cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хидроавион
Авиони со пливки
Хидроавионите со пливки обилно се конвенционални авиони кај кои тркалата или скиите се заменети со пливки кои им служат како пловило. Во однос на хидроавионите од групата „летечки чамци“ овие хидроавиони имаат, заради пливките и системо за нивно поврзување на авионот, значително поголем аеродинамички отпор што влијае како на смалување на брзината, така и на зголемување на потрошувачката на гориво, а со тоа и на смалување на досегот на авионот. Меѓутоа од гледна точка на производство и конструкција на авионите, многу е полесно и поевтино да се направи хидроавион со пливки во однос на останатите типови хидроавиони. Овој тип хидроавион денес вообичаено се применува за лесни туристички и патнички авиони, а во текот на историјата се користеле и како извидувачки, патролни, курирски па и борбени авиони (ловци, бомбардери и торпедни авиони).
Летечки чамци
Хидроавион од оваа класа има труп во облик на чамец (брод) кој му служи како пловило. Овие авиони обично на крилата имаат помошни пливки кои му овозможуваат попречна стабилност на вода. Овие летечки бродови особено биле развивани меѓу двете светски војни и биле најголеми авиони на светот, а се користеле за прекуморски патнички летови, бидејќи ги решавале проблемите на непостоење на соодветни аеродроми како и зголемена безбедно на прекуокеанските летови бидејќи можеле принудно да слетаат во случај на дефект на морската површина.
Хидропланери
Хидропланери се хидроавиони кај кои со специјална на конструкцијата на крилата или понтон под нив, при движење по водата се создава ефект познат под името аквапланинг (хидропланинг) кој им претставува ноќна мора на возачите на автомобили бидејќи појавата на аквапланинг на влажен асфалт меѓу патот и гумите на автомобилот предизвикува лизгање на автомобилите и е чест причинител на многу сообраќајни несреќи. Кај овие авиони искористен е позитивниот ефект од аквапланингот бидејќи појавата на аквапланинг во овој случај го смалува отпорот меѓу авионот и површината на водата така што авионите полесно полетуваат и побезбедно и поудобно слетуваат.
Историјат
На почетокот на дваесеттиот век кога се појавиле авионите за нивно користење била неопходна рамна површина доволно долга на неа авионите да можат да полетуваат и слетуваат (аеродром). Многу често се случувало да нема на располагање вакви површини, а во исто време на располагање стоеле идеално рамните и погодни, водени површини на реките, езерата и морињата, кои можат да се користат за таа намена. Така се дошло до развојот на хидроавионот кои наместо тркала или скии почнале да користат пливки или трупот им бил правен во облик на чамец (чунолик облик) кој служел за слетување и полетување на авионите на или од водената површина.
Првиот чекор во хидроавијацијата го направил францускиот проектант, градител и пилот Габриел Воазен (Gabriel Voisin), кој со својот двокрилен авион во јуни 1905 година на реката Сена во Париз прелетал 2.000 m на висина од 15 до 20 m. Првиот хидроавион го конструирал францускиот инженер Анри Фабр (Henri Fabre) и со него полета на 28.03.1910 година. Неговото летало наречено „канар“ (патор) имало три пливки, а го движел мотор Гном од 50 KS со потисна елиса. Грчкиот хидроавион „Астра хидроавион“ меѓу декември 1912 и јануари 10913 година бил првпат користен во воени цели за време на Балканската војна. Извидувајќи ги положбите на турската флота, грчкиот авион на висина од 1.200 m прелетал преку Дарданелите на 24.01.1913 година, фрлил четири бомби иако било пукано во него (безуспешно), после два саати лет слетал во морето во близина на островот Имброс.
Благодарени на големите водени пространства и нивната распространетост со појавата на хидроавионот дошло до зголемено користење на авијацијата како во воени така и во цивилни цели. Така во текот на Првата светска војна дошло до масовно користење хидроавиони, пред сè во воената морнарица. Сè поголем број воени бродови (крстосувачи и воени бродови) носеле по неколку хидроавиони кои полетувале од нив со исфрлање со помош на катапулт, а на враќање од борбената задача слетувале на морската површина во близина на бродот, па потоа со дигалка го кревале на бродската палуба. Хидроавионите тогаш имале трикратна улога: пред сè биле извидувачи за откривање на позициите на противничките бродови, служеле како бомбардери кога противничките бродови биле вон домет на бродската артилерија и на крајот служеле како лови за заштита на матичниот број од напади на противничките авиони.
На Источниот фронт, т.е. Црноморското боиште, тактиката на примена на хидроавионите била поинаква. На почетокот на војната во Русија од неколку помошни бродови биле направени носачи на хидроавиони кои многу ефикасно делувале на просторот околу влезот во Дарданелите од Црното Море. Секој носач носел 10 хидроавиони од руско производство Григорович М-5 и М-9 кои можеле да развијат брзина од 110 км/ч и да носат товар од 550 kg. Носачите на хидроавиони би дошле на безбедна далечина од целта, 15 до 20 км, ги спуштале авионите в море, тие оттаму полетувале на извршување на задачите и после извршената задача се враќале во близината на бродот и со дигалка биле подигани на палубата. На тој начин била неутрализирана германско-турската флота која влегла во Црното Море, било прекинато снабдување со камен јаглен на Цариград по морски пат и бомбардирани пристанишните постројки. Црноморската поморска хидроавијација во 1917 година учествувала во голема десантна операција на пристанишниот град Трапезунт. На овој начин примената на хидроавионите и нивните носачи го трасирале патот за примена на носачи на авиони кои полната афирмација ја доживеале во текот на Втората светска војна.
На Западното (Атлантското) и Средоземното боиште како течела војната и растела опасноста од подморницаподморници, хидроавионите со сè поголем успех се користеле за противподморничка борба.
Првото потопување на подморница од воздух било забележано во историјата на воздухопловството било забележано на 15 септември 1916 година на Јадранско МореЈадранското Море. Управувајќи со извидувачки хидроавион Лонер (герм. Lohner), на австроунгарското поморско воздухопловство, капетанот на корвета Димитрије Коњовиќ и подофицерот Валтер Железни на 1 септември 1916 година во близина на Бока Которска ја откриле француската подморница Франко (фр. Francault) и ја нападнале со бомби. Во тој напад подморницата била оштетена, нурнала, но морала повторно да излезе на површина. Бидејќи посадата ја напуштила подморницата, таа потонала. Коњовиќ и Железни слетале на површината на морето, зеле два офицери и ги однеле во морската база Кумбор во Бока Которска, а еден австроунгарски торпеден чамец ги спасил останатите 26 морнари. .
Меѓу двете светски војни, хидроавионите служеле за прелетување на океаните, така на 27 март 1919 година, хидроавионот на американската морнарица со кој управувал Алберт Рид го прелетал северниот Атлантик од Канада до Португалија преку Азорските Острови.
Први прелет на јужниот Атлантика го направиле пилотите на португалската морнарица Гаго Кутино и Сакадура Кабрал во 1922 година со авионот Фаиреј III-D MkII на релација Лисабон - Рио де Жанеиро.
Редовен прекуокеански авиособраќај бил отворен на 9 јуни 1939 година преку северниот Атлантик на линијата Њујорк - Саутхемптон. Линијата јае одржувала воздухопловната компанија Пан Америкен со хидроавионот Боинг „Јенки клипер".
Денес хидроавионите се користат за локален патнички сообраќај, авио-такси и туристички авиони за панорамски летови на островските земји како и на бреговите на земјите кои имаат лоша аеродромска инфраструктура, покрај тоа се користат за спасување на море како и противпожарни авиони за гасење на шумски пожари и пожари на непристапни терени заради својата добра особина што можат да полнат вода во текот на летот.
Хидроавијацијата на југословенските простори меѓу двете војни
Бидејќи на меѓународниот пазар често не можеле да се најдат потребните авиони под поволни услови, а и концепцијата на развојот на воздухопловството предвидувала развој на домашната индустрија на воздухоплови и сопствени конструкции на авиони, ПВ ѝ се обратило на домашната индустрија со барање за производство на хидроавиони. Така дошло до тоа првиот авион од сопствена конструкција, произведен во домашни фабрики на авиони на индустриски начин, бил школскиот хидроавион, летечкиот чамец Икарус ШМ, произведен 1924 година, a потоа сличен, поголем хидроавион крајбрежен извидувач Икарус ИО произведен 1925 година (конструкција на инж. Јосип Микл во фабриката Икарус од Нови Сад.
Кон крајот на 1927 и почетокот на 1928 година, Фабриката на аероплани и хидроавиони Змај од Земун на ПВ ѝ ги испорачало школските хидроавиони Арно HD-41H произведени по француска лиценца. Во периодот од 1928 до 1936 година, заради непостоење на јасна визија за развој, набавени биле неколку хидроавиони за тестирање. Така биле набавени англискиот Де Хевиланд DH.60 Мот; чехословачкиот Летов Š.16-d Šmolik; американскиот Флит Model 10, а од фабриката Змај биле набавени Физир Ф1М-Јупитер; хидро верзија на авионот Физир ФН со мотор WM 145KS и модифициран (со костур од челични цевки) Хајнкел He 8 кој бил изработен по германска лиценца.
По повеќегодишно експериментирање Поморското воздухопловство скоро во целост се определило за домашни хидроавиони, така што во периодот од 1937 до 1941 година освен извидувачот Дорние Do 22 сите хидроавиони биле набавени од домашните фабрики. Белградската фабрика на авиони Рогожарски во периодот од 1937 до 1941 година на Поморското воздухопловство на Кралството Југославија му ги испорачала следните хидроавиони: Рогожарски ПВТ-Х – школски хидроавион; Рогожарски СИМ-XII-Х – школски хидроплан и Рогожарски СИМ-XIV-Х – крајбрежен извдувач (прв домашен двомоторен борбен авион).
Денис Шефик
Приватен
Денис е роден во Белград. Неговиот татко Неша е роден во Косово, а мајка му Ружица од Бања Лука. Израснал во блок 63 и учел во основното училиште „Бранко Радичевиќ“ во блок 45.
Се оженил во 2003 година со Јелена и има син Давид и ќерка Нина.
Клупска кариера
Шефик почнал да тренира ватерполо на осум години во Црвена звезда кога тренер бил Ненад Василевски. Потоа направил мала пауза, а кога Василевски станал тренер на Партизан, подоцна тргна по него. Со црно-белите бил до 1995 година, кога се преселил во Бечеј. Подоцна бранел за Јадран од Херцег Нови, Етникос, Будва и Чивитавекија, а во два наврати се враќал во Партизан.
Во Црвена Ѕвезда дошол во 2012 година. Во јануари 2014 г. го постигнал победничкиот гол од својот гол во последната секунда од Купот на Србија и донел победа на Црвена звезда над Раднички.
Репрезентација
За селекциите на СРЈ, СЦГ и Србија одиграл 208 натпревари.
Прогласен е за најдобар голман на Европското првенство во Крањ. Во анкетата на дневниот спортски весник Спорт е прогласен за најдобар спортист во Србија и Црна Гора во 2004 година. На Олимписките игри во Атина, тој бил избран во идеалниот состав на првенството. Со скршен прст бранел на Светското првенство во Барселона во полуфиналето против Италија.
Освоиле три златни медали на ЕП - во 2001 година во Будимпешта, во 2003 година во Крањ и во 2006 година во Белград, како и злато на Светското првенство во Монтреал во 2005 година. Покрај тоа, тој ги освоил најблескавите медали во Светската лига во 2006 година во Атина и Џенова во 2008 година, како и на Светското првенство во Будимпешта во 2006 година. Тој освои сребрени медали на Светското првенство во Фукуока 2001 година, Олимписките игри 2004 во Атина и Европското првенство во 2008 година во Малага, како и двапати во Светската лига во 2004 година во Лонг Бич и во 2005 година во Белград. Големата колекција вклучува и бронзен медал од Светското првенство во Белград во 2002 година, Светското првенство во Барселона во 2003 година и Олимписките игри во 2008 година.
Шефик бил во центарот на вниманието на јавноста кога се натпреварувале на Олимпијадата во 2008 година. Тој се степал со соиграчот од репрезентацијата Александар Шапиќ, кој во таа прилика му ја скршил ногата. Шефик и Шапиќ по враќањето од Пекинг на прес-конференција објавиле дека се смириле.
Во 2010 година Шефик добил црногорски пасош и се согласил да игра за црногорската репрезентација. За Црна Гора, тој се натпреварувал на едно Европско и Светско првенство и на Олимписките игри во 2012 година. Шефик во интервју за Вечерње новости рекол дека направил грешка што се согласил да брани за Црна Гора и дека во тие две години деградирал се што создал со години.
Таблатура за тапани
Таблатурата за тапан, попозната како тапани таб, е форма на поедноставена нотација за перкусии, или таблатура на ударни инструменти. Наместо траење на нотите што обично се гледаат на партитури, таблатурата за тапан користи пропорционално хоризонтално поставување за да означи ритам и вертикално поставување на серија линии кои го претставуваат секој засебен дел од тапаните, со цел да се диференцира на кој треба да се удира. Таблатурите честопати ги отсликуваат шемите за тапаните.
Клуч или легенда
Бројот на линии во одредена таблатура ќе варира во зависност од бројот на различни тапани што се користат за време на одреден дел од музиката. Подолу е пример за базичен комплет тапани. CC| - Креш чинела --| HH| - Фус --| Rd| - Рајд чинела --| SN| - Добош | Т1| - Висок том --- | Т2| - Низок том --- | FT| - Тимпан ---| BD| - Бас-тапан --- | Hf/FH|-Hi-hat-w/foot|
Техники
Таблaтурата може да користи разни букви и симболи за да означи различни типови на чинели или други техники за тапан. Ова се таблатурните симболи кои претставуваат различни техники, иако овие можат да бидат различни:
Чинели
|-х-| Удар на чинела или фусот |-X-| Удар на фус или силен удар на креш |-о-| Отворен фус |-#-|(Фатете ја чинелата со рака откако ќе ја удрите) |-с-| |-в-| |-б-| Of ride |-х-| Притиснете го фусот со нога
Пример
Подолу е пример за ритам-шема карактеристична за популарна музика, вклучително и рок, претставена во стандардна нотација, а потоа и нејзината соодветна табулатура. B = Бас тапан HH = Фус S = Добош HH|x-x-x-x-x-x-x-x-|| S|o---o---|| B|о---о---|| 1 + 2 + 3 + 4 +
1733 во музиката
1733 година во музиката содржи некои значајни настани.
Усташи
Усташи – Хрватско револуционерно движење (на Ustaša – Hrvatski revolucionarni pokret) — хрватска ултранационалистичка, фашистичка и терористичка организација, изворно активна од 1930 до 1945 година. Пред Втората светска војна, движењето дејствувало како националистичка и терористичка организација за создавање независна хрватска држава, но по инвазијата на Југославија од Силите на Оската и прогласувањето на Независна Држава Хрватска (НДХ), протекторат на нацистичка Германија и фашистичка Италија, военото крило на организацијата било распоредено во Хрватското домобранство и усташката милиција (Ustaška vojnica).
Идеолошки, движењето е мешавина од хрватски национализам, римокатолицизам и фашизам. Било приврзаник на иредентистичкиот концепт Голема Хрватска, според кој хрватската држава треба да се протега до реката Дрина и да граничи со Белград. Движењето се борело за расно „чиста“ Хрватска, промовирајќи геноцид на српскиот, еврејскиот и ромскиот народ и прогон на антифашисти и хрватски и босански дисиденти. Усташите ги сметале Бошњаците за „Хрвати муслимани“, кои заедно со Хрватите католици се главни етнорелигиозни култури во Хрватска.
Припадниците на движењето се нарекувале усташи. Името потекнува од хрватскиот збор устати (ustati, востане), термин користен уште од 19 век како воен чин во хрватската кралска војска, но и како име за хрватски пешадиски полкови во Првата светска војна. Сличниот збор устаник (ustanik), изведен од устати, значи бунтовник, востаник. Првобитното име на движењето било Усташи – Хрватска револуционерна организација, скратеница УХРО (Ustaša – Hrvatska revolucionarna organizacija, UHRO), но по 1933 година зборот организација е заменет од зборот движење.
Магнолија (Битола)
„Магнолија“ — архитектонско обележје на Битола. Објектот е прогласен за значајно културно наследство на Македонија.
Местоположба
Се наоѓа на плоштадот Магнолија, со адреса на главната улица Широк Сокак бр.37.
Историја
Градбата била изградена во втората половина на 19 век како сопственост на битолскиот рентиер Икономов. Тој објектот му го дал под закуп на Австрискиот конзулат во градот. Од 1912 година, кога Битола влегла во составот на Србија, објектот почнал да се користи како станбен објект. Во 80-тите станува трговски објект и ресторан под името „Магнолија“, заради магнолијата која се наоѓала пред влезот.
Турје (Храстник)
Турје (словенечки: Turje) — населба во Општина Храстник во средна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Засавскиот статистички регион.
Полиса (Црешка)
Полиса — археолошко наоѓалиште во штипското село Црешка. Наоѓалиштето претставува некропола — тумули од железното време и средновековна црква со некропола. На 2 км јужно од селото и на околу 500 м источно од наоѓалиштето Исар има зарамнето плато на кое се наоѓаат 5 могили подигнати близу една до друга без особен ред. Сите се доста добро зачувани и со приближно исти димензии, односно, високи сè до 1.20 м и со пречник во основата до 16 м. На западниот крај на теренот се гледаат урнатини на мал објект, со насоченост исток-запад, а и околу нив монолитни покривни плочи од гробови.
Милош Богуновиќ
Милош Богуновиќ (роден на 10 јуни 1985 година) е професионален српски фудбалер кој настапува на позицијата напаѓач.
Почетна кариера
Откако ги поминал своите развојни и почетни години во локалните клубови Земун и Телеоптик, Богуновиќ својот прв официјален натпревар го имал во 2003 година за тимот на Срем од Јаково во Српската лига на Белград.Во зимскиот преден рок во 2006 година Богуновиќ преминал во првиот тим на екипата на Рад. Сепак, клубот на Рад во таа сезона доживеал испаѓање во второто лига на крајот на сезоната. Во следната сезона, Милош бил трет стрелец на тимот со осум првенствени гола, зад Филип Ѓорѓевиќ (16) и Брана Илиќ (9). И покрај одличните игри клубот на Рад во таа сезона не успеал да се врати назад во првата лига, бидејќи во плеј оф натпреварот со клубот на БСК Борча доживеал пораз. Во наредната 2008 година екипата на Рад сепак успеала да оствари влез во првата лига победувајќи го тимот на Сартид од Смедерево. Таа сезона Богуновиќ ја завршил сезоната како најдобар стрелец на клубот со 13 голови пред Брана Илиќ со 6 и Владимир Јованчиќ со 4.
Партизан
На 18 јуни 2008 година, Богуновиќ се преселил во екипата на Партизан, потпишувајќи четиригодишен договор. Својот прв натпревар за клубот го имал во второто квалификациско коло на УЕФА Лигата на шампионите 2008-09. Тоа било на 29 јули 2008 година, постигнувајќи го првиот гол во нерешениот натпревар од 1:1 на гостувањето кај екипата на Интер од Баку. На 13 август 2008 година, Богуновиќ постигнал гол во 14та минута во првиот натпревар од третото квалификациско коло против клубот на Фенербахче од Итанбул за водство на неговиот тим од 2:0. Подоцна постигнал уште еден неверојатен гол од далечина, кој на крајот бил поништен поради офсајд. Натпреварот на крајот завршил нерешено со 2:2. На 18 септември 2008 година, Богуновиќ го постигнал победничкиот гол во победата со 2:1 на гостински терен над екипата на Темишвар во првиот натпревар од првото коло на Купот на УЕФА 2008-09. Богуновиќ му помогнал на тимот од Белград да ја освои двојната круна во српското првенство.
Откако се вратил од позајмицата, Богуновиќ му помогнал на тимот на Партизан да се квалификува за групната фаза од Лигата на шампионите на УЕФА 2010-11, но не успеал да заигра на ниту еден натпревар од групната фаза односно во главното натпреварување. На крајот на сезоната неговиот клуб повторно ја освоил двојната круна во српското првенство.
Подоцнежна кариера
Во јули 2011 година, Богуновиќ потпишал двегодишен договор со новопечениот прволигаш во Суперлигата, тимот на Нови Пазар. Тој поминал две сезони во клубот, одиграл 48 лигашки настапи и постигнал шест гола. Во летото 2013 година, Богуновиќ по втор пат заминал во странство и овој пат се приклучил на тајландскиот клуб Бангкок Јунајтед.
Во почетокот на 2015 година, Богуновиќ се вратил во својата земја и му се приклучил на Суперлигашкиот клуб Долен Срем. Подоцна, во месец август, истата година се префрлил во клубот на Спартак од Суботица.
Репрезентација
Богуновиќ својот прв натпревар на репрезентативно ниво за екипата на Србија го имал на 14 декември 2008 година во пријателскиот дуел и пораз од 0:1 против репрезентацијата на Полска.
Стоилко Каимов
Животопис
Произлегува од сиромашно семејство. Завршил основно училиште во селото, а потоа се занимавал со земјоделство. За време на окупацијата бил мобилизиран во бугарската војска, каде останал извесно време. Во есента 1944 година бил пуштен на отсуство по што си дошол во родното село, дезертирајќи од бугарската војска тој и се приклучил на Шеснаесеттата македонска ударна бригада, со која храбро се борел против балистичките сили. Кон крајот на октомври 1944 година враќајки се од Кучевиште каде бил по лекови, паднал и загинал од сопствената пушка. Бил закопан на селските гробишта во Мирковци.
Куритиба
Куритиба, Curitiba (pron. или ) е престолнина на сојузната држава Парана, Бразил. Градот е најголем и најразвиен во јужен Бразил. Градот брои приближно 1,8 милиони (7-ми по големина во Бразил) и со четврт БДП во Бразил според БИГС.
неговата агломерација се состои од 26 општини со население од 3,5 милиони (БИГС проценка од 2006). Куритуба е важен културен, политички и економски центар. Градот лежи во котлина на на 932 метри нмв..
Бран европски емигранти почнале да доаѓаат по 1850, во главно Германци, Италијанци, Пољаци и Украици придонесувајки на културниот и економски развој на градот.
Моментално, само мал број странци емигрираат во Куритиба, претежно се од Блискиот Исток и Јужна Америка, но е значаен прирастот ос самиот Бразил.
Согукчешме Сокаги
Согукчешме Сокаги (турски: Soğukçeşme Sokağı; буквално: Улица на Студената Чешма) претставува една мала улица со историски куќи во Султанахмед, помеѓу музејот Аја Софија и Топкапи-сарај, во Истанбул, Турција. Слободна зонска улица била именувана по фонтаната која се наоѓа во паркот Ѓулхан.
Куритиба
Во куритуба се наоѓа Федерален Универзитет на Парана, прв во Бразил, основан 1913.
Согукчешме Сокаги
Улицата е составена од неколку дрвени, на два или три спрата куќи, кои датираат од османлискиот период на градот, односно кон крајот на 19 век и почетокот на XX век. Областа уште се нарекува и "Ayasofya Konakları" или Палатите кај Света Софија. Вкупно девет од овие куќи работат како хотели.
Куритиба
Име
Според една теорија "Curitiba" доаѓа од Тупи зборовите kurí tyba, „многу борје“ поради големиот број на Парана борја (Araucaria angustifolia), присутни во областа пред основањето на градот. Португалците кои основале село во 1693 му дале име "Vila da Nossa Senhora da Luz dos Pinhais". Името било сменето во "Curitiba" (Куритиба) во 1721-ва. Официјално станал град во 1812, со изговор на името Curityba (Куритиба на Бразилски португалски).
Согукчешме Сокаги
Како најпознат гост којшто престојувал во овој хотел била шпанската кралица Софија во пролетта на 2000 година, која престојувала четири ноќи.
Овде е и родното место на шестиот претседател на Турција, Фахри Корутурк (1903-1987). Во една од куќите се наоѓа и библиотеката Китаплиџи, која поседува повеќе од 10.000 книги.l
Куритиба
Клима
Топли бранови преку зима и студени бранови преку лето се вообичаени,и преку ден може да има големи разлики во температурата, тоа е типична одлика на суптропикот.
Климата на Куритиба е повлијаена исто така и од сувите воздушни маси којшто доминираат во овој дел на Бразил.
Растителност
Куритиба е сместена во вегетациската област наречена Araucaria moist, составена од степи, Araucaria шуми и други формации. Во локалната растителност сè уште има примероци на паранскиот бор (Araucaria angustifolia), којшто опстоил и покрај дејствијата на модерната цивилизација. Го има во приватни и јавни места, сега е заштитен со закон. Општинскиот секретаријат за околина одржува ботаничка градина и три зелени куќи за производство на 150,000 примероци на домородни и екзотични дрвови врсти.
Зелената област на градот е една од најголемите во Бразил. Растителноста на Куритиба се одликува со опстојувањето на виолетови и жолти ipês (Табебуја), правејќи го пејзажот спектакуларен за време на цутењето на крајот на зимата.
Релјеф
Градот зафаќа површина од 432.17 км2 во првата рамнина од Парана. Релјефот на градот е малку ридест. Просечното извисување е 934.6 m над морското ниво, варирајки поемѓу максимални и минимални вредности од 900m, апроксимирано.
Куритиба има топографија од слабо заобрени ридови, давајки и релативно регуларна физиогномија. Општината има просечно извисување од 934.6m над морското ниво, највисоката северна точка е 1021m, јужната 864m. Има Планиснки вериги и карпести образувања скоро насекаде околу градот, најмаркантни и најимпресивни се Serra do Mar (португалски за "Планиинска верига на Морето''"), сместена источно делејки ја рамнината од брегот на Парана.
Историја
Првите години од 16 век биле обележани со почетокот на војната за освојувања на Европејците против домородците во околината. Бран европски имигранти започнал по 1850. Во 1853 југот и југоистокот на Провинцијата Сао Паоло биле отцепени за формирање нанова провинција именувана како, Куритиба станала седиште на провинцијата.
Во XX век, посебно по 1950, населението на градот значајно се зголемило, Куритиба станал најбогат град во Бразил и пионер во урбанизација..
Уметност и разонода
Куритуба е прв град во Бразил со IMAX кино. Паладиом шопинг центрот е еден од најголемите во јужен Бразил.
Куритуба има доста театри. НАјголем и најважен е Гуаира.
Градски транспорт
Градскиот транспорт на куритуба создаде модел од автомобил кон патување со автобус. Засновано на патничка анкета од 1991-ва, било проценето дека така така ќе битат намалени доста меѓуврски и ќе се намали портошувачката на гориво за 27 милиони литри годишно. Околу 28 проценти од сегашните патници тогаш патувале со коли. Спореден со други 8 бразилски градови со блиска големина, Куритиба употребува третина помалки гориво, намалувајки ја така и загаденоста. Денес околу 1,100 Автобуси прават околу 12,500 патувања секојдневно, услужувајки повеќе од 1,3 милиони патници, 50 пати повеќе отколку пред 20 години. 80% проценти од патниците денес го користат експресниот или директниот автобуски систем..
Други полиси исто така придонесле за успехот на транзитниот систем.
Патишта
Придвижувањето со кола низ градот и околу него е отежнето поради бројните улици и сообракајните метежи. Ова го прави транспортнииот систем поатрактивен ако некој сака да стигне до негде. Денес градот има околу 140 трафичи радари (камери), создавајки поголем ред.
Меѓународниот аеродром
Меѓународен аеродром Алфонсо Пенаt е главен аеродром на Куритиба. Сместен е близу до градот Сао Жозе до Пињаис и сите комерцијални летови се оперираат от тука. На површина од 45 илјади квадратни метри, Аеродромот обслужува 3,5 милиони патници годишно.. (Small aircraft may also use the Bacacheri airport.) Интегриран е во транспортниот систем на Куритиба, со брзи автобуси.
Спорт
Куритуба овозможува на посетителите и жителите разни спортски активности. Има доста спортски клубови во градот. Поважни се:
Coritiba Foot Ball Club
Clube Atlético Paranaense
Paraná Clube Стадиони:
Предградија
Bairros (предградија) на Куритиба се географски дивизии на градот. Куритиба е поделена на 9 округа покривајки ги 75-те предградија на градот. Сите окрузи се услужувани од градскиот транспортен систем. Повеќето окрузи се создадени од на основа на колонијалните групи коишто емигрирале во Куритиба во втората половина на 19-от век.
Список на предградија:
Куп на велесаемските градови
Купот на велесаемските градови било меѓународно фудбалско натпреварување на клубовите од европските земји кое започнало да се игра во 1955 година, а пследното изданије на ова натпреварување е одиграно во сезоната 1970-71. Натпреварувањето е укинато во корист на ново настанатиот турнир тогаш Купот на УЕФА.
Историја
Иницијатор за настанувањето на ова натпреварување бил швајцарецот Томен, кој тогаш бил потпретседател на УЕФА. Во 1955 во Базел тој ги собрал претстевниците на 10-те европски велесаемски градови (Барселона, Базел, Бирмингем, Франкфурт, Копенхаген, Лозана, Лајпциг, Лондон, Милано и Загреб) и предложил организација на натпреварување на градските репрезентации.
Првото изданије е замислено како двегодишно натпреварување но се растегнало дури на три години. И следните две натпреварувања, 1958-60 и 1960-61, се одржани како градски видови, додека од сезоната 1961-62 Купот на велесаемските градови станува едносезонско клупско натпреварување во кое секој член на УЕФА имал право да испрати по три претставника. Бројот на учесници, конкуренцијата како и популарноста и угледот на натпреварувањето растеле од сезона во сезона. Во сезоната 1971-72 УЕФА менува одредени правила во турнирот и ова натпреварување преоѓа во Куп на УЕФА и станува натпреварување на УЕФА што не било случај со Купот на велесаемските градови. Поточно, Купот на велесаемските градови како натпреварување не било признато од УЕФА и не било Уефино натпреварување, па така и освоените титули не влегуваат и не се бројат како трофеи освоени во турнирите на УЕФА.
Гелцшталски мост
f1 Гелцшталскиот мост во округот Фогтланд во Саксонија е најголемиот камен мост направен од тули во светот. Вијадуктот со вкупно 98 лакови се смета за обележје наФогтланд.
Еден од најголемите предизвици за време на изградбата на железничката линија Лајпциг-Хоф, која се протега како Лајпциг преку Плауен и Хоф до Нирнберг било премостувањето на Гелцшката долина. Бидејќи саксонско-баварските железници располагале со малку пари, објавиле вест во сите големи германски весници дека оној што ќе изнајде евтин начин да го реши проблемот ќе добие награда од 1000 талири. Од 81 пристигнат предлог, никој не можел со статички пресметки да покаже дека нивното решение би можело да се справи со товарот на планираниот железнички сообраќај. Паричната награда затоа била поделена на четири предлози, но никој од нив не бил реализиран.
Шефот на комисијата што ги испитувала предлозите, професор Јохан Андреас Шуберт, потоа го искористил своето искуство со статички пресметки, особено во изградбата вијадуктот во Лојбниц во летото 1845 за да најде сопствено решение, притоа користејќи и замисли од испратените предлози. Поради ова, мостот станал првиот статички пресметан мост во светот. За изградбата како главен материјал била избрана тулата, што бил многу необичен избор за тоа време, но била брзо и евтино достапна во регионот. Поставувањето на камен-темелникот се одржало на 31 мај 1846 година.
По завршувањето и пуштањето во употреба на 15 јули 1851 мостот станал највисокиот железнички мост во светот.
Бамбарски јазик
Бамана (бамбара, бамананкан) е јазик на народот Бамана или Бамбара, кој се зборува главно во центарот на западниот дел на Република Мали. Има статус на национален јазик и е главен јазик за меѓународна комуникација во Мали. Припаѓа на јазичното семејство Манде (макросемејство „конго-кордофанско“).
Бројот на говорители на бамана како нивен мајчин јазик се проценува на 4 милиони луѓе. (од 2012 година), како на втор јазик - околу 10 милиони.
Бројот на превозници продолжува да расте.
Заедно со 12 други јазици во земјата, Бамана има статус на национален јазик во Мали. Бамана активно се учи на училиште, тоа е јазик на радио и телевизиско емитување. На Баман се објавени стотици книги од популарна-применета природа; Неодамна, фикцијата почна да се обликува. Широко се користи во религиозните традиции. Бамана е главниот трговски јазик во Мали и има постојан пораст во неговата употреба во различни области.
Дијалекти
Взаемната разбирливост помеѓу стандардниот бамана и некои локални дијалекти, како и меѓу локалните дијалекти, е тешка. Границите меѓу дијалектите често се нејасни.
Не постои општо прифатена лингвистичка класификација на баманските дијалекти. Тие може привремено да се групираат во следните групи:
западен (каарта, дијалект на Тамбакунда во Сенегал);
северна (беледугу, банамба, месекеле);
централен (џитуму, џамадугу, банинко, сегу);
јужна (чакадугу, келјадугу, јалакадугу, куруламини, банимониче, чемала, чендугу, шендугу, ганадугу);
источна (кала, курума, саро, дијалекти северозападно од Мопти);
југоисточен (зегедугу, бендугу, банинко, бакокан, ѓубре)
Киевски меѓународен филмски фестивал „Молодист“
Киевски меѓународен филмски фестивал „Молодист“ (Київський Міжнародний Кінофестиваль "Молодість") е меѓународен филмски фестивал кој се одржува секој октомври во Киев, Украина. Започнал во 1970 година како дводневен фестивал на филмови, снимен од студенти на Киевскиот државниот институт за театарска уметност, биле презентирани во таа година 33 филмови.
Во 2010 година, (фестивалот одамна ја имал изменето својата првобитна структура) биле презентирани 439 филмови, што го прави најголемиот филмски фестивал во Украина, со публика од 127.000 посетители. Претседател на фестивалот е Андреј Халпахчи.
Тој е единствениот филмски фестивал во Украина, акредитиран од ФИАПФ (од 1991 година). Припаѓа меѓу 26 специјализирани филмски фестивали за меѓународни натпревари.
Фестивалот е познат и по тоа што на него, за првпат биле промовирани идните познати филмски автори и продуценти : Фред Келемен, Том Тикер, Дани Бојл, Франсоа Озон, Андрас Монори, Илдик Ениди, Хера Попелар, Жак Одиар, [[Сергиј Маслобојчиков, Алексиј Балабанов, Дени Евстињеев, Стефан Долдри.
Некои од учесниците, за првпат претставени на овој фестивал, подоцна биле добитници на низа светски филмски награди: Златна палма на Бруно Думонт и Наградата  Оскар  на Алан Брлинер.
Старец (расказ на Мопасан)
„Старец“ (француски: Le Vieux) — расказ на францускиот писател Ги де Мопасан, првпат објавен на 6 јануари 1884 година.
Содржина
Во едно село, брачниот пар Шико ја очекува скорешната смрт на таткото на жената. Бидејќи во тек се земјоделските работи, тие одлучуваат предвреме да ги поканат селаните на погребот, очекувајќи дека старецот ќе умре наскоро. Меѓутоа, старецот не умира, а луѓето веќе пристигаат во нивната куќа и тие се принудени да се правдаат пред гостите. Додека гостите јадат колачи и да пијат ракија, старецот умира и така им олеснува на сите. Единствено, брачниот пар Шико е незадоволен поради направените трошоци.
Старавина
Старавина — село во Општина Новаци, во областа Мариово, во околината на градот Битола.
Хрватска банка за обнова и развој
Хрватска банка за обнова и развој (хрватски: Hrvatska banka, HBOR) претставува државна институција за осигурување и финансирање на извозот, како и поддршка на претприемништвото и економскиот развој, воопшто. Банката е во целосна државна сопственост.
Историја
Хрватската кредитна банка за обнова (HKBO) била основана во јуни 1992 година, а во декември 1995 година била преименувана во Хрватска банка за обнова и развој (HBOR). Хрватската банка за обнова и развој е во сопственост на Владата на Република Хрватска, со основачки капитал од 7 милијарди куни.
Старавина
Потекло и значење на името
Името на селото се поврзува со легенда според која тоа води потекло од големата распространетост на виновата лоза. Поради тоа, селото било познато по старите вина, односно село на „стари вина“, што се образило во Старавина.
Хрватска банка за обнова и развој
Цели на банката
Основната цел на Банката е дефиниран на следниов начин: „Преку кредитирање, осигурување на извозот од политички и комерцијални ризици, издавање гаранции и низ деловно советување, HBOR гради мостови помеѓу претприемничките идеи и нивното остварување, со цел зајакнување на конкурентноста на хрватската економија“. Поконкретно, целите на оваа јавна институција се дефинирани на следниов начин:
Старавина
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во битолскиот дел на областа Мариово, во крајниот источен дел на територијата на Општина Новаци. Со дел од атарот се допира со државната гранична линија со Грција. Селото е ридско, на надморска височина од 850 метри. Селото е оддалечено 52 километри од градот Битола, додека од општинското средиште Новаци е оддалечено 41 километар. Селото е поврзано со градот Битола преку регионалниот пат 1311.
Градешка Река, која поминува низ самото село, се смета за значајно геонаследство од сферата на хидрологијата. Реката извира на планината Ниџе, на чии падини се наоѓа и самото село.
Хрватска банка за обнова и развој
Финансиски активности
И во случајот на HBOR, кредитирањето на малите и средни претпријатија и поддршката на претприемништвото имаат висок приоритет. Кога е во прашање поддршката на малите и средни претпријатија и на претприемништвото, основните цели и принципи на работење на HBOR се многу слични со оние на другите јавни институции во оваа област. Имено, кредитите се даваат под многу поволни услови, нивната операционализација се врши преку селектирани комерцијални банки со кои HBOR склучува посебни договори, дел од кредитите се револвинг, а средствата се обезбедени од домашни и од меѓународни извори.
Старавина
Географија и местоположба
Во минатото, селото било составено од повеќе маала. Селото поседува автентична архитектура и бројни зачувани стари традиционални куќи.
Клима
Просечната годишна температура на воздухот во Старавина изнесува 12,4 °C, а просечните годишни врнежи 573 mm.
Хрватска банка за обнова и развој
Финансиски активности
Позначајните кредитни линии на оваа институција се:
Старавина
Историја
Во близина на селото се наоѓа тврдината Пешта, за која постојат докази дека постоела уште од времето на античките македонски кралеви. Тврдината најголема значајност стекнала за време на Мариовската буна, кога населението во Мариово пружило силен отпор на отоманската војска и во неколку наврати истата ја совладала. Сепак, обиколени од сите страни, востаниците се повлекле на тврдината. Тврдината доживеала бомбардирања за време на Првата светска војна, поради што денес е уништена и разрушена.
Селото Старавина било на самата фронтовска линија за време на Првата светска војна и може да се вброи меѓу најпогодените села во Мариово. Месното население најмногу настрадало, имајќи стапка на смртност над 50%, како и со тешки стопански последици по имотите.
Стопанство
Атарот е мошне голем и зафаќа простор од 60 км2. На него преовладуваат шумите на површина од 3.547 хектари, на пасиштата отпаѓаат 1357 хектари, а на обработливото земјиште отпаѓаат 1042 хектари. Во поново време, голем дел од обработливото земјиште поради некористење е претворено во пасишта.
Селото, во основа, има мешовита земјоделска функција.
Старавинци биле сточари и земјоделци, а особено се одгледувале овци и кози. Исто така, уште од 1930-тите години започнале да се користат шумите околу селото, поради што во селото бил сместен гатерот на Шумското стопанство „Кајмакчалан“.
Во Првата светска војна биле уништени сите стари лозја, по кои се верува и селото го добило своето име.
Население
Демографски статистики за селото Старавина во османлискиот период:
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Старавина живееле 590 жители, од кои 570 Македонци и 20 Роми. Според секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Старавина имало 560 Македонци, патријаршисти.
Трибор
Трибор — планински превој во јужниот дел на Македонија, кој се наоѓа на главниот срт на протегање на планината Козјак која има меридијански правец на протегање север-југ, а ги раздвојува прилепскиот и тиквешкиот предел на областа Мариово на запад и исток. Тој е еден од највисоките планински превои според својата надморска височина и на него постои стара калдрмисана подлога од редени камења и макадам, поради што е пристапен само за теренски возила и камиони за сеча на дрва, а исто така е посетуван и од велосипедисти бидејќи тој претставува највисока точка на патеката која се вози на настанот „Алшар - допри го сонцето“.
Старавина
Население
Од Старавина се иселил голем број од населението и тоа преминало од средно во сосема мало село, населено со македонско население. Така, селото во 1961 година имало 655 жители, а во 1994 година бројот се намалил на само 26 жители.
Според пописот од 2002 година, во селото Старавина живееле 23 жители, од кои 22 Македонци и 1 Србин.
Во 2008 година, според неофицијални податоци, селото имало 8 семејства со 18 жители, додека во 2018 година имало околу пет постојани жители.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 8 жители, сите Македонци.
Иселеништво
Од селото се иселил голем број од населението, а најмногу во градовите Битола, Скопје и Прилеп, во бројни битолски села, како и во прекуокеанските земји и во Европа.
Општествени установи
Училиштето било осумгодишно и било отворено во 1951 година во голема зграда. По наглото иселување од селото, училиштето било затворено во 1990-тите години.
Самоуправа и политика
Во век, Старавина било село во Мариовската нахија, во Прилепската каза на Отоманското Царство.
Селото влегува во рамките на големата Општина Новаци, која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било седиште на некогашната Општина Старавина.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Битола. Селото припаѓало на некогашната општина Мориово во периодот од 1955 до 1965 година.
Во периодот 1952-1955, селото било седиште на некогашната Општина Старавина, во која покрај селото Старавина, се наоѓале и селата Будимирци, Градешница, Групиште и Зовиќ. Општината Старавина постоела и во периодот 1950-1952 година.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 0175 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на објект на општината.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 18 гласачи. На локалните избори во 2021 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 18 гласачи.
Културни и природни знаменитости
Во минатото во селото постоела и црквата „Св. Никола“, која не била зографисана и денес е разрушена.
Култура и спорт
Во селото работело културно-уметничко друштво од 1950-тите до 1970-тите. Во тој период имало и спортско и рибиловно друштво, како и стрелачка дружина.
Селото е познато по приказната за Калеш Анѓа, мариовска девојка која и по цена на својот живот ја зачувала своја вера и не се предала на прилепскиот кадија. Сепак, на подмолен начин била заробена, а нејзиното спасување од домот на кадијата, било вовед во организирано востание против Отоманското Царство, односно Мариовската буна во 1564/65 година. Оваа легенда е овековечена и во истоимениот роман на Стале Попов, а нејзината куќа е обновена и претворена во спомен-куќа. За Калеш Анѓа посветена е и народната песна Ајде слушај, слушај калеш бре Анѓо.
Виртуелна средина
Виртуелна средина е мрежна апликација која му овозможува на корисникот да има интеракција како со компјутерската околина така и со работата на другите корисници. Примери на виртуелни средини се е-пошта, разговор, како и веб-засновани апликации за споделување документи. Едноставно кажано, тоа е вмрежен заеднички оперативен простор. Откако верноста на виртуелното опкружување е таква што „создава психолошка состојба во која поединецот се перципира себеси како да постои во виртуелната средина“ (Блашкович, 2002, стр. 129), тогаш виртуелното опкружување (ВЕ) напредуваше во царство на извонредни виртуелни средини (IVE).
Користена литература
Блашкович, Ј. (2002). Социјално влијание во потопните виртуелни средини. Во Р. Шредер (Ур.), Социјалниот живот на аватарите: присуство и интеракција во споделени виртуелни средини (стр. 127-145). Лондон: Спрингер.
Куп на шампиони 1967/68
Куп на шампиони 1967/68 — 13-то издание на Купот на шампионите, најсилното европско клупско фудбалско натпреварување. Финалето е одиграно на 29 мај 1968 на стадионот Вембли во Лондон. Во тој натпревар Манчестер Јунајтед ја победил Бенфика со резултат 4-1 по продолжетоци, додека во регуларниот тек резултатот завршил 1-1. Тоа било прва титула за Манчестер Јунајтед. Освоена е десет години по Минхенската авионска трагедија во која загинале осум фудбалери на Јунајтед.
Четвртфинале
1Јувентус се пласирал во полуфиналето поради победата во одлучувачкиот натпревар со 1-0, затоа што од четвртфиналето не важело правилото за гол во гости како во претходните кола.
Едина Ронај
Едина Марија Ронај ЧКДУ (родена во јануари 1943 година во Будимпешта, Унгарија) - британско-унгарска модна дизајнерка и поранешна глумица. Таа е ќерка на критичарот за храна Егон Ронеј и мајка на глумицата/писателка Шебах Ронај.
Во филмовите и телевизијата од 1960 година, бројните ТВ улоги на Ронеј биле „Одмаздници“, „ Без скривалиште“, „Посебен огранок“, „Прваците“, „ Рандал и Хопкирк (Починати) и „Џејсон Кинг“.
Таа се повлекла од глумата во средината на 1970-тите за да се зафати со моден дизајн, стручна за трикотажа; таа на крајот створила сопствено друштво во 1984 година. Ронај била почестена како Член на Кралското друштво на уметноста.
Оберопург
Оберопург (Oberoppurg) — општина во округот Зале-Орла, во сојузната покраина Тирингија, Германија.
Географија
Општината се наоѓа 2 километри јужно од долината на Орла помеѓу градовите Песнек и Нојштат на Орла.
Битскиот играч
Битскиот играч – документарен филм од 2019 година, снимен за обележување на стогодишнината (2016) од раѓањето на Клод Шенон, „таткото на теоријата на информации“. Филмот е во продукција и режија на Марк Левинсон, во соработка со Друштвото за теорија на информации ИЕЕЕ и фондацијата ИЕЕЕ.
Филмот бил премиерно прикажан на Светскиот научен фестивал во Њујорк на 29 мај и бил прикажан за многубројна публика на состанокот на ИЕЕЕ, друштво за теорија на информации во Вајл, Колорадо, на 19 јуни.
Прегледот во „Физиката денес“ го нарекува „не сосема документарен филм“ и „нов прекрасен филм“. Филмот бил прогласен за „најдобар во шоуто“ во изборот на Realscreen на меѓународниот пазар на телевизиски програми за 2019 година.
Спасен Каранфиловски
Спасен Станков Каранфиловски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Израснат е во земјоделско семејство. По завршувањето на основното училиште, се занимавал со земјоделство. На 1 јуни 1944 година стапил во Третата македонска ударна бригада. Бил учесник во повеќе борби против бугарскиот и германскиот фашистички окупатор. Учествувал во успешниот напад на бригадата на затворот во Идризово за ослободување на политичките затвореници, потоа во борбите против Германците и нивните транспортни возови на железничката линија Скопје - Велес. Кон крајот на октомври 1944 година, во една борба против балистите, на теренот покрај Треска, храбро загинал. Бил закопан на местото на загинувањето.
1732 во музиката
1732 година во музиката содржи некои значајни настани.