cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Израелско-српски односи
Историја
Еврејските заедници на Балканот забележале значителен прилив во 15 и 16 век со пристигнувањето на еврејските бегалци кои бегале од шпанската и португалската инквизиција. Султанот Бајазит II од Отоманското Царство ги поздравил еврејските бегалци во неговото царство. Евреите се вклучиле во трговијата меѓу различните провинции во Отоманското Царство, станувајќи особено важна во трговијата со сол. Во северната провинција Војводина, која била под власт на Хабсбуровците, Евреите се населиле во 18 век, особено по Уредбата за толеранција од 1782 година од страна на царот Јосиф, што им дало на Евреите одредена мерка на верска слобода.
Еврејската заедница значително се развила пред и по Првата светска војна по религиозната автономија што ја добиле и биле основани многу еврејски образовни институции и синагоги од двете еврејски заедници. До 1939 година во Белград живееле околу 10,400 Евреи.
Повеќето Евреи што живееле во Србија биле убиени за време на холокаустот. За време на војната, многу Евреи добиле засолниште од југословенските партизани, предводени од Јосип Броз - Тито, и многу од нив се бореле покрај нив. Српски цивили учествувале во спасувањето на илјадници Југословенски Евреи во овој период. По војната, повеќето од оние што преживеале постепено емигрирале во Израел.
Според пописот од 2011 година, во Србија има 578 декларирани Евреи, кои главно живеат во Белград и Војводина.
СФР Југославија и Израел воспоставиле дипломатски односи во 1948 година. До 1952 година вкупно 7.578 Евреи емигрирале од Југославија во Израел. За време на периодот, Југославија била претежно неутрална во арапско-израелскиот конфликт, но одржувала врски со Израел, помогнати од нејзината голема еврејска емиграција.
Југославија ги прекинала сите дипломатски односи со Израел по Шестдневната војна во 1967 година и оттогаш следела проарапска политика. По распадот на Југославија, новоформираната СР Југославија ги обновила односите на 31 јануари 1992 година, барајќи одредена меѓународна поддршка, бидејќи била практично изолирана од меѓународната заедница за време на Југословенските војни.
Политички односи
Според професорот Игор Приморац: „Од почетокот на распадот на Југославија, израелскиот политички естаблишмент зазеде просрпски став“. Факти дека Израел имал амбасада во Белград од октомври 1991 година и дека Србија била прва меѓу земјите наследнички на Југославија што ја отворила амбасадата во Израел (иако амбасадорот Будимир Кожутиќ никогаш нема да ги достави своите акредитиви на претседателот на Израел поради изречените санкции на Советот за безбедност на ООН на Белград) само го потврдуваат тоа. И израелската јавност и самиот печат како Јад Вашем одбиле да ги признаат злосторствата што Србите ги извршиле во Хрватска за време на хрватската војна за независност.
На 28 април 2009 година, Артур Кол, израелскиот амбасадор во Србија, изјавил дека иако има повеќе од една година од еднострано прогласената независност на Косово, Израел нема намера да ја признае декларацијата и дека „''од Израел се прашува од време на време колку е цврста оваа одлука, но факт е дека позицијата на Израел не е променета во текот на ова време. Српскиот народ и владата треба да ја ценат позицијата на Израел, што исто така го демонстрира пријателството меѓу двете држави''“ Во септември 2009 година, за време на официјална посета на Белград, израелскиот министер за надворешни работи Авигдор Либерман, исто така, потврдил дека Израел нема да го признае Косово, но се надева дека ова прашање ќе се реши по мирен пат.
Израел ја признал Република Косово како независна суверена држава на 4 септември 2020 година и двете земји се согласиле да воспостават формални дипломатски односи. На 21 септември амбасадорот на Израел во Србија, Јахел Вилан, потврдил дека Израел официјално го признал Косово на 4 септември 2020 година велејќи: „Нема сомнение дали Израел ќе го признае Косово или не, бидејќи Израел веќе го призна Косово на 4 септември“.
На 9 септември 2020 година, „Ерусалим пост“ цитирал неименуван извор од канцеларијата на српскиот претседател кој изјавил дека Србија нема да ја премести својата амбасада во Ерусалим како што ветила дека ќе го стори тоа со потпишување на Договорот од Белата куќа, ако Израел го признае Косово како независна држава. Изворот исто така изјавил: „''Покрај тоа, овој потег на Израел ќе им наштети на инаку интимните односи меѓу Израел и Србија и никогаш нема да бидат исти. Тоа е толку едноставно''“.
Економски врски
Економските врски меѓу Израел и Србија рапидно се шират од 2009 година, делумно поради укинувањето на визните ограничувања меѓу двете земји во септември истата година. На 1 февруари 2012 година, српскиот претседател Борис Тадиќ за време на церемонијата по повод 20 години од обновување на дипломатските врски, истакнал дека израелските компании инвестирале повеќе од милијарда евра во инфраструктурите во Србија.
Во октомври 2009 година, српскиот министер за внатрешни работи Ивица Дачиќ бил во посета на Израел, при што бил потпишан договор меѓу двете влади за соработка во борбата против криминалот, илегалната трговија и злоупотребата на наркотични средства и психоактивни супстанции, тероризам и други тешки кривични дела.
Туризам
Од укинувањето на визните ограничувања меѓу двете земји во септември 2009 година, државата Израел го промовира српскиот туризам во Израел преку израелската амбасада во Белград. Овие напори вклучуваат годишни реклами на билборди и јавни автобуси во Белград кои го претставуваат Израел како летна дестинација на море и сонце под наслов „Осети Израел / Oseti Izrael“ („Почувствувај го Израел“). Во 2011 година, израелската амбасада иницирала туристичка кампања насловена „Ја волим Тел Авив / Ja volim Tel Aviv“ („Го сакам Тел-Авив“), која вклучувала изградба на „плажа“ во Нови Сад, со цел да се симулира типична плажа во израелскиот град Тел-Авив и да се користи како место за забави и различни активности за промовирање на туризмот во Израел. Според израелскиот Централен завод за статистика, во текот на 2011 година 4.700 Срби го посетиле Израел како туристи, во споредба со 3.000 во 2010 година и 1.400 во 2009 година. Во 2016 година 15.129 израелски туристи ја посетиле Србија.
Наводна финансиска и воена подршка
Во 1995 година, израелските резерви на оружје се појавиле меѓу српските милитанти во Босна. Меѓутоа, во тоа време не било јасно колку е обемно снабдувањето или дали тие биле обезбедени од државни или приватни дилери на оружје или дали израелската влада знаела или одобрувала такви трансфери.
После тоа било објавено дека Израел намерно им доставувал оружје на Србите за време на Босанската војна, можеби поради просрпската пристрасност на тогашната влада или евентуално во замена за еврејската заедница во Сараево да му прави алија на Израел. Се тврди дека израелската разузнавачка служба, Мосад, била одговорна за обезбедување на оружје за српските групи.
Критика на бомбардирањето на НАТО во 1999 година
Израел одбил да го поддржи бомбардирањето на НАТО врз Југославија во 1999 година, што довело до опомена од САД. Ариел Шарон го критикувал бомбардирањето на НАТО како чин на „брутален интервенционизам“. Во првиот детален израелски одговор на кампањата на НАТО против Белград, Шарон изјавил дека и Србија и Косово биле жртви на насилство. Тој изјавил дека пред тековната југословенска кампања против косовските Албанци, Србите биле мета на напади во покраината Косово. „''Израел има јасна политика. Ние сме против агресивни активности. Ние сме против повреда на невини луѓе. Се надевам дека страните ќе се вратат на преговарачката маса што е можно поскоро''“. За време на кризата, Елјаким Хецни изјавил дека Србите треба да бидат првите што ќе добијат израелска помош. „Постојат наши традиционални пријатели“, изјавил тој за израелското радио. Било сугерирано дека Шарон можеби ја поддржал позицијата на Југославија поради историјата на српското население за спасувањето на Евреите за време на холокаустот. За смртта на Шарон, српскиот министер Александар Вулин изјавил: „Српскиот народ ќе го памети Шарон што се спротивставуваше на бомбардирањето на НАТО против поранешна Југославија во 1999 година и се залагаше за почитување на суверенитетот на другите нации и политика на мешање во нивните внатрешни работи“. Било сугерирано дека израелската просрпска позиција е резултат на спасување на Евреите од страна на Србите за време на холокаустот, чии лични спомени сè уште биле присутни кај многу постари израелски политичари кои работеле во тоа време во владата, како што е Томи Лапид.
Палестински територии
Израел и Косово не се признале едни со други до 4 септември 2020 година. Оваа одлука се смета делумно заради можноста Палестинските власти да користат такво признание за да го оправдаат сопственото еднострано прогласување независност. Сепак, во 2011 година Србија гласала за признавање на Палестина за 195-та членка на УНЕСКО, спротивно на израелските желби. Белград изјавил дека нема да се спротивстави на резолуцијата за признавање на палестинскиот суверенитет, доколку истата се појави пред Генералното собрание на ООН. Од друга страна, српскиот ентитет во Босна и Херцеговина го блокирала босанското признавање на Палестина до УНЕСКО.
Харлоу Шепли
Харлоу Шепли ( - ) — американски астроном
Шепли бил директор на опсерваторијата „Хејл“ на Универзитетот Харвард во САД од 1921 до 1952 година. Тој го сменил нашето сфаќање за галаксијата, покажувајќи дека Сонцето кружи околу средишното јадро оддалечено 30,000 светлосни години.
Мирољуб Петровиќ
Мирољуб Петровиќ — српски публицист, јутјубер, јавен говорник, инженер по геологија и доктор по филозофија. Тој е познат како застапник на научниот креационизам.
Расипана Црква (Долгаец)
Расипана Црква — археолошко наоѓалиште во прилепското село Долгаец. Претставува црква и некропола од непознат период. Во 1951-1957 македонскиот антрополог Јован Ф. Трифуноски при своите истражувања забележал дека на западната страна од селото, во близина на куќите се наоѓаат остатоци на црква со ѕидови високи и до 3 метри. Била посветена на Свети Никола. Црквата била со димензии 8 на 5 метри. Околу црквата зе забележуваат гробови во правец исток-запад.
Национален парк Татра
Национален парк Татра(словачки: Tatranský národný park) е еден од деветте национални паркови на Словачка, стациониран во западно-централниот дел на земјата меѓу планинскиот венец на Татрите. Паркот е важен за заштита на разни видови на флора и фауна, со бројни ендемски видови, вклучувајќи ги и татарските дивокоза.
Стоилко Урдаревски
Стоилко Велков Урдаревски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Национален парк Татра
Географија
Националниот парк Татра е заштитено подрачје и се наоѓа во рамките на планинскиот венец на Високите Татри и во областа на Западните Татри. Западниот дел на националниот парк ја опфаќа областа на Жилинскиот регион, а источниот дел на Прешовскиот регион.
Паркот зафаќа површина од 738 км², а строго заштитената зона околу паркот зафаќа површина од 307 км². Во националниот парк има 600 километри планинарски патеки и 16 обележани и одржувани велосипедски патеки.
Планини
Западните Татри се поделени на Ороча, Рохаче, Сив врв, Липтовски Татри, Липтовски Копи и Црвени планини. Источните Татри се состојат од Високите Татри и Бељанските Татри.
Највисокиот врв на Словачка е Герлаховски Штит, со висина од 2665 м и се наоѓа во внатрешноста на паркот. Овој врв е исто така највисоката точка на планинскиот венец на Татрите и Карпатите. Најголемата планина во западните Татри е Бистра, со висина од 2248 м, а врвот Хавран е највисоката точка на Бељанските Татри, со висина од 2152 м.
Езера и потоци
Во паркот има повеќе од сто ридски или планински езера. Езерото Велке Хинцово е најголемо со површина од 0,2 км² и најдлабоко, со 58 м. Областа околу населбата Штрбске Плесо е вододелница на два слива. На источната страна има потоци кои ја формираат реката Попрад. Најпознати водопади се Студеновдски, Кметов, Вајанскенхо, Рохачски и Водопад скок.
Пештери
Во Националниот парк Татра има околу 300 пештери, а најпозната е Бељанската пештера, која воедно е единствена отворена за јавноста и се наоѓа во близина на селото Љендак. Најголемата пештера откриена досега во овој национален парк е пештерата Јаворинка.
Историја на паркот
Националниот парк Татра е основан на 1 јануари 1949 година и тој е најстариот национален парк во Словачка. Од 1987 година, пределот на Западните Татри е дел од овој национален парк. Во 1992 година паркот станал дел од програмата на УНЕСКО за човекот и биосферата.
Екологија и биом
Геолошкиот состав, својствата на почвата и климатските услови придонесуваат за оригиналната флора и фауна во паркот.
Флора
Скоро две третини од паркот се покриени со шуми, претежно со смрча и европска смрча. Најраспространети видови на дрвја се европската смрча, белиот бор, алпскиот бор, европскиот ариш и кривулот. На просторот на Бељанските Татри, јаворот е најраспространет.
Околу 1300 видови васкуларни растенија се распростанети во паркот, 41 вид од нив се ендемски на просторот на Западните Карпати, а на просторот на Карпатите има 57 ендемски видови. Во областа на националниот парк има ендемски растителни видови како што се Saxifraga aizoides, Cochlearia tatrae, Salix herbacea, мрежеста врба и многу други.
Фауна
Во националниот парк попишани се 115 видови птици, 42 видови цицачи, 8 видови влекачи и 3 видови водоземци. Паркот изобилува и со голем број безрбетници. Цицачите во паркот го вклучуваат и ендемскиот вид на татраската дивокоза, која е заштитена од Меѓународниот сојуз за заштита на природата, како критично загрозен вид. Во паркот живее и евроазиската кафеава мечка, обичен рис, куна, волк, лисица и алпски мрмот.
1470
1470 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1470 година од новата ера, 470. од вториот милениум, 70. од XV век и прва од 1470-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6978 и 6979 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6220 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5230 и 5231 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2223.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1470 година се протега во 4106 и 4107, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4166 и 4167 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2013. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 874 и 875 исламска година.
192
192 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 192 година од новата ера, 192. од првиот милениум, 92. од II век и трета од 190-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5700 и 5701 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4942 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3952 и 3953 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 945.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 192 година се протега во 2828 и 2829, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2888 и 2889 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 735. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 443 и 442 година пред хиџра.
Шеснаесетта македонска ударна бригада
Шеснаесеттата македонска ударна бригада била формирана на 6 октомври 1944 во с. Кучевиште, Скопско. Била формирана од четири баталјони составени од борци на Осмата прешевска бригада, од Дванаесеттата бујановска бригада и 120 борци на Скопскиот и Шарпланинскиот одред.
Команден состав
Командниот состав на бригадата го сочинувале:
Политички комесари: Началник на Штаб:
Контраразузнавачки офицер:
Интендант на бригада:
NGC 5017
NGC 5017 — елиптична галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5017 се споменува и како MCG -3-34-16.
Откривање
Телото е откриено на 7 мај 1787 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Шеснаесетта македонска ударна бригада
Команден состав
Раководител на Скоевската организација:
NGC 5017
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5017 е од видот E3. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,4 m/лм2. NGC 5017 има привидни димензии од 1,8' х 1,3'.
Шеснаесетта македонска ударна бригада
Борбени дејства
Била во составот на Кумановската дивизија до првата половина на декември 1944 година, и водела борби против балистите на Скопска Црна Гора, како и со единици на германската армиска група Е кои се повлекувале од Скопје преку Качаничката Клисура. Во рамките на овие операции, бригадата активно учествувала во борбите за ослободување на Скопје. Од операциите на теренот: со диверзии ја затворила за премин Качаничката клисура, го одбила нападот на балистичките сили на 8 и 11 октомври, од заседа ги напаѓала германските колони на патот Скопје-Качаник во периодот од 19, 20, 21 и 28/29 октомври 1944 година. Следувале операции кај Карадак и Прешево, каде бригадата останала сè до јануари 1945 година.
Била прогласена за ударна и формациски влегла во составот на Четириесет и втората македонска дивизија на НОВЈ, учествувајќи во пробивот на Сремскиот фронт. Уште во првите денови по доаѓањето во Белград, бригадата зела активно учество во борбите на Дрина, по што била реорганизирана и вооружена со ново советско оружје. На Сремскиот фронт бригадата била од 112 април 1945 година па сè до крајот на војната. По завршување на војната, бригадата со наредба на Генералштабот на Југословенската армија, на 27 јуни 1945 година од Босна била префрлена во Србија во реонот на Кралево, а потоа била префрлена во реонот на Нови Пазар, каде бригадата останала до октомври 1945 година. Оттаму бригадата заминала за Чачак и Горњи Младеновац каде останала до јаунари 1946 година, кога е распоредена во составот на единиците на КНОЈ.
од оваа бригада загинале околу 440 борци и старешини, од кои околу 208 на Сремскиот фронт.
Список на борци на бригадата
Некомплетен список на борците на 16-тата македонска ударна бригада.
Сара Мајр
Дама Сара Елизабет Сидонс Мајр (23 септември 1846 - 13 февруари 1941 година) била шкотски борец за образование на жените и право на глас на жените. Била активна во Единбуршката асоцијација за универзитетско образование на жените и женското дебатно друштво во Единбург, кое го основала пред да наполни 20 години.
Шеснаесетта македонска ударна бригада
Загинати борци од бригадата
Список на загинатите борци, изработен по сеќавање на преживеаните борци од истата бригада:
Сара Мајр
Животот
Кога Мер имала 19 години, таа го основала Друштвото за есеи во Единбург, набрзо преименувано во Друштво за дебати во Единбург. Таа станала нејзин претседател 70 години. Друштвото се состанало во пространата семејна куќа Маир во Њу Таун и им понудила на жените од Единбург со одредено потекло шанса да разговараат за социјални прашања, додека учат вештини за јавно говорење и дебати. Тие го објавиле Обидот, преименуван во Ladies' Edinburgh Magazine во 1876 година, што ги поврзува со читателите низ целата земја. Го уредувале Мер и Хелен Рид. Шарлот Мери Јонг придонела, а Мер во него ја прегледала збирката есеи на Џозефин Батлер „Женска работа и женска култура“.
Друштвото и неговото седиште во трпезаријата Маир биле во фокусот на многу напори за промовирање на правата и образованието на жените, предводени од жени од професионални, обично просперитетни семејства. Луиза и Флора Стивенсон биле рани членови, како и Луиза Лумсден, основач на училиштето Св. Леонард во Сент Ендрјус и Шарлот Кармајкл, мајка на Мари Стопс.
Општеството во интервали дебатирало за прашањето за правото на глас на жените, со Маир како доживотен поддржувач на гласовите за жените. Во 1866 и 1872 година, Сара Меир открила дека таа и нејзините соборци се во малцинство, но од 1884 година наваму, предлозите во корист на правото на глас на жените биле спроведени од зголеменото мнозинство. Мер припаѓала на Националното здружение за право на глас на Единбург, кое било основано во 1867 година како прво шкотско друштво кое се борело за гласови за жените и испраќало говорници на настани низ цела Шкотска, вклучувајќи ја и д-р Елси Инглис, нејзин почесен секретар од 1906 година. Мајр подоцна станала негов претседател, а потоа и претседател на Шкотската федерација на општества за право на глас на жените. Таа честопати успевала да посредува меѓу групи со различни пристапи во кампањата за гласање. Откако жените над 30 години добиле право на право во 1918 година, таа го водела Здружението за право на глас во нова фаза како Друштво за еднакво граѓанство.
Сара Меир била важна членка на Единбургската женска едукативна асоцијација во 1867 година, присутна на основачкиот состанок, но не се сметала за основач, веројатно затоа што била немажена и прилично млада. Таа и Мери Круделиус биле подготвени да направат чекор по чекор кон нивната цел за еднаков пристап до универзитетско образование за двата пола, при што Мајр верувала дека практичниот пристап ќе доведе до вистински резултати. Сепак, тие на крајот сакале повеќе од посебен систем за жените, колку и да е добро учењето.
Во 1876 година пристигнал напор да се подобри женското предуниверзитетско образование. Биле понудени часови во салата Св. Ѓорѓи за да им се помогне да влезат на универзитет, со курсеви за допишување за оние кои не можеле да присуствуваат. Во 1886 година таа била вклучена со Мери Расел Вокер и други во формирањето на колеџот за обука Св. Ѓорѓи, по што следи средното училиште за девојчиња Св. Ѓорѓи во 1888 година. Колеџот за обука била првата шкотска институција која обучува жени кои предаваат во средните училишта, а гимназијата прва шкотска дневно училиште за девојчиња што ги учи до универзитетско ниво. Девојките од Свети Џорџ биле меѓу првите дипломирани жени на Универзитетот во Единбург. Мери Расел Вокер се вратила од Лондон во 1885 година, квалификувана да го води колеџот, а подоцна и училиштето.
За време на Првата светска војна, асоцијацијата на Мер со Елси Инглис, започната како колеги суфражетки продолжи додека таа била претседател на Болничкиот комитет на шкотските женски болници за странска служба, чие финансирање биле собрани од контакти во Единбург и пошироко. Мер, исто така, дејствувала како благајник на проектот на Здружението Единбург за универзитетско образование на жените во Масон Хол, и претседавала со комитетите на болницата за жени и деца Брантсфилд и породилната болница Елси Инглис Меморијал. Таа, исто така, најде време да докаже дека жената може да има вештина и во стрелаштво и во шах, и му припаѓа на Женскиот шаховски клуб.
Награди
Работата на Мајр за образование на жените доведе до почесен LLD од Универзитетот во Единбург во 1920 година и DBE во 1931 година.
Сеќавање
Смртта на Мер во домот на нејзината внука во Бакингемшир била проследена со погребна служба во катедралата Света Марија, Единбург. Некролог во „Шкотланѓанецот“ ја нарекол „жена пионер“ и „почитувана и значајна дама од Единбург, која помогнала да се запише историјата во своето време“. Таа е запаметена и на споменикот на нејзиното татковско семејство во црквата „Св. Кутберт“, Единбург, и како медицинска сестра на нејзиното семејство, што е забележано на каменот. Гробот лежи на северниот ѕид од северниот дел, потпирајќи се на соседниот црковен двор кај Свети Џонс.
Космос-1001
Космос-1001 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 4 април 1978 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 51,6°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 287 км, а најмалото на 196.
193
193 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 193 година од новата ера, 193. од првиот милениум, 93. од II век и четвртта од 190-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 193 година се протега во 2829 и 2830, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2889 и 2890 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 736. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 442 и 441 година пред хиџра.
Мост Бангва
Мостот Бангва ја преминува реката Хан во Јужна Кореја и ги поврзува Гангсео-гу во Сеул и Гојанг во покраината Гјеонгџи. Мостот е дел од експресниот пат „меѓународен аеродром Инчеон“. Над 2,5км во должина, тој е најдолгиот мост што може да се премине преку реката Хан. Иако претежно е мост со носачи, средниот дел од 540 метри е лак, кој наликува на формата на полетување на авион.
Црвен сирак
Црвен сирак (кинески: 紅高粱家族) — новела на кинескиот писател Мо Јен од 1986 година.
Осврт кон романот
Ова е првата новела на Јен, којшто е дел од истоимениот циклус со кои тој се стекнал со светска слава. Според делото е снимен и филм, награден со „Златна мечка“ на филмскиот фестивал во Берлин во 1988 година. Во книгата, Јен ги комбинира историските факти и личните приказни, како и фантазијата и реалноста, создавајќи свет којшто со својата сложеност и необичност потсетува на делата на Вилијам Фокнер и на Габриел Гарсија Маркес.
Турција на Евровизија
Турција се натпреварува Евровизија од 1975 година па сè до 2012. Победува еднаш во 2003 година.
Штедилница
Штедилница (англиски: Thrift, Savings bank) претставува финансиска институција која нуди финансиски услуги (прибира депозити и дава кредити), претежно работејќи со населението. Штедилниците спаѓаат во групата на депозитни институции. Во Македонија, банка не може да основа штедилница, а штедилница не може да работи под називот банка.
Штедилниците во Република Македонија
Штедилниците го сочинуваат вториот сегмент на банкарскиот систем на Република Македонија. Меѓутоа, штедилниците не успеваат до крај да ја вршат својата функција во финансискиот систем и економијата пошироко, односно мобилизирање на слободните парични средства од населението. Со тоа, улогата на штедилниците во банкарскиот систем и понатаму се маргинализира. Тргнувајќи од овие претпоставки, штедилниците не беа покриени со новата законска регулатива за банки. Со новиот Закон за банките штедилниците не се опфатени. Притоа, беше донесена одлука за утврдување на обемот и начинот на работење на штедилниците, со кој се утврдува дека за штедилниците основани со Законот за банки и штедилници, покрај одредбите на Законот за банки и штедилници (Службен весник на РМ бр.29/1996 и 37/1998) кои се останати во важност, ќе се применуваат и одредени одредби од постојниот Закон за банки.
Законската регулатива за работењето на банките важи и за штедилниците во следниве области: штедни влогови, заштита од перење пари, внатрешна ревизија, сметководство и ревизија, надзор на работењето, стечајна постапка, ликвидациона постапка, деловна тајна, кривични дела и прекршок.
Тековно во Република Македонија постојат 2 штедилници:
Основање на штедилница
Согласно постојната законска регулатива, штедилницата се основа како акционерско друштво, односно друштво со ограничена одговорност и за тоа задолжително е потребна дозвола од Народна банка. Штедилница може да основаат домашни правни и физички лица. Штедилницата се основа со донесување акт за основање и правила за работење на штедилницата. Во актот за основање се определува износот на паричните средства што основачот е должен да ги вложи во основачкиот капитал на штедилницата кој не може да биде помал од 250.000 евра во денарска противвредност, пресметано по среден курс на Народна банка на денот на уплатата.
Функции на штедилниците
Штедилницата во споредба со банката е доста ограничена во својот делокруг на работа и во најголем дел е упатена на работа со население, односно штедилницата ги врши следниве работи:
Средствата што штедилницата нема да ги искористи за давање кредити на физички лица можат да се користат за купување и продавање на краткорочни хартии од вредност и за одобрување кредити на правни лица, и тоа исклучиво преку банка и со банкарска гаранција.
Удмуртски јазик
Удмуртски јазик (, ) — уралски јазик, дел од подгрупата на пермски јазици. Удмуртскиот е мајчин јазик на Удмуртите, се зборува во руската република Удмуртија каде е и службен јазик покрај рускиот. Удмуртскиот се пишува на кирилица (удмуртска азбука). Поретко јазикот се нарекува и вотјачки, особено од другите народи во Русија. Според Ethnologue јазикот го зборуваат околу 550,000 жители од вкупно 750,000 Удмурти според податоците од 1989.
Дијалекти
Разликите помеѓу дијалектите не се големи и воглавно се засноваат на зборовите, особено силното влијание на татарскиот во јужните удмуртски предели.
Магаза на Адиљ
Магаза на Адиљ или Магаза на Арнауд — магаза во градот Охрид, прогласена за значајно културно наследство на Македонија.
Либела
Либела, водена вага, водена терезија или васер-вага – алатка за поставување на рамнини во хоризонтална или вертикална положба и мерење на аголот на наклонот. Често е дел од некоја друга алатка или инструмент.
На оптичките инструменти либелата може да биде цевчеста или кружна.
Цевчестата или цилиндричната либела се состои од стаклено или пластично цевче наполнето со загреан метилалкохол, етилалкохол или со сулфурен наркозен етер и вграден по должина во дрвена или метална рамка со различни конструкции. После ладењето на течноста во цевчето останува безвоздушен простор (меур). Придвижувањето на меурот во цевчето преку гравирана скала дава индикација за наклонот на либелата и објектот на мерењето на кој е налегната.
Кружната или центричната либела има посатка во облик на затворен исправен цилиндар со гравиран стаклен капак во облик на концентрични кругови. Централниот меур останува во центарот само ако либелата е во совршена дводимензионална положба.
На воздухопловните инструменти, либелите се делат на напречни и надолжни, а го мерат наклонот на воздухопловот (напречна или надолжна).
IC 1515
IC 1515 — галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1515 се споменува и како CGCG 67-87.
Откривање
Објектот е откриен на 27 март 1906 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1515 е од видот E3. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,6 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,6 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,4 m/лм2. IC 1515 има привидни димензии од 0,4' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 11 ч 29 м 0,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +9° 5' 24"". Положбениот агол на објектот е во износ од 80°.
Други поделби
Проучување на IC 1515 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 35358.
Користена литература
Reference Catalogue of Bright Galaxies. Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206) (Catalog)
Крис Иглс
Кристофер Марк "Крис" Иглс — англиски фудбалер кој моментално настапува за екипата на ФК Болтон Вандерерс.
Тој својата кариера ја започнал во Вотфорд, за да во 2000 година премине во Манчестер Јунајтед. Но во новиот клуб не можел да се избори за првиот тим, па бил позајмен на Ватфорд, Шефилд итн. Во 2008 година потпишал договор за Барнли. Тогашниот менаџер на Барнли Овен Којл ја презема функцијата менаџер на Болтон во 2010 година. Во летото 2011 Којл одново го носи во својот тим Иглс и тие повторно соработуваат сега во Болтон.
Тиват
Tиват е приморски град во југозападниот дел на Црна Гора, сместен во Которскиот Залив. Во 2011, населението изнесуваше 14.111. Тиват е седиште на Општина Тиват која е најмала општина во Црна Гора по површина.
Име
На српски и црногорски јазик е познат како Тиват/Tivat; на италијански и венецијански како Теodo; името на градот доаѓа од грчкиот збор Θείοδος (Thiodhos) што значи „Божји пат“.
Население
Tиват е седиште на Општина Тиват која брои 14.031 жител (2011).
Во 1991 - 11.404:
Етнички групи (2011), вкупно 14.031:
Хебер Кертис
Хебер Кертис ( - ) бил американски астроном.
Кертис ја измерил брзината на ѕвездите со Ликовиот телескоп рефрактор на планината Хамилтон во Калифорнија, САД, а потоа се посветил на фотографирање на галаксиите. Тој твредл дека постојат огромен број галактички „острови“ и дека галактичките дискови се составени од прав, објаснувајќи така зошто изгледа дека надворешни галаксии главно нема во рамнината на Млечниот Пат.
Манастириште (Долгаец)
Манастириште — археолошко наоѓалиште во прилепското село Долгаец. Претставува црква од средниот век. Се наоѓа на 2 км северно од селото, во планинскиот дел, каде се гледаат темели од црква градена од кршен камен и варов малтер, како и фрагменти од покривни ќерамиди.
Јордан Филиповски
Јордан Цветков Филиповски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Завршил основно училиште во Куманово, а подоцна се преселил во Скопје. Изучил столарски занает и отворил своја работилница. Од 1941 година станал симпатизер на Народноослободителната берба. Во 1942 година организирано дејствувал ѝ во неговата работилница била формирана група од активисти. Во неа се држеле илегални состаноци и договори за борбата против окупаторот. Се собирала помош која се испраќала на партизанските одреди, а служела и за други цели на движењето. Кон крајот на 1943 година неговата група била провалена. За да го избегне затворот, групата заминала во Кумановскиот партизански одред. По некое време и тој бил провален ѝ затоа преминале во илегалство. Како илегалец живеел во една куќа до самиот казнен затвор. Подоцна заминал во НОВ и ПОЈ. Со Треттата македонска ударна бригада учествувал во сите победоносни борби. Бил учесник во борбите и маршот во големата мајска офанзива. Во тешките борби против окупаторските фашистички единици, храбро загинал на 6 мај 1944 година.
Дафнис и Хлоја (Офенбах)
Дафнис и Хлоја -Daphnis et Chloé е едночинка оперета од Жак Офенбах, според либрето од Клервил ( Луј-Франсоа Николај, 1811–1879) и Жил Кордие (односно Елеоноре Тенај де Волабел–1, 1859), врз основа на приказната за Дафнис и Хлоја. Според романот на Лонгус адаптиран како драма во Театар Водвил во 1849 година. .
Историја на оперетата
Премиерата била во Театарот Боуффес-Парисиенс (Сала Чоузел) на 27 март 1860 година под диригентство на композиторот. Во улогите од 1866 година, Леонсе бил Пан, со Угалде како Дафнис.
Во 1907 година, делото беше аранжирано од Андре Блох и изведено како „Миријана и Дафне“ во Операта во Монте Карло, со „Тејт“ (Меги Тејте ) како Тириус, Едмонд Клемент како Миријана и Хектор Дуфран како Алфесибе. .
Содржина
Бачаните се враќаат и го спречуваат Дафнис да замине; тие го убедуваат дека начинот на лекување на неговата љубовна болест е да се вљуби во друга. Тие се обидуваат да го искушат, но тој не е попустлив, па му даваат вода од реката Лете за да ја заборави. Пан влетал внатре и тие избегале влечејќи го Дафнис со себе. Пан ја внесува тиквата со вода исто како што се враќа Хлоја; ѝ ласка и се обидува да ја научи што да прави со љубовникот. По неколку бакнежи, Пан зема замав од водата и заборава што следува после тоа. Дафнис се враќа откако научил неколку лекции од бакхантите, но последната лекција ја одложува за утре. Тие им се заблагодаруваат на бакхантите во танцот и бараат од публиката да биде попустлива и нежна, како јагниња, во нивното настапување
Џез (книга)
Џез (англиски: Jazz) — роман на американската писателка Тони Морисон од 1992 година.
Содржина
Романот е страсна приказна за љубовта и опсесијата, проткаена со жестоки емоции. Зимата 1926 година, Џо Трејс, средовечен продавач на козметички производи, ја убива својата млада љубовница. За време на погребот, Виолета, сопругата на Џо, го напаѓа трупот на мртвата девојка.
Осврт кон романот
„Џез“ се смета за едно од најдобрите дела на Морисон. Во неа ритмички пулсираат живата музика и животниот стил од 1920-тите години. Онака како што често џез-музиката е нескротена, слободна и хаотична, така се претопуваат и настаните во романот, временските и просторните нишки се плетат една во друга, се мешаат минатото и иднината, а прозниот текст се претвора во поезија и музика.
Космос-1002
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 6 април 1978 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 15500 килограми. Космос-1002 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 65,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 281 км, а најмалото на 204.
Постоење
Постоење — способност на непоредно или посредно заемодејствување со стварноста. Постоењето е во суштина најважната и фундаментална тема на онтологијата, филозофското учење за природата на битието, постоењето, или стварноста во општа смисла. Традиционално како дел од филозофијата која што е наречена метафизика, онтологијата се занимава со прашања поврзани со ентитетите и нивното постоње, како ентитетите се групираат, како се поврзани според хиерархија и поделени според нивните сличности и разлики.
Материјализмот се држи до ставот дека сè што постои е материја и енергија, дека сите нешта се создадени од материјал, како и дека сите акции бараат енергија, и дека целиот тој феномен, која ја вклучува и свеста, е резултат на материјалените меѓусебни делувања.
Рационализмот смета дека сите нешта се составени од струни на расудување, дека нештата се поврзуваат со идејата, и дека целиот феномен вклучувајќи ја и свеста, е резултат на сфаќањето на отпечатокот од нуменалниот свет кој лежи зад самите нешта.
Потекло на поимот
Латинскиот збор за „постоење“ е exsistere, којшто значи „да се појави“, „да изгрее“, „да стане“, и „да се биде“, но всушност, тоа значи „да се отстапи“. Во техничка смисла, имено ова се однесува на отстапување од битието и постанувањето, иако и двете ги имаат истите квалитети.
Историски концепции
Нео-Платонистите и некои ранохристијански филозофи расправале за тоа дали постоењето е реално надвор во божјиот ум. Некои пак тврдат дека постоењето е замка и заблуда, дека светот, месото и ѓаволот постоеле само за да го искушуваат слабото човештво далеку од Бога.
Средновековниот филозоф Тома Аквински тврдел дека Бог е чисто битие, и дека во Бога суштината и постоењето се исти. Во приближно исто време, номиналниот филозоф Вилијам Окамски во првата книга од неговата „Трактат за сета логика“ (Summa Totius Logicae, напишана пред 1327 година), тврдел дека категориите не се форма на битие, туку деривативи за постоењето на поединците.
Ранонововековна филозофија
Во Европа, првите размислувања на оваа тема доаѓаат од Антоан Арно и Пјер Никол, „Логика“ или „Уметноста на размислувањето“, подобро познати како „Порт-ројалска логика“, првпат објавена во 1662 година. Арнолд сметал дека пропозицијата или пресудата се состои од преземање на две различни идеи, кои се ставени заедно или се отфрлени:
"По зачнувањето на работите од страна на нашите идеи, ги споредуваме овие идеи и дознаваме дека некои припаѓаат заедно, а останати не, ние ги групираме или ги одделуваме. Ова се нарекува потврдување или негирање, во генерална смисла. Оваа пресуда исто така се вика исказ, и лесно се гледа дека има два термини. Едниот термин, кој потврдува или негира нешто, е всушност предметот; другиот термин, кој е потврден или негиран, се нарекува атрибут или исказ."
Оваа теорија на пресуда доминирала со векови, но секако имала некои очигледни проблеми: само го разгледува предлогот од целокупната форма „Сите А се Б“, што некои логичари тоа го нарекуваат егзистенцијално. Не дозволува искази од типот на „Некои А се Б“, што е исто така егзистенцијално. Ако ниту А ниту Б не ја содржат идејата на постоењето, тогаш „Некои А се Б“. Ако А или Б ја содржат идејата за постоењето на начин како што „триаголникот“ ја содржи идејата „три агли еднакво на две прави агли“, тогаш „А постои“ автоматски е вистина, и имаме онтологиски доказ дека А постои.
Дејвид Хјум расправал дека исказот дека нешто постои, не го дополнува концептот. Кант расправал дека постоењето не е „реален“ исказ, но не дал никакво објаснување за тоа како е тоа можно. Шопенхауер пак тврдел дека „сè што постои за знаењето, а оттука и целиов овој свет, со еден збор е претстава.” Според него може да „нема објект без субјект“, бидејќи „сè што е објективно е веќе условено од познатиот субјект со сите облици на знаење, и претпоставените форми...“
Природата на исказот
Џон Стујарт Мил (како и ученикот на Кант Јохан Фридрих Хербарт) сметал дека исказната природа на постоењето ја дава реченицата како што е „Кентаурот е поетска фикција“ или „Најголемиот број е невозможен“. Франц Брентано го оспорувал ова, исто како и Готлоб Фреге. Брентано сметал дека може да се спојат два збора за да се добие концепт на споени зборови. На пример, може да ги споиме зборовите „човек“ и „мудар“ и да добиеме „мудар човек“, што не претставува реченица. Поради ова, зборот што ги спојува мора да врши поголема функција од едноставно спојување или разделување. Понатаму, со додавање на „постои“ кон „мудар човек“, добиваме целосна реченица „мудар човек постои“, која има исто значење со реченицата „некој човек е мудар“.
Во математичката логика постојат два квантификатора „неколку“ и „сите“. Првиот „неколку“ може да се каже и како „постојат“. Во изразот „постои човек“, зборот „човек“ е она за што се тврди дека постои. Но, ако кажеме „постои триаголник“, што е апстрактна идеја наспроти човекот, или „постои добрина“, не е јасно дали апстрактното или доблеста постојат на ист начин како и човекот, столицата, куќата. Во тој контекст, прашање е дали постои „постоењето“? Во некои искази постоењето се подразбира иако не е посебно нагласено. Во реченицата „мостот ја сече Темза кај Хамерсмит“, постоењето на мостот, Темза и Хамерсмит се подразбира.
Мразовец
Мразовец ( латински: Colchicum autumnale ), попознато како есенски крокус, ливадски шафран, или голи дами, било токсично есенско цветно растение кое наликувало на вистинските Качунки, но бил член на фамилијата на растенијата Colchicaceae, за разлика од вистинските крокуси, кои припаѓале на фамилијата Перуники. Името „голи дами“ било затоа што цвеќињата излегувале од земјата долго пред да се појавувале лисјата. И покрај народното име „ливадски шафран“, ова растение не било извор на шафран, кој се добивал од шафранскиот крокус, Качунки – и тоа растение, исто така, понекогаш се нарекувало „есенски крокус“.
Видот се одгледувало како украсно во умерените области, и покрај неговата токсичност. Сортата „Ненси Линдзи“ ја добило наградата за градинарски заслуги на Кралското хортикултурно друштво.
Опис
Ова тревно повеќегодишно растение имало лисја до 25 cm долго. Цветовите биле осамени, 4 - 7 cm преку, со шест тепали и шест стомаци со портокалови прашници и три бели стилови. За време на оплодувањето, јајниците се наоѓале под земја.