од 93 минути. Тоа значи дека од подвижната лента во текот на еден ден на секои 15 минути се симнувал нов автомобил.
Форд модел Т
Долг процес на изработка и високата Цена на автомобилите го прекинал Форд со претставување на автомобилот кој ќе ја промени авто-индустријата и начинот на кој луѓето патуваат. Скромниот модел Т познат како Тин Лизи. Автомобилот бил практичен и едноставен, но бил направен од издржлив материјал. Во првата година од производството на автомобилот Форд модел Т, продадени биле околу 10.000 примероци. Неговата епициклична преносливост на педалот значело дека лесно можеле да се менуваат брзините и поудобно возење, а поради ефикасниот мотор го засакале луѓето во градовите и надвор од нив. Најважно е тоа што Тин Лизи било возило со прифатлива цена од 825 долари, со оглед на неговите многу бенефиции. Тоа била просечната годишна плата на квалификуваниот работник. Форд Т се произведувал толку брзо, пак единствено црната боја можела на време да се исуши. Компанијата Форд ја користела само црната боја сè до 1926 година кога бил измислен лак во боја кој брзо се сушел. Вкупно било произведено околу 15.000.000 модели од Т, што го направило да биде најпродаваниот автомобил скоро 100 години.
Европски пазар
Генијалниот изум на Форд забрзо почнале да го усвојуваат и другите фабрики. Првата европска фабрика која го усвоила овој начин на производство на автомобили била Ситроен. Набргу Форд на европската територија отворил неколку фабрики поделени по цела Европа. Фабриките кои не го прифатиле овој вид на производство забрзо банкротирале. Автомобилската индустрија во тој период доживеала процут. Автомобилите биле се поевтини и помасовни, технологијата забрзано почнала да се развива и автомобилите напредувале со полна брзина.