cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Петар Божиновски
Рани години
Петар Божиновски е роден на 15 јануари 1920 година во Битола. По завршувањето на основното училиште се запишал во Битолската гимназија. Но, поради големата немаштија на неговото семејство, принуден бил да ја напушти гимназијата и да се вработи, иако притајно се надевал дека неговите ќе можат некако да го издржат неговото школување. Првично се помирил со фактот дека го изучува кројачкиот занает и дека ќе има работа со тој занает, но подоцна увидел дека иако занаетот го изучувал, сепак немало многу работа. Подоцна се вработил во битолскиот монопол како тутунски работник. Иако не бил задоволен од таа работа, сепак подоцна му се допаднало другарувањето со работниците, особено неправдите и тешката состојба на работничката класа. Неговото сочувство и грижа за работниците многу брзо било забележано од останатите работници и токму поради тие сфаќања и ставови во рок од наредните две години откако се вработил во монополот бил примен во редовите на СКОЈ
Активизам
Сепак, на сите им било јасно дека наскоро требало да се започне вооружена борба против окупаторот. Така, Божиновски првично е дел од групата активисти кои прибираат оружје за Организацијата. Тие го складираат оружјето на неколку тајни пунктови. Оружје лесно се наоѓало, особено оружје кое било оставено од дезертерската војска.
По бугарската фашистичка окупација бил член на Воениот комитет на Битола. Во 1941 г. бил ангажиран во подготовките за вооружена борба и станал еден од иницијаторите и организаторите на Првиот битолски партизански одред „Пелистер", а подоцна станал борец и во Битолско-преспанскиот партизански одред „Даме Груев“. Организацијата решила Битолскиот партизански одред да излезе во пролетните месеци на 1942 година. Името на Петар Божиновски се слушнало до челните раководни лица за време на акцијата на Битолскиот партизански одред во селото Смилево, на Илинден 1942 година. На тој празник, бугарските окупаторски власти се собирале во Смилево да го чествуваат Илинден, како „бугарски празник“, но биле изненадени од ненадејниот напад од страна на партизаните. Заробен бил кметот на селото.
Четириесет дена по настанот на Илинден, на 18.8.1942 година, Битолско-преспанскиот партизански одред извршил напад на општината и полициската станица во село Кажани. За целите на оваа акција, Одредот бил поделен на три групи, од кои две групи биле забележани од страна на бугарските власти. Третата група, меѓу кои и Божиновски, води силни битки со бугарските власти, а во меѓувреме борците од другите две групи се повлекле. Ова била првата вистинска фронтална борба на неговиот Одред. Борбата била позиционирана и се свели на бранење на позициите. Овој настан и директен судир довело до преземање на големи мерки од страна на Бугарите да го уништат одредот. Следувале зачестени борби, а во една од нив Божиновски бил ранет. Закрепнувањето траело два месеца, по што Божиновски се вратил на терен и учествувал во нападот на железничката станица Српци на 15 ноември 1942 година. Нападот нанел поголеми загуби за Бугарите. Божиновски мошне добро се искаткнал како одлучен и храбар борец за време на оваа акција.
Во ноември 1942 година Божиновски добил задача да воспостави врска со Битолската партиска организација бидејќи мошне добро го знаел теренот. Сепак, додека навлегувал во Битола некој го прекажал на бугарските власти и го нападнале десетина полицајци, но сепак успеал да избега.
Јулиус Миделтун
Јулиус Олавус Миделтун (3 јули 1820 – 5 мај 1886 година) ― норвешки вајар и предавач. Најпознат е по неговите бисти и статуи.
Петар Божиновски
Активизам
За неговата храброст и самопрегор се дознало и во Главниот штаб на HOB и ПО на Македонија и тој бил повикан за курир во Штабот. Повеќепати се наоѓал во придружба на највисоки раководители на движењето во Македонија. Подоцна станал заменик-комесар на Седмата македонска бригада кога таа ја освојува караулата „Станков гроб“. Оваа акција била лично раководена од Божиновски. Подоцна тој учествувал во акции ширум Македонија, меѓу кои и пожестоките битки кај Ѓавато и Стремешево.
Јулиус Миделтун
Животопис
Миделтун е роден во Конгсберг во Бускеруд, Норвешка, Сојузот помеѓу Шведска и Норвешка. Тој бил син на Георг Миделтун (1779-1831) и Марен Маргрете Јоргенсен (1785-1829). Неговиот татко бил вработен во Кралската норвешка ковачница во Конгсберг. Како млад, тој учел да биде златар пред да се пресели во Копенхаген да учи кај Херман Вилхелм Бисен. После неговите десет години таму следеле осум години во Рим (1851-1856), по што се вратил во Норвешка.
Од 1869 година, па сè до неговата смрт во 1886 година, Миделтун предавал во Кралското училиште за цртање во Кристијанија (Тегнесколен и Кристијанија) кое сега е Норвешката национална академија за занаетчиска и уметничка индустрија во Осло. Меѓу неговите ученици биле Ерик Веренскиолд (1883), Луис Мо и Теодор Кителсен (1874), како и Едвард Мунк (1881) кој ја насликал познатата слика „Крик“.
Петар Божиновски
Активизам
По ослободувањето работи во Државниот секретаријат за внатрешни работи, со чин потполковник на ЈНА, а потоа во управата на царината. Починал на 26 септември 1970 година во Скопје, како помошник на генералниот директор на ПТТ Македонија.
За народен херој е прогласен на 2 август 1952 година.
LTE
LTE — кратенка којашто може да се однесува на:
Ерида (џуџеста планета)
Ерида (136199 Ерида, симбол: ) — најмасивната и втора по големина џуџеста планета во Сончевиот Систем. Станува збор за деветтото најмасивно тело за кое се знае дека е во орбита околу Сонцето. Измерено е дека пречникот изнесува 2326±12 км. Ерида е 27% помасивна од џуџестата планета Плутон, иако Плутон има малку поголема зафатнина. Масата на Ерида е околу 0,27% од масата на Земјата.
Бидејќи Ерида одпрвин изгледала поголема од Плутон, НАСА првично ја опишала како десеттата планета во Сончевиот Систем. Ова, како и шансите за откривање на други тела со слична големина, предизвикале Меѓународниот астрономски сојуз (МАС) за првпат да го дефинира поимот планета. Па така според дефиницијата на МАС донесена на 24 август 2006 година, Ерида е „џуџеста планета“, заедно со телата како што се Плутон, Церера, Хаумеја и Макемаке, со што се намалил бројот на 8 познати планети во Сонечвиот систем, истиот број пред откривањето на Плутон во 1930 година. Набљудувањата на ѕвездените прикривања на Ерида во 2010 година дале резултат дека пречникот изнесува 2326±12 км, сличен на Плутон. Откако вселенското летало Нови Хоризонти го измери пречникот на Плутон во јули 2015 година и истиот изнесувал 2372±4 км. па се утврдило дека Ерида има малку помал пречник од Плутон.
Откривање
Ерида е откриена од странна на екипата на Мајкл Браун, Чед Трухиљо и Дејвид Рабиновиц на 5 јануари 2005 година, од сликите снимени на 21 октомври 2003 година. Откривањето било потврдено на 29 јули 2005 година, во истиот ден кога е потврдено откривањето на и два дена подоцна од откривањето на, делумно поради случувањата кои подоцна прераснале во скандал поврзан со Хаумеја. Потрагата од страна на екипата систематски се одвивала неколку години како потрага по големи заднептунски тела во Сончевиот Систем и биле вклучени во откривањето и на други поголеми заднептунци, како што се 50000 Квавар, 90482 Орк и 90377 Седна.
Постојаните набљудувања на екипата биле собрани на 21 октомври 2003 година, користејќи го Шмидовиот телескоп „Семјуел Ошин“ во Паломарската опсерваторија во Калифорнија, но снимката на Ерида не била откриена во тој момент поради нејзиното бавно движење преку небесниот свод: автоматскиот пребарувач на слики на екипата ги отфрлал сите тела кои се движеле со брзина помала од 1,5 арксекунди на час за да го намалат бројот на лажни резултати. Кога била откриена Седна, таа се движела со брзина од 1,75 арксекунди на час, и поради тоа екипата ги препроверила нивните стари податоци со помала граница на аголното движење, пребарувајќи низ претходно отфрлените слики. Во јануари 2005 година, тие го забележале спорото движење на Ерида меѓу позадинските ѕвезди.
Последователни набљудувања биле извршени за да се направи првична проценка на орбитата на Ерида, што овозможило да се процени растојанието до телото. Екипата планирала да го одложи потврдувањето на своите откритија на Ерида и сè додека додека не биле извршени понатамошни набљудувања и пресметки, но го потврдиле постоењето на двете тела на 29 јули, кога било објавено откритието на уште едон големо заднептунско тело следено од нивна страна, односно,  тело за кое бил поврзан скандал поради откривањето од друга екипа на 27 јули во Шпанија.
Повеќето набљудувања објавени во октомври 2005 година покажале дека Ерида има месечина подоцна наречена Дисномија. Набљудувањата на орбитата на Дисномија им овозможила на научниците да ја определат масата на Ерида, чија вредност во 2007 изнесувала, поголема од таа на Плутон.
Име
Ерида е именувана според Ерида старогрчката божица на раздорот и кавгите. Името било доделено на 13 септември 2006 година по невообичаено долгиот период во кој телото било познато под привремената ознака , која била доделена веднаш од страна на МАС според нивните протоколи за именување на мали планети. Придавката од Ерида е Еридски.
Зина
Поради несигурнста дали новооткриеното тело ќе биде класифицирано како планета или мала планета, поради различните процедури за именување на овие различни видови на тела, одлуката за именување на телото морала да почека одлуката на МАС на 24 август 2006 година. Како резултат, во еден период телото било понато меѓу пошироката јавност како Зина.
„Зина“ било неформално име користено само меѓу екипата која го открила телото. Инспирација за името бил главниот карактер од телевизиската серија Зина: Принцезата воин. Екипата која го открила телото според изјавата на Браун го чувала прекарот „Зина“ за првото тело кое ќе биде откриено од нивна страна и ќе биде поголемо од Плутон. Според Браун,
"Го избравме името бидејќи започнуваше на буквата X (планета „X“), звучи митолошки (да, станува збор за ТВ митологија, но Плутон е именуван според лик од цртан филм, така?), и (овој дел е всушност вистина) работевме да има повеќе женски божества (пример Седна). Исто така, во тој период, ТВ серијата сè уште одела на телевизија, што покажува колку долго ние сме биле во потрага!"
„Ние претпоставивме [дека] вистинско име ќе дојде набрзо, [но] но процесот подзапре“, Мајк Браун во едно интервју изјавил,
"Ми се јави еден новинар од New York Times кој излезе дека е пријател на еден мој колега од колеџот, [и] јас бев послободен со него отколку кога станува збор за редовниот печат. Тој ме праша, „Кое е името кое го предложивте Вие момци?“ и јас му одговорив, „Па, јас нема да ви одговорам.“ Па тој рече, „Добро, како Вие момци ја нарекувате кога ја спомнувате разговарајќи меѓусебно?“... Колку што јас се сеќавам ова беше единствениот пат кога на некој од печатот и тогаш се рашири насекаде, што на некаков начин предизвика да се чувствувам лошо—како јас да го сакам името."
Избирањето на официјалното име
Според авторот на научни книги Говерт Шилинг, Браун првично сакал да го именува телото „Лила“, според индиската митологија која го опишувал космосот како исход од играта играна Брама. Името било многу слично со „Лиал“, името на новородената ќерка на Браун. Браун имал на ум да не го изнесува името во јавност сè додека не било официјално прифатено. Тој истото го стори и со Седна една година подоцна, и поради тоа беше под остра критика. Сепак, немаше противење на името Седна, постоело само нарушување на протоколот, и немало други конкурентски имиња предложени за Седна.
Тој ја навел адресата на неговата сопствена мрежна страница објавувајќи го откритето како /~mbrown/planetlila и по хаосот кој следел околу спорот околу откривањето на Хаумеја, заборавил да го смени. Наместо да разлути поголем број на колеги астрономи, тој едноставно изјавил дека мрежната страница била именувана според неговата ќерка и го отфрлил името „Лила“.
Браун исто така шпекулирал дека Персефона, сопругата на богот Плутон, ќе биде добро име за ланетата. Името било употребено неколкупати употребено во научната фантастика, и било добро прифатено од јавноста, победувајќи на анкета спроведена од списанието New Scientist („Зина“, и покрај тоа што било само прекар, било на четврто место). Ова не било можно откако телото било класифицирано како џуџеста планета, бидејќи веќе постои астероид со тоа име, 399 Персефона.
Со разрешувањето на спорот, екипата која го спровела откритието го избрала името Ерида на 6 септември 2006 година. На 13 септември 2006 година ова име било официјално прифатено од страна на МАС. Браун одлучил бидејќи телото за подолг период се сметало за планета, заслушувало име од старогрчката или римската митологија, како и останатите планети. Астероидите веќе во поголем дел ги имале заземено старогрчко-римските имиња. Ерида, која Браун ја опишал како негова омилена божица, за среќа не била употребена. Името на еден начин го опишува раздорот во астрономската заедница предизвикан од дебатата околу природата на телото и Плутон.
Класификација
Ерида е заднептунска џуџеста планета (плутоид). Нејзините орбитални особености особено ја категоризираат како објект од Расеаниот Диск или пак заднептунски објект кој бил „исфрлен“ од Кајперовиот Појас во подалечни и необични орбити следејќи ги гравитациони заемнодејства на Нептун додека се создавал Сончевиот Систем. Иако орбиталната накосеност на Ерида е невообичаена за објектите од Расеаниот Диск, теоретските модели укажуваат на тоа дека телата кои првично биле до внатрешниот раб на Кајперовиот Појас биле расеани во орбити со големи накосувања отколку телата во надворешниот појас. Телата од внатрешниот појас се очекува да бидат помасивни од телата во надворешниот појас, па така астрономите очекуваат да пронајдат повеќе тела со големина како онаа на Ерида во орбити со голема закосеност.
Бидејќи Ерида првично била сметана за поголема планета од Плутон, беше опишана како „десеттата планета“ од страна на НАСА и медиумите. Како резултат на несигурноста на нејзиниот статус, и поради долгата дебата за тоа дали Плутон треба да се смета за планета, МАС определи група на астрономи да осмисли прецизна дефиниција на поимот планета за да се разреши ова прашање. Оваа одлука беше објавена од страна од МАС како дефиниција за планета во Сончевиот Систем која била усвоена на 24 август 2006 година. Во овој период и Ерида и Плутон биле класифицирани како џуџести планети, поим кој е поразличен од дефиницијата на планета. Браун оттогаш изјавил дека ја одобрува оваа класификација. МАС последователно ја додала Ерида на својот каталог на мали планети, означувајќи ја како (136199) Ерида.
Орбита
Ерида има орбитален период од 558 години. Нејзината максимална можна далечина од Сонцето (афел) е 97.65 ае (астрономски единици), додека пак нејзината најблиска далечина од сонцето (перихел) е 37.91 ае. Ерида го достигнала перихелот помеѓу 1698 и 1699 година, афелот во 1977 година и ќе се врати во перихел во 2256 до 2258 година. Во моментот, Ерида и нејзината месечина претставуваат најдалечни објекти во Сончевиот Систем, по V774104 и со исклучок на кометите со долги периоди и вселенски сонди. Приближно 40 познати заднептунски објекти имаат поголема просечна орбитална далечина од оската од 67,7 ае на Ерида, од кои најзначајни се, и Седна.
Орбитата на Ерида е високо занесена и ја приближува планетата до 37,9 ае од Сонцето, што претставува типичен перихел на расеани објекти. Орбитата навлегува во онаа на Плутон, но не доаѓа до директен судир со Нептун (29,8-30,4 ае). Плутон пак, како и другите плутини, следи помалку накосена и занесена орбита, заштитена од орбиталната резонанса, може да премине преку орбитата на Нептун. Можно е Ерида е во резонантен однос со Нептун, кој изнесува 17:5, но за да се потврди ова потребни се дополнителни набљудувања за да се потврди оваа хипотеза. За разлика од осумте планети чии орбити се главно на истата рамнина со рамнината на Земјата, орбитата на Ерида е многу закосена: навалена е на агол од 44 степени на еклиптиката. За околу 800 години, Ерида ќе биде поблиску до Сонцето од Плутон (погледајте го графикот надесно).
Ерида моментално има привидна светлинска величина од 18,7, што ја прави доволно светла за да биде забележана со некои аматерски телескопи. Користејќи телескоп со отвор 200 mm на кој е монтирана CCD-камера може да се забележи Ерида, доколку условите се поволни. Причината поради која не била забележана порано е големата накосеност на нејзината орбита, повеќето потраги за поголеми тела надвор од Сончевиот Систем се претежно сконцентрирани на еклиптичката рамнина, каде што се наоѓаат и повеќето тела.
Поради големата закосеност на својата орбита, Ерида минува низ неколку соѕвездија од традиционалниот зодијак, моментално е во соѕвездието Кит. Во периодот од 1876 до 1929 била во соѕвездието Вајар, а во периодот од 1840 до 1875 била во соѕвездието Феникс. Во 2036 во соѕвездието Риби и ќе остане во ова соѕвездие сè до 2065 кога ќе биде во соѕвездието Овен. Ќе навлезе во северното небо минувајќи преку соѕвездието Персеј во 2128 година и во соѕвездието Жирафа (каде што ќе ја достигне својата најсеверна деклинација) во 2173 година.
Големина, маса и густина
Во 2005, пречникот на Ерида преку мерење изнесувал 2397±100 км, употребуавјќи слики од телескопот Хабл. Големината на едно тело е определена од неговата апсолутна величина (Н) и албедото (количеството на светлина кое се одбива од телото). На растојание од 97 ае, тело со пречник од 3000 км би имал аголна големина од 40 милиарксекунди, кое може да се измери со Хабл. Иако определувањето на големината на толку мали тела е на самата граница на способностите на телескопот, сложените техники за обработка на слики како деконвулација, може да се употребат за мерење на аголни големини со доста голема прецизност.
Ова значи дека Ерида би требало да има приближно иста големина со Плутон кој има пречник од околу 2372 км. Ова посочува дека албедото од 0,96, е повисоко од било кое големо тело во Сончевиот Систем со исклучок на Енкелад. Се шпекулира дека високото албедо е поради возобновувањето на површинските мразови, процес кој зависи од температурните разлики, кои настануваат заради екцентричната орбита на Ерида кога е поблиску или подалеку од Сонцето.
Во 2007, извршена е низа на набљудувања на најголемите заднептунски објекти со вселенскиот телескоп Спицер, дале проценка за пречникот на Ерида, чија вредност била проценета на 2600 +400/-200 км, проценките на Спицер и Хабл се преклопуваат во опсегот од 2400 до 2500 км, односно 4-8% поголем пречник од оној на Плутон. Астрономите се сомневаат дека оската на вртење на Ерида е насочена кон Сонцето, при што нејзината полусфера би била потопла од просечната вредност и би им дала повисоки вредности на инфрацрвените мерења. Па така исходот од прикривањето во 2010 во Чиле е во согласност со резултатот добиен од набљудувањата на Хабл во 2005 година.
Во ноември 2010 год, Ерида била предмет на една од најдалечните ѕвездени прикривања набљудувана од Земјата. Првичните податоци добиени од овој настан предизвикале сомнеж во веродостојноста на претходните проценки за нејзината големина. Екипите кои работеле ги објавиле конечните резултати добиени од набљудувањето од прикривањето во октомври 2011, со проценет пречник од 2326±6 км. Масата на Ерида може да се пресмета со многу поголема прецизност. Според моментално прифатениот период на Дисномија од 15,774 дена Ерида е 27% помасивна од Плутон. Ако се користат резултатите од прикривањето во 2011, тогаш Ерида има густина од 2,52±0,07 g/cm3, значително погуста од Плутон, што мора да значи дека е составена од карпести материјали.
Моделите на внатрешно загревање преку радиоактивен распад наведуваат дека е можно Ерида да има внатрешен океан со течна вода на границата помеѓу јадрото и обвивката.
Во јули 2015, по изминати десет години, период во кој Ерида се сметала за деветтото најголемо тело во орбита околу Сонцето, при премин со сликите од близина снимени од мисијата „Нови Хоризонти“ беа обезбедени попрецизни информации за определување на зафатнината на Плутон, при што се проценило дека неговата зафатнина е всушност поголема од зафатнината на Ерида.
Површина и атмосфера
Екипата за откривање со својата работа се надоврзала на првичното препознавање на Ерида преку спектроскопски набљудувања направени со 8 метарскиот телескоп Џемини Норт на Хаваи на 25 јануари 2005. Преку инфрацрвените зраци оддадени од телото кое се набљудувало, било откриено присуството на метански мраз, укажувајќи на сличности со површината на Плутон и месечината на Нептун, Тритон. . Поради недостиг на инструмент со кој би можело да се добијат детални снимки од површината на Ерида, таа сè уште е мистерија.
Поради нејзината екцентрична орбта, нејзината површинска температура се проценува дека варира помеѓу 30 и 56 К (-243,2 и -217,2 степени целзиусови).
За разлика од црвеникавата боја на Плутон и Тритон, Ерида е скоро целосно бела. Црвеникавата боја на Плутон се должи на присуството на толини на нејзината површина, каде што е затемнета површината па пониското албедо предизвикува појава на повисоки температури и испарување на наслагите на метан. За разлика, Ерида е доволно далку од Сонцето така што метанот може да кондензира на нејзината површина дури и на места каде што албедото е ниско. Рамномерната кондензација на метанот на површината ги намалува разликите на албедото и би ги покрила наслагите на црвени толини.
Иако Ерида може да биде и трипати подалеку од Сонцето од Плутон, таа се приближува доволно блиску за мразот на површината да започне да сублимира. Бидејќи метанот е високо реактивен, неговото присуство ни покажува дека Ерида отсекогаш била во далечните краишта на Сончевиот Систем каде што е доволно ладно за метанскиот мраз да може да опстои, или пак дека има внатрешен извор на метан за да го замени гасот кој излегува од атмосферата. За разлика од заднептунското тело, Хаумеја, каде што има пристуство на воден мраз но не и на метан.
Месечина
Во 2005, со помош на прилагодливата оптика на Кековиот телескоп екипа на астрономи извршила набљудувања на четирите најсветли заднептунски објекти (Плутон,, и Ерида), користејќи го новиот ѕвезден ласерски водич со систем на прилагодлива оптика. Сликите снимени на 10 септември покажале дека во орбитата околу Ерида, постои месечина. Бидејќи веќе прекарот „Зина“ бил во употреба за Ерида, екипата на Браун и дала прекар „Габриела“, десната рака на Зина, принцезата воин0 телевизиката серија. Кога Ерида го добила своето официјално име од МАС,Дисномија, по старогрчка божица на конфликтот која била ќерка на Ерида. Браун вели дека го одбрал името поради сличноста со името на неговата сопруга Дијана. Името го задржало првичното бледо сеќавање за старото име на Ерида, Зина.
Истражување
Пресметано е дека прелетувачката мисија до Ерида би траела 24,66 користејќи ја гравитација на Јупитер, при што поволни датуми на лансирање би биле на 3 април 2032 и 7 април 2044.
Педро Фернандес де Кеирос
Педро Фернандес де Кеирос (Pedro Fernández de Quirós) (1563–1614) бил португалски морепловец во служба на Шпанија. Најпознат е по неговите патувања за откривање на места во Тихиот Океан, особено патувањето на Алваро де Мендања де Неира во периодот од 1595 до 1596, и по експедицијата која што ја водел (1605-1606 година) која го преминала Тихиот Океан во потрага по Тера Австралис.
Биографија
Кеирос (или Кеирош како што се потпишувал) е роден во Евора, Португалија во 1563 година. Кеирос како млад човек стапил во служба на шпанската морнарица и станал искусен морепловец и навигатор.
Во април 1595 година, му се придружил како главен пилот на Алваро де Мендања де Неира на неговото патување за колонизација на Соломонските Острови. По смртта на Мендања во октомври 1595 година, Кеирос ја презел командата и го спасил единствениот преостанат брод од експедицијата, кој пристигнал на Филипините во февруари 1596 година.
Потрагата по Тера Австралис
Кеирос на Филипините останал осумнаесет месеци, по што во 1598 година, преку Мексико, се вратил во Шпанија. Откако се вратил во Шпанија, побарал од кралот Филип III да поддржи уште едно негово патување во Тихиот Океан, со надеж дека ќе најде голем јужен континент и да го прогласи за шпански. Кеирос, исто така, го посетил Рим во 1600 година, каде што ја добил поддршката од папата Климент VIII за понатамошни истражувања.
Во март 1603 година, на Кеирос му било дозволено да се врати во Перу за да организира друга експедиција, која требало да ја пронајде Тера Австралис, митската „голема јужна земја“ и да ја присвои за Шпанија и за Црквата. Кеирос во Западни Индии доживеал бродолом, но стигнал до Перу во март 1605 година. Групата на Кеирос од 160 мажи на три брода, Сан Педро и Сан Пабло (150 тони), Сан Педро (120 тони) и Лос Трес Рејес го напуштиле Каљао на 21 декември 1605 година.
Во јануари 1606 година, експедицијата стигнала до Островот Хендерсон и Островот Дуси, а потоа и до Ракаханга (Северни Кукови Острови) и Островите Буен Виахе (Бутаритари и Макински Острови) во денешната островска држава Кирибати. Исто така, можно е експедицијата да го здогледала Тахити и други острови во архипелагот Туамоту. Кеирос за малку ги промашил Маркиските Острови, како и Нов Зеланд, поради промената планираната маршрута.
Во мај 1606 година, експедицијата пристигнала до островите кои подоцна ќе се нарекуваат Нови Хебриди, а денес познати како независна држава Вануату. Кеирос застанал на голем остров за кој сметал дека е дел од јужниот континент и го нарекол Австралија дел Еспириту Санто. Овој остров сè уште се нарекува Еспириту Санто. Тој овде сакал да основа колонија, која ќе се вика Нов Ерусалим.
По шест недели, бродовите на Кеирос пловеле по морето за да го истражат крајбрежјето. Ноќта на 11 јуни 1606 година, Кеирос во Сан Педро и Сан Пабло се одвоил од другите бродови поради лоши временски услови и не можел (или барем така подоцна рекол) да се врати и да се укотви во Еспириту Санто. Всушност, екипажот се побунил, а неповолните временски услови им го овозможиле бегството. Капетанот на Сан Педро и Сан Пабло, Диего де Прадо, кој бил запознат со плановите на екипажот веќе се префрлил на бродот Торес, а истото го сторил и хирургот на експедицијата. Бродот на Кеирос потоа заминал за Акапулко во Мексико, каде што пристигнал во ноември 1606 година.
Две недели подоцна, неговиот поткомандант Луис Ваз де Торес, откако залудно го барал Кеирос, претпоставил дека Кеирос (или поточно екипажот на неговиот брод) решил да си замине, и го напуштил Еспириту Санто. Торес во мај 1607 година стигнал до Манила, (центарот на Шпанските Источни Индии), а попатно го нацртал јужното крајбрежје на Нова Гвинеја пловејќи низ теснецот меѓу Австралија и Нова Гвинеја што денес го носи неговото име. Торес не знаел колку бил блиску до северниот брег на Австралија - веднаш зад хоризонтот од неговата рута.
NGC 7764A/2
NGC 7764A/2 — елиптична галаксија во соѕвездието Феникс, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7764A/2 се споменува и како ESO 293-8, MCG -7-1-1, AM 2350-410, N 7764E in PGC.
Откривање
Објектот е откриен на 4 октомври 1836 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Тауресиум
Тауресиум (латински: Tauresium) — древен антички и средновековен (римски и византиски) град чиишто остатоци и рушевини од ѕидините се наоѓаат во наоѓалиштето Градиште над селото Таор, пред влезот во Таорската Клисура, а на 20 километри оддалеченост југоисточно од градот Скопје. Овој древен град е претпоставеното родно место на познатиот византиски цар Јустинијан I (483 - 565), што научно сè повеќе се потврдува во поново време.
Откритија
На ова археолошко наоѓалиште се регистрирани слоеви на три населби од различни историски периоди (бакарно време, доцноантички и средновековен период).
Доцноантичката тврдина припаѓа на категоријата кастели со триаголна основа на ѕидините, кули на аглите и еден челен бастион. Заедно со подѕидините и укрепените тераси таа опфаќа површина од 2,2 ха.
Во наоѓалиштето се откриени остатоци од водовод, доцноантичка некропола, дел од мермерна биста и монети емитувани од владетелите помеѓу IV и VI. Во близина на месната црква се наоѓаат столбови од ранохристијанска базилика.
Истражувања
Местоположбата на наоѓалиштето „Градиште“ – с. Таор се наоѓа на 20 км југоисточно од Скопје. За првпат е откриен пред повеќе од сто години од англискиот патописец Артур Еванс, кој на местото на античкиот град Скупи го препознал сè уште изгубениот град Јустинијана Прима, а во селото Таор – родното место на царот Јустинијан Први, Тауресиум. Во историската хронологија ова наоѓалиште се поврзува со големиот цар Јустинијан Први, најмногу според податоците изнесени од неговиот биограф Прокопиј. Според историографот Прокопиј тој се родил во местото наречено Taurisium, во близина на кастелот наречен Бадеријана. Населбата била разрушена во големиот земјотрес од 518 година, чиј епицентар бил на местото од денешно Скопје, во кој меѓу другите настрадало и античкото Скупи. Јустинијан Први за да му се оддолжи на своето родно место, го обновува и доградува. Во негова непосредна близина ја гради преубавата и волшебна Јустинијана Прима, како град-седиште на неговата Архиепископија Јустинијана Прима.
Проучувањата на теренот покажаа дека во Таор навистина постои тврдина, датирана од VI век, со 4 кули (тетрапиргија). Како што забележал Прокопиј, 6 км источно од Таор лежи крајпатен каструм крај селото Бадер со остатоци од IV-VI век. Можеби вистинското име му било Бадеријана, која Прокопиј ја посочил како најблизок патоказ. Важно е да се забележи дека имињата на селата Таор и Бадер се од предсловенско потекло, што укажува на тоа дека можно е да биле изведени токму од Taurisium и Baderiana. Дури во 2000 година започнуваат систематските ископувања водени од страна на Музеј на Град Скопје, а под раководство на археологот Киро Ристов. Првите истражувања на теренот евидентираа артефакти од раното бронзено време (кои се спорадични и без паралелен културен слој како контекст). Подоцна ќе биде откриен дел од бедемот кој ја обиколувал населбата. Вниманието досега го привлекуваат делови на две јавни градби, од кои поинтересна е втората, за која истражувачите сметаат дека претставува атриум. Атриумот наведува на помислата дека тука треба да се очекува постоење на поголем објект од јавен карактер. Ова зборува дека во периодот на доцната антика од IV-VI век, но и подоцна, населението на овие простори имало активен живот. За тоа сведочат големиот број на монети, накит, керамички садови, предмети од стакло за секојдневна употерба, остатоци од панцир, орудија, оружја и други артефакти.
Градба со колонада
Градбата се наоѓа на североисточната страна од населбата, во правец исток-запад, а за северниот и источниот ѕид бил искористен одбранбениот ѕид. Градбата има три простории со различни димензии и коридор со отворена колонада кон атриумот, а влезовите на сите три простории се од југ. Од подното ниво ѕидовите се зачувани околу 1 метар во височина, со широчина која исто така изнесува 1 метар, ѕидани со камен врзан со варов малтер. Трите простории имаат различни димензии, а на средината од сите три простории се поставени четвртести мермерни блокови со различни димензии, вкопани во подното ниво, кои имаат функција на бази.
Коридорот кој ги поврзува просториите е поставен од нивната предна страна, и претставува составен дел на атриумот. Во внатрешниот дел на атриумот е откриена мермерна пластика, што ја сочинуваат три столба со висина од 1,60 метри, две бази и три импост капители, сите без декорации. Археолошките истражувања покажале дека тие се дел од колонада на катната конструкција на градбата.
NGC 7764A/2
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7764A/2 е од видот E0/P. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 7764A/2 има привидни димензии од 0,4' х 0,4'.
Тауресиум
Градба со атриум
Оваа градба се наоѓа јужно од претходната, и иако се концептуална целина, во основа се две одвоени и посебно градени објекти. Се состои од атриумски простор и три простории со различни големини. Сидовите се градени од делкан камен, врзан со квалитетен варов малтер. Има неправилна трапезоидна форма во правец север-југ, и сите страни се со различни димензии. Атриумот се наоѓа во централниот дел од градбата. Подот на атриумот бил поплочен со градежна тула.
Во текот на втората половина на VI век се случиле големи разурнувања. Археолошките истражувања потврдиле дека подоцнежните интервенции на овој простор се случиле кон крајот на VI век и почеток на VII век, со што просторот бил пренаменет за други потреби. Така, во неговиот југоисточен дел била изградена фурна со печка за печење леб, атриумските отвори на западниот и јужниот ѕид биле затворени со ѕид од камен врзан со кал, а на северната страна бил изграден масивен ѕид со скалила за пристап на одбранбениот ѕид.
Куќа 1
Оваа градба се наоѓа западно од градбата со атриум, оддалечена на 1,10 метри, ориентирана во правец исток-запад. Во внатрешниот простор се откриени фрагменти од керамички садови, претежно кујнска керамика, фрагменти од складишни садови, предмети за секојдневна употреба, монети и друго. Наодите укажуваат дека куќата егзистирала од IV век до крајот на VI век.
NGC 7764A/2
Други поделби
Проучување на NGC 7764A/2 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 72769. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 386; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8018. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Тауресиум
Куќа 2
Оваа куќа се наоѓа западно од градбата со атриум, и во неа се откриени мал број фрагменти од кермаички садови и метални предмети. Подот е премачкан со светложолта прочистена глина, поставена врз цврсто набиена чакалеста земја, која служела како основа. Куќата била активна во периодот од IV век до VI век.
Куќа 3
И оваа куќа се наоѓа западно од градбата со атриум, поставена во правец север-југ. Во средината има преграден ѕид што ја дели на две простории. Подот е премачкан со светложолта прочистена глина, поставена врз цврсто набиена чакалеста земја. Во куќата се откриени мал број на фрагменти од керамички садови, монети и други наоди, кои укажуваат дека куќата била активна во периодот од IV век до крајот на VI век.
Куќа 4
Се наоѓа југоисточно од Куќа 2, и афаќа неправилна, речиси трапезоидна основа. Ѕидовите се градени од кршен камен врзан со кал. Во оваа куќа се пронајдени фрагменти од керамички садови, кантари и тегови за кантари, железен крст и други метални наоди, како и мало депо од монети што потекнуваат од крајот на VI век.
Куќа 5
Ова е подоцнежна фаза на Куќата 4, доградена од јужната страна, односно се работи за иста куќа, во две фази на градба. Влезот е мошне широк и веројатно се затворал со двокрилна врата, и се претпоставува дека служела како просторија за добиток или помошна просторија. Во неа се откриени фрагменти од керамички садови, монети, кантар со тегови, алат за земјоделска активност, сите датирани од периодот од IV-VI век. Веднаш до влезот на просторијата е откриена отпадна јама, во која се откриени животински коски и железни клинци.
Куќа 6
Се наоѓа јужно од Куќа 5, ориентирана во правец север-југ, со правоаголна основа. Има две простории од кои јужната е од подоцнежен период. Во внатрешноста на куќата е откриен градежен шут, претежно составен од урнатата градежна конструкција, која по опожарување се урнала, потоа градежен камен и светложолта компактна глинеста земја. Во северната просторија се откриени огниште со оџак и складиштен сад северно од него, но во фрагментирана состојба. Најкарактеристични наоди од оваа куќа се неколку мали ножеви, оловни тегови за кантар, срп, дваесеттина различни по големина јадици, и друго.
Куќа 7
Се наоѓа јужно од влезот на Кулата 2 од одбранбениот ѕид, и се состои од две независни простории. Во југозападниот агол на куќата се откриени два складишни сада (питоси), вкопани во подното ниво, потоа откриени се фрагменти од керамички садови, монети и друго, што укажува дека куќата била во активна состојба во периодот од 4 до 6 или почеток на VII век.
Куќа 8
Се наоѓа северно од Куќата 7, има една просторија и ходник поставен на западната страна. На североисточниот агол од куќата е откриен складиштен сад, а на јужната половина, огниште со големо количество пепел.
Одбранбен ѕид
Одбранбениот ѕид е откриен во должина од 70 метри од источната и 5 метри од северната страна, со широчина од 1,60 метри. Граден е од крупен делкан камен и масивна лизага, а средишниот дел е полнетица од поситен камен врзан со варов малтер. На североисточниот агол е откриена одбранбена кула со правоаголна форма, од каде ѕидот продолжува кон југ, се искачува на северната тераса од акрополот, и завршува на највисоката и најдоминантна точка соединувајќи се со западниот одбранбен ѕид во силна кула - Бастион. На околу 22 метри јужно од аголната кула, во самиот бедем е откриен влез во населбата, широк 1,70 метри, на кој веројатно имало дрвена врата. Во влезот е откриена надгробна мермерна стела.
ОУ „Реџо Рушит“ - Зајас
Реџо Рушит  — основно училиште во Зајас, Општина Кичево.
Embraer
Embraer S.A. (англиски Embraer S.A.) е бразилска авиоиндустриска компанија основана во 1969 година. Нејзиното седиште се наоѓа во градот Сао Хозе дос Кампос.
Поранешни
Embraer Legacy 600 series
Трки со двоколки
Трките со двоколки (ἁρματοδρομία/armatodromia, ludi circenses), бил еден од најпопуларните спортови во Стара Грција, Античка Македонија, Стариот Рим, и во Византија. Трките биле опасни и за возачите и за коњите, и често завршувале со смрт, но предизвикувале воодушевување кај публиката поради својата драматичност.
Навивачките групи на Зелените и Сините во Византија биле толку влијателни, што и императорите во Византија понекогаш припаѓале на некоја од групите, или пак барале нивна политичка поддршка за да дојдат на власт, како на пример императорот Фокас во 602. година.
Лунштет
Лунштет (Luhnstedt) — општина во округот Рендсбург-Екернферде, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
NGC 5337
NGC 5337 — спирална галаксија во соѕвездието Ловечки Кучиња, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5337 се споменува и како UGC 8789, MCG 7-29-4, CGCG 219-12.
Откривање
Телото е откриено на 14 јануари 1788 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5337 е од видот S?. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,7 m/лм2. NGC 5337 има привидни димензии од 1,7' х 0,8'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 52 м 23 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +39° 41' 17"". Положбениот агол на објектот е во износ од 20°.
Други поделби
Проучување на NGC 5337 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 49275. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 76; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3027. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1386.
1020
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6528 и 6529 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5770 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4780 и 4781 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1773.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1020 година се протега во 3656 и 3657, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3716 и 3717 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1563. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 410 и 411 исламска година.
Република Лука
Република Лука (италијански: Serenissima Repubblica Lucense) — историска држава во Италија, која постоела од 1160 до 1805 година во средна Италија. Нејзината територија се протегала надвор од градот Лука, стигнувајќи до околните села во северозападниот дел на денешниот регион Тоскана, до границите со Емилија-Ромања и Лигурија.
Република Лука остана независнала до 1799 година. Подоцна државата продолжи да постои, но била, де факто, зависна од Наполеонска Франција и официјално престанала да постои во 1805 година, кога била трансформирана во Кнежевството Лука и Пјомбино.
Елевиш
Елевиш или Елеово (Λεβαία, Левеја; до 1988 г. Λακκιά, Лакија; до 1926 г. Έλλεβη, Елеви ) — село во Леринско, Егејска Македонија, денес во општината Суровичево на Леринскиот округ во областа Западна Македонија, Грција. Населението брои 919 жители (2011). Сè до 1920-тите било населено со Турци.
Географија
Селото е сместено во котлината Сариѓол, 2 км северно од Чалџиево и 6 км југоисточно од Суровичево.
Во Ооманското Царство
Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека 1873 Елевиш (Elevich) е село во Џумалиската каза со 20 домаќинства и 48 жители Македонци, што најверојатно е погрешно.
Во 1889 г. хрватскиот етнограф Стефан Верковиќ напишал за Елевиш:
Во Грција
По Балканските војни во 1913 г. селото е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Истата 1913 г. селото броело 779 жители, кои во 1920 г. нараснале на 986. Во 1920-тите по сила на Лозанскиот договор жителите се иселени во Турција, а на нивно место властите довеле грчки колонисти, претежно од Понд, Тракија и Мала Азија.
Стопанство
Во селото се одгледува жито, леќа, и грозје, а делумно е застапено и говедарството.
Илмтал-Вински Пат (општинска заедница)
Илмтал-Вински Пат (Ilmtal-Weinstraße) — поранешна општинска заедница во округот Вајмар, во Тирингија, Германија. Седиштето на општинската заедница било во Пфифелбах. Била распуштена на 31 декември 2013 и целосно била вклучена во новата истоимена општина.
Општинската заедница Илмтал-Вински Пат се состоела од следниве општини:
Anemone
Anemone е тревни тревни видови на цветни растенија од семејството. Тоа е повеќегодишно растение кое расте 30 - 80 cm високи, цветаат од мај до јули, цветовите се бели или зеленикаво-бели. По цветањето, плодовите се добиваат во густи заоблени шилци во облик на напрсток 15 - 35 mm долги и 12 милиметри широк. Кога плодовите, наречени ахени, се зрели, тие имаат сивобела боја, густо волнени стилови, кои им овозможуваат да се дуваат на ветрот. Структурата на листот е искривена до половина на стеблото и се чини дека секој поединечен лист е длабоко исечен. Роден е од источна Северна Америка, каде што расте во суви или отворени шуми.
Вообичаените имиња вклучуваат висока анемона, напрсток-трева и ролна трева. Иако ова растение понекогаш се нарекува и „тепа“, му недостига карактеристична навика за вртење. Овошјето наликува на трева по тоа што се распрснува од ветер и се ротира, необичен механизам на растурање на семето.
Anemone, исто така, го добила заедничкото име поради нејзината песта која личи на облик на напрсток. Ова растение е многу издржливо на различни временски услови, почнувајќи од дел од сенка до сонце и е отпорно на суша и студ. Претпочита кисели почви, но толерира варење, што го прави одличен за градини.
Црква „Св. Константин и Елена“ - Негрево
Свети Константин и Елена — главна селска црква во малешевското село Негрево. Црквата се наоѓа во јужниот дел од селото.
Историја
Според натписот над влезната врата, црквата била изградена во 1858 година.
Архитектура
Градбата на црквата има правоаголна основа, со полукружна апсида во западниот дел. Од западната и јужната страна е доградена припрата, којашто е пониска од црквата и е придржувана од дрвени столбови. Влезот на црквата е од западната страна, а спореден влез има и од јужната страна. Над главниот влез има натпис на којшто се испишани 1858 година и имињата на мајсторите. На јужната страна има пет прозорци коишто се во висина над припратата. Прозорец има и на источниот ѕид, во висина над апсидата. Фасадата на црквата е обоена во целост е обоена во светло-кафеникава боја. Внатрешноста на црквата е несредена.
Камбанаријата има квадратна основа и е прилепена до западниот ѕид, непосредно од левата страна на главниот влез од цркварта. Таа е изградена од тули и е покриена со пирамидален лимен кров над кој има крст. На секоја страна во нејзиниот горен дел има по еден отворен прозорец. Црквата е оградена со камена ограда.
Награда „11 Октомври“
Државната награда „11 Октомври” е награда од високо ниво на Република Македонија која традиционално се доделува на Денот на востанието на Република Македонија (11 октомври). Со неа се оддава највисоко признание за животно дело во областа на науката, уметноста, стопанството и во другите дејности од јавен интерес.