cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Георги Мадолев
Животопис
Георги Стефан Мадолев е роден на 13 март 1916 година во разлошкото село Белица, Пиринскиот дел на Македонија. Во 1937 година станал член на Околискиот комитет на Комунистичката партија на Бугарија. Во текот на Втората светска војна, во периодот од 1941 до 1942 година, ја одржувал врската меѓу Околискиот комитет и Централниот комитет на Бугарската работничка партија - БРП (к). Во јули 1942 година влегол како борец во Беличката партизанска чета “Јаким Цоков“, а во 1943 година станал политички комесар на Разлошкиот партизански одред „Јане Сандански“. Извесно време бил и уредник на партизанскиот весник „Работничко знаме“.
По 9 септември 1944 година, кога на власт дошол Отечествениот фронт, Мадолев како Македонец ја следел тогашната политика на БРП (к) и бил еден од најактивните за реализирање на националните права на Македонците во Бугарија во рамките на Културната автономија 1944–1948 во Пиринскиот дел на Македонија. Во 1946 година Георги Мадолев ја напишал брошурата „Кон решение на македонското прашање“, а кон крајот на истата година (21. XII 1946), тој станал еден од потписниците на решението на бирото на Околискиот комитет на БРП (к) – Горна Џумаја, населението во Пиринскиот дел да им се дозволи да се пишуваат како Македонци.
Исто така, Мадолев бил еден од најодлучните Македонци кој барал воведување и изучување на македонскиот јазик и писмо во училиштата во Пиринска Македонија. Исто така, за оние кои се спротивставувале на културната автономија во пиринскиот дел на Македонија, тој често знаел да каже дека тие и „кој не сака да учи македонски јазик, нека си замине во Бугарија“.
Во 1945 година, Мадолев станал првиот одговорен уредник на весникот „Пиринско дело“. Од 1945 до 1946 година, бил раководител на одделот во Околискиот комитет на БКП. Помеѓу 1946 и 1948 година бил претседател на Околискиот комитет на ОФ за Благоевград. По Резолуцијата на Имформбирото во јули 1948 година, Мадолев дошол во судир со новата политика на бугарското партиско и државно раководство за негирање на македонската нација и бил отстранет од политичкиот живот.
Кетел (Штормарн)
Кетел (Köthel) — општина во округот Штормарн, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Литјензе
Литјензе (Lütjensee) — општина во округот Штормарн, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Петар Богоевски
Петар Богоевски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Завршил основно училиште, а подоцна се вработил во рудникот Радуша, каде партиската организација го запознала со целите на НОВ. Од 1942 година веке бил вклучен во народноослободителното движење. Тесно соработувал со партиската организација во Вратничко. Организирано дејствувал во своето село, кое станало партизанска тврдина. Бил член на народносолободителниот одбор. Како таков се грижел за материјално и друго помагање на Шарпланинскиот одред. Во април 1944 година бил провален од еден селски предавник. Потоа заедно со неколку други соселани, бил стрелан од бугарскиот фашистички окупатор.
Поврзано
Стрелани во втората провала (април, 1944 година) од страна на бугарската полиција биле ѝ:
Трајан Блажевски
Трајан Блажевски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувал од семејство на сиромашни родители. Завршил основно училиште, а подоцна бил рударски работник во Радуша. Во 1942 година стапил во организирана борба против окупаторот. Им се придружил на скопските партизани Дане Крапчев, Раде Јовчевски - Корчагин и Боро Петрушевски, кои во 1942-1943 година дејствувале на Шар Планина, создавајќи услови за формирање на броен и силен партизански одред. Во родното место бил еден од најактивните помагачи и директни учесници во НОВ. Благодарејќи на него и некои други борци Старо Село станало партизанска тврдина. Поради неговата активност бил затворен од бугарскиот фашистички окупатор и во април 1944 година бил стрелан од страна на Бугарските војски.
Поврзано
Стрелани во втората провала (април, 1944 година) од страна на бугарската полиција биле ѝ:
Антони Мазневски
Антони Мазневски (роден на година во ) — македонски сликар, вајар и професор на Факултететот за ликовни уметности во Скопје.
Животопис
Дипломирал на Факултетот за ликовна уметност во Скопје во 1991 година. Во 1995 имал студиски престој на Меѓународната летна Академија во Салцбург (Австрија), а во 1997 во Њујорк, посетувајќи ја програмата ArtsLink. Од 2003 година предава сликарство и цртеж на Факултетот за ликовна уметност во Скопје.
Во 2005 година ја претставувал Македонија на Биеналето во Венеција. Темелно ги истражува можностите на разните ликовни дисциплини (сликарство, скулптура, објект, цртеж, инсталација), создавајќи загадочни концептуални проникнувања меѓу надреалното и реалното.
Селектирани групни изложби
Дипломирал на ФЛУ во Скопје (1991). Во 2005 г. ја претставувал РМ на Биеналето во Венеција. Темелно ги истражува можностите на разните ликовни дисциплини (сликарство, скулптура, објект, цртеж, инсталација), создавајќи загадочни концептуални проникнувања меѓу надреалното и реалното. Ав-тор е на делата: ТВ конструкции, 1966; А се ессе, 1998; Бродот на Моцарт, 2004. С. Аб.-Д.
Римска уметност
Римската уметност се однесува на визуелните уметности во Рим и на териториите на Римското Царство. Римската уметност ја вклучува архитектурата, сликарството, скулптурата и изработката на мозаици. Луксузните предмети изработени од метал, гравирањето скапоцени камења, резбите од слонова коска и обработката на стакло биле сметани за помали форми на римска уметност. Скулптурата се сметала за највисока форма на уметничко дело од страна на Римјаните, но ценето било и фигуративното сликарство.
Римската керамика во terra sigillata била украсена со релјефи кои биле одраз на вкусот на Римјаните. Римските монети биле нашироко распространети и истите во голем број преживеале до денес.
Контекст
Римското Царство на врвот на својата моќ (за време на царот Адријан од 117-138. године), се протегало од Северна Англија и Рајна до работ на Африканската пустина, односно од западниот брег на Пиринејскиот Полуостров до Црвеното море и Месопотамија. Тоа било космополитско општество со шаренолик етнички состав, каде националните и регионалните црти биле апсорбирани во еден генерален римски модел диктиран од престолнината - Рим. Римската цивилизација наметнувала почитување на нејзините закони, поредок и симболи на власта но за возврат го асимилирала во себе културното наследство на Стара Грција и на други стари цивилизации (Египет и Месопотамија) создавајќи свој сопствен уметнички израз. Рим како држава бил преокупиран со своите практични потреби (политички, воени, економски, административни), па оттука и неговата уметност го носи тој практичен белег. Една од главните одлики на оваа уметност е величењето на моќта и глорификацијата на власта па затоа римските градби и архитектонските дела со нивната оригиналност и монументалност фрлаат сенка на вајарството и на сликарството.
Хронологија
Римската уметност опфаќа две фази кои се проучуваат:
Вовед
Традиционалниот поглед на римските уметници е дека тие често позајмувале и ги копирале грчките претходници (голем дел од грчките скулптури познати денес се во форма на римски мермерни копии). Римската уметност во голема мера се потпирала на грчки модели, но таа истовремено ја опфаќа и етрурската па дури и египетска визуелна култура. Стилистичкиот еклектицизам и практичната примена се белегот на римската уметност.Плиниј, најважниот римски историчар, во врска со уметностите запишал дека речиси сите форми на уметност – скулптурата, пејзажното сликарство и портретното сликарство – биле развиени во грчко време, а во некои случаи, и понапредни отколку во Рим. Иако многу малку останало од грчката ѕидна уметност и портретите, показател на тоа е грчката скулптура и вазното сликарство. Овие форми не биле надминати од римските уметници во финоста на дизајнот или изработката. Како друг пример на изгубеното "златно доба", тој го издвојува Пејраикос, "чие мајсторство само малкумина го достигнале“... Пејраикос сликал берберници и чевларски тезги, магариња, зеленчук и поради тоа бил наречен "сликар на вулгарни тематики“  Придавката "вулгарен" тука се користи во оригиналната смисла и значи "вообичаен".
Грчките претходници на римската уметност биле легендарни. Во средината на 5 век п.н.е, најпознати грчки уметници биле Полигнот, истакнат по неговите ѕидни мурали и Аполодор, основоположник на техниката кјароскуро. За развојот на реалистичната техника заслужни биле Зеуксис и Пархасиј, кои според старогрчката легенда, еднаш се натпреварувале во кој има поголем талент во trompe l'oeil сликарството. Во скулптурата најпознати вајари биле Скопас, Праксителес, Фидија и Лисип. Римските уметници имале многумина од кого да ја копираат уметноста, бидејќи трговијата со уметност брзо се ширела низ царството и многу од грчкото уметничко наследство нашло свој пат во римската уметност преку книгите и образованието. Старогрчките трактати за уметностите постоеле и во римско време макар што сега се изгубени. Многу римски уметници потекнувале од грчките колонии и провинции. Големиот број римски копии на грчката уметност воедно зборува за почитта што римските уметници ја имале кон грчката уметност. Многу од уметничките форми и методи користени од страна на Римјаните – како што се високиот и нискиот релјеф, скулптурата, изработките од бронза, вазното сликарство, мозаикот, камео, монетите, накитот и изработките од метал, погребната скулптура, цртањето перспектива, карикатурата, жанровото и портретното сликарство, пејзажното сликарство, архитектонската скулптура и trompe l'oeil сликарство – биле развиени или рафинирани од страна на старогрчките уметници. Исклучок е римската биста, која не вклучува рамења. Традиционалните бисти со глава и рамења можеби биле етрусканска или раноримска форма. Речиси секоја уметничка техника и метод користена од страна ренесансните уметници, 1,900 години подоцна, била прикажана од страна на старогрчките уметници, со исклучок на маслените бои и математички точната перспектива. Додека грчките уметници биле високо почитувани во нивното општество, повеќето римски уметници биле анонимни и попрво се сметале за трговци. Нема записи, како во Стара Грција, за големите мајстори на римската уметност и делата практично не се потпишани. Додека Грците ги обожувале естетските квалитети на уметноста и опширно пишувале за уметничката теорија, римската уметност била попрво декоративна, го покажувала статусот и богатството и не била тематика со која се занимавале научниците или мислителите.
Римската култура асимилирала многу култури и во најголем дел била толерантна околу начините на освоените народи. Таа била повластена, се прикажувала, и тоа во многу поголеми количини, приспособена да се користи повеќе отколку во грчко време. Богатите Римјани биле материјалисти. Тие ги украсувале нивните ѕидови со уметност, домот со декоративни предмети а себеси се украсувале со накит.
Во христијанската ера, на крајот на империјата, од 350 до 500 година, просперирале ѕидното сликарство, таванскиот и поден мозаик и погребната скулптура додека вајарството и сликарството изумирале. Кога Константин го преселил главниот град на империјата Византија (преименуван во Цариград), римската уметност во себе прифатила источни влијанија за на крајот да се произведе византискиот стил. Кога Рим пропаднал во 5 век, занаетчиите се преселиле во источната престолнина за да најдат работа. Црквата Света Софија во Цариград вработила речиси 10,000 работници и занаетчии, за време на Царот Јустинијан (527-565 година) под чиј налог биле создадени и познатите мозаици на базиликата Сан Витале во градот Равена.
Сликарство
Од огромниот корпус римско сликарство останал многу мал дел. Најпознати и најзначајни слики се ѕидните од Помпеја, Херкуланеум и други наоѓалишта во близина, кои покажуваат како жителите на богатите крајбрежја ги украсувале нивните ѕидови во векот пред фаталната ерупција на Планината Везув во 79 година. Низа од стилови се дефинирани и анализирани од страна на модерните историчари на уметност.
Од 3 век до околу 400 година постои голем корпус на слики од Римските катакомби, од кои не се сите христијански. Тие прикажуваат продолжување на домашната декоративна традиција во прилично поскромно социјално милје од големите куќи во Помпеја. Останало доста и од палатата на Нерон во Рим, Домус Ауреа, како пример за веројатно најквалитетното ѕидно сликарство во тоа време. Од Египет кој станал римска провинција постојат голем број портрети познати како Фајумски мумиски портрети. Тие се портрети изработени на дрво и ставани врз мумиите од страна на романизираната средна класа. Иако нивниот карактер е премногу локален, тие сведочат за римскиот стил во сликањето портрети.
Теми во сликарството
Римското сликарство прикажува широк спектар на теми: животни, мртва природа, сцени од секојдневниот живот, портрети и некои митолошки теми. Во текот на хеленистичкиот период, тоа евоцирало селски идили и претставувало сцени со овчари, стада, селски храмови, планински пејзажи и куќи. Еротските сцени исто така се релативно чести. Во доцната империја, по 200 година, на ѕидовите на катакомбите преживеале ранохристијанските теми помешани со паганските слики.
Пејзажи
Главната иновација на римското сликарство во споредба со грчката уметност била во развојот на пејзажите, конкретно инкорпорирање на техники на перспективата, иако вистинската математичка перспектива била развиена 1500 години подоцна. Површинските текстури, засенчувањето и колоритот се добри но недостасува прецизна просторна длабочина. Некои пејзажи биле чисто сцени на природата, особено градини со цвеќе и садници, додека други биле архитектонски видици кои прикажувале  урбани градби. Други пејзажи покажувале епизоди од митологијата. Најпознати митолошки сцени се оние од Одисеја.
Мртва природа
Темите на римската мртва природа често се ниши или полици со различни секојдневни предмети, вклучувајќи овошје, живи и мртви животни, морски плодови и школки. Примерите на стаклени тегла полни со вода вешто биле сликани и подоцна служеле како модели за истата тема честопати сликана во периодот на ренесансата и барокот.
Портрети
Плиниј се жалел дека уметноста на римскиот портрет назадува, "Сликањето портрети кое се користи за да се пренесат низ вековите точните сличности на луѓе, целосно исчезна ... Мрзата ги уништи уметностите."
Во Грција и во Рим, ѕидното сликарство не се сметало за висока уметност. Најпрестижните форма на уметност покрај скулптурата било таблосликарството, односно темпера или сликање на дрвени табли. Дрвото е лесно расиплив материјал и многу малку примероци на таквите слики преживеале. Една од тие што останале е Северан Тондо која датира од околу 200 година и претставува многу рутински официјален портрет на некоја провинциска власт. Други останати претставници се добро познатите Фајумски мумиски портрети, од римската провинција Египет, и кои речиси сигурно не го претставувале најквалитетното сликарство на тоа време. Портретите биле прикачувани при погребувањето мумии. Тие обично отсликуваат еден човек, ја покажуваат главата, или главата и горниот дел на градите, гледано фронтално. Позадината е секогаш еднобојна и само понекогаш има декоративни елементи. Во смисла на уметничката традиција, јасно е дека овие слики повеќе потекнуваат од грчко-римската традиција отколку од онаа на Египет. Тие се исклучително реалистични. Портрети насликани на стакло и медали од доцната империја преживеале, како и портретите на монетите, од кои некои се сметаат за многу реалистични.
Златно стакло
Златното стакло или златно сендвич стакло, била техника за фиксирање слој од лист злато со дизајн помеѓу два споени слоја на стакло. Техниката била развиена во хеленистичко време и оживеана во 3 век. Римското златно стакло претежно датира од 4 и 5 век. Повеќето изработки се христијански, иако постојат многу пагански и неколку еврејски примероци. Ваквите стаклени медаљони веројатно првично биле давани како свадбени подароци или за празнични пригоди. Нивната иконографија е многу проучувана, иако уметнички истите се релативно несофистицирани. Нивните теми се налик на сликите во катакомбите, но со поголема вклученост на портретите. Со текот на времето наместо портрети истите почнале да бидат прикази на светци. Техниката се користела за изработка на мозаици во средината на 1 век во Рим а до 5 век, станала стандардна позадина за верските мозаици. Медаљонот Генадиос во музејот Митрополитен во Њујорк е убав пример на александрински портрет на сино стакло, со користење доста посложена техника и натуралистички стил од повеќето примери во Доцниот Рим. Тој можеби бил даден за да се прослави победа во музички натпревар. Еден од најпознатите александриски портретни медалјони, со египетско-грчки натпис е оној во Бреша, за кој погрешно се верувало дека ја прикажува побожната готска кралица Гала Плацида и нејзините деца а впрочем јазолот на фустанот на централната фигура веројатно прикажува дека станува збор за некоја приврзаничка на Изида. Тој припаѓа на групата од 14 парчиња која датира од 3 век, каде сите индивидуализирана портрети се секуларни и со висок квалитет. Натписот на медаљонот е напишан на александриски грчки дијалект па оттука, најверојатно, отсликува семејство од Римскиот Египет.
Жанрови сцени
Римските жанрови сцени генерално отсликуваат Римјани додека се одмораат и вклучуваат игри, музика и еротски средби. Некои сцени опишуваат богови и божици во слободни активности.
Триумфални слики
Од 3 век п.н.е, како што е наведено од страна на Плиниј (XXXV, 22) се појавил специфичен жанр познат како Триумфални слики. Овие слики биле триумфални записи по воени победи, претставувале епизоди од војната, и од освојувањата на региони и градови. Резиме мапи биле изработувани да ги истакнат клучните точки на походот. Овие слики се исчезнати, но тие веројатно ги инспирирале историските релјефи врежани врз воените саркофази, Сводот на Тит и Трајановиот столб.
Скулптура
Традиционалните Римски скулптури се поделени во пет категории: портрети, историски релјефи, погребни релјефи, саркофази и копии на античките грчки дела. . Почетокот на римската уметност бил под силно влијание на уметноста на Стара Грција и од онаа на соседните Етрурци, кои и самите во голема мера зависеле од нивните грчки трговски партнери. Етрурската специјалност биле гробниците од теракота, каде на врвот се поставувал саркофагот. Кога Римската Република почнала да ги освојува грчките територии, прво во Јужна Италија и потоа целиот хеленскиот свет освен Партското Царство во подалечниот исток, патрицијанските скулптури станале во голема мера продолжување на хеленистичкиот стил, од кој посебно римски елементи е тешко да се издвојат, особено затоа што многу грчки скулптури преживеале само како копии од римскиот период. Од 2 век п.н.е, "повеќето вајари кои работеле во Рим" биле Грци, честопати поробени во освојувањата како што е она на Коринт (146 п.н.е). Тие често биле робови, чии имиња се многу ретко евидентирани. Голем број на грчки статуи биле донесени во Рим, без разлика дали како плен или како резултат на изнудување и трговија.
Изворен италијански стил може да се види во гробните споменици на просперитетната средна класа Римјани, кои многу често вклучувале портрет бисти, и портретирањето е веројатно главната сила на римските скулптури. Нема остатоци од традицијата на погребните маски на предците кои биле носени во погребните поворки на големите семејства и кои инаку се чувале во домот на починатите, но многу од бистите кои останале, ги претставуваат предците на некои од големите семејства надгробни споменици како што е Гробницата на Скипионите или подоцнежниот мавзолеј надвор од градот. Познатата бронзена биста која наводно е на Луциј Јуниј Брут многу различно се датира, но се смета за една од ретките изработена во италски стил, во бронза. Слични такви моќна бисти се гледаат на монетите на конзулите. Лондиниум имал колосална статуата на Нерон, иако далеку помала од 30 метри високиот Колос на Нерон во Рим, но истата денес е исчезната. Империјалниот портрет првенствено бил хеленизиран и високо идеализиран, како во Блакас Камео и други портрети на Август. Римјаните генерално не се обидувале да се натпреваруваат со грчката стоечка скулптура на херојските подвизи од историјата или митологија, но сепак изработувале историски релјефи, како римски триумфални столбови чиј релјеф е континуирана приказна за освојувањата, како оние подигнати во чест на Трајан (113) и на Марко Аврелиј (193) кои преживеале во Рим, каде се наоѓа "Олтарот на Мирот" (Ara Pacis, 13 година п.н.е) претставува официјален грчко-римски стил. Меѓу другите големи примери се релјефите на Константиновата Триумфална порта и основата на столбот на Антонин Пиј (161)
Кон крајот на 2 век и "барокната" фаза, во 3 век, римската уметност во голема мера е напуштена, или, едноставно, не можела да произведува скулптури во класичната традиција, што пак е промена за чиишто причини останува многу да се дискутира. Дури и најважните империјални споменици сега се изработувале во поаголни и погруби форми, во едноставни композиции нагласувајќи ја моќта за сметка на благодатта. Контрастот може да се види на Константиновата порта од 315 година во Рим, која комбинира делови во нов стил и делови во претходниот грчко-римски стил. Белегот на стилот што ќе се појави се состои од решителна цврстина, тежина и агли– накратко, речиси целосно отфрлање на класичната традиција".
Оваа револуција во стилот се појавила непосредно пред периодот во кој Римската држава го прифатила христијанството, што пак довело до крај на големите религиозни скулптури. Огромните статуи сега се користеле само за цареви, како познатиот фрагмент на колосална статуа на Константин и Колосот од Барлета од 4 или 5 век. Сепак богатите христијани продолжиле со релјефите за саркофази, како оној на Саркофагот на Јуниј Бас.
Наративни релјефи
Додека грчките вајари традиционално воените подвизи ги прикажувале преку употреба на митолошки алегории, Римјаните користеле повеќе документарен стил. Римските релјефи на борбени сцени, како и оние на Трајановиот столб, биле создадени за глорификација на римската моќ, но тие, исто така, даваат детален приказ на воените костими и воената опрема. Столбот на Трајан е доказ за различните Дакиски војни кои ги водел Трајан онаму каде што е денешна Романија. Тој е најсилниот пример на римски историски релјеф и едно од големите уметнички богатства на античкиот свет и може да се смета за предвесник на документарниот филм. Тоа го преживеал уништувањето, кога бил адаптиран како основа за христијанска скулптура. Во текот на христијанската ера по 300 година, декорацијата на панели и саркофази продолжила но статуата во полна големина исчезнала и понатаму нема да биде важен елемент во скулптурата на римската култура.
Грнчарство и керамика
Римјаните ја наследиле традиција на применетата уметност, односно на занаетчиството и на т.н. "мали вештини" или декоративна уметност.. Римската уметност не го користела вазното сликарство во начинот на Старите Грци, но садовите во Стариот Рим од керамика често биле модерно украсени.
Мозаик
Римскиот мозаик се смета за мала уметност, иако честопати наголемо се користел, а при крајот на 4 век Христијаните почнале да го користат за големи религиозни слики на ѕидовите во нивните нови големи цркви. Претходно во римската уметност мозаикот главно се користел за подови, за тавани, и за поплочување внатрешни или надворешни ѕидови кои ќе бидат влажни, како оние во бањите. Познатиот примерок од хеленистичкото сликарство, Александровиот мозаик во Неапол првично бил поставен на подот во Помпеја. Овој мозаик е со многу повисок квалитет на изработка од повеќето други римски мозаици. Римјаните правеле разлика помеѓу нормален опус теселатум чии тесери најчесто биле поголеми од 4 мм изработуван на самото место, и пофиниот опус вермикулатум кој се користел за мали панели, односно површини, и се изработувал во работилница а потоа се донесувал на местото како готов панел. Вториот бил хеленистички жанр и се наоѓа во Италија помеѓу 100 п.н.е и 100 година од нашата ера. Повеќето потпишан мозаици имаат грчки имиња, што укажува на тоа дека уметниците останале претежно грчки, иако веројатно често биле робови обучени во работилниците. На крајот на 2 век пред нашата ера Нилскиот мозаик на Палестрина е многу голем пример на нилски пејзажи, додека во 4 век Гладијаторскиот мозаик во Рим покажува неколку големи фигури во борба. Има и Орфејски мозаици, кои често биле уште една омилена тема. Во преодот кон византиската уметност, тенденцијата била ловечки сцени и животни.
Металообработка
Обработката на метал била високо развиена и суштински дел од домовите на богатите, кои при јадењето користеле прибор од сребро, додека често пиеле од стакло, а воедно, изработувале фитинзи на нивниот мебел, накит и фигурини. Голем број на важни откритија на скапоцености во последните 200 години, претежно од крајот на империјата, дава многу појасна идеја за римската сребрена чинија. Милденхолското богатство и хокснеското се од Источна Англија во Англија. Постојат и неколку останати пронајдоци на римски мебел кои покажуваат префинет и елегантен дизајн на изработката.
Монети и медали
Римските монети ги достигнале уметничките врвови на најдобрите грчки ковани пари, и истите останале во голем број така што нивната иконографија и натписи се клучен извор за проучување на римската историја. Воедно содржат и многу фини примери на портрети. Тие биле присутни и кај руралното население на територијата на целата Империја и надвор од неа, заедно со варварите на работ на Империјата кои изработувале нивни сопствени копии. Во Империјата медалјони од благородни метали почнале да се произведува во мали изданија како кралскиот подароци. Тие се слични со монетите, иако поголеми и обично пофини во изработката. Сликите на монетите првично го следеле грчкиот стил, со прикажување на богови и симболи, но подоцна, прво Помпеја а потоа и Јулиј Цезар се појавил на монетите. Потоа портретите на царот или членовите на неговото семејство станал стандард на империјалното ковање на монети. Натписите биле користени за пропаганда.
Архитектура
Во областа на архитектурата римската уметност ги направила најголемите иновации. Бидејќи римската империја се протегала на голема површина тука биле вклучени многу урбанизирани области а римските инженери развиле методи за градби од широки размери, вклучувајќи ја и употребата на бетон от. Масивни згради како на Пантеонот и Колосеумот можеле никогаш да не бидат изградени со претходните материјали и методи. Иако тој бил измислен илјада години порано, на Истокот, Римјаните ја продолжиле неговата употреба градејќи ги нивните најимпресивните градби и споменици, искористувајќи ја силата и ниската цена на материјалот. Користеле гипс, тула, камен или мермер, дрво и украс полихром а позлатената скулптура била често додавана за да се произведе блескав ефект на моќ и богатство.
Поради овие методи, римската архитектура станала позната по издржливоста на градбата, и многу римски зданија сè уште стојат, а некои уште се во употреба. Главно зградите биле претворени во цркви за време на христијанската ера. На многу урнатини, сепак, им биле одземени нивните мермери па се појавуваат малку намалени во големина и величина од нивниот оригинален изглед, како што е случајот со Базиликата на Константин. Во текот на Републиканската ера, римската архитектура била комбинација на грчки и етрурски елементи, и произведени биле иновации, како што се кружниот храм и кривиот свод. Кога римската власт се зголемила во раната империја, првите цареви ги срамниле сиромашните квартови за да се изградат големи палати на ридот Палатин. Римските згради тогаш прераснале во комерцијални, политички и социјални групации познати како форум, меѓу кои најпознат е Римскиот форум (Форум Романорум). Најголемата арена во римскиот свет, Колосеумот, бил завршен околу 80 година на самиот крај на тој форум. Колосеумот бил арена со капацитет од 50,000 гледачи. Ова ремек дело на римската архитектура е светол примерок на врвното римско инженерство кој ги вклучува сите три архитектонски столба – дорски, јонски и коринтски. Помалку прославената, но исто толку важна, ако не и повеќе, па за повеќето римски граѓани, била и инсулата или градскиот блок, римски еквивалент на стан во зграда, во која биле сместени десетици илјади Римјани. За време на владеењето на Трајан (98-117) и Адријан (117-138) римската империја ја достигнала својата најголема моќ а Рим бил на врвот на својата уметничка слава – масовно се граделе згради и споменици, римски куќи, градини, аквадукти, бањи, палати, павилјони, гробници и храмови. Римската примена на сводот, употребата на бетонот, на куполата овозможило изградба на јавни површини и комплекси, вклучувајќи ги палатите, јавните бањи и базиликите на "Златното доба" на империјата. Извонредни примери за купола се Пантеон, Палатата на Диоклецијан и Каракалиниот. Пантеон (посветен на сите планетарни богови) е најдобро зачуван храм на античките времиња со неоштетен таван кој е отворен со "око" во центарот. Висината на таванот точно е еднаква на внатрешниот пречник на градбата. Овие големи згради подоцна служеле како инспиративни модели за архитектите на италијанската ренесанса, како што се Брунелески. Во времето на Константин (306-337 г.) се случило последната голема изградба во Рим, вклучувајќи ја и Триумфалната порта на Константин изградена во близина на Колосеумот.
Римските аквадукти, исто така врз основа на свод, биле вообичаена градба во империјата и од суштинско значење за носење вода за големите урбани области. Некои се особено импресивни, како Понт Гар (три групи на сводови) и аквадуктот на Сеговија, кои служат како сведоштво за квалитетот на нивниот дизајн и конструкција.
Раусдорф (Холштајн)
Раусдорф (Rausdorf) — општина во округот Штормарн, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Вицхафе
Вицхафе (Witzhave) — општина во округот Штормарн, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Климент Малевски
Климент Малевски (роден на година во  - починал на  година во ) — македонски протојереј-ставрофор, член на Иницијативниот одбор за организирање на Македонската православна црква и учесник на црковнонародните собори за возобновување на Охридската архиепископија и прогласување на автокефалноста на Македонската православна црква (1958 и 1967).
Бил архијерејски заменик на Преспанско-пелагониската епархија. Носител е на повеќе црковни одликувања: од Ерусалимскиот и од Рускиот патријарх, од Атинскиот архиепископ и од Синодот на Македонската православна црква (Светиклиментов орден од Ⅲ ред).
Ден
Ден — единица за време која се однесува на оној дел од деноноќието кој трае од изгрејсонце до зајдисонце.
Денот во антиката
Во Стариот Рим, деноноќието (24 часа) се делело на седум фази:
Среќко Богоевски
Среќко Богоевски ( во —  во  ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувал од сиромашно семејство. Завршил основно училиште, а подоцна се занимавал со земјоделство. Во почетокот на 1943 година партиската организција од Вратничко го вклучила во движењето. Во септември истата година го напуштил селото, зел пушка в раце и му се приклучил на Шарскиот одред. Како храбар борец бил упатен во состав на една десетина, да воспостави врска со други партизани. Така дошло до средба меѓу шарпланинските и кумановските партизани на Скопска Црна Гора. Потем се вратил на Шар Планина. Во меѓувреме, Вториот шарски одред бил разбиен. За тоа останал на својот терен како илегалец. Откако забележал дека е провален, го напуштил селото. Во едно ново судирање меѓу партизаните и бугарските фашистички полициски единици, бил заробен и на 30 април 1944 година бил стрелан.
Поврзано
Стрелани во втората провала (април, 1944 година) од страна на бугарската полиција биле ѝ:
Видео-игри во Русија
Видео-гејминг во Русија еден е од најголемите пазари на видео-игри. Еден од најголемите проблеми на руската индустрија на видео-игрите е кршење на авторските права.
Русија официјално ја призна компетентноста на видео игрите (исто така познато како е-спорт или компјутерски спорт) како спорт.
Историја
Историја на масовниот видео-гејминг во Русија (тогаш Советски Сојуз) влече корени од раните 1980-ти кога личните компјутери од моделите Атари 400/800, Комодор 64, ZX Spectrum 48/128 биле донесени во земјата од САД, Европа, Јапан и Кина. Во тоа време, локалната компанија Електроника издала серија преносни конзоли за игри кои претежно беа клонови на производи Нинтендо. До средината на 1980-тите, советските развивачи и ентузијасти започннале обид да развиваат свои игри. Најпознатиот руски дизајнер на игри во тоа време е Алексеј Пажитнов, кој направил светски мегахит Тетрис.
Аркадни игри
Првите Советски аркадни играчки машини не соддржеле никаква дигитална графика, а интефрејсот на играта морал да се емитира со помош на физички објекти.
Гејм-прес
Во Русија имало многу списанија за видео игри од раните 90-ти до раните 2000-ти. Нивниот број е значително намален заради масовното ширење на Интернет и последователниот бум на нелегално преземање на содржини. Како резултат, повеќето постојни списанија престанале да издаваат поради огромни загуби во трговијата. Во моментов најпознатото руско списание за видео игри е Игроманија.
Демографија и популарност
Едан од пет Руси вели дека игра видео-игри, според Москва тајмс. Според VTSIOM, а 58% од Русите сметаат дека видео-игрите се штетни. Видео-игрите го уживаат масовното прифаќање во Русија.
Павле Божинов
Павле Стефков Божинов ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувал од сиромашно селско семејство. Завршил основно училиште, по што се занимавал со земјоделство и чување на добиток. Во септември 1944 година стапил во редовите на Шеснаесеттата македонска ударна бригада. Учествувал во сите борби на бригадата против балистите и Германците на падините на Скопска Црна Гора. Потоа со бригадата учествувал во конечното ликвидирање и разоружување на балистичките банди на Косово. Пролетта 1945 година заедно со бригадата бил во близината на Белград. Таму се обучувал за претстојната борба против непријателот. На 12 април 1945 година во големата офанзива со која биле разбиени и пробиени германските утврдени позиции кај Товарник, храбро загинал во близина на Шид.
Црква „Св. Лука“ - Врежот
Свети Лука (Αγίου Λουκάς) — преродбеничка црква во селото Врежот, Ениџевардарско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Воденско-постолско-мегленската епархија на Цариградската патријаршија.
Храмот се наоѓа во северниот дел на селото. Според месното предание, изграден е во 1790 г. Претставува трикорабна базилика со отворен трем на југ и запад. Подоцна јужно до него е изградена нова црква.
Во 1926 г. селото е преименувано во Агиос Лукас (во превод Свети Лука) според црквата.
Црква „Св. Петка“ - Теово
Света Петка (Ναός Αγίας Παρασκευής или Σφέτα Πέτκα) — преродбеничка црква кај селото Теово, Воденско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Воденско-постолско-мегленската епархија на Цариградската патријаршија.
Црквата се наоѓа на 2 км југозападно од селото. Изградена е пред 1817 г.
Тошина бања
Тошина бања е бања која се наоѓа недалеку од Златибор, во селото Рожанство во Србија. Позната е и како бања Вапа. Во оваа бања се наоѓа и минерален извор кој лекува разновидни болести, а особено се користи за дерматолошки цели.
Историја
Изградбата на Тошина бања започната е во средината на седумдесеттите години на 20 век. Заочната е изградба на туристичко-бањскиот објект, но изградбата била запрена со смртта на сопственикот Тоша Лазовиќ, така да објектот е запоставен. Сепак дури и таков привлекува внимание со својот изглед и ја комплетира туристичката понуда и сите атракции на Златибор. Старецот Тоша е роден во златиборското село Рожанство во 1914 година. Тој бил визионер. Последната четвртина од својот живот ја посветил на обидот да изгради бањо лекувалиште. Големи бетонски кули кои се издигнуваат од покривот, пансиони за сместување, базените со лековита вода и мостовите - останале недовршени. Со визија за изградба на туристичко лекувалиште, Тоша изградил пат до бањата. Изградил околу еден километар пат што го поврзува со центарот на Златибор. Жителите на селото Рожанство се приклучиле и финансиски помогнаанале во изградбата на патот. Жителите на овие златиборски села успеале да соберат и да инвестираат заедно во бањската вила, неколку стотици илјади евра. Тие изградиле пет ката од златиборскиот дворец, кој е опкружен со лековита минерална вода.
Тошиниот дворец
Пространиот дворец на пет нивоа има широки тераси, како висечки градини. Кулите се издигнуваат кон врвот, а замокот е обложен со црвена фасадна тула. Од левата страна на влезот се темелите на црквата што газда Тоша планирал да ја изгради покрај главниот објект во бањата. Пред дворецот се бањите, некогаш имало многу негуван тревник и базени за бањска вода. Пред еден од базените стои порака до посетителите: „Бањската вода, главен и древен извор, бања Вапа, според приказните на месното население, оваа вода лечи девет болести и тоа кожни болести, егзема, рани, лишаи, првут во косата, потење на стапалата, органи за варење и нерви. Лечи - сè. „
Минерална вода
На оваа место не извоира термална вода. Станува збор за температура на водата од околу 17 и не е солена. Водата се пие и е лековита за кожата. Чешмите биле извлечени на три цевки. Две се наоѓаатсместени посебно, а една малку подалеку.
Стојан Божинов
Стојан Трајков Божинов ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Експлозив
Експлозив — реактивна супстанца што содржи големо количество на потенцијална енергија што може да предизвика експлозија доколку дојде до нејзино случајно ослободување.
Експлозиви и видови
Експлозив е секоја материја што во допир со кислород, без или во присуство на искра или оган, согорува за многу кратко време, при што ослободува големо количество на топлинска и кинетичка енергија.
Според начинот на употреба експлозивите се делат на иницирачки и бризантни.
Освен овој облик, постојат итн. пластични експлозиви кои се во облик на желатин, а најпознати се: пентрит, хексоген, тетрил, екразит и октоген. И овие експлозиви хемиски се многу стабилни и разорната моќ им е голема, при што се користат и во воени и во стопански цели. За стопанските цели честопати се прават смеси од различни експлозиви со специфични одлики, бидејќи сите досега наведени експлозиви претставуваат чисти хемиски супстанции.
Поим за експлозија
Експлозијата претставува брзо и ненадејно избувнување на гасови од одредено подрачје (центар) во останатиот простор придружено со топлина (високи температури), удар и силен звук. Експлозиите можат да бидат причини за пожар, но многу чести се случаите тие да се одвоени од пожарите и претставуваат специфичен начин на уништување кое е честопати поопасно од пожарот. Имено, брзината на експлозијата е голема, па според тоа и уништувањето трае релативно кратко време за да можат да се спречат последиците, додека кој пожарот тоа е можно со ефикасна работа на противпожарната служба.
Механизмот (процесот) на настанување на експлозијата зависи од видот на експлозивните материи. Според тоа експлозиите може да се поделат на хемиски (брзо претворање на цврста или течна експлозивна супстанција во гас), физички (зголемување на притисокот - односно котел) и јадрени (цепење на атомот, соединување - составување на атом). Меѓутоа, експлозиите како последица на хемиски реакции се сметаат за прави, вистински експлозии, додека експлозиите кои настанале како последица на физички промени (пр. распрскување на садови под притисок) спаѓаат во експлозивни појави.
Хемиски експлозивни супстанци
Кај експлозиите со хемиско потекло се раликуваат три вида: експлозии на експлозивни материи, експлозии на лесно запаливи пареи и гасови и експлозии на прашина.
Експлозивни материи
Во експлозивни материи спаѓаат: експлозиви и средства за активирање на експлозиви, пиротехнички смеси, барут и суровини за производство на експлозиви кои имаат експлозивни својства. Имено, под експлозивни својства се подразбираат позитивен притисок (краткотрајност, големиот притисок избива, надвор од седиштето на експлозијата) и негативен притисок (разлика во низок притисок, долготрајност, кон седиштето на експлозијата).
За некоја материја да се смета за експлозив мора да задоволува три основни услови:
Во хемиски поглед експлозијата е оксидационен процес односно реакција со кислород. Притоа, оксидацијата кај експлозивните процеси може да се одигра бавно, многу брзо и моментално. Во однос на оваа поделба експлозивите можат релативно бавно да согоруваат на отворен простор - дефлаграција, многу брзо да согоруваат во затворен простор - експлозија и моментално да согорат - детонација. Најсовршен вид на експлозија е детонацијата кај која процесот на разложување се случува моментално со ослободување на голема количина на енергија. Кај детонација од висок степен експлозивот е целосно истрошен, додека кај детонација од низок степен експлозивот е делумно истрошен при детонацијата а како можни причини за нискиот степен се температурата на воздухот, несоодветна детонација или неправилно насочување на детонацијата.
Пиротехнички смеси и барути
Пиротехничките смеси првенствено се користат за полнење на огнометни ракети, како и за други потреби или за научни цели. Притоа, сите вакви супстанции се лесно запаливи и можат лесно да експлодираат.
Барутите спаѓаат во специјални експлозивни материи кои не детонираат, туку многу брзо согоруваат. Најпознати барути се т.н. црн барут и безчадниот барут. Црниот барут (калиум нитрат, сулфур, јаглен) претставува најстар познат експлозив кој се користи и како гориво. Тој е во форма на зрна кои можат да бидат во четири големини (ФГ, ФФГ, ФФФГ, ФФФФГ). Меѓутоа, поради лошите особини на црниот барут многу ретко се користи, додека бесчадниот барут (нитроцелулозна база) се користи во воени цели за полнење на сите видови видови муниција, како и за стопански и спорстки цели (спортска и ловечка муниција).
Хемиски суровини со експлозивни својства се оние кои иако можат да експлодираат не се финализирани во крајниот производ - експлозив. Во таквите суровини спаѓаат и високо калоричните метали како што се магнезиум, цинк и алуминиум во облик на прав кои во смеса со течни горива даваат супстанции со исклучително високи температури на согорување (напалм), фосфорни смеси, активни оксиданси итн.
Лесно запаливи пареи и гасови како експлозиви
Денес во секојдневната употреба се наоѓаат голем број на запаливи течности и гасови, како што се на пр. бензинот или пропан - бутан гас. Меѓутоа, запаливите течности не можат да експлодираат дури ни во директен допир со отворен пламен. Затоа за да дојде до експлозија на пареа на лесно запаливи течности треба да се задоволат специфични услови односно да се создаде експлозивна смеса со кислород. За активирање на ваквите смеси потребно пламен или оган. Како и експлозивите, и запаливите гасови имаат горна и долна граница на експлозивност. Притоа, активирањето на експлозивните гасни смеси се извршува на ист начин како и кај пареата на лесно запаливите течности.
Кај сите гасни смеси за време на експлозијата доаѓа до создавање на фронт од пламен кој многу брзо се шири. Како резултат на тоа кај гасните експлозии како секундарна појава многу често се јавуваат и пожари. За време на експлозијата на гасните смеси воздушниот фронт се шири со таква брзина при што доаѓа до пробивање на звучниот ѕид, кој е проследен со силен трескот. Меѓутоа освен силниот трескот, основна одлика на ваквите експлозии е притисокот кој се шири на сите страни подеднакво и уништувањето се манифестира во целата просторија (без кинење и отцепување) бидејќи сите овие експлозии се карактеристични за затворен простор.
Експлозиви во вид на прашина
Смесата од прашина и воздухот создаваат долна и горна граница на експлозивност. Температурата на палење на ваквите смеси е во интервал од 260 - 600 Целзиусови степени. Притоа, на температурата на палење влијаат и влажноста на воздухот, но и крупноста на честичките. Во погодни услови многу ситните честички можат сами да се запалат (т.н. пирофорни материи).
И за време на експлозијата од прашина се јавува фронт од пламен чија брзина на простирање зависи од големината на честичките. Крупните честички побавно согоруваат, па брзината на простирање е помала и обратно. Како последица на создадениот фронт од пламен се предизвику пожар (секундарна последица). Притисокот кој се равива кај ваквите експлозии е распореден во сите правци подеднакво, при што се јавува рамномерна уништување без елементи на кинење и отцепување (исто како кај гасните смеси). Исто така, брзината на ширење на експлозивниот фронт е поголема од брзината на простирање на звукот, што предизвикува пробивање на звучниот ѕид проследено со силен трескот.
Вупи Голдберг
Карин Елејн Џонсон (родена на 13. ноември 1955 година), позната професионално како Вупи Голдберг, е американска глумица,  комичар, автор и телевизиска личност. Добитник на бројни признанија, Голдберг е еден од шеснаесетте забавувачи што освоиле Еми награда, Греми награда, Оскар и Тони.
Филмскиот пробив на Голдберг се случил во 1985 година за улогата на Сели, малтретирана жена во Длабокиот југ, во драмскиот филм „Бојата на пурпурот“ од Стивен Спилберг, за кој била номинирана за Оскар за најдобра глумица и ја освоила својата прва Златна Глобус награда. За нејзината изведба во романтичниот фантастичен филм Дух (1990) како ексцентрична видовита жена, Голдберг ја освоила наградата Оскар за најдобра споредна женска улога како и наградата Златен глобус. Во 1992 година, Голдберг глумела во комедијата Сестрински чин, заработувајќи трета номинација за Златен глобус. Ја репризирала улогата во Сестрински чин 2: Назад во навиката (1993), што тогаш ја направило најплатена глумица.
Театарски изведувач и продуцент, Голдберг има настапувано во продукции на Бродвеј, од кои едната била претстава, монодрама, која продуцира комедиски албум, кој и ја донел Греми наградата. Таа глумела во оживувањето на музичката комедија на Стивен Сондхајм Чудна работа се случи на патот кон форумот (1996) како Псевдолус и во историската драма на Август Вилсон, Црното дно на Ма Рејни (2003) како Ма Рејни. Добитник е на наградата Тони како продуцент на мјузиклот Темелно модерна Мили. На телевизија, Голдберг го портретирала Гуинан на „Ѕвездени патеки: следната генерација“. Од 2007 година, таа била ко-домаќин и модератор на дневното ток-шоу „Погледот“, за кое ја освоила ,,Дејтајм Еми" наградата. Таа исто така била и домаќин на повеќе церемонии на доделувањето на Оскарите.
Потекло и раниот живот
Керин Елејн Џонсон е родена во Менхетн на 13 ноември 1955 година,  ќерка на Роберт Џејмс Џонсон Џуниор (4 март 1930 година - 25 мај 1993 година), баптист духовник, и Ема Џонсон (моминско Харис, 21.09. 1931 година - 29.08.2010 г.), медицинска сестра и наставник. Таа израснала во куќите во Челси-Елиот.
Голдберг ја опишала својата мајка како „строга, силна и мудра жена“ која ја воспитувала како самохрана мајка со нејзиниот брат Клајд (мај 1949 година - 11.05.2015 година). Одела во локално католичко училиште, Свети Колумба, кога била помлада. Нејзините понови предци мигрирале на север од Фејсвил, Џорџија во Палатка, Флорида и Вирџинија. Таа се откажала и заминала од средното училиште во Вашингтон, Ирвинг.