cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Амхарски јазик
Статус
Уште од 12 век амхарскиот бил службен јазик на судовите, кралските дворови, трговски јазик, јазик на војската и јазик за секојдневна комуникација. Денес останува како службен јазик на Етиопија. Според податоците од 2007 година, амхарскиот го зборувале 21.6 милиони луѓе во Етиопија а има и дополнителни 4 милиони луѓе кои го зборуваат како втор јазик. Дополнително, надвор од Етиопија јазикот го зборуваат околу 3 милиони. Етиопските Евреи во Етиопија и Израел исто така зборуваат на амхарски. Во Вашингтон јазикот станал еден од шестте јазици, различни од англискиот, дел од Актот за јазична пристапност од 2004 година, со што се овозможува владини услуги и образование на амхарски. Исто така, амхарскиот се смета за свет јазик на Растафарите и често се користи од следбениците на Растафаријанското движење. Амхарскиот е најзборуваниот јазик на Африканскиот Рог.
Писмо
Амхарскиот се пишува со етиопското писмо, кое е абугида. Секој карактер од писмото се состои од согласка и самогласка, но основниот облик на карактерот е зададен од согласката. Писмото има повеќе различни карактери за, денес, исто гласови, но тоа се должи на фактот што во минатото сите тие имале различни гласновни вредности. Со текот на времето фонетскиот систем на јазикот се променил, но не и писмото. Карактерите на амхарски се именуваат како „фидели“.
Васа Чубриловиќ
Детство
Како таткото после раѓањето на Васа умрел, а после десет годими им умрела и мајката, грижата за децата водел вујкото на таткоим Васо Видовиќ, кој важел за важен трговец во Градишца. Грижата за младите деца ја преземале постариот брат Вељко и сестрата Станка и Вида.
Сараевски атентат
Додека учел VI-то одделение во гимназија, станал член на национално-револуционерната организација Млада Босна.
После демонстративното напуштања на светосавската приредба на 27 јануари 1914, на која била свирена химната на царот Фрања Јосиф, избркан е од гимназијата во Тузла и преминал кај сестрата Стајка во Сараево, каде ја продолжил гимназијата. Во Сараево се поврзал со Данило Илиќ и со другите членови на организацијата Млада Босна, кои се подготвуваледа извршат атентат на надвојводата Франц Фердинанд. Бил учесник во Сараевскиот атентат на 28 јуни 1914 година во Сараево, како член на втората илиќева тројка (Чубриловиќ, Поповиќ и Мехмедбашиќ). На денот на атентатот го чекал  Франц Фердинанд со бомба и со револвер кај Вишото  женско училиште во Сараево. Фатен бил во Босанска Дубица и вратен во Сараево. На судењето одржано во октомври, на кое имало 25 обвинети за злосторство велепредавство, по службена  должост за бранител му е доделен адвокатскиот приправник Рудолф Цистлер. Бранителот при прифаќањето на работа се обврзал дека совесно ќе пристапи кон својата должост. Се обидел да го оспори обвинувањето, докажувајќи дека велепредавство не е казниво дело и објазложувајќи го тоа со фактот дека анексијата на Босна и Херцеговина била незаконска состојба, со оглед  дека не е ратификувана во австрискиот и угарскиот парламент, поради што по судењето е обвинет за согласување со велепредавство. Васо поради малолетност, судот го поштедил од смртна казна, но го осудил на 16 години најстрог затвор, која ја издржувал во Мелерсдорф во Австрија и во Заница. Во затвор проминл 4,5 години, од кои повеќе од три години во самица. Еден е од петте преживеани во затвор, од вкупно тринаесетте осудени на затвор. За велепредавство се осудени и негови те браќа Вељко на истото судењето на смрт со бесење, а Бранко во Бањалучкиот процес на 14 години тежок затвор. На 6 недели затвор без признавање на олеснувања за политички виновници, Врховниот суд ја осудил и сестрата Стака, бидејќи во писмото на братот Бранко, известувајќи го за вељковата смрт, навела дека  брат им „бил јунак и дека мирно починал”, славејќи го со тоа покојниковото дело.
Меѓувоен период
По Првата светска војна и распадот на Австроунгарската монархија, во ноември 1918 година ослободен е, а потоа во февруари 1919 година завршил гимназија во Сараево. Потоа најпрво се запишал на Филозофскиот факултет во Загреб, а потоа преминал на Филозофскиот факултет на Универзитет во Белград. Дипломирал во 1922 година  и истата година во Сараево се оженил со Радунка Анѓелковиќ (1895). Тие двајца во 1926 година го добииле синот Милош (1926—1987) и ќерката Богдана, омажена Мастиловиќ. Вториот брак го склучил со Даница Трипковиќ со која немал деца.
Роман
Роман е долго раскажувачко книжевно дело во проза или понекогаш во стихови (на пример, „Евениј Онегин“ од Пушкин), засновано на замислена приказна, односно кое не се потпира целосно на факти. За првпат, романот како литературна форма се појавил во 11 век, но поради широките можности останал во употреба и во современата литература.
Романот е литературен вид од епскиот род на литературата. Изразот „роман“ потекнува од 12 и 13 век, кога во западната европска литература се појавиле дела напишани на романските јазици. Романот ги има следниве одлики: во него има многу ликови чии одлики се опишани преку постапките и преку настаните кои опфаќаат обично подолг временски период. Меѓутоа, современата литературна практика покажува дека оваа дефиниција е тешко применлива; на пример, делото на американскиот писател Џон Стајнбек, „Глувци и луѓе“, се смета за роман, иако настаните не се случуваат во подолг временски период, а книгата нема ни 100 страници.
Некои од карактеристичните жанрови во кои се користи романот како форма се:
Васа Чубриловиќ
Дела
Според сопствено кажување, се формирал како историчар, најмногу под влијание на тројца научници:
Роман
Иако речиси сите писатели во некоја фаза од својот креативен живот пишувале романи, некои попознати романописци се: Венко Андоновски, Петре М. Андреевски, Фјодор Михајлович Достоевски, Чарлс Дикенс, Лав Николаевич Толстој, Оноре де Балзак, Џемс Џојс, Франц Кафка, Џорџ Орвел, Стале Попов, Едгар Алан По, Иво Андриќ, Жан Жак Русо, Агата Кристи, и др.
Васа Чубриловиќ
Дела
Првиот труд, краток оглед за Васа Пелагиќ го објавил во 1924 година.
Роман
Теорија на романот
Во едно предавање, одржано на Универзитетот Принстон, германскиот писател Томас Ман изјавил: „Големата социјална поезија во романите на Дикенс, Текери, Толстој, Достоевски, Балзак, Зола, Пруст ја претставува монументалната уметност на 19 век.“ Според критичарот Левин, романот на Џејмс Џојс, „Улис“ претставува крај на сите романи, а Т. С. Елиот го поставил прашањето: дали по Флобер и Џојс, романот не се надживеал себеси? Слично на тоа, Томас Ман го поставил прашањето: не изгледа ли дека денес во областа на романот може да дојде предвид само она што не е роман?
Васа Чубриловиќ
Дела
Автор е на повеќе научни трудови од домашната историографија. Библиографијата ја сочинуваат 167 историографски трудови - монографии, студии, расправи, статии, прилози, осврти и прикази. Останал доследен интегрален Југословен по определување и марксист по нужда. Историографија уште не го вреднува неговото дело, постојат само поединечни прикази и оцени, но тие се повеќе од пригодна природа и далеку се од непристрасна, сеопфатна и темелна анализа.
Неговите научни дела можат да се поделат во четири меѓусебно испреплетени тематски круга:
1. Историја на српскиот народ под турска власт. Зборува за патријалхалното општество, долготрајна турска окупација, улога на СПЦ, ајдуци, ускоци, етнички миграции во југословенските земји во период од 15 до 19 век. Од оваа област најпознати трудови се:
2. Историја на српската револуција: 3. Најобемни трудови од српската историја во 19 век:
Шума (слика)
Шума е слика од  сликарот  Пол Сезан работена во маслена техника на платно,  изработена е помеѓу 1902 и 1904 година.
Таа ја претставува шумата во близина до Екс ан Прованс.
Ги содржи сите карактеристични сликарски постапки на Сезан - структура со геометризам, колоризам кој ги обликува предметите не конкретно туку со одреден концепт кој го наговестува кубистичкиот правец.
Денес сликата е  во колекцијата на Национална галерија на Канада.
Бамберг
Историја
За време на пост-римските векови на германската миграција, регионот, потоа вклучен во епархијата Бамберг, бил населен во најголем дел од страна на Словените. Градот, првпат споменат во 902 година, се издигнал од замокот Бабенберх кој го добил своето име по семејството Бабенберг. Со нивното истребување преминува во саксонска куќа. Областа била христијанизирана главно од монасите на опатината Бенедиктинска Фулда, а земјата била под духовен авторитет на Вирцбургската епархија.
Во 1007 година, светиот римски цар Хенри II го направил Бамберг семејно наследство, седиште на посебна епархија. Целта на царот со ова била да се направи помала епархија во Вирцбург и да се даде на христијанството поцврста основа во областите на Франконија, источно од Бамберг.
Во 1008 година, по долгите преговори со епископите на Вирцбург и Ајхштет, кои требале да отстапат дел од нивните епархии, биле дефинирани границите на новата епархија, а папата Јован XVIII му ја одобрил папската потврда истата година. Хенри II наредил изградба на нова катедрала, која била посветена на 6 мај 1012 година. Црквата била збогатена со подароци од папата, а Хенри ја посветил во негова чест. Во 1017 Хенри, исто така, ја основал опатијата Михаелсберг во Михаелсберг ("Света Мајкл"), во близина на Бамберг, бенедиктинска опатија за обука на свештенството. Императорот и неговата сопруга Кунигунде дале големи привремени поседи на новата епархија и добиле многу привилегии од кои се зголемила секуларната моќ на епископот. Папата Бенедикт VIII го посетил Бамберг во 1020 година за да се сретне со Хенри II за дискусии во врска со Светото Римско Царство. Додека бил тука, тој ја ставил епархијата во директна зависност од Светата Столица. Тој, исто така, лично посветил некои од Бамбергските цркви. За кратко време Бамберг бил центар на Светото Римско Царство. Хенри и Кунигунде биле погребани во катедралата. Од средината на 13 век наваму, епископите биле принцови на Империјата и владееле со Бамберг, надгледувајќи ја изградбата на монументални згради. Во 1248 и 1260 грофот добил големи делови од имотите на грофовите на Меран, делумно преку купување и делумно преку присвојување на изгаснати феудалци. Старата Бамбершка епархија била составена од непрекината територија која се протегала од Шлузелфелд во североисточна насока кон Франконската Шума и поседувала и имот во Војводството Корушка и Салцбург, во Нордгау (сегашниот Горен Пфалц), во Тирингија и на Дунав. Со промените што произлегуваат од реформацијата, територијата на овој поглед беше намалена речиси една половина во обем. Од 1279 грбот на градот Бамберг е познат во форма на печат.
Судењата на вештерки од 17 век тврдат дека имало илјада жртви во Бамберг, достигнувајќи кулминација помеѓу 1626 и 1631 година, под власт на кнежевскиот бискуп Јохан Георг II Фукс фон Дорнхајм. Познатиот Друденхаус (затвор на вештерки), изграден во 1627 година, веќе не постои денес. Сепак, остануваат детални извештаи за некои случаи, како што е случајот на Јоханес Јуниус.
Во 1647 година, Бамбершкиот универзитет бил основан како Академија Бамбергенис.
Во 1759 година, имотот и јурисдикциите на епархијата сместени во Австрија биле продадени на таа држава. Кога се случило секуларизацијата на црквите (1802), диоцезата опфаќала 3305 km2 и имала 207.000 жители. Бамберг ја загубил својата независност во 1802 година, станувајќи дел од Баварија во 1803 година.
Галија (појаснување)
Галија може да се однесува на:
1601 во книжевноста
1601 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
1600 во книжевноста
1600 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Мегердорф
Мегердорф (Meggerdorf; Meggertorp) — општина во округот Шлезвиг-Фленсбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Вики Миљковиќ
Виолета „Вики“ Миљковиќ (Ниш, 18 декември 1974) — српска турбо-фолк, поп-фолк и поп пејачка и професор за музика.
Кариерата је започнала 1992 година со хитот "Мене лоша среќа прати". Најголемите хитови кои ги снимила до 2000 година се: Хајде води ме одавде, Ником није лепше него нама (Кока кола, Марлборо, Сузуки), Волим момке који пију ракију, Тунел, Куд пукло да пукло, Женске бубице (Љубоморна сам на све), Не знам шта си туго моја и Беж’ Милане. Како една од пионири на новооснованата Гранд продукција, Вики Миљковиќ доживуава најпрвин нова популарност заблагодарувајќи им на песните Године, Црно на бело, Бајадере и Мариш ли, мариш ли, а потоа и врвот на популарноста во 2005 година со хитовите Махи, махи, Обележена, Ти, мушкарац, Празан стан, Разлика и Да ли си добро спавао, и големиот солистички концерт во Белград.
Вики Миљковиќ повторно во центарот на медиумското внимание од 2016 година, кога станала постојан член на жирито на музичкото натпреварување Ѕвездите на Гранд, првенствено заради честите расправи со Јелена Карлеуша.
Животопис
Родена е во Ниш, каде во 1981 година тргнала во основно училиште "Маршал Тито". Средно музичко училиште „Др Војислав Вучковиќ“ го запишала во 1989, а потоа завршила музичка академија во Приштина. Нејзините родители, Зорка и Светомир, не ја поддржувале нејзината идеја да се занимава со пеење, но Виолета и покрај тоа го снимила првиот албум во 1992 година. Единствената популарна песна на него била Лоша среќа, пак Вики не остварила поголем успех. Меѓутоа тоа се менува следната година, со албумот Хајде води ме одавде, и два големи хита – Хајде води ме одавде и Ником није лепше него нама (Кока–кола, Марлборо, Сузуки), популарен и во бившите југословенски републики. Наредните две години Вики издала уште два албума, со хитовите Србија (Волим момке који пију ракију), Небеске сузе и Тунел. Во 1997 година остварува значаен успех и голема популарност заблагодарувајќи им на песните Куд' пукло да пукло, Не знам шта си туго моја, Ќерка (Желео си сина, добио си кќер) и Женске бубице (Љубоморна сам на све), најголемиот хит во нејзината кариера. И следните два албума и одржуваат популарност, но и понатаму не и обезбедуваа место во естрадниот врв. Најслушаните песни на албумите од 1998 и 2001 се Окреќем ти леѓа туго, Удри бригу на весеље, Беж' Милане моја ружо, Горо сестро, Године, Пет минута. Виолета во 2001 година преминала во Гранд продукција, а веќе со другиот албум издаден за неа, 2003 година постигнува најголем успех во дотогашната кариера. Тоа бил албумот Мариш ли, каде дури пет песни биле големи хитови во земја – Мариш ли, Бајадера, Црно на бело, Овог викенда и Наруквице. Популарен бил и двобојот Зашто со турската ѕвезда Мехмед Бадан. Со албумот Махинално од 2005 година Вики конечно достигнала меѓу најголемите музички ѕвезди во земјата, затоа што свите девет песни од албумот (Махи, махи, Празан стан, Разлика, Несаница, О како боли, Ти мушкарац, Цурице, Да ли си добро спавао, Обележена) биле исклучително популарни. За нејзината популарност во тоа време сведочи и нејзиниот прв солистички концерт во Белград во 2006 година, пред околу осум илјади луѓе. Поуспешна турнеја од Вики во тоа време имала само Индира Радиќ. Веќе следната година нејзината популарност опаѓа. Во јуни 2007 година се омажила за музичарот Драган Ташковиќ, и во октомври истата година го родила синот Андреј. Две години подоцна го издала албумот "Овде се не плаче", каде најслушаните песни биле Овде се не плаче, Хеј, ко то пита, Доѓавола све и Иду ми, иду.
Во 2011 година Вики Миљковиќ ја снимила песната Ко то зна и Не зна јуче да је сад, двобој со Халид Бешлиќ и ја издала компилацијата на најголемите хитови. Година дена подоцна ја издала хит песната Румба, која је обновила популарноста на Вики Миљковиќ, а 2013 година Чики лики лајла, препојување на еден бугарски хит. На пролет 2014 година учествувала на првиот Пинков фестивал и освоила прво место со песната Фластер на уста, а на есен истата година ја издала песната Досадно. Во 2015 година ја снимила песната Оно нешто, а во јануари 2016 година ги издала песните Опа, опа и Мене лоше добро зна како најава за нејзиниот единаесетти студиски албум. Истата година ги снимила и песните Могу, могу и Роѓендан.
Со почетокот на 2016 година станала постојан член на жирито во музичкиот натпревар Ѕвездите на Гранд.
Св. Атанас (Отешево)
'''Св. Атанас''' — археолошко наоѓалиште во преспанското село Отешево. Претставува утврдена црква и некропола од римско време. Се наоѓа на 500 м јужно од селото, каде се гледаат остатоци од ѕидови на урната црква и околу неа гробови со конструкции од камени плочи.
Хајделбершки дворец
Хајделбершкиот дворец ( на Heidelberger Schloss ) е обележје на Хајделберг. Урнатините на замокот се меѓу најважните ренесансни објекти северно од Алпите.
Замокот е делумно обновен од неговото уривање во 17 и 18 век. Се наоѓа 80 метри до северниот дел на ридот Кунигштул, а со тоа доминира со поглед на стариот центар на градот.
Најраната структура на замокот била изградена пред 1214 година и подоцна се проширила во два замока околу 1294; сепак, во 1537 година, горниот замок бил уништен од гром. Сегашните структури биле проширени до 1650 година, пред да бидат оштетени од подоцнежните војни и пожари. Во 1764 година, уште еден гром предизвикал пожар и уништил некои обновени делови.
Хохкирх
Хохкирх (Hochkirch, Bukecy) — општина во округот Бауцен, во Саксонија во Германија. Се наоѓа 9 километри северозападно од Лебау и 10 километри источно од Бауцен. Познат е по Битката кај Хохкирх во 1758, дел од Седумгодишната војна.
Онон
Онон (Онон гол, Оно́н) — река во Монголија и Русија долга 818 км, со сливна површина од 94.010 км2. Извира во источните падини на венецот Хентиј. Тече низ Монголија во должина од 298 км. Потоа се спојува со реката Ингода и така ја образува Шилка. Реката претежно се напојува со топење на планинските снегови.
Во историјата
Горното течение на Онон е едно од подрачјата што се смета за родно место на Џингис Кан.
Книжевно-историографското дело „Тајната историја на Монголците“ (XIII век) вели:
1599 во книжевноста
1599 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Три капачки
Три капачки - (Trois Baigneuses) слика од Пол Сезан, создаена во периодот помеѓу 1879-1882 година, денес е во Пти Пале во Париз.
Опис
На сликата се прикажани три жени кои се капат, врамени во лак формиран од две дрвја. Насликана во во постимпресионистички манир во формален поглед но во суштина, сликата ги носи одликите на зрелиот Сезан, во која покрај со кратки тешки потези и силни бои, како сликарската точност и суптилност композициски и концептуално тој ја задржал својата поединечна и оригинална ликовна постапка која била предвесник на современото светско сликарство.
Делото било сопственост на неговиот колега, сликарот Анри Матис кој го добил преку Амбрoаз Волар во 1899 година, а подоцна го донирал на „Пти Пале“ во 1936 година. .
Зеничко-добојски кантон
Зеничко-добојскиот кантон е еден од десетте кантони во Босна и Херцеговина.
Општини
Општините во кантонот се: Бреза, Добој Југ, Какањ, Маглај, Олово, Тешањ, Вареш, Високо, Завидовиќи, Зеница, Жепче, Усора.
Население
Според пописот од 2013 фодина, во кантонот имало 385,067 жители.
Бременост
Бременост (graviditas) — развивање на еден или повеќе плодови во матката на жената, познати како фетус или ембрион (зародиш_. Повеќеплодова бременост е можна како што е случајот со близнаци или тројка. Бременоста кај човекот е повеќе проучувана за разлика од бременоста кај цицачите. Гинекологија и акушерство е хируршка област што ја проучува и се грижи за високо ризичната бременост. Медицинските сестри (народно познати како бабици) се дел од нехируршката област која води сметка за бременоста и бремените жени.
Породувањето се случува околу 38-та гестациска недела или приближно 40 недели од последниот нормален менструален период на жената. Медицински, за нормален датум за породување се смета доколку тој се паѓа во текот на 14 дена пред или по пресметаниот датум. Пресметувањето на овој датум ја вклучува претпоставката за редовен менструален период после секои 28 дена. Според тоа бременоста трaе речиси девет месеци. Во медицинската заедница, точната дефиниција на англискиот збор бременост е предмет на политичка контроверзност, не и на суштинска контроверзност.
Терминологија
Еден од научните термини за состојбата бременост е гравидитет, а бремената жена понекогаш е позната и како гравидна. Ниту еден од овие зборови не се употребува во секојдневниот говор. Слично, терминот паритет (скратено пара) се користи за бројот на претходно живи родени деца. Медицински, жена која што никогаш не била бремена се нарекува ,,негравидна’’ додека со секоја наредна бременост, жената е позната како ,,мултигравидна’’ или ,,мултипара’’. Според ова, жена која е бремена по вторпат се означува како „гравидитет 2, пара 1“ а по породувањето како „гравидитет 2, пара 2“. Недоносената бременост причинета од абортуси, пометнувања или раѓања на мртвороденче, придонесува до намалување на вредноста на паритетот за разлика од бројот на гравидитет. Од друга страна пак, повеќеплодовите раѓања би ја зголемиле вредноста на паритет. Жените кои имале спонтани абортуси пред или до 20-та недела од бременоста се нарекуваат нултипарни. Медицинскиот термин за жена која е бремена за првпат е „примигравидна“.
Поимот ембрион се користи за да го означи развојот на плодот за време на првите осум недели од зачетокот, а терминот фетус се користи за периодот од околу вториот месец од развојот на плодот, па сè до породувањето.
Во повеќе медицински или правни дефиниции на општеството, човековата бременост прилично произволно е поделена на три тримесечја, како начин за поедноставно посочување на различните периоди од преднаталниот развој. Во првото тримесечје најголем е ризикот од пометнување на плодот (природна смрт на ембрионот или фетусот). За време на второто тримесечје, развојот на фетусот може полесно да биде следен и дијагностициран. Честопати почетокот на третото тримесечје се приближува кон фазата на согледување на отпорноста односно способноста на фетусот да преживее надвор од матката, со или без медицинска помош.
Зачнување
Бременоста настанува како резултат на пенетрација на женската јајце-клетка или ооцит од страна на гаметот на мажот, т.е. сперматозонот, во процесот којшто во медицината се нарекува оплодување или обично познат како ,,забременување’’. Веднаш по оплодувањето настанува нова клетка т.е. зигот. Соединувањето на машкиот и женски гамет вообичаено настанува преку полов однос. Како и да е, појавата на вештачка инсеминација и ин витро оплодувањето, исто така се покажа успешна во случај кога преку полов однос не доаѓа до оплодување (на пр. по желба или во случај на стерилност кај мажот/жената.)
Преднатален период
Како преднатален се означува периодот околу породувањето, поточно од 22 гестациски недели (154 дена), до полни 7 дена по породувањето.
Правните прописи во различни земји ја вклучуваат гестациската возраст од 16 до 22 недели (5 месеци) пред породувањето.
Обврзница
Обврзница — должничка хартија од вредност, со која се потврдува дека имателот (купувачот, доверителот) му исплатил на должникот (издавачот) определен износ пари, како противвредност на обврзницата и дека должникот ќе му ги исплати на доверителот позајмениот износ, заедно со камата, и тоа, според утврдената каматна стапка и во договорените рокови. Обврзниците претставуваат дополнителен извор на средства за издавачот. Често, средствата добиени со нивно издавање служат за финансирање посебни програми или објекти чии приходи понатаму се користат за исплата на достасаните обврзници. Обврзниците се многу слични на кредитот, бидејќи и тие претставуваат форма на задолжување.
Пазари на обврзници
Врз развојот на пазарот на обврзници влијаат повеќе фактори, како:
Меѓународни пазари на обврзници
Меѓународниот пазар на обврзници опфаќа два сегмента: странските обврзници и еврообврзниците. Првите ги издаваат странски издавачи на домашниот пазар и се деноминирани во домашната валута; на пример, обврзница која ја издава германско претпријатие на американскиот пазар и која е деноминирана во долари. Странските обврзници често имаат популарни имиња, како: Yankee bonds (странските обврзници што се издаваат во САД), Samurai bonds (странските обврзници во Јапонија), Bulldogs (странските обврзници во Британија) и Rembrandt bonds (странските обврзници во Холандија). Странските обврзници мора да ги исполнат условите што ги пропишуваат националните регулаторни тела; на пример, странските обврзници издадени во САД мора да ги исполнат прописите што важат за американските домашни обврзници. Вторите се обврзници кои се издаваат на пазарите чија валута се разликува од валутата во која е деноминирана обврзницата; на пример, обврзница која ја издава холандско претпријатие, која е деноминирана во германски марки и која се продава во Британија и Швајцарија. Сепак, најголемиот дел од трансакциите меѓународниот пазар на обврзници опфаќа на еврообврзниците (над 80 %). Тоа произлегува оттаму што еврообврзниците најчесто гласат на доносител, не мора да ги исполнат прописите на националните регулатори и носат пониска каматна стапка. Посебен вид обврзници се глобалните обврзници, кои се обврзници кои гласат на многу голем износ и истовремено се продаваат на повеќе пазари ширум светот. Според процесот на регистрирање, тие личат на домашните обврзници, но според провизиите личат на еврообврзниците. Инаку, меѓународните пазари на обврзници се многу побогати од домашните, зашто на нив се тргува со повеќе видови обврзници, како: обврзници со еднократно достасување и со фиксна каматна стапка, обврзници со флуктуирачки каматни стапки, конвертибилни обврзници, обврзници со варанти, обврзници без купони, обврзници со две валути, обврзници во композитни валути итн.
Постојат повеќе меѓународни индекси на обврзници, како што се: Domestic Government Bond Indices и World Government Bond Index кои ги објавува Salomon Brothers. Првите се однесуваат на државните обврзници на 14 земји, и тоа за обврзниците со четири рочности на достасување: 1-3, 3-7, 7-10 и над 10 години. Притоа, државните обврзници се групирани во три категории: обврзници со фиксна и со флуктуирачка каматна стапка, хартии од вредност наменети за неинституционални инвеститори и приватни пласмани. Светскиот индекс, пак, пондериран просек од вредноста на 14 државни обврзници.
Издавање
Под примарен пазар на обврзниците се подразбира времето и просторот на кој правните и другите субјекти, во согласност, со прописите и своите потреби, издаваат обврзници заради прибирање парични средства. Кај државните обврзници, првата продажба ја врши централната банка, која работи како агент за сметка на државата и која, за таа цел, може да организира аукција. Како купувачи на обврзниците може да се јават банки, други финансиски организации, претпријатија, па и физички лица, кои најчесто се претставени преку посредници - (брокери и дилери). Натамошниот промет со државните обврзници може да се одвива во непосреден контакт на купувачите и продавачите (неорганизиран пазар) или на институционален пазар на пари.
За да може да се пристапи кон издавање корпоративни обврзници, претпријатието мора да добие одобрение од надлежниот орган во земјата (Комисија за хартии од вредност). Издавањето обврзници има сложена постапка. Прво, се утврдува обемот на капиталот што се сака да се прибере со издавањето обврзници, видот на обврзниците, каматната стапка, номиналната вредност на кој ќе гласат обврзниците и др. По добивањето согласност од надлежниот орган, фирмата донесува одлука за издавање обврзници. Потоа, се заклучува договор со кој се регулираат правата на доверителите и обврските на корисникот. Овој договор обично се склучува со некоја финансиска организација која ја избира издавачот на обврзниците и која има законско овластување да ги претставува сите тогашни и идни купувачи на обврзниците од фирмата. Оваа организација всушност е старател (trustee). Првата продажба на обврзниците, фирмата може да ја изврши така што нив ќе ги продаде на некоја финансиска организација или ќе ги продаде на јавноста, со посредство на специјализирана организација (инвестициска банка). Притоа, посредникот може да се јави како гарант дека обврзниците ќе ги продаде, при што врз себе го презема ризикот на продажбата.
Бременост
Постнатален период
Постнаталниот период започнува веднаш по породувањето и трае до 6-от месец после породувањето. За време на овој период, телото на мајката се враќа во претходната состојба, а истото се однесува и за големината на матката и нивото на хормони.
Обврзница
Основни елементи
Секоја обврзница задолжително ги има следниве основни елементи:
Видови обврзници
Обврзниците може да се јават во повеќе видови. Притоа, поделбата на обврзниците може да се изврши од различни аспекти.
Обврзници според рокот на достасувањето
Вообичаено, според преостанатата рочност, обврзниците се делат на следниве видови: Сепак, рочноста понекогаш се разликува на различните национални пазари. Во САД, на пример, должничките хартии од вредност со рок од 2, 5 и 10 години кои ги издава државата се нарекуваат државни записи (treasury notes), а 30-годишните државни хартии од вредност се нарекуваат обврзници (treasury bonds). Во Велика Британија, истиот инструмент со рок од 5 години и повеќе се нарекува обврзница (bond).
Бременост
Должина на бременоста
Породувањето се случува по 37-та недела, но не порано од 42-та (помеѓу 259 и 294 денови сметани од последната менструација). Бебињата родени пред крајот на 37-та недела (259 дена) се сметаат за недоносени, а оние родени по 42-та недела (294 дена) се сметаат за преносени. Кога бременоста трае повеќе од 42 недели (294 дена) ризикот од компликации за жената и фетусот значително се зголемува. Поради тоа, во случај кога бременоста е некомплицирана, т.е. во периодот помеѓу 41-та и 42-та недела, гинеколозите вообичаено претпочитаат да го предизвикаат породувањето.
Последната медицинска литература ги претпочита термините недоносено за предвреме родено и преносено во случај на пречекорување на терминот. Недоносено и преносено се јасно дефинирани погоре, додека предвреме родено и родено по 42-та недела имаат историско значење и повеќе се однесуваат на големината и состојбата на развојот отколку за должината на бременоста.
Помалку од 5% од породувањата се случуваат во последниот термин, 50% од породувањата се случуваат во текот на неделата на последниот термин и речиси 90%, 14 дена пред или по пресметаниот термин. Далеку покорисно е дотогаш да се имаат предвид повеќе термини, отколку само еден определен ден, на пример, неколку пресметани последни термини со помош на онлајн калкулатори кои ни ја даваат оваа информација.
Точното датирање на бременоста е особено важно бидејќи се користи за пресметување на резултатите од различни пренатални тестови (трикратните тестови). Гинекологот може да реши да предизвика породување (со провокација) доколку забележи дека фетусот е преносен. Освен тоа, доколку според последниот менструален период и датирањето од ултразвукот се предвидуваат различни соодветни термини (со датирањето од ултразвукот земено како последен термин), може да се однесува на забавен ембрионален раст, и поради тоа повнимателен преглед е потребен.
Породување
Главен напис: Породување
Породувањето претставува нормален природен процес кај жените со кој се раѓа дете. Многумина сметаат дека породувањето претставува почеток на нов живот. Во повеќето култури, возраста релативно се дефинира во согласност овој процес.
Породувањето започнува со појавата на контракциите на матката кои се повторуваат во правилни временски интервали, заедно со промени на нејзиниот цервикс-првично скратување и раширување. Иако, општо прифатено е дека породувањето е болен процес, некои жени имаат безболен пораѓај, други пак сметаат дека концентрирањето на породувањето помага за забрзување на истото и олеснување на возбудата. Повеќето вагинални породувања завршуваат успешно, но доколку дојде до зголемување на компликациите, тогаш се прави царски рез.
Мајката и бебето хормонално се поврзани и по породувањето преку ослободување на окситоцин од страна на мајката, хормон кој се ослободува преку доењето.
Дијагноза
Главен напис: Гинекологија и Акушерство Бременоста може да биде откриена на различни начини, од страна на бремената жена без никакво медицинско тестирање или преку медицински тестови со или без помош на доктор.
Определен број на рани медицински знаци се поврзуваат со бременоста. Овие знаци вообичаено се појавуваат во првите неколку недели од зачнувањето. Иако не секогаш сите знаци се присутни, ниту пак истите се дијагностицирани, сите заедно ја формираат дијагнозата за веројатна бременост. Вакви знаци се присуството на хуман хорионски гонадотропин (hCG) во крвта и урината, задоцнет менструален период, мало крвавење за време на 3-та или 4-та недела од последната менструација како резултат на имплантација-нидација на ембрионот во матката, постојано зголемена базална телесна температура во период од две недели по овулацијата, знакот на Чадвик, (потемнување на грлото на матката, вагината, и вулвата), знакот на Гуделс, (омекнување на вагиналниот дел на грлото на матката), знакот на Хегар (омекнување на утерус истимус), и пигментирање на белата линија на абдоменот (потемнување на кожата на средната линија на абдоменот, причинето од хиперпигментација која резултира од хормоналните промени, вообичаено се појавува во средината од бременоста).
Бременоста може да биде откриена со помош на различни тестови за бременост со кои се препознаваат хормоните создадени од страна на новоформираната плацента. Со клиничките тестови преку крв и урина, бременоста може да се открие веднаш по имплантацијата, односно од 6 до 8 дена по оплодувањето. Тестовите за откривање бременост преку крвта се далеку поточни од оние за откривање бременост преку урина. Со тестовите за откривање бременост наменети за домашни услови, бременоста не може да се открие порано од 12 до 15 дена по оплодувањето. Со клиничките и тестовите наменети за домашни услови може да се открие бременост, но не и да се утврди возраста на ембрионот.
Во постимплантационата фаза, бластоцистата (развиеното јајце) лачи хормон наречен хуман хорионски гонадотропин, кој го стимулира хуман лутеум (жолтото тело) во јајникот на жената да продолжи со лачење на прогестерон. Ова влијае врз одржување на ѕидот на матката со цел ембрионот да продолжи да се храни. Жлездите во ѕидот на матката ќе отечат како резултат на бластоцистата, а капиларите во тој дел ќе бидат стимулирани за раст. Ова на бластоцистата и овозможува да ги прима витално хранливи материи од жената.
Покрај сите овие симптоми, некои жени не можат да забележат дека се бремени се дури до последните месеци од бременоста, а во некои случаи, сè додека не започнат породилните болки. Ова може да биде резултат од повеќе фактори, вклучувајќи го нередовниот менструален период, (обично кај тинејџерите), одредени типови лекувања (кои не се однесуваат на забременување), и дебелината кај жените кои не обраќаат внимание на зголемената тежина. Други може да ја негираат својата состојба.
Со помош на рани сонографски снимки, прилично точно може да се утврди големината на бременоста. Во практиката, докторите големината на бременоста (т.е. возраста на ембрионот) ја пресметуваат во однос на „датата на менструација" заснована врз првиот ден од последната менструација на жената, според податоците дадени од страна на трудницата. Точната дата на забременување не е позната доколку бременоста е резултат од некои типови третмани за плодност, освен ако нејзината последна сексуална активност е ограничена, или водела евиденција за нејзините циклуси. Трудницата може да нема утринска мачнина. Честопати единствен очигледен знак за бременост е прекин на нејзиниот нормален месечен менструален циклус ( т.е.,,задоцнет период") .Од тука произлегува дека менструалниот датум претставува само општа образовна проценка за големината на фетусот која е просек од две недели подоцна од првиот ден на последната менструација на жената. Терминот ,,датум на забременување" понекогаш може да се употреби кога тој датум е повеќе сигурен, иако дури и докторите можат да погрешат со нивната употреба на два различна термина. Последниот термин може да биде пресметан со правилото на Наегел. Очекуваниот датум за породување, исто така може да биде пресметан со гледање на фетусот со помош на сонограм .Овој метод е малку поточен од методите засновани брз последната менструација на жената. Почетокот на породувањето во 3,6 % од случаите, започнува на денот утврден според последниот менструален период, и на денот предвиден според сонографските снимки во 4,3 % од случаите.
Критериуми за воспоставување дијагноза се: жената која има менструални циклуси и е сексуално активна, каснење на менструалниот период од неколку денови или недели може да претставува знак за бременост, или покачена Бета-хцГ за околу 100 000 mIU/mL за 10 гестациски недели.
Психологија
Бременоста обично е поделена на три периоди, или тримесечја, секое по околу три месеци. Овие разлики се корисни за опишување на промените кои настануваат во текот на бременоста и покрај тоа што нема цврсто утврдени правила.
Прво тримесечје
Докторите бременоста обично ја мерат во зависност од соодветни фази, вклучувајќи го денот на последната менструација, овулација, Оплодување, имплантација и хемиското откривање. Во медицината, бременоста често е дефинирана како зародиш кога развиениот ембрион се вгнездува во ендометриумот на матката на жената. Во некои случаи кога компликациите се зголемени, оплодената јајце-клетка може да се имплантира во јајцеводите или цервиксот, со што настанува ектопична бременост или уште позната како вонматерична бременост. Повеќето жени немаат некакви специфични знаци или симптоми за време на всадувањето на ембрионот во матката, иако вообичаено е минимално крвавење при всадувањето односно имплантацијата. Кај некои жени, исто така за време на првото тримесечје, може да се јави грчење. Ова не е сериозно освен ако има крвавење. По имплантацијата утробниот ендометриум се нарекува децидуа. Плацентата која се формира одделно од децидуата и одделно од надворешниот слој на ембрионот, ги пренесува хранливите материи и кислородот, а ги отстранува непотребните материи од фетусот. Папочната врвца ги поврзува ембрионот или фетусот до плацентата. За време на ембрионалниот развој, развиениот ембрион трпи огромен пораст и промени.
Утринска мачнина имаат околу 70 проценти од бремените жени и обично истата се подобрува по првото тримесечје.
Во првите 12 недели од бременоста, брадавиците и ареолата потемнуваат како резултат на привременото зголемување на хормоните.
Второ тримесечје
Периодот од 4-от до 6-от месец од бременоста се нарекува второ тримесечје. Во овој период повеќето жени имаат повеќе енергија и почнуваат да се дебелеат, додека симптомите на утринска мачнина се повлекуваат или евентуално се губат.
Во дваесеттата недела матката, мускулниот орган којшто го држи развиениот фетус, може 20 пати повеќе да ја зголеми својата нормална големина. Иако фетусот почнува да се движи и да се оформува во текот на првото тримесечје, движењето на фетусот обично познато како „клоцање" може да се почувствува во второто тримесечје. Ова вообичаено се случува во 4-от месец, поточно од 20-та до 21-та недела или во 19-та недела ако жената била бремена и претходно. Како и да е, нормално е некои жени да не го почувствуваат движењето на фетусот и подоцна. Плацентата во овој период целосно функционира, фетусот создава инсулин и мокри. Преку репродуктивните органи може да се забележи дали фетусот е машко или женско.
Трето тримесечје
Во овој период од бременоста доаѓа до последното зголемување на телесна тежина, што всушност претставува и најголемо зголемување на тежината. Фетусот во оваа фаза нагло расте, придавајќи по 28 грама на ден. Стомакот на жената ќе се трансформира во зависност од спуштањето на фетусот во надолна позиција, подготвен за породување. Во текот на второто тримесечје стомакот на жената е во исправена положба, додека во третото тримесечје почнува постепено да се спушта надолу. Фетусот почнува правилно да се движи и истото го чувствува жената. Феталното движење може да биде посилно и вознемирувачко за жената. Папокот на жената понекогаш може да биде конвексен, „испупчен" поради ширењето на стомакот. Овој период од бременоста може да биде непријатен, поради симптомите како што се слаба контрола врз мочниот меур и болки во грбот. Движењето на фетусот станува посилно и почесто и со помош на развиениот мозок, очи и функција на мускулите, фетусот е подготвен за опстанок надвор од матката. Жената може да го почувствува „вртењето" на фетусот кое може да причини болка или неудобност доколку истото се случува во близина на ребрата или ’рбетот на жената.
Обврзница
Обврзници според издавачот
Во зависност од тоа кој се јавува како издавач на обврзниците, тие се делат на два вида:
Државни обврзници издава државата со цел да прибере средства за финансирање на тековниот дефицит во нејзиниот буџет. Најголемата светска економска сила, САД и нејзината влада земаат на заем голем дел од средствата со подажба на државни меници и државни обврзници. Достасувањето на државните меници може да биде до 10 години, а на обврзниците од 10 до 30 години. И државните меници и државните обврзници, се издаваат со износи од 1.000 долари или повеќе, со полугодишни камати наречени купонски плаќања. Покрај нивните различни достасувања при издавањето, единствена поголема разлика меѓу нив е тоа што државните обврзници можат да бидат отповикливи во текот на даден период, обично во последните пет години од векот на обврзницата. Според оваа одредба, државата има право да ја откупи обврзницата по номиналната вредност.
Корпоративни обврзници се средства со кои приватните фирми позајмуваат пари директно од јавноста. Овие обврзници, според структурата, се слични на државните обврзници, т.е. плаќаат полугодишни купони во текот на нивниот век и му ја враќаат номиналната вредност на имателот на обврзницата на денот на достасувањето. При купување на корпоративните обврзници, инвеститорите особено внимание посветуваат на ризикот за неуспех.
Други поделби на обврзниците
Според начинот на кој се остваруваат правата, постојат:
Според доходот што го носат, постојат: До средината на 1970-тите години, каматните стапки на обврзниците биле фиксирани на денот на издавањето. Со појава на растечката инфлација, корпорациите започнале да издаваат обврзници со променлива каматна стапка (variable interest rate bonds). Ctiicorp била првата американска фирма која понудила обврзници со варијабилни каматни стапки.
Според валутата на која се издадени, постојат:
Според начинот на отплатата на главнината, обврзниците се јавуваат како:
Според посебните права, постојат:
Според правото на откуп пред рокот на достасувањето, постојат: Повеќето обврзници имаат клаузула на отповикливост, каја нагласува дека издавачот има право да го принуди сопственикот на обврзницата да му ја продаде обврзницата пред рокот на достасувањето. Клаузулата за отповикливост вообичаено предвидува извесно време за чекање помеѓу времето кога обврзницата е издадена и времето кога таа може да биде отповикана. Цената која е предвидена да им биде исплатена на сопствениците на обврзниците се определува на нивото на номиналната вредност или нешто повисоко (вообичаено, таа е повисока од износот на едногодишната камата).
Бременост
Трето тримесечје
Бебето родено во овој период има најголема шанса да преживее. Употребата на модерна медицинска технологија за интензивна нега значително ја зголеми веројатноста за преживување на предвреме родените бебиња, повлекувајќи ја границата за способност на преживување на фетусот надвор од матката до порани датуми, честопати и без медицинска помош за разлика од порано. Покрај сиот развој, предвременото породување е најголема закана за фетусот, и без разлика доколку бебето преживее, може да резултира со болести во подоцнежниот живот.
Пренатален развој и сонографски снимки
Поврзано: Пренатален развој
Пренаталниот развој е поделен на два основни биолошки стадиуми. Прв е ембрионскиот стадиум, кој трае околу два месеци. Од тука започнува феталниот стадиум. Во почетокот на ембрионалната фаза ризикот од спонтани абортуси нагло се зголемува. Воглавно, структурата на фетусот е оформена. Рацете, стапалата, главата, мозокот се присутни и продолжуваат да се развиваат. На почетокот на феталниот стадиум, фетусот обично е околу 30 мм (1,2 инчи) во должина, а отчукувањето на срцето може да се слушне со помош на сонограф, фетусот ја врти главата, и исто така прави основни движења и стресувања на целото тело. Прстите почнуваат да растат во почетокот на феталната фаза.
Електричната мозочна активност првпат се забележува помеѓу 5та и 6та гестациска недела, сепак сѐ уште се смета за обична нервна активност за разлика од почетокот на свесното разбирање, кое се развива подоцна во бременоста. Синапсата почнува да се формира во 17-та недела и околу 28-та недела почнува да се зголемува со забрзано темпо кое трае сè до 3-от или 4-от месец по породувањето. До 23-та недела фетусот не може да преживее надвор од матката, и покрај големата медицинска помош. Дотогаш фетусот сѐ уште нема оформено витален човечки мозок.
Хормонски промени
За време на бременоста, нивото на прогестерон и естероген постепено се зголемува, потиснувајќи ја оската на хипоталамусот а потоа и менструалниот циклус. Жената и плацентата исто така произведуваат многу хормони.
Нивото на пролактин се зголемува поради проширување на хипофизната (елипсовидна) жлезда на мајката за 50%. Ова доведува до промени во структурата на млечната жлезда од каналниот до алвеоларниот мал резен. Со зголемување на калциум во утробата и селективна реапсорпција на супстанции од бубрезите доаѓа до зголемување на Паратироидниот хормон. Нивото на бубрежни хормони како што се кортизол и алдостерон исто така се зголемува.
Плацентата го произведува плацентарниот лактоген којшто ги стимулира липолизата и масната киселина, конзервирајќи глукоза во крвта за фетусот. Плацентарниот лактоген, исто така ја намалува чувствителноста на мајчиното ткиво на инсулин, резултирајќи со гестациски дијабетес.
Физички промени
Една од најзабележителните промени за време на бременоста е зголемување на тежината. Поради проширување на матката, развивање на фетусот, плацентата и амниотичната течност, таложење на мастите и задржување на водата доаѓа до зголемување на телесната тежината. Зголемувањето на тежината за време на бременоста е различно кај сите жени, и може да биде од 2,3 кг до над 45 кг. Во Америка, докторите советуваат дека идеалната граница на зголемување на тежината за време на бременоста е од 11кг до 16 кг помалку ако жената има вишок тежина, или повеќе (до 18 кг) доколку жената има помала телесна тежина.
Друга физичка промена која настанува за време на бременоста е зголемување на дојките, т.е. зголемување на градникот за два броја. Исто така, челото и образите (познати како „маска на бременоста") потемнуваат поради зголеменото производство на меланин.
Со развојот на фетусот, телото на жената трпи многу промени, како што е илустрирано и покажано во ова видео за бременост. Две жени во различни месеци од бременоста покажуваат какви промени настануваат во нивните тела.
Кардиоваскуларни промени
Во првите две тримесечја, волуменот на крв се зголемува за 40%. Ова настанува поради зголемување на волуменот на плазмата, вклучувајќи го зголемувањето на хормонот алдостерон. Прогестеронот, исто така може да влијае врз рецепторот на алдостерон, со што го зголемува неговото ниво. Поради зголеменото ниво на еритропоетин, доаѓа до зголемување на бројот на црвените крвни зрнца.