cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сто години самотија
Содржина
Родоначалникот на Макондо верува дека гратчето е опкружено со вода, како да е остров, и оттаму тој го создава светот според сопствената перцепција. Набрзо по основањето, Макондо станува град во кој често се случуваат неверојатни и невообичаени настани кои вовлекуваат неколку генерации од семејството Буендија, кои не можат или не сакаат да избегаат од повторливите и самонанесени несреќи. Евентуално, ураган го уништува Макондо, градот на огледалата. Цикличниот немир му беше суден на Макондо. На крајот од приказната, последниот член на семејството успева да ги дешифрира кодирани документи, во што претходните генерации не успеаја. Тајната порака е целата историја, од почеток до крај, на семејството Буендија.
Симболи и метафори
Доминантна тема во „Сто години самотија“ е неможноста да се избегне од повторливата историја на Макондо. Минатото и времето ги контролираат ликовите. Во романот, духови ги посетуваат ликовите. „Духовите се симболи на минатото и неговата опсесивна улога во Макондо. Духовите и изместената повторливост што тие ја будат се длабоко вкоренети во развитокот на латиноамериканската историја“. „Идеолошката трансфигурација ги направи Макондо и семејството Буендија, на некој начин, духови, отуѓени и одвоени од сопствената историја, и не само жртви на суровата реалност дека се зависни од надворешниот свет и се недоволно развиени, туку и на идеолошките заблуди кои го создаваат тој начин на живот“. Духовите што ги демнеат луѓето се симболи на минатото од кое не може да се избега. Судбината на Макондо е проколната и предодредена уште од самиот почеток. „Фатализмот е метафора за улогата што идеологијата ја одигра во одржувањето историска независност, толкувајќи ја историјата на Макондо во фиксирани рамки кои не дозволуваат други алтернативи. Приказната го потврдува фатализмот со цел да го илустрира чувството на заробеност што идеологијата може да го создаде“.
Маркес ги користи боите како симболи. Жолтата и златната боја се најчесто симболи за империјализам и Златниот век на шпанската литература. Златото симболизира потрага по материјално богатство, а жолтата боја ја претставува смртта, промената и уништувањето.
Стаклениот град е слика што му се појавува на Хосе Аркадио Буендија на сон. Таа е причината за основањето на Макондо, но исто така е и симбол за лошата судбина на градот. Хигинс вели: „На крајот од романот, тој стаклен град всушност станува град на привиди, илузии. Макондо е претставник на сонот на еден храбар Нов Свет што Америка го ветуваше, но кој подоцнежните настани во историјата сурово го разоткрија како илузија“. Сликите како „градот на огледалата“ или „фабриката за мраз“ сè со цел да покажат дека судбината на Латинска Америка е веќе претскажана и е осудена на пропаст.
Сè на сè, во „Сто години самотија“ има делови од латиноамериканската историја. Може да се каже дека романот е еден од бројните текстови што „латиноамериканската култура ги создала за да се разбере себеси“. Во овој смисол, романот може да се разбере како линеарна архива. Оваа архива ја раскажува приказната на откривањето на Латинска Америка од страна на европските истражувачи, чија суштина беше веднаш создадена од страна на печатарската машина. Архивата е симбол на литературата која е основа на латиноамериканската историја. Мелкијадес, човекот кој ја чува историската архива во романот, е претставник на ексцентричноста и книжевноста. На крај, „светот во Сто години самотија“ е место каде што верувањата и метафорите се претвораат во факт, а каде фактите стануваат несигурни“.
Ликови
Некои ликови и места од романот „Сто годии самотија“ се среќаваат уште во раните раскази на Маркес. Така, Макондо се споменува во неговиот расказ од 1955 година, „Монологот на Исабела додека го гледа дождот над Макондо“, а Урсула и полковникот Аурелијано Буендија се главни ликови во расказот „Човекот доаѓа на дождот“ од 1954 година. Исто така, Макондо и полковникот Аурелијано Бунедија се споменуваат и во новелата „На полковникот нема кој да му пишува“ до 1961 година.
Осврт кон делото
Самиот Маркес го опишал романот „Сто години самотија“ како музичкиот фестивал што го основал неговиот пријател, композиторот Рафаел Ескалона, само на 350 страници хартија.
Изданија на македонски јазик
Во 1995 година, издавачката куќа „Мисла“ го издала романот „Сто години самотија“, во превод на Ванѓа Чашуле. На крајот од книгата се наоѓа поговорот со наслов „Потрага по изгубеното време во романот „Сто години самотија“ на Г.Г. Маркес“ од Џон Мек Гоуен. Книгата има 320 страници, со димензии од 20 сантиметри, а била испечатена во печатницата „Просвета“ во Куманово. Таа е каталогизирана во НУБ „Св. Климент Охридски“, Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 9989-39-030-4.
1965 во спортот
1965 година во спортот содржи некои значајни настани.
Суфли
Суфли  — општина во покраината Алмерија, во автономната заедница Андалузија.
1964 во спортот
1964 година во спортот содржи некои значајни настани.
Суфли
Демографија
Source: INE (Spain)
Поникве кај Студенец
Поникве кај Студенец (словенечки: Ponikve pri Studencu) — населба во Општина Севница во централна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долењска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
Подземје (филм)
Подземје е комедија-драма од 1995 година во режија на Емир Кустурица, со сценарио на режисерот и Душан Ковачевиќ. Познат е и по поднасловот Еднаш беше една земја (Била једном једна земља/Bila jednom jedna zemlja), како што беше насловот на 5-часовната мини-серија (долгиот пресек на филмот) прикажана на српската телевизија РТС.
Филмот ја користи епската приказна на двајца пријатели за да ја прикаже југословенската историја од почетокот на Втората светска војна до почетокот на југословенските војни. Филмот беше меѓународна копродукција со компании од Југославија (Србија), Франција, Германија, Чешка и Унгарија. Театарската верзија е долга 163 минути. Во интервјуата, Кустурица изјави дека неговата оригинална верзија траела повеќе од 320 минути и дека бил принуден да ја пресече од копродуцентите.
Заплет
Во раните утрински часови на 6 април 1941 година во Белград, главниот град на Кралството Југославија, двајца непријателски бонвиванти Петар Попара, со прекар Црни (Црни) и Марко Дрен се упатуваат дома. Тие минуваат низ Калемегдан и извикуваат поздрави до братот на Марко, Иван, чувар на животни во белградската зоолошка градина. Марко и дава до знаење на бремената сопруга на Блеки, Вера дека тие се запишале на Блеки во Комунистичката партија (КПЈ).
Лец
Лец (Loitz) — град во округот Западна Померанија-Грајфсвалд, во сојузната покраина Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Се наоѓа на реката Пене, 10 километри североисточно од Демин и 22 километри југозападно од Грајфсвалд. Градот претставува административно седиште на општинската заедница Пенетал/Лец.
Подземје (филм)
Прв дел: Втората светска војна
Марко поставил складиште за оружје и скривница во визбата на куќата на неговиот дедо. По нивното пресретнување на голем воз со оружје, Марко и Блеки се идентификувани како опасни бандити во германските радио билтени. Додека Блеки се крие во шумата додека Германците ги интензивираат нападите од врата до врата во градот, Марко ги носи Вера, Иван и многу други во визбата за да се сокријат. Вера треба да роди машко бебе, кое пред да умре го именува Јован.
Во 1944 година, Блеки е во градот за да го прослави роденденот на својот син на локално комунистичко дружење. Двајцата најдобри пријатели се упатуваат кон театарот во весело расположение. Ја гледаат Наталија како настапува на сцената пред Франц и други германски офицери, а Блеки го застрела Франц во градите. Со Наталија, Блеки успева да стигне до речниот брод закотвен веднаш надвор од Белград. Нормално, и Марко е заедно, а сите се подготвуваат за принудна свадба и покрај протестите на Наталија.
Забавата ја прекинуваат германски војници кои го опкружуваат закотвениот брод. Одеднаш се гледа како Франц вика, барајќи Блеки и Марко да ја ослободат Наталија, која трча кај Франц. Блеки е заробена од Германци и мачена во градската болница со струен удар, додека Франц и Наталија го посетуваат нејзиниот брат Бата во истата болница. Во меѓувреме, Марко нашол начин да влезе во зградата преку подземна канализација. Прикраднувајќи го Франц, Марко го дави до смрт со врвка пред Наталија која уште еднаш ја менува страната. Марко потоа продолжува да го ослободува Блеки. Тие заминуваат со уморниот Блеки скриен во куфер, но Блеки е повреден од граната.
Неколку дена подоцна, на Велигден 1944 година, Марко и Наталија, сега двојка, го гледаат Блеки во кома. Кон крајот на октомври, Црвената армија придружувана од југословенските партизани влегува во Белград. Марко држи огнени говори од балконот на Народниот театар за време на кризата во Трст, се дружи со Јосип Броз Тито, Ранковиќ и Едвард Кардељ и тој стои до Тито за време на воените паради низ центарот на Белград.
Втор дел: Студена војна
Во 1961 година, Марко е еден од најблиските соработници и советници на Тито. Физички опоравените Блеки и друштвото сè уште се во подрумот под впечаток дека војната сè уште трае горе. Марко и Наталија присуствуваат на церемонијата на отворање културен центар и откривање на статуата на Петар Попара Блеки, за кој сите мислат дека умрел, станувајќи народен херој. Со помош на неговиот дедо, кој е во лукав измама, Марко го надгледува производството на оружје, па дури и го контролира времето со одземање часови до еден ден, па луѓето во визбата мислат дека поминале само 15 години од почетокот на Втората светска војна наместо 20. Тие континуирано произведуваат оружје, а Марко има огромен профит од тоа.
Снимањето на епски филм спонзориран од државата заснован на мемоарите на Марко со наслов Proleće stiže na belom konju (Пролетта доаѓа на бел коњ) започнува над земја. Наскоро, 20-годишниот син на Блеки, Јован, ќе се ожени со Јелена, девојка со која пораснал во визбата. Марко и Наталија природно се поканети на прослава. Ивановото шимпанзо Сони залута во тенк и испука куршум дувајќи дупка во ѕидот. Сони талка, а Иван го следи.
Блеки, со синот Јован, за прв пат по децении излегува од подземјето. Тие се среќаваат со сетот на „ Пролет доаѓа на бел коњ“ и верувајќи дека војната сè уште трае, убиваат двајца статисти и глумецот кој го игра Франц. Во потрагата Јован се дави, но Блеки бега.
Трет дел: Југословенските војни
Во 1992 година, во екот на југословенските војни, Иван повторно се појавува со Сони, со која неодамна се обедини. Тој се сопнува на Марко, кој се обидува да посредува во договор за оружје среде зона на конфликт. Договорот пропаѓа и Иван го фаќа Марко и го тепа до бесвест, а потоа се самоубива. Пристигнува Наталија и брза на страната на Марко, објавувајќи му љубов. Тие се заробени од милитанти и им е наредено да бидат погубени како трговци со оружје од командантот на милитантите, Блеки.
Блеки ги преселува своите луѓе во подрумот во кој живеел пред години, земајќи ја со себе Сони. Ја гледа сликата на Јован во бунар и ненамерно паѓа додека посегнува по него.
Во соништата завршна секвенца, Блеки, Марко и другите се повторно обединети на надворешна вечера, славејќи ја свадбата на Јован. Иван дава неколку зборови за разделба, завршувајќи со „Еднаш, одамна, имаше земја“.
Производство
Снимањето на филмот започнало во есента 1993 година и траело до раната пролет 1995 година. Државната радио телевизија на Србија имаше мала улога во финансирањето на филмот, а филмот користеше изнајмена опрема на Југословенската армија (ВЈ) како реквизити.
Саундтрак
Саундтракот на филмот вклучува музика од Горан Бреговиќ и учество на Цезарија Евора.
Критички прием
Андерграунд не бил широко прегледан од критичарите на англиски јазик, иако добил генерално поволни критики. Rotten Tomatoes известува 86% рејтинг за одобрување врз основа на 35 прегледи, со просечна оцена од 7,5/10. Консензусот на критичарите на веб-страницата гласел: „Нудејќи остроумен поглед на комунистичката Источна Европа низ микрокосмосот на долгото пријателство, Underground е исцрпувачки, возбудлив еп“.
Во Њујорк Дејли Њуз, Дејв Кер го пофали филмот како „жестоко интелигентен и оператски емотивен“, а Кевин Томас од Лос Анџелес Тајмс го нарече „распространет, нерамен, витален филм, обложен со навредлив апсурдистички мрачен хумор и неискажлива болка, страдање и неправда“. Дебора Јанг од Variety го рецензирала филмот откако го видела на Канскиот филмски фестивал во 1995 година, пофалувајќи го како „циркус со пареа што го остава гледачот зашеметен и исцрпен, но силно импресиониран“, и додава дека „ако Фелини снимал воен филм, може да личи на Underground “.
Пишувајќи британскиот автор Миша Глени упати жесток напад врз критичарите кои гледаат на Срѓан Драгоевиќ низ симплистички, редукционистички про- или антисрпски критички објектив.
Џенет Маслин од Њујорк Тајмс напишал дека „вистинското срце на филмот е неговата погубна идеја за едно утро потоа: моментот кога, откако бил во канџите на политичката заблуда која трае неколку децении, човек може да излезе од подземното скривалиште во неговата родна Југославија и да се каже дека веќе нема Југославија“. Иако признава дека „политиката на Underground е нападната и расчленети од меѓународната публика“, таа смета дека „оваа дебата е во голема мера необична бидејќи нема скриена агенда за оваа силна и не ужасно суптилна приказна за дволичноста, а централната идеја на г. Кустурица е смело безобразно претставување на политичко лукавство кое го замајува целото општество и на корупцијата што дозволува еден човек да напредува на сметка на неговиот најдраг пријател“.
Политички одговор
Критичарите ги гледаа ликовите Марко и Блеки како „идеализацијата на Кустурица за Србите заробени во очајнички дела од историјата и туѓото зло, додека кукавичките ликови во филмот биле Хрватите и Босанците, кои избраа предавство и соработка“.
Станко Церовиќ, директор на српско-хрватскиот уреднички оддел на Radio France Internationale, остро го осуди филмот во јуни 1995 година, обвинувајќи го Кустурица за ширење српска пропаганда, користејќи историски снимки во случаи освен „ бомбардирањето на Вуковар или тригодишното уништување на неговиот роден град од страна на српската војска“. Меѓутоа, во 2012 година Церовиќ изјави дека тоа не е пропаганда и „Сосема е можно Underground добро да старее“.
Во текот на 1990-тите, Кустурица бил често напаѓан од француските јавни интелектуалци Бернар-Анри Леви и Ален Финкиелкраут во француските медиуми во врска со неговиот живот и избор на кариера. Општо земено, двајцата го гледаа Кустурица како „предавник кој преминал на непријателската страна, вртејќи му грб на својот град, неговите етнички корени и на својата нација“. Финкиелкраут не го видел филмот, но напишал во Libération „дека навредливо и глупаво фалсификување на предавникот што ја зема маченичката дланка мора веднаш да се осуди“. Во меѓувреме, Леви го нарече Кустурица „фашистички автор“ додека го задржува својот понатамошен суд по гледањето на филмот. По гледањето на Underground, Леви го нарече Кустурица „расистички гениј во калапот на Луј-Фердинанд Селин“ Други интелектуалци како Андре Глуксман и Питер Хандке се приклучија на дебатата.
За време на дискусијата во септември 2008 година помеѓу словенечкиот филозоф Славој Жижек и Бернар-Анри Леви за прашањата поврзани со историското и општественото значење на мај 1968 година во Франција, Жижек ги спомна Андерграунд и Кустурица на Леви велејќи: „ Андерграунд мислам дека е еден од најстрашните филмови што сум ги гледал. Какво југословенско општество гледате во подземјето на Кустурица? Општество во кое луѓето цело време блудуваат, пијат, се караат – еден вид вечна оргија“. Леви одговори дека се смета себеси за „непријател на Кустурица, човекот“, но дека Underground „не е лош филм“ пред да продолжи да ја пофали наративната структура на филмот и да заклучи дека „Кустурица е еден од случаите, имаме некои писатели вака, каде што човекот е толку, толку, толку поглуп од неговата работа“. Босанско-американскиот романописец Александар Хемон го критикувал Underground во 2005 година, велејќи дека ги минимизира српските ѕверства со „претставување на балканската војна како производ на колективно, вродено, дивјачко лудило“.
Признанија
Underground ја освои наградата Златна палма (Златна палма) на Канскиот филмски фестивал во 1995 година, што се смета за највисока чест на фестивалот. Тоа била втора ваква награда за режисерот Емир Кустурица по „ Кога таткото беше отсутен на бизнис“ Андерграунд беше избран за српски кандидат за најдобар странски филм на 68. Оскари, но не беше прифатен како номиниран. Андерграунд, исто така, бил номиниран за најдобар странски филм на 13-тото Independent Spirit Awards речиси 3 години откако филмот ја освои Златната палма, но загуби од The Sweet Hereafter.
Тужба за клевета
На 8 март 2001 година, српскиот магазин Време објавил авторски текст од српската драматург Билјана Србљановиќ под наслов „Хвала лепо“ во кој таа се осврнува на „ Андерграунд “ дека е „финансиран од Милошевиќ “ и го обвинува Кустурица дека е „неморален профитер“. Таа потоа го обвинувала директорот за „директна соработка со режимот преку неговиот пријател Милорад Вучелиќ“. На 20 март 2001 година, Кустурица одлучил да го тужи Србљановиќ за клевета.
Пред првиот судски состанок во септември 2001 година, списанието Време организирало обид за посредување меѓу двете страни, при што Кустурица и Србљановиќ се сретнаа лице в лице во канцелариите на списанието. На средбата Кустурица изразил подготвеност да се откаже од обвинението доколку Србљановиќ јавно се извини, што Србљановиќ го одби. Следниот ден на првиот суд, Србљановиќ уште еднаш ја отфрли понудата за јавно извинување. Така, судскиот случај продолжи со тоа што адвокатот на Кустурица, Бранислав Тапушковиќ, презентираше детали за изворите на финансирање на филмот, од кои повеќето беа француски продуцентски компании. На 11 декември 2003 година, општинскиот суд пресудил во корист на Кустурица, наложувајќи му на Србљановиќ да ја плати отштетата, како и да ги покрие судските трошоци.
Иван Точко
Иван Точко (, -, ) — македонски раскажувач, новинар и драмски писател. Тој е еден од основачите на Друштвото на писателите на Македонија.
Животопис
Загинал во сообраќајна несреќа, прегазен од автомобил, по излегувањето од автобус.
Творештво
Литературната активност ја започнал во 1933 година со неговиот прв расказ „Нашиот поет“.
Точко е автор на шест збирки раскази, три драми и две збирки со прозни минијатури:
Љубомир Младеновски
Љубомир Младеновски (роден на во ) — македонски кошаркар. Тој моментално е играч на Работнички.
Младинска кариера
Со МЗТ, Љубомир станал првак со М-20 составот (генерација 1996/1997) во сезоната 2014/15.
А репрезентација
Младеновски бил вклучен во претквалификациите за Евробаскетот 2021. Во јануари 2020 година, селекторот на Македонија, Александар Тодоров го објавил поширокиот состав за февруарските квалификации за Евробаскетот 2021 во кој бил вклучен Младеновски. Потоа во февруари, тој бил избран во составот на репрезентацијата.
Полошко I (Праведник)
Полошко I — населба од доцноантичкото време во атарот на селото Праведник, Македонија. На десниот брег на Тиквешко Езеро, спроти манастирската црква „Св. Ѓорѓи Полошки“, на работ на иселеното село Полошко се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и множество градежен материјал.
Галиполска џамија (Оберн)
Галиполска џамија — џамија која се наоѓа во Оберн, Нов Јужен Велс, Австралија. Оваа џамија била изградена во 1979 година. Нејзината конструкција започнала во 1986 година а завршила на 28 ноември 1999 година, дваесет години по нејзиното прво отворање. Џамијата се наоѓа на околу 16 километри од Сиднејскиот заливски мост.
1963 во спортот
1963 година во спортот содржи некои значајни настани.
Младеновац
Младеновац е мал град и општина во Србија. Младеновац сочинува една од 17 општини на Град Белград. Според податоците од 2013 година, Младеновац имал население од 23.314 жители.
Местоположба
Младеновац се наоѓа на 47 км јужно од Белград. Младеновац е дел од Белградскиот округ. Општината има 339 км2 и население од 53.050 жители.
Населени места
Општина Младеновац има 22 населени места:
Селски населби: Приградски населби: Градски населби
Космос-2189
Космос-2189 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, Русија на 3 јуни 1992 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 45 килограми. Космос-2189 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 114,8 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1479 км, а најмалото на 1417.
Црква „Св. Димитриј“ - Драчевица
Црквата се наоѓа јужно од селото, под возвишението Зајчар, кое преовладува во околината.
Местоположба
Црквата се наоѓа под возвишението Зајчар, кое е сместено јужно од селото.
Историја
Црквата била подигната во 1858 година, што е испишано на лакот од северниот влез во црквата. Била подигнато на старо вакавиште, каде биле ископани неколку грчки надгробни плочи.
Архитектура
Според својот архитектонски облик црквата е трикорабна со главен влез на северната страна.
Црквата е скоро напуштена поради отселување на луѓето во Демир Капија.
Иконостас
Иконостасот го исполнуваат мноштво икони изработени во периодот од 1863 до 1866 година од зографот Григориј (Пецанович) од Струмица.
Таро од земјата на планините
„Таро од земјата на планините“ — роман за деца на јапонската писателка Мијоко Мацутани.
Содржина
Книгата се состои од 22 глави, поделени во два дела:
Прв дел: Преживелиците на Таро Втор дел: Во потрага по мајката
Изданија на македонски јазик
Во 1993 година, романот бил објавен како заедничко издание на издавачките куќи „Мисла“, „Култура“, „Детска радост“, „Наша книга“ и „Македонска книга“. Книгата била задолжителна лектира за учениците од четврто одделение според наставниот план на основните училишта во СР Македонија. Преводот од руски јазик е дело на Евтим Манев, автор на илустрациите е Жарко Туниќ, графичкото уредување го направил Димче Исаиловски, а книгата била испечатена во НИП „Нова Македонија“. Книгата, со обем од 73 страници и димензии од 20 сантиметри е каталогизирана во НУБ „Св. Климент Охридски“, Скопје но без меѓународната ознака ISBN.
Мариборски замок
Мариборски замок — замок во Марибор во Словенија. Објектот датира од 15 век.
Цветана Пиронкова
Цветана Кирилова Пиронкова (Цветана Кирилова Пиронкова; Пловдив, Бугарија, 13 септември 1987.) е професионална тенисерка.
Кариера
Родена е во спортско семејство. Такто и, Кирил Пиронков (на бугарски : Кирил Пиронков) бил шампион на Бугарија во кану, а мајка и Радосвета Пиронкова (на бугарски : Радосвета Пиронкова) била балкански и бугарски првак во пливање.
Во 2007. година, Пиронкова не успеа да го помине првото коло на три гренд слем турнири (отвореното првенство на Австралија, отвореното првенство на Франција и Вимблдон), додека на отвореното првенство на САД беше поразена во второто коло од тогашната број 1 во женскиот тенис - Жастин Енен.
Најдобриот резултат во својата кариера го реализираше во јуни 2008., кога го зазеде 40. место на WTA листата.
На летните олимски игри во Пекинг, загуви во второто коло од Доминика Цибулкова.
Во 2009. година на турнирот Мурил Хобар интернешенал стигна до четвртфинале, каде загуби од Виржини Разано. На турнирот Андалузија Тенис Експириенс истата година, каде беше поставена за 8. носител, загуби во првото коло од Роберта Винчи. На првите два гренд слем турнири во 2009., не стигна подалеку од второт коло, односно првото коло. На Вимблдон загуби во првото коло од Џил Крејбас, додека на US Open исто така во прво коло од 29. носител - Марија Шарапова.
Надворешни врски
ИТФ Профил
Црква „Воведение на Пресвета Богородица“ - Драма (XX век)
Воведение на Пресвета Богородица (Εισόδια της Θεοτόκου) — црква во градот Драма, Егејска Македонија. Претставува катедрален храм на Драмската епархија на Цариградската патријаршија.
Црквата е трикорабен храм во византиски стил, осветен на 10 септември 1974 г. Посветен е на Воведението на Пресвета Богородица, Света Петка и Свети Нектариј. Овде претходно имало постара црква, која пак била изградена на местото на најстариот византиски храм.
1962 во спортот
1962 година во спортот содржи некои значајни настани.
Торгелов-Фердинандсхоф
Торгелов-Фердинандсхоф (Torgelow-Ferdinandshof) — општинска заедница во округот Западна Померанија-Грајфсвалд, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Седиштето на општинската заедница е во Торгелов.
Општинската заедница Торгелов-Фердинандсхоф се состои од следниве општини:
Алан Тјуринг
Алан Матисон Тјуринг (Alan Mathison Turing; 23 јуни 1912 - на 7 јуни 1954) — англиски математичар, логичар, информатичар и криптограф. Дал голем придонес во развојот на информатиката, формализирајќи ги концептите за алгоритам и пресметки со т.н. Тјурингова машина, која одиграла значајна улога во создавањето на современиот сметач (компјутер). Тјуринг на широко се смета за татко на информатиката и вештачката интелегенција. Бил прилично слаб, со многу пискав глас, зборлест и многу духовит.
Тјуринг е овековечен во името на престижната Тјурингова награда, која се смета за информатички еквивалент на Нобеловата награда.
За времетраењето на Втората светска војна, Тјуринг работел во владата на Британија во одделот на Кодови и шифри. Некое време тој бил префрлен во Колиба 8, сектор кој бил одговорен за германските криптоаналитичари. Тој смислил голем број на техники за пробивање на германските шифри, вклучувајќи го и методот “the bombe”, електромеханичка машина која би можела да најде начин на работа на Енигма машината. После војната тој работел во Националната Лабораторија за Физичари,каде што создал еден од неговите први дизајни за сметачи кои ги чуваат програмите наречен ACE (Automatic Computing Engine).
Во 1948 Тјуринг се приклучил во сметачката лабораторија на Макс Њуман во универзитето во Манчестер, каде придонел во изработката на сметачи „Манчестер“ и почнал да се интересира за математичка биологија. Тој напишал книга за хемиската основа на морфогенезата, и предвидел осцилирачки хемиски реакции како што се Белоусов-Заботински реакцијата, кои за првпат биле забележани во 1960-тите.
Тјуринговото декларирање како хомосексуалец резултирало со кривично гонење во 1952 година, кога хомосексуалните акти сè уште не биле легални во Обединетото Кралство. Тој прифатил третман со женски хормони (хемиска кастрација) како алтернатива за да не оди во затвор.Тој умрел во 1954 г од труење со цијанид само две недели пред неговиот 42 роденден. Некои докази тврдат дека тоа било самоубиство. Неговата мајка и некои други веруваат дека неговата смрт била случајна. На 10 септември 2009 година, по интернет кампања, британскиот премиер Гордон Браун упати официјално јавно извинување од страна на британската влада за начинот на кој Туринг беше третиран по војната.
Детство и младост
Алан Тјуринг бил зачнат во Чатрапур, Ориса, Индија. Неговиот татко, Џулиус Матисон Тјуринг, бил член на индиската државна служба. Џулиус и неговата сопруга Етхел Капа Стоуни (1881-1976, ќерка на Едвард Валер Стоуни, главен инженер на Мадрас железници), сакале Алан да се однесе во Англија, па тие се вратиле во Маида Вале, Лондон, каде што Алан е роден на 23 јуни 1912 година. Тој имал постар брат, Џон. Државната служба на татко му сè уште била активна и за време на детството на Тјуринг неговите родители патувале помеѓу Хестингс,Англија и Индија, оставајќи ги своите два сина да живеат во семејство на пензиониран генерал од Армијата. Уште многу рано во детството Тјурин покажувал знаци на гениј што подоцна и тоа се остварило.
Неговите родители го запишале во основното училиште Св.Мајкл на 6 годишна возраст. Учителите како и многу други едукатори го препознале неговиот талент многу рано. Во 1926, на возраст од 14 години, тој се запишал во средното училиште Шеброн. Неговиот прв ден на училиште се поклопил со генералниот штрајк во Велика Британија но то е толку решен да присуствува на првиот ден и возел 60 милји со својот велосипед од Саутемптон до училиштето без никаква придружба застанувајќи само еднаш во некоја гостилница. Природната склоност кон математиката не заслужила почит кај некои од наставниците на Шеброн, чија дефиниција на образованието става повеќе акцент на класичниот начин. Неговиот учител напишал до неговите родители: "Се надевам дека нема да падне помеѓу две столици ако сака да остане во јавно училиште, тој мора да има цел да стане образован. Ако сака да биде само научен специјалист, тој го губи неговото време во.. државно училиште ". И покрај тоа Тјуринг продолжил да покажува извонредно знаење во студитее кои ги сакаше, решавајќи на напредни проблеми во 1927 г., без дури да ги има студирано основите по Калкулус. Во 1928 година, на возраст од 16, Тјуринг се соочил со работата на Алберт Ајнштајн. Не само што ја сфатил туку тој ја експлоатирал прашањата на Ајнштајн за Њутновите закони напишани во текст кој никогаш не беше разјаснет.
Тјуринговите амбиции на училиште беа покренати од страна на блиското пријателство што се разви помеѓу него и еден малку постар соученик, Кристофер Морком, кој беше првата љубов на Тјуринг. Морком починал на 13 февруари 1930 година ненадејно од Говедска Туберколоза, само неколку недели пред крајот на нивниот последен испит на Шеборн. Верата на Тјуринг била разнишана и станал атеист. Тој донел пресуда дека сите феномени, вклучувајќи ја и работата на човечкиот мозок, мора да се материјалистички, но тој сè уште верувал во опстанокот на духот по смртта.
Студии и работата со пресметките
После Шеборн, Тјуринг се запишал на Кингс Колеџ во Кембриџ. Тој дипломирал во 1934 година со прва класа почести по Математика, и во 1935 година бил избран за соработник на универзитетот за зајакнување на дисертацијата на теоремата за лимеси. Во 1928 година, германскиот математичар Давид Хилберт повика на внимание на проблемот на нерешливоста (проблем на одлука). Во неговиот значаен лист хартија наречен “Врз основа на пресметка на броевите со барање до проблемот на нерешливоста" (поднесени на 28 мај 1936 година и предадена 12 ноември), Тјуринг ги реформулирал резултатите на Курт Годелс од 1931 за лимесите за доказ и пресметки, заменувајќи ја универзалната аритметика заснована на формален јазик со нешто наречено Тјурингови машини. Тој докажал дека нешто како машината би било способно да изврши секакви математички пресметки ако тие се прикажани како алгоритам. Тој започна со доказот дека не постои решение на “проблемот на нерешливоста” прво со покажувајќи дека проблемот со стопирање на Тјуринговата машина е неодлучен: не е можно да се докаже алгоритамски дали одредена Тјурингова машина некогаш би запрела. Додека неговиот доказ бил објавен после Аланзовиот еквивалентен доказ за ламбда калкулус,Тјуринг не бил свесен за работата на Алонзо во тоа време.
Пристапот на Тјуринг бил значително повеќе достапен и интуитивен. Исто така, беше објавен поимот на "Универзалната (Тјуринг) машина, идејата дека таква машина може да ги врши работите на било која друга машина, или со други зборови, е веројатно способна да пресмета се што е пресметливо. Тјуринг машини сè до денешен ден централен предмет на изучување во теоријата на пресметки.
Во своите мемоари Тјуринг напишал дека е разочаран од приемот на неговиот значаен лист во 1936 и дека само две лица реагирале - тоа биле Хајнрих Шолз и Ричард Беван Брејтвејт.
Листот исто така не воведува во поимот за дефинирани броеви.
Од септември 1936 до јули 1938 тој поминува најголем дел од времето на Институтот за напредни студии, Принстон, Њу Џерси, учејќи кај Алонзо Черч. Во прилог на неговите чисто математички студии, тој студирач криптологија и исто така изградил три од вкупно четирите стази на електро-механичкиот бинарен множител. Во јуни 1938 година тој докторирал од Принстон универзитетот. Неговата дисертација (логички системи врз основа на редните броеви) го претстави концептот на редна логика и идејата за релативното пресметување, каде што Тјуринг машините се зголемуваат со т.н. гатачки, дозволувајќи им да проучуваат проблеми кои не може да ги реши машина Тјуринг.
Тјуринг се вратил во Кембриџ каде што присуствувал на предавања држени од Лудвиг Витгенштајн во врска со пронаоѓањето на математиката. Со две тврдења не се сложил. Тјуринг го бранел формализмот а Витгенштајн тврде дека математиката не открива апсолутни вистини туку ги измислува нив. Тјуринг исто така почнал да работи со скратено работно време во владата за кодирање и шифрирање.
Криптоанализа
Надоврзувајќи се на криптоанализата сработена во Полска од Маријан Рајевски, Јержи Росицки и Хенрик Зигалски од бирото за шифри пред војната, тој придонел неколку увиди во кршењето и на Енигма машината и на Лоренц Ц.3 40/42 (прикачена телепринтерска шифра со име Тани од страна на британците), и беше некое време главен на Хат 8, делот одговрен за читање Германски поморски сигнали.
Од септември 1938 година, Тјуринг работел со скратено работно време (теоретски за британскиот Форин офис) со владата за кодирање и шифрирање (GCCS) во оделлот за пробивање на шифри. Тој работел на проблемот на германската Енигма машина и соработувал со Дили Нокс, висок шифро-пробивач. На 4 септември 1939 година, еден ден откако Германија и објавила војна на Велика Британија, Тјуринг се пријавил во Бличеј парк во воената станица на GCCS.
Тјуринг имал малку репутација за неговата екцентричност во Бличеј парк. Џек Гуд, криптоаналитилар кој работел со него, бил цитиран од Роналд Левин кој рекол за Тјуринг:
“Во првата недела од јуни секоја година тој добиваше лош напад на висока температура, а тој ќе возеше велосипед до работа носејќи гас маска за да се заштити од поленов прав. Неговиот велосипед имаше маана. Ланецот често се вадеше. Наместо да го поправи, тој броеше колку пати ќе заврти со педалите пред да му се извади ланецот и потоа слегуваше од велосипедот и рачно го местеше ланецот. Уште една од неговите екцентричости е дека ја има заковано неговата чаша на радијаторот за да не му ја украдат. ”
Додека работел во Бличеј, Тјуринг понекогаш трчал по 40 милји до Лондон каде одел на важни состаноци. Тјуринг бил способен за трчање на маратони во светски рамки.
Тјуринг-Велшман “bombe” машината
Неколку недели по доаѓањето во Бличеј парк, Тјуринг направил машина наречена бомбе која би можела да ја пробие Енигмата многу побрзо од бомба машината од 1938та год. Бомбе со додадоци предложени од математичарот Гордон Велшман, станало една од основните и најавтоматските алатки што се користела за напад на заштитениот Енигма сообраќај со пораки. Џек Добар сметал:
"'Јас мислам дека најважниот придонес на Тјуринг беше дел од дизајнот на бомбе а тоа е криптоаналитичката машина. Тој ја имаше идејата дека би можело да се користи теорема во логиката која за обичните луѓе звучи малку апсурдо, односно дека од контрадикција може да се заклучи се.'"
Бомбе пребарувала за можни точни прилагодувања користени во пораките на Енигма (т.е. ротор со цел, роторски прилагодувања и сл.) и се користи соодветна лулка: фрагмент од веројатно чист текст. За секое можно прилагодување на роторите (кои биле од редот на 1019-те членки, или од 1022-те за четири роторните "У-Брод" варијанти), бомбе извршувало еден синџир од логички одбивања врз основа на лулката,спроведено електрично. Бомбе детектирал кога ќе дојде до контрадикција, и ги отфрла прилагодувањата така што оди на следните. Многу од понудените прилагодувања предизвикале контрадикции и биле отфрлани, оставајќи само малку за да бидат испитани во детали. Машината на Тјуринг била за првпат инсталирана на 18 март 1940. Повеќе од двесте вакви машини беа во фукнкција до крајот на војната.
Хат 8 и поморска Енигма
Во јули 1942 г., Тјуринг измислил техника наречена турингерија за употреба против Лоренцовите шифри дадени од новите германски машини. Тоа имаше свое код име на Бличеј парк наречено Тани. Тој исто така му го презентирал Тани Тимот на Томи Фловерс кој под водство на Макс Њуман, го градел сметачот „Колос“, првиот сметач на светот кој можел да користи програми. „Колос“ ја заменил Робинсовата машина и неговата супериорна брзина му овозможила брутална и силна декрипцијска техника. Честа заблуда е дека Тјуринг бил клучна фигура во дизајнот на Колос, но тоа не беше случај.
Тјуринг отпатувал во САД во ноември 1942 и работел како криптоаналитичар во американската морнарица. Тој работел на изградба на Енигма и Бомбе во Вашингтон а исто така помага и во Белл Лабораторијата во развојот на безбедните говорни уреди. Тој се вратил во Бличеј пари во март 1943. Во негово отсуство, Хју Александар официјално стапил во функција во Хат 8,иако тој бил де факто шеф некое време. Тјуринг имал мал интерес за тој да биде главен на секторот. Тој стана генерален консултант за криптоанализа во Бличеј парк.
Првите сметачи и Тјуринговиот тест
Од 1945 до 1947 Тјуринг живее во Хамптон и тој активно работи на дизајнот на првата автоматска машина за пресметување (ACE) во националната лабораторија за физичари. Тој презентирал весник на 19ти февруари 1946 каде што беше опишан првиот детален дизајн на сметачот. Иако ACE имал изводлив дизајн сепак тајноста околу работата за време на војната во Бличеј парк довело до одложување на почетокот на проектот и Тјуринг многу се разочарал. Кон крајот на 1947 година се вратил во Кембриџ да паузира една година. Додека тој паузирал, првата верзија на ACE била изградена во негово отсуство. Сметачот ја извршува својата прва програма на 10 мај 1950 година.
Во 1948 тој бил назначен за читач во математичкото одделени во Манчестер (сега дел од универзитетот во Манчестер). Во 1949 г. тој станал заменик директор на сметачката лабораторија на универзитетот во Манчестер и работел на софтвер за првите сметачи. Во тоа време тој продолжил да извршува поапстрактни работи така што се свртел кон проблемот со вештачката интелегенција и започнал експеримент кој подоцна бил познат како Тјурингов Тест. Тестот се содржел во тоа што тој се обидел да го дефинира стандардот на машина за да може да се нарече интелегентна. Идејата била човек испитувач да поставува прашања на сметач и човек сместени во различни соби. Во моментот кога испитувачот нема да може да препознае кое е сметачот а кое е човекот тогаш заклучиле дека машината достигнала ниво на човечка интелегенција. Обратна форма на Тјуринговиот тест е широко користена на интернет. Имено CAPTCHA тестот е наменет за да се утврди дали корисникот е човек или сметач.
Тјуринговиот тест бил значаен,провокативен и донел траен придонес во дебатата за вештачката интелегенција која продожила повеќе од половина век.
Тој исто така го измислил и LU методот за распаѓање во 1948 г., кој се користи денес за решавање на матрици.
Модел на формирање и математичка биологија
Тјуринг работел од 1952 до неговата смрт во 1954 година во полето на математичка биологија, посебно морфогенезата. Тој има издадено една книга на проблемот наречен "Хемиска основа на мофогенезата" во 1952 г., ставајќи ја натаму и хипотезата за модел на формирање. Неговиот главен интерес во таа област се состоел во разбирањето на распоредот на Фибоначи, опстанувањето на броевите на Фибоначи во растителните структури. Тој користи равенки на реакција и дифузија кои се од централно значење за областа на моделот формирање. Подоцна книгите не биле објавени сè до 1992 кога многу дела од Тјуринг се објавија. Неговиот придонес се смета за круцијален дел во работата во ова поле.
Осуда за неприлилно однесување
Во јануари 1952 година, Тјуринг се сретнал со Арнолд Мареј во кино во Манчестер. Тој го поканил Мареј да поминат викенд заедно во неговата куќа. Иако Мареј прифатил тој не се појавил таму. Тие повторно се сретнале во Манчестер следниот понеделник кога Мареј се согласил дека ќе го дружи Тјуринг до дома. После неколку недели Мареј повторно го посетил Тјуринг и очигледно ја поминале ноќта заедно таму.
Откако Мареј му помогнал на некој крадец да пробијат во куќата,Тјуринг тоа го пријавил во полоција. Во текот на истрагата Тјуринг признал сексуални односи со Мареј. Хомосексуалните акти биле нелеални во Британија во тоа време па така двајцата беа обвинети за неприлично однесување според член 11 од Кривичниот законик од 1885 година.
На Тјуринг му понудиле да бира помеѓу затвор или условна казна зависи од неговиот договор да се подложи на хормонски третман со цел да го намали либидито. Тој ја прифаќа хемиската кастрација преку естрогенски хормонални инјекции.
Откако Тјуринг признал дека е хомосексуалец тоа довело до отстранување на неговиот безбедносен сертификат и му забраниле да продолжи со своите криптографски консултации за GCHQ. Во тоа време имало јавна вознемиреност во врска со шпиони куѕуиѕуиѕиуѕуиажала дека причината за смрта е труење со цијанид. Покрај неговиот кревет е пронајдено половина јаболко кое иако не било тестирано дали содржи цијанид се шпекулира дека тоа е причината во која фаталната доза била испорачана. Се утврдило дека се работи за самоубиство и подоцна тој е кремиран во Воукинг Крематориумот на 12 јуни 1954. Мајката на Тјуринг жестоко тврди дека голтањето било случајно и предизвикано од невнимателното складирање на нејзиниот син во лабораторијата. Биографот Ендрју Хоџ вели дека Тјуринг можеби се самоубил во двосмислен начин сосема намерно за да ѝ даде на својата мајка некои веродостојни докази дека тоа не било така. Дејвид Левит посочил дека Тјуринг ја изведувал сцената од 1937 година од филмот Снежана и седумте џуџиња (неговата омилена бајка) каде што злобната вештерка го полива нејзиното јаболко со отровен пијалак.
Валеа Данулуј
Валеа Данулуј (Valea Danului) — општина во округот Арџеш во јужна Романија, во која живеат 3.127 жители.
Гоце Делчев (роман)
„Гоце Делчев“ — роман за деца на македонскиот писател Ванчо Николески од 1964 година.
Содржина
Книгата се состои од пролог со наслов „Се појавил чуден човек“, 16 глави и епилог со наслов „Срце во срцата“:
Кабала
Кабала (קַבָּלָה = „предание, примање“) — дисциплина и школа која се занимава со мистичните аспекти на јудаизмот. Претставува збир на езотерички учења наменети за одредување на духовното значење на Танахот (Хебрејската библија) и на традиционалната рабинска литература.
Се верува дека дисциплината настанала уште во антиката преку усмените преданија, додека во вистинска смисла била создадена меѓу Евреите во XII век. Низ историјата се создала и кабалистичката литература која се темели на четири основни книги. На почетокот на новиот век, таа имала големо влијане врз западната филозофија, со што била прифатена од познати ренесансни мислители. Денес, постојат организации кои се предводени од главните концепти на кабалата.
Кабалата се состои од три основни составни делови: теоретски, медитациски и практичен. Од нејзините следбеници, кабалата се смета за неопходен дел при проучувањето на Тора (Божјиот закон). Таа учи на доктрини кои се прифатени од некои Евреи, како вистинско значење на јудаизмот, додека други Евреи овие доктрини ги сметаат за еретички.
Потекло на поимот
Потеклото на поимот „кабала“ е од хебрејскиот збор „кабале“ што значи „предание“, и има почетоци уште од древната Месопотамија, (околу XVIII век п.н.е.) Изучувајќи ги законите на природата на околниот свет, Авраам ги систематизирал своите спознанија и на нивна основа го разработил методот на една едниствена управувачка сила, откривајќи ја преку множеството на различни сили, кој човекот ја прима во себе и ги чувствува. Тој метод тој го нарекол „кабала“.
Тој е познат по тоа што не само што самиот длабоко ја истражувал Замислата на создавањето, туку го пренесувал тоа знаење на другите. Така Авраам станал првиот кабалист, ставајќи почеток на цела плејада на учители на кабалата. Најспособните негови ученици станувале учители, кои пак го пренесувале тоа знаење на следното поколение на следбениците. Оригиналниот јазик на кабалата е хебрејскиот јазик, кој изворно (најпрвин) се создавал од кабалистите и за кабалистите, помагајќи им во меѓусебната комуникација за духовните теми. Голем број кабалистички книги се напишани и на други јазици, но основните термини секогаш се употребуваат на хебрејски.
Историја
Една од хипотезите, кон која се придржуваат кабалистите за да достигнат духовен мир, е дека Кабалата како наука за спознанието на светот има почетоци уште од древниот град во Месопотамија, Ура Халдеј. Преданието од тоа време (околу XVIII век п.н.е.) раскажува за историјата на жителите крај Меѓуречјето, Авраам – човек кој, во целото свое истражување на околниот свет, открил множества на појави на различни сили од природата, кои влијаат на тој свет,а тоа е една единствена сила. Во почетокот му се претскажало, дека тој се наоѓа под влијание на многу сили, но тој целосно го поминал тој слој на спознание и достигнување, дека сите тие сили се јавуваат како дел од една единствена Виша Сила. Авраам таа сила ја нарекол «Создател »
Според сите кабалисти,како што на почетокот на самата книга пишува, Зохар бил напишан од Рабинот Шимон Бар Јохаи (Рашби), кој живеел во 2 и 3 век од христијанската ера. Постојат мислења во образовните кругови кои изјавуваат, дека Зохар бил напишан во 11 век од страна на Кабалистот Рабин Моше де Леон. Ова мислење било демантирано од самиот Рабин Моше де Леон кој рекол дека книгата ја напишал Рашби.
Во 16 век од н.е. се појави кабалист кој ги објасни основите на кабалата - Светиот Ари, Рабинот Исак Луриа (1534-1572). Ари изјавил дека од негово време наваму, мудроста кабала е подготвена да биде отворена за секого.