cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 5858
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5858 е од видот E6. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,4 m/лм2. NGC 5858 има привидни димензии од 1,5' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 15 ч 8 м 49,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -11° 12' 29"". Положбениот агол на објектот е во износ од 135°.
Општина Демир Хисар
Општина Демир Хисар — општина во Југозападна Македонија. Градоначалник е Никола Најдовски. Седиште е градот Демир Хисар. Со новата територијална поделба на Република Македонија од 2004 година кон поранешната општина Демир Хисар е припоена и Општина Сопотница.
NGC 5858
Други поделби
Проучување на NGC 5858 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 54075. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 288; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5584. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1437.
Општина Демир Хисар
Географија
Демир Хисар или Железник се вика ридско-планинската област што се простира во југозападниот дел на Македонија или поблиску одредено северозападно од Пелагониската Котлина, околу горниот слив на реката Црна. Тоа е периферно подрачје на Пелагонија. Источната граница на оваа област поминува по планината Бушева, а западната по сртовите на Бигла, Плакенска и Илинска Планина. На југоисточната страна е планината Древеник. Територијата на општина Демир Хисар зафаќа површина од 478 км2 и се вбројува во средно големите општини на Р. Македонија, со просечна густина на населението 21,5 жители на км2.
Населени места
Општината Демир Хисар (9.497 жители, ) се состои од градот Демир Хисар и уште 40 населени места: Бабино, Базерник, Бараково, Белче, Боиште, Брезово, Вардино, Велмевци, Вирово, Големо Илино, Граиште, Доленци, Единаковци, Жван, Железнец, Журче, Загориче, Зашле, Кочиште, Кутретино, Лесково, Мало Илино, Мренога, Ново Село, Обедник, Прибилци, Радово, Ракитница, Растојца, Света, Сладуево, Слепче, Слоештица, Смилево, Сопотница, Стругово, Суво Грло, Суводол, Утово и Церово. Ова се места каде природата ја зачувала својата уникатна недопрена убавина. Тие се мали, но имаат многу да понудат.
Црна Река
Реката Црна со нејзините 207 км е најдолгата река во регионот и е најдолга десна притока на реката Вардар. Името на реката е словенски превод на поранешното тракиско име, Erigon, што значи “црно”. Црна Река извира од неколку карстни извори во центарот на селото Железнец, со просечна количина на вода од 33 м³/с. Таа ги собира сите води од Демирхисарско при што сливот на реката има природни можности за градба на мали и поголеми акумулации на вода. Таа продолжува да тече низ централниот дел на Демир Хисарскиот регион. Ендемска пастрмка живее во долното течение на Црна Река. Бигла, Илинска и Вировска Планина изобилуваат со извори, потоци и реки. “На секој чекор има ивор или чешма”, нагласуваат мештаните. Реките и вештачките езера изобилуваат со неколку видови риби: мренка, крап, пастрмка, белвица, клен и др. а во поголемите реки има и видри, што пак овозможува на развој на риболовен туризам.
Историја
Името Демир Хисар доаѓа поради богатството на овие планини со железна руда, па и областа го добива името Железник. Тоа се менувало во зависност од владателите во различни периоди. Оваа област се среќава како Сидеро Кастрон, што од грчки значи Железна Тврдина, а Демир Хисар е име што Турците го дале на оваа област што би значело Железна Планина. Тоа е името што и денес го носи. Општината започна да се развива некаде во 1945 г. после завршувањето на Втората светска војна. Прво во Демир Хисар беше формирана политичко - општествено административна заедница - Околиски народен одбор. Неговото седиште беше во селото Лопатица, но потоа со промените на територијалните и урбаните закони во Републиката тоа беше преместено во Мургашево. Демир Хисар како општина е независна заедница во постојан развој, и денес е добро развиено и познато место во Републиката, со сопствен систем за водоводна, одводна и електрична мрежа, и асфалтирани патишта што ја поврзуваат со соседните општини.
Смилевски конгрес
Во периодот од 2 до 7 мај 1903 во селото Смилево, одржан е Смилевскиот конгрес на Битолскиот револуционерен округ. Даме Груев бил овластен на конгресот да го претставува ЦК на организацијата и бил назначен за претседател на конгресот на кој учествувале и Ѓорѓи Сугарев, Никола Петров - Русински, Јордан Пиперката, Никола Карев, Христо Узунов и други. За дневен ред на конгресот биле поставени следниве точки: распределување на моралните и воените сили, подготовка, должноста и правата на раководните кадри пред и за време на востанието, прашањето за невооружените и неспособни луѓе, старци, жени и деца, за време на востанието, за сопственоста и распределбата на оружјето, определување на време за востание, определување на составот на реонските раководни тела пред и за време на востанието и начинот на водење на востанието. На конгресот било утврдено дека Прилепскиот, Битолскиот, Кичевскиот и некои делови на други реони не се достатно подготвени за кревање востание. Меѓу делегатите се јавиле лица кои биле против востание во текот на 1903 година како што биле: Ѓорѓи Сугарев, Петар Ацев, Тале Христов, Никола Карев, Никола Русински и други. Во една крајно напната атмосфера по повод острите расправии околу решението за востание, интервенирал Даме Груев. Според сеќавањата на Пандо Кљашев, тој рекол: "А бре луѓе, не губете си го времето да го решавате прашањето - ќе, има ли востание или не, зашто тоа е решено - битти даваси! Говорете сега за востание, како да го направиме и кога, но не по ден и по време." Оваа интервенција на Груев ги прекинала споровите. Бил избран Главен Штаб со тројца членови: Даме Груев, Борис Сарафов и Анастас Лозанчев. Конгресот го задолжил Главниот Штаб да го одреди и датумот на востание. Смилевскиот Конгрес ја завршил својата работа длабоко во ноќта на 7 мај 1903 година. На 27 јули кај селото Буф (Леринско) Г.Ш. како ден за обавување на востанието го определил 2 август. На 28 јули од селото Боиште (Демирхисарско), Штабот преку брзи курири испраќа проглас за востанието во сите краишта на Битолскиот револуционерен округ, a исто така била испратена декларација до Големите Сили да не патуваат нивни граѓани на железницата Битола - Солун, за да не дојде до несакани жртви. Илинденската епопеја била на прагот.
Валавици
Не е далеку одминато времето кога познатите вировски валавичари деноноќно крстареле со коњски запреги по македонските села и градови носејќи веленца и батании. Вировските валавици не се само уметичко дело на природата туку и сведоштво за Вировската добрина и дарбина. Вировските валавици се едно од најатрактивните и најнеобичните места во овој дел на Македонија. Необичниот тропот на чеканите од валавиците одамна не се слуша. Повеќето валавици се срушени и обрастени со капини и базје, но малкуте што останале такви какви што се им треба поголема грижа и заштита. Дифтиците и јамболиите од поодамна се користат како сувенири, како предмети од едно минато, на незаборавено време. Некогаш во Вирово имало осумдесетина валавици, а денес останата е една валавица т.е. валавицата на познатата валајчарска фамилија на Велјан Штрковски. Иако се Штрковските валавици под заштита на Министерството за култура како "споменици на културата" ништо не е направено тие да се заштитат, а можат да бидат и како туристичка атракција. Доколку се решите да го посетите ова привлечно место понесете со себе и камера или фотоапарат зошто има што да забележите: валавиците и вировите, ректа Тополка, црквите св.Никола и св.Петка, манастирот Пречиста, Цепен Камен, Орлов Камен, Вировската Рудина од која се гледа и Охридско Езеро, римскиот рудник, многубројните извори и прекрасната Вировска Планина со изворот Еврејка, како и знаменитостите од илинденскиот период.
Производство на ќумур
Производството на ќумур во Демирхисарско има своја традиција. Производството на ќумур (дрвен јаглен) била една од основните егзистиционални дејности во Демирхисарското горноселие. Ако до пред неколку децении ќумурџиите произведуваа ќумур исклучиво за потребите на ковачите во последниве години производството го пременија на таканаречен скараџиски ќумур што се користи во угостителството. Во овој занает впечатливо е тоа што после толку години останал традиционалниот начин на производство. Како суровина за добивање на ќумур се користи дабовото и буковото дрво што го карактеризира висока калоричност. Затоа Мреношкиот, Вировскиот и Смилевскиот ќумур се најбарани.
Туризам
Од аспект на туризмот, општина Демир Хисар се наоѓа во доста привлечен регион бидејќи ги има неколкуте природни предности: надморската висина, здравата и чиста еко-средина, изградената инфраструктура и објекти, постоењето на етнолошки знаменитости, добрата поврзаност со другите региони. Општината Демир Хисар изобилува со значајни фрагменти од македонското природно, културно, духовно и историско наследство. По охридско, на територијата на општината Демир Хисар се наоѓаат најзначајните и најубавите црковно-манастирски комплекси во Република Македонија. Со својата духовна, просветна, книжевна и уметничка дејност посебно се истакнуваат манастирите: ”Свети Јован Претеча” с.Слепче, ”Свети Атанасиј Александриски” с. Журче, ”Свети Петар” с. Смилево и “Свети Никола Топлички” во Топлица. Во демирхисарските манастири низ вековите биле создавани, преведувани и препишувани низа ракописи, записи, натписи и летописни белешки кои се од непроценлива вредност како за македонската така и за славистичката наука. Во т.н. демирхисарска школа исто така се создавани врвни уметнички сликарски и резбарски дела. Делови од богатото книжевно и уметничко наследство и денес ги краси архивите, витрините и музеите во словенските земји и тоа во Москва, Одеса, Киев, Казањ, Софија, Белград, Загреб и други.
Манастирските комплекси во Демир Хисар и нивните конаци се отворени за секој оној кој ќе посака да ужива во духовните, културните, уметничките и природните убавини на нашиот крај. Покрај манастирскиот туризам, Демир Хисар нуди можност за развој на алтернативниот туризам поточно ловниот туризам, екотуризам, селски туризам итн. Чистиот и незагаден воздух и недопрената природа се одлична основа за развој на екотуризмот; планините во Демир Хисар се богати со дивеч што привлекува доста ловци, со посетата на селата може да се видат старите занаети: валавичарството, варџиството и ќумурџиството. Посетителите ќе имаат можност да ги видат изворите на Црна.
Наоѓалиште Св.Илија - Големо Илино
Туристичкото место на Илинска Планина е изградено во близина на Манастирот “Св. Илија”, на Илинска Планина, кој се наоѓа на границата помеѓу општината Демир Хисар и општината Дебрца, на 1.525 m надморска висина и 9 км од селото Големо Илино. Местото привелкува многу туристи, посебно за време на националниот и верски празник Илинден на 2 август, секоја година. Илинска Планина нуди солидни можности за развиток на летниот и зимскиот планински туризам. Засега Илинска Планина ја посетуваат само вистинските љубители на природата, планинарите и извидниците од регионот, а врв на задоволството за сите е престојот во манастирскиот комплекс “Св. Илија”, каде што за неколкучасовен престој се наоѓа духовниот мир.
Појдовна точка за искачување на Лиска е с. Прострање, кое се наоѓа на 25 км од Кичево, оддалечено нешто повеќе од 1 км од регионалниот пат Кичево - Битола. Патеката води од јужниот дел на селото по козја патека покрај Ѓурчев кладенец кон месноста Шаварика, низ столетна шума и по околу еден час се приклучува на стар шумски пат близу местото наречено Тренски извор. Од месноста Шаварика до врвот има нова маркација. Треба да се внимава на одвојувањето што треба да се направи од патот во лево. Од тука до врвот Лиска се движите кон запад и по околу еден час ја напуштате буковата шума и ја имате првата средба со планинските рудини. Од тука по повеќе од половина час по тревнет терен во правец на југозапад стигнувате до целта, односно на врвот Лиска. Од врвот се гледааат истовремено Охридското и Преспанското Езеро. Северозападно од Лиска е врвот Ветерник (1.902 мнв), а понасевер е врвот Штирни камен (1.898 мнв) до кој може да се стигне за 60-тина минути од врвот Лиска преку Ветерник. За искачување до врвот Лиска од с. Прострање потребни се околу 3,5ч. На Лиска може да се стигне и од селата Големо и Мало Илино преку манастирот Св. Илија од Демирхисарска страна, и од с. Велмеј од Охридската страна.
Да не ги заборавиме и собирачите на билки од околните села, кои во речиси седум месеци во годината собираат најразлични плодови. Лековитите билки, печурките, шумските плодови со одличен квалитет се продаваат. Селектираните растенија се пакуваат во чаеви во погоните што се градат на овие простори, а се почесто се флашираат и бистрите планински води и се продаваат под етикетата “Илинска вода”.
Хотел - ресторан Европа
Туристички услуги нуди Хотел - ресторанот Европа. на подрачјето на општината се наоѓа до самата ограда на основното училиште „Гоце Делчев“ и монополот. Хотелот е во приватна сопственост на Сашо Грнчаровски, а собите се добро опремени со бањи и кабелска телевизија, семрежје, парно греење и се климатизирани.
Демографија
Според пописот од 2002 година во општината имало 9.497 жители.
Манастир „Св. Јован Претеча“ - Слепче
Манастирот “Св. Јован Претеча” с. Слепче e еден од најголемите и добро сочувани манастирски комплекси во Демирхисарско и пошироко, кој се наоѓа под падините на планината Илиница, над селото Слепче. Се претпоставува дека манастирот е изграден во XIV век со директна помош од Охридската архиепископија. Благодарение на соработката низ вековите на книжевно и уметничко поле со кратовските манастири и Охридската архиепископија, во Слепчанската школа се создадени врвни уметнички дела од сликарството, резбата и книжевноста, кои се од непроценлива вредност за македонската  и за славистичката наука. Поволната географска положба, материјалното богатство, манастирските конаци и помошните згради, овозможувале овде да најдат свое гнездо свештениците, учителите, уметниците и книжевниците. Во манастирот Слепче работело манастирското училиште, чие постоење и успешно работење го потврдуваат летописите, белешките, записите и натписите. Низ нивните редови ги откриваме свештениците, резбарите, сликарите, архитектите и учителите, кои работеле во тоа училиште. Манастирот Св. Јован Претеча прераснал во еден од најзначајните книжевни центри во Македонија со бројно монаштво, активен скрипториум, богата библиотека, во која имало ракописи кои водат потекло од XI и XII век. Книжевната дејност на Слепчанските книжевници добила пошироки размери во XIV и XV век, а во XVI век книжевноста достигнала свој зенит кога во манастирот се преведувале и препишувале Богослужбени книги за црквите во Демирхисарско и Македонија. Во значајните дела од Слепчанската школа спаѓаат: "Слепчанскиот апостол" од XII век, "Слепчанскиот писмовник" од XVI век, кои се пренесени во Русија. Манастирот Слепче во XVI век претставувал важен резбарско-сликарски центар, кој во науката е забележан како Слепчанско-Прилепска резбарска школа. Меѓу највредните уметнички дела, круна на резбата од тој период се Слепчанската еднокрилна и двокрилна врата, кои во минатото ги краселе влезовите на манастирската црква. Тие денес се наоѓаат во уметничката галерија во Скопје. Денес во црквата се наоѓаат повеќе значајни уметнички предмети, меѓу кои се истакнува Големиот Крст со Распнатиот Христос од 16 век, Царските двери (оштетени од пожарот 1972) како и интересните певници изработени во копаница.
Св Атанасиј Александриски - Журче
Манастирот “Св. Атанасиј Александриски” се наоѓа помеѓу Демир Хисар и Крушево, три километри над селото Журче, во срцето на планината. Познато е дека манастирската црква е подигната во 1121 година и целосно е живописана во 1617 год. Кон западната страна на црквата е изграден отворен трем и според натписот кој се наоѓа над западната врата, потекнува од 1622 год. По својата архитектурна форма манастирската црква е малечка, со правоаголна основа и петострана олтарна апсида на источната страна. Таа е меѓу ретките манастири во Македонија и Балканот. Внатре црквата е со полуобичест свод кој се потпира на лакови носени од пиластри кои ја делат црквата на три травеја. Ваков тип на цркви е присутен не само во Македонија, туку и ширум Балканскиот Полуостров. Внатрешноста на црквата дејствува мошне мистично поради слабото осветлување кое доаѓа преку монофората на олтарната апсида и уште еден правоаголен прозорец на јужниот ѕид во наосот, но може да се каже и акустично за пеење. Сета внатрешност на црквата е живописана со убави и прекрасни фрески, и е целосно зачувана, каде на нејзините ѕидови се разоткриваат тајните на внатрешната уметничка резба, на вредните фрескописци, со што овозможува да се согледа иконографската концепција која укажува на продлабочените теолошки знаења на манастирското братство и на искуството на изведувачите. Дверите се позлатени, додека на живописот во тремот се поставени и илустрациите на месеците во календарот со најкарактеристични дејствија што се обавуваат. Ова е уникатен детал што го издвојува манастирот од останатите манастири во Македонија. Во манастирскиот комплекс се наоѓаат стари конаци, изградени најверојатно во првите децении на XIX век. Тие биле урнати во 1895 година, а новиот конак е изграден во поново време, односно по Првата светска војна. Манастирот бил и револуционерно гнездо на комитите од војводата Јордан Пиперката и др. Треба да се знае дека низ вековите постоела и успешно работела библиотека и читалиште.
Св.Никола Топлички - Слоештица
Од многуте цркви и манастрири по староста, работењето и живописите се издвојува манастирот “Св. Никола Топлички” во регионот помеѓу селата Жван и Слоештица, изграден во 14 век. Со сигурност се знае дека во 1537 год. повторно е изведен живопис во внатрешноста на цркавта. Црквата Св. Никола претставува еднокорабна црква, со поголеми димензии во однос на тој тип цркви градени во Македонија. Во основата има форма на впишан крст од стеснет тип, а прекриена е со полукружен свод. Околу неа се наоѓаат остатоци од некогашните двокатни конаци, што ја опкружувале од северната, јужната и западната страна. Манастирот е ставен под заштита од Институтот за заштита на спомениците на Р. Македонија. Манастирот Св. Никола Топлички е неделлив дел од демирхисарската духовно-просветно и сликарско-резбарска школа. Тој со својата севкупна традиција е во онаа група македонски манастири кои ги надминуваат локалните рамки со живописани ѕидови од 14 век. Манстирската црква е најстара по градба и по живописот во Демирхисарко. Димитар Зограф, од селото Леуново го изработил вториот живопис во манастирската црква, од 1527 година, стариот дрвен иконостас и неколку престолни икони на кои се насликани композиците „Успение Богородично„ и „Слегувањето на Св. Дух„. На натписите е забележан и неговиот соработник, зографот Јован. Низ вековите манастирот бил не само религиозен туку и културен, просветен и книжевен центар. Во манстирските конаци се одвивала плодна преведувачка, препишувачка и оригинална книжевна дејност. Најдени значајни македонски ракописи дури и од 14 век, меѓу кои и „Четвороевангелието“ од 14 век, што содржи 152 пергаментни листови а се чува во НУБ „Климент Охридкси“- Скопје.
Св.Петар - Смилево
Недалеку од с. Смилево, на планината Бигла се наоѓа манстирот “Св. Петар”. Низ вековите кога свештениците и уметниците барале безбедни места, манастирот бил погодно место каде можеле паралелно да се одвиваат духовната, просветителската и уметничката дејност. Во мир и манастирска тишина, свешетениците и културните дејци ги обавувале нивните активности, а манастирот го претвориле во световно културно жариште за околните села: Смилево, Боиште, Метимир, Гопеш и др. И овој манастир ја имал судбината како манастирите во југозападна Македонија, бил често ограбуван и разрушуван но пак бил возобновуван. Манастирот бил возобновен во втората половина од XIX век, од познатите, далеку прочуени смилевски мајстори. На 20 метри од манастрирската црква се издигнуваат конаците, обградени со густа шума. Манастрирскиот комплекс бил заштитетен со висок ѕид од кој денес се останати само траги. По иницијатива на Смилевци подигнати се нови конаци, манастирската црква е возобновена. Манастирот „Св. Петар“, заедно со селските цркви “Св. Ѓорѓија”, “Св. Димитрија” и другите цркви до селото, правеле една неделива целина каде се одвивал просветен-книжевен и уметнички живот.
Св.Богородица - Суводол
Почнувајќи од старите времиња кога христијанството се пренесло од Азија во Македонија, црквата “Св. Богородица” с. Суводол била една од најстарите цркви на овие простори. Но со текот на времето поради честите војни на овие простори црквата пропаднала, но заветот за Св.Богородица се пренесувал од генерации на генерации и пред неколку години манастирот е возобновен. Стилот на градба на овој манастир e византиски. Посетеноста на овој манастир е доста голема и поради двете езера покрај манастирот и изворедната природна убавина.
Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Демир Хисар е Марјанче Стојановски од редовите на СДСМ. Тој бил избран на локалните избори од 2017 година за мандат од четири години. Советот на општина Демир Хисар е составен од 11 члена. Според последните локални избори од 2017 година, членовите на советот според политичката припадност за мандатот 2017-2021 се:
Културни и природни знаменитости
Една од работите што без сомнение претставува најголемо богатство на оваа општина е културата, бидејќи низ вековите многу значајни поети и писатели потекнувале од овој регион, што претставуваат гордост не само за овој регион туку и за целата земја. Главна институција е Домот на културата „Илинден“. Тоа е место каде се случуваат многу јавни културни манифестации (презентации, рецитали, средби, и сл). Во склоп на Домот на културата исто така постои и драмско студио и библиотека со солиден фонд на македонски и странски книги од различни автори. Младината на оваа општина е активен член на овој центар, почнувајќи од организирање на јавни трибини, драмски претстави на отворено, собирање на книги, се со една цел: да ја направат општината подобра и да ја зачуваат репутацијата на место каде во Македонија започнало образованието пред многу години. Во склоп на Домот на културата "Илинден" работи фолклорен ансамбл. Тој има мала, средна и голема група, сопствен оркестар со вкупно 150 членови. Ансамблот е формиран 1993 г. Со него работаат три кореографи како надворешни соработници. На репертоарот на фолклорниот ансамбл има 10 кореографии, кои ги презентираат пред граѓаните на Демир Хисар, во соседните општини и пошироко низ Македонија и странство (Србија, Црна Гора, Бугарија и Австрија) каде има освоено повеќе признанија и награди.
Демирхисарска народна носија
Демирхисарската народна носија е каракетристична и многу интерсена, и се истакнува со колорит и прекрасни орнаменти. Има неколку засебни и уникатни народни носии кои го одбележуваат животот и карактерот на луѓето на различни места. Можеме да ги споменеме како најинтересни следните: Горноселска женска народна носија, секојдневна работна женска и машка народна носија, Мијачка женска и машка народна носија, позната како Смилевска, Пољанска носија итн.
Библиотека АЛ-БИ
Библиотеката АЛ-БИ ги поседува сите обележја на јавен информативен сервис на граѓаните, а за посетителите не само од земјата туку и надвор од неа таа претставува своевидно културно и духовно добро кое го потврдува општиот национален белег на цивилизацискиот однос кон писменоста, културата и книгата како своевиден феномен. Во оваа „татковина на книгите“ покрај многуилјадниот насловен фонд се чуваат и ракописи, документи од особено значење за Национално ослободителната војна и Илинденското востание, како друг библиотечен матријан што се однесува на просветата, културата, економската и политичката историја на Македонија, изданија печатени до крајот на 1946 г., првите изданија на делата на видни југословенски писатели до граничната година на старопечатени книги, првите изданија на делата на класиците на светска литература, изданија на книги што се печатени во тираж помал од 200 примероци, книги и периодични публикации, забранувани и конфискувани книги кои се одликуваат со своето техничко и естетcко обликување, книги со ракописни забелешки, посвети и посвета на автори, како и ракописи на македонски назначајни автори итн. Во фондот на Библиотеката се чуваат првите македонски изданија по Олободувањето, голем број на весници, списанија, публикации, сепарти, звучни записи, научно-истражувачки проекти, елаборати, дипломски работи, географски карти, фотографии итн. Најголем број од книгите се од областа на книжевноста, историјата, психологијата, педагогијата, музичката уметност, лингвистиката итн. Во тек е постапка за утврдување на Библиотеката како неформална културна резиденција и изработка и изработка на елаборат за валоризација на библиотечната збирка. Благодарение на книгата овде се покажа дека турзмот може да прозвучи како посебна занимливост, притоа Библиотеката станувајќи возбудливо туристичко одредиште. Од неодамна во состав на Библиотеката е отворено етно-соба и изграден е првиот приватен амфитеатар.
Демирхисарска кујна
Демир Хисар има долга традиција за кулинарски јадења со кои може да се пофали. Низ вековите, многу цивилизации уживале на полодовите од плодната земја. Избегнувајќи ги негативните влијанија од урбанизацијата, Демир Хисар остана земјоделски центар во Македонија, препознатлив по прекрасните природни јадења. Богат е со производство на месо, говеда, пилиња, свињи и јагниња и дивеч. Како млеко производител, Демир Хисар е посебно познат по неговите бели сирења, како и јогурт и млеко. Секое село нуди уникатен и привлечен по вкус локален специјалитет. Така селото Жван е познато по производството на популарниот грав.
Традиционалната демирхисарска кујна е комбинација со балканските и турските одлики, пренесени низ вековите под отоманското владеење. некои специајлитети како таратур (салата со јогурт и краставици), пинџур (салата со пиперки и домати), и познатата баклава се карактеристични за Балканската кујна воопшто. Демирхисарски јадења се како тавче гравче (потпечен грав), шопска салата (салата со домати, краставици и кромид, со изрендано бело сирење), селско месо (свиснко месо со печурки), и над сѐ ајвар (национално јадење од црвени пиперки). Богатството на флората и автохтоните врсти на билки како капини, сливи, боровинки, малини, цреши и друго овошје, како и медицинските билки како мајчина душичка, мов, кантарион, камилица и др. го прават регионот препознатлив по тоа. Локалните луѓе од селата ќе ви понудат специјалитети како зелник (пита со праз печена во вршник), бакрданик со пршки, печени пиперки на различни начини, печено месо на ќумур, речна пастрмка, кисела зелка, и многу д-р Вие можете да ги пробате овие специјалитети во најблискиот ресторан или во ресторанот со рибник во с. Бабино.
Стара архитектура
Изобилието на варовник и квалитетен камен било добра основа во Демиерхисарско низ вековите да се градат тврдини, дворци и убави куќи ѕидани со акмен уште во времето на античка и средновековна Македонија. Градот Железник бил убавите и значајните градски населби во времето на Македонското средновековно царство. За убавите градби зборуваат материјалните остатоци од ѕидини направени од обработуван камен итн. Има видна разлика на архитектурата во градбата на куќите од селата на Горни и Долни Демир Хисар, не само по материјалот, туку и по распоредот на собите, големината на прозорците и покривот. Во Горни Демир Хисар куќите биле градени од камен а во рамнинскиот дел - полето биле градени од непечена тула. Во целото Демирхисарско подрачје куќите биле претежно на кат. Од влезната врата се влегува во ходник (салон) а на левата и десната страна има по една соба. Од ходникот дрвена скала води на катот каде исто така има две соби. Од горниот ходник има врата за излез на балконот или чардакот. Печалбарите од светот во своите родни села граделе големи куќи во современ стил, со отворени чардаци и поголем број прозорци. Прозорците се големи и се од влезната страна односно "лицето" на куќата. Таа е свртена кон дворот или крај патот, а некои и кон сретселото. Во распоредот на собите се чувствува влиајнието на современата градба од светот. И во современите куќи не била изоставена традицијата на македонската архитекура со балконите, чардаците, дрвените скали и др. Во ѕидовите има вградени долапи со изведено изрезбани вратничиња, се оставале камари и се правеле полици кои им служеле за кујнски предмети. Во планинските села влезната врата е поголема и од цврст дабов материјал. Таа се затвота со големо дрво (сурме). Сурмето, десеттина сантиметри дебело, во текот на денот било во ѕидот, за кое место било направено уште при ѕидањето на куќата, а навечер се тргало преку средианта на вратата и се прицврстувало на спротивниот ѕид. Подоцна навечер вратата се затворала со железни канџи. Во рамнинските села подолго време се задржало "одајчето" кое единствено било за гости или за младоженците, се задржало и огништето кое е вградено во самиот ѕид, на него висел синџир за обесување на котлиња над самиот оган. Огништата негде се соѕидани, заоблени и убаво изведени, се доближуваат до денешните огништа (камини). Во собата со огниште се собирало целото семејство за време на јадењето или студените и врнежливи денови. Се спиело на рогузина. Ретки биле чардаците, а прозорците биле мали, по еден на соба а ретко по два. Кровот на куќите бил од дрвена конструкција, покриени со ржаница, ќерамиди, а во селата каде има камен, покривот бил и од камени плочки. Во селото Железнец, куќите се слични, со раскошни чардаци, дрвени скали и балкони, и ѕидани со камен.
Редовни настани
Во Демирхисарско има многу јавни манифестации, од кои најпознато e прославувањето на "Смилевскиот Конгрес“. Исто така 2 септември е познат како датум на ослободувањето на Демир Хисар. Секое семејство прославува поголем дел од верските христијански православни празници, и има своја куќна слава. Празниците и славите во Демирхисарско низ вековите оставиле богат духовен живот, со трајни белези во фолкорот и народната традиција. Најчеста слава е славата на Светецот "Св. Никола", па во негова чест најголем дел од селските цркви го носат тоа име. Исто така и Празникот Илинден во чест на "Св.Илија" се празнува како манастирска слава во многу села: Големо Илино, Mало Илино, Журче, Церово и Зашле. Тогаш се одржува општонародна веселба на планинските падини крај манастирот Св. Илија на Илинска Планина. Во зимските празници посебно се празнува Василица, која е еден од најбучните, највозбудливите и највеселите празници во Демир Хисар. Богатството на овој празник го прават БАБАРИТЕ, маскирани машки лица во невеста, зет, мечкар, мечка и др. Бабарската грушпа ја следат деца и повозросни, и претствува вистинска атракција. Најкарактеристични се бабарите во Слоештица, Базерник, Жван, Големо Илино и др.
Галерија
Природни убавини на Демирхисарскиот крај се исполнети со мир и спокојство, кое може да биде нарушено само од птиците и чистите реки што течат наоколу. Еколошки чистата клима и здравата околина го прават мозаикот на Демирхисарскиот крај попривлечен за случајните и намерните посетители.
Андранско-хуски јазик
Андранско-хускиот е мануски јазик, дел од подгрупата на адмиралитетски јазици, од групата на океански јазици и од семејството на австронезиски јазици. Јазикот се зборува на островите Андра и Хус во покраината Манус во Папуа Нова Гвинеја од околу 1310 жители според податоците од 2000 година.
Долно Крушје
Долно Крушје — село во Општина Македонски Брод, во областа Порече, во околината на градот Македонски Брод.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Порече, во западниот висок дел на територијата на Општина Македонски Брод. Селото е планинско, на надморска височина од 1.160 метри. Од градот Македонски Брод е оддалечено 17 километри.
Атарот е заеднички со селото Горно Крушје, кој зафаќа површина од 15,6 км2. На него преовладуваат шумите на површина од 1.000,6 хектари, на обработливото земјиште отпаѓаат 540,6 хектари, а на пасиштата 270,2 хектари.
Селото е поврзано со асфалтен пат, кој води од рамничарското село Слатина.
Историја
Во век, Долно Крушје било село во Поречката нахија на Кичевската каза на Отоманското Царство.
Стопанство
Селото има мешовита земјоделска функција.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Крушје (Горно и Долно, заедно) имало 512 жители, сите Македонци. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Крушје (Горно и Долно, заедно) имало 560 жители.
Селото е мало и во 1961 година броело 137 жители, а во 1994 година само 36 жители, македонско население.
Според пописот од 2002 година, во селото Долно Крушје имало 23 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 14 жители, од кои 13 Македонци и 1 лице без податоци.
Родови
Долно Крушје е чисто македонско православно село, сите родови во селото се доселенички, кои дошле од раселениот град Закамен.
Самоуправа и политика
Во периодот 1950-1952, селото било дел од некогашната општина Слатина, во која влегувале селата Грешница, Горно Крушје, Долно Крушје и Слатина.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната општина Долни Манастирец, во која покрај селото Долно Крушје се наоѓале селата Горни Манастирец, Горно Крушје, Долни Манастирец, Драгов Дол, Слатино, Томино Село и Тополница.
Во периодот 1955-1957, селото било дел од тогашната општина Манастирец.
Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Брод.
Избирачко место
Во селото постои избирачко место бр. 0235 според Државната изборна комисија, кое е сместено во приватна просторија.
На локалните избори во 2017 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 14 гласачи. На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 13 гласачи.
Грб на Исланд
Грбот на Исланд е официјалниот грб на државата кој бил усвоен на 1 јули 1944 година. Грбот се состои од приказ на чуварите на Исланд застанати на блок од лава. Волот е чувар на југозападен Исланд, орелот или грифинот чувар на северозападен Исланд, змејот на североисточен Исланд и џинот на југоисточен Исланд. Сите тие држат штит на кој се наоѓа знамето на Исланд.
Европско првенство во ракомет за жени 2002
Европското првенство во ракомет за жени 2002 се одржа во Данска од 6 до 15 декември. Репрезентацијата на Данска го освои првенството по победата над Норвешка со резултат 25 - 22 во финалниот меч.
Домаќини
Европското првенство се одржа во следните градови:
5/6-то место
15 декември 2002
Финален распоред
Извор: EHF-Euro.com
Други награди
Избрани од страна на официјални лица и експерти од ЕРФ: NRK.no
Ол Стар Тим
Ол Стар Тимот е избран од страна на експерти од ЕРФ: NRK.no
1773 во книжевноста
1773 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Милош Красиќ
Милош Красиќ (Српска кирилица:Милош Красић,се родил на година во Косовска Митровица,СФР Југославија) — српски  професионален фудбалер кој игра за Фенербахче и српската репрезентација.
Стил на игра
Красиќ е десно крило или играч од средината на теренот кој игра по десна страна,забележлив по моќната техника на дриблање и брзината.
Рани години
Кога започна во клубот Фк Рудар Косовска Митровица од неговиот роден град,во  1999 година Војводина го забележа Красич и тој направи трампа северно  на 14 годишна возраст.Тој следните четири и пол сезони ги помина во  Нови Сад каде се усоврши и стана капитен на тимот.
ЦСКА Москва
Војводина и ЦСКА Москва преговараа за трансфер на Красиќ уште од јануари 2004, но зделката не успеа. Дури и тој оствари неколку неуспешни патувања во Москва. Конечно, за време на летото 2004 се комплетираше зделката и крилото тргна кон Русија. Тој одигра добро на три натпревари за време на победничката серија на клубот во УЕФА купот 2004-05, вклучувајќи  го и одличниот настап во финалето. Тој исто така му помогна на клубот да ја освојат руската лига 2005 и 2006 година, рускиот куп во 2005, 06, 08 и 2009 и рускиот супер куп во 2006, 2007 и 2009 година.
Јувентус
По долги шпекулации во летото 2010,Јувентус и ЦСКА Москва се договорија за  трансфер на Красич,според кажувањата за сума од околу 15милиони  евра.Официјално на 21ви август Красич стана играч на Јувентус и му го  доделија дресот со број 27.Красич одигра главна улога во дебито на  домашен терен против Сампдорија,при што асистираше гол и беше творец на  голем број шанси.Натпреварот заврши 3-3.На неговиот втор меч,на гостински терен против Удинезе тој повторно се покажа како главен творец на победата од 4-0,со  асистенции за гол до Кваљарела и Маркизио.Првиот гол за Јувентус Красич  го постигна против Каљари на 26ти септември 2010 година со  постигнување на хет-трик.Првиот  гол за Маркизио на европска сцена тој го постигна против австрискиот  тим Ред Бул Салцбург во групата А во Уефа Европе Лига 2010-11 носејќи му бод на Јувентус на меч кој заврши 1-1, по асистенција на Красич.На  26ти октомври 2010,тој доби забрана од два меча неиграње поради  симулирање,и покрај тоа што доби пенал(кој подоцна беше промашен)за  време на мечот од лигата против Болоња.Красич постигна гол во победата  од 0-2 против Џенова откако Едуардо ја смести топката во својата мрежа во 18тата минута. На 12ти декември 2010,Красич постигна победоносен гол во последните  секунди од мечот против Лацио кога неговиот обид се одби од Муслера и  влезе во мрежата.Мечот заврши веднаш по постигнувањето на голот,а  Јувентус победи со 2-1.Тој постигна сензационален гол против Бреша во победа од 2-1.
Фенербахче
На 3 август 2012 Красиќ го комплетираше својот трансфер во Фенербахче за сума од 7 милиони €.
Тејт
Тејт е национален музеј на Обединетото Кралство на британска и модерна уметност и претставува мрежа од четири уметнички галерии во Англија: Тејт Британија (отворена 1897 и преименувана во 2000), Тејт Ливерпул (1988), Тејт Сент Ив (1993) и Тејт Модерн (2000), со дополнително мрежно место, Тејт Онлајн (1998). Тоа е државен орган без одделенија.
Тејт се користи како оперативно име за правно тело кое беше основано со Законот за музеи и галерии од 1992 год. како Одбор на доверители на Тејт галеријата.
Галеријата беше основана во 1897 како Национална Галерија на Британската Уметност. Кога улогата му беше сменета вклучувајќи ја и модерната уметност, беше преименувана во Тејт Галерија по Хенри Тејт, кој ги постави основите за колекцијата. Тејт галеријата беше сместена во зграда на Милбанк, Лондон. Во 2000 г. ја подели својата колекцијата во четири музеи: Тејт Британија (сместена во првобитната зграда) прикажувајќи колекција на британска уметност од 1500 г. до денешен ден; Тејт Модерн која што исто така е во Лондон и во неа се наоѓа колекцијата на Тејт на британска и меѓународна модерна и современа уметност од 1900 г. до денешен ден. Тејт Ливерпул што се наоѓа во Ливерпул ја има истата цел како и Тејт Модерн, но во помал размер и Тејт Сент Ив прикажува модерна и современа уметност од уметници кои се поврзани со областа. Сите четири музеи ја споделуваат колекцијата на Тејт. Еден од најпубликуваните уметнички настани на Тејт е годишната Награда Тарнер, која се одржува во Тејт Британија.
Историја и развој
Првобитната уметничка галерија Тејт беше наречена Национална галерија на британската уметност и беше сместена на Милбанк, Пимлико, Лондон на страната на поранешниот затвор на Милбанк. Идејата за Национална Галерија на Британска Уметност за првпат беше предложена во 1820 г. од Сер Џон Лејчестер, Барон де Таблеј. Чекор напред беше направен кога Роберт Вернон ја даде неговата колекција на Националната галерија во 1847 г. Декада подоцна Џон Шипхенкс ја даде својата колекција на Музејот на јужен Кенсингтон (подоцна Викторија и Алберт музеј ), со години познат како Национална Галерија на Уметноста (истото име коешто го имаше и галеријата Тејт). Четириесет години подоцна Сер Хенри Тејт кој беше магнат за шеќер и голем колекционер на уметност од Викторијанската доба, понуди финансирање на зградата на галеријата во куќа на британска уметност под услов државата да ги поднесе трошоците за локацијата и даноците. Хенри Тејт исто така и ја подари на галеријата својата колекција. На почеток беше колекција само од британска уметност, концентрирајќи се на делата од модерните сликари, тоа ест Викторијанската доба. Колекцијата беше раководена од Националната Галерија сѐ до 1954 г. Во 1915 г. Хју Лејн неговата колекција од европска модерна уметност ја остави во наследство на Даблин, но колекцијата контроверзно отиде во Тејт, која ја зголеми својата колекција вклучувајќи странска уметност и продолжи да се здобива со дела од современа уметност. Во 1926 г. и 1937 г. дилерот на уметнички дела и покровител Јозеф Дувин плати за две големи проширувања на зградата на галеријата. Неговиот татко порано имаше платено за проширување на зградата за голем дел од наследството на Тарнер, кое во 1987 г. беше трансформирано во крило што го плати Сер Чарлс Клор. Хенри Кортаулт исто така го потпомогна Тејт со набавување на средства. До средината на 20 век исполнуваше двојна функција претставувајќи ја историјата на британската уметност како меѓународна модерна уметност. Во 1954 г. галеријата Тејт конечно беше одделена од Националната галерија.
Во периодот од 1950-те и 1960-те год. визуелниот уметнички ресор на Советот за Уметност на Велика Британија финансираше и организираше привремени изложби во галеријата Тејт вклучувајќи ја и ретроспективата на Марсел Дишан во 1966 г. Подоцна Тејт почна да ја организира својата привремена изложбена програма. Во 1979 г. со финансии од страна на јапонска банка беше отворено големо модерно проширување коешто би сместило поголеми профитабилни изложби. Во 1987 г. се отвори крилото Клор за да смести поголем дел од наследството на Тарнер, а исто така обезбеди сала со 200 седишта. („Стогодишниот Развој“ во 2001 г. обезбеди подобрен пристап и јавни погодности.)
Во 1988 г. во зафрлена населба во северозападна Англија се отвори Тејт Ливерпул. Тој прикажува различни дела од Тејт во Лондон како и зголемување на неговите привремени изложби. Во 2007 г. Тејт Ливерпул беше угостен со наградата Тарнер, која за првпат се одржа надвор од Лондон. Ова е увертира во постанувањето на Ливерпул европска престолнина на културата во 2008 г.
Во 1993 г. се отвори друг огранок, Тејт Сент Ив. Таа изложува дела на модерни уметници, особено оние од училиштето Сент Ив. Тејт исто така управува и со Музејот Барбара Хепворт и Вајарска градина кој е отворен во 1980 г.
Ниедна од овие две нови галерии на Тејт немаше значајно влијание врз функционирањето на првобитната Тејт галерија во Лондон, чијашто големина како што растеше колекцијата сè повеќе се покажуваше како ограничување. Логичен чекор беше “британските” и ”модерните” аспекти од колекцијата, да се одвојат и тие сега се наоѓаат во одвоени згради во Лондон. Првобитната галерија сега е Тејт Британија и е национална галерија за британска уметност од 1500 г. до денешен ден и нешто од модерната британска уметност. Тејт Модерн, во Бенксајт Пауер Стејшн на јужната страна на Темза, е отворена во 2000 г. и изложува национална колекција на модерна уметност од 1900 г. до денешен ден, вклучувајќи дел модерната британска уметност. Првата година, Тејт Модерн беше најпопуларниот музеј на светот со 5 250 000 посетители. Сер Николас Серота беше директор на Тејт од 1988 г.
Тејт Онлајн
Тејт Онлајн е мрежната страница на Тејт. Сè до неговата промоција во 1998 г., страницата нудеше информации за сите четири (физички) Тејт галерии (Тејт Британија, Тејт Сент Ив, Тејт Ливерпул и Тејт Модерн) под истиот домен. Тејт Онлајн ги припрема посетителите и ги продолжува посетите на физички места, но исто така дејствува како одредиште самото за себе. Другите извори вклучуваат илустрирани информации за сите дела од колекцијата на британска и модерна меѓународна уметност на Тејт, можности за структурно и неформално електронско учење за сите посетители, над 400 часа на архивирани интернет настани, сите статии од весникот Тејт ЕТЦ и серии од нарачани уметнички работи по интернет. BT Group(British Telecommunications Group) е ексклузивен спонзор на Тејт Онлајн од 2001 г. Покрај тоа што нуди информации за галериите и организацијата, Тејт Онлајн се користеше како платформа за изложби на интернет уметност, наречена Нет Арт, кои се организирани како дел од иницијативата на Тејт Интермедиа Арт која ја покрива новата медиска уметност. Досега 13 интернет уметнички изложби беа прикажани сè до започнувањето на иницијативата во 2000 г. вклучувајќи Тејт во Вселената (2002) која беше номинирана во интерактивната уметничка категорија за БАФТА Интерактивни Награди во 2003 г.
Администрација
Тејт добива годишно финансирање од Министерството за Култура, Медиуми и Спорт. Со него управува Одборот на доверители кој е одговорен за функционирањето на галеријата и назначувањето на директорот (за период од 7 години). Според Законот за добротворност од 1993 год. Тејт е ослободен од добротворност директно од владата, наместо Добротворната комисија да враќа финансиски приходи итн. Меѓутоа, од Доверителите сè уште се очекува наполно да ги следат одговорностите на Доверителите за добротворност и може да подлежат на надзор на Добротворната Комисија оние елементи што се дел од нивните активности.
Се основаа различни органи за поддршка на Тејт вклучувајќи ги Тејт членовите за општа јавност, каде годишната членарина дава права како што се слободен влез плаќајќи за изложбите и просториите на членовите. Исто така Тејт има Тејт Покровители за поголема членарина и Тејт Фондација. Постојат и голем број на заеднички спонзори. Меѓутоа често се спонзорираат поединечни прикажувања.
OUTSET Фонд за Современа Уметност беше основан 2003 г. од покровители на Тејт, Јана Пил и Кандида Гертлер. Во соработка со Уметничкиот Панаѓур Frieze фондот купува дела од панаѓурот за Тејт.
Битка кај Дарданелите (1655)
Втората битка кај Дарданелите — поморска битка на Отоманската морнарица под команда на адмирал Зурназен Мустафа-паша со морнарицата на Република Венеција на 21 јуни 1655 година пред теснецот Дарданели, како дел од Отоманско-венецијанската војна (1645–1669).
Позадина
Операцијата што Османлиите ја започнале во 1645 година со цел да го освојат Крит, на почетокот продолжила успешно и до 1648 година биле заземени важните центри на островот, освен Ираклион. Во 1648 година, како резултат на тоа што царската престолнина паднала во целосни превирања пред и по симнувањето од престолот на султанот Ибрахим, Венецијанците виделе можност да се опорават и ја усвоиле стратегијата за блокирање на устието на теснецот Дарданели што се отвора кон Егејското Море со цел да ја спречат османлиската морнарица да испрати засилување на силите на Крит.
Во битката што се случила меѓу османлиската и венецијанската морнарица пред Дарданелите во 1654 година, османлиската морнарица победила и успеала да ја пробие блокадата.