cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 2630
Други поделби
Проучување на NGC 2630 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 7; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4381. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1325.
Рид
Рид или брдо — земјиштен облик што се издава над околниот терен и има свој врв, иако тој може да биде благ и неизразен.
Образба и терминологија
Разликата помеѓу рид и планина не е секогаш јасна и честопати е субјективна. Начелно се смета дека ридот е понизок и поблаг, а планината е пострмна.
Историско значење
Ридовите играат значајна улога во историјата на човештвото. Многу населби и градови во праисторијата стариот век се изградени токму на ридови заради безбедност од природни непогоди и непријателски напади. Познато наоѓалиште во Македонија е Вардарски Рид, но во земјата постојат голем број други археолошки подрачја на ридови. Историјата на Рим започнува со неговиот развој на седум рида. Од слични причини, ридовите имале клучно значење во војувањето, како во минатото, така и денес. Доказ за ова се бројните тврдини изградени на ридовите.
Валбона (река)
Валбона (Valbonë или ) — река во северна Албанија со должина од, позната нејзината чистота и недопрената природа во нејзиното поречие. Извира од планината Проклетие, кај границата со Црна Гора и претставува најзначаен водотек на планината. Тече во источен правец, и тоа низ општината Маргегај (планинските села Валбона, Драгобил и Шошан), а потоа свртува на југ долж градот Бајрам Цури, па продолжува во јузападен правец сè до Фиерза во Тропојскиот округ, каде се влева во Дрим.
Долината на реката е позната по својата природа и затоа е заштитена како Национален парк Долина на Валбона.
Афроазиски јазици
Поимот „афроазиски“ бил создаден од Морис Делафос. Сепак овој поим не се користел многу, сè додека не бил прифатен од Џозеф Гринберг со што се заменил стариот назив хамитско-семитски јазици.
Јазици и распространетост
Афроазиските јазици, во најголем дел од лингвистичката литература, се составени од следните јазични подгрупи:
190
190 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 190 година од новата ера, 190. од првиот милениум, 90. од II век и прва од 190-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5698 и 5699 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4940 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3950 и 3951 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 943.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 190 година се протега во 2826 и 2827, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2886 и 2887 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 733. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 445 и 444 година пред хиџра.
Живко Урдаревски
Живко Велков Урдаревски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Завршил основно училиште во селото. Немајќи услови за натамошно образование, се занимавал со земјоделство. На 21 септември 1944 година стапил во Шеснаесеттата македонска ударна бригада ѝ веднаш се вклучил во борбите против балистите, кои биле навлезени во неговото село. Гонењето на балистичките банди го продолжил ѝ на Косово сè до нивното конечно разоружување и уништување. Потоа заминал за Срем, каде завршил воена обука. На 12 април 1945 година учествувал во големата Сремска офанзива, во пробивот на фронтот и гонењето на Германците. Во натамошните борби кај Илинци, храбро загинал на 14 април 1945 година. Бил закопан на борбената позиција.
Космос-999
Космос-999 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,6 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 71,3°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 347 км, а најмалото на 172.
Скарлорд
Мариус Листроп (англиски: Marius Listhrop, 19 јуни 1994), подобро познат под неговото уметничко име Скарлорд (Scarlxrd) е британски рапер, пејач и текстописец. Тој е познат по неговиот чуден стил на музика што се добива од комбинирање на трап музика и метал. Поранешна ЈуТјуб персона, Скарлорд ја почнал неговата музичка кариера како главниот пејач на новата металска група Мит Сити (Myth City), пред да биде познат под неговото раперско име Скарлорд.
Тој се стекнал со популарност со објавувањето на неговата песна „Харт Атак“ (Hearth Attack) остварувајќи повеќе од 40 милиони прегледи на Јутјуб по објавувањето на песната.
2013-2014: Јутјуб
Пред да ја почне неговата кариера во музиката, Листроп почнал со објавување на видеа на Јутјуб под името Мази Маз. Неговата персона на мрежното место била опишана како „супер-насмевнат јутјубер“ којшто снимал и објавувал влогови во неговата спална. Тој често соработувал со негови пријатели и колеги јутјубери како Сам Папер и Каспер Ли Од доцна 2013 до 2014, Листроп и Папер започнале светска комично-музичка турнеја, „Турнеја ВДГАФ“. До 2017, Листроп ги избришал сите Мази Маз видеа на Јутјуб каналот и оттогаш го ребрендирал во својот прекар Скарлорд. На интервју во 2017, Листроп го опишал неговото време на Јутјуб како „уништување на душата“.
Warner Bros.
Warner Bros. Entertainment, Inc. (позната и како Warner Bros. Pictures, или едноставно Warner Bros. (транскрипција: Ворнер брос), скратената форма од поранешното официјално име кое понекогаш уште се користи, деловно општо име: Warner Brothers ) — една од најголемите продукциони компании за филмска и телевизиска забава.
Таа е подружник на Time Warner, со седиште во Бурбенк, Калифорнија и Њујорк. Warner Bros. има неколку подружници, вклучувајќи ги Warner Bros. Studios, Warner Bros. Pictures, Warner Bros. Interactive Entertainment, Warner Bros. Television, Warner Bros. Animation, Warner Home Video, New Line Cinema, TheWB.com и DC Comics. Warner е во сопствеништво на половина од The CW Television Network.
Основана во 1918 од еврејски имигранти од Полска, Warner Bros. е третото најстаро американско филмско студио кое сè уште работи, шп Paramount Pictures, основано во 1912 како Famous Players и Universal Studios, исто така основано во 1912. Некои од најславните филмски ѕвезди биле или се дел од ова студио, вклучувајќи ги Бети Дејвис, Џејмс Кегни, Хемфри Богарт, Дорис Деј, и од неодамна, Клинт Иствуд.
Централни софиски гробишта
Централните софиски гробишта се најголемите грпбишта кои се наоѓаат во Софија, Бугарија. Гробиштата се наоѓаат во населбата Орландовци, во северниот дел од градот.
На овие гробишта почиваат голем број на истакнати луѓе, како:
Бел (Свети Петар и Микелон)
Бел (француски: Belle Rivière; преведено: Убава Река) ― најголемата река во француската прекуокеански заедница Свети Петар и Микелон. Реката тече низ најголемиот остров на архипелагот Микелон-Ланглад, кој е создаден од тенокк слој на земја која е наречена томболо и таа ги поврзува двата северни и јужни „острови“ на Микелон и Ланглад, редоследно. Реката се полни од неколку потоци и езерца на Ланглад, и тече на северозападна страна во поголемиот дел од својата должина. Текот на реката врти североисточно малку пред да се влее во морето на источната страна на островот во заедницата Анс ду Гувернер.
Шарлот Џорџина Троуер
Шарлот Џорџина Троуер (родена 1855 година, Вер, Хертфордшир, 8 ноември 1928 година, Вер, Хертфордшир) била британска ботаничка илустраторка и ботаничарка позната по нејзините слики во акварел на претежно британски растенија и цвеќиња. Таа соработувала со нејзината сестра Алис и аматерскиот ботаничар Џорџ Клариџ Друс за да создаде над 1.800 научно точни слики. Нејзините илустрации биле искористени како главни придонеси во две книги, Skene's Flower Book for the Pocket и British Brambles.
Бистро
Бистро е мал ресторан во кој се служат едноставни јадења. Може да бидат послужени домашни јадења, а касуле и чорба од грав се вообичаени.
Историја
Првите бистроа се појавиле во Париз, поточно тоа била куна во подрумот од зградата каде станарите можеле да јадат. Сопствениците на ваквите кујни, за поголем профит решиле да ги отворат и за јавноста. Понудата на храна е едноставна, се нуделе јадења кои лесно и брзо се подготвуваат и кои може да стојат и неколку дена. Се служело вино и кафе исто така.
NGC 5016
NGC 5016 — спирална галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5016 се споменува и како UGC 8279, MCG 4-31-13, CGCG 130-19, IRAS 13096+2421, KARA 575, KUG 1309+243.
Откривање
Телото е откриено на 10 април 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5016 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 m/лм2. NGC 5016 има привидни димензии од 1,7' х 1,3'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 12 м 6,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +24° 5' 42"". Положбениот агол на објектот е во износ од 50°.
Други поделби
Проучување на NGC 5016 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 45836. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 150; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1994. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 125.
Бигор Доленци
Бигор Доленци — село во областа Долно Кичево, во Општина Кичево, сместено на патот помеѓу градовите Кичево и Македонски Брод.
Потекло на името
Името на селото доаѓа на „бигор“ што означува вид камен или бела земја, како и „Доленци“ што доаѓа од придавната форма долен со значење луѓе што се населени во долниот дел на месноста.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во јужниот дел на Кичевската Котлина, во областа Долно Кичево, во источниот дел на територијата на Општина Кичево. Бигор Доленци се наоѓа на левиот брег на реката Треска. Селото е рамничарско, на надморска височина од 670 метри. Од градот Кичево е оддалечено 5 километри и лежи во подножјето на планината Челоица.
Селото се наоѓа во непосредна близина на градот Кичево од неговата југоисточна страна. Сместено е помеѓу планинската падина на планината Челоица и рамницата околу Треска. Околни села се: Карбуница, Староец, Челопеци и други.
Месностите во атарот на селото ги носат следниве имиња: Треска, Пашина Воденица, Ѓубришта, Емров Даб, Бел Камен, Димова Нива, Гољак, Радошоа Нива, Бука, Мишковец, Калуѓери, Бежаница, Орел, Стојкови Ниви, Столева Нива, Елоец, Орлоо седело, Осој Ниви, Доленечки Кладенец, Горно Село, Гумниште, Гробишта, Бојчеј Ниви, Мали Доленци, Жаркоа Нива, Дувало, Пропас, Долга Нива, Средна Нива, Длабоки Дол, Леќоа Нива, Гола Мара, Трбушоска Кошара, Рупи, Јазот, Даздарица, Мечкарици, Напевци, Шејдојци, Ливада, Ѓушкојца и Бела Стена.
Селото има збиен тип. Роднинските куќи се групирани и се поблиску една до друга. Одредени краеви на селото носат имиња по родовите, како Ѓорчевци, Ќирковци, Јаневци, Марковци и други. Селото од 1948 година постепено се префрла кон патот Кичево-Македонски Брод, а тој дел при основањето се водело како маало Гола Мара.
Историја
Во втората половина на век, во Кичевско постоеле три села со името Доленци, колку што постојат и денес. Тоа биле селата Бигор Доленци, Јагол Доленци и Манастирско Доленци. Едното имало 4, другото 12, а третото 44 словенско-христијански куќи. Веројатно Бигор Доленци било најголемото со 44 куќи.
Најпрвин селото се наоѓало во месноста Мало Доленци, кое се наоѓа недалеку од денешното село во подножјето на планината Гољак. По раскажување на мештаните, старото село имало 350 христијански куќи. Но, за време на турското владеење поради убиство на двајца Татари на патот Кичево-Прилеп, селото го запалило и населението се разбегало. Поголемиот дел се населил во маалото Бичинци во градот Кичево, а другиот дел во селата Челопеци и Лисичани. Населението кое отишло во овие две села било исламизирано („потурчено“).
Дел од населението кое одбило да се потурчи биле убиени, а се спасила само една девојка, која побегнала на падините на планината Гољак. Таму се омажила за овчар по име Петко. Тие изградиле куќа во месноста Горно Село и го основале Горно Бигор Доленци. Тоа село до околу 1880 година имало 30 куќи, кои повеќето потекнувале од синовите на Петко. Во селото единствено се доселиле родовите Ѓорѓевци и Карановци од други села.
Со текот на годините, селото од падините на планината започнало да се спушта во низинскиот дел. Најпрвин тоа го направиле 3-4 куќи, а последните куќи се спуштиле 1949 година. Оддалеченоста помеѓу старото селиште и денешното село е 2,5 километри.
Во век, Бигор Доленци било село во Кичевската каза на Отоманското Царство.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 10,4 км2. На него преовладуваат шумите на површина од 531,8 хектари, на пасиштата отпаѓаат 263 хектари, а на обработливото земјиште 192,4 хектари.
Селото, во основа, има полјоделска функција. Во селото има продавници.
Полето околу реката Треска до Првата светска војна припаѓало на некои кичевски Торбеши. Подоцна, нивите биле купени од страна на Македонците во селото. Меѓутоа, последните години, нивите мештаните ги продаваат, а ги купуваат Арбанасите од северниот дел на Кичевската Котлина, кои се населуваат во Кичево.
Население
Според податоците од 1873 година, селото Бигор Доленци (тогаш познато како Белостен Доленци) имало 23 домаќинства со 102 жители христијани (Македонци).
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото имало 315 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Беластен Доленци имало 320 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Една статистика, која ја подготвил кичевскиот училиштен инспектор Крсто Димчев во 1909 година, ги дава следниве податоци за Бигор Доленци:
Селото е мало, но нема толкаво иселување како во другите села. Во 1961 година, бројот на населението изнесувал 250 жители, а во 1994 година се намалил на 194 жители, македонско население.
Според пописот од 2002 година, во селото Бигор Доленци живееле 156 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 114 жители, од кои 110 Македонци и 4 лица без податоци.
Родови
Бигор Доленци е македонско православно село.
Според истражувањата на Јован Трифуноски во 1960-тите години родови во селото се:
Според истражувањата, пак, на Тома Смиљаниќ во периодот од 1921-1926 година родови во селото се:
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Кичево, која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2013 година. Во периодот од 1996-2013 година, селото се наоѓало во некогашната Општина Вранештица.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Кичево. Селото припаѓало на некогашната општина Кичево во периодот од 1955 до 1965 година.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Староец, во која покрај селото Бигор Доленци, се наоѓале и селата Атишта, Вранештица, Карбуница и Староец. Во периодот 1950-1952, селото влегувало во рамки на некогашната општина Челопеци, заедно со селата Лисичани, Миокази, Орланци и Челопеци.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 0803 според Државната изборна комисија, сместено во селскиот дом.
На парламентарните избори во 2020 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 108 гласачи.
Културни и природни знаменитости
Црквите во селото
Личности
Личности родени во Бигор Доленци:
Иселеништво
После Втората светска војна 30 до 40 семејства се иселиле во Кичево.
Хинденбургов насип
Секој ден поминуваат повеќе од 100 воза на насипот, 50 од нив носат автомобили (не постои патна врска до Зилт). Секоја година, железничките фериботи носат повеќе од 450.000 возила преку насипот.
Насипот, кој го носи името на претседателот Паул фон Хинденбург на Вајмарската Република, ја прекинал плимата и осеката, која слободно се движела помеѓу Зилт и копното пред да се изгради насипот. Оваа промена во плимите, се верува, дека довела со губење на одредена количина на земја на јужниот крај на Зилт.
Насипот се наоѓа во првата заштитна зона на Националниот парк Ваденско Море. Прошетките на плимните рамнини не се дозволени тука, иако тие се прилично популарни насекаде.
Состојба пред насипот
Врската зависела од плимите и во зима од мразот во Ваденското Море кој создавал непробијна преграда. Уште тогаш бил планиран железнички насип од копното до Несе на Зилт. Огромниот трошок на проектот го спречил неговото извршување некое време, додека Вестерланд не станал град во 1905 година. Растечката популарност на Вестерланд како приморско одморалиште довело во 1910 година до сериозно официјално планирање за железничкиот насип.
Првата светска војна го спречила целото планирање. По војната, Германија била обврзана да ги предаде Тендер и Хојершлојзе на Данска. Зилт останал дел од Германија, но поради новата граница, старата патека до Зилт била сега пресечена, освен ако патниците сакале најпрвин да добијат данска виза за краткото патување преку данската територија.
Изградба
Поради оваа неприфатлива состојба, изградбата на долгопланираниот насип била официјално започната од Филип Холцман во 1925 година. Во почетокот на изградбата, бура однела сè што дотогаш било изградено. По ова искуство било одлучено да се измени патеката на насипот малку на север. Биле ископани ковчези за да ја поддржат градбата. Биле вработени околу 1.000 до 1.500 работници. Во двете години на градба на насипот биле донесени повеќе од 3 милиони кубни метри земја и глина и биле искористени 120.000 тони камења. Бил отворен на 1 јуни 1927 година.
Железнички сообраќај
Автомобилскиот железнички терминал во Нибил е поврзан со автопатната мрежа на Шлезвиг-Холштајн со автопатите Б5 и Б199.
На 3 септември 2009 година се случила страшна несреќа на Хинденбурговиот насип, кога меќава турнала камион натоварен на рамен вагон во еден од автомобилските возови. Возачот бил фрлен од камионот и загинал при несреќата.
Имењак
Во 1960-тите и 1970-тите години, името „Хинденбургов насип“ се нашло под критика, бидејќи имењакот — особено кон крајот на неговата политичка кариера — не бил целосно неконтроверзна личност. Се појавиле повеќе иницијативи за пронаоѓање на ново име на насипот, но сите пропаднале. Најавените иницијативи биле „Зилтски насип“, „Мировен насип“ и „Фризиски насип“, но ниедна не добила поголема поддршка.
Иднина
Иако некои на Зилт сакаат да добијат друмски насип наместо железничка врска, сепак Германските железници нема лесно да се откажат од оваа профитабилна линија.
Во 2006 година се појавиле гласини дека едната лента од линијата (помеѓу Нибил и Кланксбил и помеѓу Морзум и Вестерланд) ќе бидат проширена со уште една пруга. Меѓутоа, овие гласини се покажале погрешни. Работата започнала во 2008 година кај Ленсхалиг само за замена на старата опрема.
1471
1471 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1471 година од новата ера, 471. од вториот милениум, 71. од XV век и втора од 1470-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6979 и 6980 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6221 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5231 и 5232 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2224.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1471 година се протега во 4107 и 4108, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4167 и 4168 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2014. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 875 и 876 исламска година.
Хадрон
Хадрон ἁδρός, адрос, „крупен, дебел“) — сложена честичка која се состои од кваркови сврзани со силното заемодејство, како што молекулите се меѓусебно сврзани со електромагнетизмот. Поимот „хадрон“ прв го вовел рускиот теориски физичар Лав Окуњ на пленарната седница на Меѓународната конференција за високоенергетска физика во 1962 г.
Постојат две семејства хадрони: бариони (сочинети од три кварка) и мезони (сочинети од еден кварк и еден антикварк). Протонот и неутронот се примери за бариони, а пионот е примери за мезон. Во поново време се откриени хадрони со повеќе од три валентни кварка, наречени „егзотични хадрони“. Во 2007 г. е откриен тетракварк (егзотичен мезон) наречен Z(4430)− во соработниот опит „Бел“ и потврден како резонанца во 2014 г. во соработката LHCb. Во 2015 г. LHCb откриле два пентакварка (егзотични бариони), наречени P(4380) и P(4450). Постојат уште неколку можни егзотични хадрони, а може да постојат и други кваркови бојно-синглетски комбинации.
Стабилни хадрони се протоните и неутроните врзани во атомското јадро. Останатите хадрони се нестабилни во вообичаени околности; слободните неутрони имаат полураспад од околу 611 секунди (малку над 10 минути). Хадроните опитно се изучуваат со судирање на протони или јадра на тешки елементи како оловото, и анализа на остатоците во честичното распрснување.
Својства
Според кварковиот модел, својствата на хадроните ги определуваат нивните т.н. валентни кваркови. На пример, еден протон се состои од два горни кварка (секој со ел. полнеж од +2⁄3, вкупно +4⁄3) и еден долен кварк (со ел. полнеж од −1⁄3). Кога ќе се соберат, протонот има полнеж од +1. Иако кварковите имаат и боен полнеж, хадроните мораат да имаат вкупен боен полнеж од нула поради појавата наречена заробеност. Затоа, хадроните мора да бидат „безбојни“ или „бели“. Можат да бидат во два распореда: три кварка со разни бои, или кварк со една боја и антикварк со соодветната антибоја. Во првиот случај (распоред), тоа се барион, а во вториот се работи за мезон.
Меѓутоа, хадроните не се сочинети само од три или двакварка поради јачината на јаката сила. Поточно изразено, глуоните при јака сила имаат доволно енергија (E) за резонанциите да им се составени од масивни (m) кваркови (E > mc2). Затоа, најголемиот дел од масивните честички во хадронот се виртуелни кваркови и антикваркови во подеднаков сооднос. Двата или трите кварка што го сочинуваат хадронот впрочем се вишокот од сопоставката на кварковите со антикварковите, а таков е случајот и со антихадроните (античестички). Бидејќи виртуелните кваркови не се стабилни бранови пакети (кванти), туку нередовни и минливи појави, безмислено е прашањето кој кварк е вистински а кој е виртуелен — надворешно видлив е само вишокот, во облик на хадрон. Мнозинството честички во хадронот се безамесени витруелни глуони.
Како и сите субатомски честички, хадроните имааат квантни броеви што одговараат на претставите на Поанкареова група: JPC(m), каде J е спиновиот квантен број, P самосвојствената парност (P-парност), Cе полнежниот спој (C-парност), а m е масата на честичката. Треба да се напомене дека нема значајна врска помеѓу масата на хадронот и масата на неговите валентни кваркови; таа се должи на еднаквоста на масата и енергијата, најголемиот дел од масата доаѓа од големото количество на енергија присутно во силното заемодејство. Хадроните можат да имаат и вкусовни квантни броеви како изоспин (G-парност) и чудност. Сите кваркови имаат собирочен запазен квантен број наречен барионски број (B), кој е +1⁄3 кај кварковите и −1⁄3 кај антикварковите. Ова значи дека барионите (склоповите од три кварка) имаат B = 1, додека пак мезоните имаат B = 0.
Хадроните имаат возбудени состојби наречени резонанции. Секој хадрон во основна состојба може да има неколку возбудени состојби. Опитно се утврдени неколку стотини резонанции. Резонанциите се распаѓаат исклучително бргу (за 10−24 секунди) поради јаката јадрена сила.
Секој слободен хадрон освен протонот (и антипротонот) е нестабилен.
Бариони
Сите познати бариони се сочинети од три валентни кваркови, што значи дека се фермиони, т.е. имаат непарен полуцелоброен спин бидејќи имаат напарен број на кваркови. Како што кварковите имаат барионски број B = 1⁄3, барионите имаат барионски број B = 1. Најпознати бариони се протон and the неутрон.
Се претполага дека може да постојат бариони со повеќе парови кварк-антикварк. Хипотетичките бариони со по уште еден парк (вкупно 5 кварка) се наречени пентакваркови. Досега се познати два пентакварка: и, откриени во 2015 г. во соработката на LHCb.
Секој вид барион има своја античестичка (антибарион), сочинета од соодветните антикваркови. На пример, како што протонот е составен од два горни и еден долен кварк, антипротонот има два горни и еден долен актикварк.
Мезони
Начелно земено, може да постојат мезони со повеќе од еден пар кварк-антикварк; хипотетичкиот мезон со два пара се нарекува тетракварк. Во 2000-тите се пронајдени неколку кандидати за тетракваркови, но нивниот статус сè уште е спорен. Има и неколку други егзотични мезони кои не одговараат на класификацијата во кварковиот модел. Такви се глуболот и мешовитите мезони (мезони врзани со возбудени глуони).
Самуилова тврдина (Клуч)
Самуиловата тврдина се наоѓа помеѓу планините Беласица и Огражден на десниот брег на реката Струмица, во близина на село Клуч, Бугарија. Тврдината била изградена во времето на Цар Самуил, најверојатно во периодот од 1009-1013 година. Во близина на оваа тврдина, во 1014 година се одвила Беласичката битка помеѓу Самоиловото царство на чело со цар Самоил и Византија на чело со Василиј II Македонецот.
Тврдината од 1982 година претставува национален парк-музеј на Бугарија.
Earth (албум од Вангелис)
Албумот Earth  бил третиот по ред соло албум на грчкиот електронски композитор и изведувач Вангелис. Албумот бил издаден во 1973 година.
191
191 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 191 година од новата ера, 191. од првиот милениум, 91. од II век и втора од 190-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5699 и 5700 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4941 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3951 и 3952 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 944.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 191 година се протега во 2827 и 2828, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2887 и 2888 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 734. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 444 и 443 година пред хиџра.
Црква „Св. Илија“ - Градец
Свети Илија — главна селска црква во виничкото село Градец. Црквата се наоѓа на источниот крај од селото.
Кво вадис (филм од 1912)
Quo Vadis? - италијански филм од 1912 година, во режија на Енрико Гвацони (Enrico Guazzoni), заснован врз истоимениот роман на Хенрик Шенкевич.
Улоги
Главните улоги во филмот ги играат:
Синопсис
Петрониј Арбитер го пречекува својот пријател Виникиј, кој штотуку се вратил од воениот поход во Ерменија. Виникиј му кажува на домаќинот за својата љубов кон Лигија, а Петрониј ги искористува своите врски со Нерон така што војниците ја грабнуваат Лигија од нејзиниот дом. Притоа, за време на една богата забава, Виникиј се обидува да ја обљуби Лигија, но неа во последен миг ја спасува робот Урсус. Виникиј ги испраќа своите робови да ја грабнат Лигија, но неа ја спасува група христијани, предводени од Урсус. Потоа, Нерон ја обвинува Лигија за смртта на неговата ќерка, а Петрониј му ја нуди на Виникиј својата робинка Евника (која, пак, е вљубена во својот господар Петрониј), но тој не ја прифаќа. Сепак, подоцна, Петрониј ја прифаќа Евника како своја миленичка. Во меѓувреме, Виникиј го ангажира Хило, кој со помош на итрини открива дека Лигија е христијанка. Во една прилика, тој и Виникиј одат на средбата на христијаните при што Виникиј е потресен од говорот на св. Петар. Сепак, заслепен од љубовта кон Лигија, тој ангажира еден гладијатор да ја грабне Лигија, но Урсус го убива гладијаторот, потоа го напаѓа Виникиј кого во последен миг го спасува Лигија. Таа го негува повредениот Виникиј, кој ѝ ја признава својата љубов, а и таа го сака него. Виникиј се враќа во својата палата, скршен од љубовта кон Лигија, така што за време на царската забава ја одбива љубовната понуда на Попеа. Хило ја дознава куќата во која се крие Лигија, каде св. Петар ги венчава Виникиј и Лигија, а подоцна и Нерон го озаконува нивниот брак, а на Виникиј му подарува скапоцен накит.
Во меѓувреме, за време на престојот во близината на Рим, Нерон наредува да се запали градот. Виникиј веднаш заминува за Рим, барајќи ја Лигија низ опожарениот град при што ја губи свеста, но го спасуваат работниците кои го гасат пожарот. Тогаш, во Рим пристига и Нерон, кој на собраните луѓе им ја пее својата нова поема. Поради тоа, народот збеснува, но Петрониј успева да ја смири толпата. Со помош на Хило, Виникиј оди во катакомбите каде се кријат христијаните. Св. Петар го води Виникиј до пештерата во која се крие Лигија, а потоа лично го покрстува Виникиј. За тоа време, по наговор на Хило и на Попеа, Нерон ги обвинува христијаните за пожарот во Рим, по што почнува нивниот прогон, при што Лигија и Урсус се затворени, Виникиј и Петрониј ја губат наклонетоста на Нерон, а Хило добива високо место во хиерархијата. По наредба на Нерон, христијаните се одведени во арената, каде им ги фрлаат на лавовите. Лигија е врзана за грбот на еден бик, но ја спасува Урсус, по што публиката, предводена од Викиниј, бара милост за Лигија и за Урсус. Нерон го осудува Петрониј на смрт, а тој приредува гозба на која тој и Евника си ги сечат вените и умираат во прегратка. Прогонот на христијаните продолжува, а соочен со бруталните убиства, Хило им соопштува на Римјаните дека христијаните се невини и дека Нерон е вистинскиот виновник. Потоа, пред да го затворат, Хило се покрстува. Тогаш, војската се побунува и Нерон е тргнат од власта, а тој успева да побегне од Рим, по што се убива. Додека го напушта Рим, св. Петар го среќава Христос, кој му забележува поради тоа што ги оставил христијаните, по што св. Петар се враќа назад.
Црквиште (Долгаец)
Црквиште — археолошко наоѓалиште во прилепското село Долгаец. Претставува црква од непознат период. Во 1951-1957 македонскиот антрополог Јован Ф. Трифуноски при своите истражувања забележал дека на западната страна од селото, каде сега има ливади се наоѓала црква посветена на Пресвета Богородица. Црквата била разурната и од неа била исградена чифлик-цајбиска кула на истото место. По разпадот на чифлигарството кулата била разурната. Денес се забележуваат грамади.
Ернестин Панкуке
Ернестин Панкуке, родена Десорме, позната како Ана-Ернестин Панкуке (1784-1860), била француска ботаничка илустраторка и сликарка на цвеќиња, која се сметала за еден од најнадарените студенти на Редуте.
Гоце Делчев Тодев
Гоце Делчев Тодев (родно име Гоце Тодев, роден на година во, СР Македонија) — актуелен претседател на Независниот синдикат на полицијата, борец за правата на полициските службеници во Македонија.
Ернестин Панкуке
Таа се опишала себеси како „преведувачка на песните на Гете, ученичка на Редуте и дизајнер на „Flore Médicale“ на Шометон, објавена од нејзиниот сопруг Чарлс Луис Флери Панкуке (1780-1844). Таа го илустрирала ова дело со Пјер Жан Франсоа Турпен (1775-1840). Се сметало дека таа го запознала Редуте или во Шато де Малмесон додека била студент под Прудхон, или во студиото на Жан-Батист Исабеј додека седела да позира. Потоа, таа редовно ги посетувала часовите на Редоут во Jardin des Plantes. Редуте била ангажирана од царицата Жозефина да ги прикаже односно нацрта, розите и лилјаните во Малмесон.
Едно од нејзините дела било продадено на продажбата на Војводата де Бери во 1834 година.
Гоце Делчев Тодев
Во 2013 година се кандидирал за градоначалник на Општина Гази Баба како кандидат на Социјалдемократската унија.
По 1 година од Поплавите во Македонија, Македонскиот полициски синдикат добил донации кои биле наменети за полициските службеници загрозени од поплавите. Според извори на Независниот синдикат на полицијата, делумно или целосно не биле исплатени истите пари. Поради таквото обвинување, Македонскиот полициски синдикат најавил тужба против Тодев како претседател на Независниот синдикат.
Дозвола од десет часа
Дозвола од десет часа (француски: La permission de dix heures) ― едночинска комична опера од 1867 година со музика од Жак Офенбах. Либретотото на француски јазик, од Мелесвил и Пјер Кармуш, било аранжирано од Нуите со договор на Кармуш од водвилската комедија од истите автори, за прв пат изведена во Театарот на кралскиот дворец на 17 април 1841 година. Комичната опера на Офенбах имала премиера во Бад Емс и имала париска, но не влегла на репертоарот.
Историја на изведби
Првично планирана за 1866 година, премиерата на La permission de dix heures била во Бад Емс на 9 јули 1867 година. Ја добил својата француска премиера во Театарот на ренесансата на 4 септември 1873 година, каде што имала 39 изведби.
Синопсис
Увертирата го поставува воениот тон.
Војникот Лароз Помпон накратко се среќава со Никол со која е свршен. Тетката на Никол, богатата госпоѓа Жобин, и забранила на Никол да се венча додека таа повторно не се омажи. Лароз се прашува кого може да најде за госпоѓа Жобин, а љубовниците планираат повторно да се сретнат во девет часот навечер. Влегува наредникот Лантерник, чесен Алзасец; Лароз смета дека тој би можел да биде решението. Преправајќи се дека е пијан, Лароз се приближува до куќата на Жобин за да му дозволи на Лантерник да ги спаси дамите од неговиот упад, но Алзасецот е премногу незгоден за да го притисне својот костум и ја одбива поканата за вечера со изговор дека нема дозвола од десет часа. Никол го дава името на својата тетка Лароз како името на обожавателот, а мадам Жобин, која го познава полковникот на полкот, е решена да добие дозвола во негово име. Кога Лантерник се враќа, Никол се обидува да му ги разбуди чувствата за Жобин, но Лантерник мисли дека токму таа и се допаѓа. Лароз го натера својот наредник да и напише писмо на Никол, но тој ќе и го предаде на мадам Жобин. Звучи повторувањето. Иако само еден од војниците има дозвола од десет часа, и двајцата пристигнуваат на задачата. Во мракот, Лароз, глумејќи со алзаски нагласок, ја замолува госпоѓа Жобин да се прошета со него. Кога сомнителниот Брусај доаѓа во патрола, тој наидува на двата пара: Лароз со Жобин, Никол со Лантерник. Во збунетоста, секој војник се додворува на погрешна жена, и следува квартет кој се бакнува. Во збунетоста, Лантерник е откриен како клечи пред госпоѓа Жобин, и на тој начин се согласува да се ожени со богатата вдовица - за среќа на Никол и Лароз.
Сексагинта Приста
Сексагинта Приста е тврдина која се наоѓа градот Русе, Бугарија. Тврдината била изградена во римско време.
Космос-1000
Космос-1000 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 31 март 1978 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 810 килограми. Космос-1000 бил военoнавигациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 104,8 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1011 км, а најмалото на 962.
Којлуото
Којлуото (Койлуото) ― остров во заливот Виролахти на Финскиот Залив. Поделена е по границата меѓу Русија и Финска.
Островот е приближно 200 метри долг и 110 метри широк.
Од двете страни, островот е дел од граничната зона и е забранет за широката јавност.
Радомир (Ениџевардарско)
Радомир (Ασβεσταριά, Асвестарија или Ασβεσταριό, Асвестарио; до 1926 г. Ραδομίρ, Радомир ) — село во Ениџевардарско, Егејска Македонија, денес во општината Постол на истоимениот округ во областа Централна Македонија, Грција. Населението брои 4 жители (2011). До 1924 г. било населено исклучиво со Македонци, кои биле апсолутно мнозинство сè до нивното префрлање во Ново В’дришта од властите.
Географија
Селото е сместено во јужните падини на планината Пајак,9 км северно од градот Пазар (Ениџе Вардар).
Во Отоманското Царство
На почетокот на XX век Радомир е заведено како чисто македонско село во Ениџевардарска каза. Според Николаос Схинас, во средината на 1880-тите Радомир било село со 35 христијански семејства.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Радомир броел 165 жители Македонци. Според цариградскиот деец Христо Силјанов, по Илинденското востание во 1904 г. целото село потпаднало под врховенството на Бугарската егзархија. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Радомир (Radomir) имало 360 Македонци, сите под егзархијата.
Според училишниот инспектор Никола Хрлев, во 1909 г. Радомир имал 48 бугарски егзархиски куќи и месна црква „Св. Спас“. Во ова време навлегла и бугарската пропаганда со отворањето на бугарско училиште.
Во 1910 г. Халкиопулос напишал дела селото (Ραδομίρ) има 250 егзархисти.
Во септември 1910 г. селото настрадало во разоружувачката акција на младотурците. Къщата на забегналия Вандо Ѓошев е ограбена, а жена му е претепана.
Според српскиот географ Боривое Милоевиќ, во периодот пред Балканските војни селото се состоело од 40 словенски куќи.
Во Грција
Во 1928 г. селото било етнички мешано село во 389 жители, од кои 137 лица (43 семејства) биле дојденци. Во 1926 г. селото е преименувано во Асвестарија.
Во 1940 г. селото имало 566 жители, од кои, според статистиката на НОФ, 123 биле грчки дојденци, а останатите биле македонски староседелци. Радомир значајно настрадал во Граѓанската војна, поради што во 1951 г. имало 380 лица. Во 1961 г. населението се зголемило на 432, а во 1971 г. на 424 жители, со апсолутно мнозинство на Македонци.
Во 1970-тите властите решиле да го преселат целото население во нови станови во Ново В’дришта со цел нивно полесно асимилирање. Така, во 1981 г. во Радоми останале само 4 лица, а во 1991 г. само 3. Во 2001 г. населението се зголемило на 25 лица, за повторно да спадне на 4 лица во 2011 г.
IC 1513
IC 1513 — галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Ѕвездено време
Ѕвездено време (или „сидерално време“) — мерка за положбата на Земјата при нејзиното вртење околу својата оска, или мерка за време преку очигледното дневно движење на пролетната рамноденица, што е многу блиску но не сосема исто со движењето на ѕвездите. Се разликуваат по прецесијата на пролетната рамноденица во десното искачување во однос на ѕвездите.
IC 1513
Откривање
Објектот е откриен на 27 март 1906 година од страна на Макс Волф.
Ѕвездено време
Земјениот ѕвезден ден исто така се разликува од вртежниот период во однос на позадината од ѕвезди според износот на прецесија во десното искачување во текот на еден ден (8,4 мс). Неговата средна вредност на Ј2000 е 23ч56м4,090530833с. Етимологијата на терминот доаѓа од латинскиот збор „sidereus“, sidus, sider- = ѕвезда. Според тоа, значењето на овој термин е мерење на времето во однос на положбата на ѕвездите.
Дефиниција
Ѕвезденото време се дефинира како часовен агол на пролетната рамноденица. Кога меридијанот на пролетната рамноденица е директно над земјата, локалното ѕвездено време е 00:00. Ѕвезденото време на Гринич е часовен агол на пролетната рамноденица на нултиот меридијан во Гринич, Англија; локалните вредности се разликуваат според географската должина. Кога ќе се придвижиме по должината 15° источно, ѕвезденото време се зголемува за еден час.
За разлика од пресметувањето на сончевото време, овде разликите прецизно се сметаат, не во цели часови. Ѕвезденото време на Гринич и UT1 се разликуваат едно од друго со постојана вредност (ГСТ = 1.00273790935 × UT1). Ѕвезденото време се користи во астрономските опсерватории, бидејќи ѕвезденото време овозможува да се пресмета кои астрономски објекти ќе бидат видливи во одредено време.
IC 1513
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 11 ч 28 м 54 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +9° 5' 43"".
Други поделби
Проучување на IC 1513 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Чарлс Веб
Чарлс Веб (англиски: Charles Webb, 9 јуни 1939, Сан Франциско, САД) - американски писател.
Животопис
Чарлс Веб е роден на 9 јуни 1939 година, во Сан Франциско, Калифорнија. Дипломирал на колеџот „Вилијамс“ во Масачусетс, на Одделот за американска историја и литература. Веб живее во Источен Сасекс.
Творештво
Веб е автор на неколку романи: „Љубов“, „Роџер“, „Бракот на младиот брокер“, „Сираци и други деца“, „Елсинор“ и други, а најпознато неговот дело е романот „Дипломец“ од 1963 година. Најчести теми во делата на Веб се стареењето и сексуалното будење.
Израелско-српски односи
Дипломатските односи меѓу Израел и Србија биле воспоставени на 31 јануари 1992 година, кога Србија била дел од СР Југославија (Србија и Црна Гора). Израел има амбасада во Белград, а Србија има амбасада во Тел Авив. Југославија била втора земја во Европа што го признал Израел во 1948 година. Двете земји имаат економски и културни врски, потпомогнати од голема заедница Евреи од поранешна Југославија во Израел. Србија се согласила да ја премести својата амбасада во Ерусалим на 4 септември 2020 година.
Историја
Уште од 13 век има забележано еврејска заедница и на Ашкенази и на Сефарди во градот Белград. Првите Евреи кои се населиле во градот првично пристигнале од Италија и градот Дубровник, а подоцна и од Унгарија и Шпанија.