cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Колонизација на вселената
Право и владеење
Развојот на меѓународното вселенско право се вртело многу околу дефинирањето на вселената како заедничко наследство на човештвото. Големата повелба на вселената претставена од Вилијам А. Хајман во 1966 година ја поставило вселената експлицитно не како terra nullius туку како res communis, што последователно влијаело на работата на Комитетот на Обединетите нации за мирно користење на вселената.
Опстанок на човечката цивилизација
Примарниот аргумент кој повикува на вселенска колонизација е долгорочниот опстанок на човечката цивилизација и копнениот живот. Со развивање на алтернативни места надвор од Земјата, видовите на планетата, вклучително и луѓето, би можеле да живеат во случај на природни катастрофи или катастрофи предизвикани од човекот на нашата планета.
Во два наврати, теоретскиот физичар и космолог Стивен Хокинг се залагал за вселенска колонизација како средство за спас на човештвото. Во 2001 година, Хокинг предвидел дека човечката раса ќе исчезне во следните илјада години, освен ако не се воспостават колонии во вселената. Во 2010 година, тој изјавил дека човештвото се соочува со две опции: или ќе се колонизира вселената во следните двесте години или луѓето ќе се соочат со долгорочна перспектива на истребување.
Во 2005 година, тогашниот администратор на НАСА, Мајкл Грифин, ја идентификувал вселенската колонизација како крајна цел на тековните програми за вселенски летови, велејќи:"целта не е само научно истражување;... туку е и проширување на опсегот на човечкото живеалиште надвор од Земјата во Сончевиот Систем како што одиме напред со времето;... На долг рок видот од една планета нема да преживее ;... Ако ние луѓето сакаме да преживееме стотици илјади милиони години, на крајот мора да населиме други планети. Сега, денес технологијата е таква што ова е едвај замисливо. Ние сме во повој;... Зборувам за тоа како ден, не знам кога е тој ден, но ќе има повеќе човечки суштества кои живеат надвор од Земјата отколку на неа. Можеби имаме луѓе кои живеат на Месечината. Можеби имаме луѓе кои живеат на месечините на Јупитер и другите планети. Можеби имаме луѓе кои создаваат живеалишта на астероиди;... Знам дека луѓето ќе го колонизираат Сончевиот Систем и еден ден ќе го надминат."Луис Хали, поранешен член на Стејт Департментот на Соединетите Американски Држави, напишал во Форин Аферс (лето 1980 година) дека колонизацијата на вселената ќе го заштити човештвото во случај на глобална јадрена војна. Физичарот Пол Дејвис, исто така, го поддржува ставот дека ако планетарна катастрофа го загрози опстанокот на човечкиот вид на Земјата, самодоволната колонизација може да ја врати човечката цивилизација. Авторот и новинар Вилијам Е. Бароус и биохемичарот Роберт Шапиро предложиле приватен проект, Сојуз за спасување на цивилизацијата, со цел да се воспостави „ резервна копија“ на човечката цивилизација надвор од Земјата.
Врз основа на неговиот Коперников принцип, Џ. Ричард Гот проценил дека човечката раса би можела да преживее уште 7,8 милиони години, но веројатно нема да ги колонизира другите планети. Сепак, тој изразил надеж дека ќе се докаже дека е погрешен, бидејќи „колонизирањето на други светови е нашата најдобра шанса да ги заштитиме нашите облози и да ги подобриме изгледите за опстанок на нашиот вид“.
Во теоретска студија од 2019 година, група истражувачи размислувале за долгорочната траекторија на човечката цивилизација. Се тврди дека поради ограниченоста на Земјата, како и ограниченото времетраење на Сончевиот Систем, опстанокот на човештвото во далечната иднина многу веројатно ќе бара обемна вселенска колонизација. Оваа „астрономска траекторија“ на човештвото, како што се нарекува, може да дојде во четири чекори: Првиот чекор, многу вселенски колонии би можеле да се основаат на различни места погодни за живеење - било да е тоа во вселената или на небесни тела далеку од планетата земја - и дозволено е да останат зависни од поддршката од земјата за почеток. Втор чекор, овие колонии би можеле постепено да станат самодоволни, овозможувајќи им да преживеат ако или кога мајката цивилизација на земјата пропадне или умре. Трет чекор, колониите би можеле сами да го развијат и да го прошират своето живеалиште на нивните вселенски станици или небесни тела, на пример преку тераформирање. Четвртиот чекор, колониите би можеле да се самореплицираат и да основаат нови колонии понатаму во вселената, процес кој потоа може да се повтори и да продолжи со експоненцијална брзина низ космосот. Сепак, оваа астрономска траекторија можеби нема да биде трајна, бидејќи најверојатно ќе биде прекината и на крајот ќе опадне поради исцрпување на ресурсите или затегнување на конкуренцијата помеѓу различните човечки фракции, што ќе доведе до некое сценарио за „војни на ѕвездите“. Во многу далечна иднина, во секој случај се очекува човештвото да исчезне, бидејќи ниту една цивилизација - без разлика дали е човечка или вонземска - никогаш нема да го надживее ограниченото времетраење на самиот космос.
Огромни ресурси во вселената
Ресурсите во вселената, и во материјали и во енергија, се огромни. Само Сончевиот Систем има, според различни проценки, доволно материјал и енергија за поддршка од неколку илјади до преку милијарда пати повеќе од сегашната човечка популација на Земјата, главно од самото Сонце.
Ископувањето астероиди исто така ќе биде клучно во вселенската колонизација. Во астероидите лесно може да се најдат вода и материјали за изработка на структури и заштита. Наместо повторно снабдување на Земјата, треба да се воспостават станици за рударство и гориво на астероидите за да се олесни подоброто патување во вселената. Оптичко рударство е терминот што НАСА го користи за да опише извлекување материјали од астероиди. НАСА верува дека со користење на погонско гориво добиено од астероиди за истражување до Месечината, Марс и пошироко, ќе се заштедат 100 милијарди долари. Ако финансирањето и технологијата дојдат порано од проценетото, ископувањето астероиди може да биде можно во рок од една деценија.
Иако некои ставки од горенаведените инфраструктурни барања веќе можат лесно да се произведуваат на Земјата и затоа не би биле многу вредни како трговски артикли (кислород, вода, руди од основни метали, силикати, итн.), другите предмети со висока вредност се пообилни, полесно произведени, со повисок квалитет, или може да се произведуваат само во вселената. Тие би обезбедиле (долгорочно) многу висок поврат на почетната инвестиција во вселенската инфраструктура.
Некои од овие трговски стоки со висока вредност вклучуваат благородни метали, скапоцени камења, енергија, сончеви ќелии, топчести лежишта, полупроводници, и фармацевтски производи.
Ископувањето и екстракцијата на метали од мал астероид со големина од 3554 Amun или (6178) 1986 DA, и двата мали астероиди блиску до Земјата, би добило 30 пати повеќе метал отколку што луѓето ископале низ историјата. Метален астероид со оваа големина би бил вреден приближно 20 трилиони американски долари по пазарни цени
Главните пречки за комерцијална експлоатација на овие ресурси се многу високата цена на почетната инвестиција, многу долгиот период потребен за очекуваниот поврат на тие инвестиции (Проектот Ерос планира 50-годишен развој), и фактот дека потфатот никогаш претходно не бил спроведен - високоризичната природа на инвестицијата.
Проширување со помалку негативни последици
Ширењето на луѓето и технолошкиот напредок обично резултирале со некаква форма на уништување на животната средина и уништување на екосистемите и нивниот придружник на дивиот свет. Во минатото, ширењето често доаѓало на сметка на раселување на многу домородни народи, како резултат на третманот на овие народи кои често доведувале и до геноцид. Бидејќи вселената нема познат живот, ова не мора да биде последица, како што истакнале некои поборници за вселенско населување. Сепак, на некои тела на Сончевиот Систем, постои потенцијал за постоечки природни форми на живот и затоа негативните последици од вселенската колонизација не можат да се отфрлат.
Во контрааргументите се наведува дека менувањето само на локацијата, но не и логиката на експлоатација нема да создаде поодржлива иднина.
Ублажување на пренаселеноста и побарувачката за ресурси
Аргументот за колонизација на вселената е да се ублажат предложените влијанија од пренаселеноста на Земјата, како што е исцрпувањето на ресурсите. Доколку ресурсите на вселената се отворат за користење и се изградат одржливи живеалишта за одржување на животот, Земјата повеќе нема да ги дефинира ограничувањата на растот. Иако многу од ресурсите на Земјата се необновливи, колониите надвор од планетата би можеле да ги задоволат поголемиот дел од потребите за ресурси на планетата. Со достапноста на вонземски ресурси, побарувачката на копнените би се намалила. Поборниците на оваа идеја ги вклучуваат Стивен Хокинг и Џерард К. О'Нил.
Други, вклучително и космологот Карл Саган и писателите на научна фантастика Артур Кларк, и Исак Асимов, тврдат дека испраќањето на вишокот население во вселената не е остварливо решение за пренаселеноста на луѓето. Според Кларк, „битката со населението мора да се води или да се победи овде на Земјата“. Проблемот за овие автори не е недостатокот на ресурси во вселената (како што е прикажано во книгите Рударството на небото ), туку физичката непрактичност на превозот на огромен број луѓе во вселената за да се „реши“ пренаселеноста на Земјата.
Други аргументи
Застапниците за колонизација на вселената наведуваат претпоставена вродена човечка желба да истражува и открива и ја нарекуваат квалитет во сржта на напредокот и просперитетните цивилизации.
Ник Бостром тврди дека од утилитарна перспектива, колонизацијата на вселената треба да биде главна цел бидејќи ќе овозможи многу голема популација да живее многу долг временски период (можеби милијарди години), што ќе произведе огромна количина на корисност (или среќа). Тој тврди дека е поважно да се намалат егзистенцијалните ризици за да се зголеми веројатноста за евентуална колонизација отколку да се забрза технолошкиот развој за да може да се случи побрзо колонизација во вселената. Во својот труд, тој претпоставува дека создадените животи ќе имаат позитивна етичка вредност и покрај проблемот со страдањето.
Во интервју од 2001 година со Фримен Дајсон, Џ. Ричард Гот и Сид Голдстајн, тие биле прашани за причините зошто некои луѓе треба да живеат во вселената. Нивните одговори биле:
Биотичката етика е гранка на етиката која го вреднува самиот живот. За биотската етика и нејзиното проширување во просторот како панбиотска етика, целта на човекот е да се обезбеди и пропагира живот и да се користи просторот за да се максимизира животот.
Приговори
Колонизацијата на вселената се сметала за олеснување на проблемот со пренаселеноста на луѓето уште во 1758 година, и наведена како една од причините на Стивен Хокинг да продолжи со истражување на вселената. Сепак, критичарите забележуваат дека забавувањето на стапките на раст на населението од 1980-тите го ублажил ризикот од пренаселеност.
Критичарите, исто така, тврдат дека трошоците за комерцијални активности во вселената се премногу високи за да бидат профитабилни во однос на индустриите базирани на Земјата, и оттука дека е малку веројатно да се види значителна експлоатација на вселенските ресурси во догледна иднина.
Другите приговори вклучуваат загриженост дека претстојната колонизација и комодификација на космосот веројатно ќе ги зајакне интересите на веќе моќните, вклучително и големите економски и воени институции, како што се големите финансиски институции, големите воздухопловни компании и воено-индустрискиот комплекс, а би можело да доведе и до нови војни и да се влоши постоечката експлоатација на работници и ресурси, економска нееднаквост, сиромаштија, социјална поделеност и маргинализација, деградација на животната средина и други штетни процеси или институции.
Како алтернатива или додаток за иднината на човечката раса, многу писатели на научна фантастика се фокусирале на царството на „внатрешниот простор“, тоа е компјутерски потпомогнатото истражување на човечкиот ум и човечката свест - веројатно на пат на развој кон Матрјошки мозок.
Роботските вселенски летала се предложени како алтернатива за да се добијат многу научни предности без ограниченото времетраење на мисијата и високите трошоци за животна поддршка и повратен транспорт вклучени во човечките мисии.
Последица на парадоксот на Ферми - „никој друг не го прави тоа“ - е аргументот што, бидејќи не постои доказ за технологија за колонизација на вонземјани, статистички е малку веројатно дури и да биде возможно самите да го користиме истото ниво на технологија.
Колонијализам
Вселенската колонизација се дискутира како постколонијално продолжување на империјализмот и колонијализмот, повикувајќи на деколонизација наместо на колонизација. Критичарите тврдат дека сегашните политичко-правни режими и нивната филозофска основа имаат преданост кон империјалистичкиот развој на вселената и дека клучните носители на одлуки во вселенската колонизација често се богати елити поврзани со приватни корпорации, и дека вселенската колонизација првенствено ќе им се допадне на нивните врсници, а не на обичните граѓани. Понатаму, се тврди дека има потреба од инклузивно и демократско учество и спроведување на секое истражување на вселената, инфраструктура или населување. Критички, како проблем во вселенското право се регулативите како што е Договорот за вселената, кој гарантира пристап до вселената, иако не обезбедува меѓународна и социјална инклузивност, особено во однос на приватните вселенски летови. Особено наративот за „Новата граница“ е критикуван како нерефлектирано продолжување на доселеничкиот колонијализам и очигледна судбина, продолжувајќи го наративот за истражување како фундаментален за претпоставената човечка природа. Џун Јун ја смета вселенската колонизација како решение за опстанокот на човекот, а глобалните проблеми како што е загадувањето се империјалистички, затоа што други го идентификуваа просторот како нова зона на жртвување на колонијализмот.
Натали Б. Тревино тврди дека не колонијализмот, туку колонијалноста ќе биде пренесена во вселената ако не се рефлектира.
Поконкретно, застапувањето за територијална колонизација на Марс наспроти населувањето во атмосферскиот простор на Венера е наречено сурфацизам, концепт сличен на површинскиот шовинизам на Томас Голдс.
Општо земено, вселенската инфраструктура, како што е опсерваторијата Мауна Кеjа, исто така бila критикувана како колонијалистичка.
Во однос на сценариото за прв контакт со вонземјани, се тврди дека употребата за користење на колонијален јазик би ги загрозила таквите први впечатоци и средби.
Понатаму, вселенските летови како целина и вселенскиот закон особено биле критикувани како постколонијален проект со тоа што е изграден на колонијално наследство и со тоа што не го олеснува споделувањето на пристапот до вселената и неговите придобивки, премногу често дозволувајќи им на вселенските летови да се користат за одржување на колонијализмот и империјализмот.
Планетарна заштита
Роботските вселенски летала до Марс треба да се стерилизираат, да имаат најмногу 300.000 спори на надворешноста на леталото - и потемелно стерилизирани ако контактираат со „посебни региони“ што содржат вода, инаку постои ризик од контаминирање не само експериментите за откривање живот, туку можеби и самата планета.
Невозможно е да се стерилизираат човечките мисии до ова ниво, бидејќи луѓето се домаќини на вообичаено сто трилиони микроорганизми од илјадници видови на човечкиот микробиом, и тие не можат да се отстранат додека се зачувува животот на човекот. Задржувањето изгледа единствената опција, но тоа е голем предизвик во случај на несреќа. Имало неколку планетарни работилници за ова прашање, но сè уште нема конечни упатства за следните чекори. Човечките истражувачи, исто така, би можеле ненамерно да ја загадат Земјата ако се вратат на планетата додека носат вонземски микроорганизми.
Ризици за колонизаторите
Здравјето на луѓето кои би можеле да учествуваат во потфат за колонизација би било предмет на зголемени физички, ментални и емоционални ризици. НАСА дознала дека – без гравитација – коските губат минерали, предизвикувајќи остеопороза. Густината на коските може да се намали за 1% месечно, што може да доведе до поголем ризик од фрактури поврзани со остеопороза подоцна во животот. Поместувањето на течноста кон главата може да предизвика проблеми со видот. НАСА открила дека изолацијата во затворени средини на Меѓународната вселенска станица доведува до депресија, нарушувања на спиењето и намалени лични интеракции, најверојатно поради ограничените простори и монотонијата и здодевноста на долгите вселенски летови. Циркадијалниот ритам, исто така, може да биде подложен на ефектите од вселенскиот живот поради ефектите врз спиењето на нарушеното време на зајдисонце и изгрејсонце. Ова може да доведе до исцрпеност, како и други проблеми со спиењето, како што е несоницата, што може да ја намали нивната продуктивност и да доведе до нарушувања на менталното здравје. Високоенергетското зрачење е здравствен ризик со кој би се соочиле колонизаторите, бидејќи зрачењето во длабоката вселена е посмртоносно од она со кое се соочуваат астронаутите во нискоземската орбита. Металната заштита на вселенските возила заштитува само 25-30% од вселенското зрачење, што веројатно ги остава колонизаторите изложени на останатите 70% од зрачењето и неговите краткорочни и долгорочни здравствени компликации.
Имплементација
Градењето колонии во вселената би барало пристап до вода, храна, простор, луѓе, градежни материјали, енергија, транспорт, комуникации, поддршка во животот, вештачка гравитација, заштита од зрачење и капитални инвестиции. Веројатно колониите ќе се наоѓаат во близина на потребните физички ресурси. Практиката на вселенска архитектура се обидува да го трансформира вселенскиот лет од херојски тест на човечката издржливост во нормалност во границите на удобното искуство. Како што е случај со другите напори за отворање на границите, капиталната инвестиција неопходна за колонизација на вселената веројатно ќе дојде од владите, аргумент даден од Џон Хикман и Нил Деграс Тајсон.
Животна поддршка
Во вселенските населби, системот за одржување на животот мора да ги рециклира или да ги увезе сите хранливи материи без да „паѓаат“. Најблискиот копнеен аналог на поддршката за живот во вселената е веројатно оној на атомската подморница. Атомските подморници користат механички системи за поддршка на животот за да ги поддржат луѓето со месеци без да излезат на површина, а истата основна технологија веројатно би можела да се користи за употреба во вселената. Сепак, атомските подморници работат со „отворена јамка“ - извлекувајќи кислород од морската вода и обично исфрлаат јаглерод диоксид преку бродот, иако тие го рециклираат постоечкиот кислород. Друг најчесто предложен систем за одржување на животот е затворен еколошки систем како што е Биосфера 2.
Решенија за здравствени ризици
Иако постојат многу физички, ментални и емоционални здравствени ризици за идните колонизатори и пионери, предложени се решенија за да се поправат овие проблеми. Марс 500, HI-SEAS и SMART-OP претставуваат напори да помогнат во намалувањето на ефектите од осаменоста и затвореноста на долги временски периоди. Одржувањето контакт со членовите на семејството, славењето празници и одржувањето на културните идентитети, сето тоа имало влијание врз минимизирањето на влошувањето на менталното здравје. Исто така, постојат здравствени алатки во развој кои ќе им помогнат на астронаутите да ја намалат анксиозноста, како и корисни совети за намалување на ширењето на бактерии во затворена средина. Ризикот од зрачење може да се намали за астронаутите со често следење и фокусирање на работата подалеку од штитот на шатлот. Идните вселенски агенции, исто така, можат да обезбедат да секој колонизатор има задолжителна количина дневно вежбање за да се спречи деградација на мускулите.
Заштита од зрачење
Космичките зраци и сончевите блесоци создаваат животна средина со смртоносно зрачење во вселената. Во Земјината орбита, Ван Аленовиот појас го отежнува животот над Земјината атмосфера. За да се заштити животот, населбите мора да бидат опкружени со доволна маса за да го апсорбираат најголемиот дел од дојдовното зрачење, освен ако не се развиени штитови од магнетно зрачење.
Пасивното масовно заштитување од четири метрички тони по квадратен метар површина ќе ја намали дозата на зрачење на неколку mSv или помалку годишно, многу под стапката на некои населени области со висока природна позадина на Земјата. Ова може да биде преостанат материјал (згура) од обработката на месечевата почва и астероидите во кислород, метали и други корисни материјали. Сепак, тоа претставува значајна пречка за маневрирање на бродови со таков масивен волумен (подвижните вселенски летала се особено веројатно да користат помалку масивна активна заштита). Инерцијата би барала моќни погони за да ја стартуваат или запираат ротацијата. Заштитниот материјал може да биде неподвижен околу ротирачката внатрешност.
Психолошко прилагодување
Монотонијата и осаменоста што произлегуваат од долготрајната вселенска мисија може да ги направат астронаутите подложни на треска во кабината или на психотичен прекин. Покрај тоа, недостатокот на сон, заморот и преоптоварувањето со работа може да влијаат на способноста на астронаутот да се претстави добро во средина како што е просторот каде секоја акција е критична.
Економија
Колонизацијата на вселената грубо може да се каже дека е можна кога неопходните методи за колонизација во вселената стануваат доволно евтини (како што е пристапот во вселената со поевтини системи за лансирање) за да се исполнат кумулативните средства што се собрани за таа цел, покрај проценетиот профит од комерцијалната употреба на просторот.
Иако нема непосредни изгледи големите суми пари потребни за колонизација во вселената да бидат достапни со оглед на традиционалните трошоци за лансирање, постои извесна перспектива за радикално намалување на трошоците за лансирање во 2010-тите, што последователно би ги намалило трошоците за кој било од напорите во таа насока. Со објавена цена од 56 милиони американски долари по лансирање до 13,150 кг носивост до нискоземската орбита, ракетите на Спејс Екс, Фалкон 9 се веќе „најевтините во индустријата“. Напредокот кој моментално се развива како дел од програмата за развој на системот за еднократно лансирање на Спејс Екс за да се овозможи еднократно користење на Фалкон 9 „може да ја намали цената, предизвикувајќи работа на повеќе вселенски претпријатија, што пак дополнително ќе ги намали трошоците за пристап до вселената преку економиите во обем“. Ако Спејс Екс биде успешен во развојот на технологијата за повеќекратна употреба, би се очекувало „да има големо влијание врз трошоците за пристап до вселената“ и да го промени сè поконкурентниот пазар на услуги за лансирање во вселената.
Пари
Експертите дебатираат за можната употреба на пари и валути во општествата што ќе се воспостават во вселената. Квази универзалната меѓугалактичка деноминација, или QUID, е физичка валута направена од тефлонски полимер квалификуван за вселената за меѓупланетарни патници. QUID е дизајниран за девизната компанија Травелекс од страна на научници од британскиот Национален вселенски центар и Универзитетот во Лестер.
Други можности вклучуваат инкорпорирање на криптовалута како примарна форма на валута, како што е предложено од Илон Маск.
Ресурси
Колониите на Месечината, Марс, астероидите или планетата Меркур богата со метали, би можеле да извлечат локални материјали. На Месечината ѝ недостигаат испарливи материи како аргон, хелиум и соединенија на јаглерод, водород и азот. LCROSS бил насочен кон кратерот Каебо кој бил избран да има висока концентрација на вода за Месечината. Еруптирал облак од материјал во кој била откриена малку вода. Главниот научник на мисијата Ентони Колапрет проценил дека кратерот содржи материјал со 1% вода или можеби повеќе. Водениот мраз треба да биде и во други трајно засенчени кратери во близина на половите на Месечината. Иако хелиумот е присутен само во ниски концентрации на Месечината, каде што се депонира во реголит со помош на сончевиот ветер, се проценува дека има околу милион тони He-3. Има и индустриски значаен кислород, силициум и метали како што се железо, алуминиум и титаниум.
Лансирањето материјали од Земјата е скапо, така што масовните материјали за колониите би можеле да дојдат од Месечината, објект блиску до Земјата (НЕО), Фобос или Дејмос. Придобивките од користењето на таквите извори вклучуваат: помала гравитациска сила, без атмосферско влечење на товарните бродови и без оштетување на биосферата. Многу NEO содржат значителни количини на метали. Под посувата надворешна кора (слично како нафтените шкрилци), некои други НЕО се неактивни комети кои вклучуваат милијарди тони воден мраз и керогени јаглеводороди, како и некои азотни соединенија.
Подалеку, се смета дека тројанските астероиди на Јупитер се богати со воден мраз и други испарливи материи.
Рециклирањето на некои суровини речиси сигурно би било неопходно.
Енергија
Сончевата енергија во орбитата е изобилна, сигурна и вообичаено се користи за напојување на сателити теденес. Нема ноќ во слободен простор, ниту облаци или атмосфера да ја блокираат сончевата светлина. Интензитетот на светлината го почитува законот за обратен квадрат. Значи, сончевата енергија достапна на растојание d од Сонцето е E = 1367/ d 2 W/m 2, каде што d се мери во астрономски единици (AU) и 1367 вати/м 2 е енергијата достапна на растојание од Земјината орбита од Сонцето, 1 ае.
Во бестежинската состојба и вакуумот на просторот, лесно може да се постигнат високи температури за индустриски процеси во соларни печки со огромни параболични рефлектори направени од метална фолија со многу лесни потпорни структури. Рамните огледала за да ја рефлектираат сончевата светлина околу штитовите од зрачење во областите за живеење (за да се избегне пристапот до линијата на видот за космичките зраци или да се направи сликата на Сонцето да изгледа како да се движи по нивното „небо“) или на земјоделските култури се уште полесни и полесни за градење.
Ќе бидат потребни големи фотонапонски ќелии или термоелектрани за сончева енергија за да се задоволат потребите за електрична енергија за користење на доселениците. Во развиените делови на Земјата, потрошувачката на електрична енергија во просек може да биде 1 киловат/по лице (или приближно 10 мегават-часови по лице годишно.) Овие електрани би можеле да бидат на кратко растојание од главните структури ако се користат жици за пренос на струјата, или многу подалеку со безжичен пренос на енергија.
Главниот извоз на првичните дизајни на вселенски населби се очекувало да бидат големи сателити за сончева енергија (ССЕ) кои ќе користат безжичен пренос на енергија (микробранови зраци затворени со фази или ласери кои емитуваат бранови должини кои специјалните соларни ќелии ги претвораат со висока ефикасност) за испраќање енергија до локациите на Земјата, или на колониите на Месечината или на други локации во вселената. За локациите на Земјата, овој метод за добивање енергија е крајно доброќуден, со нула емисии и многу помалку потребна површина по вати отколку за конвенционалните сончеви плочи. Штом овие сателити се првенствено изградени од материјали добиени од Месечината или од астероиди, цената на електричната енергија може да биде пониска од енергијата од фосилни горива или јадрена енергија; нивна замена ќе има значителни придобивки како што е елиминација на стакленички гасови и јадрен отпад од производството на електрична енергија.
Пренесувањето на сончевата енергија безжично од Земјата до Месечината и назад е исто така идеја предложена во корист на вселенската колонизација и енергетските ресурси. Физичарот д-р Дејвид Крисвел, кој работел за НАСА за време на мисиите Аполо, дошол до идеја да користи енергетски зраци за пренос на енергија од вселената. Овие зраци се микробранови со бранова должина од околу 12 cm, и тие ќе бидат речиси недопрени додека патуваат низ атмосферата. Тие исто така можат да бидат насочени кон повеќе индустриски области за да се држат подалеку од активностите на луѓето или животните. Ова ќе овозможи побезбедни и посигурни методи за пренос на сончевата енергија.
Во 2008 година, научниците успеале да испратат микробранов сигнал од 20 вати од планина во Мауи до островот Хаваи. Оттогаш JAXA и Мицубиши се здружиле во проект вреден 21 милијарди долари со цел да постават сателити во орбитата кои би можеле да генерираат енергија до 1 гигават. Ова се следните достигнувања што се прават денес со цел енергијата да се пренесува безжично за сончева енергија базирана на вселената.
Сепак, вредноста на сателитите за сончева енергија и моќта што се испорачува безжично на други локации во вселената обично ќе биде далеку поголема отколку на Земјата. Во спротивно, средствата за производство на енергија ќе треба да бидат вклучени во овие проекти и да ги платат високите трошоци за лансирање на Земјата. Затоа, освен предложените демонстративни проекти за енергија испорачана на Земјата, прв приоритет за сателитите за сончева енергија за електрична енергија најверојатно ќе бидат локациите во вселената, како што се комуникациски сателити, складишта за гориво или бустери за „орбитални шлепери“ кои пренесуваат товар и патници помеѓу нискоземската орбита (НОЗ) и други орбити како што се геосинхроната орбита (ГЕО), месечевата орбита или високозанесената Земјина орбита (ХЕЕО). Системот, исто така, ќе се потпира на сателити и приемни станици на Земјата за да ја претвора енергијата во електрична енергија. Поради оваа енергија може лесно да се пренесе од ден до ноќ, што значи дека моќта ќе биде сигурна 24/7.
Атомската енергија понекогаш се предлага за колонии сместени на Месечината или на Марс, бидејќи снабдувањето со сончева енергија е премногу дисконтинуирано на овие локации; Месечината има ноќи во траење од две Земјини недели. Марс има ноќи, релативно висока гравитација и атмосфера со големи бури од прашина за покривање и деградирање на сончевите плочи. Исто така, поголемото растојание на Марс од Сонцето (1,52 астрономски единици, ае) значи дека само 1/1,52 2 или околу 43% од сончевата енергија е достапна на Марс во споредба со Земјината орбита. Друг метод би бил пренос на енергија безжично до месечевите или марсовските колонии од сателити за сончева енергија (SPSs) како што е опишано погоре; тешкотиите за генерирање на енергија на овие локации ги прават релативните предности на SPSs многу поголеми отколку за енергијата што се пренесува на локациите на Земјата. За да може да се исполнат барањата на базата и енергијата на Месечината за да се обезбеди животна поддршка, одржување, комуникации и истражување, во првите колонии ќе се користи комбинација од јадрена и сончева енергија.
И за сончевата топлинска и за јадрената енергија за производство во безвоздушни средини, како што се Месечината и вселената, а во помала мера и многу тенката атмосфера на Марс, една од главните тешкотии е растурање на неизбежната генерирана топлина.
Саморепликација
Вселенското производство може да овозможи саморепликација. Некои мислат дека тоа е крајната цел бидејќи дозволува експоненцијално зголемување на колониите, истовремено елиминирајќи ги трошоците и зависноста од Земјата. Може да се тврди дека основањето на таква колонија ќе биде првиот чин на саморепликација на Земјата. Средните цели вклучуваат колонии кои очекуваат само информации од Земјата (наука, инженерство, забава) и колонии за кои само е потребно периодично снабдување со објекти со мала тежина, како што се интегрирани кола, лекови, генетски материјал и алатки.
Големина на населението
Претпоставувајќи патување од 6.300 години, астрофизичарот Фредерик Марин и физичарот Камил Белуфи пресметале дека минималната одржлива популација за Генерациски Брод да стигне до Проксима Кентаури би била 98 доселеници на почетокот на мисијата (тогаш екипажот ќе се размножува додека не достигне стабилна популација од неколку стотици доселеници во рамките на бродот).
Во 2020 година, Жан-Марк Салоти предложил метод за одредување на минималниот број доселеници за да преживеат во вонземски свет. Се заснова на споредба помеѓу потребното време за извршување на сите активности и работното време на сите човечки ресурси. За Марс ќе бидат потребни 110 лица.
Застапување
Неколку приватни компании објавиле планови за колонизација на Марс. Меѓу претприемачите кои го предводат повикот за вселенска колонизација се Илон Маск, Денис Тито и Бас Лансдорп.
Вклучени организации
Организациите кои придонесуваат за колонизација на вселената вклучуваат:
Копнени аналози на вселенската населба
Многу вселенски агенции градат тест-легла за напредни системи за поддршка на животот, но тие се дизајнирани за долготрајни човечки вселенски летови, а не за трајна колонизација.
Истражувачките станици од далечина во негостопримливи клими, како што е станицата Амундсен-Скот на јужниот пол исто така, можат да обезбедат одредена практика за изградба и работа надвор од светот.
Во фикцијата
Иако воспоставените вселенски колонии се резервен елемент во научно-фантастичните приказни, измислените дела кои ги истражуваат темите, социјални или практични, на населувањето и окупацијата на свет погоден за живеење се многу поретки.
Харикејн (музичка група)
Hurricane ( транс. Харикејн ) е српска музичка група составена од пејачките Сања Вучиќ, Ксенија Кнежевиќ и Ивана Николиќ.
Групата е основана во 2017 година. со план да се снима на англиски јазик за странски пазар. Спотовите се снимани на Карибите, каде што и настапиле. Во септември 2019 година се прославија во Србија и регионот по објавувањето на првата српска песна.
Тава
Тава е метален плиток кујнски сад со продолжена рачка наменет за пржење храна. Тавата може да биде од челик, алуминиум, бакар или некоја метална легура.
Во поново време се произведуваат тави обложени од внатрешната страна со тефлон, керамика и друг материјал. За пржење во тава со тефлон потребно е помалку масло, а храната во текот на пржењето не се лепи за дното на садот.
Персеиди
Персеиди — појава на метеорски дожд што се појавува секоја година во август од соѕвездието Персеј. Појавата настанува кога Земјата поминува низ облаци од честички прав оставен од кометата Свифт-Татл. Најмалите честички се со големина на зрно песок, согоруваат во атмосферата на Земјата образувајќи метеорски дожд. Прво тој е со најголем интензитет па потоа постепено слабее. Овој метеорски дожд е активен од 17 јули па сè до 24 август додека максимумот речиси секогаш е на 12 август. Бројот на метеори обично достигнува 60 метеори на час.
Опис
Како и повеќето метеорски дождови така и Персеидите се образуваат од остатоци од опашката на некоја комета (Свифт-Татл). Самата комета се доближува до Земјата само еднаш на 135 години, но преку нејзината опашка Земјата поминува секоја година. Кометата се движи кон Сонцето привлечена од неговата топлина, во меѓупланетарниот простор расфрла фини честички од мраз и прашина кои под влијание на сончевиот ветар се движат кон центарот на сончевиот Систем.
Фрагменти од карпа исфрлена од јадрото на кометата паѓаат во атмосферата на Земјата и согоруваат во неа светкајќи како ѕвезди. Овој феномен може да се види од каде било во светот, но во северната хемисвфера е појасен овој феномен. Од Земјата се гледа како метеорскиот дожд да доаѓа од соѕвездието Персеј, па оттука е и називот Персеиди.
Опашката на кометата е составена од мали честички од мраз,карпи и прашина кои се исфрлени во меѓупланетарниот простор од јадрото на кометата. Кога Земјата на нејзината патека околу Сонцето се сретне со овие честички тие навлегуваат во атмосферата на Земјата со брзина од 150 илјади километри на час. Тие кога паѓаат исцртуваат права полна линија која постепено исчезнува, некогаш паѓаат во форма на една или повеќе огнени топки.
Историја на набљудувањата
Првото споменување на Персеидите датира од 1936 година п.н.е во кинеските хроники. Исто така Персеидите често се споменуваат во кинески, јапонски и корејски хроники од VII - XI век. Во Европа Персеидите се наречени „Солзите на Сент Лоренс“ како фестивалот на „Сент Лоренс“ кој се одржува во истиот период (од 10 август) за кој се смета дека Персеидите се најактивни. За официјален откривач на овој феномен се смета белгиецот Адолф Кетел кој првпат дал извештај за овој феномен во 1835 година. Првиот истражувач кој го пресметал бројот на метеори на час е Едвард Хејс кој одредил максимална брзина од 160 метеори на час. Набљудувањето на Хејс и други истражувачи од целиот свет продолжува секоја година после тоа. Максималниот број на метеори на час изнесувал 37-88 до 1858 година. Интересен е фактот дека во 1861 година бројот на метеори скокнал на 78-102 на час. Персеидите се првиот метеорски дожд поврзан со одредена комета. Во текот од 1861 до 1863 година забележано е зголемување на бројот на метеори на час во периодот на месец август. Во 1863 се избројани 215 метеори на час. Италијанскиот астроном Џовани Вирџинио Скипарели ги пресметал орбитите на неколку Персеиди и сфатил дека тие се совпаѓаат со орбитата на кометата Свифт-Татл. Кометата е откриена во 1862 година кога поминала блиску до Земјата. Периодот на целосна ротација на кометата изнесува 135 години. Последен пат кометата во близина на Земјата е видена во декември 1992 година. Таквата близина на кометата до Земјата предизвикала зголемување на активноста на Персеидите. Во август 1993 година набљудувачи од Средна Европа снимиле од 200 до 500 метеори на час. Следниот пат кога кометата Свифт-Татл ќе помине блиску до Земјата е во 2126 година.
NGC 4669
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4669 се споменува и како UGC 7925, MCG 9-21-38, CGCG 270-18.
Откривање
Објектот е откриен на 14 април 1789 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 44 м 46,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +54° 52' 34"". Положбениот агол на објектот е во износ од 177°.
Други поделби
Проучување на NGC 4669 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 42942. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 48; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3842. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 729.
Сара Велкова
Сара Велкова (р. ) — македонска фудбалерка, која игра како дефанзивец за репрезентацијата на Македонија.
Меѓународна кариера
Велкова го имала своето деби за репрезентацијата на Македонија на 27 ноември 2020 година, влегувајќи како замена за Афродита Салихи против Казахстан.
Историја на Сканија
Викиншка доба
Претходно се сметало дека општеството во Сканија, како и во останатиот дел од Скандинавија, го сочинуваат земјоделци, главно фармери и сточари. Археолошките наоди на Јитланд, данските острови и на сканските рамнини ја измениле оваа слика. Распределбата на богатството, барем од раниот миграциски период, била многу нерамномерна. Рамнините во голема мера биле поделени меѓу големи фарми кои биле далеку поголеми од малите стопанства и често биле групирани во села. Последователно, само мала фракција од населението може да се претпостави дека уживала целосни граѓански права. Се чини поверојатно дека ова општество треба да се перцепира како систем на племиња, секој предводен од поглавари, на дански често наречени богови, чиј авторитет зависел од големината и богатството на племето. Сканија имала 5 главни племиња, секое имало свој Танес (водачи) и своја група воини, сите под команда на кралот на Сканија.
По христијанизацијата
Периодот на домашна колонизација во рамките на Сканија за кој порано се верувало дека започнал пред ерата на Викинзите, во реалноста во голема мера се случил по ерата на Викинзите, кога донации на земја на манастирите доведле до влијанија од континентална Европа. Ова доведе до транзиција од општество засновано на претежно сточарство во општество на земјоделство, што подразбираше екстензивно расчистување на земјиштето, веројатно исто така поврзано со ослободувањето на ритлиите, што доведе до создавање на многу нови населби со имиња што завршуваат на -torp, -руп, и -rød. Сканија првпат била спомната во пишаните текстови во 8 век, наведувајќи дека таа била дел од Данска. Според „Големиот камен за желење“, Скананците, како и сите Данци биле христијанизирани од кралот на сите Данци, Харалд Блутут пред да се подигне овој камен, веројатно околу 985 година од нашата ера.
Сканскиот закон, најстариот од средновековните скандинавски закони, стапил на сила на почетокот на 13 век. Тоа е извонредно во смисла дека постои напишано со двете латински букви (иако не на латински), како и со руни, Codex runicus. Веќе во 1060 година била изградена црквата Далби од Свенд Естридсен, како една од првите дански цркви направени од камен. Помеѓу 1104 и 1536 година, Лунд била архиепископија на Данска, а данското национално знаме, Данеброг, било зачувано во катедралата неколку векови. Во 1332 година, кралот на Данска, Кристофер II, умрел како „крал без земја“ откако тој и неговиот постар брат и претходник ја поделиле Данска на многу помали делови. Кралот Магнус ја искористил неволјата на својот сосед, откупувајќи ги овие земји за источните дански провинции за огромно количество сребро, во кое била вклучена и Сканија. Покраината подоцна била повторно освоена од големиот дански крал Валдемар IV од Данска во 1360 година, како дел од неговата освојувачка кампања за враќање на претходно изгубената данска територија. За време на делови од средниот век, Сканија била позната низ Северна Европа по нејзината харинга и пазарот каде што се продавала.
Ренесансата и времето до 1658 година
Геополитичката позиција на Сканија, сместена на скандинавското копно, но политички дел од Данското кралство, со векови ја направи централна точка на борбата за хегемонија во балтичкиот регион помеѓу Данска и Шведска, таканаречениот dominium maris baltici. Двете нордиски земји беа во конфликт една со друга околу петстотини години. Со поседување на двете страни на Ересундски теснец, како и ременот на Данска имал делотворна контрола на влезот на Балтичко Море и беше во можност да го монополизира трговија преку звуци. Од 15 век, Данска започнала да ги наплатува таксите, минливи должности од сите странски бродови што минуваат низ теснецот, без разлика дали се на пат кон или од Данска или не. Звучните давачки го сочинуваа главниот извор на приход за данската круна, до 19 век и беа огорчени од Шведската круна.
Во зимата 1612 година, во период од две недели, шведскиот крал Густав II Адолф запали или на друг начин уништи 24 скански парохии и најголемиот дел од нивното население без да се сретне со непријателските трупи. Најголемата уништена населба беше градот Вае, кој две години подоцна беше заменет од данскиот крал Кристијан IV како близок христијанинстед (по процесот на шведизација, напишан Кристијанштад), последниот скански град што го основал дански крал.
Сканија стана освојување на шведската круна, 1658–1720 година
По Договорот од Роскилде во 1658 година, Сканија заедно со сите дански земји источно од Оресунд станале сопственост на Шведската круна. Овој договор следеше по Дано-шведската војна (1657-1658), која беше дел од една поширока војна, во која беа вклучени и Полска и некои од тогашните германски покраини.
Набргу по потпишувањето на Инструментот за отстапување шведскиот крал Чарлс X Густав слета во Хелсингборг на 5 март 1658 година за да ги заземе ново стекнатите провинции. Кралот беше примен од делегација предводена од епископот на Лундската епархија Педер Винструп. Епископот роден во Копенхаген брзо ја префрлил својата верност кон новиот владетел и подоцна станал облагороден. Тој остана на функцијата до неговата смрт во 1679 година.
Откако набрзо повторно избувна војната со договор во Роскилд со Данска, овој пат започната од Шведскиот Чарлс X Густав. Ова резултирало со шведски пораз, а како резултат на Договорот од Копенхаген (1660) Борнхолм бил вратен на Данска и била воспоставена сегашната граница меѓу земјите. Во тоа време кралот Чарлс Густав умрел од инфекција, за време на посетата на Гетеборг.
Сканија, заедно со другите таканаречени скански провинции, била ставена под генерален гувернер кој живеел во градот Малме. Првиот генерален гувернер беше Густаф Ото Стенбок. Овој тип на влада се користел на територии кои не биле целосно интегрирани и се сметале за повеќе изложени на непријателски напади. Генералниот гувернер ја држеше највисоката воена команда во неговата област и имаше четворица гувернери на окрузи кои одговараа пред него. Во 1669 година, генералниот гувернер бил уништен, но по избувнувањето на Сканската војна во 1676 година, повторно бил воспоставен.
Во 1666 година, Лундскиот универзитет или Реџија Академија Каролина, по предлог на епископот Педер Винструп, бил основан како дел од програмата на мерки за понатамошна интеграција на новостекнатите провинции. Сепак, долго време имаше планови за основање универзитет во Геталанд и со новите граници беа избрани Лунд и Сканија. Универзитетот беше затворен за време на Сканската војна, но повторно беше отворен во 1682 година.