cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 7027
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 21 ч 7 м 1,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +42° 14' 12"".
IC 1047/1
IC 1047/1 — галаксија во соѕвездието Овен, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 4 јануари 1896 година од страна на Стефан Жавел.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1047/1 е од видот Sd. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,3 mag, додека површинскиот сјај изнесува 11,8 m/лм2. IC 1047/1 има привидни димензии од 0,4' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 33 м 49,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +11° 12' 12"". Положбениот агол на објектот е во износ од 10°.
Други поделби
Проучување на IC 1047/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 9757.
Користена литература
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)
Чехословачка
Чехословачка (чешки: Československo; 1938 - 1939 и словачки од 1990: Česko-Slovensko) - поранешна држава во источно-централна Европа, што, по добивањето независност од Австроунгарското Царство, постоела од октомври 1918 до 1993 година (со влада во емиграција за време на Втората светска војна). На 1 јануари 1993 година, Чехословачка мирно е поделена на Чешка и Словачка. Соседи на Чехословачка биле: Германија (1945-1990: Западна Германија и Источна Германија), Полска, СССР (од 1992: Украина), Романија (до 1939), Унгарија и Австрија.
Во периодот од 1918 до 1939
Чехословачка била создадена во октомври 1918 година, односно по завршувањето на Првата светска војна, на територијата која дотогаш се простирала Австроунгарија. Во денешно време, се наоѓаат Чешката република и Словачката република, како и Закарпатската област во денешна Украина. Чехословачка била една од најмногу развиените земји во Европа поради фактот што во времето на Австроунгарија, на нејзината теритирија се наоѓал најразвиениот индустриски регион, а со тоа имала и добра економија. Од нејзиното создавање сè до Втората светска војна, Чехословачка била демократска земја. Како еден од најголемите проблеми во земјата бил етничкиот проблем. Тоа се должило на фактот бидејќи втора и трета по големина етничка група била Германците и Словаците кои не биле задоволни од политичката доминација на Чесите. Освен тоа, повеќето од етничките Германци и Унгарци во Чехословачка никогаш не ја признавале оваа нова држава.
Во периодот од 1939 до 1945
Во периодот на Втората светска војна, Чехословачка паднала во рацете на нацистичка Германија. По Минхенската конференција во 1938, хитлеровите војски ги окупирале граничните германски етнички региони во Бохемија и Моравија, Унгарија добила територии кои биле населени со унгарци во Јужна Словачка, а останатите територии на Словачка и областа Рутенија (Закарпатска област) добила статус на автономија. Чехословачка престанала да постои во март 1939, кога Хитлер го окупирал и остатокот од Бохемија и Словачка била принудена да прогласи независност.
Во текот на војната Бохемија и Моравија се биле раководени од страна на Германија, а новата словачка држава станала сојузник на нацистичка Германија. Словачките војски се бореле против руските сè до 1944 година кога се обрнале против власта. Ова востание било задушено по неколку месеци од страна на Германија.
Во периодот од 1945 до 1990
По завршувањето на Втората светска војна, Чехословачка била повторно формирана. Сите Германци биле прогонети од државата, а Закарпатска област била окупирана и подоцна пресоединета кон СССР. Три години подоцна Чехословачката комунистичка партија (ЧКП) ја зазела власта (1948-1989) по парламентарните избори, и државата паднала под влијание на СССР. Во религиозен поглед, атеизмот бил официјален во државата. Во 1969 Чехословачка била преобразена во федерација која се состоела од Чешката социјалистичка република и Словачката социјалистичка република.
Во периодот од 1990 до 1992
Во 1989 година во Чехословачка повторно бил  воспоставена демократијата. Со паѓањето на комунизмот, во државата повторно се појавил предлог за промена на името на државата во Чехословачка република. Во април 1990 година овој предлог бил отфрлен од страна на словачките политичари, бидејќи според нив тоа име недоволно ја изразувала застапеноста на словаците во федерацијата. Подоцна се стигнало до компромис државата да се вика Чешка и Словачка федеративна република. Но во 1992 година, парламентот на федерацијата решил таа да биде разделена на два дела од 1 јануари 1993 година на Чешка и Словачка, каква е и до ден денес.
Нордзел
Нордзел (Nordsehl) — општина во округот Шаумбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Географија
Општината се наоѓа на најоддалечниот раб на Висорамнините Везер, околу 30 километри западно од покраинскиот главен град Хановер. На југ се наоѓа окружниот град Штатхаген.
Сачидананд Хирананд Ватсјајн - Ајгеј
Сачинанд Хирананд Ватсјајн (सच्‍चिदानन्‍द हीरानन्‍द वात्‍स्‍यायन) ( - ), популарно познат под неговиот псевдоним Ајнеј (или Ајгеј) е индиски поет, пионер на модерните трендови не само во поезијата на хинду јазикот, туку и во областа на белетристиката, критиката и журнализмот. Тој е еден од највидните експоненти на Nayi kavita (Новата Поезија) на хинду и го уредува Tar Saptaks. Ајгеј исто така преведува низа од своите дела, како и дел од творештвото на другите индиски автори на англиски.
Ајгеј патува постојано низ Индија и во странство. Меѓу 1961 и 1964 година држи минлива позција на Калифорнискиот Универзитет во Беркли. Во 1965 година се враќа во Индија и станува уредник на тамошното списание Dinmaan. Останува во својата земја до 1968 година, кога и заминува на патување низ Европа. Следната година се враќа во Беркли како заменик-професор, место на кое останува до јуни 1970 година. Во 1976 година, 8 месеци предава на Хајделбершкиот Универзитет.
1061 п.н.е.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4447 и 4448 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3689 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2699 и 2700 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 308 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1061 година се протега во 1575 и 1576, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1635 и 1636 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 518 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1734 и 1733 исламска година пред хиџра.
536
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6044 и 6045 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5286 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4296 и 4297 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1289.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 536 година се протега во 3172 и 3173, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3232 и 3233 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1079. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 89 и 88 година пред хиџра.
Гран при Монтреал 2014
Гран при Монтреал 2014 — на петто издание на професионалната велосипедска еднодневна трка Гран при Монтреал. Била одржана на 14 септември 2013 година, на растојание од 205,7 километри, започнувајќи и завршувајќи во Монтреал. Претставувала 26. трка во сезоната на Светската турнеја. Трката е една од двата настани дел од Светската турнеја на северноамериканскиот континент, другиот бил Гран при Квебек 2014 одржан два дена порано.
Трката била освоена од Австралиецот Сајмон Геранс во масовна спринтерска завршница.
Екипи
Бидејќи Гран при Квебек е настан од Светска турнеја, сите 18 UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да испратат екипа. Канадска национална екипа исто така настапила на трката и со тоа била создадена група од 19 екипи.
Екипи кои настапувале на трката биле:
Цултрим Ѓацо
Цултрим Ѓацо(1816-септември 1837) — десеттиот далај-лама.
Цултрим Ѓацо потекнува од скромно семејство во Чамдо (источен Тибет).Тој бил препознаен како реинкарнација на Лунгток Ѓацо во 1820 година.До тогаш неговото семејство немало власт, но во 1822 година бил однесен во Потала каде што станал далај-лама.
По смртта на Лунгток Ѓацо во 1815,поминале околу 8 години до назначувањето на новиот далај-лама.Политичките настани биле неизвесни,па Палден Темпаи Њима интервенирал и за првпат употребил златна умка (новиот далај-лама бил избран помеѓу повеќе кандидати) при изборот на новиот далај-лама.
Во 1822 година десеттиот далај-лама бил назначен,а тоа го потврдил и Палден Темпаи Њима којшто му го дал името Цултрим Ѓацо.Тој го извршил полниот орден со обичаите Гелонг за да стане Цултрим Ѓацо во 1831 година.
Постојано имал слаб имунитет и починал во 1837 г.
Порта Македонија
Порта „Македонија“ — споменик во облик на славолак (триумфална арка) кој се наоѓа на плоштадот Пела во Скопје. Прогласена е за културно наследство на Македонија со цел да се заштити. Споменикот бил најавен како дел од т.н. проект „Скопје 2014“ и свечено отворен на 6 јануари 2012 со говор на премиерот Никола Груевски каде тој се искажал како идеен творец на проектот. Портата е пуштена во употреба со неколку месеци задоцнување по првичниот рок на 8 септември 2011 г. по повод 20 години од независноста на Македонија поради непредвидено продолжување на градежните работи.
Портата е висока 21 м. Однадвор има релјефи на површина од 193 м2 што претставуваат разни настани и обележја од историјата на Македонија и нејзината култура, а во внатрешноста има галериски простор на две нивоа и продавница за сувенири. На горниот дел од Порта Македонија има платформа за набљудување со три дурбина, а до таму водат два лифта и две скалишта.
Позната и како „Триумфална капија“, ова е дело на вајарката Валентина Стефановска, авторката на споменикот „Воин на коњ“. Објектот го извело градежното претпријатие „Гранит” по проект на „Неимар инженеринг“ со вкупен трошок од 4,4 милиони евра.
Тематика
Споменикот има 32 релјефа врз прилепски мермер „Сивец“ во длабока резба на кои се прикажани сцени од праисторијата преку наколната населба во Заливот на Коските, антиката со Александар Македонски, средниот век со сесловенските просветители Кирил и Методиј, Климент и Наум Охридски, Цар Самоил и подоцнежните периоди со Крале Марко и Карпош, а XX век е претставен со Илинден, АСНОМ, Егзодусот од Егејска Македонија, па сè до прогласувањето на независноста на Македонија во 1991 г. Покрај историските сцени, страничните ѕидови се украсени со артефакти од народната материјална култура, како и четири бронзени статуи на аглите врз первазот.
Полхаген
Полхаген (Pollhagen) — општина во округот Шаумбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Географија
Селото се наоѓа на Шаумбуршката Шума и на Средногерманскиот Канал, во близина на окружниот град Штатхаген.
Кон општината припаѓа и станбената единица Натенхее.
Фудбал на Летните олимписки игри 1956
Фудбалот на Летните олимписки игри 1956 — официјален фудбалски турнир на Олимписките игри. Турнирот се одржал во Мелбурн, Австралија. На турнирот учествувале вкупно 11 репрезентации.
Првото место го освоила репрезентацијата на СССР, второто Југославија и третото Бугарија.
Венчи
Венчи е италијански производител на чоколада која што е основана од чоколадарот Силвијано Венчи. По нејзиното основање во Торино во почетокот на 1878 година, компанијата се проширила низ Италија со својот Нугатин, мали бонбони кои се направени од мелени и карамелизирани лешници обложени со темно чоколадо.
За производство на своите различни чоколади, Венчи користи какао со потекло од плантажи во Централна Америка, Јужна Америка и Африка заедно со дестилиран рум од Карибите и природна ванила .Се тврди дека пиемонтските лешници го спречуваат чоколадото да има кисел вкус.
Компанијата започнала да произведува сладоледи во 2006 година, а работи и со приближно 120 продавници во повеќе од 70 земји.
Советска репресија во Белорусија
Советската репресија во Белорусија се однесува на случаи на неосновано кривично гонење на луѓе во Белорусија во времето кога земјата била под комунистичко владеење, кое вклучувало прогон на луѓе за наводни контрареволуционерни активности, како и депортација на луѓе во други региони на СССР врз основа на нивната социјална, етничка, верска или друга припадност.
Историја
Репресијата започнала во 1917 година и го достигнала својот врв во текот на 1930-тите, а особено за време на Големата чистка во СССР од 1937-1938 година. Значајни погубувања на познати белоруски интелектуалци и политичари биле извршени во текот на ноќта од 29 до 30 октомври 1937 година во врска со фабрикуваниот случај околу делото на Унијата за ослободување на Белорусија во 1930 година. Илјадници етнички Полјаци биле убиени за време на Полската операција на НКВД (1937 -38), а нивните семејства често биле депортирани во Казашката Советска Социјалистичка Република.
Број на жртви
Според нецелосни проценки, околу 600.000 луѓе биле жртви на советската репресија во Белорусија помеѓу 1917 и 1953 година. Други проценки го зголемуваат бројот на повеќе од 1,4 милиони луѓе, со 250.000 осудени од судството или извршени од вонсудски тела. Со исклучок на оние осудени во 1920-тите и 1930-тите години, над 250.000 Белоруси биле депортирани како кулаци или членови на семејството на кулаци во региони надвор од Белоруската Советска Република.
Наука
Според Кушнер, во 1930-тите, само 26 белоруски академици и 6 дописници на Белоруската академија за наука не биле погодени од репресии. Од 139 докторанти во Белорусија од 1934 година, само шест лица ја избегнале репресијата. Според Кушнер, советските репресии практично го спречиле истражувањето на хуманитарните науки во Белорусија.
Според белоруско-шведскиот историчар Андреј Катларчук, во 1930-тите Советите физички ги истребиле или забранеле понатамошните истражувања 32 историчари од Минск, а нивните дела исто така биле исклучени од библиотеките. Според Катларчук, советските власти физички го уништиле белоруското училиште за историја на тоа време.
Литература
Според историчарот Леанид Маракау, од околу 540-570 писатели кои биле објавени во Белорусија во 1920-тите и 1930-тите, не помалку од 440-460 (80%) станале жртви на советската репресија. Во овој број биле вклучени Тодар Клашторни и Андреј Мриј и многу други. Вклучувајќи ги и оние кои биле принудени да ја напуштат Белорусија, не помалку од 500 (90%) од објавените белоруски писатели станале жртви на репресиите или една четвртина од вкупниот број писатели прогонувани од државата во овој момент во целиот СССР.
Во исто време, според Маракау, во Украина само 35% до 40% од писателите станале жртви на репресии, во Русија бројот бил под 15%.
Медицина
Вкупно 1520 белоруски медицински специјалисти станале жртви на репресија, вклучувајќи околу 500 лекари, над 200 медицински сестри, речиси 600 ветеринари и неколку стотици членови на нивните семејства кои биле осудени според истите правни случаи.
Современа комеморација
Во доцните 1980-ти, влијателното продемократско движење и движењето за независност во Белорусија (Белоруски народен фронт) било во голема мера инспирирано од Перестројката и наодите од гробовите на поранешниот советски полигон во Курапати, во близина на Минск.
За разлика од соседните земји, властите на Република Белорусија под претседателот Александар Лукашенко дале ограничен пристап до државните архиви поврзани со сталинистичките репресии и не ги одбележуваат жртвите на комунизмот на владино ниво.
Демократската опозиција во близина на конзервативната христијанска партија, обновената Белоруска Христијанска партија и Партијата БНФ ги одбележуваат жртвите на советскиот режим на 29 и 30 октомври, на денот на масовното егзекутирање на белоруските писатели во 1937 година, како и на денот на комеморацијата на почит кон традиционалните предци во почетокот на ноември.
Економски и социјален совет на ООН
Економскиот и социјален совет (ECOSOC) работи под авторитетот на Генералното собрание за да ја координира економската и социјална работа во ОН. ECOSOC има 54 земји членки избрани од Генералното собрание за мандат од 3 години. ECOSOC ги координира студиите и препораките и акциите за меѓународни теми како медицината, образованието, економските и социјални потреби. Ја набљудува работата на голем број програми и агенции. Оперира главно преку постојни комитети, функционални комисии и регионални комисии. Има 5 регионални комисии кои набљудуваат како работат заедно одредени комисии во еден регион. Има 9 функционални комисии кои расправаат за предмети како порастот на населението, трговијата со дрога, човековите права и статусот на жената. Други комитети работат на географските имиња, науката, јавните финансии итн. ECOSOC координира многу агенции кои имаат различни социјални економски и други услуги. Тие се независни но работат со други програми во ОН. Такви се Светската организација за здравје (WHO), Образовната, културна и научна организација на ОН (УНЕСКО) и др.
IC 1048
IC 1048 — галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1048 се споменува и како NPM1G -11.0094.
Откривање
Објектот е откриен на 6 јануари 1899 година од страна на Херберт Хоу.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1048 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,4 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,4 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. IC 1048 има привидни димензии од 0,5' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 34 м 7,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -11° 2' 25"".
Други поделби
Проучување на IC 1048 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 970700.
Дуќанџик
Дуќанџик е скопска населба која се наоѓа на левата страна на реката Вардар. Се наоѓа во Општина Чаир. Населбата е во самото централно градско подрачје, бидејќи еден дел од Дуќанџик се наоѓа во рамките на Старата скопска чаршија, а дугиот дел од другата страна на булеварот „Никола Карев“, во делот познат како „Пластичарска улица“. Познат симбол на населбата е џамијата Дуќанџик.
Вангел Бабинкостов
Вангел Бабинкостов (познат и како Вангел Ристов Бабинкостов; р. во Герман, Леринско) — македонски математичар и универзитетски професор од 1998 година.
Изборни единици во Македонија
Во Македонија постои Закон за изборните единици со кој државата е поделена на 6 изборни единици и 3 изборни единици надвор од нејзината територија кои ја застапуваат македонската дијаспора. Бројот на гласачи во секоја изборна единица е речиси идентичен со околу 278.000 гласачи. Изборни единици се:
Хелиум
Хелиум (од ἥλιος, Хелиос - Сонце) — хемиски елемент со симбол He и атомски број 2. Тој е безбоен, без вкус, нетоксичен, инертен, едноатомски гас, прв во групата на благородни гасови во периодниот систем. Неговата точка на вриење е најниска кај сите елементи. По водородот, хелиумот е вториот најлесен и најзастапен елемент во вселената, кој е присутен на околу 24% од вкупната елементарна маса, што е повеќе од 12 пати поголема од масата на сите потешки елементи во комбинација. Нејзиното изобилство е слично на фигурата на Сонцето и Јупитер. Ова се должи на многу високата јадрена врзувачка енергија (на нуклон) на хелиум-4 во однос на следните три елементи по хелиум. Оваа хелиум-4 обврзувачка енергија, исто така, објаснува зошто е производ на јадреното соединување и радиоактивното распаѓање. Повеќето од хелиумот во универзумот е хелиум-4, поголемиот дел од нив е образуван за време на Големата експлозија. Големи количини на нов хелиум се создава со јадрено соединување на водород во ѕвезди. Хелиумот е именуван за грчкиот Титан на сонцето Хелиос.Бил откриен како непознат жолт спектрален линиски потпис на сончева светлина за време на затемнувањето на Сонцето во 1868 година од страна на Жорж Рајет, Капетан К.Т. Хаиг, Норман Р. Посон, и потполковник Џон Хершел и подоцна бил потврден од францускиот астроном Жил Јансен. Јансен честопати е заслужен за откривање на елементот заедно со Норман Локиер. Јансен ја снимил хелиумната спектрална линија за време на затемнувањето на Сонцето од 1868 година, додека Локер го забележал од Британија. Локер бил првиот што предложил дека линијата се должи на нов елемент, кој го именувал. Формалното откривање на елементот било направено во 1895 година од страна на двајца шведски хемичари, Пер Теодор Клив и Нилс Аврам Ленгле, кои пронашле хелиум од ураниумска руда. Во 1903 година, големите резерви на хелиум биле пронајдени во полињата на природен гас во делови од Соединетите Држави, кој денес е најголемиот снабдувач на гасот.
Течниот хелиум се користи во криогениката (неговата најголема единечна употреба, апсорбирајќи околу една четвртина од производството), особено во ладењето на суперкомпјутерски магнети, при што главната комерцијална примена е во скенери за магнетна резонанција. Други индустриски цели на Хелиумот - како гас под притисок и чист воздух, како заштитна атмосфера за лачно заварување и во процеси како што се растечки кристали за да се направат силициумски вафли - износот на половина од произведениот гас. Добро позната, но мала употреба има како подигнување на гас и воздушни бродови. Како и кај секој гас чија густина се разликува од онаа на воздухот, вдишувањето на мал волумен на хелиум привремено го менува тембрејот и квалитетот на човечкиот глас. Во научните истражувања, однесувањето на двете течни фази на хелиум-4 (хелиум I и хелиум  II) е важно за истражувачите кои ја проучуваат квантната механика (особено својството на суперфлудичност) и оние кои гледаат во феноменот, како што е суперспроводливоста, произведена во материјата во близина на апсолутна нула.
На Земјата е релативно ретка - 5.2 милиони делови по волумен во атмосферата. Најголемиот дел од терестријален хелиум денес е создаден со природно радиоактивно распаѓање на тешки радиоактивни елементи (ториум и ураниум, иако има и други примери), бидејќи алфа-честичките кои се емитираат од таквите распади се состојат од јадра на хелиум-4. Овој радиоген хелиум е заглавен со природен гас во концентрации поголем од 7% по волумен, од којшто се екстрахира комерцијално со нискотемпературен процес на сепарација наречен фракционална дестилација. Претходно, терестријалниот хелиум - необновлив ресурс, затоа што еднаш пуштен во атмосфера, лесно исчезнал во вселената - мислел дека е сѐ пократок. Сепак, неодамнешните студии укажуваат на тоа дека хелиумот произведен длабоко во земјата со радиоактивното распаѓање може да се собере во резервите на природен гас во поголеми количини од очекуваните во некои случаи кои биле ослободени од вулканска активност.
Научни откритија
Првиот доказ за хелиум бил забележан на 18 август 1868 година како светло-жолта линија со бранова должина од 587,49 нанометри во спектарот на хромосферата на Сонцето. Линијата е откриена од страна на францускиот астроном Жулс Јансен за време на вкупно затемнување на Сонцето во Гунтур, Индија. Оваа линија првично линија претпоставувана како натриум. На 20 октомври истата година, англискиот астроном Норман Локиер забележал жолта линија во сончевиот спектар, кој го нарекол D3, бидејќи тоа е во близина на познати D и D 1 2 Фраунхоферови линии на натриум. Тој заклучил дека бил предизвикан од елемент на Сонцето непознат на Земјата. Локер и англискиот хемичар Едвард Франклен го именувале елементот со грчкиот збор за Сонце, ἥλιος (хелиос). Во 1881 година, италијанскиот физичар Лујџи Палмиери открил хелиум на Земјата за првпат преку своите D 3 спектрални линии, кога се анализираат материјали кој се сублимирани за време на неодамнешната ерупција на Везув. На 26 март 1895 година, шкотскиот хемичар сер Вилијам Ремзи го изолирал хелиумот на Земјата со третирање на минералниот клевејт (разновиден уранинит со најмалку 10% ретки земјени елементи) со минерални киселини. Ремзи барал аргон, но, по одвојување на азот и кислород од гасот ослободен од сулфурна киселина, забележал жолта линија што одговарала на линијата D 3 забележана во спектарот на Сонцето. Овие примероци биле идентификувани како хелиум од Локер и британскиот физичар Вилијам Крукс. Таа била независно изолирана од клевејт истата година од страна на хемичарите Пер Теодор Клев и Абрахам Ланглет во Упсала, Шведска, кои собрале доволно гас за прецизно одредување на нејзината атомска тежина. Хелиумот, исто така, бил изолиран од геохемичарот од Соединетите Држави, Вилијам Френсис Хилебранд пред откривањето на Рамзеј кога забележа невообичаени спектрални линии додека тестира примерок од минералниот уранинит. Сепак, Хилебранд ги припишувал линиите на азот. Неговото честитка до Ремзи дала интересен случај на откривање и откривање во науката.
Ламборгини Сесто Елементо
Конструкција и особености
Автомобилот е опремен со V10-мотор преземен од моделот Галардо, со работната зафатнина од 5.200 см³ (5,2 л) и 6-брзински полуавтоматски менувач со лопатки зад воланот и погон на сите тркала. Има моќност од 570 кс (425 kW) и момент на сила од 540 N·m.
Хелиум
Научни откритија
Во 1907 година, Ернест Ратерфорд и Томас Ројдс демонстрирале дека алфа-честичките се јадра на хелиумот, дозволувајќи им на честичките да навлезат во тенкиот стаклен ѕид на евакуирана цевка, а потоа создаваат испуст во цевката за да го проучат спектарот на новиот гас внатре. Во 1908 година, хелиумот првпат течел од холандскиот физичар Хајке Камерлинг Оннес со ладење на гасот на помалку од еден келвин. Тој се обидел да го зацврсти со понатамошно намалување на температурата, но не успеал бидејќи хелиумот не се зацврстил при атмосферскиот притисок. Студентот на Онес ' Вилем Хендрик Кисом на крајот успеал да зацврсти 1  cm 3 од хелиум во 1926 година со примена на дополнителен надворешен притисок.
Ламборгини Сесто Елементо
Конструкција и особености
Шасијата, каросеријата, погонската осовина и амортизерските делови се направени од јаглеродни влакна (графитни влакна), со што вкупната тежина е сведена на само 999 кг — споредливо со онаа на мал градски автомобил како што е Хонда Фит. Ова е најлесниот автомобил на Ламборгини.
Хелиум
Научни откритија
Во 1913 година, Нилс Бор ја објавил својата "трилогија" за атомска структура која вклучувала преиспитување на Пикеринг-Фаулеровата серија како централен доказ за поддршка на неговиот модел на атомот. Оваа низа е именувана за Едвард Чарлс Пикеринг, кој во 1896 година објави забелешки за претходно непознати линии во спектарот на ѕвездата ζ Puppis (овие сега се познати кај Волф-Рајет и други топли ѕвезди). Пикеринг го припишал набљудувањето (линии на 4551, 5411 и 10123  Å) на ново облик на водород со полуцелно ниво на преод. Во 1912 година, Алфред Фаулер успеа да создаде слични линии од мешавина на водород-хелиум и го поддржал заклучокот на Пикеринг за нивното потекло. Боровиот модел не дозволувал полуцеловидни транзиции (ниту квантната механика) и Бор заклучиле дека Пикеринг и Фаулер се погрешни, и наместо тоа, овие спектрални линии ги распределуваат на јонизираниот хелиум He +. Фаулер првично бил скептичен но на крајот бил убеден дека Бор е точен, и до 1915 година "спектроскопистите ја пренесле [серијата Пикеринг-Фаулер] дефинитивно [од водород] до хелиум". Теоретската работа на Бор на Пикеринговата низа ја покажала потребата за "преиспитување на проблемите што се чинеше веќе решени во рамките на класичните теории" и дадоа важни потврди за неговата атомска теорија.
Во 1938 година, рускиот физичар Петр Леонидович Капица открил дека хелиум-4 нема речиси никаква вискозност при температури близу апсолутна нула, феномен што сега се нарекува суперфлудизам. Овој феномен е поврзан со кондензацијата на Бозе-Ајнштајн. Во 1972 година, истиот феномен бил забележан во хелиум-3, но на температури многу поблизу до апсолутната нула, од страна на американските физичари Даглас Д. Ошероф, Дејвид М. Ли и Роберт Ричардсон. Феноменот во хелиум-3 се смета дека е поврзан со спарувањето на хелиум-3 фермиони за да се направи бозони, аналогно на Купер-парови на електрони кои произведуваат суперспроводливост.
Ламборгини Сесто Елементо
Конструкција и особености
Воздухот се испушта од 10 карактеристични шестаголни отвори на капакот, а има и два отвора низ кој струи ладен воздух во моторот, поставен во средината на возилото. Големата моќност и малата тежина на возилото даваат сооднос сила-тежина од 0,57 КС/кг (или тежина-сила од 1,75 кг/кс). Според производителот, автомобилот развива 100 км/ч за само 2,5 секунди.
Ограниченост на производството
Произведени се само 20 автомобили од овој модел, и пуштени во продажба во 2013 г. Сите биле продадени веќе во 2012 г., по цена од 1,6 до 2,1 милиони евра.
Прцорек
Прцорек — едно од најстарите и наделку познати маала во градот Велес. Сместено е на левиот брег на реката Вардар во подножјето на ридот Свети Илија. Во целост е населено само со Македонци. Во Прцорек се наоѓаат автобуската станица, старата зграда на театарот, црквата Свети Ѓорѓија и надалеку познатите и прочуени куќи познати под името „Варналиите“ каде што е сниман спотот за туристичко промовирање „Македонија вечна“ на Милчо Манчевски. Од ова велешко маало потекнува македонскиот просветител Јордан Хаџи-Константинов - Џинот. Во оваа маало било отворено првото ќелијно училиште на македонски народен јазик. Прцорек претставува најголемо и централно маало на Велес од левата страна на реката Вардар.
Хелиум
Екстракција и употреба
По операцијата за копање на нафта во 1903 година во Декстер, Канзас, произвел гасификатор кој не го запалил, државниот геолог Енсмус Хаворт од Канзас собрал примероци од гасовите што излегувале и ги враќале на Универзитетот во Канзас во Лоренс, каде што, со помош на хемичари Хамилтон Кади и Дејвид Мекфарланд откриле дека гасот се состои од 72% азот, 15% метан (запалив процент само со доволен кислород), 1% водород и 12% неидентификуван гас. Со понатамошни анализи, Кејди и МекФарланд откриле дека 1,84% од примерокот на гас е хелиум. Ова покажало дека и покрај севкупната реткост на Земјата, хелиумот е концентриран во големи количини под американската Голема рамнина, достапен за екстракција како нуспроизвод од природен гас.
Ова овозможило Соединетите Држави да станат водечки снабдувач на хелиум во светот. По предлог од сер Ричард Трелфлф, морнарицата на Соединетите Држави ги спонзорирала трите мали опитни погони за хелиум за време на Првата светска војна. Целта била да бидат снабдени балони со барун со незапалив, полесен гас од воздух. Вкупно од 92% хелиум е произведена во програмата, иако претходно е добиено помалку од еден кубен метар на гасот. Нешто од овој гас се користел на првиот авион наполнет со хелиум, C-7 на морнарицата на САД, кој на 1 декември 1921 година полетал со своето прво патување од Хемптон Роудс, Вирџинија, до Болинг поле во Вашингтон, скоро две години пред првото круто воздушно полнење со хелиум, Фабриката за поморски авиони- изградена од Шенандоа, полета во септември 1923 година.
Иако постапката на екстракција, користејќи направа за топење на гас со ниска температура, не била развиен во време да биде значаен за време на Првата светска војна, продолжило производството. Хелиум првенствено бил користен како гас за подигнување во полесни летала. За време на Втората светска војна, побарувачката се зголеми за хелиум за дигање на гас и за заштитено лачно заварување. Хелиумискиот масен спектрометар бил од витално значење и во проектот за атомска бомба Менхетен.
Владата на Соединетите Држави го створила Националниот хелиумски резерват во 1925 година во Амариљо, Тексас, со цел да обезбеди воени авиони во време на војна и комерцијални авиони во мир. Поради хелиумскиот акт од 1925 година, со кој се забрани извозот на ретки хелиум на кој тогаш Соединетите Држави имале производствен монопол, заедно со високата цена на гасот, Хинденбург, како и сите германски Цепелини, бил принуден да го користи водородот како лифт гас. Пазарот на хелиум по Втората светска војна бил опаднат, но резерватот бил проширен во 1950-тите за да обезбеди снабдување на течен хелиум како средство за ладење за да создаде кислород / водороден ракетно гориво (меѓу другото) за време на вселенската трка и Студената војна. Употребата на хелиум во САД во 1965 година била повеќе од осум пати поголема од потрошувачката на војна.
До 1995 година, биле собрани една милијарда кубни метри гас и резервите биле 1,4 долари  милијарди долари, поради што Конгресот на Соединетите Држави во 1996 година го отстрани резервниот фонд. Како резултат на тоа, Законот за приватизација на хелиумот од 1996 година (Јавен закон 104-273) го насочи Министерството за внатрешни работи на САД да ја испразни резервата, со продажба почнувајќи од 2005 година.
За многу години, САД произведе повеќе од 90% од комерцијално употребливи хелиум во светот, додека екстракционите постројки во Канада, Полска, Русија и други нации го произведоа остатокот. Во средината на 1990-тите, нова фабрика во Аржев, Алжир, која произведува 17 милиони кубни метри (600 милиони кубни метри) започна со работа, со доволно производство за да го покрие целокупното барање на Европа. Во меѓувреме, до 2000 година, потрошувачката на хелиум во САД се зголеми на повеќе од 15 милиони килограми годишно. Во 2004-2006 година биле изградени дополнителни постројки во Рас Лафан, Катар и Скикда, Алжир. Алжир брзо стана втор водечки производител на хелиум. Преку овој период, потрошувачката на хелиум и трошоците за производство на хелиум се зголемија. Од 2002 до 2007 година цените на хелиумот се зголемија двојно.
Малчиште
Малчиште — село во Општина Студеничани, Скопско.
Хелиум
Екстракција и употреба
Согласно 2012 година, Националната хелиумска резерва на САД изнесува 30 проценти од хелиум во светот. Резервата се очекуваше да истече од хелиум во 2018 година. И покрај тоа, предложениот предлог-закон во Сенатот на САД ќе дозволи резерва да продолжи да го продава гасот. Други големи резерви биле во Хуготон во Канзас, и во блиските гасни полиња на Канзас и панданите на Тексас и Оклахома. Новите хелиумски растенија требале да бидат отворени во 2012 година во Катар, Русија и во Вајоминг, но не било очекувано да го олеснат недостатокот.
Малчиште
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Торбешија, на надморска височина од 480 м. Низ него минува Маркова Река. Атарот е ридски и зафаќа површина од.
Историја
Подрачјето на Малчиште е населено уште од римско време, за што сведочат остатоците од градиштето Марково Кале на 800 м североисточно од селото.
На етничката карта од 1927 г. Леонард Шулце Јена го покажува Малчиште (Malčište) како албанско село.
На етничката карта на Северозападна Македонија во 1929 г. Афанасиј Селишчев го обележал Малчиште како албанско село.
Стопанство
Малчиште има мешани ресурси. Атарот му се состои од 153 ха шуми, 61 ха обработливо земјиште и 42 ха пасишта. Жителите на Малчиште имаат краварска фарма кај Марковиот манастир во с. Маркова Сушица.
Население
Малчиште доживеало битен раст по Втората светска војна и продолжило да расте до 1950-тите. Оттогаш почнало да опаѓа, за во 1961 г. да се намали повеќе од трикратно, веројатно поради иселувања во Турција. Интересно е да се забележи дека на пописот од 1994 г. се заведени само 7 лица, иако во претходните и последователните пописи населението одржувало нормална бројност.
Според пописот од 2002 година, селото имало население од 60 жители, од кои највеќето се Турци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 38 жители, од кои 12 Албанци и 26 лица без податоци.
Хелиум
Хелиум во квантната механика
Во перспектива на квантната механика, хелиумот е втор наједноставен атом за модел, следејќи го водородниот атом. Хелиумот е составен од два електрони во атомски орбитали околу јадрото кое содржи два протони и (обично) два неутрони. Како и во Њутновата механика, ниту еден систем кој се состои од повеќе од две честички може да се реши со точен аналитички математички пристап (видете го проблемот со 3 тела) и хелиумот не е исклучок. Така, се потребни бројчени математички методи, дури и да се реши системот на едно јадро и два електрони. Таквите пресметковни хемиски методи се користат за да се создаде квантна механичка слика на врзувањето на хелиум врз електрони, што е точно во рамките на <2% од точната вредност, во неколку пресметковни чекори. Таквите модели покажуваат дека секој електрон во хелиум делумно го отсликува јадрото од другото, така што делотворното јадрено полнење Z, кое секој електрон го гледа, е околу 1,69 единици, а не 2 обвиненија за класичното "голи" хелиумски јадро.
Соодветната стабилност на јадрото хелиум-4 и електрони школка
Јадрото на атомот хелиум-4 е идентично со алфа-честичка. Експериментите со високоенергетски електронски расфрлања го покажуваат својот полнеж да се намалат експоненцијално од максимум во централна точка, токму како и густината на полнежот на електронскиот облак на хелиумот. Оваа симетрија ја одразува сличната основна физика: пар на неутрони и пар протони во јадрото на хелиумот ги почитуваат истите квант-механички правила како пар на електрони на хелиум (иако јадрените честички се предмет на друг јадрен обврзувачки потенцијал), така што сите овие фермионите целосно окупираат 1S орбитали во парови, ниту еден од нив не поседува орбитален аголен импулс, и секој го откажува вродениот спин на другиот. Додавањето на друга од која било од овие честички би барало аголен импулс и би ослободиле значително помалку енергија (всушност, нема јадро со пет нуклони е стабилно). Овој аранжман е енергетски екстремно стабилен за сите овие честички, а оваа стабилност е причина за многу клучни факти во врска со хелиумот во природата.
На сличен начин, посебната енергетска стабилност на јадрото хелиум-4, произведена од слични ефекти, ја објаснува леснотијата на производство на хелиум-4 во атомски реакции кои вклучуваат емисија на тешки честички или соединување. Некои стабилни хелиум-3 (2 протони и 1 неутрон) се произведуваат во реакции на соединување од водород, но тоа е многу мала фракција во споредба со многу поволниот хелиум-4. Необичната стабилност на јадрото хелиум-4 исто така е важна космолошки : го објаснува фактот дека во првите неколку минути по Биг Бенг, како "супа" на слободни протони и неутрони, кои првично биле создадени со околу 6: 1 сооднос охладено до точка дека јадреното врзување е можно, скоро сите први соединени атомски јадра за да се образуваат биле хелиум-4 јадра. Толку тесно бил хелиум-4 обврзувачки дека производството на хелиум-4 потрошило речиси сите слободни неутрони за неколку минути, пред да може да бета-распаѓање, а исто така оставајќи неколку да образуваат потешки атоми како што се литиум, берилиум или бор. Хелиум-4 јадреното врзување врз нуклеонот е посилно отколку кај било кој од овие елементи (види нуклеогенеза и врзивната енергија) и со тоа, откако хелиумот бил создаден, не бил достапен енергетски погон за да се направат елементи 3, 4 и 5. Едвај бил енергично поволен за хелиум да се спои во следниот елемент со помала енергија по нуклеон, јаглерод. Меѓутоа, поради недостиг на меѓупроизводни елементи, оваа постапка барала три јадра на хелиум што се напаѓаат речиси скоро истовремено (види троен алфа процес). Така, немало време да биде создаден значителен јаглен за неколку минути по Големата експлозија, пред раниот проширен универзум да се олади до температурата и притисочната точка каде што соединувањето на хелиум на јаглерод повеќе не било можно. Ова го оставило раниот универзум со многу сличен однос на водород/хелиум како што е забележано денес (3 делови водород до 1 дел хелиум-4 по маса), со речиси сите неутрони во универзумот заглавени во хелиум-4.
Сите потешки елементи (вклучувајќи ги и оние неопходни за карпести планети како Земјата, и за јаглерод или друг живот) се создадени од Големиот Бен во ѕвездите кои биле доволно топли за да го спојат хелиумот. Сите елементи, освен водородот и хелиумот денес, сочинуваат само 2% од масата на атомска материја во универзумот. Хелиум-4, пак, сочинува околу 23% од обичната материја на универзумот - скоро сите обични материи што не се водород.
Гасни и плазма фази
Хелиум е втор најмалку реактивен благороден гас по неон, а со тоа и втор најмалку реактивен од сите елементи. Тој е хемиски инертен и едностран во сите стандардни услови. Поради релативно ниската моларна (атомска) маса на хелиум, неговата топлинска спроводливост, специфичната топлина и брзината на звукот во гасната фаза се поголеми од било кој друг гас освен водородот. Од овие причини и малата големина на хелиумски едноатомски молекули, хелиумот дифундира преку цврсти материи со брзина трипати поголема од воздухот и околу 65% од водородот.
Хелиум е најмалку вода- растворлив едноатомен гас, и една од најмалку растворливи во вода, на која било гас (CF 4, SF 6, и C 4 F 8 имаат пониски мол дел растворливост: 0,3802, 0,4394 и 0,2372 x 2 / 10 -5, соодветно, наспроти хелиум е 0,70797 x 2/10 -5), и хелиум е показател на прекршување е поблиску до единство од онаа на било која друга гас. Хелиум има негативен коефициент на Џуле-Томсон при нормални температури на околината, што значи дека се загрева кога е дозволено слободно да се прошири. Само под неговата инверзија на Џуле-Томсон (од околу 32 до 50  K во 1 атмосфера) не се олади со слободна експанзија. Откако ќе се загрее под оваа температура, хелиумот може да се тецифицира преку експанзионо ладење.
Повеќето вонземски хелиум се наоѓа во состојба на плазма, со својства сосема различни од оние на атомскиот хелиум. Во плазмата, електроните на хелиумот не се врзани за неговото јадро, што резултира со многу висока електрична спроводливост, дури и кога гасот е само делумно јонизиран. Наелектризираните честички се под големо влијание на магнетните и електричните полиња. На пример, во сончевиот ветер заедно со јонизираниот водород, честичките се поврзуваат со магнетосферата на Земјата, што доведува до струи на Биркленд и на аурората.
Течен хелиум
За разлика од кој било друг елемент, хелиумот ќе остане течен до апсолутна нула при нормални притисоци. Ова е директен ефект на квантната механика: конкретно, нултата точка на енергијата на системот е премногу висока за да се овозможи замрзнување. Цврстиот хелиум бара температура од 1-1,5  К (околу -272   °C или -457   °F) на околу 25 бари (2.5   MPa) на притисок. Често е тешко да се направи разлика помеѓу цврстиот течен хелиум бидејќи показателот на прекршување на двете фази е речиси ист. Цврстиот има остар точка на топење и има кристална структура, но е многу компресибилен ; Примена на притисок во лабораторија може да го намали својот волумен за повеќе од 30%. Со голем модул од околу 27 MPa е 100 пати повеќе компримиран од вода. Солидниот хелиум има густина од во 1.15   К и 66   atm; проектираната густина на 0   К и 25 бари (2,5 MPa) е. На повисоки температури, хелиумот ќе се зацврсти со доволен притисок. На собна температура, ова бара околу 114.000 атм.
Хелиум I
Под точката на вриење од 4,22 келвини и над ламбда точка од 2,1768 келвини, изотопот хелиум-4 постои во нормална безбојна течна состојба, наречена хелиум I. . Како и другите кримогени течности, хелиум   Јас врие кога се загрева и склучува договори кога неговата температура е спуштена. Меѓутоа, под ламбдалната точка, хелиумот не врие, и се шири додека температурата се намалува понатаму.
Хелиум  Имам гас- показател на прекршување од 1.026 што го прави нејзината површина толку тешко да се види дека подвизите на стиропор често се користат за да се покаже каде е површината. Оваа безбојна течност има многу ниска вискозност и густина од 0,145-0,125 g / ml (помеѓу околу 0 и 4 K), што е само една четвртина се очекува од вредноста класичната физика. Квантната механика е потребна за да се објасни оваа особина и затоа двата состојби на течен хелиум (хелиум I и хелиум II) се наречени квантни флуиди, што значи дека тие прикажуваат атомски својства на макроскопска скала. Ова може да биде ефект на нејзината точка на вриење толку блиску до апсолутна нула, што спречува случајно движење на молекулите (топлинска енергија) од маскирање на атомските својства.