cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Список на државни водачи во 1224 година
Ова е список на државни водачи во 224 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Црква „Св. Мина“ - Солун
Свети Мина, Виктор и Викентиј (Ιερός Ναός Αγίου Μηνά) — црква во градот Солун, Егејска Македонија. Влегува во состав на Солунската епархија на Цариградската патријаршија.
Денешниот изглед црквата го добила со полна реконструкција во средината на XIX век, под раководство на архитектот Ралис Пљуфас. Претставува трикорабна базилика типична за тоа време. Внатрешноста е богато украсена и има разни влијанија, вклучуајќи од неокласицизмот и барокот и рококото. Меѓу 1890 и 1912 г. била катедрална црква на Солунската епархија.
Весна Димитровска
Весна Димитровска — македонска театарска, филмска и телевизиска глумица.
Филмографија
Димитровска ги остварила филмските улоги:
Космос-552
Космос-552 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 22 март 1973 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-552 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,6 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 72,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 308 км, а најмалото на 203.
Трента (Словенија)
Трента (словенечки: Trenta) — населба во Општина Бовец во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Питен
Питен (Piethen) — село и поранешна општина во округот Анхалт-Битерфелд, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 септември 2010, е дел од градот Зидлихес Анхалт.
Светско првенство во брзо кајакарење 1938
1938 ИКФ Светското кану спринт првенство беше одржан во Вахолм, Шведска, сместен во периферијата на Стокхолм. Ова натпреварување беше организирано од тогашната Internationale Repräsentantenschaft Kanusport (IRK), основана во 1924 претходник на Интернационалната Кану Федерација
Во натпреварувањата за мажи има три категории канадско кану (едносед, отворен) и седум кајак категории. Две категории (кајак) беа наменети за жени.
Ова беше првиот светски кану првенство којшто се одржа пред Втората светска војна. Исто така на ова натпреварување за прв и последен пат се јавуваат и дисциплините К-1 10000 метри и К-2 10000 метри.
Конор МекЕлени
Конор МекЕлени (англиски: Conor McAleny, роден на во Ливерпул) — англиски фудбалер, напаѓач на Евертон.
Кариера
МекЕлени дојде во Евертон кога имаше само 11-години.Тој играл во генерацијата на карамелите за играчи до 18 години како и за резервистите.Поради многуте повредени играчи во тимот првиот повик за првиот тим на Евертон од менаџерот Дејвид Мојес МекЕлени го имаше за мечот против Астон Вила на 2 април 2011.Тој беше на клупата за тој двобој заедно со својте соиграчи од резервниот тим Адам Форшо и Аристот Нсиала ,но ниту еден од нив не доби шанса да влезе во игра.Тој беше неискористена замена и во следното коло против Вулверхемптон Вондерерс.
Во јуни 2011 МекЕлени потпиша нов едногодишен договор.
Своето деби за првиот тим на Евертон го направи на 10 декември 2011 на гостувањето кај Арсенал кога во игра се појави како замена за капитенот Фил Невил во 76-тата минута. Тој влезе како резерва и во следното коло заменувајќи го Луј Саа во ремито 1-1 со Норич, со што го направи својот прв настап пред домашната публика на Гудисон Парк.
На 23 март 2012 тој беше даден на заем на тимот од Лига Еден, Сканторп Јунајтед до крајот на сезоната 2011-2012. Следниот ден тој го направил своето деби во натпреварот без голови против Нотс Каунти.
Список на државни водачи во 776 година
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Катедрала Санта Марија Асунта (Бреша)
Новата катедрала или поточно летната катедрала Санта Марија Асунта претставува главната црква во Бреша, и воедно мајка црква на истоимената епархија. Катедралата е прогласена и за италијански национален споменик. Таа е лоцирана на плоштадот Пјаца Паоло VI, уште попознат и како плоштад Пјаца дел Дуомо. На овој плоштад се наоѓаат две соседни катедрали една до друга, односно новата катедрала е веднаш до старата катедрала. Местото за богослужба било оформирано помеѓу 1604 и 1825 година на истиот простор каде што некогаш постоела ранохристијанската базилика Сан Пјетро де Дом, која потекнувала некаде уште од 5 или 6 век. Оваа катедрала исто така е и седиште на парохија која пак е дел од пасторалната област на централна Бреша.
Спорот околу планот
Во тој период се појавиле и други дискусии околу проектот на архитектот Лантана. Тој бил премногу сличен по конформацијата на старата катедрала која се наоѓала веднаш до неа. Предложениот грчки крст бил практично премногу модерен и неразбирлив од страна на изведувачите, но и од населението. Неразбирањето било поради некомпатибилноста на проектот со прописите на контрареформистичкиот стил од тоа време. Сепак, требало да се забележи дека овој последен проблем не бил толку одлучувачки. Планот со грчкиот крст бил реализиран во склад до совршената рамка на религиозната архитектура. Практично сите најважни ренесансни уметници од тој период (од Леонардо да Винчи преку Браманте, па сѐ до Антонио да Сангало Помладиот, бил извонредно вкоренет во идеологијата на таа тема, бил толку многу усогласен што ниту Контрареформацијата не била во можност целосно да ѝ се спротивстави на планираната идеја. Во таа смисла, црквите Сан Алесандро во Зебедија во градот Милано и Санта Марија ди Карињано во градот Џенова веќе биле изградени токму во форма на грчки крст, што ги правеле градби од не толку нов стил. Лантана, според неговиот проект веројатно ја редизајнирал и црквата во Карињано. Каменорезците кои работеле на градилиштето на катедралата биле познатите каменоресци од групата на Орсолини, од градот Џенова. На крајот сепак Лантана предложил и трет проект, кој се покажал како дефинитивен и конечен. Во конечниот проект бил додаден мал тоскански додаток за да се надополни големиот коринтски стил. Во планот била вметната и дополнителна купола во пределот на апсидата. Новата купола била поддржана од некои надворешни потпори прошарани со неколку делови во вид на ниши. За новиот проект пратениците ги нарачале украсните статуи изработени од Џовани Антонио Кара, претставник на славното семејство на скулптори од градот Бреша.
Епидемијата на чума од XVII век
Епидемијата на чума која во 1630 година ја зафатила Северна Италија и последователната економска, но и демографска криза доста го отежналого градењето на катедралата. Речиси околу четириесет години имало прекинување на градежните работи. Изградбата продолжила со наизменични подеми и падови во втората половина на XVII век. Вистинско рестартирање на активностите имало дури на крајот на векот. Посебно вреди да се одбележи дека работите продолжиле поради тоа што имало големи донации за Црквата од имотите на огромниот број починати поради чумата. Имотите на починатите поминале во сопственост на црквата. Така епархијата на Бреша економски доста се зајакнала за да има повторно отварање на градежните работи иако кризата пред сѐ економска, доста беснеела во другите епархии. Откако градилиштето на катедралата повторно се активирало, тоа повторно било населено од многу мајстори и скулптори. И главните носители на работите биле променети. Така започнала третата фаза од изградбата на објектот. Во 1698 година, Лука Серена, син на сликарот Никола Серена, создал проект со кој требало да се доврши катедралата. Џузепе Антонио Тори, уметник со национална слава од тоа време, во 1711 година го презентирал проектот за изглед на трупот кој требало да ја покрие апсидата. Тој дел сепак никогаш не бил изграден. Неколку години подоцна, Антонио Биазио, бил поставен за нов директор. Во 1719 година Антонио ја дизајнирал новата фасада. Новата изведба требало да ја замени онаа на Бинаго. Новата изведба била крунисана со полукружен фронтон, исклучително модерен за тоа време. Идејата останала сѐ до 1748 година, кога една друга модификација, повторно изработена од страна на Биазио, го изменила педиментот во форма на спуштен лак. Со тој зафат уште еднаш се направил обид да се почитуваат обичаите од тоа време. Во периодот на тие години бил процутот на епископијата со помош на кардиналот Анџело Марија Кверини, кој и дал силен поттик на работата врз катедралата.
Во тие години бил побаран совет од многу славни уметници од тоа време, вклучувајќи ги и Андреа Поцо, Џорџо Масари и Филипо Јувара. Филипо Јувара кој во тоа време пристигнал во државата бил и архитект на познатата градба наречена Куќата на Савој.
Завршна фаза од работите
Во 1758 година Биазио умрел, а Џовани Батиста Маркети го презел управувањето со градилиштето. Тој бил придружуван од неговиот син Антонио. Фасадата која во тоа време била завршена само во долната половина, врз неа биле извршени дополнителни модификации, но овојпат според неокласичниот стил, со дополнителен триаголен фронтон. Овој изглед би требало да биде и последен и дефинитивен. Дури и обвивката на куполата претрпела одредени промени со кои била малку подигната, како што било пракса во тие години на градење. Градилиштето, сепак, не било завршено во блиска иднина. На завршницата се чекало нешто помалку од еден век, за конечно да се види големата изградена купола, дизајнирана од страна на Лујџи Кањола, а изградена од Родолфо Вантини. Конечната изградба на куполата се случила во1825 година. Од самиот почеток на градежните работи, како што било претходно напоменато, куполата претставувала движечки елемент на целиот проект на катедралата. Различните елементи на декоративниот елемент биле во штуко стил и извајани делови од мермер. Декоративните елементи биле дело на Џовани Батиста Карбони. Сепак на крајот на XVIII век, куполата сè уште била некомплетна, поради одредени доработки кои требало да се направат на структурата од нејзината внатрешната страна. Куполата во 1825 година ги имала следните димензии: дијаметар од 21 метар од внатрешна страна и 26 метри од надворешна страна. Вкупната висина изнесувала 64,20 метри од внатрешна страна и 72,60 метри од надворешна страна заедно со надворешниот врв на кој завршува со фенер. При мерењето била направена извесна грешка, па сепак димензијата од надворешна страна со корекцијата изнесувала околу 80 метри. Оваа купола, во тоа време, била трета по големина во цела Италија.
Фасадата, која била подложена на многу модификации, на крајот не била целосно завршена, бидејќи била изоставена балустрадната круна која требало да биде поставена по линијата на која ја следи стреата на покривот.
Катедралата претрпела значителна штета за време на воздушното бомбардирање на градот кое се случило за време на војната на 13 јули 1944 година. Оловната обвивка на куполата била запалена заедно со тимпанот. Рамките и стаклата од прозорците на тапанот, фенерот и апсидата биле сериозно оштетени. Оштетувањата и гребаниците на задните ѕидови на објектот се должеле на бомбардирањата што ги извршиле Австријците во 10 дневното пукање во 1849 година од правец на замокот. Објектот на катедралата бил обновен по војната. Денес катедралата го вратила првобитниот изглед, иако дел од гребнатините на ѕидовите на апсидата сè уште се присутни.
Опис
Новата катедрала, не била резултат на старата градба која постоела со векови, туку била резултат на една изведба која претставува севкупна хомогена и кохерентна структура, според самата архитектурата, но и поради додадените украси. Единствениот елемент со кој се открива долготрајното градење кое траело околу 230 години, бил суптилниот спој кој може да се воочи пред сѐ на фасадата. Тоа бил спојот помеѓу барокниот и неокласичниот стил. Неокласичниот стил бил резултат на еден вид таканаречен разреден класичен барок. Или може да се рече дека изградбата на катедралата започнала во барок стил, а била завршена во неокласична изведба.
Надворешен изглед
Фасадата од страната на Пјаца Паоло VI претставува најкарактеристичниот елемент на градбата. Овој дел е изработен од материјалот мермер Ботичино. Таа е симетрична и создадена од два реда. Долниот ред е поширок поради тоа што ги содржи двата странични влеза. Горниот пак кој е потесен, главно е украсен со природни елементи. Тој е многу повисок од таванот на катедралата. Архитектонски редослед бил во коринтски стил ги следел сите основи на атиката. На централната оска на симетрија на катедралата, во правец на околната улица, се наоѓа големата влезна порта (врата) со заоблен дел наречен фронтон, во кој е сместена бистата на кардиналот Анџело Марија Кверини создадена од уметникот Антонио Калегари во 1750 година. На горното ниво над вратата постои висок прозорец, надграден со триаголен фронтон.
Триаголна форма, како што е споменато, има и главниот фронтон на фасадата, каде што се истакнува грбот на градот Бреша (за потсетување, меѓу другото, треба да се напомене дека катедралите биле во сопственост на Општината - градот Бреша), крунисан со статуите на Успение на Богородица и Свети Петар, потоа на Паоло, Џакомо и Џовани дела изработени од страна на уметниците Џовани Батиста Карбони, Стефано Ситерио и Пјер Џузепе Посенти. Делот на грбот заедно со статуите биле создадени во 1792 година. Статуите пак на светите Фаустино и Џовита се поставени во делот на нишите на апсидата, а статуата на Свети Јован Крстител е поставена во делот на споредната врата која има излез кон улицата Виа Кверини и кон Бролето. Оваа статуа е изработена од страна на Антонио и Карло Кара.
Органи на цевки (оргули)
Во катедралата има два монументални лулести органи (цевни органи или оргули) и тоа: инструментот Масиони Опус 898 (од 1968 година) и инструментот Тоноли - Поро (од 1855 година). И двата инструменти се поставени соодветно во хорот, односно рогот на Евангелието и во рогот на Посланијата. Двата звучни елементи се сместени во кутии изработени во неокласичен стил.
Оргула Тоноли-Поро
Инструментот Тоноли бил изграден во 1855 година со еден прирачник (вториот бил додаден во 1880 година) за да го замени претходната оргула од 1750 година. Инструментот бил реконструиран во 1906 година од страна на Диего Поро и бил подложен на генерално чистење кој го направил Џанлука Чиминели во периодот на 2005 и 2006 година.
Оргула Масиони
Оргулата изработена од цевки Масиони, опус 898 бил изграден во 1968 година, а реставриран и надополнет од истата компанија (Масиони) во 2005 година.
Инструментот е со електричен менувач. Цевките се сместени помеѓу телото на инструментот во хорот на мансарда во рогот на Евангелието (поседува Позитив, Еспресиво дел, една педала и еден Гранд'Органо) и експресивното куќиште поставено зад античкиот барокен висок олтар (рогот на Посланието). Конзолата, пак од друга страна, се наоѓа во делот на презвитериумот и има вкупно три тастатури од по 61 нота и една конкавна-радијална педала со вкупно 32 ноти.
NGC 4507
NGC 4507 — спирална галаксија во соѕвездието Кентаур, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4507 се споменува и како ESO 322-29, MCG -7-26-11, TOL 97, DCL 73, IRAS 12329-3938, New 2.
Откривање
Објектот е откриен на 5 јуни 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4507 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 4507 има привидни димензии од 1,6' х 1,3'.
Други поделби
Проучување на NGC 4507 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 41960. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 402; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7762. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Алп Арслан
Aлп Арслан (турски: Alp Arslan, „херојски лав“) или реално име Дија ад Дуња ва ад Дин Абуд ад-Давлах Абу Шуџа Мухамед Алп Арслан ибн Давуд (ابو شجاع محمد آلپ ارسلان ابن داود)—султан на Турците од Селџук (1063-1072) и внук на Тугрил бег (1037-1063). Тој владеел со територијата на денешен Иран, Ирак, Сирија и делови од Турција. Со победата на византиската војска во Битка кај Манцикерт во 1071 година, тој ја вовел Византија во нова граѓанска војна, по што Турците се прошириле на Мала Азија.
Керч
Керч (Керчь, Керч, Keriç) — град на Керчкиот Полуостров во источниот дел на Република Крим, Русија. Како и целиот Крим, припадноста на градот е предмет на спор помеѓу Русија и Украина, која сè уште ја смета за сопствена територија.
Алп Арслан
Животопис
Арслан е роден околу 1030 година, а во 1063 година станал султан на Селџуците. Во 1064 година го окупирал градот Ани во Ерменија, по што следело масовен масакр на месното население, а во 1067 година, и од Кајсери. Византискиот цар Роман IV Диоген (1068-1071) започнал неколку воени походи против Селџуците во обид да ги потисне од источните делови на Византија. Тие завршиле без голема воена победа, бидејќи одредите на Селџуците избегнувале директна борба со Византијците, но во 1070 година успеале да склучат мировен договор со Арслан за да го спречат грабежот.
Керч
Основан е пред 2.600 години и се вбројува меѓу најдревните градови во регионот. Најпрвин бил колонија населена од доселеници од Милет. Своевремено бил престолнина на Боспорското Кралство и, за кратко, персиско-македонскиот понтски крал Митрадат VI. Доживеал голем подем во 1920-тите години, а подоцна кај него се одиграла и важна битка во Втората светска војна.
Алп Арслан
Животопис
Користејќи го мирот со Византија, Арслан почнал да го напаѓа Алеп со армијата во 1071 година, но за време на кампањата добил известување дека Роман ја предводел Големата армија во Манцикерт, кој брзо го зазел. Селџучкиот султан потоа го запрел понатамошниот напредок и брзо се упатил кон централната Анадолија и езерото Ван. Во близина, имало битка меѓу Селџуците и византиската војска. Силите на Арслан ги поразиле Византијците и ги заробиле самите Римјани.
Герциг
Герцих (Görzig) — село и поранешна општина в округот Анхалт-Битерфелд, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 септември 2010, е дел од градот Зидлихес Анхалт.
Алп Арслан
Животопис
Во самата битка биле пресудни голем број фактори. Од поделбата на византиската војска на два дела, непосредно пред битката, така што само дел од неа се судриле со Селџуците, до предавството на еден византиски командант. Андроник Дука, кој бил политички противник на Роман, заповедал со резервниот состав, и во клучен момент одбил да ја заштитат позадината на византискиот центар, и се повлекол од битката, ширејќи дезинформации дека Роман погинал. Брзите селџучки коњаници лесно го опколиле византискиот центар и го уништиле десното крило, додека делови од левото крило успеале да го пробијат обрачот. Дополнителен фактор во битката била тактиката на Селџуците да ја избегнуваат директната конфронтација со силно вооружената пешадија и коњаница на Византијците.
Керч
Административна поделба
Градот се протега врз поголема површина и ги опфаќа следниве населени подрачја: Героевское, Аршинцево (Камиш Бурун), Порт Крим, Аџимушкај и островот Тузла.
Алп Арслан
Животопис
По битката, царот Роман IV бил заробен и донесен пред Алп Арслан. Откако завршил ритуалот на понижување, Арслан се однесувал со него со почит, а откако биле утврдени условите за мир, Арслан склучил мир со него. Но, по поразот кај Манцикерт, во Цариград дошло до преврат и нови борби за власт во кои Роман бил поразен и убиен, односно бил ослепен на 29 јуни, а веќе на 4 август 1072 година починал од последиците на ослепувањето. Самиот Арслан по смртта на Роман продолжил да го почитува мирот што го склопил со него, но локалните емири не се чувствувале обврзани да ги почитуваат одредбите на мирот и започнале со упади во Византија.
Керч
Стопанство
Најзастапени стопански гранки во Керч се металургијата, бродоградбата и риболовот. Најголеми претпријатија во градот се:
Алп Арслан
Животопис
Арлсан починал на 15 декември истата година во Туркистан, а го наследил неговиот син Малик-Шах I (1072—1092).
Керч
Стопанство
Покрај ова, позначајна стопанска улога играат и производството на градежни материјали, прехрабената индустрија и лесната индустрија.
Алп Арслан
Наследство
Освојувањето на Анадолија исто така се смета за една од клучните причини за започнување на крстоносните војни.
Керч
Сообраќај
Керч има свој залив во Керчкиот Проток, кој важна улога како влез во Азовското Море. Има неколку железнички станици и помал аеродром. Преку Керчкиот Проток сообраќаат траекти што го поврзуваат Крим со Краснодарскиот крај.
Градот има неколку пристанипта: Трговското, Рибарското, „Крим“ и „Камиш Бурун“.
Автобуската мрежа го поврзува со другите градови во Крим и Краснодарскиот крај.
Образование
Во 2004 г. Керч имал:
Древности и знаменитости
Градот има значајни древни рушевини и историски споменици од голем интерес за археолозите. Некои од поважните се:
Клима
Керч има влажна суптропска клима (Кепенова класификација: Cfa) со свежи до студени зими и топли до врели лета.
Стрмец на Предел
Стрмец на Предел (словенечки: Strmec na Predelu) — населба во Општина Бовец во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Иван Црнојевиќ
Иван Црнојевиќ (починал во 1490 година) бил владетел на српската средновековна држава Зета, односно Црна Гора во периодот од 1465 до 1479 година и повторно од 1481 до 1490 година. Бил син и наследник на Стефан Црнојевиќ.
Младоста и доаѓањето на власт
За да можел таткото на Иван, Стефан да ја изрази својата почит кон локалниот моќник војводата Стефан и неговото средновековно однесување, бил принуден да го даде во заложништво својот син Иван. Ова затворање на Иван кај војводата Стефан траело околу десет години, а тој бил ослободен по инсистирањето на Венеција кај војводата за заслугите на Стефан Црнојевиќ. По смртта на Стефан Црнојевиќ (1465), неговиот син Иван станал господар (владетел) на Зета.
На почетокот на неговото владеење, во пролетта 1465 година, Иван ја предводел својата војска обединета заедно со семејството на Грбљаните и семејството на Паштрови од Котор, по што следеле многу крвави судири. На тој начин тој ја напуштил политиката на својот татко, која се засновала на добри односи со Венецијанците. Гледајќи го непријателот во новиот црногорски господар, Венеција ја уценувала главата на Иван со околу 10.000 дукати и ги прекинала односите со сите поданици на семејството Црнојевиќ. Не било забележано дека тој бил единствениот вистински интересент за да ја добие оваа исклучително висока награда односно главата на Иван.
Војна со Отоманската империја
Подемот на Отоманската империја започнал во 1474 година по голем напад на градот Скадар кој во тоа време бил контролиран од Венецијанците. Во овие битки учествувале и силите на Иван. Истата година, турската офанзива била прекината, но Иван почувствувал дека неговиот главен град на истурениот Жабљак повеќе не бил безбеден, бидејќи Турците се зацврстувале на левата страна на реката Морача, а и ја обновувале Подгорица. Во 1475 година започнал со изградба на речниот град на Обод. За време на животот на Иван, тоа место го сменило името од Обод во Риека Црнојевиќ. Подготвувајќи се по вторпат да го нападнат Скадар, Турците постојано ги напаѓале териториите на Иван од десната страна на реката Морача и во околината на Скадарското Езеро.
Војна со Херцеговина
Освен овие проблеми со Турците, Иван многу често морал да се судира и со силите на херцеговскиот господар и неговиот зет - Херцегот Влатко. Овие постојани конфликти влијаеле на губењето на човечките сили и на слабеењето на одбранбената моќ на Иван.
Првиот пад на Зета (1479)
Набрзо Турците започнале втора офанзива на градот Скадар и тоа во 1478 година. Во март 1479 година Венецијанците биле принудени да им го предадат на Турците. За време на битките за Скадар, Турците го нападнале и Жабљак. Меѓутоа, Иван веќе бил преместен во градот Риека, а Жабљак го чувал еден од неговите братучеди, кој со мал број луѓе не се обидувал да се спротивстави во одбрани од налетот на многуте Турци. Така во 1478 година Жабљак паднал во турски раце.
По падот на Скадар, Турците започнале офанзива врз Иван и по тешките борби бил притиснат, така што бил принуден да ја напушти Црна Гора. Така, во 1479 година тој заминал преку Котор со своето семејство и дворските благородници во егзил во Венеција кај своите сојузници во Италија. Набргу потоа, во мај 1481 година Султанот Мехмед II умрел, и во превирањата околу наследувањето на претстолот на тронот настанале многу конфликти како во самата Турција така и низ балканските територии освоени од страна на Турците.
Државната обнова (1481)
Иван Црнојевиќ ја обновил својата држава во 1481 година со новата престолнина Цетиње. Со обновувањето на власта, Иван изградил двор во Цетиње, каде што се преселил во 1485 година. Таму го изградил и манастирот Света Богородица и во 1483 година го пренел седиштето на Зетската митрополија. Со цел да се покаже лојалност и признавање на врховната власт кон новиот турски султан, Иван во 1485 година неговиот најмлад - четиринаесетгодишен син Станко (Станиша) го испратил кај султанот како заложник. Турците Станко го преобратиле во ислам и тој од Станко бил наречен Скендербег.
Кон крајот на својот живот на Иван му помагал и го заменувал во управувањето со земјата неговиот најстар син Ѓураѓ, кој по смртта на неговиот татко во 1490 година ја преземал власта во Црна Гора.
За време на неговото владеење, Иван и другите членови на семејството Црнојевиќ биле и врховни судии и ги користеле правилата на Иван за да донесуваат пресуди, кои главно се темелеле на Душановиот кодекс (законик) и мотото било: „да се суди според правдата, а не според моќта и угледот на личноста“.
780
780 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Таа била 780 година од новата ера, 780. од првиот милениум, 80. од VIII век и прва од 780-тите. Оваа година била определена како 780 уште од почетокот на средновековниот период, кога календарската ера Anno Domini стана најраспространетиот метод во Европа за определување на годините.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6288 и 6289 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5530 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4540 и 4541 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1533.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 780 година се протега во 3416 и 3417, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3476 и 3477 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1323. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 163 и 164 исламска година.
IC 850
IC 850 — галаксија во соѕвездието Скорпија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен во 1888 година од страна на Џон Мејкон Томе.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 850 е од видот NF.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 16 ч 15 м 16 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -22° 20' 18"".
Користена литература
Reference Catalogue of Bright Galaxies. Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206) (Catalog)
Роберт Едвардс
Роберт Џефри Едвардс (Robert Geoffrey Edwards; 27 септември 1925 - 10 април 2013) — британски физиолог, научник и пионер во лечењето на неплодноста со примена на методата со вештачко оплодување. За придонес во развојот на репродуктивната медицина и вештачкото оплодување „ин витро“, на Едвардс во 2010 година му била доделена Нобеловата награда за физиологија или медицина.
Животопис
Роберт Едвардс е роден на 27 септември 1925 во Манчестер, Англија. По завршување во гимназијата во Манчестер едно време служел во британската војска. Студирал земјоделство на Универзитетот Бангор, во Велс, и докторирал „генетика на животни“. Во 1963 година пристапил кон Универзитетот во Кембриџ, каде бил соработник во Черчиловиот колеџ. Неговата сопруга Рут Фаулер Едвардс била внука на физичарот Ернест Радерфорд и ќерка на физичарот Ралф Фаулер. Едвардс бил татко на пет ќерки и дедо на 11 внуци. Како пензиониран професор по репродуктивни науки на Универзитетот во Кембриџ, Роберт Едвардс починал во 87 година од животот, на 10 април 2013 во Кембриџ.
Дело
Четири години подоцна Едвардс и Стептоу примениле замена на ембрион во неплодните мајки, но неколку трудници завршиле со спонтан абортус. Едвардс и Стептоу во 1977 пробале со нова терапија која не претходела на хормонска стимулација на јајниците, веќе се заснивала на прецизно програмирано време на оплодување. Во јули наредната година родена е Луиз Браун, прво бебе од епрувета. Едвардс и Стептоу со своите соработници за време на својата истражувачка работа биле соочени со бројни проблеми, вклучувајќи голем број на критики и тужби и недостаток на материјални средства за истражување. Откако биле одбиени од страна на многу официјални медицински институции, нивните обиди наишле на непријателски став на бројни верски организации, вклучувајќи и одбивање на британската влада финансиски да ги поддржи истражувањата, ги приморало Едвардс и Стептоу да се свртат кон помошта на приватните дарители. Професорот Стептоу починал во 1988 година па битката со проблемите и истражувањата Едвардс ги продолжил самостојно како научник и уредник на медицински магазини. Благодарение на методата која ја развиле овие два научници до 2010 година во светот преку овој пат се родени повеќе од четири милиони бебиња. Се смета дека моментално, со вештачко оплодување, светлоста на денот ја гледаат два до три проценти од вкупниот број на новороденчиња. Роберт Едвардс за неговиот придонес во лечењето на неплодноста со вештачко оплодување, во неговата 85 година, му е доделена Нобеловата награда за физиологија или медицина.
ЗиЛ-41047
ЗиЛ-41047 — лимузина од руската марка ЗиЛ. Има седум седишта заедно со возачот. Натоварен тежи 3550 кг. Максималната брзина му е наведена како „не помалку од 190 км/ч“. Автомобилот има 7,7 литарски мотор со V8 од сопствена конструкција со 315 КС (232 kW) при 4.600 вртежи во минута. Погонот е на задните тркала, со трибрзински автоматски пренос во следниов сооднос:
Овој автомобил во 1985 го наследил моделот ЗиЛ-41045 без практично никакви механички измени. Главните промени се во стилот, особено во ретрозиворите, што претставуваат драстична модернизација во споредба со претходните ЗиЛ-ови модели. Биле модернизирани и предните трепкачи, каде квадратната хоризонтална линија е заменета вертикално поставена линија, во облик на врата. Преработен бил и обликот на предните фарови, како и задната полица. Во внатрешноста, најбитната промена била замената на копчињата за менување на брзини со менувач од подот. Автомобилот е толку широк, што управувачката табла е паралелна на менувачот.
ЗиЛ-41041 е сличен модел, но со доста помало меѓуосовинско растојание. Ова е седан со пет седишта кој нема додатен прозорец зад задните врати.
Бил претставен и прототип ЗиЛ-4112, како сосема современа верзија на овој автомобил, со директно вбризгување и со сила зголемена за 25%. Овој модел за првпат е прикажан во 2005. Се очекува истиот да влезе во производство.
Транслација (геометрија)
Во геометријата, транслација на една фигура за даден вектор е паралелно поместување на фигурата така што секоја точка од фигурата се поместува за векторот (види анимацијата).
Основна поставка: При транслација, фигурата не е ротирана, не е превртена, и не е растегната. Само се лизга паралелно.
Означување и пресметување
Честопати трансформацијата транслација за вектор v се означува со: Tv.
Во рамнина: нека F е множеството на сите точки на една геометриска фигура, a нека v е вектор со почетна точка P=(xp,yp) и крајна точка Q=(xq,yq).
Го формираме соодветниот полупречник-вектор rv на v, т.е. r е вектор со почетна точка (0,0) и крајна точка R=Q-P: Тогаш:
Особини на транслација
Транслација како трансформацијата ги има следните особини:
Обопштување
Нека v е вектор во Евклидов простор ℝn, a r нека е соодветниот полупречник-вектор со крајната точка R.
Претставување на транслација со матрици
Секоја транслација Tv за вектор v може да се претстави со т.н. транслациона матрица. Множење на матрица со матрица-од-точка секогаш ја пресликува координатниот почеток во координатниот почеток. Меѓутоа, има стандарден начин како да се избегне ова.
Нека v е вектор во Евклидов простор ℝ3, a r=<rx,ry,rz> нека е соодветниот полупречник-вектор. Ја формираме 4х4 транслациона матрица: Потоа, нека A=(ax,ay,az) е произволна точка. Формираме проширена матрица-од-точка, односно 4х1 матрица: Тогаш: Значи, (како што треба) имаме:
Црвена детелина
Црвена детелина е тревесто цветно растение од фамилијата Fabaceae, кое потекнува од Европа, Западна Азија и северозападна Африка, но е натурализирано во многу други региони.
Опис
Црвената детелина е многугодишно растение, кое достигнува височина од 20–80 cm. Има листови карактеристични за детелините (три издолжени и ситно назабени лисни плочи на една лисна дршка) и црвени цветови собрани во топчести соцветија.
Космос-553
Космос-553 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 91,8 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 70,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 470 км, а најмалото на 264.
Штефан Раду
Штефан Даниел Раду (роден на 22 октомври 1986 година) e романски фудбалер, играч од одбраната на Лацио и поранешен репрезентативец на Романија.
Динамо Букурешт
Раду ја започна својата кариера во големиот романски клуб Динамо Букурешт. Тој играше четири сезони во првиот тим на Динамо, стекнувјќи репутација како еден од најголемите таленти во неговата земја и често го споредуваат со "Новиот Киву" од страна на романските медиуми. Сепак, тој само што стана клучен прв тимски играч во сезоната 2006-07, кога периодот на трансфери остави јаз во централната одбрана на Динамо, празнина која Раду успешно ја покри, и со тоа се претвори од надежен млад играч во еден од најдобрите централни дефанзивци во лигата. Тој и помогна на екипата на Динамо да го освои своето 18. првенство и да го привлече вниманието на неколку западни клубови.
Лацио
Во јануари 2008 година, Раду беше потпишан од страна на италијанскиот Лацио на договор за заем од € 1 милион евра до крајот на сезоната 2007-08 година. Тој го направи своето деби за Лацио во Купот на Италија против Фиорентина кратко време откако се приклучи на тимот. Бидејќи тој беше откритие на тренерот Делио Роси и како млад фудбалер додаде екстра квалитет на задната линија и  беше вклучен во речиси сите натпревари. На крајот на неговата позајмица, Раду беше потпишан од Лацио во јуни за трансфер од 3,5 милиони евра.
На 17 јуни 2011 година, Раду потпиша продолжување на договорот од пет години. Тој стана еден од најважните играчи за Лацио, тим кој тој во тоа време беше капитен за време на сезоната 2011-12 Серија А. Неговата улога во Лацио е обично како центарален дефанзивец, иако тој се користи и како лев бек во последните неколку сезони под раководство на Едуардо Реја и другите тренери.
Репрезентативна кариера
Раду го направи своето деби за Романската репрезентација во 2006 година, по неуспехот на земјата да се квалификува за Светското Првенство во Германија во 2006 година.
На 25 март 2008 година бил одликуван од претседателот на Романија Трајан Басеску за успешни Евро 2008 квалификации со Medalia "Meritul Sportiv" - (Медалот "весел заслуги") класа III.
Гунила Бергстрем
Гунила Елизабет Дукуре Бергстрем (3 јули 1942 - 25 август 2021 година) била шведска авторка, новинарка и илустраторка. Најпозната е по нејзината серија книги за деца за ликот Алфи Аткинс (шведски: Alfons Åberg ), кои ги напишала и ги илустрирала. Книгите за нејзиниот лик биле преведени на многу јазици, а некои биле адаптирани во филмски, телевизиски и театарски претстави. Таа добила неколку награди, вклучувајќи ги и кралските Litteris et Artibus.
Живот и кариера
Родена во Гетеборг, Бергстрем се преселила во Стокхолм во 1966 година за да ја започне својата кариера како новинар. Работела за шведски весници како Афтонбладет и Дагенс Нихетер. Бергстрем дебитирала како авторка на книги за деца во 1971 година, а својата прва книга за Алфи Аткинс ја издала во 1972 година. Ликот е момче кое живее со својот самохран татко. Оттогаш таа е авторка на книги за деца, со издадено дваесет и пет книги за Алфи од 2007 година Овие книги се преведени на 35 јазици и се продадени во над осум милиони примероци ширум светот. Само во Шведска се продадени четири милиони примероци. Во 2006 година, нејзината книга Alfons och soldatpappan била објавена истовремено на седум различни јазици; ова никогаш порано не се случило за шведска книга за деца.
Бергстрем има напишано и детски книги за ликовите како Мила, Бил и Бола. Бергстрем рекла дека инспирацијата за нејзините приказни ја добила од секојдневниот живот. Таа, исто така, била заинтересирана за психологија и човечко однесување, и го вклучила ова во некои од нејзините книги. Бергстрем се опишала себеси како перфекционист кога станува збор за пишување. Таа ги илустрирала своите книги и често работела со колаж.
Бергстрем водела сопствена компанија, Bok-Makaren (англиски: Book-Maker ), која работи со лиценците за серијата Alfie Atkins, кои беа доделени за театарски продукции и Alfie кукли, загатки и компјутерски игри. Бергстрем коментирала дека „нема ништо лошо во трговијата со познати работи, но внимаваме на кого продаваме лиценци“.
Од 2007 година, Бергстрем живеела во Стокхолм со нејзиниот сопруг од Западна Африка. Зимите ги поминувале заедно во Западна Африка. Бергстрем била баба. Во 2012 година, шведската влада ѝ го додели кворумот на Илис.
Награди
Нејзините многу награди вклучуваат:
Книги
Книгите на Бергстрем биле објавени од Rabén &amp; Sjögren, вклучувајќи:
Државник
Државник — политичар или друг државен деец со долга и ценета кариера во внатрешната и надворешната политика на една земја.
Државништвото како поим исто така означува и квалитет на раководство и водство, кое органски ги обединува луѓето, а означува и старешинство, во смисол на грижа за другите луѓе и за општото добро.
„Политичар“ е било кој избран функционер, но само малку од нив успеваат постојано да дејствуваат како непристрасни поборници за општото добро и интегритет. Така, постојат големи разлики помеѓу поимите „политичар“ и „државник“.
Поимот „државник“ се применува и општо за шеф на држава, виш политички работник, или пак некој кој во даден момент покажува извесни „државнички“ квалитети.
Фроска Костова
Фроска Костова (р. ) — македонска фудбалерка, која игра на позицијата голманка. Била членка на женската репрезентација на Македонија.
Прогон на Кримските Татари
Прогон на Кримските Татари (кримскотатарски: Sürgünlik) — организирано насилно иселување на Кримските Татари од страна на државата во 1944 г. советските власти организирано ги раселувале Кримските Татари во Узбекистан и останатите делови на државата. Симбол на оваа депортација е парна машина.
Обиди да иселување на Кримските Татари од Крим се појавиле на неколку наврати, дури и пред Крим да биде анектиран од Русија во 1783 година, но сепак тие обиди не биле успешни. Во 1944 година со лажен текст каде се тврдело дека масовно Кримските Татари соработувале со нацистите, советските власти одлучиле да ги иселат Кримските Татари од Крим по наредба на Јосиф Сталин и Лаврентиј Берија.
Депортацијата започнала на 18 мај 1944 година во сите населени места на Крим. Повеќе од 32.000 трупи на Народниот комесаријат за внатрешни работи на СССР учествувале во акцијата. На Татарите им давале само по 30 минути за да ги приберат своите лични работи, а по тој временски рок биле товарени и депортирани од Крим. . 193,865 Кримски Татари биле депортирани, од кои 151,136 во Узбекистан 8,597 во Мариј Ел, 4,286 во Казахстан, и 29,846 во различни области низ Русија. Меѓувреме, поголем број на Кримските Татари кои служеле во Црвената Армија биле демоболизирани и испратени во кампови во Сибир и Урал. Депортацијата била слабо планирана и извршена, каде локалните власти каде биле доселувани Кримски Татари не биле соодветно информирани за процесот и не добиле доволно ресурси за доселениците. Несоодветното сместување, недостатокот на храна, неможноста да се прилагодат кон новата клима и појавата на болести имале голем демографски удел за време на петгодишната депортација. Кримските активисти се борат да се признае овој прогон како геноцид врз Татарите.
Декартов производ
Декартов производ или Картезијански производ — во математиката е директен производ на множества. Името го добил по францускиот математичар Декарт, благодарение на чие засновање на аналитичката геометрија била поставена основата за овој концепт. Декартов производ на две множества X (на пр. множество точки на x-оската) и Y (на пр. множеството точки на y-оската), означен како X х Y, е множество од сите можни подредени парови во кои првата компонента е елемент на множеството X, а втората компонента е елемент на множеството Y (во примерот тоа би била целата рамнина):
Декартов производ од две конечни множества може да се претстави со табела, така што елементите на едното множество се распоредени во редови, а на другото во колони. Тогаш подредените парови може да се разберат како ќелии во табела, каде што секој се одредува според неговиот ред и колона.
Производ од непразни комплети
Нека се дадат множествата и.
Тоа се различни множества, т.е. .
Шпил карти
Декартовиот производ може да се илустрира на шпил од 52 карти. Шпилот има 13 вида карти {A, K, Q, J, 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2} и секој вид се појавува во четири бои {♠, <font style="color:red;">♥, ♦, ♣}. Декартовскиот производ на овие множества се состои од 52 подредени пара од сите можни карти.
Вид × боја го дава следното множество {(A, ♠), (A, ♥), (A, ♦,), (A, ♣), (K, ♠), ..., (3, ♣), (2, ♠), (2, ♥), (2, ♦), (2, ♣)}.
Боја × вид го дава следното множество {(♠, A), (♠, K), (♠, Q), (♠, J), (♠, 10), ..., (♣, 6), (♣, 5), (♣, 4), (♣, 3), (♣, 2)}.
Ова се различни, дисјунктни множества.
Дводимензионален координатен систем
Главен историски пример е Декартовата рамнина во аналитичката геометрија. Со цел да се претстават геометриските форми на нумерички начин и да се добијат нумерички информации од таквите претстави на форми, Рене Декарт на секоја точка во рамнината и доделил пар реални броеви, наречени координати. Обично такви парови од први и втори компоненти се нарекуваат координати. Множеството од сите такви парови, т.е. Декартов производ ℝ × ℝ каде ℝ се реални броеви, го претставува множеството од сите точки во рамнината.
Имплементација во теоријата на множества
Формалното дефинирање на Декартов производ од аспект на теоријата на множества произлегува од дефиницијата за подреден пар. Најчеста дефиниција за подреден пар е, дадена од Куратовски. Од дефиницијата произлегува дека е, при што \mathcal{P} е партитивно множество. Така, постоењето на Декартовиот производ од кои било две множества во Цермело-Френкеловата теорија на множества е последица на аксиомата на пар, аксиомата на унија, аксиомата на партитивно множество и шемата за раздвојување. Бидејќи функциите најчесто се дефинираат како посебен случај на релации, а релациите се дефинираат како подмножества на Декартов производ, следува дека Декартов производ е суштински неопходен за повеќето други дефиниции.
Некомутативност и неасоцијативност
Нека A, B, C и D се множества.
Декартовиот производ не е комутативен,
,
бидејќи координатите на подредените парови се пермутирани, освен ако е исполнет еден од следниве услови :