cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Атомска централа „Акују“
Финансирање
Финансирањето е обезбедено од руски инвеститори, со 93% од подружница на Росатом. До 49% од акциите може да се продадат подоцна на други инвеститори. Потенцијални инвеститори се турските компании Парк Текник и Електрик Уретим.
Турската корпорација за трговија и договори со електрична енергија (TETAS) гарантирала купување на 70% електрична енергија произведена од првите две постројки и 30% од третата и четвртата постројки во текот на 15-годишниот договор за откуп на електрична енергија. Електричната енергија ќе се купи по цена од 12,35 американски центи по kWhh, а преостанатата моќност ќе се продава на отворениот пазар од страна на производителот. Според еден енергетски аналитичар, оваа цена е загрижувачки висока.
Приговори
Најважниот приговор е дека Бујукеџли и околното крајбрежје може да го загубат својот туристички потенцијал по реализацијата на проектот. Сепак, претседателот на трговскиот совет на населбата, Алпер Гурсој исто така додал дека атомската енергија е неопходна за турската економија и дека изградбата на таков голем погон може да има корист за градската економија.
На 17 април 2011 година во Мерсин бил формиран собир во знак на протест против одлуката. Планирано е да има 30 локации за формирање синџири по автопатот што го поврзува Мерсин со Акују. Но, учеството било поголемо од очекуваното и неколку од овие синџири беа споени. Источниот крај на ланецот се наоѓаше во средниот град Мерсин и достигнал околу 20 километри западно долж автопатот непрекинато. Учествувале и населбите на запад, вклучувајќи ги окружните центри Силифке и Ердемли, како и Бујукеџли, градот најблизок до градилиштето. „Земјотресот и цунамито во Јапонија докажаа колку е опасна атомска технологија“, рекол Сабахат Аслан, портпарол на антиатомската платформа на Мерсин. „Го организиравме овој протест да им кажеме „не“ на атомските централи, што ќе ги доведе во опасност идните генерации“.
На 12 јануари 2015 година било објавено дека се фалсификувани потписи на специјалисти во извештај за влијанието врз животната средина, одобрено од владата. Специјалистите поднеле оставки шест месеци пред неговото доставување, а договорната компанија тогаш направила еднострани измени во извештајот. Откривањето предизвикало протест во Северна Никозија. Изградбата на фабриката „Акују“ е контроверзна во Кипар, поради неговата близина на островот.
Јован XI Цариградски
Јован XI Цариградски (о. 1225 – март 1297) — Вселенски патријарх од 2 јуни 1275 година до 26 декември 1282 година, и главен предводник во Византија, за обединување на правоиславната црква и католичката црква.
Живот
Јован бил родум од Никеја од исгоненици од Цариград за време на Латинското владение со градот, и починал во затвор во тврдината Св. Григориј во близина на влезот од заливот во Никомедија. За животот на Јован се знае од неговите пишувања, пишувања од византиските историчари као што се Георги Пахимер и Никифор Григора, од пишувањата против него од Григориј II и други, и од поддржувачи на унијата како што се Контантин Мелитениота и Георги Метохита. Животот на Јован е цврсто сврзан со унијатството на црквите прогласено на Вториот Лионски собор (1274), унија промовирана од папата Грегориј X на запад и царот Михаил VIII на истокот. Заложбата за унија на Михаил VIII во голем дел била политички мотивирана, И Јован отпрвин се противел, но, откако Михаил VIII го затворил во „Анемас“ поради неговото противење, Јован го сменил својот став во 1273 година, писма од отците од Свети Василиј Велики, Св. Кирил Александриски и Св. Епифаниј го убедиле дека теолошките разлики меѓу исокот и западот се претерано надувани. Откако Јосиф I се повлекол во 1275 година поради своето противење на Вториот Лионски собор, Јован бил избран да го замени. Неговата врска со царот понекогаш била проблематична, но Михаил VIII dзависел од Јован за одржување на мирот со западот, и многу се нервирал поради Јовановото поддржување на сиромашните. Михаил VIII бил вешт манипулатор, знаел како да му го загорчи животот на патријархот со разни мали посрамувања, сè до март 1279 година, кога Јован се повлекол во гадење, и морал повторно да биде убедуван да се врати на 6 август 1279 година. Последните години од животот на Михаил VIII биле целосно исполнети со одбрана на кралството од заканата на западниот крал Карло I Анжујски, и во страв да не се оствари заканата Михаил VIII спровел терор против сите противници на унијата, но не постојат докази дека Јован учествувал на каков било начин во овој терор. Иако на почетокот на своето патријархување Јован ветил дека нема да реагира на памфлетите кои биле пуштени против унијатството, но во последните години на владеењето на Михаил VIII не го сменил мислењето по ова прашање, и започнал да држи „бројни синоди, повикувајќи ги сите, и започнал да бара книги и да се пишуваат нови,“ бранејќи ја унијата на теолошки основи, објаснувајќи ја сличноста на латинската доктрина со источната традиција. Ефектот на сето ова бил понатамошно оттуѓување на на свештенството и свртување на истото против него, токму оваа објавувачка дејност била основа за обвинувањата кои биле поднесени против него.
Унијата оркестрирана од страна на Михаил VIII никогаш не фатила корен во Византија, и по неговата смрт на 11 декември 1282 година, неговиот син и наследник, Андроник II, го поништил. Еден ден по Божиќ, 1282 година, Јовансе повлекол во манастир и поранешниот патријарх, Јосиф I, бил повикан во градот набрзина, и биле одржани серија на собори и јавни средби, предводени од антиунионистички монаси. Јован, во страв од насилна смрт од рацете на толпата, бил приморан да потпише формално откажување од неговите унионистички ставови и свештенство (јануари 1283), откажување за кое подоцна рекол дека го потпишал под принуда, bно истото било искористено против него. По ова, Јован минал неколку години во домашен притвор во голем манастир во Пруса во Мала Азија. Оттаму, тој започнал литературна кампања за да се искупи, и успеал да свика собор кој ќе го преиспита неговиот случај, во кралската палата во Влахерна Цариград, кои се состанале неколкупати од февруари до август 1285 година. Иако соборот во Влахерна ја потврдил Јовановата осуда, по завршувањето на судењето Јован, со серија на писма, успеал да ја доведе својата догматска изјава против него (Томос од 1285) во таков злоглас,поради што неговиот прв автор, Григорија II, се повлекол во 1289 година. Јован на ова гледал како оправдување. Тој остатокот од својот живот го минал во затвое во тврдината Св. Грегориј, прегледувајќи ги своите пишувања, одржувајќи пријателски односи со истакнати византиски свештеници, но не сакал да се откаже од своите унионистички ставови, починал во 1297 година.
Мисла
Основата на кавгата на Јован со неговите современици било несогласувањето со нив во врска со последиците од традиционалната светоотечка формула, која тврди дека Светиот дух потекнува од господа низ синот. Веќе во деветтиот век овој израз бил развиван во два различни правци: латинските автори го толкувале преку Августијановата доктрина дека Светиот дух потекнува од Господа и синот (Филикве),додека пак источните автори, особено оние од времето на фотиј I па натаму, тврделе дека Светиот дух потекнува само од Господа. Јован првично се согласувал со Фотиевиот поглед, но со читањето ан отците, и средновековните автори како Никифор Блемид и Никита Маронелски, го натерале да си го промени ставот. Поголемиот дел од дебатата на Јован XI со Григориј II била околу значењето на текстовите на Св. Кирил и останатите отци, чии текстови, Јован ги согледал како поддржувачки на латинската доктрина, додека пак Григориј ваквите текстови ги сметча за внатрешна манифестација на Светиот дух низ или од синот. Оваа дебата од век има особена важност денес во разговорите меѓу православната црква и католичката црква.
Изданија
Повеќето од записите на Јован XI можат да се најдат во том. 141 од Мињовата Patrologia Graeca, иако дел од нив сè уште не се издадени. Мињ ги препечатува изданијата на Лав Алациј од век, подобро издание било направено од Х. Ламер во  век, но дури и ова издание има недостаток од Јовановите наводи. Само неколку, куси дела на Јован имаат современо критичко издание. едно од нив е De pace ecclesiastica, пронајдено во делото на В. Лорен и Ж. Дарузе, Dossier Grec de l’Union de Lyon, 1273–1277 (Париз, 1976); во ова дело, Јован ги поставува причините на шизмата меѓу црквите само на историска основа, посочувајќи дека Фотиј одбрал да тргне во поход против латинската доктрина откако неговото тврдење за правиот Вселенски патријарх било одбиено од страна на папата Никола I.
Спомнувања
Малку е пишувано за Јован XI на англиски. More has been written on Bekkos in other languages. Highly to be recommended is a new book in German:
NGC 6518
NGC 6518 — галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6518 се споменува и како MCG 5-42-24, CGCG 171-41, NPM1G +28.0429.
Откривање
Објектот е откриен на 18 јуни 1884 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6518 е од видот C. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 11,8 m/лм2. NGC 6518 има привидни димензии од 0,4' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 59 м 43,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +28° 52' 2"".
Други поделби
Проучување на NGC 6518 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 61238. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 116; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2102. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 282.
Михаил Булгаков
Михаил Афанасиевич Булгаков (руски: Михаил Афанасьевич Булгаков, украински: Михайло Опанасович Булгаков ; во  —  во ) — руски писател и драматург, најпознат по романот „Мајсторот и Маргарита“.
Животопис
Кога почнала Првата светска војна, Булгаков веднаш се пријавил за доброволец во Црвениот крст и работел како лекар, најпрвин во т.н. прифронтовската зона, а подона во резервата. Во декември 1917 година првпат дошол во Москва каде престојувал кај вујко му, познатиот лекар Н. М. Покровски (кој му послужил како прототип за ликот на професорот Преображенски од новелата „Песјо срце“). Пролетта 1918 година, Булгаков се вратил во Киев, каде започнал своја приватна лекарска пракса како венеролог. Во октомври 1919 година, во текот на уличните борби во Киев, Булгаков им се придружил на Вооружените сили на Јужна Русија (нема податоци дали тоа го направил доброволно или бил заробен) при што станал воен лекар на Третиот козачки полк. Некое време, во состав на козачките едници, поминал во Чеченија и на Владикавказ. Притоа, тој работел во полската болница, а Тасја му помагала како медицинска сестра. Исто така, и неговите помлади браќа Николај (1898-1966) и Иван (1900-1968) биле мобилизирани во Белата гарда и се бореле на фронтот на Кавказ. Брат му Николај исчезнал во воениот виор, а во 1922 година му се јавил на семејството од Загреб, каде завршил медицина, а подоцна бил познат бактериолог во Париз. Другиот брат, Иван, живеел во Париз.
Во 1919 година, Булгаков ја напуштил лекарската работа и следната година се преселил најпрвин во Грозни, а потоа во Владикавказ, каде заболел од тифус и едвај останал жив. Во 1921 година, со Татјана се преселил во Москва, каде ја започнал својата писателска кариера. Брачниот пар Булгаков живееле на Бољшој Садова улица, број 10, во станот 50, во една колективна зграда која станала една од првите работнички комуни, а подоцна станот станал познат по тоа што во романот „Мајсторот и Маргарита“ во него биле сместени Воланд и неговата придружба.
Во 1923 година, Булгаков се развел од Татјана и во 1924 година се оженил со Љубов Евгеневна Белозерска (1898-1987), која штотуку се вратила од странство. Во 1928 година, Булгаков побарал дозвола за патување во Париз, за да ги посети браќата, но бил одбиен. Истата година, тој отпатувал на Кавказ, во Тифлиз и во Батуми, а во јули му напишал писмо на Сталин, со следниве зборови: „Немајќи повеќе сила за да живеам, измачен од прогонувањата, знаејќи дека повеќе не можам да бидам објавуван ни изведуван во рамките на СССР, доведен до нервен удар, Ви се обраќам и Ве молам да се заземете кај владата на СССР да бидам протеран надвор од границите на СССР заедно со мојата жена Љ. Е. Булгакова, која се придружува кон оваа молба.“ Во февруари 1929 година, Булгаков ја запознал Елена Сергеевна Нирнберг (1892-1970), во тоа време омажена како Шиловска, со која се оженил во 1932 година. Елена му послужила како инспирација за ликот на Маргарита од неговото најпознато дело „Мајсторот и Маргарита“. Токму во 1929 година, хајката против него доживеала врв и Булгаков пропаднал финансиски, така што по вторпат поднесол барање да замине во странство, а откако повторно бил одбиен, побарал да го исклучат од серускиот сојуз на писателите.
Во 1934 година повторно (неуспешно) побарал дозвола за патување во Франција, по што, заедно со Елена, заминал во Ленинград, каде со електрошокови се лечел од депресијата, но по неколку месеци повторно му се вратиле нервното растројство и клаустрофобијата. Во 1936 година ја напуштил работата во МХАТ и започнал да работи како либретист и преведувач во Бољшој театар. Во септември 1939 година почнал да го губи видот, а лекарите му ја поставиле дијагнозата хипертрофична нефросклероза (вродена неизлечива болест на бубрезите), од која умрел татко му. Следната година, по неколкудневни страшни маки, Булгаков умрел мирно, во сонот, попладнето на 10 март. Следниот ден била одржана комеморација во зградата на Сојузот на советските писатели, а претходно, московскиот скулптор С. Д. Меркуров ја извадил посмртната маска од лицето на Булгаков. Тој бил погребан на гробиштата Новодевичи во Москва, а по желбата на неговата сопруга, на гробот бил поставен каменот, наречен „голгота“ кој порано се наоѓал на гробот на Гогољ.
Творештво
Во 1900 година, на деветгодишна возраст, Булгаков го прочитал романот на Гогољ, „Мртви души“, сметајќи го за авантуристичка книга, кој извршил пресудно влијание врз него. Подоцна, тој рекол: „Од писателите, најмногу го сакам Гогољ; според моето мислење, со него не може никој да се спореди...“ Исто така, своите први позначајни прозни дела тој ги напишал инспириран од Гогољ. Во 1904 година, Булгаков ги прочитал драмските дела на Салтиков-Шчедрин кои ќе ја одредат идната насока во неговото драмско творештво. Веќе во 1907 година, Булгаков ги организирал првите театарски претстави, според неговите драмски текстови, во кои глумел и тој самиот. Во 1917 година го напишал расказот „Огнената ламја“ чија тема е смртта на еден алкохоличар кого го јаде змеј во напад на делириум тременс, но расказот не е зачуван. Истата година почнал да го пишува автобиографскиот роман „Болест“ чиј ракопис подоцна бил изгубен, а според сеќавањето, подоцна (во 1927 година) ја напишал новелата „Морфиум“ во форма на дневник на еден лекар кој е зависник од морфиум и кокаин. Својата работа како лекар, Булгаков ја опишал и во збирката раскази „Записи на младиот лекар“.
Во 1919 година, Булгаков решил да ја напушти лекарската работа и да стане писател, а во својата автобиографија тоа го опишал на следниов начин: „Една ноќ, 1919 година, длабоко во есента, нишајќи се во раздрманиот воз, под светлоста на свеќата ставена во шише од петролеј, го напишав својот прв расказ...“ Летото и есента 1920 година ги напишал драмските дела „Самоодбрана“ „Браќата Турбин“ (кое било основа за подоцнежниот роман „Белата гарда“) кои со успех се играло во локалниот театар во Владикавказ, а потоа ја напишал и комедијата „Глинени младоженци“. Подоцна, по враќањето во Москва, самиот ги уништил овие ракописи. Во 1922 година ја напишал драмата „Париските комунари“, но и таа не е зачувана. Истата година, Булгаков се преселил во Москва и потполно му се посветил на пишувањето, изјавувајќи: „Книжевноста е целиот мој живот и никогаш нема да ѝ се вратам на медицината.“ Во тоа време, тој почнал да го пишува дневникот „Под петата“, а го напишал и делото „Ѓаволијада“.
Во мај 1931 година, Булгаков му напишал уште едно писмо на Сталин, во кое ја опишал својата положба на следниов начин: „На широкиот план на руската книжевност во СССР бев еден единствен книжевен волк. Ми советуваат да го обојам крзното. Бесмислен совет. Без оглед дали е обоен или истрижен, волкот сепак не личи на пудлица. Со мене и постапуваа како со волк. Неколку години ме прогонуваа по правилата на книжевната хајка...“ На ова писмо не добил одговор, Сталин го одобрил изведувањето на „Молиер“ и на „Мртви души“, како и обновувањето на претставата „Деновите на Турбин“. Истата година, Булгаков ја напишал и драмата „Адам и Ева“, со тема од „идната војна“, но цензурата ја забранила нејзината изведба поради сцената со пропаста на Ленинград. Потоа, по порачка направил драматизација на „Војна и мир“, но ниту таа претстава не била изведена. Во 1932 година, новата премиера на „Деновите на Турбин“ доживеала невиден успех во Москва, но по околу 300 направени проби, кога најпосле била изведена премиерата на „Мртви души“, таа била дочекана со остри критики. Тогаш, Булгаков ја напишал книгата „Животот на господинот де Молиер“, за која брат му Николај му испратил материјали од Париз, но оваа книга била објавена дури во 1962 година. Исто така, тој ја напишал и комедијата „Малоумниот Журден“ врз основа на Молиеровата тема.
Во 1933 година, Булгаков ја напишал третата редакција на „романот за ѓаволот“, а работел и на драмата „Блаженство“ од која подоцна настанала комедијата „Иван Василевич“ која била поставена на сцената дури во 1966 година, остварувајќи голем успех. Во 1934 година ги напишал сценаријата за филмовите „Мртви души“ и „Ревизор“, но ниту тие не биле одобрени за снимање, а истата година ја играл улогата на судијата во претставата „Пиквиковиот клуб“. Во 1935 година ја завршил комедијата „Иван Василевич“, која требало да биде поставена на репертоарот на Театарот на сатирата во Москва, но била симната веднаш по генералната проба, по што ја напишал и драмата за Пушкин „Последните денови“, која била изведена дури во 1943 година. Во меѓувреме, веќе три години и половина траеле пробите на „Молиер“ при што Булгаков не ги дозволил измените во неколку сцени, а Станиславски одбил да работи понатаму на претставата. Конечно, по околу 300 проби, претставата „Молиер“ била премиерно прикажана во 1936 година, но била тргната од репертоарот по шестата реприза, зашто Сталин се препознал себеси во ликот на Луј XIV. Истата година, Булгаков ги напишал сатиричниот „Театарски роман“, според ракописот од 1929 година, како и четвртата редакција на „романот за ѓаволот“, додека петтата и шестата редакција ги завршил во 1937 година, кога романот го добил конечниот наслов, „Мајсторот и Маргарита“. Во ткеот на 1937 година рбаотел на либретата за „Мињин и Пожарски“ и за „Петар Први“. Во 1938 година ги напишал драмата „Дон Кихот“ (која била изведена дури во 1941 година), драмата „Батум“ (заснована врз биографијата на Сталин, но таа била забранета за изведување), како и седмата и осмата редакција на „Мајсторот и Маргарита“. Во 1939 година работел на либретото за „Рашел“, како и на драмата за Сталин, „Батуми“, која ја одобрил лично Сталин, но наспроти очекувањата на Булгаков, таа била забранета и за печатење и за изведување. Истата година, во текот на април и мај, Булгаков им го читал на пријателите целосниот роман „Мајсторот и Маргарита“, а во септември на сопругата ѝ ги диктирал последните поправки во романот. Во 1940 година, Булгаков ја започнал драмата „Ричард Први“, која не ја завршил. Пред смртта, тој го изговорил зборот „Мастер“, а Елена му се заколнала дека ќе го објави романот „Мајсторот и Маргарита“, чие цензурирано издание било објавено во СССР дури во 1966 година. Во 1960-тите биле објавени и другите дела на Булгаков, а неговите драми биле поставени на сцената. Во 1988 година, при отворањето на архивата на КГБ била пронајдена копија на дневникот што го запалил Булгаков во 1930 година.
Срце ме боли за Трпана
Срце ме боли за Трпана била испеана некаде во првите години на дваесеттиот век. Како и повеќето староградски песни, таа зборува за една неостварена љубов. Тука се работи за љубовта на тетовецот Симо сарафот кон младата Трпана, ќерка на Ано Јаковчев, бакалинот.
Историја на настанувањето
Симо сарафот бил еден од побогатите тетовци. Се вљубил во убавата Трпана и испратил стројници кај татко ѝ Ане да ја побараат. На изненадување на сите, одговорот бил негативен. Трпана се мажи на 14 години за Миљан Пајков, догармаџијата, а Симо сарафот, разочаран, заминува за Америка.
Трпана се мажи за вдовецот Илија Николовски. Со него раѓа пет деца, три ќерки и два сина. Умира во 1963 година, на 78-годишна возраст.
Изведби
Песната Срце ме боли за Трпана е, по Благуњо дејче, пожаранче, најизведувана тетовска староградска песна.
Текст
Срце ме боли ќе умрем,
од мерак за Трпана.
Многу градови сум шетау,
јандум аман,
Како тебе не најдов.
Па се вратив Тетоо,
најдум аман,
да га свршим Трпана.
Ако ме сакаш, сакај ме,
Ако ме нејќеш, кажи ми,
да си го тражим чарето.
Лајне
Лајне (герм. Leine) — река во сојузните покраини Тирингија и Долна Саксонија во Германија. Долга е and 281 км и е лева притока на реката Алер (а со тоа и на реката Везер).
Извира близу местото Лајнефелде во Тирингија. Четириесет километри низводно реката преминува во Долна Саксонија и потоа тече на север.
Поважни места по течението на реката се Гетинген, Ајнбек, Алфелд и Гронау, и потоа навлегува во Хановер, кој е најголемиот град на нејзините брегови. Околу четириесет километри северно од Хановер (кај Швармштет), реката се влева во поголемата река Алер, па во Северното Море преку Везер, со кој се сврзува и тече крај пристанишните градови Бремен и Бремерхафен.
Иако реката повремено се прелива, причинетата штета е занемарлива. Само северното (долно) течение е пловно за најмалите шпедитери, но во минатото, пред постоењето на железничкиот транспорт, играла значајна улога како пловна магистрала во превозот на стока со товарни баржи сè до Гетинген.
Денес мештаните практикуваат спортски риболов од брегот и од помали чамци, иако уловот обично е мал.
Ное (филм)
Ное (англиски: Noah) е американски филм од 2014 година, во режија на Дарен Аронофски. Главните улоги ги толкуваат: Расел Кроу, Џенифер Конели, Реј Винстон, Ема Вотсон и Ентони Хопкинс.
Содржина
Поради гревовите на луѓето, Господ предизвикува потоп, кој го уништува целито свет. Ное (го игра Кроу) сонува два сона во кои го гледа доаѓањето на Потопот што ќе го уништи животот на Земјата. Но, тој добива инструкции од Господ да направи брод во кој ќе собере по еден пар од сите живи суштества и на тој начин да го спаси живиот свет. Меѓутоа, неговиот план за спасување на семејството е попречен од злобниот Тубал-Каин и од неговата дегенерирана армија.
NGC 117
NGC 117 — леќеста галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 117 се споменува и како MCG 0-2-29, CGCG 383-15.
Откривање
Објектот е откриен на 13 септември 1863 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 117 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,3 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 117 има привидни димензии од 0,7' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 27 м 10,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 1° 20' 3". Положбениот агол на објектот е во износ од 100°.
Други поделби
Проучување на NGC 117 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1674. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 216; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 591.
Црквиште (Буково)
Црквиште — археолошко наоѓалиште во битолското село Буково. Претставува црква и некропола од среден век. Се наоѓа на 2 км западно од селото, кај месноста Мишеа Ливада, каде се зачувани делови од некропола чии гробови се покриени со големи камени плочи. Видлива е и поголема грамада од камен и друг градежен материјал од средновековната црква.
Грбови на сојузните држави на САД
Ова е галерија на грбовите на сојузните држави, федералниот округ и териториите на САД. Овие обележја изворно се нарекуваат печати (seals).
ІІІ македонски конгрес
Третиот македонски конгрес на македонските друштва се одржал во ноември 1896 година во Софија.
Заседание и работа
Овој Конгрес минал под вилание на ІІ македонски конгрес кога дошло до поделба помеѓу офицерите и комитетот. Сето тоа влијаело врз работата на конгресот и бројот на делегатите. Притоа конгресот, причините за поделбата и опаѓањето на ВМК (Врховен македонско-одрински комитет) го виделе во:
Конгресот констаирал дека дипломатската активност е исцрпена, а револуционерната и организациката дејност не го дале посакуваниот упех. Коста Шахов причината за неуспехот на ВМК го гледал во самиот комитет.
Решенија
Конгресот решил да испрати делегација кај бугарскиот премиер Константин Стoилов за да го дознае неговиот став во однос на македонското прашање но делегацијата не била примена. Составот на овој комитет ја немал поддршката на владата.
Македонската маладина во Софија испратила барање до конгресот да биде избрано раковотство кое ќе стави крај на поделбите и расправиите.
На овој конгрес повторно за претседател бил избран генералот Данаил Николаев, а во новиот комитет влегле: потпредседател Јосиф Ковачев, касиер П.Урумов ( тој не ја прифатил должноста касиер, а на негово место бил кооптиран Христо Станишев ), секретар Димитар Љапов.
Петар Николов
Петар Николов Рензов — македонски зограф, претставник на Дебарската школа.
Биографија
Роден е околу 1850 година во Ораовец, во семејството на познатиот зограф Никола Дамјанов. Потекнува од големиот зографски мијачки род Рензовци и е еден од најдобрите претставници на последното поколение зографи од овој род. Учел иконопис од татко си и работел со други зографи. Во 1870 година ги насликал иконите во црквата „Св. Илија“ во с. Сејаце кај Врање заедно со Димитар Папрадишки, Теофан Буџароски и Ангелко Дидон. Дело на Петар и неговиот братучед Ангел Андреев е фрескоживописот во црквата „Св. Ѓорѓи“ во скопското село Блаце од 1875 година. Извршувањето на работата сè уште е неизвесно, а некои од фреските подоцна биле поправени и пресликани.
Автор е на главните икони во црквата „Успение Богородично“ во Велес.
Список на државни водачи во 83 година
Ова е список на државни водачи во 3 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Хосе де Сан Мартин
Хосе де Сан Мартин е роден во Јапеју, Кориентес, во денешна Аргентина, но уште додека бил мал, на 7 годишна возраст, заминал за Малага во Шпанија каде го започнал своето образование. Подоцна, во 1808 година, кога избила Полуостровската војна помеѓу Франција и Шпанија, Хосе де Сан Мартин зел учество во истата. Следствено на тој ангажман, Сан Мартин стапил во контакт со јужноамерикански поддрржувачи на независноста на Јужна Америка од Шпанија. Во 1812 година тој заминал за Буенос Аирес и ги понудил своите способности и својата служба на Обединетите покраини на Рио де ла Плата, современа Аргентина. По Битката на Сан Лоренцо, тој организирал план за пораз на шпанската армија, која ја притискала Аргентина од север, користејќи алтернативен пат преку Вицекралството Перу. Целите првично биле да се основа нова армија, Армија на Андите, во Кујо, Аргентина. Оттука, тој го предводел преминувањето на Андите во Чиле и забележал победа во Битката на Чакабуко и Битката на Маипу. Како резултат на тие две победи била обезбедена независноста на Чиле. По тој успех, Сан Мартин кренал кон напад на шпанскиот бастион во Лима, Перу.
На 12 јули 1821, по обезбедена делумна контрола на Лима, Сан Мартин бил назначен за „Заштитник на Перу“, односно претседател на Перу. Со тоа, независноста на Перу била објавена на 28 јули 1821. На 22 јули 1822, по затворена средба со неговиот пријател Симон Боливар во Гвајакил, Еквадор, Боливар ја презел одговорноста за целосно ослободување на Перу. Наеднаш Сан Мартин ја напуштил командата на армијата и заминал од државата. Сан Мартин се повлекол од политика и заминал за Франција во 1824 година. Средбата со Боливар до денес е тема на разговори помеѓу историчарите.
Сан Мартин се смета за национален херој на Аргентина и Перу и еден од ослободителите (libertadores) на Јужна Америка. Денес аргентинската влада својот највисок медал, или одликување, го именува како „Орден на ослободителот генерал Сан Мартин“.
Рани години
Хосе де Сан Мартин бил петти и последен син на Хуан де Сан Мартин, неуспешен шпански војник, и Грегорија Марорас дел Сер. Тој е роден во Јапеју, Кориентес. Точната година на раѓањето на Сан Мартин е контроверзна, бидејќи немало записи од неговото крштевање. Во подоцнежни документи кои се создале за време на неговиот живот, како што се пасоши, воени белешки или венчаница, имал различни години. Во повеќето од документите се посочуваат 1777 или 1778 како години на раѓање. Семејството се преселило во Буенос Аирес во 1781 година, кога Сан Мартин имал 3 или 4 години.
Воена кариера во Европа
Своите почетоци во воената кариера Сан Мартин ги остварил во Европа. Сан Мартин учествувал во неколку шпански акции во Северна Африка, меѓу кои и борбите во Мелиља и Оран против Мурите во 1791 година. Неговиот ранг бил издигнат на потпоручник во 1793 година, на само 15 годишна возраст. Тој почнал да гради морнаричка воена кариера за време војната на Втората коалиција, кога Шпанија била во сојузништво со Франција во борбите против Велика Британија, за време на Француската револуција. Неговиот брод ХМС Санта Доротеја бил заробен од британските сили, кои пак го држеле Сан Мартин како затвореник одредено време. Многу набрзо, тој продолжил да се бори во јужна Шпанија, воглавно во Кадис и Гибралтар со ранг втор капетан на лесна пешадија. Исто така Сан Мартин продолжил да се бори и со Португалија на страната на Шпанија за време на Портокаловата војна во 1801 година. Сан Мартин бил унапреден во чин капетан во 1804 година. За време на негиот престој во Кадис, тој бил под влијание на идеите на шпанската преродба.
Кога избила Полуостровската војна во 1808 година, Сан Мартин бил именуван како аѓутант на Франсиско Марија Ортиз де Росас. За Росас тогаш се посомневало дека е франкофил (афрансесадо, afrancesado) и бил убиен од страна на општонародните бунтовници и неговото тело било влечено низ улиците. Подоцна, Сан Мартин бил испратен во редовите на војската во Андалузија и предводел баталјон волонтери. Во јуни 1808 година неговата единица била приклучена во герилските борби предводени до Хуан де ла Круз Моурхеон. За време на битката во Архонилја Сан Мартин за многу малку ќе погинел во борбите, но сепак него го спасил наредникот Хуан де Диос. На 19 јули 1808 година шпанските и француските сили влегле во битката на Баилен, каде шпанските сили забележале победа и со тоа се овозможил напад и опсада на Мадрид. За неговите дејства за време на таа битка, Сан Мартин добил златен медал и неговиот ранг бил унапреден на ниво на командант. На 16 мај 1811 година Сан Мартин учествувал во битката на Албуера под команда на генералот Вилијам Кар Бересфорд. До тоа време француските сили го имале под контрола поголемиот дел од Пиринејскиот Полуостров, освен Кадис.
Сан Мартин дал отказ од шпанската армија, поради контроверзни причини, и се преселил во Јужна Америка, каде се приклучил на јужноамериканските војни за независност. Историчарите дале неколку предлози за таквата одлука: најчесто поставената теорија е дека му недостасувала неговата татковина, а потоа се предложувала и теоријата дека тој бил британски агент. Според првата теорија се поставува и објаснувањето дека кога увидел дека во Јужна Америка отпочнала војната за независност тој почувствувал должност да служи на татковината. Според втората теорија се предлага објаснувањето дека Британија би имала свои придобивки од независноста на шпанските колонии.
Аргентина
Неколку дена откако Сан Мартин пристигнал во Буенос Аирес во тогашна Обединети Покраини на Рио де ла Плата (денес Аргентина), тој бил на испитување од Првиот триумвират. Тие го назначиле него за командир на коњаницата и побарале од него коњаничка единица, бидејќи Буенос Аирес немал коњаница. Сан Мартин започнал да го организира Полкот на коњанички гренадиери со Алвеар и Запиола. Бидејќи Буенос Аирес нема професионални воени водачи, на Сан Мартин му ја довериле задачата на заштита на целиот град, но сепак тој се фокусирал на градењето на воената единица.
Сан Мартин, Алвеар и Запиола основале локален оддел на ложата Лаутаро, заедно со поранешните поддржувачи на Маријано Морено. Ложата се стремела да ги промовира либералните идеи. Поради нејзината таинственост, не е познато дали таа била масонска ложа или ложа со политички цели. Истата немала врски со Првата голема ложа на Англија. Во септември 1812 година, Сан Мартин се оженил со Марија де лос Ремедиос де Ескалада, 14 годишна девојка од локално богато семејство.
Ложата ја организирала Револуцијата од 8 октомври 1812 година, кога завршиле мандатите на Мануел де Саратеја и Фелисијано Чиклана. Хуан Мартин де Пуејредон ги претставил антиморенистите Мануел Облигадо и Педро Медрано. Воедно, со блокада на гласовите на три членови, тој добил мнозинство. Ова предизвикало незадоволство кај Сан Мартин и Алвеар и тие интервенирале со воена сила и така Ратхаусот (градското собрание) на Буенос Аирес го распуштил триумвиратот. Тој бил заменет со Вториот триумвират составен од Хуан Хосе Пасо, Николас Родригес Пења и Антонио Алварез Хонте. Овој нов триумвират го свикал Собранието од 13 година и го унапредиле Сан Мартин во чин полковник.
Битката во Сан Лоренцо
Додека во Буенос Аирес се разбранувало движењето против монархијата, на другата страна од Рио де ла Плата, Монтевидео бил сè уште монархиско упориште. Хосе Рондо почнал опсада, но монтевидејската морнарица го избегнала тоа со тоа што ги ограбиле околните градови. Во меѓувреме, Сан Мартин бил испратен со новиот полк за да ги набљудува активностите на брегот на реката Парана.
Полкот ја следел морнарицата од далеку, избегнувајќи директен контакт. Тие се сокриле во манастирот Сан Карлос во Сан Лоренцо. За време на ноќите, Сан Мартин ги набљудувал непријателските бродови од кровот на манастирот. Монархистите се истовариле во зорите и биле спремни за грабеж, но полкот се спротивставил со борба. Сан Мартин употребил приклештен напад за да ги зароби монархистите. Еден крај од нападот го предводел тој, а другиот Хусто Бермудез.
Коњот на Сан Мартин бил убиен за време на битката, и неговата нога била заробена под телото на коњот. Во тој момент, некој од монархистите, најверојатно самиот Забала се обидел да го убие Сан Мартин. Истовремено, покрај тоа што бил заробен под коњот, Сан Мартин имал и повреда од сабјата во неговото стапало, како и рана од куршум на неговата рака. Хуан Баутиста Кабрал и Хуан Баутиста Баигорија, членови на полкот, интервенирале и го спасиле животот на Сан Мартин. Кабрал бил смртно ранет во тој обид на спасување.
Битката немала значајно влијание на целокупната војна и не го спречила понатамошниот грабеж. Монтевидео бил конечно заземен од страна на Адмирал Вилијам Браун за време за Втората кампања за Банда Ориентал. Антонио Забала, водачот на монтевидејската војска, служел под команда на Сан Мартин во подоцнежното преминување на Андите.
Армијата од Северот
Иако сè уште биле сојузници, Сан Мартин почнал да се оддалечува од Алвеар, кој пак го контролирал Собранието и ложата. Алвеар се спротивставил на трговците и уругвајскиот каудиљо Хосе Хервасио Артигас. За ова Сан Мартин сметал дека е ризичен конфликт особено кога монархистите сè уште биле опасност. Армијата од Северот, или Северната Армија, која оперирала во Горно Перу, била поразена во битката на Вилкапухио и битката на Ајохума, па така триумвиратот го назначил Сан Мартин како водач, заменувајќи го Мануел Белграно.
Сан Мартин и Белграно се сретнале во месноста Јатасто. Армијата била во лоша состојба и Сан Мартин првично одбил да го отстрани Белграно од армијата, бидејќи сметал тоа ќе го наруши моралот на војниците. Како и да е, врховниот директор Хервасио Посадас (кој го заменил триумвиратот во владата) инсистирал, па така Сан Мартин делувал како што му било наредено. Сан Мартин останал само неколку седмици во Тукуман, ја реорганизирал армијата и го проучувал теренот. Тој, исто така, имал позитивно влијание врз герилската војна предводена од Мартин Мигел де Гуемес која се борела против монархистите. Таа била одбранбена војна и Сан Мартин сметал дека тие можеби ќе го спречат напредувањето на монархистите во Хухуј.
Сан Мартин имал здравствени проблеми во април 1814 година, најверојатно предизвикани од хематемеза. Тој привремено ја предал командата на армијата на Франсиско Фернандес де ла Круз и побарал одмор за да закрепне. Тој дошол во Сантјаго дел Естеро, а потоа во Кордоба, каде полека закрепнувал. За тоа време, кралот Фернандо VII се вратил на престолот, започнал апсолутистичка обнова и започнал со организација на напад на колониите. По едно интервју со Томас Гуидо, Сан Мартин дошол со еден план: организирање армија во Мендоса, да ги преминат Андите, да дојдат во Чиле, потоа во Перу преку море, а сето тоа додека Гуемес ги бранел северните краишта. Овој план би го одвел него во Перу без да ги преминува непогодните предели на Горно Перу, каде две кампањи веќе биле поразени. За да се реализира овој план, тој побарал да биде на чело на гувернаријата на покраината Кујо, што и се случило. Тој станал гувернер на Кујо на 6 септември.
Гувернер на Кујо
Сан Мартин веднаш започнал со организација на Армијата на Андите. Тој ги мобилизирал сите граѓани кои биле способни за носење и ракување на оружје и сите робови на возраст од 16 до 30. Исто така, тој побарал помош од Буенос Аирес и ја реорганизирал економијата во состојба на производство за војна. Четири месеци откако стапил на функција повторно отишол на рехабилитација поради кревкото здравје, а како негова замена бил назначен Грегорио Пердриел.
Армијата не била спремна до летото 1815 година, па така преминувањето на Андите било одложено. Имајќи ги предвид лошите услови на планините, преминувањето можело да се реализира само во летниот период, кога имало помалку снег. Откако Алвеар стапил на функција, помош од Буенос Аирес веќе не пристигнала. Сан Мартин предложил да даде отказ на позицијата и да служи под раководство на Балкарке, ако тие ја поддржат кампањата. Сан Мартин и Гуидо напишале извештај во есента 1816 година, со што му ги напишале деталите на операциониот план на врховниот директор Антонио Гонзалез де Балкарке.
Сан Мартин предложил државата (Обединети Покраини на Рио де ла Плата) прво и веднаш да прогласи целосна независност, а потоа да се реализира преминувањето на Андите. На тој начин, тие би дејствувале како независна нација, а не како некој локален бунт. Тој имал големо влијание врз конгресот во Тукуман, конгрес на кој присуствувале претставници од сите покраини и истиот бил основан во март 1816 година. Тој се противел на назначувањето на Хосе Молдес, војник од Салта кој бил против политиката на Буенос Аирес, и се плашел дека Молдес ќе го уништи националното единство. Исто така се противел на предлозите да го назначат Сан Мартин како Врховен директор. Сан Мартин го поддржал неговиот пријател и член на ложата Хуан Мартин де Пуејредон. Пуејредон продолжил со воената помош на Кујо. Тукуманскиот конгрес ја прогласил аргентинската независност на 9 јули 1816 година, под тогашното име Обединети Покраини на Рио де ла Плата. Исто така на конгресот се разговарало за политичкиот систем на новата држава. Генералот Мануел Белграно, кој остварил дипломатски односи со Европа, ги информирал делегатите и државниците дека европските држави побрзо ќе ја прифатат независноста на Аргентина ако истата е монархија. За таа цел, Белграно се појавил со Планот според Инка, односно да се круниса благородно лице од Империјата на Инките како крал (кралското семејство на Сапа Инка владееле до 16 век, односно до моментот кога Империјата на Инките се распаднала). Сан Мартин го поддржал овој план, како и Гуемес и некои други делегати, но не и тие од Буенос Аирес, кои го поткопале проектот и не овозможиле истиот да заживее.
Во потреба од уште повеќе војници, Сан Мартин ја проширил еманципацијата на робовите на возраст од 14 до 55, и дозволил истите да бидат промовирани во повисоки воени рангови. Слична мерка предложил и за национално ниво, но на тоа се противел Пуејредон. Тој исто така вклучил и Чилеанци кои избегале од Чиле за време на ужасот од Ранкагва и ги организирал во целосни единици, секој составен од пешадија, коњаница, артилерија. Кон крајот на 1816 година, Армијата на Андите имала 5000 мажи, 10000 мулиња и 1500 коњи. Сан Мартин организирал воено разузнавање, пропаганда и дезинформации за да ги збуни монархистичките армии.
Преминување на Андите
Иако со Конгресот од Тукуман знамето на Аргентина веќе се утврдило, сепак Армијата на Андите не го користела истото. Тие избрале банер со две колони, светлосина и бела, а во средината имало грб кој бил сличен на грбот на Аргентина. Ова бил намерен потег бидејќи армијата не била само аргентинска, туку регионална.
Спротивно на општото мнение, преминувањето на Андите не била првата воена експедиција што ги преминала планините. За разлика од минатите воени експедиции, оваа експедиција имала значајно поголема армија и овој пат армијата требала да биде спремна за борба само што ќе се спуштеле од планините. Армијата била поделена на шест краци, секој крак одел по одредена рута.
Целата операција се одвивала скоро еден месец. Армијата имала сушена храна за војниците, а за стоката имале фуражни култури, поради непријатните околности. Тие, исто така, конзумирале лук и кромид за да спречат висинска болест. Само 4,300 мулиња и 511 коњи преживеале, нешто помалку од половина од првичната бројка.
Мануел Родригес Ердоиза се вратил во Чиле пред да се одвива преминувањето и започнал герилска војна во Сантјаго против монархистите. Тој го извел тоа како поддршка за армијата што доаѓала. Неговата стратегија била да ги окупира околните села, да го заплени оружјето и спречи бегството на монархистите.
Битката на Чакабуко
Групите кои ги преминале Андите започнале веднаш со воени дејствија. Северните групи на армијата предводени од Кабот ги поразиле монархистите во Салала, го зазеле Кокумбо и Копијаго. На југ, Фреире го зазел Талка, Лас Херас ги поразил монархистите во Хункалито и Потретилјос. О'Хигингс ги поразил непријателските упоришта во Лас Коимас. Со таквите успеси, групите на Армијата на Андите се собрале во долината на Аконкагва, на падините на Чакабуко. Монархистичкиот командир Рафаел Марото ги пренасочил своите војници кон таа локација кога разбрал за Армијата. Марото имал 2450 војници и 5 парчиња артилерија, додека пак Сан Мартин имал 3600 војници и девет парчиња артилерија. Намерните лажни информации за правецот на движење на Сан Мартин се покажале како предност, така што остатокот од монархистичката армија била расштркана низ регионот.
Битката започнала на 12 февруари. Сан Мартин организирал раздвоен напад, каде Солер предводел група војници на западната страна, а О'Хигинс на источната. О'Хигингс, кој бил желен за победа, избрзал со нападот и не се координирал со Солер. Тој потег им дал на монархистите мала предност. Во меѓувреме, Сан Мартин му наредил на Солер да нападне исто така. Комбинираниот напад бил успешен и групата на Сан Мартин забележала победа во битката. Битката завршила со 600 мртви монархисти и 500 заробени лица, а само 12 мртви и 120 повредени на страната на Армијата на Андите.
Армијата триумфално влегла во Сантјаго следниот ден. Гувернерот Франсиско Марко дел Понт се обидел да избега во Валпараисо и со намера да отплови кон Перу, но тој бил заробен на 22 февруари и вратен бил во Сантјаго. Уште неколку други службеници биле исто така заробени и испратени во затвор во Сан Луис во Аргентина. Сан Мартин го пратил Марко дел Понт во затвор во Мендоза.
„Патрија Нуева“
Победата во Чакабуко не го ослободила Чиле целосно. Монархистичките сили сè уште давале отпор во јужно Чиле, кои пак биле во сојузништво со староседелците, Мапучејанците. Лас Херас го окупирал Консепсион за време на битката на Кирапалихуе, но не успеал да го заземе Талкахуано. Отпорт на монархистите траел неколку месеци, и Талкахуано бил заземен кога повеќето од континетот веќе бил ослободен од колонијалната власт.