cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Артур Мело
Гремио
После првите две парцијални сезони, во 2017 година Артур станал стандарден првотимец во Гремио. На 21 април, Артур дебитирал во Копа Либертадорес, во натпреварот против Клуб Гуарани во Асунсион; натпреварот завршил 1-1, а тој бил асистент за голот на Гремио кој го постигнал Педро Роча и бил избран за играч на натпреварот. На 18 мај, Артур го постигнал својот прв гол во професионалната кариера, во победата со 3-1 над Флуминенсе во Купот на Бразил. Околу два месеци подоцна, на 20 јули, го постигнал својот прв првенствен гол во гостинската победа со 3-1 над Виторија во Серија А. Во ноември 2017, Артур играл во двата финални натпревари од Копа Либертадорес против аргентинскиот Ланус, помагајќи му на Гремио (со вкупен резултат 3-1) да стане шампион на Јужна Америка по трет пат во клупската историја; во вториот натпревар одигран во Аргентина, кој бразилската екипа го добила со 1-2, Артур бил избран за играч на натпреварот и покрај тоа што бил заменет по 50-тина минути поради повреда. Повредата подоцна го спречила да настапи на Светското клупско првенство, кое се одиграло месец дена подоцна. Сезоната ја завршил со 50 настапи (27 во првенството, 4 во Кампеонато Гаучо, 2 во Примеира лига, 5 во купот и 12 во Копа Либертадорес) и 2 постигнати гола.
Во 2018 година, Артур му помогнал на Гремио да освои уште две титули во Рекопа Судамерикана и Кампионато Гаучо. Откако со својте одлични игри го привлекол вниманието на многубројни клубови од Европа, во март 2018 било објавено дека Артур ќе го напушти Гремио и ќе потпише за шпанската Барселона. Вкупно за Гремио тој одиграл 69 натпревари и постигнал 6 гола.
Барселона
На 11 март 2018 година, Гремио и Барселона постигнале договор за доаѓање на Артур во шпанскиот клуб. Сумата на трансферот изнесувала 31 милион евра, плус 9 милиони евра во зависност од тоа дали ќе бидат исполнети некој бонуси. Тој потпишал шестгодишен договор, а официјално како играч на Барса бил претставен на 9 јули 2018 година.
Своето деби за Барселона го направил на 12 август во Суперкупот на Шпанија, започнувајќи го натпреварот против што завршил 2-1 за Блауграна. Така, веќе во првиот натпревар за новиот клуб тој го освоил и првиот трофеј со Барселона. Артур го направил своето деби во лигата во првото коло од Примера Дивисион 2018-2019 против Алавес, забележувајќи асистенција за голот на сонародникот Филипе Коутињо, во победата со 3-0 на Камп Ноу. На 18 септември, тој го одиграл својот прв натпревар во кариерата во европските натпреварувања, во победата со 4-0 на домашен терен над во Лигата на шампионите. На 28 април 2019, Артур со Барселона го освоил шпанското првенство, затворајќи ја својата добра прва сезона во клубот со вкупно 44 одиграни натпревари (без постигнат гол) од кој во најголемиот дел бил стартер.
На почетокот на следната сезона, на 31 август 2019, Артур го постигнал својот прв гол за Барселона, во ремито 2-2 на гостувањето кај Осасуна. Околу месец дена подоцна, тој го постигнал веќе и својот втор гол погодувајќи ја мрежата на Виљареал во победата со 2-1. Во осмото првенствено коло, тој забележал две асистенции во победата со 4-0 над Севиља со што ја продолжил одличната форма од почетокот на сезоната.
На 29 јуни 2020, Артур потпишал за Јувентус, но поради продолжената сезона заради пандемијата од COVID-19, требало да остане во Барселона до крајот на истата. Сепак, во август 2020, тој не се појавил на тренинзите на каталонскиот клуб пред нивиот натпревар против во Лигата на шампионите и не отпатувал со тимот во Лисабон каде се играла завршницата од натпреварувањето, со цел да може порано да му се приклучи на новиот клуб. Како резултат на тоа претседателот на Барселона, Жузеп Марија Бартомеу, изјавил: ''Имавме договор со него да настапува за Барселона до крајот на сезоната, тој е важен играч за нас и можеше многу да помогне, но едноставно не се појави. Таквото однесување е неприфатливо и покажа непочитување кон соиграчите и клубот.'' Вкупно во дресот на Блауграна тој одиграл 72 натпревари и постигнал 4 гола.
Ливерпул
Откако се нашол на маргините во Јувентус, на 1 септември 2022 година, Артур се преселил во на заем до крајот на сезоната.
Репрезентативна кариера
Во младите години Артур играл за репрезентацијата на Бразил под 17 години и учествувал со истата на Јужноамериканското првенство за играчи под 17 години.
Својот прв повик во сениорската репрезентацијата го добил во септември 2017, за квалиикациските натпревари против и, но не добил можност да дебитира. Тој исто така се нашол и на преелиминарниот список на селекторот Тите за Светското првенство 2018 во Русија, но не бил избран во конечниот од 23 играчи.
Своето репрезентативно деби го направил во победата со 2-0 на кариоките над во пријателски натпревар одигран на 7 септември 2018, влегувајќи како замена. Пет дена подоцна, тој играл како стартер во победата со 5-0 над. Селекторот Тите го пофалил стилот на игра на играчот од средниот ред велејќи: ''„Тој секогаш го наоѓа најдоброто решение за излез од ситуацијата“. Дури и ако нема асистенција, тој прави додавање со кое ќе му помогне на соиграчот“.''
Во мај 2019, Артур бил избран во составот на Бразил за Копа Америка 2019 на домашно тло. Во финалето на Маракана против на 7 јули, Артур му асистирал на Габриел Жезус во судиското продолжение од првото полувреме за водство на Селесао од 2-1; натпреварот завршил со победа на Бразил од 3–1, со што тие станале шампиони на Копа Америка по деветти пат.
Клупска статистика
Статистиката е ажурирана на 11 септември 2020.
Морска змиулка
Морските змиулки се водни ’рбетници, вклучувајќи ги изумрените претставници и денешните форми, кои се и најпримитивни. Тие имаат рибовидна форма на телото. Во текот на целиот живот, како потпорен орган, кај нив функционира хордата, а се појавува зачеток на ’рскавичен ’рбет. Тие живеат полупаразитски во слатките и во солени води. Претставник е змиулката.
Чернал Махерли
Чернал Махерли — кукушко село во Егејска Македонија, Република Грција.
Саат-кула (Дебар)
Саат-кула (Дебар) — поранешно времемерно здание во градот Дебар.
Била сместена на блага падина под џамијата Инќар.
Историја
Била урната поради дотраеност по Втората светска војна.
Врбјанско Маало (Горна Бањица)
Врбјанско Маало — археолошко наоѓалиште во гостиварското село Горна Бањица. Претставува средновековна некропола. При изградбата на селските куќи, на североисточната периферија од селото се откриени гробови од камени плочи -тип циста, со насоченост исток-запад.
Саат-кула (Дебар)
Обнова
Во 2013 година, Дебар добил нова Саат-кула џамија, каде покрај минаре била изградена и посебна саат-кула, како спомен за урнатата кула.
Владимир Георги Спасов
Владимир Георги Спасов (1933, Велес) — македонски сликар.
Животопис
Спасов е роден во Велес, во 1933 година. Во 1963 година завршил Виша педагошка школа во Скопје, ликовна насока со историја на уметноста. До пензионирањето во 2000 година, работел како артист/аниматор во Македонската телевизија.
Љулин (појаснување)
Љулин може да се однесува на:
Кајса Ернст
Кајса Ана-Карин Линеа Ернст, (родена на 4 август 1962 година) — шведска глумица. Почнала да глуми на шеснаесет години во Најштетерн во Малме и студирала во Театерхагсколан во Малме. По дипломирањето, таа работела десет години во градскиот театар на Хелсингборг. Таму глумеше во неколку претстави како „Соленост на градителот, бакнеж на пајакот и крцкав леб и сос од Батлер.“ Во 1982 година танцувала балет на претстави за Нилс Поп во Фредриксдалштетер, а во 1990 година играше улога во претставата „Двајца сопрузи и вдовица“ на истиот театар. Таа се појавила во филматизацијата на претставата во 2013 година.
Во 1998 година, Ернст се пресели во Стокхолм. Дебитираше во филмот „Кјел Сандвалс во кревет со Дедо Мраз“ во 1999 година, а потоа продолжи да глуми во филмови како „ Мифо“ во 2003 година, „Масовни ебачи“ во 2004 година за која беше добитник на наградата Гулдбаге и во филмот „Железни ангели“.
Кајса Ернст е мажена со глумецот и режисерот Горан Стангерц од 2009 година и сè до неговата смрт во 2012 година.
Маслинови гранчиња
„Маслинови гранчиња“ — збирка раскази на македонскиот писател Глигор Поповски.
Содржина
Книгата содржи 29 раскази:
Барок
Барокот се појавува кон крајот на XVII век во Европа, во периодот кога се афирмираат големите национални монархии. Италија во овој период е расцепкана и политички слаба, а Рим и понатаму е центар на уметноста. Црквата била принудена да се спротивстави на реформацијата, а промените во уметноста доведуваат до раѓањето на новиот стил, барок. Бегајќи од затворените форми, архитектите и вајарите бараат нови димезии на изразување и создаваат раскошни дела преполни со сценски иновации и движење. Сликарите и понатаму во центарот на вниманието ги сместуваат религиозните содржини, но се во потрага за нови ефекти во третирањето на бојата.
Настанок на барокот и главни одлики
Основните одлики на барокот се согледуваат уште во ренесансните дела. Во одредена смисла барокот е негација на ренесансата бидејќи во себе содржи компоненти кои произлегуваат од средновековното христијанство. Најзначајни претставници на уметничкиот правец од ренесансата кон маниризмот и барокот неоспорно е Микеланџело Буонароти. Во текот на XVII и XVIII век барокот се раширил во Европа. Има зачетоци во сите сфери на животот, архитектура, сликарство, литература, музика. Тоа е последен универзален стил на Европа кој настанал во Италија и се проширил во Германија, Австрија, Франција, Холандија. Во сликарството елементите се прелеваат во илузинистички стил. Во архитектурата се појавуваат пластични елементи, а се употребува сликарството за да се емитираат елементи на градежништво (сводови, ребра и сл.). Барокот дава предност на асиметријата, заоблени облици. Елемент на барокот е движењето, динамичноста, што е спротивно на ренесансата.
Архитектура
Одлики на барокната архитектура се монументално и грандиозност како и нагасувањето на чувствата, со цел да се створи впечаток врз човекот. Црквите требале да бидат слика од небото на земјата, а палатите и замоците да репрезентираат богатство и моќ. Основа на објектите била елипсата или нејзините елемента, а чест архитектонски елемент е куполата. Се употребувале скапи материјали, злато, благородни дрва, како и боен мермер.
Претставници на барокната архитектура се Џан Лоренцо Бернини, Франческо Боромини и Гуарино Гуарини. Бернини е несомнено најзначајниот архитект кој ги изградил колонадите на базиликата Св. Петар.
Сликарство
Барокот се формирал од темата која го поттикнувала човекот да размислува и оние кои требале човекот да го допрат длабокот за да размислува за потребата на верата. Црквата со сите средства се трудила да ја задржи положбата која ја имала. Сликарството во барокот го развивал односот на светлината и сенките и тежнеел кон развивање на динамика која потенцира силна гестикулација и движење. Најзначајни барокни сликари се Микеланџело Караваџо, Диего Веласкес, Петер Паул Рубенс, Рембрант ван Вијенс и др.
Скулптура
Во барокот скулптурите се одликуваат со вознемиреност, буен волумен, и длабока моделација поради која се појавува контрастот на светлината и сенките. Вајарските дела биле декорен детал насекаде - во внатрешноста на градбите, во црквите, во дворците и палатите и сл. По тематиката, најчесто се обработуваат теми од христијанството, но чести се и портретските скулптури како и надгробните скулптури.
Поезија
Ова движење нашло свој одраз и во литературата, посебно во поезијата. Во прво време се нарекува маринизам, а поезијата маринистичка. Маринистичките поети биле мајстори на својот занает, во изразот постигнувале непредвидена звучност, а сликовитоста и музикалноста на стиховите достигнувале врв. Се пишувале љубовни стихови, а доаѓаат до израз обидите да се опејат телесните убавини на девојката, детално опишување на женската убавина.
Влијание и значење
Српскиот поет Јован Дучиќ го нарекува барокот „убавина на бизарноста“.
Клаудио Абадо
Клаудио Абадо (италијански: Claudio Abbado) e роден на 26 јуни 1933 г. во Милано, Италија. Италијански диригент. Абадо студирал пијано, компонирање и диригирање на Конзерваториумот "Џузепе Верди" пред да почне со диригирање во Виена. Долг период го поврзуваа со Миланската скала (1968-86 г.) како главен диригент, а пред сѐ, како уметнички директор, како и со Виенската филхармонија и со Лондонскиот симфониски оркестар. Во 1989 г. го наследи Херберт фон Карајан како постојан диригент и уметнички директор на Берлинската филхармонија. Познат е по своите заложби за поставување интересни програми, вклучувајќи модерна музика.
Браилово
Браилово — село во Општина Долнени, во околината на градот Прилеп.
Потекло на името
Постои легенда дека името на селото „Браилово“ потекнува од некој турски бег по име Браил кој некогаш живеел во него.
Географија и местоположба
Селото Браилово е сместено во Прилепското Поле, во северниор дел од територијата на Општина Долнени, на југозападните падини на планината Бабуна. Селскиот атар зафаќа површина од 17 км2 и се граничи со Општина Чашка. Селото е ридско и е сместено на надморска височина од 660 м. Од Прилеп е оддалечено 26 км.
Недалеку од селото се наоѓа железничкото стојалиште ЖС „Браилово“.
Историја
Во XIX век, селото било дел од Прилепската каза на Отоманско Царство.
Стопанство
Во селскиот атар преовладува обработливото земјиште на површина од 1.041,9 ха, по што следуваат пасиштата со 469 ха и шумите со 50,3 ха. Селото има полјоделско-сточарска функција.
Население
Селото се споменува во турските пописни дефтери од 1467/68 година, како дел од Прилепскиот Вилает (Vilayet-I Prilepe) под името Праилово и имало 35 семејства, 3 неженети и 10 вдовици, сите христијани.
Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Браилово е село со 44 домаќинства и 28 жители муслимани, 150 Македонци и 3 Роми.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Браилово имало 100 жители Македонци христијани и 250 жители Албанци. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година Браилово е посочено двапати — еднаш како село со 68 жители Македонци, а вториот пат како село со 80 жители Македонци.
Според последниот попис од 2002 година, во селото живееле 227 жители, од кои 225 Македонци и 2 Срби.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 186 жители, од кои 183 Македонци, 1 Албанец, 1 Србин и 1 лице без податоци.
Космос-1672
Космос-1672 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Браилово
Родови
Браилово е македонско православно село, а за време на турското владеење еден период во селото живееле и муслимански албански родови. Македонските родови во селото се староседелски и доселенички, доселениците дошле пред крајот и после крајот на турското владеење.
Космос-1672
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 7 август 1985 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6300 килограми. Космос-1672 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,8 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,3°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 272 км, а најмалото на 258.
Браилово
Родови
Староседелски родови во селото се: Марковци (2 к.) и Врчевци (2 к.).
Владимир Прелог
Владимир Прелог ( — ) — познат швајцарски хемичар од југословенско потекло, кој поголемиот дел од животот го поминал научно ангажиран во Хрватска, Чехословачка и Швајцарија. Пионир бил во стереохемијските истражувања и добитник на Нобеловата награда за хемија.
Браилово
Родови
Доселени родови од околните прилепски села: Шкеровци (2 к.), доселени се од Долнени во 1910 година, и во Долнени биле однекаде доселени; Цупановци (4 к.) доселени се од селото Слепче, таму припаѓале на големиот род Козаровци, чие подалечно потекло е од Дебарско; Бошковци (1 к.) доселени се од селото Селце, Крушевско, таму имаат роднини. Подалечно потекло од некое село во околината на Корча; Волчевци (2 к.) доселени се од Жабјани во 1927 година, пред тоа живееле во Секирци каде припаѓале на големиот истоимен род; Аризановци (2 к.) доселени се од Гостиражни во 1928 година; Јанкуловци (2 к.) и Мојсовци (1 к.) доселени се од селото Стровија во 1948 година. Мојсовци таму припаѓале на истоимениот род кој е доселен од Порече, додека Јанкуловци припаѓале на староседелскиот род Срмановци; Бачковци (5 к.) доселени се од Слепче во 1911 и 1938 година. Таму имаат истоимени роднини, подалечно потекло им е влашко, доселени се некаде од запад; Марковци (3 к.) и тие се доселени од Слепче во 1910 година, таму имаат истоимени роднини подалечно потекло од Браилово, од каде избегале кога се населиле Албанците.
Доселени родови од Велешко: Аврамовци (1 к.) доселени се од Поменово во 1922 година; Соколовци (7 к.) доселени се од Габровник во 1923 година; Мирчевци (2 к.) и Најдовци (1 к.) доселени се од Нежилово во 1925 година; Ѓоргијовци (2 к.) доселени се од Нежилово во 1926 година; Шоповци (2 к.) и Маневци (1 к.) доселени се од Нежилово во 1927 година; Јаневци (3 к.) нивно старо име е Барутчиовци, доселени се од Степанци во 1912 година; Богоевци (2 к.) доселени се исто така од Степанци во 1912 година; Аврамовци (3 к.) доселени се исто така од Степанци, каде имаат роднини, подалечно потекло имаат од Магарево, Битолско; Јанкуловци (3 к.), Здравевци (4 к.) и Перовци (1 к.) порано чинеле еден род, доселени се од селото Степанци, подалечно потекло имаат од селото Крстец, Прилепско; Здравевци (1 к.) доселени се од Богомила во 1913 година; Шареншапковци (2 к.) и Клисаровци (1 к.) доселени се 1925 година од Богомила; Василевци (1 к.) доселени се од селото Папрадиште во 1919 година; Пројчевци (1 к.) доселени се од селото Степанци во 1913 година; Чудевци (2 к.) и Кочовци (1 к.) доселени се во втората половина на XIX век од раселеното село Црнуш на планината Мукос.
Родови доселени од Порече: Марковци (2 к.) доселени се од Крушје во 1914 година; Дукадиновци (1 к.), Блажевци (1 к.) и Кофиловци (1 к.) доселени се од селото Томино Село во 1915 година; Митревци (3 к.) доселени се од Крушје во 1937 година; Момировци (3 к.) доселени се од селото Могилец во 1934 година; Дејановци (2 к.) доселени се од Томино Село во 1938 година; Танушевци (1 к.) доселени се од селото Бенче во 1934 година; Јовевци (1 к.) доселени се од селото Црешнево во 1937 година; Божиновци (2 к.) доселени се од селото Ковач во 1948 година; Видоевци (1 к.) доселени се од селото Зркле во 1948 година; Јаневци (1 к.), Богоевци (1 к.), Огњановци (1 к.), Ристевци (1 к.) и Алимпиовци (1 к.) доселени се од Рамне во 1948 година; Трајковци (1 к.) доселени се од Сушица во 1948 година; Ѓоргијовци (1 к.) доселени се од Лупште во 1948 година; Блажевци (1 к.) доселени се од Крушје во 1948 година; Марковци (1 к.) доселени се од Самоков во 1954 година; Тодоровци (1 к.) доселени исто така од Самоков во 1954 година и Димовци (1 к.) доселени се од Томино Село во 1954 година.
Од Лика се доселил родот: Ѓујиќи (3 к.) доселени се 1921 како колонисти од селото Кореница.
Општествени установи
Во селото работи подрачното основно училиште, каде што се изведува настава до петто одделение.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Долнени од 1952 година.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1490 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 142 гласачи.
Иселеништво
Се знае за следните постари иселени родови од ова село.
Марковци иселени се во Слепче. Грујовци иселени се во Новоселани. Шарковци, Трајановци и Мојсовци иселени се во селото Крапа во Порече. После Втората светска војна, десет семејства се иселиле во Битола.
Албанското население од селото се иселувало во Десово, Дебреште, Прилеп и Турција.
Бигл
Бигл е раса на мали трагачи слично по изглед на нешто поголемите трагачи на лисици. Бигловите се трагачи кои користат многу изразено сетило за мирис, воедно имаат и префинет инстинкт за трагање, поради кој се користат на гранични премини при нелеглно увезување на забранети стоки. Бигловите се интелигентни но тврдоглави. Многу се популарни поради нивната големина, убав темерамент, и малиот број на здравствени проблеми.
Иако бигл кучиња постојат 2,500 години, модерената раса е развиена во Велика Британија околу 1830-тите од повеќе раси, вклучувајќи ги Talbot Hound, Северна Земја Beagle, Јужна Hound, и можеби Еја.
Историја
Кучиња со слична големина и намена како денешниот бигл може да се најде и во Стара Грција пред околу 5 век пред нашата ера. Xenophon, родени околу 430 П.Н.Е., во својата Расправа за Лов или Cynegeticus се однесува на т рагачите дека ловат зајците со помош на сетилото за мирис. Стандардите за "малиот бигл" беа напишани околу 1901, Тие генетски линии се исчезнати, иако модерните одгледувачи се обидуваат да го возобноват.
Гоце Цветановски
Гоце Цветановски — македонски филмски режисер.
Творештво
Во октомври 2014 година, филмот на Цветановски „Мал дисконтинуитет во времепросторот“ ја добил наградата за најдобар регионален краток филм на 12. фестивал „Филмски фронт“, кој се одржува во Нови Сад. Во филмот се зборува за еден фотограф, кој има невидлив посетител во станот, а главните улоги ги толкуваат Висар Вишка и Драгана Левенска. Претходно, филмот освоил награда и на фестивал во Белград. Истиот месец, филмот учествувал и на меѓународниот филмски фестивал во Хоф, Германија, а во ноември 2014 година, филмот бил прикажан во Тирана и во Њујорк.
Валериј Софрониевски
Валериј Софрониевски — македонски класичен филолог, славист, фолклорист, преведувач, лексикограф и универзитетски професор.
Дејност и творештво
Научниот ангажман на д-р Валериј Софрониевски е фокусиран на јазикот, писмото и културата на Хелените, од класичниот и преткласичниот период, па сè до најново време и во оваа сфера тој остварува бројни истражувачки резултати со оригинално и автентично обележје. Целна група на неговите истражувања се и прашањата што го засегаат македонското книжевно наследство и неговото компаративно иследување со другите култури, а особено со нему најблиската, грчката. Како филолог–истражувач, остава печат и во славистиката и тоа во, можеби, најтешкиот нејзин дел, етимологијата. Софрониевски вниманието го свртува и кон новите хоризонти што совремието ги отвора пред истражувачите на класичната мисла и во нашата академска средина ја воведува рецепцијата на класиката во сите сегменти на човековата духовна еманација низ вековите. Во научната мисла силен печат остава неговата уникатна теорија за леглото во старогрчката книжевност, којашто во 2002 година ја бранува македонската научна и интелектуална јавност. Во 2001 година од печат излегува неговиот капитален труд Латинско-македонски речник со над 3,5 милиони карактери, со што за првпат и македонскиот јазик станува дел од културното наследство на нациите со лексикографска традиција во јазичните столбови на западната цивилизација. Во меѓувреме, чувствувајќи го недостигот од литература по предметот старогрчки јазик, почнува со прилагодување и преведување на еден од најпознатите и, методолошки, најефективни универзитетски курсеви во светот за изучување на старогрчкиот јазик, а резултатите од оваа работа академската средина ги здогледува во 2009 година. Десетина години по латинскиот речник, Софрониевски се зафаќа со уште поголем потфат - изработка на исклучително (лексички, толковно, фразеолошки и референтно) обемен Старогрчко-македонски речник, кој паралелно треба да има и постојано ажурирана online варијанта. Поради големината на овој потфат, датумот на конечната реализација е неопределен, но во меѓувреме, почнувајќи од 2010 година, овој речник почнува да излегува под насловот „развојна верзија“ и веќе има доживеано четири изданија.
Интересни факти
Mалку е познато дека како резултат на исклучителната посветеност и ангажираност на Софрониевски во наставната и образовната дејност, во текот на првото десетлетие од овој век на Институтот за класични студии биле реализирани повеќе интра и екстракурикуларни проекти, организирани и направени за или создадени од самите студенти. Овие вонредни активности, во вид на разни перформанси, изложби, читања, теренски настави, празничен прием на студенти, рецитации, претстави и сл., во голема мера го збогатиле студентскиот и академскиот живот и го обележале споменатиот период како еден од најактивните и најпродуктивните на Институтот за класични студии. Од овие проекти бездруго е вредно да се спомене препевот на Плавтовата комедија Грне што, под менторство на проф. Софрониевски, го направиле студенти од ИКС и според кого, од страна на самите студенти - учесници во проектот, во 2009 година, во рамките на годишната конференција на EUROCLASSICA во Охрид, била изведена и драмска претстава, во режија на Валериј Софрониевски. Малку е познато дека Софрониевски е автор на првиот македонски блог посветен на класичната филологија. Под името ГРАММАТА овој блог се појавил на прагот од 2007 година и од самиот почеток почнал да ги бележи и пренесува бројните случувања, појави и новини од науката, културата, образованието и општествениот живот во земјата и во светот, кои на еден или на друг начин биле во некаква релација со антиката, филологијата, книжевноста, историјата, археологијата, итн. Воедно, овој блог започнал и да ги промовира класичните студии во македонската средина, објавувајќи забавни и интересни содржини под мотото Classics - way of life. Меѓутоа, откако неколку генерации студенти, професори и љубители на антиката израснале со него, во пролетта 2014, поради технички пропуст, од меѓумрежјето исчезнал овој блог заедно со сите податоци оставени на него. Набргу, како негово продолжување се појавил блогот ТА ГРАММАТА, но тој не успеал да ги достигне содржинската разновидност и широката популарност на претходниот.
Виштерица
Виштерица (Вищерица) — река во Банско и Грменско, Пиринска Македонија, десна притока на Канина од сливот на Места. Долга е 24 км. Ги одводнува најсеверозападните делови на Доспат Планина во Западните Родопи.
Реката извира на надморска височина од 1.586 м, 1,7 км северозападно од врвот Каракаја (1.761 м) на Доспат Планина (Дабраш) во Западните Родопи. Тече во правец југ-југоисток, во релативно плитка и силно пошумена долина. Завршува како десна притока на реката Канина во месноста Гатера (1.151 м.н.в.), 9 км североисточно од с. Ковачевица. Во устието Виштерица има речиси исто количество вода колку и главната река.
Сливот зафаќа површина од, што претставува 34,19 % од вкупниот слив на Канина.
Главни притоки се Каратичка Река (лева) и Елушка Река (десна).
Саат-кула (Битола)
Саат-кулата во Битола — времемерно здание во градот Битола и една од најпознатите негови знаменитости. Не се знае точно кога е изградена, иако постојат пишани извори од XVI век кои споменуваат саат-кула, но не е утврдено со сигурност дали се работи за истата градба. Многумина веруваат дека е изградена во исто време со црквата „Св. Димитрија Солунски“, односно во 1830 година.
Саат-кулата за многумина претстава еден од најважните симболи на градот Битола. Сместена е во Градскиот парк, во срцето на Битола, на просторот помеѓу црквата „Св. Димитрија“ и Јени-џамијата, на некогашниот „Пекмез-пазар“. Паркот е собиралиште за младите жители на градот, како и едно од најпосетените места од страна на туристите. Паркот е исто така место каде што граѓаните за време на Бадниковата вечер го чекаат Божиќ и палат свеќи за здравје, долж тревникот и тротоарот на паркот каде што е кулата.
Историја
Во историските записи за Битола, саат-кулата се спомнува уште во 1664 година, но не може со сигурност да се каже дали се работи за денешната саат-кула. Според други истражувања, се верува дека денешната градба била изградена заедно со црквата „Св. Димитрија Солунски“, околу 1830 година.
Последната голема обнова на саат-кулата се случила во 2009 година, кога покривниот дел бил обложен со бакарна облога. Воедно, бил обновен и плочникот околу часовникот. Во оваа обнова, бил заменет и механизмот на часовникот.
Легенда
Според легендата, кулата е изградена кога отоманските власти во градот, односно Турците, поминале по сите околни села и собрале околу 60.000 јајца од коишто направиле малтер. Од смесата измешана со камења ја изградиле кулата чии цврсти ѕидови стојат и денес неоштетени.
Градба
Кулата има основа во облик на квадрат, со страни од по 5,8 метри и во нејзе се влегува од северна страна. Висока е околу 32 метри. Внатре постојат спирални скали со кои се стигнува до горниот крај на кулата. На врвот на кулата се наоѓаат тераси со ковани огради, а на сите страни на терасите се наоѓаат конструкции коишто држат светилки со помош на што целата кула и нејзиниот часовник се видливи и ноќе. Часовникот се наоѓа на најгорното од трите нивоа.
До 1912 година, времето била означувано по турски начин, односно саатите се одбројувале по заоѓањето на сонцето. По 1912 година било воведено современото сметање на времето.
Првиот бројчаник и саатен механизам изработен од германското претпријатие „Конфаге“ бил поставен во 1927 година, со што лицата задолжени да ги удираат камбаните биле заменети од саатџиите, кои го одржувале часовникот и неговиот механизам. Првиот бројчаник бил бел со црни броеви и стрелки и бил помал од денешниот.
Првобитниот часовник е заменет во 1936 година пред започнувањето на Втората светска војна со понов и многу попрецизен часовник. Новиот часовник го купиле Германците во знак на благодарност на граѓаните за германските гробишта коишто ги подигнале за жртвите од конфликтот во Битола, заедно со англиските и француските гробишта за време на Првата светска војна. Тогаш бил заменет часовничкиот механизам, а биле поставени и 15 ѕвона, тешки 900 килограми. Механизмот е обновен во 1962 година, а во 1970 година била поставена и клавијатура за изведба на нови композиции.
Во текот на обновата од 2009 година, бил обновен и самиот саатен механизам, при што помогнале и германски стручњаци. Со репарацијата на механизмот се изгубила песната „Таму ле мајко, близу Битола“, посветена на народниот херој Таки Даскало, која со децении била отчукувана во исто време, поради што обновата наишла на критики од самите битолчани. По промената на механизмот, останала да се слуша само песната „Битола мој роден крај“ на Ајри Демировски.
Мушмула
Мушмула (науч. Mespilus) е род од два вида скриеносеменици во потсемејството јаткасто овошје на фамилијата Рози. Еден вид е Обичната мушмула Mespilus germanica, е долго познат и по потекло е од Азија и веројатно Балканскиот Полуостров, додека пак другиот е Стернова мушмула Mespilus canescens, откриен неодамна (1990) во Северна Америка.
Црна Река (село)
Црна Река — кукушко село во Егејска Македонија, Република Грција.
Мушмула
Мушмулите се листопадни растенија во облик на големи грмушки или мали дрва кои растат до 8 м во височина. Листовите се елиптични и темнозелени, со должина од 6 до 15 см и широчина од 3-4 см. Пед да паднат на есен, лисјата стануваат спектакуларно црвени. Цвета доцна на пролет со бели цветови со пет ливчиња. Овошјето му е плод со пречник од 2-3 см, со силни, раширени венчени ливчиња кои оддават впечаток дека овошјето е шупливо.
Овошјето на мушмулата е многу тврдо и кисело. Станува јадливо одкога ќе омекне на мразот, или природно со складирање доволно долго време. Одкога ќе почне да омекнува, кожата набргу му се набира и потемнува и внатрешнбоста му станува прилично мека. Можат да се јаде пресно, или од него да се прави мармалад, желе и вино. Друго јадење е т.н. „мушмулино сирење“, кое се засирува со самата мушмула, а содржи и јајца и путер.
Мушмулата бил домашен вид во Персија и има долга историја на одгледување и кај Старите Грци и Римјани почнувајќи од II век н.е.
Темпорал
Темпорал или темпорален (временски) падеж во морфологијата се користи за назначување на време. Во унгарскиот јазик претставен е со наставката -kor. На пример: hétkor „во седум“ или hét órakor „во седум часот“, éjfélkor „на полноќ“, karácsonykor „на Божиќ“.
Муса Демири
Муса Адем Демири (албански: Musa Demiri; Србица,, ) е криминалец, екстремист и поранешен командант на паравоената ОНА во Македонија и според европски списоци - терорист.
Градиште (Горна Бањица)
Градиште познато и како Горнобањичко Кале — археолошко наоѓалиште во гостиварското село Горна Бањица. Претставува утврдена населба од железното и доцноантичкото време и средниот век. Се наоѓа на околу 500 м јужно од селото на местото каде се издига доминантен рид сместен на јужната периферија на Горни Полог, западно над стариот пат за Кичево. На зарамнетото плато, чија површина изнесува 120 × 120 м, се гледа траса од бедем граден од кршен камен и варов малтер. По површината на градиштето се среќаваат грамади од градежен материјал, фрагменти од керамички садови, питоси, покривни ќерамиди и други предмети со различна временска припадност.
Питер Венинг
2005
Во 2005 година, Венинг победил на етапа на Тур де Франс. До денес, Венинг е последниот холандски етапен победник на Тур де Франс. По една од најтесните завршници на Тур некогаш, Венинг ја освоил осмата етапа пред Андреас Кледен. Во истата година освоил етапа на Трката околу Полска и завршил втор во генералниот пласман, само пет секунди зад победникот Ким Кирхен. По оваа успешна година бил прогласен за холандски велосипедист на годината.
2011
Без етапната победа на Трката околу Австрија, Венинг морал да чека шест години на својата следна голема победа. На Џиро д’Италија 2011, само еден ден по неутрализираната етапа поради смртта на Ваутер Вејлант, Венинг победил на етапата 5. Аналитичарите ја оцениле оваа етапа како „мини Џиро ди Ломбардија“. Етапата завршувала на нагорнина и се протегала по неколку неасфалтирани делови (Страде Бјанки). Венинг бил најсилен на крајот од малото бегство и останал напред пред главната група. По етапна победа ја преземал розовата маичка. Освоената маичка добиена на подиумот ја предал на семејството на Ваутер Вејлант.
На 10 август 2011 и по осум сезони со, Венинг ја напуштил екипата и заминал во новата екипа во нивната прва сезона во 2012.
2013
Во 2013 година, Венинг ја освоил Трката околу Полска откако го започнал хронометарот како петти во генералниот пласман и 27 секунди зад тогашниот предводник. Успеал да го преземе водството со одличен резултат.
2015
Во август 2015 година било објавено дека Венинг потпишал за за сезоната 2016.
Распоред на резултатите на Гранд Тур
СО = се откажал; — = не учествувал
Брановод
Брановод — состав што води бранови како што се електромагнетните бранови или звучните бранови. Оригиналното и најопшто значење е шуплива проводна метална цевка која се користи за пренос на високи честоти - радио бранови, особено микробранови.
Геометријата на брановодот ја одразува неговата функција. Плочестите брановоди ја ограничуваат енергијата да патува само во една димензија, каналските брановоди во две димензии. Честотата на пренесениот бран исто така е диктирана од обликот на брановодот. Основно правило е дека ширината на брановодот треба да биде од ист ред на големина како брановата должина на пренесениот бран.
Принцип на работа
Во отворен простор ширењето на брановите во сите насоки е сферично. Моќта на бранот опаѓа со растојанието R од изворот - обратнопропорционално од квадратот на растојанието. Брановодот го ограничува бранот да се шири во една димензија, така што во идеални услови бранот не ја губи својата моќ при пропагирањето. Генерално, проводниците кои се користат во брановодите имаат мала дебелина на обвивката и следствено голема површинска отпорност. Како резултат на вкупната рефлексија на ѕидовите, брановите се ограничени во внатрешноста на брановодот. Патувањето во брановодот може приближно да се опише како „цик-цак“ меѓу ѕидовите. Овој опис е точен за електромагнетните бранови во шуплива метална цевка со правоаголен или кружен напречен пресек.
Историја
Првиот брановод бил предложен од Џозеф Џон Томсон во 1893 година, а првите експериментални тестови се направени од Оливер Лоџ во 1894 година. Првата математичка анализа на електромагнетните бранови во метален цилиндар била изведена од Џон Страт во 1897 година. За звучните бранови, Страт објавил целосна математичка анализа на моделот на пропагација во неговиот труд „Теорија на звукот“.
NGC 886
NGC 886 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Касиопеја, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 886 е од видот OCL. NGC 886 има само една позната привидна димензија, која изнесува 14'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 23 м 28,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 63° 46' 16".
Други поделби
Проучување на NGC 886 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 17; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4054. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1241.
NGC 5482
NGC 5482 — леќеста галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 19 март 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5482 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,5 m/лм2. NGC 5482 има привидни димензии од 1,2' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 8 м 30,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +8° 55' 53"". Положбениот агол на објектот е во износ од 88°.
Други поделби
Проучување на NGC 5482 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 50459. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 197; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 902. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1051.
Маргарета Фахлен
Герд Маргарета Фахлен (8 јуни 1918 - 28 октомври 1978) била шведска глумица.
Животопис
Фахлен порасна во Упсала. Откако ги завршила студиите, се преселила во Стокхолм за да работи; паралелно со нејзината работа, таа започнала да ја интересира театарот. Таа била забележана во 1941 година, а своето деби на екранот го имаше во 1943 година во „Млада крв“ на Ивар Јохансон во 1943 година. Таа влегла во училиштето на Драмат во 1944 година и студирала таму сè до 1947 година, кога, за време на нејзината матура, ја добила улогата на Кристина во „Велигден“ на Август Стриндберг. Овој чекор напред довел до тоа да и биде доделена улогата на Хелга во „Девојчето од Стормирторпет“ на Густаф Едгрен (1947). Следувала кратка, но интензивна филмска кариера, опфаќајќи ги 40-тите и раните 1950-ти.
Од 1955 до 1962 година, таа била мажена за глумецот Пол Рајхард; за тоа време, таа живеела во Данска и дејствувала само спорадично. Последните 15 години од животот ги поминала работејќи како медицински секретар во ортопедската болница во Копенхаген.
Мила Гојсалич
Мила Гојсалич (умрела во 1530) — хрватска народна хероина.
Според традицијата, нејзиното потекло е од селото Костање во далматинската Загора и таа била далечен потомок на хрватскиот крал Гојслав. Таа живееше во времето на Отоманските војните во Хрватска. Во 1530 Отоманскиот Ахмед-паша собра војска од 10.000 мажи со цел да го освојат Пољица. Тој направи камп во местото наречено Подгорац. Мила Гојсалич беше меѓу другите локални жени принудени да ја изгубат невиноста со Ахмед-паша. Поради тоа, таа се инфилтрирала во турскиот камп и ги разнесе резервите на муниција, при што загинаа Ахмед-паша и бројни офицери и војници. Тој акт сосема ги изненадени и збуни останатите турски војници кои потоа биле поразени од страна на луѓето од Пољица.
Иван Мештровиќ ја извајани нејзината статуа, инсталирана над градот Омиш, а Јаков Готовац составил опера во нејзина чест. Август Шеноа исто така пишувал за неа.
Во нејзиното родно место, секое лето има културна манифестација наречена Деновите на Мила Гојсалич. Нејзината куќа сè уште е во селото и е целосно обновена.
Космос-1673
Космос-1673 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 8 август 1985 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,2 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,7°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 266 км, а најмалото на 204.
Забранета желба
Забранета желба (португалски: Desejo Proibido) е романтична бразилска теленовела. Серијата во Бразил беше очекувана со голем успех, после лошиот успех на претходната новела Вечна магија, која не го привлече многу вниманието на гледачите. Оваа новела исто така не беше толку за фалење, но за разлика од претходната имаше многу поголема гледаност. Сепак новелите се прогласени за одлично обработени, без разлика на постигнатиот рејтинг.
Синопсис
Дејството е сместено во 30ите години, во малиот фиктивен град Пасаперто, каде што градоначалникот Вириато живее во конфликт со најмоќната од црквата, Кандида, силна жена која потекнува од семејство со плантажи со кафе, и чии интереси се секогаш на прво место за неа. Со падот на кафето, Кандида мора да продаде дел од земјата на семејството на Шико Фернандес. За да не ги разделува богатствата, ја дава раката на нејзината ќерка Исабел за Шико. Од врската помеѓу нив двајца се раѓа Енрике, во кој Кандида ги вперува сите нејзини очекувања. Неколку месеци по породувањето, Исабел починува, и Шико Фернандес се венчава со убавата Ана, ќерка на индијанка. Прифаќајки ја романсата со проста жена, Кандида го одгледува внукот. Фрустрирана од идејата да биде мајка, Ана оди да се моли на сликата на една светица нацртана на камен. Одеднаш, изненадување: наоѓа бебе во кану. Тоа е почетокот на приказната за малата Лаура. Во градот, сите го прославуваат чудото од светицата. Токму за да го проучи мистериозниот случај, парохот од црквата, отецот Инасио, го убедува Мигел, исто така отец, да одат во градод Пасаперто. Она што Мигел не го ни замислува, е дека таа мисија ќе го смени текот на неговиот живот засекогаш.
Едм-Себастјен Жора
Едм-Себастјен Жора (Edme-Sébastien Jeaurat, - ) — фрнцуски астроном, познат по изработката на карта ка сите 64 ѕвезди од јатото Плејади во 1786 г. Бил член на Француската академија на науките. Првично ја изучувал уметноста и бил награден со медал од Кралската академија на сликарството и вајарството во Париз, а во 1750 г. ја објавил книгата „Есеј за перспективата во служба на уметниците“ (Essai de perspective à l'usage des artistes). Бил син на бакрорезецот Едм Жора и Мари-Шарот (мом. Ле Клерк). Бил основоположник на разни населби преземени од Воената школа во полза на астрономијата. Во 1783 г. бил изгласан за почесен странски член на Американската академија на уметностите и науките.
Метафорична архитектура
Метафоричката архитектура ― архитектонско движење кое се развило во Европа во средината на 20 век.
Некои го сметаат за само аспект на послемодернизмот, додека други го сметаат за школа сама по себе и подоцнежен развој на експресионистичката архитектура.
Стилот се одликува со употреба на аналогија и метафора како главно вдаховение и директива за дизајн. Добро познати примери за ова може да се најдат во Палмската џамија на Универзитетот „Крал Сауд“ во Ријад од Басил Ал Бајати, врз основа на обликот на палма, Лотускиот храм во Њу Делхи, од Фариборз Сахба, врз основа на цвет на лотос, зградата на Центарот за летање на TWA во Њујорк, од Еро Саринен, инспирирана од обликот на птичјо крило, или Сиднејската опера, во Австралија, од Јерн Уцон што е изведена од едрата на бродови во пристаништето.
Одредени архитекти, исто така, се познати по тоа што ги користат метафорите како тема во текот на нивната работа, како што се Ле Корбизје и мотивот со отворена рака. Ова за него било знак за „мир и помирување. Отворено е за давање и отворено за примање.
Замок
Замок — цврсто утврдена одбранбена градба. Во средновековната Европа, замокот бил најчест тип на крепост, како седиште на некој цар, крал, кнез или, најчесто, месен властелин во куќа-кула или поширок комплекс објекти.
Тројцата јунаци и морскиот цар
„Тројцата јунаци и морскиот цар“ — руски анимиран филм на студиото „Мелница“ и седмиот цртан филм од циклусот „Тројцата јунаци“. Прелиминарната проекција во кината започнала на 24 декември 2016 година, а премиерата се одржала на 1 јануари следната година. Телевизиската премиера на цртаниот филм се одржала на 8 март на ТВ РЕН.
Заплет
Поминале околу шест месеци од последниот подвиг на тројцата витези-јунаци. Поради недостаток на непријатели, тие се опуштиле и ги проголтала рутината на домаќинството. Сакајќи да се скрие од домашните обврски, Добриња Никитич излегол со идеја да си игра со ракот и да ја гледа борбата меѓу нив цел ден. Гледајќи го ова, Настасија објавила дека ќе го напушти својот сопруг, бидејќи тој не ја ценел и во неа гледал само слуга. Фрустриран Добриња, обидувајќи се да се подобри, оди на пазарот да купи зеленчук. Таму се среќава со Иљја Муромец и Аљоша Попович, кои се распеале пред очите на пријателите и го загубиле натпреварот во борба.
Загрижен за неопходноста од брак, царот го преплави градот. Излегло дека Брунхилде е најблиската асистентка на владетелот, тајно заљубена во него, но таа строго ја почитувала непознатата заклетва што одамна ја дала на неговата мајка. Екипажот на бродот на кој принцот тргнал по злато се покажал пиратски и природно се кренале немири. За да се избегне заканата, тој се прогласил за капетан и го повикува тимот да ограби повеќе злато. Но, пиратите сепак ги ставиле принцот и Антипос во бродот, бидејќи, по нивна вина, екипажот го изгубил целото злато што го ископале за време на бурата.
Пливајќи на Антарктикот, Принс и Антип пронашле пингвини, кои им помогнале да стигнат до местото каде што порано бил Киев. Во Кина, јунаците прават заседа за да го фатат митскиот змеј, по патот им помагаат на трговците кои оделе по Големиот пат на свилата побрзо да ја достигнат својата цел - тие го подигаат Кинескиот ѕид и создаваат премин. Додека биле во заседа, јунаците го фатиле и го извлекле забот од змејот, што се покажало дека е Горнич, кој долетал за да пријави поплавување на Киев.