cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хелски Провлак
Географија
Долж провлакот минуваат пат и железница кои го поврзуваат копното со крајната точка — туристичкото гратче Хел. Други населени и посетителски места на полуостровот се Јурата, Јастарња, Кужњица, Халупи и Владиславово.
Воено значење
Во минатото, Хелскиот Провлак бил во состав на Прусија, а потоа и во Германија, од 1772 до 1919 г. По Првата светска војна провлакот ѝ припаднал на Полска, и добил големо воено значење (Полски коридор) со изградбата на утврдувања и гарнизон од 3.000 војници. Тука во 1939 г. се одиграла Хелската битка, во која полската војска го минирала преовлакот, привремено претворајќи го во остров.
За време на германската окупација (1939–1945), одбранбените утврдувања се проширени и поставен е голем поморски топ, но истиот е набргу преселен на Атлантскиот ѕид во Франција. Полуостровот останал во рацете на германските сили сè крајот на Втората светска војна, шест дена пред капитулацијата на Германија.
По војната, Хелскиот Провлак ѝ е вратен на Полска, која во 1940-тите и 1950-тите доградила дополнителни батерии. Денес многу од утврдувањата и батериите се достапни за посетители, иако дел од провлакот и денес им припаѓа на вооружените сили.
Демократска Република Конго
Конго (француски: Congo), или официјално Демократска Република Конго (République Démocratique du Congo), порано позната како Заир, е држава во Екваторска Африка. Зафаќа огромна површина од околу 2,345,000 км2. Главен град е Киншаса. Независна е од 1960 година. Населението се состои од различни племиња на Банту-црнците (околу 80%), племиња од Источен Судан (околу 14%), Нилотски племиња (околу 2%) и Пигмејци. Религијата е христијанство, муслиманство, анимизам и тотемизам. Службен јазик е францускиот. Главни говорни јазици се свахили, луба, лингала и конгоански.
Рана историја
Територијата на денешната Демократска Република Конго била населена уште од најрани времиња. Во текот на 5 век, на овие простори живееле племето Банту. Во 14 век, овде опстојувало Кралство Конго чии територии се простирале недалеку од денешната република, како едно од најголемите краства во тоа време на овие простори. Во 1482 година на бреговите на земјата престигнале првите португалски морепловци и трговци. Тие, благодарение на трговијата со робови успеале да ја намалат улогата на кралството. Односите помеѓу португалците и домородците биле на почетокот пријателски. Кралството Конго го прифатила христијанството како официјална религија. Кралство Конго својата моќ ја изгубил во текот на 17 век, кога избувнала граѓанска војна. Ова најмногу го искористиле европските најголеми сили, Велика Британија и Холандија. Англичанецот Хенри Мортон Стенли бил првиот европски граѓанин кој ја истражувал територијата на денешен Конго. Неговата намера била нормално, Конго да стане дел од Британската Империја, но сепак на почетокот британската влада не покажала голем интерес за ова подрачје.
Слободна Држава Конго (1877–1908)
Во текот на 19 век, по експедицијата на Дејвид Ливингстон, започнало колонизирањето на Централна Африка од страна на европските големи сили. Белгискиот крал бил фасциниран од колонијалното освојување на земјата, за разлика од белгиската јавност. Белгискиот крал Леополд II од Белгија склучил договор со локалните владетели за размена, со кое дополнително се здобил со територии по текот на река Конго. На Берлинската конференција од 1884-1885 година, тие територии формално биле признаени за белгиски.
Белгиски Конго (1908–60)
Во следните години, населението било брутално експлоатирано за целите на Белгија. Во 1908 година, белгискиот крал бил принуден да се откаже од владеењето на овие простори. Во времето на белгиската контрола, името на земјата било Независна држава Конго (État indépendant du Congo), а по 1908 година Белгиски Конго. (Congo belge). Во времето на белгиската ера од историјата на Конго, исто така било воведено и основното и средното образование, а училиштата биле организирани од страна на црквата. Била подобрена инфраструктурата на земјата, изградени голем број на патишта, пруги, рудници, болници итн.
Независност
Во 1960 година избувнале големи немири, кои резултирале со давањето нанезависност на земјата на 30 јули 1960 година. Белгија ја дала независноста. Сепак, повлекувањето на колонијалната администрација и капитал, негативно се одразило врз економијата на новата република, позната под името Заир. За прв претседател на земјата бил избран Жозеф Касавубу (1910-1969). Во следните години следувале голем број на воени и државни удари и преврати. Во 1965 година, на чело на земјата застанал Жозеф Мобуту, кој добил голема поддршка од европските земји. Сепак, неговата диктатура многу бргу довела до ново разочарување кај народот. Од власта тој бил симнат во 1997 година. Следната 1998 година започнала граѓанска војна. Во војната биле вовлечени и соседите Руанда и Уганда.
Географија и клима
ДР Конго зафаќа површина од 2.344.858 км2. Централните и западните делови на државата ги зафаќаат рамниците на басенот на реката Конго. Во источните делови се наоѓа планината Рувензори, со височина од околу 5 000 м (врвот Стенли, висок 5109 м). Климата е екваторска и постојано влажна, со просечна температура преку годината околу 25°С. Врнежите околу екваторот достигнуваат до околу 2 000мм. Има густа речна мрежа. Повеќе од 50% од територијата е под екваторски шуми.
Етнички состав
Според податоци од 2007 година, населението на Демократска Република Конго изнесува 65 890 551 луѓе. Според некои проценки на Обединетите нации од 2007 година, населението на земјата е околу 62.600.000 луѓе, за разлика од периодот на војната во земјата, кога бројот изнесувал околу 46.700.000 луѓе од 1997 година. Како и во повеќето африкански земји, така и во ДР Конго живеат огромен број на етнички групи, од кои околу 250 се идентифицирани. Населението се состои од различни племиња на Банту-црнците (околу 80%), племиња од Источен Судан (околу 14%), Нилотски племиња (околу 2%) и Пигмејци. Пигмејците бројат околу 600.000 луѓе, кои живеат обично во џунглите.
Со оглед на ситуацијата во земјата и на состојбата на државните структури, многу тешко можат да се добијат веродостојни податоци за и околу самата миграција на населението во земјата. Самата имиграција населението е различна по природа. Голем дел од истите се бегаци кои во земјата бараат азил. Покрај тоа, голем број на луѓе доаѓаат во земјата како работници во рудниците во земјата. Транзитната миграција кон Јужна Африка и Европа, исто така, има голема улога. Имиграцијата во ДР Конго постепено се намалувала во последните две децении, најверојатно како резултат на вооруженото насилство кое го доживеа земјата. Според податоците на Меѓународната организација за миграции, бројот на имигранти во ДР Конго дошле над 1 милион во 1960 година, 754.000 во 1990 година, 480.000 во 2005 година, 445.000 во 2010 година. Сепак валидни бројки и податоци не се достапни, кое делумно се должи на неформалната економија во земјата. Бројките за бројот на државјани на Конго кои живеат во странство многу се разликуваат во зависност од изворот, од 3 до 6 милиони луѓе. Ова несовпаѓање се должи на недостиг на официјални и сигурни податоци. Се проценува дека поголемиот дел од нив сепак остануваат на африканска територија, но има такви кои заминуваат за Европа, главно во Франција. Според податоци пак од 2004 година на УНХЦР, земјата прифатила повече од 460.000 бегалци од Конго.
Религија
Христијанството енајголема религија во земјата, проследена со околу 90% од вкупниот број на верници. Од нив, околу 55% се римокатолици, а околу 35% протестанти. Освен тоа, се проценува дека околу 2.000.000 верници се следбеници на учењето на Вилијам Бренхам. Голем дел од протестантските деноминации се обединети под капата на Христовата црква на Конго. Честопати, оваа црква се нарекува во земјата само како Протестантска црква, бидејќи таа опфаќа повеќе од 35% од сите протестанти во земјата.
Исламот во Демократската Република Конго го следат околу 10% од вкупниот број на верници. Останатиот процент е на хиндуистите, анимистите и атеистите.
Јазик
Во земјата се зборуваат вкупно 242 јазици. Службен јазик во ДР Конго е францускиот. Главни говорни јазици се свахили, луба, лингала и конгоански.
Момент (математика)
Во математиката, лаички земено, моментот претставува квантитативна мерка на обликот на функција (збир точки). Различни моменти реферираат на различни аспекти на распределбата односно распоредот на точките.
Значајноста на моментите
Nти момент на континуирана функција f(x) со реална променлива c е
Возможно е дефинирање на моменти за случајни променливи, како и за реални променливи. Најчесто функцијата f(x) ја зимаме како функција со густина на веројатност. Nти моментот за нула во функција со густина на веројатност е очекувана вредност Xn и се нарекува суров момент. Моментите за нејзината средна вредност μ се нарекуваат централни моменти и истите ја опишуваат формата на функцијата.
Ако f е функција со густина на веројатност, вредноста на горенаведениот интеграл се нарекува nти момент на веројатносна распределбаа. Генерално, доколку f е кумулативна функција со каков било распоред на веројатностите, nти моментот на распоредот на веројатностите е даден со Riemann–Stieltjes интегралот.
каде што X е случајна променлива со кумулативна дистрибуција F, и E е очекувана вредност или средна вредност.
кога,
се вели дека моментот не постои. Доколку nти моментот постои за било која точка, тогаш постои и (n- 1) моментот за секоја точка. 0 моментот во било која функција на распределба на веројатностите е 1, со оглед на фактот дека просторот под функцијата мора да биде еднаков на 1.
Средна вредност
Првиот момент е средна (просечна) вредност. Параметарот кој ја карактеризира централната вредност на бројченот белег се нарекува средна (просечна) вредност. Таа претставува доминантна бројчена одлика на распоредот на честотите. Според начинот на утврдувањето на средните вредности тие се деелат на математички и позициони. Математичките средни вредности се пресметуваат врз основа на сите вредности на белегот на серијата според определени правила. Во оваа група спаѓаат аритметичка средина, геометриска средина и хармониска средина.
Варијанса
Вториот централен момент е варијанса. Поадекватна апсолутна мерка на дисперзијата е квадратниот корен од варијансата. Овој показател се нарекува стандардно отстапување σ.
Коефициент на асиметрија
За мерење на асиметријата се користи третиот централен момент односно Коефициент на асиметрија. Третиот момент ставен во однос со стандардното отстапување σ на трет степен ја дава релативната мерка на асиметријата, осносно коефициентот на асиметрија α3.
Меѓутоа, ако нивната вредност се наоѓа во интервалот [-0,5 +0,5] тогаш се смета дека распоредот има умерена асиметрија.
Коефициент на сплоснатост
За мерење на сплоснатоста на распоредите се користи четвриот централен момент односно Коефициент на сплоснатост. Односот на четвриот момент со стандардното отстапување σ на четврити степен претставува релативна мерка на сплоснатоста, односно коефициент на сплоснатост кој се одбележува со α4.
Моменти од повисок ред
Моментите од повисок ред се надвор од групата на четирите централни моменти. Како и со варијансата, коефициентот на сплоснатост и коефициентот на асиметрија, и овие вклучуваат нелинеарна комбинација на податоци и се користат за опис или проценка на облиците на параметрите. Колку повисок е моментот, толку потешка е неговата проценка, во смисла дека се потребни поголеми примероци за да се добие проценка со сличен квалитет.
Директна променлива
Директна случајна променлива X ги содржи n вредностите Ја опишуваме веројатноста P(Xn)
За да го одредиме распоредот во P(Xn) ги расложуваме првите N моменти
'''
Математичките моменти можат да се користат и кај континуираната променлива
m-тиот момент ја определува променливата X кај случајните променливи, моментите значат
Русалски Гробишта (Виничка Кршла)
Русалски Гробишта ― археолошко наоѓалиште во виничкото село Виничка Кршла. Наоѓалиштето претставува некропола од железното време. На левата страна од стариот пат Кочани-Делчево, над Калиманско Поле се гледаат гробови со конструкција од големи камени плочи.
Лешнички Водопад
Лешнички Водопад (Лешнишки/Ляшнишки водопад) — водопад на Лешничка Река на планината Беласица во Петричко, Пиринска Македонија. Се наоѓа на околу 1,8 км југозападно од планинарскиот дом „Беласица“, на надморска висина од 680 м. Самиот водопад е висок 6,5 м.
Од планинарскиот дом до водопадот се стасува по тематската планинарска патека „Пријатели“ обележана со сино. Долж патеката се поставени 4 интерактивни модули со информации за 10 дрва на Беласица, нивно разликување по кората, шумите и нивните жители, како и тоа што даваат дрвата.
Осмензеза
Осмензеза — село во Албанија. Селото се наоѓа во областа Белград и општината Сиње.
Науката во 1775 година
1775 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Науката во 1774 година
1774 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Ѓорѓи Костовски
Ѓорѓи Захариев Костовски ( во ―  во ) ― македонски партизан и учесник во НОВ.
Биографија
По завршувањето на основното училиште изучил занает. Се доселил во Скопје и работел како занаетчија. Како напреден работник се вклучил во Народноослободителната борба. Учествувал во разни акции против бугарскиот фашистички окупатор. Дејствувал меѓу работниците за придобивање на нови приврзаници на движењето. Учествувал во собирањето на народна помош.
Мариово
Мариово — област во Македонија карактеристична по својата историја, етнологија, традиции и култура. Областа Мариово се наоѓа во крајниот јужен дел на Република Македонија.
Потекло и преданија за името Мариово
Уште од дамнешни времиња областа е позната под името Мариово. На повеќе места и пишани историски извори се среќаваат слични и малку видоизменети облици на името Мариово, како: Морихово, Мерихова, Марина, Марихово, Мориево. Најпознатото и раширено предание за потеклото на името е легендата во која се вели дека некој турски бег сакал да ја земе за жена во својот харем преубавата девојка Марија од овој крај. По долгите натегања Марија се согласила да оди во харемот на бегот но под услов во целиот крај да не се врши потурчување (исламизирање), да не се населуваат Турци и да се градат џамии. Договорот бил испочитуван и целиот крај бил спасен од насилните потурчувања и зулуми. Во знак на благодарност населението во чест на убавата Марија која го спасила целиот крај го дало името Мариово. Меѓу населението е позната уште една слична легенда која вели дека името на Мариово потекнува од неговата владетелка Марија – Мара која се поврзува и со онаа легенда за настанокот на манастирот Трескавец. Имено, во овој крај живеела Марија која била прочуена по својата убавина заради што султанот Мурат ја зел за жена, додека едно друга верзија вели – посестрима во дворецот. Меѓутоа, девојката која Турците ја викале Кала Мара или Тамар Мара не сакала да се потурчи и покрај нивните настојувања таа продолжила да си ја исповеда христијанската вера. Поради ова со цел да ги смири духовните поглавари султанот би лприморан да ја тргне Мара од својот двор, а бидејќи ја сакал и почитувал ѝ предложил да се врати во својот роден крај и со него да управува, на штотаа се сложила. На пат за Мариово таа се задржала извесно време во манастирот Трескавец каде што изразила желба да се замонаши, што пак не ѝ било дозволено од свештениците кои ја сметале за „грешна душа“ и престапничка. Таа многу се налутила и дала заповед да се запали манастирот, по што го продолжила патот за Мариово каде се населила во селото Витолиште во „мирна земја“, останувајќи и владеејќи со целата област до крајот на животот. Од тогаш областа била наречена Мариово, а Турците ја викале Мариова што во превод значи Мариина земја. За потеклото на името Мариово, меѓу постарото население постоело уште едно постаро предание кое воопшто не се поврзува со личното име Марија. Имено, се смета дека уште во римско време оваа област го носела името Морина и дека настанала од море кое подоцна истекло по течението на Црна Река, за што сведочат некои пронајдоци од фосилни остатоци. Иако, преданијата за името се врзуваат со османлискиот период, постојат пишани записи за името Мерихово уште во византиско време и Марина во римско време.
Поделба
Просторот кој го опфаќа Мариово помеѓу населението е поделен на помали целини и предели кои се истакнуваат според природно-географските услови или административните граници. Така според течението на реката Црна, народот го дели Мариово на два дела: Старо или Големо Мариово кое се простира од десната страна на реката Црна и Мало или Младо Мариово кое се простирана нејизниот лев брег. Истовремено постои поделба и на Горно (Старо) и Долно (Младо) Мариово соодветно по горното и долното течение на Црна Река. На основа на овие поделби со својот шегобиен дух мариовци се делат и на салам Мариовци од селата во Старо или Горно Мариово од десната страна преку Црна и несалам Мариовци за жителите во селата лево од Црна во Младо или Мало Мариово. Врз основа на управно-административната поделба и гравитирањето на одредени мариовски села кон најблиските градски центри Мариово е поделено на три дела: битолско, прилепско и тиквешко. До 2004 година овие три делови на Мариово беа и засебни општини: Старавина во битолско Мариово, Витолиште во прилепско Мариово и Конопиште (средишниот и западниот дел) во тиквешко (кавадаречко) Мариово. Од овие пределни целини најголем е прилепскиот дел на Мариово кој зазема простор од 495 км2 или 47,7%, потоа следи битолскиот дел на Мариово со 333 км2 или 32% и најмал е тиквешкиот дел на Мариово со 210 км2 или 20,3%. Ваквата местоположба и релјеф со изразити и високи планини условила Мариово да има неповолна сообраќајна положба, поради што најверојатно настанала и познатата народна песна „По пат одам, за пат прашам, кој пат води Мариово“.
Села во Мариово
Битолско Мариово: Старавина, Маково, Рапеш, Зовиќ, Градешница, Будимирци, Груништа, Орле, Брник, Ивени и Петалино.
Прилепско Мариово: Витолиште, Бешиште, Вепрчани, Врпско, Дуње, Живово (на народен говор: Жиово), Кален, Кокре, Крушевица, Манастир, Полчиште, Пештани, Чаниште и Гуѓаково (на народен говор Гудјаково).
Тиквешко Мариово: Рожден, Клиново, Р’жаново, Мајден и Галиште.
Во турските пописни дефтери од XV и XIV век (1476/77 до 1544/45 година) во Мариово биле забележани и следниве села кои денес не постојат, но постојат месности со нивните имиња или слични имиња на тогашните села: Костеново, Чумагово (денес постои месност Смагово), Видришани (Видишани), Црничани, Сатока (од ова село бил водачот на првата Мариовска буна), Бистренци, Берани, Суденец, Осинец, Кириликово, Света Петка, Лесково.
Според одликите на местоположбата селата во Мариово се делат на долински - најголем дел во прилепско Мариово, ридски – најголем дел во битолско Мариово и ридско-планински – сите во тиквешкиот дел на Мариово. Според висинските зони до 750 м.н.в. има 11 села, од 751-900 метри има исто така 11 села и над 900 метри има 6 села.
Население и поделба на Мариово
Освен горенаведениве три под - области на Мариово, народот што живее во Мариово според течението на Црна Река областа ја дели на Мало (Младо) Мариово од левата страна на реката и Старо (Големо) Мариово од десната страна на реката. Истовремено, меѓу народот постои и шегобијната поделба на салам мариовци за жителите во селата десно („преку“) Црна и несалам мариовци за жителите во селата лево од Црна Река.
На табелата е прикажано движењето на бројот на населението низ сите пописни години:
Потекло на населението
Населението во Мариово отсекогаш било македонско и со христијанска вероисповед, а во Мариово немало ниту исламизација на населението, ниту пак воопшто имало населување на турско и муслиманско население за време на Отоманското Царство. За причините поради кои Мариово било поштедено од исламизација е поврзана легендата за името Мариово. Мариовците како составен дел од Македонската нација ги споменал Ѓорѓија Пулески во својата Историја. За потеклото на мариовските христијани, македонскиот просветител Јордан Хаџи-Константинов - Џинот во својот напис објавен во 1859 година запишал дека се од најстарите славјани кои дошле во неизвесни векови со име Пејани и Мирмидони, при што наведува дека Плиниј и Страбон ги кажувале како најхрабриот скитски род кој секогаш оделе на бој напред со Александар Македонски. Омир солунски ги нарекувал Мирмидони и ги вбројувал во едно со мегленските и бели јазоновци, а потеклото на името го толкува како изведено од Мориово, Мириево, Мирници, Мир-ми-давци, Мирмидони . Истовремено за нив го наведува и името Чрни-борци - Чебренци, заради што нивниот обител (манастир) Св. Димитриј е наречен Чебрен, а исто така запишал дека и во тоа време сите биле јунаци. Во однос на етнографските одлики за потеклото или припадноста, Ѓорче Петров во книгата „Материјали по изучувањето на Македонија“ од 1892, запишал дека мариовците според носијата и говорот се разликуваат од околното население при што најмногу заеднички црти имаат со Брсјаците од Пелагонија, заради што ги смета за Брсјаци, кои под влијанието на местните услови значително се оддалечиле од општиот брсјачки тип.
Одлики и особини
Во Мариово отсекогаш во минатото па сѐ до денес живееле само православни Македонци. За време на Отоманското Царство и за разлика од сите околни и соседни области како Меглен, Тиквеш во Мариово немало ниту исламизација на населението, ниту пак воопшто имало населување на турско и муслиманско население. Поради природно-географските одлики и местоположбата како и заради општествено-управните услови во минатото жителите на Мариово развиле посебни душевни одлики и однесување кое ги разликувало и одликувало од сите останати околни жители во Македонија. Имено, послободниот живот во оддалечен и позафрлен планински крај подалеку од турските насилства и несигурности, кај мариовците развиле дух и одлики на слободољубивост, борбеност, храброст, непокорливост, јунаштво, бунтовност. Ваквиот живот ослободен растоварен од несреќи, непогоди, насилства придонел да се развие прилично весел дух и расположение кај мариовците кои се надалеку познати по својата шегобијност и хумор, за што се сведоштво големиот број шегобијни народни приказни за Итар Пејо мариовецот, шеги, досетки и вицови. Истовремено суровите планински услови придонеле мариовците да се одликуваат и со голема итрина, снаодливост, издржливост и мудрост.
Етнологија на Мариово
Најпозната е мариовската (женска) носија која е меѓу колоритно најбогатите Македонски народни носии. Интересен е податокот дека невестинската Мариовска носија тежи цели 48 килограми! Мариово како област изобилува и со народно творештво особено со народни песни, митови, легенди и преданија, а огромен дел од нив се запишани во книгите на Марко Цепенков. Исто така мариовскиот живот и случувања се најголем мотив во делата на македонскиот писател Стале Попов кој е родум од мариовското село Мелница.. Мариово е и туристичка атракција, која привлекува со големите изобилства на митови во кои е опишувана. Мариово е област која е позната и по народните приказни. Според народните приказни наводно во Мариово живеел Итар Пејо, голем мудрец. Тоа е дело на македонскиот писател Марко Цепенков.
Сидли (планина)
Сидли (Mount Sidley) — највисокиот вулкан на Антарктикот со висина од 4.181–4.285 м. Ова е штитест вулкан претежно покриен со снег и највисокиот од петте вулкани во Венецот на Извршниот Комитет на Земјата на Мери Берд. Планината има калдера широка 5 км на јужната страна и се наоѓа североисточно од планината Вејше во јужниот дел на венецот.
Планината ја открил американскиот поморски офицер и истражувач Ричард Берд со авионски прелет на 18 ноември 1934 г. Ја нарекол по Мејбел Сидли, ќерка на стопанственикот и добротвор Вилијам Хорлик кој придонел за Бердовата експедиција во 1933–35 г. И покрај неговата висина, големата оддалеченост и непристапност, за оваа планина се знае мошне малку во споредба со многу попристапниот Еребус, кој е втор вулкан по висина на континентот и се наоѓа близу америкаската и новозеландската база на Росовиот Остров.
Првото освојување на Сидли го направил Новозеланѓанецот Бил Аткинсон на 11 јануари 1990 г. додека помагал во теренските истражувања на Американската антарктичка програма.
Магдалена Андерсон
Ева Магдалена Андерсон (родена на 23 јануари 1967 година) е шведски политичар и економист кој ја врши функцијата премиер на Шведска и лидер на Шведската социјалдемократска партија од 2021 година
Андерсон се приклучила на Шведската социјалдемократска младинска лига во 1983 година. Во 1992 година, таа магистрирала економија на Стокхолмската школа за економија. Таа била советник и директор за планирање во администрацијата на Горан Персон и била советник на Мона Салин. По изборите во 2014 година, Андерсон била избрана во Риксдагот и станала министер за финансии во администрацијата на Стефан Лофвен. Кога Лофвен ги објавила своите планови да се повлече во август 2021 година, таа се сметала за главен кандидат да го наследи. Набргу потоа била избрана за лидер на Социјалдемократската партија.
Андерсон била избрана за премиер на Шведска од шведскиот парламент на 30 ноември 2021 година како прва  жена, на таа позиција во Шведска.
Ран живот и образование
Андерсон е единственото дете на Горан Андерсон (1936–2002), предавач по статистика на Универзитетот во Упсала, и наставничката Биргита Андерсон (родено Грунел ; родена 1939 година). Андерсон во младоста била елитна пливачка.
Во основното училиште, таа присуствувала на Малмасколан во Норби, кој е дел од Упсала. За време на средношколските години, Андерсон учела општествени науки во Катедралната школа во Упсала.
По завршувањето на средното училиште, Андерсон се преселила во Стокхолм за да студира на Стокхолмската школа за економија, каде што магистрирала во 1992 година. Запишала и студирала докторат по економија од 1992 до 1995 година, но ги прекратила и не ги завршила студиите. Како дел од нејзините докторски студии, студирала во странство на Институтот за напредни студии во Виена во текот на есента 1994 година и на Универзитетот Харвард во текот на пролетта 1995 година.
Андерсон се приклучила на Социјалдемократската младинска лига (СМЛ) во 1983 година, за време на нејзината прва година од средното училиште. Во 1987 година, таа била избрана за претседател на одделот Упсала на СМЛ.
Советник и државен службеник
По завршувањето на студиите по економија, Андерсон била вработена во кабинетот на премиерот како политички советник на Горан Персон од 1996 до 1998 година, а подоцна била директор за планирање од 1998 до 2004 година. Таа потоа поминала време во државната служба, работејќи како државен секретар во Министерството за финансии од 2004 до 2006 година, пред да замине за повторно да стане политички советник, овој пат на лидерката на опозицијата Мона Сахлин, од 2007 до 2009 година. Ја напуштила оваа функција кога Владата ја избрала за главен директор на Шведската даночна агенција, функција на која била до 2012 година. Поднела оставка кога решила да се кандидира како пратеник од социјалдемократската партија пред парламентарните избори во 2014 година.
Министер за финансии
По победата на социјалдемократите на општите избори во Шведска во 2014 година, на кои Андерсон била избрана за член на Риксдагот, била назначена за министерка за финансии од новиот премиер Стефан Лофвен во неговиот кабинет. Како резултат на коалициските преговори, додека Андерсон имала целосна одговорност за Министерството за финансии, Пер Болунд добил одговорност за надзор на финансиските пазари и заштита на потрошувачите како министер за финансиски пазари. Андерсон била повторно назначен за министер за финансии од Лофвен по изборите во 2018 година.
Во 2020 година, членовите на Меѓународниот монетарен и финансиски комитет (ММФК), примарниот советодавен комитет за политика на Бордот на гувернери на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), ја избрале Андерсон да биде претседател на комитетот со мандат од три години. Таа стана првата Европејка во таа улога по повеќе од една деценија, како и првата жена на таа позиција.
Во август 2021 година, премиерот Стефан Лофвен објавил дека ќе поднесе оставка како лидер на партијата на Конгресот на Социјалдемократската партија во ноември 2021 година Андерсон се сметала за најсериозен кандидат да го наследи, а на 29 септември 2021 година, на партиски конгрес на Социјалдемократската партија Андерсон била избран за лидер на партијата и било најавено дека ќе биде кандидат за претседател на владата во Риксдагот, и доколку биде изгласана Андерсон ќе стане прва жена премиер на Шведска.
Лидер на Социјалдемократската партија
Андерсон била избрана за претседател на Шведската Социјалдемократска партија на 4 ноември 2021 година, станувајќи втора жена лидер на партијата по Мона Салин.
На 10 ноември 2021 година, актуелниот премиер Стефан Лофвен и формално си поднел оставка од функцијата. Како дел од формирањето на шведската влада во 2021 година, претседателот на Риксдагот одржал разговори со сите партиски лидери на 11 ноември 2021 година и набргу потоа и го доделил мандатот на Андерсон да формира влада, давајќи и рок од една недела. На 23 ноември 2021 година, било објавено дека Андерсон постигнала коалициски договор со Левата партија за формирање на влада. Со оглед на тоа што пред тоа веќе бил потпишан коалициски договор со Партијата на Центар, Андерсон имала поддршка од потребниот број пратеници за да стане идниот премиер на Шведска.
Избор од собранието
На 24 ноември 2021 година, Андерсон била избран за премиер на Шведска од Риксдагот. Во моментот на нејзиниот избор, таа официјално требало ја презеде функцијата на 26 ноември 2021 година Иако не добила мнозинство гласови „за“, имало воздражани пратеници, а според шведските принципи на „негативен парламентаризам“, бидејќи мнозинството не било против номинацијата на Андерсон, тоа било доволно да се избере за премиер.
Неколку часа по изборот на Андерсон, нејзиниот предлог за буџет не бил изгласан во Риксдагот. Наместо тоа бил изгласан буџетот предложен од опозицијата. Бидејќи опозицискиот буџет бил изласан со поддршка на десничарската популистичка партија Шведски демократи, Партијата на зелените се повлекла од коалицијата, што довело до тоа Андерсон да поднесе оставка пред да ја преземе функцијата.
Сепак на 29 ноември 2021 година, Андерсон повторно била избрана за премиер со тесна разлика од два гласа. Ова било очекувано откако сите партии кои ја поддржале на првото гласање (Партијата на Центарот, Партијата на зелените и Партијата на левицата) покажале подготвеност да ја поддржат на наредното гласање во Риксдагот. Андерсон е прва жена премиер на Шведска, и прва жена шеф на владата во земјата откако кралицата Улрика Елеонора абдицирала во 1720 година.
Во нејзиниот прв говор како лидер на партијата, Андерсон изјавила дека мигрантите во Шведска мора да учат шведски, да работат и да завршат средно образование доколку сакаат да добијат социјална помош. Таа додала дека мажите мигранти мора да ги остават своите женски роднини да работат. Во 2017 година, како министерка за финансии, таа рекла дека жали за одлуката на владата да даде азил на 160.000 луѓе за време на европската мигрантска криза во 2015 година, бидејќи сметала дека нема доволно станови и вработување за нивно интегрирање.
Внатрешна политика
На 7 декември, Андерсон и шведските здравствени власти објавиле нови мерки за заштита од  пандемијата на КОВИД-19. Ова вклучувало работата од далечина да биде достапна и овозможена за вработените од страна на работодавците, возрасните морало да држат растојание на јавни места, рестораните морало да избегнуваат метеж, а маски морало да се користат во јавниот превоз. Андерсон нагласила дека е важно луѓето да се вакцинираат и ги советувала граѓаните „да избегнат прегрнување и блиска комуникација со други луѓе“.
На 21 декември, Андерсон повторно претставила нови мерки за пандемијата од КОВИД-19. На прашањето од печатот дали новите мерки ќе влијаат на нејзините сопствени божиќни прослави или други планови, Андерсон одговорила дека мерките ќе влијаат на неа лично и дека таа мора да ја откаже закажаната посета на Норвешка.
165 п.н.е.
165 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 165. година пред новата ера, 165. од првиот милениум п.н.е., 65. од 2 век п.н.е. и шеста од 160-тите п.н.е.
Магдалена Андерсон
Внатрешна политика
На 12 јануари, било објавено дека Андерсон е позитивна на КОВИД-19. Според нејзиниот прес секретар, таа почнала да работи на далечина откако била тестирана за позитивна. Андерсон исто така изјавила дека е во добра состојба.
165 п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Магдалена Андерсон
Внатрешна политика
На 2 јуни, шведските демократи барале да се гласа доверба на министерот за правда Морган Јохансон, тврдејќи дека тој не правилно се справил со насилството од бандите и огромното регрутирање луѓе во нив. Андерсон изјавиле дека доколку предлогот против Јохансон помине, таа и целата влада ќе поднесат оставка, велејќи: „Во Шведска имаме колективно одлучување во владата. Ако разрешите министер поради политички одлуки, тогаш ја разрешувате целата влада. Тоа се подразбира.“
165 п.н.е.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5343 и 5344 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4585 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3595 и 3596 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 588.
Магдалена Андерсон
Надворешна политика
По руската инвазија на Украина во февруари 2022 година, Шведска и социјалдемократите почнале да ја преиспитуваат својата традиционална позиција на неутралност. На 15 мај 2022 година, партијата објавила дека го поддржува приемот на Шведска во НАТО, менувајќи ја својата претходна надворешна политика.
165 п.н.е.
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 165 година се протега во 2471 и 2472, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2531 и 2532 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 378. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 810 и 809 исламска година пред хиџра.
Магдалена Андерсон
Личен живот
Од 1997 година, Андерсон е во брак со Ричард Фриберг, професор по економија на Стокхолмската школа за економија; парот има две деца. Тие се сметаат за екстроверти, често одат на планинарење, кајак и планинарење. Андерсон живее во Нака, Стокхолм.
NGC 3653
NGC 3653 — елиптична галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3653 се споменува и како MCG 4-27-29, CGCG 126-44, HCG 51C, NPM1G +24.0240.
Откривање
Објектот е откриен на 10 април 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3653 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 12 m/лм2. NGC 3653 има привидни димензии од 0,6' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 79°.
Други поделби
Проучување на NGC 3653 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 34905. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 146; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1981. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1353.
Користена литература
Astronomical Objects (RNGC)"". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0)
80. западен меридијан
80. западен меридијан — меридијан со должина која се протега од Северниот Пол низ Северноледениот Океан, Северна Америка, Атлантскиот Океан, Карипското Море, Средна Америка, Јужна Америка, Тихиот Океан, Јужниот Океан и Антарктикот до Јужниот Пол.
На Антарктикот, меридијанот ја дефинира западната граница на британската присвоена територија на Антарктикот и поминува низ присвоената територија на Чиле - двете присвоени територии се преклопуваат.
80. западен меридијан образува голема кружница со 100. источен меридијан.
Места
Почнувајќи од Северниот Пол и упатувајќи се кон југ до Јужниот Пол, 80. западен меридијан поминува низ:
! scope="col" width="120" | Координати ! scope="col" | Држава, територија или море ! scope="col" | Белешки ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Северноледен Океан ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Џонсов Залив ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Бафинов Залив ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Еклипсов Залив ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Мјуреј Максвел ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Фоксов Залив ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Фоксов Канал ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Хадсонов Залив ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Хадсонов Залив ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Хадсонов Залив ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Хадсонов Залив ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Џејмсов Залив ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Џејмсов Залив ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Ири ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Атлантски Океан ! scope="row" | 🇨🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Карипско Море ! scope="row" | 🇰🇾 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Карипско Море ! scope="row" | 🇵🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Панамски Залив ! scope="row" | 🇵🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Тихи Океан ! scope="row" | 🇪🇨 ! scope="row" | 🇵🇪 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Тихи Океан ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Јужен Океан ! scope="row" | Антарктик
Бара (река)
Бара — река во Северозападна Македонија чиј тек е низ Полог.
Течение
Реката се наоѓа на Сува Гора источно од Гостивар во атарот на селото Волковија и се влева во реката Вардар.
Будјоновска заложничка криза
Заложничката криза настанала откако група терористи од околу 8 до 20 луѓе на чело со Шамил Басаев зеле под своја контрола повеќе од 1600 заложници во болницата во јужниот руски град Будјоновск, на околу 110 километри северно рската република Чеченија, со цел да ги принудат руските власти да ги прекинат воените дејствија во Чеченија и да започнат преговори со Џохар Дудаев.
Инцидентот резултирал со прекин на огнот меѓу руските и чеченските сили.
Напад
Членовите на групата на Басаев навлегле во Ставрополскиот крај сокриени во колона од воени камиони. На 14 јуни околу пладне, тие ја нападнале главната полициска станица и Градското собрание, каде ги издигнале чеченските знамиња над владините канцеларии.
По неколку часа, откако дошле руските сили, чеченските сепаратисти се повлекле кон градската болница. Таму тие зеле под своја контрола од 1,500 до 1,800 заложници, поголемиот број од нив биле цивили, вклучувајќи и околу 150 деца и голем број на жени со своите новороденчиња.
Заложничка криза
Басаев упатил ултиматум, заканувајќи се дека ќе ги убие заложниците доколку неговите барања не бидат исполнети. Неговите барања се состоеле ос прекин на огнот и крај на Прва чеченска војна|Првата чеченска војна, директни преговори со Русија и независност на Чеченија. Исто така, Басаев побарал од руските власти да донесат новинари на местото на настанот на кој ќе им дозволи да влезат во болницата. Рускиот претседател Борис Елцин веднаш ветил дека ќе стори сè што е можно за ослободување на заложниците, го осуди нападот како "без преседан исполнето со цинизам и суровост."
На околу 20:00 на 15 јуни, на Чеченците убиен заложник. Кога новинарите не дојде на договорено време, пет други заложници биле убиен по налог Басаев е [3]. Њујорк тајмс цитира главен лекар на болницата дека "неколку од Чеченците само грабнал пет заложници по случаен избор и шут да ги му покажат на светот дека се сериозни во нивните барања дека руските војници ја напушти својата земја."
Во околу 20:00 часот на 15 јуни, чеченските терористи убиле еден заложник. Кога новинарите не дошле во договореното време, други пет заложници исто така биле убиени по налог на Басаев. .
По три дена опсада, руските власти им наредиле на безбедносните сили да ја заземат болницата. Силите за безбедност биле составени од полицијата, специјалните сили од ФСБ и елитната група Алфа. По неколку часови борба, во која голем дел од заложниците биле убиени, бил договорен прекин на огнот и 227 заложници биле ослободени а други 61 пак биле ослободени од страна на руските сили.
Вториот руски напад по само неколку часа врз болницата исто така не успеал, и истиот резултирал со уште поголем број на жртви. Руските власти ги обвиниле чеченските терористи дека ги користиле заложниците како живи штитови.
Крај на кризата
На 18 јуни, преговорите меѓу Басаев и рускиот премиер Виктор Черномирдин довеле до пресвртница во Првата чеченска војна. Во замена за заложниците, руската влада се согласила да ги запре воените дејствија во Чеченија и да се започнат преговори меѓу двете страни.
Ослободените заложници биле особено лути на претседателот Борис Елцин бидејќи претходно употребил сила. Елцин во меѓувреме отишол на самитот на Г-8 во Канада, каде го осудил стореното. На 19 јуни, поголемиот дел од заложниците биле ослободени. Басаев, со околу 120 заложници, вклучувајќи и 16 новинари и 9 пратеници од Државната дума се повлекле во Чеченија, во близина со границата на Дагестан. Таму и останатите заложници биле ослободени, а Басаев заедно со уште неколку новинари отишле во селото Дарго каде тој бил пречекан како херој.
Број на жртви
Според официјалните бројки, 129 цивили биле убиени, а 415 биле повредени во целиот настан (од кои 18 починале подоцна од нивните рани). . This includes at least 105 hostage fatalities. Сепак, според независна проценка, 166 од заложниците биле убиени, а 541 повредени во нападот врз болницата Најмалку 11 руски полицајци и 14 војници биле убиени. Извештајот поднесен од страна на Русија во Советот на Европа гласел дека 130 цивили, 18 полицајци и 18 војници загинале, а повеќе од 400 лица биле повредени.
Над 160 згради во градот биле уништени или оштетени, вклучувајќи 54 општински згради и 110 приватни куќи. Многу од поранешните заложници претрпеле психолошки трауми.
Порги и Бес
Порги и Бес (Porgy and Bess) е опера на американскиот композитор Џорџ Гершвин, на англиски јазик, со либрето напишано од авторот Дубос Хејвард и текстописецот Ајра Гершвин. Операта била адаптација на драмата „Порги“ од Дороти Хејворд и Дубос Хејворд, што пак, била адаптација на истоимениот роман на Дубоз Хејворд од 1925 година.
Порги и Бес првпат била изведен во Бостон на 30 септември 1935 година, пред да се пресели на Бродвеј во Њујорк. Во операта учествувала екипа од класично обучени афроамерикански пејачи - смел уметнички избор во тоа време. По првично непопуларниот прием во јавноста, продукцијата на Гранд опера во Хјустон од 1976 година добила нова популарност, и сега е една од најпознатите и најчесто изведуваните опери.
Либретото на Порги и Бес ја раскажува приказната за Порги, инвалид, црнец и уличен просјак, кој живее во сиромашните квартови на Чарлстон. Се работи за неговите обиди да ја спаси Бес од канџите на Краун, нејзиниот насилен и посесивен љубовник и од Спортин,, нејзиниот дилер на дрога. Операта генерално ја следи сценската претстава.
Во годините по смртта на Гершвин, Порги и Бес била прилагодена за настапи од помал обем. Адаптирана е како филм „Порги и Бес“ во 1959 година. Некои од песните во операта, како што е „Summertime“, станале популарни и често се снимаат.
Почеток
Потеклото на Порги и Бес е романот на Дубос Хејворд, „Порги“ од 1925 година. Хејворд изработил драма со исто име, заедно со Дороти Хејворд.
Џорџ Гершвин го прочитал романот Порги во 1926 година, и му предложил на Хејворд да соработува на оперската верзија. Во 1934 година, Гершвин и Хејворд започнале да работат на проектот со посета на родниот град на автор, Чарлстон, Јужна Каролина. Во една статија на Њујорк Тајмс од 1935 година, Гершвин ја објаснил својата мотивација да ја нарече Порги и Бес народна опера:"Порги и Бес е народна приказна. Луѓето природно пејат народна музика. Кога првпат започнав да работам музика, решив да не користам оригинален народен материјал, затоа што сакав музиката да биде од едно парче. Затоа, напишав свои духовни и народни песни. Но, тие сепак се народна музика - и затоа, бидејќи се во опера, Порги и Бес стануваат народна опера."