cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сара Џајл
Истражување
Истражувањата на Жил се фокусирани на Јужниот Океан, каде што работи на размена на воздух-море и историски промени во климата во регионот. Во нејзиниот докторат во истражувањето користела сателити за мерење на просторна и временска варијабилност во Јужниот Океан преку комбинација на сателитски мерења на висината на површината на морето и моделирање на истражување. Жил користела пловки за проучување на движењето на водните маси во Јужниот Океан, и комбинирала податоци од 1990-тите во Јужниот Океан со историски податоци за да го идентификува затоплувањето на средните длабочини и било концентрирано во Антарктичката циркуполарна струја. Истражувањето на Жил вклучувало и мерење на ветровите од вселената со помош на плаформата QuickSCAT и асимилирање на податоците од трагачот и движењата од Јужниот Океан во глобални модели.
Четинест ноќник
Четинест ноќник ( Myotis nattereri ) бил европски веспертилјониден лилјак  со бледи крилја. На долната страна имал кафеаво крзно со тенденција кон сиво-бело. Се наоѓал низ поголемиот дел од континентот на Европа, делови од Блискиот Исток и Северна Африка. Се хранел со инсекти и други безрбетници кои ги фаќал на крило или ги гонел на земја.
Во лето се наоѓал во листопадни и иглолисни дрвја, згради или кутии со лилјаци блиску до неговите живеалишта за хранење. Во зима хибернирал во пештери, тунели, рудници или визби, обично се криел во пукнатините. Овој лилјак првпат бил опишан во 1817 година од Хајнрих Кул, кој го нарекол во чест на австрискиот натуралист Јохан Натерер.
Дистрибуција и живеалиште
Комплексот на видови лилјаци четинест ноќник имал западна палеарктичка дистрибуција и се движел во поголемиот дел од Европа, делови од Блискиот Исток и делови од северна Африка. Достигнувал од јужна Шведска, Финска и западна Русија на север до Ирска, Обединетото Кралство, Шпанија и Португалија на запад. Достигнувал на исток до Украина, западна и југозападна Мала Азија, Левант, Кавказскиот регион, планините Копет Даг во Туркменистан, Иран и северен Казахстан. Јужната граница била Мароко и Алжир, на југ до планините Атлас. Записите од Северна Африка биле малку на број, а населението таму веројатно е мало. Неговиот историски опсег ја вклучувал Норвешка, во која сега е веројатно истребен вид.
Се среќавал од нивото на морето до надморска височина од околу 2000 m. Шумите, парковите и отворените села со расфрлани шуми биле живеалишта за овој вид. Исто така дупките во дрвјата, зградите и кутиите за гнезда. Во зима хибернирал во пештери, мински вратила, тунели и визби, криејќи се во пукнатини и пукнатини обично во близина на влезот на пештерата. Во голема мера бил резидентен вид и летните живеалишта и местата за зимска хибернација биле обично на 120 km еден од друг.
Однесување
За време на студијата за исхраната на лилјакот, испитувањето на изметот покажал дека тој можел да собира и предмети од плен од земјата. Утврдено било дека исхраната главно се состоела од големи диптери (муви), но најчесто се јаделе и трихоптера (кадисмушка), хименоптера (пчели, оси, мравки и муви) и арахнида (пајаци и жетвари). Остатоците од други предмети од плен што повремено се наоѓале во изметот вклучувале Лепидоптера (молци), Колеоптера (бубачки), Хемиптера (бубачки), Дермаптера (уши) и Чилопода (стоногалки). Овој лилјак можел да ја користи својата интерфеморална мембрана за да фати плен, а влакната со реси можеле да имаат сетилна функција. Се покажало дека можел да слета на земја за да ги собере и гони безрбетниците кои се активни ноќе и продолжувал да емитува сигнали за пребарување со цел прецизно да ги лоцира.
Размножувањето се одвивало на пролет и многу од видот лилјаци можеле да се соберат во расадник. По оплодувањето, женката вообичаено раѓала едно потомство по гестациски период од педесет до шеесет дена, но понекогаш оплодувала близнаци. Одвикнувањето се случувало шест или седум недели подоцна, а малолетникот станувал сексуално зрел следната година.
Статус
Лилјаците Четинест ноќник биле заштитени според Европската директива за живеалишта, Бонската конвенција (Евробатс) и Бернската конвенција. Во Обединетото Кралство нивната реткост значела дека шумите што го содржат видот можеле да се сметаат за известување како места од посебен научен интерес или посебни области на конзервација и можеле да привлечат грант според шемата за заштита на животната средина на природна Англија.
Рејчел Пинкер
'''Рејчел Т. Пинкер''' е професорка по метеорологија на Универзитетот во Мериленд, Колеџ Парк, каде што е вработена од 1976 година.
Образование
Пинкер магистрирала на Хебрејскиот универзитет во 1965 година и докторирала на Универзитетот во Мериленд, Колеџ Парк во 1976 година.
Истражување
Пинкер е позната по нејзиното истражување за глобалното затемнување и глобалното осветлување. Таа изјавила дека се чини дека Земјата станува посветла, и дека тоа е можеби поради комбинацијата на почисто небо и помалку облаци.
Космос-818
Космос-818 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 18 мај 1976 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 400 килограми. Космос-818 бил сателит наменет за воено и научно истражување.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 91,8 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 71,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 468 км, а најмалото на 267.
Чир на желудникот
Чир на желудникот или Улкус - претставува оштетување на гастроинтестиналната слузокожа како резултат на неможноста на епителните клетки да му се спротивстават на дејството на хлороводородната киселина и на пепсинот кои се присутни во органите за варење.
Етиологија
На појавата на улкусот влијаат повеќе фактори поврзани со генетското потекло и со животната средина. Стресот, алкохолните пијалаци, лековите против болка и инфекциите со бактеријата Helicobacter Pylori се најчестите фактори од околината кои влијаат на појавата на улкус. Желудочниот услкус почесто се јавува кај мажите и кај постарото население. Според истражувањата, емоционалниот стрес не е доволен за појава на улкус, туку само во комбинација со другите фактори на околината, со нестероидните инфламаторни лекови и со бактрериските инфекции. На пример, од надворешните фактори, познато е дека пивото и виното го поттикнуваат излачувањето на хлороводородната киселина; дека пушењето е фактор на ризикот од чир, зашто неповолно влијае врз зараснувањето на улцерациите; дека аналгетиците ја оштетуваат гастроинтестиналната мукоза; бројни други лекови (антидепресиви, бифосфонати, таблети со калиум хлорид, блокатори на калциумските канали, итн.) предизвикуваат пептично оштетување.
Симптоми
Најчест симптом е болка во горниот дел на стомакот, која започнува при внесувањето храна со чувство на притисок и подуеност на стомакот по јадење. Болката се одликува со периодичност, ритмичност и често повторување, а се јавува во вид на жарење, горење, чувство на тежина, кубење, притисок или чувство на глад. Болката не поминува по земањето храна, туку се засилува. Често, поради болката, заболениот зема помалку храна, а тоа води кон намален апетит и губење на телесната тежина. Често се јавуваат жиговина и ретростернална болка, додека мачнина и повраќање се јавуваат кај дуоденалниот улкус. Сепак, чирот на желудникот може да биде асимптоматски или да бидат со нетипични симптоми, така што може да имитираат симптоми на иритабилен колон. Најчесто, улкусот се наоѓа на хоризонталниот дел од желудникот, и тоа, многу почесто на помалата отколку на поголемата кривина.
Историја на Будимпешта
Праисторија
Познатата историја на Будимпешта започнува со населувањето на Келтите на овие простори по должината на ридот Гелерт, во околу 1 век п.н.е. Според археолошките ископувања, овој регион бил густо населен. Населението на градот се занимавало главно со занаетчиство. На овие простори биле откриени различни монети кои укажуваат дека градот претставувал голем трговски центар. градот бил заземен од страна на Римјаните во почетокот на христијанската ера. Тогаш градот го добил името Аквинкум (Aquincum), основан околу 89 година од новата ера, на место на стара келтска населба во близина на местото каде што настанала Обуда. Аквинкум од 106 година, па сè до крајот на 4 век бил главен град на римската провинција Долна Панонија. На местото на денешна Пешта бил изграден градот Контра или Транс Аквинкум (Contra Aquincum или Trans Aquincum). Населението на градот било околу 20.000 жители.
Чир на желудникот
Дијагноза
Чирот на желудникот се дијагностицира со радиографски (бариумско испитување) и со ендоскопски методи. Ендоскопијата е напрецизниот метод, зашто овозможува директна визуелизација и биопсија на слузокожата, така што укажува на тоа дали се работи за малигнитет или за инфекција со Helicobacter pylori. За докажување на бактериската инфекција се користат и неинвазивни тестови: уреаза - тест на дишење, тест за детекција на антигени во изметот и серолошки тест.
Историја на Будимпешта
Среден век
Римјаните од градот се повлекле во текот на 5 век, каде истиот бил заземан од страна на Хуните. Германските племиња, Ломбардите, Аварите и Словените минувале преку овие простори во времето на т.н. втора фаза од големата преселба на народите. Областа околу 900 година ја освоиле Унгарците, кои после еден век го формирале Кралството Унгарија.
Чир на желудникот
Компликации
Најчести компликации предизвикани од чир на желудникот се крварње, перфорација, пенетрација и стеноза. Крварењето е најчестата компликација - таа се јавува кај 15% од пациентите постари од 60 години.
Историја на Будимпешта
Среден век
Во времето кога Унгарците навлегле во Панонија во 862 година, тие го поканиле својот сојузник Ротислав I да застане повторно на нивна страна бидејќи започнале Унгарско-бугарските војни. По триесетгодишни војни и битки, во 829 година бил потпишан договор според кој градот станал граница помеѓу двете земји. По крајот на војната, градот започнал брзо да се развива, благодарение на француските, германските доселеници.
Чир на желудникот
Терапија
Лекувањето на чирот на желудникот зависи од причинителите, од тоа длаи се работи за почетен или рекурентен улкус, како и од тоа дали има дополнителни компликации. Целта на терапијата е да се отстрани болката, превенција на рекурентниот улкус и намалување на компликациите. Фармаколошката терапија вклучува примена на инхибитори на протонската пумпа - омепразол, пантопразол, есомепразол, а се применуваат и блокаторите на Н2 рецепторите. Улкусите кои се отпорни на терапија подолго до шест месеци се лекуваат хируршки.
Историја на Будимпешта
Ренесанса
Кога ја уништиле Монголите во 1241 година, Пешта веќе била значајно и големо место, и поради тоа повторно била брзо изградена, но Будим бил седиште на кралскиот двор од 1247, а во 1361 година станал главен град на Унгарија. Периодот на ренесансата доста влијаел за развитокот на градот. Значителе дел на градбите вклучувајќи ја и библиотеката се изградени во тој стил.
Додека Будим бил седиште на турскиот управник, Пешта била многу запуштена до 1686 кога ја освоиле Хабсбуршките владетели.
18 век
Пешта од 1723 година била седиште на административниот апарат на кралството, кој најмногу растел во XVIII и XIX век, и иницирал изразит раст во 19 век. Во текот на 18 век градот немал којзнае какво значење бидејќи во близина се наоѓала престолнината Виена, како и Братислава. Како еден од позначајните моменти е тоа што Марија Тереза Австријска го префрлила „Будимпештанскиот факултет“ на кралскиот рид.
19 век
Спојувањето на трите региони под една администрација, кое било иницирано од страна на унгарската револуционерна влада во 1849, брзо било поништено по повторното воспоставување на власт во тој регион на Хабсбурците. Конечно оваа одлука била спроведена од страна на автономната унгарска кралска влада, воспоставена под дејство на Австроунгарија во 1867 година. Бројот на станари во „обединетата“ престолнина пораснал во периодот од 1840 до 1900 година на 730 000.
20 век
Во XX век, поголем дел од станарите на градот бидел дел од преградието Ујпешт (Нова Пешта). Таа двојно го зголемила бројот на вкупното населенио во градот помеѓу 1890 и 1910 година. Поголем дел од индустријата на земјата се концентрирала во градот. Човечките загуби на Унгарија од Првата светска војна, а потоа и губењето на што повеќе територии од кралството (1920) како причини задале само привремен удар на бројот на населението, а Будимпешта станала престолнина на малата, но сега суверена држава. До 1930 подолгото градско јадро броело милион станари, со додатни 400 000 во предградијата. Околу третина од 200 000 Евреи во Будимпешта биле убиени за време на нацистичкиот геноцид за време на германската окупација во Втората светска војна. Градот драстично бил рушен за време на советската опсада во зимата 1944, а се опоравил во 1950-тите и 1960-тите. Будимпешта за време на 1980-тите ја поделила судбината со градовите во другите европски држави, кога бројот на станари се намали под дејство на емиграцијата и намалениот наталитет.
По 1989
Унгарската револуција од 1989 година довела до крајот на советското управување на Унгарија, кое во исто време го означил и падот на комунизмот во земјата. Земјата повторно станала престолнина на новоформираната унгарска република.
IC 1232
IC 1232 — галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 13 февруари 1901 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1232 е од видот *.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 19 м 25,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +18° 59' 7".
Други поделби
Проучување на IC 1232 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Милка Ефтимова
Милка Ефтимова (26 февруари 1936, Радовиш) е истакната македонска оперска пејачка, првенка на Македонскиот народен театар, редовен професор на Факултетот за музичка уметност во Скопје и концертен уметник со извонредно широк дијапазон на репертоарот.
Македонскиот револуционер, комита и радовишки околиски војвода на Македонската Револуционерна Организација Петруш Поплазаров е дедо на Милка Ефтимова, нејзината мајка Катерина е ќерка на војводата. .
Кариера
Во мај 1961 година, како член и солист на Хорот на Словенечката филхармонија настапила во Виена под диригентската палка на големиот Ловро фон Матачиќ, изведувајќи повеќе солистички делници. Матачиќ самоиницијативно работел со Милка врз партитурата на Кармен, толкувајќи низа музички и психолошки детали за овој лик. Непосредно по концертот во Виена тој и понудил ангажман со операта „Кармен“ во Франкфурт, со убедување дека во кусо време и претстои блескава кариера. Бидејќи Милка била стипендист на скопската опера, во налет на чувства на одговорност и на инсистирање на Скалоски и на Кочко, есента во 1961 година станала солист на Операта при Македонскиот народен театар во Скопје.
По „Трубадур“ настапува во „Кавалерија Рустикана“, „Мадам Бетерфлај“, „Орфеј и Евридика“. Во тој период таа многу учи од диригентот Фимчо Муратовски и Ладислав Перлдик, вонсериски оперски корепетитор и диригент.
На втората фестивалска година од Охридското музичко лето настапила како солист во кантатата „Величание“ на Тодор Скаловски.
1236 п.н.е.
1236 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1236. година пред новата ера, 236. од вториот милениум п.н.е., 36. од 13 век п.н.е. и седма од 1230-тите п.н.е.
Милка Ефтимова
Кариера
Веќе во 1963 година со диригентот Фимчо Муратовски подготвиле програма за натпревар на Вториот меѓународен конкурс во Софија каде ја добила третата награда од 117 кандидата од 26 држави. Претседател на жирито бил Тоти Дал Монте од Италија. Од Метрополитен операта од Њујорк Курт Адлер, односно вкупно 23 еминетни уметници, напишале за Милка - „најпрекрасниот глас и најшармантната певица„.
1236 п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Милка Ефтимова
Кариера
За отворањето на новата монтажна зграда на МНТ во 1965 година (после земјотресот) Милка реализирала една нова улога, која со текот на годините станала и нејзин симбол - Кармен во истоимената опера на Жорж Бизе.
1236 п.н.е.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4272 и 4273 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3514 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2524 и 2525 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 483 пред основањето на Рим.
Милка Ефтимова
Кариера
Од сите кандидати меѓу најдобрите биле Милка Ефтимова и една Американка. Добила награда за сценски настап. Таму биле три месеци како најдобри изведувачи. Милка Ефтимова била избрана да учествува во серија настапи кои ја претставуваат академијата Санта Чичилија солистички, но и со оркестар. Римските рецензенти ја истакнале нејзината сензибилност, музикалноста, стилската диференцираност или силата на мецо вокалите. За кратко време имала 21 настап.
Била ангажирана во тогашните Македонска дирекција и „Југоконцерт“. Имала настапи во Русија, трипати во Кина и многупати во Германија, Австрија и во Италија. За време на шестте години додека се правела операта, отишла во Љубљана. Одлучила да ја прифати многупати упатуваната покана од страна на Љубљанската опера и веќе од септември 1967 година била првенка на оваа куќа. Таму била постојано на настапи. Во Љубљана направила многу улоги, дури од таму отидишла во Сараево. „Кармен“ и „Трубадур“ многупати ги пеела. Најмногу во улога настапувала во Кармен и во Колашчина тука со Орфеј, а надвор во светот со „Кармен“ и со „Трубадур“.
Од оперската сцена јубилејно се простила со Кармен на 6.11.1991 година. Тоа и било 157 претстава. Во Љубљана реализирала 17 премиерни улоги. Најзначајните пред сè биле Кармен (премиера во 1968 година која рецензијата ја нарекла победа и слава на Ефтимова), потоа Грофицата во „Пикова дама“ на Петар Илич Чајковски, Кабаниха во Катја Кабанова на Леош Јаначек, Арлента во Крунисувањето на Помпеја на Клаудио Монтеверди. Хата во комедијата Продадена невеста на Берджих Сметана и мајка Јела во мелодрамата Еквинокциј на Марјан Козина. Своевиден примат остварила со Марфа во „Хованшчина“ на Модест Мусоргски.
Од Љубљана се вратила во 1978 година во Скопје како првенка на Операта при МНТ. Настапувала во низа обновени премиери од железниот репертоар како Трубадур, Кармен, Бал под маски, Евгениј Оњегин, Кавалерија Рустикана, Кнез Игор и Фауст. Реализирала антологиски премиерни улоги како што е Марчелина во „Свадбата на Фигаро“ од Моцарт и Неда во „Кузман Капидан“ од Трајко Прокопиев.
Педагошка дејност
Милка Ефтимова е редовен професор на Факултетот за музичка уметност во Скопје, наставник на Музичко-балетскиот училиштен центар во Скопје и Средното музичко училиште во Штип.
Кристина Бауерман
Кристина Бауерман е италијанска готвачка, која има Мишелин ѕвезда во Глас Хостарија во Рим. Првично студирала странски јазици и право, а работела+-- и како графички дизајнер. Сепак, се обучувала во Ле Кордон Блу и почнала да работи како готвач кога се вратила во Италија.
Биографија
Кристина Бауерман е родена во Апулија, во јужна Италија. Најпрво се обучила за странски јазици и студирала право, а потоа продолжила да работи како графички дизајнер во Остин, Тексас. Потоа, Бауерман студирала кулинарски уметности две години на Универзитетот во Тексас во Остин и Ле Кордон Блу. Таа подоцна изјавила дека готвачот Егил Валентин бил нејзиниот најзначаен учител и го пофалила искуството што го стекнала во ресторанот на Дејвид Бул, 5 дијаманти.
Кога се вратила во Италија во 2006 година, Бауерман почнала да работи во ресторанот Глас Хостарија во Рим. Во првите три години, ресторанот имал потешкотии, бидејќи иако Бауерман внесувала нови јадења, локалното население не го посетувало ресторанот во текот на неделата, а потоа нарачувало само традиционални јадења кога тоа го правеле за време на викендот. Во 2010 година, ресторанот бил награден со Мишелин ѕвезда, а Бауерман била единствената жена што освоила таа година. Откако освоила Мишелин ѕвезда, таа го отворила Ромео Готвач & Пекар во поранешен магацин во Тестачо, а потоа ја отворила пицеријата Џулиета веднаш до неа.
Таа продолжила да престојува и во Рим и Остин. Во 2017 година, била една од 20-те готвачи што готвеле на 32-та почит на готвачот за Citymeals. Бауерман била еден од судиите за финалето на натпреварот за млади италијански готвачи С.Пелегрино 2018 година.
Горно Врбени
Горно Врбени или Екши Су (Ξινό Νερό, Ксино Неро; до 1926 г. Εξή Σου, Екси Су; ) — село во Леринско, Егејска Македонија, денес во општината Суровичево на Леринскиот округ во областа Западна Македонија, Грција. Населението брои 1.081 жител (2011), сочинето исклучиво од Македонци.
Потекло на поимот
Селото се нарекува Горно Врбени бидејќи постои уште едно село со истиот назив наречено Долно Врбени. Името на селото официјално е променето во 1936 година и го добива новиот назив за грчка употреба - „Ξινό Νερό“ или Ксино Неро што во превод значи минерална вода. Исто така, за време на Отоманското Царство селото се нарекувало „Ekşi Su“ или Екши Су, што во превод повторно значи минерална вода.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 34 километри југоисточна оддалеченост од Лерин и на 5 километри западно од општинскиот центар Суровичево. Горно Врбени се наоѓа помеѓу планините Ниџе и Мала Река. Врбени коешто поради киселата вода го нарекуваат Екши Су е сместено во подножјето на Килит – Дервент и крстосницата на патиштата Солун – Костур и Битола – Серфиџе.
Историја
Според записите на Ѓорче Петров од крајот на XIX век, селото кое тој го запишал како Долно Врбени било едно од големите села на Рудничката нахија, кое што имало околу 350 куќи, направени од камен и покриени со ќерамиди. Населението, со исклучок на десетина ромски куќи, било чисто македонско. Во осумдесеттите години на XIX век, односно 13 години пред посетата на Ѓорче Петров целокупното население се откажало од Грчката патријаршија, но после 5-6 години околу 20 куќи одново минале под грчкото духовенство. Во селото имало две егзархиски училишта – машко и женско и едно гркоманско, а имало и три цркви од кои во една богослужат гркоманите. Училишната зграда е дело на видниот градител Атанас Митровски (1873-1940) од Себишта, Голо Брдо.
Стопанство
Селото Горно Врбени располага со извори на минерална вода, кои пак се едни од трите главни извори на минерална вода во Грција. За потребите на производството на минералната вода во селото има и фабрика за полнење на шишиња со минерална вода. Кон крајот на XIX век селаните се занимавале со земјоделство и произведувале пченица, ’рж, јачмен, вино, ракија и семиња од разни зеленчуци, а мнозина од нив оделе во туѓина во Цариград каде што се занимавале со градинарство.
Демографија
Горно Врбени има околу 1.500 жители. Сите се Македонци, кои одлично го зачувале македонскиот јазик.
Култура и спорт
Секоја година при крајот на месец февруари во Горно Врбени се одржува карневал во кој учествуваат учесници од сите краеви на Егејска Македонија. Покрај карневалот, во селото има оформено и фудбалски клуб под името Анагениси создаден во 1926.
Просечен индекс на среќата
Просечен индекс на среќата е роман на португалскиот писател Давид Машадо од 2013 година. Романот бил добитник на Наградата за литература на Европската Унија за 2015 година.
Осврт кон делото
Романот претставува потрага по она што е потребно за човекот да биде среќен, но и обид да се сфати колку големо може да биде човечкото срце. Во книгата заедно се спакувани радоста, болката, носталгијата, песимизмот, надежта и љубовта. Романот претставува неверојатно патување до себе.
Вилијам Даниел Филипс
Вилијам Даниел Филипс (William Daniel Phillips ) — американски физичар и добитник на Нобеловата награда за физика во 1997, која ја споделил со Стивен Чу и Клод Коен Тануџи.
Животопис
Филипс се родил како син на Вилијам Корнелиј Филипс и Мери Кетрин Савино. Тој има италијанско и велшко потекло. Неговите родители се преселиле во Камп Хил (близу Харисбург (Пенсилванија)) во 1959, каде посетувал средно училиште и се спремал за дипломските испити. Тој дипломирал во колеџот "Juniata" во 1970. Потоа тој го добил неговиот докторат по физика од Масачусетскиот институт за технологија. Во 1978, станал член на Националниот институт за наука и технологија.
Во 1996, го добил Мајкелсоновиот медал од Франклиновиот институт.
Филипсовата докторска теза се однесувала на магнетниот момент на протонот H2O. Ова водело до врската која подоцна би била важна во неговото истражување. Тој подоцна работел со Босе-Ајнштајновите кондензати. Во 1997 ја добил Нобеловата награда за физика (заедно со Клод Коен Тануџи и Стивен Чу) за нивниот придонес окулу ласерското ладење (пред сè за нивниот пронајдок на Земановиот успорувач), техника која го успорува движењето на гасовити атоми со цел подобро да може да се проучат, во Националниот институт за стандарди и технологија.
Филипс е исто така професор по физика во Мерилендскиот универзитет.
Тој бил еден од триесет и петте нобеловци кои потпишале писмо до претседателот Обама за обезбедување на 15 билиони долари на годишно ниво за поддршка на енергетско истражување, технологија и демонстрација.
Тој е еден од трите добропознати научници и методисти кои биле замешани во дијалогот за религијата и науката. Другите двајца научници и методисти се хемичарот Чарлс Кулсон и добитникот на Нобеловата награда за физика во 1981, Артур Леонард Шавлов.
Во октомври 2010 Филипс учествувал во отворањето на Американскиот научен и инженерски фестивал со програма во која студенти од основно и средно училиште биле дел од неформален разговор со научници кои ја добиле Нобеловата награда. Филипс исто така е член на советодавниот одбор на Американскиот фестивал за наука и инженерство.
Личен живот
Филипс се оженил со Џејн Ван Винен набрзо пред да замине во Масачусетскиот институт за технологија. Во почетокот на нивниот брак тие не ја посетувале многу често црквата. Сеедно, во 1979, тие се придружиле на Евангелско-методистичката црква во Гејтерсбург, Мериленд затоа што тие ја почитувале разновидноста. Тој е основач на. Тој и неговата жена имале две ќерки, Кејтлин Филипс (родена на 1979) која била основоположник на "Rebound Designs" и Кристин Филипс (родена на 1979) која работи во научната комуникација.
За време на семинар во одделот за хемија и биохемија насловен Кохерентни атоми во решетки, Филипс изјавил: „Рубидиумот е дар од бога за Босе-Ајнштајновите кондензати“.
Космос-819
Космос-819 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 20 мај 1976 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-819 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 65,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 288 км, а најмалото на 200.
1237 п.н.е.
1237 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1237. година пред новата ера, 237. од вториот милениум п.н.е., 37. од 13 век п.н.е. и осма од 1230-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4271 и 4272 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3513 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2523 и 2524 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 484 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1237 година се протега во 1399 и 1400, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1459 и 1460 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 694 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1915 и 1914 исламска година пред хиџра.
Јисраел Техијат
Јисраел Техијат (во превод Израелска преродба) била младинска еврејска организација која била оформена во Скопје во 1919 година. Основач бил Давид бен Јаков Хасон (1893–1923), ционистички активист, кој ги одушевувал младите со своите идеи. По неговата смрт организацијата претрпела криза сè до доаѓањето на Адолф Барух, кој повторно ја заживеал. Целокупната еврејска младина над 14 години била ангажирана во организацијата. Заедничкото дружење помеѓу момчињата и девојчињата, па макар и во спортските активности, претставувало причина за силни реакции од патријархалните елементи. Набрзо биле основани две одделни младински спортски екипи: „Бене Исраел“ (машка) и „Макаби“ (женска) екипа.
NGC 7198
NGC 7198 — леќеста галаксија во соѕвездието Водолија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 31 јули 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7198 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 7198 има привидни димензии од 1,5' х 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 5 м 14,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -0° 38' 52"". Положбениот агол на објектот е во износ од 5°.
Други поделби
Проучување на NGC 7198 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 68006. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 256; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5224. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1146.
Актива пондерирана според ризикот
Актива пондерирана според ризикот (Risk-Weighted Asset, RWA) — банкарски средства или вонбилансни ставки пондерирани според ризикот. Овој вид на пресметка на вредноста на средствата се користи при пресметка на регулаторниот капитал или коефициентот на адекватност на капиталот (CAR) на финансиската институција. Во Базел I се објаснува зошто користењето на пристапот со пондерирање според ризикот е препорачлива методологија којашто банките треба да ја усвојат при пресметка на износот на капиталот и како причини се наведуваат следните: методологијата обезбедува полесен пристап за споредба на банките низ различни географски подрачја, вонбиланските ставки изложени на ризик може лесно да бидат вклучени во пресметките на адекватност на капиталот и банките не се заплашени од поседувањето на ликвидни средства со низок ризик.
Различни класи на средства имаат различни пондери на ризикот. Пресметката на пондерите на ризикот зависи од тоа дали банката го имаат усвоено стандардизираниот или внатрешниот пристап заснован на рејтинг во Базел II. На некои средства, како на пример задолжниците, им се припишува повисок ризик отколку на останатите, како на пример готовината или државните хартии од вредност. Со оглед на тоа што различни класи на средства имаат различна ризичност, пондерирањето на средствата според нивното ниво на ризик во прв ред ги прилагодува средствата коишто се помалку ризични со тоа што им овозможува на банките да го намалат износот на овие средства. Така на пример, државниот долг е пондерира со пондер којшто изнесува 0%,, што значи дека истиот се одзема од вкупните средства при пресметката на коефициентот на адекватност на капиталот.
Битка кај Смоленск (1812)
Француското артилериско бомбардирање го спалило градот до темел. Од 2.250 градби, 84% се уништени, додека само 350 останале неоштетени. Од 15.000 жители на градот, околу 1.000 останале на крајот на битката во урнатините. Со над 20.000 жртви, битката кај Смоленск била една од најкрвавите битки во инвазијата.
Вагју
Вагју бифтек е говедско месо што доаѓа од познатото јапонско Вагју говедо. Тоа е многу скапо и се смета за една од најдобрите парчиња говедско месо. Во месото има многу мускулна маст, што значи дека има ленти маснотии во црвеното месо што го прави месото повеќе  нежно и сочно, што додава на вкус и му дава изглед сличен на мермер. Понекогаш говедското месо Вагју се нарекува врз основа на тоа од каде е. Некои примери вклучуваат говедско месо Кобе, говедско месо Мацусака или говедско месо Оми.
Во последниве години, говедското месо Вагју се зголеми во процентот на маснотии како резултат на намалувањето на пасењето и зголемувањето на употребата на добиточна храна, што резултира во поголеми, подебели говеда.
NGC 4888
NGC 4888 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4888 се споменува и како NGC 4879, MCG -1-33-66, VV 680.
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1789 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4888 е од видот Sab. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 4888 има привидни димензии од 1' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 0 м 36,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -6° 4' 32"". Положбениот агол на објектот е во износ од 119°.
Други поделби
Проучување на NGC 4888 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 44766. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 284; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4963. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1600.
Јеховини сведоци во Македонија
Јеховините сведоци се христијанска религиска група во Македонија и се вбројува во малите религиски заедници. Првпат е формирана во САД во 1876 година, а за нејзин основач се смета Чарлс Расел. Името на оваа заедница се користи од 1931 година и произлегува од библискиот Јехова, кого тие го сметаат за Бог-Отец. Првите припадници на оваа религиска група во Македонија се појавиле во Струмица во 1938 година, под влијание на словенечкиот брачен пар Тучек, кој престојувал таму, а првата заедница на Јеховините сведоци била формирана во селото Вељуса, Струмичко во 1957 година. Прв конгрес одржале во селото Колешино во 1973 година. Во Скопје формирале своја група во 1968, а во 1975 година отвориле канцеларија. Оваа верска заедница била регистрирана во поранешна СФРЈ, а во Македонија е пререгистрирана во 1992 година. Во 2003 отвориле нова канцеларија, наречена Бетел. Заедницата во Македонија публикува неколку списанија од религиски карактер и тоа: Списание „Стражарска кула” (двомесечник) „Разбудете се!” (едномесечник) и брошури и книги.
IC 1233
Откривање
Објектот е откриен на 13 февруари 1901 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1233 е од видот *.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 19 м 25,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +18° 24' 41".
Други поделби
Проучување на IC 1233 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Ерик Придз
Ерик Придз (анг: Eric Prydz) (роден на 19 јули, 1976 во Стокхолм) е познат шведски диџеј и продуцент кој моментално живее и работи во ЛА. Претходно, во Лондон 2003та, ја создава својата прва музичка издавачка куќа Mouseville Records, на која издава своја продукција под псевдонимот Cirez D со техно стил. Сопственик е и на Pryda Recordings (издава под Pryda), и Pryda Friends (создадена за неговите пријатели и идни диџеи).
Изговорањето на неговото презиме (анг. Prydz) отсекогаш било дискутабилно.
Во октомври, 2011та год. списанието DJ Magazine ги објавува резултатите од Top 100 DJ Poll, каде Ерик се најде на 46тото место.
Приватен живот
Во радио-шоуто A State of Trance, предводено од Армин ван Бурен, во февруари 2011, беше најавено дека Ерик од неодамна станал татко. Има ќерка Леја (анг. Leja), за која подоцна создава и истоимена трака која ќе се најде како 9 по ред на негов компилациски албум.
Албуми
Во март 2012та година, на својот Фејсбук и Твитер профил, Ерик објавува дека долгоочекуваниот "Eric Prydz Presents Pryda" албум ќе биде, конечно, издаден на 21 мај и ќе се состои од нови и, до сега, неиздадени Pryda продукции (вклучувајќи ги и Shadows, Agag, Mighty Love, Allein и својот интро едит од Pjanoo).
Веднаш по издавањето на албумот (колекција од негови неиздадени и нови продукции, како и двочасовен микс од најпознатите издадени песни), Ерик започнува и со своето прво месечно онлајн-радио (музички поткаст кој е слободен за симнување преку iTunes), со цел обожавателите и обожавателите на електронска денс музика да бидат во тек со неговите најнови изработки и секако песни од други артисти, поддржани од Ерик. Поради неговото често патување и презафатеност, до сега се издадени само 13 епизоди.
2014 беше 10-годишнината од функционирањето на Pryda и за таа цел на 4 мај на Фејсбук профилот ја објави долгоочекуваната вест, всушност се работи за PR(10)DA, исто така колекционен албум од неиздадена продукција под Прајда во периодот од јануари 2004 до декември 2014, а сето тоа ќе води до издавање на првиот уметнички музички албум, за кој вели дека бил во изработка во неговата глава многу долго време.
Apple's Music Beats One е новиот поткаст кој започна летото 2015та и редовно се издава на секои две недели. Исто така со негова помош го презентира најновиот музички материјал, како и постари демо снимки од позната, веќе издадена, негова музика.
Официјалниот деби-албум кој е завршен со изработка и требаше да се најде во продавниците во октомври минатата година, се издаде дигитално на 5 февруари и досега се стекна со позитивни критики од обожавателите.
Елово (Леринско)
Елово или Елеово (Ελάτεια, Елатија; ; до 1926 г. Έλλοβον, Еловон ) — поранешно село во Леринско, Егејска Македонија, на територијата на денешната општина Лерин во истоимениот округ на областа Западна Македонија, Грција.
Географија
Селото било сместено на Которска Река (Белкаменска или Менска Река) на Нередска Планина, 16 км јужно од Лерин.
Потекло на името
Во постаро време ова било македонско село, чии жители го напуштиле заради зулумите на разбојничките банди. Наречено е по елите кои растеле на подрачјето.
Во Отоманското Царство
Во XIX век Елово било село во Леринската каза, чии жители биле Албанци-Тоски (Арванити) од христијанска вероисповед, доеселени од Епир на местото на иселените Македонци. Поради неговата близина до поголемото село Бел Камен (кое ја доживеало истата демографска промена), тоа неформално станало негово маало. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ за 1873 г. Елово е наведено двапати — еднаш како Елево (Elévo), село во Леринската каза со 50 домаќинства и 135 жители Македонци, а вторпат како Елово (Elovo), село во Костурската каза со 40 домаќинства и 130 жители Албанци. Првиот податок веројатно е постар, и се однесува на времето кога селото сè уште било македонско.
Според Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. во Елово живееле 40 Арнаути христијани. Селото било чифлик и населението постојано се иселувало во Лерин, Бел Камен и Негован.
По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Елово (Elovo) живееле 48 Албанци. Согласно сознанијата на Боривое Милоевиќ, пред Балканските војни Елово се состоело од 6 албански куќи.
Во Грција
По Балканските војни во 1913 г. селото е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор, кога броело 125 жители. Во 1920 г. во него се забележани само 52 жители, веројатно поради постојаните иселувања и војните. За 1928 г. не постои одделна статистика, бидејќи Елово било вброено во Бел Камен. Во 1940 г. бројот на населението закрепнал, и тука живееле 125 лица. Сепак, жителите редовно се иселувале по други места со своите семејства поради нивното занимање — градежништвото.
Андроник III Палеолог
Андроник III Палеолог (грчки: Ανδρόνικος Γʹ Παλαιολόγος, 25 март 1297 - 15 јуни 1341) бил византиски цар од династијата Палеолози кој владеел од 1328 до 1341 година. Тој бил син на Михаил IV Палеолог и Рита Ерменска. Тој бил прогласен за совладетел во неговата младост. пред 1313 г., и во април 1321 тој се побунил против неговиот дедо, Андроник II Палеолог. Тој бил формално крунисан како совладетел во февруари 1325 година, за потоа да го собори неговиот дедо целосно и да стане самостоен владетел на 24 мај 1328 година.
Соперништвото со дедо му Андроник II
Опаѓањето на византиската држава се манифестирало низ тешки немири. Судириот меѓу стариот и младиот Андроник бил прв во редицата долги внатрешни борби. Со него почнала епохата на речиси непрекинатите граѓански војни кои на Царството ќе му ги одземата последните сили и ќе го расчистат патот за турската и српската експанзија. Расколот во царскотото семејство кој за несреќа на Византија се изродил во граѓанска војна во основата бил од лична природа. Андроник III, синот на Михаил IX, убавиот и надарен младич, некогаш му бил љубимец на стариот цар. Уште во времето тој бил прогласен за цар-совладетел и бил сметан за втор престолонаследник по својот татко којшто бил прв. Меѓутоа, со времето настапило взаемно заладување. Стариот цар тешко се помирувал со лекомислениот живот на младиот Андроник, а тој се потешко го поднесувал татковото и дедовото туторство. Трагичниот крај на една љубовна авантура на Андроник го забрзал раскинот. Трагајќи по некој соперник на својот господар, луѓето на Андроник по грешка го убиле неговиот брат, деспотот Мануил. Веста за оваа несреќа ја забрзала смртта на тешко болниот Михаил IX (1320 г.), а стариот цар, огорчен и лут, на Андроник му го одзел наследството на престолот.
Андроник III ја добил цела Тракија и извесни територии во Македонија, коишто веќе им ги поделил на своите приврзаници, останатиот дел од територијата и самата престолнина ја задржал Андроник II. Така сепак дошло до поделба на Царството за што до неодамна Византијците не сакале ни да слушнат. За да се одржи единството на државата барем спрема надворешниот свет, Андроник II за себе го запазил правото да преговара со странските сили. Меѓутоа, тоа не потрајало долго и наскоро секој цар почнал да води своја надворешна политика, којашто не се совпаѓала со политиката на другиот, па дури и директно била насочувана против него. Впрочем, состојбата на мир не траела долго. Веќе во 1322 г. одново избувнала војна. Во лагерот на младиот Андроник дошло до несогласувања предизвикани, во крајна линија, од соперништвото меѓу големиот дукс Сиргијан и големиот доместик Кантакузин. Бидејќи Андроник III застанал на страната на својот пријател Кантакузин, Сиргијан, којшто дотогаш бил главен водач на целиот потфат, му се придружил на стариот цар и во негова служба сега го преземал водството во борбата против својот неодамнешен закрилник и господар. Откако повеќе градови во близина на престолнината го прифатиле него, Андроник II одново попуштил и била постигната спогодба според поранешните услови. Потоа подолго време владеел мир. На 2 февруари 1325 г. Андроник III дури бил крунисан за цар и совладетел на својот дедо.