cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Стојан Тенов
Животопис
Потекнувал од сиромашно семејство. Откако завршил основно училиште се занимавал со земјоделство и чување на добиток. Есента 1944 година стапил во Шеснаесеттата македонска ударна бригада. Со неа земал учество во сите борби на Скопска Црна Гора против балистите и Германците. По ослободувањето на Македонија, ги продолжил борбите за ликвидирање на заостанатите балистички банди на Косово. Потоа заминал за Војводина и бил учесник во големиот пробив на Сремскиот фронт. Во еден jypиш, бил тешко ранет. Од добиените рани, есента 1945 година починал во своето село, Кучевиште, каде бил ѝ погребан.
Халови Острови
Халовите Острови се островска група составена од два големи атола со сојузната држава Чук во Микронезија.
Двата атола се Мурило, источниот атол, и Номвин, западниот атол, се одделени 9 км. Островите се наоѓаат на околу 100 км северно од Чук.
165П/ЛИНЕАР
165П/ЛИНЕАР е периодични кометаа во Сончевиот Систем.
165П/ ЛИНЕАР има перихел од 6,8 ае
Таа е краткопериодна комета од типот Хирон, која била откриена на 29 јануари 2000 година на фотографија направена на 2 јануари од американски астрономи како дел од проектот LINEAR. Опишана е како дифузен објект со магнитуда 19,4 m. Последната елиптична орбита на кометата ја пресмета јапонскиот астроном Кенџи Мураока врз основа на 109 набљудувања направени помеѓу 2 јануари и 23 март 2001 година. Како што се испостави, оваа комета е една од ретките во орбитата на кентаурите и која покажува кометарна активност, заедно со (2060) Хирон, (60558) Еклес и неколку други слични објекти. Севкупно, набљудувањата продолжија до 25 април 2003 година. Кометата има прилично долг орбитален период околу Сонцето - нешто помалку од 76,7 години. .
Олбани
Олбени лежи 233 km северноисточно од Њујорк и малку јужно од спојот на реките Мохавк и Хадсон.
Список на сатурнопресекувачи
Сатурнопресекувач (или сатурнопресекувачки астероид) — астероид чија орбита ја пресекува онаа на Сатурн. Подолу се наведени познатите сатурнопрсекувачи, според сознанијата од 2005 г. Постои само еден внатрешен допирач (944 Идалго) и нема надворешни пресекувачи или коорбиталци; сите пресекувачи се кентаури. е дамоклоид.
Напомена: † внатрешен допирач.
Астроном
Астроном (астрофизичар) е научник кој се занимава со астрономија или астрофизика. За разлика од други науки астрономите не можат директно да влијаат на небесните тела и нивните придонеси се засноваат со набљудување преку посебни помагала од кои најзначаен е телескопот.
Елба-Хајде
Елба-Хајде (Elbe-Heide) — заедница на општини во округот Берде, во Саксонија-Анхалт, Германија. Пред 1 јануари 2010, бил дел од Амт. Се наоѓа на левиот брег на Елба, северозападно од Бург (Магдебург). Седиштето на заедницата на општини е во Рогец.
Заедницата на општини Елба-Хајде се состои од следниве општини:
Дедо Мраз и летото (цртан филм)
„Дедо Мраз и летото“ е цртан филм - бајка за тоа како децата му го покажале летото на  Дедо Мраз.
На режисерката Валентина Караваева и била доделена диплома за нејзината работа на овој цртан филм.
Видео изданија
Цртаниот филм е преснимен многупати на VHS и DVD во овие колекции:
Во ноември 2019 година Централната банка издала монети во спомен на цртаниот филм „Дедо Мраз и лето“.
282
282 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 282 година од новата ера, 282. од првиот милениум, 82. од III век и трета од 280-тите.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5790 и 5791 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5032 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4042 и 4043 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1035.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 282 година се протега во 2918 и 2919, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2978 и 2979 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 825. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 350 и 349 година пред хиџра.
Лирот
Лирот — вид на цветни растенија со психоактивни хемикалии. Тоа бил висок мочуриштен еднокомник од фамилијата Acoraceae, од родот Acorus . Иако така се користел и во традиционалната медицина во текот на вековите за лекување на дигестивни нарушувања и болки, нема клинички докази за неговата безбедност или ефикасност – а проголтаниот каламус можел да биде токсичен – што доведувало до негова комерцијална забрана во Соединетите Држави.
Опис
Слаткото знаме Лирот било тревно повеќегодишно растение, 2 m високо. Неговите лисја наликувале на оние од семејството на ирис. Слаткото знаме се состои од прамени од базални лисја кои се издигнувале од ризом што се шири. Листовите биле исправени со жолтеникаво-кафеавиа боја, радикални, со розова обвивка во нивните основи, во облик на меч, рамни и тесни, заострени во долга, акутна точка и имале паралелни вени. Листовите исто така имале мазни рабови, кои можеле да бидат брановидни или стуткани. Слаткото знаме можело да се разликува од ирисот и другите слични растенија по стеснетите рабови на листовите, миризливиот мирис што го испуштал кога се дробел во присуството на спадикс.
Само растенијата на кои живеалиштето им е во вода можеле да носат цвеќиња. Цврстите, триаголни цветни стебла се издигнувале од пазувите на надворешните лисја. Од едната страна на стеблото на цветот излегувал полуподигнат спадикс. Спадиксот бил цврст, цилиндричен, се стеснувал на секој крај и бил од 5 до 10 cm во должина. Отсуствувал покривен шпат, како што било вообичаено кај Araceae. Спадиксот бил густо преполн со ситни зеленикаво-жолти цветови. Секој цвет се содржел со шест ливчиња и стомаци затворени во периант со шест поделби, околу триклеточен, долгнавест јајник со неподвижна стигма. Цветовите се слатко миризливи. Во Европа, цветал околу еден месец кон крајот на пролетта или почетокот на летото, но не вродувал со плод. Плодот бил бобинка исполнета со слуз, која кога созрева паѓала во водата и се распрснувала лебдејќи. Во Азија, тој, исто така, ретко плодувал и се пропагирал главно со растење на неговиот ризом, формирајќи колонии.
Разгранетиот цилиндричен ризом бил со дебелина на човечки прст и имал бројни груби влакнести корени под него. Надворешноста била со основна кафеава боја, а внатрешноста бела.
Опсег и живеалиште
Слаткото знаме Лирот растело во Индија, Средна Азија, јужна Русија и Сибир, Европа и Северна Америка. Живеалиштата вклучувале рабови на мали езера, бари и реки, мочуришта, и други.
Имиња и етимологија
Покрај „слаткото знаме“ и „каламус“, други вообичаени имиња за Лиротот вклучувале пчеларник, корен од горчлив пипер, корен од каламус, корен од знаме, гладон, знаме од мирта, трева од мирта, корен од мирта, корен од бор, морски острица, слатка трска, сладок цимет, слатка трева, слатка мирта, сладок корен, сладок тресок и сладок острица.
Генеричкото име за Лирот било латинскиот збор acorus, кој потекнувал од грчкиот (áchórou) од Диоскорид (забележете дека различните верзии на текстот имаат различен правопис). Самиот збор άχόρου се сметал дека бил изведен од зборот ќерка (kóri), што значел зеница (на око), бидејќи сокот од коренот на растението се користел како лек за болести на очите („потемнување на ученикот').
Специфичното име calamus било изведено од грчкиот (kálamos, што значел „трска“), сроден на латински culmus („стебленце“) и староанглиски healm („слама“), арапски (qálam, „пенкало“) и санскрит (lekhanee, „инструмент за пишување“, пак од праиндоевропски *kole-mo- (се мисли дека значи „трева“ или „трска“). Името „слатко знаме“ се однесувало на неговиот сладок мирис и сличноста со видовите ирис, кои на англиски се познати како знамиња од крајот на XIV век.
Историја
Растението веќе било споменато во папирусот VI на Честер Бити кој датирал од приближно 1300 п.н.е. Старите Египќани ретко го споменувале растението во медицински контекст, но секако се користело за правење парфеми.
Првично, Европејците ги мешале идентитетот и медицинската употреба на Acorus calamus на Римјаните и Грците со нивната родна Iris pseudacorus. Така, Herbarius zu Teutsch, објавен во Мајнц во 1485 година, опишувал и вклучувал дрворез од оваа ирис под името Acorus. Оваа германска книга била еден од трите можни извори за францускиот Le Grant Herbier, напишана во 1486, 1488, 1498 или 1508 година, од кои англискиот превод бил објавен како Grete Herball од Питер Треверис во 1526 година, а сите содржеле лажна идентификација на Herbarius zu Teutsch. Вилијам Тарнер, пишувајќи во 1538 година, го опишувал „acorum“ како „гладон, знаме или жолто брашно“.
Фабриката била воведена во Британија кон крајот на 16 век. Најмалку до 1596 година, вистински Acorus calamus се одгледувал во Британија, како што било наведено во Каталогот, список на растенија што Џон Џерард растел во неговата градина во Холборн. Џерард забележувал: „Мојата градина напредува многу добро, но сè уште не носи ни цвеќе ни дршка“. Жерар го наведувал латинското име како Acorus verus, но очигледно е дека сè уште постои сомнеж за неговата веродостојност: во неговата билка од 1597 година тој го наведувал англиското заедничко име како „копиле calamus“. Карл О. Зауер пријавил дека клубенот бил користен од северноамериканските Индијанци во времето на европското откритие.
Култура
Според некои толкувања, американскиот поет Волт Витман го користел ова растение за да ја претстави хомоеротската љубов.
Ботаника
Постоеле три цитотипски форми кои се разликувале според бројот на хромозомите: диплоидна форма (2n=24), неплодна триплоидна форма (2n=36) и тетраплоидна форма (види подолу). Триплоидната форма била најчеста и се смета дека се појавила релативно неодамна во регионот на Хималаите преку хибридизација на диплоидот со тетраплоидот.
Во моментов таксономската позиција на овие форми е оспорена. Сеопфатната таксономска анализа во Светската проверка на списокот на избрани растителни семејства од 2002 година ги сметал сите три форми за различни сорти на еден вид. Публикацијата Флора на Северна Америка ја сметала диплоидната форма за посебен вид, анализирајќи ги северноамериканските форми на диплоидната сорта и не ја анализира морфологијата на азиските форми на диплоидната сорта. Исто така, во постарата литература, името Acorus americanus можело неселективно да се користи за сите форми на Acorus calamus што се јавувале во Северна Америка, без оглед на цитолошката разновидност (т.е. и диплоидните и триплоидните форми). Третманот во флората на Кина од 2010 година, кој се следел во системот на база на податоци Тропикос, ги сметал сите сорти за синоними на еден таксономски недиференциран вид, што укажувал на морфолошки преклопувања во одликите што ги издвои Томпсон.
Примарната морфолошка разлика помеѓу триплоидните и северноамериканските форми на диплоидот се правела со бројот на истакнати лисни вени, диплоидот имал една истакната средна вена и од двете страни на оваа подеднакво подигнати секундарни вени, триплоидот имал единствена истакната средна вена при што секундарните вени едвај се разликувале. Според Флората на Кина, постоело јасно преклопување во овие одлики и различните цитотипови што било невозможно да се разликуваат морфолошки. Триплоидните растенија биле неплодни и покажувале абортус на јајниците со збрчкан изглед. Оваа форма никогаш немала оформено овошје (а камоли семиња) и можело да се шири само асексуално.
Тетраплоидната сорта обично била позната како ''Acorus calamus var. angustatus'' Besser. Познати се голем број синоними, но голем број се оспорени за тоа на која сорта припаѓале. Морфолошки бил разновиден, со некои форми кои имале многу широки, а некои тесни лисја. Понатаму, тој бил и цитотипски разновиден, со низа различни кариотипови.
Хемија
Лисјата и ризомите на каламусот содржеле испарливо масло кое дава карактеристичен мирис и вкус. Главните компоненти на маслото биле бета -асарон (дури 75%) и алфа-асарон, сапонини, лектини, сесквитерпеноиди, лигнани и стероиди. Фитохемикалиите во растението варирале во зависност од географската локација, возраста на растението, климата, сортата на видовите и извлечената растителна компонента. Диплоидите не биле полни со бета-асарон.
Безбедност и прописи
A. calamus и производите добиени од A. calamus (како што е неговото масло) биле забранети да се користат како храна за луѓе или како додаток на храна во 1968 година од страна на Управата за храна и лекови на САД. Иако ограничувањата на потрошувачката во храна или алкохолни пијалоци (115 микрограми на ден) биле препорачани во пресудата од 2001 година од страна на Европската комисија, степенот на безбедна изложеност останал недефиниран.
Токсичност
Иако каламусот бил користен за неговиот мирис и проголтан, тој не бил проучен со ригорозни клинички истражувања. Индивидуалните медицински извештаи за токсичност споменувале сериозно гадење и продолжено повраќање во текот на многу часови по орална употреба. Лабораториските студии на неговите екстракти укажувале на други форми на токсичност, главно поради еметичното соединение β -асарон.
Користи
A. calamus бил предмет на трговија во многу култури со векови. Медицински се користел за широк спектар на заболувања, како што се гастроинтестинални заболувања и лекување болки, а неговата арома го правела етеричното масло од каламус ценет во индустријата за парфеми. Суштината од ризомот се користела како вкус за храна, алкохолни пијалоци и горчливи јадења во Европа. Некогаш се користел и за правење бонбони.
Храна
Младите стебленца можеле да се влечат кога се под 30 cm години ; внатрешните стебла можеле да се јадат сурови. Корените можеле да се измијат, излупат, да се сечат на мали парчиња, да се варат и да се динстаат во сируп за да се направат бонбони.
Во хербалната медицина
Слаткото знаме имало долга историја на употреба во кинеските, непалските и индиските билни традиции. Слаткото знаме се користело како хербален лек од народот Чипевјан.
Хортикултура
Ова растение понекогаш се користело како езерце во хортикултурата. Позната е барем една тетраплоидна украсна сорта ; обично се нарекувала „Variegatus“, но RHS препорачувал да се нарекува „Argenteostriatus“.
Инсектицид
Исушените и прашкасти корени содржеле соединение кое било корисно како инсектицид.
Вуелта а Еспања 2018 - етапа 1 до етапа 11
Вуелта а Еспања 2018 започнала на 25 август, додека етапа 11 била предвидена на 5 септември. Издание во 2018 година започнала со поединечен хронометар на 25 август во Малага.
Никола Тодоровски
Никола Славев Тодоровски (Скопје, — во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Белоруска граматика
Белоруската граматика е поим со кој се опфаќаат граматичките правила според кои функционира белорускиот јазик. Современата белоруска граматика била стандардизирана во 1959 година, но првите обиди за стандардизација на јазикот потекнуваат од 1918 година кога познатиот белоруски јазичар Бранислав Тарашкиевич ја објавил својата граматика. Белорускиот јазик е синтетички јазик, со одредени аналитички елементи. Правописот на белорускиот е фонетски, исто како македонскиот. Стандардниот белоруски јазик се заснова на белоруските дијалекти од Минск до Вилнус.
Граматички систем
Главните средства со кои се служи белорускиот јазик за искажување на граматичките функции се:
Именки
Во белорускиот јазик има шест падежи:
Историски гледано, во белорускиот постоел и вокативот (клічны), но денес слабо се користи и може да се сретне само во некои пишани дела.
Белоруските именки (назоўнікі) имаат неколку видови деклинација:
Заменки
Во белорускиот јазик има осум видови заменки (займеннікі):
Прва македонска фудбалска лига
Првата македонска лига е најсилната професионална фудбалска лига во Република Македонија. Администрирана е од Фудбалската федерација на Македонија.
Формат
Низ историјата на Првата лига, бројот на клубови претежно се намалувал. Подолу е список на број на клубови низ сите сезони;
Лигата брои дванаесет клуба, кои играат по три меѓусебни натпревари во текот на 33 кола.
Според УЕФА коефициентите за ранкинг (подолу покажано); Победникот на лигата влегува во Квалификациските рунди на Лигата на Шампиони, додека втората и третата пласирана екипа влегуваат во Квалификациските рунди на Лига Европа заедно со освојувачот на Купот на Македонија. На крајот на сезоната, последните две екипи отпаѓаат во Втората лига, додека осмата пласирана екипа игра бараж за опстанок со подобриот од бараж двобојот на второпласираните екипи од Втората лига - Исток и Запад.
Членови на Првата лига во сезоната 2021/2022
Следните дванeсет клуба се натпреваруваат во Првата лига во сезоната 2021/2022.
Најмногу освоени првенства
Извор:RSSSF
Најдобри стрелци на сите времиња
Согласно до 16 мај 2021 година.
Честево
Честево или Честово — село во Општина Валандово, сместено во областа Бојмија.
Географија
Селото се наоѓа на околу 2 км јужно од Валандово, на левиот брег на Анска Река.
Историја
Во XIX век Честево било мешано македонско-турско село во Дојранската каза. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ во 1873 г. Тестово (Testovo) имало 90 домаќинства, од кои 26 муслимани и 237 Македонци.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Честево имало 309 жители, од кои 230 Македонци христијани, 65 Турци и 14 Роми.
Флехтинген (општинска заедница)
Флехтинген (Flechtingen) — општинска заедница во округот Берде, во Саксонија-Анхалт, Германија. Пред 1 јануари 2010, бил амт. Седиштето на оптинската заедница е во Флехтинген.
Честево
Историја
Според Димитар Гаџанов во 1916 г. во Чештово (Чещово) живееле 60 Роми муслимани.
Флехтинген (општинска заедница)
Општинската заедница Флехтинген се состои од следниве општини:
Честево
Историја
Честево било наполно напуштено во 1961 г. кога последните 12 жители (сите Турци) заминале во Турција, но денес го задржало статусот на село.
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 283 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на културен центар "25 мај" на град Валандово.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 581 гласач.
Јапонска пајакова краба
Јапонската пајакова краба или јапонскиот пајаков рак ― вид на морска краба кој живее во водите околу Јапонија. Има најголем распон на нозете од кој било членконога. Тие минуваат низ три главни ларвни фази заедно со презоеална фаза со цел да пораснат до нивната голема големина. Родот Macrocheira содржи повеќе видови. Пронајдени се два фосилни видови од овој род, Macrocheira ginzanensis и Macrocheira yabei, и двата од миоценот во Јапонија. Различната таксономска историја е важен дел од тоа што се овие суштества и како тие еволуирале за да бидат тоа што се денес. Тие се барани риболовците на ракови, а во Јапонија се сметани за деликатес. Се прават напори за зачувување за да се заштитат овие суштества и нивното населениеп од опасностите од прекумерен риболов. Јапонскиот пајаков рак по изглед е сличен на многу помалиот европски пајаков рак (Maja squinado) и не треба да се меша со него.
Опис
Јапонскиот пајаков рак има најголем распон на нозете од кој било членконог, достигнувајќи до 3,7 метри од канџи до канџи. Телото може да порасне до големина од 40 сантиметри во широчината на карапасот, а целиот рак може да тежи до 19 килограми - втор по маса само по американскиот јастог меѓу сите живи видови членконоги. Мажјаците имаат подолги хелипеди; женките имаат многу пократки хелипеди, кои се пократки од следниот пар на нозе. Освен по својата извонредна големина, јапонскиот пајаков рак се разликува од другите ракови на повеќе начини. Првите плеоподи од мажјаци се невообичаено искривени, а неговите ларви изгледаат примитивни. Ракот е портокалов со бели дамки по должината на нозете. Се известува дека има нежна наклонетост и покрај неговиот жесток изглед. Јапонското име за овој вид е така-аши-гани, (јапонски: たかあしがに), буквално во превод на „рак со високи нозе“. Исто така, има уникатно менување на скелетот кое се случува 103 минути, при што ракот ја губи својата подвижност и почнува да го распарчува задниот дел на карапасот и завршува со менување на нозете што одат. Нивните оклопни егзоскелети помагаат да се заштитат од поголемите грабливци како што се октоподите, но џиновските пајакови ракови користат и камуфлажа. Трнливиот карпас на ракот се спојува во карпестото океанско дно. За да ја продолжи илузијата, пајаковиот рак ќе ја украси својата школка со сунѓери и други животни. Начинот на кој пајаковите ракови можат да се соберат и да се покријат со такви организми е следење на специфично рутинско однесување. По земање на предметот со тенки хелипеди на ракот, челата се користи за извртување и откинување на организмот, како што е цевка од црв или сунѓер, од подлогата на која моментално се наоѓа. За разлика од другите видови ракови, како што е чилеанскиот рак Acanthonyx petiveri, јапонскиот пајаков рак конкретно не бара соодветни бои за да се вклопи во нивната околина; тие едноставно се камуфлираат на начин што ја прикрива целата нивна структура. Ова е најверојатно затоа што јапонските пајакови ракови се ноќно активни, па наместо да се маскираат кога фаќаат плен, тие всушност само се обидуваат да ги избегнат грабливците во текот на ноќта. Откако ќе се собере материјалот, тој се носи до устите на раковите за конкретно да се ориентира и обликува пред да се прицврсти на егзоскелетот. Потоа, преку механичка адхезија и секрети, материјалите се закачуваат за ракот и се способни да се регенерираат и да се колонизираат на ракот.
Животен циклус
Женките ракови ги носат оплодените јајца прикачени на нивните абдоминални додатоци додека не се изведат во ситни планктонски ларви. > Тие можат да снесат до 1,5 милиони јајца по сезона, а овие јајца ќе се изведат во просек за 10 дена.
Анатомија
Macrocheira kaempferi е џиновски рак со карпаса во облик на круша која е 350 мм кога се мери на средната линија. Неговата површина е покриена со мали шилци како проекции или туберкули. 'Рбетот на возрасен џиновски рак е краток и се криви нанадвор на врвот. Од друга страна, боцките кај младите џиновски ракови се долги во споредба со нивната карпа, заедно со незакривен рбет. Оваа пропорционалност објаснува, како и кај другите декаподни ракови, дека големината на 'рбетот се намалува како што стареат примероците. Како што е споменато во таксономскиот дел, овој род ја содржи семејната примитивна особеност на подвижна антена на базалниот сегмент. Сепак, „развојот на 'рбетот на задниот агол на надокуларната стреа, и присуството на интеркалиран рбет и антеноларен септум се чини дека му припишуваат прилично висока позиција на овој род“. И на крај, постојат разлики меѓу половите. Возрасните мажјаци имаат многу долги предни нозе каде што се наоѓаат канџите, но сепак тие се пократки од амбулантните нозе на женките, сместени во задниот дел на карапасот и се користат за движење.
Дуќан на ул. „Маршал Тито“ бр. 9 (Струмица)
'''Дуќан на ул. „Маршал Тито“ бр. 9''' — дуќан во Старата чаршија во градот Струмица. Објектот е заведен како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра на Министерството за култура.
Список на екипи и велосипедисти на Џиро д’Италија 2014
Екипи
Екипи кои настапиле на трката биле:
*: Професионалните континентални екипи на кои им е доделена специјална покана за трката.
По националност
198. велосипедисти кои настапиле на Џиро д’Италија дошле од 30 различни држави.
2099
2099 (Римски бројки) ќе биде година според грегоријанскиот календар. Тоа ќе биде 2099 година од новата ера, 99. од третиот милениум, 99. од XXI век и последна од 2090-тите.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7607 и 7608 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6849 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5859 и 5860 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2852.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 2099 година се протега во 4735 и 4736, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4795 и 4796 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2642. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1522 и 1523 исламска година.
Куоп
Куоп (Kuop) или Неоч (Neoch) е атол во сојузната држава Чук во Микронезија. Атолот е долг 21,5 км и максимална широчина од 3 км.
Острови
Атолот е составен од два мали острови со вкупна површина од 0,5 км². Поголемиот се вика Гиври или Фенепи и тој се наоѓа во северниот дел од атолот. Куоп не е населен и административно е дел од општината Уман.
Ден на бројот пи
Ден на бројот пи — два празника кои се слават помеѓу математичарите ширум светот, а со кои се одбележува важноста на бројот пи.
Денот во математичкиот свет се слави секој 14 март, зашто ако го напишете датумот во облик на м.дд тогаш се добива наједноставната апроксимација на бројот π: 3,14.
Момент во текот на денот, кој е особено значаен е во 1 час и 59 минути (или наутро или попладне), бидејќи тогаш го бројот π е зададен со пет децимални места и изгледа вака: 3,14 1 59.
Со необврзувачка одлука на Конгресот на САД со која 14 март 2009 се прогласува за Национален ден на бројот π. Со ова им се предлага на училиштата да го одбележат денот на овој број.
Денот на апроксимацијата на бројот пи
Во земјите како Македонија каде датумот се запишува во формат дд.мм вообичаено како ден на бројот π се одбележува 22 јули, односно 22/7.
Останато
Друг важен детал во врска со овој ден е тоа што на 14 март се одбележува роденденот на Алберт Ајнштајн.
Трифун Бузев
Животопис
За време на Балканските војни во 1912 година дезертирал од турската војска и преку Солун заминал за Кливленд, а потоа за Њујорк. Во САД активно се вклучил во работничкото движење и бил синдикален активист. Најпрво, до 1917 година бил член на Социјалистичката партија на Америка, потоа на Индустриските работници на светот за од 1924 година да биде член на Комунистичката партија на САД. Поради што често бил апсен. Во затвори и логори минал вкупно шест години. Завршил и двегодишен курс во партиската школа на КП САД.
На 10 јануари 1937 година, заедно со други тамошни сонародници од Македонија што живееле во Њујорк, преку Франција, заминал за Шпанија. Во Шпанија дошол во февруари 1937 година. Бил во баталјонот „Георги Димитров“ и во 15-та интернационална бригада на Републиканската армија. Учествувал во борбите на шест фронта, а дури петпати бил рануван (во борбите на Брунете и др.). Добил воен чин поручник, а по ранувањата извршувал санитетски должности.
Од Шпанија се повлекол со последните републикански единици во француските логори во февруари 1939 година. Бил во логорот во Аржелес. По една година избегал од логорите и се вратил во САД, каде што бил веднаш уапсен. Во затвор останува седум години, до 1946 година, кога американските власти го ослободиле под услов да ја напушти земјата. Во јануари 1947 година доаѓа во Скопје. Работел како службеник во текстилниот комбинат „Кузман Јосифовски - Питу“ во Скопје. Починал во Скопје на 23 јуни 1966 година.
Во негова чест, една улица во Скопје (во населбата Карпош 4) го носи неговото име.
NGC 2562
NGC 2562 — леќеста галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 13 февруари 1787 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2562 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,3 m/лм2. NGC 2562 има привидни димензии од 1' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 20 м 23,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 21° 7' 54". Положбениот агол на објектот е во износ од 3°.
Други поделби
Проучување на NGC 2562 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 23395. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 141; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1390. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1364.
1564
1564 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1564 година од новата ера, 564. од вториот милениум, 64. од XVI век и петта од 1560-тите.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7072 и 7073 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6314 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5324 и 5325 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2317.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1564 година се протега во 4200 и 4201, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4260 и 4261 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2107. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 971 и 972 исламска година.
NGC 7415/1
NGC 7415/1 — спирална галаксија во соѕвездието Пегаз, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7415/1 се споменува и како UGC 12244, MCG 3-58-11, CGCG 453-23.
Откривање
Објектот е откриен на 13 септември 1863 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7415/1 е од видот Sab. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 7415/1 има привидни димензии од 1,1' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 54 м 51,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +20° 15' 44"". Положбениот агол на објектот е во износ од 128°.
Други поделби
Проучување на NGC 7415/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 69984. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 168; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1706. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1161.
Мигел Анхел Лопес
Мигел Анхел Лопес (Miguel Ángel López; р. ) — колумбиски професионален друмски велосипедист, кој моментално вози за UCI World Tour екипата.
Во 2016 година, Лопес ја освоил својата прва етапна трка во Светската турнеја на Тур де Свис. и ја постигнал својата прва етапна победа на некоја голема трка следната сезона на единаесеттата етапа на Вуелта а Еспања, по што следела уште една победа на петнаесеттата етапа. Во 2019 година ги освои трките Трка Колумбија и Волта а Каталуња.
2014
Лопес имал успеси во 2014 година, освојувајќи неколку етапни трки додека бил аматер. Во август ја освоил Тур де л’Авенир, најпрестижната трка за возачи под 23 години. Воедно ја освоил и Вуелта а Колумбија под 23 години.
2015
По успесите во 2014 година, Лопес потпишал договор со. Неговиот успех на етапните трки продолжил, завршувајќи четврти на крај и освојувајќи една етапа на Вуелта а Бургос, како и седмото место на Тур де Свис.
2016
Во 2016 година, Лопес го имал својот пробив, прославувајќи победи на големи етапни трки. Завршил како четврти на Тур де Сан Луис, првата трка во неговата сезона. На трката ја освоил шестата етапа и младинскиот пласман. Еден месец подоцна, Лопес завршил трет и освоил една етапа на Тур де Лангкави, осумдневна трка во Малезија. Во јуни му се случила најголемата победа досега на Тур де Свис, кога ја освоил етапната трка пред Јон Изагире и Варан Баргиј. По овие успеси, Лопес бил еден од петте возачи кои ја претставувале Колумбија на Летните олимписки игри 2016, настапувајќи на друмската трка. Бил вклучен во почетниот состав за Вуелта а Еспања 2016, но ја напуштил на шестата етапа.
2017
Лопес бил именуван во почетниот состав за Вуелта а Еспања заедно со поранешниот победник на трката Фабио Ару. На единаесеттата етапа ја остварил својата прва етапна победа на некоја голема трка, оддалечувајќи се од фаворитите на трката Крис Фрум, Винченцо Нибали и Вилко Келдерман во последните 2 километри на искачувањето од прва категорија до опсерваторијата Калар Алто. Добрата форма на Лопес во планините продолжила на четиринаесеттата етапа до Сиера де ла Пандера, каде уште еднаш се оддалечил од фаворитите, завршувајќи втор зад Рафал Мајка на првото искачување од екстра категорија на трката. На следната етапа заминал сам во бегство на завршницата, остварувајќи уште една етапна победа.
2018
Во мај 2018 година бил именуван во почетниот состав за Џиро д’Италија 2018. Трката ја завршил на третото место во генералниот пласман зад Крис Фрум и Том Димулен.
2019
Лопес ја освоил четвртата етапа и генералниот пласман на Волта а Каталуња 2019 во март.
Лопес ја завршил Џиро д’Италија 2019 на седмото место и го освоил пласманот за млад возач втора година по ред. На етапата 20, Лопес бил вклучен во инцидент со обожавател на околу 5 километри од целта. Го удрил гледачот четири пати, фрлајќи му ја капата од главата. Иако одредбите на управното тело на велосипедизмот, Меѓународниот велосипедистички сојуз (UCI), повикуваат на дисквалификација на возач кој ќе нападне некој на трка, судиите на трката одлучиле да не ја применат казната за Лопес. Подоцна се извинил за инцидентот, но изјавил дека возачите треба да добиваат повеќе почит од публиката. Еден ден подоцна, откако Џиро завршило, UCI објавиле дека ќе го истражуваат непостапувањето во неговиот случај.
Распоред на резултати
СО = се откажал; — = не учествувал
Шампањ (вино)
Шампањ (vin de Champagne) е пенливо вино, кое со дополнително вриење во друго буре развива сопствен јаглерод диоксид. Името го добил според француската покраина Шампањ, и денес името е резервирано единствено за пенливото вино произведено во таа покраина.
Егер
Егер (унгарски: Eger, германски: Erlau, словачки: Jáger, латински: Agria) — град во северна Унгарија со население од околу 56.000 луѓе.
Егер е главен град и административен центар на округот Хевеш и се наоѓа во североисточна Унгарија помеѓу гората Бука и Матра. Познато е туристичко место со термални извори. Во градот постои метална, прехранбена и хемиска индустрија како и винарски пазар.
Во периодот од 16 до 19 век во Егер имало многу Срби, Грци и Власи. Двајца Хрвати, Фрањо Франкопан и Антун Вранчиќ, биле римокатолички епископи во Егер. По градот Егер е именувана и егерската епархија која за време на пеќката патријаршија била јасеверната православна епархија.
Гросглокнер
Гросглокнер (Großglockner) или Велики Клек (Veliki Klek) — највисока планина во Австрија, со висина од 3.798 м. Овој врв е, по Монблан, втор по височина во Алпите, мерејќи според релативната висина.
Гросглокнер лежи на границата меѓу Корушка и Источен Тирол и е највисок врв во Глокнер групата. Самиот врв лежи на браздата Глокнер, а Пастерце, наголемиот ледник во Австрија, лежи во подножјето на Гросглокнер.
Карактеристичниот пирамидален облик на врвот всушност се состои од два врва, Гросглокнер (Großglockner) и Клајнглокнер (Kleinglockner) (3700 метри), кои се раздвоени со формација налик седло која е позната како „Гросглокнеров тесен превој“ (Glocknerscharte).
Првото искачување на Гросглокнер во 1779 година било неуспешно. Летото 1800, била организирана втора експедиција: учествувале 62 луѓе, од кои 47 биле водичи. На 28 јули 1800 година, браќата Мартин и Сеп Клоц, заедно со двајца други столари и свештеникот Хорашо од Делзах, тргнале во поход да стигнат до врвот.
Потекло на поимот
Името Глокнерер првпат е документирано на карта од 1561 година која ја изработил виенскиот картограф Волфганг Лазиус. Името Глогер е споменато во 1583 година при опис на тиролскиот Калс. Во 1760 година, Тиролски атлас го навел Глокнер Берг, а претставката Грос се спомнува со првата експедиција во 1799 година.
Според австрискиот научник Аке Балтазар можно е името да доаѓа од германскиот збор Glocke (ѕвоно) што се однесува на карактеристичниот облик на планината. Може да е и германизирана верзија на словенскиот збор Клек (планина) кој е задржан во словенечкото име Велики Клек.
Недела на маорскиот јазик
Недела на маорскиот јазик (маорски: Te Wiki o te Reo Māori, англиски: Māori Language Week) е владино поддржана иницијатива која има за цел да го промовира и поддржува изучувањето на и свеста за маорскиот јазик, кој е рамноправно официјален, но сепак малцински јазик во Нов Зеланд. Првата Недела на маорскиот јазик е одржана во 1975 г.
Во 2009 г. Неделата на маорскиот јазик се одржува од 27 јули до 2 август.
Ансу Фати
Ансуман „ Ансу “ Фати Виеира (роден на 31 октомври 2002 година) — шпански професионален фудбалер, кој игра како лево крило за Барселона и репрезентацијата на Шпанија. Роден е во Гвинеја-Бисао, но ја претставува Шпанија на меѓународно ниво. Тој нашироко се смета за еден од највозбудливите фудбалски таленти во Шпанија и еден од најдобрите млади играчи во светот.
Ран и личен живот
Роден е во Гвинеја-Бисао, Фати се преселил во Херера, Севилја, со своето семејство на возраст од шест години, кога неговиот постар брат Браима потпишал за Севиља. Неговиот друг брат Мигел е исто така фудбалер.
Неговиот татко е поранешниот фудбалер Бори Фати, кој бил од Гвинеја-Бисао. По емиграцијата во Португалија, тој водел неколку тимови во пониските лиги. Таму, тој се пресели во Мариналеда, мал град сместен во близина на Севилја, кој им нуди работа на имигрантите. Откако се борел финансиски во Мариналеда, се сретнал со градоначалникот Хуан Мануел Санчез Гордиљо и нашол работа како возач. Потоа се населил во блискиот град Ерера, каде Ансу го поминал поголемиот дел од своето детство и започнал да тренира фудбал. Иако е роден во Гвинеја-Бисао, Бори рече дека е „Севилјанец“.
Рана кариера
Откако настапуваше за локалната екипа Ерера и младинските екипи на Севилја, тој се приклучи на Ла Масија на Барселона во 2012 година, на возраст од десет години, една година откако неговиот брат го направи истиот потег.
Сезона 2019-20
На 24 јули 2019 година, Фати го потпиша својот прв професионален договор со Барселона, согласувајќи се на договор до 2022 година. На 25 август, пред дури и да се појави со резервите, Фати го имаше својот прв натпревар - и Ла Лига - деби, влегувајќи како замена на крајот на натпреварот за голгетерот Карлес Перез во домашната победа над Реал Бетис од 5-2. На возраст од 16 години и 298 дена, тој стана втор најмлад играч што дебитирал за клубот, само 18 дена постар од Виченц Мартинез во 1941 година.
На 31 август 2019 година, тој го постигна својот прв професионален гол на ремито 2: 2 на гостувањето помеѓу Барселона и Осасуна на возраст од 16 години и 304 дена, со што стана најмладиот стрелец на првата екипа во Барселона досега и трет најмлад стрелец во историјата на Ла Лига.
На 17 септември, Фати дебитираше во Лигата на шампионите во ремито 0-0 на гостувањето кај Борусија Дортмунд, со што стана најмладиот играч кој настапил за Барселона во ова натпреварување на возраст од 16 години и 321 ден, соборувајќи го претходниот рекорд кој го држеше Бојан Кркиќ (17 години и 22 дена); тој исто така стана третиот најмлад играч што некогаш се појавил во натпреварувањето. На 10 декември, Фати стана најмладиот стрелец во историјата на УЕФА во Лигата на шампионите на возраст од 17 години и 40 дена кога го постигна победникот во натпреварот во победата на Барселона со 2:1 над Интер на Милано на „Сан Сиро“.
На 2 февруари 2020 година, Фати стана најмладиот играч кој постигнал два гола во Ла Лига, постигнувајќи ги двата гола во победата на Барселона против Леванте УД со 2:1. На 5 јули, Барселона го совлада Виљареал на гостински терен и тој го постигна четвртиот гол во победата од 4-1. Неговиот погодок беше 9000-ти во историјата на Барса. На 9 јули 2020 година, Фати беше исклучен по фаулот над Фернандо Калеро на натпреварот против Еспањол. Фати играше само 5 минути откако го замени Нелсон Семедо во второто полувреме.
Сезона 2020–21
На 23 септември 2020 година, Фати беше официјално промовиран во првиот тим. Четири дена подоцна, во првиот натпревар на Барселона во сезоната 2020–21 во Ла Лига и првиот под водство на новиот тренер Роналд Куман, Фати реализираше двапати и изнуди пенал во победата од 4:0 над Виlarареал. Постигна повторно на следниот натпревар, победа на гостувањето кај Селта Виго со 3-0 на 1 октомври. Неговите настапи доведоа до тоа да биде именуван за најдобар играч во Ла Лига за септември 2020 година. На 20 октомври, тој постигна гол во победата од 5-1 над Ференцварош во Лигата на шампионите, за да стане првиот играч кој постигнал повеќе од еден гол во ова натпреварување пред да наполни 18 години. На 24 октомври, тој постигна гол во поразот од 1-3 против Реал Мадрид, за да стане најмладиот стрелец во Ел Класико, на возраст од 17 години и 359 дена. На 7 ноември, Фати доживеа повреда на коленото против Реал Бетис и беше заменет на полувремето, а тестовите подоцна потврдија дека тој го скинал менискусот на левото колено. Два дена подоцна тој беше опериран и клубот објави дека ќе отсуствува отприлика четири месеци.
Меѓународна кариера
Фати првично имаше право да ја претставува Гвинеја-Бисао на меѓународно ниво, но не ја претставуваше нацијата на неговото раѓање на ниту едно ниво. По неговото деби во Ла Лига, Кралската шпанска фудбалска федерација (РФЕФ) покажа интерес за него, со изјавата на „Диарио АС“ дека шпанската влада се насочила кон доделување на државјанство на Фати со цел да го вклучи во составот за ФИФА У 2019 -17 Светско првенство. Тој, исто така, наводно имал право на португалски пасош преку раѓањето на неговите баби и дедовци во колонијалната Португалска Гвинеја.
На Фати му беше доделено шпанско државјанство на 20 септември 2019 година, откажувајќи се од државјанството на Бисао-Гвинеја. Тој беше повикан во шпанскиот тим до 21 година на 11 октомври 2019 година, по повредата на Карлес Перез. Фати дебитираше за шпанскиот тим до 21 година на 15 октомври 2019 година против Црна Гора.
Почести
Поединечно
Глобус
Глобус (globus - топка) е намален топчест приказ на Земјата, планетата или небесните сфери со исцртани картографски приказ на дадена површина. Односот и геометриската популарност со стварните прикази е најслична од сите можни интерпретации (мапа и др.). Според типот на глобусот можат и да се поделат на географски и астрономски глобуси.
Историја
Првиот глобус се појваил уште во стар век, веднаш по сознанието дека Земјата е топчеста. За прв творец се смета Каратес од островот Малос, кој во 2 век п.н.е. изработил сферен модел на планетата. Калудил Птоломеј во своето дело „Географија“, дал упатства за изработка на глобус. Во текот на 13 век во арапскиот свет е се направени неколку модели на Земјата, само два се сочувани до ден денес.
Мартин Бехајм во 1492 година го конструирал првиот глобус во средниот век, и тоа пред отркивањето на Новиот Свет. На межународната изложба во Париз 1889 година изложен е првиот модел со полупречник од 13 метри и тежина од околу 10 тони во размери 1: 1.00.000. Во денешно време стандардните глобуси се изработуваат во размери од 1:1.35.000.000.