cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уран (планета)
Прстени
Вилијам Хершел опиша можен прстен околу Уран во 1789 година. Ова набљудување генерално се смета за сомничаво, бидејќи прстените се доста слаби, а во следните два века никој не бил забележан од други набљудувачи. Сепак, Хершел даде точен опис на големината на епсилонскиот прстен, неговиот агол во однос на Земјата, нејзината црвена боја и неговите очигледни промени како Уран патувал околу Сонцето. Прстенот на системот беше дефинитивно откриен на 10 март 1977 година од страна на Џејмс Л. Елиот, Едвард В. Данам и Џесика Минк, користејќи ја опсерваторијата на воздухопловните пристаништа Кајпер. Откритието беше serendipitous; тие планираа да го искористат прикривањето на ѕвездата SAO 158687 (исто така позната како HD 128598) од Уран за да ја проучи атмосферата. Кога беа анализирани нивните набљудувања, откриле дека ѕвездата кратко исчезнала од поглед петпати пред и по неа исчезнала зад Уран. Тие заклучиле дека мора да постои прстен систем околу Уран. Подоцна откриле уште четири прстени. Прстените биле директно прикажани кога Војаџер 2 го положил Уран во 1986 година. Војаџер 2, исто така, открил уште две слаби прстени, со што вкупниот број изнесувал единаесет.
Во декември 2005 година, вселенскиот телескоп Хабл открил пар претходно непознати прстени. Најголемиот дел се наоѓа двојно далеку од Уран како претходно познати прстени. Овие нови прстени се толку далеку од Уран што се нарекуваат "надворешни" прстенести системи. Хабл забележал и две мали месечини, од кои една, Маб, ја дели својата орбита со најоддалечениот новооткриен прстен. Новите прстени го носат вкупниот број на Уранови прстени до 13. Во април 2006 година, сликите на новите прстени од опсерваторијата Кек ги дадоа боите на надворешните прстени: најоддалечените се сини, а другиот црвени. Една хипотеза во врска со сината боја на надворешниот прстен е тоа што таа е составена од минијатурни честички од водниот мраз од површината на Маб кои се доволно мали за да ја разберат сината светлина. Спротивно на тоа, внатрешните прстени на Уран се појавуваат сиви.
Истражување
Во 1986 година, меѓупланетарната сонда на НАСА "Војаџер 2" наиде на Уран. Ова прелетување останува единствената истрага за Уран што се изведува од кратко растојание и не се планираат други посети. Започнат во 1977 година, Војаџер 2 го направи својот најблизок пристап до Уран на 24 јануари 1986 година, кој се движел на површина од 81 500 км (50 600 милји) од облачните плочи, пред да продолжи со своето патување кон Нептун. Вселенското летало ја проучувало структурата и хемискиот состав на атмосферата на Уран, вклучувајќи го и нејзиното единствено време, предизвикано од осниот наклон од 97,77 °. Ги направи првите детални испитувања на своите пет најголеми месечини и откри 10 нови. Ги испитува сите девет познати прстени на системот и откри уште две. Исто така, го проучувал магнетното поле, неговата неправилна структура, нејзиниот наклон и својот уникатен спирален магнетотал, предизвикан од ориентацијата на Уран.
Војаџер 1 не беше во можност да го посети Уран бидејќи истражувањето на Сатурн месечината Титан се смета за приоритет. Оваа траекторија го зеде Војаџер 1 од рамнината на еклиптиката, завршувајќи ја својата мисија на планетарната наука.
Можноста за испраќање на вселенското летало Касини од Сатурн до Уран беше оценето за време на фазата на планирање на проширување на мисијата во 2009 година, но на крајот беше одбиена во корист на уништување на тоа во Сатурнската атмосфера. За отстранување на Сатурн би требало да се случи околу дваесет години да се дојде до Урановиот систем. Уранокружачот и сондата беа препорачани од страна на Планетарното научно декадално истражување во 2013-2022 објавено во 2011 година; предлогот предвидува лансирање во текот на 2020-2023 и 13-годишно крстарење до Уран. Истрагата за влез во Уран може да го користи наследството на Пионер Венера Мултипроб и да се спушти на 1-5 атмосфери. ЕСА ја оценува мисијата "средна класа" наречена Уран Патфиндер. Новата граница Уран Орбитер е оценета и препорачана во студијата "Случај за ураниум". Таквата мисија е потпомогната од леснотијата со која може да се испрати релативно голема маса во системот - преку 1500 килограми со Atlas 521 и 12-годишно патување. За повеќе концепти видете ги предложените мисии на Уран.
Во културата
Во астрологијата, планетата Уран (астролошки симбол на Уран) е владејачката планета на Водолија. Бидејќи Уран е цијан, а Уран е поврзан со електрична енергија, електричната сина боја, блиска до цијан, е поврзана со знакот Водолија.
Ураниумот за хемиски елементи, откриен во 1789 година од страна на германскиот хемичар Мартин Хајнрих Клапрот, бил именуван по новооткриената планета Уран.
"Уран, волшебник" е движење во оркестарскиот апартман на Густав Холст "Планетите", напишан помеѓу 1914 и 1916 година.
Линиите "Тогаш почувствував дека ми се допаѓа некој чувар на небото / Кога новата планета плива во неговиот кен", од "Џејмс Китс", "Кога првпат гледаме во хомерот на Чапман", се споменуваат откривањето на Уран за Хершел.
Многу наводи за Уран во популарната култура и вести на англиски јазик вклучуваат хумор за еден англиски изговор на неговото име што личи на фразата „твојот анус“ (your anus).
Дејан Милосављев
Дејан Милосављев (роден на 16 март 1996 година) е српски ракометар кој игра за РК Вардар и српската репрезентација.
Тој ја претставуваше Србија на Светското ракометно првенство 2019 година.
Робовладетелство
Робовладетелство — општествено-економски систем под кој одредени личности - познати како робови - се лишени од лична слобода и принудени на работа.
Робовите се држат против нивна волја за времето кога ќе бидат заробени, продажбата, или пак раѓањето и се лишени од правото да заминат, да одбијат да работат или пак да добијат надоместок како плата за нивниот труд. Како такво робовладетелството е форма на неслободен труд.
Во најтесна смисла на зборот, роб претставува човек кој припаѓа на друг човек, домаќинство, компанија, корпорација или влада.
Сегашна ситуација
Иако е незаконско во скоро секоја земја денес, робовладетелството е сѐ уште присутно во некои делови од светот. Според поширока дефиниција за робувањето, според Кевин Бејлс од групацијата Free the Slaves (FTS) која е поврзана со Anti-Slavery International (интернационална група за борба против робовладетелство), денес околу 27 милиони луѓе живеат како робови или во виртуелно робовладетелство, раширени насекаде во светот. Според FTS ова претставува најголемата бројка на луѓе кои живеат како робови во историјата но и најмалиот процент од човечката популација што бил поробен одеднаш.
FTS тврди дека во денешно време робовите се продаваат за цени од 40 американски долари за млад здрав маж на Мали погоден за работа или пак за 1000 долари за HIV негативна жена во Тајланд погодна за работа во бордел. Ниската граница (40$) претставува најниската цена која некогаш постоела за роб, за споредба во 1850 година во САД истиот машки роб би го продавале за цена од 25,800 долари (1000$ од 1850 во денешни американски долари). Оваа разлика е најверојатно поради поголемата популација денес и моќта да се најдат робови денес. Како резултат на ниската цена економските предности на денешното робовладетелство се јасни.
Иако незаконско во скоро сите држави во светот, денес ропството се практикува тајно во истиоте тие држави - со дури и јавно, просто поробување во делови во Африка, Блискиот Исток, Јужна Азија итн. Од Блискиот Исток пријавуваат дека робувањето е сѐ уште ендемско во Судан. Во јули 2007, 570 луѓе кои биле поробени од страна на производители на тули во провинцијата Шанкси и Хенан во Кина беа ослободени, од тие 570 69 се деца. Кинеската влада организирала полициска сила од 35.000 полицајци да ги проверат северните Кинески фабрики за тули дали содржат робови. Голем дел од производителите на тули беа пратени во затвор, 95 државници од Шанкси беа казнети заради занемарување на должноста и еден сопственик на фабрика бил осуден на смрт поради убиство на поробен работник.
Во Мавританија, се проценува дека 600.000 мажи, жени и деца или 20% од популацијата се поробени извршувајќи принудна работа. Ропството во Мавританија беше криминализирано дури во август 2007. Во Нигер, ропството претставува исто така голем феномен имајќи повеќе од 800.000 поробени луѓе или 8% од целосната популација. Друг вид на ропство широко распространет е поробувањето на деца за работа на фарми или во рудници. Според Стејт департментот на САД денес над 109.000 деца работат на фармите за какао само во Брегот на слоновата коска.
NGC 3900
NGC 3900 — леќеста галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3900 се споменува и како UGC 6786, MCG 5-28-34, CGCG 157-38, IRAS 11465+2718.
Откривање
Објектот е откриен на 6 април 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3900 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 3900 има привидни димензии од 3,2' х 1,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 2°.
Други поделби
Проучување на NGC 3900 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 36914. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 147; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1987. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1379.
Грачаница
Грачаница — град и општина во централниот дел на Косово, во Приштинскиот округ. Тој е српска енклава која се наоѓа 10 км од центарот на Приштина. Војната во Косово 1999 го промени лицето на местото Грачаница. Од мирно и мало село, тоа стана центар на 75,000 Срби кои живеат во јужниот дел на Косово.
1790 во уметноста
1790 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Диода
Диода е електронски уред што дозволува протекување на струјата во една насока без отпор (или со многу мал отпор) додека во спротивната насока претставува бесконечен (или барем многу голем) отпор. Затоа за диодата се вели дека има проводна и непроводна насока. Отпорноста на диодата во проводна насока е многу мала, додека во непроводната насока отпорноста на диодата е огромна. Поради тоа диодата може да се замисли како електронски еквивалент на еднонасочен вентил.
Современите диоди најчесто се прават од кристални полуспроводнички материјали како што се силициум или германиум. Меѓутоа, постојат и диоди со термионска емисија - електронски (вакуумски) цевки.
Историја
Вакумските и кристалните диоди се откриени речиси во исто време. Принципот на работа на вакуумските диоди се заснова врз термионската емисија откриена од Фредерик Гутри во 1873 година. Принципот на работа на кристалната диода е откриен во 1874 година од германскиот научник Карл Фердинанд Браун.
Принципот на работа на термионските диоди е повторно откриен од Томас Едисон на 13 февруари 1880 година додека тој се обидувал да ја пронајде причината за прегорување на влакното и за нееднаквото поцрнување на стаклото (посилно во близина на едниот крај на влакното) во неговите светилки. Сепак, најважниот чекор го направил Џон Амброз Флеминг, научен советник во компанијата Маркони, кој во 1904 година увидел дека Едисоновото откритие може да се употреби за детекција на радио-бранови. Флеминг ја конструирал електронската цевка со две електроди, денес позната како диода, и ја патентирал на 16 ноември 1904 година. Зборот диода го смислил Вилјем Хенри Еклс во 1919 година како грчко-латинска комбинација на зборовите: ди-два.
Вакуумска диода
Вакуумската диода е систем од две електроди во вакуумиран сад помеѓу кои се одржува потенцијална разлика (напон). Една од електродите, наречена катода, се држи на висока температура, така што таа е вжарена. Високата температура се постига исто како и кај светилките со вжарено влакно, со течење на електрична струја низ влакно коешто е дел од катодата. Вжарената катода емитира електрони во вакуумот. Другата електрода, наречена анода, се држи на далеку пониска температура, поради што, за разлика од катодата, не емитира електрони. Доколку анодата е попозитивна од катодата, електричното поле коешто владее во вакуумот ги забрзува електроните кон анодата. Потокот од електрони од катодата до анодата претставува течење на електрична струја (проводна насока). Ако пак анодата е понегативна од катодата, електричното поле ги забрзува електроните кон катодата и со тоа ги спречува да стигнат до анодата. Во овој случај нема течење на електрична струја (непроводна насока).
Во текот на 20иот век вакуумските диоди беа користени во кола за аналогна обработка на сигнали и за исправување на наизменичната струја во напојните уреди. Денес тие се користат само за некои специјални примени, како исправувачи во гитарски засилувачи и високонапонска опрема.
Полуспроводничка диода
Повеќето денешни диоди се засновани врз полуспроводнички п-н спој. Кај полуспроводничките диоди струјата може да тече (во смисол на конвенционалната насока) од п-страната (анода) кон н-страната (катода), но не може да тече во спротивната насока. Постои и друг вид полуспроводнички диоди, таканаречени шоткиеви диоди, коишто се засновани врз спој метал-полуспроводник.
Одлики на полуспроводничка диода
Кривата на зависноста на струјата од напонот, позната како U-I дијаграм, го опишува преносот на носители на електричен полнеж низ т.н. осиромашена област којашто постои околу п-н спојот помеѓу двата различно допирани полуспроводници. При создавањето на п-н спојот, електроните од проводната област на н-допираната страна дифундираат во п-допираната област којашто изобилува со шуплини (тоа се места каде што недостасуваат електрони во орбита на атомот), па дифундираните електрони се „рекомбинираат“ со шуплините. Кога слободен електрон се рекомбинира со шуплина, „исчезнуваат“ и електронот и шуплината, а како последица останува позитивно наелектризиран неподвижен дарител на н-страната и негативно наелектризиран примател на п-страната. Подрачјето околу п-н спојот станува сиромашно со носители на електричество, па се однесува како изолатор.
Меѓутоа, осиромашената област не може да се шири бесконечно. За секој пар електрон-шуплина којшто се рекомбинира, на н-страната останува еден позитивно наелектризиран допирачки јон, а на п-страната останува еден негативно наелектризиран допирачки јон. Како што тече рекомбинацијата и како се ствараат сѐ повеќе јони, во осиромашената област се засилува електричното поле коешто се спротивставува на дифузијата на носители. Во еден момент електричното поле ја запира дифузијата и во осиромашената област останува „вграден потенцијал“.
Ако диодата се приклучи на надворешен електричен напон со ист поларитет како вградениот потенцијал, осиромашената зона продолжува да се однесува како изолатор, не допуштајќи течење на значителна електрична струја. А пак ако поларитетот на надворешниот напон е спротивен на вградениот потенцијал, одново започнува рекомбинација, што резултира со значителна електрична струја низ п-н спојот. Вградениот потенцијал зависи од материјалот на полуспроводникот и е околу 0,6V кај силициумските диоди. Значи, ако низ диодата се пропушти струја, на краевите ќе има напон од околу 0,6V, и тоа така што п-допираната страна е позитивна во однос на н-допираната страна, а за диодата се вели дека „спроведува“, т.е дека е „директно поларизирана“.
При длабока инверзна поларизација, лево од врвниот инверзен напон (ВИН), настанува процес наречен инверзен пробив. Тоа предизвикува лавинско зголемување на струјата што обично трајно ја оштетува диодата. Постојат специјално дизајнирани диоди (лавински диоди) коишто се употребуваат токму во овој режим. Поимот ВИН не е применлив кај „зенер“ диодата. Зенер диодите имаат силно допиран п-н спој што им овозможува на електроните да тунелираат од валентниот појас на п-полуспроводникот до спроводниот појас во н-полуспроводникот, со што инверзниот напон е ограничен на одредена вредност (наречена зенеров напон), при што не доаѓа до лавинско нараснување на струјата. Во подрачјето на ограничениот инверзен напон и двата вида диоди имаат ограничени максимална струја и моќност. А и при преминувањето од директна поларизација во инверзна, извесно кратко време протекува позначителна инверзна струја, што е всушност одлагање на поминувањето во непроводна состојба.
Вториот регион ги опфаќа инверзните напони десно од ВИН. Тука тече само мала струја на цурење, којашто е од редот на µA кај нормална п-н насочувачка диода.
Во третиот регион имаме мал напон во директна насока. Тука низ диодата тече мала струја во директната насока.
Во овој регион струјно-напонската крива е експоненцијална. Кај нормалните силициумски диоди, при дозволени струи, напонскиот праг се дефинира на 0,6 до 0,7 волти. За други видови диоди таа вредност е различна - кај шотки-диодите може да биде и 0,2V, кај црвени ЛЕД може да биде 1,4V и повеќе, а кај сините ЛЕД може да биде и до 4,0V.
Со зголемување на струјата расте падот на напонот во проводна насока. Кај моќните насочувачки диоди, типичната вредност при максимално дозволената струја се движи од 1,0 до 1,5V.
Видови полуспроводнички диоди
Постојат неколку видови диоди со полуспроводнички споеви:
Функционалност
Органските светлечки диоди работат на принцип на елктролуминисцентно заситување, коешто се состои од префрлање на заситени електрони и празнини со генерирање на емисиона подлога. Кога заситени електрони и празнини се комбинираат се емитира фотон. Главен предизвик на производството на органските светлечки диоди е да се подеси уред каде што ист број на електрони и протони се среќаваат во емисионата подлога. Тоа е многу тешко бидејќи кај органскиот спој (синтеза) подвижноста на електроните е многу помала од подвижноста на празнините. Материјалите коишто обично се користат во емисиониот слој се типични флуорофосфори коишто можат да емитират светлина само кога се формира синглед заситување ( заситувањето може да биде синглед и триплет - едно од четири заситувања е синглед со што се редуцира функционалноста на органско светлинско емитирачките диоди). Но за среќа, со вметнување на преодни метали во мали молекули во органските светлечки диоди, триплет и синглед методите можат да се измешаат од вртлив аголен момент, во кој е главна емисијата од триплед состојбата.
Прва македонска кошаркарска лига 1994/95 - Разигрување
Разигрувањето 1995 била конечната фаза на Првата македонска кошаркарска лига 1994/95. Разигрувањето го освоил Годел Работнички и така станал првак на сезоната.
Јулија Липницкаја
Јулија Липницкаја (руски: Ю́лия Вячесла́вовна Липни́цкая, родена на во Екатеринбург) — руска уметничка лизгачка. Таа е олимписка шампионка во екипна конкуренција во уметничко лизгање (Сочи 2014)
и актуелна европска шампионка (2014). Беше исто така светска јуниорска шампионка (2012).
Серхи Роберто
Серхи Роберто Карницер (, роден на 7 февруари 1992) — шпанкси фудбалер кој моментално настапува за ФК Барселона на позицијата централен играч за врска, но понекогаш и како дефанзивец.
Клупска кариера
Роден во Тарагона, Каталонија, Роберто започнал да игра фудбал со локалните УЕ Бари и Сатнтес Круз на возраст од 8 години, пристигнa во младинската школа на Барселона  шест години подоцна од соседите Гимнастик де ла Тарагона. Во сезоната 2009–10, на само 17 годишна возраст, тој за првпат настапи за Барселона Б,со придонес од 22 натпревари со што тимот се вратил во втората шпанска лига, популарната Сегунда.
На 10 ноември 2010 година, Роберто го направи своето деби за првиот тим, одигра во вторато полувреме во победата против АД Сеута во сезоната 2010-11 во Копа дел Реј со вкупен реултат 7-1. На 27 април следната година тој го направи својот прв настап во Лигата на Шампионите, влегувајќи како замена за Давид Виља во последната минута во  победата против Реал Мадрид со 2- 0 во сезоната  2010-11 во УЕФА Лигата на шампионите.
Роберто првпат се појави во Ла Лига на 21 мај 2011 година, играјќи ги сите 90 минути во 3-1 победа над Малага во 2010-11 сезона на Ла Лига во последната рунда. Својот прв старт за првиот тим дојде на 6 декември истата година, против ФК БАТЕ Борисов во сезоната 2011-12 во УЕФА Лигата на Шампионите, каде што тогашниот менаџер Пеп Гвардиола ги одмори сите негови стартери за претстојните  Ел Класико :натпревари, а во 35-та минута, тој го отвори резултатот со погодок во победата од 4-0 на домашен терен.
Во само својот трет официјален настап за првиот тим на Барселона, на 12 јануари 2012 година, Роберто го постигна својот втор гол, помагајќи на Барселона да ја победи Осасуна со 2-1 во сезоната 2011-12 во Копа дел Реј. На 16 декември 2014 година, исто така, во Копа дел Реј конкуренцијата, тој го постигна својот трет, придонесувајќи за 8-1 и демолирање на СД Хуеска на Камп Ноу.
Во сезоната 2015-16 во Ла Лига, откако ќе биде прекумерен од страна на менаџерот Луис Енрике за само месец дена тој станал вишок на барањата, Роберто се појавил подоцна како десен бек во неколку натпревари. Во два последователни натпревари против ФК Атлетик Билбао во јануари 2016 година, еден во Ла Лига, а другиот во Копа дел Реј , тој настапил од другата страна на бековската линија на местото на повредениот Жорди Алба, но се случува да сигра во дури седум различни позиции
На 20 август 2016 година, Роберто започна како десен бек и обезбеди две асистенции во победата со 6-2 дома против ФК Реал Бетис во првиот натпревар во сезоната 2016-17. На 24 септември, на истата позиција, тој повторно придонесе со две асистенции во победата од 5-0 против ФК Спортинг Хихон.
На 8 март 2017 година, Роберто го постигна конечниот гол за Барселона во 95 минута, како дел од победата од 6-1 против ФК Париз Сен Жермен во реваншот од УЕФА Лига на Шампиони, што ја направи Барселона првиот клуб во историјата што надокнадила четири гола дефицит во конкуренција.
Репрезентативна кариера
Роберто го направи своето деби за репрезентацијата под 21 година на 5 септември 2011 година, каде што ги одигра последните четири минути со победа од 2-0 во Луго над Грузија за УЕФА Европското првенство 2013 под-21 квалификациите. [22] Тој својот прв повик за најдобриот шпански тим го доби во март 2016 година, за пријателските натпревари против Романија и Италија. [23] Неговиот деби се одржа во натпреварот против Романија,со ремито 0-0 во Клуж-Напока. [24]
Кошево
Кошево — село во Општина Штип, во околината на градот Штип.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во подножјето на Плачковица, оддалечено 14 километри југоисточно од Штип.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Кошево живееле 150 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, во 1905 година во Кошево имало 184 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Според пописот од 2002 година во селото Кошево живеат 5 жители, сите Македонци.
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 2314 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на шумска куќа на јп "македонски шуми"-подружница за шумарство.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 67 гласачи.
Табернас (пустина)
Табернас (Desierto de Tabernas) — полупустина во Шпанија која се наоѓа во југоисточната покраина Алмерија. Пустината е сместена во внатрешноста на покраината, околу 30 км северно од покраинскиот главен град Алмерија во општината Табернас. Поради високата надморска височина и внатрешната местоположба, Табернас бележи незначително повеќе врнежи годишно (повеќе од 200 мм годишно) и пониска просечна годишна температура од крајбрежните области на Алмерија. Пустината е природен резерват и заштитено подрачје на површина од 280 км2.
Клима
Во пустината Табернас се среќаваат различни климатски подвидови на пустинска (BWh и BWk) и степска клима (BSh и BSk). Пустината се наоѓа меѓу планините Сиера де лос Филабрес на север и Сиера де Алхамилија на југ и југоисток, кои ја отсекуваат од влијанието на влажните ветрови од Средоземното Море во област позната како Леванте.
Геологија и биологија
Малите количества на врнежи главно паѓаат одеднаш, така што почвата не е во можност да ја задржи влагата и се со стои од малку вегетација, главно од лапорец и песок. Врнежите предизвикуваат ерозија, со што се создава впечатлив пејзаж на рѓосана земја. Животинскиот свет го сочинуваат ежови, чавки, модри дроздови, чурулинци и цуцул-чучурлиги.
Шварцбург
Шварцбург (Schwarzburg) — општина во долината на реката Шварца во округот Залфелд-Рудолштат, во сојузната покраина Тирингија, Германија.
Географија
Шварцбург се наоѓа во Тириншката Шума. Патот 1112 го поврзува со Бад Бланкенбург и околината.
Општински единици
Соседни општини се Алендорф, градот Бад Бланкенбург, Бехштет, Дешниц, Залфелд и Зицендорф.
Историја
На 11 август 1919 година, додека бил на одмор во Шварцбург, Фридрих Еберт — првиот претседател на Германија (Reichspräsident) — го потпишал Вајмарскиот устав, првиот демократски устав на Германија.
NGC 1814
NGC 1814 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Златна Рипка, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1814 се споменува и како ESO 85-SC36.
Откривање
Објектот е откриен на 2 ноември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1814 е од видот OCL+EN. Видливиот сјај со голо око изнесува 9 m. NGC 1814 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1'.
Други поделби
Проучување на NGC 1814 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8889.
Ксену
Приказната за Ксену (анг. Xenu ) е дел од езотеричните учења на скиентологијата достапна само на тесен круг посебно обучени скиентолози. Според основачот на скиентологијата Л. Рон Хабард, Ксену бил диктаторот на „Галактичката конфедерација“ кој пред 75 милиони години донел милијарди вонземјани на Земјата во обид да го реши проблемот со пренаселеноста на некои други планети. Ксену ги наредил вонземјаните околу вулкани и ги убил користејќи водородни бомби. Официјалните скиентолошки списи тврдат дека есенциите (т.е. душите) на овие вонземјани останале на Земјата и дека тие се групираат околу луѓето во денешно време, предизвикувајќи духовна штета.
Овие настани Хабард ги нарекол „Инцидент II“ (анг. Incident II), а трауматските спомени поврзани со нив „Ѕидот од оган“ (анг. The Wall of Fire) или „Имплантот Р6“ (анг. Implant R6). Приказната за Ксену е дел од скиентолошките учења за вонземски цивилизации и интервенции од вонземјани во земските случувања, колективно наречени „космичка опера“ (анг. space opera) од Хабард. Хабард првпат ја детализира приказната во скиентолошкото ниво Оперативен тетан III (ОТ III) во 1967 година, предупредувајќи дека овие материјали можат да го убијат оној кој ги чита без соодветна скиентолошка обука.
Во скиентологијата, приказната за Ксену е дел од тајната „напредна технологија“ и се смета за свето и езотерично учење. Црквата на скиентологијата им ја открива оваа приказна само на оние членови кои имаат дадено големи суми пари. Црквата го избегнува спомнувањето на Ксену во јавните изјави и има направено значителен напор да ја одржи доверливоста на приказната, вклучувајќи правни мерки. Официјалните претставници на Црквата на скиентологијата се обидуваат да ја сокријат приказната за Ксену од јавноста. Меѓутоа, судските записи во кои официјалните претставници на црквата ја признаваат приказната за Ксену протекоа во јавноста преку интернетот.
Наводи
Scientology
1791 во уметноста
1791 година во уметноста содржи некои значајни настани.
NGC 6244
NGC 6244 — спирална галаксија во соѕвездието Змеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Битка кај Прилеп (1912)
Прилепската битка била битка меѓу Првата српска армија и турската Вардарска армија. Се одиграла од 3 до 6 ноември 1912. година во текот на Првата балканска војна.
NGC 6244
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6244 се споменува и како UGC 10568, MCG 10-24-59, CGCG 299-32, KAZ 96, IRAS 16475+6217.
Послание до Филипјаните
Древномакедонскиот град Филипи се наоѓал кај денешното село Рахче во Кавалско, Егејска Македонија, на 15 км од брегот на Егејско Море. Градот Филипи бил средиште на жива културна, верска и трговска дејност. Низ него поминувале сите поважни патишта што го пресекувале Балканскиот Полуостров, вклучувајќи го и Вија Егнација, кој ја пресекувал Македонија од едниот до другиот крај. Според некои истражувачи, Филипи е првиот град во Европа, каде што било проповедано и прифатено христијанството.
Битка кај Прилеп (1912)
После Кумановската битка (10-11 октомври) турската војска се повлекла преку Вардар кон Битола, додека српската војска напредувала кон југ. Во исто време јужно од Битола напредувала грчката војска. Командантот на турската западна (вардарска) армија Зеки паша го испратил VI корпус (третина од силите) да го запре напредувањето на Грците кај Лерин, а со останатите сили (V и VII корпус) им се спротивставил на Србите кај Прилеп.
NGC 6244
Откривање
Објектот е откриен на 28 јуни 1886 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Послание до Филипјаните
Уште со самото пристигнување во Филипи, апостолот Павле и неговите соработници започнале да го проповедаат новото учење. Тоа тие го правеле надвор од градот кај една река, каде што месните жители имале обичај да излегуваат на молитва. Првите слушатели на апостолот Павле биле, пред сё, антички Македонци, кои, по стар обичај излегувале надвор од градот, да се молат кај реката. Тешко е да се прифати дека надвор од градот, имало еврејска синагога или пак некаков друг помал молитвен дом на евреите, каде што тие се молеле и дека имено во тој молитвен дом Павле го проповедал новото религиозно учење. Мислењето дека во Филипи апостолот Павле проповедал исклучиво помеѓу антички Македонци, се прифаќа од голем број видни проучувачи на Библијата, меѓу кои е и истакнатиот теолог Шинц.
NGC 6244
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6244 е од видот SBa. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 6244 има привидни димензии од 1,6' х 0,3'.
Битка кај Прилеп (1912)
Битката завршува со победа на српската војска, а турската била приморана да се повлече кон Битола.
NGC 6244
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 16 ч 48 м 3,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +62° 12' 2"". Положбениот агол на објектот е во износ од 140°.
Послание до Филипјаните
Според христијанската традиција, прва која го прифатила христијанството во Македонија била Света Лидија Македонка.
Цитати
Не грижете се за ништо, туку во сè преку молитва и молба со благодарност искажувајте ги своите просби пред Бога! А знаете и вие, Филипјани, дека во почетокот на проповедањето на Евангелието, кога заминав од Македонија, ниедна црква не беше со мене во давање и примање, освен единствено вие. Но сепак правам едно: го заборавам она што е зад мене, а се стремам кон она што е пред мене; трчам кон целта: за наградата на горното призвание од Бога во Христа Исуса.
Битка кај Прилеп (1912)
Петтиот корпус на Вардарската армија на 1 ноември ги блокирал планинските приоди северно од Прилеп со задача да се сопре српското напредување. Битка започнала каога Моравската дивизиј се појавила на 3 ноември од правец на Велес. Наредниот ден пристигнала и Дринската дивизија.
Првата српска армија повторно се судрила со турските сили на 5 ноември јужно од Прилеп на патот кон Битола. Битка се водела со бајонети и рачни гранати. Еден турски набљудувач го опишал српскиот напад на следниов начин:
Турскиот V. корпус кратко ги задржал позициите кај селото Алинци, но на 6 ноември се повлекол кон Битола.
Југоисточна Азија
<div style="float: right; margin: 0 0 1em 2em; width: 20em; text-align: right; font-size: 0.86em; font-family: lucida grande, sans-serif; line-height: normal;"> <div style="border: 1px solid #ccd2d9; background: #f0f6fa; text-align: left; padding: 0.5em 1em; text-align: center;"> Југоисточна Азија Југоисточна Азија е регион во Азија, кој се наоѓа јужно од Кина, источно од Индија, северозападно од Австралија, и западно од Нова Гвинеја. Југоисточна Азија се дели на два подрегиона - континентален и островски дел. Континенталниот е полупстровот Индокина и полуостровот Малаја, а островскиот - најголемиот Малајски Архипелаг во светски рамки. Последниот ги опфаќа едни од најголемите острови на Земјата - Нова Гвинеја, Борнео, Суматра, Сулавеси, Јава и др., од која Нова Гвинеја е еднинствениот голем остров кој не спаѓа кон Југоисточна Азија, туку кон Океанија.
Држави
Континенталната Југоисточна Азија ги опфаќа следните земји:
Островската Југоисточна Азија ги опфаќа следните земји:
1792 во уметноста
1792 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Paparazzi (песна на Лејди Гага)
„Paparazzi“ е песна од американската пејачка Лејди Гага, земена од нејзиниот прв студиски албум, The Fame. Напишана од Роб Фусари и Гага, песната ги покажува борбите на Гага за слава како и балансирање на љубовта и успехот. Музички претставува забрзана денс-поп песна која според текстот зборува за човек кој следи некој познаат за да добие слава.
Песната била трет сингл од албумот во Ирска, Италија и Велика Британија, четврт во Канада и САД и петти во Австралија, Франција и Нов Зеланд. Иако издадена на 6 јули 2009 година, во Велика Британија и четири дена подоцна во Австралија, „LoveGame“ првично била планирана како трет сингл во Обединетото Кралство, но поради своите стихови и музичкото видео кои биле потенцијално контроверзни, било одлучено дека „Paparazzi“ ќе биде објавен како таков.
Стипона
Стипона — село во Општина Ресен, југозападна Македонија. Денес нема жители.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на источната падина на Галичица,, надвиснато на нејзините истурени разграноци Бука и Вртелка од северозападната страна, Каца и Мелишта од јужната и Кукуљ од западната страна. Лежи југозападно од градот Ресен, северно од Лавци, а јужно од Евла. Атарот зафаќа површина од. Над селото извира Стиопонска Река (Стипонка) која минува низ него и тече во југоисточен правец и источно Дрмени се канализира за наводнување на обработливото земјиште југоисточно од него. Во минатото нејзините води се користеле за наводнување на нивите во самото село, а на неа работела и воденица.
Топонимија
Попознати топоними во атарот на селото се следниве:
Бел Камен, Бела Земја, Бука, Воденица, Воденичарски Пат, Вртелка, Ветерник, Влачешки Копанки, Глобокана Ледина, Голема Нива, Горна Млака, Голоно, Дива Јасика, Дуљо Чежме, Дачка, Долна Млака, Дупенски Рид, Дупенска Корија, Кладенчено, Каменон, Кукуљ, Каца, Кафтејнци, Лескине, Ливадиште, Манастирка, Марко Трло, Мелишта, Млака, Осој, Песокна, Премрег, Присој, Ракица, Рудникон, Св. Ѓорѓија, Св. Недела, Св. Петка, Средна Млака, Стипона, Стипонска Река, Трпоа Колиба, Трска, Шипон и др.
Во Отоманското Царство
Стипона отсекогаш била населена со православни Македонци. За првпат се споменува вотурски пописи од 1519 и 1583 година. Познато е дека во текот на историјата било имот на некој бег, по чија смрт неговата сопруга го подарила на манастирот „Св. Наум“, и селото останало во црковна сопственост сè до крајот на 1940-тите.
Во 1519 г. во Стипона имала 18 куќи, а на пописот од 1583 г. во селото живееле 8 семејства.
Во XIX век Стипона било село во Горнопреспанската нахија на Битолската каза на Отоманското Царство. Според Стефан Верковиќ во 1889 г. селото имало 2 куќи со 4 семејства и вкупно 21 жител.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 г. Стипона има 30 жители Македонци христијани. Во 1902 г. според Л. Огненов селото имало 2 куќи со 22 жители. Во наредниот период селото почнало да расте, и набргу се удвоило.
Селото зело активно учество во Илинденското востание, во кое загинал еден негов жител.
Балкански војни и Прва светска војна
Во 1912 г. Георги Трајчев во Стипона попишал 4 куќи со вкупно 41 жител, но во 1925 г. тие се намалиле на 2 куќи со 14 жители. Во Првата балканска војна, во ноември 1912 г. селото потпаднало под српско владение, а во октомври 1915 г. за време на Првата светска војна било под бугарска окупација. Подоцна низ него поминале војските на Антантата.
По војната селото повторно потпаднало под српска хегемонија и било подложено на денационализација и асимилација, што траело сè до 1941 г. Во тој период Стипона била во состав на Општина Стење, а потоа во Општина Царев Двор.
Втора светска војна
Во Вората светска војна селото било окупирано од Италија и ставено во составот на Албанија. По капитулацијата на Италија, Стипона била окупирана од бугарски сили, што траело до 1944 г. Населението се борело на страната на НОАБ. Од крајот на февруари до средината на март 1943 г. во селото престолјувал Битолско-преспанскиот одред НОПО „Даме Груев“.
Стопанство
Стипона имала полјоделско и сточарско стопанство. Атарот на селото опфаќа рамничарски и ридско-алувијални предели. Сочинет е од 250,6 ха обработливо земјиште, 17,6 ха пасишта и 227,2 ха шуми. Пасиштата се наоѓаат во месностите Ветерник, Лавчански Копанки Опаљна и Кукуљ. Во шумите застапени се дабот, буката, јаворот, јасенот, габерот, леската и др.
Сè до 1948 г. селаните се издржувале работејќи на манастирскиот имот. Подоцна, по распуштањето на земјоделските задруги, земјата и стоката била вратена во приватна сопственост на жителите.
Население
Пред неговото напуштање, селото се состоело од седум куќи кои потекнуваат од едно семејство, наречени Митревци, односно Ѓорѓиовци. Селото почнало да се иселува во 1970-тите, кога населението доживеало голем пад. Во текот на следната деценија е сосема иселено. Според пописот од 2002 година, селото немало ниеден жител. Истото било потврдено и на пописот во 2021 година.
Општествени установи
Во селото никогаш немало училиште, туку децата посетувале настава во училиштето „Мите Богоевски“ во соседното Горно Дупени.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1625 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на продавница на селото Горно Дупени.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 82 гласачи.
Иселеништво
Стипона има иселеници во разни околни села како Евла, Долно Дупени, Покрвеник, Долна Бела Црква и на други места. Според истражувањата на Бранислав Русиќ од 1949 г. родови од Стипона (преселени во подалечното или поблиското минато) има во следниве села:
Даниел Габриел Фаренхајт
Даниел Габриел Фаренхајт, Gabriel Fahrenheit (ˈfaːʀənhait; – ) бил германски потчиненик на полската круна, физичар и инженер, најдобро познат по пронаоѓањето на живиниот топломер (1714), како и по создавањето температурна скала (°F), која денес го носи неговото име.
Животопис
Фаренхајт е роден во 1686 година во Гдањск, Полско-литванската Државна Заедница, но најголемиот дел од својот живот го поминал во Холандската Република. Фаренхајтови биле германско трговско семејство од Ханзата, кое живеело во повеќе градови на Ханзата. Прадедото на Даниел живеел во Росток, а истражувањата укажуваат на тоа дека Фаренхајтови потекнувале од Хилдесхајм. Во 1650 година дедото на Даниел се преселил од Кнајпхоф (Кенигсберг, денешен Калининград) во Гдањск, каде се стационирал како трговец. Таткото на Фаренхајт, Даниел Фаренхајт, се оженил со Корнелија Шуман, ќерка на реномирано гдањско трговско семејство. Даниел Габриел бил најстарото од пет деца (два сина и три ќерки) кое го преживеало детството.
Даниел Габриел започнал да се подготвува за запловување во трговските води во Амстердам, по смртта на неговите родители, 14 август 1701 година. Меѓутоа, големиот интерес кон природните науки го навел кон изучување на таа област и експериментирање во истата.
Од 1717 година Фаренхајт патувал низ европските градови Берлин, Хале, Лајпциг, Дрезден, Копенхаген и неговиот роден град, кој неговиот брат сѐ уште не го напуштил. Во текот на овој период, Фаренхајт остварил контакт со Оле Ремер, Кристијан Волф и Готфрид Лајбниц.
Фаренхајт се стационирал во Хаг, работејќи во стаклара, во 1717 година, каде учествувал и во изработка на барометри, висинометри и топломери. Почнувајќи од 1718 година започнал да држи предавања по хемија во Амстердам. Во 1724 година ја посетил Англија, кога станал и член на Кралското друштво на Лондон за унапредување на природните науки.
Во Хаг, Фаренхајт ја дочекал својата смрт, каде бил и погребан, во Клоистеровата црква. Во 2012 година, благодарение на фотографиите на Фаренхајтовите роднини, науниците успеаа компјутерски да го реконструираат неговиот лик.
Создавање топломери и други иновации
Првите два топломери Фаренхајт ги завршил до 1714 година, а биле исполнети со алкохол. Набргу решил да го замени алкохолот со жива и извршил низа испитувања, потпирајќи се на делото на данскиот астроном Ремер. Притоа ги определил точките на вриење на низа течности, вклучувајќи ја и водата, и ги следел способностите на живата за зафатнинско ширење. Заклучил дека точката на вриење на водата зависи од промената на атмосферскиот притисок. Покрај тоа, пронашол и метод за подладење (supercooling) на водата (ладење под точката на замрзнување, при што таа останува во течна фаза).
Овие откритија кај Фаренхајт предизвикале сомнеж во точноста на точките на вриење и замрзнување, па создал своја скала од 0 до 212 степени.
Живините топломери доживеале голем успех, а ги користел поради неговиот метод на чистење на живата. Исто така, Фаренхајт во топломерите го заменил сферниот сетилник на топломерот (садот во кој е сместена живата) со цилиндричен. Методите за изработка на своите топломери ги држел осумнаесет години во тајност.
Меѓу неговите иновации се наоѓаат и хидрометарот (уред за мерење на тежината на течност) и термобарометарот (за мерење на атмосферскиот притисок преку одредување на точката на вриење на водата).
Фаренхајтова температурна скала
Според Фаренхајтовата статија од 1724 година, скалата ја определил со помош на три референтни температурни точки. Најниската температура бил постигната на еднинствениот дотогаш познат лабораториски начин, со подготовка на смеса од мраз, вода и амониум хлорид (сол), која по определен период постигнува рамнотежа. Тогаш, во смесата бил поставен топломер, па течноста во неговата внатрешност се спуштила на најниската точка. Температурата која ја покажувал топломерот Фаренхајт ја дефинирал како 0 °F.
Втората референтна точка била определена како отчитувањето на топломерот кога тој бил поставен во мирна вода додека мразот штотуку се создавал на површината. Оваа температура, точката на замрзнување на водата, била означена како 32 °F. Како последна, трета референтна точка, била земена нормалната телесна температура на човекот измерена под пазувите или под јазикот, 96 °F.
Фаренхајт дошол до откритие дека точката на вриење на живата е околу 600 степени, според оваа нова скала. Употребата на новиот живин топломер и понатамошните испитувања покажале дека точката на вриење на водата е околу 180 степени над нејзината точка на замрзнување (на 212 °F). Фаренхајтовата скала подоцна била редефинирана за интервалот меѓу точките на вриење и замрзнување да изнесува точно 180 °F, која е доста поволна бројна вредност зашто бројот 180 е високо сложен број (има повеќе делители од било кој помал позитивен број).
Поради редефинирањето на оваа скала, денес за нормална телесна температура се смета температурата од 98,6 °F, наместо измерените 96 °F на првобитната Фаренхајтова скала.
Сѐ до преминување на употреба на Целзиусовата скала, скалата на Фаренхајт била широко употребувана во Европа. Денес, сѐ уште се користи во САД, Канада и поретко во Велика Британија.
Ние сме раселени: Моето патување и приказни од девојките бегалци низ светот
Ние сме раселени: Моето патување и приказни од девојките бегалци низ светот е книга од 2019 година на Малала Јусафзаи. Книгата е објавена од Little, Brown and Company во САД и Weidenfeld &amp; Nicolson во ОК. Книгата го следи сопственото искуство на Јусафзаи кога бил раселен во Пакистан и подоцна принуден да се пресели во Англија, и раскажува приказни од девет други раселени луѓе ширум светот. Книгата доби позитивен прием од критиката и стигна до првите 10 на листата ' бестселери на Њујорк Тајмс во делот „Млад возрасен со тврд повез“.
Позадина
Малала Јусафзаи е пакистанска активистка за образование. Родена во долината Сват во Пакистан на јули 1997 г. На 11-годишна возраст, Малала Јусафзаи започна да пишува анонимен блог за Би-Би-Си Урду, со детали за нејзиниот живот во Пакистан под зголеменото влијание на Талибанците. Следејќи го блогот, таа беше предмет на документарниот филм на Њујорк Тајмс, Class Dismissed, и зборуваше за женското образование во локалните медиуми. Јусафзаи беше откриена како авторка на блогот во декември 2009 година, и како што нејзиниот јавен профил се зголеми, таа почна да добива смртни закани. На 9 октомври 2012 година, припадник на талибанците ја застрела Јусафзаи додека таа се движеше со автобус од училиште до нејзиниот дом. Прво била испратена во болница во Пешавар, а подоцна во една во Бирмингем. Таа продолжи да се искачува до слава и да зборува за правата на девојчињата; на 17-годишна возраст, таа стана најмладиот добитник на Нобеловата награда со освојувањето на Нобеловата награда за мир во 2014 година.