cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Цонга (јазик)
Име на јазикот
Поимот „цонга“ се однесува на јазиците цонга, цва и ронга. Затоа, самиот јазик цонга во потесна смисла се нарекува „шангана“, наречен по неговиот главен дијалект. Други дијалекти се шилулеке, нвалунгу, хлаве, кнука, гвамба, нлангану, џонга и била.
Географска распространетост
Јазикот цонга го говорат околу 1.972.000 жители на покраините Лимпопо, Гаутенг и Мпумаланга во ЈАР, како и 1,5 милиони луѓе во Мозамбик и 19.000 луѓе во Свазиленд. Покрај ова, постојат и 100.000 говорници што живеат во Зимбабве.
Во ЈАР, највеќето припадници на народот Цонга (Вацонга) се сконцентрирани во мееста како Нкованкова, Гијани, Маламулеле, Нвамитва, Мухлава, Хланганани (Бунгени) во Лимпопо и Бушбакбриџ, како и други во Мпумаланга. Постои и бројно население во покраините Северозападна, Квазулу-Натал и Гаутенг, што во основа значи насекаде на територијата на стариот Трансвал.
Фонологија
Цонга прави разлика помеѓу модални и мрморни варијанти на согласките: наспроти  кај препречните (со исклучок на ), како и помеѓу  наспроти  кај сонантите (со исклучок на ).
За разлика од некои нгунски јазици, цонга има мошне малку зборови со чкрапки. По место тие можат да бидат од забни до задновенечни.
Граматика
Граматиката е типична за банту-јазик, со збороред од обликот „подмет-прирок-предмет“.
Дарлинг (река)
Дарлинг (Darling River) — трета река по должина во Австралија. Долга е 1.472 км и извира во северен Нов Јужен Велс и завршува влевајќи се во реката Мари кај Вентворт. Целиот систем има вкупна должина од 2.844 км и со тоа е најголем во земјата. Наречена е во чест на управникот на Нов Јужен Велс, Ралф Дарлинг (1772-1858), по чија иницијатива е откриено течението на реката.
Ова е најзначајна река во пространите сушни предели „аутбек“. Во изминатите периоди, реката е во лоша состојба поради прекумерна употреба за наводнување, загадување од пестициди и долгите сушни периоди (во некои години речиси и да немало вода). Денес таа се одликува со голема соленост и лош квалитет на водата. Во најново време полноводноста се подобрува поради поголемите врнежи, но повратокот во нормална состојба зависи од подолгорочни напори.
Течение
Системот Мари-Дарлинг е впрочем меѓу најголемите во светот. Сливот го опфаќа цел Нов Јужен Велс заоадно од Големите Разводни Планини, голем дел од Викторија и јужен Квинсленд, како и делови од Јужна Австралија. Бидејќи има голем број свиоци, течението е трипати подолго од воздушната линија помеѓу изворот и утоката.
Реката тече во југозападен правец и во добар дел од течението е рамничарска, со просечен наклон од само 16 мм на километар. Официјално, Дарлинг настанува помеѓу Бреварина и Берк со спојот на Калгоа и Барвон, чии притоки извираат во планините на јужен Квинсленд и северен Нов Јужен Велс западно од Големите Разводни Планини. Тие се Балон (чиј ракав е Калгоа) и неговите притоки; Макинтајр и неговите притоки како Дјумерик и Северн (постојат две со исто име), Гвидир, Намој, Каслри и Маквори. Другите притоки (Боган, Варего и Пару) се влеваат во Дарлинг кај Берк или по него.
Северниот дел од течението на Дарлин спаѓа во екорегионот „југоисточноавстралиска умерена савана“ а југозападниот е дел од екорегионот Мариско-дарлиншка Котлина.
Населени места
Поважни населени места по течението на Дарлинг се Бреварина, Берк, Лаут, Тилпа, Вилканија, Менинди, Пункери и Вентворт.
NGC 7416
NGC 7416 — спирална галаксија во соѕвездието Водолија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7416 се споменува и како MCG -1-58-4.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7416 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 7416 има привидни димензии од 3,2' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 55 м 41,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -5° 29' 42"". Положбениот агол на објектот е во износ од 115°.
Други поделби
Проучување на NGC 7416 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 70025. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 258; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5241. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 811.
Испарување
Испарување — физичка појава при што една супстанција преминува од течна во гасовита агрегатна состојба и се случува на површината на супстанцијата. Посебен вид на испарување е вриењето, кадешто испарува сета маса во целина.
Испарувањето е суштински дел од процесот на кружење на водата. Сонцето предизвикува испарување на вода од океаните, езерата, влагата од почвата и други извори. Во хидрологијата, испарувањето и транспирацијата (испарување од растенијата) збирно се нарекуваат евапотранспирација. Испарувањето на водата се случува кога површината ќе се изложи на воздух, овозможувајќи го излегувањето на молекулите во облик на пареа. Дел од таа пареа потоа образува облаци.
Теорија
За да можат да испарат, молекулите во течноста мора да бидат близу до површината, да се движат во соодветна насока и да имаат доволна кинетичка енергија за да ги совладаат меѓумолекулските сили во течноста. При мало испарување, само мал дел од молекулите ги задоволуваат овие услови. Бидејќи кинетичката енергија на молекулата е правопропорционална на нејзината температура, испарувањето е поинтензивно при повисока температура. Со излегувањето на побрзите молекули, оние што преостануваат имаат помала просечна кинетичка енергија, и затоа температурата на течноста се намалува. Оваа појава се нарекува „испарително разладување“. Испарувањето се одвива побргу и при контакт на воздухот со течноста и кај течностите со поголем парен притисок. Затоа, обесените алишта се сушат (со испарување) побргу на ветровит откоку на мирен ден. Трите клучни фактори на испарувањето се топлината, атмосферскиот притисок (што го одредува процентот на влажност) и движењето на воздухот.
На молекуларно ниво, не постои строга граница помеѓу течната и гасовитата (парната) состојба. Овој меѓупростор се нарекува „Кнудсенов слој“, каде состојбата е неодредена. Бидејќи овој слој е дебел само колку неколку молекули, јасен фазен преод се гледа само на микроскопско ниво.
Течностите чие испарување на дадена температура не е видливо со голо око (на пр. масло на собна температура) сепак испаруваат, но процесот е многу побавен бидејќи нивните молекули не оддаваат доволно енергија со доволно честота за да направат пареа.
Рамнотежа на испарување
Кога испарувањето се случува во затворен простор, излезените молекули се насобираат во облик на пареа над течноста. Многу од нив се враќаат во течноста, и тоа сè почесто со зголемувањето на густината и притисокот на пареата. Кога процесот на излегување и повраток ќе достигне рамнотежа, велиме дека пареата е „презаситена“, па така парниот притисок густината и температурата на течноста достигнуваат максимална граница и повеќе не се менуваат. Кај систем што се состои од пареа и течност на една чиста супстанција, рамнотежната состојба е непосредно зависна од парниот притисок на супстанцијата, согласно Клаузиус-Клајпероновата равенка:
каде P1, P2 се парни притисоци при температури T1 и T2, ΔHvap е специфичната топлина на испарувањето, а R е универзалната гасна константа. Стапката на испарување во отворен систем е зависна од парниот притисок што се наоѓа во затворен систем. Со загревање на течноста, парниот притисок го достигнува амбиенталниот притисок, па така течноста зоврива.
Френсис Скот Фицџералд
Франсис Скот Фицџералд ( — ) — американски писател кој пишувал романи и раскази. Тој важи за еден од најголемите автори во американската и во светската литературa на 20. век. Тој бил дел од тнр. „Изгубена генерација“, заедно со Ернест Хемингвеј и неколку други познати писатели. Фицџералд напишал пет романи, од кои еден е објавен посмртно, вклучувајќи го и неговото најпознато дело „Големиот Гетсби“. Исто така, тој е автор и на голем број раскази.
Творештво
Фицџералд се појавил на книжевната сцена по Првата светска војна, но на почетокот се борел да постигне книжевно признание. Откако издавачката куќа му го одбила неговиот прв роман, „Оваа страна на рајот“ (This Side of Paradise), тој го преработил во родителскиот дом во Сент Пол и во 1920 година се појавила преработената верзија на романот. Ова дело му донело голема слава и богатство, а романот бил со воодушевување прифатен од американската публика. Потоа, тој објавил бројни раскази кои, исто така, веднаш ја освоиле публиката како со својата книжевна вредност така и со актуелноста. Од овој период потекнуваат збирките „Фраерки и филозофи“ (Flappers and philosophers) и „Приказни од времето на џезот“ (Tales of the jazz age), романот „Убави и проколнати“ (The beautiful and damned) и една драма. Во 1925 година се појавило неговото најпознато дело, романот „Големиот Гетсби“ (The Great Gatsby), кој му донел уште поголема слава и богатство, а потоа се појавила збирката раскази „Сите тажни млади луѓе“ (All the sad young men). Во 1925 година, Фицџералд заминал во Европа, каде се запознал со Ернест Хемингвеј (кој станал негов голем пријател) и со Гертруда Стајн, која го сметала за најталентиран од младите писатели. Во тоа време, на американската книжевна сцена се појавила социјалната книжевност, а Фицџералд, со неговата стара и неактуелна тематика (љубовта, разочараната генерација, тагата итн.) полека паднал во заборав. Во 1934 година, го објавил романот „Нежна е ноќта“ (Tender is the night), кој се продавал многу слабо, како и збирката раскази Taps at Reveille, која забележала малку подобра продажба, но сепак, Фицџералд бил многу далеку од некогашната слава. Во 1937 година, заминал во Холивуд, каде прилично успешно се занимавал со пишување филмски сценарија, а истовремено работел на својот роман „Последниот тајкун“ (The last tycoon), кој останал недовршен.
Вообичаено, Фицџералд е познат како „писател на ерата на џезот“, но погрешно е да се мисли дека тој само верно го сликал своето време, туку во своите дела тој уметнички ја транспонирал епохата во која живеел. Притоа, за разлика од некои други припадници на „изгубената генерација“, материјалот од кој го создавал своето книжевно дело бил американски во вистинската смисла на зборот. Исто така, во споредба со останатите писатели на „изгубената генерација“, Фицџералд имал силно изразен инстинкт за трагичните аспекти на животот и потреба да се идентификува со своите трагични јунаци. Затоа, тој живеел како ликовите од своите дела и изгорел побрзо од другите писатели на неговата генерација.
Тринаесетта македонска ударна бригада
Тринаесеттата македонска ударна бригада била формирана на 17 септември 1944 година во с. Митрашинци, Беровско. Била формирана од околу 800 новопристигнати борци од Малешевијата, во состав на Педесеттата македонска дивизија на НОВЈ.
Команден состав
Командниот состав на бригадата го сочинувале:
Политички комесар бил:
Борбени дејства
Борбените дејства главно се одвивале на теренот на Источна Македонија. До крајот на септември водела борби со германските сили од борбената група „Катнер“ кои се повлекувале од Солун, на комуникацијата Радовиш-Штип. На 22 септември бригадата влегла во Радовиш, но набрзо морала да го напушти поради сè поголемиот притисок на германските единици кои продирале од југ. Во содејство со Четиринаесеттата македонска ударна бригада извршила напад на Штип на 24 септември 1944 година, на Берово и Пехчево на 9 октомври, го завладеала врвот Вртешка (Пехчевско) (12/13 октомври), и конечно на 13 октомври го ослободила Пехчево. Ги завладеала врвовите Голак и Чавка, дејствувала кон Царево Село-Кочани со успешни борби за Могилка-Бигла (14-18 октомври). На 19 октомври 1944 година ја ослободила Виница, и Јакимово на 20 октомври, водела борба кај с. Радња и го ослободила с. Калаузлија на 4 ноември, водела борби кај Пилав Тепе и Зобник, Штипско, (6-7 ноември) и го ослободила Штип (8 ноември).
Во наредниот период бригадата водела борби во пределот на Скопско против балистичките сили. Таму бригадата заедно со останатите единици водела жестоки борби кај хидроцентралата Матка, селата Глумово, Групчин и Ларце, а потоа заедно со Третата македонска бригада го ослободила Тетово на 19 ноември 1944 година.
Со новата воена реформација, боречкиот состав на бригадата влегол во составот на Осмата македонска дивизија на КНОЈ.
1562
1562 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1562 година од новата ера, 562. од вториот милениум, 62. од XVI век и трета од 1560-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1562 година се протега во 4198 и 4199, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4258 и 4259 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2105. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 969 и 970 исламска година.
Москополе
Москополе (Voskopjë, Воскопоја, Moscopole и  Moscopolea, Μοσχόπολη) — некогашен стар град од околу 60000-70000 жители, а денес планинско село со население 700 жители (2000 г.). Населението главно се занимава со сточарство и е со мешан состав, односно живеат Власи и Албанци. Селото се наоѓа на од Горица (Корча), на планината Островица во јужна Албанија, на надморска височина од.
284
284 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 284 година од новата ера, 284. од првиот милениум, 84. од III век и петта од 280-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5792 и 5793 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5034 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4044 и 4045 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1037.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 284 година се протега во 2920 и 2921, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2980 и 2981 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 827. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 348 и 347 година пред хиџра.
Х. Упман
'''Х. Упман' (герм. H. Upmann'') е име на две марки на висококвалитетни пури, една кубанска (Хабанос СА), а другата доминиканска (Алтадис).
Историја
Марката датира од 1844 година, и постојат неколку различни верзии на нејзиниот постанок. Се знае со сигурност дека двајца браќа,Август и Херман Упман ја основале марката таа година. Друга верзија е дека нивното презиме всушност било Хупман, но буквата „Х“ ја исфрлиле од естетски причини. Двете верзии се можни, бидејќи и Хупман и Упман се германски презимиња. Трета варијанта е дека буквата „Х“ во Х. Упман значи или „Херман“ или пак шпанскиот збор херманос (браќа).
Една верзија на приказната е дека браќата-германци го преселиле семејниот бизнис во Хавана, Куба. Според ова тие биле страстни пушачи на пури и ги користеле пурите за рекламирање банка. Понекогаш се вели дека тие го измислиле пакувањето на пури во кедрови кутии како подарок за муштериите. На овие кутии стоел натписот „H. Upmann“, а пурите биле од друг производител, сѐ додека тие не купиле своја фабрика за пури во 1844: славната фабрика Х. Упман, денес наречена „фабрика Хозе Марти“, во Хавана. Во друга верзија на приказната, нивните внуци, Герман и Алберто, биле тие што впрочем основале банка, а пурите едноставно се довеле во врска.
Низ доцниот XIX век, марката се здобива со меѓународно име на разни изложби и добиваатг седум златни медали кои и денес стојат на литографијата на денешните кутии, заедно со потписот на Херман Упман.
Во 1922 (некои велат 1932), банката и фабриката за пури банкротираат. Британската фирма по име Ј. Франкау & Д-р ја купува марката и ја произведува сѐ до 1935, кога истата ја купуваат Менендез, Гарсија и Д-р. Тие продолжуваат со производство сѐ до национализацијата по револуцијата. Во овој период, Менендез и Гарсија создаваат свои посебни пури во рамките на производната линија, и ги нарекуваат „H. Upmann Montecristo Selection“, кои подоцна ја сочинуваат славната марка Монтекристо.
По револуцијата, Менандез и Гарсија ја преселиле марката прво на Канарските Острови, а потоа во Доминиканската Република, каде марката се прозведува и денес за американскиот пазар, и е во сопственост на Алтадис.
Кубанската марка Х. Упман е популарна низ светот, каде се прави во разновидни рачно-изработени, рачно-довршени, и машински-изработени витоли. Во 2002, кога Алтадис купиле контролен дел од Хабанос СА, тиа направиле бројни промени во марката. Реформите се од типот на промена на линиите во или сосема рачно-изработени или сосема машински-изработени, да ги отфрлат излишностите (многу кубански марки имаат повеќекратни пури од точно иста големина, но со различни мешавини тутун и различни имиња) и елиминација на нископродажните формати на пури.
Популарни пури меѓу познавачите се No. 2, Magnum 46, и пурата во „черчил“ формат наречена Sir Winston (во чест на Винстон Черчил).
Во 2005, Хабанос СА направиле несвојствен чекор со тоа што издале нов формат на Х. Упман како дел од годишното издание Edición Limitada. Ова е невообичаено бидејќи правилот е дека само петте глобално-дистрибуирани марки (Кохиба, Монтекристо, Ромео и Хулиета, Партагас и Ојо де Монтереј) се користат во овие изданија, додека Х. Упман е мултилокално дистрибуирана марка. Овој посебен формат е Magnum 50, кое се смета за примамливо на пушачите кај кои форматот Magnum 46 е многу популарен.
Х. Упман произведуваат и машински-изработени цигариљоси (Mini и Purito) и марка цигари.
Витоли на кубанскиот Х. Упман
Рачно-изработени витоли Машински-изработени и рачно-довршени витоли Edición Limitada
Науката во 2004 година
2004 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Магур
Магур е остров во сојузната држава Чук во Микронезија. Островот сочинува една од општините во државата.
Марија Елизабет Холанд
Марија Елизабет Холанд (1836 - 1878) била јужноафриканска ботаничка уметничка и собирачка на растенија.
Ран живот
Таа била најстарата од четиринаесетте деца и била во брак со Џон Холанд од Порт Елизабет. Нејзиниот дедо бил Џејкоб Глен Кујлер.
Кариера
Таа придонела за том I (1860) од Thesaurus capensis на Вилијам Хенри Харви, и добила пофалби од Харви за нејзините „добро изведени контури цртежи“.
Науката во 2003 година
2003 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Гран при Монтреал 2016
Трката била освоена од Грег ван Авермат.
Екипи
Бидејќи Гран при Монтреал е настан од Светската турнеја, сите осумнаесет UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да учествуваат на трката. Биле повикани две професионални континентални екипи, како и националната екипа на Канада, со што главната група била составена од 19 екипи.
Зорица Панчиќ
Зорица Панчиќ ( година во ) — македонска театарска, филмска и телевизиска глумица.
Филмографија
Панчиќ ги остварила филмските улоги:
Благоја Трајанов
Благоја Милчов Трајанов ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувал од сиромашно семејство. Основно училиште завршил во селото. Имале малку ѝ неплодна земја ѝ поради тоа бил принуден да се занимава со сточарство, продавање на дрва и слично. Во 1941-1942 година на терените околу неговото село биле формирани и дејствувале Првиот и Вториот скопски партизански одред. Во меѓувреме добил повик и заминал на отслужување на воениот рок во бугарската окупаторска војска. На 10 јануари 1942 година избегал од единицата и стапил во Сврлишкиот партизански одред, со кој учествувал во многубројни акции и борби против окупаторот. Во една од тие борби есента 1942 година храбро загинал кај месноста Црна Трава, во близина на Врање.
Амфипростил
Амфипростил во класичната архитектура значи храм со портик и напред и назад. Ваквите портици никогаш немале по четири столбови. Најпознат пример е малиот тетрастилски Храм на Атена Ника во Атина.
Мурило
Мурило е атол во сојузната држава Чук во Микронезија. Мурило е воедно и име за општината која го опфаќа атолот и селото кое се наоѓа во општината. Атолот се наоѓа на околу9 км североисточно од Номвин и на 101 км североисточно од Чук. Заедно со Номвин ги сочинуваат Халовите Острови.
Поврзано
Мурілу
Босанска арабица
Босанската арабица (arebica, arabica) е верзија на персоарапското писмо која се користела за запишување на босанскиот јазик. Оваа азбука се користела во периодот од 15 до 19 век. Пред Првата светска војна имало неуспешни обиди за присвојување на арабицата како трето писмо за босанскиот јазик, покрај кирилицата и латиницата. Последната книга печатена на арабица била во 1941 година.
Еден од најстарите текстови напишани на арабица е љубовна песна именувана како „Хрватска песна“ (Chirvat-türkisi). Песната била напишана во 1588 г. од извесен Мехмед од Босна. Овој ракопис е во музејот во Виена. Покрај книжевноста, арабицата се користела во верските училишта, администрацијата, но сепак во помал обем одошто другите писма.
Арабицата се заснова на персоарапското писмо користено во Отоманското Царство со дополнителни букви кои претставувале босански гласови кои ги немало во арапскиот. Последната модификација на писмото било направено од Мехмед Џемалудин Чаушевиќ кон крајот на 19 век.
Првата книга отпечатена на аребица со ISBN и CIP по 72 години е „Епохе фонетске мисли код Арапа и аребица“, објавена во април 2013 г. во Белград (автор: Алдин еф. Мустафовиќ, издавач: Велики Црлени (Дарко Бабиќ)). Оваа книга е дополнување на стандардизација на аребица кој се потпира на Чаушевиќ верзија, и е исто така учебник за високото образование.
Писмо
Пример:
Науката во 2002 година
2002 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Дуќан на ул. „Маршал Тито“ бр. 12 (Струмица)
'''Дуќан на ул. „Маршал Тито“ бр. 12''' — дуќан во Старата чаршија во градот Струмица. Објектот е заведен како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра на Министерството за култура.
Фудбал
Фудбал (football) или ногомет — игра со топка што ја играат два тима со по 11 играчи. Еден спортски натпревар трае 90 минунти, односно две полувремиња по 45 минути со одмор меѓу нив во траење од 15 минути. Ако има подолги прекини во играта, таа се продолжува така што се надополнува изгубеното време. Играта се игра на игралиште со правоаголна форма со должина од 90 до 120 метри и со широчина од 45 до 90 метри. Целта на играта е да се уфрли топката во голот на противникот. Победува тимот кој ќе постигне повеќе погодоци. Играчите смеат да играат со сите делови на телото освен со раце. Ако топката ја допрат со раце тогаш судијата треба да ја додели на другиот тим. Само голманот може да ја допре топката со раце, но само во пеналтикот (шестнаесетник). Натпреварувачите носат маици (дресови) со бројки на грбот. Ѓоновите на копачките можат да бидат опремени со крампони или да се ребрести.
Улога на играчите
Секој играч на теренот, во текот на натпреварот е задолжен за исполнување на одредена задача од страна на својот менаџер или тренер. Во фудбалот, обично натпреварувачите се делат на:
Науката во 2001 година
2001 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Аелита (награда)
Во 1989 година, наградата „Старт“ ја создале како награда за второпласирани „Аелита“.
Голем број други награди се доделуваат заедно со наградата Аелита. Тука спаѓаат:
Меморијалната награда „Иван Јефремов“, го носи името во чест на писателот на научна фантастика и палеонтологот Иван Јефремов (1908-1972) и се доделува за голем придонес во развојот на советските студии за научна фантастика.
„Орденот на витези“ од научна фантастика и фантазија се доделува за голем придонес за руската фантазија.
Наградата „Европа-Азија“ се доделува за писатели кои ги претставуваат Екатеринбург и Урал во своето пишување.
„Орденот на добрина и светлина“ се доделува на писатели кои во своите дела промовираат идеи за хуманост, љубезност и позитивен став кон човештвото. Наградата „Магистер на научна фантастика и фантазија“ е како наградата „Гранд мајстор“ која се доделува на писатели на научна фантастика на Америка (СФВА).
Уман (Микронезија)
Уман е остров во сојузната држава Чук во Микронезија. Уман е една од општините во државата.
Рататуј
Потекло
Зборот рататуј доаѓа од окситанскиот збор ratatolha, а се поврзува и со францускиот глагол touiller, со значење „мешање“. До крајот на 18 век, во Франција чорбата рататуј била многу едноставно подготвувана. Денешната чорба е врз основа на домати, а содржи: лук, кромид, тиквички, модар патлиџан, пиперки, мајоран, коморач и босилек, или лаворов лист и мајчина душичка, или пак смеса од зелени билки, позната како „билки од Прованса“. Ваквиот состав на оваа чорба за првпат е објавен во 1930 година.
Денес постојат повеќе варијанти во подготовката на ова јадење. Карактеристично за подготовката на рататуј е што секој зеленчук што се додава, мора да биде прво посебно спржен. Со ваквата постапка, зеленчукот го задржува својот вкус.
Сине Фантом
„Сине Фантом“ е филмски клуб во Русија.
Името и историјата на клубот потекнуваат од самоиздавачкото ракописно списание „CINE FANTOM“ кое го издаваат Игор Алеиников и неговиот брат Глеб Алеиников од 1985 година. Олиа Лиалина е една од главните основачи, а подоцна била директор. Во тоа време немало аналози на службени лица во Советскиот Сојуз. „Син Фантом“ бил поврзан со подземното кино, „Паралелно кино“ (Паралелно Кино).
Клубот го основале во 1995 година со седиште во Музејот на кино Москва. Од 2004 година неговата локација е во кино Фитил, Москва.
Програмите на „Сине Фантом Клуб“ се прикажани во филмската сцена во „Гренц Ленд“ (Селб, 1995), на Европскиот медиумски арт фест (Оснабрик, 1998), на филмскиот фестивал во Котбус (1995). Во јануари 1999 година, делата на Клубот „Син Фантом“ ги прикажале во Антологискиот филмски архив во Њујорк, како дел од програмата, Неодамнешни руски експериментални филмови.
Сан Луис (Пинар дел Рио)
Сан Луис (шпан. San Luis) е град во јужниот средиштен дел на покраината Пинар дел Рио, Куба. Главни стопански гранки се земјоделството (тутунот, оризот, овошјето) и сточарството.
Надворешни врски
22.28778°N, 83.77656°W
Сандра Брустер
Сандра Брустер (родена 1973 година) е канадска визуелна уметничка со седиште во Торонто. Нејзината работа е мултидисциплинарна по природа и се занимавала со поими за идентитет, застапеност и меморија; центрирање Црното присуство во Канада.
Ран живот
Брустер е родена во семејство имигранти од Гвајана и пораснала во Пикеринг, Онтарио. Дипломирала за ликовни уметности на Универзитетот Јорк во 1997 година и магистрирала визуелни студии на Универзитетот во Торонто во 2017 година. Изложба на нејзината теза, насловена како Трага | Доказите за минатото биле прикажани во Музејот на уметност на Универзитетот во Торонто.
Кариера и работа
Раните дела на Брустер се фокусирале на традиционалните портрети. Таа подоцна преминала кон цртежи и метални скулптури. Нејзината работа е изложена во Канада, САД, Карибите и Јужна Африка. Таа била уметник во Бразил, Канада, Тринидад и Тобаго и Јужна Африка, а нејзините дела се објавени во бројни списанија, вклучувајќи ги Caribbean Beat и The Walrus.
Едно од најистакнатите дела на Брустер е Смитс - серија цртежи што го доведуваат во прашање идентитетот и застапеноста. Смитс започнала во 2014 година кога Брустер почнала да ги сече страниците со името „Смит“ од телефонските именици и да ги транспонира овие страници над афро-глави, безлични поединци. Серијата ги комбинирала различните личности, желби и лични приказни на овие луѓе со примена на унифициран визуелен третман, кој го отстранил секое чувство на индивидуалност. Брустер на крајот ги развила овие цртежи во серија слики кои го илустрирале влијанието на оруженото насилство врз младите црнци во Торонто.
Изложби
Работата на Брустер е прикажана на неколку групни изложби, вклучително заедно со уметничките Надија Робинсон и Куртија Рајт во „Без празно место“ - шоу од 2017 година за раселувањето одржано во галеријата Блафс на Скарборо Артс и курирана од Алиса Феарон. Нејзината работа била вклучена и во изложбата во 2017 година, „Позиција како што е посакувана“, курирана од Кенет Монтег од колекцијата „Клин“ (Кураторски проекти на клин) и одржана во Уметничката галерија во Виндзор. Други групни изложби ги вклучуваат Undomesticated, во галеријата Кофлер, Торонто, 2019 година; Овде сме овде: Црна канадска современа уметност организирана од Кралскиот музеј Онтарио, Торонто, каде што беше изложена во 2018 година пред турнејата во Музејот за ликовни уметности во Монтреал во 2018 година и Уметничката галерија на Нова Шкотска во 2019 година; Дали си ти мојата мајка? во уметничката галерија Данлоп, Регина, 2019 година; и Позиција по желба: Истражување на африканскиот канадски идентитет во уметничката галерија Виндзор во 2017 година. Нејзините самостојни изложби вклучуваат Town Girls Beneath во YYZ Artists' Outlet, Торонто, 2019 година; „Сандра Брустер: Замаглување“ во Уметничката галерија на Онтарио, 2019 година; „Се е замаглување“, Проекти на Џорџија Шерман на фестивалот за фотографија на Скотијабанк КОНТАКТ во 2017 година; и „Мохамедс“, во Алис Јард во 2013 година. Нејзината работа се појавува на корицата на публикации, вклучително ( Мала секира 29, 2009 година) и Подебела од водата (Peekash Press, 2018).
Награди
На Сандра Брустер ѝ била доделена титулата уметник во образованието од Советот за уметност на Онтарио во 2009 година. Таа била наградена со наградата Гатузо за извонредна самостојна изложба It's all a blur на фестивалот за фотографија КОНТАКТ во 2017 година. Брустер е исто така добитник на наградата уметник од Торонто Пријатели на визуелните уметности (2018).
Колекции
Нејзината работа е вклучена во колекцијата на Музејот за ликовни уметности во Хјустон.
Морски нуркачи
Морските нуркачи се група на водни птици кои го образуваат Gaviiformes. Се среќаваат во Северна Америка и северна Евроазија (Европа, Азија) и веројатно Африка. Сите современи видови на морски нуркачи се дел од родот Gavia, фамилијата Gaviidae и овој ред.
Изглед
Морските нуркачи се големи птици, пливачи и нуркачи, долги од 53 до 91 cm и со распон на крилата меѓу 106 и 152 cm. Тежината се движи од 1 па до 6,4 кг, зависно од видот. Тоа значи дека овие големи видови се значително потешки од гуските (Anserinae). Овие птици се разликуваат од нуркачите (Podicipedidae) пред сè по целосните пливачки кожички кои ги поврзуваат трите нанапред свртени прсти (анизодактилија), како и многу добро видливата, иако кратка, опашка.
Пердувите кај повеќето видови во време кога носат „свадбено руво“ од горната страна се обоени црнобело, како шаховски полиња, додека од долната страна на телото се бели. Кај сите видови главата и вратот се со живи бои. Овие воочливи, раскошно обоени пердуви зиме се заменуваат со невоочливи бои. Тие се густи и добро изолираат од ладот на арктичките и субарктичките води кои се нивно природно живеалиште. Многу време посветуваат во нега на пердувите, бидејќи само чисти, добро негувани пердуви овозможуваат и добра заштита.
Мажјаците се нешто покрупни од женките, но друг, видлив полов диморфизам не постои. Младите морски нуркачи имаат во текот на целата година едноставно обоени пердуви (како и возрасните зиме). Дури кога имаат околу три години, пердувите ја добиваат типичната боја на возрасните во време на парењето и гнездењето.
Сите видови поседуваат силен зашилен клун и мали исто така зашилени крила. Тие се многу добри летачи, но бидејќи нозете им се сместени зад средината на телото, тие многу тешко и неспретно се движат.
Фонсека (марка на пури)
Историја
Дон Франциско Е. Фонсека основал фабрика и своја марка на пури во Хавана во 1892, и ја регистрирал марката со своето име во 1907. Неговите пури набргу станале успешни и Дон Франциско почнал со иновативни практики како обвиткување на пурите во фини јапонски хартиени марамчиња (како што се и денес) и нивно пакување во лимени туби (денешните туби се алуминиумски). Неговата жена, Доња Тереза Бетишер продолжила со дејноста по смртта на Дон Франциско во 1930 и ја споила марката со Т. Кастањеда и Г. Монтеро и со тоа настанала фирмата Кастањеда, Монтеро, Фонсека СА.
Прозивдоството се одвивало непрекинато по револуцијата и овие пури сѐ уште се произведуваат во фабриката Лазаро Пена во Хавана. Како марка, Фонсека е релативно блага, по цена поевтина од највеќето кубански пури и највече се пласира во Шпанија и Канада, каде таа е особено популарна.
Витоли на кубанската Фонсека
Ова е список на витоли (големини) во рамките на производната линија на Фонсека со нивните димензии во англиски и метрички систем и нивните vitolas de galera (фабрички имиња).
Рачно-изработени витоли Машински-изработени и рачно-довршени витоли
Науката во 2000 година
2000 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Африканска златна мачка
Африканска златна мачка — грабливец кој припаѓа на семејството мачки, исто како и Азиската златна мачка, но Африканската е поблиска до каракалот и сервалот. Должината на телото нејзино е од 61 до 102 cm, а на опашката - 16–35 cm. Висока е околу 38–55 cm со тежина 4–16 кг. Времетраењето на нивниот живот е околу 21 години. Популацијата на видот е намален.
Распространетост
Африканската златна мачка живее во прашумите на еквадорот во Африка: во Сенегал, Нигерија, Нигер, Република Конго, Демократска Република Конго и Руанда, а најјужно живее во Ангола. Неа ѝ штети негативното делување на човекот, на пример, намалување на површината на прашумата.
Опис
Има тежина од 11 до 14 килогрми, телото е од 60 до 102 см, со додаток од 16-46 см на должина на опашката. Висината е од 38 до 51 см. Африканска златна мачка е околу двапати поголема од домашната мачка. Тоа е силна мачка, со подолги нозе. Се јавува во две основни бои: сива и златна. Стомакот, вратот, брадата и образите секогаш се посветли од остатокот на телото. Можат да бидат и со бела боја. Опашката е потемна и завршува со црн врв. Околу 4% од популацијата е потполно црна. Во Западна Африка, можат да имаат дамки на целото тело или само на грбот, нозете и вратот.
Размножавање
Тие се активни ловци. Лесно можат да се качуваат. Ловат глодачи и птици, исто така можат да фатат мала антилопа, понекогаш ловат мали мајмуни. Според некои извори, напаѓаат стока и живина.
Постојат два подвида:
Стевано Лозје
Стевано Лозје — археолошко наоѓалиште во демирхисарското село Единаковци. Претставува некропола од доцноантичко време. Се наоѓа на околу 100 м источно од селото, каде биле пронајдени гробови градени од мермерни плочи.
Науката во 2010 година
2010 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Каракамен
Каракамен или Кара Камен (Βέρμιο, Вермио) — планина во Егејска Македонија, денес во Грција.
Планината се протега во централниот дел на Егејска Македонија меѓу административните области Западна Македонија (Кожани) на запад и Централна Македонија, Постол на североисток и Иматија (Берско) на југосток.
Планината се дели на два дела, северна „Негуш Планина или „Дурла“ (Турла) и јужна — „Докса“. Каракамен се наоѓа меѓу Островското Езеро на северозапад, котлината Сариѓол (Кајларско Поле) на запад, река Бистрица на југ и Солунското Поле на исток. Највисокиот врв на планината е Каракамен (на турски Караташ, на грчки Хамити) на 2.065 метри.
Во народното творештво
Планината Каракамен се споменува во народната песна „Дафино вино црвено“, каде во првата строфа се вели:
Удот
Удот е мал остров во лагуната Трук во сојузната држава Чук во Микронезија. Островот е една од општините во државата и има густа шума. Големината на островот е 4 со 2.6 километри и има население од 1774 жители според податоците од 2000.
Шенон Бул
Шенон Бул (родена 1972 година) е канадска уметничка. Бул живее и работи во Берлин.
Образование
Бул е родена во 1972 година во Комокс, Британска Колумбија. Магистрирала на Штедшуле, Франкфурт.
Кариера
Во 2005 година, нејзината работа била прикажана во инаугуративната тема на Фајдон на тема „Нови перспективи во цртањето“ витамин Д. На неговите страници биле собрани голем број продукции на уметникот кои навестувале разновиден пристап кон цртањето преку комбинација на процеси и материјали, вклучувајќи исечена хартија, графит и мастило, колажирани и залепени заедно со лента; колаж за тапети со молив, креон и маслена боја; ѕидна работа со молив и гваш во комбинација со скулптура од ламинат; цртежи на обична хартија, антички хартиени акрили и кинески мастила. Влезот на Бул во каталогот на витамин Д забележал: „Нејзините дела позајмуваат и репродуцираат еклектичен изворен материјал, вклучувајќи украсни дизајни и дезени, примероци од текстил и тапети, пронајдени разгледници и фотографии, рекламни слики од 1920-тите и 30-тите години, илустрации од бајките, книги и детали од уметничко-историски слики.
Во 2013 година, Бул ја добила наградата Вила Романа. Во 2019 година, таа била во потесниот избор за наградата за фотографија на Scotiabank.
Тодор Трајановски
Тодор Мицков Трајановски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувал од сиромашно семејство. Завршил основно образование, а потоа се занимавал со земјоделство и сточарство. По ослободувањето на Скопје, на 22 ноември 1944 година, стапил во првиот баталјон на Треттата македонска ударна бригада. Во состав на истата учествувал во акциите кај Бујановац за разоружување на балистичките банди. Потоа заминал за Земун, каде со успех ја завршил воено-стручната и политичката обука. Кога неговата единица тргнала за Сремскиот фронт, бил веќе болен. Поради тоа раководството му понудило да остане во Земун. Меѓутоа, тој не сакал да се оддели од своите другари ѝ им се придружил. По пристигањето на фронтот, иако физички слаб учествувал во првите борбени линии во пробивот на фронтот кај Шид - Товарник. На 16 април 1945 година во борбата за ослободување на Врпоље, храбро загинал. Бил закопан кај Врпоље, но подоцна неговите посмртни останки биле пренесени во Миладиновци.
Сервал
Сервал — африкански грабливец од семејството мачки, сличен на Африканската златна мачка и каракалот. Тој е еден од најголемите претставници од седумте видови на Мали мачки, кои го населуваат континентот. Предците на сервалот се и првите мачки кои ја населиле Африка. Поради своето тело и дамките по крзното често се нарекува мал гепард, но и покрај тоа сродство меѓу двата вида не е толку близок, колку со други африкански мачки.
Една од особеностите кои го издвојуваат од останатите претставници на семејството мачки е дека сервалот сака вода и се придржува кон водните извори. Оваа неговата функција во однесувањето и присуството на специфични еколошки одлики се причина да боледува почесто од шистосомијаза. Сервалот води релативно таен начин на живот и главно се храни со глодачи, како птици, зајци, мали антилопи, змии, жаби. Не е опасен за луѓето, туку напротив - тој самиот често станува нивна жртва.
Природни непријатели на сервалот се други африкански грабливци како леопард, хиените и дивите кучиња. Возрасните сервали може да станат жртва и за нилските крокодили и лавови. Поради неговата големина, луѓето често го користат како домашен миленик.
Есеи (Монтењ)
Есеи (Les Essais) — главното дело на Мишел де Монтењ (1533-1592), кое го има пишувано и усовршувано од 1572 сѐ до неговата смрт. Во нив се пишува за сите можни теми, без посебен редослед: медицина, книги, домашни обврски, коњи, болести и многу други, во кои Монтењ додава размисли за својот личен живот, но и за човекот воопшто, создавајќи „мешавина во која со задоволство се сретнуваат битни и залудни нешта, воедно старомодни и вечни“
Есеите се вистински обид на одново и одново преиспитување на душата, животот, чувствата, дело кое има прераснато во универзална книга, „единствената книга од ваков вид во светот“. Ретка книга која на читателот не само што го доловува мигот на опишување на еден човек, туку и еден живот во своето течение. Сѐ за што се интересира писателот може да се искаже во едно прашање: „што е човекот?“ или уште поконкретно, „што знам јас, Мишел Екем де Монтењ?“.
За да сфати што е човекот, Монтењ, еднакво љубопитен набљудувач и посветен читател, скептичен во однос на филозофските традиции и догматските мислители, пишува и човечките страдања и човечките величини: Есеите исцртуваат портрет на просечен човек, истовремено различен, посебен, но пред сѐ побогат од сите идеални модели со кои сакаме да го изедначиме. Есеите од оваа гледна точка се спротивставуваат на којбило филозофски систем; ако Монтењ ја бара реалноста на човечката состојба, тогаш ја бара преку набљудување на она што е најсекојдневно, најбанално кај себе, но и кај другите. На ова се додава мислата на авторот со која го омаловажува она што го пишува: „Цела оваа размена на мисли, за која дрдорам, е само запис на есеи за мојот живот .“ Сите животни нешта, дури и најобичните, во негови очи се вредни за пишување; тој со задоволство пишува за една разголена човечност, тргнувајќи од себе, изложувајќи го она што е „зад сцените“, како што вели тој.
Една ваква книга, книжевен предвесник на хуманистичките науки во подготовка, но и на природните науки во постанување, не може, а да не биде подложна на критики. Книжевните критики се од секаков вид: за едни станува збор за размисли на еден мудрец, збирка на текстови од учен човек со висок морал, а за други еретичко дело, кое е копирано, колку што и е оригинално. Предметот на ова дело најдобро е дефиниран со зборовите на Штефан Цвајг: „Оној кој мисли слободно за себе ја почестува секоја слобода на земјата .“
Историски контекст
XVI век е обележан со повторното откривање и новата верба во филозофите и етичарите од античкиот свет. Додека моралот на средниот век почива врз зборот божји, античкиот морал, откриен повторно од хуманистите, е заснован врз идејата за поединечна свест која ја одредува вредноста на човечките дела со помош на разумот. Големите хуманисти од првата половина на ХVI век како Еразмо, Буде и Вивес, се обидувале да го приспособат античкото наследство со христијанската мисла. Тие го сметаат паганскиот морал за суета во однос на вистините откриени со откровението, но не го отфрлаат целосно, така што го ограничуваат на практичниот живот, каде игра само споредна улога. Религиските авторитети биле свесни што се случува, гледајќи со каква леснотија разумот бил свртен против верата, која хуманистите се преправале дека ја бранат. Сепак, поради реформацијата, идеите на Еразмо се наметнуваат веќе од втората половина на ХVI век. Католиците, исто како и протестантите, со решителност сакале да извлечат некакво знаење од античкиот морал, на ненавредлив и незабележителен начин, сè уште блиски до библискиот морал. Во овој период, уметноста на живеењето се враќа, но овој пат не е заснована врз метафизиката, на тој начин што ќе ги остави светите, метафизичките начела настрана.
Помеѓу 1550 и 1600, античката филозофија веќе длабоко навлегува во францускиот интелектуален и книжевен свет. Иако античките мислители не биле многу читани, сепак имало напредок во етичкото размислување. Сè уште учењето за првобитниот грев служи како основа на идејата за човекот, но луѓето се служеле со паганската филозофија за уточнување на деталите, односно помалите морални проблеми. Отпрвин се користеле анегдоти, максими и поговорки чисто од желба да се покаже знаењето. Сево ова го подготвило патот за рационалниот морал. Сепак, античките мислители биле читани само површно, како извор за убави мисли, а не за сериозна филозофија. Истовремено, рационализмот станува популарен во физиката, иако во доменот на етиката потешко се наметнуваат рационалистичките идеи. Ова се должи на две нешта: тешкотијата да се употреби позитивен метод врз моралот и напорот на религиските авторитети да го задржат своето влијание во областа на етиката, кое го изгубиле кај науките. Ретките мислители кои се ослободуваат од овој авторитет, како Франсоа Рабле, не се грижеле за методот, односно за промислено користење на разумот за подобар живот.
Монтењ почнува да ги пишува Есеите во време кога античките дела доживуваат голем успех. Се умножуваат преводи на француски на текстови од Платон, Кикерон, Сенека и особено Плутарх. Преводот на делата на Плутарх постигнува голем успех и доживува пет изданија во помалку од десет години. Духот на овие преводи е многу поразличен од вообичаените текстови на француски: не станува повеќе збор за ширење и збогатување на францсукиот јазик, туку барање совети за подобар живот. Покрај дела од латински се преведувале и дела од италијански и шпански. Особено читани се баснописци како Езоп, збирки од мисли, дидактички дела во проза или стихови како Огледало на доблеста и патот кон доброто живеење (фр. Miroir de vertu et chemin de bien faire) на Пјер Абер (1559) или Патот кон себе-познание (фр. Sentier de la connaissance de soi-même) на Жан Жирар (1579). Сите овие промени поради ширењето на античката филозофија го подготвува теренот за Есеите.