cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сенечко Езеро
Настанок и хидрографски одлики
За ова периодично езеро, во своите истражувања на сливот на Радика, македонскиот географ Драган Василески, запишал дека тоа се наоѓа во месноста Езериште во изворишниот дел на притоката на реката Беличица под врвот Голем Рид на Бистра, на дното на циркот на височина од 1762 метри. Според потеклото и настанокот ова езеро е глацио-карстно, бидејќи езерскиот басен се наоѓа на дното од некогашниот цирк кој е изграден во варовнички моренски седименти и варовнички карпи. Во пост-ледничката фаза започнала да делува карстната ерозија која значително го снижила дното на езерото. Најголем водостој езерото има во текот на месеците мај и јуни, во периодот на топењето на снегот и пролетните врнежи, при што достигнува длабочина и над 1 метар, а во текот на летото пресушува и се претвора во кал. Сенечкото Езеро се храни со вода од врнежите и водата што се добива со топење на снежната маса, а во основа водата ја губи со испарување (евапоризација) или пак неа ја пие стоката, од многуте бачила со многубројни стада разновиден добиток во непосредната околина. Дел од водата се губи и подземно низ пукнатините и моренските наслаги, поради водопропустливоста и мекоста на варовничките карпи во почвата. Освен малкуте податоци за настанокот, потеклото и местоположбата, езерото досега не е подробно и подетално истражувано во однос на бреговата должина, обемот, длабочината и другите хидрографски одлики, но според одликите на околината кои покажуваат глацијација и леднички релјеф како цирк, моренски бедем, валови со камењари (сипари) укажуваат дека е можно тоа да има ледничко (ледничко) потекло.
Пипи Долгиот Чорап (роман за деца)
„Пипи Долгиот Чорап“ (шведски: Pippi Långstrump) — роман за деца на шведската писателка Астрид Линдгрен, издаден во 1945 година. Книгата е преведена и објавена на повеќе од 90 јазици.
Содржина
Романот се состои од 25 глави:
За делото
Според зборовите на авторката, романот „Пипи Долгиот Чорап“ настанал сосема случајно, кога нејзината болна ќерка Карин побарала да ѝ раскажува приказни за Пипи Долгиот Чорап, девојче кое го измислила таа. Бидејќи Карин и другите деца што ги слушале приказните барале Астрид Линдгрен да им раскажува сè повеќе за Пипи, еден ден, таа седнала и почнала да ги запишува приказните. Притоа, бидејќи името на девојчето било необично, Линдгрен одлучила да создаде необично девојче кое се разликува од сите други деца.
Изданија на македонски јазик
Книгата „Пипи Долгиот Чорап“ е објавена и на македонски јазик.
Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Јосифово
Успение на Пресвета Богородица — главна селска црква во валандовското село Јосифово. Црквата е сместена во средишниот дел на селото, во непосредна близина на ОУ „Страшо Пинџур“ и поштата.
Историја
Црквата е изградена по земјотресот од 1931 година, во периодот од 1932 до 1934 година, а осветена е на 8 декември 1936 година од страна на владиката на Штипската епархија г. Венијамин. Црквата нема ниту летописна книга, а нема ни доволно историски податоци. За нејзината историја главно се дознава од преданијата, односно од раскажувањата на постарите жители на селото.
Архитектура
Храмот има крстокуполен облик, чие теме заменува купола. Објектот погледнат однадвор има мошне привлечен архитектурен облик. Тој има висока покривна конструкција, која се потпира на столбови со капители во горниот дел. Камбанаријата е составен дел од градбата на црквата и се наоѓа во нејзиниот северозападен дел. Таа има квадратна основа и е поделена на два дела, при што на некои од страните во долниот дел има по една монофора, додека горниот дел содржи истакната фасадна рамка со по една бифора на секоја од четирите страни. Влезот во храмот е од западната страна, преку двокрилна дрвена врата над која нема никаков натпис. На источната страна, градбата завршува со петстрана апсида. На секоја од петте страни од апсидата има по една монофора и по едно окно над неа.
Внатрешноста на црквата не е оптоварена со предмети и во неа нема поставено класични црковни столови за седење, прилепени до ѕидовите. На левата страна од влезот има минијатурен параклис и една икона со претстава на Богородица и синот Христос, а на десната страна се наоѓа владичкиот стол и една маса на која е поставена икона за бакнување. Црковната литија датира од 1936 година. На јужниот внатрешен ѕид не е поставена ниту една икона, а на северниот ѕид се наоѓаат шест мали икони, потпрени до прозорците. Црквата не е зографисана.
Иконостас
Иконостасот е изработен во 1934 година, но нема испишано никакви податоци од зографите. Тој содржи царски двери од убава резба и икони изработени од познатиот мијачки зограф Димитар Папрадишки во истата 1934 година. На десната страна од царските двери се наоѓа голема икона на Господ Исус Христос, а на јужната врата е сместена иконата на свети Јован Претеча. Лево од царските двери се наоѓа голема икона со претстава на света Богородица и синот Христос, а на северната страна е иконата на свети Архангел Михаил. Иконостасот завршува со мала икона на света Богородица со синот Христос. Над царските двери е композицијата наречена „Тајната вечера“. Десно од неа се наоѓаат шест икони од светите апостоли, а лево има шест икони со претстави на светителите. Во горниот дел од иконостасот е сместен Крстот на распнатиот Христос.
NGC 1884
NGC 1884 — засега неутврден објект во соѕвездието Златна Рипка, заведен во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1884 се споменува и како in LMC.
Откривање
Објектот е откриен на 3 јануари 1837 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1884 е од видот NF.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 15 м 58 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 66° 9' 48".
Други поделби
Проучување на NGC 1884 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8890.
Сигеберт III
Сигеберт III, исто така познат и под името '''Св. Сигизбер''', крал на Австразија, (630- 1 февруари 656), е постариот син на Дагоберт I и на Рагнетруда.
Животопис
Сигеберт бил крстен во катедралата на Орлеан во присуство на Дагоберт, Елоа, Ега, Дадон, кралицата Нантилда, кралскиот благајник Ландежизел како и еден висок претставник на Бургундија. Владиката Аманд го вршел крштевањето а Хариберт II му бил кум на Сигеберт кој тогаш имал девет години.
Сигеберт, Рагнетруда и Арсенжизел отишле во Мец и се сместиле во кралскиот дворец во Монтињи.
Кралството на Австразија било освоено во 613 од страна на неговиот дедо Хлотар II со поддршка на австразиските аристократи кои подоцна си побарале свој крал, па така Хлотар го назначил син му Дагоберт, кој бил именуван кога станал полнолетен, во 623. По смртта на Хлотар, Дагоберт станал крал на Неустрија и на Бургундија, обединувајќи го франското кралство, а австразиските благородници повторно си побарале свој крал, па овој им го наззначил Сигеберт, во 633. По смртта на Дагоберт, Неустрија била доделена како наследство на неговиот помлад брат Хлодовик II, но моќта на кралството ја имал мајордомот Гримоалд.
Радулф, војвода на Турингија именуван од Дагоберт во 633 кренал бунт и ја победил кралската војска во 640 и станал независен. Во тек на тој поход, Гримоалд, син на Пипин Ланденски, го спасил животот на кралот и станал негов пријател. Тој откако со заговор го елиминирал мајордомот кој бил на функција, Отон, станал мајордом на Австразија. Кралот многу млад се оженил со Имнехилда (Химнехилда). После неколку години, тие сЌе уште немале деца па Гримоалд го убедил дека нема да има наследници. Сигеберт допуштил Гримоалд да го избере тој што овој би го посвоил како негов иден наследник на престолот на Австразија, прекршувајќи ја така практиката изборот да биде направен од страна на советот на моќниците, леуди и владици признати од страна на Меровинзите. Тој успеал да го убеди кралот да го посвои неговиот сопствен син, со намера крстен Хилдеберт. Во 651, кралот го ставил својот печат врз декретот со кој го направил свој посвоен син Хилдеберт,кој тогаш имал петнаесет години. Неколку месеци подоцна, Имнехилда забременила. Следната година таа родила син кој го носел името Дагоберт. Кралството на Австразија сега имало два наследника, леудите побарале од кралот да се одлучи во врска со наследството. Сигеберт изјавил дека тој веќе има положено завет. Ниеден владика не му објаснил на кралот дека во теологијата, заветот кој оди против законите и честа не е валиден. Сигеберт бил убиен на 1 февруари 656, во една завера. Неговите посмртни останки се чувале во катедралата во Нанси, град каде тој е свет заштитник.
Мајордомот Гримоалд чувствувајќи се под акана, по смртта на кралот на 1 февруари 656, тајно го ошишал младиот Дагоберт, кој тогаш имал три години, во палатата во Мец. Во тек на ноќта, неговите суги го однеле детето во Болоња а потоа пловеле сè до Јорк. Тие му го предале Дагоберт на светиот владика Вилфрид за овој да го стави во манастир. Протеран на островот Ирска, станал крал на Австразија од 676 до 679.
Потомство
Се оженил со Химнехилда во 647. Од тој брак произлегле децата :
Свети Сигизберт и градот Нанси
Иако градот се појавил после владеењето на австразискиот крал, војводите на кои им бил престолнина особено го славеле светиот крал и го прогласиле за заштитник на војводската престолнина. За оваа врска меѓу Нанси и Св. Сигизберт денес има бројни траги. Освен тоа што неговото име го носат познатите вајари од семејството Адам, Св. Сигизберт се вика и една гимназија а тој посебно се чествува во катедралата на Нанси.
Иако катедралата во Нанси е посветена на Пресвета Богородица, тука се оддава специјален култ на Св. Сигизберт чии рекливии стоеле недопрени илјада години сè до револуцијата. Статуа на светиот крал ја краси и фасадата а две слики го отсликуваат, едната, неговото крштевање а другата како кралот им служи на сиромашните. На левата апсидна капела има друга слика на Св. Сигизберт која ја претставува неговата апотеоза.
Тјудори
Тјудори (англиски: Tudor dynasty) — истакната европска кралска династија од велшко потекло која владеела со Кралство Англија во периодот од 1485 до 1603. Најпознатата англиска династија била основана од страна на Хенри Тјудор, син на Едмунд Тјудор и Лејди Маргарет Бјуфорт. Тој на власт дошол по крајта на Војната на розите. Хенри своето право за престолот го засновал главно на основа тоа што бил вонбрачен внук на Едвард IV. Неговата мајка имала поголемо право на престолот, но армијата на Хенри ѝ нанел пораз. Неговиот дедо и неговата баба биле Овен Тјудор и француската принцеза Катерин Валоа, првата сопруга на Хенри V. Хенри врз основа на таа врска го посакал и францускиот престол.
Чувствувајќи дека и самиот нема големо право да застане на англискиот престол, тој свесно се оженил за Елизабета Јоршка. Преку овој настан, тој успеал да ги обедини двете династии (Династија Јорк и Династија Ланкастер) кои воделе голема војна во последните триесет години, а нивните симболи ги вклопил во еден, познат како Тјудорска роза, која претставува спој од црвената роза на Ланкастер и белата на Јорк. По доаѓањето на власт, Хенри бил крунисан како Хенри VII. Тој започнал со големи реформи и модернизација на земјата.
По смртта на Елизабета I, таа не оставила свој наследник. Нејзиниот роднина Џејмс од Шкотска го дал почетокот на т.н. Стјуартска династија, обединувајќи го Кралство Англија и Кралство Шкотска во една унија.
1660 во архитектурата
1660 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Горно Маало (Будаково)
Горно Маало — археолошко наоѓалиште во битолското село Будаково. Претставува населба од римско време и среден век. Се наоѓа на 1 км североисточно од селото, каде според искази на месните жители тука се наоѓало старото село. На ова место по површината на нивите се среќаваат фрагменти од керамички садови, покривни ќерамиди, а со орање биле откриени темели од ѕидови ѕидани од камен и кал.
1659 во архитектурата
1659 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Говедаров Камен
Говедаров Камен — археолошко наоѓалиште во светиниколското село Пеширово. Наоѓалиштето претставува тумул од железно време.
На 3,5 км североисточно од селото, на синорот помеѓу селата Ерџелија, Амзабегово и Пеширово се наоѓа тумул со кружна основа чија височина изнесува 2 м.
Цадик
Цадик (хебрејски: צדיק, "праведен"; во множина цадиким) е титула која, според традицијата на јудаизмот, генерално се дава на оние кои се сметаат дека се праведни, како духовни учители или ребе (רבי), во хасидизмот. Коренот на зборот цадик е цедек (צדק) што значи правда или праведност. Значи, терминот, во основа, се однесува на оној кој постапува праведно, а во Кабалата, цадикот се смета за посредник помеѓу Господ и еврејскиот народ.
Во Танахот, зборот "цадик" особено се појавува во Книгата на Создавањето 18:25 кога Аврам се обидува да ги спаси праведните од Содома и Гомора.
На арапски зборот/името "сидик" (صادق), има слично значење. Името на Волтеровиот сатиричен роман Задиг исто така доаѓа од овој збор.
Семрежен активизам
Семрежен активизам (интернет-активизам, електронско застапување, сајберактивизам, е-кампања, и e-активизам) — употребата на електронските технологии за општење како што се друштвените медиуми, особено Фејсбук и Твитер, Јутјуб, е-пошта, за различни облици на активизам, дејност, за да се овозможи побрзо општење помеѓу граѓанските движења и испорака на локални информации сред голема публика. Интернет технологите се користат за прибирање на финансиски средства, градење на заедница, лобирање, како и организирање.
Рокомија (Скопје)
Рокомија — археолошко наоѓалиште кај скопската населба Железара, Општина Гази Баба. Претставува осамен наод од римско време.
Стелите се чуваат во Музејот на Македонија во Скопје.
Генобауд (4 век)
Генобауд или Генобавд бил крал на Франките на крајот на 4 век.
Тој многупати ги напаѓал Римјаните во римската провинција Германија а посебно во Келн помеѓу 380-390. После 388 не се споменува во историските извори со што се смета дека после таа дата веројатно бил мртов.
Историја
- "Историјата" на Сулпис Александар. Епизодата се одиграла помеѓу 384 и 388 за време на владеењето на Максим.
Кларенс Зенер
Кларенс Зенер (Clarence Melvin Zener; - ) – американски физичар кој прв ја опишал електричната одлика на Зенеровата диода која Беловите лаборатории ја нарекле според неговото име. Зенер бил теоретски физичар со математичка позадина. Исто така пишувал на разни теми вклучувајќи ги суперспроводливоста, металургијата и геометриското програмирање.
Зенер е роден во Индијанаполис во Индијана и докторирал физикана Универзитетот Харвард во 1930 година со тезата „Квантната механика на формирање одредени видови двоатомски молекули “(Quantum Mechanics of the Formation of Certain Types of Diatomic Molecules). Предавал на неколку американски универзитети пред да почне да работи во Вотертаун арселна во текот на Втората светска војна. Предавал на Универзитетот во Чикаго (1945-1951), работел во Вестингхауз електрик (1951-1965), предавал на Универзитетот Тексас (1966-1968), а потоа и на Универзитетот Карнеџи Мелон (1968-1993).
Петар Мирчевски
Петар Мирчевски (роден на во ) — македонски театарски, филмски и телевизиски глумец.
Животопис
Мирчевски е роден во 1956 година во Крушево. Кај блиските е познат и по прекарот Пепи Пивцето кој го добил во средношколските денови, за време на учеството во една работна акција. Неговите двајца сина Филип и Мартин продолжиле по стапките на таткото, работејќи како глумци во Народниот театар во Битола. Дипломирал на ФДУ во Скопје, отсек глумечка игра. По дипломирањето во 1979 година станал член на битолскиот театар. Тој е еден од најангажираните и најекспонирани глумци, не само во историјата на битолскиот театар, туку и пошироко во Македонија. Покрај настапите во својата матична куќа, Мирчевски бил чест гостин и на сцената во Прилеп.
Театарска кариера
Во 2021 година Мирчевски ја добил наградата „4 Ноември“ за животно дело
Во 2023 година, Мирчевски ја добива наградата за животно дело "Војдан Чернодрински"
Филмографија
Покрај настапите во театарот, Мирчевски остварил и плодна телевизиска и филмска кариера:
Петар Мирчевски настапил и во турската ТВ-серија „Збогум Румелија“, која се снимала на неколку локации во Македонија (Битола, Охрид и селото Маково во Мариово) во периодот од 2007 до 2009 година. Во серијата го толкувал ликот на бугарскиот трговец со тутун Петрус ефенди, а во серијата се појавува во околу триесетина епизоди.
Прва македонско-косовска ударна бригада
Првата македонско-косовска ударна бригада била формирана на 11 ноември 1943 година во село Сливово, Дебрца. Бригадата се состоела од: Баталјонот „Мирче Ацев“, Кичевскиот баталјон, Првиот косовски баталјон „Рамиз Садику“ и Вториот косовски баталјон „Боро Вукмировиќ“. Бригадата имала околу 700 борци.
Формирање на бригадата
Со цел формирање на бригадата, двата македонски и двата косовски батаљони биле концентрирани во Сливово уште на 10 ноември 1943 година. Наредниот ден, на 11 ноември, во претпладневните часови, членот на Врховниот штаб и делегат на ЦК на КПЈ, Светозар Вукмановиќ - Темпо, одржал говор по повод формирањето на бригадата. За командант бил поставен Петар Брајовиќ, за заменик командант Чеде Филиповски - Даме, за политички комесар Мита Миљковиќ и за заменик политички комесар Вера Ацева.
Во редовите на бригадата скоро 22% биле членови на КПЈ, а повеќе од 50% од младите биле членови на СКОЈ. Голем број од борците биле жени.
Весник „Братство“
Весникот „Братство“, бил орган на оваа бригада и започнал да излегува на 1 декември, 1943 година. Бил уредуван и издаван од Агитационо-пропагандната комисија при Штабот на бригадата. Статиите биле печатени на македонски и српски јазик. Откако бригадата била поделена на две бригади овој весник станал орган на Првата косовско-метохиска бригада.
Почетни дејствија
Под притисок на надмоќните германско-балистички единици, бригадата заедно со Главниот штаб и ЦК на КПМ ноќта меѓу 5 и 6 декември започнала марш преку планината Галичица и Албанија до слободната територија во Меглен, Егејска Македонија. По заминувањето на бригадата слободната територија во Дебрца повторно била окупирана од страна на Германците и балистите, при што биле запалени селата Мраморец, Турје и Сливово. На 9 декември бригадата имала краток одмор во Герман, а на 10 декември во нејзиниот состав влегол баталјонот „Стив Наумов“ како Петти баталјон. Бригадата пристигнала на Кајмакчалан на 14 декември. После 13 дена марш, на 18 декември бригадата пристигнала во село Фуштани, Мегленско.
Според планот за дејство, Првата македонско-косовска бригада на 26 декември извршила напад на бугарската гранична посада „Турски рид“ и граничниот гарнизон во Мрежичко. Во тричасовна борба биле убиени 27 непријателски војници, а 8 биле заробени. После оваа борба бригадата го продолжила патот низ Мариово, и во борбите до 31 декември биле ликвидирани посадите во селата Витолиште, Бегниште и Полчиште. На 2 јануари 1944 година бил нападнат рудникот Момирок во Витолиште. Во рудникот биле уништени машините со што било запрено производството на лискун од страна на Германците, а 20 работници се придружиле кон бригадата. Во текот на овој напад биле заробени: 1 пушкомитралез и 25 пушки, муниција, храна, 4 радио-апарати, 3 машини за пишување и др.
Февруарскиот поход
Со концентрирањето на единиците на НОВ и ПО Македонија на Кожуф, на 20 јануари 1944 година, ЦК КПМ и ГШ за Македонија донеле одлука единиците да дејствуваат во три правци. Притоа, Првата македонско-косовска бригада требало да дејствува во западен правец и да продре до Азот. Според планот, бригадата тргнала од село Баово на 31 јануари 1944 година, со што всушност е означен почетокот на походот.
На 12 април 1944 во село Долно Родиво, Мегленско бригадата била поделена на група македонски и група косовски батаљони и била упатена кон Дебрца. Притоа со борбите со бугарските и германските сили во Охридско и Кичевско (29 април - 6 мај), Дебрца била повторно ослободена.
Пролетна офанзива
Од групата македонски баталјони на 8 јуни 1944 година формирана е Првата македонска ударна бригада, а малку подоцна, на 24 јуни, од групата косовско-метохиски баталјони била формирана Првата косовско-метохиска бригада.
Парламентарни избори во Обединетото Кралство (2010)
Парламентарните избори во Обединетото Кралство се одржатле на 6 мај 2010 година. Изборите се организирани за избор на пратеници во 650 изборни единици за Домот на општините (долниот дом). Изборите биле распишани на 12 април 2010 година. Гласачките места биле отворени од 7:00-22:00 часот. Во исто време се одржале и неколку избори за локална управа.
Владејачката Лабуристичка партија се обидела да обезбеди четврт последователен мандат и да ја врати поддршката од 1997 година. Конзервативната партија ќе се обиде да добие доминантна позиција во Велика Британија во политиката откако ја загубила во 1990-тите. Либералдемократите се надеваат дека без нив нема да може да се формира идната влада.
Со ова, на 10 мај 2010 водачот на Конзервативците Дејвид Камерон е прогласен за Премиер на Обединетото Кралство.
1658 во архитектурата
1658 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Самсун
Самсун (Samsun) — град во Црноморскиот регион во Турција и главен град на истоимената провинција. Градот Самсун има население над половина милион луѓе и се наоѓа на северниот брег на Турција. Градот има два универзитета, неколку болници, трговски центри, спортски објекти итн.
Мустафа Кемал Ататурк ја започнал Турската војна за независност во 1919 година од овој град.
Име
Денешното име на градот произлегува од старото грчко име за градот, Амисос или Амисон. Грчкиот историчар Хекатеј Милетски пишува дека Амисос порано се викал Енете, место кое е споменато во Илијада на Хомер. Од страна на атинските доселеници градот бил нарекуван Пираиос, додека од римските бил познат како Помпеополис, според римскиот државник Помпеј.
Од страна на Џенова, градот бил наречен Симисо додека Османлиите го користиле денешното име.
Стара историја
Најраните слоеви ископани во овој регион датираат од бакарно време. Во областа Текеќој била откриена населба на раната бронзена ера. Самсун или Амисос бил населен во 760-750 п.н.е. од страна на луѓе од Милет, кое воспоставиле трговските односи со античките народи на Анадолија. Идеалната комбинација на плодна почва и плитките води во градот придонела градот да привлече голем број трговци.
Во времето кога градот бил населен од страна на Милетијците во 6 век пр.н.е. , се смета дека постоела значајна грчка активност на трговците по должината на брегот на Црно Море. , иако археолошките докази за ова се многу фрагментарни. Единствениот археолошки доказ што постои е од почетокот на 6 век, и тој е фрагмент од дива коза изработена од керамика, која денеска се наоѓа во Лувр.
Градот бил освоен од страна на Персијците во 550 п.н.е. и станал дел од Кападокија. Во 5 век п.н.е., градот станал слободна држава и еден од членовите на Делскиот сојуз, предводен од страна на Атињаните, додека подоцна бил преименуван во Пираиос. Во 4 век п.н.е. градот паднал под власта на Кралството Понт.
Римјаните го освоиле градот во 71 п.н.е. и Амисос станал дел од Витинија. Околу 46 п.н.е., за време на владеењето на Јулиј Цезар, градот станал главен град на римската провинција Понт. Од периодот на Вториот триумвират до почетокот на владеењето на Нерон, Понт бил управуван од страна на неколку кралеви, како и една кралица, внука на Марко Антониј. Од 62 година градот започнал да биде директно управуван од римските управници, најпознат од кои бил Трајан Плиниј.
Се смета дека градот во околу 150 година имал население од 20,000-25,000 луѓе, и бил класифициран како релативно голем град за тоа време. Градот функционирал како главен град на покраината Понт, победувајќи го својот соперник Синопе (сега Синоп) поради својата позиција на чело на транс-анадолскиот автопат.
Во доцната антика, градот станал дел од Понтика во рамките на Источното Римско Царство, додека подоцна станал дел од тема Ерманија. Замокот во градот бил изграден во 1192 година, но бил разрушен во 1909 година.
Рано христијанство
Иако корените на градот се хеленистички, градот бил еден од центрите каде започнало ширењето на раното христијанство. Неговата функција на трговска метропола во северниот дел на Мала Азија била фактор што придонесела за да се овозможи ширењето на христијанското влијание. Како голем пристаништен град, често раните христијани патувале во Ерусалим. Според Јосиф Флавиј, во Мала Азија живееле голем број на еврејско население. Со оглед на тоа што првите евангелисти биле фокусирани на еврејските заедници во дијаспората, не било чудно што градот Амисус бил привлечен град за работа на раните хртистијани. Во Петровото послание авторот се обратил кон еврејската дијаспора од провинцијата Понт, заедно со уште четири провинции: „Петар, апостол на Исус Христос, до вас кои сте привремени жители на овој свет, распрснати по Понт, Галатија, Кападокија, Азија и Витинија, избрани според она што Бог, Таткото, однапред го знаеше, посветени со духот, за да бидете послушни и попрскани со крвта на Исус Христос. Се смета дека ширењето на христијанството во регионот започнало токму од Амисус. Во 1 век Плиниј Помладиот имал конфликти со христијаните кои биле осудувани поради нивното одбивање да се откажат од својата религија, но во еден документ се вели дека истиот тој имал и толеранција за некои христијански практики. Рани христијани кои делувале вд градот се Григориј Просветител и Свети Василиј Велики. .
Христијански епископи од овој период се Антониј, кој учествувал на Четвртиот вселенски собор во 451 година, Еритреј, епископот Флор, Тибериј кој учествувал на Третиот собор во Цариград во 680 година,
Средновековна и модерна историја
Самсун бил дел од Селџучкото Царство, Иконискиот Султанат и Трапезунтското Царство. По распаѓањето на Селџучкото Царство и создавањето на мали бејлици во доцниот 13 век, градот бил управуван од страна на Исфендијар. Кон крајот на 14 век градот бил освоен од страна на Османлиите на чело со Бајазид I, но тие го изгубиле градот по инвазијата на Тимур. Повторното османлиско освојување се случило во 1420 година, период кога се зацврстила Османлиското Царство.
Мустафа Кемал Ататурк своето национално турско ослободително движење го започнал на на 19 мај 1919 година од Самсун, на денот кој традиционално го означува почетокот на Турската војна за независност. Ататурк, назначен од страна на османлиската власт како инспектор на војниците на Деветтата армија, го напуштил Цариград и заминал со брод за Самсун. Наместо почитување на наредбите на османлиската власт, тој и голем број од неговите колеги прогласил почеток на ослободително движење. Подоцна во текот на војната за независност, градот бил бомбардиран од страна на грчката морнарица.
Од 1920 година, населението на Самсун изнесувало околу 36.000 жители.
Географија
Населението на градот е 802.011 жители, а на областа - 1.250.076 (2010) со површина од 9.083 км².
Клима
Самсун има типична црноморска клима со високо и рамномерно распределување на врнежите во текот на годината. Летото е топло и влажно, а просечната максимална температура е околу 27 C (81 °F) во август. Зимата е студена и влажна, а најниската просечна минимална температура е околу 3 °C (37 °F) во јануари.
Врнежите се поинтензивни во доцната есен и почетокот на зимата. Снежната покривка е поголема меѓу месеците декември и март, но тоа обично зависи исклучиво од годината, и многу ретко се задржува температура под 0 степени за повеќе од 3-4 дена.
Температурата на водата, како и на остатокот на Црноморското крајбрежје на Турција, се движи помеѓу 8° и 20 °C (68 °F) во текот на целата година.
Економија
Градот има мешана економија со блага индустриска зона кон аеродромот. Главните произведени производи се медицински апарати и помагала, мебел, тутун (иако одгледувањето на тутун денес е ограничено од владата), хемикалии и резервни делови за автомобили. Во Самсун се наоѓа и најголемото пристаниште на турското крајбрежје на Црното Море.
Образование
Во градот има два универзитета: Ондокуз Мајс и Џанак Башар универзитет.
Спорт
Фудбалскиот тим на градот го носи името Самсунспор. Тој е меѓу најпопуларните турски фудбалски тимови.
NGC 6306
NGC 6306 — спирална галаксија во соѕвездието Змеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6306 се споменува и како UGC 10724, MCG 10-24-98, CGCG 299-53, IRAS 17069+6047, KAZ 5, KCPG 504A.
Откривање
Објектот е откриен на 8 јули 1885 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6306 е од видот SBab/P. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,2 m/лм2. NGC 6306 има привидни димензии од 1' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 7 м 36,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +60° 43' 45"". Положбениот агол на објектот е во износ од 166°.
Други поделби
Проучување на NGC 6306 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 59654. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 52; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4191. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 765.
Шадија (Пеширово)
Шадија — археолошко наоѓалиште во светиниколското село Пеширово. Наоѓалиштето претставува некропола од доцноантичкото време.
На 2,5 км северно од селото, десно од асфалтниот пат за Св. Николе, во нивата на П. Стојанов при орање се извадени камени плочи од гробни конструкции – тип циста.
534 п.н.е.
534 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 534. година пред новата ера, 534. од првиот милениум п.н.е., 34. од 6 век п.н.е. и петта од 530-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4974 и 4975 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4216 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3226 и 3227 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 219.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 534 година се протега во 2102 и 2103, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2162 и 2163 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 9. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1191 и 1189 исламска година пред хиџра.
Батање
Батање — мало село во Општина Карбинци, сместено во околината на градот Штип.
534 п.н.е.
Други календари
534 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 534. година пред новата ера, 534. од првиот милениум п.н.е., 34. од 6 век п.н.е. и петта од 530-тите п.н.е.
Батање
Потекло на името
Името на селото доаѓа од личното име Братослав или Бранимир, или пак да потекнува од зборот бате од именката „брат“. Исто така, може да е и збирна множина од батан што на турски означува „валавица за чоја“.
Селото е основано како српска колонистичка населба Нова Батања во 1924 година, а наречено по гратчето Батања (Батоња) во округот Бекеш, Унгарија.
Географија и местоположба
Ова мало село се наоѓа во северозападниот дел на територијата на Општина Карбинци, во средното сливното подрачје на реката Брегалница. Селото е рамничарско, на надморска височина од 330 метри. Од регионалниот пат Штип-Кочани селото е оддалечено 2,2 километри, додека од градот Штип е оддалечено 13 километри.
Кога била подигната населбата имала изглед на панонско-војводинските села со плански карактер. Куќите биле во облик на правоаголник како што се војводинските и имале по две соби и кујна.
Историја
Населбата била подигната во 1924 година под името Нова Батања, како карактеристична колонистичка населба во Брегалничката област. Издигнувањето на населбата било дел од српската колонизација на Вардарска Македонија во времето на Кралството Југославија. Населбата била предвидена да стане центар на Овче Поле и тоа во првите години успеало. Околината во која била создадена населбата била доста сува, без шуми и без водотеци. Во летниот период деновите биле многу топли, дури и ноќе немало никаква свежина. Со врнежи од само 400-500 мм годишно, околината била една од најсушните области на Балканот. Нова Батања била издигната од утрините на околните села Долно Трогерци, Горни Балван и Долни Балван.
Изградбата на населбата во 1924 година чинела 5 милиони динари.
Најголем проблем на населбата била водата, до која не можело да се дојде и покрај бушењето на бунари, поради што колонистите морале вода да полнат од околните села. Поради немањето вода и земјоделски алати, голем дел од земјата колонистите ја давале под закуп на македонските селани. Покрај полјоделството, колонистите се занимавале во помал обем и со сточарство, одгледувајќи коњи, свињи и гуски.
Со цел да ги надоместат загубите од земјоделството, жителите на Нова Батања со поддршка на локалните власти отвориле 6 кафеани во населбата, како и трговски и занаетчиски работилници, а во нејзе се наоѓало училиште, а самата населба станала општинско седиште.
Во 1931 година започнала нова фаза во колонизирањето на Нова Батања. Сепак и овој втор бран не успеал, а голем удел имале и зачестените напади на ВМРО кон колонистите.
По Втората светска војна, останатите колонисти се иселуваат и на нивно место се населуваат луѓе од Кратовско, Злетовско и други места, сочинувајќи го денешното село Батање, кое е изведенка од Батања.
Стопанство
Атарот е мал и зафаќа простор од само 4,5 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 307,7 хектари, на пасиштата отпаѓаат 130,8 хектари, додека шуми нема.
Селото, во основа, има полјоделска функција.
Колонистите во минатото се занимавале со земјоделство и делумно со сточарство.
Население
Во 1961 година селото броело 110 жители, а во 1994 година само двајца жители и тоа е во фаза на наполно раселување.
Според последниот попис од 2002 година, во селото Барање живееле 2 жители, од кои 1 Македонец и 1 Србин.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Карбинци, која била една од ретките општини кои не биле променети по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото исто така се наоѓало во Општина Карбинци.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Штип. Селото припаѓало на некогашната општина Штип во периодот од 1955 до 1965 година.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Три Чешми, во која покрај селото Батање, се наоѓале и селата Врсаково, Доброшани, Долно Трогерци, Криви Дол, Сарчиево, Судик, Сушево, Тестемелци, Три Чешми и Чардаклија. Селото припаѓало на Општина Долни Балван во периодот 1950-1952, во која влегувале селата Батање, Горни Балван, Горно Трогерци, Долни Балван, Долно Трогерци и Чардаклија.
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 2317 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште во селото Долни Балван. Во избирачкото место се опфатени селата Батање, Долни Балван и Долно Трогерци.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 283 гласачи.
На парламентарните избори во 2020 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 295 гласачи.
1657 во архитектурата
1657 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Итриумско-алуминиумски гранат
Итриумско-алуминиумски гранат (YAG, Y3Al5O12) — синтетички кристален материјал од групата гранат. Тоа е фаза на кубен итриум алуминиум оксид, а други примери се YAlO 3 (YAP ) во хексагонална или ортохомбна форма слична на перовскит, и моноклинката Y4Al2O9 (YAM ).
Поради својата широка оптичка транспарентност, низок внатрешен стрес, висока цврстина, отпорност на хемикалии и топлина, YAG се користи за различни оптика. Неговиот недостаток на двојно прекршување (за разлика од сафирот) го прави интересен материјал за високоенергетски/високомоќни ласерски системи. Нивоата на ласерско оштетување на YAG се движат од 1,1 до 2,2 kJ/cm² (1064 nm, 10 ns).
YAG, како гранат и сафир, нема употреба како ласерски медиум кога е чист. Меѓутоа, откако ќе се допингне со соодветен јон, YAG вообичаено се користи како материјал во различни ласери со цврста состојба. Ретките земјени елементи како неодимиум и ербиум можат да се допираат во YAG како активни ласерски јони, давајќи Nd:YAG и Er:YAG ласери, соодветно. YAG допиран со цериум (Ce:YAG) се користи како фосфор во цевките со катодни зраци и бели диоди што емитуваат светлина, и како сцинтилатор.
Скапоцен камен YAG
Како синтетички скапоцен камен, YAG има бројни сортни и трговски имиња, како и голем број погрешни имиња. Синонимните имиња вклучуваат: алексит, амамит, цирколит , дија-пупка, дијамит, дијамогем, дијамонар, дијамон, дијамоник, дијамонит, дијамонте , ди'јаг, геминаир, гемонер, кимберли, релимонд самерсет, тријамант, YAIG и итриум гранат. Производството за трговија со скапоцени камења се намалило по воведувањето на синтетичка кубна цирконија; имало мало производство. Постои одредена побарувачка како синтетички гранат, и за дизајни каде што не е пожелен многу висок индекс на рефракција на кубни циркони.
Nd:YAG
Неодимиум - допинг YAG ( Nd:YAG ) бил развиен во раните 1960-ти, а првиот работен Nd:YAG ласер бил измислен во 1964 година. Неодимиум-YAG е најшироко користен активен ласерски медиум кај ласерите со цврста состојба, кој се користи за се, од ласери со континуирани бранови со мала моќност до ласери со висока моќност Q-префрлување (пулсова) со нивоа на моќност измерени во киловати. Топлинската спроводливост на Nd:YAG е поголема и неговиот животен век на флуоресценција е околу двапати подолг од оној на кристалите Nd:YVO 4, но сепак не е толку ефикасна и е помалку стабилна, барајќи попрецизно контролирани температури. Најдобрата апсорпциона лента на Nd:YAG за пумпање на ласерот е центриран на 807,5 nm и е 1 nm широк.
Повеќето Nd:YAG ласери произведуваат инфрацрвена светлина на бранова должина од 1064 nm. Светлината на оваа бранова должина е прилично опасна за видот, бидејќи може да се фокусира со леќата на окото на мрежницата, но светлината е невидлива и не го активира рефлексот на трепкање. Nd:YAG ласерите може да се користат и со кристали за удвојување на фреквенцијата или тројно зголемување на фреквенцијата, за производство на зелено светло со бранова должина од 532 nm или ултравиолетова светлина на 355 nm, соодветно.
Концентрацијата на допант кај најчесто користените Nd:YAG кристали обично варира помеѓу 0,5 и 1,4 моларни проценти. За импулсни ласери се користи повисока концентрација на допант; пониската концентрација е погодна за ласери со континуирани бранови. Nd:YAG е розово-виолетова, со посветло допирани прачки кои се помалку интензивно обоени од потешките допирани. Бидејќи неговиот спектар на апсорпција е тесен, нијансата зависи од светлината под која се набљудува.
Nd:Cr:YAG
YAG со неодимиум и хром ( Nd:Cr:YAG или Nd/Cr:YAG ) има одлики на апсорпција кои се супериорни во однос на Nd:YAG. Тоа е затоа што енергијата се апсорбира од широките појаси на апсорпција на допантот Cr 3+ и потоа се пренесува во Nd 3+ со дипол-дипол интеракции. Овој материјал е предложен за употреба во ласери со соларна пумпа, кои би можеле да бидат дел од сателитски систем за сончева енергија.
Yb:YAG
Yb:YAG е добра замена за 1064 nm Nd:YAG во апликации со висока моќност, а неговата фреквенција е удвоена 515 nm верзијата може да ја замени 514 nm аргонски ласери.
Nd:Ce:YAG
Двојно YAG со неодимиум - цериум ( Nd:Ce:YAG, или Nd,Ce:YAG ) е активен ласерски медиум многу сличен на Nd:YAG. Додадените атоми на цериум силно апсорбираат во ултравиолетовиот регион и ја пренесуваат својата енергија на атомите на неодимиум, зголемувајќи ја ефикасноста на пумпањето; резултатот е помала термичка дисторзија и поголема излезна моќност од Nd:YAG на исто ниво на пумпање. Ласирана бранова должина, 1064 nm, е исто како и за Nd:YAG. Материјалот има добра отпорност на оштетувања предизвикани од УВ од изворот на пумпата и низок праг на лазирање. Обично 1,1-1,4% од атомите на Y се заменуваат со Nd, а 0,05-0,1% со Ce.
Ho:Cr:Tm:YAG
Холмиум - хром - тулиум тројно допиран YAG ( Ho:Cr:Tm:YAG, или Ho,Cr,Tm:YAG ) е активен ласерски медиум материјал со висока ефикасност. Таа трае во 2080 година nm и може да се пумпа со светилка или ласерска диода. Широко се користи во војската, медицината и метеорологијата. Работи добро на собна температура, има висока ефикасност на наклон и работи на бранова должина каде што прагот за оштетување на очите е релативно висок. Кога се пумпа со диода, 785 nm опсег за Tm 3+ јон може да се користи. Другите главни појаси на пумпата се наоѓаат помеѓу 400 и 800 nm. Користените нивоа на допант се 0,35 атом. % Ho, 5,8 атом. % Tm, и 1,5 во. % Cr. Прачките имаат зелена боја, пренесена од хром (III).
Tm:YAG
YAG со тулиум (Tm:YAG) е активен ласерски медиум кој работи помеѓу 1930 и 2040 година nm. Погоден е за пумпање со диоди. Ласерот со двоен режим Tm:YAG емитува две фреквенции разделени со 1 GHz.
Cr 4+ :YAG
YAG со хром (IV) ( Cr:YAG ) обезбедува голем пресек на апсорпција во спектрален регион од 0,9-1,2 микрометри, што го прави атрактивен избор како пасивен Q-прекинувач за ласери со Nd. Добиените уреди се солидна состојба, компактни и евтини. Cr:YAG има висок праг на оштетување, добра топлинска спроводливост, добра хемиска стабилност, се спротивставува на ултравиолетовото зрачење и лесно се обработува. Ги заменува традиционалните Q-преклопни материјали како литиум флуорид и органските бои. Употребените нивоа на допант се движат помеѓу 0,5 и 3 проценти (молар). Cr:YAG може да се користи за пасивно Q-преклопување на ласери кои работат на бранови должини помеѓу 1000 и 1200 nm, како што се оние базирани на Nd:YAG, Nd:YLF, Nd:YVO 4 и Yb:YAG.
Cr:YAG може да се користи и како самиот медиум за ласерско засилување, произведувајќи прилагодливи ласери со излези прилагодливи помеѓу 1350 и 1550 nm. Ласерот Cr:YAG може да генерира ултракратки импулси (во опсегот на фемтосекунди) кога се пумпа на 1064 nm со Nd:YAG ласер.
Cr:YAG е докажан во примената на нелинеарната оптика како само-пумпано фазно-конјугирана огледало во Nd:YAG „резонатор на јамка“. Таквото огледало обезбедува компензација и на фазните и на поларизациските аберации индуцирани во резонаторот на јамката.
Dy:YAG
YAG со диспрозиум ( Dy:YAG ) е температурно чувствителен фосфор кој се користи за мерење на температурата. Фосфорот се возбудува со ласерски пулс и се забележува неговата флуоресценција зависна од температурата. Dy:YAG е чувствителен во опсег од 300–1700 K. Фосфорот може да се нанесе директно на измерената површина или на крајот на оптичкото влакно. Проучен е и како еднофазен бел фосфор кој емитува светлина во бели диоди што емитуваат светлина конвертирани од фосфор.
Sm:YAG
Самариум YAG (Sm:YAG) е температурно чувствителен фосфор сличен на Dy:YAG.
Tb:YAG
YAG со тербиум (Tb:YAG) е фосфор кој се користи во цевките со катодни зраци. Емитира во жолто-зелена боја, на 544 nm.
Ce:YAG
YAG со цериум (III) ( Ce:YAG или YAG:Ce) е фосфор или сцинтилатор кога е во чиста еднокристална форма, со широк опсег на намени. Емитира жолта светлина кога е изложена на сина или ултравиолетова светлина или на рендгенски зраци. Се користи во бели диоди што емитуваат светлина како облога на сина InGaN диода со висока осветленост, претворајќи дел од сината светлина во жолта, кои заедно потоа се појавуваат како бело. Ваквиот распоред дава помалку од идеално прикажување на боите. Излезната осветленост се намалува со зголемување на температурата, што дополнително ја менува излезната боја на уредот.
Ce:YAG се користи во ПЕТ скенери, високо-енергетско гама-зрачење и детектори на наелектризирани честички и екрани за сликање со висока резолуција за гама, х-зраци, бета зрачење и ултравиолетово зрачење.
Ce:YAG може дополнително да се допингува со гадолиниум.
Општина Пивка
Општина Пивка (словенечки: Občina Pivka) — општина во западна Словенија. Седиште на општината е градот Пивка. Областа е дел од историскиот регион Нотрањска. Денес е дел од Приморско-нотрањскиот статистички регион.
Населени места
Покрај општинското седиште Пивка, општината ги опфаќа и следните населени места: