cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гафар Окан
Борба против тероризмот
Неговите колеги и блиски пријатели почнале да го предупредуваат Окан да се вози во блиндиран автомобил. Тој ги одбил ваквите препораки со зборовите „Што би направиле граѓаните кога возам оклопно возило“? Една недела пред смртта, тој на прес-конференција објавил список со 26 убијци на Хезболах. И, 45 минути пред нападот врз него, тој во интервју за новинар изјавил дека не се плаши од Хезболах. Тој еднаш изјавил дека никој не може да го убие во Дијарбакир или во неговиот роден град Хендек затоа што граѓаните ќе го штитат.
Атентат и смрт
Било објавено дека еден од напаѓачите очигледно е повреден во следната престрелка со полицијата. На местото на злосторството биле пронајдени 469 празни куршуми од Калашников, испукани од 16 различни пушки. Полицијата детално ја пребарувала областа, и привела неколку осомничени. . Ниту една милитантна група не презела одговорност за атентатот. Сепак, нападот му се припишува на Хезболах, како главен осомничен, од кој Окан добил смртни закани.
Следејќи го државниот меморијал во Дијарбакир, каде што бил назначен пред три години, трупот на Оккан бил префрлен во неговиот роден град и положен во Хендек.
Последици
Смртта на Окан предизвикала длабока тага кај граѓаните на Дијарбакир. Во полицискиот штаб била поставена книга на жалост. Продавач на пазарот напишал во книгата „''За прв пат во нашиот живот, бевме сведоци на еден началник на полицијата кој го даваше бројот на неговиот мобилен телефон. Можете ли да замислите дека се чувствував и како началник на полицијата, толку удобно кога го посетив во неговата канцеларија без никаква причина''?“
Следниот ден, илјадници тажни Турци и Курди се собрале на очигледно спонтани масовни демонстрации во градот во знак на протест против атентатот, извикувајќи пароли со кои се осудува нападот. Луѓето марширале кон зградата на гувернерот, каде замолкнале еден момент, оддавајќи им почит пред ковчезите на убиените полицајци облечени во турско знаме.
Истрагата кулминирала со приведување на двајца осомничени на кои подоцна им се судело на 5-тиот Висок кривичен суд во Дијарбакир, а во 2010 година биле прогласени за виновни за вмешаност во атентатот. Судот понатаму изјавил дека нападот бил подготвуван долго време од професионални убијци и дека планерите, како и нивната врска во странство не може да се пронајдат.
Наследство
По атентатот, многу семејства во Дијарбакир ги именувале своите новородени синови Али Гафар или Гафар Окан, според најомилената јавна личност на нивниот град. Во 2011 година, 101 истоимени момчиња од Дијарбакир го посетиле гробот на Окан во Хендек за да му оддадат почит на меморијалната церемонија во присуство на сопругата и ќерката на Окан на 10-годишнината од неговата смрт, како дел од проектот наречен „Патување на срцата: маченик Али Гафар Окан, приказна за братството“.
Кочо Рацин
Кочо Рацин или целосно Koста Апостолов Солев Рацин (, —, ) — македонски книжевник и комунист, најпознат по својата поезија. Се смета за еден од основоположниците на современата македонска книжевност, а неговата стихозбирка „Бели мугри“ (Загреб, 1939) претставува едно од најзначајните дела во современата македонска поезија. Освен со поезија, Рацин се занимавал и со проза, а напишал и неколку значајни трудови од областа на историјата, филозофијата и книжевната критика.
Прекарот Рацин доаѓа од неговата сакана Рахилка Фирфова - Раца. Рацин кратко време користел и друг псевдоним, Невен Пејко, кој го зеде од неговата втора љубов - Невенка Вуиќ.
Сè уште не се разјаснети сите подробности околу неговата смрт, поради што постојат сомневања дека бил убиен. Посмртните останки на поетот денес се наоѓаат во Спомен-костурницата во Велес, каде се наоѓаат и посмртните останки од неговите загинати соборци и другари. Повеќе пати до денес се предложила и разгледала идејата Кочо Рацин да биде погребан во засебен гроб во центарот на Велес. Идејата била прифатлива за семејството Солеви и градоначалникот на Велес, но не и од Сојузот на борци на Велес.
Псевдоним
Иако Рацин користел неколку псевдоними во текот на својот живот, неговиот најпознат е „Рацин“, по неговата прва љубов Рахилка „Раца“ Фирфова Ѓоргова. Рацин во текот на својот живот испратил 34 картички до Раца (од кои 7 се изгубени), а во една од нив, од 6.10.1928, напишал :
Живот
Кочо (Коста Солев) Рацин е роден во 1908 година, во Велес. Уште во детството ја запознава сиромаштијата. Неговиот татко, грнчарот Апостол, не можел да му пружи поголемо образование, бидејќи грнчарскиот занает и состојбата на семејството барале многу напори и време за малечка заработувачка. Поради тоа, по завршувањето на првиот клас од нижа гимназија, веќе во својата тринаесетта година, Кочо бил присилен да му се посвети целосно на татковиот занает. Коста Рацин имал две сестри, Деса Солева и Грозда Солева и тројца браќа Александар Солев, Димко Солев и Никола Солев.
Активист во комунистичкото движење
Во 1924 година Рацин станува член на СКЈ и набрзо се истакнува како еден од најнадежните млади кадри на Комунистичката партија на Југославија во Македонија. Во 1926 година станува и член на Месниот комитет на СКОЈ за Велес. Истовремено е активен и во синдикатот. Во 1924 година синдикално се организира, во 1926 година станува дописник на весникот „Организовани радник“ (орган на Независните работнички синдикати на Југославија, кој е под влијание на КПЈ), а на 19 октомври 1928 година е избран за секретар на Месниот синдикален совет во Велес. Во ноември 1928 година учествува во работата на Четвртиот конгрес на КПЈ во Дрезден, како единствен делегат од Македонија. По враќањето во Југославија е уапсен, но по три месеци поради недостиг на докази е пуштен на слобода. Но, набрзо, во април 1929 година заминува на отслужување на воениот рок во Пожаревац.
По воведувањето на диктатурата во Југославија во 1929 година, партиската организација во Македонија е целосно разбиена. Дури во 1932 година започнува процесот на обновување и поврзување на организациите на КПЈ и СКОЈ во Македонија, а во август 1933 година се создава и Областен комитет на КПЈ за Македонија, во чиј состав влегуваат: Никола Оровчанец, Кочо Рацин и Живоин Ќурчиќ. Од ноември истата година ОК започнува да го издава месечниот весник „Искра”, чиј уредник е Рацин. Излегуваат само два броја на весникот, бидејќи на почетокот на јануари 1934 година се случува провала во која се уапсени 15 македонски комунисти, вклучително и Рацин. Рацин е подложен на дури 42 испрашувања, при што морал да признае многу од она што не смеел да го каже. Во септември истата година, Рацин е осуден на четири години робија во Сремска Митровица, но таму останува околу една година. Ослободен е во декември 1935, по донесувањето на законот за амнестија. Времето поминато во затворот за него всушност претставува период на учење. Меѓу другото, со останатите затвореници Македонци, тој се обидува да состави речник на македонскиот јазик и учествува во преводот на „Комунистичкиот манифест“ на македонски јазик.
Подем и пад: „Бели мугри“ и исклучување од партијата
Сепак, новоздобиената слава и авторитет на Рацин ќе доживеат силен удар во 1940 година кога доаѓа до нарушување на односите помеѓу Рацин и КПЈ. Во тоа време е во полн ек т.н. судир на книжевната левица и од Рацин е побарано да напише статија против Мирослав Крлежа и неговите соработници од списанието „Печат“. Бидејќи Рацин не постапува така, ЦК КПЈ донесува одлука за исклучување на Рацин од партијата. Дополнително, на Покраинската конференција на КПЈ за Македонија одржана на 8 септември 1940 година (на која Методија Шаторов - Шарло е избран за секретар на Покраинскиот комитет на КПЈ за Македонија), поради посетата на Рацин на тогашниот бан на Вардарската бановина, Жика Рафајловиќ (или на помошникот на банот Александар Цветковиќ), како и поради критика на покраинското раководство, Рацин е казнет со бојкот.
Од јануари до 27 март 1941 година Рацин е затворен во логорот „Меѓуречје“, јужно од Ивањица. При нападот врз Југославија од Силите на Оската, Рацин се јавува на мобилизацијата и е испратен на кумановскиот фронт, на месноста Страцин, каде што веќе на 7 април е заробен од страна на Германците. Сепак, набрзо успева да побегне и, откако кратко време живее во Велес, заминува за Софија. Таму живее заедно со својот сограѓанин Коле Неделковски и со Волче Наумчески, а работи во железничкото депо како обичен работник. Набрзо по смртта на Коле Неделковски, околу 4-5 септември 1941 година, Рацин се враќа во Македонија и извесно време работи во Народната библиотека во Скопје.
Во септември 1942 година Рацин е уапсен во Скопје од бугарската полиција и во ноември е интерниран во селото Корница, Неврокопско. Сепак, многу брзо, во април 1943 година на Рацин му успева да побегне и да се врати во Скопје.
НОБ
На 5 мај 1943 година Рацин тргнува од Скопје во партизани, со група од осуммина, меѓу кои е и Добривое Радосавлевиќ. По пристигнувањето во одредот „Кораб” станува уредник на партизанскиот весник „Илинденски пат” и подготвува две збирки на македонски народноослободителни песни.
Смрт
Има две верзии околу смртта на Рацин. Според првата, станува збор за несреќен случај: поради вродената наглувост, Рацин не го чул повикот на стражарот да застане и да се идентификува, по што овој го истрелал смртоносниот куршум. Според втората верзија, тој е намерно убиен. Според некои наводи, Страхил Гигов политички го изолирал Рацин и го организирал неговото убиство, а сомнежи дека се работи за наместен случај фрла и податокот дека Рацин, пред заминувањето во партизани и на патот до партизанскиот одред, веројатно влегол во судир со Добривое Радосавлевиќ, како и податокот според кој на Рацин му бил одземен пиштолот додека бил во партизанскиот одред.
По убиството на Кочо Рацин, неговите посмртни останки биле веднаш закопани на Лопушник, на местото на убиство. По две години, неговата мајка и блиските другари го пронашле гробот и посмртните останки ги пренесле во црквата „Св. Пантелејмон“ во Велес. Тука почивал триесет години, а потоа, по план на Сојузот на борците во Велес, коските на Кочи Рацин повторно се откопани и во метално мало ковчеже биле поставени во Споменот-костурница во Велес, заедно со останатите негови другари и борци.
По смртта, сите материјали и лични предмети на Рацин се одземени од власта и сместени во Архивот.
Рацин за македонската самобитност
Никола Вулиќ, истакнат српски археолог кој долго време работел во Вардарска Македонија одржал предавање во просториите на Српскиот културен клуб во Белград, веднаш потоа ова предавање било објавено во весникот „Време“ под наслов Јужна Србија или Македонија. Основата поента на предавањето било да докаже нема место залагањето на Македонците за употреба на името Македонија како синоним за некаква народност и самобитност, и уште помалку македонското залагање за афирмација на македонскиот јазик.
Тезите на Вулиќ предизвикале бура од негодувања и протести. Меѓу другото, студентското друштво „Вардар“ во Загреб презело иницијатива за спречување на предавањето на Вулиќ во просториите на Пучкото (народно) свеучилиште, со намера Вулиќ да се принуди јавно да дискутира со студентите од Македонија по прашањето за положбата на Македонија и македонскиот народ. По влегувањето на Вулиќ во салата, македонските студенти почнале да негодуваат против неговите погледи во однос на македонскиот народ и Македонија, некои фрлале јајца, други јавно ја истакнале „Бели мугри“, како доказ за постоењето на македонскиот јазик и култура. Публиката во салата создала неподнослива атмосфера која го принудила предавачот да ја напушти салата. Надвор Вулиќ бил пречекан од Кочо Рацин и другите членови кои биле определени да разговараат со него. Професорот бил замолен на мирен разговор за приведените проблеми, Вулиќ прифатил но побарал во разговорот да учествува и професорот Јован Радоњиќ. Средбата се одржала на 3 декември 1939 година во хотелот каде бил сместен Вулиќ. Во разговорите со двајцата професори учествувале: Кочо Рацин, Љупчо Арсов, Георги Василев, Благој Димитров Панко и Тихомир Анчев. На средбата се развила жива дискусија на која, меѓу другото, Рацин истакнал:
Творештво
Творештвото на Кочо Рацин опфаќа неколку области: поезија, проза, историски списи, филозофски списи, литературна критика и есеи. Својот најголем придонес го дава во областа на поезијата, особено со својата стихозбирка „Бели мугри“, објавена во Загреб, во 1939 година и напишана на македонски јазик и македонска азбука, 6 години пред официјализирањето на заседането на АСНОМ, што јасно говори за постоење на македонска самосвест, јазик, азбука и култура. Неговите придонеси и во останатите области се важни, но тие главно се во сенка на неговото поетско творештво.
Поезија
Рацин започнува да пишува поезија во 1928 година. Од февруари до јули на својата љубов Рахилка Фирфова ѝ ги посветува своите љубовни стихови со крв и мастило на 31 дописна картичка и стихозбирката „Антологија на болката” останата во ракопис. Картичките денес се чуваат во Архивот на Македонија. Песните главно се напишани на српскохрватски јазик, освен шест, кои се напишани на бугарски („Разнеженост“, „Рухнаха се надеждите мои“, „Плач в безмощие“, „Все пак...“, „Мечти в полунощ“, „И пак тъга раздира ми гърдите“).
Истата година во двобројот за октомври-ноември на загрепското списание „Критика“ е објавена неговата прва песна, „Синови глади”, напишана на српскохрватски јазик. Од мај до октомври 1930 година во сараевското списание „Снага” објавува четири песни: „Из фабрике”, „У предвечерје”, „Челичном строју” и „Бити човек”. Во 1932 година во Скопје Рацин објавува заедничка стихозбирка со студентите на Филозофскиот факултет во Скопје, Јован Ѓорѓевиќ и Александар Аксиќ, на српски јазик под наслов „1932“. Во оваа збирка е објавена една од Рациновите најсилни песни „Ватромет”. Следна песна која ја објавува Рацин е песната „До еден работник”, која е прва песна на Рацин на македонски јазик, а ја објави загрепското списание “Књижевник” во 1936 година. Во 1937 година, по повод загинувањето на велешанецот Ганчо Хаџипанзов во Шпанската граѓанска војна, ќе ја напише „Испанска балада“, а во 1938 година ја објавува песната „Смртта на астурискиот рудар“ („Смрт астуриског рудара“).
Најголемиот успех го постигнува во 1939 година со стихозбирката „Бели мугри”. Стихозбирката е испечатена во 4.000 примероци и се растура по цела тогашна Југославија и во Пиринска Македонија, постигнувајќи голем успех.
Треба да се спомнат и двете стихозбирки „Македонски народноослободителни песни“ чиј уредник е Рацин. Првата излегува од печат на денот на неговата смрт, 13 јуни 1943 година, додека втората е објавена набрзо потоа.
Проза
Рациновиот прв објавен прилог е неговата прозна исповест „Резултат“, објавена во двобројот за август-септември 1928 на загрепското списание „Критика“. Во 1932 година учествува на конкурсот на загрепската „Литература” и е награден за својот расказ „У каменолому“, кој подоцна е и објавен во ова списание. Во 1933 истото списание објавува фрагменти од неговиот роман „Опиум“ (преведен како „Афион“ на македонски). Овој роман Рацин почнал да го пишува околу 1931 година, но ракописот настрадал при провалата и апсењето на Рацин. Другите раскази на Рацин се: „Тутуноберачи“ (1937), „Пладне“ (1937), „Еден живот“ (1937), „Златен занает“ (1939), како и „Татко“ и „Радоста е голема“, кои се објавени подоцна.
Историја
Од историјата Рацин покажа посебен интерес за богомилското движење и напиша три трудови посветени на него: „Драговитските богомили“, „Богомилите“ и „Селското движење на богомилите во средниот век“. Од овие три, во текот на Рациновиот живот е објавен само „Селското движење...“, во 1939 година во списанието „Народна читанка“, а трудот „Богомилите“ е напишан на македонски јазик.
Овие Рацинови трудови за богомилите се одликуваат со значителен квалитет на проучувањето на материјата, при што самата материја доста студиозно е обработена, а не изостануваат и неколку доста продорни тези кои се посебно интересни. Меѓу нив посебно вреди да се одбележи Рациновата теза дека „богомилството е нешто најинтересно и најсветло во нашата народна историја“ („Богомилите“). Важно е да се нагласи и податокот дека Рацин е првиот Македонец што го проучувал богомилското движење..
Филозофски прилози
Рацин има објавено две статии посветени на Хегел. Првата, насловена „Хегел“ е објавена по повод 100-годишнината од смртта на германскиот филозоф, во декември 1931 година, во загрепската „Литература“. Втората статија, „Значењето на Хегеловата филозофија“, е објавена во белградската „Млада култура“ во 1939 година. Овие негови статии за Хегел се помеѓу првите филозофски статии напишани од некој македонски автор.
Литературна критика
Од областа на литературната критика Рацин ги напишал следните трудови и статии: „Развитокот и значењето на една нова наша книжевност“ (1940), „Блазираните глупости за насмевката на Мона Лиза“ (1939), „Анѓелко Крстиќ пред судот на Ж. Пламенац“ (1939), „Реализмот на А. Крстиќ“ (посмртно) и „Уметноста и работничката класа“ (посмртно).
Наспроти тогашната догматска позиција на приврзаниците на социјалистичкиот реализам, Рацин ја брани важноста на естетската димензија на книжевното дело. Таа негова позиција е блиска до позициите на приврзаниците на Мирослав Крлежа во судирот на книжевната левица, иако Рацин отворено не застанува на нивна страна.
Осврт кон творештвото на Рацин
Во познатиот есеј „Еден опит“, Блаже Конески го истакнува големото влијание на усната народна поезија врз творештвото на Рацин во кое „сè уште дејствува еден жизнен, иако редуциран, модел на традиционалниот поетски јазик“.
Руеви
Руевите (науч. Anacardiaceae) — семејство на цветни растенија што дава јаткасти плодови и во некои случаи го создава раздразнувачот урушиол. Во семејството влегуваат многу родови, од кои неколку се од стопанско значење. Попознати растенија се индискиот орев, мангото, рујот и дрвото марула. Родот Ф’стак (Pistacia) (каде спаѓаат ф’стакот и мастиковото дрво) денес обично се вклучува во семејство, но понекогаш и во своја семејство Ф’стаци (Pistaciaceae).
Некои родови
Actinocheita Anacardium (индиски орев) Androtium Antrocaryon Apterokarpos Astronium (=Myracrodruon) Baronia Bonetiella Bouea Buchanania Campnosperma Cardenasiodendron Choerospondias Comocladia Cotinus Cyrtocarpa Dracontomelon Drimycarpus Ebandoua Euleria Euroschinus Faguetia Fegimanra Gluta Haematostaphis Haplorhus Harpephyllum Heeria Holigarna Koordersiodendron Lannea Laurophyllus Lithraea Loxopterigium Loxostylis Malosma Mangifera (манго) Mauria Melanochyla Metopium Micronychia Montagueia Mosquitoxylum Nothopegia Ochoterenaea Operculicarya Ozoroa Pachycormus Parishia Pegia Pentaspadon Pistacia (ф’стак) Pleiogynium Poupartia Protorhus Pseudoprotorhus Pseudosmodingium Pseudospondias Rhodosphaera Rhus (руј) Schinopsis Schinus (пиперово дрво) Sclerocarya (марула) Semecarpus Smodingium Solenocarpus Sorindeia Spondias Swintonia Tapirira Thyrsodium Toxicodendron (отровен руј) Trichoscypha
Опис
Растенијата од семејството се дрва и грмушки кои се многу отровни, напати со смолест или млечен сок што оддава непријатна реа. Каналите за смола во внатрешната влакнеста кора внатрешниот влакнопроводниот систем во стеблата, корењата и листовите се својствени за сите членови на семејството; каналите за смола во меката срцевина се среќаваат кај многу видови, а кај неколку вида истите се сместени во главната срцевина или обичната кора. Мошне застапени во семејството се и танинските пазувки.
Листовите се наизменични (ретко спротивни) и немаат прилисници.
Цветовите растат на крајот од гранката или стебленцето, или пак од прав агол на местото кајшто листот излегува од стебленцето, и има прицветници. Цветовите се двополови и машки кај некои растенија, и двополови и женски кај други, или пак цветови што имаат и прашници и плодници (т.н. „совршени“). Венчето има 3 до 7 пресечени чашкини ливчиња и ист број на венечни ливчиња (некои и без нив), кои се преклопуваат на пупката. Прашниците се или двојно повеќе или исто колку венечните ливчиња.
Плодовите ретко се отвораат при зрелост и најчесто се јаткасти.
Семените обвивки се многу тенки и налик на кора. Имаат малку или воопшто немаат ендосперм. Котиледоните се месести. Семињата се поединечни, без белка околу зародишот.
Екологија
Семејството највеќе изобилува во потопли краишта, а во умерените предели живеат само малку видови. Ваков пример се гроздестиот руј (Rhus coriaria) и влакнестиот руј (Cotinus coggygria) кои се автохтони во Република Македонија и јужна Европа.
Употреба
Извесни членови на семејството даваат индиски ореви, ф’стаци и други плодови како мангото и марулите.
Некои видови имаат вискозна течност што поцрнува и се користи како премаз и за бојадисување. Јадливите оревчиња од ова семејство се сметаат за благотворни за мозокот.
Херман Минковски
Херман Минковски ( - ) — германски математичар со еврејско потекло, професор во Конигзберг, Цирих и Гетинген. Тој ја создал и ја развил геометријата на броеви и користел геометриски методи за решавање на проблемите во теоријата на броеви, математичката физика и теоријата на релативноста.
Минковски е можеби најпознат по неговата работа во релативноста, во која тој покажал во 1907 година дека специјалната теорија на релативноста на неговиот поранешен ученик Алберт Ајнштајн, може да се разгледува и геометриски како теорија на четири димензионално време-простор, познато како „Минковскиев време-простор“.
Личен живот и семејство
Херман Минковски е роден во Алексота, село во Ковненската губернија, Руско Царство (сега е во состав на градот Каунас, Литванија) како син на Левин Минковски, трговец, кој ја финансирал изградбата на Хорската синагога во Ковно,  и Рејчел Таубмен, двајцата со еврејско потекло. Херман бил помладиот брат на медицинскиот истражувач, Оскар (роден 1858). Во различни извори националноста на Минковски е различно претставена, германска, полска, литванска, литванско-германска или руска.
За да ги избегне прогоните во Русија семејството се преселило во Конигзберг во 1872 година, каде што таткото се вклучил во извоз на черги, а подоцна и во производството на механички лимени играчки (тука тој работел во таковата фирма  Левин Минковски и синот со неговиот најстар брат Макс).
Минковски починал ненадејно од воспаление на слепото црево во Гетинген, на 12 јануари 1909 година. Давид Хилберт во некрологот на Минковски го искажува длабокото пријателство меѓу двајацата математичари (превод):
Образование и кариера
Минковски се образувал во Германија на Конигзбершкиот универзитет Албертина, каде што докторирал во 1885 година под раководство на Фердинанд фон Линдеман. Во 1883 година, додека уште бил студент во Конигзберг, тој бил награден со математичка награда на Француската академија на науките за неговиот труд за теоријата на квадратниот облик. Тој, исто така, станал пријател со познатиот математичар, Давид Хилберт. Неговиот брат, Оскар Минковски (1858-1931), бил добро познат лекар и истражувач.
Минковски предавал на универзитетите во Бон, Гетинген, Конигзберг и Цирих. Во Сојузниот политехнички инстиут, денес ЕТХ Цирих, тој бил еден од учителите на Ајнштајн.
Минковски ја истражувал аритметиката на квадратниот облик, особено засегајќи се со n променливи, и неговото истражување во таа област го наведе да пресметува одредени геометриски својства во простор од n димензии. Во 1896 година, ја презентираше неговата геометрија на броеви , негов геометриски метод, со кој ги решил проблемите во теоријата на броеви. Тој е, исто така, творецот на Минковскиевиот колбас и Минковскиевата прекривка на крива.
Работа на релативноста
Од 1907 Минковски согледал дека специјалната теорија за релативноста, која била воведена од страна на неговиот поранешен ученик Алберт Ајнштајн во 1905 година и врз основа на претходната работа на Лоренц и Поенкаре, најдобро може да се согледа во четири-димензионален простор, познат како „Минковскиев време-простор“, во коe времето и просторот не се посебни одлики, туку се испреплетени во четири димензионалнo време-простор, и во коe Лоренцовата геометрија на специјалената релативност може делотворно да биде застапена. На почетниот дел од своето обраќање, претставено на 80-то Собрание на германските природнонаучници и лекарите  (21 септември 1908) сега веќе познато:
"„Гледиштата за просторот и времето кои ги претставувам пред Вас потекнуваат на експерименталната физика, во кои лежи нивната сила. Тие се радикални. Отсега просторот по себе, и времето само по себе, се осудени да исчезнат само во сенки, и само еден вид заедништво на двете ќе ја зачува независната реалност.“"
Известувањето за смртта на Минковски било соопштено на Кватернионското здружение во 1910 година од страна на неговиот претседател, кој ја истражувал хиперболичните кватерниони како „Алгебра на вселената“: Ајнштајн во почетокот го гледал методот на Минковски само како математички трик, пред конечно да сфати дека геометрискиот поглед на простор-времето ќе биде потребен за да ја заврши својата подоцнежна работа на општата релативност (1915).
Општина Чешиново-Облешево
Општина Чешиново-Облешево — општина во Источна Македонија. Општинско седиште е селото Облешево. Општината била создадена во 2004 година со спојување на општините Чешиново и Облешево.
Историја
Историјата кажува дека денешната територијата на општина Чешиново-Облешево отсекогаш била центар на овој регион каде биле сместени органи на државната управа за секоја власт своевремено. Историските податоци кажуваат дека уште со формирањето на кралството СХС па сè до крајот на Втората Светка војна овде било сместено седиштето на локалната власт на српските управители а подоцна и на бугарските кметови за време на Втората светска војна.
Со првиот закон за територијална организација на општините во Република Македонија од 1996 година на оваа територија постоеле две општини и тоа Општина Облешево и Општина Чешиново. Со законот за територијална организација од 55/2004, 12/2005 година општина Чешиново се припои кон општина Облешево во заедничка општина со едно име Општина Чешиново-Облешево.
Генерални податоци
Општина Чешиново-Облешево се наоѓа во најнискиот рамничарски предел од Кочанско Поле. Зафаќа простор во средното сливно подрачје на реката Брегалница, во подножјето на планините Осогово и Плачковица.Општината зазема средишна позиција помеѓу поголемите градски општини Кочани, Штип и Пробиштип. Преку главната сообраќајница Штип-Кочани-Делчево, општината се поврзува со Р. Бугарија.
Општина Чешиново-Облешево зафаќа територија од 133,5 км2, на која се протегаат следните населени места: Чешиново, Облешево, Соколарци, Спанчево, Теранци, Чифлик, Кучичино, Бурилчево, Уларци, Жиганци, Бања, Врбица, Ново Селани и Лепопелци. Седиште на општината е Облешево. Целокупниот регион на општината е поделен на рамничарски дел- обработливо земјиште 6.618 ха и планински дел-шуми 1.045,3 ха. Просечната надморска височина во општината изнесува 338.Изразено по населени места тоа изгледа вака:
Население
Според последниот попис од 2002 година општината има 7.490 жители, од кои :
Сè до средината на минатиот век немаме пишани податоци за бројот на населението на територија на општина Чешиново-Облешево.Првите податоци ги сретнуваме дури во 1866 година, но и тие не се точни бидејќи се дадени по проценка: за македонското население е даден вкупниот број а за турското-само за машкото население.Поточни податоци се сретнувааат некаде дури околу 1900 година.Во табелата ќе го наведеме бројот на населението во сите населени места почнувајќи од 1900 година:
Денес на територија на општина Чешиново-Облешево живеат вкупно 7.490 жители (Попис 2002 година) изразено во домаќинства бројот изнесува вкупно 2.423 домаќинства или 2960 станови за живеење. Просечен број на членови на едно домаќинство изнесува 3,1. Според националната припадност на територија на општината живеат 7.455 Македонци, 30 се влашко население 4 срби и 1 се изјаснил како останато.Од вкупниот број на жители 45,6% се активно население.Густината на населението изнесува 56,6 жители на 1 км2. Миграцијата село-град последните години е доста опадната и младото население останува во општината, барајќи издршка во земјоделието.
Во табелата е прикажан вкупниот број на население даден според возрасни групи, состојба 30.06.2008 година, по спецификации. (Податоци од ДЗС)
Природни ресурси
Карактеристична за ова поднебје е умерено континенталната клима која се одликува со долги и топли лета и кратки и благи зими.Годишната температурна амплитуда е доста голема и изнесува 25,4 °C.
Во Чешиново-Облешево зимата не е многу студена и не трае долго, ретко паѓа снег а и кога ќе падне не се задржува долго.Пролетта е умерено топла и во споредба со другите годишни времиња е доста врнежлива.Наспроти неа летото е многу топло и суво. Есента исто така е топла и често доста долга.
Ветровите во општина Чешиново-Облешево дуваат речиси од сите правци и во секое време од годината. Сепак најголема честина имаат ветровите кои дуваат од југозападен и од западен правец. Овие ветрови доаѓаат од Овче Поле поради што населението ги вика под едно име Овчеполец. Тоа се главно топли и прилично благи ветрови. Дуваат најмногу во пролет и во есен. На второ место е североистчниот ветар кој доаѓа по долината на реката Брегалница.Тоа е студен ветар и донесува ведро време. Дува најмногу зиме.
Од температурата на воздухот зависи неговата влажност која е важен климатски елемент за земјоделството .Просечната релативна влажност на воздухот изнесува 70%. Најниска е во месец август 56% а највисока во месец декември 83%.
Во Чешиново-Облешево паѓа просечно по 538мм дожд. Најмалку дожд паѓа во месец јули 25 мм, а најмногу во мај 68 мм. Најголем број од врнежите се во вид на дожд.
Бројот на деновите со магла е незначителен и облачноста не е голема. Средната годишна облачност изнесува 5,0. Вовлечен ред
Општина Чешиново-Облешево располга со земјиште со најквалитетни алувијални почви кои се протегаат по текот на реката Брегалница, Масалница Кочанска и Злетовска река. Ридскиот и планинскиот дел главно е покриен со делувијални почви. Овие два типа почви алувијалните и делувијалните зафаќаат околу 90% од целокупната површина на рамниот дел од котлината. Останатите видови почви како црвениците, смолниците и други покриваат 10%. Алувијалните почви имаат добри хемиски физички и хидропедолошки својства и како такви влегуваат во редот на најквалитетни видови почви. Тоа се млади почви кои и денеска се создаваат и постојано се обновуваат со нови количини речен нанос. Содржат доста хумус, органоминерали, глини и биогени елементи. Најпогодни за обработка се оние кои имаат длабок физиолошки активен слој со подземни води на 1-2 метри. Проблем претставуваат поплавите бидејќи тогаш со нанесувањето на чист чакал и песок врз плодните алувијални почви се создаваат и неплодни површини.Кон вливот на Злетовска Река во река Брегалница алувијалнитењ почви преоѓаат во песокливо глинести. Истите лесно се обработуваат и даваат високи приноси на ориз и други житни култури.
Делувијалните почви се раширени по рабниот дел на полето. Се јавуваат во вид на наносни конуси меѓу рамното дно и повисоките ридови и планински терени.Во зависност од механичкиот состав може да бидат песокливи и глинести.Малку содржат органски материјали и се сиромашни со хумус. На нив добро успеваат житата, афионот бостанот, а доколку се наводнуваат погодни се за овоштарници и лозови насади. Смолниците во вид на појаси се јавуваат во подрачјето на селата бања, Спанчево и лепопелци. Настанати се врз езерски терциерни глини и вулкански туфови. Кога се наводнуваат набабруваат, но слабо пропуштаат вода. Тешки се за обработка, меѓутоа содржат доста хумус и се плодни. Погодни се за одгледување на нивски култури, а посебно на пченицата. На нив успеваат и некои индустриски култури како шеќерната репа, памукот, тутунот и афионот.
Хидрогените црници содржат најмногу глина над 30% и доста хумус, поради тоа доста личат на смолниците. На нив се одгледуваат нивски култури и ориз (с.Кучичино).
Источно од Злетовска Река околу Уларското Блато се јавуваат мочурливи-глејните почви, но само на мали површини. Планинските делови на котлината главно се покриени со кафеави шумски почви. На нив расте шумска вегетација и тоа букова и иглолисна шума. Во полјоделството се користат за одгледување на р’ж и компири, а од овошјето на нив успеваат сливата и јаболката.
Река Брегалница тече по средината на полето и е главен реципиент во котлината. Во неа се влеваат сите речни текови од ова подрачје. Во Кочанската Котлина (во која голем дел зафаќа и атарот на општина Чешиново-Облешево) Брегалница навлегува кај с.Истибања тече кон југозапад кон с.Крупиште. Низ полето реката има рамнински карактер со просечен пад од 1,8%. Коритото и е плитко и непостојано често затрупувано со наноси на притоките и пороите што предизвикува излевање на водата и пополнување на околното земјиште. Поголеми притоки на Брегалница се Кочанска Река, Оризарска Река и Злетовска Река кои се влеваат од десната страна на нејзиното корито.Покрај нив постојат и помали рекички и потоци како на пример Спанчевска река, Банска река и други кои немаат изградено корито до Брегалница.
Полето на територија на општина Чешиново-Облешево се наводнува со води од вештачкото езеро „Калиманци“. Тоа се наоѓа на реката Брегалница во Овчипалско-Истибањската клисура, а е изградено во 1969 година. Браната е каменонасипна со глинено јадро, висока 92м. А долга 240м. Езерото е долго 14км., широко 0,3км. и длабоко 80м. Зафаќа површина од 4.23 км2 и акумулира 127м3 вода. Основната намена на ова езеро е за наводнување на околу 28.000 ха главно оризови полиња во Кочанската котлина но и на дел од обработливите површини во Овче Поле. За таа цел изградени се два главни канали од кои десниот има должина од 98 км и водата од ова езеро ја носи дури до Овче Поле, а левиот 36 км. Вишокот од вода се користи за производство на електрична енергија преку за таа цел изградена хидроцентрала со инсталирана моќ од 12,8 MW.
Неметалите во овој регион се изразени преку организираната експлоатација особено на опалската бреча (рудникот за неметали „Опалит“ Чешиново) која се употребува за додаток во цементот ; потоа опализираниот туф од „Неметали“ Чешиново со производната програма од прашкасти и гранулирани производи со широка примена во технологијата за вода, градежништво, гумарската индустрија, хемиската индустрија и др.; глина од индустријата за градежни материјали ИГМ „Брегалница“ Кучичино градежен камен (андезити, андезитски игнимбрити, габро кровни шкрилци), пескови и чакали експлоатиран воглавно од речните корита на реката Брегалница и Злетовска Река. Опалска бреча Составена е од силициумова киселина (опал). Минерали во нејзиниот состав се: калцедон, каолинит, хематит, лепидокрокит. Наоѓа широка примена во цементната индустрија.
Опализиран туф Припаѓа на групата на пирокластични стени. Изразито е лесен и доста хигроскопен, доста е дроблив и крт. Наоѓа широка примена во градежната, цементната, керамичката и гумената индустрија како и во индустријата за вештачки ѓубрива. Кварцни суровини Се произведуваат следните видови на кварцни суровини: висококвалитетни кварцови и кварцити. Наоѓаат примена во електрометалуршката и хемиската индустрија како и во градежништвото. Од металите забележано е присуството на бакарот, цинкот, оловото и железно-титанските минерали со карактер на минеролошки појави чие присуство е забележано во централниот Осоговски масив.
Изворот во с.Бања во минатото претставувал каптажа во вид на обичен бунар соѕидан со камења, со длабочина од 2,30м и бил покриен со бетонска плоча отворена во средината за ослободување од водената пареа. Нивото на водата во каптажата се наоѓа на 1м под површината на теренот. Старата бања, примитивно изградена, се наожала до самата каптажа. Еден дел од водата од каптажата е спроведен во самата бања, а другиот во селската чешма која се наоѓа веднаш пред бањата. Денеска овде постои изграден бањолошки центар. За бањата е обезбедено доволна количина на термоминерална вода, која е со висока температура од 63˚С.
Лековитите својства на водата се исти со водата на Негорска бања. Така, констатирано е дека водата делува благотворно при лекувањето на следните болести: заболувања на жолчните патишта и жолчната кесичка, гинеколошки заболувања, воспаление на нервите, ревматични заболувања и други болести. Но најголем ефект со оваа вода како лековита е постигнат при лекувањето на чир на желудникот и на дванаесетпалачно црево.Оваа вода може да се применува и за инхалации, поради што може да има силно благотворно дејство на катаралните воспалувања на дишните патишта.
Инфраструктура
Назив: Индустриски дел с.Чешиново Сопственост: Приватна Површина на атарот:16,35 ха Локација: Од Магистрален пат М5 до влезот на с.Чешиново Локацијата е погодна за дејностите:Производство, преработка, трговија Инфраструктура: Се наоѓа непосредно до Магистралниот пат М5. Водоводната мрежа поминува непосредно покрај локалниот пат Л1 кој го поврзува с.Чешиново со Магистралниот пат М5 (лесна достапност до подземни води), канализационен систем со пречистителна станица функционира во населеното место Чешиново. Во индустрискиот дел сеуѓте нема спроведено канализациона мрежа. Информации: Близина до Магистралниот пат М5 кој ја поврзува Република Македонија со Република Бугарија. Оддалеченост од поголемите центри, од Штип 20км, од Кочани 10км. Оддалеченост од општинскиот центар Облешево 3км.
Локација 2 Назив: Дел од урбан блок „4“ Облешево Сопственост: Државна Површина на атарот: 8,00 ха Локација: На влезот во с.Облешево, непосредно покрај магистралниот пат М5 Локацијата е погодна за дејностите:Производство, преработка, трговија Инфраструктура: Пристапност до водовод, канализација, асфалтни патишта. Информации: Близина до Магистралниот пат М5 кој ја поврзува Република Македонија со Република Бугарија.
Електрификација На подрачјето на општина Чешиново-Облешево сместена е трафостаница 35/10 kV „Чешиново“ која е регионален центар за напојување со електрична енергија. Оваа трафостаница има инсталирана моќност од 4 MVA и се напојува преку 35 kV-тен далновод Кочани-Чешиново со должина од 10.280м.Од неа излегуваат 10 kV водови за напојување на дистрибутивните трафостаници во селата Чешиново, Чифлик, Кучичино, Бурилчево, Уларци, Жиганци, Лепопелци, Ново Селани, Врбица, Соколарци и Спанчево, а постои и врска за напојување на с. Облешево.
ПТТ мрежа На територија на општината има солидна телекомуникациска инфраструктура со вкупна мрежа од 2.000 броеви. Во делот на поштенскиот сообраќај на оваа територија делува и работи ЈП „Македонска пошта-подружница Кочани“ со свои поштенски единици во населените места Облешево и Чешиново.
Водовод Во делот на водоснабдувањето на граѓаните во општина Чешиново-Облешево ќе го напоменеме следното: Населено место Бања е приклучено на регионалниот систем за водоснабдување, односно со вода за пиење се снабдува преку градски водовод Кочани. Во населените места Облешево, Чифлик и Чешиново постои секундарна водоводна мрежа. Истите се поврзани со градски водовод Кочани, но сè уште мрежата не функционира. Со вода за пиење се снабдуваат преку поединечни дупнатини-хидрофори. Во населените места Теранци, Соколарци, Спанчево, Кучичино и Жиганци постојат локални водоводи и со нив сè уште стопанисуваат Месните Заедници. Останатите населени места со вода за пиење се снабдуваат преку поединечни дупнатини-хидрофори. Општината има изготвено проект за регионален водовод во кој се опфатени 12 населени места во општината. Најзначајниот проект со кој ќе се овозможи квалитетно и системски да се реши водоснабдувањето на општина Чешиново-Облешево е изградбата на браната Речани на Оризарска Река. Со проектот е планирано водите од Оризарска Река да се користат преку повеќенаменски хидросистем за водоснабдување на населението и индустријата на општините Чешиново-Облешево, Кочани и Виница.
Канализација Канализациона мрежа има во две населени места и тоа во Чешиново и во Облешево. Во Чешиново постои и Пречистителна станица на фекалната канализација. Истата е од анаеробен тип. Населено место Облешево не е целосно опфатено со канализациона мрежа.
Патна мрежа Низ општината поминува магистралниот пат М5 кој ја поврзува Р.Македонија со Р.Бугарија. Сите населени места во општината се поврзани со локални патишта. Должината на локалната патна мрежа во општината изнесува 71,7 км од кои асфалтирани се 34,050 км а 37,650 км се земјени патишта. Јавно Претпријатие Услугите од јавен карактер на територија на општината ги извршува Јавното Претпријатие за Комунални Дејности „Облешево“, Облешево.
Образование
Наставата во општина Чешиново-Облешево се изведува во две основни и  осум подрачни училишта и тоа во склоп на ОУ „Климент Охридски “ Облешево работат четири подрачни училишта во населените места Бања, Теранци, Чифлик и Кучичино, а во склоп на ОУ „Страшо Пинџур“ Соколарци работат исто така четири подрачни училишта во населените места Чешиново, Спанчево, Жиганци и Уларци. Во моментов наставата ја следат вкупно 584 ученика. Во училиштата се вработени вкупно 71 наставник во одделенска и предметна настава. Заради вклучување на граѓаните од регионот преку различни облици на активности кои ќе овозможат размислување и дејствување во согласност со современите научни, културни и демократски достигнувања се формира Невладината организација „ Центар за едукација Чешиново-Облешево“. Центарот во соработка со Основните Училишта на територија на општината организира курсеви по информатика и странски јазици.
Културно историски споменици
Дека овој крај бил многу густо населен во античко време покажуваат многу археолошки наоди и споменици.Меѓу археолошките материјали најчесто сретнуваме големи римски питоси, покривна и градежна керамика, фрагменти од други керамички садови, фрагменти или цели надгробни споменици и некрополи.
Големи римски питоси се најдени а и денес сè уште се откриваат на повеќе места но треба да се напоменат наоѓалиштата „Турски гробишта“ кај селото Бања-каде се откриени и цели антички згради, и „Градиште“ во близина на Спанчево.Антички скулптури и надгробни споменици се откриени и во наоѓалиште кај с. Теранци, тоа е тркачки коњаник претставен во акција со хламида лесно подигната и набрана од ветерот. Околу нозете на коњот движењето го следи и едно куче. Споменикот денес се наоѓа во лапидариумот на Музејот во Штип.На 7км од селото Теранци се откриени исто така остатоци од бедем и неколку згради.
По својата местоположба и форма посебно интересно е градиштето во близина на селото Бурилчево. Местото е наречено „Пилаво“. Во него се откриени траги од бедем што опфаќал поголем зарамнет простор во кој останало многу градежен материјал и керамика. Овде се откопани и неколку римски питоси. Интересно за споменување е и градиштето над селото Соколарци. Од постарите зачувани цркви ќе ја споменеме таа посветена на св.Архангел Михаил во с.Спанчево. Од стариот фреско живопис во олтарниот простор се зачувани светителите од „Великиот вход“ и „Богородица ширшаја небеса“.Стилската анализа на зачуваниот живопис укажува на времето од XVI до XVII век. Во XIX век црквата била преправана и доградена при што поголемиот дел од стариот живопис бил уништен. Од постарите цркви е и црквата „Манастириштето“ над с.Соколарци.
Спорт и спортски манифестации
Од спортските манифестации вредно за споменување е одржувањето на Илинденски Спортски Игри Чешиново-турнир во фудбал, кој оваа година се одржа по 41ви пат. Турнирот односно манифестацијата трае еден месец 01.07-02.08 секоја година. На турнирот учествуваат екипи на Месните Заедници пошироко од Источниот Регион. Покровител на игрите традиционално е општина Чешиново-Облешево. Оваа манифестација е од битно значење како за афирмирање на фудбалот воопшто така и за развивање на спортскиот дух кај младите. На полето на спортот активни се Фудбалските Клубови „Злетовка“ Жиганци, „Сокол“ Соколарци, „Плачковица“ Теранци, „Мак Млин“ Чешиново, „Ревија“ Чифлик, „ Слобода“ Облешево, „Брегалница“ Кучичино, „Правда“ Бања и „Опалит“ Спанчево кои се натпреваруваат во општинската лига.
Деловни субјекти
Општина Чешиново-Облешево претставува една од ретките општини во Република Македонија со висок степен на стопанска развиеност и со оглед на тоа има извонредна основа за перспективен економски развој.Тука се сместени и стопанисуваат повеќе индустриски и преработувачки капацитети. Рудниците Опалит и Неметали (наоѓалишта на вулканизиран туф кој се користи во цементната индустрија); фабриките за ориз и млиновите „Мак Млин“, „Млин Пајо-Оризарство“, „Млин Кула“, „Прогрес“, „Данбоз“, „Го-Мил“, „Еуро Производ“, „Млин Уларци“; погоните за лесна конфекција „Јани-текс“ и  „Ро-Ма текс“,  млекарата „Осогово-Милк“, фабриката за тули ГЗ „Брегалница“;  бензинската пумпа „Еуро Петрол“, станицата за технички преглед „Еуро Контрол“, транспортното претпријатие „Нале Транс“ и други. На територија на општината работат и неколку ресторани и кафе барови. Најпосетени од нив се Ресторанот Амбасадор во Облешево и кафе барот Мак Млин во Чешиново.
Здравство - социјален сектор
На територија на општина Чешиново-Облешево работат три амбуланти по општа медицина од кои две во населеното место Чешиново „Ана Мед“ и „ИН Медика“ и една во Облешево „Д-р Влатко“. Во амбулантите работат по еден доктор и една медицинска сестра. Амбулантите се модерно опремени за комплетна превентивна здравствена заштита на населението на територија на општина Чешиново-Облешево па и пошироко. На територија на општината работат и две стоматолошки ординации во кои работат по еден доктор стоматолог и еден забен техничар „Стома Дент“ и „Даре Дент“.Ординациите се сместени во Чешиново и Облешево. Амбулантите работат секој работен ден а во сабота, недела и празници воведени се дежурства. На територија на општината работи и една аптека во населеното место Чешиново. За зачувување на сточниот фонд на територија на општината работи Ветеринарната станица „Здравје“.
Лов и риболов
Ловното Здружение „Горица“ од с.Чешиново е корисник на ловиштето бр.4 Соколарци (Одлука на Влада бр.23-2157/3 од 16.05.2000 година). Вкупната површина што ја зафаќа ловиштето изнесува 8350 ха од кои под ловна површина 8110 ха, ловнопродуктивна површина 7270, ловно непродуктивна површина 840 ха и не ловна површина 240 ха. Намена на ловиштето е за одгледување, заштита и ловење на ситен дивеч.Во границите на ловиштето се среќаваат следните видови на дивеч без заштита и тоа: лисица, ласица, кунабелка, твор, јастреб, кокошкар, страчка, волк и др.Што се однесува на бројноста на дивечот без заштита не е забележана пренамноженост на некој од нив со исклучок на лисицата.