cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Романска воена интервенција во Бесарабија
Главен удар и заробување на Кишинев
Романските сили кои ја извршиле интервенцијата во Бесарабија изнесувале две пешадиски и две коњанички дивизии, вкупно 50.000. На 20 јануари романската команда им наредила на своите трупи да го преминат Пут, а првите романски единици влегле во Бесарабија следниот ден. Утрото на 23 јануари [10 јануари], 11-та романска дивизија на генералот Ернест Броштеану ја преминала Прут. 11-та пешадиска дивизија требало да го заземе Кишинев и да напредува кон Тигина, 1-та коњаничка дивизија да ги нападне Белци и Сорока, 13-та пешадиска дивизија да ја окупира јужна Бесарабија, додека 2-та коњаничка дивизија требало да ги поврзе двете дивизии Цимислија. На 25 јануари целата романска дивизија била споена во 6-тиот корпус под генералот Јоан Истрате. На одбранбената страна, Фронтотдел контролирал околу 6.000 војници во Кишинев, вклучително и 1. молдавски пешадиски полк, 1. бесарапски хусарски полк, 1. молдавски хусарски полк, 3. и 5. замурски коњички полк; овие трупи имале задача „да го задржат градот додека не пристигнат засилувањата и со нивното пристигнување да тргнат во офанзива и да ги протераат Романците од Молдавската Република“. Одбранбените играчи во својот ранг ги вклучиле Филип Левенсон, Григориј Котовски и Јона Јакир. Два дена подоцна, Инкулет и претставниците на молдавските воени комитети се состанале во Калараси со генералот Бростеану. Двете страни се согласиле дека Романците „нема да се мешаат во внатрешните работи на Бесарабија“; сепак, кога бил информиран од молдавските делегати дека смртната казна е укината во Бесарабија, Броштеану одговорил дека ќе биде конечниот судија и ќе ја изрече секоја казна што ќе ја смета за соодветна. Романскиот премиер Таке Јонеску подоцна изјавил дека „целиот свет знаел дека војниците биле испратени во Бесарабија со цел да се заврши, кога е можно, последниот чин на обединување со Бесарабија“. Во Одеса, пленарната седница на Централниот извршен комитет на Румчерод на 20 јануари одлучила да се смета себеси за „во воена состојба со Романија“ и прогласил општа мобилизација за волонтерски одреди во областите Одеса, Тираспол, Керсон, Акерман и Бендер. Румчеродот, исто така, донел одлука за интернирање на кој било романски функционер во градот и запленување на романските имоти таму. Одлуката била поништена од страна на следниот ден, Румчеродот се надевал дека ќе добие дипломатско решение за судирот. На 23 јануари, Румчерод формално му го пренел на романскиот конзул и на британската и француската мисија барањето на романската влада да ги повлече своите трупи од Бесарабија и на руските трупи на романскиот фронт да им се дозволи слободен премин кон Русија. Додека романскиот претставник го негирал влезот на романските војници, мисијата на Антантата одговорила дека војниците биле испратени да ги заштитат романските складишта.
Во текот на првите денови од офанзивата, романските трупи кои го преминале Прут меѓу Унгени и Леова ги окупирале Унгени, Каинари и Поганешти. На нивниот пат, тие ги зазеле железничките објекти и магацините за храна, ги растерале советите и селските комитети и ги застрелале нивните членови, барајќи залихи со храна од селаните. По три дена битка, романските трупи кои напредувале од Хинчешти и Страшени го зазеле Кишинев вечерта на 26 јануари 1918 година [13 јануари],  бил пречекан од Ерхан и Пантеа, придружувани од неколку молдавски ескадрили. Според некои извештаи, неколку молдавски единици се бореле „рамо до рамо“ заедно со руските револуционери против романската армија; Поливитев, тврдејќи дека извештаите на Сфатул Сари укажуваат дека 86% од молдавските трупи се бореле на страната на Фронтотдел и „војниците биле решени да ги убијат офицерите осомничени за предавство“. Советските трупи се повлекле во Тигина без да им се спротивстават на романските трупи во самиот град. Според Владимир Поливцев, факторите кои довеле до неуспех на одбраната на Кишинев ја вклучувале општата инфериорност на војниците, лошото управување со постоечките единици, меѓупартиските судири меѓу различните советски организации и успехот на поддржувачите на Сфатул Сари меѓу офицерите. неутрализирал дел од молдавските полкови. Така, некои офицери успеале да ги испратат молдавските трупи подалеку од градот во пасивен сектор на одбраната, додека поддржувачите на Шчербачов се уште активни меѓу трупите во јужна Бесарабија, исто така, можеле да ги спречат руските единици на 47-от корпус и другите единици на 6-от Армијата да дојде на помош на бранителите. Денот кога падна Кишинев, владата на Петроград одлучила да ги прекине сите дипломатски односи со Романија и да ги протера нејзините претставници, и ги прогласила романските златни резерви за „неприкосновени за романската олигархија“ и го прогласил Шчербачов за „непријател на народот“. Следниот ден, Броштеану официјално влегол во градот, романската армија организирала парада. Бидејќи романската влада не одговорила на нејзините протести, Румчерод на 4 февруари објавил дека се смета себеси за војна со Романија и на 6 февруари им наредил на единиците на Романскиот фронт и Воениот округ Одеса „веднаш да пружат вооружен отпор на романските воени единици кои влегле во Бесарабија, како и на кој било друг локалитет кога романските сили ќе се обидат да ги разоружаат советските трупи или да запленат воен материјал и опрема“.
Владимир Поливцев тврди дека по романското заземање на Кишинев настанал бран на репресија. Останатите молдавски единици биле или распуштени или споени со романските единици. Погубувањате не биле ограничени само на приврзаниците на Советите, бидејќи биле стрелани неколку антиболшевички социјалисти, вклучувајќи ја и меншевичката членка на Сфатул Сари, Надејда Гринфелд и популарниот социјалист Николај Ковсан, уредник на Свободнаја Бесарабија. Директорот за воени прашања Герман Пантеа на 2 февруари морал да признае дека во Кишинев се случувале „чести погубувања“, додека Иван Криворуков, во тоа време секретар на Централното биро на синдикатот, сведочел дека погубувањате биле извршени без судење, некои од жртвите кои биле полумртови закопани во депонијата во Ришани. Кишинев бил ставен под опсада и бил воведен полициски час истовремено со опсежните претреси на приватни имоти. Повеќето револуционерни организации, вклучително и Централниот молдавски воен извршен комитет, биле распуштени, заедно со синдикатите и фондовите за взаемна помош.
На 28 јануари [15 јануари], за време на вонредниот заеднички состанок на Сфатул Сари и владата, Инкулец го поздравил и аргументирал романското воено присуство во Бесарабија, зборувајќи за гаранциите на Романците, додека Ерхан го уверил генералот Бростеану дека владата во Кишинев ќе ги преземе сите мерки за поддршка на акцијата на романската армија.
Трет селански конгрес
Противставувањето на романската интервенција продолжило на друго место во Бесарабија, при што Ерхан забележал во својот говор на 26 јануари дека влијанието на болшевиците и недовербата кон Сфатул Сари било особено големо во областите Акерман, Исмаил, Хотин и Сорока. На 31 јануари во Кишинев започнал Третиот Бесарабски покраински конгрес на советите на селанските пратеници, кој бил одложен од есента 1917 година. Поради тековните воени операции, неколку делегати од Акерман, Исмаил и Хотин можеле да помогнат, а повеќето делегати доаѓале од централните делови на Бесарабија и Молдавија. Мнозинството ја отфрлило кандидатурата на Ерхан за претседател и наместо тоа го избрал молдавецот Василе Рудиев, кој претходно бил назначен за комесар за Балци од страна на Сфатул Сари и, како шеф на окружниот Конгрес на селаните во Балци, протестирал против романската интервенција и повикал на признавање. на владата во Петроград на 27 јануари. Следниот ден, Бесарабскиот покраински селански конгрес едногласно изгласал резолуција дека „целата власт треба да им припадне на Советите на работниците, војниците и селаните пратеници“ и избрал комисија за да подготви декларација за протест против окупацијата на Бесарабија. Рудиев лично повикал на гаранции за слободата на говорот, собирањето и неповредливоста на членовите на конгресот, побарал обновување на суверена Молдавска Република, а Романците да бидат протерани од земјата во рок од 24 часа. Неговиот говор бил дочекан со продолжен аплауз. Половина час по говорот на Рудиев, романските војници ја опколиле зградата каде што се одржувал Конгресот, донеле четири митралези во салата и испратиле воен одред барајќи екстрадиција на говорниците кои „ја навредиле романската влада“. Рудиев и друг член на президиумот, Валентин Прахницки, отишле да преговараат со Бростеану, а подоцна биле уапсени уште тројца членови на Конгресот (Теофил Которос, Јон Панциру и Прокоп Чиумаченко). Петте делегати, четворица Молдавци и еден Украинец, потоа биле погубени од Романците. Бидејќи петмината исто така биле членови на Сфатул Сари и биле законски неповредливи, Советот на директори се распрашувал за судбината на делегатите, но Броштеану ги отфрлил, одговарајќи дека апсењата не ги смета за „мешање во внатрешните работи на републиката“ и дека „ никој не може да му се меша“ во борбата против „болшевиците“. Мелтиухов и Поливцев забележуваат дека на крајот биле застрелани 45 од 116 делегати кои учествувале на Конгресот.
Битка кај Бeлци и северна кампања
Веста за она што локалното население го гледало како романска инвазија ги алармирало и различните комитети во Белци, кои на 21 јануари го организирале Револуционерниот штаб за заштита на Бесарабија, предводен од Молдавците Андреј Палади, претседател на селанскиот совет на областа Белци, Григоре, претседател на локалниот комитет и Василе Рудиев, комесар за локална самоуправа. Следниот ден, Палади ги повикал локалните жители да организираат одбранбени одреди, додека локалниот совет издал манифест во кој изјавува „Смртта е подобра од новото ропство под јаремот на крвопијецот, романскиот крал“. Подоцна истиот ден, се одржал митинг на кој присуствувале 3.000 работници, војници на гарнизонот и претставници на околните села, изразувајќи протест против влегувањето на окупаторските сили во Бесарабија, а потоа на населението му било поделено оружје од воените магацини. Конгресот на селанските пратеници на округот Белци на 27 јануари усвоил резолуција со која се отфрла авторитетот на Сфатул Сари и се признава Советот на народните комесари, протестирајќи против одвојувањето од Русија и повикувајќи се да се инвестира моќта во советите на селаните, војниците и претставници на работниците. Комисиите и организациите на сите нивоа требало да бидат реизбрани, делегатите требало да бидат испратени во Петроград за да побараат помош против романскиот влез на територијата на Бесарабија, а организациите во другите Бесарабски окрузи биле поканети да ги поддржат одлуките на Конгресот на областа Балци. За да се спречат земјопоседниците да побараат романска помош, им биле прекинати телефонските линии и телефонската централа била ставена под контрола на Конгресот.
Јужна кампања
Во јужниот дел на покраината романската интервенција ја извршиле 13-та пешадиска дивизија, 2-та коњаничка дивизија, 5-та бригада Калараси и други помали единици. Романското напредување наишло на различни степени на отпор и се случиле престрелки на различни места. Веќе на 23 јануари, Конгресот за самоопределување на селаните и работниците од Буџак, одржан во Акерман, го отфрлил авторитетот на Сфатул Сари и одлучил да се бори против освојувачите. Истиот ден, по артилериско бомбардирање, Романците го зазеле Кахул и започнале со репресалии против бранителите. На 24 јануари бранителите на Болград ги растерале напаѓачките единици користејќи митралези; сепак, главните сили на 2-та коњаничка дивизија го поразиле нивниот отпор следниот ден. Неколку дена подоцна, бугарските селани во Тараклија собрале одред од 250 војници вооружени со пушки, коси и вили, но градот се предал откако романската артилерија отворила оган. Престрелки и интензивни борби избиле, исто така, меѓу романските трупи и набрзина организираните доброволци во Комрат и железничките станици во Чадир-Лунга и Басарабеаска. Градот Измаил бил заземен по интензивни борби и гранатирање од романски воени бродови. Бранителите, броејќи неколку стотици војници и морнари, давале отпор од 3 до 6 февруари, бидејќи во градот владеела политичка конфузија. Како репресалии, Романците уапсиле 1.500 локални жители и егзекутирале 14 морнари, додека членовите на советот на морнарските пратеници биле обесени. Дел од бранителите се повлекле во Килија каде заедно со локалните сили за самоодбрана успеале да се спротивстават десет дена додека градот исто така бил заземен на 7 февруари по кратка битка. Бранителите биле поддржани и од романски морнари организирани од револуционерен комитет предводен од Георге Строичи. Романските војници и работници на воените и цивилните бродови на романската флота побуниле на 27-28 јануари, го кренале црвеното знаме и помогнале во одбраната на градот. По заземањето на Килија, неговите бранители заминале за Одеса.
Борбите околу Валцов избувнале вечерта на 8 февруари, при што бродовите чувари под советска команда реагирале на оганот од романските сили во Периправа. Следниот ден, романските набљудувачи на 2-та поморска дивизија го гранатирале градот и транспортните бродови присутни во неговото пристаниште, поради што пловечката батерија К-15 возвратила со оган. Додека помошните бродови успеале да го напуштат пристаништето, советските чамци успеале да оштетат еден романски монитор и да го уништат нивниот центар за насочување на артилерискиот оган, принудувајќи ги да се повлечат нагоре. Борејќи се против романската Дунавска флотила, бранителите биле поддржани од неколку воени бродови испратени од Одеса и Севастопол и до 1.000 револуционерни војници и Црвена гарда. На 12 февруари, одред од 200 морнари од Балтичката флота пристигнала во градот, предводен од анархистот Анатоли Железнијаков, кој ја презел командата со одбранбените трупи; Следниот ден војниците се упатиле на блискиот остров Дунав, негирајќи им на Романците да ја користат реката. Отпорот продолжил до 28 февруари, кога преживеаните бродови заминале за Одеса и Николаев. Две поранешни руски пловечки батерии, К-2 и К-7, биле заробени од Романците во делтата на Дунав во текот на февруари. Овие бродови, дел од бројната класа Русуд, имале тежина од 259 тони и должина од 54 метри, со максимална брзина од 10 километри на час, генерирани од дизел мотори и секој од нив бил вооружен со два 152 мм топови. Не можејќи да ги евакуира, Советскиот сојуз ги напушти во различни бесарабски пристаништа на Дунав, подморницата бр. 3, блокаторот на реките „Одеса“, миночистачот „Јулија“, осум речни чамци, еден брод со пораки и голем број бродови за поддршка.
Битки на Днестар
Борбите продолжиле во Бесарабија во текот на целиот месец февруари, бидејќи селаните и разните револуционерни единици се спротивставиле на романските обиди за воспоставување на редот и законот. Андреј Брезијану и Влад Спану тврдат дека последните чети на комунистички револуционери биле протерани над Днестар и надвор од земјата на 20 февруари [7 февруари], сепак Поливитев забележува дека советската власт била задржана во областа Хотин, северниот дел на областа Сорока и поголемиот дел од областа Акерман до потпишувањето на романско-советското примирје на 5 март.
Два дена откако украинската декларација за независност ги прекинала директните врски меѓу Бесарабија и Русија, на 6 февруари Молдавската Демократска Република ја прогласила својата независност по интензивни дебати. Болшевиците ја зазеле Одеса на 29 - 30 јануари, што резултирало со тоа што Румчерод бил наследен од Советската Република Одеса на 30 јануари [17 јануари] 1918 година.
Во меѓувреме, советскиот успех против украинските трупи овозможило во Одеса да се создаде Врховен колегиум за борба против романската и бесарабската контрареволуција, чиј водач, Кристијан Раковски, бил задолжен од Советот на народни комесари со задача „да ги прати романските контра-револуционерните сили од Бесарабија и да предизвика револуционерно движење во Романија“. Преговорите со Романците биле прекинати на 15 февруари и на романската страна и бил претставен ултиматум со барање за итна евакуација на нејзините војници од Бесарабија, предавање на целиот запленет руски воен имот, растурање на руските и другите национални контрареволуционерни единици, екстрадиција на генералот Шчербачов и казнување на одговорните за убиствата и погубувањате на рускиот воен персонал. Последователно, борбите продолжиле на 16 февруари, но советските обиди да го заземат Бендер или да напредуваат горе на Дунав пропаднале. Романските обиди да го преминат Днестар исто така биле блокирани по престрелките кај Крочмаз и Паланка
Интервенција на Централните сили и неуспешно примирје
Во меѓувреме, додека советската делегација ги напуштила мировните преговори во Брест-Литовск без да се согласи со огромните територијални загуби што ги бара Германија, Централните сили потпишале посебен мир со Украинската Народна Република на 9 февруари. Со цел да ја натера советската влада да го потпише мирот и имајќи го предвид неуспехот на украинската влада да ги надмине советските сили, германската армија ја продолжила својата офанзива на целиот фронт на 18 февруари. Истиот ден, фелдмаршалот Аугуст фон Мекенсен, командант на германско-австриските трупи, се сретнал со новоименуваниот романски премиер Александру Авереску во Јаши со цел да разговараат за мировен договор. Мекенсен лично го уверил Авереску дека Романија ќе може да одржува трупи во Бесарабија и ќе добие слобода на дејствување против Советскиот Сојуз во замена за потпишување на мирот со Централните сили и поддршка на извозот на земјоделски производи од Украина. Следејќи го примерот на својот германски сојузник, австроунгарската армија исто така започнала антисоветска офанзива во својот дел од фронтот на 24-28 февруари, освојувајќи ги бесарабските градови Новоселица и Хотин истиот ден и напредувајќи кон Окница, каде се сретнале со романската војска. По германскиот ултиматум на 28 февруари, Романија била под притисок да потпише прелиминарен мировен договор во Буфтеа на 5 март; Според условите, Романија се откажала од Добруџа и значајни територии на австроунгарската граница, прифатила тешки економски клаузули и се согласила на демобилизација на својата армија. Сепак, романските трупи во Бесарабија биле исклучени од демобилизацијата. Романската команда и Централните сили се согласиле дека австроунгарските трупи ќе го окупираат округот Хотин и северниот дел на округот Сороча, додека на армиите на Централните сили ќе им биде дозволен слободен премин низ Бесарабија окупирана од Романија. Следствено, австро-германскиот 25-ти армиски корпус напредувал низ северна Бесарабија кон Киев, 27-от австро-унгарски корпус напредувал низ централна Бесарабија кон Рибница, Бирзула и Одеса, додека 52-от германски армиски корпус напредувал преку Бендер кон Одеса. Како резултат на тоа, на 3 март советската влада конечно се согласила да го потпише мировниот договор, но австро-германските трупи, во тоа време на линијата Каменецк - Виница - Черкаси - Киев, ја продолжиле својата офанзива. Истиот ден, советските трупи во областа Резина се повлекле преку Днестар во обид да ја ослободат Жмеринка од комбинираниот австриски и украински напад.
Последици
Романските загуби во последните фази на интервенцијата на Бесарабија изнесуваат 488 лица (25 загинати, 312 ранети, 151 исчезнати). Единствената клаузула од романско-советскиот договор што била исполнета била делумна размена на затвореници: 92 романски сенатори, членови на парламентот и офицери биле разменети за 73 офицери и војници на руската армија на 19-24 март 1918 година, во Сулина. Многу е тешко да се процени точниот број на жртви што ги претрпеле советските и другите револуционерни сили во кампањата во Бесарабија. Виктор А. Савченко тврди дека околу 1.500 до 2.000 биле убиени во битките што се случиле во Придњестровје и Буџак.
Чарлс Кинг тврди дека, иако тоа се случило на барање на членовите на Сфатул Сари и други молдавски организации, окупацијата на Бесарабија од страна на Романците не била добредојдена од сите. Така, според Чиобану, во апелот до граѓаните на Кишинев, членовите на владата на Бесарабија негирале дека романските трупи некогаш биле поканети да ја окупираат републиката, наведувајќи дека нивната единствена цел била да ја преземат контролата врз железницата од болшевиците. Марсел Митраска тврди дека придобивките од обновувањето на јавниот ред и гаранциите на Романците дека нема да се мешаат во политичкиот живот на Бесарабија натерало многу луѓе да го променат својот став.
На 6 февруари [24 јануари] 1918 година, бидејќи независноста на Украина ги уништило надежите за Руска Федерација, Сфатул сари гласал за Декларацијата за независност на Молдавската Демократска Република, откажувајќи се од сите врски со Русија. Економски изолиран и вознемирен од тврдењата на украинската и на советската влада за Бесарабија, Сфатул Сари гласал за унија со Романија на 9 април [27 март] 1918 година.
Овој потег бил осуден од советската влада како флагрантно кршење на претходните договори и лишена од правна моќ, додека Украинската Народна Република ги прекинала дипломатските односи со Романија и издала финансиски санкции против Бесарабија. Според Денис Малцев, Романија иницирала кампања на романизација во Бесарабија, забранувајќи го печатењето на плакати на други јазици освен романскиот и подоцна насилно вградувајќи ги православните цркви во Романската православна црква.
Првиот нацрт на договорот за статусот на Бесарабија бил поднесен на Париската мировна конференција на 14 април 1920 година. Иако првично тие не биле против Унијата, на 10 август, САД се повлекле од преговарачкиот процес наведувајќи дека ќе го почитуваат територијалниот интегритет на Русија. На 28 октомври 1920 година, Обединетото Кралство, Франција, Италија и Јапонија го потпишале Договорот од Париз со кој се признава романскиот суверенитет над Бесарабија, но сепак Јапонија не го ратификувала документот и договорот не стапил на сила. Советско-романските конференции во Варшава (1921) и Виена (1924), исто така, не успеале официјално да го решат правниот статус на Бесарабија. Односите меѓу Романија и Советскиот Сојуз биле обновени дури во декември 1934 година, сепак Бесарабија останала единствениот дел од советската западна граница што не бил признаен од владата во Москва, „ослободувањето на регионот од романската окупација“ бил столб на советските надворешнополитички цели, според Мелтиухов. Романскиот златен резерват и поголемиот дел од богатството конфискувано од Русија никогаш не се вратени во Романија.
Драган Пантелиќ
Драган Пантелиќ (Драган Пантелић; 9 декември 1951 – 20 октомври 2021 година) бил југословенски професионален фудбалер кој играл како голман. Тој постигна преку 20 гола во текот на кариерата, главно од пенали.
Биографија
Пантелиќ е роден во Лозница, Србија. Откако започнал во Раѓевац и Графичар Белград, Пантелиќ поминал десет сезони со Раднички Ниш од 1971 до 1981 година. Тој собра преку 250 настапи во југословенската прва лига, постигнувајќи 15 гола. На лигашкиот натпревар против Вележ Мостар, тој го постигна победничкиот гол од внатрешноста на својот шеснаесетник.
Пантелиќ подоцна се преселил во странство во Франција и му се приклучил на Бордо, претставувајќи ја екипата две сезони. Во 1982 година, Бордо играше без голман на мечот на гостувањето кај Нант во знак на протест поради суспензијата за Пантелиќ. Нант победи со 6-0. Натпреварот стана главен дел од фудбалските „блупер“ видеа.
По краткото играње за Тимок во југословенската Втора лига, Пантелиќ се вратил во Раднички Ниш во сезоната 1984–1985, пред да се повлече од играта.
Репрезентативна кариера
На меѓународно ниво, Пантелиќ заработи 19 натпревари за Југославија помеѓу 1979 и 1984 година, постигнувајќи два гола. Тој, исто така, ја претставуваше земјата на Летните олимписки игри 1980 година, а тие завршија на четвртото место и учествуваа на Светскиот куп на ФИФА во 1982 година.
Кариера после играње
По завршувањето на својата играчка кариера, Пантелиќ привремено ја извршувал функцијата менаџер на Раднички Ниш помеѓу ноември 1989 и март 1990 година. Тој бил и претседател на клубот во доцните 1990-ти.
Смрт
Пантелиќ починал на 20 октомври 2021 година во клиничкиот центар на Универзитетот во Ниш по кратка борба со КОВИД-19, на 69 години.
Признанија
Раднички Ниш
1532 во книжевноста
1532 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Ханти-Мансиски автономен округ
Ханти-Мансиски автономен округ — Југра (руски:Ханты-Мансийский автономный округ — Югра) е автономен округ во Русија. Административен центар е Ханти-Мансијск.
Островски Регион (Папуа Нова Гвинеја)
Островски Регион (Islands Region) — еден од четирите региони во Папуа Нова Гвинеја. Регионот го опфаќа Бизмарковиот Архипелаг и Северните Соломонски Острови, североисточно од копното. Ова е најретко населениот регион на земјата, со население од 750.000 (14% од државата) и претставува историски посебна целина, што може да се забележи по превалентноста на австронезиските јазици и археолошки наоди на грнчарската култура Лапита - предок на неколку полинезиски култури.
Административна поделба
Регионот се дели на пет покраини (поточно, четири покраини и еден автономен регион):
Миодраг Белодедиќ
Миодраг Белодедиќ (романски изговор: Миодраг Белодедичи; српски правопис Миодраг Белодедић; роден на 20 мај 1964 година) е романски пензиониран фудбалер кој настапувал како чистач, односно одбранбен играч.
Го носел прекарот елен поради неговите елегантни спречувања на противничките напади, поголемиот дел од својата 19-годишна професионална кариера ја поминал во Стеауа Букурешти (десет сезони), освојувајќи ја Лигата на шампионите, како и со Црвена Ѕвезда од Белград, со што станал првиот играч кој го освоил трофејот со два клуба. Тој исто така играл во Шпанија и Мексико.
Белодедиќ забележал 55 настапи за фудбалската репрезентација на Романија, со која ја претставувал нацијата на Светското првенство 1994 и два Европски првенства.
Нидлман–Вуншов алгоритам
Нидлман–Вуншовиот алгоритам е алгоритам кој се користи во биоинформатиката за порамнување на нуклеотидни или белковински низи. Овој алгоритам претставувал една од првите апликации на динамичкото програмирање за споредување на биолошките низи. Тој бил развиен од Саул Б. Нидлман и Кристијан Д. Вунш и објавен во 1970 година. Во суштина алгоритмот го дели поголемиот проблем (на пр. целосната низа) на серија помали проблеми, а потоа ги користи решенијата на помалите проблеми за реконструкција на решението на поголемиот проблем. Алгоритмот, исто така, е познат како алгоритам на оптимално совпаѓање, или како техника на глобално порамнување. Тој сѐ уште е широко применуван за оптимално глобално порамнување на низи, особено кога квалитетот на глобалното порамнување е од најголема важност. [[Податотека:Needleman-Wunsch_pairwise_sequence_alignment.png|десно|рамка|Слика 1: Нидлман-Вуншов алгоритам за порамнување во парови Резултати:
Низи   Најдобри порамнувања -   -- GCATGCU      GCATG-CU      GCA-TGCU      GCAT-GCU GATTACA     G-ATTACA      G-ATTACA      G-ATTACA
Интерпретација на почетниот чекор:
Левата колона во горната слика може да се толкува на следниот начин (ставајќи "+" пред секоја низа):
Порамнување: +GCATGCU +GATTACA Бод:     0  // Се совпаѓаат, нема бод
Порамнување: +GCATGCU +GATTACA Бод:     0  // 1 празнина,  бод -1
Порамнување: +GCATGCU +GATTACA Бод:     0  // 2 празнини, бод -2
Порамнување: +GCATGCU +GATTACA Бод:     0  // 3 празнини, бод -3
Порамнување: +GCATGCU +GATTACA Бод:     0  // 4 празнини, бод -4
...
Истото може да се направи и за највисокиот ред. ]]
Вовед
Овој алгоритам може да се користи за кои било две низи. Следниот водич ќе користи две мали ДНК-низи како примери, прикажани во дијаграмот: GCATGCU GATTACA
Конструирање на координатна мрежа
Прво се пристапува кон конструирање на координатна мрежа, како онаа прикажана на Слика 1 погоре. Започнете ја првата низа од врвот на третата колона, а втората низа од почетокот на третиот ред. Пополнете ги до крај, како што е прикажано на Слика 1. Сѐ уште не треба да има броеви во координатната мрежа.
Избор на систем за бодување
Потоа, одлучете како ќе ги бодувате секој поединечен пар на букви. Употребувајќи го горниот пример, едно можно порамнување е: 12345678 GCATG-CU G-ATTACA Буквите (знаците) може да се совпаѓаат, да не се совпаѓаат, или да формираат празнина (бришењето или вметнување (индел)):
За секој од овие случаи се доделува одреден бод (бод) и збирот на бодовите за секој пар е бодот кој го добива целото кандидатно порамнување. Постојат повеќе различни системи за доделување на бодови; некои од нив се наведени подолу. Засега, ќе се употребува системот на Нидлман и Вунш:
За примерот прикажан погоре, бодот на порамнувањето би бил 0: GCATG-CU G-ATTACA +-++--+- -> -1*4 + 1*4 = 0
Пополнување на табелата
Започнете со нула во вториот ред, втора колона. Движете се низ ќелиите ред по ред, пресметувајќи го бодот за секоја ќелија. Бодот се пресметува со споредување на бодовите на соседните ќелии на ќелијата во прашање: ќелијата од левата страна, горната ќелија и горната лева (дијагонална) ќелија, а потоа додавање на соодветниот бод за совпаѓање, несовпаѓање или индел. Потоа пресметајте ги кандидатните бодови на кандидатите за секоја од трите можности:
Конечниот бод за ќелијата е највисокиот од трите кандидати.
Со оглед на тоа дека не постојат „погорни“ или „погорни леви“ ќелии за вториот ред, само постојната ќелија на лево може да се користи за пресметување на бодот на секоја ќелија. Па затоа се додава -1 за секое поместување надесно, што резултира со следните бодови за првиот ред: 0, -1, -2, -3, -4, -5, -6, -7. Истото важи и за втората колона, бидејќи може да се користи само постоечкиот бод над секоја ќелија. Така добиената табела е: Првиот случај, со постоечки бодови во сите 3 правци е пресекот на првите букви (во овој случај G и G). Дадени се околните ќелии: Оваа ќелија има три можни вредности:
Најголемиот кандидат е 1, и тој се внесува во ќелијата: Ќелијата која го дава најголемиот кандидатен бод, исто така, мора да биде запаметена. Во комплетираниот дијаграм прикажан на слика 1 погоре, тоа е прикажано како стрелка од ќелијата во ред и колона број 3 кон ќелијата во ред и колона број 2.
Во следниот пример, дијагоналниот чекор за X и Y претставува несовпаѓање: Х:
Y:
Во овој случај, сите правци кои придонесуваат за највисокиот кандидатен бод мора да бидат обележани како можни ќелии на потекло во крајниот дијаграм на слика 1, на пр. во ќелијата во ред и колона 7.
Следење на стрелките назад кон потеклото
Обележете ја патеката од ќелијата во долниот десен агол назад кон ќелијата во горниот лев агол, следејќи ја насоката на стрелките. Од оваа патека, низата се конструирана врз основа на следните правила:
Следејќи ги овие правила, чекорите за еден можен кандидат за порамнување од слика 1 се: U → CU → GCU → -GCU → T-GCU → AT-GCU → CAT-GCU → GCAT-GCU A → CA → ACA → TACA → TTACA → ATTACA → -ATTACA → G-ATTACA ↓ (гранка) → TGCU → ...           → TACA → ...
Основни системи за бодување
Наједноставните системи за бодување едноставно даваат вредност за секое совпаѓање, несовпаѓање и индел. Водичот опишан погоре користи вредности за совпаѓање = 1, несовпаѓање = -1, индел = -1. На овој начин, колку е понизок бодот на порамнувањето толку е поголемо Левенштајновото растојание, па така кај овој систем на бодување пожелен е повисок резултат. Друг систем на бодување може да биде:
За овој систем, бодот на порамнувањето ќе го претставува Левенштајновото растојание помеѓу двете низи. За различни ситуации можат да бидат создадени различни системи за бодување, на пример, ако празнините се сметаат за многу лоши за даденото порамнување, за нив можат да се дадат најголеми казнени бодови, како на пример:
Пробајте го овој пример.
Матрица на сличност
Покомплицираните системи на бодување атрибутираат вредности не само за видот на промена, туку и за буквите кои се вклучени. На пример, совпаѓањето помеѓу A и A може да добие бод 1, но совпаѓањето помеѓу T и T може да добие бод 4. Овде, на пример, се дава поголемо значење на совпаѓањето на Т нуклеотидите отколку на A нуклеотидите, т.е. совпаѓањето на Т нуклеотидите се смета дека е поважно за порамнувањето. Ова мерење врз основа на букви исто така важи и за несовпаѓањата.
За да се претстават сите можни комбинации на букви и нивните резултирачки бодови, се користи матрица на сличност. Матрицата на сличност за најосновниот систем е претставена како: Секој бод претставува префрлање од една од буквите која ќелијата ја порамнува со другата. На тој начин, ова ги претставува сите можни совпаѓања и бришења (за азбука составена од буквите ACGT). Забележете дека сите совпаѓања се наоѓаат по должина на дијагоналата, а, исто така, дека не треба да биде пополнета целата табела, само еден триаголник, бидејќи резултатите се реципрочни. = (Бодот за A → C = Бодот за C → A). Ако го спроведувате правилото Т-Т = 4 од горе, се добива следната матрица на сличност: Статистички се конструирани различни матрици за бодување, кои даваат тежина на различни активности соодветни за одредено сценарио. Ова е особено важно кај порамнувањето на белковинските низи поради различната честота на различните аминокиселини. Постојат две поголеми семејства на матрици за бодување, од кои секоја претрпува дополнителни измени за прилагодување кон специфични сценарија:
Казнени бодови за празнина
При порамнувањето на низи, често се јавуваат празнини (т.е. индели), кои понекогаш можат да бидат доста големи. Од биолошка гледна точка, поголема е веројатноста да една поголема празнина се јави како резултат на една голема бришењето, а не како резултат на повеќе мали бришења. Затоа, два мали индела треба да имаат полош бод од еден голем индел. Наједноставниот и најчестиот начин да се направи ова е преку голем бод за нов индел и помал бод за продолжување на празнина за секоја буква која го продолжува инделот. На пример, нов индел може да чини -5 бода, а продолжување на индел може да чини -1 бод. На овој начин порамнувањето, како што е: GAAAAAAT G--A-A-T кое има повеќе еднакви порамнувања, некои со повеќе помали порамнувања, сега ќе се порамни на следниот начин: GAAAAAAT GAAТ
Напредно претставување на алгоритмот
Бодовите за порамнетите карактери (знаци) се специфицирани со матрица на сличност. Овде, е сличноста на знаците а и b. Таа користи линеарна казна за празнина, наречена.
На пример, ако матрицата на сличност е: тогаш порамнувањето: AGACTAGTTAC CGA---GACGT со казна за празнина од -5 бода, ќе го има следниот збирен бод:
За да се најде порамнувањето со највисок бод, се распределува дво-димензионална низа (или матрица) F. Записот во ред i и колона j е означен со F_{ij}. Постои еден ред за секој карактер на низата A, и една колона за секој карактер на низата B. На овој начин, ако се порамнуваат низи со големини n и m, количината на меморија која се користи е во O(nm). Хиршберговиот алгоритам содржи само подмножество на низата во меморија и користи простор, а во секој друг поглед е сличен на Нидлман-Вуншовиот алгоритам (и исто така бара O(nm)време).
Како што алгоритмот напредува, F_{ij} ќе биде назначен да биде оптималниот бод за порамнувањето на првите карактери во A и првите  карактери во B. Потоа се применува принципот на оптималност на следниов начин:
Псевдо-кодот за алгоритмот за пресметување на F матрицата изгледа вака: d ← бод за несовпаѓање за i=0 до должина(A) F(i,0) ← d*i за j=0 до должина(B) F(0,j) ← d*j за i=1 до должина(A) за j=1 до должина(B) {    Match ← F(i-1,j-1) + S(Ai, Bj) Delete ← F(i-1, j) + d    Insert ← F(i, j-1) + d     F(i,j) ← max(Match, Insert, Delete) } Откако ќе се пресмета F матрицата, записот F_{nm}го дава максималниот бод меѓу сите можни порамнувања. За да се пресмета порамнувањето кое, всушност, го дава овој бод, се започнува од долната десна ќелија, и се споредува вредноста со трите можни извори (Match, Insert, Delete, наведени погоре) за да се утврди од кого потекнува. Ако е Match, тогаш A_i и B_j се порамнуваат, ако е Delete, тогаш A_iе порамнета со празнина, и ако е Insert, тогаш B_jе порамнета со празнина. (Во принцип, истата вредност може да ја имаат повеќе порамнувања, што доведува до алтернативни оптимални порамнувања.) ПорамнувањеA ← "" ПорамнувањеB ← "" i ← должина(A) j ← должина(B) додека (i > 0 или j > 0) {  ако (i > 0 и j > 0 и F(i,j) == F(i-1,j-1) + S(Ai, Bj)) {    ПорамнувањеA ← Ai + ПорамнувањеA ПорамнувањеB ← Bj + ПорамнувањеB i ← i - 1 j ← j - 1 }  или ако (i > 0 и F(i,j) == F(i-1,j) + d)   { ПорамнувањеA ← Ai + ПорамнувањеA ПорамнувањеB ← "-" + ПорамнувањеB i ← i - 1 }  или {    ПорамнувањеA ← "-" + ПорамнувањеA ПорамнувањеB ← Bj + ПорамнувањеB j ← j - 1 } }
Комплексност
Пресметувањето на бодот F_{ij}за секоја ќелија во табелата е O(1) операција, па затоа на временската комплексност на алгоритмот за две низи со должина n и m е O(mn). Било покажано дека е можно да се подобри времето на извршување на со употреба на т.н. Метод на Четирите Руси. Бидејќи алгоритмот пополнува n \times m табела, просторната комплексност е O(mn).
Наводи
<references group="" responsive="">
Жените во Народноослободителната борба
Во текот на Народноослободителната борба на народите на Југославија од јули 1941 до мај 1945 година во редовите на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Југославија се бореле повеќе од 100.000 жени, од кои околу 25.000 биле убиени. Покрај нив, голем број жени учествуваа во работата во позадината, а особено масовното учество на жените е забележан во бунтовничките области. Под раководство на Сојузот на комунистите на Југославија за време на Народноослободителната борба биле основани организации на жените, кои биле различни, бидејќи условите биле различни во некои делови од Југославија, но сите тие имале исти цели - ослободувањето на жените од окупаторите, но исто така и од нивната зависност и нееднаква положба во општеството.
Женитете масовно се вклучиле во Народноослободителното движење - како делегати, политички комесари, команданти и командири, службеници на брза помош, медицински сестри, војници, бомбардери, и партиски водачи и пратеници за Народноослободителнот комитет на КПЈ. КПЈ во предвоениот период се обиде да ги вклучи жените во револуционерното движење, но не создаде и одделни организации на жените. Во почетокот на војната биле воспоставени општинските и градските совети на жените, и после големите успеси постигнати во борбата во текот на 1941 и 1942 година, биле создадени специјални женски организации - Антифашистичкиот фронт на жените на Југославија, бил основан на 6 декември, 1942 во Босански Петровац.
Од сите 40.000 жени кои биле повредени за време на војната, повеќе од 3.000 станаа инвалиди. За народни херои прогласени биле 91 жени, а 3.344 од нив добиле Партизанска споменица 1941. Повеќе од 2.000 жени станаа офицери на Југословенската армија. Од околу 1,7 милиони Југословени, кои биле убиени за време на Втората светска војна, околу 620.000 се жени, а само во камповите биле убиени повеќе од 282.000.
Предвоената активност на жените
Непосредно пред почетокот на Втората светска војна се интензивира, под раководство на Комунистичката партија на Југославија, политичката активност на жените. Во 1936 година, во акцијата „За мир и слобода“ биле собрани 600.000 потписи од жени, и следната година жените масовно учествувале во демонстрации низ целата земја против растечката закана од фашистите - од Аншлусова Австрија, Минхенскиот договор, Судетската криза, итн. Шеснаесет жени од Југославија учествувале во Шпанската граѓанска војна од 1936 до 1939 година.
На Петтата конференција на Комунистичката партија на Југославија, што се одржа од 19 до 23 октомври 1940 година во Дубрава во Загреб, Вида Томшич даде извештај „За работата на жените.“ На конференцијата е избран и нов Централен комитет на КПЈ, во кој биле вклучени две жени - Спасенија Цана Бабовиќ и Вида Томшиќ.
Активност на жените во војната
По окупацијата на Кралството Југославија во април 1941 година и организирањето на Движењето за национално ослободување на Југославија, се приклучиле активистките на Народноослободителното движење за собирање храна, облека, обувки, медицински материјали, се грижиле за ранетите деца и слабите луѓе, се мобилизирале медицински сестри во амбуланскиот сервис, ги одржувале курирските врски, разузнавачките агенции, итн. Овие комисии за време на летото и есента во 1941 година почнале да се нарекуваат комитети на Антифашистичкиот фронт на жените и едни со други биле поврзани. Во ослободениот Дрвар на 21 август 1941 се одржа средба на жените, на која биле дискутирани задачите на жените во врска со учеството во Народноослободителната војна и помагање на партизанските единици и организирање на жените на територијален принцип. Во исто време, на 20 август 1941 година, провинцискиот комитет на Комунистичката партија на Југославија во Србија ја навести на Окружниот комитет можноста за различни форми на ангажирање на жените во партизанските единици и сл.
По консултации со началникот на Народноослободителниот партизански одред на Југославија (НОПОЈ) во Столице, Крупањ, што се одржа на 26 септември 1941 година, се разви уште поинтензивна работа на организирање и собирање на жените во Движењето за национално ослободување. На бунтовничките Хрватски области, до тогаш веќе биле организирани рурални и општини комитети на Антифашистичкиот фронт на жените. Основачкиот одбор на АФЖ во источна Босна се одржа на 22 февруари, 1942 година во Фоча. Во Словенија, во летото 1941 година Ослободителниот Фронт на Словенија се приклучи на "Сојузот на локалните момчиња и девојки", масовна организација на младите од руралните средини.
На првата на Антифашистичкиот фронт на жените на Југославија, кој се одржа од 5 до 8 декември 1942 во Босански Петровац, во присуство на 166 делегати од цела Југославија (освен Словенија и Македонија), бил избран Централен одбор на АФЖ Југославија од 20 членови; за собраниски претседавач на АФЖ била избрана Ката Пејновиќ.
Кил
Кил (Kiel) — главен и најнаселен град во северната германска покраина Шлезвиг-Холштајн, со население од 240.832 жители (2014 г.).
Кил е приближно 90 километри северно од Хамбург. Поради неговата географска положба во северниот дел на Германија, во југоисточниот дел на полуостровот Јитланд и на југозападниот брег на Балтичкото Море, Кил станал еден од главните поморски центри на Германија. На пример, градот е познат по големиот број настани во меѓународното едрење, вклучувајќи ја и годишната Килска недела, што е најголемиот настан во едрење во светот. Олимписките натпревари во едрење на Летните олимписки игри во 1936 и во 1972 биле одржани во Кил.
Кил, исто така, е еден од традиционалните домови на балтичката флота на германската морнарица и продолжува да биде голем технолошки бродоградбен центар. Во Кил се наоѓа Институтот за поморски науки Лајбниц (IFM-GEOMAR) на Килскиот универзитет. Кил е важен поморски сообраќаен центар, благодарејќи на неговата положба на Килскиот Фјорд и на најпрометниот вештачки воден пат во светот, Килскиот Канал. Голем број на патнички фериботи сообраќаат до Шведска, Норвешка и други земји оттука. Покрај тоа, денес пристаништето Кил е важно пристаниште за тргнување на бродовите за крстарење низ Балтичкото Море.
Во 2005 година, БДП-то по глава на жител во Кил бил 35.618 €, над германскиот национален просек и 159 % од просекот на Европската Унија.
Во рамките на Германија и делови од Европа, градот е познат по неговиот водечки ракометен клуб, Кил. Градот е дом на Килскиот универзитет (основан во 1665 година).
Географија
Градот се создал во облик на потковица долж природното пристаниште на Килскиот Фјорд, кој го прави едно од најважните морски пристаниште на Балтичкото Море. Најсеверниот дел на Кил, Шилкзе, се наоѓа на отворено море. Низ Кил поминува вододелницата помеѓу Северното и Балтичкото Море. Реката Ајдер, која се влева во Северното Море, поминува низ градот како и Швентине, која се влева на крајот на Килскиот Канал. Околината на Кил е создадена од морени, а во источниот дел се наоѓа областа Холштајнска Швајцарија.
Соседни општини
Следниве општини се граничат со градот Кил (подредени од североисток надесно, на источниот брег на Килскиот Фјорд):
Округ Рендсбург-Екернферде: Флинтбек (Флинтбек), Молфзе и Милкендорф (Молфзе), Мелсдорф и Отендорф (Ахтервер), Кронсхаген (слободна општина), Нојвитенбек и Фелм (Денишер Волд), Алтенхолц (слободна општина), Денишенхаген и Штранде (Денишенхаген)
Градски единици
Градските окрузи со единиците и нивните службени броеви:
Клима
Кил се одликува со умерена клима. Летото вообичаено е свежо (околу 17 °C), а зимата под влијание на морето и за неговата северна положба дури и топла (околу 2 °C). Големи врнежи се случуваат во јули (околу 90 мм по месец). Просечната годишна температура изнесува околу 9 °C.
Среден век
Килскиот Фјорд бил првпат населен од Норманите или Викинзите, кои сакале да ја колонизираат земјата, која тие ја ограбиле и и по многу години се населиле во германските села. Ова е забележано од географијата и архитектурата на фјордот. Кил, првично бил основан во 1233 година како Холстенстат том Киле (Holstenstadt tom Kyle) од грофот Адолф IV, а ги добил градските права во 1242 година од постариот син на Адолф, Јохан I фон Шауенбург.
Кил, главниот град на Шлезвиг-Холштајн, бил член на Ханзата од 1284 година, додека не бил протеран во 1518 година година поради сместување на пирати. Во 1431 година, Килер Умшлаг (Kieler Umschlag; саем) бил првпат одржан, кој станал средиштен пазар на добра и пари во Шлезвиг-Холшајн, додека не почнал да ја губи значајноста од 1850 година па натаму, поради тоа бил одржан за последен пат во 1900 година, додека неодамна повторно не бил обновен.
Современи времиња
Килскиот универзитет бил основан на 29 септември 1665 година, од Кристијан Алберт, војвода на Холштајн-Готорп. Голем број на важни научници, меѓу нив Теодор Момзен и Макс Планк, студирале или предавале тука.