cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кицуне
Хоши но тама
Описи на кицуне или луѓе кои се опседнати од нив, може да имаат кружни бели топчиња познати како хоши но тама (ほしのたま, „ѕвездени топки“). Приказните ги опишуваат овие како блескање со кицунеби. Некои приказни ги идентификуваат како магичен накит или бисери. Кога не се во човечка форма или не опседнуваат човек, кицуне ја држат топката во уста или ја носат на опашката. Скапоцените камења се заеднички симбол на Инари и ретки се појавите на светите инарски лисици без нив.
Едно верување е дека кога кицуне ја менува формата, неговото хоши но тама задржува дел од магична моќ на кицуне. Друга традиција е дека бисерот ја претставува душата на кицуне; кицуне ќе умре ако се оддели премногу долго од него. Оние што ќе ја добиеле топката ќе можеле да извлечат ветување од кицуне за помош, во замена за негово враќање. На пример, приказна од XII век опишува човек кој искористил хоши но тама за да обезбеди услуга од лисицата;
"„Проклет да си! извика лисицата. „Врати ми ја топката!“ Човекот ги игнорираше нејзините молби сè додека конечно не рече со солзи: "Добро, ја имате топката, но не знаете како да ја задржите. Нема да ви биде добро. За мене, тоа е страшна загуба јас ви велам, ако не ја вратиш, јас ќе бидам твој непријател засекогаш. Ако сепак ја вратиш, ќе ти останам како бог-заштитник."
Лисицата подоцна му го спасува животот водејќи го покрај група на вооружени разбојници.
Приказ
Вградени во јапонскиот фолклор какви што се, кицуне се појавуваat во бројни јапонски дела. Но, кјоген, бунраку и кабуки претстави добиени од народни приказни ги прикажуваат, како и современите дела како што се аниме, манга и видеоигри. Јапонската метал-идол група „Бејбиметал“ се повикува на митот за кицуне во своите текстови и вклучува употреба на маски со лисици, знаци со раце и анимации за време на настапите. Западните автори на фантастика исто така ги користеле легендите за кицуне.
Службеници на Инари
Кицуне се поврзува со Инари, шинто божество на оризот. Оваа асоцијација го засилила натприродното значење на лисицата. Првично, кицуне била гласник на Инари, но линијата измеѓу овие две приказни денес е е нејасна, така што Инари Ооками може и да биде прикажан како лисица. Исто така, цели светилишта се посветени на кицуне, каде што приврзаниците можат да оставаат жртви. За духовите на лисиците се вели дека биле големи љубители на пржено парче тофу, наречено абура-аге, што соодветно се наоѓа во јадењата засновани на тестенини, кицуне удон и кицуне соба. Слично на тоа, Инари-зуши е вид суши именувано по Инари Ооками, кое се состои од пржени оризови „торбички“ полнети со тофу. Меѓу фолклористите се шпекулира дали постоело друго божество на шинто лисица во минатото. Лисиците веќе долго време се обожуваат како ками.
Кицуните на Инари се бели, боја на добар знак. Тие поседуваат моќ да го одвратат злото и понекогаш служат како духови-чувари. Покрај заштитата на светилиштата на Инари, тие се замолени да интервенираат во име на месното население и особено да помогнаат против проблематичните ногицуне, оние духови-лисици кои не му служат на Инари. Црните лисици и лисиците со девет опашки исто така се сметале за добар знак.
Според верувања добиени од фусуи (фенг шуи), моќта на лисицата над злото била таква да една обична статуа од лисица можела да го растера злобниот кимон, односно енергијата што тече од североисток. Во многу Инари храмови, како што е познатото светилиште Фушими Инари во Кјото, има такви статуи, понекогаш голем број од нив.
Кицуне се поврзани со будистичката религија преку Дакинитен, божица споена со женскиот аспект на Инари. Дакинитен е прикажана како женска бодисатва која управува со меч и јава на летечка бела лисица.
Преваранти
Кицуне често се претставуваат како преваранти, со мотиви кои варираат од палавост до злонамерност. Приказните раскажуваат за кицуне што правеле трикови на премногу горди самураи, алчни трговци и горди обични луѓе, додека оние посуровите злоупотребувале сиромашни трговци и земјоделци или побожни будистички монаси. Нивните жртви обично биле мажи, а жените претпочитале да ги опседнуваат. На пример, се смета дека кицуне ги користеле своите кицунеби за да ги наведат патниците да застранат, слично како привидната светлина. Друга тактика на кицуне била да ја збунат својата мета со илузии или визии. Другите вообичаени цели на преварантските кицуне вклучувале: заведување, кражба на храна, понижување на гордоста или одмазда.
Традиционална игра наречена кицуне-кен („лисичја тупаница“) се однесува на моќта на кицуне над човечките суштества. Играта е слична на лист-камен-ножици, но трите позиции на рацете означуваат лисица, ловџија и селски главатар. Главатарот го тепа ловецот, кого го надминува; ловецот ја тепа лисицата, во која пука; лисицата го тепа главатарот, кого го маѓепсува.
Овој двосмислен портрет, заедно со нивната репутација за одмазда, ги тера луѓето да се обидат да ги откријат мотивите на проблематичната лисица. Во еден случај, лидерот од XVI век, Тојотоми Хидејоши му напишал писмо на Инари ками: "''До Инари Даимјоџин,
Господару, имам чест да ве известам дека една од лисиците под ваша надлежност маѓепса еден од моите слуги, предизвикувајќи и на неа и на другите многу проблеми. Морам да побарам да го разгледате ова прашање и да се обидете на овој начин да ја дознаете причината за лошото однесување на вашиот предмет и да ме известите за резултатот.
Ако се покаже дека лисицата нема соодветна причина да даде за нејзиното однесување, вие треба веднаш да ја уапсите и казните. Ако се двоумите да преземете нешто во врска со ова прашање, ќе издадам наредби за уништување на секоја лисица на земјата. Сите други детали за кои можеби сакате да бидете информирани во врска со она што се случило, можете да ги научите од првосвештеникот на Јошида."
Кицуне ги исполнува своите ветувања и се труди да возврати на секоја услуга. Повремено, кицуне се прикачувала на личност или домаќинство, каде што можела да предизвика секакви палавштини. Во една приказна од XII век, само заканата на сопственикот на една куќата, за истребување на лисиците, ги убедува да се реагираат. Патријархот кицуне се појавува во соништата на човекот:
"„Татко ми живееше тука пред мене, господине, и сега имам многу деца и внуци. Тие се премногу палави, се плашам и секогаш сум стојам на нивна страна, но тие никогаш не слушаат. И сега, господине, разбирливо ви е доста од нас. претпоставувам дека ќе не убиете сите нас. Но, само сакам да знаете, господине, колку ми е жал што ова е нашата последна ноќ од животот. Нема ли да не помилите, уште еднаш? Ако некогаш повторно направиме проблеми, тогаш секако дека мора да постапувате како што мислите дека е најдобро. Но, младите, господине - сигурен сум дека ќе разберат кога ќе им објаснам зошто сте толку вознемирени. Ќе сториме се што можеме за да ве заштитиме отсега, само ако ни простите, и бидете сигурни дека ќе ве известиме кога ќе се случи нешто добро!“"
Други кицуне ја користат својата магија во полза на нивниот придружник или домаќин сè додека луѓето кон нив се однесуваат со почит. Како јоокаи, кицуне не го делат човечкиот морал, а кицуне што има усвоено куќа на овој начин, може, на пример, да му донесе пари на домаќинот или предмети што ги украла од соседите. Соодветно на тоа, обичните домаќинства за кои се смета дека се засолништа на кицуне се третираат со сомнеж. Чудно, семејствата на самураите честопати биле познати дека имале соживот со кицуне, но овие лисици се сметале за зенко, а употребата на нивната магија било знак на престиж. Напуштените домови биле вообичаено поради прогонство на кицуне. Една приказна од XII век раскажува за еден министер кој се преселил во стара палата само за да открие семејство лисици што живееле таму. Тие прво се обиделе да го исплашат, потоа тврделе дека куќата "е наша веќе многу години, и ... сакаме да се изразиме сериозен протест." Човекот одбил, а лисиците се откажале и се преселиле во напуштено место во близина.
Приказните ги разликуваат подароците од кицуне и исплаќањата на кицуне. Ако кицуне понудела исплата или награда што вклучувала пари или материјално богатство, дел или целата сума ќе се состоела од стара хартија, лисја, гранчиња, камења или слични безвредни предмети под волшебна илузија. Вистински кицуне подароци биле нематеријални средства, како што се заштита, знаење, долг живот.
Жени и љубовници
Кицуне обично се прикажуваат како љубовници, обично во приказни кои вклучуваат млад маж и кицуне које се вообличува во жена. Кицуне можеби е заводничка, но овие приказни почесто имаат романтична природа. Типично, младиот човек не знаејќи се жени со лисицата, која се докажува како посветена сопруга. Мажот на крајот ја открива вистинската природа на лисицата, а сопругата-лисица е принудена да го напушти. Во некои случаи, сопругот се буди како од сон, гнасен, дезориентиран и далеку од дома. Потоа мора да се врати за да се соочи со своето напуштено семејство во срам.
Многу приказни раскажуваат за жени-лисици кои раѓаат деца. Кога ваквите потомци се човечки, и тие наследуваат посебни физички или натприродни квалитети од кицуне родителите. Астрологот-магионичар Абе но Сеимеи бил познат по тоа дека наследил вакви вонредни моќи.
Други приказни раскажуваат за кицуне што се венчале едни со други. Дождот што паѓа од ведро небо - сончев дожд - се нарекува кицуне но јомеири или свадба на кицуне, по народната приказна што опишува свадбената церемонија помеѓу суштествата, што се одржала во такви услови. Настанот се смета за добар знак, но кицуне се одмаздува на сите непоканети гости, како што е прикажано во филмот „Соништа“ од Акира Куросава во 1990 година.
Стивен Турнбул, во „Нагашино 1575“, ја раскажува приказната за вмешаноста на кланот Такеда со жена-лисица. Воениот командант Такеда Шинген, во 1544 година, во битка го поразил помалиот локален војвода по име Сува Јоришиге и го довел до самоубиство по „понижувачката и лажна“ мировна конференција, по што Шинген ја принудил на брак со него убавата 14-годишна ќерка на Сува Јоришиге, Лејди Кои - воедно и негова сопствена внука. Шинген (пишувал Турнбул) „бил толку опседнат со девојчето што неговите суеверни следбеници се вознемириле и верувале дека е инкарнација на духот на белата лисица од храмот Сува, која го маѓепсала за да се одмазди“. Кога нивниот син Такеда Кацујори се покажал како катастрофален водач и го предводел кланот во нивниот поразителен пораз во битката во Нагашино, пишувал Турнбул: „мудрите стари глави кимнаа со главата, сеќавајќи се на несреќните околности на неговото раѓање и на неговата магична мајка“.
Тинторето
Тинторето (италиански: Jacopo Robusti Tintoretto; роден како Јакопо Робусти; крај на септември или на почеток од октомври 1518 година, ), италијански сликар, еден од најистакнатите претставници од венецијанската школа и последниот голем уметник од италијанската ренесанса. Неговите современици се восхитувале и ја критикувале брзината со која сликал и на дотогаш невидената умешност во користење на сликарската четка. За неговата енергичност во сликарството го добил прекарот Il Furioso („Бесниот“). Изврши големо влијание врз подоцнежните поколенија, особено врз импресионистите. ,
Детство
Тинторето е роден во Венеција во 1518 година. Неговиот татко, Батиста, бил бојаџија на текстил (итал: tintore); и оттаму неговиот син го добил прекарот Тинторето, „малиот бојаџија“ или „детето на бојаџијата“. Познато е дека Тинторето имал барем еден брат, по име Доменико, иако неверодостоен извор од 17 век наведува дека имал 22 браќа и сестри. Се смета дека неговото семејството потекнува од Бреша, во Ломбардија, тогаш дел од Република Венеција. Други студии за потеклото на семејството водат до тосканскиот град Лука.
За детството на Тинторето се знае многу малку. Според неговите биографи Карло Ридолфи (1642) и Марко Бошини (1660), Тинторето формално се подучувал само во студиото на Тицијан, кој налутено го отпуштил по само неколку дена - поради љубомора затоа што бил многу перспективен ученик (според Ридолфи) или поради лична нетрпеливост (според Бошини). Оттогаш, меѓу нив имало несрдечен однос, и покрај континуираното восхитување на Тинторето кон Тицијан. Тицијан, од своја страна, отворено го омаловажувал Тинторето и неговите приврзаници.
Неговите биографи пишуваат дека живеел многу скромно. Неговиот секојдневен живот воопшто не наликувал на бучниот и раскошен живот на неговиот постар современик Тицијан или на неговиот пријател Веронезе. Заедно со своето семејство, зел скромен стан во Венеција, кој самиот го насликал.
Први дела
Тинторето често бил во друштво на младиот сликар Андреа Скијавоне, кој бил четири години помлад од него. Тинторето бесплатно му помагал со фрескосликарство, а најчесто работел без да добие надомест. Првите две мурални слики на Тинторето - направени, како и другите, речиси без надомест - се смета дека се Валтазаровата гозба и Борба на коњици. И двете слики исчезнале, како и сите негови фрески. Првото негово дело кое привлекло поголемо внимание бил групен портрет на кој Тинторето е насликан со неговиот брат кој свири на гитара; и ова дело е изгубено. Потоа нацртал слика со историска тематика, која Тицијан искрено ја пофалил.
Црква „Рождество на Пресвета Богородица“ - Мал Радобил
'''Рождество на Пресв. Богородица''' — црква во прилепското село Мал Радобил. Му припаѓа на Прилепското архијерејско намесништво во Преспанско-пелагониската епархија на МПЦ - ОА.
Црквата е гробишен храм, сместен во северниот дел на селото. Изградена е во 1913 година, кога е живописан и олтарот. Претставува трикорабна базилика, која на источната страна завршува со полукружна апсида, а на западната има женска црква. На плочата како ктитор се споменува Илија Костовски заедно со сите селани.
Во црковниот двор се чува фрагментирана плоча од римско време на која стои натпис на старогрчки.
Ихор
Во старогрчката митологија, ихор (ἰχώρ) е етерична течност која е крвта на боговите и /или бесмртниците.
Во класичните митови
Ихор потекнува од старогрчката митологија, каде што е етерична течност што е крв на грчките богови, за кои понекогаш се вели дека ги задржува квалитетите на храната и пијалакот на бесмртните, амброзијата и нектарот. Големите херои и полубогови повремено напаѓале богови и им го земале ихорот, но боговите ретко го правеле тоа едни на други во хомеровиот мит.
Во медицината
Во патологијата, “ихор“ е антички преземен термин за водено празнење од рана или чир, со непријатен или фетилен (нападен) мирис.
Грчкиот христијански писател Климент Александриски користел „ихор“ во античкото медицинско разбирање на водена празнење од рана или чир, без мирис, во полемика против паганските грчки богови. Како дел од неговите докази дека тие се само смртни, тој наведува неколку случаи во кои боговите се повредени физички, а потоа додава: „И ако има рани, има крв. Зашто ихорот на поетите е поотпорен од крвта; за задушувањето на крвта се нарекува ихор.”
858
858 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 858 година од новата ера, 858. од првиот милениум, 58. од IX век и деветта од 850-тите.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6366 и 6367 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5608 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4618 и 4619 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1611.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 858 година се протега во 3494 и 3495, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3554 и 3555 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1401. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 243 и 244 исламска година.
Виченца (покраина)
Виченца (итал. Provincia di Vicenza) — покраина во регионот Венето во северна Италија. Главен град е Виченца.
Покраината зафаќа површина од 2.723 км2, со вкупно население од 840,000 жители (2006). Во неа има 121 комуни (општини) ). Претседател е Атилио Шнек (Дом на слободите) од 2007.
Во привинцијата е родена највлијателната жена во Индија и сопруга на поранешниот премиер Раџив Ганди.
Поважни градови во покраината се Басано дел Грапа, Скио, Тиене, Маростика, Лониго, Арцињано, Валдагано.
Атина Бојаџи
Атина Бојаџи ( во -  во ) — македонска маратонка во пливање. Уште на 11-годишна возраст успеала да ги собори сите македонски рекорди во пливање на кратки патеки во слободен стил, делфин итн.
Таа била светски првак во маратонско пливање на слатки води на Охридскиот маратон одржан во 1962 година. Вкупно двапати била светски првак на слатки води, првиот пат само со 18 години, но вистински подвиг запиша истата година кога на исклучително опасниот маратон Саида – Бејрут, од 23 натпреварувачи на целта успеала да стигне само таа и еден пливач од Египет. Претседателот на Либан, восхитен од нејзината пливачка моќ, а така млада, тогаш на Атина Бојаџи и доделил орден за храброст. Таа до денес останува најмладиот првак на Охридскиот пливачки маратон на сите времиња. Во 1962 година со испливување на патеката Капри - Неапол станала светски првак на солени води.
Врв на нејзината пливачка кариера е препливувањето на Ламанш на 9 септември 1969 година, за 13 часа и 20 минути (на истиот ден десет години порано и Нико Нестор го препливува Ламанш) и со тоа станува првата Македонка, а воедно и првата пливачка од Југославија, која го остварила овој успех.
За дочекот во родниот Охрид, Атина Бојаџи изјавила:
Во 1977 година во чест на овој подвиг на Атина Бојаџи бил снимен филмот „Исправи се, Делфина“ на Александар Ѓурчинов, со Неда Арнериќ во главната улога. Самата Бојаџи била еден од соработниците на филмот.
Потоа пливачката кариера ја заменила со тренерска, најнапред во белградскиот клуб „Црвена звезда“, а потоа и во спортскиот центар во Лос Анџелес, САД. Кон крајот на 1991 се вратила во Сараево, каде ја затекнала воената опсада на градот. Со помош на пријатели успеала да го напушти својот стан. Заедно со себе ги зела сите освоени пехари, сведоштвото на нејзиниот успех. По враќањето во Македонија била вклучена во организационите тела на Охридскиот пливачки маратон.
Во 1998 година Македонскиот олимписки комитет ја овенчува со признанието „Великан на македонскиот спорт“, а во 2000 година дневниот весникот Утрински весник ја прогласува за спортист на векот. Во нејзина чест, спортскиот комплекс кај Билјанини Извори во Охрид го носи нејзиното име.
Починала во Скопје по кратко боледување на 28 декември 2010 година.
NGC 5437
NGC 5437 — спирална галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5437 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 5437 има привидни димензии од 0,9' х 0,4'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 3 м 47,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +9° 31' 25"". Положбениот агол на објектот е во износ од 0°.
Неманци
Неманци или Чомлекчи (Διπόταμος, Дипотамос, до 1926 Τσομλεκτσή, Цомлекци) — село во Општина Кукуш во Кукушкиот округ, Егејска Македонија, денес во областа Централна Македонија, Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 8 километри североисточно од градот Кукуш, на неколку километри од грчко-македонската граница, во близина на североисточниот брег на Дојранското Езеро. Селото се наоѓа на надморска височина од 191 метри.
Историја
Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Неманци се состоело од 36 семејства и 178 жители Македонци Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година Неманци имало 160 жители Македонци и 80 Роми.
Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 360 Македонци и работело егзархиско училиште.
Во текот на Втората балканска војна, селото било опожарено од страна на грчките војски а самото македонско население било принудено да побегне од своите домови.
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција. На пописот од 1913 година селото било евидентирено како напуштено село без жители, додека на пописот од 1920 година, во селото биле евидентирани 125 жители. Зголемувањето на бројот на население се должи на населувањето на грчки семејства од Западна Тракија, која била под бугарска територија.
Според Лозанскиот договор, во селото било населено дополнително грчко население од Мала Азија, Источна Тракија и Понд, додека муслиманското население било принудено да си замине од селото. Во 1926 година, селото било преименувано во Дипотамос.
Демографија
Во 1928 година селото било чисто бегалско со 324 жители бегалци. , додека во 1940 година селото броело 554 жители.
Селото настрадало во текот на Грчката граѓанска војна и голем дел од населението било принудено да ги напушти своите домови.
Селото во пописот од 1951 година броело 356 жители, на пописот од 1961 година, во селото живееле 336 жители, во 1971 година имало 223 жители, во 1981 година имало 202 жители, додека во 1991 година имало 198 жител. Денеска, населението на селото е 200 жители според пописот од 2001 година.
Џузепе Гарибалди
Џузепе Гарибалди (, -, ), Италијански револуционер и демократ, водач за обединување на Италија со револуција. Се истакна како смел воен раководител на народните маси. Тој бил сопруг на Анита Гарибалди. Нивното партнерство било олицетворение на духот на романтизмот и револуционерното движење на 19-иот век.
Bonavia (роман)
„Bonavia“ — роман на српскиот писател Драган Великиќ од 2012 година.
Осврт кон делото
Романот „Бонавиа“ добил позитивни критики: На пример, во рецензијата објавена во списанието „Време“ тој е опишан како „несекојдневна семејна приказна, со премногу отсутни татковци и премногу присутни мајки...“. Според Теофил Панчиќ, пак, станува збор за „извонреден роман кој потврдува дека овој автор и понатаму се развива внатре во координатите на својот книжевен свет и дека демонстрира исклучителна раскажувачка и јазична култура, речиси совршено избрушен стил и фантастично чувство за сликовит, впечатлив детаљ.“
Европски пат Е264
Европски пат Е264 ― автопат од класа Б, дел од меѓународната европска патна мрежа. Започнува во Јохви, Естонија и завршува во Инчукалнс, Латвија. E264 се состои од естонскиот главен пат бр. 3 и латвискиот главен пат А3. Целата рута е дел од коридорот Виа Хансеатика.
Следи ја следи рутата: Јохви – Тарту – Валга – Валка – Валмиера – Инчукалнс.
Кевин Мур
Кевин Мур (англиски: Kevin Moore), роден ], е клавијатурист, композитор и татко на музичкиот проект Chroma Key. Тој исто така бил првиот клавијатурист на американската прогресивна метал група Dream Theater.
Надворешни врски
Поврзани групи:
Милан Младеновиќ
Милан Младеновиќ (Милан Младеновић; 21 септември 1958 – 5 ноември 1994) — југословенски рок музичар, најпознат како пејач и гитарист на белградската рок-група Екатерина Велика.
Животопис
Милан Младеновиќ е роден на 21 септември 1958 година во Загреб, од татко Спаса (родум од Крушевац) (офицер во ЈНА) и од мајка Даница (родум од Макарска). На шестгодишна возраст, неговото семејство се преселило во Сараево, а во 1970 година, во Белград, каде Младеновиќ матурирал во 11. гимназија. Подоцна за своето детство, тој изјавил:
Музичка кариера
Кон крајот на седумдесеттите, заедно со училишниот другар Драгомир Михајловиќ Гаги и со другарот Милан Стефановиќ - Микица, Младеновиќ ја формирал својата прва група - Лимуново дрво. Групата свирела на гитаријадите во Жарково, во Железник, во Блокот 45 (т.н. „Рок блок”), во Домот на младината во Белград, а одржале и три самостојни концерти во Студентскиот културен центар Београд (СКЦ) и во Студио М во Нови Сад. Најпознати песни на „Лимуново дрво“ биле: „Дали се сеќавате?“, „Седмиот круг”, „Околу мојата глава”, „Лимоново дрво”, „Не верувај”, „Измамен” и „Црн леб“.
Во 1980 година, заедно со Михајловиќ, Душан Којиќ - Која и Ивица Вдовиќ, Младеновиќ го формирал својот прв позначаен музички состав - Шарло Акробата. Неколку песни од групата („Никој како јас“, „Таа се буди“, „Околу мојата глава“, „Мал човек“) набрзо биле објавени на култната компилација „Пакет аранжман“, а во 1981 година се појавил првиот и единствениот албум на групата - „Побистар или потап човекот е кога...“ („Бистрији или тупљи човек бива кад...“). Поради меѓусебните несогласувања, Младеновиќ и Којиќ набрзо се разделиле, а потоа, заедно со Драгомир Михајловиќ, Милан Младеновиќ формирал нова група - Катарина II.
Во текот на 1982 година, кон новата група се приклучила клавијатуристката Маргита Стефановиќ Маги, a во 1983 година басистот Бојан Печар и тапанарот Ивица Вдовиќ. Во таа постава, во 1984 година, групата го издала истоимениот албум, а веднаш потоа Вдовиќ и Михајловиќ си заминале од неа. Како носител на правото на името Катарина II, Михајловиќ ја спречил групата понатаму да го користи тоа име, поради што таа продолжила да работи со ново име - „Екатарина Велика“. Во 1985 година излегол истоимениот албум кој добил поволни критики и благодарение на него групата се стекнала со релативно поширока популарност. Пресвртот настапил во 1986 година, кога албумот „Со ветрот во лицето“ („С ветром уз лице“) ги лансирал на самиот врв на југословенската рок сцена, каде што групата се задржала до 1994 година, издавајќи серија успешни албуми.
Други активности
Уште во текот на работата со Екатерина Велика, Младеновиќ бил продуцент на албумите на групите „Густаф и његови добри духови“ и „Фит“. Во 1985 година, заедно со останатите членови на Екатарина Велика, тој се појавил во филмот на Горан Марковиќ, „Тајванска канаста“, а следната година ја играл главната улога во филмот на Дарко Бајиќ, „Црна Марија“ и ја напишал нумерата „Bus Station“. На крајот на 1980-тите, Младеновиќ ја компонирал музиката за една театарска претстава на која работеле и Влатко Стефановски, Ѓорѓе Ериќ, Зоран Петровиќ и други. Во 1992 година, заедно со членовите на групите „Партибрејкерс“ и „Електрични оргазам“, Младеновиќ го формирал составот Римтутитуки, чија музичка активност била концентрирана на антивоената пропаганда. Групата го снимила синглот „Слушај ваму“ (Слушај 'вамо!) кој го објавило белградското радио „Б-92“, а бил промовиран со концерт на камион кој кружел низ улиците на Белград. Кога требало со Римтутитуки да гостува во Бања Лука, на почетокот на војната, Милан го откажал настапот во знак на протест поради уривањето на најстарата и најпозната џамија, Ферхадија од 1579 година.
Во летото 1994 година, Младеновиќ заминал во Бразил, каде со својот долгогодишен пријател Митар Суботиќ - Суба (алијас „Rex Ilusivii“) и со неколку бразилски музичари, го снимил албумот „Ангелски здив“ („Angel’s Breath“). Во август 1994, по настапот на Екатерина Велика на Фестивалот во Будва, Младеновиќ бил префрлен во една болница во Белград, каде што му бил дијагностициран рак на панкреасот. Милан Младеновиќ починал на 5 ноември 1994 во Белград, каде бил погребан во Алеата на великаните на Новите гробишта.
Значење и влијание
Три улици во главните градови на бившите југословенски републики го носат името на Милан Младеновиќ. Имено, една улица во Земун во 2004 година го добила името Милан Младеновиќ; на почетокот на декември 2007 година и во Забјело, предградие на Подгорица, на една улица ѝ е дадено неговото име;, а од октомври 2012 година една улица во населбата Јакушевац во Загреб го носи неговото име.
Во март 2011 година, Либерално-демократската партија започнала иницијатива за именување на плоштадот пред Домот на младината во Белград по Милан Младеновиќ. За 12 дена иницијативата ја потпишале 15 000 луѓе, а на 14 јуни истата година, градското собрание ја потврдил оваа одлука. Врз основа на одлуката на Собранието на Градот Белград од 14 јули 2011 година, платото пред Домот на младината официјално го носи името „Плато на Милан Младеновиќ“, а плочата со неговото име ја открил последниот менаџер на ЕКВ, Душан Ерцеговац.
Во 2019 година била основана Фондацијата „Милан Младеновиќ“ (Задужбина Милана Младеновића).
Пржевалскиев коњ
Пржевалскиев коњ (, тахь) — редок и загрозен подвид на дивиот коњ (Equus ferus) од степите на Средна Азија. До релативно скоро важел за изумрен во дивината (последната единка во Монголија е видена во 1966 г.), но денес е востановен во своето матично живеалиште во неколку поважни заштитени области. Таксономската положба на ова животно сè уште е неутврдена, бидејќи некои стручњаци го смеаат за посебен вид, Equus przewalskii.
Животното може да се види во Зоолошката градина во Скопје.
Други народни имиња му се азиски див коњ и монголски див коњ. Стандардното име го добил по истакнатиот руски природонаучник и истражувач Николај Пржевалски (1839-1888).
Највеќето „диви коњи“ денес, како американскиот мустанг или австралискиот брамби, се всушност подивени коњи потекнати од питоми единки кои избегале да живеат во дивина. За разлика од нив, Пржевалскиевиот коњ никогаш не е припитомен и затоа денес е единствениот вистински див коњ на светот. Претставува еден од трите познати подвидови на дивиот коњот (Equus ferus) — другите два се домашниот коњ (Equus ferus caballus) и the изумрениот тарпан (Equus ferus ferus). Во дивината постојат подвидови од други членови на семејството на коњите, како што се зебрата и разните подвидови на африканското диво магаре, куланот и кијангот.
Космос-1659
Космос-1659 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Пржевалскиев коњ
Таксономија
Пржевалскивиот коњ бил формално опишан како нов вид во 1881 година од Иван Семијонович Пољаков, иако таксономската позиција на пржевалскивиот коњ останува контроверзна и не постои спогодба дали станува збор за целосен вид (Equus przewalskii), подвид на дивиот коњ (Equus ferus przewalskii, заедно со уште два други подвида, припитомениот коњ E. f. caballus и изумрениот тарпан E. f. ferus), па дури и потнаселение на домашниот коњ.
Космос-1659
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 13 јуни 1985 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6300 килограми. Космос-1659 бил воен сателит за фотографска картографија.
Пржевалскиев коњ
Бројност
Сите пржевалскиеви коњи денес водат потекло од 9 единки (од вкупно 13) заловени во 1945 г. , кои пак се потомци на 15 единки заловени во 1900 г. Животното е повратено од зоолошките градини во својата матична средина благодарение на успешната соработка помеѓу Лондонското зоолошко друштво и монголските научници. Во 2011 г. нивната бројност во дивината е проценета на 300 единки. Во заробеништво пак, на почетокот од 1990-тите живееле 1.500 Пржевалскиеви коња, во споредба со само 13 во 1945 г.
Космос-1659
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 92,2 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 72,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 414 км, а најмалото на 356.
Пржевалскиев коњ
Размножување
Женките достигнуваат полова зрелост за возраст од три години, а бременоста трае 11-12 месеци. Процесот на размножување има сезонски карактер, што во Монголија се случува од крајот на мај, јуни или јули. Мажјаците почнуваат да се парат на возраст од пет години. По инстинкт, мажјакот почнува да собира своја група со кобили или бара постоечка група со водач. Во вториот случај, дојдениот мажјак се бори со него за превласт, а потоа женките го следат победникот. Ждребгето застанува на нозе речиси штом ќе се роди (за еден час) и може веднаш да оди.
Особености
Пржевалскиевиот коњ има набиена градба во однос на домашниот коњ, а нозете му се пократки. Висок е околу, долг е и тежи приближно. По боја е сивокафеав, со посветли делови оздола, околу очите и на муцката. Гривата е исправена и темнокафеава, слабините се светлокафеави, а стомакот и деловите околу муцката му се жолтеникаво бели. Нозете често имаат бледи пруги, кои исто така претставуваат примитивни белези. Опашката е долга, со подолга основа, а пократки влакна од домашните раси.
Задните копита му се подолги од предните и имаат значајно подебел табан од другите коњски раси.
Прва македонска кошаркарска лига 2009/10 - Разигрување
Првата македонска кошаркарска лига 2009/10 - Разигрување била конечната фаза на Првата македонска кошаркарска лига 2009/10. Разигрувањата започнале на 7 април, а завршиле на 19 мај 2010 година. Четири екипи играле во разигрувањето преку пласманот од Супер лигата. Разигрувањето го освоил Фени Индустри и така станал првак на сезоната.
(1) Вардар Осигурување против (4) Овче Поле
Поради 4-0 во лигашкиот дел, серијата започнала со 1-0 за Вардар Осигурување.
Ова било прва серија во разигрувањата помеѓу овие две екипи.
(2) Фени Индустри против (3) Торус
Ова било прва серија во разигрувањата помеѓу овие две екипи.
(1) Вардар Осигурување против (2) Фени Индустри
Поради 3-1 во лигашкиот дел, серијата започнала со 1-0 за Фени Индустри.
Ова било прва серија во разигрувањата помеѓу овие две екипи.
Национален парк Галичица
Национален парк Галичица — национален парк во Македонија од 1958 година. Овој парк опфаќа делови од планинкиот масив Галичица, со крајбрежните простори на Охридското и Преспанското Езеро. Површината која тој ја зафаќа изнесува 22.750 ха. Планината Галичица се наоѓа во југозападниот дел на Република Македонија. Таа е всушност хорст кој се издига помеѓу Охридската и Преспанската Котлина. Ваквиот облик на планината Галичица и нејзината положба помеѓу двете најголеми езера во земјата претставува посебна вредност. Таа е маркантна во географската средина со својата импознантна големина. Највисокиот врв Магаро се наоѓа на надморска височина од 2.254 метри.
Геоморфолошки вредности
Од високите видиковци на планината Галичица се протега и извонредна глетка, која допира до планината Јабланица и албанските планини од една страна и Пелистер од друга страна. Иако се работи за висок хорст со доминантност во овој простор и изразито стрмни страни, поврзаноста е многу добра. Преку оваа планина поминува патен правец кој ја поврзува Охридската со Преспанската Котлина.
Од позначајните вредности на националниот парк „Галичица“ треба да се истакне бреговата линија на акваориумот на Охридското и Преспанското Езеро. Западниот брег на Охридското Езеро е претежно праволиниски, со еден видлив полуостров. За разлика од него, источниот брег, чиј најголем дел му пришаѓа на овој национален парк, се одликува со кривина. Вкупно 63км. од брегот на Охридското Езеро отпаѓа на линијата со стрмен брег, со помали и поголеми полуострови, ‘ртови и заливи. Како посебна вредност се наметнуваат спилите кои се наоѓаат на потегот јужно од полуостровот градиште, околу село Трпејца и кај манастирот Свети Наум. Бреговата линија на Преспанското Езеро има четири поголеми и три помали полуострови и два острови.
Климатските вредности
Климатските вредности во националниот парк „Галичица“ се различни. Тие се разликуваат во котлинскиот во однос на планинскиот дел. Но, во основа факторите кои ја одредуваат климата се скоро исти. Треба да се констатира дека багоста во климатска смисла е присутна и во овој простор. Така, средногодишната температура од 1.500 метри надморска височина изнесува околу 7 °C. Средногодишната температура во јули и август изнесувала околу 21 °C, а во јануари и февруари 0,8 °C. Значи дека се работи за мошне поволни температурни одлики, како во летниот, така и во зимскиот дел од годината. Тоа овозможува активности на прошетка и планинарски, како и скијачки активности во зимскиот дел од годината. Кои вака изнесените одлики се надоврзуваат и остананите климатски елементи, вакви што се височината на врнежи од 1.100 мм., изразената инсолација, која се движи над 2.000 сончеви часови во текот на годината и слично. Количеството на снежни врнежи е релативно сиромашно, што е каракеристично во месеците декември, јануари и февруари, а во ноември и март се јавува само помало количество на снег. Тоа ја скратува зимската скијачка сезона на овој простор.
Хидрографските вредности
Хидрографските вредности на националниот парк „Галичица“ се доста нагласени, иако планината спаѓа во групата на најсушни просторни целини во Република Македонија. Оваа одлика на Галичица произлегува пред сè од геолошкиот состав на оваа планина. Таа спаѓа во групата на најваровничките планини во Република Македонија, а тоа значи дека се работи за изразит водопропустлив терен, што условува појава на мал број истечни полноводни кодотеци. И покрај тоа, на поширокиот простор на националниот парк се јавуваат постојани извори и водотеци. Тие поседуваат значајна вредност. Од нив треба да се истакнат следниве: изворите кај манастирот Св. Наум, изворите на месноста Летница над селото Рамне, и реката Черава (изворите ѝ се во Албанија).Од сите овие хидрографски појави најголемо значење имаат изворите кај манастирот Свети Наум.
Биогеографските вредности
Интересниот хидрографски облик и бујната околна вегетација, животинскиот свет на околниот простор, како и богатиот жив свет во водата, е така хармонизиран што го прави оваа извориште да биде едно од најпривлечните места во Република Македонија. Ова се должи и на прекрасните плажи кои се наоѓаат во непосредна близина, какои и на изворедниот манастирски комплекс Свети Наум. Растителниот и животинскиот свет се значајни вредности на националниот парк „Галичица“. Иако се работи за планина со тешко пристапни падини и камењари, како и висини од над 1.500 метри, сепак одве егзистира можне интересна флора и фауна, која ги сочинува исконските вредности, што на националниот парк му дава посебна димензија. На овој простор опстојуваат претставници од најразлични флористични типови. Тие се сместени на стрмните и вертикалните карпи, на камењарите и сипарите, или пак на плитката или подлабоката почва. Ваквата разновидност на релјефот и педолошкиот супсрат, какои другите еколошки фактори, условиле појава на најразлични флористички облици кои се многу ретки или се својствени само за овој простор.
Растителниот свет е претставен со преку 600 флористични видови, од кои преку 170 се од дрвенеста растителност. Ваква разновидност не може да се забелже на другите планини во Република Македонија. Тое не се однесува само на Република Македонија, туку и на значително пошироко простори. Во просторот на националниот парк „Галичица“ разновидноста на растителните видови и еколошките услови создале голем број на флористички заедници. На Галичица се застапени заедници кои се карактеристични за регионите под влијание на субмедитеранската клима, односно од топлољубиви и сушнотропски заедници, како и заедници кои се студеноотпорни и кои се карактеристични за алпскиот регион. На планината Галичица се јавуваат растителни видови кои постоеле во други услови, односно егзистираат како реликтни видови, какои и видови кои имаат ендемско значење. Во туристичка смисла тие ја поседуваат преку се куриозитетната особеност, а честопати се користат и во образовна намена.
Од растенијата кои претставуваат посебна вредност во националниот парк „Галичица“, треба да се истакнат растенијата од дрвенеста растителност и реликтните и ендемските облици.
Од дрвенестите растенија посебно внимание заслужуваат следниве: дивата и потомата фаја, боровата молика и муника, крупноцветниот повед халожина, шишмирот, дивиот костен и други.
Во ендемските растенија спаѓаат: дивата фоја (Juniperus exelsa), питомата фоја (Juniperus foethoisima), моликата (Pinus peuce), муниката Pinus heldreichii, омелика (Genista rediata), Lilium Heldreichii, Lilium candidum, Nepeta ernesti – mayeri.
Националниот парк „Галичица“ се одликува и со интересен и разновиден животиниски свет. Истражувањата на крупната фауна упатуваат на постоење на околу 170 видови животни од кои 10 видови се водоземци, 18 видови влекачи, 124 видови птици и 18 видови цицачи. Постојат и повеќе илјади други животни, кои најмногу се испитани во Охридското Езеро. Најбогат животински свет поседуваат просторите во навионалниот парк во кој е намалено присуството на човекот. Таков е на пример островот Голем Град, каде на него и во водите околу него живеат поголем број разновидни фунистички примероци. Обратна е појавата во просторите на паркот во кои човекот навлегол со населување и изградба на сообраќајниви и други објекти.
Културно-историски вредности
Националниот парк „Галичица“, покрај природните вредности, поседува и значајни културно – историски споменици. Тоа се следните: бализика Св. Ѓоргија, црквата Св. Богородица Пештанска Захумска, пештерските цркви Св. Стефан и Св. Богородица Пештанска, манастирот Св. Наум и црквата Св. Петар на островот Голем Град во Преспанското Езеро.
Рекреативни активности
Врз основа на вака нагласеното богатство, националниот парк Галичица може да се искористи за прошетки и трчање по рекреативните патеки. Лоцирањето видиковци на погодни места, какви што се гребенот Баба (1.631 метри), врвот Лако Сигној (1.953 метри), врвот Гола Бука (1.897 метри) и Еленов Врв (1.221 м.), над селото Велестово, како и на други места, треба да ги открие можностите на прекрасни гледки кои две котлини и планинските простори. Високите отсеци претставуваат извонредни терени за алпинизам. Така отсекот под врвот Магаро (2.255 м.) е висок 760 метри и е мошне поголем за алпинистичко освојување, додека отсеците под врвот Голем Врв и Туглајш, чија височина изнесува 180 метри, погодни се за алпинисти – почетници. Пештерите во овој национален парк се користат само од страна на спелеолозите, иако постојат услови за спелеолошки туристички активности. Зимско – спортските скијачки активности се одвиваат во комплексот Суво Поле, под врвот Томорос (1.675 метри), односно во комплексот Отешево, но постојат услови за вклопување и на други простори во овој вид туристичка понуда. Наведените можности за туристички активности извонредно ги надополнуваат активностите на капење и сончење, како доминантна туристичка понуда на овој простор.
Во националниот парк се одредени зони на заштита. Тоа се следните зони:
Националниот парк „Галичица“ има управа која презема мерки за организирање на техничката и чуварската служба и контрола на активностите на територијата на паркот. Меѓутоа, загрозувањето на националниот парк претставува мошне голем проблем, и покрај преземените наведени активности. Туризмот треба да биде во функција на зачувување на овие вредности, за да може да ги користи како такви. Таков е случајот со коплексот околу изворите на Црн Дрим, кои се сместени во зома со режим на строга заштита, а традиционално во тој дел се одвиваат туристичко – рекреативни активности. Слични проблеми постојат и во други делови на крајбрежјето, како на пример северно и јужно од Трпејца, особено околу црквата Св. Богородица Захумска.
Визиготска Хиспанија
Визиготска Шпанија (Хиспанија) е назив за територијата на Пиринејскиот Полуостров во времето кога бил владеен од страна на Визиготите. Овој период го опфаќа времето од Битката кај Вујеа во 507 година до Битката кај Гвадалета во 711 година. До 507 година, Визиготското Кралство, со центар Тулуза, ги контролирал Аквитанија, Нарбонска Галија и голем дел од тогашна Шпанија (Иберија). По поразот на Визиготите од страна на Франките во 507 година, и смртта на визиготскиот крал, Визиготите неговиот наследник Амаларих го одвеле во Шпанија. Нивниот центар најпрво се наоѓал во Барселона, а потоа во Толедо.
Од 511 година до 526 година, Визиготите биле во сојуз со Остроготите, на чие чело се наоѓал Теодорих Велики. Во текот на 6 век дошло до војна околу престолот помеѓу Визиготите и источноримскиот цар Јустинијан I со неговиот претендент Атанагилда. Во војната, Византија победила, а Византијците немале намера да се повлечат и го зазеле југоисточниот дел од полуостровот каде се задржиле до 754 година. Овде тие ја создале и провинцијата Спанија.
Подоцна, на овие простори се појавил нов непријател, муслиманите кои во 711 година го зазеле скоро целиот полуостров, уништувајќи го целосно Кралството на Визиготите.
Каспар Давид Фридрих
Каспар Давид Фридрих (Caspar David Friedrich; — ) — германски романтистички пределен сликар од  век, вообичаено сметан за најважен германски уметник во неговата генерација. Тој е најпознат по неговиот период на алегориски предели, кои вообичаено вклучувале замислени ликови прикажани во однос на ноќно небо, утринска магла, суво дрво или готски руини. Неговиот првичен интерес како уметник бил набљудување на природа и поголемиот дел од неговите дела била симболични и антикласични и пренесувале субјективен и емоционален одговор на природниот свет. Сликите на Фридрих вообичаено прикажуваат човечко присуство во намалена перспектива помеѓу отворени предели, намалувајќи ги фигурите до таа мера, според историчарот на уметноста Кристофер Џон Мареј, да го наведе „долгиот поглед на гледачот кон нивната метафизичка димензија“.
Фридрих е роден во Грајфсвалд, тогашна Шведска Померанија, на Балтичкото Море, каде ги започнал неговите студии по уметност. Студирал во Копенхаген до 1798, пред да се пресели во Дрезден. Делувал во период кога низ цела Европа, растечкото незадоволство од материјалистичкото општество раѓало ново почитување на духовноста. Оваа промена на идеалите била често изразена преку преоценување на природниот свет, од уметници како Фридрих, Вилијам Тарнер (1775–1851) и Џон Констабл (1776–1837) обидувајќи се да ја насликаат природата како „прекрасна творба, прикажана во однос на вештината на човечката цивилизација“.