cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Византиска морнарица
Течен оган
„Грчки оган“ нило името дадено од страна на западните Европејци на запаливата смеса користена од византијците, така наречен бидејќи западњаците ги сметале византијците за грци. Византијцита пак користеле различни описни имиња за смесата, но најчесто користено име било „течен оган“. Иако употребата на запаливи хемикалии од страна на византијците е посведочено уште од почетокот на век, смесата позната под името течен оган се верува дека била создадена во 673 година и се смета за дело на сирискиот инженер, именуван како Калиник. Најчесто користен метод за употреба бил да се испушти течноста низ голема бронзена цевка (сифон) на непријателските бродови. Алтернативно, можел истиот да се лансира во тегли од катапулти, се споменува и употреба на вртежни кранови (геранија) за истурање на запаливи течности на непријателските бродови.Вообичаено мешавината ќе биде складирана во загреани, под притисок буриња и подоцна испуштена низ цевката од неакков вид на пумпадодек пак оние кој ја управуваат цевката се заштитени зад големи метални штитови. Постоела и преносна верзија (хеиросифон), очигледно осмислен од страна на Лав VI, што на некој начин би бил директен аналог на современиот пламенофрлач. Начинот на производството на смесата бил чувана тајна, и неговите составни состојки се грубо нагаѓани и опишани од втори извори како што е на пример Ана Комнина, па така точниот состав е непознат до денес. Според начинот на дејствување, течниот оган бил многу сличен на напалм. Тогашните извори се мошне јасни дека пламенот не можел да се изгаси со вода, но истиот пловел и горел на површината на водата, со песок можел да се изгаси бидејќи се спречувал доводот на кислород, и неколку автори спомнуваат дека силна киселина или стара урина можеле да го изгасат, најверојатно под дејство на некоја хемиска реакција. Последователно, крзно или кожи потопени со киселина се користеле како заштита од течниот оган.
Покрај на некој начин претераните записи на византиските автори, во никој случај не станува збор за „чудотворно оружје“, и не спречило некои сериозни порази. Занејќи го неговиот ограничен полупречник на дејствување, и потребата за мирно море и поволни ветришта, неговата употреба била ограничена. Сепак во погодни услови и против неподготвен непријател, неговата голема уништувачка моќ и психолошки удар се покажувале како одлучувачки, какви што биле случаите во судирите со киевските руси. Течниот оган се споменува и сè до век, но византијците не успеале да го искористат против Четвртата крстоносна војна, најверојатно поради губитокот на териториите од кои се снабдувале со потребните состојки (Кавказ и источното крајбрежје на Црното Море). Арапите исто така користеле свој сопствен „течен оган“ по 835 година, но не се знае дали ја користеле византиската формула, најверојатно добиена преку шпионажа или преку бегство на некој стратег Ефемиј во 827 година, или пак тие независно создале сопствена верзија на огнот. Трактат од век напишан од Марди ибн Али ел-Тарсуси за Саладин забележува употреба на верзија на течен оган, наречен „нафт“ (од нафта), кој користел како основа нафта, помешана со сулфур и различни смоли.
Улогата на морнарицата во византиската историја
Не е лесно да се процени важноста на византиската морнарица во историјата на царството. Од една страна, царството, низ неговото постоење, требала да одбрани долго крајбрежје, но и мал дел од внатрешноста. Треба да се напомене дека трговијата со бродови е секогаш најбрзиот и најевтиниот начин на транспорт, и најголеми градски и трговски центри во царството и воедно и поголемиот дел од плодното земјиште се во близина на морето. Знаејќи ја заканата од арапите од до  век, се зголемила потребата од силна флота. Морнарицата можно е да најважниот чиновник во одбраната на Цариград од двете арапски опсади, кои го спасиле царството. Но низ тој период, поморските дејства биле значајниот дел од византиските напори против арапите во игра на од грсбежи и контраграбежи кои продолжиле сè до крајот на век.
Од друга страна, природата и ограничувањата на поморската технологија од тој период значело дека ниту византијците ниту пак нивните противници можеле да развијат вистинска таласократија. Флотите составени од галии биле ограничени на крајбрежни дејства, и не биле во можност да бидат целосно независни. Понатамошно, може да се забележи од наизменичните победи и порази на византиската морнарица против арапите, ниту една страна не успеала целосно да се стекне со предност. Иако византијците имале големи успеси, како што била ноќната победа на Назар во 880 година (една од неколкуте слини судири во средниот век), биле врамнотежени од подеднакво големи порази. Извештаите за бунтувања на веслачите во византиските флоти исто така покажува дека условите биле честопати далеку од идеални како што биле опишани во упатствата. Ако се земе предвид и традиционалната доминација на големите анадолски земјопоседници во повисоките воени и граѓански установи, сето ова укаќува на фактот, дека како и во Римското Царство, морнарицата, дури и во својот најголем зенит, сè уште се сметала како дел на копнените сили. Овој факт може целосно да се согледа од релативно ниските места кои ги имале адмиралите во царската хиерархија.
проЈасно може да се воочи дека со постепениот пад на византиската поморска моќ во и  век, кога била засенета од страна на италијанските градови држави, главно од Венеција и Џенова, било од големо долготрајно заначење за судбината на царството. Грабежот од Четвртата крстоносна војна, која ги урнала темелите на византиската држава, се должи делумно на целосната беспомошност на царството при одбраната на море. Овој процес бил започнат од самата Византија во век, кога италијанците биле ангажирани во голем број за да ја надомести својата немоќ на запад. Италијанските републики исто така заработувале од нивната улога како посредници во трговијата на царството со западните држави во Европа, маргинализирајќи ја византиската трговска флота, што пак довело до подоцнежен недостиг на потребни искусни византиски поморски екипажи. И како што италијанските републики, полека се оддалечувале од влијанието на Византија, започнале да си водат сопствена политика, и од крајот на век, тие од заштитници на царството станале нејзини изнудувачи и понекогаш и директни пљачкосувачи, со што на крајот Византија била доведена во финансиска и политичка зависност на нивните интереси. Отсуството на силан морнарицабило силно почувствувано од византијците во тој период, како што покажуваат и коментарите на Кекаумен. Силните и енергични цареви како Мануил Комнин а подоцна и Михаил VIII Палеолог, можеле да ја заживеат поморската моќ на Византија, но дури и по тешките загуби кои имги нанеле на венецијанците, тие само ги замениле со џеновјани и пизјани. Па на тој начин трговијата останала во рацете на Латините, и заработувачката продолжила да се извлекува од царството, и по нивната смрт нивните успеси брзо ги снемувало. По 1204 година, и со исклучок на владеењето на Михаил VIII, судбината на сега се помалат и помала Византија биле помалку или повеќе поврзани со менувањето на сојузите со италијанските поморски републики.
Кога би се гледал целиот тек на византиската историја, одржувањето на силата на морнарицата одбиску го отсликува богатството на царството. Токму овие случувања го навеле францускиот византист Луј Бреје да изјави: „Ерите на византиска доминација се во оној период кога имала контрола над морињата, и во моментот кога ја загубила контролта, започнал пресвртот.“
Северус Снејп
Северус Снејп (Severus Snape) e измислен лик во серијалот книги Хари Потер напишани од Џ. К. Роулинг. Во првиот роман, Хари Потер и Каменот на мудроста, тој е еден од поглавните антагонисти. Како што се развива серијалот, ликот на Снејп станува повеќе слоевит и сложен и Роулинг не целосно ги открива деталите на неговата преданост сè до крајот на последната книга, Хари Потер и Реликвиите на смртта. Снејп се појавува во сите седум книги од серијалот. Низ серијалот, толкувањето на Снејп се развива од злонамерен и пристрасен учител до значаен лик на значителна заплетканост и морална двосмисленост. Снејп предава Напивки, а подоцна и Одбрана од мрачните вештини, во Хогвортс. Роулинг го има опишано како „подарок од лик“.
Што направив да го заслужам ова?
„Што направив да го заслужам ова?“ (¿Qué he hecho yo para merecer esto?) е филм од 1984 година на шпанскиот режисер Педро Алмодовар (Pedro Almodóvar), кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Кармен Маура (Carmen Maura), Анхел де Андрес Лопес (Ángel de Andrés López), Вероника Форке (Verónica Forqué), Гонзало Суарес (Gonzalo Suárez), Хуан Мартинес (Juan Martinez) и Ампаро Солер Леал (Amparo Soler Leal). Филмот претставува типична комедија во Алмодоваровиот стил при што тој си поигрува со ликовите ставајќи ги во апсурдни сосотојби со бизарни начини на решавање на проблемите. Токму оваа карикатуралност на ликовите е еден од темелите на хуморот на Алмодовар, кој е често застапен во неговите подоцнежни филмови. Овој филм претставува ода на италијанскиот неореализам и латиноамериканскиот магичен реализам.
Дејство
Во еден кварт во Мадрид, во иста зграда живеат Глорија (ја игра Маура) со сопругот (го игра Андрес Лопес), свекрвата и трите сина. Едниот син продава хероин, а другиот е хомосексуалец. Сопругот Антонио е таксист кој обожава германски шлагери, а мајка му е старица со незгоден карактер. Освен дошаните работи, Глорија работи и како домашна помошничка во една куќа. Нејзиниот живот е мачен, а единствената забава ја наоѓа во дружењето со сосетката Кристал (ја игра Форке) која е проститутка. Бидејќи живее во лош брак со незаинтересиран сопруг, Глорија зема амфетамини и станува зависна од нив. Меѓутоа, по некое време, таа не може повеќе да ги набави амфетамините и ја зафаќа апстиненциска криза...
Андреј Гејм
Сер Андреј Гејм (Андрей Константинович Гейм ) — советски а подоцна холандско-британски физичар кој работи на Манчестерскиот универзитет. Гејм бил награден со Нобелова награда за физика заедно со Константин Новоселов во 2010 година за нивната работа на графенот. Тој е професор по физика истражен професор во Кралкото друштво при Манчестеровиот центар за мезонаука и нанотехнологија.
Образование
Андреј Гејм роден во Сочи на 21 октомври 1958 година од татко Константин Гејм и мајка Нина Бајер. Двајцата негови родители биле инженери со германско потекло. Во 1965 година, семејството се преселило во Наљчик, Русија, каде што се запишал во месното средно училиште. По дипломирањето, тој се обидел да се запише на Московски институт за инженерска физика. Тој ги полагал приемните испити двапати, но својот несупех да обезбеди место се должело според него на неговото германско етничко потекло. Тој се обидел подоцна да се запише на Московскиот институт за физика и технологија (МИФТ), каде и бил примен. Тој изјавил дека во тој период не би избрал да студира физика ан цврста сосотојба, бидејќи повеќе претпочитал честична физика или астрофизика, но сепак денес е среќен со својот избор. Тој се стекнал со диплома од инстиутот во 1982 година  и докторат за физика на метлите во 1987 година од Институтот за физика на цврста материја и  Руската академија на науките во Черноголовка.
Академска кариера
По стекнувањето на докторатот под водство на Виктор Петрашов, Гејм започнува да работи какко истражувач во Институтот за микроелектронска технологија, и од 1990 година како постдокторантски член на Нотингенски универзитет, Батскиот универзитет и Копенхагенскиот универзитет. Тој изјавил дека додека престојувал во Нотингем можел времето да го мине истражувајќи наместо да „плива низ советска меласа“, и бил решен да ја напушти Русија.
Тој својата прва работа ја добива во 1994 година, кога е назначен за помошник професор на Нијамегенскиот универзитет, каде работел на мезоскопска суперпроводливост. Подоцна се стекнува со холандско државјанство. Еден од неговите докторанти во Нијамеген бил и Константин Новоселов, кој станал негов главен истражувачки партнер. Сепак, Гејм има изјавено дека му било непријатно за време на неговиот престој во Холандија. Му биле понудени професорски позиции во Нијмеген и Ајндховен, но ги одбил истите бидејќи холандскиот академски систем го сметал за прехиерархичен и исполнет со малограѓанштина. Како што вели „Ова може да биде мошне непријатно од време на врем.“ „Не е како британскиот систем каде секој член на персоналот има подеднакво значење.“” Од друга страна, Гејм во својата изјава за Нобеловата награда има напишано „Во прилог, ситуацијата беше малку нереална бидејќи надвор од универзитетските ѕидови бев топло примен од сите околу мене, вклучувајќи ги тука и Јан Кис и останатите академици.“
Истражување
Гејмовите постигнувања го вклучуваат и откривањето на едноставен метод за издвојување на атомските слоеви на графитот, познати како графен, во соработка со истражувачите на Манчестерскиот универзитет и ИМТ. Екипата ги обајвила своите наоди во октомври 2004 година во Science.
Графенот се состои од едноатомски дебели слоеви на јаглеродни атоми подредени во дводимензионални хексагони, и е воедно најтенкиот материјал во светот, како и еден од најцврстите и најасилните. Материјалот имал многу потенцијални примени и се смета дека е надмоќна замена за силициумот.
Гејм изјавил дека една од првите примени на гравенот може да биде развојот на флексибилни допирни екрани, и дека не го патентирал материјалот бидејќи му требала специјална намена и индустриски партнер.
Гејм бил вклучен и во развојот на биомиметички премаз кој станал познат како геконска лента наречен поради својата лепливост слична на онаа кај стапалата на геконите истражување кое е сè уште во рана фаза. Се верува дека ова откритие крајно ќе дозволи луѓето да се искачуваат по таваните, на начин сличен на оној на Спајдермен.
Гејмовите истражувања во 1997 за можните ефекти на магнетизмот на водата доведоа до познатото откритие на директната дијамагнетна левитација на водата, а тоа пак довело до левитирањето на жаба. За овој експеримент, тој и Мајкл Бери ја добиле ИгНобеловата награда во 2000 година. „Прво не прашаа дали имаме смелост да ја примиме оваа награда, и јас се гордеам со нашата смисла за хумор и самоисмевање“.
Тој изјавил дека голем дел од неговите истражувања: „Многу луѓе избраа тема за нивниот докторат и продолжиле да се занимаваат со тоа сè додека не се пензионираат. Јас го презирам овој пристап. Јас го сменив моето поле на истражување петпати пред да ја добијам мојата позиција која ми помогна да научам повеќе различни предмети.“
Гејмовото истражување е финансирано од Истражниот совет за инженерство и физички науки.
Го укажал неговиот омилен ’рчко Тиша под името „Х.А.М.С. тер Тиша“ како соавтор на трудот од 2001 година.
Почести и награди
Гејм ја поделил ИгНобеловата награда за физика со Мајкл Бери за жабиниот експеримент. Во 2006 година тој се појавува во бројот 50 на списанието Scientific American. Институтот за физика го наградува во 2007 година соМотов медал „за неговото откритие на нова класа на материјали-слободностоечки дводимензионални кристали во определен графен“. Во 2007 година исто така е избран за член на Кралскоto друштво.
Тој ја подели Еврофизичката награда за физика од 2008 година со Новоселов „за откривањето и изолирањето на единствен единичен атомски слој на јаглероден (графен) и откривањето на негвите неверојатни електронски својства“. Во 2009 година ја добива Корберовата награда. Американската национална академија на науките го почестила со Картиевата награда во 2010 година „за неговите експерименти со графенот и испитувањето на истиот како и неговиот дводимензионален облик“. Тој бил награден со еден од шестте истраќувачки порофесорки позиции од Кралското друштво во 2010 година. Кралското друштво во 2010 година му го доделува и Хјуовиот медал „за неговото револуционерно откритие на на графенот и разоткривањето на неговите неверојатни својства“. Тој се стекнал и со почесни докторати од Делфтовиот универзитет за технологија, Цирих, Антверпенскиот универзитет и Манчестерскиот универзитет. Во 2010 година, гејм бил назначен за Витез-заповедник на Редот на Холандскиот лав за неговиот придонес во холандската наука. Геј станал и Витез-бакалауреат во 2012 година за неговата служба на науката. Тој бил избран и за странски соработник на Американската национална академија на науките во мај 2012 година воедно награден е со Коплиев медал во 2013 година.
Нобелова награда за физика
На 5 октомври 2010 година, Гејм бил награден со Нобелова награда за физика заедно со Новоселов „за важните експерименти во однос на дводимензионалниот материјал графен“. По дознавањето за наградата тој изјавил, „Јас сум добро, спиев добро. Не ја очекував Нобеловата награда оваа година“, и дека плановите за престојниот ден не му се смениле. Говорот за наградата се одржал на 8 демеври 2010 година во Стокхолмскиот универзитет. Тој изјавил дека се надева дека графенот и останатите дводимензионални кристали ќе го променат секојдневниот живот како што тоа го сторила пластиката за човештвото. Колега на Гејм изјавил дека оваа награда покажува луѓето сè уште добиваат Нобелова награда со „mucking about in a lab“. Со оваа анграда тој станал првиот научник кој добил како личност Нобелова и ИгНобелова награда. За добивањето на Нобеловата и ИгНобеловата награда, тој изјавил дека
"Искрено, јас ги ценам ИгНобеловата и Нобеловата награда подеднакво и за мене ИгНобеловата награда е доказ дека јас знам да прифатам шега, мало себеисмевање секогаш помага."
Погледи и мислења
Гејм е еден од 38 добитници на Нобеловата награда кој ја потпишале декларацијата од Учителите за мир на средниот исток во 2010 година со што ги осудиле меѓународните обиди за бојкот на израелските академици, институции и истражни центри.
Гејм има напишано неколку текстови за списанието The Financial Times, текстови кои можат да се прочитаат на неговата универзитетска мрежна страница.
Интервјуто на Гејм од страна на славната радио програма на ВВС Desert Island Disks, открива детали за неговиот личен живот и неговиот вкус за музика.
Идентитет
Гејм има сложено потекло кое опишано детално во неговата Нобелова автобиографија. Таму, Гејм има запишано дека поголемиот дел од неговото семејство се етнички германци неговиот татко потекнувал од Волгашките германци додека пак неговата мајка имала исто така германско потекло. И двата дедовци од мајчината и таковата страна поминале многу години од нивниот живот како затвореници во Сибир во Сталиновите Гулази, и „а додека пак друг дел од семејството било затворено во германските концентрациони логори“. Тој исто така запишал „дека страдал од антисемитизмот во Русија бидејќи неговото име звучело еврејски“. Гејм својот идентитет го објаснува на следниве реченици. „Најдобро што знам, единствениот евреин во моето семејство била мојата пра-прабаба, додека остатокот од семејството од двете страни се германци. Бидејќи сум живеел и работел во повеќе европски земји, себеси се сметам за Европеец и не верувам дека е потребна понатамошна таксономија, особено во вака раздвижен свет како што е светот на науката.“
Телекинеза
Терминот психокинеза или телекинеза (од грчки ψυχή + κίνησις, буквално значење „движење со помош на умот“), е поим кој го смислил Хенри Холт за да го означи директното влијание на умот во физичкиот свет, кое не се случува со помош на никаква позната физичка енергија од страна. Примери на психокинеза се искривување и движење на предмети.
Науката и телекинезата
Проучувањето на феноменот на психокинезата спаѓа во областа на парапсихологијата. Како и да е, досега не се успеало со помош на научната методологија да се докаже постоењето на ваквата способност, а анализата на 380 студии на вакви случаи во 2006 година донесе само мал ефект. Најголемата забелешка од страна на науката е неповторливоста на ефектите во секој повторен експеримент.
Физичарот од Универзитетот во Лондон, Дејвид Бом, штитеник на Ајнштајн и еден од најпочитуваните светски квантни физичари телекинезата ја ојаснува на следниов начин:
„До телекинеза може да дојде кога менталните процеси на еден или повеќемина луѓе ќе се насочат на значењата кои се во склад со оние што управуваат со темелните процеси на материјалниот систем што е предмет на телекинезата.”
Уште еден научник чии идеи за телекинезата се слични како оние на Бом, но кој отиде чекор понатаму, е Роберт Џан, професор по аеронаутички науки и декан во пензија на Факултетот за техника и применета наука при Универзитетот Принстон. Ангажирањето на Џан во истражувањата на телекинезата дошло сосема случајно. Како поранешен советник на НАСА, неговото примарно подрачје на интерес биле вселенските погони. Во една редица експерименти, Џан и неговата соработничка, клинички психолог Бренда Дјун, го употребиле апаратот наречен генератор на случајни настани или РЕГ (random event generator). Работејќи врз основа на непредвидливи природни процеси како што е радиоактивното распаѓање, РЕГ може да произведе редица случајни бинарни броеви. Таква редица може да изгледа како оваа: 1, 2, 1, 2, 2, 1, 1, 2, 1, 1, 1, 2, 1. Со други зборови, РЕГ е еден вид автоматски фрлач на паричка, способен за многу кратко време да произведе огромен број на фрлања. Како што е познато, доколку совршено избалансирана паричка фрлите илјадапати, веројатно е дека поделбата на глава и писмо ќе биде педесет педесет. Во пракса, на секои илјада фрлања, поделбата може донекаде да варира на една или на друга страна, но колку е поголем бројот на фрлања, поделбата ќе се приближи на процентот 50:50.
Џан и Дјун замолиле доброволци да седнат пред РЕГ и да се концентрираат на тоа да произведат невообичаено голем број на глава или писмо. Во текот на буквално стотици илјади обиди, откриле дека доброволците, исклучиво со помош на концентрација, навистина имале мал, но статистички значаен ефект врз резултатите на РЕГ. Откриле уште две нешта. Способноста на создавање на телекинетички ефекти не била ограничена на неколкумина талентирани поединци, туку била присутна кај повеќето испитаници што се тестирани. Тоа дава да се помисли дека повеќето од нас до некоја мерка се способни за телекинеза.
Џан и Дјун сметаат дека нивните откритија можат да ја објаснат склоноста која се чини дека ја имаат некои поединци кон ‘урочување’ на машините и предизвикување да не работат како што треба. На таквите луѓе им припаѓал и физичарот Волфганг Паули. Неговиот талент на тоа подрачје бил толку легендарен што физичарите во шега на таа појава ѝ дале прекар “Паулиев ефект”. Се зборувало дека самото присуство на Паули во лабораторија можело да предизвика да експлодира стаклената апаратура, или чувствителните мерни апарати да пукнат на половина.
Се смета дека и познатиот “гремлински ефект” - склоноста на добро прегледаните апарати да доживеат необјасниви дефекти во најапсурдни, непријатни моменти, а за кои често известуваат пилотите како и воздухопловните и воените техничари - можеби е пример на несвесна телекинетичка активност.
Музеј Бакси
Музеј Бакси – музеј кој се наоѓа во Бајбурт, Турција. „Бакси“ буквално значи исцелител, помагач, заштитник во Средна Азија.
Историја
Музејот бил идеја на сликарот и академски професор Хисаметин Кочан, кој решил да изгради музеј во своето родно место на брегот на Црното Море во регионот Бајбурт. Музејот бил отворен во јули 2010 година, после речиси 20 години подготовки. Професорот Хисаметин Кочан рекол: „Не го направив ова за моето село, го направив за луѓето кои живеат во моето село и насекаде.“
Психометрија (парапсихологија)
Психометрија (грчки: ψυχή, psukhē + μέτρον, metron, „мерење на душата“) е форма на вонсетилно восприемање при која човекот е способен да дојде до информација за некого само со допир на физички предмет кој му припаѓал нему. Терминот психометрија го користел Џозеф Родес Буканан во 1842 година.
Во уметноста
Концептот на психометријата е популарна тема во фантастиката и научната фантастика.
Иронија (стилистика)
Иронијата е изразно средство во кое со замена на два поима се изразува потсмев кон некого или нешто. На пример во стиховите на една народна песна, во која девојката се преправала дека не го сака момчето и го замолила да ја пушти да си оди, на тргнување иронично му рекла:
'' „Срети волкот рудо јагне- не умеит да го давит. Срети сокол еребица па не знаит да ја јадит.“''
Кога иронијата е навредлива тогаш преминува во сарказам. Сарказам се среќава во зборовите на Неда, Кузмановата мајка, кога со груби зборови им се обраќа на Османлиите, убијците на нејзиниот син:
''„Зар повтор со злосторни ужасни мисли сте полни, скитници, грабливи страчки?! Зар пак, о разбојници, кроите некакви волни убиства, кражби и пљачки.“''
Други форми на иронија се: гротеска, карикатура и виц. Во гротеската тоа што се сака да се исмее е премногу нагласено, дури и искарикирано, со цел да се нагласи негативното. Карикатурата може да биде графичка и литературна. Во литературната карикатура негативното што се исмева е хиперболизирано, што значи преувеличено. Вицот е стегнат, многу краток расказ со нагласена остроумност и шеговитост.
Авче
Авче (словенечки: Avče) — населба во Општина Канал на Соча во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Дармштатиум
Дармаштатиум (Ds, лат. darmstadtium), до 16 август 2003 година го носел името унунилиум (Uun), кога на 42 генерално собрание на IUPAC во Отава е дадено новото име - Дармаштатиум. Дармаштатиумот е преоден метал. Името го добил според германскиот град Дармштат.
До сега се добиени само неколку негови атоми по пат на соединување на изотопите од олово и никел.
Далбеговци
Потекло на името
Името на селото веројатно потекнува од турски бег, кој го поседувал селото.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во Пелагонија, во средишниот дел на Битолското Поле, во северниот дел на територијата на Општина Новаци, од левата страна на Црна Река. Селото е рамничарско, на надморска височина од 592 метри. Од градот Битола, селото е оддалечено 23 километри.
Полско село, североисточно од градот Битола. Соседни села се Дедебалци, Радобор, Долно Агларци и други.
Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Карталица, Слатина, Гладно Поле, Ајдере, Рикало, Метилајнца, Браненица, Стари Лозја, Торнејци, Матмиица, Крстоец, Брегои, Аџиица и Дукојца.
Селото има збиен тип, додека одредени делови на куќите се именувани по родови: Манаовци, Шиндевци и други.
Историја
Во месностите Торнејца, Слатина и Тумба, во нивите се наоѓаат ќерамиди, бакарни пари и некои темели.
Панарано
Панарано — општина во покраината Беневенто од регионот Кампанија, Италија.
Далбеговци
Историја
Денешното село не е многу старо. Основано е во век, заедно со околните села Горно и Долно Агларци.
Прв населен род биле Шиндевци, а потоа дошле и останатите.
Во век, Далбеговци било село во Битолската каза на Отоманското Царство.
Стопанство
Атарот е мал и зафаќа простор од 5,5 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 491,3 хектари, на пасиштата отпаѓаат 31,2 хектари, додека шуми нема. Селото има исклучително полјоделска функција.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Далбеговци живееле 340 жители, од кои 255 Македонци и 85 Турци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Далбеговци имало 144 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Во Далбеговци населението речиси се преполовило. Така, во 1961 година селото броело 474 жители, додека во 1994 година бројот се намалил на 187 жители, македонско население.
Според пописот од 2002 година, во селото Далбеговци живееле 178 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 144 жители, од кои 142 Македонци и 2 лица без податоци.
Родови
Далбеговци е македонско православно село, сите родови во селото се доселени.
Родови во Далбеговци се: Шиндевци (6 к.), се викаат и Соклевци, најстар род во селото, не знаат од каде се доселени; Мановци (12 к.), доселени се од селото Бешиште, Мариово, овде живеат од крајот на ХVIII век, го знаат следното родословие: Коле (жив на 72 г. во 1951 година) Илија-Стојо-Коле-Јоан, кој се доселил во селото; Најдовци (9 к.), Тодоровци (3 к.), Џанкуровци (5 к.) и Ѓалевци (6 к.), доселени се однекаде; Ежовци (6 к.), доселени се однекаде, имаат деленици во Мегленци и Србиновци (2 к.), доселени се после 1918 година, пред тоа живееле во Марул и Дедебалци.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Новаци, која била проширена при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.
Во периодот од 1996 до 2004 година, селото се наоѓало во рамките на некогашната општина Новаци.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Битола.
Во периодот од 1955 до 1965 година, селото влегувало во рамките на тогашната општина Новаци.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Будаково, во која селото Далбеговци, се наоѓале и селата Алинци, Арматуш, Будаково, Горна Чарлија, Дедебалци, Добрушево, Долна Чарлија, Мусинци, Ношпал, Путурус, Радобор, Трап и Црничани. Селото било дел од некогашната општина Дедебалци во периодот 1950-1952, во која влегувале следниве села: Арматуш, Горно Агларци, Далбеговци, Дедебалци, Долно Агларци и Црничани.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 0160 според Државната изборна комисија, сместено во основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 127 гласачи.
Иселеништво
Се знае за следниве иселеници: Салиовци (5 к.), кои живеат во Радобор; Шкрепа (1 к.), живее во Долна Чарлија; Бегунци (1 к.), живеат во Заполжани. Од родот Шиндевци има иселеници во соседното Долно Агларци. Од родот Србиновци има иселеници во Поешево и Долно Агларци.
Исто така, од ова село има над иселеници во градовите Скопје и Битола, но и во прекуокеанските земји и Европа.
Список на државни водачи во 808 година
Ова е список на државни водачи во 08 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Икер
Икер или Укер (Uecker или Ucker) — река во североисточните германски покраини Бранденбург, каде е позната и како Укер, и Мекленбург-Западна Померанија. Нејзиниот извор се наоѓа во округот Укермарк, близу селото Алт-Темен. Тече северно низ Оберукерското, Моленското и Унтерукерското Езеро, каде се наоѓа стариот град Пренцлау. Близу малото село Ниден (на граница помеѓу Бранденбург и Мекленбург-Западна Померанија), Укер го менува името во Икер. Продолжува северно низ градовите Пазевалк и Торгелов и поминува низ општината Егесин. Тука се влева реката Рандов. Во Икерминде, Икер се влева во Шчеќинскиот Залив, кој е поврзан со Балтичкото Море низ трите премини Пене, Швина и Ѓивна.
Името „Икер“ потекнува од полапскиот збор vikru/vikrus, кој означува „брз“. Икер го дели своето име со историската област Укермарк, округот Укермарк и поранешниот округ Икер-Рандов.
Кратковидост
Кратковидост, или миопија, е болест на очите при која фокусот на светлината се собира пред, наместо на мрежницата. Како резултат на тоа, далечните предмети се заматени, а блиските се гледаат јасно. Други симптоми може да вклучуваат главоболка и напрегање на очите. Тешки форми на кратковидост се поврзани со зголемен ризик од одлепување на мрежницата, катаракта, и глауком.
NGC 4535
NGC 4535 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4535 се споменува и како UGC 7727, MCG 1-32-104, CGCG 42-159, VCC 1555, IRAS 12318+0828.
Откривање
Објектот е откриен на 28 декември 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4535 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 10 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 10,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. NGC 4535 има привидни димензии од 7,1' х 5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 34 м 20,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +8° 11' 51"". Положбениот агол на објектот е во износ од 0°.
Други поделби
Проучување на NGC 4535 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 41812. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 194; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 874. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1560.
Црна топола
Црна топола — вид топола од родот на тополите (Populus), по потекло од Европа и југозападна Азија. Ова е големо листопадно дрво кое достигнува височина од 30-40 м, а некои достигнуваат дури и 50 м. Листовите му се ромбични до триаголни со должина од 5 до 11 см, а по боја зелени на лицето и опачината; лисната основа е клинеста, а лисниот раб е назабен.
Постојат две сорти, а некои ботаничари додаваат и трета:
Постојат и неколку одгледани потсорти, кои виреат од гранчиња:
612
612 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 612 година од новата ера, 612. од првиот милениум, 12. од VII век и трета од 610-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6120 и 6121 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5362 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4372 и 4373 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1365.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 612 година се протега во 3248 и 3249, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3308 и 3309 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1155. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 10 и 9 година пред хиџра.
Киро Андонов
Животопис
Андонов е роден на 15 декември 1938 година во кавадаречкото село Конопиште. Основно образование го завршил во Горна Бошава, а учителската школа во Скопје, каде што во истиот град дипломирал на Филозофски факултет на група југословенски книжевности. Учителствувал по една учебна година во селата Винце, кумановско и во Горна Бошава. Од 1966 година бил редовен професор во УЦСО ,,Јосип Броз Тито" - Неготино.
Библиографија
Заедно со Пане Емшов ги издал книгите: Неготински легенди, Неготино во пламен (1912-1913), Илинденски светлини на Неготино, Тиквешки кажувања (1912-1918) и За Алатана сто алтани - за Бисера грст бисери (збирка на народни песни на Македонците муслимани од Тиквешијата). Од областа на роднокрајната историографија ги печати следните наслови: Пешо Самарџиев-Тиквешки Војвода, Владимир Арсовски-шпански борец, Благој Јанушев, Населби (заедно со Васил Јовановски) и Манчо Малиминов. Додека со тематика од народното творештво од Тиквешијата ги издал книгите: Судбини и населби, Вишешница, Легенди, Роднокрајни кажувања, Тиквешки пословици, Славеј чешма, Богатиново Кладенче, Тиквешки народни песни, Тиквешки народни приказни, Вишина Чешма, Бигорни години, Народни умотворби, Златната чешма, Наши легенди, Момина чука, Народни кажувања и др. Книгите ,,Неготиноски народни приказни" и ,,Златогривото коњче" од проф. Киро Андонов претставуваат еден вид зборници од народното творештво на Тиквешијата, во кои се поместени голем број приказни, пословици, песни и гатанки. За театарската дејност во Неготино ја посветил брошурата ,,Театарот во Неготино". И имал издадено само една збирка со песни и раскази под наслов ,,Птици без јато".
Има и два неиздадени наслови.
За богатото Книжевно творештво има добиено Осмоноемвриска награда на Општина Неготино. Починал на 26 јули 1996 година во Неготино.
Награди и признанија
Киро Андонов е добитник на неколку награди и признанија, меѓу кои: Благодарница за соработка во нагреден конкурс ,,Икарово перце 76" на 21.05.1976 година, од Воздухопловен сојуз на Р.Македонија; Диплома за придонес на Културно просветно поле, на 21.05.1977 година, од Културно-просветната заедница на Општина Неготино; Награда ,,8 ноември", во 1983 година, од Општина Неготино.
Горење Поље (Канал на Соча)
Горење Поље (словенечки: Gorenje Polje) — населба во Општина Канал на Соча во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Дилевска Гора
Дилевска Гора (Kernsdorfer Höhe) е рид лоциран во североисточна Полска, јужно од градот Острода, во Вармиско-мазуриското војводство. Со надморска височина од 312 метри, таа е една од највисоките точки на северна и централна Полска. Дилевска Гора е мораински рид, а неговите источни и северни падини се покриени со букова шума. На врвот има ТВ кула, како и кула за набљудување, висока 37 метри. Таа овозможува поглед на област до педесетина километри далечина.
Паолизи
Паолизи — општина во покраината Беневенто од регионот Кампанија, Италија.
Георги Баждаров
Георги Баждаров — македонски револуционер, деец на Македонската револуционерна организација и Внатрешната македонска револуционерна организација.
Македонска револуционерна организација
Георги Баждаров е роден на 8 февруари 1881 во серското село Горно Броди, тогаш во Отоманското Царство. Образование добива во Солунската машка гимназија (1896 - 1899) и Битолската гимназија (1899 - 1900), каде што заедно со Трпен Марков, Андреј Кезепов, Ѓорѓи Христов и Георги Тодоров формира ученички револуционерен кружок на Бугарското тајно револуционерно братство, на чело со Марков. Учителствува во селото Крушево, Демирхисарско во 1900 - 1901 година и е член на Демирхисарскиот околиски револуционерен комитет. По 1901 година е четник при Јане Сандански, од мај 1902 до октомври 1903 година е секретар во четата на Иљо Крчовалијата, а подоцна во четата на Атанас Тешовалијата. Во летото 1903 година е делегат од Серско на конгресот на Серскиот револуционерен округ. Учествува во Илинденското востание.
По востанието се населува во Бугарија и во 1906 година завршува историја и географија на Софискиот универзитет.
По Младотурската револуција во 1908 година учителствува во Солунската егзархиска гимназија (1908 - 1913) и е меѓу основачите на Сојузот на бугарските уставни клубови и е член на градското биро на партијата во Солун. Учествува во основачкиот конгрес на Сојузот на бугарските наставници во Отоманското Царство во 1909 година и учествува на неговиот втор конгрес во 1910 година. Уредник е на весниците „Учителски глас" (1910 - 1912) и „Искра" (1911 - 1912).
По Втората балканска војна во 1913 година се населува во Софија. Од 1913 до 1915 година е учител во Варна, а од 1915 - 1916 и од 1918 до 1920 - во Софија. Автор е на „Револуционерната борба во Македонија“, издадена во 1917 година.
ВМРО
По создавањето на ВМРО е избран за член на Задграничното претставништво, а во 1925 година на Шестиот конгрес во селото Србиново е реизбран на истата функција, заедно со Наум Томалевски и Кирил Прличев. Тој е еден од противниците на преговорите со комунистичките сили и во 1924 година се противи на Мајскиот манифест. Сепак, општо е прифатено дека „без оглед за која концепција се залагал, Баждаров недвојбено својот живот го посветил на борбата за македонската слобода“.
Од 1919 до 1923 година е главен уредник на весникот „Македонија“. Во 1923 година ја издава книгата „Духот на Македонија“.
Баждаров е еден од основачите на Македонскиот научен институт и неговиот потпретседател. Уредник е на списанието „Македонски преглед“. Во 1929 година ја издава книгата „Горно Броди“, прв и трет том од „Спомени“ во 1929 година, а вториот останува за подоцна. Како што самиот вели:
Баждаров станува жртва на братоубиствената борба во ВМРО. Убиен е од страна по наредба на бугароманот Иван (Ванчо) Михајлов, како поддржувач на Александар Протогеров на 19 септември 1929 година во Варна, а во текот на атентатот еден од телохранителите загинува, а двајца се ранети. Според Георги Поп Христов организатор на убиството е Пандил Шишков, поради што и тој бил ликвидиран во знак на одмазда.
IC 894
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 894 се споменува и како MCG -3-53-17, IRAS 20576-1441.
Откривање
Објектот е откриен на 20 јули 1892 година од страна на Стефан Жавел.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 894 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,9 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,6 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,2 m/лм2. IC 894 има привидни димензии од 0,8' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 21 ч 0 м 25,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -14° 29' 42"". Положбениот агол на објектот е во износ од 78°.
Други поделби
Проучување на IC 894 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 65878.
Користена литература
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)
Ново Село (Валонско)
Ново Село (Novoselë) — големо село и поранешна општина во областа Валона, југозападна Албанија. Со реформата на месната управа во 2015 г. единицата е укината и влегува во состав на општината Валона, а го добива статусот на општинска единица. Според пописот од 2011 г., местото има 8.209 жители.
Села во општинската единица
Општинската единица се состои од следниве села:
Лудовико Ариосто
Лудовико Ариосто — италјански поет од времето на ренесансата кој своите дела ги пишувал на латински и на народен јазик.
творештво
Најпознато дело на Ариосто е епот „Бесниот Роландo“ (Orlando furioso) - епска поема во која е насликано секојдневието во кое живеел Ариосто. Други познати дела се: „Лена“, „Студенти“ и „Заминување“.
Список на државни водачи во 1191 година
Ова е список на државни водачи во 191 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Џоване Елбер
Како мошне плоден голгетер во разни клубови, Елбер вооглавно кариерата ја поминал во Германија, посебно успешен бил играјќи за Бајерн Минхен (шест целосни сезони), постигнувајќи вкупно 133 голови во Бундеслигата на 260 натпревари за три клубови.
Планетариум
Планетариум e театар изграден првенствено за образовни или забавни презентации од областа на астрономијата, за ноќното небо или за обуки по навигација според ѕвезди. Доминантната одлика на повеќето планетариуми е екран за проектирање во вид на купола на кои се прикажуваат сцени со ѕвезди, планети и други небесни тела. Небесните сцени може да се создадат со користење широка лепеза технологии, од прецизно изработени „ѕвездени топки“ кои комбинираат оптичка и електромагнетна технологија, прожектор за слајдови, видео и проектори за купола, како и ласери. Без разлика на тоа која технологија се користи, целта е да се поврзат со цел да се прикаже точно релативното движење на небото. Типичните системи може да бидат подесени да го покажуваат небото во било која точка во времето, во минатото или сегашноста, или пак да го прикажат распоредот на ѕвездите на небото како што се гледа од некоја друга точка на Земјата.
Патонски мост (Киев)
Патонскиот мост (украински: Міст Патона) е мост се наоѓа во престолнината на Украина, Киев. Мостот минува преку реката Днепар, а е именуван според нејзиниот градител, Евгениј Патон.
Кон крајот на 2011 година, мостот треба да започне со нова реконструкција.