cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Метафизика
Прашања со кои се занимава метафизиката
Во последно време, поимот „метафизика“ се употребува и со значење „она што е вон/над физичкиот свет“. На пр., метафизичка книжарница може да значи и книжарница што не продава книги за онтологија, туку за духовни работи, духовно исцелување, окултизам и други слични теми.
Пред развивањето на модерната наука, метафизиката требало да одговара на строго научни прашања како да е природна филозофска наука. Ова траело сè до времето на Исак Њутн (кој бил и филозоф), во XVIII век (кога поимот „наука“ значел едноставно - „знаење“). Од XIX век, филозофијата станала наука, а метафизиката вклучувала само проблеми што се вон/над физичкиот свет (и повеќе на била природна наука поткрепена од емпириски докази и експерименти). Филозофијата и науката сѐ уште може да се сметаат за предмет на метафизиката, во зависност од тоа дали во дефиницијата на овој поим спаѓаат емпириски објаснувања.
Потеклото и природата на материјата биле проблем уште во времето на раната филозофија. Уште Аристотел и неговите современици дале некакво објаснување за материјата, на разни начини. Денес, се разбира, филозофите работат само со емпириски истражувања за природата на материјата.
Историја на метафизиката
Еден од првите метафизичари е Парменидес од Елеа. Тој сметал дека разновидноста на сè што постои, променливите форми и движењето се само појавност на едно вечно Битие, а со тоа го уважувал принципот дека „сè е едно“. Заради ваквиот концепт за Битието, тој се смета за еден од основачите на метафизиката.
Аристотел е првиот кој го употребил зборот „метафизика“, и се смета за наслов на негова книга. Претходната негова книга била наречена „Физика“, а наредната ја нарекол „“ (ta meta ta physika biblia) или „книгата која доаѓа после (книгата за) физиката“. Ова латинските коментатори на старите текстови погрешно го прочитале како „науката за она што е зад физичкото“. Како и да е, откако еднаш е употребен, зборот останал до денес со такво значење.
Книгата „Метафизика“ на Аристотел е поделена во три дела:
Метафизиката како дисциплина била сметана за „Кралица на науките“ и исто толку важна како другите науки, како што се: медицината, математиката, поезијата и музиката.
Апелн
Апелн (Appeln) — село и поранешна општина во округот Куксхафен во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Од 1 ноември 2011 година е дел од општината Беверштет.
Општински единици
Поранешната општина Апелн била составена од следниве места:
Војска на Микенска Грција
Воената природа на Микенска Грција (околу 1600–1100 п.н.е.) во доцното бронзено доба е очигледна преку бројните откопани оружја, воини и борбени претстави во современата уметност, како и со зачуваните грчки записи за Линеарното писмо Б. Микенците инвестирале во развојот на воената инфраструктура и логистика под надзор директно од палаталните центри. Овој милитаристички етос ја инспирирал подоцнежната античка грчка традиција, а особено еповите на Хомер, кои се фокусирани на херојската природа на воинската елита од микенскиот период.
Во доцното бронзено време Грција била поделена на низа воинствени кралства, од кои најважното се наоѓало во Микена, на кои културата од ова време го должи своето име, со градови како Тиринс, Пилос и Теба. Од 15 век п.н.е., микенската моќ започнала да се проширува кон Егејското Море, брегот на Анадолија и Кипар. Микенските војски делеле неколку заеднички одлики со другите современи сили од доцно бронзено време: тие првично се засновале на тешка пешадија, со копја, големи штитови и во некои оклопи. Во 13 век п.н.е., микенските единици претрпеле трансформација во тактиката и вооружувањето и станале поуниформирани и флексибилни, а нивното оружје станало помало и полесно. Некои претставителни типови на микенски оклопи/оружја биле шлемот со заб на свињата и штитот „Фигура од осум“. Згора на тоа, повеќето одлики на подоцнежната хоплитска панопла на класична Грција веќе биле познати во тоа време.
Воен етос
Присуството на важната и влијателна воена аристократија што се формирала во микенското општество дава огромен впечаток на жесток и воинствен народ. Овој впечаток на милитаризам е зајакнат со утврдувањата подигнати низ микенската Грција, големиот број и квалитетот на оружјето извлечено од микенските кралски гробови, уметничките претстави на воените сцени и текстуалните докази обезбедени од записите од Линеарното писмо Б. Линеарните Б скрипти нудат и некои детали за организацијата на воениот персонал, додека военото производство и логистика биле надгледувани од централна власт од палатите. Според записите во палатата Пилос, секоја рурална заедница (дамос) била обврзана да обезбеди одреден број мажи кои требало да служат војска; слична служба вршела и аристократијата.
Главните божества од воинствена природа биле Арес и Атина Потнија.
Тактики и еволуција
Микенските војски делеле неколку заеднички одлики со други значајни моќи од доцното бронзено време: тие првично се засновале на тешка пешадија, која носела штуки, големи штитови и, во некои прилики, оклоп. Подоцна во 13 век п.н.е., микенската војна претрпела големи промени и во тактиката и во вооружувањето. Вооружените единици станале поуниформирани и пофлексибилни, додека оружјето станало помало и полесно. Копјето останало главното оружје меѓу микенските воини до колапсот на бронзеното доба, додека мечот играл споредна улога во борбата.
Утврдувања
Изградбата на одбранбени структури била тесно поврзана со формирањето на дворците центри во континентална Грција. Главните микенски центри биле добро утврдени и обично се наоѓале на издигнат терен, како што се во Атина, Тиринс и Микена или на крајбрежни рамнини, во случајот со Гла. Микенските Грци ја цениле симболиката на војната изразена во одбранбената архитектура, така што тие се насочиле и кон визуелната впечатливост на нивните утврдувања. Ѕидовите биле изградени во киклопски стил; се состоеле од ѕидови изградени од големи, необработени камења повеќе од 8 метри во дебелина и тежина од неколку метрички тони. Терминот киклопски е изведен од Грците од класичната ера кои верувале дека само митските џинови, Киклопите, можеле да конструираат такви мегалитски структури. Од друга страна, ѕидарството од исечен камен се користи само во и околу портите.
Офанзивно оружје
Копјата првично биле долги и со две раце, повеќе од 3 метри долги. Во текот на подоцнежните микенски векови биле усвоени пократки верзии кои обично биле придружени со мали типови штитови, главно со кружна форма. Овие кратки копја се користеле и за потиснување и за фрлање.
Од 16 век п.н.е., се појавиле мечеви со заоблени врвови, со стисок кој бил продолжение на сечилото. Тие биле 130 сантиметри во должина и 3 сантиметри во ширина. Друг тип, мечот со една острица бил цврсто парче бронза со должина од 66 сантиметри. Овој пократок меч најверојатно се користел за блиска борба. Во 14 век п.н.е., и двата типа биле постепено модифицирани со посилни рачки и пократки сечила. Конечно во 13 век п.н.е., нов вид меч, Науе II, станал популарен во микенска Грција.
Стрелаштвото најчесто се користело од раниот период на бојното поле. Друго употребувано офанзивно оружје биле боздогани, секири, праќи и копје.
Штитови
Раните микенски војски користеле „големи штитови“, големи штитови кои го покривале речиси целото тело. Меѓутоа, со воведувањето на бронзениот оклоп, овој тип бил помалку искористен, а можеби и целосно не заминал од употреба, како што е потврдено во иконографијата. Штитовите „Фигура од осум“ станале најчестиот вид микенски штитови. Овие штитови биле изработени од неколку слоеви кора од бикови, а во некои случаи биле зајакнати со бронзени плочи. Во текот на подоцнежниот микенски период биле усвоени помали типови штитови. Тие биле или со целосно кружна форма или речиси кружни со исечен дел од нивниот долен раб. Повремено се смета дека биле целосно изработувани од бронза. Во подоцнежната микенска култура, војските користеле „полумесечни штитови“ кои се користеле на коњ додека се кривиле околу телото на коњот што се јава, но покривале голем дел од телото на јавачот.
Шлемови
Најчестиот тип на микенски шлем е конусниот армиран со редови од забите од свиња. Овој тип бил широко користен и станал најпрепознатлив дел од микенскиот оклоп, кој бил во употреба од почетокот до колапсот на микенската култура. Познато е и од неколку прикази во современата уметност во Грција и Медитеранот. Шлемовите од вепар се состоеле од кожна капа, на која биле зашиени неколку редови исечен заб од свиња.
Оклоп
Претставително парче од микенскиот оклоп е Дендраската панопла (околу 1450–1400 п.н.е.) која се состоела од кираса од комплетен сет составен од неколку елементи од бронза. Бил доволно флексибилен и удобен за да се користи за борба пешки, додека вкупната тежина на оклопот била околу 18 кг. Важни докази за микенскиот оклоп се пронајдени и во Теба (околу 1350–1250 п.н.е.), кои вклучуваат пар штитници за рамења, помали од оние од Дендра, со дополнителни плочи што ги штитат надлактиците, прикачени на долниот раб на штитници за рамо.
Употребата на скалест оклоп е евидентно во текот на подоцнежните микенски векови, како што е прикажано на иконографијата и археолошките наоди. Општо земено, повеќето одлики на подоцнежната хоплитска панопла на класичната грчка антика веќе и биле познати на микенската Грција.
Бродови
Микенските бродови биле плитки и можеле да се пловат на песочни заливи. Бродовите биле со различни големини и со различен број веслачи. Најголемиот брод веројатно имал екипаж од 42–46 веслачи, со една управувачка весла, капетан, двајца придружници и комплет војници.
Најчестиот тип на микенски брод заснован на приказите на современата уметност била весланата галија со долги и тесни трупови. Обликот на трупот бил конструиран на начин да се максимизира бројот на веслачите. Така, можело да се постигне поголема брзина без оглед на условите на ветерот. Иако носел јарбол и едра, тој бил помалку ефикасен како едреник. Микенската галија нудела одредени предности. Иако бил полесен во споредба со веслачкиот брод на Минојците од Крит, тој имал повеќе веслачи. Неговиот управувачки механизам бил триаголна управувачка весла, претходник на последната управувачка весла од архајскиот период.
Кампањи
Околу 1450 п.н.е., Грција била поделена на низа кралства, од кои најважните биле центрирани во Микена, Тиринс, Пилос и Теба. Пред крајот на истиот век, оваа милитаристичка цивилизација ја заменила поранешната цивилизација на минојските Критјани во Егејот. Така, Микенците почнале да ја градат својата поморска моќ во Егејското Море, проширувајќи се кон Егејските Острови и брегот на Анадолија. Воинствената природа на Микенците веројатно била одлучувачки фактор во нивните дипломатски односи кон другите сили од доцно бронзеното време. Микенските воини биле ангажирани и како платеници во странските војски, како на пример во Египет.
Современите хетитски текстови укажуваат на присуството на Ахијава, која ја зајакнала својата позиција во западна Анадолија од 1400 до 1220 п.н.е. Ахијава е општо прифатен како хетитски превод на микенска Грција. Во овој период, кралевите на Ахијава биле јасно способни да се справат со хетитските кралеви и на воен и на дипломатски начин. Активноста на Ахијава била да се меша во работите на Анадолија, со поддршка на антихетитските востанија или преку локалните вазални владетели, кои кралот на Ахјава ги користел како агенти за проширување на своето влијание. Во една прилика, во 1400 п.н.е., Атарсија (можен хетитски превод на Атреус) започнал кампања распоредувајќи војска на чело со воени кочии и ги нападнал регионите кои биле под влијание на Хетитите. Подоцна, Атарсија го нападнал островот Алашија ( Кипар) заедно со голем број негови сојузници од Анадолија. Напаѓачката сила конечно успеала да го контролира островот и да ги собори локалните хетитски власти. Походите на Атарсија ја претставуваат најраната забележана микенска грчка воена активност против Хетитите. Конфронтацијата Хетити-Ахијаван во Вилуса, хетитското име за Троја, во 13 век п.н.е. можеби ја обезбедила историската основа за традицијата на Тројанската војна.
Околу 1250 година п.н.е., првиот бран на уништување е виден во различни центри на континентална Грција од причини што не можат да се идентификуваат од археолозите. Овие инциденти се чини дека предизвикале масовно зајакнување и проширување на утврдувањата на различни локации. Во некои случаи, биле направени и аранжмани за создавање на подземни премини кои воделе до подземни цистерни. Сепак, се смета дека ниту една од овие мерки не го спречило конечното уништување на центрите на микенската палата во 12 век п.н.е. Причините кои водат до колапс на микенската култура се жестоко дебатирани меѓу научниците. Двете најчести теории се движењето на населението и внатрешниот конфликт.
Наследство
Поради информациите понудени од грчките епови и особено од Хомеровите Илијада и Одисеја, овој временски период од грчката историја се сметал за период на воини-херои кои воделе различни воени походи во Грција и соседните области. Сликата на микенските Грци во Хомерските епови е слика на раскараниот народ и на воинствената елита на која личната чест и била најголема вредност.
Велосипедизам на Летните олимписки игри 2012 - хронометар за мажи
Хронометарот за мажи, дел од олимписките велосипедски настани на Летните олимписки игри 2012, се одржал на 1 август во Лондон.
На хронометарот, велосипедистите ја започнувале својата трка во интервал од 90 секунди, додека за победник се прогласува оној велосипедист, кој ќе оствари најбрзо време на патеката. Бредли Вигинс од Велика Британија го освоил златниот медал.
Фаворити пред трката
Бранителот на титулата во оваа дисциплина бил Фабијан Канчелара од Швајцарија и се очекувало повторно да прикаже солидни резултати. Меѓутоа, Канчелара доживеал тежок пад во последните километри на олимписката друмска трка, првично доведувајќи го неговото учество на хронометарот во прашање. Снимките покажеле дека тој избегнал кршење на неговата клучна коска по вторпат во оваа сезона и возел на хронометарот.
Победникот на Тур де Франс 2012, Бредли Вигинс од Велика Британија исто така бил сметан за голем фаворит, претходно освојувајќи седум хронометри во сезоната 2012 и сакал да додаде нов медал на неговиот список на шест олимписки медали освоени на велодромите. Светскиот првак Тони Мартин од Германија бил сметан како фаворит, но се здобил со многу повреди низ сезоната и се повлекол од Тур де Франс со надеж да биде подготвен за олимписката трка.
Од другите фаворити, сонародникот на Вигинс Крис Фрум покажал силна форма на Тур де Франс, каде завршил втор во генералниот пласман и втор на двата хронометри зад Вигинс. Уште еден колега на Вигинс, Мајкл Роџерс, светскиот хронометарски првак 2003–2005 ја претставувал Австралија, бидејќи победникот на Тур де Франс 2011 Кедел Еванс избрал да не ја започне трката поради замор. Младиот Американец Тејлор Фини, кој го освоил воведниот хронометар на Џиро д’Италиа 2012 ги претставувал САД. Силвен Шаванел бил единствениот француски возач, заедно со Луис Леон Санчес од Шпанија и Марко Пиноти, победникот на завршниот хронометар на Џиро, кој ја претставувал Италија.
Патека
Трката започнувала и завршувала пред судската палата Хемптон во југозападен Лондон и вклучувала делови во Ричмонд, Кингстон на Темза и Сари. Двете трки, машката и женската, биле одржувани по еден круг, со мали разлики во патеките претставувајќи различни растојание - 44 километри за мажите и 29 километри за жените.
Резултати
Списокот на настапи бил објавен на 1 август.
Хилда Кин
Хилда Кин - британски историчар специјализиран за јавна и културолошка историја, а особено за културолошката историја на животните. Таа е поранешен декан и директор по јавна историја на Колеџот Раскин, Оксфорд, и таму е почесен научен соработник. Кин е професор во посета по историја на Универзитетот Гринич и дополнителен професор на Центарот за австралиска јавна историја на Технолошкиот универзитет Сиднеј.
Автор е на голем број книги, вклучувајќи ги и „Животински права: Политички и социјални промени во Британија од 1800 година“ (1998 година) и „Луѓе и нивните мината: Јавна историја денес“ (2009 година, со Пол Ештон).
Мандау
Мандау (Mandava, Mandau) — река во регионот Чешка (Чешка Република) и Саксонија (Германија), која е долга 40,9 километри.
Потекнува од повеќе извори северно од Волфсберг (чешки: Vlčí hora, германски: Wolfsberg) во Шлукхов Хок, која се влева во Пански (германски: Herrnwalde). Мандау тече кон југоисток низ Румбурк (Румбург, Чешка), Зајфхенерсдорф (Саксонија, Горна Лужица) и Варнсдорф (Чешка). Потоа тече кон исток низ другиот дел на Горна Лужица, каде Лаузур ѝ се придружува во Гросшенау, од Хајневалде низ Рошертал и Мителхервигсдорф, каде се влева Ландвасер и на крај доаѓа во Цитау, каде источно од градот се влева во Лужичка Ниса.
Башкирска Автономна Советска Социјалистичка Република
Башкирска Автономна Советска Социјалистичка Република (башкирски: Башҡорт Автономиялы Совет Социалистик Республикаhы; руски: Башкирская Автономная Советская Социалистическая Республика) — автономна република во Советскиот Сојуз во составот на Руската СФСР.
Републиката била основана во 1919 година.
Територијата на земјата опфаќала 143.600 квадратни километри, а бројот на населението било 3.895.000 луѓе. Односнот меѓу градското и селското население бил 2.491.000 кон 1.404.000 луѓе.
Таа била наследена од Башкортостан.
Население
Населението на земјата според податоци од 1979 година било следното: :
Бокел (Куксхафен)
Бокел (Bokel) — село и поранешна општина во округот Куксхафен во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Од 1 ноември 2011 година е дел од општината Беверштет.
Европско првенство во кошарка 1965
Европското првенство во кошарка 1965 година е 14 Евробаскет организиран од ФИБА Европа. Првенството се одржало во Советскиот Сојуз од 30 мај до 10 јуни 1965 година.
Конечнен пласман
Прва рунда
Група А - Москва
Група Б - Тбилиси
Ристо Илковски
Ристо Илковски (роден во  година во село Иловица, ) — редовен професор на Земјоделскиот и Ветеринарниот факултет.
Животопис
Ристо Илковски бил основач на ФВМ, каде што бил избиран за продекан и во два мандата за декан. Од 1962 година се вработил на Земјоделскиот факултет, каде што и докторирал (1969). Бил на специјализација во Холандија, на студиски престои во Германија, Финска, Грција, САД и во Мексико. Се залагал и успеал да создаде услови за отворање на Ветеринарната насока (1991/92), а бил и претседател на Матичната комисија за формирање на Ветеринарен факултет во Скопје. Работел во Деловниот сојуз за памук и свилена буба во Струмица, бил директор на Земјоделско стопанство „Хамзали” во Струмица. Објавил 120 научни и стручни труда.
Економија на Ирак
Во економијата на Ирак доминира нафтениот сектор, кој обезбедува околу 99,7% од девизната заработка во современо време. Ирак е преориентиран кон аграрна економија и подложен на брз развој по Револуцијата од 14 јули кога била соборена династијата Хашемити и Кралството Ирак, станувајќи третата по големина економија во Блискиот Исток до 1980 година. Ова делумно се случило поради успешната иницијатива за индустријализација и развојот на инфраструктурата на ирачката влада во 70-тите години на минатиот век, кои вклучувале проекти за наводнување, изградба на пруги и автопати и електрична обработка на руралните средини.
Во осумдесеттите години од минатиот век, финансиските проблеми предизвикани од масовните трошоци во Иранско-ирачката војна и оштетувањето на извозните капацитети на нафта од страна на Иран ја натерале владата Ирак да спроведе мерки за штедење, да позајми многу, а подоцна и да ги пролонгира исплатите на странскиот долг; Ирак претрпел економски загуби од најмалку 80 милијарди долари од војната. По крајот на воените дејствија, во 1988 година, извозот на нафта постепено се зголемувал со изградба на нови цевководи и обновување на оштетените објекти, но повторно претрпел силен пад по војната во Персискиот Залив, спуштајќи се на една четвртина од својот бруто домашен производ во 1980 година и продолжувајќи да опаѓа под повоени меѓународни санкции сè додека не добие помош од Програмата на ООН нафта за храна во 1997 година.
И покрај напорите на Привремената власт на коалицијата да ја модернизира економијата на Ирак по инвазијата предводена од САД во 2003 година преку приватизација и намалување на нејзиниот надворешен долг, нејзината економија продолжила да опаѓа како резултат на континуираното насилство, економското лошо управување и недостигот на нафта предизвикани од застарена технологија. Од средината на 2009 година, приходите од извоз на нафта се вратиле на нивоа забележани пред операцијата Нова зора и приходите на владата, заедно со глобалните цени на нафтата. Во 2011 година се очекувало земјата да го зголеми извозот на нафта над сегашното ниво од 1,900,000 барели на ден како резултат на нови договори со меѓународни нафтени компании. Неодамнешните договори на Ирак со големите нафтени компании имаат потенцијал за значително проширување на приходите од нафта, но Ирак ќе треба да ги надгради своите процеси на нафта, гасоводот и извозната инфраструктура за да им овозможи на овие зделки да го достигнат својот потенцијал.
Подобрената безбедносна средина и почетниот бран странски инвестиции помагаат во поттикнување на економската активност, особено во секторите енергетика, градежништво и трговија на мало. Поширокото економско подобрување, долгорочното фискално здравје и постојаното зголемување на животниот стандард сè уште зависат од усвојувањето на големите реформи во политиката на Владата и од континуираниот развој на масивните резерви на нафта во Ирак. Иако странските инвеститори на земјата гледаат со зголемен интерес во 2010 година, повеќето сè уште се попречени од тешкотиите во стекнувањето земјиште за проекти и од други регулаторни пречки.
Инфлацијата постојано започнала да се намалува од 2006 година, со подобрувањето на безбедносната состојба. Сепак, ирачките лидери остануваат силно притиснати да ги преточат макроекономските придобивки во подобрени животи на обичните Ирачани. Невработеноста останува проблем низ целата земја.
Неодамнешна историја
Реалниот БДП по глава на жител (измерен во 1990 $) значително се зголемил во текот на 1950-тите, 60-тите и 70-тите години на минатиот век, што може да се објасни и со повисоките нивоа на производство на нафта, како и со цените на нафтата, кои славно го достигнале својот врв во 1970-тите, поради нафтеното ембарго на Организацијата на земји извознички на нафта, предизвикувајќи ја нафтената криза од 1973 година. Меѓутоа, во следните две децении, БДП по глава на жител во Ирак значително започнал да се намалува главно поради многуте војни, имено војната со Иран во периодот 1980-88 година, Заливската војна 1990-1991 година.
Иранско-ирачка војна
Пред почетокот на војната со Иран во септември 1980 година, економските погледи на Ирак биле во нагорна линија. Производството на нафта достигнало ниво од 560,000 м³ (3,5 милиони барели) на ден во 1979 година, а приходите од нафта биле 21 милијарда долари во 1979 година и 27 милијарди во 1980 година поради рекордните цени на нафтата. На почетокот на војната, Ирак собрал околу 35 милијарди девизни резерви.
Иранско-ирачката војна и производството на нафта во 80-тите години на минатиот век ги исцрпиле девизните резерви на Ирак, ја уништиле нејзината економија и ја оставиле земјата со надворешен долг од над 40 милијарди американски долари. По првичното уништување во војната, извозот на нафта постепено започнал да се зголемува со изградба на нови цевководи и обновување на оштетените објекти.
Санкции
Инвазијата на Кувајт од страна на Ирак во август 1990 година, последователните меѓународни економски санкции за Ирак и штетата од воената интервенција на меѓународната коалиција, почнувајќи од јануари 1991 година, драстично ја намалиле економската активност. Режимот ги влошил недостатоците со поддршка на големите воени и внатрешни безбедносни сили и со доделување ресурси на клучните поддржувачи на Партијата Баас. Спроведувањето на програмата на ООН „нафта за храна“ во декември 1996 година помогнало во подобрувањето на економските услови. За првите шест шестмесечни фази на програмата, на Ирак му било дозволено да извезува зголемени количини нафта во замена за храна, лекови и друга хуманитарна стока. Во декември 1999 година, Советот за безбедност на ООН го овластил на Ирак да извезува колку што е потребно нафта за да ги задоволи хуманитарните потреби. Увозот на храна по глава на жител значително се зголемил во тој период, додека медицинските материјали и здравствените услуги стабилно се подобрувале, иако економското производство и животниот стандард по глава на жител сè уште биле далеку под нивото на пред војната.
Ирак во 2000 година ја променил својата валута на резерва на нафта од американски долар во евро. Сепак, 28% од ирачките приходи од извоз во рамките на програмата биле одземени за да се исполнат Фондот за обесштетување на ООН и административните трошоци на ООН. Падот на БДП во 2001 година бил во најголем дел резултат на глобалното економско забавување и пониските цени на нафтата.
По падот на Садам Хусеин
Отстранувањето на санкциите на 24.05.2003 година и зголемувањето на цените на нафтата во средината до крајот на 2000-тите довеле до двојно зголемување на производството на нафта од ниско ниво од 1,3 mbpd за време на турбуленциите во 2003 година на високо ниво од 2,6 mbpd во 2011 година. Понатаму, намалената инфлација и насилството од 2007 година се претвориле во реално зголемување на животниот стандард за Ирачаните.
Кампањата Јубилеен Ирак тврди дека голем дел од овие долгови биле нелегитимни. Сепак, бидејќи концептот на омразен долг не е прифатен, обидот да се справит со долгот под тие услови би го вмешал Ирак во правни спорови со години. Ирак решил попрагматично да се справи со својот долг и му се обратил на Парискиот клуб на официјални кредитори.
Во декември 2006 година од страна на Newsweek International, било објавено дека „со граѓанска војна или не, Ирак има економија и дека му оди неверојатно добро. ''Недвижниот имот е во подем. Градежништвото, трговијата на мало и трговијата на големо се здрави“.'' Трговската комора на САД известува за 34.000 регистрирани компании во Ирак, за разлика од 8.000 пред три години. Продажбата на половни автомобили, телевизии и мобилни телефони нагло се зголемила. Проценките се разликуваат, но една од Глобал инсајт го ставила растот на БДП на 17 проценти и проектирала 13 проценти за 2006 година. Светска банка имала пониско ниво: со 4 проценти. Но, со оглед на целото внимание посветено на влошувањето на безбедноста, бил зачудувачки фактот што економијата на Ирак продолжувала да расте.
Индустрија
Традиционално, најголемиот дел од производствената активност на Ирак е тесно поврзана со нафтената индустрија. Главните индустрии во таа категорија се рафинирање на нафта и производство на хемикалии и ѓубрива. Пред 2003 година, диверзификацијата била попречена од ограничувањата на приватизацијата и ефектите од меѓународните санкции од 90-тите години на минатиот век. Од 2003 година, безбедносните проблеми ги блокирале напорите за основање нови претпријатија. Градежната индустрија станала исклучок; во 2000 година цементот бил единствениот голем индустриски производ што не се засновал на јаглеводороди. Градежната индустрија профитирала од потребата за обнова по неколкуте војни во Ирак. Во 90-тите години, индустријата имала доволно корист од владиното финансирање на обемни проекти за инфраструктура и домување и елаборирани комплекси во палатата.
Земјоделството
Земјоделството за економијата на Ирак придонесува само 3,3% во бруто националниот производ и вработува една петтина од трудот.
Историски гледано, од 50 до 60 проценти од обработливото земјиште во Ирак било под обработка. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">] Поради етничката политика, вредното земјоделско земјиште на курдска територија не придонеле за националната економија, а неконзистентните земјоделски политики под времето на Садам Хусеин го обесхрабриле производството на домашниот пазар. И покрај изобилството на земјишни и водни ресурси, Ирак е нето увозник на храна. Според програмата на ООН „нафта за храна“, Ирак увезувал големи количини житарки, месо, живина и млечни производи. Владата ја укинала својата програма за колективизација на фармите во 1981 година, дозволувајќи им поголема улога на приватните претпријатија во земјоделството. <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="The material near this tag may rely on a self-published source. (February 2020)">само-објавен извор? Ирачкото земјоделство претрпело значително физичко нарушување поради Заливската војна и економско нарушување од санкциите кои биле наметнати од Обединетите нации (август 1990 година). Санкциите довеле до намалување на увозот и прекинување на извозот на нафта во Ирак, како и забранување на влезовите во земјоделското производство, за кои се сметало дека имаат потенцијална воена примена. Ирачката влада одговорила со монополизирање на маркетингот на жито и маслодајни семиња, наметнување квоти за производство и воспоставување на Систем за јавна дистрибуција за основни прехранбени производи. До средината на 1991 година владата снабдила „корпа“ со прехранбени производи што обезбедувала околу една третина од калоричните дневни потреби, а потрошувачите ги чинело тоа околу пет проценти од нивната пазарна вредност. Со намалувањето на субвенциите за земјоделските инпути, земјоделците не успеале да ги покријат нивните трошоци за производство. Имплицитниот данок на земјоделското производство се проценува дека би достигнал од 20 до 35 проценти до средината на 90-тите. Во октомври 1991 година режимот на Багдад повлекол персонал од северниот регион контролиран од две курдски партии. Регионот Курдистан бил опишан како „... пазарна економија во суштина оставена сама од многу слаба управувачка структура, но силно под влијание на значителни меѓународни текови на хуманитарна помош“.
Според „Програмата нафта за храна“ што се договарала со Обединетите нации, во декември 1996 година Ирак започнал со извоз на нафта и ги искористил приходите за да започне со увоз на прехранбени производи три месеци подоцна. Увозот на жито во просек изнесувал 828 милиони американски долари во периодот помеѓу 1997-2001 година, што претставувало пораст од над 180 проценти во однос на претходниот петгодишен период. Поради странска конкуренција, ирачкото производство опаднало (29 проценти за пченица, 31 процент за јачмен и 52 проценти за пченка). Бидејќи владата генерално го занемарила производството на фуражни култури, овошје, зеленчук и добиток освен живина, тие сектори останале потрадиционални и засновани на пазарот и помалку разбранувани од меѓународните работи. Како и да е, големата суша и појавата на разни болести го уништиле производството во овој период. Како што Програмата за масло за храна се проширила за да покрие повеќе земјоделски влезови и машини, така продуктивноста на ирачкото земјоделство се стабилизирала околу 2002 година.
По инвазијата предводена од Соединетите Американски Држави во март 2003 година, при што приходите на многу Ирачани биле целосно уништени, пазарот на прехранбени производи се намалил. Настојувајќи да ја насочат ирачката економија кон приватна сопственост и меѓународна конкурентност, Соединетите Американски Држави сметале дека демонтирањето на системот за јавна дистрибуција е од суштинско значење за земјоделството водено од пазарот. Поради големото потпирање на повеќето Ирачани на храна субвенционирана од владата, оваа цел никогаш не била реализирана. Зголемената продуктивност станала фокус на голем дел од програмата за земјоделска реконструкција финансирана од САД. Многу од овие проекти биле преземени од програмата за земјоделство за реконструкција и развој Ирак (ARDI) водена од развојни алтернативи, Inc. (DAI) од Бетесда, Мериленд, според договорот со УСАИД потпишан на 15 октомври 2003 година. Додека АРДИ учествувал на ограничени начини, обновувањето на ирачките системи за наводнување најмногу се финансирало според договорот на УСАИД со Бехтел Интернешнл.
АРДИ спровел демонстративни испитувања за подобрени практики и сорти на многу култури: зимски житни култури (пченица и јачмен), летни житни култури (ориз, пченка и сорго), компири и домати. Докажани се додатоци на добиточна храна и ветеринарни третмани за да се зголеми овулацијата, зачнувањето и тежината на раѓањето на добитокот. Биле спроведени истражувања на одгледувачи на живина и земјоделци од јаболка. Воспоставени биле и расадници за грозје. Зградите на колеџот и земјоделските трактори биле повторно изградени. АРДИ имал проекти за промовирање на трговски здруженија и соработници на производители, но исто така го поддржале проширувањето како соодветна владина функција. Договорот на крајот чинел над 100 милиони долари и траел до декември 2006 година. Според својата програма за акција во заедницата, УСАИД исто така финансирал анализа на пазарите за овци и волна. Тој доделил договор на Универзитетот во Хаваи за ревитализација на високото образование во земјоделството. Тој доделил договор за 120 милиони долари на групацијата Луис Бергер за промовирање на приватниот сектор во Ирак, вклучително и земјоделството.
Почнувајќи од 2006 година, земјоделската реконструкција била спроведена и од провинциски тимови за реконструкција во рамките на окупаторските воени сили. Наменети да промовираат добра волја и да го потиснат бунтот, „ПРТ“ им дозволиле на воените команданти да ги идентификуваат локалните потреби и, со малку бирократски пречки, да издадат до 500.000 американски долари. Цивили од многу агенции во Министерството за земјоделство на САД, како и УСАИД, биле на сесии по ПРТ. Некои учесници го критикувале отсуството на национална земјоделска стратегија или јасна насока за дизајнирање на проекти. Други се жалеле дека проектите потенцираат „земјоделски технологии и методологии во американски стил, во 21 век ...“ кои се несоодветни за Ирак.
Земјоделското производство не се забележува значително од програмата за реконструкција. Според Организацијата за храна и земјоделство (ФАО), во периодот од 2002 до 2013 година, производството на пченица се зголемило за 11 проценти, а мелениот ориз за 8 проценти, но јачменот е намален за 13 проценти, а пченката 40 проценти. Производството на храна по глава на жител во Ирак било 135 во 2002 година, 96 во 2007 година и 94 во 2012 година. Земјоделскиот сектор ги отфрлил работниците. Во истите тие години, производството по работник било 117, 106 и 130, соодветно.
Меѓународната програма „ Нафта за храна“ (1997–2003) дополнително го намалило производството на земјоделски производи со снабдување на странски прехранбени производи со вештачка цена. Воената акција од 2003 година му нанело мала штета на ирачкото земјоделство; заради поволните временски услови, во таа година производството на жито било за 22 проценти повисоко отколку во 2002 година. Иако растот продолжил во 2004 година, експертите предвидиле дека Ирак ќе биде увозник на земјоделски производи во догледна иднина. Долгорочните планови предвидуваат инвестиции во земјоделска машинерија и материјали и поплодни сорти култури - подобрувања што не ги достигнаа ирачките земјоделци под режимот на Хусеин. Во 2004 година, главните земјоделски култури биле пченица, јачмен, пченка, ориз, зеленчук, урми и памук, а главните добиток на добиток биле говеда и овци.
Во 2011 година, земјоделски советник на ирачката влада, Лејт Махди, ја сумирал присилната реконструкција на земјоделството во САД:"Пред 2003 година, Ирак увезуваше околу 30 проценти од потребите за храна годишно. Падот на земјоделското производство по овој период создаде потреба за увоз на 90 проценти од храната по цена проценета на повеќе од 12 милијарди долари годишно. Поради ненадејната промена на земјоделската политика од субвенционирана помош во непосредна промена кон политика на слободен пазар, резултатите доведоа до пад на производството. Забележаниот исход резултираше во многу земјоделци да го напуштат земјиштето и земјоделството. Влијанието врз природните ресурси резултира во експлоатирана и деградирана околина, оставајќи ја земјата обесправена и луѓето осиромашени, невработени [и] доживувајќи чувство на губење на своето човечко достоинство."Увозот на странски работници и зголемениот влез на жени во традиционално машки работнички улоги помогнало да се компензира недостигот на земјоделски и индустриски труд влошен со војната. Катастрофалниот обид да се исцедат јужните мочуришта и да се воведе наводнувано земјоделство во овој регион, само уништи област за производство на природна храна, додека концентрацијата на соли и минерали во почвата, како резултат на дренажата, ја остави земјата несоодветна за земјоделство.
Во регионот Мадаин Када источно од Багдад, стотици мали земјоделци се обединиле за да формираат Здружение за развој на земјоделството „ Зелена мадаин“, земјоделска задруга која им обезбедува на своите членови наводнување капка по капка и пластеници, како и пристап до кредит.
Шумарство, риболов и рударство
Во текот на дваесеттиот век, поместувањето на земјоделството, шумските пожари и неконтролираното пасење разголувало големи области на природните шуми во Ирак, кои во 2005 година биле скоро исклучиво ограничени на североисточните висорамнини. Повеќето дрвја пронајдени во тој регион не се погодни за оптоварување. Во 2002 година биле собрани вкупно 112.000 кубни метри дрво, од кои скоро половина се користеле како гориво.
И покрај многуте реки, ирачката рибарска индустрија останала релативно мала и главно се заснова на морски видови во Персискиот Залив. Во 2001 година уловот изнесувал 22 800 тони.
Енергија
Ирак е една од најбогатите земји со нафта во светот. Земјата која ги држи петтите по големина докажани резерви на сурова нафта,  вкупно 147,22 милијарди барели на крајот на 2017 година. Поголемиот дел од оваа нафта - 4 милиони барели дневно од 4,3 милиони барели произведени дневно - се извезува, со што Ирак е трет најголем извозник на нафта. И покрај неговата тековна граѓанска војна, Ирак бил во можност да го зголеми производството на нафта во текот на 2015 и 2016 година, при што производството паднало за 3,5 проценти во 2017 година поради конфликт со регионалната влада на Курдистан и ограничувањата на производството на ОПЕК. Според светските стандарди, трошоците за производство на ирачката нафта се релативно ниски. Како и да е, четирите војни - војната Ирак-Иран во периодот 1980–1988 година, Заливската војна 1991 година, Заливската војна 2003-2011 година во Ирак и граѓанската војна заедно со санкциите на ООН 1991–2003 година ја оставиле инфраструктурата на индустријата во лоша состојба, и де факто независноста на регионот Курдистан богата со нафта имаат ограничено производство.
Во 1970-тите, Ирак произведувал над 3,5 милиони барели нафта дневно. Производството започнало да паѓа за време на иранско-ирачката војна, пред да падне 85 проценти по инвазијата на Кувајт во 1991 година. Санкциите на ООН спречувале извоз на нафта до 1996 година, а потоа дозволиле извоз само во замена за хуманитарна помош во програмата „ Нафта за храна“. Укинувањето на санкциите во 2003 година овозможило повторно да се започне производството - и извозот. Производството оттогаш се опоравило до нивоата пред Заливската војна, а поголемиот дел од ирачката нафтена инфраструктура е санирана, и покрај постојаната саботажа од страна на Исламската држава (ИДИЛ) и други. Во 2004 година, Ирак имал осум рафинерии за нафта, од кои најголемите биле во Баиџи, Басра и Даура.
И покрај богатството на нафта, саботажите и техничките проблеми во рафинериите го принудиле Ирак да увезува нафта, други рафинирани нафтени производи и електрична енергија од соседните земји, особено од Иран. Во 2004 година, на пример, Ирак трошел 60 милиони долари месечно за увезен бензин. Кон крајот на 2004 година и почетокот на 2005 година, редовната саботажа на постројки и цевководи го намалило извозот и домашната дистрибуција на нафта, особено во Багдад, резултирајќи со недостиг на гориво во целата земја и прекин на електричната енергија. Постојаната саботажа на ИСИЛ на цевководите, електрани и електрични водови и кражба на нафта и електрична енергија, исто така, придонело за протестите во јули 2018 година во јужен Ирак.
Во 2004 година плановите повикале на зголемена домашна употреба на природен гас за замена на нафтата и за употреба во петрохемиската индустрија. Меѓутоа, бидејќи најголемиот дел од ирачкото производство на гас е поврзано со нафта, растот на производството зависи од развојот на нафтената индустрија.
Половина од ирачките централи биле уништени во војната во Персискиот Залив во 1991 година и никогаш не се случило нивно целосно закрепнување. Во средината на 2004 година, Ирак имал околу 5.000 мегавати капацитет за производство на енергија, во споредба со побарувачката од 7.500 мегавати. Во тоа време, системот за пренос вклучувал 17 700 километри линија. Во 2004 г. плановите повикувале на изградба на две нови електрани и обновување на постојните постројки и далекуводи за да се олеснат затемнувањата и економските тешкотии предизвикани од овој недостиг, но саботажата и грабежот го задржале капацитетот под 6.000 мегавати. Тековната граѓанска војна, саботажата на далекуводи и владината корупција предизвикала влошување на недостигот на електрична енергија: до 2010 година побарувачката го надмина снабдувањето за 6000 мегавати.
Нафтата продолжува да доминира во ирачката економија. Од 2018 година, нафтата е одговорна за над 65 проценти од БДП, 90 проценти од владините приходи. Нафтата сочинува 94% од извозот на Ирак со вредност од 59,73 милијарди долари во 2017 година. Централната влада се надева дека ќе ја диверзифицира економијата далеку од нафтата и има одреден успех: не-нафтен раст на БДП, кој бил под регионалниот просек од 2014-2016, се наметна над просекот во 2017 година. И покрај тоа, процентот на државни трошоци за инвестиции во нафта продолжува да опаѓа од 2013 година и сега изнесува само 34 проценти.
Договори за нафтени услуги од 2009 година
Сумирајќи, уделите по региони во зголеменото производство се:
Финансии
Ирачките финансиски услуги биле опфатени од големи реформи по падот на Садам Хусеин. 17-те приватни банки основани во текот на 1990-тите биле ограничени на домашни трансакции и привлекле малку приватни штедачи. Тие банки и двете главни државни банки биле сериозно оштетени од меѓународното ембарго од 90-тите години на минатиот век. За понатамошно приватизирање и проширување на системот, во 2003 година Привремениот орган на коалицијата ги отстранило ограничувањата на меѓународните банкарски трансакции и ја ослободило Централната банка на Ирак (ЦБИ) од владината контрола. Во својата прва година на независно работење, ЦБИ добил кредит за ограничување на ирачката инфлација. Во 2004 година три странски банки добиле лиценци за деловно работење во Ирак.
Приватно обезбедување
Поради опасноста од постојан ирачки бунт, безбедносната индустрија е уникатно просперитетен дел од услужниот сектор. Најчесто водени од поранешен воен персонал на САД, во 2005 година најмалку 26 компании нуделе лична и институционална заштита, надзор и други форми на безбедност.
Трговија на мало
Во раниот период по падот на Садам Хусеин, трговијата на мало со сите видови на стоки ја вкрстувала линијата меѓу легитимна и нелегитимна трговија, искористувајќи ја предноста на недостатокот на данокот на доход и контрола на увозот.
Туризам
Ирачката туристичка индустрија, која во мирни времиња профитирала од ирачките многу културни интереси (заработила 14 милиони американски долари во 2001 година), е во мирување од 2003 година. И покрај условите, во 2005 година, ирачкиот одбор за туризам одржувал персонал од 2.500 и 14 регионални канцеларии. Помеѓу 2009 и 2010 година, 165 туристи од 16 различни земји влегле во Ирак за да ги посетат историските места; заклучно со јануари 2011 година, еден грант на американскиот Стејт департмент обезбедил 2 милиони долари за да се зачува Вавилон, поддржувајќи го повторното отворање на еден од двата музеи.
Работна сила
Во 2002 година работната сила во Ирак се проценува на 6,8 милиони луѓе.
Во 1996 година околу 66,4 проценти од работната сила работеле во секторот услуги, 17,5 проценти во индустријата и 16,1% во земјоделството. Проценките за невработеноста во Ирак во 2004 година се движеа од 30 до 60 проценти. КПД се повикал на стапка на невработеност од 25%, ирачкото Министерство за планирање споменало стапка на невработеност од 30%, додека ирачкото Министерство за социјални работи 48%. Други извори тврдат стапка на невработеност од 20% и стапка на невработеност веројатно 60%. Вистинската бројка е проблематична поради високото учество во активности на црниот пазар и лошите безбедносни услови во многу населени области. Во централниот дел на Ирак, безбедносните проблеми обесхрабриле вработување на нови работници и продолжување на редовните распореди за работа. Во исто време, враќањето на Ирачаните од други земји го зголемило бројот на баратели на работа. Кон крајот на 2004 година, повеќето легитимни работни места биле во владата, армијата, нафтената индустрија и претпријатијата поврзани со безбедноста. За време на Садам Хусеин, многу од највисоко платените работници биле вработени во владата, чие соборување го нарушило влезот на овие луѓе во економијата. Во 2004 година, американската агенција за меѓународен развој дала милијарда американски долари за програма за обука на работници. На почетокот на 2004 година, минималната плата изнесувала 72 американски долари месечно.
Надворешна трговија
Ирак е основач на ОПЕК. Нафтата сочинува 99,7% од извозот на Ирак со вредност од 43,8 милијарди долари во 2016 година.