cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Разоткривачи на митови
Предупредувања и самоцензурирање
Разоткривачи на митови придава големо значење на безбедноста на гледачите поради природата на самите митови кои се испитуваат, а кои понекогаш вклучуваат и сценарија кои се одвиваат во куќи. Сите епизоди започнуваат со демант за одрекување од одговорност во однос на експериментите кои може да се видат во емисијата, а во повеќето епизоди има и второ предупредување некаде на половина од епизодите. Овие деманти за одрекување од одговорност не се прикажуваат на Дискавери ОК (Discovery UK), на австралискиот СБС (SBS), во Холандија, Дискавери Микс (Discovery Mix) во Шведска и Прајм и Скај Дискавери каналите (Prime and Sky Discovery Channels) во Нов Зеланд. Често се претставени со доза на хумор, на пример Адам носи заштитна облека, а Џејми го удира по градите со бејзбол палка или Џејми зборува за тоа дека тој и Адам се професионалци и во тој момент Адам одненадеж се појавува на екранот и удира во ограда велејќи: „Не правете го ова дома!”
Емисијата применува разни видови на заштита и цензурирање поради пристојност. Вообичаено се цензурираат непристојни зборови и состојки кои се употребуваат при производство на опасни материи, но не се вообичаеното бипкање, туку со соодветен или хумористичен звучен ефект. За потенцијално навредливи зборови се користат еуфемизми и научна терминологија. Во митот „Уринирање врз Третата шина” емисијата го цензурираше името на цревото за уринирање на куклата. Најчесто не прикажуваат како се прават експлозиви, а често се цензурираат имињата на опасни хемикалии и се заматуваат етикетите на кутиите во кои се наоѓаат. Така на пример во специјалната емисија посветена на Хинденбург, Адам запали термит користејќи хиперголична (се користи при правење на ракети) мешавина од „заматено” (лигава течност) и „заматено” (темна прав). Емисијата јасно дава до знаење дека иако се професионалци, понекогаш мора да бараат посебна дозвола или помош од владата особено за експерименти во кои се употребуваат експлозиви. Во некои случаи, нивната осигурителна компанија целосно забранува одредени активности.
Тужба за името
Во јануари 2005 г., авторот на книги за деца и авантуристот Ендрју Најт (Andrew Knight) (прекар Боувејн ("Bowvayne")) поднесе тужба во Австралија против Бијонд Продакшнс (Beyond Productions), продуцентот на Разоткривачи на митови за наводно „преземање” (на неговиот заштитен знак) на името "Mythbusters".. Најт тврдеше дека претходно организирал тим на „Разоткривачи на митови” и постојано го користел името уште од 1988 г. во однос на потрага по митови, духови, чудовишта, гоблини и други слични мистерии насекаде низ светот. Најт е автор и на серија самоиздадени книги за деца под наслов "Mythbusters" издадени во 1991 г., 1993 г. и 1996 г. Во февруари 2007 г. Федералниот Суд на Австралија ја одби тужбата на Најт (Knight) против Бијонд Продакшнс (Beyond Productions). Подоцна истата година започна паралелна судска постапка во однос на тие три книги и збир на кратки телевизиски појавувања во Врховниот Суд на Англија и Велс. Обвинети повторно беа Бијонд Пропертис Пти Лимитед (Beyond Properties Pty Limited), како и две други компании на Бијонд (Beyond) и Дискавери Комјуникејшнс Инк (Discovery Communications Inc), компанија одговорна за емитувањето на Разоткривачи на митови во Обединетото Кралство. И во овој случај тужбата беше одбиена.
Популарност и влијание
Тие често настапуваат во факултетите низ САД да зборуваат за тоа како е да си Разоткривач на митови, при што прво ги интервјуираат, а потоа ѝ се дава можност на публиката да поставува прашања. Членовите на Градежниот тим исто така имаат јавни настапи. Држат предавања и на факултети и во претпријатија, но техничките факултети се највоодушевени.
.
Адам Севиџ напиша почетен курс за правење калапи за списанието Мејк (Make) (Создавај), и во 2008, 2009 и 2010 г. беше гостин на нивните саеми во Сан Матео, Калифорнија. Кери Бајрон имаше интервју во Вечерното Шоу на 16 јануари 2006 г.
Некои од луѓето кои на локалните вести кажуваат за несреќи кои ги доживеале споменуваат дека гледањето на Разоткривачи на митови им помогнало да преживеат. 23-годишната Тереза Бут (Theresa Booth) од Св. Мартин, Минесота (St. Martin, Minnesota) заслугата за тоа што таа и нејзиното бебе преживеале ја дава на епизода од Разоткривачи на митови. На 3 април 2007 г. управувајќи го нејзиниот автомобил се излизга од патот и падна во канализациска дупка полна со вода поради поплавата предизвикана од реката Саук (Sauk River). Во изјава на локалните вести таа опишувајќи ја случката кажува дека ја отворила вратата во истиот момент кога автомобилот паднал во водата, а заслугата за тоа дека знаела како да се справи со ситуацијата ја дава на емисијата, поточно епизодата за митот со потонатиот автомобил). На 19 октомври 2007 г. во Сиднеј, Австралија, тинејџерот Џулиан Шо (Julian Shaw) спаси човек кој онесвестен лежеше на шините во близина на железничката станица. Тој го повлече токму пред да помине возот и ја наведе епизодата со митот за силата на повлекување која ја имаат возовите како причина за неговата реакција.
На 18 мај 2009 г. по третпат се одржа доделувањето на наградите на Независната Истражувачка Групација (Independent Investigative Group) (IIG) и им беше доделена награда на Разоткривачите на митови како признание за нивното промовирање на науката и критичкиот начин на размислување во медиумите.
Во епизодата „Теорија за сè” (The Theory of Everything) од серијата ЦСИ: Истрага на местото на злосторството (CSI: Crime Scene Investigation) емитувана на 1 мај 2008 г. Хајнеман и Севиџ имаа кратко појавување како надгледувачи кои земаат белешки за време на еден тест во кој се истражува дали истрел од пиштол за смирување со елетрошокови при различни услови може некого да запали (што потоа го испитуваа и во емисијата). Во август 2008 г., Хајнеман и Севиџ учествуваа на ЕНВИЖН 08 (NVISION 08), настан спонзориран од Енвидиа (Nvidia), за чија цел Директорот за креативност на Енвидиа Дејвид Рајт (David Wright) им побара да направат визуелно прикажување на моќта на ГОЕ (Графичка обработувачка единица) (GPU) наспроти ЦОЕ (Централна обработувачка единица) (CPU). Тие ова го постигнаа со тоа што направија слика од Мона Лиза со помош на огромен повеќефункционален пеинтбол (paintball) пиштол, истовремено поставувајќи светски рекорд за најголем пеинтбол пиштол. Прикажувањето го повторија на ЈуТјуб Лајв (YouTube Live) при кое Хајнеман стоеше на патот на топките со боја облечен во костум за заштита.
На 16 април 2010 г. Хајнеман и Севиџ добија награда за животно дело од областа на културниот хуманизам од универзитетот Харвард. На 18 октомври 2010 г. претседателот Барак Обама (Barack Obama) како дел од Саемот за наука во Белата Куќа, објави дека снимил исечок во Разоткривачи на митови за емисијата која ќе се емитувала на 8 декември 2010 г. Исечокот во кој се појави беше поврзан со митот за Архимедовиот сончев зрак.
На 30 октомври 2010 г. и двајцата учествуваа на Масовниот собир за враќање на здравиот разум и/или стравот (Rally to Restore Sanity and/or Fear) одржан во главниот град Вашингтон во рамките на кој направија експеримент со публиката со познатото правење на бранови.
Меѓународно емитување
Разоткривачи на митови се емитува во многу држави, главно преку верзијата на Discovery Channel која се емитува во дадената држава. Во некои од нив има преводи, во некои е синхронизиран гласот на раскажувачот, а во некои целата емисија се синхронизира. Истовремено американскиот систем на мерење се претвора во метрички систем. Понекогаш, делот кога митот се објаснува со цртежи целосно се прецртува на соодветниот јазик.
Ана Нетребко
Биографија
Ана Јурјевна Нетребко е родена на 18 септември 1971 година во Краснодар, Русија. Има руско и австриско државјанство и моментално престојува во Виена и Њујорк. Таа е лирико-спинтов сопран. Студирала на конзерваториумот во Санкт Петербург и истовремено работела како чистачка во Мариинскиот театар во Санкт Петербург. Подоцна таа се пријавува на тетарот, каде диригентот Валериј Гергиев ја препозна поради нејзината работа во театарот. Потоа тој станува нејзин вокален ментор. Во април 2008 Нетребко и бас-баритонот Ервин Скрот стаппија во брак, но како и да е нивната венчавка никогаш не се одржа. Нивниот син Тиаго Нетребко е роден на 5 септември 2008 г. во Виена. Во ноември 2013 парот реши да се раздели, а Тиаго кој е аутистичен живее со Ана. Февруари 2014 на пробите за поставување на операта “Манон Леско” во Рим, Нетребко започна врска со нејзиниот партнер во таа опера тенорот Јусиф Ејвазов. Пет месеци подоцна парот ја закажа нивната венчавка. Нетребко и Ејвазов се венчаа на 29 декември 2015 г. во Виена.
Кариера
1990-ти
Под раководство на Гергиев, Нетребко го изведе нејзиниот прв сценски оперски настап во Мариинскиот театар на 22 години како Сузана од “Свадбата на Фигаро”.Taa продолжи да пее многу значајни улоги во Киров Опера, вклучувајќи ги : Амина во “Месечарка”, Памина во Волшебната флејта”, Розина во “Севилскиот бербер” и Лучија во “Лучија од Ламермур”. Во 1994 г. таа ја изведување улогата на Кралицата на ноќта во “Волшебната флејта” под диригентска палка на Давид Милнес. Во 1995 г. на 24 години, Нетребко настапи во Америка во улогата на Људмила во операта “Руслан и Људмила” – М.И.Глинка, во Операта во Сан Франциско. После овој успешен настап таа често настапува како гостин во Сан Франциско.Таа е позната и како реномиран изведувач на руските оперски улоги како што се: Наташа во “Војна и Мир” – Прокофиев, Луиза во “Веридба во Манастирот” – Проковиев и Марфа во “Царската неверст” – Корсаков. Нетребко исто така направи успешни обиди во белкантото и  романтичарските улоги како Гилда во “Риголето”, Мими во “Боеми”, Џулиета во “Kапулети и Монтеки” и Елвира во “Пуританци”.
2000-ти
Во 2002 Нетребко настапуваше во операта „Метрополитен“ во улога на Наташа на премиерата на “Војна и Мир”. Истата година, таа ја играше улогата на Дона Ана во “Дон Џовани” на Салцбург фестивалот, под диригетска палка на Николаус Харнонкорт. Таа исто така настапуваше на Руското детско здружение како важен основач на Балор Петрушка. Taa учествуваше на балот во 2003 и 2006 година и е еден од хонорарните директори на добротворните цели.Во 2003 г. Нетребко настапуваше како Виолета во “Травијата”- Верди во Муних, главата улога во “Лучија од Ламермур” во Операта во Лос Анџелес и Дона Ана во Ројал Оперската куќа во Ковент Гарден. Нејзиниот втор албум “Sempre Libera” (Секогаш слободна), беше издаден следната година. Таа подоцна се појави како Виолета Валери во “Tравијата” на фестивалот во Салцбург, под диригентска палка на Карло Ризи и во 2008 г. ја толкуваше истата улога во Ковенет Гарден на триумфалните признанија на Оперските вечери. Исто така настапи и со Џонас Кауфман и Дмитри Хворостовски под диригентска палка на Маурицио Бенини. Меѓутоа таа откажа 3 важни настапи поради бронхит. Тоа беше вторпат таа да ги откажи настапите во Ројал Оперската куќа и беше повлечена од некои настапи во “Дон Џовани” претходното лето поради болест. Таа ја изведуваше познатата арија на Виолетa “Sempre libera” на екраните во 2004 г. кога таа кратко настапуваше во филмот Дневникот на принцезата 2: Царска Веридба. На 30 мМај 2007 Нетребко настапуваше во Карнеги Хол заедно со Дмитри Хворостовски и оркестарот од Св. Лука. Првично закажан за 2 март 2006 г., Нетребко го одложо рециталот бидејќи не се чувствувала уметнички сппремна. Нетребко се појави на Последна ноќ на игранките на 8 септември истата година каде таа ја изведуваше “Ah! Se una volta…Ah! Non credea mirarti…Ah! Non giunge” од “Месечарка”, "Meine Lippen, sie küssen so heiß" – Гиудита и песната „Утро“ од Рихард Штраус (со виолинистот Јошуа Бел). Есента 2007 г. таа повторно ја толкуваше улогата на Јулија во “Ромео и Јулија” во операта „Метрополитен“ и во декември таа настапуваше во чест на Мартин Скорсезе и Џон Кенеди. Истата година таа изјави дека ќе биде амбасадор на СОС Детско село во Австрија и ќе биди спонзор на Томилино селото во Русија. Во мај 2088 г. таа настапи на многу очекуваното деби во Париската опера во “Капулети и Монтеки” заедно до Џојс ДиДонато како нејзин Ромео. На нејзиниот прв настап после нејзината бременост, Нетребко ја изведи Лучија од “Лучија од Ламермур” на отворањето на Мариинскиот театар во Санкт Петербург на 14 јануари 2009 г. во продукција на Шкотската опера предводена од Џон Дојл. Подоцна Нетребко ја изведуваше истата улога во јануари и февруари 2009 г. во операта „Метрополитен“. Нетребко настапи во улога на Џулиета во “Капулети и Монтеки” во Ројал (Кралската Бритаска) оперска куќа пролетта 2009 г. и како Виолета во “Tравијата” во јуни 2009 г. во операта во Сан Франциско.
2010-тите
На 13 ноември 2010 г. на матине настапот кој беше емитуван од националната PBS, таа ја изведи улогата на Норина од “Дон Паскали” во операта „Метрополитен“ во Њујорк под диригентска палка на Џејмс Левин. На 2 април 2011, таа ја изведи главната улога во “Ана Болена” – Гаетано Доницети во Виенската опера, чијашто премиера беше целосно распродадена и имаше повторен настап на 5 април 2011 кој беше емитуван во кината ширум светот. На 7 декември 2011 таа ја отвори новата сезона во Ла Скала во Милано како Дона Ана во “Дон Џовани”. Taa беше почестена да биде поканета да се појави на три доследни настапи во операта „Метрополитен“ во “Ана Болена” 2011, “Љубовен напиток” 2012 и   “Евгениј Онегин” 2013. Нејзиниот настап како Госпоѓа Магбет во операта „Метрополитен“ есента 2014 г. во операта “Магбет”, продукцијата Adria Noble’s го возвиши и изјави дека нејзиниот глас сè уште е во експанзија (зголемување) на дијапазонот и на волуменот. Нетребко ја продолжи нејзината експанзија со потешки Вердиеви улоги наредната година, како што e Ленора во “Tрубадур” која публиката и критиката воодушевено ја прифатија. Нетребко ја изведуваше олимписката химна на отворањето на Зимската Олимпијада во Сочи, близу Краснадор во 2014 г. Во декември 2014 г. таа застана покрај Олег Царов со знамето на Нова Русија и му даде чек со 19,000$ на Царов велејќи дека донира за театарот за опера и балет во Донецк.
Награди
-Во 2004 г. ѝ беше доделена Државна награда од Руската Федерација. -Во 2006 г. ја доби Бамби наградата во категоријата за класична музика. -Магазинот „Time” ја смести на нивната Тime 100 листа во 2007год. -Во 2007 г. ја доби Брит наградата за оперска пејачка на годината. -Во 2008 г. ја доби Брит наградата за женски уметник на годината. -Таа беше назначена од весникот Musical America за “Генијална суперѕвезда на 21 век” и беше наречена “Музичар на годината” vo 2008 г. -Во февруари 2017 г. Австриската влада ја назначи за најистакната пејачка.
Иљја Куликов
Иљја Вјачеславич Куликов (роден 7 август 1981 година, Москва) - руски филмски режисер, сценарист, продуцент и водител, најпознат како креатор и автор на серијата „Полицаец од Рубљовка“, „Чернобил“. Зона на исклучување “,„ Закон на камената џунгла“,„ О. ДО. ЗА", "Милодрама", "Каперкали ", "Дјатлов премин". Основач и генерален продуцент на телевизиската компанија LEGIO FELIX . Денес тој е еден од најбараните сценаристи во Русија, чии проекти секогаш собираат високи индикатори за учеството на публиката.
Биографија
Роден и израснат во Москва. Во 2004 година дипломирал на Факултетот за социологија, економија и право на Московскиот педагошки државен универзитет. Во 2005 година - уредничкиот оддел на факултетот на Московскиот институт за телевизија и радио радиодифузија "Останкино". Својата креативна кариера ја започнал со преводи на американски филмски сценарија на руски јазик. Подоцна работел како уредник и автор на документарни филмови, а дури потоа дошол во телевизиско и дистрибутивно кино.
Станал славен по емитувањето на телевизиската серија „Тетреб“.
Космос-1471
Космос-1471 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Сливенски мост
Сливенски мост (Γεφύρι Κορομηλιάς) — стар камен мост северно од селото Сливени, Костурско, Егејска Македонија.
Космос-1471
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 28 јуни 1983 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6700 килограми. Космос-1471 бил надгледувачки сателит.
Сливенски мост
Мостот е добар пример за техничката конструкција на мостовите од XIX век и важен модел за архитектонските решенија во мостоградбата во отоманско време. Според гравираниот натпис од југозападната страна на мостот, на исток од клучниот камен, изграден е во 1865 година. Подигнат е од француски градители во служба на отоманската држава. За изградбата е искористен материјал од постар мост што се наоѓал на истото место.
Космос-1471
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 88,9 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 67,1°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 273 км, а најмалото на 173.
Сливенски мост
Ова е еднолачен мост со должина од 26 м, ширина од 2,8 м и висина од 7 м. Лакот е широк 16 м. Клиновидните камења кои го образуваат лакот се црни плочи од шкрилец, и само клучниот и гравираниот камен се одвојуваат со својата белина бидејќи се од варовник.
Во 2006 г. мостот е прогласен за споменик на културата.
Листостеблени
Jungermanniles е најголемиот ред на црн дроб. Тие се карактеристични меѓу црн дроб по тоа што имаат тенки клапи како лист од двете страни на стеблото. Повеќето други црн дроб се талоидни, без лисја. Поради нивната дорзивентрална организација и листовите кои се преклопуваат налик на лушпи, Јунгерманниалите понекогаш се нарекуваат „Вага-мовови“.
Семејства на Јунгерманнијалес
Ажурирана класификација од Söderström et al. 2016 година.
Белоградчишки Стени
Белоградчишки Стени (Белоградчишки скали) – група се песочникповрзани седиментни стени и конгломератски формации кои се наоѓаат на западните падини на Стара Планина, во северозападниот дел на Бугарија во близина на градот Белоградчик, по кој овие стени и го добиле името. Боите на стените варираат од црвена до жолта, а во висина некои достигнуваат и 200 м. Белоградчишките Стени имаат необичен облик, поврзани се со занимливи легенди и често именувани по луѓето и предметите на кои ги потсетуваат. Бугарската влада ги прогласила за природно наследство и тие претставуваат главна туристичка атракција во Видинската Област. На овие стени расте загрозениот ендемски вид во Бугарија, Hieracium belgradense.
Географија
Белоградчишките Стени се простираат преку западниот дел на Стара Планина и покриваат површина од 50 км2. Се протегаат од селото Рабиш на запад до селото Белотинци на исток.
Централната група од овие стени се наоѓа во јужниот дел, во близина на градот Белоградчик. Другата група стени се наоѓа западно од градот Белоградчик и се опкружени со стрмни падини. Третата се наоѓа 4 км источно од градот Белоградчик и ги опфаќа стените околу Латинската Капија и Липеничката Пештера, додека четвртата група е стационирана меѓу селата Боровица и Фалковец. Петтата група стени се наоѓа меѓу селата Гургич и Белотинци.
Геологија
Многу од овие стени со стрмни вертикални падини биле формирани пред неколку стотини милиони години, како резултат на природните процеси на ерозија, делувијален процес и други природни фактори.
Во текот на тријаскиот период, овој предел бил под море. Истовремено, уништување на пораните палеозојски стени образувало огромни количини чакал, песок и глина, што реките го депонирале во морскиот базен. Седиментот се натрупувал и постепено станал подебел слој конгломерат и песочник
Во текот на периодот јура, сувата клима и високите температури образувале голема количина железен оксид, што на стените им дало црвена боја.
Туризам
Белоградчишките Стени се главно туристичко одредиште во северозападниот дел на Бугарија заедно со Белоградчик, Белоградчишката тврдина, пештерата Магура, која се наоѓа во околина на селото Рабиш и тврдината Баба Вида која се наоѓа во непосредна близина на градот Видин.
Бугарскиот комитет за заштита на природната околина, ги прогласил стените за споменик на природата во 1949 година, а наведени се во Бугарскиот национален регистер на природни знаменитости во 1987 година.
Во 1984 година Белоградчишките Стени и пештерата Магура се поставени на привремениот список на Светското наследство на УНЕСКО. Белограчишките Стени се во процес на разгледување за ставање под геопарк во рамките на Европската мрежа на геопаркови во рамките на УНЕСКО-вата мрежа на геопаркови.
Во септември 2008 година, Белоградчиштките Стени влегле меѓу 20 финални локации во рамките на Европското одредиште на извонредност, а во јануари 2009 година, именувани се во кампањата за 7 чуда на природата во Бугарија.
Северен Гренланд
Северен Гренланд била колонија на Данска до 1950 година. Колонијата го заземала северниот дел на островот Гренланд. Седиште на оваа колонија бил градот Кекертарсуак, тогаш познат како Годхавен. Најјужно населено место на колонијата бил Асијат. Јужниот дел на островот го заземал колонијата Јужен Гренланд и нивната граница одела по напоредникот 68°.
Северен Гренланд бил обединет со Јужен Гренланд во 1950 година, и седиште на новата колонија бил градот Нук, тогаш именуван како Готхоб.
Бриги
Бригите (или Фриги) се етничка заедница која во предисторискиот, протоисторискиот период и периодот на антиката го населувала просторот на Албанија, Епир и Македонија.
Бригите биле биле една од најстарите и најбројни индоевропски популации на Балканот. Ги населувале јужните предели на централниот балкански простор. Нивното присуство е посведочено на територијата на планината Пангај, на исток од реката Вардар, до Албанија, Епир, охридската облат и Пелагонија. Како бројна популација, на почетокот на 1 милениум п.н.е. Бригите исчезнале од Балканскиот Полуостров а дел од нив се преселил во Мала Азија. Меѓутоа нивните културни и лингвистички влијанија се присутни на поширокиот балкански полуостров. Како важен супстрат Бригите учествувале во етногенезата на повеќе балкански популации. Според јазичните остатоци, констатирана е блискост меѓу бригискиот јазик и јазикот на Македонците и Пајонците. Бригискиот јазик, ономастиката и елементи на нивната материјална култура станале дел од наследството и културите на Македонците и Пајонците.
Етимологија на името
Генерално се смета дека Бригите се поврзани со Фригите, кои за време на класичниот антички период живееле во западна Анадолија. И двете имиња, Бриги и Фриги, се смета дека се варијанти на еден ист корен. Врз основа на археолошки докази, некои историчари (на пример Никола Хамонд, Ежен Н. Борза и др.) тврдат дека Бригите/Фригите биле дел од Лужичката култура кои се преселиле на јужниот Балкан за време на Доцниот бронзен период.
Нема точни податоци за потеклото на името на Бригите. Во 1844, Херман Милер сугерирал дека името можеби е поврзано со истиот индоевропски корен од германското Berg (гора, планина) и словенското брег (кое освен брег, значело и врв, рид, планина), i.e. IE. Доколку е така би било сродно со западноевропските имиња на племиња како келтските Бриганти и германските Бургунди, семантички мотивирано од некои аспекти на зборот кој значи 'висок, издигнат, благороден, познат'.
Лични имиња
Според зачуваните лични имиња, Бригите имаат сличности со античките Македонци, Пајонци, Мигдонци, Едонци и особено со малоазиските Фригијци. Веројатно тие биле првичното етничко јадро од кое подоцна се диференцирале овие старобалкански народи.
Некои лични и географски имиња споменати од старите автори можеби етимолошки се поврзани со "Бригите":
Историја
Најстаро спомнување на Бригите во историските извори е во врска со нивниот конфликт со Теспротијците кои го населувале просторот на јужна Албанија во времето на Тројанската војна.Античките извори ги посведочиле Бригите во близина на Лихнидското Езеро и горното течение на реката Еригон (Црна Река). На поширокиот балкански простор тие се лоцираат источно од долното течение на реката Вардар, под планината Бермион, во северозападна Грција и југоисточна, јужна и централна Албанија до Дирахион на север.
1064
1064 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1064 година од новата ера, 64. од вториот милениум, 64. од XI век и петта од 1060-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Емилијан Јосимовиќ
Емилијан Јосимовиќ (Стара Молдава, 1823 - Сокобања, 25 мај 1897) бил првиот српски урбанист, првиот професор по архитектура во Србија, познат по тоа што го направил првиот урбанистички план на Белград во 1867 година.
Семејството
Емилијан Јосимовиќ е роден во 1823 година, во Стара Молдава во Романија, во српското семејство на граничниот поручник Јосимовиќ, аѓутант на бригадата (1829). Имал еден постар брат и двајца помали. Постариот брат Јова се занимавал со трговија и соработувал со Мишо Анастасијевиќ, кој помогнал во школувањето на Емилијан, со оглед на тоа што тој и неговите браќа рано го изгубиле таткото. Емилијан се оженил двапати. Најпрвин со Емилија, ќерката на Василије Лазиќ, и со неа имаал три деца: ќерката Анка и двата сина Никола и Миливое. По смртта на Емилија, Емилијан се оженил со Живка, со која го напуштиле Белград во 1887 година. Брачниот пар живеел најпрвин во Шопиќ, кај Лазаревац, а подоцна во Сокобања, каде Емилијан починал на 25 мај 1897 година.
Работа во образование
Целиот работен век Емилијан Јосимовиќ го поминал во образование. По неговото пристигнување во Белград, на 18 септември 1845 година, станал вонреден професор на Лицеумот, каде што предавал математика. Во Артилериското училиште, каде што работел од 1850 година, најпрвин како вонреден професор, а од 1854 до 1869 година како редовен професор, покрај математика, предавал и механика, а потоа и геодезија. Станал редовен професор во Големата школа на 19 ноември 1869 година. Бил раководител на математичкото одделение, а потоа и ректор. Од Големата школа се пензионирал по 33 години просветна работа. Јосимовиќ ги напишал првите високообразовни учебници во Србија по тригонометрија, математика, механика, геометрија, описна геометрија и перспектива, како и учебник за граѓанска архитектура и изградба на патишта.
Социјален ангажман
Тој е еден од основачите на „Белградското пејачко друштво“ во 1853 година. Како инженер се обидел во 1867 година да го реши проблемот со водоснабдувањето на градот Белград. Својот „Предлог“ го објавил во весникот, а замислил дека со помош на пумпи ќе се црпе вода од Дунав. Во 1885 година, пензионерот Јосимовиќ бил редовен член на „Српското земјоделско друштво“. Пишувал написи и за стручниот весник „Тежак“ (1889). Основана е на 1 август 1848 година. Тој бил и редовен член на Друштвото на српската литература.
Урбанизам
Емилијан Јосимовиќ активно учествувал во јавниот и општествениот живот на Белград и Србија, каде што во тоа време имало малку интелектуалци. Станал член на Друштвото за српска литература, а потоа и на Српското академско друштво. Учествувал и во основањето и работата на првиот Техничар, претходник на сегашното здружение на техничари и инженери на Србија. Најзначајно дело на Емилијан Јосимовиќ секако е „Објаснување на предлогот за уредување на делот од градот Белград што лежи во ровот“ направен во 1864 година до 1867 година. Годината кога Белград официјално станал слободен град. Планот се однесувал на подрачјето на денешниот најтесен центар на градот. Ова е време кога се изведувале големи градежни работи во другите европски градови, како што се делата на Осман во Париз и делата на Сердина во Барселона. Во првиот урбанистички план биле трасирани некои од основните оски на денешен Белград - Кнез Михајлова, Цар Душан, Кралот Петар. Дотогаш белградските улици биле главно кривулести. Ровот бил надворешно утврдување чија линија се препознава во искршените траси на денешниот Косанчиќ, Топлич и Обилиќ. Нагласувајќи го недостатокот на зеленило и слободни простори за одмор, Јосимовиќ предлагал јавни паркови на местото на Големиот пазар (Студентски трг) и Калемегдан. Првата идеја за изградба на модерен систем за водоснабдување во Белград била изнесена од Емилијан во 1867 година. Тргнал од тоа дека централната акумулација треба да биде поставена во највисокиот дел на градот, во Горниот град, додека парната машина да носи вода од Дунав, а потоа таа да се дистрибуира од врвот на ридот на разни делови од градот. Сепак, немало пари и поддршка за неговите идеи.
Стогодишнина од донесувањето на првиот урбанистички план на стариот град Белград
Стогодишнината од донесувањето на првиот урбанистички план на стариот град Белград била одбележана во 1967 година. Со комеморативна изложба и свечена академија. Институтот за архитектура и урбанизам на Србија објавил специјална публикација „Емилијан Јосимовиќ - првиот српски урбанист“, чиј автор е д-р Арх. Бранко Максимовиќ. При уредувањето на улицата Кнез Михајлова и нејзиното претворање во пешачка зона во 1987 г. Споменик со името на Емилијан Јосимовиќ и годината на донесување на првиот урбанистички план за Белград е поставен на Плоштадот на Републиката пред зградата во која се наоѓа кафаната Руски цар.
По него е именувана улица во Белград.
Фудбалот во 1950 година
1950 година во фудбалот содржи некои значајни настани.
Reptile (албум)
Reptile е студиски албум на Британскиот музичар Ерик Клептон, издаден од „Reprise Records“ на 13 март 2001. Продуценти на албумот се Ерик Клептон и Симон Клими и е прв албум на Клептон при соработката со клавијатуристот Били Престон и следечките вокали од „the Impressions“
Македонија во 2001 година
Фудбал
* Пријателски натпревари
Фудбалот во 1949 година
1949 година во фудбалот содржи некои значајни настани.
Никола Милиќ
Никола Милиќ (Јагодина, 21 октомври 1924 - Белград, 12 јануари 2000) бил српски глумец.
Биографија
Никола Милиќ е роден во Јагодина, во семејството на Светозар Милиќ, полициски офицер и Босиљка Милиќ. Имале седум деца, од кои само Никола станал полнолетен. Сите членови на семејството биле погребани на гробиштата Јагодина, освен Никола, кој бил погребан на Новите гробишта во Белград. Завршил во Јагодинската гимназија, дипломирал право на Правниот факултет во Белград и дипломирал југословенска литература на Филолошкиот факултет во Белград. Тој и неговата сопруга Бојана Беадер-Милиќ имале два сина, Милорад и Бојан.
Кариера
За време на студиите бил член на аматерскиот театар Горан, каде ги направил и првите театарски чекори. По завршувањето на студиите се вработил во Военото обвинителство, но набрзо дал отказ, се вработил во радио драмата Радио Белград и целосно му се посветил на театарот. Во 1956 година се вработил во Современиот театар во Белград, а откако сменил неколку белградски театри, меѓу кои и Југословенскиот драмски театар и Ателје 212, се повлекол од белградскиот драмски театар при Црвениот крст. Иако бил во пензија, тој бил театарски активен до неговата смрт во јануари 2000 година.
Преведувал од англиски, француски и германски јазик. Со својот помлад син Бојан ја напишал Енциклопедија на светската драма (Неопрес, Белград, 2016). Во овој проект како рецензенти биле вклучени Петар Волк и Јован Ќирилов, а монтажата ја направил Феликс Пашиќ.
Награда „Никола Милиќ“
Во негова чест, на Деновите на комедијата во Јагодина, од 2005 година Наградата „Никола Милиќ“ доделува за најдобра епизодна улога.
Марија Зужелова
Животопис
проф. д-р Марија Зужелова е родена на 13. ноември 1948 година во Скопје. Средно образование завршила во Училиштето за забари и забни техничари во Скопје во 1967 година. На Стоматолошкиот факултет во Скопје дипломирала во 1973 година. Со звањето специјалист по ортодонција се здобила во 1977 година.
Во 1983 година, на Стоматолошкиот факултет во Скопје, проф. Зужелова го одбранила магистерскиот труд под наслов “Рендгенкраниометриска анализа на фацијалните и кранијалните варијации во етничките групи” и се здобила со научниот степен магистер на стоматолошки науки од областа ортодонција. Со одбраната на докторската дисертација на Стоматолошкиот факултет во Белград, под наслов “Рендгенска кефалометриска проучавања линеарних и ангуларних димензија назолабијалних структура код особа са нормалном оклузијом и малоклузијом II/1 и III класе” се здобила со научниот степен доктор на стоматолошки науки од истата област.
Во 1973 г., како стипендист на Заедницата за научни дејности, темата “Смена на забите како фактор за оклузални неправилности” ја изработила на Клиниката за ортодонција. Првото вработување на проф. Зужелова било во 1974 г., на Клиниката за ортодонција при ООЗТ Стоматолошки клиники. Во 1977 г. била избрана во звањето помлад асистент на Катедрата за ортодонција при Стоматолошкиот факултет во Скопје, а во 1979 г. била избрана за асистент. Во 1982, 1985 и 1989 била преизбирана во истото звање. Изборот за доцент на проф. Зужелова бил извршен во 1990 г. а за вонреден професор била избрана во 1995 год, а во 2000 година била избрана во звањето редовен професор.
Како стипендист на Заедницата за меѓународна техничка соработка на Берлинскиот сенат, била на едногодишен студиски престој во Берлин, тогашна Западна Германија.
Според податоците со кои располагаме, публицистичкиот опус на професор Зужелова опфаќа над 100 статии кои се објавени во домашни и во странски публикации.
Проф. д-р Марија Зужелова била раководител на Клиниката за ортодонција при ООЗТ Стоматолошки клиники во Скопје во периодот 1996 до 1998. Во 1999 г. била повторно назначена за раководител на Клиниката за ортодонција. Проф. д-р Зужелова била и раководител на Катедрата за ортодонција при Стоматолошкиот факултет во Скопје.
Проф. д-р Марија Зужелова била учесник во изработката на научноистражувачкиот проект под наслов “Состојбата на оралното здравје и потребниот третман на населението во СР Македонија преку примената на базичните критериуми на Светската здравствена организација” чии резултати биле објавени во 1990 г.
Рона (департман)
Рона (француски: Rhône, франкопровансалски: Rôno) е департман во регионот Оверњ-Рона-Алпи. Департманот го носи името на реката Рона.
Историја
Департманот Рона е создаден на 12 август 1793 г., со разделувањето на некогашниот департман Рона и Лоара на два дела: Рона и Лоара.
Географија
Позначајни реки во департманот се Рона и Сона (која се влева во Рона во Лион).
Рона се граничи со департманите Ен, Изер, Лоара и Сона и Лоара.
Над 75% од населението живее во Градската заедница Лион. Освен Вилфранш на Сона, сите други најголеми места ѝ припаѓаат на градската заедница (1999):
Принценмор
Принценмор (Prinzenmoor) — општина во округот Рендсбург-Екернферде, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
ОУ „Михаил Грамено“ - Малино
Михаил Грамено — основно училиште во Малино, општина Свети Николе. .
Фудбалот во 1948 година
1948 година во фудбалот содржи некои значајни настани.
Нора (Вајмар)
Нора (Nohra) — општина во округот Вајмар, во Тирингија, Германија. На 1 декември 2007 поранешната општина Уцберг била припоена кон Нора.
Халди
Ḫaldi (dḪaldi, познат и како Khaldi)  бил еден од тројцата главни богови на Арарат (Урарту). Неговото светилиште се наоѓало во Ардини.
Останатите двајца главни богови биле Теиспас од Кумену и Шивини од Тушпа.
Халди бил воинствен бог на кого му се молеле кралевите од Урарту за победа во битките. Храмовите посветени на Халди биле украсувани со оружје, па така мечеви, копја, лакови и стрели, како и штитови стоеле закачени по ѕидовите. Поради ова, храмовите биле нарекувани и „куќи на оружјето“.
Витолиште
Витолиште — село во областа Мариово, во Општина Прилеп, во околината на градот Прилеп. До 2004 година, селото претставувало административно седиште на поранешната истоимена општина, која ги опфаќа селата во областа Мариово.
Географија и местоположба
Витолиште е сместено во подножјето под источната падина на планината Козјак, од десната страна на Црна Река во пределот познат како Старо Мариово. Веднаш југоисточно над селото се издигнува густа мешовита шума со особена застапеност на квалитетен црн бор, над која што се издгинува познатиот превој Трибор (1442 м.н.в.) преку кој води патот кон тиквешкиот дел на Мариово, како и највисоките врвови на планината Козјак — Балтова Чука (1822 м.н.в.), Перун (1703 м.н.в), Српјановец (1540 м.н.в) и Ковачевска Чука (1566 м.н.в.). Според ваквата местоположба селото Витолиште се наоѓа токму во средишната точка помеѓу мариовските села Полчиште веднаш на југ, Бешиште на југозапад, Манастир и Мелница со познатиот манастир „Св. Илија“ на запад, Живово и Врпско на север и Рожден, Мрежичко и Клиново на исток во тиквешкиот односно кавадаречки дел на Мариово. Поради ваквата местоположба од Витолиште водат повеќе земјени и шумски колски патишта во правец на сите овие села, кои најчесто се користат за шумарството. Селото е ридско и се наоѓа на надморска височина од 830 m.
Од градот Прилеп селото е оддалечено 46 км, а денес до него е изграден асфалтен пат од регионално значење. По овој пат сѐ до селото Витолиште и назад до манастирот „Св. Илија“ во Мелница минува малата велосипедска тура од познатиот фестивал на отворено Mariovo Off-Road Experience. Витолиште е најголемото село во прилепскиот дел на Мариово и претставува негов природен рурален центар, поради што до 2004 година тоа беше седиште на истоимената општина, а денес — село во најјужниот дел на Општина Прилеп. Витолиште има мошне голем атар кој зафаќа површина од 63,3 км2 и се допира со атарот на Општина Кавадарци. На него сите три вида аграрни структури заземаат големи површини, така што на обравотливото земиште отпаѓаат 1424 ха, шумите заземаат површина од 1428 хектари, а на пасиштата дури 1132 ха. Селото Витолиште и неговата околина е честопати опишувано во делата на македонскиот писател Стале Попов.
Историја
Витолиште е едно од најстарите и најголемите села во Мариово. За присуството на луѓе и организиран живот на овој сведочат и повеќето археолошки наоѓалишта и наоди од праисториски и античко време, меѓу кои е и една камена плоча со римски натпис која стои веднаш крај сеслската чешма. Најстариот запис во кој се споменува селото Витолиште потекенува од втората половина на XV век односно од турските пописни дефтери од 1476/77 кога во селото живееле 80 семејства, потоа во 1481/82 биле попишани 112 домаќинства, за потоа да бележат пораст на 188 домови во 1519 година и 204 домаќинства во 1528/29 како и големо намалување на 55 семејства во 1544/45 година. Во овој период Полчиште спаѓало во нахијата Мориово во Прилепската каза. Тоа било најголем производител на пченица, градинарски производи и едно од малкуте села кои одгледувале лен, а поради својата големина и богатство тоа плаќало и најголем данок во цело Мариово. Од овие записи се знае дека во првата половина на XVI век Витолиште било село во кое се одгледувале најмногу свињи и пчелни кошници, а имало и 7 воденици и овоштарски расадници (хасса-поседи).
За големината на селото Витолиште во својот запис објавен во „Цариградски весник“ под наслов ''„Споменик за села називаеми Мориево прилепско. Статистическо описание“'' на 21 ноември 1859 за селата во Мариово, македонскиот просветител Јордан Хаџи Константинов-Џинот за запишал дека селото имало 200 куќи со нова црква Свети Атанасија и стара црква Свети Никола.
Во XIX век, Витолиште било село во Прилепската каза на Отоманското Царство.
Кон крајот на XIX и почетокот на XX век во времето на револуционерните и народно-ослободителни борби во Мариово, посебно во селата во битолскиот дел, била многу засилена грчката црковно-просветна и вооружена пропаганда при што Витолиште било до линијата на нејзината граница. Во 1903 година по крвавото задушување на Илинденското востание, дејството на борбите се пренесува во Мариово при што е нападнат турскиот гарнизон во Витолиште. На почетокот на XX век во 1909 година со отворањето на трикласно учичиште со интернат, Витолиште станува и образовно средиште на Мариово.
За време на НОВ во Втората светска војна партизанските единици во два наврати го нападнале рудникот на Лигураса над село Витолиште кој го експлоатирале Германците при што неколку борци ги положиле своите животи во тие борби, меѓу кои и народниот херој Манчу Матак. Во спомен на загинатите борци во овие борби во НОБ постои споменик во Витолиште и на месноста Лигураса.
Потекло и значење на името
Меѓу населението постои легенда за основањето и настанокот на името на селото, која вели дека во некое многу дамнешно минато во овој крај живееле тројца браќа Вито кој се населил и го основал Витолиште, Гале кој заминал преку Трибор и го основал Галиште во тиквешко Мариово и Раде кој заминал преку Дрен Планина и го основал Радобил.
Стопанство
Според составот на атарот во однос на земјоделството Витолиште има мешовита функција. Местоположбата на селото е доста поволна за сите типови на земјоделство односно, во зарамнетиот дел на запад и југ од селото се одгледуваат житни и поледелски култури, во долината на реката Бутурица се напасува и напојува крупниот добиток - кравите и воловите како и ситниот - овците за кој постојат неколку бачила на падините југоисточно од селото. Кон југ и исток на падината на Козјак и Трибор е застапена густа, разновидна и многу квалитетна шума од која се истакнува особената застапеност со висококвалитетни дрва од црн бор. Во понискиот дел на шумата се напасуваат козите. Од поледелеството застапено е одгледувањето на жита, најмногу пченица и пченка, а градинарството опфаќа одгледување на пиперки, домати (патлиџани), кромид, лук, морков, марула најмногу за сопствени потреби. Во рамки на сточарството е застапено одгледувањето на сите видови на добиток: крупен - крави, волови, телиња и свињи како и ситен - овци и кози. Од добиените и помешани видови на млеко во значајни количества се прави познатото и прочуено мариовско биено сирење, чие производство во денешно време бележи мал пад во обемот поради долготрајноста на производниот процес и познавањето на вештините на малубројното население и сточари, но држи постојана, стабилна и висока цена. Биеното сирење најмногу се продава на пазарите во Прилеп, Битола и Скопје. Дел од населението се занимава и со пчеларство и производство на квалитетниот и познат мариовски - ливадски и боров мед, како и со овоштарство односно одгледување на јаболка, круши, сливи, цреши во помали размери.
Поради големата застапеност на густа и разновидна високовалитетна шума, значајна стопанска дејност во Витолиште е и шумарството. Поради потребите за сечата на дрво за огрев, градежништво и производство на мебел подружницата „Црн Бор“ од Прилеп на ЈП „Македонски Шуми“ на влезот на Витолиште има свој објект - пункт со стовариште. Дрво за огрев и градежништво од шумата јужно и источно кон Трибор се сече од шумските стопанства „Црн Бор“ од Прилеп и „Бор“ од Кавадарци како и од дрвно-индустриските претпријатија „Современ дом“ од Прилеп и „Треска“ од Кавадарци, а на север кон Живово и Врпско ја сечат претежно приватни сопственици на шуми чиишто камиони го оштетуваат патот, на што се жалат мештаните. Во средина на селото Витолиште близу до селската чешма работи и продавница. На атарот на селото во правец на Живово и Врпско има рудни наоѓалишта на кои е застапено и рударството на железни руди и минерали и ископот на градежни материјали. Големи рудни наоѓалишта на железо и хром се наоѓаат и во рудникот 'Ржаново преку Трибор во тиквешко Мариово во кој се ископува руда за ФЕНИ. На мостот крај реката Бутурица непосредно пред селото Витолиште електроенергетската компанија ЕЛЕМ со помош и поддршка од македонската влада, домашни и странски научни установи и експерти вршат истражувања на ископ на јагленова руда за производство на електрична струја.
Население
Според податоците на Васил К'нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Витолиште живееле 1225 жители. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Витолиште имало 1320 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Од Витолиште потекнува значителна емиграција на населението, па затоа селото преминало од голема, во средна населба. Така, во 1961 година броело 1291 жител, а во 1994 година 290 жители, македонско население.
Витолиште, како и останатите мариовски села, и покрај поволните услови како постоење на пат, општествени услужни и стопански установи го опфатило процесот на масовно иселување на населението.
На почетокот на XXI век во Витолиште по долги години беа родени неколку новороденчиња, Наталија Цветкоска, Петар и Давид Чакрески, кои поради потребите за посетување на училиште денес повремено живеат и престојуваат во градот Прилеп. Додека Наталија сè уште живее во с. Витолиште и е постојан жител на овоа село.
Според последниот попис од 2002 година, во селото Витолиште живееле 170 жители, од кои:
Според последниот попис од 2021 година, во селото живеел 41 жител, сите Македонци.
Родови
Селото Витолиште отсекогаш па сѐ до денес е населено исклучиво со македонски православни родови. Поради далечината и непристапноста на Мариово, речиси сите родови се староседелски или старинци доселени од околните и соседни мариовски места, а многу мал дел водат подалечно потекло од соседната област Меглен. Родови и семејства кои живеат во Витолиште се: Чакревски, Биновски, Ристевски, Шаоски, Најдовски, Цветкоски итн.
Општествени установи
Поради постоењето на општината Витолиште во минатото, селото и денес поседува бројни општествени установи, со што и понатаму продолжува да претставува средиште на овој дел од Мариово.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на големата Општина Прилеп, која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било седиште на некогашната Општина Витолиште, во која влегувале сите села од прилепскиот дел на Мариово.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Прилеп. Селото припаѓало на некогашната општина Мориово во периодот од 1955 до 1965 година.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1527 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на месна канцеларија. Во ова избирачко место се опфатени и селота Врпско и Живово.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 130 гласачи.
Културни и природни знаменитости
Витолиште има бројни културно - историски споменици, цркви и манастири богати со фрески и богата културна традиција. Посебно место зазема Првата мариовска буна на Балканот против Отоманското Царство, Спомен Костурницата на загинатите борци во НОВ, Споменикот на паднатите борци на Лигураса (меѓу кои и Манчу Матак), Надгробната плоча на Војводата Толе Паша и неговиот син Велјан, Спомен плочата на родната куќа на писателот Стале Попов. Мариовската носија зазема посебно место во ризницата на културното наследство.
Витолиште изобилува со археолошки наоѓалишта, кои сведочат за неговата исклучително долга историја почјнувајќи од неолитот: