cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Космос-424
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 65,3°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 286 км, а најмалото на 198.
Список на државни водачи во 1432 година
Ова е список на државни водачи во 432 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Башот (Негорци)
Башот или Горна Корија — археолошко наоѓалиште во гевгелиското село Негорци. Наоѓалиштето претставува населба од римското време. На јужната периферија на селото, во непосредната близина на задружните штали, на површина од 200 × 150 м се среќаваат делови од керамички садови, питоси, тегули и имбрекси, како и многу градежен материјал.1 км северно од селото, на голем простор се среќаваат делови од керамички садови, питоси, тегули имбрекси, и многу градежен материјал.
Катарина Ериксдотер
Катарина Ериксдотер (Katarina Eriksdotter; век) — шведска принцеза, ќерка на кралот Ерик Светиот и неговата кралица, Кристина од Шведска.
Биографија
Таа се омажила за Нилс Блејк, кој веројатно бил шведски магнат. Тие имале ќерка, Кристина Нилсдотер, која се омажила за Норвежанецот Ерл Хокон Лудиот, а подоцна и Ескил Магнусон, говорникот на законот на Вестергетланд.
Дионизиски мистерии
Дионизиски мистерии — обред во Стара Грција и Рим, во кој обично се користеле алкохолни пијалаци и други техники (како танц и музика) кои предизвикувале транс за да се отстранат инхибициите и социјалните ограничувања, ослободувајќи го поединецот да се врати во природна состојба. По својата природа како мистериозна религија резервирана за упатените, многу аспекти на Дионизискиот култ остануваат непознати и се изгубиле со падот на грчко-римското многубоштво. Тоа што се знае денес за овие мистерии е изведено од описи, слики и интеркултурни студии.
Во секој грчки град, богот Дионис бил обожуван. Тој бил бог на плодноста и на растителноста, но особено на виното. Фестивалите во чест на Дионис се нарекувале Дионисии. Фестивалите вклучувале не само пиење вино и вклучување во сексуална активност, туку и учество во такви значајни одлики на грчката цивилизација како хорско пеење и мимика. Во многу случаи, само упатените можеле да учествуваат на церемониите.
Богот Дионис
Тој е бог на гроздоберот, производството на виното, веселбата и радосниот занес. Хелените го познавале, пред сè, како Дионис (ст.грч. Διόνυσος), а бил познат и под имињата епитети: Јакхо, Ѕагреј, Елефтериј, Сабаѕиј, Лиај и многу други. Во римската митологија го носи името Бакхо.
Дионис е облечен во кожна носија од леопард, во едната рака држи кантар (античка чаша со големи рачки), рог или киликс (чинија со грозје), а во другата тирс, односно жезол кој на врвот имал поставена шишарка. Според преданието, тој живее во шумските лагови придружуван од страна на мистични суштества, Сатирите, Силенот и Менадите кои се неговиот тијас (дружина). За разлика од Дионис, тие имале смртна природа и биле во облик на луѓе со животински одлики. Сатирите имале изразено и озарено лице со мали рокчиња или увиени јаречки рогови, зашилени уши, коњска опашка и во некои случаи, наместо стапала, козји копита. Силенот е старец, водач на Сатирите, а Менадите се жени кои низ шумата испуштале гласни крици и се хранеле со свежо животинско месо.
Потекло
Дионизиските мистерии во Грција и во Римската Империја се претпоставува дека еволуирале од некој попримитивен култ од непознато потекло (можеби тракиски или фригиски) кој се проширил низ целиот средоземен регион на почетокот на класичниот грчки период. Почнувајќи како обичен обред, тој брзо се развил во рамките на грчката култура во популарна мистериозна религија, која апсорбирала различни слични култови (и нивните богови) во типично грчка синтеза низ нејзините територии. Подоцнежна форма биле орфичките мистерии. Сепак, се чини дека сите фази на овој развојен спектар продолжиле паралелно низ целиот источен Медитеран до доцна во грчката историја и присилното христијанизирање.
Аниште (Орах)
Аниште — археолошко наоѓалиште крај кумановското село Орах. Наоѓалиштето претставува средновековна населба. На 250 м северозападно од Кучиште, во Долно Маало, во бавчата на П. Стефановски се среќаваат фрагменти од керамички садови и градежен материјал.
Дионизиски мистерии
Потекло
Под претпоставка дека култот Дионис пристигнал во Грција со доаѓањето на виното. Минојскиот Крит увезувал вино од Египќаните, Тракијците и Феничаните и го извезувал во неговите колонии (како што е Грција). Мистериите веројатно се формирале на минојскиот Крит од околу 3000 до 1000 година п.н.е., бидејќи името „Дионис“ не се појавува никаде освен на Крит и во Грција.
Обреди
Според современите грчки и египетски набудувачи, Озиријанските мистерии се паралелни со Дионизиските. Поседувањето духови вклучувало ослободување од цивилизациските правила и ограничувања. Се славело враќањето кон исконската природа - што подоцна би претпоставувало мистично обележје. Тоа вклучувало бегство од социјализираната личност и его во екстатична, обожена состојба или примарно стадо (понекогаш и двете). Во оваа смисла Дионис бил бог-ѕвер, или несвесен ум на модерната психологија.
Индукцијата на транс, од клучно значење за култот, вклучувал не само хемогноза, туку и „повикување на духот“. Трансовите се опишани во познати антрополошки термини, со карактеристични движења (како што е ударот на главата наназад, кој се наоѓа во сите култови кои предизвикуваат транс), пронајдени денес во афроамериканскиот вуду. Како и во обредите на вудуто, одредени ритми биле поврзани со трансот. Ритмите се пронајдени и зачувани во грчката проза се однесуваат на дионизиските обреди (како Бахае на Еврипид ). Оваа колекција на класични цитати опишува обреди во грчките села во планините, каде се правеле поворки во деновите на празнување:
Натпис за мистериите во Пловдив
Староримски натпис напишан на старогрчки јазик датиран од 253 - 255 година н.е. бил откриен во Големата базилика кај Пловдив (антички Филипополис). Археолозите кои работeле на наоѓалиштето на Епископска базилика во Пловдив, пронашле голема камена плоча, проценета дека датира од 3 век, каде на старогрчки јазик биле испишани имињата на 44 членови на религиозната група на Дионис. Натписот се однесува на Дионизиските мистерии и ги споменува и римските цареви Валеријан и Галијен. Пронајден бил на голема стела која се користела како градежен материјал за време на изградбата на Големата базилика.
Говедарникот (Негорци)
Говедарникот — археолошко наоѓалиште во гевгелиското село Негорци. Наоѓалиштето претставува населба од хеленистичкото и римското време. Во дворот на еден жител, при обработувањето на бавчата биле откриени темели од градби, а по површината имало делови од керамички садови. Сопственикот нашол бронзени белезици и монети кои со години ги има чувано.
HD 200311
V2200 Лебед — променлива ѕвезда во соѕвездието Лебед со привидна величина од 7,68.
IC 551
IC 551 — галаксија во соѕвездието Тукан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 551 се споменува и како ESO 77-26.
Откривање
Објектот е откриен на 12 октомври 1903 година од страна на Ројал Харвуд Фрост.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 551 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. IC 551 има привидни димензии од 1' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 38 м 5,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -68° 26' 30"". Положбениот агол на објектот е во износ од 114°.
Други поделби
Проучување на IC 551 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 71965.
Космос-425
Космос-425 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 29 мај 1971 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 820 килограми. Космос-425 бил сателит наменет за електронско извидување, јавување и наведување.
Edge of Darkness (музика во филм)
Edge of Darkness е музика во филм од 1985 снимена од Ерик Клептон и Мајкл Кејмен за британската телевизиска серија „Edge of Darkness“. Оваа песна освои награда од „Ivor Novello Award“ за текст и композиција,, а во 1986 ја освои и наградата за најдобра музика од БАФТА.
Позадина
За Клептон ова било првото искуство во пишување на песна за филм. Накратко по завршувањето на снимањето за филмот „Бразил“ на Тери Гилјам со неговиот пријател Кејмен, Клептон добил повик од BBC во кој е прашан дали би сакал да ја смини музиката за серијата „Edge of Darkness, а тој му се јавил на Кејмен за да му помогне.
Издавања
Оригинално е продаван како грамафонска снимка и како касета. Реиздаден е во февруари 1989 како компак диск со променета слика за разлика од претходните изданија каде што сликата била главно црна и црвена. Во 1991, верзија во живо на главната песна, била издадена како сингл заедно со песната „Wonderful Tonight“ која, исто така, била во живо,, а е додадена и во албумот во живо „24 Nights“ од 1991.
Свети Винцент
Островот во минатото бил под француска и британска колонијална власт. Французите и Британците имало спор за тоа чиј е островот, особено за време на XVIII век. Во 1783 година островот потпаднал под британска власт, која кратко време ја изгубила власта, за да во 1783 година ја воспоставила власта повторно. Островот се стекнал со независност на 27 октомври 1979 година. Главен град на островот е Кингстаун со околу 25.418 жители. Покрај Кингстаун, на островот се наоѓаат и следниве населени места: Леју, Баруалје, Шатобле, Џорџтаун, Калика и Маријака Вели.
Етимологија
Островот бил населен од Карипци долго време пред доаѓањето на Кристофер Колумбо во 1498 година. Карипците го нарекувале островот Хаироуна. Колумбо го именувал островот како „Свети Винцент“ бидејќи го „открил“ на 22 јануари, денот на Винцент од Сарагоса - патрон на Португалија.
Демографија
Народот од Свети Винцент се нарекува Винценќани.Најголем дел од населението се Црнци. На островот живее и малобројно бело население, кои воглавно се Англичани и Французи кои останале уште од колонијалниот период. На Свети Винцент живее и индиска етничка заедница.
Според податоците од 2008 година, на островот имало 118.000 жители со просечен природен раст од 0.5%. Најголема религија на островот е Христијанството, од кои 47% се англиканци, 10% се Методисти, 13% се Католици, како и Протестанти и Адвентисти. На островот има и мала хинду-заедница.
Писменоста на островот според 2004 година била 88.1%. Смртноста на новороденчињата во 2006 година била 17 на 1000 новороденчиња. Животниот век за мажите е 69 години, а за жените 74 години.Активната работна снага на островот за 2006 била 57,695 жители, а невработеноста за 2004 била 12%.
Географија
Свети Винцент е 29 километри долг, а 18 километри широк. Островот се наоѓа на 100 милји (~120 км) од Барбадос. На островот се наоѓа вулканот Ла Суфриер, доминантна географска одлика. Вулканот е сè уште активен, а последен пат бил активен на 13 април 1979 година. Островот е доста планински и покриен со шума. Свети Винцент е дел од Малите Антили, поточно дел од Приветрените Острови. Свети Винцент има вкупна површина од 344 км2 или 88% од вкупната површина на државата. Островот има вкупна должина на брегот од 84 километри. На островот има тропска клима со просечна температура од 18 до 31 степен.
На островот има места кои се карпести со плажи прекриени со црн песок. Црниот песок, кој е настанат од вулканската активност, е главна компонента на повеќето од плажите на островот, односно 95% од островот. Црниот песок со години се користел за градежната индустрија. Сепак, државата во последните години го ограничила ископувањето на песокот.
Политика
Главен град на државата и островот е Кингстаун. Државата е независна парламентарна демократија која е член на Комонвелтот. Извршната власт е претставена од генералниот гувернер, премиерот и кабинетот на министри. Сегашниот премиер на државата е Ралф Гонсалвес. Законодавниот дом е еднодомен. Собранието има 15 членови избрани на избори и 6 назначени сенатори.
Административна поделба
Административни, државата е поделена на шест парохии. Пет од парохиите се на островот Свети Винцент, додека шестата е составена од сите Гренадини кои се во склоп на државата. Кингстаун се наоѓа во парохијата Свети Џорџ. Најголема парохија е Шарлот.
Гробишта (Милетково)
Гробишта - Манастир  — археолошко наоѓалиште во гевгелиското село Милетково. Претставува сакрален објект од [[римското време.
На 1,5 км југоисточно од селото, во непосредната близина на некогашните селски гробиштаима грамади од градежен камен и фрагменти од архитравни греди. Спорадично се среќаваат и фрагменти од керамички садови. Наоѓалиштето е прогласено за културно наследство на Македонија.
Гоцева вечер
Гоцева вечер се однесува на:
Вилхелм Конрад Рентген
Вилхелм Конрад Рентген (Wilhelm Conrad Röntgen - ) — германски физичар, професор на неколку универзитети во Германија. Во 1895 г. ги открил т.н. икс-зраци — електромагнетни бранови, подоцна наречени „рендгенски“ и за тоа откритие во 1901 ја доби Нобеловата награда за физика. Во чест на неговиот успех во 2004 г. Меѓународниот сојуз за чиста и применета хемија (IUPAC) по неговото име го именувала хемискиот елемент 111, рендгениум, радиоактивен елемент со бројни нестабилни изотопи.
Кариера
Во 1865, се обидел да го посетува Утрехтскиот универзитет без да поседува основни средства кои му се потребни на еден регуларен студент. По дознавањето дека може да го примат во ЕТХ Цирих, ги поминал испитите, и таму ги започнал студиите како студент по машинство. Во 1869, добил признание за доктор по филозофија од Циришкиот универзитет. Таму тој му станал најомилен ученик на професорот Август Кунт, кого го следел до Стразбуршкиот универзитет во 1873.
За време на 1895, Рентген ги истражувал надворешните ефекти на разни видови на опрема за вакуум-цевки, апарати од Хајнрих Рудолф Херц, Јохан Вилхелм Хиторф, Вилијам Крукс, Никола Тесла и Филип Ленард, кога електрично празнење поминува низ нив. Во почетокот на ноември, тој повторувал експеримент со една од цевките на Ленард во кои тенко алуминиумско прозорче е додадено за да овозможи катодните зраци да излезат од цевката, но бил додаден картон за да спречи оштетување на алуминиумот од силното електростатичко поле кое било неопходно за произведување на катодните зраци. Тој знаел дека картонскиот капак ја спречувала светлината да излезе, сепак Рентген набљудувал дека невидливите катодни зраци предизвикувале флуоресцентен ефект на мал картонски екран обоен со бариум платиноцијанид кога ќе се постави близу алуминиускиот прозорец. Рентген увидел дека Хиторф-Круксовата цевка, која имала многу потенок стаклен ѕид од таа на Ленард, може да го предизвика овој флуоресцентен ефект.
Рентген претпоставил дека нов вид на зрак е предизвикувач на тој ефект. Во петок на 8 ноември, за време на викендот повторно го извел својот експеримент и ги направил првите забелешки. Во текот на следните седмици тој јадел и спиел во својата лабораторија како што постепено истражувал многу својства на новите зраци кои привремено ги нарекол „Х-зраци“ („Икс-зраци“) исто така познати и како рендгенски зраци, употребувајќи ја математичката ознака „Х“ (икс) за радиограмските рендгенски зраци како "Röntgenograms".
Речиси две недели по неговото откритие, со употреба на Х-зраците ја направил првата слика од раката на неговата жена Ана Берта Лудвиг. Кога го видела нејзиниот скелет на сликата таа извикала: „Си ја видов смртта!“.
Колекција на неговите дела се наоѓа во Националната медицинска библиотека во Бетесда, Мериленд.
Личен живот
Рентген е роден во Ленет во провинцијата Долна Рајна во Германија. Тој бил единственото дете на трговец и производител на материјали. Рентген бил воспитан во Холандија откако тој и неговото семејство се преселило во Апелдорн во 1848 година каде што го примил своето прво образование во Институтот на Мартин Херман ван Дорн, интернат, а во 1861 година образованието го продолжил во Техничкото училиште воУтрехт. За жал, во 1863 година тој бил избркан неправедно од неговото училиште, откако бил обвинет за шега што друг ученик ја извршил. Иако Рентен не бил посебно надарен за училишни работи, тој бил добар во градењето на механички работи, талент кој му овозможил да изгради многу од своите експериментални уреди подоцна во неговиот живот.
Рентген се оженил со Ана Берта Лудвиг во 1872, а се развеле во 1919. Заедно имале едно дете, Џозефин Берта Лудвиг, посвоена во 1887, ќерка на братот на Ана. Рентген починал на 10 февруари 1923 од карцином на дигестивниот тракт. Не се верува дека карциномот бил последица од неговата работа со јонизирачко зрачење затоа што не поминувал многу време на такво истражување, исто така поради тоа што бил еден од неколкуте пионери на ова поле кои секојдневно користеле заштитна опрема.
Рентген не ги патентирал своите откритија, а парите од неговата Нобелова награда за физика ги донирал на Вирцбуршкиот универзитет. Со инфлацијата по Првата светска војна, Рентген подоцна во животот банкротирал, поминувајќи ги своите последни години од животот во домот во Ваилхајм, близу Минхен. По негова желба, неговата лична и научна кореспонденција била уништена по неговата смрт.
Почести и награди
Во 1901 Нобеловата награда за физика првпат му била доделена на Рентген. Наградата била официјално „за откривање на особено важните зраци именувани по неговото име“. Рентген ја донирал паричната награда од Нобеловата награда во неговиот универзитет. Како и Пјер Кири, Рентген одбил да го патентира неговото откритие затоа што сакал човештвото како целост да има корист од ова откритие. Во ноември 2011 г. сојузот го прифатил името.
Наследство
Денес, во Ремшајд-Ленеп, 40 километри источно од Диселдорф, куќата во која е роден Рентен во 1845 е германскиот музеј „Рентген“. Во Вирцбург, каде што ги открил Х-зраците, непрофитна организација ја одржува неговата лабораторија и овозможува тури во Меморијалната мапа „Рентген“.
Требиц
Требиц може да се однесува на следниве места:
Елба-Елстер
Елба-Елстер (Elbe-Elster) — округ во јужниот дел на сојузната покраина Бранденбург, Германија. Соседни окрузи се Телтов-Флеминг, Даме-Шпревалд, Горен Шпревалд-Лужица, Мајсен, Северна Саксонија и Витенберг.
Историја
Округот бил основан во 1993 со спојување на поранешните окрузи Финстервалде, Бад Либенверда и Херцберг.
Географија
Округот е именуван по двете реки, реката Елба која ја создава западната граница со Саксонија и реката Шварце Елстер која е притока на Елба и тече низ округот. Округот е дел од историската област Лужица. Мочуриштата долж Шварце Елстер се станишта на неколку ретки животни, како модроврани, дабари и видри.
Писка (лимени дувачки инструменти)
Писка или усник — дел од лимен дувачки инструмент на кој се потпираат усните на свирачот. Тие се конструирани да го пренесат максималниот износ на „информации“ од усните, устата, јазикот и белите дробови на свирачот до воздушниот столб на инструментот. Со помош на самата писка може да се репродуцираат неколку тонови со слаб квалитет. Бојата на звукот на инструментот зависи од обликот и структурата на писката. Затоа Рихард Вагнер, за да го ублажи звукот на тубата, ставил на неа писка од рог. На инструментите од западната класична традиција, постојат неколку видови на писки. Најзастапен е оној кој се среќава кај класичните лимени дувачки инструменти и се состои од кружен отвор што води до главното тело на инструментот. Усните на свирачот треперат додека се притиснати на отворот и создаваат т.н. „мембранозно јазиче“. Ова треперење предизвикува треперење и на воздушниот столб инструментот. Треперењата се најсилни на писката и на спротивниот крај на цевката, додека се намалуваат кон внатре и исчезнуваат околу средината. На повеќето дувачки инструменти, како што се труби и тромбони, писката е плитка и во облик на чаша, додека на рогот и тубата е подлабока и во облик на инка. Темброт на инструментот зависи и од обликот на писката.
Писката се појавува и кај некои дрвени дувачки инструменти, но со цел да се држи јазичето од трска.
Гурбиш (Негорци)
Гурбиш — археолошко наоѓалиште во гевгелиското село Негорци. Наоѓалиштето претставува населба од доцноантичкото време. Во профилот на левиот брег на Кованска Река, на околу 2,5 км северозападно од селото се гледаат гробови градени од камени плочи од типот циста.
Хемладет
Хемландет бил шведско-американски весник кој бил објавен во 1855 година во Галесбург, Илиноис. Тоа било првиот весник на шведски јазик во Америка.
Основан од лутеранскиот свештеник Туве Хаселквист, весникот се преселил во Чикаго во 1859 година заедно со неговото шведско лутеранско друштво за објавување. Неговата оригинална содржина била првенствено религиозна, но кога Синделиус станал нејзин уредник во доцните 1860-ти, неговото покривање за општите прашања почнало да се менува од деноминациски во повеќе политички. Во 1869 година, Сунделиус заминал во друг весник на шведски јазик, Свенска-Американарен.
Јохан Алфред Енандер (1842-1910) потоа станал главен уредник. Со текот на времето, Енандер станал издавач на Хемландет. За време на четириесетите години што ги поминал уредувајќи го Хемландет, тој помогнал да се промени неделниот црковен период во општ весник за швеѓано-американците.
Писка (дрвени дувачки инструменти)
Усник се јавува и кај лимените дувачки инструменти.
IC 552
IC 552 — галаксија во соѕвездието Феникс, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 552 се споменува и како NGC 7744, ESO 292-17, MCG -7-48-17, AM 2342-431.
Откривање
Објектот е откриен на 23 септември 1897 година од страна на Луис Свифт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 552 е од видот E/SB0. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,9 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,9 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. IC 552 има привидни димензии од 2,2' х 1,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 44 м 59,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -42° 54' 36"". Положбениот агол на објектот е во износ од 105°.
Други поделби
Проучување на IC 552 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 72300.
HD 192678
V1372 Лебед — променлива ѕвезда во соѕвездието Лебед со привидна величина од 7,68.
Космос-426
Космос-426 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 109,2 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1993 км, а најмалото на 388.
Гавран Арамбаша и Лимо
Гавран Арамбаша и Лимо (српски: Гавран Харамбаша и Лимо) - српска епска (ајдучка) песна.
Содржина
Ајдучкиот арамбаша Гавран му пишува писмо на својот побратим, арамбашата Лимо, барајќи од него да ја собере дружината и потоа да се сретне со него во планината, каде треба да му постават заседа на арачлијата Фазли. Двете дружини неколку дена чекаат да помине Фазли со богатството, а Лимо го губи трпението и му се заканува на Гавран дека ќе го убие, ако не му плати за изгубеното време. Тогаш, Гавран бега низ планината, но потоа ја здогледува поворката на арачлијата Фазли, кој се приближува придружуван од јунакот Петре Мркоњиќ, стотина Турци и триесет чувари. Ислашениот Гавран се враќа кај ајдуците, велејќи им се си одат дома, зашто не можат да ја совладаат придружбата на Фазли. Меѓутоа, Лимо не се плаши и поставува заседа при што тој го убива Петрета Мркоњиќ, а Стеван Росниќ го брака арачлијата Фазли. Кога го стигнува, Стеван сака да го убие, но Фазли го моли да му го поштеди животот и Стеван го ослободува. Сепак, штом малку се оддалечува, Фазли му се заканува на Стеван Росниќ, кој го стигнува и го убива. Кога се враќа на местото на битката, Стеван гледа дека Гавран и неговата дружина погинале, а потоа правично им го длеи пленот на ајдуците.
Осврт кон песната
Лимо, или Лимун, бил ајдук од дружината на Бајо Пивљанин која била активна кон крајот на XVII век. За него не се знае многу, но тој е често опеан во народните песни. Другите ликови во песната не се познати, со исклучок на Петар Мркоњиќ, кој бил ајдук, но во песната е опишан како придружник на турскиот арачлија.
Лозјата (Милетково)
Лозјата - Дуковец — археолошко наоѓалиште во гевгелиското село Милетково. Претставува водовод од [[римското време.
IC 553
IC 553 — галаксија во соѕвездието Вајар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 553 се споменува и како ESO 471-17, MCG -5-56-10, AM 2344-282, DRCG 54-56.
Откривање
Објектот е откриен на 14 септември 1896 година од страна на Луис Свифт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 553 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. IC 553 има привидни димензии од 1,5' х 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 47 м 28,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -28° 6' 32". Положбениот агол на објектот е во износ од 137°.
Ибе Паликуќа
Ибе Паликуќа (Ibe Palikuqi;, - , ) — учесничка во НОВ во Македонија и народен херој. За народен херој на Југославија е прогласена на 8 октомври 1953 година. Таа е една од седумте партизанки од Македонија, кои се прогласени за народни херои на Југославија и една од најмладите народни херои во поранешна Југославија.
Рани години
Родена е во Дебар во 1927 година, во семејство од средната класа. Татко ѝ бил оџа. По завршувањето на основното училиште, останува дома, како повеќето албански девојки на нејзина возраст. Нејзините ја подготвуваат да биде домаќинка.
Космос-427
Космос-427 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Ибе Паликуќа
Во НОБ
Војната и италијанската окупација ја затекуваат во Дебар. Нејзиното семејство е антифашистички настроено. Брат ѝ Ештреф бил активен во народноослободителното движење. Таа како пионер ја добива првата задача како курир да носи писма и да пренесува илегалци. Сè повеќе се ангажира, чита и растура летоци. На петнаесет години, во 1942 година ја примаат во СКОЈ. Лесно се движи низ градот затоа што окупаторот не се сомнева дека е комунист затоа што татко ѝ е оџа. Во нивната куќа се одржуваат состаноци и свраќаат илегалци. Активноста на Ибе во партиската организација во Дебар високо се цени, па во јуни 1943 година ја примаат во КПЈ. Оттогаш нејзината активност е сè поголема. Таа е огнен агитатор не само во Дебар туку и во околните села. По капитулацијата на Италија во септември 1943 година, во Дебар се организира народна власт, а Ибе деноноќно е во акција. Кога партизаните се повлекуваат од Дебар, Ибе заминува заедно со нив и стапува во единиците на НОВ и ПОМ. Меѓутоа, Партијата ја враќа во Дебар, во илегала, во својство на член на Месниот комитет на КПЈ за Дебар. Нејзината политичка работа се одвива меѓу женската младина.
Космос-427
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 11 јуни 1971 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-427 бил надгледувачки сателит.
Ибе Паликуќа
Во НОБ
Непријателот се обидува да ја оневозможи и за да не падне во рацете на непријателот или да биде убиена, Месниот комитет го одобрува нејзиното стапување во партизани. Ибе се истакнува како партизанка и на 6 август 1944 година станува заменик-комесар на чета во Четвртата албанска бригада на НОВ. Од формирањето, бригадата е во постојана борба со балистите. Балистите се потпомагани од Германците, кои ги снабдуваат со тешко вооружување. Во една таква борба на периферијата на Кичево на 20 септември 1944 година, при пробивот на партизаните таа е во последната група. Во борбата меѓу селата Премка и Шутово, Ибе е тешко ранета и по два дена, им подлегнува на повредите во селото Шутово, Кичевско.
Космос-427
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,5 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 72,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 324 км, а најмалото на 184.
Ибе Паликуќа
Во НОБ
Во нејзина чест, основното училиште во селото Бојане, Скопско, го носи нејзиното име. Исто така и една улица во населбата Хром, Општина Ѓорче Петров, Скопје.
Ангелот (бајка)
„ Ангелот “ ( Engelen  ) е книжевна бајка на Ханс Кристијан Андерсен за ангел и мртво дете кои собирале цвеќиња за да ги однесат во рајот. Приказната за прв пат била објавена со уште три други бајки во Нови бајки. Прв том. Прва колекција од CA Рајцел во ноември 1843 година. Четирите бајки биле прифатени од данската критика со големо признание. Отпечатеното дело што ги прикажувал ангелот и детето станал многу популарен.
Теми
Јенс Андерсен, автор на Ханс Кристијан Андерсен: Нов живот (2005), го опишувал Бог како „еден од најомилените духови на Андерсен“ и забележал дека Бог во „Ангелот“ е „пријатен и корисен придружник на патувањето,,. Имало малку фигури во неговите дела на кои почесто им се навраќал и ги испитувал од многу различни детски агли“. Поетот имал непоколеблива вера дека го чекало сосема ново постоење, штом неговиот дух ќе ја напушти земната рамка во соодветно време. Кога Андерсен бил нападнат со сомневања во врска со бесмртноста на душата, тој се вратил на својата детска вера и не можел да се натера да сугерира дека човечкото суштество е едноставно распрскано како гасови и други супстанции за да ја оплоди земјата при смртта, како што прави научникот Нилс Брајд во книгата на Андерсен. Романот од 1857 година ,,Да се биде или не,, Андерсен го сметал Бог како ослободување за оние кои страдаат и нова шанса за оние кои не успеале. Бог бил оптимистички и ветувачки почеток за Андерсен.
Позадина
Приказната била целосен изум на Андерсен, а можеби и била мотивирана од смртта на најстарата ќерка на неговите пријатели, Едвард и Џет Колинс. Темата за дете преобразено во ангел го опседнала Андерсен уште од завршувањето на неговата песна „Детето на умирање“. Според Густав Хеч, приказната била една од трите приказни на Андерсен (заедно со „Под столбот“ и „Славејот“) кои биле инспирирани од Џени Линд.
Историја на објавување
„Ангелот“ првпат била објавена во Копенхаген на 11 Ноември 1843 година од CA Рајцел во Нови бајки. Прв том. Прва колекција .Овие приказни биле најзрелите и најсовршено конструирани приказни што Андерсен ги имал напишано, и некои од нив веднаш станале и останале омилени на децата. Андерсен овде го спојува детското и длабокото со исклучителна уметност“. Првото издание на 850 било распродадено до 18 декември, а Рајчел планирала објавување на уште 850.
„Ангелот“ била првата приказна во томот во кој биле вклучени „ Славејот “, „ Слатките; или Врвот и топката “ и „ Грдото пајче “. Приказната била повторно објавена на 18 Декември 1849 година во Бајки и повторно на 15 Декември 1862 година во Бајки и приказни.
Вулшлагер ја опишувал „Ангелот“ како „сентиментална жанровска слика, која одговара на вкусот на времето,,. Отпечатеното дело илустрирано од германскиот уметник Вилхелм фон Каулбах било многу популарно и брзо се продавало. Андерсен еднаш го нашол изданието во Португалија, земја во која бил релативно непознат.
Критички одговор
Нови бајки. Прв том. Прва колекција била пробив за Андерсен кој, до неговото објавување, генерално добивал енергична осуда од данската критика за неговиот потфат во жанрот бајки. Сепак, критиките за колекцијата биле воодушевувачки.
Норден (Источна Фризија)
Норден (Norden; Nörden) — град во округот Аурих, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се наоѓа на брегот на Северното Море, во областа Источна Фризија.
Местоположба
Пред брегот се наоѓаат островите (од исток кон запад) Нордернај, Јист и Мемерт. Помеѓу брегот и островите се наоѓа Ваденското Море, кое како дел од националниот парк „Долносаксонско Ваденско Море“ од јуни 2009 година е прогласен за светско природно наследство на УНЕСКО. Југозападно од градот се наоѓа Лајскиот Залив.
Соседни општини на копното се (од исток кон југозапад, надесно) Хагермарш, Литетсбург и Халбемонд (сите во општинската заедница Хаге), Лецдорф и Остел (обете во општинската заедница Брокмерланд), како и општината Крумхерн. Интересно е дека границата со општината Лецдорф е во должина на една улица.
Градски единици
Норден се состои од градското јадро и десет официјални градски единици. Градското јадро се наоѓа околу стариот градски центар на поранешната општина Зандбауершафт со градските единици Екел, Линтел и Вестгасте.
Други единици се Баргебург, Лајбухтполдер, Нојвестел, Норддајх, Остермарш, Зидернојланд I, Зидернојланд II, Тидофелд, Вестермарш I и Вестермарш II.
Клима
Климата во градот е под директно влијание на Северното Море. Лете дневните температури се пониски, додека зиме често се повисоки отколку внатре во копното.
Градски совет
Градскиот совет се состои од 34 избрани членови. Членовите се избираат на општи избори на секои пет години.
На последните општински избори на 12 септември 2021 година биле добиени следниве резултати:
Градоначалник
Од 26 септември 2021 година, градоначалник на Норден е Флоријан Ајбен (SPD).
Градоначалници од 1945 година биле:
Збратимени градови
Норден е збратимен со следниве градови:
Музеј на албанската азбука
Музеј на албанската азбука (Muzeu i alfabetit) — меморијален музеј кој се наоѓа во Битола. Музејот е посветен на Битолскиот конгрес од 1908 година, на кој е создадена модерната азбука на албанскиот јазик.
Музејот се наоѓа во неокласичната куќа на Фехим Завалани на денешниот булевар „Први мај“ бр. 25, каде од 14 до 22 ноември 1908 година се одржал Битолскиот конгрес. Во музејот се изложени фотографии, документи и восочни фигури поврзани со преродбата, културните и образовните движења на албанскиот народ.
Космос-428
Космос-428 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 24 јуни 1971 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-428 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,1 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 51,7°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 254 км, а најмалото на 206.
Миа Блажевска Еминова
Миа Блажевска Еминова (р. ) — македонска пливачка која се натпреварувала на Летните олимписки игри 2020 година во дисциплината 100 метри слободно за жени. Таа, исто така, се натпреварувала на Европското првенство во 2020 година на 50 метри слободно, 100 метри слободно, 50 метри грбно и 100 метри грбно.
Таа има најдобар резултат меѓу најдобрите македонски пливачки (741 ФИНА поени), постигнат во Белград, на 20 јуни 2021 година. Миа на овој меѓународен митинг, на трката на 100 метри – слободно, постигнала време од 57,13 секунди, резултат со кој го стекнала правото да се натпреварува на Летните олимписки игри во Токио. Миа има 15 години, но веќе 11 години професионално се занимава со пливање.
Има поставено повеќе од 50 национални рекорди и е повеќекратен национален шампион во нашата држава. Во 2019 и во 2020 година е прогласена за најуспешна пливачка во Македонија. На Комен купот во Бургас има освоено две четврти места, а исто така четврто место и во Нови Сад, на централното европско првенство.
NGC 6878
NGC 6878 — спирална галаксија во соѕвездието Стрела, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6878 се споменува и како ESO 284-31, MCG -7-41-15, IRAS 20104-4440.
Откривање
Објектот е откриен на 27 јули 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6878 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 6878 има привидни димензии од 1,6' х 1,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 20 ч 13 м 53,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -44° 31' 36"". Положбениот агол на објектот е во износ од 111°.
Други поделби
Проучување на NGC 6878 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 64317. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 411; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7960. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Тренделаг
Тренделаг (Trøndelag, Trööndelage) — округ во средишниот дел на Норвешка. Настанал на 1 јануари 2018 г. со спојување на дотогашните окрузи Северен и Јужен Тренделаг, одвоени уште од 1804 г. Округот се граничи со Мере ог Румсдал и заедно го образуваат регионот Средна Норвешка.
Најголем град е Трондхејм, каде е сместено седиштето на окружниот градоначалник, иако седиштето на округот е Стејнхер. Ова е предвидено да ја намали централизацијата во управата, со оглед на тоа што Тренделаг е втор по големина округ во земјата.
Во 1804 г. кралот Данска-Норвешка го поделил Тренделг на два дела, и ова траело сè до повторното спојување на почетокот на 2018 г.
Мештаните говорат дијалект наречен трендерски (trøndersk), чија главна особина е изоставувувањето на завршните самогласки.
Тренделаг е меѓу најплодните места во Норвешка, чие обработливо земјиште дава големи приноси. Највеќето производи се предаваат кооперативот за месо и млеко, но во последно време ова важи и за земјоделските култури.
Историја
Подрачејто е населено со иладници години. На почетокот на железното време Тренделаг (Þrǿndalǫg) бил поделен на неколку ситни кралства наречени „филки“. Филките имале заеднички закони и првобитни собрание — тинг. Тука се нарекувал Фростатинг, по полуостровот Фроста. Некои го сметаат за прв пример за вистинска демократија.
По времето на Хокон Грјотгардсон (838-900), Тренделаг бил под власта на велможа — јарлот од Ладе, со седиште во источниот дел на Трондхејм, крај морскиот ракав Трондхејмсфјорд. Јарловите имале значајна моќ и влијание во Норвешка сè до 1030 г.
Тренделаг (заедно со делови од Мере ог Румсдал) влегле во Шведска in the Роскилдскиот мировен договор во 1658 г. под власт ана Карл X, но набргу биле вратени Данска-Норвешка по Копенхагенскиот договор во 1660 г. Во текот на овие две години, шведска власт регрутирала 2.000 мажи и млади момчиња да се борат во војната против Полска и Бранденбург. Карл X стравувал дека ќе тренделажаните востанат против шведскиот окупатор и затоа решил да ги држи подалеку од родниот крај. Само една третина се вратиле дома, додека пак други биле приморани да се населат во Естонија (тогаш шведска покраина) по начелото раздели па владеј.
Есента 1718 г. за време на Големата северна војна, војсководецот Карл Густав Армфелд тргнал со десетилјадна војска навлегол во Тренделаг за да го заземе Трондхејм по наредба на кралот Карл XII. Поради лошата линија на снабдување од Шведска, војската морала да се прехранува од селание, предизвикувајќи голема беда. Походот не успеал: бранителите на Трондхејм успешно ја одвратиле опсадата. По загинувањето на Карл XII во Опсадата на Фредрикстен во југоисточна Норвешка, Армфелд бил отповикан назад во Шведска. Повлекувањето било мачно. Војската се свела на 6.000 борци кои веќе биле парталави и прегладнети, а потоа западнале во силна вејавица. Илјадници премрзнале до смрт во норвешките планини, а стотици биле доживотно осакатени.
Управа
Округот е под управа на совет. Во Стејнхер е седиштето на окружниот управник и окружната управа. Истите имаат служби и во Трондхејм.
Краеви
Округот често се дели на неколку географски краеви:
Градови и гратчиња
Округот има девет градски населени места, како и рударското место Рерус.
Општини
Тренделаг има вкупно 47 општини според попоисот од 2018 г.
NGC 6878A
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6878A се споменува и како ESO 284-29, MCG -7-41-13.
Откривање
Објектот е откриен на 27 јули 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6878A е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 m/лм2. NGC 6878A има привидни димензии од 1,8' х 0,8'.
Други поделби
Проучување на NGC 6878A е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 64314. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 411; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7960. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Зошто Бајо замина во ајдуци
Содржина
Бајо Пивљанин му праќа писмо на Ришнанин Хаџија во кое го потсетува како станал ајдук: Во минатото, тој бил трговец кој дотерал волови за да ги продаде, а Ришнанин Хаџија му го зел најубавиот вол, со што му ја намалил цената и Бајо претрпел голема штета; тогаш, тој се вратил дома и станал ајдутски арамбаша, дејствувајќи заедно со Лимо. Во писмото, Бајо му порачува на аџијата да му искова 30 сребрени токи за неговите ајдуци, а за него и за Лимо - златни токи. Тогаш, Ришнанин Хаџија му одговара дека нема да ја изврши порачката, туку ќе му излезе на двобој и предлага двајцата да ги донесат своите жени при што победникот ќе ја земе жената на поразениот...
Осврт кон песната
Оваа песна е посветена на познатиот ајдук од XVII век, Бајо Пивљанин за кого е испеана втората најбројна група ајдучки песни во српското народно творештво. Исто така, во песната се споменуваат и ајдукот Лимо (Лимун) кој бил дел од дружината на Бајо, како и Ришнанин Хаџија, кој бил историска личност од XVII век, познат под името Ризванагиќ, а кој бил познат како голем јунак.
Моденска катедрала
Катедралата во Модена (Успение на Богородица и Свети Геминијан) (Cattedrale Metropolitana di Santa Maria Assunta e San Geminiano, но едноставно колоквијално позната како Дуомо ди Модена) претставува римокатоличка катедрала лоцирана во градот Модена, Италија, посветена на Успението на Пресвета Богородица и Свети Геминијан. Катедралата порано претставувала седиште на Епархијата, а подоцна и Архиепископијата, во Модена. Од 1986 година таа е архиепископско седиште на надбискупијата Модена-Нонантола. Осветена е во 1184 година. Катедралата претставува важна романска зграда во Европа, а заедно со нејзината камбанарија наречена „Кулата Гирландина“ е прогласена како светско наследство.
Историја
Од 5 век, на местото на сегашната катедрала постоеле две цркви. При откривањето на местото за време на погребување на Свети Геминијан во 1099 година, светецот-заштитник на Модена, довело до уништување на двете цркви и изградба на оваа катедрала. Првичниот дизајн и насока биле направени од архитект познат како Ланфранко. Инаку многу малку се знае нешто повеќе за овој архитект. Посмртните останки на светецот сè уште се изложени во криптата на катедралата. Сегашната катедрала била осветена на 12 јули 1184 година од страна на папата Луциј III. Катедралата било местото каде градот Модена ја чувал таканаречената Болоњска Кофа од времето на Војната на кофата.
Украсување
По првото дело на архитектот Ланфранко, катедралата подоцна била украсена од страна на извесен Анселмо да Кампионе како и од неговите наследници, таканаречените „Кампионски мајстори“. Поради сето тоа, сегашната фасада покажува различни стилови. Величествениот прозорец од рози бил додаден од страна на Анселмо некаде во 13 век, додека двата лава што ги потпираат столбовите на влезот датираат уште од римско време, веројатно откриени при копање на темелите за катедралата.
Фасада
Фасадата има и доста забележителни релјефи изработени од страна на Вилигелмус, современик на архитектот Ланфранко. Тие вклучуваат портрети од пророци и патријарси, а најмногу има присуство од таканречените Библиски приказни, инаку ремек-дело на романската скулптура. Научниците ги истакнале прекрасните достигнувања пред сѐ во создавањето на делото за Адам и Ева, но и во првобитниот грев и приказната за Ное.