cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жан Батист Ламарк
Современата ера генерално се сеќава на Ламарк за теоријата за наследство на стекнатите одлики, наречена Ламарцкизам (неточно именувано по него), меко наследство или теорија на употреба / искористување, што ја опиша во својата 1809 година Филозофија Зоологија. Сепак, идејата за меко наследство долго го вознемирува, формираше само мал елемент на неговата теорија за еволуција и во негово време беше прифатена од многу природни историчари. Придонесот на Ламарк во теоријата на еволуцијата се состоеше од првата навистина кохезивна теорија на биолошката еволуција, во која алхемиската комплексна сила ги одведуваше организмите по скалила на сложеност, а втората еколошка сила ги прилагоди во локалните средини преку употреба и злоупотреба на одликите, разликувајќи ги од други организми. Научниците дебатираа дали напредокот во областа на трансгенерациската епигенетика значи дека Ламарк бил до одреден степен точен, или не.
NGC 4505
NGC 4505 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4505 се споменува и како NGC 4496, NGC 4496A, UGC 7668, MCG 1-32-90, CGCG 42-144, VCC 1375, KCPG 343A, IRAS 12291+0412, VV 76.
Откривање
Објектот е откриен на 11 март 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4505 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 14 m/лм2. NGC 4505 има привидни димензии од 3,9' х 3,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 31 м 39,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +3° 56' 23"". Положбениот агол на објектот е во износ од 70°.
Други поделби
Проучување на NGC 4505 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 41471. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 238; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 292. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1560.
Надворешни врски
NGC 4505
Зимски олимписки игри 1960
VIII Зимски олимписки игри се одржале од 18 до 28 февруари 1960 година во Скво Вели, САД.
Организаторите, успешно го подготвиле Олимпиското село, натпреварувачките играишта и сите останати потребни објекти. Но, проблем било топлото време, па така околу десетина дена пред почетокот на игрите, буквално се стопило целото привремено паркиралиште, направено на замрзната подлога и лед. Поради, тоа морала да интервенира војската, која донела лед од околните планини и успеала да го обнови паркиралиштето.
Недостаток било тоа што немало патека за одржување на натпреварите во боб, па ова биле единствените Олимписки игри, на кои не се одржале натпрвари во овој спорт. Од друга страна, за првпат резултатите биле компјутерски обработени, а за тоа се погрижила компанијата ИБМ.
Избор на град-домаќин
Александар Кушинг, кој бил создавач на скијачкото место Скво Вели се заинтерсирал за кандидатура на местото за организирање на Зимските олимписки игри, откако прочитал за интересот за организирање на Зимски олимписки игри од страна на челниците на градовите Рено, Невада и Енкориџ. Скво Вели бил град без градоначалник, кој го содржел само скијакото место. Всушност, Кушинг бил единствениот жител во целото подрачје. До денес, на многумина им е нејасно како биле убедени членовите на МОК да ја прифатат кандидатурата на местото и како истото било изгласано за организација на игрите.Сепак, Меѓународниот олимписки комитет, на чело со Ејвори Брендиџ ја прифатил кандидатурата, а Кушинг започнал со активностите на обезбедување на гласови од јужноамериканските земји-членки на МОК, кои не биле многу заинтересирани за Зимските олимписки игри, а при изборот имале рамноправно право на глас.
Одлуката за организација на игрите била донесена на 50. седница на МОК, одржана на 16 јуни 1955 во Париз, а во конкуренција биле уште Инсбрук, Гармиш-Партенкирхен и Санкт Мориц. Во конкуренција на два града, во кои веќе биле организирани три Зимски олимписки игри, Скво Вели и Инсбрук останале во вториот круг, во кој за два гласа организацијата на игрите му била доделена на Скво Вели. Веднаш, по доделувањето на организацијата започнале да се гради поволна инфраструктура, голем број на терени и игралишта, хотели, ресторани и сл. Критките за големата надморска висина, лошата местоположба и недостигот на вештина се покажало дека биле само делумно оправдани, откако натпреварите завршиле. Дизајнерот на Олимписки терени, Вилијам Шефлер, четири дена се движел по планините, по што изјавил дека местотоо е достојно за создавање на Олимписки терени. Негова заслуга била работата за организирање на Зимските олимписки игри 1936, а неуморно се вклучил и во создавањето на потребните терени за овие игри. Сепак, патеките за алпско скијање и скијачко трчање биле толку тешки, така што настанале контроверзи.
Спортови
На игрите биле доделени медали во 27 дисциплини во 4 спортови. Поради недостигот на патека за натпревари во боб, за прв и единствен пат натпревари во овој спорт не се одржале. На игрите бил воведен спортот биатлон, кој оттогаш станал редовен дел од Олимписката програма на сите Зимски олимписки игри. Демонстративни спортови повтроно немало.
Распоред на натпревари
Во продолжение е даден распоред на натпреварите по натпреварувачки денови. {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; font-size:90%;"
{| class="wikitable" style="margin:0.6em auto; font-size:100%; line-height:1.25em;" ! colspan=3| !!width=15|18 !!width=15|19 !!width=15|20 !!width=15|21 !!width=15|22 !!width=15|23 !!width=15|24 !!width=15|25 !!width=15|26 !!width=15|27 !!width=15|28!! Вкупно
Земји-учеснички
Учество на игрите земале 665 спортисти од 30 земји. За првпат на Зимските олимписки игри учествувала Јужноафриканската Република. Спортистите од Западна и Источна Германија, повторно се натпреварувале како дел од Обединетиот тим на Германија.
Список на државни водачи во 1226 година
Ова е список на државни водачи во 226 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Црква „Св. Терапонт“ - Солун
Храмот се наоѓа во населбата Горна Тумба, на улица „Артаки“ бр. 1 и претставува крстокуполен храм. Првата црква е изградена по доаѓањето на грчките доселеници од Турција во 1922 г. и е наречена „Св. Терапонт“ по името на поклоничкиот храм во Бунарбаши, Смирненско. Камен-темелникот на црквата е поставен на 11 јуни 1924 г. Храмот е осветен во 1929 г. и отворен на 1 октомври 1933 г. Мештаните ја нарекуваат „Ај Терапи“. Со брзиот пораст на населението се појавила потреба од поголема црква. Новата црква е започната во 1949 и завршена во 1951 г. Отворена е од епископот Стефан Талантски на 31 октомври 1971 г. Во храмот се чува историската икона на Свети Терапонт, зачувана од турски оџа по иселувањето на Грците од Смирна во 1922 г. и донесена во Егејска Македонија во 1955 г. од свештеникот Јоанис Пицокос заедно со путир. Во црквата се чуваат и мошти на Свети Терапонт и Свети Харалампиј. Освен на овој светец, црквата има делови посветени на Свети Теона Солунски и на Свети Кузман Етолиски, како и параклис на Свети Јосиф.
Параклис на храмот е и црквичката „Св. Ефросина“ во сиропиталиштето „Александар Велики“ меѓу улиците „Олимпија“, „Григориос Ламбракис“ и „Павсилипос“, изградена во 1971 г.
Агријани
Агријани (Граи) — пајонско племе кое воглавно живеело во североисточниот дел на Македонија и јужна Србија. . Во времето на Филип II Македонски, територијата на Агријаните била управувана од Пела. Според Тукидид, ова племе ги населувало териториите во горниот тек на реката Стримон (Струма).
Историја
Херодот ги спомнува меѓу племињата што не ги покорил персискиот војсководец Мегабаз (V в. пр.н.е.). Во времето на Филип II, Агријаните биле македонски сојузници. Нивниот владетел Лангар со најдобрите војници му се придружил на Александар Македонски против илирското племе Автаријати, кој во Александровиот поход учествувал под заповедништво на Атал. Како наемници се спомнуваат во војските на Дијадосите (крај на III в. пр.н.е.) во Египет, кај Антигон Досон, Антиох III, но и во војските на последните македонски цареви Филип VI и Персеј (поч. во II в. пр.н.е.). Последен пат се спомнуваат во 169 г. н.е. како војници што се борат за градот Касандреја.
Познати се двајца нивни кралеви: Лангар и Диплај, од втората половина на IV в. пр.н.е. За време на владеењето на пајонскиот крал Авдолеон (315-286/5 пр.н.е.) ја загубиле својата независност и влегле во состав на Пајонското Кралство.
Заспаната убавица
Заспаната убавица (француски: La belle au bois dormant, „Убавицата заспана во шумата“) или Трнорушка е класична бајка за една убава принцеза по име Аурора, една маѓепсница и еден згоден принц. Ова е првата бајка од збирката на Шарл Перо, Contes de ma Mére l'Oye („Бајките на мајката гуска“), објавена во 1697 година.
Анимираниот филм на Волт Дизни од 1959 година за Заспаната убавица е најпознат за луѓето од земјите со англиско говорно подрачје, а црпи инспирација од балетот на Чајковски (премиера во Санкт Петербург во 1890 г.) исто колку и од Перо.
Развиена е генетска верзија на Заспаната убавица во областа на молекуларната генетика и хумано-генетичката терапија - Транспозонски систем Заспана убавица. Овој генетски елемент бил „разбуден“ од еволутивно спиење што траело подолго од 10 милиони години.
Раскажување на Перо
Основните елементи во раскажувањето на Перо се поделени во два дела. Некои фолклористи сметаат дека тоа првично биле две одделни приказни, како што подоцна биле во верзијата на браќата Грим и биле соединети во една од Базил, и Перо по него.
Прв дел
На крштевката на долгопосакуваната принцеза, самовилите поканети како куми ѝ подариле разни подароци - убавина, остроумност и талент за музика. Но, злобната самовила бидејќи била изоставена од свеченоста, како подарок за принцезата ја маѓепсала, пред да стане полнолетна да си го боцне прстот на вретено од предалото на смртта и да умре. Сепак, останала уште една самовила која требало да го даде својот подарок за принцезата. Таа делумно ја тргнала клетвата на злобната самовила, изрекувајќи принцезата наместо да умре, да падне во длабок сон долг 100 години.
Кралот забранил предење на фурка или вретено, или поседување на такви предала со казна смрт, но сето тоа залудно. Кога принцезата наполнила петнаесет или шеснаесет години сретнала некоја старица, која всушност била злобната самовила преправена, во кулата на замокот во која имало предало. Принцезата сакала да проба да преде, бидејќи тоа било непознато за неа, па се случило неизбежното. Клетвата на злобната самовила се исполнила. Добрата самовила се вратила и ги успала сите во замокот. Шума од трње го завила замокот, штитејќи го од надворешниот свет, никој не можел да помине низ неа, без да се соочи со смрт.
Откако поминале сто години, некој принц којшто слушнал за приказната со магијата храбро тргнал да се пробива низ шумата, што се распарчувала пред него и принцот успеал да влезе во замокот. Тој затреперил од убавината на принцезата и паднал на колена пред неа. Ја бакнал, а таа се разбудила. Сите во замокот се разбудиле и продолжиле од каде што застанале и сите среќно си живееле.
Втор дел
Тајно венчани од пробудениот кралски бискуп, принцот продолжил да ја посетува принцезата, којашто му родила две деца L'Aurore (Зора) и Le Jour (Ден), криејќи ги од неговата мајка што потекнувала од семејство човекојадци. Откако дошол на престолот, ја донел својата сопруга и децата во неговата престолнина, која што ја оставил под регенство на мајката кралица, додека тој отишол да војува со Императорот Конталабут (Count of the Mount - „Грофот на планината“).
Човекојадката - мајка кралица ја испратила младата кралица и децата во куќа зафрлена во шумата и го упатила таму готвачот да го зготви момчето со сос Роберт за нејзината вечера. Човечниот готвач ја подготвил вечерата, но со јагнешко месо, наместо со момчето, со што ја задоволил мајката кралица, а таа подоцна го побарала девојчето, па наместо неа добила јарешко во истиот вкусен сос. Кога човекојадката побарала да биде зготвена и младата кралица, готвачот предложил да ѝ го исече гркланот на младата кралица за таа да им се придружи на своите деца, за кои кралицата мајка верувала дека се мртви. Додека кралицата мајка уживала во месото од срна подготвено со сос Роберт, во куќата на готвачот тајно се одржала трогателна средба. Наскоро таа ја открила измамата и во царскиот двор подготвила базен полн со змии и други опасни суштества. Но, во последен момент кралот се вратил и човекојадката, бидејќи била разоткриена, се фрлила во базенот што таа сама го подготвила и била изедена, а сите останати среќно си живееле.
Извори
Перо го трансформирал тонот на „Sole, Luna e Talia“ на Базил. Освен разликите во тонот, најзабележливи разлики во содржината се дека, во верзијата на Базил сонот не ја прекинал клетвата, туку ја претскажал, дека кралот не ја разбудил Талија со бакнеж, туку ја силувал и кога таа ги родила двете деца, едното го цицало нејзиниот прст со што го извлекло парчето лен што ја успало и на тој начин се разбудила, а жената која што ја мразела и сакала да ја изеде не била мајката на кралот, туку неговата љубоморна сопруга. Љубомората на свекрвата е помалку мотивирана, иако е вообичаена во бајките.
Постојат постари елементи коишто придонеле за создавањето на оваа приказна во средновековнаиот дворски љубовен роман Персефорест (Perceforest) објавена во 1528 година, во кој принцеза по име Зеландине се заљубила во маж Тројлус. Нејзиниот татко го пратил да изврши неколку задачи за да докаже дека е вреден за неа и додека него го немало, Зеландине маѓепсано заспала. Тројлус ја нашол и ја забременил додека таа спиела, а кога детето се родило го исцицало од прстот на мајка си ленот којшто ја успал. Од прстенот што ѝ го оставил Тројлус таа сфатила дека детето е од него, па по неговите авантури тој се вратил и се венчале.
Постари влијанија има од приказната за заспаната Брунхилда во Сагата за Волсунга и страдањата на светата маченица обичаите во ранохристијанските житија. Всушност, постоењето на Брунхилда ги натерало браќата Грим да ја вклучат приказната во подоцнежните изданија на нивните дела отколку да ја отстранат, како што правеле со други дела за кои сметале дека се чисто француски и потекнуваат од делата на Перо.
Втората половина, во која принцезата и нејзините деца се скоро убиени, но наместо тоа сокриени, може да е под влијание на Св. Геновева.
Варијанти
Името на принцезата во сите варијанти е различно. Во Сонце, Месечина и Талија таа се вика Талија („Сонце“ и „Месечина“ биле нејзините деца близнаци). Перо ја оставил анонимна, но нејзината ќерка ја крстил „L'Aurore“. Браќата Грим во нивната збирка од 1812 година ја крстиле „Трнлива Роза“. Овој трансфер бил искористен и од Дизни во филмот, нарекувајќи ја Аурора. Во TeleStory Presents, Џон Стејен ја нарекол „Пупка Роза“.
Браќата Грим во нивната збирка(1812г.)прикажуваат една варијанта на приказната наречена Трнлива Роза. Ја скратиле приказната на Перо и Базил до крајот којшто е сега општо познат: пристигнувањето на принцот ја завршува приказната. Некои преводи на приказните на Грим ѝ го дале на принцезата името Розамонд. Браќата решиле да не ја прифатат приказната бидејќи била произлезена од верзијата на Перо, но приказната за Брунхилда ги предизвикало да ја вклучат како автентична германска приказна. Сепак, тоа е единствената позната германска верзија на приказната, и скоро сигурно е влијанието на Перо.
Во првото издание на нивните бајки, браќата Грим вклучиле и нецелосна бајка Злобната свекрва. Започнува како и во вториот дел од приказната на Перо - хероината е мажена и има две деца, а нејзината свекрва се обидува да ги изеде прво децата, а потоа и неа. За разлика од верзијата на Перо, хероината сама предложила да се стави месо од животно во јадењето за свекрвата и извадокот завршува со загриженоста на хероината што не може да ги смири децата кои со нивното плачење го привлекуваат вниманието на свекрвата. Како и многу германски приказни со француско влијание, не се појавува во подоцнежно издание.
Итало Калвино додал една варијанта во Италијанските народни приказни. Нејзиното заспивање е предизвикано од необмислената желба на нејзината мајка - не би ѝ било жал доколку ќерка ѝ умре боцнувајќи се на вретено, ако ѝ роди внука. Како и во Пентамерон, таа се буди откако принцот ја силувал во сонот, раѓа две деца, од кои едното ѝ го цица прстот и ја вади боцката што ја успала. Тој го зачувува оној дел каде што жената којашто се обидува да ги убие децата е мајката на кралот, а не неговата жена, но додава дека таа не сака да ги изеде, туку да му ги сервира на кралот. Неговата верзија потекнува од Калабрија, но тој забележал дека сите италијански верзии се блиски до онаа на Базил.
Џозеф Џејкобс забележал дека ликот на Заспаната убавица е сличен во оваа приказна и циганската приказна Кралот на Англија и неговите тројца синови во неговата збирка Повеќе англиски бајки.
Непријателството на мајката на кралот кон неговата нова невеста се повторува во бајката Шесте лебеди, како и во Дванаесетте диви патки, но тука се работи за маќеата на кралот и делот со канибализмот е испуштен.
Митски теми
Некои фолклористи анализирале дека Заспаната убавица ја покажува замената на месечевата година (со своите тринаесет месеци претставени симболично со целите тринаесет бајки) од месечевата година (која има дванаесет, симболика со поканетите самовили). Според основачите на оваа теорија, само во германските приказни злобната самовила е тринаесеттата самовила, а во онаа на Перо, таа е осма.
Меѓу познатите теми и елементи во приказните на Перо се:
Современи прераскажувања
Заспаната убавица стана популарна од многу прераскажувања на фантастични бајки. Тука спаѓа романот Портите на сонот од серијалот фантастични романи Господари на елементалите - Мерцедес Лакеј, потоа Врвот на предалото на Робин Мекинли, Магија на Орсон Скот Кард, Трнлива роза на Џејн Јолен, Клементина на Софи Месон, Трилогијата Заспаната убавица од Ен Рајс (како А.Н.Рокелор) и комплет книгите Принцези од Џим Ц. Хајнс.
Клетвата на кумата самовила, како таква била преземена од приказната и искористена во многу контексти. Џорџ Мекдоналд ја искористил во неговата пародија на Заспаната убавица - Лесната принцеза, во која злобната самовила не ја проколнала принцезата на смрт, туку на недостаток од гравитација, ја оставила без физичка тежина и направила да не ги сфаќа сериозно туѓите страдања. Во Принцот Приџо од Ендру Ленг, кралицата којашто не верува во самовили, не ги кани, но тие сепак доаѓаат и ѝ подаруваат добри подароци на принцот, освен последната којашто вели дека тој ќе биде „премногу паметен“, а проблемите со таквата дарба се откриваат подоцна. Во Хрониките на маѓепсаната шума на Патриша Рид, принцезата жали што не била проколната на нејзината крштевка. Кога друг лик посочува дека многу принцези не се проколнати (дури и во оваа бајка), таа се жали дека во нејзиниот случај злобната самовила дошла на крштевката, „одлично си поминала“ и не ѝ оставила начин на принцезата да ја открие својата соодветна улога во бајката. Друг расказ на Рид „Посилна од времето“ од збирката „Книга за магии“ е приказна за духови според Заспаната убавица. Во Обичната принцеза на М.М.Кеј, кралицата инсистира да ги покани самовилите на крштевката на принцезата во име на традицијата и покрај противењето на кралот, па самовилата Крустацеа ѝ го подарува на принцезата „подарокот“ да биде обична.
Ангела Картер во делото „Крвавата соба“ прикажува постмодерно прераскажување на Заспаната убавица насловено „Дамата од куќата на љубовта“. Иако таа значително застранува од оригиналната тема, се држи до она што го нарекува „притаена содржина“, како на пример, иако главната личност не е заспана има неколку упатувања на фактот дека таа е месечарка. Приказната го следи животот на една вампирка од Трансилванија осудена да чека да пристигне млад војник кој со својата невиност ќе ја ослободи од нејзината клетва.
„Ноќната роза“ на Аналиезе Еванс продолжува да ги користи истите елементи од вториот дел на Заспаната убавица, во кој хероината Розмари Еденберг (принцезата) се стреми да го уништи целото племе човекојадци. Во нејзиното патување ја придружува нејзината советничка самовилата Емброус Нуит и вампирот Лорд Гарет Шинли.
Џим Ц. Хајнс ја прераскажува приказната за Талија алијас Заспаната убавица (заедно со Даниел - Пепелашка и Снег - Снежана) во неговиот комплет книги Принцези, а ги вклучува и приказните „Заговорот полусестра“, „Лудилото на сирената“ и „Одмаздата на Црвенкапа“. Во ова прераскажување Талија е вешт и смртоносен воин. Благодарение на подароците добиени од самовилите таа поседува грациозност, убавина и глас на ангел. Хајнс ја користи помалку популарната верзија на будењето на Заспаната убавица - „Сонце, месечина и Талија“, спротивно на романтичното сценарио со бакнежот. Исто така, во овие книги Талија е лезбијка, што дава целосно нова димензија и интересна страна на ликот.
„Розата и ѕверот“ од Франческа Лиа Блок содржи приказна насловена „Шарм“, кадешто Заспаната убавица е зависник од хероин, сексуално злоупотребувана и живее во современ Лос Анџелес.
Бакнеж навреме од Алекс Флин е современа верзија на Заспаната убавица, во која Талија, принцезата од Еуфразија, допира вретено и паѓа во длабок сон долг триста години. Таа се буди од бакнежот на американско момче по име Џек коешто е на турнеја низ Европа. Бидејќи сите во кралството ѝ се лутат поради тоа што го допрела вретеното, таа го убедува Џек да ја однесе во неговиот дом во Мајами, кадешто таа влегува во современиот свет преполн со модели на плажа и пијачки. Хумористична романса ко риба на суво, магазинот Буклист (Booklist) вели во нивната критика дека „обожавателите на Дневниците на принцезата од Мег Кабот и Маѓепсаната Ела од Гејл Карсон Левин (1997г.) ќе ја прифатат оваа шармантна, дилетантска фантазија.“ Издавачката куќа Weekly ја нарече книгата „итра и хумористична“, а магазинот HornBook ја оцени како „задоволителна“.
Заспаната убавица во музика
Микеле Карафа ја компонирал La belle au bois dormant во 1825 година.
Пред верзијата на Чајковски, некои балетски продукции биле засновани на темата Заспаната убавица, меѓу кои и една од Јуџин Скрајб. Во зимата 1828-1829 година, францускиот драматург напишал мимичко сценарио од четири чина како основа за кореографија на Омер за балетско дело со пантомима во четири чина La belle au bois dormant. Скрајб мудро го испуштил насилството од вториот дел од приказната на Перо за балетот, коешто било поставено од Херолд и премиерно прикажано на сцената во Кралската Академија во Париз на 27 април 1829 година. Иако Херолд своето дело го популаризирал со пијано Rondo Brilliant врз основа на теми од музиката, не успеал да го постави делото повторно на сцена.
Кога Иван Всеволошски, директорот на театрите Империјал во Санкт Петербург, на 20 мај 1888 година му предложил на Чајковски да создаде балетско дело според приказната на Перо, тој исто така ги отстранил насилничкиот втор дел и кулминирал со Бакнежот за будење по кој следел традиционален финален чин на славење со серија варијации на бравура.
Иако Чајковски можеби не бил воодушевен од идејата да компонира ново балетско дело (имајќи ја предвид незаинтересираноста за неговата балетска музика за Лебедово езеро и покрај единаесетте прикажувања на сцената), тој се согласил да работи на сценариото на Всеволошски. Балетот, со музика од Чајковски (опус 66) и кореографија на Мариус Петипа, бил премиерно прикажан во театарот Мариински во Санкт Петербург на 24 јануари 1890 година.
Покрај тоа што бил првиот голем успех во балетското компонирање, поставил и нови стандарди за она што сега се нарекува „Класичен балет“ и останал еден од омилените фаворити на сите времиња во вкупниот балетски репертоар. Заспаната убавица бил првиот балет што импресарио Сергеј Дјагилев го гледал - подоцна го запишал во своите мемоари - како и првиот што го гледале балерините Ана Павлова и Галина Уланова и првиот балет што рускиот танчер Рудолф Нурејев ѝ го претставил на европската публика. Самиот Дјагилев го поставил балетот на сцена во 1921 година со рускиот балет Ballets Russes. Кореографот Џорџ Баланчин го имал своето деби на сцената како позлатен Купидон којшто седи во позлатен кафез во последниот чин divertissements.
Зачувани се мимички и танцувачки верзии на балетот во изразено британскиот жанр - пантомима, со злобната самовила Карабоса, позната трансвеститска улога.
Ma Mére l'Oye на Морис Равел внесува движење наречено Pavane de la Belle au bois dormant (Павана на убавицата во заспаната шума). Подоцна и од ова дело било создадено балетско дело.
Бендот Алесана исто така имаат песна поврзана со Заспаната убавица наречена „Непоканетата тринесетта“, која се наоѓа на нивниот албум Каде што митовите избледуваат во легенди. „Прикажано е од гледна точка на непоканетата тринаесетта и на принцот. Многу принцови пред него се обиделе да ја разбудат заспаната убавица, но пред да стигнат до неа биле распарчувани од трњето. Непоканетата тринаесетта зборува за одмазда и сака да ги убие двајцата. Принцот, пак, зборува за тоа како да ја спаси и како се бори да помине низ трњето. На крајот, тој доаѓа до неа и ја бакнува. Неговата награда е неговата драга Розамонд.“
Заспаната убавица на Волт Дизни
Анимираниот игран филм Заспаната убавица на продукцијата Волт Дизни бил првпат прикажан на 29 јануари 1959 година од страна на Дистрибуцијата Буена Виста. Дизни работел скоро деценија на филмот, којшто бил направен на голем екран Super Technirama 70 во стереофонски тонски запис. За правењето на филмот се потрошиле шест милиони американски долари. Музиката и песните се адаптирани од балетот на Чајковски. Во приказната се прикажани три добри самовили Флора, Фауна и Мериведер и една злобна самовила Малефисент. Како и во повеќето филмови на Дизни, има значителни измени во содржината. На пример, самата Малефисент се појавува во горната кула на замокот и создава предало на кое принцезата Аурора (наречена Трнлива Роза од Флора, Фауна и Мериведер во изминатите години пред овој настан) си го боцнува прстот. Во оригиналот се зборува за вретено, а не за предало. И косата на принцезата наместо темнокафеава, како во оригиналната книга на Перо, е сменета во руса. Принцезата е опишана како најубавата хероина на Дизни, а додека се сметало дека „тешко е да се избегнат споредбите на русокосата со вајана става со современата кукла Барби“, сите секвенци од филмот најпрво се снимале во живо.
На други јазици
Спящая красавица (балет)
Талински Залив
Талински Залив (Tallinna laht) — залив во Естонија, во јужниот дел на поголемиот Фински Залив. Наречен е по главниот град, Талин, кој е сместен на неговиот јужен брег.
Самиот залив е поделен на неколку дела: Талинско Сидриште (Tallinna reid), Коплиски Залив, Какумјавски Залив и Палјасарски Залив. По северната граница на заливот се сместени островите Најсар и Аегна, а источната граница ја образува полуостровот Вимси.
Крајбрежните води се плитки, но нагло стануваат длабоки. Стрмното дно овозможува добра размена на водите меѓу Талинскиот и Финскиот Залив. Ова е еден од најдлабоките заливи во Естонија, и достигнува.
Фирентински истории
Фирентински истории (Istorie fiorentine) е историскиот извештај на италијанскиот ренесансен политички филозоф и писател Николо Макијавели, првпат објавен постхумно во 1532 година.
Список на државни водачи во 774 година
Ова е список на државни водачи во 74 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Торе деи Гуаланди
Торе деи Гуаланди, позната и како Кула Муда, е поранешна кула во Пиза, централна Италија, сега вклучена во Палацо дел Орологио.
Консулта Аралдика
Консулта Аралдика бил факултет основан со кралски декрет на 10 октомври 1869 година за да ја советува италијанската влада за благородни титули, грбови и сродни работи. Тоа беше оддел на Министерството за внатрешни работи, комбинирајќи ги улогите на различните хералдички факултети кои постоеле во Италија пред обединувањето, вклучувајќи го и Трибунале Аралдико од Ломбардија, Комисијата Аралдика од Венеција и Конгрегазион Аралдика Капитолина од Рим.
Консулта Аралдика била распуштена по усвојувањето на Уставот на Италијанската Република во 1948 година и укинувањето на државното признавање и регулирање на благородните титули. Иако денес ниту еден владин функционер или канцеларија не може да доделува титули на благородништво, некои од функциите на Консулта Аралдика сè уште ги извршува Хералдичката канцеларија во рамките на Канцеларијата на премиерот.
И покрај неговото име, Консулта Аралдика ретко се занимаваше со оружена хералдика. Како и да е, официјален Бласонарио, или оклоп, бил во рана фаза на нацрт кога монархијата била укината во 1946 година. Плановите предвидуваа ова да ги вклучи блазоните на италијанските семејства без разлика дали се насловени или не.
Космос-549
Космос-549 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Космос-550
Космос-550 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 1 март 1973 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-550 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 65,4°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 301 км, а најмалото на 184.
Космос-549
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 28 февруари 1973 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 750 килограми. Космос-549 бил сателит наменет за електронско извидување, јавување и наведување.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 95,1 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 543 км, а најмалото на 510.
Аргус (аргонаут)
Според старогрчката митологија, Аргус (или Аргос; Ἄργος) бил градителот на бродот Арго, и еден од Аргонаутите. Се вели дека го изградил бродот по упатства што ги добивал од божицата Атена. Арестор, член на кралското семејство на Аргос, бил татко на Аргус, според Аполониј Родоски и Јован Цец, но Хигиниј вли дека родители на Аргус биле Полиб и Аргија. Во Агронаутика се вели дека Аргус потекнува од Теспија. На Аргус му се припишува исто така создавањето на дрвена статуа на Хера, која била предмет на обожување во Тиринт.
Не треба да го мешаме со џинот со сто очи, Аргус.
Блескавост
Блескавоста (луминанција) е фотометриска мерка за светлосна јачина по единица површина на светлина што се движи во извесна насока. Го опишува количеството на светлина што минува низ или излегува од дадена површина, и оди во извесен просторен агол. Во системот SI, единица за блескавост е кандела на квадратен метар (cd/m2). Истата единица вон SI се нарекува „нит“. Во системот СГС ова се изразува во единицата стилб, која е еднаква на една кандела на квадратен сантиметар или 10 kcd/m2.
Објаснување
Блескавоста е најзастапена за изразување на зрачењето на или одбивањето од рамни дифузни површини. Таа означува колку светлосна моќ ќе забележи едно човечко око што ја гледа површината од даден агол. Затоа таа е показател за тоа колку блескаво (сјајно) ќе изгледа таа површина. Во овој случај, просторниот агол од интерес е аголот што го опфаќа зеницата.
Во видеоелектрониката, блескавоста е мерка за јачината на екраните. Еден типичен сметачки монитор зрачи помеѓу 50 и 300 cd/m2. Сонцето има блескавост од околу 1,6×109 cd/m2 на пладне.
Блескавоста е непроменлива во геометриската оптика. Ова значи дека во еден идеален оптички систем, блескавоста на излезот е иста како влезната блескавост. Кај вистинските (пасивни) оптички системи се зема дека излезната блескавост е „во најдобар случај“ еднаква на влезната. На пример, ако намалиме некоја слика со лупа, светлосната моќ ќе биде задржана на помала површина, што значи дека сликата ќе има поголема осветленост од околината. Меѓутоа светлината на рамнината во која лежи сликата пополнува поголем просторен агол, па така блескавоста се изедначува, под услов да нема загуба во леќата. Затоа сликата никогаш не може да биде посјајна од изворот.
Дефиниција
Блескавоста се дефинира со изводот
where Изразот се претставува користејќи ја Лајбницовата нотација.
Единици
Блескавоста може да се изрази во разни други единици.
Една кандела на квадратен метар е еднаква на:
779
779 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 779 година од новата ера, 779. од првиот милениум, 79. од VIII век и последна од 770-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6287 и 6288 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5529 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4539 и 4540 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1532.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 779 година се протега во 3415 и 3416, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3475 и 3476 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1322. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 162 и 163 исламска година.
Моите големи претходници
Моите големи претходници е серија на шаховски книги од страна на поранешниот светски првак во шах Гари Каспаров. Пет тома се посветени на официјалните светски прваци пред Каспаров, а останатите четири продолженија се насловени Современ шах и се посветени на револуцијата во шаховските отворања, петте меча на авторот против Анатоли Карпов во борбата за титулата светски првак, партиите против компјутерите, како и други одбрани партии. Книгите содржат историски деетали, но сепак содржината главно е составена од коментирани партии.
Шаховскиот новинар Дмитри Плисецки помогнал во подготвувањето на книгите, а Каспаров се заблагодарува и на други шахисти во предговорот од секоја книга.
Првата книга од серијата беше издадена во 2003 година.
Содржина
Серијата се состои од девет книги, од кои пет се посветени на сите официјални светски прваци пред Каспаров, а четири се посветени на револуцијата во теоријата, особено во отворањата во 1970-тите, како и славните мечеви за светски првак на Каспаров против Карпов и некои други одбрани партии. Последните четири тома се насловени и „Современ шах“.
Првиот том од серијата започнува со краток опис на неофицијалните светски првенства, одржани пред 1886 година, со кој најмногу внимание е посветено на Адолф Андерсен и Пол Морфи. Во продолжението на оваа книга, хронолошки се подредени најзначајните настани по воведувањето на официјалното светско првенство во шах и начинот на кој Вилхелм Штајниц, Емануел Ласкер, Хосе Раул Капабланка и Александар Алехин стигнале до титулата.
Во вториот том се коментирани и анализирани партиите на победата на Макс Еве над Александар Алехин, но и враќањето на титулата од страна на Алехин. Содржината во овој том, продолжува хронолошки со појавата на Михаил Ботвиник и неговата доминација во 1950-тите. Притоа, споменати се и Василиј Смислов и Михаил Таљ, кои во периодот на доминацијата на Ботвиник, успеале за кратко да му ја одземат тотулата.
Содржината во третиот том започнува со анализа на победата на Тигран Петросјан над Михаил Ботвиник во мечот одигран во 1963 година. Во продолжение е опишана борбата на Борис Спаски против светскиот првак Петросјан во мечот во 1966 година, во кој Петросјан ја одбранил титулата и во мечот во 1969 година, кога Спаски станал нов светски првак. Почетокот на четвртиот том е во склад со времето со кое е завршен третиот, но не и со анализа на партиите на светските прваци. Имено, во оваа книга посветено е внимание и на некои силни шахисти кои никогаш не биле светски прваци, како Самуел Решевски, Мигел Најдорф и Бент Ларсен. Сепак, обемот на содржината за овие шахисти е значително потесен од оној на содржината за патот до титулата светски првак на Боби Фишер и неговиот меч во 1972 година против Борис Спаски.
Последниот том посветен на претходниците на Каспаров ги содржи настаните по 1972 година, односно од времето на владеењето на Боби Фишер како светски првак. Овде, Каспаров обрнал поголемо внимание на Виктор Корчној и Анатолиј Карпов, кои одиграле три меча за светски првак. Првиот, во 1974 година всушност бил рамките на турнирот на кандидатите на кој требало да се одреди противникот, кој ќе му се спротивстави на светскиот првак Фишер во 1975 година. Но, по несогласносувањата на Фишер со ФИДЕ, при што не испратил одговор до федерацјата, мечот во 1974 година добил значење на меч за светски првак, а дванаесетти светски првак во шах и последен пред Каспаров станал Анатолиј Карпов. Анализирани се и мечевите меѓу Карпов и Корчној одиграни во 1978 и 1981 година.
Современ шах
Книгите од серијата, со едно име насловени „Современ шах“ се издаваат, со почеток од 2009 година. Досега се издадени четири тома.
Првиот том е посветен на големата револуција во шаховските отворања во 1970-тите. Наведени се нови идеи во ежовата формација, како и варијанти во Сицилијанска, Гринфелдова, Каро-Кан, Француска, Нимцо-индиска одбрана, Шпанска партија и многу други познати отворања. Варијантите се толкувани и анализирани преку анализа и коментар на партии во кои биле одиграни. Книгата завршува со стручно мислење на 28 велемајстори.
Во третиот том, исто така е извршен коментар и анализа на партии меѓу авторот и Карпов, но во периодот од 1986 до 1987 година. Во овој период се одржале два меча за светски првак, и двата содржеле 24 партии и во двата Каспаров ја одбранил титулата. Сите 48 партии од овие два меча се анализирани во книгата. Освен тоа, анализирани се и три брзопотезни партии меѓу противниците, одиграни меѓу двата меча.
Четвртиот дел е посветен на мечот меѓу Каспаров и Карпов во 1990 година, како и сите одиграни партии меѓу нив до 2009 година.
Прифаќање
Серијата на книги Моите големи претходници има добиено огромни пофалби меѓу кои и од велемајсторот Најџел Шорт, додека критиките главно се однесуваат на историските грешки и анализите на партиите кои наводно се преземени од непознати извори. Прегледувајќи го првиот том од серијата, шаховскиот историчар Едвард Винтер рекол: "„Отсуството на дури и основна библиографија е шокирачко за дело коешто полага да биде долгоочекуваната дефинитивна историја на светските шаховски првенства на Гари Каспаров, а во книгата проникнува и незаинтересираниот однос кон основните академски стандарди и историски факти.“"
Критичарот Ричард Фостер, којшто пишува за мрежното место Chess History Center, потврдил дека голем дел од анализите (сигурно повеќе од 95%) се копирани од постари извори, главно непознати.
Меѓународниот мајстор Џон Вотсон рекол дека делото мора да се препорачува како амбициозно и интересно дело од најголемиот шахист во историјата. Тој, исто така нагласил дека делото секого го восхитува и ги инспирира читателите, без оглед на своите недостатоци, претставувајќи книга којашто многумина шахисти би посакале да ја имаат, само поради прераскажувањето на настаните и шаховските достигнувања. Поради овие причини, Вотсон книгата ја нарекол значајна, а можеби и една од најдобрите во нејзината година на издавање, но од некоја причина ја нарекол и ремек-дело, коешто припаѓа во класата на големи книги, доколку не е темата далечна. Според него, во реалноста книгата не е толку величествена, туку вредна книга со бројни слабости.
По прегледувањето на првиот том, меѓународниот мајстор Вилијам Џон Доналдсон дека книгата е вредна, доколку се намалат очекувањата и погледите за книгата и истата се набљудува како разумно вреднувана книга со тврд повез, која повеќе претставува збирка патии, наместо историски водич низ минатите светски првенства. Доналдсон истакнал дека е премногу лошо што Каспаров и Плисецки не го изнајмиле Винтер да ги прегледа фактите во книгата, што би било многу подобро и би се одржувала грижа за идните томови.
Сепак, на официјалното мрежно место на книгите, некои од критиките се насочени и кон следните томви во серијата.
Серијата е наградена од страна на Англиската шаховска федерација, која изјавила дека мамутската серија на Каспаров поставила нови стандарди за пишување на шаховската историја.
Чарлс Вилсон
Чарлс Томсон Рис Вилсон (Charles Thomson Rees Wilson; – ) — шкотски физичар и метеоролог кој бил награден со Нобелова награда за физика за неговиот изум — маглената комора.
Животопис
Вилсон се родил во Мидлотиан, син на фармер, Џон Вилсон, и неговата мајка Ени Клерк Харпер. По смртта на неговиот татко во 1873, неговото семејство се преселило во Манчестер. Тој се образовал во Манчестерскиот универзитет, студирал биологија со цел да стане физичар. Тој тогаш заминал во колеџот „Сидни Сасекс“, Кембриџ, каде што се заинтересирал за физиката и хемијата.
Вилсон подоцна особено се интересирал за метеорологијата, и во 1893 почнал да ги проучува облаците и нивните својства. Тој некое време работел во опсерваторијата на Бен Невис, каде што го набљудувал формирањето на облаци. Подоцна тој се обидел да го повтори овој ефект во помали размери во лабораторијата во Кембриџ, ослободувајќи влажен воздух во запечатен контејнер. Подоцна тој експериментирал со создавање патеки на облаци во неговата комора предизвикано од јони и зрачење. За изумувањето на маглената комора ја добил Нобеловата награда во 1927.
Вилсон се оженил со Џеси Фрејзер во 1908, ќерка на религиски проповедник од Глазгов, и заедно имале четири деца. Тој починал близу Единбург, опкружен со своето семејство.
Наследство
Кратерот Вилсон (кратер) на месечината е именуван во негово име.
Вилсоновото друштво, дружтвото на природни науки во „Сидни Сасекс“ колеџот, исто така е именувано по негово име.
Архивите на Чарлс Томсон Рис Вилсон се одржувани од страна на Глазговскиот универзитет.
IC 848
IC 848 — галаксија во соѕвездието Мала Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 1 мај 1886 година од страна на Гијом Бигурдан.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 848 е од видот *. Видливиот сјај во рамките на интервалот од минималната до максималната честота изнесува 14,4 mag.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 15 ч 55 м 2,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +70° 35' 13"".
Други поделби
Проучување на IC 848 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Користена литература
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)