cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вормс
Историја
Градот бил основан од Келтите и е еден од најстарите градови во Германија. Во ерата на Римјаните, градот бил наречен Августа Вангион. Западноримскиот узурпатор Јовин се прогласил за цар во 411  со поддршка од Бургундија и Алан, а потоа во својство на римскиот цар Бургундјан  му дозволил да се населат околу Вормс. Вормс станал главен град на царството Бургундија на почетокот на V век. Римскиот војсководец Флавиј Ациј ги повикал Хунтите да помогнат во борбата со Бургундија. Хуните во 437 успеале да го победат Бургундите. Тие го освоиле Вормс и масакрирале 20.000 жители и кралското семејство. Овие настани служеле како главна подлога за Песните за Нибелунгс.
Вормс е познат по тоа што често се спомнува во песните за Нибелунг и по неговата катедрала. Тој е познат по потпишувањето на Конкордијатот од Вормс, во кој во 1122 година завршила првата фаза од борбата за власт меѓу папата и царот. Било договорено да се укине инвестицијата, т.е. кралевите да не поставуваат бискупи, но секуларните владетели сè уште го задржувале неофицијалното влијание врз процесот на поставување. Во текот на 1521 година е одржан состанок во Вормс, каде што Карло V, императорот на Светото Римско Царство го повикал Мартин Лутер. На тој собир, Карло V го издал Едикт од Вормс, кој официјално го осудил Лутер, неговите учења ги прогласил за еретични и нареди да се запалат неговите дела. Поголемиот дел од благородништвото било на Лутерова страна, па оваа одлука беше спроведена само во мал дел. Градот бил силно бомбардиран на 21февруари 1945 година, кога на него паднале 1100 тони бомби.
Друго
Катедралата од 1981 година била на списокот на светско наследство на УНЕСКО.
Збратимени градови
Вормс е збратимен со:
Иљар
Демографија
Source: INE (Spain)
Космос-2094
Космос-2094 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 8 август 1990 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 220 килограми. Космос-2094 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 113,8 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,5°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1412 км, а најмалото на 1396.
Мала Света Софија
Црквата Мала Света Софија (турски: Küçuk Ayasofya Camii, грчки: Eκκλησία τῶν Άγίων Σεργίου καί Βάκχου ὲν τοῖς Ὸρμίσδου) е музеј и поранешна црква во Истанбул, Турција.
Овој објект бил граден како црква во текот на 6 век од страна на Јустинијан I а како модел бил земен од Света Софија. Се смета дека оваа градба е една од најважните византиски градби во Истанбул. По падот на Цариград била претворена во џамија од страна на Бајазит II. На неколкупати била разрушувана од земјотрес и повторно реконструирана. Последната реконструкција била во 1956 година.
Византиска ера
Според легендата, во внукот на Јустин I, Јустинијан I бил обвинет за заговор против престолот и бил осуден на смрт. Меѓутоа, на императорот Јустин на сон му се јавиле светците Сергеј и Ваха и му ја кажале невиноста на Јустинијан. По ова, Јустинијан бил ослободен и му била вратена титулата црзар. Како благодарност, тој ветил дека кога ќе стане император тој ќе изграде храм кој ќе го посвети на светците. Така, изградбата на овој храм започнала во 527 до 536 година, некое време пред ерекцијата на Аја Софија. Овој храм бил еден од првите кои наредил Јустинијан да бидат изградени по неговото крунисување.
Поради својата надворешна сличност со Аја Софија, се верува дека христијанскиот храм бил изграден од страна на истите архитекти кои ја изградиле и Аја Софија, односно Исидор од Милет и Антемиј, и дека оваа изградба претставувала еден вид проба за понатамошните дејствија при изградба на најголемиот христијански храм на светот во тоа време. Сепак, во однос на архитектонските детали, зградата е сосема се разликува во дизајнот од Света Софија и тврдењата дека оваа црква била само мала верзија на Света Софија до денес е дискутабилна.
Во 531 година, Папа Вигилиј кој неколку години претходно бил повикан во Цариград од страна на Јустинијан, се засолнил во црквата поради наводното организирање на бунт против императорот Во текот на иконоборството, црквата се нашла во центарот на движењето во градот.
Отоманска ера
Со зазимањето на градот од страна на Османлиите во 1453 година, црквата останала недопрена до доаѓањето на престолот на Бајазит II. Така, во периодот од 1506 до 1513 година била реконструирана и претворена во џамија од страна на Хусеин Ага.
Во 1740 година, Големиот везир Хаџи Ахмет паша ја обновил џамијата и изградил фонтана. Штетите придизвикани од земјотресите во 1648 и 1763 година биле целосно поправени во 1831 година во времето на султанот Махмуд II. Првото минаре било изградено во 1762, а во 1940 било срушено за да биде повторно изградено во 1956 година.
Распаѓањето на зградата била забрзена поради влага и чести земјотреси низ вековите, а истото се зголемило по изградба на железничка пруга. По ова следуво рушење на дел од поранешната црква Свети Петар и Павле. По крајот на Балканските војни, објектот служел како дом на бегалците.
Најнова ера
Поради зголемената опасност на зградата, од страна на УНЕСКО била вклучена во списокот на загрозени споменици. По големата реставрација, објектот бил отворен во 2006 година, и денеска служи како музеј.
Каролина од Баден
Каролина од Баден (германски: Friederike Karoline Wilhelmine von Baden; 13 јули 1776 година - 13 ноември 1841) — сопруга на изборниот кнез на Баварија, Максимилијан IV Јосиф, а подоцна и прва кралица на Баварија. На 9 март 1797 година, во Карлсруе, таа стана вторa сопругa на Максимилијан, војвода на Палатин Цвајбрикен, кој две години подоцна ќе го наследи Изборното Кнежевство Баварија. Како резултат на распаѓањето на Светото Римско Царство во 1806 година, рангот на избирач стана застарен, а владетелот на Баварија беше унапреден во ранг на крал. Како резултат на тоа, Каролина стана кралица на Баварија. Каролина имаше седум деца со нејзиниот сопруг, вклучувајќи два пара близнаци, интересна појава со оглед на тоа што Каролина и самата имаше близначка.
Титаносаурија
Титаносаурија (или Титаносауруси; членови на групата Титаносаурија) — разновидна група на сауроподски диносауруси, вклучувајќи родови од Африка, Азија, Јужна Америка, Северна Америка, Европа, Австралија и Антарктикот. Титаносаурусите биле последната преживеана група сауроподи со долг врат, со таксоните сè уште напредувале за време на настанот на истребување на крајот на креда. Оваа група вклучува некои од најголемите копнени животни за кои се знае дека некогаш постоеле, како што е „Патаготитан“ - 37 метри во должина и тежина од 69 тони - и споредбено големина Аргентиносаурус и Пуертасаурус од истиот регион.
Името на групата алудира на митолошките Титани на стараѕа старогрчка митологија, преку типскиот род (сега се смета за номен дубиум ) Титаносаурус. Заедно со брахиосауридите и роднините, титаносаурусите го сочинуваат поголемиот сауроподски клад на Титаносауриформи. Титаносаурусите веќе долго време се слабо позната група и односите меѓу видовите титаносауруси сè уште не се добро разбрани.
Опис
Титаносаурусите имале мали глави, дури и кога ги споредувале со другите сауроподи. Главата била исто така широка, слична на главите на Камарасаурус и Брахиосаурус , иако нешто повеќе издолжена. Ноздрите на Титаносаурисите биле големи („макронарни“) и сите имале гребен формиран од носните коски. Нивните заби биле или во форма на лажица или во форма на штипки или моливи, но секогаш биле многу мали.
Вратовите на Титаносаурусите биле со просечна должина за сауроподите, а нивните опашки биле како камшик, иако не толку долги како кај Диплодоцидите. Додека карлицата била потенка од некои сауроподи, пекторалната област (градите) била многу поширока, давајќи им уникатно „широконосно“ држење. Како резултат на тоа, фосилизираните патеки на титаносауридите се јасно пошироки од другите сауроподи. И нивните предни екстремитети биле крупни, и често подолги од задните екстремитети. За разлика од другите сауроподи, некои титаносауруси немале цифри, оделе само на „трупците“ во форма на потковица, составени од колонообразни метакарпални коски. Нивните пршлени (задни коски) биле цврсти (не издлабени), што може да биде пресврт кон поосновните сауриски одлики. Нивната 'рбетна колона била релативно флексибилна, што веројатно ги правело поагилни од другите сауроподи и биле во состојба да се вратат на задните нозе. Една од најкарактеристичните одлики што ја споделувале повеќето титаносауруси била нивните пршлени на опашката, со артикулации со топчести и сокетни артикулации помеѓу 'рбетниот центар.
Од впечатоците на кожата пронајдени во фосили, утврдено е дека кожата на многу титаносауруси била оклопна со мал мозаик од мали, лушпи слични на монистра, кои опкружуваат поголеми лушпи. Додека повеќето титаносауруси биле многу големи животни, многумина биле прилично просечни по големина во споредба со другите гигантски диносауруси. Некои џуџести островски титаносаури на островот, како што е Маѓаросаурус, веројатно биле резултат на алопатриско специфицирање и островска џуџетост.
Големина на телото
Титаносауријата има најголем опсег на големина на тело од која било обвивка од сауроподи и ги вклучува и најголемите познати сауроподи и некои од најмалите. Еден од најголемите титаносауруси, Патаготитан, имал телесна маса проценета на 69 тони, додека еден од најмалите, Маѓаросаурус, имал телесна маса од приближно 900 килограми. Дури и релативно тесно поврзани титаносаурусите би можеле да бидат со различна големина на тело, бидејќи малите ринконсаури биле тесно поврзани со гигантските лонгосаури. Најмалите титаносауруси, како што е Маѓаросаурус, ја населувале Европа, која во голема мерка била составена од острови за време на периодот креда, и веројатно биле островски џуџиња.
Фосили од можеби најголемиот диносаурус досега пронајдени се откриени во 2021 година во провинцијата Неукен, северозападна Патагонија, Аргентина. Се верува дека тие потекнуваат од титаносаурус.
Череп
Главите на титаносауридите се слабо познати. Сепак, очигледни се неколку различни кранијални морфологии. Кај некои видови, како што е Сармиентосаурус, главата наликувала на главата на Брахиосауридите. Во други, како што се Рапетосаурус и Немегтосаурус, главата наликувала на Диплодоцидите. Кај некои титаносаури, черепот бил особено во форма на диплодоцид, поради вилици во форма на квадрат; титаносаурусот Антарктосаурус е особено сличен на Нигерсаурус.
Пршлени
Грбните пршлени на титаносаурусите покажуваат повеќе изведени одлики кај сауроподите. Слично на ребахисауридите, титаносаурусите изгубиле артикулации на хипосфен-хипантум, збир на површини помеѓу пршлените кои спречуваат дополнително ротирање на коските. Андесаурус, еден од најбазалните титаносаури, покажува нормален хипосфен. Истата област е намалена во Аргентиносаурус на само два гребени и е целосно отсутна во таксоните како што се Опистоцеликаудија и Салтасаурус. И Аргентиносаурусите и Епахтосаурусите носат слични средни „хипосфенални гребени“, што сугерира дека тие претставуваат попримитивна форма на грбни пршлени.
Екстремитети
Рацете на сауроподите се многу изведени од други диносауруси, претворени во колонообразни метакарпали и блокирани фаланги со помалку канџи. Сепак, титаносаурусите уште повеќе го еволуирале манусот, целосно ги изгубиле фалангите и силно ги модифицирале метакарпалите. Аргиросаурусот е единствениот титаносаурус за кој се знае дека поседува карпали. Другите таксони како Епахтосаурус покажуваат намалување на фалангите на една или две коски. Опистоцеликаудија покажува уште поголемо намалување на раката отколку другите титаносаури, со целосно отсуство и на карпали и на фаланги. Сепак, Дијамантинасаурус, иако нема карпали, зачувува рачна формула од, вклучувајќи ноктот на палецот и фалангите на сите други цифри. Ова, заедно со зачувување на една фаланга на цифрата IV од Епахтосаурус и потенцијално Опистоцеликаудија (дополнителна студија е неопходна), покажува дека пристрасностите за зачувување може да бидат одговорни за недостаток на рачни фаланги во овие таксони. Ова сугерира дека Аламосаурус, Неукенсаурус, Салтасаурус и Рапетосаурус - сите познати од несовршени или расипани остатоци претходно поврзани со недостаток на фаланги - можеби имале фаланги, но ги изгубиле по смртта.
Титаносаурусите имаат лош фосилен запис на нивните педали (стапала), само комплетни во пет дефинитивни титаносауруси. Меѓу нив, Нотоколосус е најголем, а исто така има и најспецијализиран пес (крајниот дел на задниот екстремитет): како и сите титаносаури, неговиот пес е составен од кратки, дебели метатарзи со приближно исти должини; сепак, метатарзалите I и V се значително поцврсти отколку во другите таксони.
Остеодерми
Некои титаносауруси имале остеодерми. Остеодермите прво биле потврдени во родот Салтасаурус, но сега се знае дека биле присутни во различни титаносауруси во рамките на кладот Литостротија. Точното распоредување на остеодермите на телото на титаносаурус не е познато, но некои палеонтолози сметаат дека веројатно остеодермите биле распоредени во два паралелни реда на грбот на животното, позиција слична на плочите на Стегосаури. Предложени се неколку други позиции, како што е еден ред долж средната линија, и можно е различни видови да имале различни позиции. Остеодермите биле далеку поретки од оние на анкилосаурите и не го покривале целосно грбот. Поради нивната ретка позиција, тешко дека тие имале значајна улога во одбраната. Сепак, тие можеби одиграле важна улога во складирањето на хранливи материи за титаносаурусите кои живеле во многу сезонска клима и за женските титаносаури кои несат јајца. Остеодермите биле присутни и кај големите и кај малите видови, па затоа не биле користени единствено од помалите видови како заштита од грабливци.
Класификација
За поголемиот дел од 20 век, најпознатите видови титаносаури биле класифицирани во семејството Титаносауриди, што веќе не е во широка употреба. Титаносауријата првпат била предложена во 1993 година како таксон за да ги опфати титаносауридите и нивните блиски роднини. Филогенетски е дефиниран како носач составен од најновиот заеднички предок на Салтасаурус и Андесаурус и сите негови потомци. Односите на видовите во рамките на Титаносаурија остануваат во голема мера нерешени и се смета за една од најпознатите слабо разбрани области на класификација на диносаурусите. Една од ретките области на согласување е дека мнозинството титаносаури, освен Андесаурус и некои други основни видови, формираат клад наречен Литостротија, што според некои истражувачи е еквивалентно на Титаносауридеја. Во литостротиите спаѓаат титаносаурусите како што се Аламосаурус, Исисаурус, Малависаурус, Рапетосаурус и Салтасаурус
Рана историја
Титаносаурус индикус за првпат бил именуван од британскиот палеонтолог Ричард Лидекер во 1877 година, како нов таксонски диносаурус заснован на две опашки и бутна коска собрани во различни прилики на истата локација во Индија. Додека подоцна му била дадена позиција на сауропод во рамките на Цетиосауридите од страна на Лидекер во 1888 година, тој го нарекол новото семејство на сауроподи како Титаносауриди за родот во 1893 година, во кој биле вклучени само Титаносаурус и Аргиросаурус. По ова, австроунгарскиот палеонтолог Франц Нопча ги разгледал родовите на влекачите во 1928 година и обезбедил кратка класификација на Сауропода, каде што ги поставил Титаносаурините (преуредување на Титаносауридите на Лидекер ) во Моросауриди и ги вклучил родовите Титаносаурус, Хипселосаурус и Макророросаурус затоа што имале силно проколозни опашки. Германскиот палеонтолог Фридрих фон Хуене обезбедил значителна ревизија следната година во 1929 година, каде што ги разгледал диносаурусите од периодот на креда во Аргентина и именувал повеќе нови родови. Хуене вклучил повеќе видови на титаносауруси од Индија, Англија, Франција, Романија, Мадагаскар и Аргентина, Хипселосаурус и Аеписаурус од Франција, Макруросаурус од Англија, Аламосаурус од САД и Аргиросаурус, Антарктосаурус и Лаплатасаурус од Аргентина. Материјалот помеѓу нив ги претставува скоро сите региони на скелетот, што покажало дека се изведени сауроподи толкувани како најблиски до Плевроцелусот од различните родови нетитаносауриди. За својата теза од 1986 година, аргентинскиот палеонтолог Хаиме Пауел опишал и класифицирал многу нови родови на јужноамерикански титаносаури. Користејќи го семејството Титаносауроидеја, тој родовите ги групирал во Титаносауриди, Салтасауриди, Антарктосауриди, Аргиросауриди и Титаносауриди индет. Титаносауридите ги вклучуваат Титаносаурус и новиот род Еолосаурус, обединети со повеќе одлики на пршлените на опашката; новиот клад Салтасауриди е создаден и ги вклучува Салтасаурус и новиот род Неукенсаурус, обединети со многу различни грбни, каудали и бедрени коски; новиот клад Антарктосауриди е создаден и ги вклучува Антарктосаурус, разликувана по големи димензии, поинаква форма на черепна кутија, повеќе издолжени коски на појасот и поцврсти коски на екстремитетите; и Аргиросауриди е создаден и ги вклучува Агиросаурус, носејќи поцврста подлактица и рака и попримитивни грбни коски. Новиот род Епахтосаурус бил именуван за повеќе базален титаносауриди класифициран како Titanosauridae indet. заедно со неименувани примероци, Класмодосаурус и Кампилодонискус.
Џон Стентон Мекинтош дал преглед на односите со сауроподите во 1990 година, користејќи ги Титаносауридите како група за да ги содржи сите таксони како претходните автори. Опистоцеликаудија била ставена во Опистоцеликаудидеја во рамките на Камарасауридите, следејќи го нејзиниот оригинален опис, а Немегтосаурус и Quaesitosaurus биле ставени во Дикреосауриди. Титаносауридите вклучувале многу претходно именувани родови, плус таксони како Торниерија и Јаненшија. Салтасаурус ги вклучувал видовите претходно познати како Titanosaurus australis и T. robustus, кои Пауел ги добил името Неукенсаурус во 1986 година. Мекинтош обезбедил голема дијагноза на семејството: „грбни со неправилна форма и 'рбети насочени силно наназад; попречни процеси насочени грбно, како и странично, многу цврсти во регионот на рамото; втор дорзосакрален дел, реброто се со спој на бедрената коска.
Краток преглед на претпоставени титаносауриди од Европа направил авторот на Жан Ле Лоф во 1993 година и ги опфаќа претпоставените родови кои досега се познати. Од периодот барем (креда) се видовите Titanosaurus valdensis. Францускиот таксон Аеписаурус бил отстранет од семејството и сместен во неодредена група. Макруросаурусот се сметал за химера. Видот на Хјуне, Titanosaurus lydekkeri, бил оставен како номен дубиум, но оставен во рамките на Титаносауридите. Видови од периодот мастрихт од Франција и Шпанија, биле отстранети од Хипселосаурус и Титаносаурус, а самиот Хипселосаурус бил прогласен за сомнителен како ''Т. lydekkeri. Разновидноста на романски фосили именувани како Маѓаросауруси од Хуене исто така биле преместени во истиот вид повторно, M. dacus'' како што првично бил именуван од Нопча.
Именување
Хозе Бонапарта и Родолфо Корија во 1993 година заклучиле дека е неопходна нова обвивка од изведени сауроподи затоа што Аргентиносаурус, Андесаурус и Епахтосаурус се разликуваат од Титаносауридите, бидејќи тие поседувале артикулации на хипофен-хипантум, но сепак биле многу блиски со титаносауридите. Таксоните што ги имале артикулациите биле обединети во новото семејство Андесауриди, а двете семејства биле групирани заедно во новиот клад Титаносаурија.
Со оглед на именувањето на Титаносаурија, Пол Апчрч во 1995 година го нарекол кладот Титаносауроидеја, во кој биле вклучени Опистокоеликадијата и повеќе изведени Титаносауриди (Малависаурус, Аламосаурус и Салтасаурус). Обединети од: каудали со нервен 'рбет на предниот дел поместени, екстремно цврсти коски на подлактицата, изразен конкавл на лакотната коска за артикулација со рамена коска, странично зарамнета бедрена коска и помалку силна препонска коска; Упчрч сметал на сестринската група Дилодокоидеја, поради нивната заедничка стоматолошка анатомија, иако тој забележал дека забите слични на штипки може да се развиле независно. Ова било проследено со неговата студија од 1998 година за филогенетиката на сауропод, која дополнително ги опоравило Фувијангосаурус и Андесаурус во рамките на Титаносауроидеа и ја реши Опистоцеликаудија како сестринска група на Салтасаурус наместо најбазалниот титаносауроид. Овој резултат ја става Титаносаурија во група со Камарасаурус и Брахиосаурус, иако Немегтосауридите (Немегтосаурус и Quaesitosaurus ) сè уште биле класифицирани како најосновно семејство на диплодоцидите.
Во 1997 година, Леонардо Салгадо и неговите соработници објавил филогенетска студија за Титаносауроформите, вклучително и врски во рамките на Титаносаурија. Тие дале дефиниција за гребенот „вклучувајќи го и најновиот заеднички предок на Andesaurus delgadoi и Titanosauridae и сите негови потомци“. Титаносауријата реши да ги вклучи истите две подкласи како Бонапарта и Корија (1993), каде што Андесауридите станале монотипни, само со името на родот, а Титаносауридите станале сите други титаносаури.
Придонесувајќи дополнителна работа во систематиката на титаносаурусите, шпанскиот палеонтолог Хозе Санц и неговите соработници. објавиле дополнителна студија во 1999 година, користејќи ги имињата Титаносаурија и Титаносауроида во прикажувањето на нивните резултати. Слично на Апчрч (1995), Санц и др. ја опоравиле Опистокоеликадијата како титаносауроид надвор од Титаносаурија, додека Титаносауријата била редефинирана да ги вклучува само таксоните класифицирани според нивната студија. Евтитаносауријата била предложена како име за титаносаурусите кои сè повеќе изведени од Епахтосаурусите и го забележале присуството на остеодерми како веројатна синапоморфија на овој клад. Aeolosaurus, Alamosaurus, Ampelosaurus и Magyarosaurus се погодни за овој список, но се сметаат за премногу нецелосни да го додадете во финалната студија.
Аргентинскиот палеонтолог Хаиме Пауел ја објавил својата теза од 1986 година во 2003 година, со ревизии за да го ажурира неговото старо дело, вклучително и додавање на повеќе филогенетика и признавање на Титаносаурија како име на клад. Користење на датаматрикс на Санц и сор. (1999) и менувајќи го да вклучува дополнителни таксони и некои промени во карактерот, Пауел открил дека титаносаурусите формираат претежно единствено постепено зрачење кое започнува со Епахтосаурус како најбазален титаносаурус и Ампелосаурус и Исисаурус како најизвлечени. Титаносауридеја се одликувала со пред и пост-рбетнна ламина (плоча) во предниот каудал, странична бедрена коска, странично проширување на горниот дел на бедрената коска и силно опистокоелен заден грб. Во рамките на Титаносаурија, Евтитаносауријата се одликува со отсуство на хипофен-хипантум, без феморален четврти трохантер и остеодерми.
Исхрана
Фосилизиран измет поврзан со доцнообразовни титаносауриди од Индија открила фитолити, силицифицирани растителни фрагменти, кои нудат индиции за широка, неселективна диета на растенијата. Покрај остатоците од растенијата што може да се очекуваат, како што се цикади и четинари, откритијата објавени во 2005 година откриле неочекувано широк спектар на монокотиледони, вклучувајќи палми и треви, вклучувајќи предци на ориз и бамбус, што предизвикало на шпекулациите дека тревојадните диносауруси ко-еволуирале.
Гнездење
Откриено е големо гнездо на титаносауриди во Аука Махуево, во Патагонија, Аргентина и, наводно, е откриена друга колонија во Шпанија. Неколку стотици женски салтасаури ископале дупки со задните стапала, положиле јајца во спојки во просек по околу 25 јајца и ги закопале гнездата. Малите јајца, околу 11-12 сантиметри во пречник, содржеле фосилизирани ембриони, полн со впечатоци на кожата. Впечатоците покажале дека титаносаурусите биле покриени со мозаичен оклоп. Огромниот број на единки дава докази за однесувањето на стадото, што, заедно со нивниот оклоп, може да помогнат да се обезбеди заштита од големи грабливци, како што е Авелисаурус.
Опсег
Титаносаурусите биле широко распространети. Во декември 2011 година, аргентинските научници објавиле дека биле пронајдени фосили на титаносаури на Антарктикот - што значи дека фосили на титаносауруси се пронајдени на сите континенти. Тие се особено бројни на јужните континенти (тогаш дел од суперконтинентот Гондвана ). Австралија имала титаносауруси пред околу 96 милиони години: откриени фосили во Квинсленд на суштество со должина од околу 25 метри. Откриени се и остатоци во Нов Зеланд. Едно од најголемите стапки на титаносаурус биле откриени во пустината Гоби во 2016 година. Една од најстарите остатоци од оваа група е пронајдена во Долината на диносаурусите, во државата Параиба во Бразил, што претставува 136 милиони години стара субадолна единка.
Палеопатологија
Фосил од титаносаурус од Бразил сугерира дека поединци од различни родови биле подложни на болести како што се остеомиелитис и напад од паразити. Примерокот потекнува од формација Адамантина, и бил опишан во октомври 2020 година во списанието Cretaceous Research од Алин Гиларди. Испитувањето на коските на титаносаурусот открило дека се паразитски крвни црви, слични на праисториската Палеолеишманија, но се 10-100 пати поголеми, што се смета дека го предизвикало остеомиелитисот. Ако е то точно, фосилот ќе биде првиот познат случај предизвикан од крвни црви кај праисториско животно.
Саша Ќурчиќ
Саша Ќурчиќ (роден на 14 февруари 1972 година, во Белград) — српски фудбалски тренер и поранешен фудбалер,.
Кариерата ја започнал во својот роден град Белград, играјќи најпрво за ОФК Белград, а потоа и за Партизан, со кој освоил една титула во првенството и една во купот на тогашна СР Југославија. Потоа, тој се преселил во англиската Премиер лига, каде играл за Болтон Вондерерс, Астон Вила и Кристал Палас, а во последните години од кариерата играл за Њујорк Метростарс во МЛС, за Мадервел во Шкотска и за Обилиќ по враќањето во Југославија, каде ја завршил кариерата во 2001 година. За репрезентацијата на СР Југославија настапил 13 пати и постигнал еден гол.
Во 2007 година, тој учествувал и победил во ријалити шоуто „Големиот брат“.
Биографија
Саша Ќурчиќ, во Србија познат под прекарот Џани, е роден во Белград и израснал во во белградското предградие Бесни Фок. Уште многу рано почнал да се занимава со фудбал, а првите фудбалски чекори ги направил токму во својот роден крај, во екипата Пионир од Бесни Фок, пред да се пресели во Трудбеник од каде подоцна се приклучил во ОФК Белград за таму да ја започне својата професионална кариера.
За време на својата кариера, Ќурчиќ бил попознат како голем заводник и женкар отколку по својте партии на теренот. Додека играл во Англија, британските медиуми редовно пишувале за неговите врски со познати девојки како Наоми Кембел, Кармен Електра, Ева Херцигова итн., како и за журките на коишто присуствувал и неспортскиот живот кој го водел.
По завршувањето на играчката кариера, тој учествувал во многу ријалити шоуа и тв емисии вклучувајќи ја и српската верзија на „Големиот брат“, каде победил во 2007 година.
Клупска
По доаѓањето во ОФК Белград, токму во овој клуб на возраст од 19 години Ќурчиќ го направил своето деби како професионалец во Втората југословенска лига за време на сезоната 1990-1991 под водството на тренерот Илија Петковиќ. Во следите две сезони тој се афирмирал како стандарден првотимец во клубот играјќи во Првата лига на Југославија и на СР Југославија.
Во сезоната 1993-1994, Ќурчиќ дошол во Партизан, во време во кое црно-белите ги напуштиле неколку важни играчи како Предраг Мијатовиќ, Вујадин Станојковиќ и Златко Заховиќ. Тоа била одлична шанса за Ќурчиќ, како играч од средниот ред терена, да се докаже во голем клуб, што му пошло од рака; тој одиграл 33 натпревари и постигнал 7 голови во првенството на СР Југославија, придонесувајќи многу за тоа Партизан да ја освои титулата како во првенството така и во купот.
Во септември 1995, Ќурчиќ ја напуштил Југославија, и се преселил во странство потпишувајќи за англискиот клуб Болтон Вондерерс. Своето деби во англиската Премиер лига го направил на 31 октомври 1995, во победата на домашен терен над Арсенал. Ќурчиќ брзо се прилагодил на стилот на игра во Англија и се покажал како одлично засилување и покрај тоа што воочи неговото доаѓање клубот бил во многу лоша резултатска серија. На крајот Болтон испаднал од Премиер лигата како последнопласиран на табелата и ниту одличната сезона на србинот во која тој постигнал 7 гола во 33 настапи во сите натпреварувања не го спречила тоа. Сепак, Ќучиќ заработил многу пофалби за своите игри во текот на сезоната, а една од нив дошла од менаџерот на Брадфорд Сити, Крис Камара, кој после поразот на неговиот тим од Болтон со 0-3 во третата рунда на ФА Купот во кој Ќурчиќ имал удел со два гола го нарекол играчот од средниот ред "Српскиот Џорџ Бест".
Во Палас тој бил доведен со мисија да помогне клубот да опстане во Премиер лигата во сезоната 1997-1998, што не се случило и после една сезона играње во англиската Прва дивизија, Ќурчиќ се преселил во САД, каде играл за Метростарс во МЛС. Во март 2000, Ќурчиќ потпишал за шкотскиот Мадервел, каде одиграл само три натпревари. Во април 2001, на возраст од 29 години, Ќурчиќ објавил дека ја завршува својата фудбалска кариера.
Репрезентативна
За репрезентацијата на Југославија Ќурчиќ забележал 14 настапи.
Своето репрезентативно деби го направил во октомври 1991 година, со репрезентацијата која сѐ уште била позната под името СФР Југославија во пријателски натпревар против, кога на возраст од само 19 години добил можност од селекторот Ивица Осим, заменувајќи го Синиша Михајловиќ во 46-тата минута. Тоа бил неговиот единствен настап за СФРЈ пред распадот на државата.
Од 1995 до 1998 година, Ќурчиќ настапувал за репрезентацијата на СР Југославија, забележувајќи 13 настапи и постигнал еден гол против Грција во пријателски натпревар.
Цигендорф
Цигендорф (Ziegendorf) — општина во округот Лудвигслуст-Пархим, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Томас Греј
Томас Греј, роден на бил англиски поет, автор на песната „Елегија напишана на сеоските гробишта“, која се смета за една од најубавите песни напишани на англиски јазик. Починал на 30 јули 1771 година.
Планинте Гатер
Планините Гаттер се големи, ридски опсег до околу 618м погоре ниво на море и само под 50 км2 во областа во провинцијата Горна Баварија во Германија. Тие лежат во близина на градот Санкт Волфганг во окрузите Ердинг и Милдорф ам Ин.
Германските имиња, Геттергебирге и Гаттерберг (Д) често се сметаат за колоквијално како заменливи. Со висински разлики не повеќе од околу 160  метри, пејзажот навистина не се појави планински, но повеќе како истакнат спектар на ридови направени од терминал moraines. Тие се познати во Санкт Волфганг како " Тоскана од Горна Баварија".
Црква Свети Стефан (Виена)
Катедралата Свети Стефан (германски : Stephansdom) ) е црква која се наоѓа во Виена, Австрија и спаѓа во склопот на Римокатоличката црква. Била изградена во 1160 година со готсски стил. Оваа градба е најважното религиозно место во Австрија.
Ландхаген
Општинската заедница Ландхаген се состои од следниве општини:
Параклис Сиси
Параклис Сиси (германски : Sisi-Kapelle) е капела која се наоѓа во Виена, Австрија и спаѓа во склопот на Римокатоличката црква. Била изградена во 1854 година.
Летни олимписки игри 1900
2-те Летни олимписки игри се одржале во 1900 година во Париз, франција. Не се одржале церемониии за официјално отворање и затворање на игрите, а натпреварите започнале на 14 мај и завршиле на 28 октомври. Околу 1.000 спортисти земале учество во 19 спортови и 95 настани. на овие Олимписки игри за првпат учествувале и жените, а прва жена- олимпионик станала Шарлота Купер којашто освоила 2 златни медали. Одржувањето на натпреварите во недела наишло на големи протести од американските спортисти коишто биле главно ученици и студенти.
Голем број од освојувачите на медали ги одбиле одличјата, но им биле доделени други видови на одличја како на пр. пехари. Во мечување, Албер Робер Аја победил и во категорија на аматерите и во категорија на професионалците,а за тој подвиг бил награден со 3000 франци.
Спортовите и дисциплините како крикет, гаѓање на живи гулаби, коњички скокови во височина и далечина, пливање со пречки биле за прв и последен пат видени на Олимписките игри.
Изборот за град-домаќин
Уште на првиот конгрес на Меѓународниот олимписки комитет, барон Пјер де Кубертен се изјаснил дека Олимписките игри во 1900 година треба да се одржат во Париз. Но, чкеновите на МОК не можеле да чекаат 6 години, па сакале во Париз да се одржат првите модерни Олимписки игри во 1896. Но, сеоак било одлучено, а и Грците лобирале за организирање на првите Олимписки игри. И покрај финансиските проблеми Олимписките игри во Атина биле организирани,а во Париз тоа се случило 4 години подоцна.
Спортови
Натпреварувањата на Олимписките игри во Париз се одржале во 20 дисциплини во 19 спортови коишто биле предвидени во програмата за Олимписките игри. Подигање тегови и борење биле отфрлени, но биле додадени нови 13. Спортовите пливање и ватерполо биле посебни спортски дисциплини, а пливањето во спортски контекст е наречено акватика.
Неофицијални спортови
Покрај погоре наведените спортови на Олимписките игри во Париз во 1900 година имало натпревари и во спортови коишто не биле официјално прифатени како олимписки од Меѓународниот олимписки комитет.
Како додаток на овие 71 училиште и 92 воени настани биле одржани.
Земји-учеснички
На Летните олимписки игри во Париз учествувале следните 24 земји:
Детерминанта
Детерминанта — вредност поврзана со квадратните матрици. Истата може да биде пресметана од елементите на матрицата со помош на аритметички израз, иако постојат и други начини за нејзино пресметување. Детерминантата содржи важни информации за матриците преку кои се претставени коефициентите на систем од линеарни равенки, но и за матрици кои соодветствуваат на линеарна трансформација на векторски простор. Во првиот случај, системот има единствено решение во оној случај кога детерминантата не е еднаква на нула; кога вредноста на детерминантата е нула, системот има многу решенија или пак ниту едно решение. Во вториот случај, трансформацијата има инверзна операција само доколку детерминантата не е еднаква на нула. На детерминантата на квадратна матрица со реални елементи и соодветствува и геометриска интерпретација: апсолутната вредност на детерминантата го претставува коефициентот со кој е помножена плоштината или волуменот (или некоја аналогна вредност во повисока димензија) при соодветната линеарна трансформација, а додека нејзиниот знак покажува дали трансформацијата задржува ориентации. Следствено, доколку 2 × 2 матрица со детерминанта -2 е употребена на регион од просторот кој има конечна плоштина, истата ќе го трансформира регионот во нов регион чија плоштина е двојно поголема и има обратна ориентација.
Детерминантите се појавуваат на најразлични места во математиката. Употребата на детерминантите во математичката анализа ја вклучува детерминантата на Јакобиан матриците при методот на замена за решавање на интеграли од функции со повеќе променливи. Исто така, тие се користат за дефинирање на карактеристичниот полином кој е најважна алатка при барање на карактеристичните вредности на матрица. Во одредени случаи, детерминантите се употребуваат и за поедноставување на изрази.
Детерминантата на матрица А се обележува со det(A), det A, or |A|. Во случај кога елементите на матрицата се експлицитно напишани, детерминантата се обележува така што заградите кои се користат за обележување на матрица се заменуваат со вертикални линии. На пример, детерминантата на матрицата се обележува и ја има вредноста
Иако детерминантите се најчесто користени за матрици со реални или комплексни коефициенти, дефиницијата за детерминанта користи само собирање, одземање и множење, па може да биде дефинирана и за квадратни матрици чии елементи припаѓаат на било кој комутативен прстен. Следствено, детерминантата на матрица чии елементи се цели броеви ќе биде цел број, а матрицата има инверзна матрица со цели броеви ако и само ако детерминантата е еднаква на 1 или -1 (бидејќи тие претставуваат единствените инвертибилни елементи во множеството на цели броеви). За квадратни матрици со елементи кои припаѓаат на некомутативен прстен, како на пример кватернионите, не постои единствена дефиниција за детерминантата, како и дефиниција која ги има истите својства како детерминантите во комутативни прстени.
Орфанска тврдина
Орфанска тврдина (Κάστρο Ορφανίου) — средновековна и османлиска одбранбена тврдина јужно од селото Орфано во Правишко, Егејска Македонија.
Космос-2095
Космос-2095 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 8 август 1990 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 220 килограми. Космос-2095 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 113,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,5°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1412 км, а најмалото на 1384.
Класична музика во Македонија
Македонска класична музика — дел од македонската музика, која има почетоци од крајот XIX век, во преродбениот период, а се развива во повоениот период, обично под влијание на македонската народна музика, од која што најголем дел од македонските класични композитори сè уште влечат инспирација.
XIX век
Во преродбата воведена преку дејноста на браќата Миладиновци, кај кои е изразен интересот кон фолклорот, во кој спаѓа и музичкиот фолклор, крајот на XIX век минува под композиторската дејност на Атанас Бадев. Бадев е македонски композитор, раководител на хорови, најистакнат професионален музичар во Македонија. Студирал математика на Филозофскиот факултет во Одеса (Русија), а по две години го напуштил студирањето и се префрлил во Москва, каде се запишал во Синодалната пејачка школа, зошто музиката го привлекувала повеќе од другите работи. Некое време бил ученик на славниот руски композитор Николај Римски-Корсаков, а и на Мили Балакирев. Таму ја завршил Дворската пејачка школа и студирал композиција. Учителствувал во Ќустендил, Русе и Самоков. Меѓу духовните композиции на Бадев особено се истакнува Литургијата на свети Јован Златоуст, печатена во 1898 година.
XX век
Меѓу двете светски војни се јави првата група на професионални македонски композитори, педагози и музички дејци: Стефан Гајдов (1905 - 1992), Живко Фирфов (1906 - 1984), кој е основоположник на македонската наука за музичкиот фолклор, Трајко Прокопиев (1909 - 1979), Тодор Скаловски (1910) и Петре Богданов (1913 - 1988).
По формирањето на современата македонска држава (АСНОМ), оваа група музичари учествуваше во формирањето на музичките институции: Македонска филхармонија (1944) и Македонската опера и балет (1948).
Меѓу позначајните современи македонски композитори спаѓаат: Властимир Николовски (1925) и Томислав Зографски (1934), кои пишуваат дела за синфониски оркестар во неокласичен стил, додека Тома Прошев (1913 - 1996) ги поттикнуваше македонските композитори да пишуваат, а и самиот пишуваше дела за ансамблот за современа музика „Св. Софија“. Македонската музикологија ги прави првите чекори низ истражувањата на Драгослав Ортаков (1928), а првите меѓународни изведби и успеси ги понесоа: оперските пејачки Данка Фирфова и Ана Липша - Тофовиќ, балерината Натка Пенушлиска - Митровска и диригентот Ванчо Чавдарски. Електрониката и употребата на компјутерите во музиката ги внесува композиторот Димитрије Бужаровски (1952).
По ослободувањето се појавува и првиот македонски балет: „Македонска повест“ од Глигор Смокварски. Други музички дела од наши автори се „Лабин и Дојрана“ од Трајко Прокопиев, „Стремежи“ од Александар Лековски, „Песна над песните“ од Тома Прошев, „Тоа е човек“ од Љубомир Бранѓолица и др.
NGC 3081
NGC 3081 — спирална галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3081 се споменува и како IC 2529, ESO 499-31, MCG -4-24-12, NPM1G -22.0176, AM 0957-223.
Откривање
Објектот е откриен на 21 декември 1786 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3081 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 12 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 3081 има привидни димензии од 2,2' х 1,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 59 м 29,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 22° 49' 34". Положбениот агол на објектот е во износ од 74°.
Други поделби
Проучување на NGC 3081 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 28876. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 324; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6604. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1391.
Јакоб Мампуја
Јакоб Мампуја (роден на 4 октомври 1994 година во Берлин) е германски кошаркар со потекло од Конго. Тој игра за кошаркарскиот клуб Шалке, кој се натпреварува во втората германска лига. Висок е точно 200 сантиметри, односно 2 метри. Често игра на позиција крило.
Почеток на кариерата
Мампуја, чии родители се преселиле во Германија од Демократска Република Конго на почетокот на 1990-ти години, е роден во Берлин и играл кошарка во родниот град во Тус Нојкелн и во Тус Лихтерфелде.
Штолпе (Мекленбург)
Штолпе (Stolpe) — општина во округот Лудвигслуст-Пархим, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Германска окупација на Естонија (1918)
Германската окупација на Естонија — окупација на територијата на Естонија од страна на трупите на германската царска армија, што се случила во периодот од октомври 1917 година до ноември 1918 година.
За време на битките од 11 до 21 октомври 1917 година, Германците го окупирале Мунсундскиот архипелаг, кој ги вклучувал островите Сарема, Даго и Муху. Со цел да ја убедат болшевичката влада да го потпише Брест-Литовскиот договор, Германците слетале на копното на Естонија на 18 февруари 1918 година и го зазеле Хапсалу на 21 февруари. На 22 февруари, Валга, Пјарну (Пернов) и Вилјанди (Фелин) веќе биле во нивни раце, на 24 февруари паднал и Тарту (Дерпт). На 25 февруари, германските трупи го окупирале Талин, последниот град окупиран од Германците бил Нарва, окупиран на 4 март, по кое следувало зазимање од Естонците, како резултат на што републиката била прогласена на 24 февруари 1918 година и моќта на Црвената гарда била елиминирана.
На 5 март, еден одред на Црвената гарда почнала да се повлекува преку реката Нарва. На 28 февруари, генерал-полковник Адолф фон Секендорф пристигнал во Талин. Тој бил назначен за претставник на германската окупациска администрација на островите на Мунсундскиот архипелаг.
Во 1918 година, територијата на Естонија, заедно со Курланд, Ливонија, Сарема и Рига, станала дел од Обер Ост.
Естонија за време на Првата светска војна
За време на Првата светска војна, околу 100.000 Естонци служеле во Руската царска армија, од кои 10.000 луѓе ги дале своите животи. И покрај кантонирањето на повеќето естонски полкови во Естонија, Ливонија, Курланд и североисточна Русија, Естонците успеале да учествуваат во битките на сите фронтови.
Линијата на фронтот минувала низ територијата на земјата. Почнувајќи од 1917 година, околу 200.000 луѓе служеле на бродовите кои биле паркирани во близина на крајбрежните градови и естонските национални единици. Повеќето од нив биле во служба во поморските утврдувања изградени уште во времето на Петар Велики. Тие работеле и во претпријатијата во Талин, кои произведувале бродски топови и муниција.
Првата светска војна имала огромно влијание врз животот на естонскиот народ и економијата. Цените на производите од различни видови се зголемиле повеќекратно, валутата поевтинила, црниот пазар почнал да се здобива со популарност, главно основните производи. Имало сериозен недостиг од сол, шеќер, масло, облека од лен и слично, поради што мораше да се воведат картички за храна. Најголем дел од работоспособното машко население работело во претпријатија, поради што земјиштето и земјоделските површини останале необработени. Исто така, недостигот на коњи и говеда му задавале сериозен удар на земјоделството. Сепак, за разлика од големите руски градови, во Естонија практично немало глад.
На почетокот на војната, поголемиот дел од претпријатијата во земјата биле погодени од молци, вклучително и претпријатието на Мајер за одгледување растенија со хемиски средства, Лакман, кој продавал печатени материјали и фабриката Валдхоф. Втората била разнесена од руските трупи кои набрзина се повлекувале, во паника како резултат на слетувањето на германските војници од бродови закотвени во близина на плажата Парну. По затворањето на фабриките, бројот на невработени се зголемил, но поради потребата од обработување на земјата на село и производство на муниција и сл., бројот на вработени започнал да се зголемува. Во 1917 година започнала евакуацијата на фабричката опрема и имотот на Универзитетот во Тарту во Русија.
До крајот на 1917 година, употребата на германскиот јазик на преполни места бил табуирана, а до соборувањето на владата, долгот изнесувал 3.000 рубли. Набргу потоа, било ставено крај на издавањето на сите весници на германски јазик. Сепак, затворањето на германските училишта им нанело најголема штета на балтичките Германци.
Вооружени акции во Естонија
Во 1912 година, за да се спречат непријателските воени бродови да се приближат до Петроград, започнала изградбата на одбранбени структури во крајбрежните региони на Естонија и Финска, кои биле наречени Морски тврдини на Петар Велики. До 1917 година било планирано да се изградат 57 крајбрежни утврдувања вооружени со пушки и топови, 13 противвоздушни и голем број бази за хидроавиони. Биле подигнати огради од бодликава жица и ископани ровови на места каде што непријателот можел да слета. Покрај тоа, со помош на руски бродови, на море биле поставени 38.500 мини, од кои 10.000 во Ирбенскиот теснец.