cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Француско-пруска војна
Почетокот на индустриската војна
Меѓутоа, Пруската армија извлекла поука од случката на Гравелот. Како прво, во Битката кај Седан на 1 септември Пруската пешадија малку причекала, препуштајќи артилеријата да го заврши главниот дел од реботата. Исход: во таа голема битка погинале само 850 Пруски војници повеќе но во релативно малатабитка кај Гравелота.
Друго, Прусите на 30 октомври во близина на Париз пронашле нова тактика. Протвнапад на Пруската гарда бил ов јасно построени формации, туку од еден до друг војник биле големи растојаниа и секој се заштитувал и се сокривал позади разни нерамнини на теренот и со тоа никаде не биле „голема мета“, во јуриш тргнувала, час едната, час другата група, но секогаш со жестока огнена поддршка од останатите - кои кои тогаш најчесто ги гаѓале Французите. Дури во 1917 година Германската армија ќе се врати на оваа тактика, со употреба на таканаречените „јуришни одреди“.
Коњаницата сè уште се сметала за елитен дел од војската. Но, оваа војна ќе го разоткрие фактот дека сега оваа коњаница имала само две можности - да изврши самоубиство трќајќи напред или да не прави ништо. На 5 август 1970 година, генералот А. Е. Мишел (фр. Michelle) ја испратил својата бригада да се приближи, низ една падина, на пруската пешадија, кај местото Мосброн (фр. Morsbronn-les-Bains). Биле уништени девет одреди од бригадата, а колку е познато до денес, не умрел ни еден пруски војник. На 14. август, Француските коњаници, припадниците на еден врв на Француската Царска гарда, биле жртвувани кај Резонвил (фр.Rezonville), во сличен самоубијски јуриш кон Пруската пешдаија. А кај Седан на 1 септември 1970 година, Француската коњаница со која командувал генералот Жан А. Маргерит јуришала повеќепати без престан на Германската пешадија. Тоа било херојски чин, па дури и Прускиот крал Вилхелм II од Хоенцолерн, се воодушевил на Француски јазик „Ah! Les braves gens!“, но всушност, и тие извршиле самоубиство. Оние последни неколку преживеани Француски коњаници се вратиле без никаква борба, во тишина, полека, накај Француските позиции - никој не го чепкал; Прусите се разотишле и не ги забележале.
Командантите во следните војни напросто ги игнорирале масакрите кај Мособорн, Резонвил и Седан. Наместо тоа, тие покажувале на еден свети пример: во Битката кај Вионвил (фр. Vionville), на 16. август, шест ескадрони на пруската коњаница во јуриш ја прегазиле Француската топовска линија, и на тој начин ја спасиле Германската пешадија, која до тој момент била во критична ситуација, под неподнослив оган. Адалберт фон Бредоу (гер. Adalbert von Bredow), командант на коњаницата која толку добро се покажала тој ден, и тој напаѓач беше запаметен како "јавање во смртта". Веројатно е последното масовно јуришање на коњаницата, чизма до чизма, во историјата на европските војни. Сепак, оваа победа ја држеше репутацијата на коњаницата како армија до следната војна. Во други ситуации за време на француско-пруската војна, коњаницата била корисна само за извидување и за ненадејни напади врз спротивните линии на противникот.
Артилеријата сигурно влијаеше врз конечниот исход на војната. Купови на „челик топови“ кои се полнеле од назад, со гранати коишто експлодираа веднаш кога ја погодиле метата, со голема прецизност, беше воведен од страна на човештвото во една нова ера на применетата на технологија. Битката кај Седан ја покажа супериорноста на артилеријата. На пример на локацијата наречена Boa de La Garen, десет германски батерии ги изубиле Французите кои беа во една шума. Секоја батерија е насочена на друг сектор шума и во секоја батерија секој топови беше отпуштен на различни височини и затоа со различен опсег, така што целата шума повторно и повторно беше испукувана со гранати. Французите се обиделе да се повлечат, но излегувањето на отворениот простор се влошило, па биле принудени да се вратат во шумата каде што постојано ги напаѓале прусите. На крајот, целата Француска војска го фрлила оружјето и се предаде. По битката, Прусите, по видени резултатите од своја артилерија биле импресионирани: "... купишта урнатини а бранителите ... лежат насекаде, гадно растурени од гранатите; тука труп, а 30 или 40 метри подалеку, рака; на карпести и песочни делови на теренот, на многу места буриња со крв. Сите околу пиштоли и ножеви, ранци и муниција, и голем број на коњи, жестоко искинати и расфрлани ... ".
Битката кај Седана исто така ја демонстрираше и ладнокрвноста на Германските водачи. Канцеларот Ото фон Бизмарк по дипломатски пат ја припремил победата, така што ја информирал владата на Белгија дека ако војниците на Францускиот маршал Патрик Мак Маона (фр. Marie Edmé Patrice Maurice, comte de MacMahon), таканаречени „шалонски војници“ преминат во Белгија, а Беллгијската влада не им ги одземе оружјата, тогаш Прусија го задржува правото да ги брка низ Белгија. На основата на ова, генералот фон Молтке бил сигурен дека сига ги има Француските воници во стапица. После тоа, потполно смирено се дошетал до висините позади местото Фреона, за потоа заедно со Вилхелм I и група на Германски принцови, со кои одеа и бројни странски воени надгледувачи - меѓу нив и американскиот генерал Шедридан (анг. Philip Henry Sheridan) – (1831-1888. година), еден од главните команданти на Северот, да гледаат маси од Француски војници како беспотребно умираат. Битката кај Седана ја зацврситла Германската војно-оперативна вештина наречена „кеселшлахт“ (гер. Kesselschlacht), што би можело да се преведе како битка во опкружување, т. е. битка ссо опколување и потполно уништување на противникот. Тое се одвивало така што се опколувале големи непријателски сили, а потоа со одбранбена тактика, со супериорен оган (пукање врз нив), ја дочекува и уништува секоја единица која би пробала да се пробие низ „опкружувањето“.
Французите никако не успевале да ги пронајдат своите единици. Куририте им залутале, бидејќи не го знаеле патот и не можеле да го пронајдат. Командантите, без мапи, и наредувале на војската де тргне во погрешна насока. Од мртвите коњи не можело да се помине низ многу битните „ниски делови“ на многу од патовите. Војниците марширеле сè додека не би се судриле со другите, исто така Француски војници, кои оделе во спротивна насока а да не знаеле каде одат. Накратоко, тоа било, може слободно да се рече, Марфијавиот закон применет за војување. Меѓутоа Битката кај Седана ги присилила и Прусите да сватат дека Францускиот народ одбил да го прифати поразот на својата империјална армија и заробувањето на Наполеон III. На чело на движењето кое барало „војна до крај“ (фр. la guerre a outrance) биле Леон Гамбета (фр. Léon Gambetta) (1838—1882) и Шарл де Фрејсине (фр. Charles Louis de Saulces de Freycinet) – (1828—1923). Потоа повторно доаѓаат идеи од 1793 - се воведува принудно читање на патроитски текстови, реквирирање на намирниците и се друго што му е потребно на фронтот, лекари, архитекти, инженери и научници; а и почнале повикувања да се вратат масовните регрутации и комитети за јавна безбедност - накратко, цела нација да земе оружје во раце. Благодарение само на тоа што на море била појака од Прусија, Франција успеала да внесе, од Велика Британија и САД, огромен број на оружје.
Француско-пруската војна предизвикала голема бура на национализам во Франција и во Германија.
Последици на природата од војувањето
Како главни последици од оваа војна, најважните се двете најважни работи кои ја разликуваат севкупната, досега позната, природата на војувањето: појавата на Генералштабот и унапредувањето на воената медицина.
Центарот на нервите на целата армија, генералштабот, беше модернизиран, така што се состоеше од специјално обучени офицери кои би го координирале функционирањето на сè друго. И повторно Прускиј прво започнала. Нејзиниот генерал Герхард фон Шарнхорст (гер. Gerhard von Scharnhorst) прв на свтот воспоставил таков генералштаб во 1806 година, спосоен да владее со стратешки, тактички и оперативни аспекти на технолошката револуција во војската.
Фон Молтке, со надмоќната сила на неговиот интелект и личност, го подигна овој генералштаб на ниво на неспорна доминантна сила во рамките на воената организација. Никој, или речиси никој, не се обиде да го оспори. Генералштабот послушно не прифаќаше нешто што би се му паднало на некој во Министерството за војна; тој доби право да комуницира директно со командантите на единиците, па дури и привилегија за директен пристап до кралот.
Во Прусија војната со Австрија ги разоткрила сите слабости не само на артилеријата, туку и на војната медицина. На совет на армискиот хирург Г. Ф Ф. Лефлера (гер. Löfler), кралот Вилхелм I Хоенцолерна повикал конференција на водечките хирурги, а како резултат на тоа било извршување на комплетната реорганизавија на војно-медицинската служба. Покрај тоа зголемени се добровлоните одреди на болничари
У Прусији је рат са Аустријом разоткрио све слабости не само артиљерије но и војне медицине. На савет армисјког хирурха Г. Ф Ф. Лефлера (нем. Löfler), краљ Вилхелм I од Хоенцолерна је сазвао конференцију водећих хирурга, а као резултат овога била је извршене комплетна реорганизација војно-медицинске службе. Поред тога повећани су контигенти добровољних одреда болничара.
Во Француско-Пруската војна точно се знаело кој хирург бил надлежен да командува со медицинските единици приклучени во секоја армија... Еден главен хирург команувал со воено-медицинските служби на цела армија. Ранетите биле евакуирани од местото. Точно оваа војна, влегла во историјата по тоа што по првпат во некоја голема војна во која број на умраните на бојното поле бил поголем од умрените од разни болести - туфус, дизентеријa, вариола верa и сл. Дел од одговорот на ова прашање лежи во фактот дека Пруските војници, за разлика од Француските, пред војната добиле вакцина против некои болести, т.е. од вариола вера. Така од неа се разболеле само 4.835 Пруски војници, а 14.178 Француски.
Даинис Криштопанс
Даинис Криштопанс (Dainis Krištopāns; р. ) ― латвиски ракометен репрезентативец кој настапува за РК Вардар. Тој е еден од највисоките ракометари во светот, со висина од 215 см и тежина 135 кг.
Бет-број
Во математиката, бесконечните кардинални броеви се претставени со првата хебрејска буква \aleph (алеф) со подзнак над редните броеви во облик на „алеф-број“. Втората хебрејска буква \beth (бет) се користи на сличен начин, но не мора да ги опфаќа како подзнак сите броеви што ги опфаќа \aleph.
Определба
Бет-броевите се утврдуваат вака:
што е кардиналноста на партитивното множество на A ако е кардиналноста на A.
Така зададено,
се кардиналностите на
па вториот бет-број \beth_1 е еднаков на \mathfrak c (кардиналност на континуумот), а третиот бет-број \beth_2 е кардиналноста на партитивното множество на континуумот.
Поради Канторовата теорема, секое множество во претходната низа има кардиналност строго поголема од она кое му претходи. Кај бесконечните лимесни ординали λ, соодветниот бет-број се дефинира како најмалата горна граница (супремум) на бет-броевите на сите ординали строго помали од λ:
Можеме да покажеме и дека фон Нојмановата хиерархија има кардиналност.
Поврзаност со алеф-броевите
Assuming the аксиомата на изборот, бесконечните кардиналности се линеарно подредени; секои две кардиналности мора да се споредливи. Така, бидејќи по дефиниција нема бесконечни кардинали помеѓу \aleph_0 и \aleph_1, следи дека Со повторување на овој аргумент (трансконечна индукција) добиваме за сите ординали \alpha.
Хипотезата за континуумот е еднаква на
Воопштената хипотеза на континуумот вели дека вака определената низа од бет-броеви е истоветна со низата од алеф-броеви, т.е., за сите ординали \alpha.
Бет-нула
Бидејќи ова по дефиниција е \aleph_0 (алеф-нула), тогаш множествата со кардиналност \beth_0 се следниве:
Бет-еден
Кардиналност \beth_1 имаат следниве множества:
Бет-два
\beth_2 се нарекува и 2c (изг. „на степен це“).
Множества со кардиналност \beth_2 се:
Бет-омега
(pronounced beth omega) is the smallest uncountable strong limit cardinal.
Воопштување
Понекогаш се користи поопштиот симбол за ординали α и кардинали κ. Определбата гласи:
Значи,
Во Цермело-Френкеловата теорија, за секој кардинал κ и μ има ординал α така што:
Теоријата вели дека за секој кардинал κ и ординали α и β:
Затоа, во Цермело–Френкеловата теорија на множествата во отсуство урелементи со или без аксомата за избор за сите кардинали κ и μ, равенството
важи зас ите доволно големи ординали β (т.е. не постои α за која равенството ќе важи за секој ординал β ≥ α).
Ова важи и во Цермело-Фенкеловата теорија со урелементи со или без аксиомата за избор под услов урелементите да образуваат множество што е рамнобројно со некое чисто множество (множество чие транзитивно затворање не содржи урелементи). Ако важи аксиомата за избор, тогаш секое множество од урелементи е рамнобројно со чисто множество.
Чандрасекара Венката Раман
Сер Чандрасекара Венката Раман, КД (7 ноември 1888 – 21 ноември 1970) — индиски физичар, роден во поранешната провинција Мадрас, чии важни истражувања во полето на расејување на светлина го здобиле со Нобелова награда за физика во 1930. Тој открил дека, кога светлината преминува на транспарентен материјал, дел од отклонатата светлина ја менува брановата должина. Овој феномен сега е наречен раманово расејување и е резултат на рамановиот ефект. Во 1954, тој беше почестен со највисоката граѓанска награда на Индија, Барат Ратна.
Рани години
Раман е роден во семејството Тамил Брахмин Ујер во Тируванекавал, Тиручирапали, (денеска Тиручирапали), провинција Мадрас Тамил Наду, во Британска Индија на Парвати Амма.
Семејство
Таткото на Раман најпрво предавал во училиште во Тируванекавал, станал професор по математика и физика во колеџот А.В. Нарасимха Рао, Визагапатнам (тогаш Визагапатнам) во индиската држава Андра Прадеш, а подоцна се придружил на Претседателски колеџ во Мадрас (сега Ченај).
Рано образование
На рана возраст, Раман се преселил во градот Визагапатнам и учел во Св. Алојзиус англо-индиско средно училиште. Раман го положил полуматурскиот испит на 11 години и неговиот средношколски испит (еквивалентен на денешниот матурски испит, ПУК и +2) со стипендија на 13 години.
Во 1902, Раман се придружил на претседателскиот колеџ во Мадрас каде неговиот татко предавал математика и физика. Во 1904 тој го положил бакалауреатскиот испит: Тој бил прв и го освоил златниот медал по физика. Во 1907 тој добил магистарска диплома со највисок степен на почести.
Kариера
Во 1917, Раман поднесе оставка од својата државна служба откако тој беше назначен за прв професор по физика во универзитетот во Калкута. Во исто време, тој продолжил со истражување во индиската асоцијација за култивирање на наука (ИАКН), Колката, каде тој станал почесен секретар. На Раман овој период му бил познат како златната ера на неговата кариера. Многу од студентите се собираа околу него во ИАКН и универзитетот во Калкута.
Рамановата спектроскопија се појавила врз основа на оваа појава, и Ернест Радерфорд го вклучил и во неговата претседателска адреса во Кралското друштво во 1929. Раман бил претседател на 16-то заседание на индискиот научен конгрес во 1929. Нему му беа доделени витезштво, и медали и почесни докторати од различни универзитети. Раман бил убеден дека ќе освои Нобелова награда за физика, но се разочарал кога Нобеловата награда била доделена на Овен Виланс Ричардсон во 1928 и на Луј де Број во 1929. Тој беше толку сигурен дека ќе освои награда во 1930 што дури резервирал билети во јули, иако наградите требале да бидат објавени во ноември, и ги гледал весниците секој ден за да ја види најавата за наградата, фрлајќи ги ако во нив немало ништо за тоа. Тој на крај ја освоил Нобеловата награда за физика во 1930 "за неговата работа на расејување на светлината и за откривање на рамановиот ефект". Тој бил првиот Азиец и првиот небелец да добие каква било Нобелова награда за науката. Пред него Рабиндранат Тагор (исто индиец) добил Нобелова награфа за литература во 1913.
Раман и Сури Бхагавантам го откриле квантниот фотонски спин во 1932, кој уште повеќе ја потврдил квантната природа на светлината.
Раман соработувал со Универзитет Банарас Хинду во Варанаси; тој присуствувал на основачката церемонија на УБХ и држел предавања по "математика" и "некои нови патишта по физика" за време на серија предавања организирани во УБХ од 5 февруари до 8, 1916. Исто така, тој имал функција како постојан гостински професор во УБХ.
Раман исто така работел на акустика на музички инструменти. Тој направил теорија за попречни вибрации за жици на гудачки инструменти, врз основа на суперпозициони брзини. Исто така, тој бил првиот кој кој ја испитувал хармоничната природа на звукот на индиските тапани како што се табла и мриданга. Тој исто така бил заинтересиран за својствата на други музички инструменти засновани врз присилните вибрации како кај виолината. Исто така, тој истражувал за ширење на звукот во шептоливи галерии. Рамановата работа за акустиката беше важен вовед, и експериментално и концептуално, сè до неговата подоцнежна работа за оптиката и квантната механика.
Раман и неговиот ученик, Нагендра Нат, дале точно теоретско објаснување за Акусто-оптичкиот ефект (светлинско расејување од звучни бранови), во серија артикли кои резултирале со прославената Раман–Натова теорија. Модулатори, и прекинувачки системи засновани на овој ефект овозможија оптички комуникациони системи врз основа на ласерски системи.
Исто така, тој ја оформил компанијата Траванкор Хемикал и Мануфакторинг. (сега позната како TCM Limited) која произведлубала калиум хлорат за индустројата за чкорчиња во 1943 заедно со Д-р Кришнамурти. Компанијата потоа поставила четири фабрики во јужна Индија. Во 1947, тој беше назначен за прв национален професор од новата влада за независна Индија.
Во 1948, Раман, преку проучување спектроскопско однесување на кристалите, пристапил на нов начин кон фундаменталните проблеми со кристалната динамика. Тој се занимавал со структурата и својствата на дијамантот, структурата и оптичкото однесување на бројни ириденсцентни супстанци (лабрадорит, бисерен фелдспат, ахат, опал, and бисери). Меѓу неговите други интереси беа оптиките на колоиди, електрична и магнетна анизотропија, и психологијата на човечкиот вид.
Раман се пенионирал од индискиот институт за наука ви 1948 и го основал Рамановиот институт за истражување во Бангалор, Карнатака, година подоцна. Тој работел како директор и останал активен таму неговата смрт во 1970, во Бангалор, на возраст од 82.
Личен живот
Раман бил татковски вујко на Субраманијан Чандрасекар, кој подоцна освоил Нобелова награда за физика (1983) за неговото откритие за чандрасекарова граница во 1931 и за неговите подоцнежни трудови за јадрени реакции неопходни за ѕвезден развој.
Достигнувања
За време на патувањето во Европа во 1921, Раман ја заебележал сината боја на ледниците и Средоземното Море. Тој беше мотивиран да ја открие причината за сината боја. Раман вршел експерименти во врска со расејување на светлината од вода и транспарентни блокови од мраз, кој го објаснил феноменот.
Има настан кој служел како инспирација за рамановиот ефект. Една декемвриска вечер во 1927, рамановиот студент К. С. Кришнан (кој подоцна станал директор на националната лабораторија по физика) му ја пренел веста дека професорот Комптон ја освоил Нобеловата награда за неговите студии за расејување на рендгенските зраци. Ова го доведе Раман да теоризира дека доколку комптоновиот ефект е применлив за X-зраци, тогаш тоа може да важи и за светлината, и да се извршат неколку експерименти.
Раман употребил монохроматска светлина од живина ламба која пробивала преку транспарентен материјал и паѓала на спектрограф за да го сними спектарот. Тој открил линии во спектарот кои подоцна ги нарекол Раманови линии. Тој ја презентирал својата теорија на состанок на научници во Бангалор на 16 март 1928, и ја освоил Нобеловата награда за физика во 1930.
Книги
За компактни трудови, види: ''Научни трудови на Ч.В. Раман'', С. Рамасешан (издание).
Почести и награди
Раман беше почестен со голем број на почесни докторати и членство на научни друштва.
Нобеловата награда за физика]].
Индија го слави националниот ден на науката на 28 февруари секоја година во чест на откривањето на рамановиот ефект во 1928.
Архива на Раман научни трудови
Рамановиот институт за истражување, основан од Раман по неговиот мандат во ИНИ, составува збирка од рамановите научни трудови, и артикли на интернет.
Смрт
На крајот на октомври 1970, тој паднал во својата лабораторија, од срцев удар. Тој бил однесен во болница каде докторите му дале уште четири часа за живеење. Тој преживеал и по неколку дена тој одбил да остане во болницата бидејќи тој претпочитал да умре во градината во неговиот институт до неговите цвеќиња.
Два дена пред да умре Раман, тој им кажал на своите поранешни студенти, "Не дозволувајте списанијата на академијата да умрат, зашто тие се чувствителни индикатори за квалитетот на науката која се истражува во земјата и дали науката пушта корења во неа или не." Истата вечер, Раман се сретнал со одборот на директори од неговиот институт и дискутирал (од неговиот кревет) со нив во врска со управувањето на институтот. Раман починал од природна смрт рано следното утро на 21 ноември 1970.
Филип де Плеси
Филип де Плеси (1165- 1209) бил тринаесеттиот Голем мајстор на витешкиот ред Темплари. Тој е роден во тврдината Плеси- Масе во Анжу, Франција. Во 1189 година, тој земал учество во Третата крстоносна војна како витез, а во Палестина дознал и се приклучил на редот на темпларите. По смртта на Жилберт Хорал, тој станал Голем мајстор. Тој помогнал да се склучи примирјето помеќу Саладин и Ричард I. Откако ова примирје било обновено, тој побарал од Тевтонскиот ред и Болничарите да му понудат ново примирје на Малек-Адел, брат на султанот Саладин. Ова наишло на критика од папата Иноцентиј III.
За време на неговото водство имало неколку воени актривности, но Четвртата крстоносна војна завршила со поход којшто не завршил во светата земја. Германскиот крал бил против темпларите во заштита на тврдината Гаштајн. Едноставно темпларите биле избркани од Германија, па папата интервенирал во решавање на спорот.
Односите со болничарите и понатаму биле затегнати, а за време на неговот водство, редот го достигнал својот врв во Европа.
Неговото име за последен пат запишано во документ во 1209 година, а според Хрониката од Ремс, Филипе де Плеси умрел на 12 ноември 1209 година.
Космос-765
Космос-765 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 17 септември 1975 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-765 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 116,2 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1550 км, а најмалото на 1478.
Каравела
Иако во XV се појавил брод под името Нау или карак,сепак од страна на португалците ваквиот брод бил употребуван за пловидба по Атлантскиот Океан,но само по познатите води на Европа и западна Африка.Каравелите биле употребувани за поголемите патувања по непознатите води на Атлантскиот Океан.Овие бродови имале носивост од 50 до 200 тони и биле со рамна палуба којашто била повисока на краевите од бродот,а на бродот биле вградувани и 2 до 3 јарболи(доколку биле 2 биле со приближно еднаква висина,а доколку биле 3 средниот бил највисок).
Поради малите димензии каравелите главно биле погодни за пловидба по плитки води,меѓутоа тие биле одлични за пловидба по водите на Атлантскиот Океан.Каравелата со својата брзина,агилност и издржливост ги оправдувала средствата за нејзина изработка и ја правело најефикасен брод на тоа време.Подоцна се граделе и каравели со поголеми димензии и 4 јарболи коишто биле употребувани за подолгите патувања и кои се значајни при Големите географски откритија.
Првите каравели биле со носивост од 50 тони,должина од 20-30 метри и висина којашто била во размер 1:3,5 во однос со должината на бродот.Кон крајот на XV век каравелите биле изменети,а на нив им се давало значење и биле поврзани со караците,односно нивните весла,јарболи и едра биле слични на оние кај каракот.Добар е примерот што бродот Санта Марија којшто е еден од трите брода на Кристофер Колумбо бил карак,а останатите 2 Ниња и Пинта биле каравели.Денес често се сретнува дека Кристофер Колумбо пловел со 3 каравели од што и произлегува сличноста на каракот со каравелата.Во овој период каравелата била со широк преден дел којшто наликувал на тврдина,па овој брод е попознат и со името caravela redonda.
Во почетокот на XVIвек останало името caravela redonda.Во овој период каравелите биле градени со 4 јарболи и нешто поголеми димензии,а Португалците ги искористиле за патување до Бразил и јужна и источна Азија.Исто така започнале да се градат и да се градат топови вградени во бродовите коишто сè повеќе наликувале на галии.
Веласко (гребен)
Веласко (англиски и палауански: Velasco)   е потопен гребен во сојузната држава Кајангел во Палау.
Географија
Гребенот Веласко е со координати 8.34139°N, 134.6125°W и тој е всушност потопен атол кој се наоѓа северно од гребенот Нгаруангл. Овој гребен не е јасно одделен од гребенот Нгаруангел и според сателитските снимки наликува како потопен продолжеток на атолот Нгеруангел. Во правец север-југ е дол околу 30 километри и има широчина од околу 14 километри. Гребенот има овална форма и има вкупна површина од 330 км2. Голем дел од гребенот не е мапиран. Средишната депресија, или лагуна, е со длабочина од 31 до 55 метри, а длабочината на рабовите на гребенот се од 11.9 до 22 метри.
Храм на небото
Храм на небото или Олтар на небото (кин. трад., упр. ; ; манџ. Абкај мукдехун) — светилиште во југоисточниот дел на центарот на Пекинг. Служел за државни обреди, каде царевите од династиите и  секоја година се помолувале на небото за добра жетва во царството. Важи и за таоистички храм, иако обожувањето на небото во Кина е многу постаро.
Историја
Светилиштето е изградено во периодот од 1406 до 1420 г., за време на царот Јунгле, кој го изградил и Забранетиот град. Денешното име го добил во времето на царот Ѓаѓинг (XVI век). Царот изградил и уште три важни храма во градот: Храмот на сонцето на исток, Храмот на земјата  на север и Храмот на месечината  на запад. Храмот на небото е реновиран во XVIII век во времето на царот Ченлунг — последен крупен зафат во царско време поради влошувањето на државните финансии.
За време на Втората опиумска војна, светилиштето паднало во рацете на англо-француската војска. Во 1900 г., за време на Боксерското востание, сојузничките сили го зазеле светилиштето и една година го користел како штаб. Зградите и градините претрпеле потешки оштетувања, па дури биле и пљачкосувани. Со падот на династијата Ќинг, храмот останал запуштен, и во наредниот период неколку сали се срушиле.
Во 1914 г. тогашниот претседател на Република Кина, Јуен Шикај извршил царски молитвен обред како дел од неговите усилби да биде прогласен за цар. Во 1918 г. храмот и околината станал парк и за првпат се отворил за јавноста.
Во 1998 г. светилиштето е прогласено за светско наследство на УНЕСКО. Денес паркот е мошне популарно место за рекреација.
Објекти
Светилиштето зафаќа површина од 2,73 км2 со парк и три групи градби, сите изградени по строго филозофски начела:
Обред
Во Кина, царот се сметал за „син на небото“, кој раководел со овоземските работи како претставник на небесата. Како таков, имал задача да се моли за добра жетва за целата земја, притоа принесувајќи жртва.
Галба
Клаудиј (латински:Servius Sulpicius Galba) е римски цар, управувал во годината на четирите цари. Роден е во Тарагона, денешна Шпанија на 24 декември 3 година. Попознат е и како Сервиј Сулпициј Галба. Со Римското Царство управувал од јуни 68 до 15 јануари 69 година. Произлегува од богата фамилија, но нема никаква врска со Јулиј-Клаудијската династија. Октавијан Август предвидел дека еден ден тој ќе стане цар на империјата.
На 20 години станал претор, а на 33 станал конзул. По смртта на Нерон, тој ја зел титуллата цезар и со својата војска тргнал кон Рим. Кога се приближил кон Рим во 68 година, избиле големи нереди помеѓу војниците, при кое имало и многу жртви. Основна преукопација на Галба била да ја воздигне империјата финансиски, со кое зел решение на преторијанците одбил да им исплати награда која им била обеќана од негово име. Не ја поддржувал идејата дека војниците треба да се подмитуваат за да се обезбеди нивната лојалност.
Вилијам Макинли
Вилијам Макинли (William McKinley,  – ) бил 25-ти претседател на Соединетите Американски Држави и последниот ветеран на американската граѓанска војна што е избран за мандат.
До 1880год. Макинли бил национален водач на републиканците. Како кандидат на републиканците на парламентарните избори во 1896год. против демократот Вилијам Џенингс Брајан (William Jennings Bryan) ги поддржувал златните стандарди и го промовирал плурализмот меѓу етничките групи. Неговата кампања дизајнирана од Марк Хана (Mark Hanna), усвоила нов маркетиншки стил на техники што ги ревулуционизирала практиките во кампањата и ја победила кампањата на неговиот соперник Вилијам Џенингс Брајан (William Jennings Bryan). Изборите во 1896 г. често се сметани за избори на преуредување што го обележале почетокот на прогресивната ера.
Макинли претседавал за повраток на просперитетот по паниката во 1893год. и ја направил златната основа на парата. Тој демантирал дека Шпанија завршила со нејзините ѕверства во Куба, Шпанија ја издржала интерференцијата и Шпанско – Американската војна станала неизбежна во 1898. Војната била брза и едноставна, како што неделно шпанските флоти биле потопувани, Куба и Филипините биле заробени за 90 дена.
На мировната конференција Макинли се согласил да ги купи поранешните шпански колонии на Порторико, Гуам и Филипините и да постави протекторат на Куба. Иако поддршката за самата војна била широко распространета, демократите и анти- империалистите жестоко се спротивставиле на припојувањето на Филипините, плашејќи се од загуба на републиканските вредности. Макинли исто така ја припоил и независната Република на Хаваите во 1898год. и сите нејзини жители станале американски граѓани. Макинли бил повторно избран во 1900год. на претседателските избори, уште една интензивна кампања против Брајан (Bryan) што била фокусирана на надворешната политика и на враќањето на просперитетот. Макинли бил убиен од анархист во 1901год. и наследен од неговиот заменик- претседател Теодор Рузвелт (Theodore Roosevelt).
Потекло
Кланот Макинли пристигнал во Пенсилванија во 1740 како дел од големата миграција на Шкотите и Ирците. Чукун чукун дедото на Макинли Дејвид Макинли (David McKinley), ветеран на Американската револуција, се населил во Охајо во 1970. Вилијам Макинли (William McKinley, Jr.,) е роден во Нил, Охајо на 29 јануари 1843год. , седми од деветте деца. Неговите родители Вилијам (William- 15.11.1807 – 24.11.1892) и Ненси (Nancy- 22.04.1809 – 12.12.1897) Макинли биле од шкотско-ирско и англиско потекло. Кога Макинли имал 10 години се преселил во Поланд, Охајо. Таму го завршил средното образование и се запишал на колеџот ,,Mount Union,, каде што бил член на сигма алфа епсилон братството, а во 1860год. се запишал еден семестар на колеџот ,,Allegheny,,. Тој не земал диплома.
На почетокот на Американската граѓанска војна се пријавил во армијата на Унијата во јуни 1861год. како доброволец во 23 Пешадија на Охио. Тие биле испратени во западна Вирџинија каде што поминале една година борејќи се со единиците на Конфедералистите. Еден од неговите претпоставени бил генералот и идниот американски претседател Рудфорт Хајс (Rutherford B. Hayes), кој го унапредил Макинли во наредник поради покажаната храброст во битките. Во крвава битка кај Antietam, тој под непријателски оган доставил муниција и бил унапреден во поручник. Ова се повторило неколкупати и Макинли во септември 1865год. по завршувањето на војната излегол со чинот мајор. Во 1869год. , година кога влегол во политиката, Макинли ја запознал и почнал да и се додворува на неговата идна жена Ида Сакстон (Ida Saxton), за две години подоцна да се ожени со неа на нејзина 23годишна возраст, а тој имал 28год. Во првите три години од нивниот брак ќе добие две ќерки, Кетрин (Katherine) и Ида (Ida), но ниедно дете нема да ја преживее петтата година.
Претставнички дом на САД
Со помош на Хајс (Hayes), Макинли бил избран како републиканец во Претставничкиот Дом на САД во Охио и служел од 1877 до 1882год. и од 1885 до 1891год. Во последните неколку дена од 48 Конгрес бил симнат од Џонатан Валс (Jonathan H. Wallace), демократ кој успешно се борел на изборите. Макинли бил повторно избран во Претставничкиот Дом и служел од 4 март 1885год. до 4 март 1891год. Тој бил претседавач на моќниот Комитет на начини и средства од 1889год. до 1891год. Во 1890год. тој ја направил Макинлиевата царина (McKinley Tariff), со што ја кренал стапката највисоко во историјата. Политичката реакција ги уништила ГОП во лошата година на демократската победа во 1890год. Тој го изгубил своето место за тесна маргина од 300 гласови, делумно поради непопуларната царинска сметка, а делумно поради фалсификување на избори.
Гувернер на Охио
По напуштањето на Конгресот Макинли го добил мандатот за гувернер на Охио во 1891год. , победувајки го демократот Џејмс Кембел (James E. Campbell) бил повторно избран во 1891год над Лоренс Нил (Lawrence T. Neal). Тој бил неуспешна претседатеска надеж во 1892год. но водел кампања за повторен избор на претседателот Бенџамин Херисон (Benjamin Harrison). Како гувернер вовел данок на промет на корпорации, обезбедувајќи сигурно законодавство за работниците во превозот и ги ограничил анти-униските практики на вработените.
Во 1895год. заедница од неколку осиромашени рудари од долината Хокинг (Hocking Valley) му пратиле телеграма на гувернерот Макинли да го известат за нивната беда, пишувајќи ,,Потребно е итно даночно ослободување,,. Во рок од пет часа Макинли платил од свој џеб за железнички вагон полн со храна и други намирници да бидат испратени на рударите. Потоа тој продолжил да контактира со стопанската комора во секој поголем град од државата, давајќи им за задача да ја истражат бројката на граѓани кои живеат под нивото на сиромаштија. Кога се вратиле извештаите откриле голем број на изгладнети граѓани на Охио, затоа гувернерот одржал хуманитарно возење и собрал доволно пари да ги нахрани, облече и обезбеди повеќе од 10 000 луѓе.
Изборите во 1896 година
Гувернерот Макинли го напуштил местото во раната 1896год., по подбуцнување од неговиот пријател Маркус Хана (Marcus Hanna), започнал активна кампања за претседателската кандидатура на републиканската партија. По лесната победа во 1894год. на избори на Конгресот, републиканските перспективи изгледале одлично при почетокот на 1896год.
Демократската партија била поделена околу прашањето за среброто и многу гласачи ја обвинувале економската јад на нацијата на функционерот Грувер Кливланд (Grover Cleveland). Добро познатата специјалност на Макинли околу прашањето за царинската такса, успешното досие како гувернер и срдечната личност им се допаднале на многу републикански гласачи. Неговиот најголем противник на изборите, говорителот во Домот, Томас Рид (Thomas B. Reed), се здобил со многу непријатели во партијата околу неговата политичка кариера и неговите поддржувачи не можеле да се борат против организацијата на Хана (Hanna). По победување на кандидатурата тој се вратил дома и ја предводел неговата позната ,, предворска кампања,, обраќајќи им се на илјадници гласачи, вклучувајќи ги организациите од патувачки трговци па сè до велосипедиските клубови. Многу од гласачите воделе кампања за Макинли откако се вратил дома. Хана (Hanna), богат индустриец, ја предводел кампањата на Макинли.
Негов противник бил Вилијам Џенингс Брајан (William Jennings Bryan), кој се кандидирал на едно прашање за ,,слободно сребро,, и монетарна политика. Макинли бил против среброто затоа што била девалвирачка валута и надгледувал пазари кои користеле злато, така што ќе и наштеле на надворешната размена. Макинли ветил дека ќе ги унапреди индустријата и банкарството и гарантирал просперитет за секоја група на плуралистичката нација. Демократски цртан филм го исмеал ветувањето, кажувајќи дека ќе го потоне бродот. На тоа Макинли одговорил дека заштитната царинска такса ќе донесе просперитет на сите групи, градови и држави, додека слободното сребро на Брајан (Bryan) ќе создада инфлација, а не нови работни места, ќе ги банкротира железниците и дека трајно ќе ја оштети економијата.
Макинли успеал да придобие гласови од урбаните области и етничко работничките групи. Менаџерот на кампањата Хана (Hanna) собрал три и пол милиони долари од големите бизниси и усвоил ново-создадени маркетиншки техники за да ја рашири пораката на Макинли. Иако Брајан (Bryan) водел во август, против-кампањата на Макинли го ставила на одбранбено голема парада во секој поголем град, неколку дена пред изборите, ги намалила обвинувањата на Брајан (Bryan) дека работниците биле принудени да гласаат за Макинли. Тој го победил Брајан (Bryan) со голема разлика. Неговиот изглед на сите класи обележал прегрупирање на американската политика. Неговиот успех во индустриските градови им дал контрола на републиканската партија врз северот во споредба со тој на демократите на југот.
Внатрешна политика
Инаугурацијата на Макинли го одбележала почетокот на најголемото движење на соединување, што американскиот бизнис го имал видено. Таквото соединување на бизниси ( во тоа време наречени труст) било кулминација на еден далечен тренд во времето кога Макинли дошол на власт. Администрацијата не го употребувала активно актот на Шерман, како што ќе го употреби Теодор Рузвелт, и тогаш на фондовите им било дозволено да растат. Макинли го потврдил своето звање како ,, напреден агент на просперитетот,, кога 1897год. донела закрепнување на бизнисот, земјоделството и општиот просперитет. Ова било поради крајот на Паниката од 1893год. што била предизвикана поради дефлација која датира од Граѓанската војна, и преконзумираноста. Крајот на периодот на дефлација бил поради златниот стандарден акт од 1900год., што ја одредил вредноста на доларот така што ги ублажил некои монетарни грижи кои го мачеле САД од 1870год. Овој бран на просперитет потпомогнат од победата на САД во шпанско-американската војна, ќе продолжи во 20 век сè до Паниката од 1907год., и ќе го осигура повторниот мандат на Макинли во 1900год.
На 16 јуни 1897год. бил потпишан договор за присоединување на Република на Хаваите кон САД. Владата на Хаваите брзо го ратификувала договорот, но недостасувале потребните две третини од гласовите во Сенатот на САД. Решението било да се припои Хаваи со заедничка резолуција. Резолуцијата обезбедена со преземањето на САД на долгот на Хаваи од над четири милиони долари. Кинескиот акт за исклучување (1882год.) бил продужен до островите, и кинеската имиграција од Хаваите до копното била забранета. Заедничката одлука се усвоила на 6 јули 1898год., мнозинството на демократи и неколку републиканци меќу кои Спикер Рид (Speaker Reed), наспроти Шелби Кулом (Shelby M. Cullom), Џон Морган (John T. Morgan), Роберт Хит (Robert R. Hitt), Сенфорт Дојл (Sanford B. Dole) и Волтер Фриар (Walter F. Frear), направиле комесари со нивните надлежности, подготвиле територијална форма на владата што станала закон на 30 април 1900год.
Во граѓанската администрација, Макинли направил реформи за системот да биде пофлексибилен во критичните области. Републиканската платформа, усвоена по продолжувањето на претседателот Кливланд (Cleveland) на именување службеници според нивните квалитети, категорички го потврдила тоа, како и самиот Макинли. Против силен притисок, посебно во одделението за војна, претседателот се спротивставувал до 29 мај 1899год. Неговата наредба од таа дата повлекла од тајната служба 4,000 или повеќе работни места, отстранила 3,500 од класата дотогаш исполнета преку компетитивно испрашување или методична практика на унапредување, и вброила уште 6,416 под системот донесен од секретаријатот за војна. Наредбата објавила регуларно голем број на привремени состаноци направени без испршување, покрај нудење на квалификувани, како вондредно закажани без испрашувања, илјадници кои сужеле за време на шпанската војна. Републиканците укажале на дефицитот во нацрт-законот на Вилсон (Wilson) со истата загриженост покажана од претседателот Грувер Кливланд (Grover Cleveland) над суфицитот во 1888год. Морало да биде донесена нова царинска такса по можност пред новите избори на Конгресот. Додатна седница на Конгресот била свикана за 15 март 1897год. Комитетот на начини и средства, кој бил во работа веќе три месеци, веднаш поднел преку претседавачот Нелсон Динглеј (Nelson Dingley) предлог-закон кој го носел неговото име. Со еднаква брзина Комитетот за правила донел пропис усвоен од Домот, каде што новиот предлог-закон покрај демократските молби за време на испрашување, дикутирал и предложил амандмани кои дошле до Сенатот последниот ден од март. Повеќе разгледување означила процедурата во Сенатот. Ова тело го донело нацрт-законот по нагласување на неговите нацрти со некои 870 амандмани, од кои повеќето ја задоволиле Интерпарламентарната комисија и станале закон. Законот бил потпишан од претседателот на 24 јули 1897год. Актот на Динглеј бил проценет од неговиот автор да ја унапреди просечната стапка од 40 проценти од нацрт-законот на Вилсон на приближно 50 проценти или нијанса погоре од стапката на Макинли. Како пропорционален на употребата воведениот данок бил највероватно потежок од било кој од неговите претходници. Реципрочноста, одлика на Макинлиевата царина (McKinley Tariff), била укината со Актот на Вилсон. Републиканската платформа од 1896год. најавила заштита и реципрочност, две еднакви мерки на републиканската политика. Клаузите го надополнувале Актот на Динглеј, дозволувајќи да бидат направени реципрочни договори ,,прописно ратификувани,, од Сенатот и ,,одобрени,, од Конгресот. Под третиот дел од Актот некои отстапки биле дадени и примени, но договорите преговарани под четвртиот дел, кои вклучувале намалување на строго заштитните обврски, доживеале пораз на резимето кога биле поднесени во Сенатот.
Надворешна политика
Макинли сакал да ги направи американските производи помоќни на светските пазари, и така неговата администрација имала напредок на оние странски пазари кои го вклучувале припојувањето на Хаваите и интересите во Кина. Додека бил конгресмен Макинли бил адвокат за припојувањето на Хаваите, бидејќи сакал да го американизира и да создаде воена база, но отпорот на Сенатот и претходно се покажал несовладлив како и домашните произведувачи на шеќер и посветените антиекспанзионисти кои тврдоглаво блокирале секаква акција.
Еден истакнат набљудувач од тоа време, Хенри Адамс (Henry Adams), изјавил дека нацијата во тој момент била управувана од ,,Макинлизам,, ,,систем од комбинации, консолидации и фондови реализирани дома и во странство,,. Иако многу од неговите дипломатски состаноци биле реализирани од неговите политички пријатели како што се Карниги Стил (Carnegie Steel), претседателот Џон Џорџ Александар Лешман (John George Alexander Leishman) (министер за Швајцарија и Турција), професионални дипломати како Ендру Диксон Вајт (Andrew Dickson White), Џон Фостер (John W. Foster) и Џон Хеј (John Hay) кои исто така компетентно служеле. Џон Бејст Мур (John Bassett Moore), водечкиот национален специјаллист за меѓународно законодавство, често ја советувал администрацијата за техничко-судските прашања во нејзините надворешни односи. Тужби за кронизам се појавиле околу назначувањето на стариот сенатор на Охио Џон Шерман (John Sherman) да го води Стејт Департментот. Додека Макинли се надевал дека репутацијата на Шерман ќе потпомогне во јавната перцепција на и онака здодевниот Кабинет, победата на Маркус Хана (Marcus Hanna) на специјалните избори за место во сенатот на Охио, се покажала штетна за репутацијата на  Макинли во некои кругови.
Спротивно на популарното верување, Макинли не го избрал Шерман за да го отвори патот за Хана. Избраниот претседател му ја понудил првично на Хана големата почесна позиција за министер на пошти и телекумуникации, што индустриецот од Кливланд ја одбил. Првиот избор на Макинли за Стејт Департментот, сенаторот Вилијам Алисон (William Allison) од Ајова (Iowa) ја одбил понудата. Шерман кој претходно бил министер за финансии, изгледал како сериозен кандидат. Иако Шерман бил искусен државен службеник, тој бил стар и постојано кружеле гласини за неговата сенилност, обвинувања кои не биле без заслуга. Долгогодишниот пријател на Макинли Вилијам Руфис Деј (William Rufus Day) работел како министер за надворешни работи за време на пресудните месеци кои воделе до шпанско-американската војна.