cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
899 п.н.е.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4609 и 4610 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3851 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2861 и 2862 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 146 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 899 година се протега во 1737 и 1738, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1797 и 1798 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 356 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1567 и 1566 исламска година пред хиџра.
Црква „Св. Архангел Михаил“ - Спанчево
'''Св. Архангел Михаил''' — црква во кочанското село Спанчево, Општина Чешиново-Облешево, претставник на Македонската преродба. Му припаѓа на Кочанското архијерејско намесништво во Брегалничката епархија на МПЦ - ОА. Прогласена е за културно наследство на Македонија.
Вандлиц
Вандлиц (Wandlitz) — општина во округот Барним, во Бранденбург, Германија. Се наоѓа на 25 километри северно од Берлин и 15 километри источно од Ораниенбург. Општината била основана во 2004 со спојување на девет села Басдорф, Клостерфелде, Ланке, Пренден, Шенерлинде, Шенвалде, Штолценхаген, Вандлиц и Церпеншлојзе.
Централизам
Централизмот е идеологија и систем за организирано дејствувањето на Македонската револуционерна организација, оваа идеологија го подразбирала и идно уредување на проектираната независна македонска држава. Негова антитеза е Врховизмот.
Републиканизам
Централизмот како идеологија бил официјализиран со Уставот од 1896 година и применет во практичното револуционерно дејствување на МРО, при организирањето на Крушевската република (1903) и во Уставот и уставното уредување на современата македонската држава.
Демократски начела
Централизмот на МРО бил заснован врз демократски начела. Во МРО можеле да членуваат и членувале Македонци, Власи, Евреи, Ерменци, Турци и др. жители на Македонија, кои ја прифаќале усвоената цел: одбрана на територијалната целост на Македонија, ослободување и создавање македонска држава, која ќе обезбедува демократски права и слободи, рамноправност на сите без разлика на националната и верската припадност, под девизата: Македонија на Македонците.
Прашањето за централизмот особено било актуелно во македонските средини непосредно пред Втората светска војна
Стивен Макинва
Стивен Ајоделе Макинва (роден на 26 јули 1983 година во Лагос, Нигерија) — пензиониран нигериски фудбалер, кој настапуваше во својата кариера како напаѓач.Најголемиот дел од својата кариера Макинва ја помина во Италија, играјќи за фудбалски тимови од Серија А, Серија Б, и други пониски рангови на натпреварување. Тој исто така настапуваше за Нигерија. Неговото име, Ајоделе, значи "Радоста се врати дома".
Космос-390
Космос-390 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 12 јануари 1971 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6300 килограми. Космос-390 бил надгледувачки сателит.
Теута Арифи
Животопис
Арифи е родена во Тетово на 19 октомври 1969 година. Основното и средното образование ги завршила во Тетово. Дипломирала на Групата за албански јазик и книжевност на Филолошкиот факултет во Приштина. Магистрирала на Филозофскиот факултет во Скопје. Докторирала на тема „Ликот на жената во албанската книжевност“ на Филолошкиот факултет во Скопје. Работела како доцент по предметот Албанска книжевност на Катедрата за албански јазик и книжевност на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ во Скопје. Еден период работела како новинар-дописник на Дојче веле. Ангажирана е како професор по Албанска книжевност на Универзитетот на Југоисточна Европа во Тетово. Таа е потпретседателка на ДУИ и пратеник во Собранието на Македонија.
По парламентарните избори во 2011 година била поставена за министер за евроинтеграции. На 15 февруари 2013 година поднела оставка од оваа позиција поради својата кандидатура за градоначалник на Општина Тетово. На локалните избори 2013 година го победила својот противкандидат од редовите на ДПА, Сади Беџети со 6.100 гласови разлика.
Шлајфе
Шлајфе (Schleife), Slepo) — општина во северниот дел на округот Герлиц, североисточна Саксонија, Германија. Седиште е на Амт Шлајфе (околу 5.000 жители).
Администрација
Во текот на општинските реформи во 1990-тите во Саксонија, на Шлајфе му биле додаден двете села Мулквиц и Роне и заедницата на општини Шлајфе, која била основана на парохијата Шлајфе.
Парохијата Шлајфе се состои од осум села, освен Лискау, кои биле дел од заедницата на општини Шлајфе:
Лискау е специјален случај, бидејќи се наоѓа во покраината Бранденбург. Сепак, од 2003 припаѓа на градот Шпремберг.
Лужичкосрпска култура
Шлајфе се наоѓа на во рамките на лужичкосрпскиот регион и е обележен како центар на најмалиот дијалект на горнолужичкиот јазик, Schleifer Dialekt. Користен е во Шлајфе и соседните седум села, кои се дел од Шлајфе (Schleifer Kirchspiel). Денес тој е единствено користен од многу мал број на жители, но се прават напори за негово воспоставување на втор мајчин јазик. Јазикот е предаван во една од градинките и во локалното училиште.
Старите словенски традиции и фестивали се прославуваат - од индивидуалци и од групи и организации, како што е Sorbisches Folkloreensemble Schleife.
Во општината постои и музеј за Лужичките Срби.
Граѓански музеи на Павија
Граѓанските музеи на Павија се голем број музеи во Павија, Ломбардија, северна Италија. Тие се сместени во Кастело Висконтео, или замокот Висконти, изграден во 1360 година од Галеацо II Висконти, веднаш по преземањето на градот, дотогаш слободен град-држава. Заслужниот архитект е Бартолино да Новара. Замокот порано бил главната резиденција на семејството Висконти, додека политички главен град на државата бил Милано. Северно од замокот постоел широк, ограден парк, вклучувајќи ја и Цертоза од Павија, основана во 1396 година, според заветот на Џан Галеацо Висконти, наменета да биде еден вид приватна капела на династијата Висконти. Битката кај Павија (1525), врв на Италијанските војни, се одвивала во паркот на замокот.
Граѓанските музеи на Павија ги вклучуваат Уметничка галерија Маласпина, Археолошки музеј и сала Лонгобард, средновековни и ренесансни секции, галерија на слики од 19 век (колекција Мороне), Музеј на Ризоргименто, музеј Робеки Брикети и Крипта на Свети.
Историја
Музејот е изграден по волја на маркизот Лујџи Маласпина ди Саназаро, просветлен уметник (1754/1835), кој ги подарил своите уметнички колекции на општината по неговата смрт. Колекцијата, која со текот на времето била збогатена со бројни донации, првично била сместена во палатата Маласпина и била преместена во замокот дури во 1951 година.
Колекции
Археолошката збирка вклучува материјали пронајдени случајно при земјоделски или градежни работи; музејот потекнува главно од приватни збирки (Џулети, колекција Реале, итн.). Во аркадите на приземјето на замокот се сместени: Лапидариумот составен од стели, саркофази, погребни и вотивни олтари, епиграфи, капители, колони и римски пресвртници.
Музеј на Ризоргименто
Музејот на Ризоргименто е основан од општината во 1885 година, првично благодарение на многубројните аманети на граѓаните кои од различни причини учествувале во епот на Ризоргименто и оставиле документи, книги, фотографии, оружје и предмети на новородениот музеј. Маршутата на музејот е поделена на три простории: првата просторија го опфаќа периодот од годините на Марија Тереза од Австрија до Кралството Ломбардија-Венеција, посветувајќи посебен простор на општествениот, економскиот и културниот живот на Павија, на живоста на универзитет, исто така собирајќи материјали од претходната возраст, како што е печат на општината Павија од шеснаесеттиот век. Втората соба е целосно посветена на семејството Каироли, додека во третата соба се изложени оружје и униформи (австриски, пиемонтски и француски) од периодот на Ризоргименто и се посветува простор на ликот на Гарибалди и Бенедето Каироли.
Други колекции
Музејот има и други збирки, како што е онаа на Лујџи Робеки Брикети, инженер и истражувач од Павија, кој му подарил на музејот во 1926 година бројни артефакти собрани од него во Африка и нумизматиката, формирани пред сè благодарение на важните аманети, како на пр. збирката на Камило Брамбила, која има околу 50.000 монети и опфаќа хронолошки период помеѓу класичните грчки изданија и ковањето на модерниот период, со особено богатство за секторот што се однесува на средновековните и модерните монети и монети издадени од ковачницата во Павија.
Пинакотека Маласпина
Уметничката галерија Маласпина го има своето јадро во донацијата на маркизот Маласпина; бил проширена со последователни донации од различни субјекти и личности, како што се Брамбила и Радлински. Во 2001 година уметничката галерија била збогатена со наследството на колекционерите од Павија Карла и Џулио Мороне, донацијата се состои од 66 дела, вклучувајќи слики, пастели и цртежи од италијански уметници како Федерико Зандоменеги, Џовани Сегантини, Плино Номелини, Џузепе де Лујџи Конкони, Даниеле Ранцони, Транкило Кремона, Џовани Болдини, Џузепе Пелиза да Волпедо, Виторе Грубици де Драгон, Карло Форнара, Оресте Албертини и многу други. Внатре во галеријата со слики има и многу примери на Павија мајолика, градот всушност, помеѓу шеснаесеттиот и осумнаесеттиот век, бил еден од главните центри за производство на мајолика во северна Италија.
Во една просторија се наоѓа реткиот дрвен модел на катедралата од 1497 година, дело на Џовани Пјетро Фугаца и Кристофоро Роки, еден од ретките ренесансни дрвени модели што преживеале.
Уметничка галерија Маласпина и збирките на слики до 1800 година ги вклучуваат следниве дела:
NGC 4467
NGC 4467 — елиптична галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4467 се споменува и како MCG 1-32-80, CGCG 42-130, ARAK 369, VCC 1192.
Откривање
Објектот е откриен на 28 април 1851 година од страна на Ото Вилхелм фон Струве, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 15 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4467 е од видот E2. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,9 m/лм2. NGC 4467 има привидни димензии од 0,4' х 0,3'.
Други поделби
Проучување на NGC 4467 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 41169. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 193; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 874. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1560.
Користена литература
Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206)
Адина (опера)
Адина, или Багдадскиот калиф (Adina, ovvero Il Califfo di Bagdad) — оперска фарса во еден чин на Џоакино Росини со либрето на Маркезе Герардо Бевилаква-Алдобрандини. Операта ја развива популарната тема „киднапирање од сарајот “. Премиерата се одржала на 22 јуни 1826 година во Teatro Nacional de São Carlos, Лисабон.
Историја на композицијата
Адина била нарачана во 1818 година од Диего Игнацио де Пина Маник, полициски началник на Лисабон и инспектор на португалските театри. Операта била наменета како подарок за сега непозната сопранистка која очигледно го воодушевила началникот со нејзините изведби во Сао Карлос.
Договорот што го склучил Росини бил за брзо завршување на работата, а операта била завршена истата година кога била нарачана. Росини не напишал увертира за операта бидејќи ништо не било наведено во договорот и малку се интересирал за проектот. Заплетот е многу сличен на оној од операта на Франческо Базили од 1819 година, Il califfo e la schiava, за која либретото го напишал Феличе Романи, а некои пасуси се појавуваат и во двете либрета - мистерија која сè уште не е откриена. Не целата музика е целосно оригинална. Според критичкиот напис за партитурата од 2001 година на Фабрицио дела Сета, „Росини наново компонирал само четири од деветте дела на делото: Вовед, разоружувачката Каватина за Адина „Fragolette fortunate“ (Среќни мали јагоди), Квартетот и Финалето. За три дела позајмил делови од операта Сигисмондо напишана во 1814 година; останатите два дела ги напишал соработник“.
Историја на изведби
Нема очигледно објаснување за осумгодишниот јаз помеѓу нејзиното завршување во 1818 година и нејзината прва изведба во 1826 година. Повторно била изведена дури во 1963 година од Accademia Chigiana во Сиена. Била поставена на оперскиот фестивал Росини, Пезаро, Италија, во 2018 година, со Лисет Оропеса во насловната улога.
Музиката на Адина е опишана како „нешто посериозен жанр отколку што може да се очекува за опера во еден чин, особено ако е означена како фарса (можеби подобро да се смета за полусериозна опера)“, а самата опера успева „да избега од чистата конвенционалност на архетипите и стереотипите и да постигне стилско единство“. Ричард Озборн во неговите „Мајстори музичари: Росини“ ја опишува Адина не само како „...скица наместо цртеж во целосен размер...“, туку и „...победнички потсетник дека тој не ја изгубил својата стара вештина како композитор на фарса “.
Франко Пелицоти
Франко Пелицоти (Franco Pellizotti; р. ) — поранешен италијански професионален друмски велосипедист, кој професионално настапувал во периодот 2001-2018 година. Фелицоти сега е спортски директор на екипата.
Кариера
Пелицоти е познат како специјалист за искачување и ги освоил етапите 10 на Џиро д’Италија 2006, 16 на Џиро д’Италија 2008 и 17 на Џиро д’Италија 2009. Откако завршил трет во генералниот пласман на Џиро 2009, го освоил и планинскиот пласман во Париз како најдобар искачувач на Тур де Франс 2009 и бил именуван за најборбен возачи на етапите 9 и 17. На почетокот на секоја трка, Пелицоти прави знак на крст и го бакнува распетието кое го носи на својот врат.
По завршувањето на неговата забрана, Пелицоти потпишал со екипата.
Во август 2013 година било објавено дека по две години со, Пелицоти ѝ се приклучил на за сезоната 2014. Меѓутоа, Пелицоти можел да се натпреварува само од мај 2014 година поради тоа што била член на движењето за заштита на велосипедизмот и дека Пелицоти претходно имал двегодишна забрана за прекршување на биолошкиот пасош. Понатамошни разговори помеѓу Пелицоти и предизвикале неговиот договор со екипата да биде раскинат и Пелицоти можел да се врати во  во 2014 година.
Планетарна геологија
Планетарна геологија (астрогеологија или егзогеологија) — гранка на планетологијата што се занимава со геологијата на небесни тела како планетите и нивните месечини, астероидите, кометите и метеоритите. Иако претставката „гео-“ во сложенките ја означува Земјата, оваа наука ја користи од историски и практични причини. Покрај тоа, научните практики на другите небесни тела се мошне слични со оние на земската геологија.
Планетарната геологија има за задача да го утврди внатрешниот состав на земјовидните планети, го проучува планетарниот вулканизам и појавите и процесите на површината како ударните кратери, флувијалните и еолските образби. Се проучува и составот на џиновските планети и нивните месечини, како и составот на малите небесни тела во сончевиот Систем како астероидте, Кајперовиот Појас и кометите.
Истражни установи
Поважни установи што се занимаваат со астрогеолошко истражување се Месечево-планетарниот институт на Лабораторијата за применета физика при Институтот за планетологија во Лабораторијата за реактивен погон, Југозападниот истражен институт и Вселенскиот центар „Линдон Џонсон“. Покрај ова, значајни истражни работи се одвиваат и на неколку универзитети, како што се Брауновиот универзитет, Универзитетот на Аризона, Калифорнискиот технолошки институт (Калтех), Масачусетскиот технолошки институт (MIT) и Универзитетот Вашингтон во Сент Луис.
Лама
Лама — домашно животно од Јужна Америка од семејството на камилите. Народите на Андите ја одгледуваат уште од најстари времиња за месото и поради нејзината полезност како товарно животно.
Возрасните единки се високи од 1,7-1,8 м (до темето) и тежат околу 130-200 кг. Кога ќе се роди, младенчето (наречено „крија“) тежи 9-14 кг. Ламата има животен век од 20–30 години, зависно од квалитетот на животот. Ова е мошне друштвено животно и живее во стада. Волната ѝ е мека и нема ланолин. Животното е прилично интелигентно, и учи прости задачи по неколку повторувања. Ако е натоварена со самар, ламата може да носи околу 25% до 30% од сопствената тежина долж 8-12 км.
Поимот „лама“ потекнува од кечуанскиот јазик, а потоа влегол во шпанскиот како .
Ламите потекнуваат од централните рамници на Северна Америка пред околу 40 милиони години. Во Јужна Америка се преселиле пред 3 милиони години. Кон крајот на последното ледено време (пред 10.000–12.000 години), сите видови од семејството на камилите во Северна Америка изумреле. Денес во Јужна Америка има 7 милиони лами и алпаки. Кон крајот на XX век, овие животни се донесени и во САД и Канада, каде денес има 158.000 лами и 100.000 алпаки.
Размножување
Овие животни имаат необичен циклус на размножување за нивната физичка големина. Женките овулираат со поттик. За време на парењето, женката испушта јајце-клетка и честопати се оплодува од прв обид. Женките исто така немаат еструс (промени во периодот на парење).
Како и кај луѓето, мажјаците и женките полово созреваат на различна возраст. Женките достигнуваат пубертет на 12 месеци, а мажјаците дури на возраст од 3 години.
Ламите се парат во легната положба, што е необично за големо животно. Процесот трае подолго (20–45 минути), што е исто така необично за големите животни.
Бременост трае 11½ месеци (350 дена). Мајката не го лиже новороденчето, туку го трие со муцката и му хука. Ова се случува поради тоа што јазикот на ламата се издава само 0,5 см од устата.
Исхрана
Овие животни имаат прилично голем избор на храна. Младите јадат похранлива храна поради помалиот капацитет на обработка на хранливите состојки
Поведение
Ако се одгледа исправно, ламата е дружељубива и пријатна. По природа е многу љубопитна и без проблем приоѓа на непознати луѓе. Меѓутоа, доколку во раната младост се навикне на пречеста дружба и хранење од шише, тогаш ламата се научува да ги гледа луѓето исто како другите лами и затоа многу тешко се контролира. Така доаѓа до епизоди на плукање, клоцање и борење со вратот. Ова е нормално во природната друштвена средина на ламите, бидејќи претставува начин на регулација на поредокот и статусот на единката.
Кога се уплашени или налутени, ламите мљацкаат со устата и ги спуштаат ушите наназад.
Ламите се користат и како чувари на овци бидејќи се мошне агилни и лесно воспоставуваат врска со стадото како нивен претпоставен.
Во Македонија, група од машки и женски единки може да се видат во зоолошката градина во Скопје, како и по разните фарми во земјата што ги одгледуваат.
Прединковски култури
Изучителот Алекс Чепстоу-Ласти тврдел дека преминот од начин на живот на ловци-собирачи во широко распространето земјоделство бил возможен само поради употребата на измет од лама како ѓубриво.
Народот Моче често погребувал лами заедно со големците, за да го снабдат покојникот за задгробниот живот. На керамичките статуетки од претколумбовскиот период на Перу, ламите се при прикажани мошне реалистично.
Инковска Империја
Инките ги користеле како единствено товарно животно, а потчинетите народи во царството имале долга традиција на нивно одгледување. Кај благородниците, ламата имала симболично значење и затоа биле погребувани со статуетки на лами. Во Јужна Америка, ламата и денес е товарно животно, но се одгледува и поради волната и месото.
Божеството на Инките, Уркучилај било прикажано во облик на разнобојна лама.
Карл Трол тврдел дека големиот број лами пронајдени во јужните перуански висорамнини биле важен фактор за подемот на Империјата на Инките. Вреди да се разгледа максималниот обем на Империјата на Инките приближно се совпадна со најголемата распространетост на алпаки и лами во предхиспанското Америка. Врската помеѓу андовите биови на пуна и парамо, ламовото одгледување и инковата држава е прашање на истражување.
Шпанска Империја
Во времето на освојувањата, Шпанците користеле лами за пренесување на руда од рудниците во планинските предели. Само рудниците во Потоси користеле 300.000 лами за пренос на ископаната руда. Со донесувањето на коњот, магарето и мазгата, важноста на ламата како товарно животно драстично се намалила.
Според Хуан Игнасио Молина, холандскиот капетан Јорис ван Спилберген забележал употреба на чилиуеки (можеби врста на лама) од страна на домородните Мапучи на островот Моча како животни за орање во 1614 година.
Во денешно Чиле, населението на уеките опаднало кон истребување во 16 и 17 век, заменувајќи ги со европски добиток. Причините за нејзиното истребување не се јасни но познато е дека воведувањето овци предизвика одредена конкуренција меѓу двата домашни видови. Анегдотски докази за средината на 17 век покажуваат дека и двата вида взаемно постоеле, но предложуваат дека има многу повеќе овци отколку уеки. Падот на уеките достигнал точка кон крајот на 18 век кога само Мапучите од Марикина и Уекен до Ангол го одгледувале животното.
897 п.н.е.
897 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 897. година пред новата ера, 897. од првиот милениум п.н.е., 97. од 9 век п.н.е. и осма од 890-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4611 и 4612 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3853 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2863 и 2864 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 144 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 897 година се протега во 1739 и 1740, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1799 и 1800 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 354 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1565 и 1564 исламска година пред хиџра.
Кокошка
Кокошка или домашна кокошка е подвид на птици која често се одгледува како живина. Се смета потекнува од југоисточна Азија, и дека еволуирала од дивите видови како банкивската кокошка (Gallus gallus). Оваа птица е најраспространета на земјата. Ова е одомаќинета птица, подвид на дивата банкивска кокошка од Виетнам, припитомена пред 10.000 години. До оваа откритие, конвенцијалната мудрост велеше дека кокошката е припитомена во Индија. Од Индија припитомената кокошка дојде до Персија. Од Персијанизираното кралство Лидија во западна Мала Азија, „домашната птица“ била пренесена во Грција, се претпоставува, околу 5 век пред нашата ера. „Птицата“ била позната во Египет од 18та династија како „птицата која несе секој ден“, според аналите на Тутмос III. Птицата не се спомнува во Стариот завет. Некои генетски истражувања покажуваат дека кокошката потекнува од црвената и сивата дива кокошка. Иако хибридите од два диви типа имат тенденција кон стерилност, покажува дека генот за жолта кожа присутен кај домашната кокошка не е присутен кај најблиската роднина, Црвената Дива кокошка. Се мисли дека жолтата кожа кај домашната кокошка доаѓа од сивата дива кокошка. Кокошката е најраспространето домашно животно. Со популација повеќе од 24 милијарди до 2003 година, во светот има повеќе кокошки од било која птица. Луѓето ги одгледуваат кокошките најмногу како храна, консумирајќи го месото и јајцата.
Денес постајат поголем број раси на кокошки и во принцип се делат на раси за месо и раси за јајца. Расите за месо вообичаено се тешки и даваат помалку јајца, додека расите за јајца се полесни и можат да дадат и до 270 јајца годишно. Најважни комерцијални раси се Лонгајланд, Орпингтон, Легхорн, Маран и други. Нај одгледувана кокошка кај нас во фармите е Бројлерот. Полна зрелост кокошката достигнува со околу три месеци, а инкубациониот период трае 21 ден.
Кокошката како храна
Месото од кокошка, наречено „кокошка“, е тип на живинско месо. Заради нејзината релативно ниска цена, кокошкиното месо е едно од најконзумирано месо во целиот свет. Скоро секој дел од птицата може да се користи за исхрана и месото може да биде зготвено на различни начини. Популарните кокошкини чинии вклучуваат печена кокошка, кокошкин стек, кокошкина супа, кокошкини крилца, тандоори кокошка, путер кокошка и кокшка со ориз. Кокошката е исто така и основна суровина во рестораните како брза храна. Комерцијално произведена е користена како почетна точка за опишување друга храна; за многу се вели дека „имат вкус на кокошка“ ако не се разликуват од другите.
Кокошките во земјоделството во САД
Пред 1960 година, во САД, основната цел во одгледувањето на кокошките биле јајцата, а месото се сметало за нус-призвод. Притоа, месото било помалку барано заради високите цени. Бидејќи јајцата можат да се транспортираат без фрижидер на ладно или оптимално време, со исклучоци на летните горештини, тоа било важно во времето кога немало комерцијална употреба на фрижидери. Фармите за кокошки најчесто биле мали поради начинот на исхрана на птиците, тие се хранеле претежно со фуражни култури, растителни остатоци од фармата, семе; претежно растителна храна. Ваквиот вид на храна се во ограничени залихи, поготово во зимата и заради тоа фармерите ја регулираат големината (бројноста) на јатото. Околу 1896 година во Америка стана допустливо одгледувањето на кокошки заради месото, се јавија поради истражувања подобрување во исхраната на живината и менаџмент на таквите фарми и овој бизнис стана попрофитабилен. Приоритет до 1910 година, кокошките биле конзумирани само на специјални денови или како неделен ручек. Кокошките се транспортирале живи или заклани, скубени и пакувани во мраз. Претходно, кокошките се биле очистувани од сосед кој е повешт во оваа кујнска вештина. Два вида на кокошки се нудени и тоа „пролетни кокошки“, млади петли, нуспродукт на индустријата за јајца, кои ги продавале уште млади и кревки со тежина околу 3 фунти жива мера; и „кокошките за чорба“, исто нуспродукт од индустриите за јајца, кои биле стари кокошки кои неможат да лежат јајца. Ова не се практикува повеќе; модерните месни кокошки се други раси. Труповита на расите за јајца повеќе не се наоѓаат во продавниците.
Најважниот правец во 20 век во производството на живина бил пронаоѓањето на витаминот-Д (именуван во 1922 година), што го направи возможно чувањето на кокошки во затворен простор. Пред тоа кокошките не се одгледуваа во текот на зимата (заради недостаток на сончева светлина) и производство на јајца, инкубација и производство на месо вон сезона биле многу тешки за, тоа го правело живинарството сезонско и скапо производство. Целогодишното производство ги намалува цените, поготово за скараџиите. Во исто време, производство на јајца беше покачено заради вкрстување. По неколку неуспешни обиди успех покажа професор Дриден од Орегонската Експериментална Станица.
Со тоа падна и профитот, дозволувајќи јајцата и кокошките да го изгубат статусот на луксузна храна. Во просек кокошките лежат едно јајце на ден за бројот на денови на легло, потоа не лежат еден или повеќе денови, потоа лежат друго легло. Обично, кокошка веројатно лежи едно легло, останува таму и ги инкубира јајцата. Селективно вкрстување низ вековите произведело кокошки кои лежат повеќе јајца отколку што можат да испилат. Дел од овој напредок е постар но поголем дел се случил во 1900та година. Во 1900 година, просечно производство на јајца било 83 јајца на година од кокошка. Во 2000 статистиките покажале над 300 јајца на година од кокошка. Традиционално, производството на кокошки беше дистрибуирано низ целиот земјоделски сектор. Во 20 век постепено се премести поблиску до поголемите градови за да ги намали цените за транспортот. Ова имало сватлив контраефект, претворајќи го живинарското ѓубре кое може да се користи профитабилно на локалните фарми во несакан нуспродукт. Овој тренд може да има обратна насока со тоа што ќе има високи цени за исфрлање на ѓубрето и високи цени за ѓубривото, правејќи ги фармерските региони привлечни уште еднаш.
Кокошката како тема во уметноста и во популарната култура
Кокошката се јавува како тема во бројни дела од уметноста и популарната култура.
Тахикардија
Тахикардија е симптом кој претставува покачување на бројот на чукања на срцето (срцева честота) над физиолошките граници. Кај човекот физиолошка граница зависи од животното доба, а кај возрасните луѓе изнесува повеќе од 100 отчукувања во минута.
Покачувањето на срцевата честота може да биде дел од физиолошките појави во телото на човекот. Примери за тоа се тахикардија како последица на засилените метаболитички потреби (на пример физички напор), последица на паѓање на крвниот притисок - рефлексна тахикардија или тахикардија како последица на стимулација на срцето директно на нервите и хормоните на симатичкиот нервен систем (на пример кај психичките напнатости или страв). Тахикардијата може да се појави и поради патолошките процеси на срцето или патолошките процеси кои примарно не го зафаќаат срцето. Тахикардијата може да се подели на:
Дефиниција
Тахикардија за различни возрасни групи:
Нунавут
Нунавут (инуктитут: ᓄᓇᕗᑦ ) е територија во Канада и најголемата и најновата федерална единица во земјата. Нунавут, на 1 април 1999 година, се отцепил од Северозападните Територии со Законот за Нунавут. и Договорот за сопственост на земјата на Нунавут иако границите на Нунавут биле создадену уште во 1993 година. Со создавањето на Нунавут се сменила територијалната поделба на Канада која не била изменета уште од соеднивањето на Њуфаундленд и Лабрадор во 1949 година.
Нунавут зазема голем дел од северниот дел на Канада и Канадскиот Арктички Архипелаг и го прави Нунавут четврта најголема територијална административна единица во светот. Главен град на Нунавут е Икалуит кој се наоѓа на островот Бафин. Покрај главниот град, поголеми центри се Ранкин Инлет и Кембриџ Беј. Нунавут е најслабо населена единица во Канада со население од 29.474 жители.
Цончевисти
Цончевистите биле приврзаници на Иван Цончев од ВМК, личности што ги обединувале заедничките симпатии кон неговата личност и дејност.
Идеологија
Цончевистите се тесно поврзани со Врховизмот, тие сметале дека Македонија и Одринско ќе бидат ослободени не со општо востание, туку со помош од страна на Бугарија и нејзината војска.
Револуционерен лист во јуни 1905 година истакнува:
Јоан Мику
Јоан Мику (роден на 24 јули 1973 во Кан) — француски поранешен фудбалер од средниот ред.
Кранц (Хамбург)
Кранц е кварт во округот Харбург на Хамбург, Германија. Се наоѓа на левиот брег на реката Елба и е еден од 105-те квартови на Хамбург.
Историја
Кранц припаѓал на надбискупијата Бремен. Во 1648, надбискупијата се трансформирала во војводство Бремен, кое прво било владеено со личен сојуз со Швеѓаните и од 1715 година од хановершката круна. Во 1823, војводството било укинати и неговата територија станала дел од регионот Штаде на Кралството Хановер, кое било анектирано од Кралството Прусија во 1866. Во 1937, поради законот за голем Хамбург Кранц станал дел од Хамбург.
Географија
Во 2006, спроед статистичкото биро на Хамбург и Шлезвиг-Холштајн, квартот Кранц имал вкупна површина од 1,3 км2. Тој е рурален кварт и е дел од областа Алтес Ланд. На југ е покраината Долна Саксонија. На север е реката Елба, а на исток е квартот Нојенфелде.
Демографија
Во 2006, во квартот Кранц живееле 857 луѓе. Густината на населеност била 643 на км2. 18,6% биле деца под 18 години, а 16,7% имале 65 или повеќе години. 15,4% од жителите биле странци. 31 лице било регистрирано како невработен. Во 1999, имало 424 домаќинства од кои 21,7% имале деца под 18 години, кои живееле со нив, а 38,9% од сите домаќинства биле сочинети од само еден член. Просечната големина на домаќинството била 2,09.
Во 2006, имало 67 кривични дела во Кранц (87 дела на 1000 жители).
Има 1 основно и ниедно средно училиште во квартот Кранц. Постојат 2 приватни лекарски ординации и ниедна аптека.
Сообраќај
Кранц не е опслужуван од железничкиот систем на С-железницата. Според секторо за моторни возила (Kraftfahrt-Bundesamt), во квартот биле регистрирани 365 приватни возила (456 возила/1000 луѓе).
Бариката од поплави била изградена по големата поплави во 1962 за да ја заштити реката Есте од поплавите на реката Елба.
Богољуб Арсиќ
Богољуб Арсиќ (Волковија, тетовско, – Белград, ) бил полковник, спец. епидемиолог и универзитетски професор.
Животопис
Арсиќ е роден во Волковија, тетовско, на 2 јули 1914 година. Медицински факултет завршил во Белград, каде што и докторирал во 1962 година. Учесник во НОБ од 1944. Како воен лекар работел во Скопје и Сараево, а од 1962 година на Воено-медицинската академија во Белград, Србија. Заклучоците од докторатот се преземени како доктринарни ставови на ЗС во СФРЈ и ЈНА за превенција на ревматската треска, кои се применуваат и денес. Работел на голем број научни студии од областа на епидемиологијата што имаат и практична примена. Работниот опус го завршил како началник на Епидемиолошкиот институт и редовен професор на Воено-медицинската академија во Белград.
Библиографија
Арсиќ објавил преку 160 научни и стручни трудови и 4 учебника по епидемиологија.
Легната гола жена
Легната гола жена (Femme nue couchée) ― слика од 1862 година на францускиот реалист сликар Гистав Курбе (1819–1877). На него е прикажана млада темнокоса жена која лежи на каучот, облечена само во еден пар чевли и чорапи. Зад неа, делумно повлечените црвени завеси откриваат облачно небо видено низ затворен прозорец. Делото е веројатно под влијание на делото Гола маха на Гоја.
Сликата првично била во сопственост на Александр Бертје, а подоцна и на Марцел Немеш. Во 1913 година била купена од унгарскиот собирач Ференц Хатвани. Некогаш тој насликал копија од сликата и како практична шега ја испратил да биде изложена како оригинал на една белградска изложба на француско сликарство во 1939 година Заедно со остатокот од збирката на Хатвани, сликата била ограбена од трезор на банка во Будимпешта за време на советското освојување на градот во Втората светска војна во 1945 година. Откако накратко била видена закачена на церадата на едно советско воено возило на ридот кај замокот Буда, сликата се чини дека исчезнала без трага.
Повторно се појавила во 2000 и 2003 година, кога била понудена на продажба прво на Музејот за ликовни уметности во Будимпешта, а потоа и на Комисијата за ликовен повраток од еден Словак кој тврдел дека е продавач на старини, но кој им се јави на своите соговорници да бидат вклучени во словачкиот организиран криминал. Продавачот изготвил заклетва, оценета за веродостојна од страна на Комисијата, во која се наведува дека сликата ја дале советските војници на лекар од село во близина на Братислава во замена за неговиот медицински третман на ранет војник. Увидот на пукнатините на сликата утврдил дека сликата е навистина оригинал, а не копија од Хатвани.
По пет години преговори, вмешаност на Интерпол и дипломатски расправии меѓу властите на Соединетите Држави и Словачка, Комисијата успеала да ја добие сликата за наследниците на Хатвани во замена за награда од 300.000 долари. Таа била прикажана на јавноста за прв пат од 1930-тите на изложбата за Курбе во 2007 година во Големиот дворец во Париз. Сликата била продадена на наддавање на 9 ноември 2015 година за 15,3 милиони долари, четири пати повеќе од претходниот рекорд на наддавање за слика од Курбе.
Сарафисти
Сарафистите биле приврзаници на Борис Сарафов од ВМК и од ТМОРО, личности што ги обединувале заедничките симпатии кон неговата личност и дејност.
Поделба на Врховниот комитет
Борис Сарафов во 1899 година застанал на чело на Македонскиот комитет со помош на Ѓорче Петров. Целта на Задграничните претставници била индирекно да се преземе Комитетот и затоа тие го поддржале Сарафов.
Тој и неговите приврзаници, офицерите, постигнале спогодба со ЗП дека Македонскиот комитет нема да презема ништо без согласност на Гоце Делчев и Ѓорче Петров и во првиот свој мандат Сарафов давал морална и материјална поддршка за ТМОРО.
Меѓутоа тоа имало своја позаднина. Борис Сарафов сакал да го преземе целото македонско национално движење во свој раце. Односно да застанае на чело на Македонскиот комитет и Централниот комитет на ТМОРО.
Затоа Сарафов уште додека се формирал Врховниот комитет од 1899 година постигнал тајна спогодба со полковникот Иван Цончев и подполковниците Стефан Николов и Атанас Јанков.
Оваа спогодба предвидувала Цончев да поднесе оставка на офицерската должност и да застане на чело на Врховниот комитет, а Борис Сарафов со 15-16 офицери да навлезе во Македонија како нелегален и да го заземе Централниот комитет, а со планот било предвидено во Македонија да се крене востание, Сарафов да дејствува однатре, а Цончев со поголеми сили да навлезе од Бугарија во Македонија, слично како за време на Мелничкото востание, но сега требало да имаат и внатрешни сили. Но поради сплет на случувања до реализација на овој план не дошло.
Кон крајот на 1900 година положбата Сарафов на чело на Врховниот комитет се искомплицирала поради аферата Михаљану. Затоа во декември 1900 година, согласно претходниот договор Сарафов го повикал Иван Цончев да поднесе оставка на офицерската должност и да застане на чело на Врховниот комитет, по што Цончев се нашол во Софија.
Меѓутоа Сарафовите блиски и познаници од владата:
Идеологија
Меѓутоа причините за расцепот биле подлабоки. Борис Сарафов во интервјуто со Амфитеатров во 1901 година истакнал дека:
Српскиот дипломатски претставник во Софија, кон крајот на март 1902 година истакнал дека новата врховистичка провокација во Македонија е резултат на судирот кој настанал меѓу поранешното и актуелното раководство на Македонскиот комитет, како и различните погледи за решавање на Македонското прашање. Според него:
Меѓутоа истиот тој српски претставник истакнал дека:
Овој извор јасно истакнува дека определбите на Сарфов биле програмски поблиску до ТМОРО и не се вклопувале во актуелната бугарска политика и тоа било причината за падот на Сарафовиот комитет.
Историски погледи
Постарата македонска историографија, Борис Сарафов и неговите приврзаници ги вбројувала во дејците кои се залагале за создавање на Санстефанска Бугарија, меѓутоа денес таквото стојалиште се напушта и јасно се истакнува дека Сарафистите се залагале за создавање на Самостојна македонска држава.
Врз основа на историските документи и факти може да се заклучи дека и покрај ставот на Сарафов за самостојна Македонија, неговото делување како и делувањето на неговите прврзаници е негативно врз целото македонско револуционерно движење.
За тоа постојат повеќе причини. Главна водителка во дејноста на Сарфов била неговата амбиција, односно тој сакал да го преземе целокупното македонско револуционерно движење во свои раце. При остварувањето на оваа цел Сарафов презел цела серија на дејствија кој негативо се одразлиле врз ТМОРО и движењето.
Имено во 1899 година со посреднишво на ВМОК, односно Борис Сарафов, доаѓа до слевање на Бугарското тајно револуционерно братство во ТМОРО што се покажало како погубно за целото македонско национално ослободително движење.
Сарафов од своја страна пак во критичните моменти ја прекинал својата помош за ТМОРО и дирекно придонел да дојде до ослабнување на Ораганизацијата и полесно продирање на Врховизмот во Македонија.
Сарафов подоцна со поддршка на Гоце Делчев бил рехабилитиран и ставен на располагање на ТМОРО и во текот на Илинденското востание заедно со Даме Груев ќе се најде во Главниот штаб за II Битолски револуционерен округ. Меѓутоа и тогаш Сарафов делувал негативно, имено тој го зел знамето на ГШ и го однел во Софија.
Сите постапки на Сарафов неминовно довеле во 1907 година да биде ликвидиран по наредба на Јане Сандански.
Црква „Св. Архангел Михаил - Фитијата“ - Штип
'''Св. Архангел Михаил наречена и Фитијата''' — средновековна црква (или параклис) во градот Штип. Му припаѓа на Штипското архијерејско намесништво во Брегалничката епархија на МПЦ - ОА. Прогласена е за културно наследство на Македонија.
Црквата се наоѓа лево од патот што води од градот до главната порта на Штипската тврдина (Исарот). Дворот има камена порта со главен влез и два помали влеза од страните. Претставува еднокорабна црква, подигната во 1332 г. од протосевастот Релја. Во 1334 г. е подарена на светогорскиот манастир Хиландар од царот Стефан Душан. Храмот има крстовиден облик, изграден од сиво-зелен камен и тули со малтер. Има живописни фасади и складни архитектонски облици. Внатрешноста нема фрескоживопис, иако постојат докази дека некогаш била живописана.
По османлиското освојување, Али-бег ја претворил во џамија, наречена Фитија-џамија, при што се уништени и фреските. Минувајќи низ Штип во 1622 г. патописецот Евлија Челебија забележал дека таа била главна џамија во градот која пред турското освојување била црква.
Во 2000 г. е направен нов мермерен иконостас и изработени се нови икони, дело на зографот Перо од Скопје.
Иван Дејанов
Иван Дејанов (Ќустендил, Бугарија, 6.1 1932 - Скопје, 10. VII 2001) - трансфузиологија, имунолог, академик. Тој е основач на модерната трансфузиологија во РМ, а како прв специјалист трансфузиолог успешно ја насочувал трансфузиологијата како научна и клиничка дисциплина, создавајќи бројни кадри и високо реноме на РЗТ на просторите на поранешна Југославија и пошироко. Дипломирал на Медицинскиот факултет во Скопје (1958). Од 1960 година е вработен во РЗТ во Скопје и станува прв специјалист по трансфузиологија во РМ (1965). За виш универзитетски предавач на Медицинскиот факултет е избран во 1983 година, а за редовен член на МАНУ на 26. VI 1997 година. По усовршувањето во лабораториите за хемостаза и тромбоза на познатиот Медицински факултет на Северна Каролина (САД) кај К. М. Бринхаус и Г. Д. Пенинг (1964-1965 и 1966-1968), во Скопје го формирал Одделение за хемостаза и тромбоза со биохемиска, хематолошка и имунолошка лабораторија. Неговата стручно- научна работа се однесува на растројствата на хемостазата (вродени и придобиени), рационална и оптимална употреба на крвта и крвните деривати, на проблемите на сигурна крв, докажување на вирусите на хепатитот, воведување методи за имунолошка дијагностика. како и на методи за пречистување и производство на дијагностички и тераписки материјали. Неговите трудови за постоење дефицит на антитромбин III, на постоењето на деградационите производи на прототромбинот во циркулацијата, за соработката на имуногенезата и тромбогенезата се високо вреднувани кај нас и во светот. Изучувањето на хепатитот Б, а особено на хепатитот Ц кај болните на дијализа беа меѓу првите во Европа (1991-1993). Своите научно-стручни истражувања и искуства ги отпечатил и соопштил во над 350 публикации и соопштенија. Напишал (со соработниците) 3 книги. Своето знаење го разменуваше и го збогатуваше со колеги од Европа и од светот при посета на познати центри за хемостаза и учество на конгреси: Осло (1971), Виена (1973, 1979), Хелсинки (1975). Атина (1976), Париз (1978), Прага и П’лзен (1977, 1978), Будимпешта (1982), Москва (1969, 1981, 1985), Минхен 1978), Франкфурт (1982), Упсала 1991), Хајделберг (1991). Од 1997 г. ги раководел проектите на МАНУ „Антимикробната и антитромботичната активност на антибиотиците“ и „Антропогени ефекти врз животната средина во Охридско-преспанскиот регион". Бил пратеник во Собранието на СРМ, претседател на Секцијата за хематологија и трансфузиологија при МЛД. член на повеќе работни тела на Медицинскиот факултет, делегат на СИЗ за здравство, претседател на Југословенската секција за хемостаза и тромбоза. Тој е основач и бил прв претседател на Македонско-израелското друштво за пријателство и соработка. Починал на 10 јули 2001 година.
Куќа на Арнаудови
Куќа на Арнаудови — стара куќа во градот Охрид прогласена за значајно културно наследство на Македонија како претставник на македонската староградска архитектура.
Местоположба
Куќата се наоѓа во стариот дел на градот, на стрмен наклон на улицата „Климентов Универзитет“ бр. 45 (стара адреса „Нада Филева“ бр. 54) на раскрсницата со ул. „Охридска Архиепископија“. Му припаѓала на Тодор Арнаудов.