cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чаниште
Потекло и значење на името
Селото насекаде е познато под името Чаниште, а во селата преку Црна Река во Големо Мариово односно во Зовиќ, Старавина се нарекува Пчаниште како што е познато и во некои пишани историски документи. Жителите на самото село и останатите во т.н. Мало Мариово како на пример соседното Крушевица селото го нарекуваат Чаниште. За потеклото на името постојат три претпоставки од кои две народни легенди и преданија. Според едното, името настанало од некојси турчин по име Чане кој тука, на местото на селото направил 3 бунари, додека според друго предание името на селото е поради тоа што тука имало многу чавки, што денес според кажувањата на жителите, се реткост бидејќи од птици околу селото се забележуваат само врани и соколи. Според научните претпоставки, името на селото Чаниште потекнува од лично име, и тоа според Љубица Станковска од Часлав, а според Иван Дуриданов од Чано.
Население
Според податоците на Васил К'нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Чаниште живееле 620 жители. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Чаниште имало 856 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Како и сите останати села во Мариово, така и Чаниште го зафатило огромниот бран на иселување што се одразило со значително намалување на населението. Па така, селото во 1961 година броело 694 жители, додека во 1994 бројот значително се намалил на само 83 жители, македонско население.
Според пописот од 2002 година, во селото Чаниште живееле 47 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живеел 21 жител, од кои 20 Македонци и 1 лице без податоци.
Родови
Селото Чаниште отсекогаш било населено само со Македонци од православна христијанска вероисповед. Староседелските родови кои учествувале во преместувањето на местоположбата од старото село Чаниште кое броело 7 куќи се викаат: Балковци, Толковци, Ризмановци, Кусипетковци, Паланковци, Оклевци. Останати родови кои живеат и потекнуваат од селото Чаниште се: Стојовци, Митревци, Каљушовци, Бојовци, Загаровци, Мечкаровци, Поповци од кои како домазет еден член - поп ја основал родовската гранка во соседното село Крушевица, Попаѓиновци имаат куќи на самиот влез на селото и нивните членови биле свештеници, а учествувале и во една интересна случка кога Турците сакале да го земат и однесат сето злато од целиот крај, Поп-Јаневци, Ѓеневци, Брдаровци, Головци, Црвенковци (4 куќи), Николовци, Анѓелевци
Општествени установи
На самиот влез на селото постои големата зграда на некогашното основно училиште „Браќа Миладиновци“, кое било целосна осмолетка, во која покрај децата (до 200) од Чаниште, од 5 до 8 одделение учеле и деца од соседното село Крушевица.
Самоуправа и политика
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Прилеп. Селото припаѓало на некогашната општина Мориово во периодот од 1955 до 1965 година.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1525 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на дом на м.з."Чаниште". Во ова избирачко место е опфатено и селото Леништа.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 31 гласач.
Иселеништво
Иселувањето од селото Чаниште започнало од 1957 година при што доста голем бран на иселување од 30 семејства одеднаш се случил во времето кога се градел патот за истражувањата за изградба на браната Чебрен, а дополнителна причина за иселување било изградбата и вработувањето во РЕК „Битола“. Најмногу иселеници од Чаниште има во селото Долно Оризари кај Битола каде има иселено преку 40 семејства поради што селото е познато и се нарекува како „Ново Чаниште“, нешто помалку (околу 8 куќи) има во Горно Оризари, а други иселеници има во Битола, Прилеп, Скопје и во странство во Австралија, Америка, Австрија.
Константин Ласкарис
Константин Ласкарис (Κωνσταντίνος Λάσκαρης) бил византиски владетел неколку месеци од 1204 до почетокот на 1205.
Рани години
Константин Ласкарис се родил во благородничко, но не толку познато византиско семејство. Всушност ништо не е познато во врска со него како резултат од настаните за време на Четврта крстоносна војна. Тој добил услуга по женидбата на неговиот брат Теодор во царско семејство, станувајќи зет на царот Алексиј III.
За време на првата опсада на Цариград во 1203 му било дадено да управува со најдобрата војска која била достапна и ги предводел грчките бранители во налети против крстоносците. Никој не бил успешен во спречување на опсадата, па конечно на Константин му било наредено да ги нападне Бургундите кои биле на стража тоа време..
Грците напреднале надвор од градот, но повторно биле вратени назад на портите, без оглед на камењата кои биле фрлани од бранителите на ѕидот врз крстоносците. Константин бил фатен додека јавал на неговиот коњ од страна на Вилијам Невилиски и веројатно го држел за откуп, што била честа постапка во тоа време. Тој бил ослободен, штом бил вплеткан во настаните при втората опсада на Цариград во 1204.
Избран за цар
Откако крстоносците навлегле во Цариград на 12 април 1204 и почнале да го грабат градот, голем број на жители како и остатокот од варанжанската гарда се собрале заедно во црквата „Аја Софија“ за да изберат нов цар, веднаш по заминувањето на Алексиј V од градот.
Ласкарис одбил да го прифати царскиот пурпур. Предводен од цариградскиот партијарх, Џон X Цариградски, кај Милионот, тој ги повикал сите собрани жители да се спротивстават со сета сила на латинските напаѓачи. Сеедно, толпата немала желба да си го ризикува животот при еден таков едностран судир, па така се обратил на варанжанците за помош. Иако неговата алчност за чест никој не ја прифатил, тие се согласиле да се борат за зголемена плата и така отишол да се спротивстави за последен пат против латинските напаѓачи. Сеедно, варанжанците го изневериле Константин и избегале од латинските војници. Воочувајќи дека сè е загубено, набрзина го напуштил градот во раните часови на 13 април 1204.
Кариера во Никеја
Грчкиот отпор против латинските освојувачи започнал речиси веднаш под водство на Теодор I Ласкарис и наскоро бил придружен од Константин. На почетокот биле силно притиснати, а до почетокот на 1205 го загубиле важниот град Едремит од Хенри Фландриски. Теодор бил спремен да го поништи овој неуспех, па така го испратил Константин на чело на голема група војска кон градот.
Хенри Фландриски имал предупредување за нападот преку ерменски извори и ги подготвил неговите сили за да се соочат со Грците. Двете армии се бореле кај битката на Едремит во сабота, 19 март 1205 надвор од ѕидините на градот, а резултатот бил масовен пораз за Константин Ласкарис и Грците, со поголемиот дел од војската убиен или заробен.
Семејство
Константин имал шест браќа: Мануел Ласкарис (починал по 1256), Мајкл Ласкарис (починал 1261/1271), Грегориј Ласкарис, Теодор, Алексиј Ласкарис и Исак Ласкарис. Последните двајца се бореле со франките против Џон III Дука и биле заробени и ослепени..
Според ''„Латините во Левант. Историја на франкова Грција (1204–1566)“'' од Вилијам Милер, седумте браќа можеби имале сестра, жената на Марко I Санудо и мајка на Ангел Санудо. Тој ја основал оваа теорија на негово сопствено толкување на италијанските хроники. Сеедно, "Dictionnaire historique et Généalogique des grandes familles de Grèce, d'Albanie et de Constantinople" (1983) од Михаил-Димитри Стурѕа ја негирало теоријата заснована на молкот на византиските примарни извори.
Историска несигурност за крунисување
Главниот извор за избирањето на Константин Ласкарис е очевидецот Никита Хонијат кој го раскажува падот на Цариград во рацете на крстоносците. Сеедно, со оглед на улогата која ја имал Константин од Теодор во 1205, историчари како што се Стивен Рансиман и Доналд Квелер тврдат дека всушност Теодор, а не Константин, бил во Аја Софија тој судбоносен ден и Теодор бил тој кој бил избран и го наследил Алексиј V.
Оваа неточност, плус фактот дека Константин останал некрунисан значи дека тој секогаш не се вбројува меѓу византиските цари. Кога станува збор за Константин Ласкарис значи дека не секогаш е нумериран. Ако тој се смета за „Константин XI“, Константин XI Палеолог, последниот цар, ќе се смета како Константин XII.
Metacritic
Metacritic е мрежно место која дава средна оцена за музички плочи, видео игри, филмови и книги. Оваа страница работи на уникатен принцип. Имено, најпрво собира рецензии од повеќе угледни изданија, а потоа врз основа на нив одредува средна оцена. Потребни се најмалку четири рецензии за да може да се изработи средна оцена.
Оваа страница била основана од Џејсон Диез, Марк Дојл и Џули Дојл-Робертс во 2001 година. Нејзиниот начин на рангирање честопати е споредуван со оној на Rotten Tomatoes, со таа разлика што вторите изработуваат просек само за филмови. Интересно е тоа што во процесот на обработка на податоците, Metacritic ги претвораат оцените во процентни бодови (на пример „A“ носи 100 бода; „B-“ е 67 бода итн). Податоците од Metacritic ги користат неколку поважни публикации, меѓу кои и Википедија.
Чен Фубин
Чен Фубин (роден во Кина) е слалом-кајакар кој се натпреварува од средината на 2000-те. Тој беше елиминиран во квалификациската рунда во дисциплината Ц-2 на Летните олимписки игри во 2008, Атина, Грција.
Крал Шкорпија
Шкорпија, Крал Шкорпија, или ретко Серкет, е вториот од двата крала на Горен Египет со тоа име кои владееле за време на Протидинастичкиот период. Неговото име веројатно е поврзано со божицата Серкет.
Единстевеното сликовно сведоштво за неговото постоење е глава од боздоган пронајдена во главниот наоден слој во храм кај Нехен. Стратографијата на оваа глава е загубена заради методите на ископување, но стилски овој предмет датира од самиот крај на протодинастичкиот период. . Шкорпија II е кралот познат по своите две церемонијални боздоганови глави од камен, пронајдени во последната декада од XIX век во т.н. Главен слој во стариот дел од храмот на Хиераконполис. Иако се доста оштетени, видливите делови претставуваат исклучителни записи од раната египетска историја. Се смета дека тој живеел веднаш пред или за време на владеењето на Нармер во Тинис поради тоа, а и поради содржината на главата. Протодинастичките хиероглифи се тешки за читање, но мртвите виваци (значи египјани) и деветте лака (значи традиционалните непријатели на Египет) на главата се толкуваат како сведоштво дека тој започнал со напади на Долен Египет, што подоцна резултирало со победа на Нармер и обединување на земјата.
Некои велат дека бидејќи во ова време египетските кралеви имале повеќе имиња, Шкорпија е всушност друго име за кралот Нармер. Други велат дека името на неговиот претходник, Ка, е само стилистички поинаква верзија на Шкорпија, и дека двајцата се една иста личност, чие име би било Сехен.
Во коро време е пронајден 5000 години стар графит од страна на Проф. Џон Даарнел од универзитетот Јеил. На него стојат симболите на Кралот Шкорпија и неговата победа над некој друг прадинастички владетел. Сликата била прикажана на посебна емисија на каналот History Channel.
Зански јазици
Занските јазици или понекогаш наречени занурски јазици се подгрупа на јужнокавкаските јазици кои се зборуваат во Абхазија, Грузија и покрај црноморското крајбрежје на Турција. Во оваа група спаѓаат само два јазика, и тоа: мегрелски јазик и ласки јазик. Според одреден број јазичари, овие јазика се дијалект на самиот зански јазик, но сепак двата јазика не се сосема разбирливи.
Празанскиот јазик се зборувал во Калхида, кралство покрај брегот на Црното Море. Поради овој факт, некои јазичари, како што е Акако Шаниѕе, го предложиле терминот „колхидски јазик“. Зборот „зан“ доаѓа од грко-римското име за едно од племињата на Колхида.
Историја
Занските јазици се одделиле како посебни од пракартвелскиот јазик во 8 век п.н.е. и продолжиле да се зборуваат на денешната територија па сè до Транзон во Турција. Во 7 век, Заните биле поделени со навлегувањето на Грузијците на територијата, кои пак биле нападнати од Арапите.
Епидемија на големи сипаници во Југославија, 1972
Епидемијата на големи сипаници во Југославија во 1972 година била последната епидемија на големи сипаници (Variola vera) во Европа, која траела во текот на март и април. Епидемијата започнала во селото Дањане, во близина на Ѓаковица во САП Косово, а според официјалната верзија, била донесена од страна на Ибрахим Хоти по неговото враќање од аџилак на Мека. Болеста наскоро се проширила и на другите делови на СР Србија - Нови Пазар, Чачак и Белград, а имало и заразени лица во Плав во СР Црна Гора.
Првите сомнежи за големи сипаници се појавиле на 14 март, по прегледите на пациенти кои се пријавиле во болниците во Призрен и Ѓаковица. По потврдувањето на болеста, започната е вакцинација на здравствените работници и населението во загрозените области, а масовната вакцинација подоцна се проширила на цела Југославија, при што биле вакцинирани 18 милиони луѓе. После заболувањето на работник од Нови Пазар, на 22 март, било утврдено дека неговиот покоен брат, учителот Латиф Мумџиќ (1943-1972) бил првата жртва на големите сипаници, и дека тој ја пренел болеста во болниците во Чачак и Белград, по што во нив бил прогласен карантин. Покрај карантините во болницата, формирани биле и амбулантски карантини, во кои престојувале лица кои биле во контакт со заразените.
За време на борбата против големите сипаници, епидемиолошките служби и здравствените работници покажале голем напор и жртва, спречувајќи епидемија од големи размери, поради што на 21 април добиле признание од Светската здравствена организација, која го испратила д-р Рајнхард Линдер, познат епидемиолог од Австрија, во Југославија.
За време на епидемијата, 184 лица се разболеле - 123 во САП Косово и 32 во Белград, а вкупно 40 починале (смртност 21,7%). Меѓу заболените имало шест здравствени работници - тројца лекари и три медицински сестри, од кои две починале - Душица Спасиќ (1951—1972), медицинска сестра од Белград и Милка Ѓурашиќ (1947— 1972), медицинска сестра од Чачак. Епидемијата била официјално објавена дури на 25 март и траела до 23 мај, а карантините постепено биле укинати од 12 до 19 мај.
Врз основа на мотивите од овој настан, но со многу уметничка слобода, режисерот Горан Марковиќ во 1982 година го снимил филмот Вариола вера.
Одење на аџилак
Поради проширување на големи сипаници на Блискиот Исток, Светската здравствена организација во јануари 1970 г. издала предупредување до сите превозници во земјите со муслиманско население да ги заостри условите под кои аџиите ќе бидат пренесени до нивните одредишта. Ова предупредување било повторено во јануари 1971 и 1972 година, а во согласност со тоа, Сојузниот секретаријат за труд и социјална политика на СФРЈ ги вовел следниве мерки: вакцинација на патници, запознавање на службените лица со списоците на патници, надзор на патниците по враќањето, итн. Приоритет при патување на светите места имал воздушниот сообраќај, а автобускиот превоз биле значително намален. Покрај пасошите и визите, сите патници требало да имаат потврда за задолжителна вакцинација против сипаници, т.н. „жолта книшка“, која содржела датум на вакцинација и датум на контрола.
Заедно со уште 24 патници, Хоти заминал на аџилак во средината на јануари 1972 година со автобус на Транскоп од Битола, и покрај вообичаените свети места во Саудиска Арабија (Мека и Медина), автобусот минал и низ некои од светите места во Ирак и Сирија. Автобусот со аџиите се вратил во Југославија на 15 февруари, а Хоти истиот ден пристигнал во неговото село Дањане. Тука, тој бил пречекан од членови на семејството, како и од роднини, пријатели и соседи кои му честитале за аџилакот. Во следните денови, тој ги посетил и примил пријателите, роднините и другите љубопитни луѓе, кои ги слушале неговите приказни за аџилакот, како и за местата што ги посетил.
Почеток на епидемијата
Една недела по враќањето, Ибрахим Хоти заминал на пазарот во Ѓаковица на 21 февруари, каде се сретнал и се поздравил со наставникот Латиф Мумџиќ. Истиот ден по враќањето од Ѓаковица, Хоти добил треска, а според подоцнежните изјави на сведоците, тој веќе имал чиреви по лицето. Дванаесет дена по средбата со Хоти во Ѓаковица, Мумџиќ почувствувал гадење и болка во грбот и стомакот. Повраќал неколку пати, а потоа следела висока температура и главоболка. Следниот ден, тој отишол во Нови Пазар да побара медицинска помош. Бидејќи првичната терапија не му помогнала, тој отишол кај друг лекар, кој му препишал пеницилин поради болки во грлото. За да може да ја прими новата терапија, Латиф престојувал во Нови Пазар, кај неговиот постар брат Наџиб. Откако добил осип на кожата, Латиф отишол во здравствениот дом со својот брат, од каде бил испратен во болницата во Чачак поради сомневање за алергиска реакција на пеницилин. На 8 март 1972 година, Латиф Мумџиќ бил сместен во Одделот за кожни и венерични болести на Општата болница во Чачак, каде што бил примен од д-р Добрила Мишовиќ и медицинската сестра Милка Ѓурашиќ. Бидејќи состојбата му се влошувала, тој најпрво бил пренесен на Одделот за трауматологија, а потоа утрото на 9 март бил пренесен со брза помош во Белград, каде бил примен на Клиниката за дермато-венерологија. Бидејќи тој ден на клиниката се одржувале вежби со студенти од четврта година на медицина, директорот на клиниката одлучил да им го покаже пациентот на студентите како „исклучително тежок случај на алергија на пеницилин“. Поради понатамошни компликации, вклучително и повраќање на свежа крв и крварење од анусот, Мумџиќ бил пренесен на Одделот за итна хирургија и трауматологија на Првата хируршка клиника во улицата „Генерал Жданов“, каде што бил примен од д-р Југослав Пантиќ и медицинската сестра Душица Спасиќ. По прегледот во клиниката за прием, пациентот бил сместен во шок-соба, каде лежеле уште 11 пациенти. По релативно мирната ноќ, Латиф Мумџиќ (1943-1972) починал наредната вечер на неговиот роденден на 10 март во 21:15 часот, откако претходно претрпел пеколни маки. Следниот ден, роднините на Латиф, одбивајќи ја обдукцијата, го презеле неговото тело, по што, според муслиманските обичаи, бил погребан на градските гробишта Газилар во Нови Пазар.
Неколку дена подоцна, братот на Латиф, Неџиб Џибо Мумџиќ, комерцијалист на текстилниот комбинат „Рашка“, добил висока температура. Лут на лекарите, поради смртта на неговиот брат, тој побарал медицинска помош дури на 19 март во здравствената станица во фабриката каде што работел. Дежурниот лекар, д-р Шефкија Спаховиќ од Сјеница, веднаш се посомневал на големи сипаници, затоа што тоа утро прочитал во весникот „Политика“ за појавата на неколку случаи во САП Косово. По проверката, Спаховиќ бил убеден дека станува збор за сипаници, па наредил веднаш да се изолира Мумџиќ.
Епидемија
Во меѓувреме, од болеста на Латиф Мумџиќ до болеста на неговиот брат Неџиб, во болниците во Ѓаковица и Призрен се појавиле осум пациенти за кои постои сомневање дека биле заразени со големи сипаници. Меѓу нив биле шестгодишната Садета, роднина на Ибрахим Хоти и брачна двојка од селото Дањане. Лекарите на одделот за инфективни болести на болницата во Приштина и членовите на покраинскиот завод за здравствена заштита на САП Косово, д-р Светислав Зоњиќ и д-р Комнен Тмушиќ, први утврдиле на 14 март 1972 година дека станува збор за големи сипаници. Тие телефонски ги информирале надлежните здравствени власти во Белград, а во текот на ноќта, за Косово и Метохија заминале инфектолозите проф. д-р Миомир Кецмановиќ и проф. д-р Војислав Шуваковиќ, професори на Медицинскиот факултет во Белград и д-р Марко Борѓошки и д-р Радослав Бошковиќ, од институтот Торлак. Професорите Кецмановиќ и Шуваковиќ се сретнале со големи сипаници во Индија, каде учествувале во искоренувањето на оваа болест преку Светската здравствена организација. По земањето примероци од осум пациенти од Призрен и Ѓаковица, следниот ден, на 15 март, анализите на Институтот за имунологија и вирусологија „Торлак“ во Белград потврдиле појава на големи сипаници, по што бил прогласен карантин во болниците каде што се наоѓале заразените. Два дена по регистрацијата на големи сипаници, со одлука на Извршниот совет на Собранието на САП Косово, на 17 март бил оформен Покраинскиот штаб за борба против големи сипаници. Истиот ден завршила вакцинацијата на медицинскиот персонал и започнало вакцинирањето на населението во општините Ораховац, Призрен и Ѓаковица. Покрај карантинот во болниците во Призрен и Ѓаковица, бил формиран и карантин во селото Дањане, а органите на Секретаријатот за внатрешни работи испитувале кој бил во контакт со заразените. Во Белград исто така бил вакциниран медицинскиот персонал, а вакцинацијата на населението започнала со вакцинирање на работници во угостителството, сообраќајот, милицијата, итн. Првата вест за големите сипаници била објавена во весникот „Политика“ на 18 март, како и за откриените 8 случаи: 6 од селото Дањане, 1 од селото Ратковац и 1 од Ѓаковица. Истиот ден, бил објавен додаток во „Политика“ во кој се зборувало за потеклото на големите сипаници, симптомите, развојот на болеста, компликациите и методите на лекување, напишан од проф. д-р Михаило Николиќ, директор на Клиниката за инфективни болести во Белград.
На 20 март, директорот на Здравствениот дом во Нови Пазар, д-р Властимир Илиќ, го известил Републичкиот санитарен инспектор дека пациентот Неџиб Мумџиќ бил на Интерниот оддел на болницата кога бил осомничен дека е заразен со големи сипаници. Откако го информирале републичкиот секретар за здравство и социјална политика на СР Србија, д-р Ѓорѓе Јаковљевиќ, двајцата епидемиолози од институтот „Торлак“ заминале во Нови Пазар на 21 март, и зеле брис од пациентот. Иако во многу тешка општа состојба, пациентот бил свесен и ориентиран, па лекарите од разговорот со него дознале дека неговиот неодамна починат брат Латиф одел во Ѓаковица неколку пати, околу 20 февруари, кога во него имало заболени од големи сипаници. Веднаш по пристигнувањето во Белград, на „Торлак“ било потврдено дека во земените примероци има голема сипаница, што ја потврдува претпоставката дека вирусот од Ѓаковица и Нови Пазар се проширил во Чачак и Белград. Веднаш по добивањето на веста од „Торлак“, биле формирани карантини во Клиниката за дермато-венерологија и во Одделот за трауматологија на Првата хируршка клиника во Белград, каде престојувал инфицираниот Латиф Мумџиќ. Истиот ден бил прогласен карантин на Клиниката за инфективни болести во Белград, каде биле примани сомнителни случаи, кои по дијагностицирањето биле транспортирани во карантинските објекти на Авала - прво во планинарскиот дом „Чарапиќев брест“, а потоа и во мотелот „Хиљаду руша“.
Ставањето на Првата хируршка клиника со 125 пациенти и 89 членови на персоналот во карантин била сериозна задача, затоа што многу пациенти биле отпуштени од оваа болница по смртта на Латиф Мумџиќ. Состојбата на клиниката за дермато-венерологија била многу полесна, бидејќи од оваа клиника биле отпуштени само тројца пациенти. Бројот на заразени лица на Првата хируршка клиника бил 19 лица - 14 пациенти и пет здравствени работници, од кои петмина починале. Двајца од петте смртни случаи никогаш не биле успешно вакцинирани, додека кај трите смртни случаи од големи сипаници, вакцината само ја забрзала смртта од основната болест. Меѓу починатите на Клиниката за инфективни болести била и медицинската сестра Душица Спасиќ (1949-1972), која починала на 24 март.
Хронологија на настаните
Хронолошки преглед на важни настани поврзани со епидемијата на големи сипаници во СФРЈ во 1972 година:
Луј XIX
{| align=right
Луј Антоан д'Артуа или Луј XIX (роден на 6 август 1775 во дворецот Версај - починал на 3 јуни 1844 во Горица) бил крал на Франција од Бурбонската династија и крал на Навара. Станал крал на 2 август 1830, но владеел само 20 минути. Во тоа време, во Париз избиле нереди, познати како Јулска револуција. Во овие нереди, народот барал, кралот Шарл X да абдицира, а истото да го сторат и неговите наследници, во корист на Луј-Филип. По абдикацијата на неговиот татко, Луј се мислел дали да абдицира или не. Неговата сопруга, Марија Тереза го советувала да не абдицира, но тој сепак абдицирал, во корист на војводата од Бордо. По тоа, ја напуштил земјата и никогаш повеќе не се вратил во Франција. Во егзил бил познат како „војводата од Марне“. Умрел во Горица во 1844.
Официјално го наследил Анри V.
Паскалов закон
Паскалов закон или принцип за пренос на притисокот (наречен и Паскалово начело  ) — начело во механиката на флуидите промените на притисокот настануваат насекаде во затворена непритислива течност на начин така што промените во притисокот се случуваат подеднакво насекаде низ садот. Законот е воспоставен од францускиот математичар Блез Паскал.
Definition
Pascal's principle is defined as
This principle is stated mathematically as:
\Delta P
is the hydrostatic pressure (given in pascals in the SI system), or the difference in pressure at two points within a fluid column, due to the weight of the fluid;
\Delta h
is the height of fluid above the point of measurement, or the difference in elevation between the two points within the fluid column (in metres in SI).
The intuitive explanation of this formula is that the change in pressure between 2 elevations is due to the weight of the fluid between the elevations. A more correct interpretation, though, is that the pressure change is caused by the change of potential energy per unit volume of the liquid due to the existence of the gravitational field. Note that the variation with height does not depend on any additional pressures. Therefore, Pascal's law can be interpreted as saying that any change in pressure applied at any given point of the fluid is transmitted undiminished throughout the fluid.
Explanation
If a U-tube is filled with water and pistons are placed at each end, pressure exerted against the left piston will be transmitted throughout the liquid and against the bottom of the right piston. (The pistons are simply "plugs" that can slide freely but snugly inside the tube.) The pressure that the left piston exerts against the water will be exactly equal to the pressure the water exerts against the right piston. Suppose the tube on the right side is made wider and a piston of a larger area is used; for example, the piston on the right has 50 times the area of the piston on the left. If a 1 N load is placed on the left piston, an additional pressure due to the weight of the load is transmitted throughout the liquid and up against the larger piston. The difference between force and pressure is important: the additional pressure is exerted against the entire area of the larger piston. Since there is 50 times the area, 50 times as much force is exerted on the larger piston. Thus, the larger piston will support a 50 N load - fifty times the load on the smaller piston.
Pascal's principle applies to all fluids, whether gases or liquids. A typical application of Pascal's principle for gases and liquids is the automobile lift seen in many service stations (the hydraulic jack). Increased air pressure produced by an air compressor is transmitted through the air to the surface of oil in an underground reservoir. The oil, in turn, transmits the pressure to a piston, which lifts the automobile. The relatively low pressure that exerts the lifting force against the piston is about the same as the air pressure in automobile tires. Hydraulics is employed by modern devices ranging from very small to enormous. For example, there are hydraulic pistons in almost all construction machines where heavy loads are involved.
Pascal's barrel
The experiment is mentioned nowhere in Pascal's preserved works and it may be apocryphal, attributed to him by 19th-century French authors, among whom the experiment is known as crève-tonneau (approx.: "barrel-buster"); nevertheless the experiment remains associated with Pascal in many elementary physics textbooks.
Орлови Бари
Орлови Бари познати и само како Орлова Бара; Вирој, Локви — две повремени постглацијални леднички езера кои се наоѓаат високо на главниот срт на протегање на планината Баба над долот на Сапунчица, северно од врвот Голема Грива, на надморска висина од 2.038 м. Езерата припаѓаат во рамките на Националниот парк Пелистер. Од планинарскиот дом крај Големото Пелистерско Езеро започнува и води директна обележана планинарска патека по макадамскиот т.н. „Француски пат“ која минува веднаш во најнепосредната близина над самите езерца Орлови Бари.
Одлики
Настанати се за време на последниот вирмски глацијал, кога интензитетот на планинската глацијација бил значително помал. Езерското корито е создадено во пелистерските гранити и корнати при што од северната страна тоа е заградено со моренски седименти, додека на јужната страна се среќаваат и сипарски седименти кои настанле како последица на механичкото-ледено распаѓање на гранитите и корнатите. Двете езера се поставени во непосредна близина и правец север - југ при што поголемата Орлова Бара е јужно поставена од помалата Орлова Бара, со меѓусебно растојание од 20ина метри и се поврзани со истека на вода, која тече периодиочно само при поголем дотек на вода во езерското корито. Најголемата длабочина на Големото Орлово Езеро изнесува 0,6 метри, а просечната 0,4 метри. . При најголемото ниво на езерската вода во поголемата Орлова Бара се собираат околу 1000 м3 вода. Езерцата се полнат со вода од врнежите кои директно паѓаат над езерсакта површина и од непосредниот слив, потоа водата што се добива со топење на снегот и снежниците кои се формираат во неговиот слив (особено на каменестата падина веднаш над нив), а помалку од подземните води бидејќи за нивно формирање не постојат соодветни услови. Како последица на малото дотекување на вода во езерскиот басен, малата длабочина, високите температури на воздухот што се јавуваат во текот на летниот период од годината и испарувањето што го предизвикуваат, езерцата наполно пресушуваат, а се случува при владжни години тие да задржат вода во својот басен и преку целата година. Заради овие одлики Орлови Бари се сметаат за повремени езера.
364 п.н.е.
364 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 364. година пред новата ера, 364. од првиот милениум п.н.е., 64. од 4 век п.н.е. и петта од 360-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5144 и 5145 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4386 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3396 и 3397 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 389.
Пијаниот брод
Пијаниот брод (Le Bateau ivre) е поема напишана од Артур Рембо во 1871 година која се смета за револуционерна по својата употреба на фантастични контра-позиционирани слики и симболи. Песната е напишана во хексаметарски кватрени (кои ги има вкупно 25) и постојано ја следи истата шема на римување a/b/a/b. Содржината на песната се ткае околу неколку нејасни визии на персонифициран брод изгубен на море.
Напишана во Шарлевил во летото 1871 година, песната ќе го восхити Пол Верлен откако Рембо ќе му ја прати како примерок од неговото творештво и токму таа ќе биде причината што Верлен ќе побара Рембо да му се придружи во Париз. Теодор де Банвил не ја сакал песната.
NGC 3781
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3781 се споменува и како MCG 5-28-4, CGCG 157-5.
Откривање
Објектот е откриен на 28 април 1881 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3781 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 11,6 m/лм2. NGC 3781 има привидни димензии од 0,5' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 30°.
Мрвачки дијалект
Мрвачки или марвачки — говор на македонскиот јазик кој припаѓа на драмскиот дијалект. Го говори македонската етнографска група Мрваци во крајот Мрвачко кој денес се протега во делови од Пиринска и Егејска Македонија во Бугарија и Грција.
Фонетика
Најважни диференцијални црти на мрвачкиот гоор од областа на фонетиката се :
Морфологија
Од областа на морфологијата и на синтакста поважни диференцијални црти на мрвачкиот говор се :
Лени Кравиц
Леонард Алберт “ Лени “ Кравиц (англиски: Leonard Albert Kravitz, р. ) е американски пејач, текстописец, мулти-инструменталист, продуцент, аранжер, чиишто „ретро “ стил вклучува елементи од рок, соул, фанк, реге, хард рок, психодилична, фолк музика како и балади. Покрај пеењето и придружните вокали додека снима, Кравиц често свири на сите гитари, басови, тапани, клавијатури, ударни инструменти. Тој е познат по неговата секогаш добро наместена сцена и спотовите. Кравиц имал многубројни хитови на прво место на US Top синглови, и многу други пошироко во светот. Тој ја добиваше Греми наградата за “ Најдобар машки вокален рок изведувач “ четири години по ред, од 1999 до 2002 година, рушејќи го рекордот со најмногу и нај непрекинати победи во таа категорија. Тој бил номиниран многупати, и има добиено многу престижни награди како Американските Музички награди, МТВ Видео музичките награди, Радио Музичките награди, Британските награди, И Блокбастер Ентертејмент наградите. Тој има продадено околу 38 милиони албуми низ светот.
Животопис
Кравиц е роден во Њујорк, на 26 мај 1964 година, син на Рокси Рокер, глумица позната по улогата на Хелен Вилис во хит телевизиската комедија од 1970 година Џеферсонови, и Су Кравиц продуцент на вести во НБЦ .Татко му на Кравиц има потекло од Руски Евреи, а мајка му има Бахамско потекло. Кравиц е крстен по неговиот чичко Леонард Кравиц којшто бил убиен во борба на 6 март 1951 во Кореја на 20 годишна возраст. Тој бестрашно се бранел од нападот на Кинеската Армија што ги изненадил, заштитуваќи поголем дел од неговиот вод ; тој бил посмртно награден од Distinguished Service  Cross , вториот по ред највисок воен додаток во Американската Армија.
Кравиц пораснал поминувајќи ги деновите со неговото семејство во повисоката источна страна на Менхетен, а викендите кај неговата баба, куќата на Беси Рокер во Бедворд –Стивесант, маало во Бруклин. На три години, Кравиц удирал по тенџерињата и тавите во кујната, како да се тапани. На петгодишна возраст посакал да биде музичар. Тој почнал да тропа на тапани, а набрзо почнал и со свирење на гитара. Кравиц пораснал слушајќи музика што ја слушале неговите родители, Р&Б, џез, класична, опера, евангелистичка И блуз. „ Моите родители ми беа голема поддршка кога рано започнав да ја сакам музиката, и ме носеа на многу шоуа “ изјавува Кравиц.
На возраст од околу 7 години, тој ги видел Џексон 5 како настапуваат, и тие станале негова омилена група. Неговиот татко, којшто бил и џез промотер, бил пријател со Дјук Елингтон, Сара Воган, Каунт Бејзи ,Ела Фиџералд, Боби шорт, Мајл Дејвис и други џез големци. Една година, кога полнел 5 години, Елингтон дури и му ја пеел Happy Birthday. Тој бил изложен на соул музиката на Мотовн, Стакс, Џејмс Браун, Арета Френклин, Ал Грин, Стиви Вондер, Куртис Мејфилд, Гледис Најт, Гембле и Хаф, и растејќи оваа музика влијаеала на неговиот музички стил. Кравиц често го посетувал Њујоршкиот театар каде што работела неговата мајка. Неговата мајка го охрабрувала во неговите музички соништа.
Во 1974 год, семејството Кравиц се сели во Лос Анџелес, поради добиената улога на мајка му во Џеферсонови. По ургенции на неговата мајка, Кравиц се приклучува кон Калифорнискиот машки хор, три години каде што изведува класичен репертоар и пее со Метрополитната Опера. Тој има учевствувано во Махлеровата Трета Симфонија во Холивуд Бовл. Во Лос Анџелес, Кравиц се запознава со рок-музиката, слушајќи ги Лед Цепелин, Кис, Аеросмит, Џими Хендрикс, Пинк Флојд, Крим и Ху. „Бев привлечен од еден кул стил, девојки, рокенрол, стил на живеење “ вели Кравиц. Други музички влијанија во ова време имал од Фела Кјути, Бил Вајтерс, Марвин Геј И Мајлс Дејвис ; понатака е потврдено дека влијание на неговата музика имале и Џон Ленон и Боб Марли. Кравиц одел во Средното училиште Беверли Хилс. Професори му биле Мараја Мек Ки и гитаристот Сол Хјудсон. Во 1978 година Кравиц бил примен во добро почитуваната музичка програма. Тој мислел дека добро свири пијано и бас, и се спријателил со Зоро што подоцна станува негов долгогодишен соработник. Кравиц сакал да стане студиски музичар. Во ова време се има појавувано и на телевизиски реклами како глумец.
Кравиц одел во училиште што му било доволно само да поминува, и сè повеќе и повеќе трошел време дружејќи се со другарите. Неговите родители се загрижиле и сакале да има нешто на што ќе се навлече. На 15 години, Кравиц решен да има музичка кариера се сели од дома. Тој седел со другарите, преспивал во колите на другарите, има спиено и во неговото Форд Пинто. Инспириран од Дејвид Боуви, Кравиц го присвојува името „Синиот Ромео “ и настанува една нова комплетна личност со исправена коса, сини леќи, која почнува со настапи. Благо влијание врз музиката на Кравиц во овој период има стилот на Принц. Во 1982 година Кравиц матурирал и го наговорил татко му да му даде пари за снимање, наместо за факултет. Со своето снимено прво демо Кравиц добива понуди од неколку продуцентски куќи вклучувајќи го И.Р.С Рекордс, но му било кажано дека треба да ја смени својата музика, за да ја направи „доволно црнечка “ за да се вклопи во тогашните Р&Б радио стилови. „Одбив “ изјави Кравиц во 1989 год за Лос Анџелес Тајм.
Приватен живот
Во 1985 год, родителите на Кравиц се разведиле, што оставило длабока трага врз него. Неговата врска со татко му станала екстремно напорна. За да се справи со овој период, Кравиц се фокусирал на музиката. Таа година, на концертот на Њу Едишн, Кравиц ја запознава глумицата Лиза Бонет .Лиза работеше на шоуто Козби, најгледаното телевизиско шоу. Тие беа блиски пријатели околу две години пред да се заљубат еден во друг. Кравиц повторно се преселува во Њујорк, сега со својата девојка Лиза, каде што се продуцира шоуто Козби 1987 год. На 16 ноември 1987 год, на нејзиниот 20 ти роденден,  Кравиц и Бонет “ побегнале “, правејќи Лас Вегашка церемонија. Кравиц, сѐ уште познат како Синиот Ромео, се нашол на насловните на таблоидните весници. Тие имаат ќерка Зое Изабела Кравиц, родена на 1 декември 1988 год. Кравиц и Бонет се разведија во 1993 год.
Кравиц се идентификува и како Христијанин и како Евреин, што двете ги опишува како „ исти за него “. Тој вели дека духовното е битен дел од неговото растење, бидејќи е воспитуван од родители од различни раси. Исто така, духовното е вклучено и во многу од неговите песни, како и текстовите на неговиот албум Baptism, како и во текстот на неговата тетоважа „Јас верувам во Исус Христос “. Во едно интервју на шега има кажано : “ Јас сум половина Евреин, половина црнец, се пронаоѓам измеѓу “.
Во 2002 год, имаше гласини дела е свршен со Адриана Лима ,коишто Кравиц ги порекна. Во 2003 год, Лени Кравиц почна да излегува со Никол Кидман. Во 2004 год, тие раскинаа. Во септември 2007 год, за  Vanity Fair, Никол Кидман обелодени дека измеѓу разводот со Том Круз и венчавката со Кејт Урбан, таа била тајно свршена со некој. Всушност, многу извори тврдат дека “ мистериозниот маж “ е Лени Кравиц. Ниту претставниците на Кравиц, ниту на Никол ја демантираа или потврдија оваа гласина.
1989 -1990 Вирџин Рекордс и почеток на неговата кариера
Со продуцентски куќи што сè уште му кажуваат дали неговата музика е доволно црнечка или доволно белечка, Кравиц одлучува сам да си сними албум. Во 1985 год, кога го снимал своето демо во Њу Џерси, тој го запознава клавијатуристот и басист Хенри Хирч. И двајцата имале исти интерес околу Р & Б, џез и рокот, како и користењето на вистински инструменти и стара опрема за снимање. Кравиц, на повеќето од своите албуми, продолжува да соработува со Хирч. Наредната година и пол, Кравиц заедно со Хирч започнува со работа на неговиот прв албум, а неговиот татко му помагал финансиски. Кравиц го запознава саксофонистот Карл Денсон, И го поканува да свири на неговата песна „Let Love Rule “. Кравиц беше толку импресиониран од неговото свирење, што Денсон свири на повеќе негови песни од албумот. Наредните пет години Денсон одел заедно со Кравиц на турнеи. Откако завршува со албумот, Кравиц се среќава со Вирџин Рекордс .Продуцентската куќа беше одушевена од музиката што тој ја правеше, музика инспирирана од врската со неговата сопруга Бонет и нивната ќерка. Кравиц го остава името Синиот Ромео. За неговото име Синиот Ромео, тој вели : „ Конечно ме врати сам на себе. И кога се прифатив сам себеси, музиката почна да извира од мене “. Во 1989 год, Кравиц потпиша со Вирџин Рекордс. Кравиц го издаде својот деби албум “Let Love Rule” на 6 септември 1989 год, комбинација од рок и фанк, и основни вибрации од 60 те години. Музичките критики беа различни : некои мислеа дека Кравиц е новиот талентиран уметник, а некои дека е совладан од неговите музички влијанија. Албумот доживеа умерен успех во САД, но огромен успех надвор од САД, посебно во Европа. Лиза Бонет се појави во неговиот спот за песната „Let Love Rule”.
1991 -1996 Стекната популарност
Во 1990 год, заедно со Ингрид Чавез ја напишаа и продуцираа песната на Мадона „Justify My Love “. Песната што се појави на нејзиниот албум со најголеми хитови The Immaculate Colltionec, И предизвика дискусии поради експлицитниот спот, се најде на првото место на топ листите. Кравиц се раздели со Лиза во 1991 год, помеѓу гласините дека тој и Мадона имаат афера. Кравиц демантираше секаква неверност. Кравиц и Бонет се разведија во 1993 год.
Во 1991 год, Кравиц го продуцираше истоимениот албум Ванеса Парадиз за француската пејачка Ванеса Парадиз. Тој свиреше на повеќето инструменти, И ги напиша повеќето песни на албумот. Тој го издаде и неговиот втор албум Mama Said, што е неговиот прв албум што стигнува до Топ 40. Песните на албумот се посветени на Бонет, документирајќи ја неговата депресија за нивното раскинување. Најголемиот сингл дотогаш, “ It Ain’t Over Till It’s Over “, се искачи на 2ро место на Билборд Хот 100. Песната “Always On The Run “, вклучувајќи го И Слеш на гитара е направена со почит за неговата мајка. Следеа : “ “ Stand By My Woman “ И “ What Goes Around Comes Around  “. Шон Ленон ја напиша И ја свиреше на пијано “ 'All I Ever Wanted' “.
Во 1993 год, беше издадена Are You Gonna Go My Way, стигнувајќи до 2рото место на Билборд 200 И Кравиц доби Британска награда за најдобар меѓународен машки артист за 2004 год.
Во 1994 год, Кравиц сними фанк – рок верзија на песната “Deuce “ за албумот на КИС, KISS My Ass. Траката го влучува Стиви Вондер на хармоника, како и следечки вокали. Овој сингл беше еден од трите радио песни од албумот, како И негова почетна песна.
Мајката на Кравиц, Рокси Рокер, почина од рак на дојка на 2 декември 1995 год, на возраст од 66 години, во Калифорнија.
Во 1995 год, Кравиц го издаде албумот Circus што беше 10 место на Билборд листата. Како и да е, албумот имаше само две хит песни : “ Rock and Roll Is Dead “ И  “ Can’t Get You Off My Mind”
1997 – 2000 : Растечки успеси, првите 5 Греми награди
Во 1998, за првпат со 5 ( 5от студиски албум ), Кравиц вклучува дигитална технологија. 5 ја претставува неговата музика на поширока публика, благодарение на песната “ Fly Away “  што е вклучена во рекламите за производи на  автомобили и на воздухопловните компании. 5 стигнува до 28то место на Билборд 200, а “ Fly Away “ на 1во место. Тој ја добива првата од четирите последователни Греми награди за Најдобра Машка Вокална Рок Изведба на Греми наградите во 1999 год. Други хитови од овој албум се “ If You Can’t Say No “, што е исто така ремиксирана од денс продуцентот Брајан Трансо, И “ I Belong To You “. Во спотот за песната “ I Belong To You “ Лени може да се види без неговите суканици. Неговиот насловен хит “ American Women “ му донесе уште една награда на Греми наградите во 2000 год, а песната  стекна нова публика. Оригиналната верзија на песната на Кравиц доаѓа од саундтракот на Аустин Поњерс: The Spy Who Shagged Me, и беше додадена на 5 како бонус песна во 1999 год.
Лени работеше на две песни за Мајкл Џексон за албумот Invincible, издаден во 2001 год, но тие песни уште не се издадени.
2001 -2005 Lenny и Baptism
Во октомври 2001 год, Лени го издава својот шести албум Lenny. Албумот е снимен во Мајами. Откако Мајамската полиција го застанала и му удрила шлаканица, додека одел во вежбалница, под сомнение дека неговиот опис се совпаѓа со ограбувач на банки, Лени ја пишува песната “ Bank Robber Man “. БидејЌи Лени во моментот немал лична иднетификација, полицијата не му верувала дека всушност тој е Лени Кравиц. Банкарскиот благајник, кој бил ограбен бил донесен таму, и изјавил дека Лени не е ограбувачот. Подоцна, Мајамската полиција испратила полицајци во домот на Лени за да му се извинат за задржувањето. Кога го прашале дали мисли дека инцидентот е резултат на расно идентификување, Лени одговорил дека не е сигурен. Првата песна од албумот “ Dig In “ се искачи на 1во место во Аргентина а на топ 10 во Италија и Португалија. Спотот за “ Dig In “ го доби четвртото Греми во 2002 год. "Stillness of Heart", "Believe in Me", и "If I Could Fall In Love" беа следните песни од албумот.
Кравиц беше предмет на фотогравската книга на главниот поранешен фотограф на Ролинг Стоунс, Марк Селџер. Објавена во ноември 2001 год, Селџер го сликал Ленин на турнеи, со семејството, со пријателите и позирани портрети.
Во 2002 год, Џеј Зи му понуди на Кравиц да се појави во песната “ Guns and Roses “. Кравиц исто така им се придружува и на П.Деди, Фарел, Лун за песната на саундтракот Bad Boys II, “Show Me Your Soul “.
Во септември 2002 год, Кравиц покрај уште една рок ѕвезда се појавува во епизодата “How I Spent My Strummer Vacation “ во Симпсонови. Во почетокот на 2003 год, како протест против нападот на Ирак, Кравиц ја издава песната “ We Want Peace “, само за симнување од интернет, тој ја изведува оваа песна заедно со познатиот Ирачки пејач Казем Ал Сахер, на Рок Воут. Песната се качува на прво место симнати песни од интернет во светот, МП3.cом симнати песни. Кравиц, исто така се појавува И на албумот на Олимписките игри во Атина 2004 год,  Unity.