cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ликвидносен ризик
Информативен систем
Во функција на управувањето со ликвидносен ризик, информативниот систем треба да овозможи и генерирање на податоци и за други сегменти од работењето на банката коишто можат да имаат влијание врз нејзината ликвидносна позиција, како што се: по
Базелскиот одбор за супервизија на банки има пропишано клучни принципи за управување со ликвидноста, а во еден од тие принципи (Принцип 18) (BIS,2008) се нагласува потребата да управниот одбор редовно ги разгледува извештаите за ликвидносната позиција на банката, да биде итно информиран за новите или крупни ликвидносни проблеми, како на пример зголемувањето на трошоците за изворите на финансирање на банката, зголемувањето на концентрацијата на изворите на финансирање, зголемување на ликвидносниот јаз меѓу активата и пасивата на банката, исчезнувањето на алтернативните извори на ликвидност, значително и континуирано прекршување на ликвидносните лимити, пад на високоликвидните средства или промени во пазарните услови кои во иднина може да предизвикаат одредени проблеми. Управниот одбор треба да се осигура дека високиот менаџмент на банката навремено презема корективни акции за да се справи со настанатите проблеми.
Стрес-тестирање
Банката е должна, најмалку на годишна основа, да врши тестирање на ликвидноста во различни услови - стрес-сценарија, за да се утврди нивното влијание врз ликвидноста на банката, да се подготви банката за работа во вонредни услови, да се оценат можностите за раст на банката или да се утврди најдобриот извор за финансирање на новите активности/производи. Стрес-тестирањето претставува техника на управување со ризик што се користи за проценка на потенцијалното влијание на еден или повеќе внатрешни или надворешни фактори на ризик врз финансиската состојба и/или ликвидноста на банката. Стрес-тестирањето опфаќа сценарија коишто се специфични за банката (внатрешни фактори) и сценарија коишто произлегуваат од пазарните услови во кои работи банката (надворешни фактори). Покрај стрес-тестирањето на одделните сценарија, банката е должна да врши тестирање на ликвидноста со примена на комбинација на сценаријата.
План за управување со ликвидносниот ризик во вонредни услови
Банката е должна да развие План за управување со ликвидносниот ризик во вонредни услови. Банката е должна да врши периодично ревидирање на Планот за да се земат предвид промените во внатрешните и надворешните услови на работењето на банката.
Соодветна ликвидност
Заради одржување соодветно ниво на ликвидност, банката е должна најмалку:
Планирање и следење на приливите и одливите на паричните средства
Банката е должна да ги планира и да ги следи приливите и одливите на паричните средства. Планирањето треба да ги вклучи сите видови тековни и идни (очекувани) приливи и одливи на парични средства, вклучувајќи ги и приливите и одливите врз основа на вонбилансните позиции на банката. Како очекувани приливи на парични средства се сметаат приливите врз основа на сите видови депозити, наплата на кредити, продажба на хартии од вредност, користење меѓубанкарски позајмици, приливи врз основа на вонбилансни позиции, приливи врз основа на финансиски деривати, како и сите други приливи со висок степен на сигурност. Како очекувани одливи на парични средства се сметаат одливите врз основа на одобрени кредити, купени хартии од вредност, давање меѓубанкарски позајмици, исплаќање депозити, одливи врз основа на вонбилансни позиции, одливи врз основа на финансиски деривати, како и сите други одливи коишто се очекува да настанат во периодот.
Стапки на ликвидност
Заради одржување соодветно ниво на ликвидност, банката е должна да ги пресметува и да ги одржува следниве стапки на ликвидност:
Утврдување и следење на интерните ликвидносни показатели
Банката е должна, во зависност од природата и одликите на финансиските активности коишто ги врши, во рамките на својата политика, да пропише еден или повеќе интерни ликвидносни показатели за следење на нивото на ликвидност и на изложеност на ликвидносен ризик, како и да одреди соодветни граници во кои можат да се движат тие показатели.
Управување со ликвидноста преку средствата
Гледано историски, најстар пристап во обезбедувањето на потребите за ликвидност на банките е управувањето со ликвидноста преку средствата (asset liquidity management). Во рамките на оваа стратегија, банките ја обезбедуваат ликвидноста така што држат одреден износ ликвидни средства коишто, по потреба, ги продаваат и така ги претвораат во пари. Притоа, како ликвидни средства се сметаат оние што можат веднаш да се претворат во пари со најмала загуба во цената. Ликвидноста која е управувана преку средствата може да се дефинира како можност брзо, лесно и со најниски трошоци средствата да се претворат во пари.
Категории на ликвидна актива
Поаѓајќи од структурата на активата, според степенот на ликвидност, може да се разликуваат следните категории на ликвидна актива:
Примарна резерва (primary reserve), или уште позната како суперликвидна актива, која се состои од износот на парични средства во благајна и на сметката на банката над обврската за издвојување и користење на задолжителна резерва. Со овие средства, банката е во можност во секое време да одговори на обврската по основа на повлекување на соодветен износ депозити, или пак да ги стави на располагање одобрените кредити на своите клиенти.
Секундарна резерва (secondary reserve), покрај примарната резерва влегуваат и оние позиции од активата кои лесно можат да се претворат во готовина, како што се: депозитите кај кореспондентните банки и хартии од вредност кои лесно можат да се продадат (благајнички записи на централната банка, сертификат за депозит на банките, комерцијални записи).
Управување со ликвидноста преку обврските
Пристапот на обезбедување на ликвидноста од позајмени извори е познат како управување со ликвидноста преку обврските (liability liquidity management). Во рамките на оваа стратегија, банката ги покрива проценетите потреби за ликвидност преку различни инструменти на домашниот и на меѓународниот пазар на пари, како што се: издавање потврди за депозити, склучување репо-договори или позајмување од други банки на меѓубанкарскиот пазар. Во продолжение, доколку банката има отежнат пристап на пазарот на пари, или пак, има итна потреба од ликвидност, како крајно решение во рамки на оваа стратегија на управување со ликвидноста се јавува можноста за позајмување од централната банка.
Урамнотежено управување со ликвидноста
Имајќи ги предвид недостатоците на претходните две стратегии во управувањето со ликвидноста, разбирливо е што најголем број банки ја применуваат стратегијата на урамнотежено управување со ликвидноста (balanced liquidity management), којашто претставува комбинација на управувањето со ликвидноста преку средствата и управувањето со ликвидноста преку обврските. Во рамките на оваа стратегија позната како управување со паричните средства (funds management), банката ги планира вкупните потреби за ликвидност и нив ги покрива од сите расположливи извори.
Задушен мат
Задушен мат — шаховски поим, кој означува мат зададен од страна на коњ, при што матираниот крал не е овозможен да отстапи поради тоа што е опколен (или задушен) од сопствените фигури.
Матот обично се задава на аголот од таблата, бидејќи таму кралот може да биде задушен со помалку фигури. Најчест облик во којшто се јавува задушениот мат е оној прикажан на дијаграмот десно. Коњот на f7 му задава мат на кралот на h8, кој е оневозможен да го избегне шахот заради топот на g8 и пешаците на g7 и h7. Слично, белиот крал исто така може да биде матиран на полето h1 од страна на црн коњ на f2. Соодветни матови на полињата а8 и а се поретки, бидејќи кратката рокада е почеста затоа што безбедно го сместува кралот поблиску до аголот отколку што тоа го нуди големата рокада.
Вовед
За да може задушениот мат да се појави во партија, обично е потребно да се жртвува материјал со цел да се овозможи фигурите да го задушат кралот, бидејќи не е веројатно дека шахистот доброволно ќе го опколи својот крал со фигури во позиција во којашто е можно да се зададе задушен мат.
Годвинов закон
Годвинов закон (Godwin's Law) — тврдење на американскиот правник Мајк Годвин изнесено во 1990 година кое гласи: „Како што се заострува дискусијата водена по електронски пат, веројатноста за правење споредба со Хитлер или Нацистите се доближува до 1.“ Или протолкувано со други зборови, ако дискусијата е жестока, без разлика на темата, по одредено време еден од дискутантите би направил споредба со Хитлер или некој друг познат диктатор од историјата.
Иако во првичната негова форма тој важел исклучиво за форумите на семрежјето, тој денес важи за секаков облик на дебата водена на друштвените мрежи или по блоговите.
Во 2012 г. Годвиновиот закон бил внесен во третото издание на „Оксфордски речник на англискиот јазик“.
Извори на средства на банките
Извори на средства на банките се изворите од кои банките ги финансираат своите активности. Банките се институции кои претежно се финансираат од туѓи, позајмени извори на средства.
Видови извори на средства
Извори на финансирање на банките во 2012 година:
NGC 2789
NGC 2789 — спирална галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2789 се споменува и како UGC 4875, MCG 5-22-26, CGCG 151-35, IRAS 09120+2956.
Откривање
Објектот е откриен на 13 март 1883 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2789 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 2789 има привидни димензии од 1,5' х 1,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 14 м 59,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 29° 43' 49". Положбениот агол на објектот е во износ од 20°.
Други поделби
Проучување на NGC 2789 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 26089. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 103; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1957. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1365.
Список на години во науката
Ова е список на страници што содржат настани од областа на науката или технологијата во извесна година.
XVII век
1600 1601  1602  1603  1604  1605  1606  1607  1608  1609<BR>1610   1611   1612   1613   1614   1615   1616   1617   1618   1619<BR> 1620  1621   1622   1623   1624   1625   1626   1627   1628   1629<BR> 1630  1631   1632   1633   1634   1635   1636   1637   1638   1639<BR> 1640  1641   1642   1643   1644   1645   1646   1647   1648   1649<BR> 1650  1651   1652   1653   1654   1655   1656   1657   1658   1659<BR> 1660  1661   1662   1663   1664   1665   1666   1667   1668   1669<BR> 1670  1671   1672   1673   1674   1675   1676   1677   1678   1679<BR> 1680  1681   1682   1683   1684   1685   1686   1687   1688   1689<BR> 1690  1691   1692   1693   1694   1695   1696   1697   1698   1699
XVIII век
1700 1701  1702  1703  1704  1705  1706  1707  1708  1709<BR>1710   1711   1712   1713   1714   1715   1716   1717   1718   1719<BR> 1720  1721   1722   1723   1724   1725   1726   1727   1728   1729<BR> 1730  1731   1732   1733   1734   1735   1736   1737   1738   1739<BR> 1740  1741   1742   1743   1744   1745   1746   1747   1748   1749<BR> 1750  1751   1752   1753   1754   1755   1756   1757   1758   1759<BR> 1760  1761   1762   1763   1764   1765   1766   1767   1768   1769<BR> 1770  1771   1772   1773   1774   1775   1776   1777   1778   1779<BR> 1780  1781   1782   1783   1784   1785   1786   1787   1788   1789<BR> 1790  1791   1792   1793   1794   1795   1796   1797   1798   1799
XIX век
1800 1801  1802  1803  1804  1805  1806  1807  1808  1809<BR>1810   1811   1812   1813   1814   1815   1816   1817   1818   1819<BR> 1820  1821   1822   1823   1824   1825   1826   1827   1828   1829<BR> 1830  1831   1832   1833   1834   1835   1836   1837   1838   1839<BR> 1840  1841   1842   1843   1844   1845   1846   1847   1848   1849<BR> 1850  1851   1852   1853   1854   1855   1856   1857   1858   1859<BR> 1860  1861   1862   1863   1864   1865   1866   1867   1868   1869<BR> 1870  1871   1872   1873   1874   1875   1876   1877   1878   1879<BR> 1880  1881   1882   1883   1884   1885   1886   1887   1888   1889<BR> 1890  1891   1892   1893   1894   1895   1896   1897   1898   1899
XX век
1900  1901   1902   1903   1904   1905   1906   1907   1908   1909<BR> 1910  1911   1912   1913   1914   1915   1916   1917   1918   1919<BR> 1920  1921   1922   1923   1924   1925   1926   1927   1928   1929<BR> 1930  1931   1932   1933   1934   1935   1936   1937   1938   1939<BR> 1940  1941   1942   1943   1944   1945   1946   1947   1948   1949<BR> 1950  1951   1952   1953   1954   1955   1956   1957   1958   1959<BR> 1960  1961   1962   1963   1964   1965   1966   1967   1968   1969<BR> 1970  1971   1972   1973   1974   1975   1976   1977   1978   1979<BR> 1980  1981   1982   1983   1984   1985   1986   1987   1988   1989<BR> 1990  1991   1992   1993   1994   1995   1996   1997   1998   1999
XXI век
2000  2001   2002   2003   2004   2005   2006   2007   2008   2009
2010  2011   2012   2013   2014   2015   2016   2017   2018   2019 2020  2021   2022   2023   2024   2025   2026   2027   2028   2029 2030  2031   2032   2033   2034   2035   2036   2037   2038   2039
Џузепа Болоњара Калкањо
Џузепа Болоњара Калкањо, на сицилијански:Peppa a cannunera, (Барселона Поцо ди Гото, 1826–1884), била Италијанка патриот.
Биографија
Била родена во Барселона Поцо ди Гото, во близина на Месина, Сицилија, во 1826 година, иако според некои објави е родена во 1846 година.
Животот го започнала како основач. Нејзиното презиме „Болоњара“ или „Калкањо“ (често се користат и двете) потекнувало од медицинската сестра на која таа била доверена, бидејќи била напуштена од нејзините биолошки родители. Се вели дека по тешкото детство растејќи во сиропиталиште во Катанија, таа станала слугинка на катањска гостилница; но повремено и работела во штала Во врска за  нејзината „доблест“ никој не споменувал но тоа била главната особина според која жените биле оценувани во таа ера, со оглед на тоа што имала врска со маж многу помлад од неа, и поради тоа била понижена во очите на 19 век. општеството. Овој млад човек, стабилно момче по занает, го добил името Вани. Се чини дека преку нејзината врска со Вани, Болоњара Калкањо завршила вклучена во револуционерните движења за италијанско обединување што се случиле во 1860 година.
Слушајќи ја експлозијата и чувствувајќи се уверени дека топот на Пепа повеќе не е наполнет, тие ја нападнале за да си ја вратат изгубената земја, но жената, храбро цврста на својата позиција, ги чекала, подготвена да отвори оган со топот што таа го командувала. Таа чекала да бидат неколку метри подалеку пред да го испука вистинскиот истрел кон нив, нанесувајќи им значителна штета. Така, Џузепа Болоњара успеала да постигне директен удар врз армијата на Бурбон и потоа да стигне на безбедно. Сепак, нејзиниот млад придружник Вани не ја преживеал битката.
Побегнувајќи од борбената област, таа успеала да го однесе топот на безбедно во Маскалусија, каде што имало седиште на револуционерите кои го поддржувале формирањето на Италија.
Кога неаполските трупи се повлекле од Катанија на 3 јуни, Болоњара Калкањо останала со револуционерите, исполнувајќи ја улогата на вивандиер. Но, кога дошло време да ја заземе Сиракуза, која сè уште била под знамето на бурбонскиот крал Франсис II, таа решила да учествува во новите битки. Отфрлајќи ја својата женска облека и облечена како машко, таа отишла во Сиракуза.
Кога востанијата завршиле и се формирале италијанската нација, таа била одликувана со Сребрен медал за воена храброст за нејзиното учество во револуционерните движења. Владата ѝ одобрила пензија која изнесувала девет дукати месечно, само што успеале да ја одржат само најмногу две години. Следната година општината Катанија ја обештетила со награда од 216 дукати.
Има извештаи за неа во Катанија до 1876 година. После тоа, историските извори не даваат повеќе информации. Некои мислат дека се вратила во провинцијата Месина каде што била родена.
Правилник на ТМОРО
Правилникот на ТМОРО е нормативен акт на Македонската револуционерна организација донесен по Солунски конгрес од 1896 година.
Особености
Најголемиот дел од македонските историчари сметаат дека на Солунскиот конгрес во 1896 година било одлучено да се создаде нов Устав и нов Правилник.
Правилникот се сосотоел од 48 члена подделени во 10 глави.
Во нив се разработени правата и должностите на: глава I - Централниот комитет, глава II - Селски, околиски и окружни комитети, глава III - Должности на началниците на групите,  глава IV - должноста на работниците - членовите,  глава V - Коресподенција, глава VI - Тајна пошта, глава VII - Тајна полиција, глава VIII - Казни, глава IX - Воружување, глава X - Материјални средства на комитетот.
Цел за одржлив развој 15
Цел за одржлив развој 15 (скратено ЦОР 15) — петнаесетта од Целите за одржлив развој на Обединетите нации донесени во 2015 година којашто има за цел создавање „одржливо искористување на земјата“. Официјалниот текст гласи „заштита, обновување и промовирање на одржливото користење на копнените екосистеми, одржливо управување со шумите, борба против опустинувањето и спречување на и повлекување на земјишната деградација и спречување на намалувањето на биолошката разновидност“. Целта има 12 потцели коишто треба да бидат постигнати до 2030 година година, а напредокот кон нивното постигнување се мери со помош на 14 показатели.The Goal has 12 targets to be achieved by 2030. Progress towards targets will be measured by 14 indicators.
Според извештајот за напредокот кон исполнувањето на Целите за одржлив развој објавен во 2020 година, клучната биоразновидност и видови остануваат под ризик на исчезнување и шумските подрачја продолжуваат да се смалуваат.
Кимско Езеро
Кимското езеро (Chiemsee) е езеро во јужна Германија. Затоашто е и најголемо езеро во Баварија, се нарекува и "баварско море". Трето е по големина во Германија, ама има најголем волумен од сите.
Како и многу други предалпски езера, ова езеро настанало на крајот на леденото доба, пред околу 10,000 години со топење на еден ледник. Првобитното езеро покривало површина од скоро 240 км2 што е скоро трипати повеќе од сегашното. Притоки на езерото се реките Тиролски Ахен и Пријен, нанесуваат големи количини на песок и земја, а со тоа помалку го затрпуваат. Во послендните 100 години, површината на езерото се смалила за околу 200 хектари. Само езерото, местото Киминг како и целото подрачје Кимгау, носат име по грофот Ким.
Околината на езерото
Најголема притока на езерото е Тиролски Ахен, додека пак најголем остров на езерото е Алц.
Околината на езерото и Кимагу се едни од омилените туристички региони во Баварија. Езерото е познато и по своите острови:
Освен овие, постојат и три многу мали острови:
мини|200п|Слика од [[Петер фон Хес на Кимскиот острву, во средината на 19 век Во близина се наоѓаат брдата Хохфелн, Хохгерн и Кампенванд.
Езерото е под заштита на интернационалната Рамсарска конвенција.
Северно од езерото пред околу 500. п.н.е., наводно паднала комета (позната како поимот Кимагу импакт).
Изговор на името
Името на езерото исклучително се изговара со почетна буква К.
Љутица
Љутица — река во западниот дел на Градешка Планина. Се влева во реката Водесир, јужно од селото Конче и југозападно од Радовиш.
Хенри Фицрој
Хенри Фицрој ( - ) бил незаконски син на англискиот крал Хенри VIII и Елизабет Блаунт.
Тој во текот на својот живот се здобил со титулата војвода од Ричмонд. Тој се оженил за Мери Фицрој. Во 1524 година бил објавен за гроф од Сури. Починал во 1536 година.
Nowhere Fast
Nowhere Fast е песна, за првпат изведена од Fire Inc. во рок филмот Огнени улици од 1984 година. Песната подоцна била преизведена од Meat Loaf. Песната е целосно напишана од Jim Steinman. Водечки вокал во песната е Laurie Sargent.
Папа Сикст II
Сикст II (грчки Ξυστος) — римски папа во периодот од 30 август 257 до 6 август 258 година. Католичката црква го чествува на 7 август.
Amandinea punctata
Amandinea punctata ( лишаи со ситни копчиња ) е корстозен кафеав до сив лишај кој расте на дрво и карпи низ целиот свет. Расте на, не во дрво ( епифит ). Претпочита кисела кора. Во Калифорнија, тој е меѓу најчестите корозни лишаи што се појавуваат на дрвјата. Понекогаш неговиот талус е отсутен, а гранките може да бидат покриени со неговата lecideine apothecia. Поради неговата толеранција на ниска влажност, тој е еден од ретките епифитични лишаи кои растат на дрвјата во пустините на Калифорнија, каде што вообичаено расте на старото, суво дрво од смреки, а понекогаш и паднати борови и дабови, или на нивните мртви гранки. Во споредба со другите лишаи, тој е толерантен на загадувачи на воздухот и други токсини како што се NO 2 и SO 2.
Извидништво
Извидништво или Извидничко Движење — движење кое има за цел да придонеси за физичкиот, ментален и духовен развој на младите луѓе, со цел тие да имаат конструктивна улога во општеството, притоа развивајќи ги вештините за снаоѓање во природа. Во текот на првата половина на дваесеттиот век, движењето опфатило три главни старосни групи за момчиња (Развигорци, Извидници, Ровери) а во 1910 година била создадена нова организација, Девојки водачи. Извидничкото движење е една од неколкуте светски младинските организации.
Во 1906 и 1907 година, Роберт Баден-Пауел, поручник во Британската армија, напишал книга за момчиња „Извидништво за момчиња“ (Лондон, 1908), врз основа на неговите претходни книги за воено извидување, со голема поддршка од Фредерик Расел Бурнхем, Ернест Томпсон Сетон и Вилијам Александар Смит и неговиот издавач Пирсон. Во летото во 1907 година, Баден-Пауел одржал камп на островот Броунси во Англија со цел да ја тестира својата идеја за книга. Овој камп и објавувањето на Извидништво за Момчиња генерално се сметаат како почеток на извидничкото движење.
Движењето го користи извидничкиот метод односно програма за неформално образование со акцент на практични активности на отворено кои вклучуваат кампување, пионерство, активности на вода, пешачење, патување и спорт. Друга препознатлива одлика за извидништвото е извидничката униформа, воведена со намера да се скријат сите разлики на општествен статус на извидникот и постигнување на еднаквост. Посебните обележја на униформата го вклучуваат лилјановиот цвет како основен симбол и други значки, амблеми, беџови и слично.
Двете најголеми чадор-организации се Светската организација на извиднички движења (WOSM) и Светската асоцијација на девојки водичи и девојки извидници (WAGGGS). Во 2007 година низ целиот свет се одбележа стогодишнината од создавањето на извидништвото преку најразлични настани и активности.
Трагови: списание за српски и хрватски теми
Трагови: списание за српски и хрватски теми (Tragovi: časopis za srpske i hrvatske teme, Српска азбука: Трагови: часопис за српске и хрватске теме, Footprints: Journal for Serbian and Croatian studies) е научно списание за култура, и политички прашања чиј издавач е Српскиот национален совет и Архивата на Србите во Хрватска од Загреб. Списанието се печати на српскохрватски со резиме на странски јазик. Списанието започнало да излегува од 2018 година. Основач и уредник на списанието е Дејан Јовиќ. Списанието излегува периодично двапати годишно. Иницијативата за издавање датира од 1993 година.
Цел за одржлив развој 16
Цел за одржлив развој 16 (скратено ЦОР 16) — шеснаесетта од Целите за одржлив развој на Обединетите нации донесени во 2015 година којашто има за цел постигнување „мир и правда“. Официјалниот текст гласи „промоција на мирољубиви и инклузивни општества за одржлив развој, пристап до правда за сите и изградба на ефикасни, одговорни и инклузивни институции на сите нивоа“. Целта има 12 потцели коишто треба да бидат постигнати до 2030 година, а напредокот кон нивното постигнување се мери со помош на 23 показатели.
Чикаго (филм)
„Чикаго“ (Chicago) — американски филм (од жанрот мјузикл) од 2002 година, во режија на Роб Маршал (негов прв филм), а произведен од „Miramax Films“. Филмот првпат почнал да се прикажува на 27 декември 2002, во ограничен број на градови, а пошироко почнал да се прикажува на 24 јануари 2003. Филмот е адаптација на сатиричниот театарски мјузикл, истражува теми на гламурот и скандалот во Чикаго во ерата на џезот. Филмот е снимен според успешниот мјузикл на Боб Фоси, односно на театарската претстава на Морин Далас Воткинс од крајот на 1970-тите. Режисер и кореограф на филмот е Роб Маршал, а сценариото го напишал Бил Кондон. Главните улоги ги играат: Кетрин Зета-Џонс, Рене Зелвегер, Ричард Гир, Квин Латифа, Џон С. Рејли, Луси Лиу, Теј Дигс, Колм Феоре, Кристине Барански и Доминик Вест. За одбележување е тоа што сите глумци самостојно ги играат и пеат своите точки, иако некои од нив, како Рене Зелвегер, претходно немале никакво искуство во пеењето и танцувањето. Во 2003 година, филмот имал 12 номинации за „Оскар“, а освоил шест, вклучувајќи и „Оскар“ за најдобар филм. Овој филм е првиот мјузикл што ја добил наградата за најдобар филм по филмот „Оливер!“ во 1968 година.
Крсте Крстевски-Крцул
Крсте Крстевски - Крцул (̟, -, ) —  македонски атлетичар, поранешен фудбалски и ракометен судија, фудбалски делегат и сестран спортист. Спаѓа во редот на сестраните битолски спортисти со освоени бројни државни титули во повеќе спортски дисциплини. Најпосветен на фудбалот на кој му посветил цели 52 години од својот живот, како фудбалски судија од сите рангови и фудбалски делегат.
Животопис
Крстевски е роден во Битола во 1940 година. Спортската кариера ја започнал во раната младост, а во 1958 година, иако сосема случајно, го освоил првото место на првата ноќна трка во Прилеп на 1500 м. Потоа учествувал на сите ноќни трки во Битола, Штип, Скопје и Велес и бил меѓу иницијаторите за формирање на Атлетскиот клуб „Олимпија“. Истата година станал член и на Македонската репрезентација, а на Купот на Републиката на 800 м. постигнал време што тогаш било незамисливо - 2, 02 секунди. Во 1963 година со скршено рамо го освоил првото место на Републичкиот натпревар во Сарај - Скопје, на 400 м. со пречки.
Фудбалската кариера ја започнал во фудбалскиот клуб „Пелистер“ - Битола. Со фудбал се занимавал од 1957 до 1964 година, а потоа целиот свој живот го поминал како фудбалски судија и делегат. Во 1958 година станал најмлад фудбалски судија на Југославија, а истовремено го положил и испитот за републички ракометен судија. Судел на над 100 натпревари низ цела Југославија. Под негова контрола судиските испити ги положиле над 400 судии. Паралелно со активностите на теренот извршувал и повеќе функции. Повеќе години бил претседател на Судиската организација на Македонија. За своите активности добитник е на бројни признанија и награди меѓу кои и трофејната златна плакета на ФСЈ и ФСМ, како и признанија од СОФКА Битола и ОФС Битола. Неговата судиска кариера со успех ја продолжил неговиот син Љубомир Крстевски, кој стигнал и до меѓународна листа. Починал во Битола на 18 април 2019 година.
Блазомишта
Блазомишта или Плазумишта (Σταυροδρόμι, Ставродроми; книжевно: Σταυροδρόμιον, Ставродромион; до 1928 г. Πλαζουμίστα, Плазумиста ) — село во Населичко, Егејска Македонија, денес во општината Горуша на Кожанскиот округ во областа Западна Македонија, Грција. Населението брои 70 жители (2011).
Сондре Холст Енгер
Сондре Холст Енгер (Sondre Holst Enger; р. ) — поранешен норвешки професионален друмски велосипедист, кој возел професионално во периодот 2012-2020 за пет различни екипи.
Бил именуван во почетниот состав за Тур де Франс 2016.
Откако се повлекол, Холст Енгер објавил дека сака да се занимава со дрварство.
NGC 5152
NGC 5152 — спирална галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5152 се споменува и како ESO 444-44, MCG -5-32-24, AM 1325-292.
Откривање
Објектот е откриен на 5 мај 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5152 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,4 m/лм2. NGC 5152 има привидни димензии од 2,1' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 27 м 51,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -29° 37' 9"". Положбениот агол на објектот е во износ од 117°.
Други поделби
Проучување на NGC 5152 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 47187. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 370; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6725. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 80.
Александар Станишев
Александар Димитров Станишев (Александър Димитров Станишев) (, - 1 февруари 1945, Софија, Бугарија) бил бугарски лекар, научник и политичар, роден во Македонија.
Животопис
Средно училиште завршува во Солун. Студирал природна историја во Софија (1904-1905), а потоа завршил на Медицинскиот факултет во Минхен, Германија (1905-1910). Работи како асистент во Универзитетската хируршка клиника во Минхен и во болници во Берн и Ландау (1910-1912). Во Балканските и Првата Светска воjна учествувал како хирург во бугарски воени болници во Тракија и Македонија.
Александар Станишев e добитник на многу меѓународни признавања. Во 1935 година е одбран за член, а во 1938 г. за потпретседател на Меѓународната хируршка академија во Женева. Од 1939 година е почесен член на Универзитетот во Хамбург, а следната година е прогласен и за почесен доктор на Берлинскиот универзитет.
Политичката деjност на Александар Станишев е поврзана со борбата за ослободувањето на Македонија од српско и грчко ропство, со крајна цел нејзино припојување кон Бугарија, а потоа и со окупацијата на Македонија од страна на прохитлеровскиот режим на Бугарија во Втората светска војна. Од 1 јуни до 2 септември 1944 година е министер за внатрешни работи и здравство на Бугарија. По промените во Бугарија на 9 септември 1944 е осуден на смрт од таканаречениот Народен суд и на 1 февруари 1945 г. е стрелан заедно со други интелектуалци поврзани со политичкиот живот на Бугарија за време на Втората светска војна.
Творештво
Професор д-р Александар Станишев е автор на преку 50 научни дела од областа на хирургијата на различни јазици - бугарски, германски и други. Од објавените на бугарски јазик наjзначаjни се:
Папа Дионисиј
Дионисиј (лат. Dionysius) — римски папа во периодот од 22 јули 259 до 26 декември 268 година. Светиот престол останал празен скоро една година по смртта на Папа Сикст II, поради прогонувањето на христијаните. Император Валериан I, кој го организирал протерувањето бил убиен од страна на Персија во 260 година. Новиот император Галиен издал налог за толерантност кон новата религија и на христијанството му дал законски статус. Дионисиј бил првиот папа, кој не бил прогласен како маченик. Неговото чествување е на 30 декември.
NGC 573
NGC 573 — спирална галаксија во соѕвездието Андромеда, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 573 се споменува и како UGC 1078, CGCG 537-10, IRAS 01278+4100.
Откривање
Телото е откриено на 21 октомври 1881 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 573 е од видот S?. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 11,1 m/лм2. NGC 573 има привидни димензии од 0,4' х 0,4'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 30 м 49,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 41° 15' 26".
Обичен тажник
Обичен тажник или само тажник — повеќегодишна билка од семејството на розите (Rosaceae). Вирее на суви пасишта ширум најголемиот дел од Европа, како и Средна и Северна Азија. Присутно е и во Македонија.
Раст
Има ситни зраковидни ливчиња налик на папрат и исправено стебленце со висина од 20-50 см. и проретчено соцветие на крајот. Овие минијатурни цветчиња се распоредени во густи китки и излегуваат доцна напролет и траат до средината на летото. Кога ќе се смачкаат, листовите и корењата оддаваат мирис многу сличен на масло од зимзелен (Gaultheria procumbens).
Одгледување
Растението никнува од семе, а потоа може да се размножи од ползечките корења.
Владислав Ползоунов
ИКФ Светски Кану Спринт Првенства
Владислав Ползоунов — руски спринт-кануист којшто се натпреваруваше во доцните 1990-ти. Тој освои пет медали на ИКФ Светските Кану Спринт Првенства и тоа еден сребрен медал (Ц-4 1000 метри: 1997) и четири бронзени медали (Ц-2 200 метри: 1998, Ц-4 200 метри: 2001, Ц-4 500 метри: 1997, 1998).
Округ Драч (Кралство Србија)
Округот Драч бил еден од окрузите на Кралството Србија основано на 29 ноември во 1912 година на дел од територијата на Албанија одземена од Отоманската империја за време на Првата балканска војна. Округот Драч имал четири окрузи: Драч (Драч), Љеш (Леска), Елбасан и Тирана. Војската на Кралството Србија се повлекла од Драч во април 1913 година.
Основање
Кралската српска армија го зазела градот Дурацо на 29 ноември 1912 година без да се соочи со противење. Православниот христијански митрополит Драч Јакоб им приредил особено топло добредојде на новите власти. Тој обезбедил и пријателски односи со српските власти во регионот. Како таков тој успешно интервенирал кај нив и неколку албански герилски единици биле спасени и избегнале погубување.
Кралството Србија формирало окружни канцеларии и назначи гувернер на округот, градоначалник на градот и командант на воениот гарнизон. Првиот воен управител на градот Драч, капетанот Бранислав Милосављевиќ (командант на авангардата на единицата Шумадијан), го назначил првиот градски совет во кој биле Петар Ѓурашковиќ (претседател), Христо Спиро, Мехмед Ефенди и други. Првиот гувернер на округот Драч бил Иван Иваниќ, српски дипломат. Неговата сопруга Делфа е еден од основачите на Кругот на српските сестри, претседаваше со градската болница. Прв градоначалник на Драч бил Петар Ѓурашковиќ, член на семејство од овој град, додека членови на градскиот совет биле Христос Спиро, имамот Хусеин Ефенди и Филип Сериќ. Кога војската на Кралството Србија ја окупирала Албанија во 1912 година, Драгутин Анастасијевиќ бил ангажиран како преведувач на грчки јазик и по извесно време бил назначен за гувернер на округот Драч наместо Иван Иваниќ.
Најважната цел на Србија од Балканските војни била излезот на отворено море.
Распаѓање
Војската на Кралството Србија се повлекла од Драч во април 1913 година под притисок на поморската флота на Големите сили, но таа останала во другите делови на Албанија во следните два месеци.
The Smashing Pumpkins
The Smashing Pumpkins (се изговара Смешинг Пампкинс) е американска алтернативен рок група од Чикаго. Во 1988 година фронтменот и гитарист Били Корган, басистот Д'арси Врецки, гитаристот Џејмс Ајха и тапанарот Џими Чемберлин ја основале групата, а по нивното повторно обединување во 2006 година бендот претрпел промени во составот и Корган бил единствен постојан член од основањето. Сегашната постава е: Корган, Чемберлин, Ајха и гитаристот Џеф Шредер.
Корган е главен композитор на групата; неговата музичка разновидност и катарзичните стихови се одразуваат во препознатливите албуми на групата, опишани како „опис на земјата на кошмарот од Били Корган“. Со 30 милиони продадени албуми ширум светот, Smashing Pumpkins биле една од најприфатените групи од критиката во 1990-тите, често наведувани како важни изведувачи во популаризацијата на алтернативната рок музика. Меѓутоа, внатрешните несогласувања, дрогирањето и намалената продажба биле причина за нивен распад во 2000 година.
Во 2006 година, Корган и Чемберлин повторно се обединиле и го снимиле новиот албум на Smashing Pumpkins, Zeitgeist. По турнеите во 2007 и 2008 година на кои присуствувал и новиот гитарист Џеф Шредер, на почетокот на 2009 година Чемберлин ја напуштил групата. Истата година, Корган започнал да снима низа снимки насловени како Teargarden by Kaleidyscope со различни музичари. Teargarden by Kaleidyscope се состои од самостојни песни, EP изданија и два албума кои исто така се вклучени во проектот - Oceania од 2012 година и во Monuments to an Elegy од 2014 година. Чемберлин и Ајха официјално се приклучиле на бендот во февруари 2018 година. Новата обединета постава го издала албумот ''Shiny и Oh So Bright, Vol. 1 / LP: No Past. No Future. No Sun (2018), Cyr (2020) и треба да го објават Atum: A Rock Opera in Three Acts'' на три пати во текот на 2022 и 2023 година.
Членови на бендот
Сегашни членови
Денешни членови за настапи во живо
Поранешни членови
Награди
Американски музички награди
Греми награди
Психологија
Психологија (од грч. ψυχή, „психе“, душа, дух; и λόγος, „логос“, знаење) — збир на академски, клинички и производствени дисциплини, коишто се занимаваат со објаснување и предвидување на човечките и животинските дејства, расположенија, мисли, чувства, мотивации, односи, можности и патологии. Животинската психологија вообичаено се изучува како одделна тема (види животинско спознание), но и како начин за добивање одредени сознанија врзани за човечката психологија низ споредба (види компаративна психологија).
Развој на психологијата како наука
Гарднер Марфи во книгата за историјата на психологијата изнесува свое гледиште за нејзиниот развој и вели дека таа почнува од времето кога човекот се заинтересирал за сопствените психолошки процеси. Според она што денес го знаеме за мислењето, можеме да заклучиме дека човекот почнал да се интересира за својот психички живот од времето кога кај него се појавило апстрактното мислење, а тоа време може да се поистовети со почетокот на развојот на човештвото. Така гледано психологијата има долга историја и би рекле долг развој. Сепак до пред крајот на XIX век, таа се развивала во рамките на филозофијата како и другите науки, а од 1879 година се развива како самостојна наука.
The Smashing Pumpkins
Награди
МТВ Видео музички награди
Психологија
Развој на психологијата како наука
Според Фридрих Енгелс, соништата го поттикнале човекот да поверува дека мислењето и чувствата не се производ на неговото тело, туку на неговата душа. Така дуализмот тело - душа, стана интересен проблем за шпекулација во филозофијата. Покрај со дуализмот, античките филозофи се занимавале и со многу други проблеми. Од тоа време останаа некои размислувања за човековите способности и неговата природа. Конкретно изреката на Платон "Секој човек на вистинското место" и денес е мотив на професионалната ориентација, бидејќи подразбира дека сите имаме различни способности и можеме да работиме одредени работи.
The Smashing Pumpkins
Дискографија
Студиски албуми
Космос (роман)
Содржина
Романот се состои од девет глави. Дејството започнува така што, по расправиите родителите, Витолд оди во Закопане и таму го среќава Фукс, кој се наоѓа на годишен одмор. Двајцата бараат стан, а патем здогледуваат врабец обесен на жица. Тие се сместуваат во куќата на семејството Војтис во која живеат сопружниците Леон (пензиониран банкарски службеник) и Кулка (домаќинка), со ќерката Лена и нејзиниот маж Лудвик, како и слугинката Каташа. Уште при првата средба, Витолд станува опседнат со деформираната уста на Каташа (како последица на сообраќајна несреќа) која му раѓа блудни асоцијации, а истовремено го привлекува и Лена.
Еден ден, двајцата станари забележуваат некакви „знаци“ на таванот на трпезаријата, а потоа, на таванот од својата соба забележуваат и стрелка. Така, двајцата започнуваат да изигруваат детективи и откриваат дека стрелката покажува кон еден ѕид во дворот, каде што наоѓаат стапче обесено на конец. На тој начин, станарите стануваат опседнати со прашањето: кој ги направил тие „знаци“ и какво е нивното значење. Подоцна, тие пронаоѓаат уште еден „знак“ кој води кон куќарката во која живее Каташа. Затоа, една ноќ, Витолд и Фукс влегуваат во собата на Каташа и таму здогледуваат нејзина фотографија на која таа има нормална уста, како и повеќе дополнителни „знаци“. Кога ја напуштаат собата, тие ја здогледуваат Кулка како бесно удира во стеблото на едно дрво, а потоа се слуша силен тресок во собата на Лена. Витолд потрчува во куќата и тропа на вратата од собата на Лена, но никој не му отвора. Затоа, тој излегува надвор, се качува на еден бор и ги набљудува Лудвик и полуголата Лена, но тогаш Лудвик го гаси светлото во собата. Изнервиран, Витолд влегува во куќата и во знак на одмазда, ја задавува мачката на Лена, а потоа ја обесува на еден клин на ѕидот зад куќата.
Психологија
Развој на психологијата како наука
Од Сократ ни остана пораката "Спознај се себеси" што стана предмет на изучување на психологијата на личноста.
Космос (роман)
Содржина
Утредента, сите луѓе во куќата се вознемирени и започнува потрага по можните траги кои би го откриле сторителот на грозоморното дело. Сепак, за брзо време, работата се стишува и еден ден тие заминуваат на прошетка во блиските планини, каде Леон имал незаборавно доживување пред 27 години. Притоа, на членовите на семејството Војтис и двајцата станари им се придружуваат уште два брачни пара, а патем со себе го земаат и еден свештеник.
Во планината, Витолд е постојано опседнат со устата на Каташа и со Лена, како и со претходно откриените „знаци“. При еден разговор со Леон, Витолд дознава дека пред 27 години, токму во оваа планина, Леон имал кратка авантура со слугинката во планинарскиот дом и дека ги повикал на прошетката со цел да го прослават тој настан - единствениот пат кога Леон ја изневерил сопругата. Вечерта, Лудвик му бара на Витолд жилет и коноп, а потоа него го нема за време на вечерата. Кога излегува надвор за да се освежи на студениот планински воздух, во блиската шума, Витолд го наоѓа Лудвик, кој се обесил. Воден од својата опсесија за устите на Каташа и Лена, како и „знаците“, тој се качува на дрвото и му става прст во устата на Лудвик. Потоа им се придружува на останатите во групата, кои ноќта одат кон местото кон кое ги води Леон, без да знаат за неговата тајна. Витолд им се придружува со намера да ја задави и обеси Лена, но патем го среќава свештеникот кому, исто така, му става прст во устата. Најпосле, сите пристигнуваат до таинственото место на Леон, каде што тој запаѓа во екстаза. Меѓутоа, наеднаш заврнува силен дожд. Како последица на тоа, Лена добива силно воспаление, а Витолд се враќа во Варшава.
Психологија
Развој на психологијата како наука
Аристотел пишува за асоцијациите според сличност, контраст, простор и време кои ги спојуваат идеите. Така една идеја предизвикува во сеќавањето друга идеја. Психолозите кои ги прифатиле идеите на Аристотел, асоцијаинистите дури се обиделе со помош на асоцијативните врски да го објаснат мисловниот процес кај човекот, што сепак беше погрешно.
Античкиот лекар и филозоф Хипократ размислувајќи за однесувањето на луѓето заклучил дека постојат четири типа темпераменти. Од античкото време до денес постојат доста филозофско - шпекулативни гледања на психичкиот живот. Сободно можеме да кажеме дека и денес на психологијата имаат свое влијание разни филозофско - религиозни насоки од Исток, како на пример зен - будизмот. Всушност, филозофијата и денес, на свој начин се занимава со психологија.
Космос (роман)
За романот
За романот „Космос“, Гомбрович напишал: „Космос за мене е црн, пред сè црн, нешто како црн измешан брзак полн со вирови, закочувања, мртвици, црна вода којашто подига илјадници отпади, а во неа загледан човек - загледан во неа и од неа однесен - којшто се труди да прочита, да сфати, да поврзе во некаква целина...Црнило, хорор и ноќ. Ноќ пронижана со брутална страст, затруена со љубов.“
Психологија
Развој на психологијата како наука
Човекот постојано се интересира за светот што го опкружува. Сака да ги разбере другите луѓе и нивното однесување, да ги запознае предметите и појавите, да ги предвиди процесите, а пред сè се обидува да одговори на голем број прашања во врска со својата личност и сопствената активност. Тој постојано забележува што се случува околу него, ги соопштува своите мисли, ги изразува своите желби. Секојдневно вели "мислам", "чувствувам", "сакам"... Тоа покажува дека човекот поседува психички живот.
Космос (роман)
Издание на „Бегемот“ од 2013 година
Книгата, издадена во склоп на библиотеката „Арс Магна“, има 189 страници, во мек повез, со обем од 18 сантиметри. Преводот од полски јазик го направил Филип Димевски, ликовното уредување го извршил Бојан Димитриевиќ, јазичната редакција е дело на Кристина Димкова, а компјутерската обработка на текстот е извршена во „Бегемот“. Книгата е каталогизирана во НУБ „Св. Климент Охридски“, Скопје, со меѓународна ознака ISBN 978-608-65306-7-9. Книгата е испечатена во печатницата „Темпора веритас“ од Скопје. Издавањето на книгата било финансиски поддржано од Институтот за литература во Краков - преведувачка програма.
Психологија
Развој на психологијата како наука
Германскиот филозоф Фридрих Ниче вели: „Пред мене воопшто немаше никаква психологија.“