cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Висанско
Висанско (Πευκόφυτο, Певкофито, до 1928. година Βύσαντσκο/ν, Висанцко/н ) — село во општина Нестрам, Егејска Македонија со 84 жители (2001).
Географија
Југозападно од Костур и Нестрам, во јужните пазуви на планината Грамошта, на самата граница на Македонија со Епир, е расположено селото Висанско. Покрај селото тече реката Коница (Сарандапорос).
Историја
Во постаро време селото претставувало чисто македонска населба, која била напуштена во воените години, а потоа била населена со Грци дојдени од Епир како сточари. Кон крајот на XIX век, Висанско е село во Борботската нахија во Костурската каза. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, Висанско имало 160 жители Грци.
Демографија
Селото според пописот од 1913 година имало 174 жители, во 1920 година 176, во 1928 година 231, а во 1940 година 322 жители. Селото настрадало во граѓанската војна, а населението целосно било повлечено во 1947 година, а вратено во 1950 година. Во пописот од 1951 селото има 166 жители. Главно занимање на населението е шумарство, а споредни се сточарството и земјоделството.
Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:
Карл Фредрик Хаген
Карл Фредрик Хаген (Carl Fredrik Hagen; р. ) — норвешки професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата.
Кариера
Хаген е роден во Опегор. Во август 2019 година бил вклучен во почетниот состав за Вуелта а Еспања. На 27 години ова бил негов прв настап на некоја голема трка и извозел над очекувањата. Иако не можел да одговори на секој напад од возачите во генералниот пласман, се држел на мнозинството од нив и поради тоа успеал да ги надмине сите очекувања, заработувајќи пласман во првите десет и доаѓајќи на скоро три минути зад Вилко Келдерман, кој завршил седми, и скоро десет минути пред Марк Солер, кој завршил деветти.
Во август 2020 година било објавено дека Хаген ќе се приклучи на од сезоната 2021 на двегодишен договор.
Герман Дамовски
За време на Втората светска војна, 1941 им помагал на заробеници од италијанскиот фронт. Во 1943 година група од 5 илегалци, коишто доаѓале во Македонија од Србија, начело со Богоја Фотев биле уапсени на гара Ристовец од бугарската полиција. Благодарение на врските на Герман Дамовски со бугарски комунисти во разни служби, тие се ослободени. Истата година се враќа со семејството во Македонија и се поврзува со партизаните кај селото Бистрица, Битолско.
Во 1945 година се присоединува кон борбата против грчката власт како организациски секретар на Окружниот одбор на НОФ за Леринско. Помага за изградба на македонски училишта, подготовка на македонски учители, создавање на ансамбли итн., во селата Герман и Желево. Дејствува како партизан и организатор во Преспанско, Леринско, Костурско, Кајларско. Се истакнува во 74 дневните борби на Грамошта, сè до капитулацијата на ДАГ во 1949 година кога повторно емигрира во Полска.
Наклеветен од грчки комунисти како божемен титовист, на 23 ноември 1949 бил исклучен од КПГ. Во март 1950 бил затворен. Вроцлавскиот градски суд одлучил да биде ослободен, но во 1952 наново бил покренат процес против него од страна на грчките комунисти, заради неговиот цврст став за правата на Македонците, и пак оправдан. Во град Згожелец третпат бил уапсен и екстрадиран во Бугарија. Таму во април 1952 година наново бил суден и испратен во логорот Белене, кадешто престојувал сè до 6 јануари 1954.
Проективен тест
Во психологијата, проективен тест е тест на личноста дезајнирана да дозволи една личност да одговори на двосмислени стимули, веројатно откривајќи скриени емоции и внатрешни конфликти. Ова понекогаш е во контраст со т.н. "објективен тест", во кој одговорите се анализирани според универзален стандард (на пример, испит со повеќе избори). Одговорите на проективните тестови се содржина анализирана за значењето наместо да се заснова на претпоставки за значењето, како што е случајот со објективните тестови. Проективните тестови се темелат врз психоаналитичката психологија, која тврди дека луѓето имаат свесни и несвесни ставови и мотиви кои се надвор или скриени од свеста.
Персиско Царство
Персија или Персиско Царство се нарекуваат низата царства кои постоеле на Иранската Висорамнина и натаму во југозападна Азија, Средна Азија и Кавказот во периодот од VI век п.н.е. до XX век.
Најраспространето од тие царства, кое постоело од 550-330 г. п.н.е. била Ахајменидското Царство, едно време под водство на Дариус I и Ксеркс I - познати во антиката како непријатели на грчките градови. Таа била воспоставена од Цирус Големиот, кој го отфрлил Царството на Медите и освоил голема територија од Средниот Исток, вклучувајќи ги Вавилон, Асирија, Феникија и Лидија. Ова царство завршило со освојувањата на Александар Македонски.
За името на Персија
Персија традиционално се нарекува државата Иран, нејзиниот народ и претходните царства, уште од 600 г. п.н.е. Ова име потекнува од античкото грчко име за Иранската поморска провинција наречена „Фарс“ или „Парс“. Персис е хеленизираното, а Персија латинизираното име на оваа провинција, од која и целото царство го добило името во европските јазици.
Од антички времиња сите странци земјата ја нарекувале Персија, сѐ до 21 март 1935 година кога Шахот Реза Пахлеви побарал сите да ја нарекуваат земјата Иран - име кое домашните го користеле уште од времето на Сасанидската династија (III-VII век). Иран значи земја на Аријците. Во 1959, Шахот Реза Мохамед одобрил да се користат и Иран и Персија во западните јазици.
Медејско Царство 729-550 г. п.н.е.
Најстариот запис за Персијците доаѓа од Асирија од написи од околу 844.г.п.н.е. кои ги нарекуваат Парсу и ги лоцира во регионот на Езерото Урмија (денес во северозападен Иран близу Турција), заедно со друга група - Медејци. Следните два века, Персијците и Медејците повремено биле притока на Асирците. Регионот на Перс бил анектира од Саргон од Асирија околу 719 г. п.н.е. Конечно Медејците дошле до формирање на свое царство, а Персијците им биле потчинети.
Медејското Царство постоело од 727 до 549 година п.н.е., веројатно настанало со здружување на номадски племиња и појава на кралска династија. Царството околу 600.г.п.н.е. се раширило сѐ до Мала Азија.
Ахејменидското Царство 550 - 330 г. п.н.е.
Околу 653 г. п.н.е. Медејците потпаднале под власта на Скитите и Тесп, синот на Ахајмен, веројатно ги повел номадските Персијци да се населат во јужен Иран во ова време и така ја воспоставил првата организирана Персиска држава. Цирус II Велики ги обединил раситнетите групи околу 559 г. п.н.е. Во тоа време Персијците сѐ уште биле дел од Медејското Царство управувано од Астијаг. Во 550 п.н.е. Цирус ги обединил Персијците и го поразил Астијаг, и со тоа Персија стекнала контрола врз Медеја.
Во следните години, Цирус ја освоил Лидија во Мала Азија, ја проширил територијата во Средна Азија, и конечно го освоил Вавилон во 539.п.н.е.
Синот на Цирус, Камбис II, го анектирал Египет кон Ахајменидското Царство. Царството достигнало најголема експанзија под водство на Дариј I. Тој ги предводел освојувачките војски по долината на реката Инд и во Тракија во Европа. Предводел и казнена експедиција против грчките градови која запрела со Битката кај Маратон. Неговиот син Ксеркс имал успеси и со Термопилската битка, но потоа ја загубил поморската моќ по Битката кај Саламис и ја повлекол главнината од своите сили од Грција. Преостанатите конечно биле победени во 479 п.н.е.
Дариј I го поделил царството на 23 сатрапии (провинции) раководени од сатрапи, вовел даночен систем за провинциите, го презел Асирскиот поштенски систем и го доразвил, исто така развил сопствена шпионска мрежа. Покрај тоа, го подобрил Кралскиот Пат (патот од Суса во Персија до Сардија во Мала Азија, на брегот на Средоземното Море, долг 2700 км) и со тоа ги поврзал краевите на царството.
Ахајменидското Царство ги обединило народите и кралствата од сите поголеми цивилизации од тоа време во Југозападна Азија и Североисточна Африка.
Хеленистичка Персија 330 - 250 г. п.н.е.
Ахајменидската династија никогаш не ја покорила Грција, но често се ставала на страната на едни или на други во меѓусебните војни помеѓу Грчките градови. Филип II, кој ги покорил грчките држави и создал доволен потенцијал, прв решил да го искористи слабото водство на Персија од Артаксеркс III во 338 п.н.е. и ги нападнал Персијците. Неговиот наследник Александар III Македонски во 336 година ги продолжил нападите на Персија. Иако неговиот противник, Дариј III, бил искусен воин со репутација за храброст, тој не бил дораснат на Александар: За само 8 години овој ја освоил целата Персиска држава.
По смртта на Александар, неговиот генерал Селек I Никатор се обидел да ја преземе контролата врз Персија, Месопотамија, Сирија и Мала Азија. Неговото владеачко семејство е познато како Селекова Династија. Но, во 281. п.н.е. бил убиен од Птоломеј Керавн пред да ја освои Грција и Македонија.
И во следните 30 години Персија останала под силно културно влијание на Стара Грција, а трговијата помеѓу Кина и Европа (тнр. Патот на свилата) цветала. Покрај тоа, влијанијата од Будизмот од Индија, Зороастризмот од Грција и јудаизмот нашле место во уметноста и културата.
Околу 250 п.н.е. Персија сепак се распаднала, и била освоена од Партија од исток и од Рим од запад.
Партија 250 г п.н.е. - 226 г.н.е.
Водачите на Партија, кои ја освоиле Персија од исток, припаѓале на иранско племе кое се населило таму во времето на Александар. Тие прогласиле независност од Селеците во 238.п.н.е., но нивните обиди да го обединат Иран останале неуспешни сѐ до доаѓањето на власт на Митриад I на престолот, околу 170 п.н.е.
Партијската конфедерација се граничела со Рим по реката Еуфрат. Двете држави станале големи соперници, особено околу контролата на Ерменија. Војните биле многу чести, при што Месопотамија постојано служела како бојно поле. Овој период се одликувал со слабо политичко единство и постојани војни помеѓу едни вазали со други. Меѓусебните војни и војните со Римјаните постепено ја истоштиле земјата.
Во 224 г. Персискиот вазалски крал се побунил и две години подоцна го освоил Ктеспион со што ставил крај на Партија. Со ова започнало и второто Персиско Царство, раководено од Сасанидските кралеви. Тие биле од провинцијата Персис, од каде што била и првата Персиска Империја и Ахајменидите.
Сасанидско Царство (226. - 651.)
Сасанидското Царство (персиски:ساسانیان) било основано од Ардашир I по победата над Партијскиот крал Артабанус IV. Тој повел востание против Партија во обид да ја возобнови славата на Персија и да ја озакони хеленизираната форма на Зороастриската религија која се практикувала во Југозападен Иран. По победата, се прогласил за шах на новото Персиско Царство.
Сасанидските цареви се гледало себеси како наследници на Персија од времето на Дариј и Цирус. Тие презеле агресивни експанзионистички политики и ги повратиле источните земји кои Кушаните ги имале освоено во времето на Партија. Сасанидите продолжиле да војуваат со Рим, дури и го заробиле римскиот цар Валеријан во 260. год.
За разлика од Партија, новото царство било мошне централизирано. Народот бил цврсто организиран во кастински систем: свештеници, војници, писари и обични луѓе. Зороастризмот станал официјална државна религија и се раширил надвор од Персија кон провинциите. Повремено имало и прогони на верници од други религии. Источната православна црква била особено прогонувана, но ова било делумно и поради нејзината поврзаност со Источното Римско Царство. Несторијанските христијани биле толерирани, а понекогаш и фаворизирани во Царството.
Војните и верската контрола кои првобитно го поттикнале развојот на царството, подоцна придонеле за негов пад. Источните региони биле освоени од Белите хуни во доцниот V век. Приврзаниците на некои секти се побуниле во истото време. Царот Косрау I подоцна успеал да ја консолидира Персија и ги освоил Антиохија и Јемен. Помеѓу 605. и 629 г. Сасанидите го анектирале и Левант и Египет, а потоа се рашириле и во Анадолија.
Сепак, следната војна со римјаните конечно го уништила царството. Во текот на долгиот конфликт, Сасинидските војски стигнале до Цариград, но не успеале да ги победат Византијците. Во меѓувреме Византискиот цар Хераклиј ги заобиколил персиските главнини во Мала Азија и ја нападнал заднината во Северна Месопотамија. Сасанидите биле принудени да ги предадат освоените земји и да се повлечат.
Поради ширењето на Исламот и падот на Сасанидското Царство, Персијците потпаднале под власт на арапски владетели во тек на скоро два века, пред да можат повторно да се ослободат. Во овој период извесен број мали и бројно послаби арапски племиња мигрирале во Иран. Исто и некои турски племиња се населиле во Персија во периодот од IX-XII век.
Падот на Персиското Царство
Поразот од Византија коинцидирал со експанзијата на Исламот и на Арапскиот Калифат, и земјата била освоена во периодот 643.-650. Последниот Сасанидски цар, Јаздгерд III, се обидел да се одбрани од муслиманите склучувајќи сојузи со Турците, а потоа и со Кинезите, но без успех.
Умајадската династија владеела со Персија во следните 100 години, следени од Абасидската династија. Во 913. западна Персија била освоена од Бувахидската племенска конфедерација од бреговите на Касписко Море. Тие го прогласиле за главен град градот Шираз.
Во 1037 Турците-Селџуци извршиле инвазија од североисток и создале големо царство. Нив ги замениле друга група турски племиња од Кварезмија, околу Аралското Море, кои владееле следните два века.
Во 1219 Џингис Кан ја нападнал територијата на Персија, а неговата инвазија ја довршил неговиот внук Хулагу Кан до 1258., и Персија станала дел од големото Монголско Царство. Бидејќи монголите не успеале да создадат организирана држава, во следниот период Персија се распаднала, а нејзините деловите потпаднале под власт на разни племиња и држави во регионот.
Сефевидска династија (1500 - 1722)
Сефевидскиот шах Исмаил го отфрлил владеењето на Акојунлу Турците во регионот на Азербејџан и го возобновил Персиското Царство. Тој ја проширил државата и таа ги вклучувала териториите на денешните Азербејџан, Иран, Ирак и поголем дел од Авганистан. Проширувањето на Исмаил било сопрено од Отоманското Царство во Битката кај Чалдиран во 1514 и оттогаш Персија била во постојана војна со Отоманското Царство.
Во 1588 Шахот Абас I вовел културна и политичка ренесанса. Склучил мир со Турција, го преселил седиштето во Исфахан, кој станал центар на верата и културата,ја реформирал војската, ги протерал Узбеците во денешен Узбекистан и со помош на Англичаните го освоил стратешкиот остров Хормуц во Арапскиот Залив од Португалците.
Сефевидите биле шиитски муслимани, и под нивно водство Иран станал и до денес останал најголема шиитска земја во исламскиот свет. Под Сефевидите, Персија го доживеала својот последен период како голема империјална сила. Во 1639 била исцртана конечната граница со Отоманското Царство, која и до денес е границата помеѓу Иран и Турција и Иран и Ирак.
Сефевидското Царство пропаднало во 1722 г.
Иран и Европа (1722 - 1914)
Англо-рускиот договор од 1907 година ги формализирал зоните на влијание на Русија и Англија. Персија нашла релативна стабилност под водството на династијата Каџар, која владеела од 1779 до 1925, но немала можност да се натпреварува со индустриските сили од Европа, особено притисната од Русија на север и Англија на југ. Секоја од нив откинала парчиња од Персија, кои подоцна станале: Бахреин, Азербејџан, Туркменистан, Ерменија, Грузија и Узбекистан. И покрај неколкуте краткотрајни обиди да се возобнови царството, Персија останала на удар на европските колонијални империи во доцниот XVIII и целиот XIX век. Иако таа не била никогаш директно освоена, постепено станала економски зависна од Европа.
Персија како тема во уметноста и популарната култура
Персија се јавува како тема во уметноста и во популарната култура:
Чиплак Баир
Чиплак Баир или Чиплакбаир (Χάρακας, Харакас) — врв на бугарско-грчката граница меѓу Драмско, Егејска Македонија и Неврокопско, Пиринска Македонија. Ова е највисокиот врв на планината Бесленски Рид, дел од Боздаг. На врвот е поставена граничната пирамида бр. 152. Висок е 1.090 м.
До врвот се стасува од селото Беслен (од бугарска страна) за 2 часа по земјен пат кон југ, и од Белотинци (на грчка територија), исто така за 2 часа по земјен пат кој оди на североисток.
Име
Според пиринскиот јазичар Јоран Иванов, името Чиплак баир доаѓа од турското çıplak, соголен. Грчкото име Харакас е дадено по новото име на поранешното село Гуштерак сместено во западното подножје.
Франсиско де Зурбаран
Франсиско де Зурбаран (Фуенте де Кантос, Бадахоз, 7 ноември 1598 година - Мадрид, 27 август 1664) — сликар на шпанското златно доба.
ЈАНАЕ IV
ЈАНАЕ IV — актуелна јужноафриканска истражувачка база на Антарктикот која се наоѓа на Веслескарвет, Земја на Кралицата Мод. Базата е дел од Јужноафриканската Национална Антарктичка Програма (ЈАНАП) и е управувана од Јужноафриканската Национална Антарктичка Експедиција.
Другите две бази на ЈАНАП се наоѓаат на островите Гоф и Марион.
Местоположба
Базата е сместена во регионот Земја на Кралицата Мод на Источен Антарктик, на врвот на карактеристичниот нунатак со рамен врв, Веслескарвет, на работ на планинскиот опсег Ахлман. Основата е приближно 80 километри од работ на континентот (исто така познат како линија за заземјување) и 160 километри од работ на ледениот гребен. Веслескарвет е целосно опкружен со глацијална ледена покривка.
Концепт
Првите три истражувачки станици ЈАНАЕ биле сместени на Фимбуловиот Леден Гребен во близина на брегот и биле предмет на постепено закопување на снегот и евентуално дробење што се случува кај сите станици изградени на овој начин. Со визија за создавање на потрајна станица, ЈАНАЕ IV била завршена во 1997 година со користење на дизајн кој бил револуционерен во тоа време - структура подигната на потпорници која дозволува снегот да провее одоздола и на тој начин го ограничува таложењето.
Со изградбата на базата во близина на карпите на Веслескарвет, концептот бил дополнително унапреден: снегот што би се собирал од ветрот на базата и на крајот ќе напредува да ја покрие, наместо тоа се издувува на 250 метарските високи карпи. Благодарение на оваа одлика, станицата треба далеку да го надмине краткиот корисен век на нејзините претходници, а покачениот дизајн оттогаш се применува на поновите станици, како што се новата истражувачка станица Хали на Британското Антарктичко истражување и новата германска Нејмајер III.
Станицата има покрив со портокалова боја за подобра видливост од воздух. Долната страна на станицата порано била обоена во сина боја која теоретски била малку загреана од сонцето и придонесувала за намалување на таложењето мраз под станицата. Во 1999 година, јужноафриканскиот министер за животна средина и туризам одлучил дека оваа шема на бои премногу потсетува на старото знаме на Јужна Африка и наредил портокаловиот покрив да биде обоен во светло црвена боја. На крајот, покривот останал портокалов, а сината долна страна исто така била обоена во портокалова боја.
Основен распоред
ЈАНАЕ IV се состои од три поврзани модули, долги 44 метри и широки 14 метри. Две помали блиски структури содржат сателитска антена што се користи за комуникации и бункери за дизел-гориво. Споени од крај до крај во ориентација север-југ, базните модули се надополнети на северниот крај со голема подигната област за слетување на хеликоптер со дел за подигнување што овозможува возилата да се носат во хангарот за одржување.
Ц-влокот, најсеверниот модул, содржи голем хангар, генераторска просторија, работилница, складиште за вода, постројка за преработка на отпадни води, продавници за опрема, канцеларии на машински и електроинженери, канцеларија за летање, гимназија и сауна. Во оваа област се сместени и неутронските монитори на Северозападниот универзитет.
Б-блокот, средниот модул, содржи кујна, трпезарија, два ТВ салони, бар, соба за игри, соба за пушачи, библиотека, перална и сместувачки единици.
А-блокот, јужниот модул, содржи радио соба и центар за комуникации, медицинска установа, темна соба, канцеларии за различни истражувачки проекти, канцеларија на лидерот, две лаборатории за физика, влажна лабораторија, простории за складирање, друга перална и сместувачки единици.
Модулите се поврзани со еднокатни врски кои служат и како влезови со скали до површината 4 метри под основата. Секоја врска содржи влезен ходник со две врати (создавање рудиментирана „воздушна брава“ за да се спречи прекумерно ладење при влегување и излегување од основата) како и соблекувална и електронски табли.
Објекти
Основата генерира енергија користејќи три дизел генератори. Водата се создава со рачно фрлање на снег во топилница за снег, која потоа ги топи снегот и мразот и автоматски ја пумпа водата во резервоарите за чување. Отпадната вода и канализацијата се третираат во основата, а единствениот нуспроизвод е чистата вода која потоа се ослободува назад во околината. Сите отпадоци се сортираат, се дробат и се затвораат во празни барабани за гориво за враќање во Јужна Африка.
Иако основата е добро изолирана со нејзините дебели ѕидови и тројно застаклените прозорци, внатрешните области треба активно да се загреваат. Ова се постигнува со три средства. Прво, топлината што ја создаваат дизел генераторите се користи за загревање на водата за чешмите и тушевите, која потоа се циркулира низ основата. Второ, истата топлина на генераторот се користи за загревање на воздухот кој се пренесува преку системот за контрола на климата. Трето, мали електрични ѕидни и вентилаторски грејачи се достапни во сите внатрешни простории. Се прават напори внатрешната температура да се одржува на 18 C, иако некои области (како што е хангарот) се ладат многу под ова во зима.
ЈАНАЕ IV има напредни комуникациски способности користејќи и сателитски и радио системи. Постојаната сателитска врска со седиштето во Кејптаун обезбедува три телефонски линии и една линија за факс и пристап до интернет речиси широкопојасен. Членовите на тимот на Антарктикот уживаат брз интернет пристап кој им овозможува да се допишуваат со колегите и да останат во контакт со пријателите и семејството.
Персонал
Базата е екипирана и одржувана во текот на целата година од тим научници и помошен персонал. Секој презимувачки тим пристигнува за време на летната експедиција и периодот на преземање на бродот за истражување и логистика SA Agulhas II, останува во базата во текот на австралната зима и се враќа во Јужна Африка на крајот на следната летна сезона - експедиција од приближно 16 месеци. Летната експедиција и тимот за повторно снабдување (со исклучок на екипажот на бродот) се состои од 80-100 лица и вклучува административен персонал, оператори на тешки возила, екипаж на хеликоптер, персонал за одржување, новиот тим за презимување и голем научен контингент. Во текот на краткото лето (обично од декември/јануари до февруари/март) базата мора да биде снабдена со храна, опрема и гориво, сите отпадни производи мора да се отстранат за транспорт назад во Јужна Африка, новиот тим за презимување мора да добие обука на лице место и мора да се завршат научните истражувања кои не можат да се преземат во зимските месеци (како што е продолжената теренска работа).
Тимот што презимува останува сам во базата и е изолиран помеѓу месеците март и декември. За да биде целосно самодоволен, тимот обично се состои од следниот персонал:
Водачот на експедицијата се избира од тимот за презимување пред заминувањето на експедицијата, а на негово место се избира заменик доколку се појави потреба. Водачот на експедицијата е одговорен за административни задачи и известува до седиштето на Јужноафриканската национална програма за Антарктик во Јужна Африка.
Истражување
Причината за постоењето на ЈАНАЕ IV е да обезбеди постојана база во текот на целата година за научниците кои преземаат истражувачки проекти под покровителство на ЈАНАП. Истражувањата што се спроведуваат во текот на целата година се претежно во физичките науки, додека летните месеци дозволуваат истражување во поразновидни области како што се океанографијата, биологијата, геологијата и геоморфологијата. Неодамнешните проекти, исто така, се фокусирале на изворите на обновливи извори на енергија како што се соларната и особено производството на енергија од ветер. Во моментов не се преземаат никакви формални медицински истражувања.
Тековните истражувачки програми за физички науки вклучуваат антарктичко магнетосферско и јоносферско набљудување на земјата (АМИГО), Експеримент со радар на јужната хемисфера  и Super Dual Auroral Radar Network ( SuperDARN), Антарктичко истражување на космичките зраци (ANOKS), радио истражување со многу ниска честота (VLF) и разни проекти за меѓународна поларна година.
Востание во вардарскиот дел на Македонија во 1941 година
Востанието во вардарскиот дел на Македонија во 1941 година е акт на антифашистичкото и националноослободително движење на македонскиот народ.
Предисторија
До предвечерјето на Втората светска војна истакнати претставници на Македонското националноослободително движење станале водечки членови и организатори на илегалната Комунистичка партија во Македонија. Во условите на окупација и новата поделба на Македонија, секретарот на Покраинскиот комитет на КП во Македонија Методија Шаторов-Шарло кон крајот на април 1941 година, врз основа на ставот на Коминтерната за една територија - една партија, ја поврзал партиската организација од Вардарскиот дел на Македонија со БКП. Сè до нападот на Нацистичка Германија на Советскиот Сојуз, ПК на КП во Македонија се ориентирал главно на собирање оружје и воена опрема.
Во недоволно расветлени околности бил примен и повикот на ЦК на КПЈ за оружено востание, 4 јули, по што уследило и енергично спротивставување за враќање на поранешната организациона поставеност на КП во Македонија. Покажувајќи се како единствена политичка сила што може да го поведе македонскиот народ на востание, КПЈ ги повикала на востание тогашните околу 700 членови на КПЈ и СКОЈ во Вардарска Македонија и сите родољуби, без разлика на нивната национална, верска, општествена и политичка припадност.
Во таа борба требало да се разрешат егзистенцијалните проблеми и меѓуетничката омраза и нетрпеливост, да се создаде националноослободителна армија, македонски народноослободителен фронт, да се воспостави соработка со сите внатрешни и надворешни антифашистички сили и да се воспостави народна власт на слободните територии. Со енергично спротивставување, КПЈ донела одлука за враќање на старата организациона поставеност, а секретарот Шаторов-Шарло бил сменет и исклучен од КПЈ на 24 јули. Но тој ги игнорирал тие одлуки сè до првата половина на септември 1941 година.
Први чекори
Организациите на КПЈ и СКОЈ организирале разни протести и ученички штрајкови во Скопје, Битола, Велес, Охрид, Кавадарци и на други места против наставата на бугарски јазик, високите уписни такси, носењето униформи, бугарската матура и сл. Во почетокот на октомври ПК на КПЈ за Македонија упатил проглас за оружена борба и стапување во партизанските одреди до сите слоеви на населението - работниците, интелигенцијата, младината, жените и членовите на Партијата
11 октомври
Наскоро потоа бил формиран и Прилепскиот НОПО Гоце Делчев (11 октомври), кој според однапред подготвениот план, поделен во три групи, уште истиот ден извршил напад на бугарската полициска станица (участокот), затворот, поштата и ПТТ врските во Прилеп. По нападот на Прилеп градот бил блокиран и притоа биле уапсени повеќе од 900 граѓани, а одреден број и во Битола.
Понатамошни борби
Наредниот ден биле формирани и кумановските Козјачки и Карадачки НОПО (12 октомври).
По два дена кај кумановското село Белановце, бугарската војска и полиција го разбила Карадачкиот одред (14 октомври), кај кумановското село Малотино и Козјачкиот одред (17 октомври), а кај месноста Бел Бунар, близу Скопје, и Скопскиот партизански одред.
Во покраинското раководство продолжиле недоразбирањата и судирите околу натамошниот развој на оружената борба, поради што повторно уследила критика и интервенција од ЦК на КПЈ. Кон крајот на 1941 г. тоа го спречувала и настапената зима, заострениот полициски и воен режим, судските заплашувања (со дури 38 смртни пресуди, 63 временски казни), големиот број интернирани лица и принудно иселување на 26.451 српски колонисти од Македонија.
1731 во книжевноста
1731 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Клинт Демпси
Клинтон Дру Демпси (роден во Накодочес, на 9 март 1983) — поранешен американски фудбалер, офанзивен играч од средниот ред и напаѓач.
Ран живот и кариера
Демпси е роден во Накодочес, Тексас, и, во поголемиот дел од детството, со неговото семејство живееле во приколка, каде што тој и неговите браќа и сестри пораснале играјќи фудбал со локалните деца. Демпси има ирско потекло од страната на неговиот татко. Неговиот постар брат Рајан бил понуден на проби во Далас Тексанс, елитен младински фудбалски клуб, и го доведе Клинт, кој бил забележан додека поминувал време жонглирајќи ја топка. Демпси се истакнал во тимот на рана возраст, но морал да се повлече поради финансиските ограничувања на неговото семејство откако неговата најстара сестра Џенифер била на пат да стане рангирана јуниорска тенисерка. Неколку родители на неговите соиграчи во Тексанс се понудиле да му помогнат на семејството Демпси со трошоци и патување, што му овозможува да се врати во клубот.
На 27 ноември 1995 година, Демпси ја загубил, тогаш 16-годишната сестра Џенифер поради мозочна анеуризма. Демпси бил уништена поради губењето на сестра си, а подоцна и објаснил дека овој настан му помогнал да се развие подлабока мотивација кај него да продолжи со фудбалот во чест на неговата сестра.
Технички одлики
Фудбалер со солидна брзина, има добар дриблинг и моќен шут, кој му овозможува да постигнува голови и од долго и од кратко растојание. Може да игра како внатрешен играч од средниот ред, крило и напаѓач. Тој е познат по неговата упорност и издржливост, откако одигра два натпревари со фрактура на вилицата и повреда во глуждот во почетокот на неговата кариера.
Њу Ингланд Револушн
Њу Ингланд Револушн го избрале Клинт Демпси како осми пик на драфтот во 2004. Во неговата руки сезона, тој започнал 23 од 24 натпревари постигнувајќи седум гола. Демпси им помогнал на Револушн да стигнат до финалето на источната конференција и ја заработил наградата МЛС дебитант на годината 2004. Во 2005 година, Демпси придонел десет гола и девет асистенции во 26 натпревари. Тој го постигнал победничкиот гол во финалето на источната конференција на својот пат до настап во финалето на МЛС Купот. Во 2006 година, Демпси додал уште 8 гола, но пропушти значително време во плејофот поради повреда. Тој влезе како замена во финалето на МЛС Купот, но Револушн го загубија своето второ финале по ред, овој пат на пенали.
Фулам
Пред да се пресели во Фулам, Демпси отишол на проби во ЛКС Ломза од каде што тренерот го испратил во Фулам. Во декември 2006 година, англискиот клуб Фулам понудил 4 милиони $ за трансферот на Демпси, што била најголемата понудена сума за фудбалер од МЛС лигата, и тој станал уште еден американски играч во составот на котиџерс за кој веќе играле репрезентативците на САД: Брајан Мекбрајд и Карлос Боканегра. На 11 јануари 2007 година, му била доделена дозвола за работа и Фулам официјално го потврдил трансферот на Демпси. Со тоа Демпси станал најскапиот американец во Премиер лигата со договор вреден пријавени 2.000.000 £. Тој го направил своето деби за Фулам во натпревар на домашен терен против Тотенхем што завршил 1-1 на 20 јануари 2007 година. Седум дена подоцна тој дебитирал во ФА Купот во победата со 3-0 над Стоук Сити. Демпси го постигнал својот прв гол за Фулам на 5 мај, совладувајќи го Пепе Реина во 69-тата минута за победа над Ливерпул со 1-0. Неговиот гол го спаси Фулам од испаѓање и му гарантира место во елитната дивизија за следната сезона.
Демпси не бил во почетниот состав за првите три натпревари од сезоната 2007-08, но по повредата на Брајан Мекбрајд, тој влегол од клупата играјќи како напаѓач и постигнал гол во поразот со 2-1 од Астон Вила. Тој продолжил со постигнување на голови веќе во следниот натпревар на Фулам; 3-3 на домашен терен против Тотенхем на 1 септември. Две недели подоцна, тој го отворил резултатот за Фулам во ремито 1-1 на гостувањето против Виган Атлетик. На 29 септември, Демпси бил вмешан во воздушен судир со Џон Тери за време на ремито без голови (0-0) со Челзи на Стемфорд Бриџ, што резултирало со тоа Тери да биде заменет. После натпреварот имало сугестии дека Демпси намерно го искористил лактот за да го удри Тери; но сепак, тој не бил казнет за инцидентот откако судијата Мартин Аткинсон не го пријавил на Фудбалската асоцијација (ФА). На 3 ноември, Демпси го постигнал вториот гол за Фулам во победата со 3-1 над Рединг за да им помогне да ја обезбедат само втората првенствена победа во сезоната. Тој ги постигнал својте последни голови за сезоната во ремито 1-1 на домашен терен со Виган Атлетик и поразот со 5-1 на гостувањето кај Тотенхем во декември. Во мај 2008 година, Фулам објавил дека Демпси потпишал продолжување на договорот кој ќе го задржи во клубот до летото 2010. Во последното коло од сезоната, Фулам како гостин го победил Портсмут со 1-0 за да обезбеди Премиер лигашки статус и за следната сезона. Демпси ја завршил сезоната како најдобар стрелец на Фулам во Премиер лигата со шест гола.
Демпси имал само еден настап во почетниот состав на Фулам во првите единаесет натпревари од сезоната 2008-09, но го постигнал својот прв гол во ремито 1-1 на гостувањето кај Портсмут на 26 октомври откако влегол како замена. Тој го заменил Золтан Гера и го постигнал својот прв гол на домашен терен за сезоната во победата со 3-0 над Мидлзборо на 20 декември. Осум дена подоцна, тој постигнал два гола во дербито на Западен Лондон против Челзи, вклучувајќи го и израмнувачкиот во последните моменти од мечот за конечни 2-2 на Крејвен Котиџ. На 24 февруари 2009 година, Демпси го постигнал првиот погодок во ФА Купот во неговата кариера придонесувајќи за победата со 2-1 над Свонзи Сити во петтиот круг. Неговиот последен гол на домашен терен во сезоната дошол во поразот со 2-1 од Блекбурн Роверс на 11 март. На 12 април Фулам направил целосен пресврт за да дојде до победа од 3-1 на гостувањето кај Манчестер Сити, а Демпси постигнал два гола; првиот и третиот. За втора сезона по ред, Демпси завршил како најдобар стрелец на Фулам во Премиер лигата заедно со напаѓачот Ендрју Џонсон со седум гола. Овие голови му помогнале на Фулам да го обезбеди седмото место во Премиер лигата, што е највисока позиција во историјата на клубот, и ја потврдија својата квалификација за настап во новоформираната УЕФА Европа Лига за следната сезона.
На 13 август 2009 година, Демпси потпишал продолжување на договорот со Фулам до 2013 година. На 20 август, тој го постигна својот прв гол европските натпреварувања, затресувајќи ја мрежата на Амкар за вториот гол на Фулам во победата со 3-1 во Плеј-оф рундата од Лигата на Европа. На 30 декември, La Gazzetta dello Sport го именува Демпси како еден од најдобрите единаесет играчи во Премиер лигата за оваа сезона. На 17 јануари 2010, Демпси претрпел повреда на вкрстениот лигамент на коленото во поразот со 2-0 на гостувањето кај Блекбурн Роверс. На 11 март, Демпси се врати во акција, влегувајќи како замена во последната минута од поразот на Фулам на гостувањето кај Јувентус во осминафиналето од Лига Европа, а потоа запишал 72 минути во поразот од Манчестер Јунајтед во првенството. На 18 март, Демпси влезе од клупата во реваншот против Јувентус, и го постигна четвртиот гол за Фулам во победата со 4-1, гол кој ги одведе котиџерс понатаму со вкупен резултат 5-4. Гардијан предложил дека овој гол "би можел да стане најпознатиот гол во историјата Фулам". На 12 мај, Демпси го заменил Боби Замора во 55-тата минута од Финалето на Лига Европа, со што влегол во историјата како првиот американец кој се појавил во некое финале на голем европски турнир. На крајот, Фулам го загуби натпреварот, откако напаѓачот на Атлетико Мадрид, Диего Форлан го постигна решавачкиот погодок во 116-тата минута од екстра време, за победа на Атлетико со 2-1. Неговите настапи низ сезоната 2009-10 му донесоа ознака за најкорисен играч меѓу Американците во Европа од страна на SoccerOverThere.com, меѓу другите извори.
Демпси бил на клупата за резерви на Фулам во првите два гостински натпревари од сезоната 2010-11, но станал редовен стартер, како еден од само пет играчи од САД во Премиер лигата кој успеал да го стори тоа. На 18 септември 2010 година, тој го постигнал израмнувачкиот погодок во 56-тата минута со глава против Блекбурн Роверс на Ивуд Парк за конечни 1-1 со што продолжи серијата без пораз (клупски рекорд) на Фулам во Премиер лигата. На 2 октомври, тој му даде гол на голманот на Вест Хем Јунајтед, Роберт Грин, истиот голман кој го совлада и на Светското првенство во летото истата година. Демпси продолжил со својата добра форма на постигнување голови, стрелајќи двапати во мрежата на Виган Атлетик на 30 октомври, за победа на својот тим со 2-0. На 22 јануари 2011 година, Демпси уште еднаш бил двоен стрелец во победата на Фулам над Стоук Сити со 2-0, помагајќи му на тимот привремено да излезе надвор од зоната за испаѓање.
На 19 март, Демпси станал првиот играч од САД кој успеал да постигне 10 гола во една сезона од Премиер лигата, надминувајќи го претходниот рекорд на Брајан Мекбрајд од девет, исто така, поставен во периодот додека играше за Фулам во сезоните 2005-06 и 2006-07.
Клинт Демпси го скршил рекорд и за најмногу постигнати голови за Фулам во Премиер Лигата откако двапати ја затресе мрежата на Болтон во победата со 3-0 на 27 април 2011 година Тој го постигнал вкупно 33-тиот негов гол за тимот во Премиер лигата, надминувајќи ги Брајан Мекбрајд и Стед Малбранк, кој имаат по 32. Со овие голови, Демпси постигнал 12 првенствени гола за Фулам во сезоната 2010-11.
Демпси бил прогласен за Играч на сезоната на Фулам за 2010-11 од страна на навивачите на клубот, а неговите 12 погодоци во Премиер лигата значеа дека тој исто така беше водечки стрелец на клубот за кампањата.
Демпси постигнал два гола во првиот натпревар од плеј-оф рундата во Лигата на Европа 2011-12 помагајќи му на Фулам да дојде до победа со 3-0 на домашен терен. На 5 декември 2011 година, постигнал гол во 85-тата минута за да ја обезбеди победата од 1-0 против Ливерпул на Крејвен Котиџ. Овој погодок го прави Демпси најефикасниот американец во Премиер лигата, надминувајќи го својот некогашен соиграч во Фулам и репрезентацијата на САД, Брајан Мекбрајд. На 17 декември го постигнал својот петти погодок во Премиер лигата за оваа кампањата, стрелајќи прецизно со глава за победа над Болтон со 2-0, носејќи го својот тим на шест бода предност во однос на зоната за испаѓање.
На 7 јануари Демпси го постигнал првиот хет-трик во неговата кариера, против Чарлтон во третата рунда од ФА купот во натпревар кој завршил со победа на неговиот тим со 4-0. На 21 јануари 2012 година, Демпси постигнал уште еден хет-трик против Њукасл Јунајтед во победата со 5-2. Со својот хет-трик против Њукасл, тој станал првиот играч од САД кој успеал да постигне хет-трик во Премиер лигата. Демпси го постигнал својот 10-ти гол за сезоната во Премиер лигата, шеснаесетти во сите натпреварувања, во ремито 1-1 против Вест Бромвич на поранешниот менаџер на Фулам Рој Хоџсон на 1 февруари 2012 година. По фантастичната серија погодоци, Демпси бил преместен како напаѓач во следните натпревари на клубот.
На 7 јуни 2012 година, Демпси е прогласен за Играч на клубот за сезоната од страна на навивачите за втора последователна сезона. На 31 август 2012 година, Фулам го потврди трансферот на Демпси во Тотенхем.
Тотенхем
На 31 август 2012 година, Демпси му се приклучил на Тотенхем за сума која се верува дека изнесувала околу 6 милиони £ потпишувајќи со клубот тригодишен договор. Договорот го направи Демпси најскапо платен фудбалер од САД на сите времиња. Поради тоа што дресот со број 23 кој го носеше во Фулам и бројот 8 кој обично го носи при репрезентативната должност биле недостапни, тој се одлучил за дресот со број 2 што најчесто асоцира на десен бек, кој Демпси го носел на Фурман Универзитетот. Демпси го постигнал својот прв гол за Тотенхем во победата со 3-2 над Манчестер Јунајтед, а воедно неговиот гол беше и победничкиот. Тоа беше првпат во 23 години Тотенхем да го победи Јунајтед на Олд Трафорд. Својот втор гол за Спарс тој го постигнал во 39-тата минута во гостинскиот натпревар со Саутхемптон во октомври. Третиот и четвртиот гол на Демпси беа постигна против Евертон во поразот со 2-1 и против Рединг на Нова Година во победата со 3-1. Во 3 круг од ФА Купот тој постигнал два гола против Ковентри Сити. На 20 јануари 2013 година, во еден натпревар игран при врнежи од снег на Вајт Харт Лејн против водачот во лигата Манчестер Јунајтед, Демпси ги спаси Спарс од пораз израмнувајќи на 1-1 во 93-тата минута по додавањето на Арон Ленон од десната страна. На 27 јануари 2013 година, Демпси постигнал убав погодок со глава против Лидс Јунајтед на Иланд Роуд, во ФА Купот за да намали на 2-1, сепак Тотенхем не успеа да постигне уште еден гол во остатокот од натпреварот, и тој заврши со резултат 2-1 за Лидс. Демпси не бил во можност да остави впечаток против својот претходен клуб на 17 март, кога Фулам дојде и победи со 1-0 на Вајт Харт Лејн. На 21 април, Демпси го постигнал првиот од трите гола за Тотенхем во победата со 3-1 над Манчестер Сити на Вајт Харт Лејн. На 12 мај, Демпси постигна еден гол и асистирал за друг помагајќи му на својот тим да дојде до победа против Стоук Сити со 2-1 и да ги задржи шансите во трката за четвртото место кое води во Лигата на шампионите.
На 11 април 2013 година, Демпси постигнал два гола против Базел во вториот натпревар од четврт-финалето на Лига Европа за да го испрати натпреварот во продолженија. Тотенхем на крајот го загубил натпреварот на пенали и на тој начин биле елиминирани од Европа.
Сиетл Саундерс
На 3 август 2013 година, Демпси се вратил во МЛС потпишувајќи четиригодишен договор со Сиетл Саундерс како назначен играч за трансфер сума од 9 милиони $. И во новиот клуб го избрал дресот со број 2. Претходниот корисник на дресот со број 2, ДеАндре Једлин, се префрлил на бројот 17. Демпси го направил своето деби во лигата за Сиетл на 10 август 2013 година во победата со 2-1 над Торонто. Демпси влезе како замена во во 34-тата минута од тој натпревар, по повредата на глуждот на Обафеми Мартинс. Својот прв погодок за Сиетл, Демпси го постигна на 28 октомври 2013 на домашен терен против Лос Анџелес Галакси (1-1) по големата грешка на противничкиот голман Хаиме Пенедо, носејќи му предност на својот тим од 1-0 во 30-тата минута од натпреварот. Тоа беше и неговиот единствен погодок за Саундерс во оваа сезона. Демпси играше и во двата натпревари од конференциското полуфинале на МЛС купот, каде што неговиот Сиетл беше елиминиран од страна на Портланд Тимберс со вкупен резултат 5-3.
Позајмицата во Фулам
На 24 декември 2013 година, Демпси повторно потпишал за Фулам доаѓајќи во клубот на двомесечен заем. Тој го направил своето деби по враќањето на 4 јануари 2014 година во третиот круг од ФА купот против Норвич Сити. Демпси го одиграл целиот натпревар кој се завршил со резултат 1-1, а потоа учествувал и во преигрувањето на Крејвен Котиџ, каде Фулам победил со 3-0.
Враќање во Сиетл Саундерс
Иако не било соопштено од страна на Фулам, Демпси се појавил во тимот на Сиетл за натпреварот против Спортинг Канзас Сити во првото коло од новата МЛС сезона, игран на 10 март 2014 година. Демпси се вратил во форма, постигнувајќи хет-трик против Портланд Тимберс, и бил двоен стрелец против Далас и Колорадо Рапидс, стигајќи до скор од 8 гола во 5 натпревари во 2014 година. Тој ја освоил наградата МЛС Играч на месецот за месец април. Сезоната ја завршил со 15 гола и 10 асистенции како и во двете категории ги остварил својте најдобри постигнувања во МЛС кариерата, Сиетл исто така освоил Supporters' Shield, но биле елиминирани во конференциското финале на МЛС купот од подоцнежните шампиони Лос Анџелес Галакси.
Кројцебра
Кројцебра (Kreuzebra) — општина во округот Ајхсфелд, во Тирингија, Германија.
Опашуљка (Мождивњак)
Опашуљка — археолошко наоѓалиште во кривопаланечкото село Мождивњак. Наоѓалиштето претставува средновековна црква и некропола. На јужниот крај на селото, на мало ритче со зарамнето плато се откриени повеќе гробови градени од камени плочи - тип циста. Видливи се остатоци од темели на црква со мали димензии.
Исток 1 (Поешево)
Исток 1 — археолошко наоѓалиште во битолското село Поешево. Ноаѓалиштето претставува населба од неолитско време. Оваа тумба е сместена блиску до селото, односно на неговата источна периферија. Таа се наоѓа на околу 400m источно од тумбата во центарот на Поешево и врз неа минува патот кон Битола, поради што е тешко воочлива. Со оглед на густата вегетација не може да се констатира многу материјал, освен во дворот на една од куќите каде се забележуваат предисториски, средновековни и рецентни фрагменти од керамика. .
Втора кичевска парохија
Втора кичевска парохија — православна парохија на Македонската православна црква - Охридска архиепископија, дел од Кичевското архијерејско намесништво на Дебарско-кичевската епархија. Нејзиното седиште е во кичевската градска соборна црква „Св. Петар и Павле“. Покрај дел од градот Кичево, парохијата ги опфаќа и селата: Другово, Горно Добреноец, Долно Добреноец, Подвис, Лавчани, Јаворец, Долна Душегубица, Горна Душегубица, Кленоец, Попоец, Иванчишта, Малкоец, Ехлоец и Пополжани.
Цркви
Ова е список на црквите во парохијата. Можно е списокот да е нецелосен.
Геометриска прогресија
Геометриска прогресија е низа во која количникот на било кои два последователни члена е константен. На пример
an, an+1, an+2. ..
Бројот r уште се нарекува количник на геометриската прогресија, каде што:
Секој нареден член на геометриска прогресија може да се добие со множење на претходниот член со количникот r. На пример, низата {1, 3, 9, 27, 81,. . .} е геометриска низа со количник 3.
1730 во книжевноста
1730 година во книжевноста содржи некои значајни настани.