cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Леополд I (Свето Римско Царство)
Конфликт со Франција
Речиси веднаш по склучувањето на мировниот договор, Луј ја обновил неговата агресија и напади кон германската граница. Бидејќи Светото Римско Царство било ангажирано во сериозна борба со Отоманското Царство, царот Леополд повторно се држел настрана и покрај тоа што се приклучил кон новиот сојуз во војната против Франција. Во 1686 година била формирана Големата алијанса на чело со Леополд чија цел била зачувување на условите кои биле договорени со Вестфалскиот мир. Во меѓувреме, Европа ги следела настаните во Англија каде кралот Вилијам III ја освоил англиската круна преку т.н. Славна револуција, додека пак Франција на чело со Луј повторно ја нападнала на Германија. Во мај 1689 година биле формирана Големата алијанса во кој спаѓале Леополд како цар на Светото Римско Царство, кралeвите на Англија, Шпанија и Данска, изборниот кнез од Баденбург и други помали кнежевства. Жестоката борба против Франција се водела речиси на целата територија на Западна Европа. Во принцип, неколку кампањи биле поволни за сојузниците, така што во септември 1697 година, Англија, Шпанија и Холандската Република склучиле мир со Франција со Договорот од Ријсвијк.
Овој договор не го одобрил Леополд бидејќи сметал дека неговите сојузници донекаде ги занемариле своите интереси, но во наредниот месец веќе ги прифатил условите и голем број на територии биле префрлени од француска под германска власт. Мирот со Франција траел околу четири години, а потоа била вклучена во Војната за шпанското наследство. Кралот на Шпанија, Карло II, кој бил припадник на хабсбуршката династија имал директна врска со австриската власт, но слична врска имала и француската владејачка династија.
Карло II од Шпанија починал во 1700 година и ги оставил сите свои поседи на внукот од својата полусестра, Филип, кој станал Филип V од Шпанија. Но, Филип бил и внук на кралот на Франција Луј XIV, што не им се допаѓало на останатите европски владетели. Покрај тоа, и наследното право на Филип V било спорно, па се појавиле и други европски династии кои полагале наследно право на шпанската круна. Од друга страна претензии кон шпанскиот престол имал и англискиот крал Вилијам III. Другите земји се приклучиле главно за да го спречат ширењето на Франција, или за да ги заштитат своите колонијални поседи. Војната завршила со мировните договори од Утрехт (1713) и Раштат (1714), девет години по смртта на Леополд кој починал на 5 мај 1705 година.
Внатрешни проблеми
Самиот цар ги дефинирал насоките на политиката. Кнезот Јохан од Ауершперг бил симнат од власт во 1669 година како еден од водечките министри. Истото се случило и со Вензел Евсевиј од династија Лобковици. И двајцата направиле свои врски со Франција без знаење на царот.
Во управувањето со своите земји, Леополд најмногу се соочил со проблеми во Унгарија кои биле предизвикани од неговата желба да го скрши протестантството и да се справи со т.н. Магнатски заговор. Во текот на 1683 година османлискиот султан испратил огромна војска кон Австрија, која пристигнала до Виена. Градот бил ставен под опсада во периодот од јули до септември, а Леополд побегнал кон Пасау. Во 1681 година протестантите и други антиавстриски сили дале значајна помош на османлиските сили. Османлиите на Унгарците им го ветиле Виенското Кралство доколку падне градот во нивни раце. Леополд I создал непријатели кај протестантите бидејќи ја поддржал контрареформацијата. Конфликтот меѓу Австрија и унгарските поддржувачи довело до навлегување на австриските војски во Централна Унгарија, а ова пак било причина големиот везир Кара Мустафа-паша да го убеди султанот Мехмед IV да започне воен поход.
Согледувајќи ја сериозноста на ситуацијата, Леополд побарал помош од неколку германски кнезови, меѓу кои биле и изборните кнезови од Саксонија и Баварија, но најголема поддршка Леополд добил од полскиот крал Јан III Собиески кој исто така бил застрашен од Османлиите. Леополд исто така наредил да бидат протерани еврејските заедници од неговото царство, како што бил случајот со Виенската еврејска заедница, кои живееле во областа наречена „Im Werd“, од другата страна на реката Дунав. По протерувањето на Евреите, со поддршката на јавноста, оваа област била преименувана во Леополдштад. Но, Фридрих Вилхелм I, изборен кнез на Бранденбург, издал указ во 1677 година во кој ја најавил неговата специјална заштита за 50 семејства од овие протерани Евреи.
Војна во Османлиите
На 12 септември 1683 година сојузничките армија ги нападнала Османлиите и целосно ги поразила, а самата австриска престолнина била спасена. Царските сили подоцна започнале голема офанзива, извојувајќи големи победи кај Мохач и Сента во 1687 година. Поради тоа, во јануари 1699 година османлискиот султан го потпишал договорот од Карловци и бил ставен крај на Големата турска војна. Според договорот, Хабсбуршката Монархија ги добила Централна Унгарија (заедно со денешна Војводина во Србија), Трансилванија, областа меѓу реките Тиса и Дунав и голем дел од Славонија. Во 1690 и 1691 година, Леополд извршил реорганизација на Српската православна црква во рамките на Австрија, давајќи ѝ автономија во управувањето. Во 1687 година, Унгарскиот собор го променил уставот според кој им било доделено правото на Хабсбурговците да го наследат престолот. По ова, и постариот син на царот Јосиф I бил крунисан за наследен крал на Унгарија.
Внатрешни реформи
Вестфалскиот мир од 1648 година бил политички пораз за Хабсбурговците. Договорот ставил крај на идејата дека Европа е една христијанска империја, регулирана духовно од страна на папата и привремено од Светиот римски цар. Покрај тоа, договорот бил посветен на распарчувањето на териториите и влијанието на „победниците“ на антихабсбуршкиот сојуз предводен од Франција и Шведска. Сепак, Хабсбурговците не добиле некои бенефиции од војните. Протестантската аристократија во хабсбуршките територии биле исцрпени, и врските меѓу Виена и хабсбуршките територии во Чешка и на други места биле во голема мера зацврстени. Овие промени му овозможило на Леополд да ги покрене неопходните политички и институционални реформи за време на неговото владеење, развивајќи апсолутистичка држава по француски принципи. Најважните последици од војната во минатото биле слабеење на Хабсбурговците како цареви, но од друга страна царевите ги зацврстиле своите позиции во своите земји.
Владеењето на Леополд било проследено со некои важни измени во уставот на царството. Во 1663 година царскиот собор влегол во последната фаза на своето постоење, кое придонело до консолидација на хабсбуршката власт во своите територии. .
Во 1692 година, војводата од Хановер бил издигнат на ранг на изборен кнез, со што станал деветтиот член на изборниот собор. Во 1700 година, Леополд кој во голема мера имал потреба од помош за претстојната војна со Франција, му ја доделил титулата крал на Прусија на изборниот кнез на Бранденбург. Крајната цел на овие и слични промени била да се ослабне власта на царот врз припадниците на помалите кнежевства и да се натера царот да се пренасочи кон својата позиција како владетел на Надвојводство Австрија, Унгарија и Бохемија.
Леополд и Македонија
На 6 април 1690 година, Леополд I издал манифест, со кој ги повикал:
Речиси истовремено, на 26 април 1690 година, Леополд издал и едно писмо со кое го зел под заштита македонскиот народ. Иницијатори на неговото издавање биле Марко Крајда, роден во Кожани и Димитри Георгија Поповиќ, роден во Солун. Во писмото меѓу другото, се декларира:
На 31 мај 1690 година царот издал уште едно писмо, со кое ја проширил својата заштита на населението во Бугарија, Србија, Македонија и Албанија. Меѓутоа Македонија повторно останала длабока провинција на Османлиското Царство, па манифестот и заштитните писма на австрискиот цар не можеле да имаат некое позначајно дејство врз положбата на македонскиот народ.
Семејство
Во 1666 година Леополд се оженил за својата внука Маргарита-Тереза ​​Шпанска (1651-1673), ќерка на неговата сестра Маријана Австриска и шпанскиот крал Филип IV.
Тие имале четири деца:
Во 1673 година во Грац Леополд се оженил за својата втора братучетка Клаудија Фелисити Австриска (1653-1676). Тие имале две деца кои починале многу млади:
Во 1676 година во Пасау Леополд се оженил за Елеонора Магдалена фон Пфалц-Нојбург (1655-1720). Двајцата имале десет деца:
Шкоцјански Јами
Шкоцјански Јами, или Шкоцјански Пештери (Škocjanske jame, Grotte di San Canziano), ― пештерски систем во Словенија. Поради своето исклучително значење, Шкоцјанските Јами биле внесени на списокот на УНЕСКО на природни и културни места на светско наследство во 1986 година. Така, меѓународните научни кругови ја признале важноста на пештерите како едно од природните богатства на планетата Земја. Рангирајќи се меѓу најважните пештери во светот, Шкоцјанските Јами ги претставуваат најзначајните подземни феномени и на Карстното Плато и во Словенија. По осамостојувањето од Југославија во 1991 година, Словенија се обврзала на активна заштита на областа на Шкоцјанските Јами и го основала Регионалниот парк Шкоцјански Јами и нејзиниот управен орган, Агенција за јавни услуги на паркот Шкоцјански Јами.
Опис
Шкоцјанските Јами ги претставуваат најзначајните подземни феномени и во карстниот регион и во Словенија. Шкоцјанските Јами, исто така, биле запишани на Списокот на Рамсарските мочуришта од меѓународно значење на 18 мај 1999 година. Заедно со подземниот тек на реката Река, тие претставуваат едно од најдолгите карстни подземни мочуришта во Европа.
Истражената должина на пештерите е 6,200 м. Пештерите биле образувани во слој, со дебелина од 300 м, од варовник од времето на кредата и палеоценот. Реката Река исчезнува под земја кај Големата Долина (Velika Dolina) во Шкоцјанските Јами и потоа тече под земја 34 км и излегува на површина во близина на Монфалконе каде што придонесува приближно една третина од протокот на реката Тимаво, која тече 2 км од изворите на Тимаво до Јадранското Море. Поглед на големата река во сезоната на дождови, како што исчезнува под земја на дното на Големата Долина, 160 м под површината, е и величествено и застрашувачко.
Исклучителниот волумен на подземниот кањон е она што ги разликува Шкоцјанските Јами од другите пештери и го става меѓу најпознатите подземни одлики во светот. Реката што тече низ подземниот кањон се врти северозападно пред Церквеничкиот мост и го продолжува својот тек по Ханкеевиот Канал (Hankejev kanal). Овој подземен канал е приближно 3.5 км долг, 10 до 60 м широк и над 140 м висок. Во некои точки се проширува во огромни подземни комори. Најголемата од нив е Мартеловата комора со волумен од 2.2 милиони кубни метри и се смета за најголемата откриена подземна комора во Европа и една од најголемите во светот. Кањонот со такви димензии сепак завршува со релативно мал сифон: сифон кој не може да се справи со огромниот волумен на вода што се излева во пештерата по обилните врнежи, предизвикувајќи големи поплави, при што нивото на водата може да се зголеми за повеќе од 100 м.
Историја на истражувања
Првите пишани извори за Шкоцјанските Јами потекнуваат од антиката (II век п.н.е.) од Посидониј и се означени на најстарите објавени карти на овој дел од светот; на пример Лазиј-Ортелиевата карта од 1561 година и Меркаторовиот „Нов атлас“ (латински: Novus Atlas) од 1637 година. Фактот дека францускиот сликар Луј-Франсоа Каса (1782) бил нарачан да наслика некои пејзажни дела, исто така, докажува дека во 18 век пештерите биле сметани за една од најважните природни одлики во внатрешноста на Трст. Неговите слики сведочат дека во тоа време луѓето го посетувале дното на Големата Долина. Крањскиот изучувал Јохан Вајхард фон Валвасор го опишал тонењето на реката Река и нејзиниот подземен тек во 1689 година.
Археологија
Од памтивек луѓето биле привлекувани поради клисурата каде што под земја исчезнува реката Река како и влезовите на пештерите. Река тоне под карпест ѕид; на врвот се наоѓа селото Шкоцјан, по кое се именувани пештерите. Регионалниот парк Шкоцјански Јами е археолошки исклучително богат; тој бил населен почнувајќи од пред повеќе од десет илјади години. Вредно археолошко откритие во Мувјата Јама (Mušja jama) укажува на влијанието на старогрчката цивилизација, каде што се наоѓал пештерски храм по крајот на бронзеното време и во железното време. Овој регион секако бил едно од најзначајните места за аџилак во Европа, пред три илјади години, особено на Средоземјето, каде што бил од важно култно значење во врска со задгробниот живот и поврзувањето со духовите на предците.
Туризам
Во последниве години, Шкочјанските Јами имале околу 100.000 посетители годишно. Првиот дел од пештерите — Мариничева Јама и Махорчичева Јама со Малата Долина — била отворена за туристи до 1933 година. Таа била сериозно оштетена во поплава во 1963 година. Во 2011 година била обновена и додаден е нов челичен мост. Посетителите можат да го видат и делот од подземниот кањон со Големата Долина. Обиколките на пештерата се изведуваат на словенечки, англиски, италијански и германски јазик.
Волино
Волино — село во Општина Дебрца, во околината на градот Струга.
Географија и местоположба
] Селото се наоѓа во Струшкото Поле, во близина на реката Сатеска. Оддалечено е подеднакво 15 километри од најблиските два града, Охрид и Струга.
Историја
Според податоците од 1873 година, селото имало 45 домаќинства со 120 жители христијани (Македонци).
Според податоците на Васил К’нчов од 1900 година, селото имало 330 жители христијани (Македонци).
Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Волино имало 280 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Население
Според пописот од 2002 година, во селото Волино живеат 462 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 368 жители, од кои 342 Македонци и 26 лица без податоци.
Родови
Според истражувањата на Бранислав Русиќ од крајот на 1940-тите, родови во селото биле:
Според истражувањата на Јован Трифуноски од 1979 година, родови во селото:
Според поновите истражувањата родови во селото:
Иселеништво
Од родовите поединечно се знае за следните иселеници до крајот на 1940-тите:
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1346 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште. Во ова избирачко место е опфатено и селото Расино.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 487 гласачи.
Мендозасаурус
Мендозасаурус — род на титаносауриски сауроподски диносаурус. Тој бил член на Титаносаурија, кои биле масивни сауроподи, и кои биле вообичаени на јужните копнени подрачја за време на периодот креда. Мендозасаурусот е претставен со неколку парцијални скелети од еден локалитет Сиера Бароса на југ од провинцијата Мендоза, северен басен на Неукен, Аргентина. Типскиот вид, Mendozasaurus neguyelap, бил опишан од аргентинскиот палеонтолог Бернардо Хавиер Гонзалез Рига во 2003 година. Мендозасаурус е првиот диносаурус именуван по провинцијата Мендоза, Аргентина, место каде бил откриен.
Опис
Овој вид припаѓале на откриени клада Lognkosauria, преодна група титаносауридите во која биле вклучени гигантските Футалогнкосаурус и Пуертасаурус. Како и двете од овие животни, Мендозасаурус имаше долг врат со многу широки цервикални нервни кичми. Холц ја процени својата должина на 22 m Во 2010 година, Грегори С. Пол го проценил Мендозасаурус на 20 метри (65,6 стапки) во должина и 16 тони (17,6 кратки тони) во тежина.
Класификација
Филогенетската анализа спроведена од Гонзалес Рига и неговите колеги во 2018 година го навела Мендозасаурусорт како најстариот член на Логнокосаурија, вклучувајќи ги и Футалогнкосаурусот и гигантските титаносауруси Аргентиносаурус, Нотоколос, Патаготитан и Портасаурус.
Следниот кладограм ја покажува позицијата на Мендозасаурус во Логнкосаурија според Гонзалес Рига и колегите, 2018 година.
Топологија според Карбалидо и колегите, 2017 година.
Топологија според Гонзалес Рига и колегите, 2019.
Заргштет
Заргштет — село и поранешна општина во округот Харц, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јануари 2010, е дел од градот Халберштат.
Економија на Туркменистан
Економијата на Туркменистан — една од најбрзо растечките економии во светот. Туркменистан е во голема мера пустин ска земја со интензивно земјоделство во наводнуваните области и огромни извори на гас и нафта. Во однос на резервите на природен гас, земјата е рангирана на 6-то место во светот. Двете најголеми земјоделски култури во Туркменистан се памук, од кои најголемиот дел се произведува за извоз и пченица, која се троши на домашнот пазар. Туркменистан е меѓу првите десет производители на памук во светот.
Од 1998 до 2005 година, Туркменистан страдал од недостаток на соодветни извозни патишта за природен гас и од обврските поради обемниот краткорочен надворешен долг. Во исто време, вкупниот извоз се зголемил во просек за приближно 15% годишно од 2003 до 2008 година, најмногу заради повисоките меѓународни цени на нафтата и бензинот. Како и во советската ера, централното планирање и државната контрола го преовладуваат системот, а владата на Нијазов (на власт 1991–2006) постојано ги отфрлала програмите за реформа на пазарот. Државата субвенционирала широк спектар на стоки и услуги од раните 1990-ти до 2019 година. Од неговиот избор во 2007 година, претседателот Гурбангули Бердимухамедов го унифицирал двојниот курс на размена на земјата, наредила повторна промена на манатот, ги намалила државните субвенции за бензинот и иницирала развој на специјална туристичка зона (Аваза) на Каспиското Море. Од 2009 година, Туркменистан одржува фиксен курс. Почнувајќи од 2018 година, 1 долар е еквивалентен на 3,50 туркменистански манати.
Фискална политика
Процесот на создавање на буџетот и неговата имплементација одат според законот „За буџетскиот систем“. Законот ги поправа правните основи на организирање на системот за управување и оперативен буџет, ги регулира меѓусебните врски помеѓу буџетите од сите нивоа. Владата на Туркменистан разговара за нацрт-буџетот на државата и го доставува до претседателот на Туркменистан. Претседателот на Туркменистан, еден месец од почетокот на финансиската година го доставува до Собранието на Туркменистан (Мејлис) нацрт-буџетот за разгледување и усвојување.
Статистиката за буџетот е неверодостојна затоа што владата троши големи количини на вонбуџетски средства. Во 2012 година се проценува дека буџетските расходи изнесувале 26,9 милијарди американски долари, а приходите биле 26,4 милијарди американски долари, што создава благ дефицит. Министерството за финансии е одговорно за државните финансии.
Индустрија
Во постсоветската ера, во индустрискиот сектор на Туркменистан сè повеќе доминираат индустриите за преработка на гориво и памук на штета на лесната индустрија. Помеѓу 1991 и 2004 година, биле отворени околу 14 нови погони за преработка на памук, што нагло ја зголемило способноста за преработка на домашен произведен памук. Градежната индустрија главно зависи од владините градежни проекти затоа што изградбата на приватни станови е со низок приоритет.
Гас
Најголемите наоѓалишта на гас на Туркменистан биле откриени во нејзините централни и источни области во 40-тите и 50-тите години од минатиот век, а во осумдесеттите години од минатиот век, републиката станала втор најголем производител на гас во Советскиот Сојуз, зад Руска СФСР За време на советскиот период, гасот се извезувал главно во други советски републики, бидејќи Туркменистан стабилно ја зголемувал испораката од околу 9,2 милиони м³ во 1940 година на околу 234 милиони м³ во 1960 година и околу 51 милијарда м³ во 1975 година. Овој извоз бил под централизирана контрола, а најголемиот дел од приходите од извоз биле апсорбирани во централниот буџет на Советскиот Сојуз.
Ова се променило во 1991 година, кога Туркменистан се стекнал со независност и воспоставил целосна контрола врз извозот на гас и приходите од извоз. Сепак, цевководите од времето на Советскиот Сојуз диктирале дека голем дел од гасот ќе оди на Кавказ, Русија и Украина. Во 90-тите години од минатиот век, голем број клиенти на гас на Туркменистан во ЗНД не платиле на време или преговарале за размена на договори. Во средината на 90-тите години, Туркменистан престанал да испорачува гас на некои членки на ЗНД, како причина за неплаќање и непрофитабилни разговори за размена. Во исто време, владата се обидела да привлече инвестиции во изградба на гасоводи преку Иран до Турција и Западна Европа преку Авганистан до Пакистан. Ниту еден од двата договори не поминале како резултат на неповолното регионално безбедносно опкружување и големите трошоци; инфлацијата и буџетскиот дефицит се зголемиле, но се спротивставиле на приватизацијата. Кон крајот на 90-тите, владата повторно преговарала за аранжманите за извоз и цена со „Гаспром“ и ги обновила испораките во Грузија, Украина и некои други земји. Го отворил и својот прв гасовод што не минува низ Русија, гасоводот Корпеже-Курт Куи. Бројките во табелата подолу се земени од Статистичкиот преглед на БП. Единицата е милијарди кубни метри (bcm) годишно. Во него се наведени производството на гас, потрошувачката, извозот како вкупно и исто така поделено по земји. Се забележува дека производството и извозот достигнале врв во 2008 година и драматично се намалиле во 2009 година. Ова се должи на експлозијата што се случила во системот за гасоводот Средна Азија-Центар во април 2009 година, за која Туркменистан го обвинила Гаспром. Русија подоцна го ограничила својот увоз на само околу 10 милијарди мл, а потоа и на 5 млс. Производството и извозот започнал повторно да се зголемуваат од 2010 година поради отворањето на гасоводот Средна Азија - Кина. Извозот во Русија престанал кон крајот на 2015 година. Снабдувањето со Иран било откажано на почетокот на 2017 година, а Ашхабат тврди дека Техеран должи околу 1,8 милијарди долари за испорака доставена скоро 10 години порано.
Нафта
Заклучно со 2010 година, Туркменистан имал 202.000 барели дневно производство на нафта. Dragon Oil произведувал околу 50.000 барели дневно. Домашната потрошувачка била околу 100.000 барели дневно. Податоците за производството на нафта во табелата подолу се земени од Статистичкиот преглед на БП.
Градежни материјали
Три цементарници работат во Туркменистан. Овие се наоѓаат во близина на провинциите Ашгабат, Балкан и Лебап. Вкупното производство во 2013 година се проценува дека надминало 2 милиони тони.
Хемикалии
Туркменистан гради фабрика за поташа со годишен капацитет од 2,8 милиони тони. Најголемиот дел од нив ќе се извезуваат бидејќи домашната побарувачка во земјата не надминува 10.000 тони. Изградбата на фабриката што ќе произведува 640.000 тони годишно уреа (карбамид) и 400.000 тони годишно амонијак требало да заврши до јуни 2014 година. До 2016 година, земјата се очекувало да произведува 1 милион тони уреа (карбамид) годишно.
Во 2017 година е отворена фабрика за поташа со капацитет од над 1 милион тони, за која се вели дека е најголема во Средна Азија.
Банкарство
Финансискиот систем е под целосна државна контрола. Банкарскиот систем, кој значително се намалил по финансиската криза во 1998 година, вклучува 12 национални банки. Овие институции ја имаат истата основна поделба на одговорноста како во советскиот период, надгледувана од Централната банка на Туркменистан. Операциите со заеми и заштедите на домаќинствата не биле важни функции на овој систем. Во 2005 година, околу 95 проценти од заемите биле наменети за државни претпријатија. Туркменгострах, државната осигурителна компанија, има целосен монопол на многу малата индустрија за осигурување.
Земјоделството
Во раните 2000-ти, придонесот на државниот земјоделски сектор на Туркменистан во бруто домашниот производ се зголемил под строг надзор на државата. Како и за време на советскиот период, памукот е доминантна земјоделска стока бидејќи е главна извоз. Сепак, во последниве години творците на државната политика го зголемиле опсегот на земјоделски култури со цел да го направат Туркменистан самодоволен во храната. Во постсоветскиот период, површината засадена на зрна (главно пченица) е скоро тројно зголемена. Сепак, повеќето земјоделски површини се со слаб квалитет и бараат наводнување. Инфраструктурата за наводнување на Туркменистан и политиките за употреба на вода не одговориле ефикасно на оваа потреба. Наводнувањето сега зависи главно од осиромашениот каракум Канал, кој пренесува вода низ Туркменистан од Аму Дарја. Браната Достлук, отворена кај Серахс на иранската граница во 2005 година, ја зголемила достапната вода за наводнување и ја подобрило ефикасноста. Плановите предвидуваат слична брана на реката Атрек западно од Ашгабат. Приватните земјоделци одгледуваат поголем дел од овошјето и зеленчукот во Туркменистан (главно домати, лубеници, грозје и кромид), но сите фази на производство на главните култури за готовина - жито и памук - остануваат под државна контрола. Во 2006 година, неуспесите во житните култури довеле до стабилно зголемување на линиите за леб и враќање на системот за јадење во повеќето региони. Во основата на тие неуспеси била културата на фалсификување на излезните бројки заедно со лошата администрација на секторот. Во 2018 година, независните медиуми објавиле недостиг на храна во земјата, со стотици луѓе што чекале во ред за да купат леб и брашно.
Туркменистан во 2018 година произвел:
Покрај помалото производство на други земјоделски производи, како кајсија (34 илјади тони), слива (33 илјади тони) и праска (29 илјади тони).
Трговија
Во 2016 година, Туркменистан направила извоз на стока од 6,987 милијарди американски долари што ја прави 100-та по големина извозна економија во светот. Најголем извоз се гас, сурова нафта, петрохемикалии, текстил и памучни влакна. Најголем дел од овој извоз завршил во Кина 70%, Турција 5,3%, Италија 5,3%, Авганистан 4,5%, Русија 4,1%.
Исто така, во таа година Туркменистан увезел 5,001 милијарди американски долари стока што резултирало земјата да стане 121-от најголем увозник во светот. Ова е 1,986 милијарди долари помалку во увозот во споредба со извозот што значи дека земјата има позитивно трговско салдо од 1,986 милијарди долари. Неговиот врвен увоз е машини и опрема, хемикалии, прехранбени производи. Главно потекло на увозот е Турција 26,4%, Русија 10,5%, Јапонија 8,6%, Германија 8,2%, Јужна Кореја 7,8%, Кина 7,2%, Италија 5,2%.
Работници
Неодамнешните статистички податоци не се достапни за работната сила на Туркменистан. Во 2004 година се проценува дека работната сила вклучува повеќе од 2,3 милиони работници, од кои 48,2 проценти работеле во земјоделството, 37,8 проценти во услуги и 14 проценти во индустрија и градежништво. Бидејќи државата доминира во економијата, околу 90 проценти од работниците се всушност државни вработени. Статистиката за невработеност не е достапна бидејќи невработеноста не постои официјално. Се верува дека намалувањето на владината работна сила, кое започнало во 2003 година, ја зголемило невработеноста во следните години. Сепак, се проценува дека стапката на невработеност е 11% од проценката за 2014 година.
Просечната месечна плата во Туркменистан во 2007 година изнесувала 507 ТМ (178 $) и истиот показател во 2012 година изнесувал 943 ТМ (331 УСД). Ова е еквивалентно на 86% зголемување. Ова драматично зголемување се должи главно на годишното зголемување на 10% од државните плати на работодавачите од страна на Владата на Туркменистан.
Приватизација
До 1999 година, приватизацијата во трговијата, угостителството, потрошувачките услуги била целосно завршена. Достапноста на соодветна правна основа, отворање на кредитни линии, вклучувајќи ги и странските, поедноставена постапка за отворање и лиценцирање на приватни претпријатија, довело до проширување на сферата на претприемништво. Приватниот сектор доминира во земјоделството (60%), трговијата (70%) и транспортот (56%). Туркменистан планирал да приватизира неколку државни компании во текот на 2013-2016 година.
Други статистички податоци
Приходите или потрошувачката на домаќинствата според процентот на учество:
Стапка на раст на индустриското производство: официјална проценка на владата: 22% (проценка на 2003 година)
Електрична енергија - производство по извор:
Девизни курсеви: Туркменски манати по 1$ - 5.200 (јануари 2000 година), 5.350 (јануари 1999 година), 4.070 (јануари 1997 година), 2.400 (јануари 1996 година)
во последниве години неофицијалната стапка се движела околу 24.000 до 25.000 туркменски манати. Официјалната стапка постојано е 5.200 манати за долар.
По деноминацијата на националната валута, последната официјална стапка е 3,5 манати-1 $
Estirpe Imperial
Estirpe Imperial е шпанска RAC група, основана во 1991 година во Мадрид.
Дискографија
Студио албуми
Синглови & EPs
Компилации
ОУ „Војдан Чернодрински“ - Тафталиџе 1
Војдан Чернодрински — основно училиште во Тафталиџе, Општина Карпош. .
Учество на натпревари
О.У Војдан Чернодрински е познато по својте натпреварувачи од музичко образование (хорот) но и по добрите натпреварувачи од другите предмети. За да ги видите освоените награди одберете една од следниве учебните годините: 2005-2006, 2004-2005, 2003-2004
Фудбалски куп на Македонија 2005-2006
Фудбалски куп на Македонија 2005-2006 било 14. издание на Купот на Македонија.
Во оваа сезона шампион била Македонија Ѓорче Петров и си обезбедила место во првата квалификациска рунда во УЕФА Купот 2006-07.
Екипа победник
Македонија Ѓорче Петров '''1. титула'''
Кечилер
Кечилер — село во Егејска Македонија, Република Грција.
Историја на Нигер
Во древно време, територијата на денешен Нигер биле покриени со плодородни рамнини. На овие простори постоеле древни култури, чие главно занимање им било земјоделството и сточарството. На овие простори постојат цртежи кои датираат од пред 12.000 години. Според УНЕСКО, обработката на железо на овие простори започнале во околу 1500 п.н.е. Најголемата држава која постоела на овие простори во антиката било Царство Сонгхај. По неговото пропаѓање кон крајот на 16 век, овде започнале да се формираат сојузи помеѓу локалните племиња. Првиот европски истражувач на овие земји бил Манго Парк, кој ја истражувал Сахара барајќи го изворот на река Нигер, кон 1900 година пристигнале француските колонизатори, а од 1922 година Нигер станал француска колонија, како дел од Француска Западна Африка. По реформите во земјата, во 1965 година се одржале избори во земјата на кои победила прогресивната партија. Независноста на земјата била објавена на 3 август 1960 година. Обид за државен удар се случи ноќта на 30 и 31 март 2021 година, неколку дена пред инаугурацијата на Мохамед Базум, избран претседател. На 2 април 2021 година, Мохамед Базум положи заклетва и ја презеде функцијата.
Анастасија Сергеева
ИКФ Светски Кану Спринт Првенства
Анастасија Сергеева (Анастасия Александровна Харитонова; р. 6 февруари 1987) — руска спринт-кануистка која што се натпреварува од доцните 2000-ти. Таа на 2010 ИКФ Светските Кану Спринт Првенства во Познањ, освои три медали од кои едно сребро (К-2 500 метри) и две бронзени медали (К-1 4 х 200 метри, К-2 1000 метри).
Министерство за внатрешни работи на Македонија
Мисија и задачи
Министерството во рамките на својата надлежност им укажува стручна помош на граѓаните, правните лица и на државните органи во остварувањето на пропишаните права и обврски, заштитата на животот и личната сигурност на граѓаните и имотот. Министерството за внатрешни работи е одговорно за преземање на сите потребни мерки за откривање на сторителот на кривично дело или соизвршителот, со цел да ги спречи да се скријат или да избегаат, да открие и да обезбеди траги и предмети што можат да служат како доказ за кривичното дело, како и сите информации што би можеле да бидат корисни за успешното спроведување на кривичната постапка.
Организациска поставеност
Организациската структура на министерството ја сочинуваат организациски единици за потребите на министерството и органи во состав на министерството. Организациските единици за потребите на министерството се организациски единици надлежни за вршење на стручни работи во врска со вршењето на внатрешните работи, за потребите на целото министерство. Органи во состав на министерството се: Бирото за јавна безбедност и Управата за безбедност и контраразузнавање. Бирото за јавна безбедност ги врши полициските работи во министерството и чија организација и надлежност е уредена со Законот за полиција. Управата за безбедност и контраразузнавање (УБК) ги извршува активностите за заштита од шпионажа, тероризам или други активности насочени кон загрозување или уривање на демократските институции утврдени со Уставот на Република Македонија со насилни средства, како и заштита од потешки форми на организиран криминал.
Според органограмот на МВР, најголем орган е Бирото за јавна безбедност. Министерството е поделено на осум подрачни единици, односно сектори за внатрешни работи, кои претставуваат организациски единици во рамките на Бирото за јавна безбедност. Тие се распоредени во најголемите градови во државата, како Скопје, Битола, Куманово и други. Секој сектор има свои полициски станици и канцеларии, а за покачување на безбедноста во руралните средини, во 2014 година биле воспоставени и мобилни полициски станици.
ДФ Македонија
На 2 август 1944 година, во манастирот „Св. Отец Прохор Пчински“, неофицијално се формирало министерството со нужен број оддели на чело со назначен началник, и одлуката траела до формирањето на Народното правителство на македонската држава при Президиумот на АСНОМ. Официјално, на 6 август 1944 година, во селото Рамно, за време на Првото заседание на АСНОМ биле создадени 8 поверенства, меѓу кои и Поверенството за внатрешни работи, под раководство на Киро Петрушев, повереник за внатрешни работи, кој на 16 април 1945 станал министер за внатрешни работи.
СР Македонија
Во времето на СФР Југославија како дел од федералниот план за јавна безбедност, во Македонија и во останатите републики дејствувала милиција. На 13 март 1981 година, поради потребата од обезбедување на јавни личности, справување со кризи и други специјални задачи за кои не била подготвена тогашната милиција, во рамките на тогашниот републички секретаријат на СР Македонија се формирала Единицата за специјални задачи „Тигар“, првата специјална единица во Македонија.
Република Македонија
Во 1991 година, со осамостојувањето на Македонија бил прифатен западниот модел и милицијата била преименувана во полиција. Со започнувањето на воениот конфликт во 2001 година, министерството активно се вклучило во одбраната на територијалниот интегритет, во соработка со АРМ. Откако поминале неколку месеци од почетокот на конфликтите, во рамките на МВР се формирала специјалната единица од доброволци, Единицата за брза интервенција „Лавови“. Две години по завршувањето на војната оваа единица била расформирана при што во рамките на министерството се формирала „Специјалната единица за брзо распоредување“, во која преминале поголем дел од доброволците, а која потоа била преименувана во Единица за брзо распоредување (ЕБР).
Една од поважните операции во поновата историја на министерството била „Планинска бура“ од 2007 година, кога била совладана вооружена група од 90-тина терористи без никакви загуби за министерството. Следната голема акција на полицијата се случила во мај 2015 година, кога во полициска акција во Куманово, по 28-часовна вооружена улична борба, загинале 8 специјалци вработени во министерството.
Список на министри
Следува список на сите министри за внатрешни работи по осамостојувањето на Македонија:
Џанлука Фработа
Џанлука Фработа (роден на 24 јуни 1999 година, во Рим) — италијански фудбалер, на  на заем од.
Клупска кариера
Првите фудбалски чекори ги направил во екипата Савио Калчо, клуб од главниот град сместен во областа Пренестино-Лабикано. На 15-годишна возраст, тој бил забележан од скаути на, кои го приклучиле во тимот до 17 години. Неговите добри перформанси му донеле прогрес во Примавера тимот на Болоња, каде тој го продолжил својот развој. Во сезоната 2016-2017, тој бил повикан од тогашниот тренер на првиот тим Роберто Донадони, за натпреварот од Купот на Италија против, во кој, сепак, тој останал на клупата како неискористена замена. Следната сезона, тој бил повикан во два натпревари од Серија А, но како и при првиот повик така и во овие натпревари останал неискористена замена и не добил можност да дебитира за првиот тим на Рособлу.
Пред почетокот на сезоната 2018-2019, Фработа бил позајмен на Ренате во Серија Ц, каде го направил своето деби како професионалец, влегувајќи од клупата за резерви на местото на Џакомо Качин во првото коло од Купот на Италија, против Рецато во поразот со 0-2 на домашен терен. На 16 септември, дебитирал во Серија Ц играјќи како стартер во гостинската победа над Самбенедетесе. После 14 настапи за Ренате, во јануари 2019 Фработа се вратил во Болоња, а оттаму бил проследен на нов заем во Порденоне. За фриуланците тој забележал 7 настапи во 6 месеци, придонесувајќи за нивната историска промоција во Серија Б.
Во летото 2019 година, отакако бил забележан од, Фработа потпишал за славниот клуб од Торино приклучувајќи се на нивниот тим под 23 години. Во првата сезона со Јувентус У23 тој го освоил Купот на Италија за екипи од Серија Ц, откако ја совладале во финалето со 2-1.
На 20 септември 2020, го одиграл својот втор натпревар за Јувентус, во победата со 3-0 на домашен терен против, во првото коло од Серија А 2020-2021. По солидната минутажа на почетокот од сезоната, неговите настапи станале се поретки по враќањето од повредата на почетниот лев бек Алекс Сандро. Сепак, на 4 ноември 2020, тој го направил своето деби во Лигата на шампионите во победата со 1-4 на гостувањето кај Ференцварош, влегувајќи како замена во последните 15-тина минути на местото на Хуан Квадрадо. Откако Алекс Сандро бил позитивен на тест за COVID-19, по пауза од повеќе од месец дена Фработа повторно се нашол во почетната постава на Јувентус за дербито против Милан и неговиот настап бил солидно оценет во победата на бјанконерите со 1-3.
Клупска статистика
Статистиката е ажурирана на 27 септември 2020.
Солунско Поле (Мокра)
Солунско Поле — карстно поле и висорамнина на планинскиот масив Мокра. Се наоѓа непосредно на западната страна од врвот Солунска Глава на пределната граница и допирот помеѓу Караџица од север, Даутица на југ и Јакупица на исток, а со гребен висок 2365 и 2346 метри е одвоено од Бегово Поле на исток и Враца на север. Со врвот Попово Брдо (2380 м.) на север е одвоено од висорамнината Шилегарник, а врвот Иванов Камен (2108 м.) го одвојува од Боро Поле на северозапад. Сместено е на надморска височина од 1990 метри. Има должина од 3,5 километри, а широчина од 3 километри при што зафаќа вкупна површина од 7,5 км2. Во средишниот дел огранките на околните планински огранки се доближуваат и стеснуваат, поради што тоа се дели и на Горно Солунско и Долно Солунско Поле. Често се смета за највисоко карстно поле во Македонија, иако соседното карстно поле Шилегарник е повисоко за 150 метри. Низ полето минува патека од врвот Солунска Глава за селото Белица и областа Порече. На полето има неколку бачила за напасување на овци и крави во летниот период. Можно е името Солунско да доаѓа поради тоа што за време на отоманското владеење тука минувала границата помеѓу Солунскиот и Скопскиот Вилает, поради што македонскиот револуционер Ѓорче Петров во своите записи планините на масивот Мокра ги именува како Солунски и Скопски планини.
Оноре де Балзак
Оноре де Балзак (Honoré de Balzac; - ) — француски писател на романи и драми. За негово капитално дело се смета збирката романи Човечка комедија, која раскажува за животот во Франција по заминувањето на Наполеон. Се смета за еден од предводниците на реализмот во европската литература, поради портретирањето на општеството такво какво е, и ликовите кои имале сложен морален фоторобот. Дури и споредните ликови биле карактерно повеќеслојни, со етички двојби и целосно очовечени. Неговите дела влијаеле врз многу писатели, како Емил Зола, Чарлс Дикенс, Гистав Флобер, Хенри Џејмс и филозофот Фридрих Енгелс. Многу од романите на Балзак биле филмски преработени. Во неговата богата галерија од две илјади книжевни ликови се јавуваат пропаднати благородници,декларирани достоинственици на бонапартистичко царство, несреќни љубовници,, налудничави скржавци, вешти деловни лиѓе од новото опшество, пропаднати кариеристи, авантуристи, собари, собарки, декларирани чиновници, адвокати, попови, новинари,провинциски госпоѓици, нови богаташи, робијаши, офицери, војници, селани итн. Со своето грандиозно дело и за денешниот читател изгледа гигант и таков го замислил и го остварил големиот француски вајар Огист Роден.
Семејно потекло
Оноре де Балзак е роден на 20 мај 1799 година во Тур, во граѓанско семејство (дури подоцна, тој додал „де“ кон своето презиме со цел да покаже дека има благородничко потекло). Неговиот татко, Бернар Франсоа Балса, бил едно од 11. деца во работничко семејство од Тарн, област во јужна Франција. Во 1760 година заминал за Париз за да си го подобри социјалниот статус во општеството. Во 1776 година станал секретар на кралскиот совет и масон, и го променил презимето во Балзак бидејќи звучело поблагороднички. По јакобинската диктатура (1793–94), Франсоа Балзак бил испратен во Тур да го координира снабдувањето на француската армија. Мајката на Балзак, Ан Шарлот Лора Саламбје, потекнувала од трговско семејство од Париз. Таа имала 18 години кога се омажила за Франсоа Балзак, кој имал 50 години. Иако не била вљубена во Франсоа, таа била дадена поради пријателските односи на Франсоа со нејзиното семејство. Оноре бил второ дете на двојката, откако една година пред него е роден Луј-Даниел, кој починал еден месец по раѓањето. Неговите две сестри биле родени во 1800 и 1802, додека најмалиот брат Анри-Франсоа во 1807 година.
Рани години
Како бебе Балзак имал доилка, честа пракса помеѓу побогатите семејства во тоа време. На рана возраст, заедно со сестрата Лора минал четири години надвор од домот. Кога се вратил дома, Балзак бил повлечен и без блиска врска со родителите, што силно се одразило врз него. Во неговиот роман од 1835, Лили од долината, ликот г-ѓа Каролина е строга воспитувачка, моделирана според Балзаковата воспитувачка. На 10 години Балзак започнал да посетува црковно училиште во Вандом, каде учел седум години. Таткото, за да го научи сам да се бори во животот, му давал малку пари, поради што бил исмеван од побогатите соученици. Балзак имал тешкотии со помнење на лекциите, поради што често бил казнуван со седење сам во друга просторија. За време на самицата, Балзак ги читал неговите омилени книги. Овие случки биле вклучени во Луј Ламбер, роман од циклусот Човечка комедија, кој раскажува за момче кое учело црковно училиште во Вандом. Балзак често се разболувал, а имало случај кога учителот го известил семејството дека Балзак паднал во бунило. Удел во нарушеното здравје на Балзак и имале честите самици.
Во 1814 семејството на Балзак се преселило во Париз, каде Оноре две и пол години посетувал приватно училиште. Ова бил многу несреќен период од животот на Балзак, кој имал и обид за самоубиство од мостот на реката Лоара. В0 1816 Балзак се запишал на универзитетот Сорбона, каде му предавале тројца познати професори: Франсоа Гизо, кој подоцна станал француски премиер, Абел-Франсоа Вилмен, професор по модерна историја, и Виктор Кузен, професор по филозофија кој ги насочувал студентите да мислат самостојно. Кога ги завршил студиите, според желба на татко му, Оноре три години работел во канцеларијата на семејниот пријател и правник Виктор Пасе, подготвувајќи се за адвокатска кариера. Во 1819 година Пасе му понудил на Балзак да ја наследи канцеларијата, но тој одбил со образложение дека му било доста од правната наука. Наспроти волјата на родителите, Оноре започнал да се занимава со книжевност. Во 1820 година ги прекинал односите со семејството — Балзак живеел во центарот на Париз, додека семејството во париско предградие оддалечено 32 километри од центарот на градот.
Семеен живот
Во 1833, Балзак во писмо до неговата сестра открил дека имал забранета љубовна врска со писателката Марија ди Френе, која имала 24 години. Марија била во брак со градоначалникот на Сартрувил Шарл ди Френe, многу постар од неа. Во писмото, Балзак напишал дека Марија била бремена со негово дете. Во 1834 година, осум месеци по писмото, се родила Марија Каролина ди Френe. Подоцна се покажало дека ликот Марија од Евгенија Гранде бил олицетворение на вонбрачната ќерка на Балзак.
Во февруари 1832 година, Балзак добил непотпишано писмо од читател од Одеса, во кое бил критикуван поради цинизмот, атеизмот и негативната претстава за жените во „Шагринска кожа“. Тој одговорил со платен оглас во весникот „Газета де Франс“, надевајќи се дека испраќачот ќе го прочита. Така започнало 15-годишно допишување помеѓу Балзак и „дамата од неговите соништа“ — Евелина Ханска. Ханска била полска грофица, омажена за маршалот Вацлав Хански, богат полски земјопоседник со живеалиште во Киев, 20 години постар од неа. Тоа било брак од интерес, со цел да се зачува богатството на семејството на Евелина. Маршалот Хански починал во 1841 година, што отворило можност да се сретнат. Балзак ја посетил Ханска 1843 година во Санкт Петербург и веднаш ја освоил. И покрај финансиските и здравствени проблеми на Оноре, и негодувањето од рускиот цар Николај I, двојката добила дозвола да се венча. На 14 март 1850 година, Балзак ја зел невестата од семејниот дом во Волињската Губернија, и патувале 10 часа со пајтон до црква во градот Бердичив каде се венчале. Балзак претрпел срцеви проблеми поради долгиот пат. При крајот на април, двојката тргнала на пат за Париз, а се вратила на 20 мај, на 51. роденден на Балзак. На 18 август, пет месеци по женидбата, Балзак починал. Денот кога починал, Балзак бил посетен од Виктор Иго, кој го прочитал и посмртниот збор на погребот. Балзак бил закопан на гробиштата Пер Лашез во Париз. На комеморацијата, Иго кажал дека „денес луѓето се во црно поради смртта на надарен човек; нацијата жали за загубата на генијот“. Погребот бил посетен од писателите Фредерик Леметр, Гистав Курбе, Дима таткото, Дима синот, како и претставници на Легијата на честа. Во 1939 година, во Париз бил поставен бронзен споменик на Балзак, изработен од францускиот вајар Огист Роден.