cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Италијански пештерски саламандер
Италијанскиот пештерски саламандер (Speleomantes italicus) е вид на саламандер од фамилијата дождалци. Ендемични за Италија, неговите природни живеалишта се умерените шуми, карпестите области, пештерите и подземните живеалишта (освен пештерите). Му се заканува губење на живеалиштата.
Опис
Италијанскиот пештерски саламандер е тенок вид со кратки екстремитети и расте до должина од околу 12,5 сантиметри вклучувајќи кратка опашка. Главата е широка со истакнати очи и има посебен жлеб помеѓу ноздрите и работ на усните. Стапалата се делумно мрежести. Има темна боја со шарени црвеникави или жолтеникави ознаки и темен стомак. На север од својот опсег, тој е попроменлив по боја и понекогаш се хибридира со саламандер „Амбрози“ (Speleomantes ambrosii).
Дистрибуција и живеалиште
Италијанскиот пештерски саламандер е од северна Италија каде што се наоѓа во северните и централните Апенински планини. Неговиот опсег се протега од провинцијата Лука и провинцијата Реџо Емилија на југ до провинцијата Пескара. Се наоѓа во пошумени долини, на карпести места и во пештери и подземни води, често во варовнички области, на надморска височина до 1,600 метри надморска височина.
Воведена популација на овој саламандер постои во напуштен каменолом во букова шума во близина на Холцминден, Германија. Се претпоставува дека саламандрите се таму дури еден век, бидејќи во областа имало семејство кое поседувало и бизнис за увоз на животни и неколку блиски каменоломи во почетокот на 20 век.
Однесување
Италијанскиот пештерски саламандер обично се наоѓа во области со варовнички карпи, но понекогаш во области со песочник. Тој е агилна, се качува по ѕидовите на пештерите и карпестите излети. Женката снесува мала спојка од јајца во пукнатина и тие се изведуваат со директен развој во минијатурни саламандри.
Статус
Меѓународната унија за зачувување на природата го оцени италијанскиот пештерски саламандер како загрозен. Ова е врз основа на тоа што, иако е вообичаен во голем дел од неговиот опсег, неговиот вкупен опсег на појава е помал од 20,000 километри на квадрат (7,700 мл) и соодветното живеалиште може локално да се намалува.
Гандалф (митологија)
Гандалф или Гандалфр - Двергр (нордиско џуџе) во нордиската митологија, се појавува во таканаречената „Пребројувањето на џуџињата“ во рамките на поемата „Волуспа“ од „Поетската еда“ како и во „Прозната еда“. Името потекнува од старите нордиски зборови гандр (магичен стап) и алфр (виленик), со што е заштитлив дух кој држи магичен стап.
Во своите фантазиски дела, Џ. Р. Р. Толкин на крајот го именувал својот волшебник Гандалф по Двергрите но првично го користел името за главата на џуџестата дружина (на крајот да биде наречен Торин Оукеншилд).
Читкушева чешма
Читкушева чешма — историска чешма во градот Велес.
Чешмата се наоѓа во источното маало Прцорек, на раскрсницата на улиците „Јоран Хаџиконстантинов Џинот“ и „Прохор Пчински“. До неа има вековен јавор, во центарот на Влашкото Маало околу црквата „Успение на Пресв. Богородица“. Изградена е најдоцна на почетокот на XIX век. Обновувана е во 1992 и во 2012 г. со учество на зографот Златко Александровски. Го носи името на семејството Читкушеви кои живееле во близина.
Тјенанмен Исток (пекиншка метро-станица)
Тјенанмен Исток (天安门东站, ) — станица на Линијата 1 на Пекиншкото метро во центарот на Пекинг. Овозможува најнепосреден пристап до многу знаменитости и културни содржини во градот, меѓу кои и полоштадот Тјенанмен и Забранетиот град.
Список на државни водачи во 1126 година
Ова е список на државни водачи во 126 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Космос-717
Космос-717 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 116,1 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1537 км, а најмалото на 1479.
Озрен
Озрен – планина на север на Босна и Херцеговина, во појасот на ниските планини. Сместена е меѓу реката Босна на запад и реката Спреча на север. На југ се протега покрај реката Криваја и се спојува со планината Коњух, додека источните падини се спуштаат на Модрачкото Езеро. Географските простор на Озрен е поделен меѓу ентитетите Република Српска и Федерацијата Босна и Херцеговина.
Делот од планината кој се наоѓа во Република Српска се наоѓа на подрачјето на градот Добој и општината Петрово, а делот во федерацијата на подрачјето на општините Маглај, Завидовиќи, Лукавац и Грачаница (Тузлански Кантон)Грачаница. Највисокиот врв се наоѓа во општината Петрово, во Република Српска.
Име
Според легендата босанската кралица Катарина Косача Котроманиќ кога се качила на врвот на Озрен, одушевена од крајоликот, рекла: „Мили Боже, колку убави обазарја“. Така од зборот „обазарје“ која има исто значење како и озарен, се формирало името Озрен.
Кралица
На врвот на Кралица се наоѓа споменик посветен на погинатите војници на Република Српска кои настрадале на 7 септември 1995 година за време на бомбардирањето на НАТО на Република Српска.
Манастир Озрен
Планината Озрен е позната по манастирот на Српската православна црква посветен на Свети Никола, кој се нарекува и манастир Озрен.
Озренски маратон
Општината Петрово секоја година го организира Озренскиот планинарски маратон чиј медиумски покровител е Радио телевизија на Република Српска.
Надворешни врски
Озрен на отворено
Врба (Жировница)
Врба (словенечки: Vrba) — населба во Општина Жировница во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
NGC 4602
NGC 4602 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4602 се споменува и како MCG -1-32-36, IRAS 12380-0451.
Откривање
Објектот е откриен на 17 април 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4602 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 4602 има привидни димензии од 3,4' х 1,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 40 м 36,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -5° 7' 57"". Положбениот агол на објектот е во износ од 99°.
Други поделби
Проучување на NGC 4602 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 42476. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 239; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4955. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1066.
Андвари
Во нордиската митологија, Андвари (старонордиски: „внимателен“ ) ― џуџе кое живее под водопад и има моќ да се претвори во штука (геда) по своја волја.
Андвари имал магичен прстен Андваранаут, кој му помогнал да стане богат. Користејќи мрежа обезбедена од Ран, Локи го фатил како штука и го присилува да се откаже од своето злато и Андваранаут. Андвари го проколнал украденото злато што ќе го уништи секој што го поседува. По смртта на Бринхилд и Сигурд, Гунар го оставил златото на Андвари во една пештера. Години подоцна, Андвари ја открил пештерата и изгубеното злато, иако прстенот бил изгубен засекогаш.
Во циклусот на музички драми на Рихард Вагнер, „Прстенот од Нибелунген“ (Der Ring des Nibelungen), ликот Алберих е комбинација на Андвари и ликот на Алберих од „Песна за Нибелунзите“.
Христов монограм
Христов монограм, или Лабарум (☧), се состои од првите две грчки букви во зборот Христос (грч. ΧΡΙΣΤΟΣ, или Χριστός), буквите Х (Хи) и Р (Ро). Првпат го употребил римскиот цар Константин.
буквата Р честопати се прикажува така да потсетува на пастирски стап, а буквата Х да потсетува на крст, претставувајќи го Исус Христос како добар пастир на својата паства, христијанската црква.
Подоцна Константин Велики се појавил како посредник и го свикал Првиот васеленски собир во Никеја во 325 година. На почетокот на заседанието се обратил на собирот апелирајќи на слога.
Хиерархиски административни поделбени кодови
Хиерархиските административни поделбени кодови или HASC (од англ. Hierarchical administrative subdivision codes) се кодови што претставуваат називи на административни единици на земјите, како на пр. сојузни држави, покраини, региони, општини итн.
Овие кодови се опишани во книгата Administrative Subdivisions of Countries: A Comprehensive World Reference, 1900 Through 1998 („Административни единици на земјите: Опсежен светски прирачник, 1900 до 1008“) од Гвилим Ло.
Кодовите се азбучни и имаат постојана доследна должина за единиците од прво ниво.
Овие кодови се користат и за општините во Република Македонија. На пример:
Црква „Св. Петка“ - Младо Нагоричане
Света Петка — црква во селото Младо Нагоричане, сместена на подножјето на Костоперска Карпа, од нејзината југоисточна страна.
Историја
Црквата е изградена во првата половина на 17 век, а нејзината внатрешност била живописана во 1628 година. Во 2003 година биле завршени зафати за заштита на живописот и архитектурата на црквата. Во мај 2012 година, црквата била ограбена и од неа и од помошната просторија биле одземени ДВД-уред, засилувач со звучници, монети, зејтин и свеќи во вкупна вредност од околу 10.000 денари.
Архитектура
Црквата е типичен претставник на црквите од поствизантиски период. Таа претставува еднокорабна градба со наос на североисточна страна, одвоен нартекс на западната страна и параклис на јужната страна. Градбата во целост е покриена е со двосливен покрив од ќерамиди. Карактеристично за црквата е што таа нема апсида на источната страна, со што претставува единствен пример во околината.
Живописот во внатрешноста на црквата е доста оштетен. Сочувани се фрагменти од циклусот на Света Петка на јужниот ѕид на нартексот, во втората зона, над двете слепи архиволти, а низа од попрсја на маченици во цветни чашки се насликани во двете волути на архиволтите. Во внатрешноста на олтарот, односно во централната апсидна конха, на врвот е претставен ликот на Богородица Оранта. Овие фрески се многу избледени. Во проскомидијалната конха е насликан архиѓаконот Стефан во цел раст, но оваа фреска исто така е мошне избледена.
Во дворот на црквата се наоѓа камбанаријата, помошна просторија и гробишта. Камбанаријата има квадратна основа и има примитивен облик, при што конструкцијата ја сочинуваат четири бетонски столба покриени со пирамидален кров од ќерамиди.
Негери Сембилан
Негери Сембилан (исто и Негри Сембилан, јави: نڬري سمبيلن), е држава во Малезија. Се наоѓа на западниот брег на Пенинсулар Малезија, јужно од Куала Лумпур и се граничи со Селангор на север, Паханг на исток Џохор и Малака на југ. Главен град е Серембан. Кралска престолнина е Сери Менанти во Дистриктот Куала Пилах.
Потекло на поимот
Името Негери Сембилан (Negeri Sembilan) во буквален превод од малајски значи „држава од девет“. Се смета дека името е развиено од деветте дистрикти или nagari (сега познати како luak) кои биле населени од народот Минангкабау кои потекнуваат од Западна Суматра (сега дел од Индонезија). Арапскиот назив на Негери Сембилан е Darul Khusus ("Посебното живеалиште").
Демографија
Етничкиот состав на населението во 2005 изнесувало: Малајци (497.896 или 54,96%), Кинези (220.141 или 24,3%), Индијци (137.588 или 15,18%), други (50.267 или 5,54%).
Големиот брат (Србија)
Големиот брат (на Српски латиница: Veliki brat; Српски кирилица: Велики брат) е реалити шоу, снимано и продуцирано во Белград, Србија. Локална верзија е на шоуто Big Brother, и во него се вклучени најмногу натпреварувачи од Србија, заедно со некои од Босна и Херцеговина, Македонија и Црна Гора.
Продуцирано од Емоушн продукција, првата сезона заврши во есента 2006 и беше прикажувана на телевизијата Б92 во Србија, и на локалните канали на РТВ Пинк во Црна Гора и Босна и Херцеговина (Пинк М и Пинк БХ, соодветно). Специјалната сезона со познатите личности запона на 5 мај 2007 година.
Втората сезона започна на 22 септември 2007 и заврши порано, на 28 декември 2007, поради смртта на трите поранешни станари на куќата.
Саса (растение)
Саса или анемона е род на зелјести дикотиледони растенија од фамилијата на љутичиња (Ranunculaceae). Името е изведено од грчките зборови anemos - ветар и mone - живеење, затоа што некои видови се пронајдени на ветровити места. Тоа е релативно голем род на отпорни зелјасти растенија со убави цветови. Некои имаат кртоласти корења. Живеат во умерени и ладни краишта.
Големиот брат (Србија)
Во 2009, Големиот брат се префрли на Пинк ТВ во Србија, за сезоната VIP All Stars. Регуларното издание сѐ уште е пренесувано од Б92. На македонските граѓани исто така им беше овозможено да учествуваат и македонската телевизија А1 ги доби правата за пренесување на шоуто на нашата територија.
Саса (растение)
Аномони растат меѓу 15 до 30 см, листови ѝ се во форма на розета, а цвеќињата можат да бидат црвени, роза и бели со шест и повеќе цветни ливчиња. Накчесто се одгледува како украсно цвеќе во дворовите и градините, а овој цвет е познат и како Адонисов цвет според бог од старогрчката митологија.
Големиот брат (Србија)
Формат
Шоуто е во сопственост на Ендемол. Дванаесет или повеќе луѓе живеат во куќа околу 100 дена, така што секоја недела се исфрла по еден станар. Станарите немаат контакт со надворешниот свет, вкучувајќи други луѓе, весници, телевизија, радио или интернет. На станарите им се задавани задачи секоја недела, а плус и некои дневни. За победникот има награда од 100,000€. Правилата се менуваат, на пример некои станари можат да влезат во ќуќата по стартот на шоуто или пак исфрлените повтороно да се вратат.
Логото со окото за првата сезона е копија на окото од Big Brother 2005 (ВБ).
Селска чешма (Велестово)
Селска чешма — чешма во селото Велестово, Охридско. Изградена е во 1891 г. од мајсторот Донглов. На неа е поставена плоча за мештаните загинати во НОБ. Има и вградена релјефна биста на преродбеникот Григор Прличев.
Викторија и Алберт (музеј)
Музејот на Викторија и Алберт (англиски: Victoria and Albert Museum), често e наречен само V & A, е музеј во Лондон е најголемиот музеј за применета уметност и дизајн во светот. Тој има постојана колекција од 4,5 милиони експонати. Таа е основана во 1852 година и беше именувана по британската кралска двојка, принцот Алберт и кралицата Викторија.
Денес се протега на површина од 2, 2 км2 и во својот комплекс на згради и анекси 145 галерии. Музејските збирки имаат опсег од 5.000 години, од почетокот на цивилизацијата до најновите денови, од сите гранки на уметноста и од сите континенти. Музејот има збирки од керамика, стакло, текстил, облека, сребро, метали, накит, мебел, средновековни предмети, скулптури, слики од стари мајстори, цртежи и фотографии, и е далеку најголем и неспоредлив со секој музеј во светот.
V & A има најголема колекција на неокласични скулптури во светот, како и најголема збирка експонати на италијанската ренесанса надвор од Италија. Неговата колекција од Далечниот Исток (Јужна Азија, Кина, Јапонија, Кореја е најдобра во Европа, а колекција на исламска уметност оди во ранг на Париз Лувр и Музејот на уметност во Митрополитот, Њујорк.
Се наоѓа во јужниот дел на Кенсингтон, музејскиот дел на Лондон, популарно познат како Албертополис, бидејќи во него има и други важни културни институции, како и два големи музеи; Природо научниот музеј и Музејот за наука. Најпознати дела на музејот се: Вилијам Блејк, Сандра Ботичелија, Џон Констебл, Рафаела, Вилијам Тарнер, Диего Веласкес, многу други.
NGC 2375
NGC 2375 — спирална галаксија во соѕвездието Близнаци, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2375 се споменува и како UGC 3854, MCG 6-17-5, CGCG 177-17, NPM1G +33.0106, IRAS 07238+3356.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2375 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,8 m/лм2. NGC 2375 има привидни димензии од 1,3' х 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 7 ч 27 м 9,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 33° 49' 57". Положбениот агол на објектот е во износ од 170°.
Други поделби
Проучување на NGC 2375 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 21035. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 100; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2460. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1336.
Истребувач (филм)
Истребувач (англиски: Blade Runner) — американски научнофантастичен филм на режисерот Ридли Скот. Сценариото е дело на Хамптон Фенчер и Дејвид Пиплс, засновано на романот „Дали андроидите сонуваат електрични овци?“ (Do Androids Dream of Electric Sheep) на Филип К. Дик. Главните улоги ги толкуваат Харисон Форд, Руџер Хауер, Шон Јанг, Едвард Џејмс Олмос и Дарил Хана. Продолжението на филмот, со наслов Истребувач 2049 премиерно бил прикажан во октомври 2017 година, а главната улога ја игра Рајан Гослинг.
Содржина
Дејството на филмот се одвива во дистопискиот Лос Анџелес, во ноември 2019 година. Во тој свет од иднината, луѓето создале генетички суштества наречени репликанти, кои визуелно не се разликуваат од луѓето, а се користат за опасни работи на Земјините вселенски колонии. По еден мал бунт на репликантите, тие се забранети на Земјата, а специјалните полицајци, наречени „истребувачи“ (Blade Runners), се обучени да ги ловат и да ги убиваат избеганите репликанти на Земјата. Притоа, група репликанти пристигнува во Лос Анџелес, а полицијата го убедува пензионираниот истребувач Рик Декард (го игра Форд) да ги пронајде и да ги убие репликантите. При спроведувањето на еден тест, тој се вљубува во репликантката Рејчел (ја игра Јанг). Набргу, тој ја убива репликантката Зора (ја игра Касиди), но него го пронаоѓа репликантот Леон (го игра Џејмс) и меѓу нив започнува борба. Во последен миг се појавува Рејчел, која го убива Леон и така му го спасува животот на Декард. Во меѓувреме, водачот на репликантите Рој Бати (го игра Хауер) и неговата девојка Прис (ја игра Хана) го заробуваат Џ. Ф. Себастијан (го игра Сандерсон), кој ги одведува кај творецот на репликантите, д-р Тирел (го игра Таркел). Таму, Рој најпрвин го убива Тирел, а потоа и Себастијан. Декард оди во станот на Себастијан, каде ја пронаоѓа и убива Прис, но тогаш пристигнува Рој, кој му го одзема оружјето на Декард и му ги крши прстите на едната рака. Меѓутоа, Рој започнува да се распаѓа, зашто репликантите се направени така што имаат ограничен животен век. Бегајќи, Декард се качува на врвот од зградата, каде едвај се држи на работ, а Рој во последен миг го спасува и умира. Декард се враќа дома каде ја наоѓа Рејчел и двајцата заминуваат заедно.
Список на државни водачи во 874 година
Ова е список на државни водачи во 74 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Жена од слама (филм од 1964)
Жена од слама (англиски: Woman of Straw) - британски филм од 1964 година, во режија на Бејсил Диарден. Главните улоги ги играат: Џина Лолобриџида, Шон Конери и Ралф Ричардсон.
Синопсис
Богатиот Чарлс Ричмонд (го игра Ричардсон) е немилосрден човек, кој се однесува грубо кон сите околу него, вклучувајќи ги слугите, соработниците и неговиот внук Антони (Тони) Ричмонд (го игра Конери). Еден ден, во неговиот дворец пристигнува убавата болничарка Марија Марсело (ја игра Лолобриџида) која треба да се грижи за него. На почетокот, Чарлс е груб кон неа, но потоа се вљубува во неа. Соочена со неговиот нечовечен однос кон слугите, таа го напушта, но Тони ја враќа назад. Притоа, тој ѝ го соопштува својот план: Марија треба да се омажи со болниот Чарлс, кој во меѓувреме ќе го измени својот тестамент и ќе ѝ го остави целото богатство, а таа пак ќе му исплати милион фунти на Тони. Постепно, Марија му станува симпатична на Чарлс и сите заедно заминуваат на патување со неговата јахта. Откако еден од неговите слуги ќе падне во морето, Марија го напушта бродот, но лично Чарлс ја замолува да се врати и ѝ нуди брак, а потоа го изменува тестаментот, прогласувајќи ја неа за наследничка. На патот кон Англија, Чарлс ненадејно умира, но Тони ја убедува Марија да се преправаат дека тој е жив и да објават дека умрел во неговиот дворец. Тони заминува во Лондон, со оправдување дека треба да го завери тестаментот, а Марија останува во дворецот со мртвото тело на Чарлс. Сепак, неговиот слуга открива дека тој е мртов и пријавува во полицијата. Тогаш, Марија ја кажува вистината, но Тони го негира кажаното и така Марија е уапсена и обвинета за убиството на Чарлс. Тони пристигнува во дворецот во улогата на нов сопственик и наследник на богатството на Чарлс, но таму го чека полицискиот инспектор, кој го обвинува за убиството на Чарлс. Тони ја одрекува вината, но слугата сведочи дека Тони го отрул Чарлс на бродот.
600
600 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 600 година од новата ера, 600. од првиот милениум, последна од VI век и прва од 600-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 600 година се протега во 3236 и 3237, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3296 и 3297 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1143. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 23 и 22 година пред хиџра.
Елешница (појаснување)
Елешница може да се однесува на следново:
Клуб Гуарани
Клуб Гуарани е парагвајски фудбалски тим, со седиште во соседството на ДОС Бокас во надворешниот квартал на Асунсион, основана во 1903 година.
Историја
Гуарани е вториот најстар парагвајски фудбалски клуб. Основана е во 1903 година под името "Фудбалски клуб Гуарани" и нивен прв претседател бил Хуан Патри. Името на клубот доаѓа од Гуарани луѓето, на кој им припаѓа поголем дел од парагвајската култура и историја. Боите на клубот, црна и жолта, биле предложени од страна на браќата Мелина (кој се исто така меѓу основачите на клубот) и се земени од Уругвајскиот клуб Пењарол, каде браќата Мелина настапувале неколку години. Наведените бои се исто така користени од страна на Англискиот морепловец Френсис Дрејк кој ги имал во својот амблем и штит, што е уште една причина зошто тие беа избрани да го претставуваат клубот.
Гуарани е еден од традиционалните тимови од парагвајската фудбалска лига и во текот на нивната историја тие имаат освоено вкупно девет титули и завршиле како второпласирани во десет наврати. Најуспешната ера во својата историја била во 1960-тите години, кога Гуарани имаше одличен тим кој освои три титули. Оваа ера е позната како „златна деценија“ меѓу обожавателите на Гуарани.
Кон крајот на мај 2010 година, Гуарани стана шампион првпат по цели 26 години по победата над Олимпија во натпревар кој заврши 2-1 и значеше освојување на Апертура наслов во 2010 година.
Јазата
Јазата (често употребувано во множина - јазати) е авестиски збор кој во зороастризмот се користи како епитет на божественото. Овој израз буквално значи „почитување или достојно за почитување“ па во ваква општа смисла може да се однесува на одредени лековити билки, на првобитните суштества, на фравашите, како и на конкретни молитви и молители кои себеси се сметаат за свети. Јазатите се „добрите сили на Ахура Мазда“, кој е најголемиот од сите јазати.
Потекло на поимот
Јазата е авестиска придавка, која доаѓа од јаз-; „да се чествува, да се обожува“. Зборот Јасна доаѓа од истиот корен. Според тоа, јазата е „да бидеш достоен за почитување“ или „свето битие“.
Во средноперсискиот јазик изразот се претворил во јазад или јазд, и множинска форма јаздан, додека персискиот јазик го користи во формата изад.
Во текстовите
Изразот јазата е употребен во Гатите, најстариот текст на зороастризмот, и се верува дека го смислил лично Заратустра. Во овие химни, јазата се користи како опис за Ахура Мазда, но и за „божествените искри“, кои во подоцнежните текстови се Амеша Спента.
Во Гати исто така се споменува повикување на јазати без да се посочи кои ентитети се повикуваат, па не е јасно дали се работи за апстрактен концепт или за конкретни ентитети.
Во Авеста, јазатите се недвосмислено божествени, со божествена моќ, но кои вршат земни задачи, како на пример служат како возачи на воените коли за другите јазати. На неколку јазати им се припишани антропоморфни одлики, како на пример носење жезло или круна на главата, или за време на бдеење не му дозволуваат на сонот да ги совлада.
Кон крајот на 5 век и почеток на 4 век п.н.е., Ахаменидите создале религиозен календар во кој секој ден во месецот е наречен според конкретен јазата, кој е и негов заштитник. Ваквото именување на деновите значело дека народот нема да ги заборави имињата на овие божества, но исто така со ова се поставила хиерархија меѓу јазатите, (види зороастриски календар за повеќе детаљи).
Во традицијата
Во текстовите од 9-12 век, јазатите се претставени речиси на ист начин како и во химните на Авеста. На пример, Анахита (Адвисур Нахид) е божество на водите. Потоа, Сраоша (Сарош), Митра (Мир), и Расну (Расн) се чувари на Мостот Чинват, мостот по кој мора да поминат сите души.
Денешна употреба и значење
Во 1860-те и 1870-те години, јазичарот Мартин Хауг ги толкувал зороастриските текстови во духот на христијанството, и јазатите ги споредил со ангели. Понатаму, Амеша Спента се архангели кои го следат Ахура Мазда. Ваквите споредби на Хауг денес се прифатени, така што замената на зборот „јазата“ со „ангел“ е вообичаена.
Авенастерол
Авенастерол е соединение од групата на стероли.
Нерастворлив е во вода. Присутен е во оризот, глуварче, печурки, што го прави потенцијален биомаркер за употребата на овие прехранбени производи.
Германски национализам во Австрија
Германскиот национализам (германски: Deutschnationalismus) — политичка идеологија и историска струја во австриската политика. Се појавил во 19 век како националистичко движење меѓу германското население во Австроунгарија. Идеологијата се залага за блиски врски со Германија, која ја смета за национална држава на сите етнички Германци, како и за можноста за вклучување на Австрија во Голема Германија.
Царски период
Во контекст на растечкиот етнички национализам во текот на 19 век на териториите на мултиетничкото Австриско Царство, „Германското национално движење„ (германски: Deutschnationale Bewegung) барало создавање на Голема Германија, заедно со спроведувањето на антисемитските политики, во обид да го зацврсти германскиот етнички идентитет. Почнувајќи од револуциите од 1848 година, многу етнички групи под царската власт, вклучувајќи ги и Србите, Чесите, Италијанците, Хрватите, Словенците и Полјаците, меѓу другото, побарале политичка, економска и културна еднаквост. Традиционално, германското население на царството уживало општествени привилегии кои датирале уште од владеењето на царицата Марија Терезија и нејзиниот син Јосиф II. Германецот се сметал за лингва франка на царството, а елитата на царството се состоела главно од Германци. Борбата меѓу многуте етнички групи на царството и германските говорници го дефинирала општествениот и политичкиот пејзаж на царството од 1870-тите години, по Австроунгарската спогодба од 1867 година, со што му се дал обновен суверенитет на Кралство Унгарија, сè до распаѓањето на Царството по Првата светска војна.
По поразот на Австрија во Битката кај Кенигрец од 1866 година и обединувањето на она што тогаш било познато како Мала Германија под пруска контрола во 1871 година, германските Австријци во Австроунгарија чувствувале дека биле погрешно исклучени од германската национална држава. Конфликтот меѓу Германците и Чесите пораснал особено во 1879 година, кога министерот Висконт Тафе не ја вклучил Германско-либералната партија (германски: Deutschliberale Partei) во владата на Цислајтанија. Оваа партија се сметала за главен претставник на средната класа на германското говорно подрачје, и како такво, Германското национално движење ја обвинило Партијата дека не се бори за правата на германските говорници во рамките на царството. „Германската училишна лига“ (германски: Deutscher Schulverein) била формирана во 1880 година за заштита на училиштата на германски јазик во делови од Царството каде што германските говорници биле малцинство. Тоа го промовираше основањето на училиштата на германски јазик во заедниците каде што се користело јавното финансирање за негерманските училишта.
Конзорциумот на германските националистички групи и интелектуалци ја објавиле програмата Линц во 1882 година, која барала признавање на германската доминација во царството, заедно со комплетното Германско Царство. Овој манифест бил потпишан од радикалниот германски националист Георг фон Шенерер, популистичкиот, прокатолички и ројалистички градоначалник на Виена, Карл Лугер, и еврејскиот социјален демократ Виктор Адлер. Различните потписници на манифестот на Линц се поделиле идеолошки откако Шенер го ревидирал за да додаде ариевски став во 1885 година.
Шенеер основал „Германско национално здружение“ (Deutschnationaler Verein), а подоцна и во 1891 година, „Пангерманското општество“. Тој побарал анексирање на сите германски територии на Австроунгарија до Германското Царство предводено од Прусија и отфрлил каква било форма на австриски панетнички идентитет. Неговиот радикален расистички германски национализам бил особено популарен меѓу добро образованата интелегенција: професори, наставници по граматика и студенти. Училишните администрации се обиделе да ги спречат овие чувства, поттикнувајќи ја граѓанската гордост, заедно со култот на личноста околу царот, но овие напори во голема мера биле неуспешни. Градоначалникот на Виена, Карл Лугер, дури и се обидел да ги отпушти сите „Schönerians“ од градските администрации, но и тоа не успеало. Студентите со национална ориентација се идентификувале со Германското Царство предводено од Прусија, отколку со мултиетничката Двојна монархија. Многу го обожавале германскиот канцелар Ото фон Бизмарк. .
Германските националисти протестирале жестоко против јазичниот декрет на министерот-претседател Казимир Граф Бадени од 1897 година, кој ги направил службените јазици на Германија и Чешка во Бохемија и побарал новите владини функционери да зборуваат на двата јазика. Ова во пракса значело дека државната служба речиси исклучиво би вработила Чеси, бидејќи повеќето образовани Чеси знаеле германски, но не и обратно. Поддршката на ултрамонтанските католички политичари и свештенство за оваа реформа предизвикало основање на движење „Далеку од Рим“ кое повикало германските христијани да ја напуштат Римокатоличката црква.
Од 1880-тите години, пангерманското движење било фрагментирано во неколку раскошни партии и фракции. Најрадикална била Германската работничка партија, формирана во 1903 година, која подоцна се трансформирала во австриското крило на Нацистичката партија. Други пангерманистички партии кои ги оспориле изборите во текот на првата деценија на XX век биле Германската народна партија и Германската радикална партија. Широка коалиција на сите етнички германски национални и либерални политички партии, познати како Deutscher Nationalverband, била формирана со цел да ги оспори изборите во 1911 година до Царскиот Совет. Додека се стекнале со најмногу места во Долниот дом на Советот, Домот на делегатите, заменувајќи ја претходно доминантната Христијанска социјална партија. И покрај оваа победа, Германската национална асоцијација секогаш била многу лабава коалиција со мало единство во нејзините редови и се распаднала во 1917 година на врвот од Првата светска војна. Оваа дезинтеграција, во комбинација со распуштањето на Австроунгарија на крајот од Првата светска војна, довело до целосна фрагментација на пангерманското движење.
Укинување на монархијата (1918-1919)
По завршувањето на Првата светска војна, во која се случило пропаѓање на Австроунгарија, на делови од поранешното царство каде населението зборувало германски јазик била основана нова република под името Германска Австрија (германски: Deutsch-Österreich). Републиката била прогласена по принципот на самоопределување, кој бил зацртан во четиринаесете точки на американскиот претседател Вудро Вилсон. На 11 ноември било свикано привремено национално собрание, на кое била прогласена републиката. Собранието го подготвил уставот во кој се вели дека „Германска Австрија е демократска република“ (член 1) и „Германска Австрија е составен дел на Германската република" (член 2). Оваа фраза упатило на основањето на Вајмарската Република во поранешните земји на Германското Царство и имала намера да го обедини германското говорно подрачје со германската национална држава, завршувајќи го планот за Голема Германија. Референдумот одржан во Тирол и Салцбург дале мнозинство од 98% и 99%, соодветно, во корист на обединувањето со Германија.
И покрај тоа, победниците од Првата светска војна, кои го изготвиле договорот од Версај и Сен Жермен, строго забраниле каков било обид на Германска Австрија да се обедини со Германија. Тие, исто така, дале некои територии на новоформираните држави. Пример за ова било давањето на провинциите на Германска Бохемија и Судетенланд на Чехословачка. Овие земји, со мнозинство во германското говорно подрачје, биле спречени да бидат во сопствената национална држава. Наместо тоа, тие биле заробени во националните држави на други етнички заедници. Овие настани подоцна одиграле фундаментална улога во подемот на пангерманизмот за време на меѓувоениот период. Карл Ренер, член на Социјалдемократската работничка партија, работел како канцелар на Германска Австрија. Самиот Реннер бил поборник на идејата за Голема Германија и ја напишал неофицијалната химна Deutschösterreich, du herrliches Land (Германска Австрија, прекрасна земја). Ренер е роден во Јужна Моравија, која била една од териториите што ги барала Германска Австрија, но наместо тоа им била дадена на Чехословачка. Меѓутоа, и покрај неговата позадина, тој го потпишал договорот од Сен Жермен на 10 септември 1919 година, со кој биле утврдени границите на новата австриска република и формално се забранувало каков било обид за обединување на германското јазично подрачје на поранешната Австроунгарија со Германија. Името Германска Австрија било сменето во Австрија, отстранувајќи го навестувањето на пангерманистичкото чувство од името на државата. Сепак, социјалдемократите не ги заборавиле своите пангермански корени. За нив, Вајмарската Република се сметала како „претерана симпатија“, додека Чешка се сметала како „претеран сомнеж“.
Прва република и фашистички период (1919-1938)
За време на Првата Австриска Република, пангерманистите биле претставници на Големата германска народна партија и аграрната Ландбунд. Иако првично влијателни, овие две групи наскоро ги изгубиле повеќето гласачи претопувајќи се во Христијанската социјална партија и Социјалдемократската партија. И христијанските социјали и социјалдемократите прифатил дека обединувањето помеѓу Австрија и Германија било забрането со Договорот од Сен Жермен. Меѓутоа, конфликт би се развил меѓу оние кои го поддржувале австрискиот национален идентитет, како што се христијанските социјали, и оние кои биле вкоренети во германскиот национализам, како што се социјалдемократите.
Еден од основните проблеми на Првата република бил тоа што оние кои го поддржале концептот за демократска република, не се сметале себеси за австриски, туку за германски националисти. Оние кои го поддржувале австрискиот национален идентитет, биле конзервативни и главно недемократски во убедување и во нив главно спаѓале поранешни царски бирократи, офицери на армијата, свештеници, аристократи и здружени со Христијанската социјална партија. Според зборовите на историчарот Тејлор, „Демократите не беа Австријци“, а „Австријците не беа демократи“. Овие две групи, Германските националистички демократи и Австриските националистички конзервативци, се расправале во текот на првата деценија на Првата република. На крајот, Австриската националистичка фракција ја соборила демократската република во 1934 година и воспоставила режим вкоренет во „Австрофашизмот“ под заштита на Фашистичка Италија.
Додека поголемиот дел од десничарските паравоени групи активни за време на Првата република биле вкоренети во австрискиот национализам, и биле поврзани со конзервативните христијански општества, или инспирирани од италијанскиот фашизам, имало и германска националистичка фракција. Оваа фракција била најзначајна во рамките на Штаерска. Нејзиниот водач, Волтер Пфример, се обидел да ја распушти Христијанската социјална влада во септември 1931 година. Пучот бил директно моделиран како т.н. Марш кон Рим на Бенито Мусолини, но не успеал речиси веднаш поради недостаток на поддршка. Тој потоа го основал „германскиот Heimatschutz“, кој подоцна се обединил во Нацистичката партија.
Идејата за Аншлус (сојуз помеѓу Австрија и Германија за да се формира Голема Германија) била една од принципите на австрискиот огранок на Национал-социјалистичката (нацистичка) партија. Нацизмот своите корени ги има токму од радикалните гранки на пангерманистичкото движење. Во 1933 година, Нацистите и Големата германска народна партија формирале заедничка работна група и на крајот се споиле. За време на периодот додека Нацистичката партија и нејзините симболи биле забранети во Австрија, од 1933 до 1938 година, австриските нацисти ја продолжиле претходната пангерманистичка традиција за носење бледосина боја на нивните копчиња.
Нацистите цврсто се бореле со австрофашистичкиот режим на Енгелберт Долфус и го организирале неговиот атентат. Тие ја продолжиле оваа битка против неговиот наследник, Курт фон Шушниг. Австрофашизмот бил силно поддржан од Бенито Мусолини, водач на Фашистичка Италија. Поддршката на Мусолини за независна Австрија можело да се види во дискусијата што тој ја имал со принцот Ернст Рудигер Стархемберг, важен австриски националист. Тој кажал дека „аншлусот со Германија никогаш не смее да биде дозволен ... Австрија е неопходна за одржување на Европа ... денот кога Австрија ќе падне и че ја проголта Германија, ќе го означи почетокот на европскиот хаос“. Австрофашистичката партија, Татковински фронт, имала исти ставови со Мусолини и продолжила да се бори за независна Австрија. Нацистите во Германија и Австрија имале намера Германскиот Рајх брзо да ја анектира Австрија, татковината на нејзиниот водач, Адолф Хитлер. Тие се обиделе да поткупат многу водачи на ниско рангираните Хајмвери, а исто така се обиделе да го доведат Стархемберг во нивното место, со што го спојувале Хајмверот со нацистичките Фрајкори. Грегор Штрасер, истакната нацистичка фигура, бил обвинет за овој напор. Кога Стархемберг, страстен верник во независна Австрија, го отфрлил предлогот за спојување, рекол: „''Не зборувај со мене за Австрија. Нема Австрија ... некогаш постоеше жив труп кој се нарекуваше Австрија ... дека ова Австрија пропадна во 1918 година беше благослов ... особено за германскиот народ, кој на тој начин доби шанса да создаде Голема Германија''“.
По ова, тензиите меѓу нацистите и австрофашистите се влошиле, кулминирајќи во Јулскиот Пуч од 1934 година, кога нацистите се обиделе да ја соборат владата. Додека тие успеале да го убијат канцеларот Енгелберт Долфус, пучот бил брзо задушен од страна на полицијата, војската и Хајмверот. Потоа, конфликтот меѓу социјалдемократите и владејачките австрофашисти довел до Австриска граѓанска војна подоцна во текот на годината. По нивниот пораз, Социјалдемократската партија била целосно забранета. Ова, заедно со континуираната кампања на насилство и пропаганда од страна на нацистите, го дестабилизирал австрофашистичкиот режим и мнозина ги поддржале идеите за Аншлус.
Нацистичката кампања на крајот станала успешна, а Хитлер продолжил со анектирањето на Австрија кое се случило во 1938 година. Патувањето на Хитлер низ неговата матична земја Австрија станала триумфална турнеја која стигнала до својата кулминација во Виена на 15 март 1938 година, кога околу 200.000 германски Австријци се собрале околу Хелденплац за да го слушнат Хитлер кој кажал: „Австрија е најстарата источна провинција на Германија, луѓето ќе бидат најновиот бастион на Германскиот Рајх“, проследено со неговото најголемо достигнување (завршувајќи го анексирањето на Австрија за да формира Голем Германски Рајх), велејќи: „Како водач и канцелар на германскиот народ и Рајх го објавувам во германската историја влезот на мојата татковина во Германскиот Рајх“. По Аншлус, Хитлер забележал „Јас, јас, како Фирер и Канцелар, ќе бидам среќен да одам од земја во земја која е мој дом, како слободен германски државјанин“.
Хитлер одговорил на странскиот печат во врска со „Аншлус“, велејќи: „Одредени странски весници рекоа дека ја анкетиравме на Австрија со брутални методи, можам само да речам: дури и во смртта не можат да престанат да лажат, во текот на мојата политичка борба победив, многу ми се допадна мојот народ, но кога ја преминав поранешната граница (во Австрија) ме сретнаа со толку љубов што никогаш не сум го доживеал. Не како тиранин, туку како ослободител“.
По Аншлусот, историската цел на германските националисти кои го поддржувале сојузот меѓу Австрија и Германија бил завршен. Пангерманистите биле целосно апсорбирани во Нацистичката партија.
Втора Република (1945 година)
По завршувањето на Втората светска војна, кога Австрија била повторно воспоставена како независна држава, германското националистичко движење било дискредитирано поради неговите врски со поранешниот нацистички режим. Доминантни партии на новата република биле конзервативната Австриска народна партија и Социјалистичката партија. Двете ја промовирале австриската независност и ја сметале идејата за „Голема Германија“ како анахронизам. Сите поранешни припадници на Нацистичката партија биле забранети од каква било политичка активност и биле обесправени. Пангерманистичкиот и либералниот „Трет логор“ подоцна бил оживеан преку Сојузот на Независните (германски: Verband der Unabhängigen), кој се борел со законите за денацификација наметнати од сојузниците и ги претставувал интересите на поранешните нацисти, Вермахт, и војниците од Шуцштафел. Во 1956 година, Федерацијата била трансформирана во Партијата на слободата на Австрија. Во 1950-тите и 1960-тите години, германското националистичко движење, претставено од Партијата на слободата и нејзините здружени организации, било многу активно на универзитетите, каде Бурсеншафт, вид на студентско братство, помогнало да се шират германските националистички и либерални погледи. Во рамките на Партијата на слободата, либералното крило прераснало во пангерманско крило, а австрискиот патриотизам постепено бил инкорпориран во идеологијата на партијата. За време на партиското раководство на Норберт Штегер во периодот 1980-1986 и учеството на Партијата на слободата во коалиционата влада со социјалдемократите, пангерманската фракција започнала да слабее.