cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Салса (музика)
1990-тите па сè до денес
Салсата покажува постојан раст и сега доминира на радио-брановите во многу држави во латинска Америка. Покрај тоа, неколку латино уметници, меѓу кои Марк Ентони, Сан бај Фор и најпознатата, кубанско-американска пејачка Глорија Есетфан достигнаа успех како премин, навлегувајќи на англо-американскиот поп пазар со латино- хитови, најчесто испеани на англиски јазик. Салсата исто се хибридизираше со даб реге со настапи како Баднубак. . Најновите иновации во жанрот вклучуваат хибриди како латино хаус, меренхаус, салса-меренге и салсатон, паралелно со салса горда. Уште од средината на 90-тите години, африканските уметници беа и многу активни со супер-групата Africando, каде што музичари од Африка и Њујорк се мешаат со водечки африкански пејачи како Бамбино Диабате, Рикардо Лембо, Исмаил Ло и Салиф Кеита. Салсата е единствениот од многуте латино жанрови кои се навраќа и ù влијае на западно афирканската музика.
ТВ
Salsa
Ҧ
Ҧ — дел од кириличната несловенска азбука. Буквата ја користи апхаскиот јазик. Буквата потекнува од кириличната буква П со одредени модификации. Има вредност /pʰ/.
Ҏ
Ҏ — дел од кириличната несловенска азбука. Буквата ја користи килдинсколапонски јазик. Буквата потекнува од кириличната буква Р со одредени измени. Има вредност /r̥/.
Ум
Умот е сплет од спознавачки капацитети, кој овозможува способност за свест, мислење, размислување, забележување и расудување, кои се карактеристични за човекот, но кои може да се однесуваат и на други живи суштества. Во текот на долг временски период, филозофијата, религијата, психологијата и когнитивната наука се обидувале да развие мислење за тоа што претставува умот и кои се неговите одделни својства. Главните прашања што се однесуваат на природата на умот се неговата поврзаност со мозокот и нервниот систем - прашање кое често се формулира како „проблемот ум-тело“, и подразбира дали умот на некој начин е одделен од физичкото постоење (дуализам и идеализам) изведено и сведено на физички појави како што се невролошките процеси или кога умот се поистоветува со мозокот или со некои негови активности. Другото прашање се однесува на тоа кои видови суштества се способни да имаат ум, на пример дали умот е својствен еднинствено за луѓето, дали го поседуваат некои или сите животни, сите живи суштества или умот може да биде сопственост на некои видови вештачки машини. Без разлика на неговата поврзаност со физичкото тело, општо прифатено е дека умот е она што му овозможува на битието да има субјективна свест и промисленост за неговата околина, да забележува и одговара на стимулации со одреден вид на агенси и да има свест, вклучувајќи мислење и чувствување.
Концептот „ум“ се подразбира на многу различни начини, во многу различни културни и религиски традиции. Едните го гледаат умот како единстена сопственост на човекот додека другите им препишуваат својства на ум на неживите битија, (на пр. панпсихизам и анимизам), на животните и на боговите. Некои од најраните забележани претпоставки го поврзуваат умот (некогаш опишан како идентичен со душа или дух) со теории во врска со живот после смртта и космолошкиот и природен ред, на пр. во учењата на Заратустра, Буда, Платон, Аристотел, и други антички, грчки, индиски а подоцна и исламски и средновековни европски филозофи.
Многу дебати се водат за тоа кои атрибути го сочинуваат умот. Некои психолози тврдат дека само „повисоките“ интелектуални функции го сочинуваат умот, особено разумот и меморијата. Во тој поглед чувствата љубов, омраза, страв, радост, се повеќе примитивни или субјективни по природа и треба различно да се гледаат од умот како такви. Други тврдат дека различни рационални и емоционални состојби не можат да се разделат, дека тие имаат иста природа и потекло па така сите треба да се сметаат како дел од она што го викаме ум.
Во општонародната употреба умот е често синоним за мисла. Разговорот што го водиме насамо со самите себе, го водиме „во нашата глава“. Така „се одлучуваме“, се „премислуваме“, „се двоумиме“ за нешто. Еден од клучните атрибути на умот во оваа смисла е дека е лична сфера до која никој освен сопственикот нема пристап. Никој друг не може да знае што имаме на ум. Тие можат само да го протолкуваат она комуницирање што го правиме свесно или несвесно.
Умствени способности
Општо земено, умствените способности се различни функции на умот, или она што умот може да го „прави“. Мислата е умствен чин кој му овозможува на човекот да им дава смисла на работите во светот и да ги прикаже и толкува истите на начин кој им дава значење или кој е во согласност со неговите потреби, приврзувања, цели, посветености, планови, намери, желби итн. Мислењето ги вклучува симболичното и семиотското посредување на идеи или податоци, како кога формираме концепти, се посветуваме на решавање на проблем, размислуваме и донесуваме одлуки. Во зборови кои се однесуваат на вакви слични концепти и процеси се вбројуваат внимателноста, спознавањето, замислувањето, дебатирањето и фантазијата.
Мислењето понекогаш се опишува како „повисока“ спознавачка способност и анализата на процесите на мислење е дел од когнитивната психологија. Исто така цврсто е поврзана со нашата способност да создаваме и користиме алатки, да разбираме причина и последица, да препознаваме модели на значење, да разбираме и откриваме единствени контексти на искуство или активност и одговараме на светот на разбирлив начин.
Помнењето е способност да се зачува, држи и повремено повика знаењето, информациите или искуството. Иако помнењето традиционално беше доследна тема на филозофијата, во доцниот деветнаести и почетокот на дваести век проучувањето на помнењето се појави како предмет на истражување во парадигмите на когнитивната психологија. Во последните неколку децении стана еден од столбовите на новата гранка во науката наречена когнитивна наука за нервниот систем, „брак“ помеѓу когнитивната психологија и науката за нервниот систем. Фантазијата е активност на создавање или предизвикување несекојдневни околности, слики, идеи или други способности во умот. Тоа е карактеристично субјективна активност, наместо директно или пасивно искуство. Терминот технички се користи во психологијата за процеси на оживување предмети на сознавање во умот претходно дадени во сетилна перцепција.
Бидејќи оваа употреба на терминот се судира со онаа на обичниот јазик, некои психолози повеќе сакале да го опишат овој процесс како „пресликување“ или сликовито „изложување“ или да зборуваат за него како за „репродуктивна“ наспроти „продуктивна“ или „конструктивна“ имагинација. Работите кои ги замислуваме се вели дека се видени во „окото на умот“. Меѓу многуте практични функции на имагинацијата се наоѓаат способноста да се замислат можни иднини (или минати дејства), да се видат нештата од друга перспектива и да се смени начинот на кои се гледаат нештата вклучувјќи го донесувањето одлуки за возврат, или претстави што е замислено. Свесноста кај цицачите (меѓу кои и човекот) е дел од умот за кој се мисли дека содржи квалитети како што се субјективноста, чувствителноста и способноста да ја воочи врската помеѓу самиот себе и средината. Таа е предмет на изучување во филозофијата на умот, психологијата, науката за нервен систем, и когнитивната наука.
Некои филозофи ја делат свесноста на непристапна свесност која е самото субјективно искуство и пристапна свесност која се однесува на општата достапност на информации до системите за обработка на мозокот. Непристпната свест има искусено многу различни квалитети, често познати како љуалиа. Непристапната свесност вообичаено е свесност на нешто или за нешто, сопственост позната како намера во филозофијата на умот.
Содржина на умот
Умствените содржини се оние нешта за кои се мисли дека се „во“ умот, и можат да се создадат и користат од страна на умствените процеси и способности. Како пример се посочуваат: мислите, концептите, чувствата, перцепирањата и намерите. Во филозофски теории на умствени способности спаѓаат: интернализмот, екстернализмот, реализмот и интенционалноста.
Мозок и ум
Кај животните, мозокот или енцефал, (од грчки „во главата“), е центар за контрола на централниот нервен систем одговорен за мислата. Кај повеќето животни, мозокот се наоѓа во главата, заштитен од черепот и близу до главниот систем од сетила за гледање, слушање, чувството за рамнотежа, вкус и мирис. Додека сите ’рбетници имаат мозок, повеќето безрбетници имаат или централен мозок или збир од поединечни ганглии. Примитивните животни како сунѓерите воопшто немаат мозок. Мозокот може да биде екстремно сложен. На пример, човечковиот мозок содржи повеќе од 100 милијарди неврони, секој поврзан со онолку колку и 10.000 други.
Да се разбере врската меѓу мозокот и умот или проблемот ум-тело како едно од централните прашања во историјата на филозофијата е предизвикувачки проблем како за филозофијата така и за науката. Постојат три основни филозофски школи за мислата што се занимаваат со барање одговор на прашањето: дуализам, материјализам и идеализам. Дуализамот вели дека умот постои одделно од мозокот, материјализамот вели дека умствените појави се идентични со мозочните појави и идеализамот вели дека постојат само умствените појави.
Наједноставниот научен доказ дека постои цврста врска меѓу физичката материја на мозокот и влијанието на физичките промени на мозокот врз умот, како што се тешките повреди на мозокот и употребата на психотропни супстанци. Покрај ова филозофско прашање врската меѓу умот и мозокот опфаќа одреден број научни прашања вклучувајќи го разбирањето на врската меѓу умствената активност и активноста на мозокот, точните начини на кои дрогата влијае врз спознавањето и нервните заемни врски на свесноста. И покрај тоа повеќе филозофи низ историјата сметале дека е незамисливо спознавањето да може да се изврши преку физичка супстанца како што е ткивото на мозокот (односно нервите и синапсите). Филозофите како Патриција Черчланд претпоставува дека интеракцијата дрога-ум е показател за блиската врскта помеѓу мозокот и умот, дека тие всушност не се исто. Декарт, кој постојано размислувал за врските меѓу мозокот и умот, сметал дека е можно да се објаснат рефлексите и други едноставни постапки со механички термини иако не верувал дека сложеноста на мислата, а особено јазикот, може да се објаснат во однос на самиот физички мозок.
Потекло на поимот
Првичното значење на гемѕнд од староанглиски јазик била способноста за помнење а не за мислење во главно. Оттука да се присетиш, да ти падне на ум, да не заборавиш, да имаш ум како итн. на староанглиски имале други зборови за да се изкаже умот како на пример „ум“, „дух“. Значењето на зборот сеќавање е како во старите нордиски јазици каде што постои зборот „мунр“. Зборот има праиндоевропскиот *мен-, што значи „мисли“, „се сеќава“, а оттука, во латинскиот, зборот „менс“ значи „ум“, на санкритски „манас“ исто така значи ум а исто така и грчкиот збор „μένος“ значи ум, храброст, гнев. Воопштувањето на зборот ум постепено се развивало за време на 14 и 15 век и ги вклучува сите умствени способности, мислата, волјата, чувстувањето и помнењето.
Филозофија на умот
Филозофијата на умот е гранка на филозофијата која ја проучува природата на умот, умствени настани, умствени функции, умствени особини, свеста и нивната поврзаност со физичкото тело особено со мозокот. Проблемот ум-тело т.е поврзаноста на умот со телото најчесто се гледа како централен проблем во филозофијата на умот, иако постојат и други проблем кои ја засегааат природата на умот и не ја вклучуваат неговата поврзаност со физичкото тело. Дуализам и монизам се два големи правци на верување кои се обидуваат да го решат проблемот ум-тело. Дуализмот може да се забележи уште кај Платон, Аристотел, и санкја и јога школите на хиндуистичката филозофија, но најпрецизно е формулиран од страна на рене Декарт во 17 век. Суштинските дуалисти расправаат дека умот е независна постоечка супстанца, додека, пак, особинските дуалисти го поткрепуваат мислењето дека умот е збир на независни особини кои произлегуваат од него и не можат да бидат сведени на мозокот, иако тоа не е различна супстанца. Мартин Хајдегер претпоставувал дека субјективното искуство и активност (односно „умот“)не може да има смисла во услови на картенезиски* субстанции кои воопшто бележат својства (дали самиот ум се мисли за различен, одделен вид на субстанца или не). Тоа е поради природата на субјективното, квалитативно искуство кое е нејасно во услови на, или семантички неспоредливо со концептот на супстанции кои бележат својства. Тоа е основена онтолошка полемика. Даниел Денет, филозоф на когнитивната наука, на пример, смета дека не постои такво нешто како наративен центар наречен „умот“, туку наместо тоа постои едноставно збир на сетилни влезови и излези, различни видови на софтвер кои истовремено работат. Психологот Б.Ф. Скинер сметал дека умот е измислена приказна што објаснува и одвраќа внимание од околните причини на однесување. Тој сметал дека умот е црна кутија и дека менталните процеси може подобро да се разберат како форми на скриено вербално однесување.
Перспективи на ум/тело
Монизмот е верување дека умот и телото не се онтолошки различни битија. Ова е верување на Перменид во 5 век п.н.е., кое подоцна било поддржано од страна на рационалистот Барух Спиноза во 17 век. Според теоријата на двојно гледиште на Спиноза, умот и телото се две гледишта на една скриена реалност која тој ја опишал како „природа“ или „Бог“. Физикалистите тврдат дека постојат само битија кои се основани на физикална теорија и дека умот на крај е објаснет во смисла на овие битија како што физикалната теорија продолжува да се развива. Идеалистите дебатираат дека умот е се што постои и дека надворешниот свет е исто така создаден ментално или илузорно од страна на умот. Неутралните монисти се придржуваат кон верувањето дека постои некаква друга неутрална супстанца и дека материјата и умот се сопственост на оваа непозната супстанца. Најчестите монизми од XX и XXI век се варијации на физикализмот. Овие верувања ги вклучуваат бихевиоризамот, теоријата на различен идентитет, аномалниот монизам и функционализам. Најсовремените филозофи на умот ги присвојуваат и редуктивното и не-редуктивното физикално верување, тврдејќи на нивни различни начини дека умот е нешто одвоено од телото. Овие пристапи имаа влијание во науката, особено во областа на социобиологија, компјутерска наука, еволутивна психологија и неколкуте невро науки. Останатите филозофи, и покрај тоа, го присвојуваат не-физикалното верување кое го предизвикуваат мислењето дека умот е чисто физичка кнструкција. Редуктивните физикалисти докажуваат дека сите ментални состојби и особини на крај ќе бидат објаснети од страна на научните пресметки на психолошките процеси и состојби. Нередуктивните физикалисти дебатираат дека иако мозокот е сè што постои во умот, предикатите и речникот употребени во менталните описи и објаснувања се неопходни и не можат да бидат сведени на јазикот и на објаснувања на физикалната наука од пониско ниво. Постојаниот невронаучен напредок помогна за разрешавање на некои од овие проблеми. И покрај тоа, тие се далеку од тоа да бидат решени и модерните филозофи на умот продолжуваат да прашуваат како (ако воопшто) субјективните квалитети и намерата на менталните состојби можат да бидат објаснети со природни термини.
Друга перспектива
Хосе М.Р. Делгадо пишува, „Мислата на Аристотел опфаќа повеќе филизофски системи на Западот сè до денешно време и поделбата на човевековите функции како вегетативни, чувствителни, и рационални сè уште е корисна. Во денешно време употребата на зборовите душа и ум не се јасно одделени и некои луѓе, помалку или повеќе свесни, сè уште мислат дека душата а можеби и умот можат да влезат или да го напуштат телото како посебни делови.
Психологија
Психологијата е наука која го изучува човековоте однесување, менталното функционирање и искуство а ноологијата ги проучува мислите. Двете заедно како академски и применети дисциплини од кои психологијата го вклучува научните проучувања на менталниот процес како што се перцепцијата, спознавањето, емоциите, личноста како и надворешните влијанија како што се општествените и културни влијанија и меѓучовечките односи со цел да ги подели теориите на човековото однесување. Психологијата исто така се однесува на применување на таквото знаење врз различни сфери на човековото однесување, вклучувајќи проблеми од секојдневниот живот на поединецот и лекување на ментални здравстени проблеми. Психологијата се разликува од другите општесвени науки (на пр. антропологија, економија, политички науки и социологија) поради нејзиното фокусирање на ниво на поединци или поединци во мали групи во однос на големи групи, институции или општества. Историски гледано, психологијата се разликува од биологијата и неврологија во тоа што главно се концентрира на умот наместо на мозокот. Современата психологија вклучува психолошки и невролошки процеси во нејзините концепти за перцепција, спознавање, однесување и психички пореметувања.
Еволутивен развој на човековиот ум
Развојот на човековата интелигенција се однесува на збир од теории кои се обидуваат да објаснат како човековата интелигенција се развивала. Ова прашање е тесно поврзано со развојот на човековиот мозок и појавата на човековиот говор. Временскиот период на развој на човекот опфаќа седум милиони години, од одделувањето на Пан гените до појавата на модерно однесување пред педесет илјади години. Во овој временски период, првите три милиони години се однесуваат на Цахелантропусот (од лат. Сахелантропус), следните две милиони години се однесуваат на Австралопитек, додека последниот период од два милиони години на историјата на вистинскиот човечки вид. (Палеолит). Многу особини на човекова интелигенција, како што се емопатија, теорија на ум, тагување, ритуали и употребата на симболи и алатки веќе се забележуваат кај напредните мајмуни иако помалку софистицирани отколку кај луѓето. Постои дебата помеѓу поддржувачите на идејата на неочекувана појава на интелигенција, или голем чекор напред и оние кои ја поддржуваат постепената или континуирана хипотеза.
Смртноста на умот
Поради поделбата ум-тело, голем интерес и дебати се одвиваат околу прашањето „што се случува со свесниот ум на поединецот кога неговото тело умира.“ Постојаното губење на свест по смртта често се нарекува „вечно безсознание“. Вербата или верувањето дека умот се задржува по физичката смрт се опишува со терминот „задгробен живот“.
Ментално здравје
Во споредба со здравјето на телото можеме метфорично да зборуваме за состојба на здравје на умот или ментално здравје. Мериам Вебстер го дефирнира менталното здравје како „состојба на емоционална и психолошка благосостојба во која поединецот ќе може да ги користи своите спознавачки и емоционални способности, својата функција во општеството и да ги исполни барањата на секојдневниот живот.“ Според светската здравствена организација (СЗО), не постои „официјална“ дефиниција за ментално здравје. Културните разлики, субјективните проценувања и професионални теории за конкурирање, сите тие влијаат како се дефинира „менталното здравје“. Во главно, повеќето експерти се согласуваат дека менталното здравје и душевната болест не се спротивни. Со други зборови, отсуството на препознатливо умствено растројство не е сигурен показател за менталното здравје. Еден начин на гледање на менталното здравје е преку набљудување колку се ефективни и успешни функциите на една личност. Да се чувствува способна и подготвена, да се справува со нормални нивоа на стрес, да одржува задоволувачки врски, и да води независен живот и да може да се подигне или опорави од тешки ситуации, се знаци за ментално здравје. Психотерапијата е интерперсонална, функционална интервенција која ја користат обучени психотерепевти за да им помогнат на клиентите во нивните проблем. Тоа вообичаено вклучува зголемување на поединечното чувство на благосостојба и намалување на субјективните тешки искуства. Психотерапевтите користат низа техники градени врз основа на врски од искуство, дијалог, комуникација и промени во однесувањето, кои се создадени да го подобрат менталното здравје на клиентот или пациентот, или да ги подобрат групните врски (како што се семејните). Повеќето форми на психотерапија ја користат единствено говорната комуникација, иако некои исто така користат и други различни форми на комуникација како што е пишаниот збор, уметноста, драмата, прераскажувањето или терапевтскиот допир. Психотерапијата се случува во рамките на структурирана средба меѓу обучен терепевт и еден клиент или клиенти. Со една цел, теоретски заснована психотерапијата се појавила во XIX век со психоанализата и од тоа време резултатите од други пристапи се развиле и сè уште се создаваат.
Животинска интелигенција
Животинското спознавање, или когнитивна етологија, е наслов даден на современиот пристап кон ментелните капацитети на животните. Се развила од компаративната психологија, но била под силно влијание на пристапот на етологијата, бихевиористичката екологија и еволутивната психологија. Голем дел од она за што се сметал поимот животинска интелигенција денес се води под овој наслов. Придобивките од животинскиот говор за да се забележи и разбере степенот до кој животинското спознавање може да се открие од страна на јазичарите (поврзано проучување), беа контроверзни меѓу когнитивните јазичари.
Вештачка интелигенција
Во 1950 година, Ален М. Туринг ја објави статијата „Компјутерска машинерија и интелигенција“ во весникот Ум, во која предложил, машините да може да бидат тестирани за интелигенција со користење на прашања и одговори. Овој процес сега е познат под името Тјурингов тест. Терминот вештачка интелигенција (ВИ) првпат го користел Џон Мекартни, кој смета дека значи „науката и техниката на правење интелигентни машини“. Исто така може да се однесува на интелигенцијата прикажана со вештачкото (направено од човекот, неприродно или рачно произведено) битие. ВИ е проучувана во полиња на компјутерската наука, психологијата, неврологијата и инженерството кои се преклопуваат. Тие се справуваат со интелигентно однесување, учење и приспособување и ВИ вообичаено се развива со користење прилагодени машини и компјутери. Истражувањата на ВИ се занимаваат со создавање машини за вршење автоматски задачи кои бараат интелигентно однесување. На пример, контролирање, планирање и распоредување, способност да одговорат на дијагностички прашања и прашања на потрошувачите, ракопис, природен говор, зборување и препознавање на лица. Како такви, проучувањето на ВИ исто така стана и инженерска дисциплина, фокусирана на наоѓање решенија на проблеми од вистинскиот живот, знаење, податочно рударење, софтверски апликации, стратегиски игри како компјутерски шах и други видео игри. Една од најголемите потешкотиии на ВИ е разбирањето. Многу уреди кои можат да прават неверојатни нешта веќе се создадени, но критичарите на ВИ тврдат дека сè уште вистинското разбирање од машините со ВИ не го зазело своето место. Дебатата за природата на умот е важна за развојот на вештачката интелигенција. Ако умот навистина е одвоен или има повикоса функција од онаа на мозокот, тогаш хипитетички би било многу потешко повторно да се создаде во една машина ако е воопшто возможно. Од друга страна, ако умот не е ништо повеќе од спој на функциите на мозокот тогаш би било возможно да се создаде машина со вистински ум (иако е возможно со компјутери многу поразлични од денешните), со самото признавање на фактот дека таква машина веќе постои во форма на човековиот ум.
Парапсихологија
Парапсихологијата е наука која изучува одредени видови паранормални појави или појави кои за се мисли дека се паранормални, на пример предзнаењето, телекинезата и телепатијата. Терминот е формиран од грчкиот збор пара (покрај/над), псѕцхе (душа/ум) и логос (сметка/објаснување) и го составил психологот Макс Десоар во или пред 1889 година. Џ. Б. Рајн подоцна ја воведе парапсихологијата како замена за претходниот термин психолошко истражување за време на промените во методологиите кои придонеле екпериментални методи за изучување на психичките појави. Парапсихологијата е контроверзна, и има многу научници кои веруваат дека психичките способности не се докажани дека постојат. Положбата што ја зазема парапсихологијата исто така се расправа, кај многу научници таа дисциплина ја сметаат како псевдонаука.
Меметика
Меметиката е теорија на ментално задоволство кое се заснова на еволуцијата на Дарвин, која потекнува од Ричард Дакинс и Даглас Хофстадер во 1980те. Се чини дека е пристап до еволутивните модели за пренос на културни информации. Меме парарелно на гене, е идеја, верување, форма на однесување (итн.) која се наоѓа во еден или повеќе умови и која може да се репродуцира од еден во друг ум. Оттука она што би се гледало како еден поединец кој влијае на друг да присвои верување се гледа меметички како идеја која самата се репродуцира. Како во генетиката, според толкувањето на Давкин, успехот на идејата се должи на нејзиниот придонес кон делотворноста на нејзиниот домаќин ( односно идејата е корисна, поволна идеја) или може да биде „себична“, и во тој случај може да се смета „како вирус на умот“.
Вртовче
Вртовче (словенечки: Vrtovče) — населба во Општина Ајдовшчина во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Космос-494
Космос-494 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 23 јуни 1972 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 750 килограми. Космос-494 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 100,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 802 км, а најмалото на 788.
Кајмакчалан
Кајмакчалан или Мачник — највисок врв на планината Ниџе. Се наоѓа на јужната граница од Македонија, со висина од 2.521 м. Кај Бугарите, врвот е познат како Борисов Град, а кај Србите како Порта на слободата и Праг на татковината.
Местоположба
Од врвот се гледаат Островското Езеро и Петерското Езеро во Егејска Македонија, како и областа Мариово во Македонија. Во близина на Кајмакчалан се наоѓаат селата Скочивир од македонска, како и селото Чеган и ски-центарот „Ниџе“ (Ворас) од грчка страна.
Знаменитости
За време на Првата светска војна, на Кајмакчалан се воделе тешки борби меѓу бугарската армија, од една страна, и француската и српската војска, од друга страна, како дел од Македонскиот фронт, познати како солунски. Притоа, само во периодот од 12 до 30 септември 1916 година, во жестоките борби на врвот загинале над 4.600 војници од српската војска. Во составот на двете завојувани војски на фронтот биле мобилизирани голем број на Македонци од месното население во Мариово и од цела Македонија. Во спомен на овој настан, на црквата „Св. Илија“, сместена на самиот врв, се наоѓа посвета напишана од кралот Александар I Караѓорѓевиќ. До пред некое време, во црквата, во посебна урна, се наоѓало срцето на швајцарскиот форензичар, публицист и професор, Арчибалд Рајс.
Список на државни водачи во 741 година
Ова е список на државни водачи во 41 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Ҫ (кирилица)
Ҫ — дел од кириличната несловенска азбука. Буквата ја користи башкирски јазик и чувашки јазик. Буквата потекнува од кириличната буква С со одредени модификации. Има вредност /θ/.
NGC 2248
NGC 2248 — астеризам во соѕвездието Близнаци, заведен во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 23 декември 1853 година од страна на Едвард Џошуа Купер, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 13,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2248 е од видот *Grp.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 6 ч 34 м 35,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 26° 18' 21".
Други поделби
Проучување на NGC 2248 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 137; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1888. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 23.
Калин Камен (појаснување)
Калин Камен може да се однесува на:
Питон де Неж
Питон де Неж — штитест вулкан кој се наоѓа во Реинион, еден од француските вулкански острови во архипелагот Маскарен во југозападниот дел на Индискиот Океан. Со надморска височина од 3.069 метри, Питон де Неж се наоѓа на околу 800 километри источно од Мадагаскар. Питон де Неж е највисоката точка на Реинион и се смета за највисока точка во Индискиот Океан. Вулканот бил формиран и се појавил од морето пред околу две милиони години. Денес е длабоко еродиран и неактивен веќе 20.000 години и е опкружен со три масивни долини на кратерот. Питон де Неж ги формира северозападните две третини од Реинион, заедно со повеќе активниот Питон де ла Фурнес. И покрај неговото име, снег практично никогаш не паѓа на врвот.
Вулканскиот остров се смета дека е стар околу три милиони години и дека бил формиран во текот на Плиоценот. Другите два острови во архипелагот, Маврициус и Родригеш се стари околу 7,8 милиони години, формирани во текот на Миоценот. Островот поседува висок ендемизам на цветни растенија (околу 225), кое го оправдува создавањето на биолошки резерват на долните падини на Питон де Неж.
Геологија
Геолошката историја на Питон де Неж е поврзана со формирањето на островот Реинион. Научниците генерално се согласуваат дека создавањето на вулканот се одвивало во две фази. Првата фаза кореспондира со формирањето на штитестиот вулкан кој ја воспоставил основата на денешниот вулкан. Оваа фаза се одвивала пред околу 5 до 7 милиони години. Најстарите копнени карпи се смета дека се на околу 2,1 милиони години.
Втората фаза се случила пред 450,000 до 350,000 години, кога вулканот бил мошне активен и кога бил формиран денешниот релјеф на планината.
Клима
Температурите на врвот се мали, но задржувањето на снегот не е често, со просек од околу еден ден снег на секои три години. Во последниве години, тоа се случило во август 2003 година, кога имало обилни снежни врнежи, на 10 октомври 2006 година, кога се случила и ерупцијата на Питон де ла Фурнес, на 27 септември 2007 и на 4 јуни 2013 година.
Туризам
Постојат три среднотешки патеки што водат до врвот: Салази, Силао и Сафреш. Искачувањето кон врвот започнува од Силао и трае околу 6,5 часа нагоре и 4 часа надолу. Искачувањето од планината Сафреш е околу 8 часа нагоре и 5 часа надолу.
Ҭ
Ҭ — дел од кириличната несловенска азбука. Буквата ја користи апхаскиот јазик. Буквата потекнува од кириличната буква Т со одредени модификации. Има вредност /t'/.
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Орел
Свети Ѓорѓи — главна селска црква во светиниколското село Орел, Македонија.
Црквата се наоѓа над селото, на рид од кој се пружа одличен поглед на самото село.
Местоположба
До црквата води земјен пат, кој се двои од селската чешма. Во црковниот двор се наоѓаат селските гробишта.
Историја
Црквата била подигната во век. Не се знае кога и од кој е осветена..
Фрескоживопис
Внатрешноста на црквата не е фрескоживописана.
Иконостас
Се претпоставува дека иконите се дело на кратовски зограф.
Белица
Поимот Белица може да се однесува на:
Млечни треви
Млечните треви (науч. Polygalaceae, син. Diclidantheraceae, Moutabeaceae, Xanthophyllaceae) се семејство на цветни растенија од редот Бобовидни (Fabales). Имаат речиси космополитски ареал, со околу 17 рода и 900–1.000 вида на билки, грмушки и дрва. Над половината видови му припаѓаат на родот млечна трева (Polygala).
Според Кронквистовата класификација, Млечните треви припаѓаат во свој посебен ред, наречен „Млечнотревовидни“ (Polygalales). Согласно тековниот систем APG, истите им припаѓаат на Бобовидните.
Список на државни водачи во 1258 година
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Ампер
Амперот (симб. A; крат. амп, amp ) е основна SI-единица за електрична струја (величински симб. I, i) Наречена е по францускиот физичар Андре Мари Ампер (1775–1836), основоположник на електродинамиката.
Практично изразено, амперот е мерата во која електричниот набој што минува низ некоја точка во електрично коло по единица време со 6,241 × 1018 електрони, или еден кулон во секунда што сочинува еден ампер.
Дефиниција
Законот за Амперовата сила (Амперов закон) вели дека привлечна или одбојна сила помеѓу две паралелни жици низ кои тече струја. Оваа сила се користи во формалната дефиниција за ампер, која вели дека „амперот е јачина на постојана електрична струја која тече низ два паралелени спроводника со неограничена должина и занемарливо мал кружен напречен пресек, што се наоѓаат во вакуум на меѓусебно растојание од еден метар, и меѓу тие спроводници предизвикува сила еднаква на 2 × 10–7 њутни на метар должина.“
738
738 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 738 година од новата ера, 738. од првиот милениум, 38. од VIII век и деветта од 730-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6246 и 6247 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5488 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4498 и 4499 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1491.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 738 година се протега во 3374 и 3375, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3434 и 3435 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1281. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 120 и 121 исламска година.
Космос-495
Космос-495 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 23 јуни 1972 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6300 килограми. Космос-495 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,2 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 65,4°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 274 км, а најмалото на 199.
Вртовин
Вртовин (словенечки: Vrtovin) — населба во Општина Ајдовшчина во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Во потрага по Шугармен (филм)
Во потрага по Шугармен е документарен филм на шведскиот режисер Малик Бенџелул, добитник на наградата „Оскар“.
Факти за филмот
Филмот „Во потрага по Шугармен“ е првиот филм на шведскиот режисер Малик Бенџелул, кој во 2013 година ги освоил наградата „Оскар“ и наградата на БАФТА за најдобар долгометражен документарен филм. Филмот е посветен на американската фолк-рок легенда од 1970-тите Сиксто Родригес - Шугармен.
Последиците на филмот
Откако филмот ја добил наградата „Оскар“, повторно се појавил интерес за музиката на Шугармен, кој станал голема светска ѕвезда, чии албуми се искачиле на врвот на топ-листите, а концертните промотори плаќале стотици илјади долари за да обезбедат негов концертен настап.
Орман
Орман — турцизам со значење шума или гора, но и чест топоним во Македонија. Истиот може да се однесуваза:
Обединета германска екипа на Олимписките игри
Обединетата екипа на Германија (Gesamtdeutsche Mannschaft) се натпреварувала на Зимските и Летните олимписки игри во 1956, 1960, и 1964 година како обединета екипа на спортисти од ФР Германија и Германската Демократска Република. Во 1956 година екипата вклучувала и спортисти од трето олимписко тело, Сарскиот олимписки комитет, кои се натпреварувале одделно на игрите во 1952 година, но во 1956 година биле во процес на здружување со Германскиот национален олимписки комитет. Овој процес бил завршен во 1957 година по приемот на Сар во ФР Германија.
Историја
Како што ГДР во 1949 година вовела своја сопствена државна химна, Бетовеновата Симфонија бр.9 Ода на радоста била свирена кога победувале германските спортисти како компромис. Во 1959 година, ГДР вовела и изменето црно-црвено-златно трибојно знаме на Германија како знаме на Источна Германија. Па така морало да се направи и компромис за знамето на обединетата екипа. Била договорена употребата на обично знаме со дополнителни бели олимписки прстени. Ова знаме било користено од 1960 до 1968 година.
На игрите во 1956 година, 1960 и 1964 година екипата била позната како „Germany“ и се користел кодот GER, со исклучок Зимските олимписки игри во Инсбрук 1964, кога австриките домаќини го користеле „D“ за Германија. Сепак, кодот на МОК EUA се користи во податотеката на МОК за медали, без да се даде поопширно објаснување. Бидејќи во 1976 година МОК за почнале да придаваат стандардизирани кодови. Пред овој период, месниот комитет за организација на Олимписките игри ги одредувал кодовите, честопати на месниот говорен јазик, што довело до употреба на повеќе кодови.
На Зимските олимписки игри 1968 година, спортистите од Источна и Западна Германија се натпреварувале како одделни екипи користејќи го сè уште компромисното знаме и Бетоновата симфонија. Денес овие земји се сместени на списокот со кодовите FRG и GDR, соодветно, во 1968 година тие еднострано на француски биле нарекувани Allemagne (Германија) и Allemagne de l'Est (Источна Германија), и на шпански Alemania и Alemania del Este. Кодовите за Германија биле ALE и ADE за Источна Германија.
Раздвојувањето било направено на Летнит еолимписки игри 1972 со употребата на одвоени знамиња и химни. Поради бојкотите на Летните олимписки игри во 1980 и 1984 година, само во три прилики во 1972, 1976 и 1988 година две различни германски екипи се натпреварувале едни против други на Летните олимписки игри (не броејќи го Сар во 1952 година). Германска Демогратска Германија престана да постои по 1989 година, која се придружила на Федерална Германија преку процесот на Германското обединување во 1990 година.
Космос-496
Космос-496 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 26 јуни 1972 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,5 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 51,6°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 317 км, а најмалото на 188.
Падот на Аден (1548)
Битката кај Аден се одвила на 26 февруари 1548 година помеѓу Османлиското Царство и Португалија. Оваа битка е дел од Османлиско-португалските војни.
Во 1538 година од страна на Османлиите бил окупиран Аден, на чело со Сулејман Паша. Целта била градот да се претвори во османлиска база во случај ан османлиско-португалска војна. Султанот од Аден, кој бил сојузник на Португалија, бил обесен, а градот ставен под опсада. По ова, османлиската флота на 4 септември 1538 година престигнала пред градот Диу. По неуспешната опсада, Османлиите се вратиле во Аден, каде се утврдиле со своите оружја ,воспоставувајќи своја власт.
IC 808
IC 808 — галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 808 се споменува и како CGCG 248-5, NPM1G +48.0273.
Откривање
Објектот е откриен на 6 мај 1888 година од страна на Луис Свифт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 808 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,8 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,6 mag, додека површинскиот сјај изнесува 14 m/лм2. IC 808 има привидни димензии од 0,9' х 0,6'.
Други поделби
Проучување на IC 808 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 52082.
Минестроне
Минестроне е густа супа од италијанско потекло направена од зеленчук, често со додаваат тестенини или ориз, понекогаш и двете. Вообичаените состојки вклучуваат грав, кромид, целер, моркови, густин, крутони и домати.
Куп на УЕФА 1972-1973
УЕФА Куп 1972/73 — втора сезона од ова натпреварување организирано од страна на УЕФА во кое настапиле клубови од најсилните лиги кои не успеале да се пласираат во Купот на европските шампиони и Купот на победниците на куповите.
Минестроне
Бидејќи ова јадење е на менито на многу медитерански земји, не постои точен рецепт за неговите состојки, па затоа рецептите на оваа популарна супа се разликуваат во речиси сите италијански региони, бидејќи секој готвач има своја тајна состојка, а супата може да се направи од кој било кој сезонски зеленчук кој во моментот е доступен моментално достапен.
Куп на УЕФА 1972-1973
Натпреварувањето започнало на 12 септември 1972 и завршило со финален двомеч одигран на 10 и 23 мај 1973 година.
Минестроне
Минестроне може да биде вегетаријанска супа, но може да содржи и месо или месна супа врз основа на животински коски (како што е на пример, пилешка супа).
Куп на УЕФА 1972-1973
Учествувале 64 клубови. Поради политички причини во оваа сезона немало претставници од Албанија, како и Северна Ирска поради сериозни меѓуверски судири.
Минестроне
Добриот познавач на храната Ангело Пелегрини тврдел дека минестронот во основа е супа од грав, а во Италија тоа е грав борлоти (наречен римски грав) кој исклучиво се користи во оригиналниот италијански рецепт.
Список на државни водачи во 742 година
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Минестроне
Подготовка
Подготовката започнува со сечкање лук, кој потоа на дното на тенџерето во кое ќе се готви супата на кратко се пропржува на маслиново или некое друго масло.
Потоа на пропржен лук се истура запрзната смеса од замрзнат зеленчук за Минестроне со кратко мешање.
Куп на УЕФА 1972-1973
Прво коло
Првите натпревари биле одиграни од 12 до 20 септември, а реванш натпреварите од 26 септември до 4 октомври 1972 година.
Минестроне
Подготовка
Потоа се додава концентрат на домат и пасирани домати во тенџерето. Сето тоа се прелива со супа или вода, со додавање на мајчина душичка и ловорв лист.
Куп на УЕФА 1972-1973
Прво коло
1 Видовре се пласирал во второто коло поради тоа што екипата на Хелсинки се повлекла од натпреварувањето.
Минестроне
Подготовка
Супата се готви на силен оган околу 20 минути, а потоа цело време нежно се крчка, и повремено се надополнува со густин или вода.
Куп на УЕФА 1972-1973
Второ коло
Првите натпревари биле одиграни на 24 и 25 октомври, а реванш натпреварите на од 1 до 8 ноември 1972 година.
Трето коло
Првите натпревари биле одиграни на 28 и 29 ноември, а реванш натпреварите на 13 декември 1972 година.
Минестроне
Подготовка
На крајот од готвењето, вкусот на супата може да се избалансира со додавање на зачини (сол, бибер) по желба.
Куп на УЕФА 1972-1973
Четвртфинале
Првите натпревари биле одиграни на 6 и 7 март, а реванш натпреварите на 20 и 21 март 1973 година.
Полуфинале
Првите натпревари биле одиграни на 10 и 11 април, а реванш натпреварите на 25 април 1973 година.
Веливар
Веливар — највисокиот врв на планината Дешат, Западна Македонија. Се наоѓа на билото на планината, а неговата надморска височина изнесува 2.373 метри. На самиот врв Веливар, минува граничната линија помеѓу Македонија и Албанија, заради што постои и полуразрушен граничен камен во вид на пирамида. Врвот Веливар претставува висок карпест и каменест гребен покриен со бујна и висока трева, кој се издигнува над билото и подгорието на Дешат во долината на Радика од македонска и неговото подножје во долината на Црн Дрим од алабанска страна. До врвот Веливар се стигнува со пешачење од околу 3 и пол до 4 часа од селата Битуше или Требиште или од селото Жировница, по целосно обележана планинарска патека која поседува и столбови со зимски маркации и минува крај Северното и Јужното Гашово Езеро веднаш во неговото подножје и езерото Локув во шумскиот појас. Од врвот Веливар се пружа прекрасна глетка кон долината на реката Радика со манастирот „Св. Јован“ - Бигорски и планината Бистра, соседните карпести врвови Голем и Мал Крчин со градот Дебар и Дебарското Езеро во позадината и планината Кораб од спротива, како и кон долината на Црн Дрим и гратчето Пешкопеја во Албанија. Врвот е често посетуван од планинарските друштва, а во 2017 бил деветтиот врв искачен во рамки на Планинарскиот предизвик „12 Врвови“.