Исус_Христос
Раѓањето на Исус
Лука, во својот запис на Евангелието, напишал:"„Во тоа време излезе заповед од царот Август за попис на сите жи­те­ли. Тоа беше прв попис за време на управувањето на Квириниј со Сирија. И отидоа сите да се запишат, секој во својот град.“ — Лк. 2,1–3"Гај Октавијан бил внук, посвоен син и главен наследник на Јулиј Цезар. Во 29 год. п.н.е., римскиот сенат го прогласил Октавијан за прв император на Рим. Две години подоцна Римскиот сенат му оддал чест со титулата „Август“ („возвишен“ — термин што означува религиозно почитување). Римската републиканска влада била успешно укината, а на Август му била дадена врховна воена моќ. Тој владеел сè до неговата смрт на 76-годишна возраст (14 год. н.е.). Под негово владеење, Римската Империја доминирала во регионот на Медитеранот, воведувајќи период на голем просперитет и релативен мир (Pax Romana). Тој наредил да се пребројат сите жители, буквално „целата населена земја (свет)“, т.е. земјата или светот на Римската Империја. Ова не било само еднократен попис, туку уредбата всушност вовела циклус на запишувања што требало да се случуваат на секои 14 години. Израел претходно бил исклучен од римскиот попис, бидејќи Евреите биле ослободени од служење во римската војска, а пописот бил дизајниран првенствено за да ги регистрира младите мажи за воена служба (како и да ги преброи сите римски граѓани). Овој нов, универзален попис, навидум требал да ја брои секоја нација по семејство и племе. Вредноста на имотот и приходите не биле евидентирани во оваа регистрација, но наскоро, имињата и статистиката за населението собрани во овој попис, биле искористени за наплата на даноци, па затоа Евреите го сметале самиот попис како гнасен симбол на римското угнетување. Одредувањето на прецизен датум за овој попис е проблематично. Познато е дека Публиј Сулпициј Квириниј управувал со Сирија во текот на 6 — 9 год. н.е. Добро познат попис бил направен во Палестина во 6 год. н.е.. Јосифус (Јосиф Флавиј) запишал дека тој попис предизвикал насилен еврејски бунт (спомнат од Лука, цитирајќи го Гамалиел — во Дела 5,37). Квириниј бил одговорен за спроведување на тој попис, а тој исто така одиграл и голема улога во задушувањето на бунтот што следел. Меѓутоа, тоа не можел да биде пописот што Лука го спомнува на почетокот од своето евангелие, затоа што се случил околу една деценија по смртта на Ирод (Мат. 2,1) — премногу доцна за да се вклопи во хронологијата на Лука (сп. Лк. 1,5). Но, археологијата го оправдува записот на Лука. Фрагмент од камен, откриен во Тиволи (близу Рим) во 1764 год. н.е., содржи натпис во чест на еден римски службеник кој, како што се наведува, двапати бил гувернер на Сирија и на Феникија за време на владеењето на Август. Името на службеникот го нема на фрагментот, но меѓу неговите достигнувања се наведени детали кои, колку што е познато, не можат да одговараат на никој друг освен Квириниј. Така што, Квириниј морал да имал служено двапати како гувернер во Сирија. Веројатно бил воен гувернер, додека во исто време, историјата запишува дека Варус бил граѓански гувернер таму. Во однос на датирањето на пописот, некои древни записи пронајдени во Египет споменуваат светски попис што бил нареден во 8 год. пр.н.е. Но, и тој датум не е без проблеми, бидејќи генерално се смета од страна на сколарите дека 6 год. пр.н.е. е најраниот можен датум за Христовото раѓање. Очигледно, пописот бил нареден од Цезарот Август во 8 год. пр.н.е. но всушност бил спроведен во Палестина дури 2–4 години подоцна, можеби поради политичките тешкотии меѓу Рим и Ирод. Затоа, не може со сигурност да се знае точната година на Христовото раѓање, но веројатно не била порано од 6 год. пр.н.е. а секако најдоцна до 4 год пр.н.е. Тогашните читатели на Лука, запознаени со политичката историја на таа ера, несомнено би можеле да забележат многу прецизен датум од информациите што тој ги дал. Инаку, во овој попис луѓето оделе да се запишат „секој во својот град“, т.е. во местото на нивното племенско потекло. "„Па така и Јосиф, бидејќи беше од Галилеја, од градот Назарет, отиде во Јудеја, во градот Давидов, наречен Вит­леем, бидејќи беше од домот и племето Давидово, за да се запише со Марија, неговата свршеница, која беше тешка.“ — Лк. 2,4,5"И Јосиф и Марија биле потомци на Давид и затоа отишле во нивниот племенски дом во Јудеја за да бидат регистрирани. Тоа било тешко патување, низ планински терен, кое било подолго од 110 километри — особено исцрпувачко било патувањето за Марија, која била на работ на породување. Можеби таа и Јосиф биле свесни дека раѓањето во Витлеем ќе го исполни пророштвото во Михеј 5,2. "„А кога беа таму, нејзе ѝ дојде времето да роди. Го роди својот Син првенец, Го пови и Го положи во јасли, зашто за нив не­маше место во гостилницата.“ — Лк. 2,6–7"Марија го повила Исус, а за цврсто врзување на бебето се користеле ленти од ткаенина. Тоа го спречувало бебето да ги повреди своите очи и чувствителната кожа на лицето со сопствените (често остри) нокти, а се верувало и дека ги зајакнува екстремитетите. Ова е сѐ уште обичај во некои источни култури. Отсуството на такви ткаенини било знак на сиромаштија или недостаток на родителска грижа (Езк. 16,4). Потоа таа го положила во јасли (корита за хранење на животни) — од таму извира мислата дека Христос е роден во штала, нешто што не е наведено никаде во Светото Писмо. Древната традиција, пак, сметала дека Исус е роден во пештера (најверојатно некоја која била користена како засолниште за животни). Но, во суштина, не е даден опис на локацијата на раѓањето на Исус, а причината поради која немало место за нив во гостилницата, било затоа што многумина луѓе се враќале во античкиот град Витлеем за да се регистрираат во пописот. После раѓањето на Исус, Марија родила и други деца (Мат. 12,46,47; Мк. 3,31,32; Лк. 8,19,20; Јвн. 7,3,4,5), а дел од нив се спомнати и по име: ''„Не е ли Тој дрводелецот, Синот на Марија, брат на Јаков, Јосија, Јуда и Симон? И не се ли овде меѓу нас сестрите Негови?“ (Мк. 6,3; сп. Мат. 13,55).''"„Во тој крај имаше пастири, кои но­ќеваа таму и го чуваа своето стадо. И одеднаш им пристапи ангел Господов и славата Господова ги осветли; и се уплашија многу. А ангелот им рече: ,Не плашете се! Еве, ви навестувам голема радост, која ќе биде за сите луѓе; зашто денеска ви се роди во градот Давидов Спасител, Кој е Христос Господ. Ова ќе ви биде знак: ќе најдете повиен Младенец, кој лежи во јасли.‘“ — Лк. 2,8–12"Витлеем бил во близина на Ерусалим и многу од овците што се користеле во храмските жртви потекнувале од таму. Околните ридови биле главната земја за пасење, а овчарите работеле во областа дење и ноќе, цела година. Затоа, од фактот што овчарите живееле по полињата, не може да се извлече никаков заклучок за годишното време. Градот Давидов, т.е. Витлеем, е градот каде е роден Давид — не станува збор за Давидовиот град кој се наоѓал на јужната падина на планината Сион (сп. 2 Сам. 5,7–9). Во Евангелијата, ова е само едно од двете места каде што Христос е наречен „Спасител“ — другото место е во [https://www.bible.com/mk/bible/1501/jhn.4.42 Јвн. 4,42], каде што луѓето од Сихар го исповедале како „Спасителот на светот“. Зборот „Господ (куриос — κύριος)“ може да значи „господар“ — но исто така е збор што се користи за да се преведе заветното име (ЈХВХ — יְהוָֹה) на Бог. Овде (и во повеќето негови Новозаветни појави), се користи во второспоменатата смисла, како титула на божество. "„И одеднаш со ангелот се јави многубројно небесно воинство, кое Го славеше Бога, велејќи: ,Слава на Бога во висините, а на земјата мир, меѓу луѓето добра волја!‘ Кога си отидоа ангелите од нив на небо, пастирите си рекоа меѓу себе: ,Да појдеме во Витлеем и да го видиме претскажаниот настан што ни го соопшти Господ.‘“ — Лк. 2,13–15"Терминот „воинство (стратиа — στρατιά)“ се користи за опишување на армиски логор. И Христос користел воени слики за да ги опише ангелите во [https://www.bible.com/mk/bible/1501/mat.26.53 Мат. 26,53]. Откровение 5,11 сугерира дека бројот на ангелското воинство може да биде преголем за човечкиот ум да го сфати. Овде небесната војска донела порака за мир (Лк. 2,14). Тоа што ангелите го рекле не треба да се сфати како универзална декларација за мир кон целото човештво. Наместо тоа, мирот со Бог е последица на оправдувањето (Рим. 5,1). Божјиот мир е милостив дар за оние кои се предмет на Неговото задоволство. "„И дојдоа брзо и ги најдоа Марија и Јосиф со Младенецот кој лежеше во јасли. А штом го видоа, соопштија за претскажувањето што им беше речено за Тоа Дете. И сите што слушаа се восхитуваа на она што им го говореа пастирите. А Марија ги зачува сите тие зборови, сложувајќи ги во срцето свое. И се вратија пастирите, славејќи Го и фалејќи Го Бога за сѐ она што чуја и видоа, како што им беше речено.“ — Лк. 2,16–20"Восхитувањето во мистериите на Христовите зборови и дела е една од нишките што се провлекува низ евангелието според Лука (сп. Лк. 2,19,33,47,48; 1,21,63; 4,22,36; 5,9; 8,25; 9,43–45; 11,14; 20,26; 24,12,41). Лука често ја запишува реакцијата на славење и фалење на Бог (сп. Лк. 2,28; 1,64; 5,25,26; 7,16; 13,13; 17,15–18; 18,43; 19,37–40; 23,47; 24,52,53). "„А кога се навршија осум дена и Де­тето требаше да Го обрезат, Му дадоа име Исус, како што беше наречено од ангелот уште пред да биде зачнат во ут­робата.“ — Лк. 2,21"Во согласност со Божјата заповед (1 Мој. 17,12; 3 Мој. 12,1–3; сп. Флп. 3,5), станало вообичаено да се именува детето при обрежувањето.