cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Невена Игњатовиќ
Невена дебитираше на Светскиот куп во Марибор на 17 јануари 2010 година. Досега има стартувано 16 пати на Светскиот куп, но никогаш не се пласираше во второто коло. Најблиску до пласман беше на 10 март 2013 година во Офетршванг, кога го освои 37-то место, а во вториот круг заостануваше 0,26 секунди. Учествувала на бројни трки на ФИС, на кои постигнала 5 триумфи во слалом и 3 во велеслалом. Таа има еднаш триумфирано во словенечкото првенство, 3 пати на српското првенство и на една јуниорска трка.
Таа беше член на српскиот олимписки тим на Зимските олимписки игри 2010 во Ванкувер, Канада, Зимски олимписки игри 2014 и Зимски олимписки игри 2018. Во Ванкувер, таа учествувала во три дисциплини од алпско скијање: слалом, велеслалом и супервелеслалом. Во слалом го освои 32-то место од 86 натпреварувачки, во велеслалом 39-то место од 87 натпреварувачки, а во супервелеслалом не ја заврши трката.
Учествувала 3 пати на Светското јуниорско првенство, каде најдобриот пласман го постигнала во 2010 година во Мегеве, Франција, каде го освоила 23-то место.
На 26.01.2018 год. Невена го забележа историскиот резултат на српското скијање. Таа го освои шестото место на алпската комбинација на трката на Светскиот куп во Ленцерхајде, Швајцарија.
Момент на сила
Момент на сила, момент, или вртежен момент е способност на силата да заврти тело околу оска, лост, или потпирач. Како што силата претставува привлекување или оттурнување, моментот на сила може да се смета како завртување на телото. Математички, моментот на сила се дефинира како векторски производ на векторот според кој дејствува силата во одредената точка релативно на оддалечената точка (растојание) и векторот на силата, која е причината за кружното движење.
Гледано лаички,моментот на сила е мерка за вртежната сила како што се на пример замаец или пак шраф. На пример, туркае или влечењена клуч поврзан со навртка или шраф создава момент на сила (вртежна сила) која ја олабавува или затегнува навртката.
Симболот на вртежен момент е буквата \tau, или со мали грчки букви tau. Кога е наречена момент на сила,таа најчесто се означува со M.
каде
Во SI за вртежен момент е  Њутн (единица) (N⋅m). За повеќе единици на вртежен момент,погледни во единици за вртежен момент.
Поими
Оваа статија ја следи физичката термилогијата на САД,Во неговата употреба на зборот вртежен момент. Во Велика Британија и во машинството на САД, ова се нарекува момент на сила, обично се скратува на момент. Во физиката на Сад и физичката терминологија на Велика Британија,овие поими се менливи, за разлика од машинското инженерство во САД,каде што поимот вртежен момент се користи за тесно поврзаниот "произлезен момент на парот на сили".
Вртежен момент е дефинирано математички како стапка на промена на аголниот момент на објектот.Дефиницијата за вртежен момент наведува дека еден или двата од  аголната брзина или моментот на инерција на објектот се менуваат. Момент е општ термин кој се користи за тенденцијата на една или повеќе применети сили да ротираат објект околу оска ,но не мора да се промени аголниот момент на објектот (концепт кој се нарекува вртежен момент во физиката). На пример, вртежна сила применета на вратило предизвикува забрзување,како бургија која забрзува од останатите,резултатот во моментот се нарекува вртежен момент. Спротивно на тоа,бочната сила на гредата произведува момент(наречен момент на свиткување)но со оглед на тоа дека аголниот момент на гредата не се менува ,овој момент на свиткување не се нарекува вртежен момент.Слично со сите парови на сили на објект кои немаат промена на својот аголен момент,таков момент исто така не се нарекува вртежен момент.
Оваа статија ја следи физичката терминологија на САД со нарекување на сите моменти со терминот вртежен момент,без разлика дали тие го предизвикуваат аголниот момент на објектот да се промени или не.
Историја
Концептот на вртежен момент,исто така наречен момент или пар на сила, потекнува од студиите на Архимед на рачките. Терминот вртежен момент очигледно беше воведен во научната литература на англиски јазик од страна на Џејмс Томсон, братот на Лорд Келвин, во 1884 година.
Дефиниција и односи кај аголниот момент
Сила под прав агол на рачката се множи со неговата оддалеченост од рачката до точката на ротација (должината на лостот) е вртежен момент.Силата на три њутни применува два метри од точката на ротација,на пример,истиот вртежен момент како сила од еден њутн применува шест метри од точката на ротација. Насоката на вртежен момент може да се утврди со помош на правилото на десна рака:ако прстите на десната рака се свиткани од насоката на лостот кон насоката на силата,тогаш палецот ја покажува насоката на вртежниот момент.
Поопшто вртежниот момент на честички (која ја има позицијата r во некоја референтна рамка) може да биде дефинирана како векторски производ: каде r е ставот на векторот во однос на честичките на точката на ротација, и F е силата која се применува на честичката. Големината на τ на вртежниот момент е дадена од страна на: каде r е растојание од оската на вртење до честичката, F е големината на применетата сила, и θ  е аголот помеѓу позицијата и векторите на сила. Алтернативно, каде F⊥ е износот на сила насочена вертикално на позицијата на честички.Било која сила насочена паралелно со векторската позиција на честичките не произведуваат момент на сила.
За ротација околу фиксна оска, каде
I
е момент на инерција и ω е аголна брзина .Следува дека каде α е аголното забрзување на телото, се мери во rad / s2. Оваа равенка има ограничување дека равенката на вртежен момент ја опишува моменталната оска на вртење или центар на маса за било кој тип на движење - фиксна оска на вртење, или мешани движење.
= Момент на инерција за точка на која е напишан вртежниот момент. (или моменталната оска на вртење или само центар на маса). Ако вашето тело е во транслаторна рамнотежа, тогаш равенката на вртежниот момент е иста за сите точки во рамнината на движење.
Вртежен момент не е нужно ограничена на вртење околу постојана оска, сепак. Може да се промени големината и / или насока на векторот на аголниот момент, во зависност од аголот помеѓу векторот на брзината и не-радијална компонента на векторот на сила, како што се гледа во стожерот во референтна рамка. Нето вртежен момент на телото се врти тоа може да резултира со прецесијата, без да мора да предизвика промена во стапката на вртење.
Доказ за еднаквост на дефинициите
Дефиницијата на аголниот момент за една честичка е:
каде што "×" укажува на векторскиот производ, p е линеарна динамика на честичката, и r е вектор на поместување од потекло (потеклото се претпоставува дека е фиксна локација каде било во простор). Време-деривативни за ова е:
Овој резултат може лесно да се докаже со поделба на векторите во компоненти и примена на правилото на производ. Сега со помош на дефиницијата за сила (без разлика дали е или не е константна масата) и дефинирањето на брзина
Векторскиот производ на масата во движење придружено со брзината \mathbf{v} е нула бидејќи брзината и масата во движење се паралелни, па вториот израз исчезнува.
По дефиницијата,вртежен момент τ = r × F. Затоа, вртежниот момент на честичката е еднаков на првата стапка на промена на својот аголен момент во однос на времето.
Ако повеќе сили се применети,наместо тоа вториот закон на Њутн чита , и оттука следува дека
Ова е општ доказ.
Единици
Вртежниот момент има димензија сила,време,растојание,симболично L2MT−2. Официјалната SI литература сугерира користење  на единицата Њутнов метар односно Њутн по метар(N⋅m) или единицата џул по радијан. Единицата Њутнов метар е икажан преку T N⋅m или N m. Со ова се избегнуваат грешки и недоразбирање со mN, милиЊутнови.
Ордос
Пустина Ордос, исто така позната како Му-ус или Пустина Лоша Вода, е пустина и степска област кој се наоѓа на плато во јужниот дел на автономната област Внатрешна Монголија, во НР Кина. Почвата на Ордос е смеса на глина и песок и, како резултат на тоа, не е погодна за земјоделство. Пустината се протега на површина од околу 90650 km2. Се состои од две огромни пустини: седмата најголема пустина во Кина, Кубики (库布其沙漠) на север и осмата најголемата пустина во Кина, Му-ус, на југ.
Замок Фихолм
Замокот Фихолм се простира на земјиште кое се наоѓа приближно 20км западно од Ескилштуна во општина Ескилштуна, округот Седерманланд, Шведска. Тој е во приватна сопственост.
Зградата на Фихолм била нарачан од шведскиот државник Аксел Оксенстиерна во 1640 година, според плановите на францускиот архитект Симон де Вале. Двете стоечки згради (крилја) биле изработени во француско-холандска ренесансна стил и завршени во 1642 година, и претставуваат едни од најубавите примери на убава шведска архитектура од тој период. Градежните работи во Фихолм биле надгледувани од старецот Никодеим Тесин, тогаш имал само 25 години, а намерата била двете стоечки згради да станат крила на прекраснен величествен замок. За жал, замокот куќа никогаш не бил реализиран.
Во непосредна близина била изградена црквата Једер од Оксенстиерна во исто време, и преку својата величина може да покаже што би можело да било. Црквата Једер останала до ден -денес гробна црква за семејството Оксенстиерна.
Клос
Клос — мал град во округот Матија во средна Албанија. Според пописот од 2004, во градот живееле околу 22.000 жители.
Прва македонска кошаркарска лига 1995/96
Првата македонска кошаркарска лига 1995/96 - 4. издание на Првата македонска кошаркарска лига. Во оваа сезона првак бил Годел Работнички.
Персонал
Извор:
Победнички состав
Главен тренер
Десау (административен округ)
Десау бил еден од трите административни региони на Саксонија-Анхалт, Германија, и се наоѓа источно во покраината.
Историја
Основан во 1990 од делови на административниот округ Хале, административниот округ Десау бил распуштен на 1 јануари 2004. Неговите функции биле преземени од Landesverwaltungsamt, кое има три канцеларии во поранешните седишта на окружните влади.
Перхлорна киселина
Chemical compound Перхлорна киселина е минерална киселина со формула H Cl O 4. Обично се наоѓа како воден раствор, ова безбојно соединение е посилна киселина од сулфурна киселина, азотна киселина и хлороводородна киселина. Тој е моќен оксидатор кога е жешко, но водените раствори до приближно 70% од тежината на собна температура се генерално безбедни, само покажуваат силни киселински одлики и без оксидирачки својства. Перхлорната киселина е корисна за подготовка на перхлоратни соли, особено амониум перхлорат, важна компонента за ракетно гориво. Перхлоринската киселина е опасно корозивна и лесно формира потенцијално експлозивни смеси.
Историја
Перхлорна киселина за прв пат беше синтетизирана (заедно со калиум перхлорат ) од австрискиот хемичар и наречен „оксигенирана хлорна киселина“ во средината на 1810-тите; Францускиот фармацевт Жорж-Симон Серулас ја вовел модерната ознака заедно со откривањето на неговиот цврст монохидрат (кој, сепак, го помешал за анхидрид).
Производство
Перхлорна киселина се произведува индустриски по два начина. Традиционалниот метод ја користи високата водена растворливост на натриум перхлорат (209 g/100 mL вода на собна температура). Третманот на таквите раствори со хлороводородна киселина дава перхлорна киселина, која таложи цврст натриум хлорид:
Концентрираната киселина може да се прочисти со дестилација. Алтернативниот пат, кој е подиректен и ги избегнува солите, вклучува анодна оксидација на воден хлор на платина електрода.
Својства
Безводна перхлорна киселина е нестабилна мрсна течност на собна температура. Формира најмалку пет хидрати, од кои неколку се одликуваат кристалографски. Овие цврсти материи се состојат од перхлорат анјон поврзан преку водородни врски со центрите H 2 O и H 3 O +. Пример е хидрониум перхлорат. Перхлорна киселина формира азеотроп со вода, кој се состои од околу 72,5% перхлорна киселина. Оваа форма на киселина е стабилна на неодредено време и е комерцијално достапна. Таквите раствори се хигроскопни. Така, ако се остави отворена за воздухот, концентрираната перхлорна киселина се разредува со апсорпција на вода од воздухот.
Со дехидрација на перхлорна киселина се добива анхидрид дихлор хептоксид :
Користи
Перхлоричната киселина главно се произведува како претходник на амониум перхлорат, кој се користи во ракетното гориво. Растот на ракетата доведе до зголемено производство на перхлорна киселина. Годишно се произведуваат неколку милиони килограми. Перхлорна киселина е еден од најдокажаните материјали за офорт на дисплеи со течни кристали и критични апликации за електроника, како и за екстракција на руда и има уникатни својства во аналитичката хемија. Дополнително, тоа е корисна компонента за офорт на хром.
Како киселина
Перхлорна киселина, суперкиселина, е една од најсилните Бронштед-Лоури киселини. Дека неговиот p K a е помал од -9, докажува фактот што неговиот монохидрат содржи дискретни јони на хидрониум и може да се изолира како стабилна, кристална цврста материја, формулирана како [H 3 O + ][    ]. Најновата проценка на неговата водна p K a е. Обезбедува силна киселост со минимална интерференција бидејќи перхлоратот е слабо нуклеофилен (што ја објаснува високата киселост на HClO 4). Други киселини на некоординирачки анјони, како што се флуороборна киселина и хексафлуорофосфорна киселина се подложни на хидролиза, додека перхлорна киселина не е. И покрај опасностите поврзани со експлозивноста на нејзините соли, киселината често се претпочита во одредени синтези. Од слични причини, тој е корисен елуент во хроматографијата со јонска размена.
Се користи и за електрополирање или офорт на алуминиум, молибден и други метали.
Безбедност
Со оглед на неговите силни оксидирачки својства, перхлоринската киселина подлежи на опсежни прописи бидејќи може насилно да реагира со метали и запаливи материи како дрво, пластика и масла. Работата што се изведува со перхлорна киселина мора да се изведува во аспиратори со аспиратор со можност за миење за да се спречи акумулација на оксиданти во каналот.
На 20 февруари 1947 година во Лос Анџелес, Калифорнија, 17 луѓе загинаа, а 150 беа повредени во катастрофата во О'Конор Платинг. Експлодирала бања, составена од над 1000 литри 75% перхлорна киселина и 25% оцетен анхидрид по волумен, што се користеше за електро-полирање на алуминиумски мебел. Органските соединенија беа додадени во бањата за прегревање кога железната решетка беше заменета со обложена со целулоза ацетобутират (пластика Tenit-2 ). Неколку минути подоцна бањата експлодирала. Уништени се фабриката О'Конор за електроплатинг, 25 други згради и 40 автомобили, а оштетени се 250 околни домови.
Филип Штолцл
Филип Штолцл (роден во 1967 година во Минхен) — германски филмски режисер, оперски режисер и сценарист. Тој започнал да режира музички спотови кон средината на 1990-тите и го режирал неговиот прв игран филм во 2002-ра година.
Живот и кариера
Филип Штолцл бил обучен како сценограф и дизајнер на костими во Münchner Kammerspielen, каде што дипломирал во 1988 година. Работел во овие професии во германски театри и започнал да работи за филмови во 1996 година. Тој дебитирал како режисер во 1998 година, со спотот на Rammstein „Du riechst so gut“. Тој продолжил да ги режира музичките спотови за уметници како: Мик Џегер, Мариус Милер-Вестернхаген, Мадона и песната за филмот за Џејмс Бонд на „Garbage“ - „Светот не е доволен“. Тој, исто така, има режирано и реклами.
Неговиот прв игран филм како режисер беше Бебе од 2002 година. Потоа следуваа Северната страна (2008), Младиоте Гете заљубен (2010), Избришани (2012) и Лекарот (2013). Работата на Штолцл за операската сцена ги вклучува продукциите на Шарл Гуно: Фауст од 2008 година и Трубадур од Џузепе Верди од 2013 година.
Алпско скијање на Зимските олимписки игри 2014 - спуст за жени
Спустот за жени на Зимските олимписки игри 2014 бил одржан во скијачкиот центар Роза Хутор близу Краснаја Полјана, Русија, на 12 февруари. Трката била освоена од Тина Мазе од Словенија и Доминик Жизен од Швајцарија, кои имале исто време. Лара Гут, исто така од Швајцарија, завршила на третото место.
Патеката на трката била 2.713 метри во должина, со вертикален пад од 790 метри.
Линдзи Вон, бранителка на титулата, не учествувала, додека сребрената и бронзената медалистка, Џулија Манкузо и Елизабет Гергл, завршиле надвор од подиумот. Првпат се случило некој олимписки алпски настан да заврши со изедначување за златниот медал. Мазе исто така го освоила првиот златен медал на Зимските олимписки игри за Словенија. Жизен и Гут ги освоиле првите олимписки медали.
Резултати
Трката започнала во 11:00.
NGC 1822
NGC 1822 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Златна Рипка, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1822 се споменува и како ESO 85-SC42, in LMC.
Откривање
Објектот е откриен на 24 септември 1826 година од страна на Џејмс Данлоп, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 9 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1822 е од видот OCL. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 m. NGC 1822 има само една позната привидна димензија, која изнесува 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 5 м 9,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 66° 12' 38".
Други поделби
Проучување на NGC 1822 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8889.
Хеј
Хеј е село во Парохија Јернс во северозападниот дел на општината Скелефтеш, округот Вестерботен, Шведска.
Зборот хеј е најчестиот поздрав на шведскиот јазик, а еквивалент на „хај“ на англиски. Селото го добило своето име во 19 век кога некој геодет си играл со детската рима Снип, снап, снорум, хеј базалорум. Снип, Снап, Снорум и Басалорум се четири други села во близина. Хеј има бит-пазар и танцови денови.
Синај (појаснување)
Синај може да се однесува на:
Золта (голем везир на Унгарците)
Золта (унгарски:Solt, Zsolt, Zoltán) (? - починал околу 947) бил третиот голем везир на Унгарците, а воедно и пагански водач на Унгарците. Тој бил петтиот и најмал син на Арпад. Владеел во периодот од околу 907 до околу 947.
Синајски Полуостров
Синајски Полуостров или Синај (سيناء; سينا, Сина) — триаголен полуостров во Египет со површина од околу 60.000 км2. Сместен е помеѓу Средоземното Море на север и Црвеното Море на југ, служејќи како копнен мост помеѓу Азија и Африка. Најголемиот дел од полуостровот припаѓа на две области на Египет (уште три се протегаат низ подрачјето на Суецкиот Канал) и има население од околу 1.400.000 жители. Покрај тоа, Египќаните го нарекуваат и „земја на тиркизот“ (, Ард ул-Фејруз). Меѓу старите Египќани бил познат како Мафкат или „земја на зелените руди“.
Преглед
Се смета дека името Синај води потекло или од древниот месечев бог Син или од хебрејскиот збор Сене Полуостровот го добил името поради претпоставката дека планината близу манастирот „Св. Катерина“ е библиската Синајска Гора, иако ова поимување е спорно.
Значаен дел од населението во пустинските краишта на полуостровот е бедуинско, со живописни народни носии и животна култура, застапено во Синај уште од доселувањето на племето Бени Сулејман XIV век. Источниот брег на Синај ги двои Арапската и Африканската Плоча.
Пенуш
Пенуш — село во Општина Штип, во околината на градот Штип.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 14 километри западно од Штип, од левата страна на реката Брегалница.
Историја
Селото се споменува во пописните опширни дефтери од 1570 година, како село во Ќустендилскиот санџак, Кратовска каза, нахија Штип со 38 христијански семејства.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото живееле 250 жители, сите Турци.
На пописот од 2002 година, селото имало 8 жители, Турци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 17 жители, од кои 8 Турци и 9 лица без податоци.
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 2307 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на амбуланта на селото Драгоево.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 179 гласачи.
593 п.н.е.
593 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 593. година пред новата ера, 593. од првиот милениум п.н.е., 93. од 6 век п.н.е. и четвртта од 590-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4915 и 4916 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4157 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3167 и 3168 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 160.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 593 година се протега во 2043 и 2044, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2103 и 2104 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 50 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1251 и 1250 исламска година пред хиџра.
Јонас Кинде
Јонас Кинде (роден на 7 мај 1980 година) е спортист атлетичар, по потекло од Етиопија, но сега живее и тренира во Луксембург. Тој бил избран од Меѓународниот олимписки комитет (ИОК) да се натпреварува за Олимпискиот тим за бегалци на Летните олимписки игри 2016 година во Рио де Жанеиро, Бразил. Негов тренер е Ив Голди. Јонас го истрчал својот најбрз маратон со време од 2 часа и 17 минути.
Атлетска кариера
Јонас почнал да трча во Етиопија како тинејџер, главно во крос-кантри, 10.000 метри и полумаратони, на крајот напредувајќи до целосниот маратон. За време на неговата релативно кратка тркачка кариера во Европа, додека тренер му бил Ив Голди, има освоено неколку титули во Луксембург, Франција и Германија. Во Франкфурт, Германија, тој го постигнал својот личен максимум во 2015 година за 2 часа и 17 минути.
Поради неговиот статус на бегалец, на Јонас не му е дозволено да се натпреварува на меѓународни натпревари, и покрај тоа што бил доволно брз за да се квалификува. На 3 јули 2016 година, МОК објави дека Јонас ќе биде дел од тимот од десет спортисти избрани да се натпреваруваат како тим за олимписки спортисти бегалци на Летните олимписки игри 2016 година во Рио де Жанеиро, Бразил. Јонас трчал на маратон за мажи.
Список на државни водачи во 2009 година
Долу се наведени сите водачи во државите во светот, распоредени по држави во 2009.
Магла (роман)
Магла (шпански: Niebla) - роман на шпанскиот писател Мигел де Унамуно, напишан во 1907, а објавен во 1914 година.
Осврт кон новелата
„Магла“ е едно од клучните дела на Унамуно, кое тој го нарекува „нивола“, книжевен жанр измислен од него со цел да го ослободи делото од цврстите рамки на романот. Во делото, Унамуно ги прикажува дилемите на еден невротичар-романтичар, кој страда од вертеровска егзалтација при што запаѓа во комичност.
Изданија на македонски јазик
Во 2016 година, новелата била објавена на македонски јазик, во издание на „Бегемот“, во рамки на едицијата „Ars magna“, а во тираж од 500 примероци. Преводот од шпански јазик го направила Милка Јованова; ликовното уредување на книгата е дело на Бојан Димитиревиќ; а лектурата ја направила Ирена Ралева. Книгата била испечатена во „Печатницата Наумовски“ од Скопје. Книгата, со димензии од 18 сантиметри и со обем од 303 страници, е каталогизирана во НУБ „Св. Климент Охридски“ од Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-4718-51-2.
Голем везир на Унгарците
Големиот везир или Големиот кнез (Nagyfejedelem) бил називот што го користеле современите извори за да го именуваат водачот на федерацијата на унгарските племиња во десеттиот век.
Големиот везир најверојатно бил избиран од страна на водачите на федерацијата на седумте унгарски племиња и трите кабарски племиња (дисидентски хазарски племиња) кои се приклучиле на Унгарците пред 830 година. Сепак, првиот голем везир, Алмош, таткото на Арпад, поверојатно бил назначен од страна на Каганот од Хазарите.
Кога Унгарците биле избркани од Етелкос и се преселиле во Панонската Низина, моќта на големиот везир се чинела дека се намалува. До времето на Геза, Трансилванија била управувана од независен водач (). Стефан морал да ги освои не само териториите на независниот водач, но исто така и во земјите во кои владееле ахтум и црните Унгарци.
Насловот исчезнал на крунисувањето на Стефан I, на 25 декември 1000 или на 1 јануари 1001 година.
Големи везири на Унгарците
Не знаеме точно колкумина големи везири на Унгарија владееле меѓу смртта на Арпад (околу 907) и Фајс (948), бидејќи се чини дека хроничарите на унгарските кралеви, кои биле од династијата на Золта по 1000 година, сакале да направат да се заборави кој владеел меѓу 907 и 950 година, односно да се забораваат другите крвни линии од династијата Арпадовци, оние кои доаѓале од другите три сина на Арпад, кои најверојанто владееле во тој период со Унгарија. Пред 1000 година, унгарските владетели го користеле номадскиот обичај на прогласување владетели, односно правото братот на починатиот владетел да има предност пред неговите синови. Недостатокот на податоци во хрониките е причината зошто денешните историчари не можат точно да го утврдат целиот список на унгарските големи везири меѓу 907-955 година, а знаеме само за Золта од унгарските хроники, и за Фајс од книгата на византискиот цар Константин Порфирогенит во која е зачуван подолг список на имиња од Арпадовците, отколку во унгарските хроники, преокупирани само со владејачката гранка на Золта. Причината за заборавање на Фајс од унгарските хроники бил фактот дека тој не бил син на Золта, туку на Јутоца и без помош на книгата на Константин Порфирогенит, ние не би знаеле ништо за неговото постоење. Но, за имињата на другите големи везири, кои не биле од гранката на Золта, а веројатно владееле пред и по него, денес не знаеме ништо.
Штефан Валц
Штефан Валц (роден 1963) е швајцарски актер. Неговата најпозната улога е како Сигмунд Јан во филмот Збогум, Ленин!.
Животопис
Штефан Валц студирал глума на конзерваториумот во Берн. Тој работел во kleines theater - Kammerspiele Landshut од 1992-ра до 1998 година и бил дел од основачката дружина на Kammerspiele Landshut. Од 1998-та до 2006-тата година имал разновидни улоги во Есен, Минхен и Хамбург. Тој е дел од Staatstheater Mainz од 2006-тата година.
Покрај неговата глумечка кариера, тој е вклучен во различни џез и рок групи, свирејќи на различни инструменти како што се гитара, бас, банџо и мандолина. Неговите хобија се скијање и боречки вештини.
Тој сега живее во Мајнц.
Коплик
Коплик (Kopliku, Koplik i Poshtëm) — мал град во северозападна Албанија во округот Голема Малесија на кој е главен град. Се наоѓа северно од Скадарското Езеро. Според пописот извршен во 2001 година, во градот живееле 4.078 жители.
Фајс
Фајс (унгарски:Fajsz, Fali, Falicsi) (? - ?) бил четвртиот голем везир на Унгарците, а воедно и пагански водач на Унгарците. Тој бил син на Јуташ, кој бил четвртиот син на Арпад и постар брат на Золта. Фајс владеел околу 950 година.
NGC 6250
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6250 се споменува и како OCL 991, ESO 277-SC20.
Откривање
Објектот е откриен на 1 јули 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6250 е од видот IV3p. Видливиот сјај со голо око изнесува 5,9 m. NGC 6250 има само една позната привидна димензија, која изнесува 16'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 16 ч 57 м 56 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -45° 56' 12"".
Други поделби
Проучување на NGC 6250 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 407; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8327. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
NGC 3907A
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3907A се споменува и како NGC 3907, UGC 6796, MCG 0-30-28, KCPG 304B, NPM1G -00.0306, CGCG 12-94.
Откривање
Објектот е откриен на 15 април 1828 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3907A е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 3907A има привидни димензии од 1,2' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 40°.
Елија Пулхерија
Елија Пулхерија (19 јануари 399 - 453) била ќерка на императорот на Источната Римското Царство Аркадиј и Елија Евдоксија.
Во 421 Теодосиј објавил војна на Персија под влијание на Пулхерија поради нивното прогонување на христијаните. Таа во исто време не се противела на аријанската ерес, која ја пропагирале германските племиња. Позната е со борбата против несторијанството. Првично Теодосиј го поддржувал архиепископот Несториј, но Пулхерија, со помош на архиепископот Кирил Александриски, го убедил да го смени својот став. Во организираниот Четврти вселенски собор во Ефес, таа преку своето влијание одиграла голема улога, по кое Несториј бил испратен во прогонство во 435 година. Таа исто така го убедила својот брат да ги протера евреите и да ги уништи синагогите во престолнината.
Во 441 евнухот Хрисафиј го убедил Теодосиј да ја тргне од власт на Пулхерија, по кое нејзиното место на влијание кај императорот било заземено од самиот Хрисафиј. Пулхерија станала калуѓерка, но во 450 кога Теодосиј починал, на Пулхерија и било дозволено да се врати во дворот. Хрисафиј и Пулхерија се бореле за власт по смртта на Теодосиј, во која борба како победник излегла Пулхерија кога се омажила за еден од командантите на Аспар, Маркијан. Таа на Маркијан му рекла: ''Бидејќи императорот почина, тогаш јас те избирам тебе, како најголем достојник од сите. Дај ми збор дека ќе ја почитуваш мојата девственост која сум ја ветила на Бога, а јас ќе те прогласам за император''. Маркијан се согласил со зборовите на Пулхерија по кое патријархот го прогласил за нов император на земјата. Кога Маркијан станал император, Хрисафиј бил погубен.
Во 451 таа помогнала при организирањето на Соборот во Халкедон каде било конечно осудено несторијанството. Во текот на нејзиниот влијателен живот во дворецот, таа наредила изградба на неколку цркви и манастири во Цариград, посветени на Пресвета Богородица.
Таа починала во 453 година, оставајќи го Маркијан под влијание на Аспарт. Од страна на христијанската црква, Пулхерија е прогласена за светец.
Балкани
Балкани (Balcani) — општина во округот Бакау во Романија.
Елија Евдоксија
Елија Евдоксија (латински: Aelia Eudoxia; грчки: Ευδοξία) била сопруга на царот на Источната Римското Царство Аркадиј.
Елија Евдоксија е родена околу 380 година како ќерка на генерал Флавиј Бавтон (конзул во 385 година), кој потекнувал франкско семејство. Таа била сестра на генералот Арбогаст.
На 27 април 395 година се омажила за царот Аркадиј. Според хрониките на Амијан Марцелин двајцата имале пет деца:
На 6 октомври 404 година Елија Евдоксија починала на 24 години и била погребена во црквата Свети Апостоли во Цариград.
Одерфорланд
Одерфорланд (Odervorland) — општинска заедница во округот Одра-Шпре, во Бранденбург, Германија. Нејзиното седиште е во Бризен.
Општинската заедница Одерфорланд се состои од следниве општини:
Список на најблиски галаксии
Ова е список на познати галаксии на далечина од 3,59 мегапарсеци (11,7 милиони светлосни години) од Сончевиот Систем. Тука се опфатени сите 50 галаксии од Месната Група, некои од галактичките групи M81 и Кентаур A/M83 и некои сè уште неопределени групи.
Штрбово
Штрбово — село во Општина Ресен, во областа Долна Преспа, во околината на градот Ресен, сместено во близина на брегот на Големото Преспанско Езеро.
Потекло на името
Во врска со името на селото, Влоѓимјеж Пјанка пишува дека е топографско, произведено со помош на наставката „-ово“ од апелативот „штрб(а)“, наизглед нерамна планина (метафора). Преданијата на штрбовчани по ова прашање се блиску до суштината на пишувањето на Пјанка. Според едно предание, тие сметаат дека името на селото настанало по изгледот на бегот кој имал штрби (нагризени) заби, а според друго по некоја меѓубеговска спогодба кога на арватскиот бег му недостасувале пари за да исполни некоја неодложна обврска, а штрбовскиот бег му излегол во пресрет (му дал пари), а за возврат добил терен во планината сè до штрбнатото (нагризеното) место, денес викано Зли Дол. И хроничарот на ова село Јонче Филиповски смета дека Штрбово името го добило по обликот на земјиштето, односно кога првобитното било настанато на штрбнатото земјиште.
Географија и местоположба
Селото е сместено во средишниот дел на источната страна на Големото Преспанско Езеро, во подножјето на планината Баба, од десната страна на асфалтниот пат Макази-Маркова Нога. Сместено е на надморска височина од околу 900 метри.
Се пренесува сеќавање дека Штрбово е трипати преместувано. За негови претходни положби се спомнуваат месностите: Шешури или Влашки Лисник, на околу 2 километри, Реките - Калимајнца, на околу 1,5 километри и Штрбово (Горно Село), на околу 1 километар, сите источно од денешната местоположба на селото. Се претпоставува дека првата положба настанала во првите векови од турското владеење (околу век), а можеби и порано, и дека таму живееле Власи-сточари, кои за исхрана на стоката ја сечеле густата дабова шума и ја ставале лисници, со што настанала месноста Влашки Лисник. Подоцна, кога на нивниот имот сопственик станал некојси Сејфула-бег, тој на Власите им наредил стоката да ја продадат и да станат чифчии-поледелци. Неприфаќајќи го тоа, Власите се иселиле во други подалечни места, со исклучок на едно семејство (Јоровци), кои одлучиле да останат да чуваат овци и да се занимаваат со поледелство. Како посоодветно место за живеење и работа, Јоровци ја одбрале месноста Реките - Калимајнца, каде селото почнало да се проширува. При крајот на или почетокот на  век, кога селаните почнале поинтензивно да се занимаваат со поледелство и почувствувале потреба од проширување на нивните обработливи површини, селото се преместило во месноста Штрбово (Горно Село), каде најпрво се создало околу чешмата, а потоа се проширило и по долината на реката. Временски меѓник и причина за последното преместување на селото се годините и последиците на Првата светска војна, на кои подоцна се надоврзале и други причини.
Штрбово се граничи со следниве села: со Крани и Арвати на север, со селото Брајчино на исток, со Наколец и Љубојно на југ и со водите на езерото на запад.
Атарот на Штрбово се простира на површина од 1023,3 хектари (околу 10,23 км2) и зафаќа рамничарско и ридско-планинско земјиште, обраснато со листопадна шума (даб, бука, леска, дрен, смрека, и др.) и скромен дел на тревнати планински пасишта. Од вкупната површина на атарот: 357,6 хектари се обработливо земјиште, 174,9 хектари пасишта и 402,2 хектари шума.
Во атарот на Штрбово извира потокот т.н. Штрбовска Река (лева притока на Шара или Кранска Река), со мошне низок водотек, кој во летниот период речиси наполно пресушува. Атарот на селото го пресекуваат и други суводолици кои надојдуваат кога се топи снегот и во услови на подолготрајни поројни дождови.
Штрбово е убаво село од собран тип со околу 70 куќи, сите новоизградени, од камен или блок-тула и вар, повеќето на приземје и кат, покриени со ќерамиди, внатре современо и вкусно опремени. На куќите преовладуваат белите фасади, а околу нив постојат овошни и зеленчукови парцели и разновидно оградени дворни места во кои се наоѓаат потребните стопански и други објекти (штали, плевни, магацини, фурни, гумна, тремови, летни кујни и др.). Според групираноста на куќите и семејствата, селото се дели на две поголеми маала: Горно Маало (источниот, повисокиот) и Долно Маало (западниот, понискиот дел на селото). Влезно-излезниот пат е од источната страна на селото и ја чини главната улица во него, на која се надоврзуваат други (споредни) асфалтирани улици. Штрбово располага со песочна плажа.
Историја
Во XIX век, Штрбово се наоѓало во Битолската каза, нахија Долна Преспа, во Отоманското Царство.
До 1912 година, Штрбово било под турска власт, а во тој склоп и беговски чифлик. Во подготовките и текот на Илинденското востание учествувало со своја востаничка чета, која заедно со четите на околните села, на 2 август 1903 година учествувале во нападот на нахискиот центар во Наколец. За селски војвода од тоа време се споменува мештанинот Митре Јоровски. На 14 август 1903 година била водена жестока борба со турската војска во месноста Пенчоа Стена, каде загинале 12 востаници, меѓу нив и војводата Велјан Илиев Пенчо (учител од Смилево). Во текот на ова востание, селото било целосно ограбено и делумно изгорено. Загинале пет души. Во периодот по востанието, селото повеќепати било нападнато од арнаутските арамиски дружини.
Во Првата балканска војна (ноември 1912), селото се нашло под српска власт, а во текот на Првата светска војна под бугарска окупација, со што се најде и во зафатот на Македонскиот фронт, кога било гранатирано и делумно разурнато. Во еден период од војната, штрбовчани биле евакуирани во селата Љубојно, Брајчино и Долно Дупени. Подоцна, со поместувањето на фронтот, низ селото поминале и војските на Антантата. Во текот на војната, штрбовчани биле мобилизирани во војските на спротивставените страни.
По завршувањето на Првата светска војна, Штрбово повторно се нашло под српска власт. Во ова време, селото било во состав на општината Наколец, а нешто подоцна на општината Љубојно.
Во Втората светска војна селото паднало под окупација на фашистичка Италија (мај 1941 година), со што се нашло во составот на т.н. Голема Албанија. По капитулацијата на Италија (8 септември 1943 година) било слободна територија на НОАВМ. На 8 ноември 1943 година паднало под окупација на фашистичка Бугарија, под која останало до ослободувањето на 5 септември 1944 година. Во тоа време, во заселокот Долно Штрбово имало бугарска војска. Загинал еден жител, во чија чест е подигната спомен-плоча.
Со систем за наводнување селото се стекнало во 1958 година, со електрична енергија во 1962 година, со телевизиски прием во 1965 година, со водовод во 1974 година, со асфалтен пат во 1977 година, со телефонски приклучоци во 1983 година, а со јавна говорница во 1988 година.
Стопанство
Штрбовчани својата издршка секогаш ја обезбедувале преку поледелството и сточарството. Во рамките на поледелството најмногу сееле жито (’рж, пченица, јачмен, овес, уров, пченка и др.), саделе градинарски култури (пипер, домати, праз, лук, кромид, зелка, грав, компири и др.) и одгледувале лозја. Денес, преовладувачка поледелска гранка е овоштарството. Во рамките на сточарството чувале овци, кози, крави, волови, коњи, магариња, мазги, свињи и друго. По ослободувањето на земјата од фашизмот поголем број жители работеле во општествените дејности, во производните и трговските претпријатија. Доста се одело на печалба во странство.
Население
Во текот на своето постоење, Штрбово го бележело следниот демографски развој: во 1568/69 година селото имало 92 семејства (опширен пописен дефтер за казите Горица, Биглишта и Хрупишта); во 1889 година имало 20 куќи и 162 жители (С. Верковиќ).
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Штрбово имало 114 жители, сите Македонци христијани. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Штрбово имало 152 жители.
Селото Штрбово е населено со македонско население, кое во 1961 година броело 368 жители, а во 1994 година спаднало на 195 жители.
Според пописот од 2002 година, во селото Штрбово имало 184 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 137 жители, од кои 129 Македонци, 2 останати и 6 лица без податоци.
Родови
Селото Штрбово отсекогаш во целост е населено со Македонци од православна христијанска вероисповед. Родови и семејства од Штрбово се: Василевци (Мирчевци), Голчеви (скоро доселени), Диневци (Глашовци, Гемишовци, Кирјаковци, Марковци и Крстиновци), Димовци (Ничевци), Дојчиновци (Секуловци), Дајошевци, Ѓорѓиовци (Тасевци), Јоровци (Ташовци, Фотевци, Милевци), Костовци, Кринчевци (Петковци), Мурџевци (Пановци, Петревци, Малинајдовци, Карамфиловци, Стојановци), Николовци (Минговци, Цветковци, Ефтимовци), Рабаџиовци, Спировци (Ласковци, Пурдевци), Филиповци (Наумовци) и Црковци (Лазаровци).
Според истражувањата на Бранислав Русиќ во 1949 година, родови во селото се:
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Ресен, една од малкуте општини кои не биле изменети со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Ресен.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Ресен. Во периодот од 1955 до 1965 година, селото било дел од некогашната Општина Ресен.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Љубојно, во која покрај селото Штрбово, се наоѓале и селата Арвати, Брајчино, Долно Дупени, Крани, Љубојно, Наколец и Сливница. Во периодот 1950-1952 година, селото било дел од некогашната Општина Крани, во која влегувале селата Арвати, Крани, Сливница и Штрбово.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1653 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на селски дом.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 186 гласачи.
Шенка Колозова
Шенка Колозова (Добрево,, ) — македонска глумица, најпозната по улогите во Македонските народни приказни.
Животопис
Колозова е ќерка на Стоица и Катерина Димитрови (подоцна, Станојкови). Родена е на 1 февруари 1947 во Добрево, Пробиштипско). Дипломирала на Катедрата за јужнословенска книжевност при Филозофскиот факултет во Скопје. Целиот работен век го поминала како професионална глумица во народните театри во Штип и Куманово, а подоцна и во Македонскиот народен театар од Скопје, каде се пензионирала. Во кариерата одиграла над 100 премиери во трите народни театри, и уште 16 премиери со приватниот театар „Колозов“. Таа има одиграно повеќе од 6 000 претстави во овие три театри, не вклучувајќи ги и гостувањата во Велешкиот театар и други театри во Македонија. Најзначајни театарски улоги на Колозова се во претставите „Свирачот на покрив“, „За сите мои синови“, „Електра“ на Еврипид (во улогата на Клитемнестра), „Сè за градината“, „Печалбари“ и други. Покрај глумата, таа е автор на бројни сценарија и драматизации, меѓу кои и Цепенковите народни приказни.
Огњен Ѓуричин
Огњен Ѓуричин (роден во Зрењанин, на 3 септември 1995) е српски фудбалер кој моментално игра за екипата на ИМТ. Ѓуричин почнал да игра фудбал во екипата на Јединство од Нови Бечеј. По долги години играње во помладите екипи, додека настапувал за екипите на Бечеј и Банат од Зрењанин, Ѓуричин ги одиграл првите сениорски натпревари во Војводинската лига Исток, со екипата на матичниот клуб Јединство. Потоа тој бил член на екипите на Сента, Земун и Срем од Јаков, додека во средината на 2016 година настапувал за шведскиот нисколигаш Манфоркс. По враќањето во Србија, Ѓуричин повторно се приклучил на Бечеј, првпат како сениор, а за тој клуб настапувал во 4та и 3та лига од фудбалското натпреварување. Ѓуричин бил најдобар стрелец во Војводинската лига Север во сезоната 2016/17, а за екипата на Бечеј постигнал вкупно 66 гола на 50 официјални натпревари во сите рангови на натпреварувања. На крајот на 2017 година тој бил прогласен за најдобар спортист на општината Бечеј во машка конкуренција за изминатата година.
На почетокот на 2018 година, Ѓуричин го потпишал својот прв професионален договор со екипата на Спартак од Суботица, за кој многу брзо потоа го одиграл својот прв натпревар во српската Суперлига. Заедно со тимот го освоил 4-то место на табелата во сезоната 2017/18. Огњен Ѓуричин во летото истата година настапил во квалификациите за Лигата на Европа со клубот на Спартак.