cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Човечко тело
Интегументарен систем
Интегументарниот систем се состои од покривката на телото (кожата), вклучувајќи ја косата и ноктите, како и други функционално важни структури како што се потните жлезди и лојните жлезди. Кожата обезбедува ограничување, структура и заштита за другите органи и служи како главен сетилен посредник со надворешниот свет.
Лимфен систем
Лимфниот систем ја извлекува, транспортира и метаболизира лимфата, течноста што се наоѓа помеѓу клетките. Лимфниот систем е сличен на циркулаторниот систем и по својата структура и по основната функција, да носи телесна течност.
Мускулноскелетен систем
Мускулноскелетниот систем се состои од човечкиот скелет (кој вклучува коски, лигаменти, тетиви и 'рскавица ) и прикачени мускули. Тој му ја дава на телото основната структура и способноста за движење. Покрај нивната структурна улога, поголемите коски во телото содржат коскена срцевина, место на производство на крвни клетки. Исто така, сите коски се главни места за складирање на калциум и фосфат. Овој систем може да се подели на мускулен и скелетен систем.
Нервен систем
Нервниот систем се состои од неврони на телото и глијални клетки, кои заедно ги формираат нервите, ганглиите и сивата материја, кои пак ги формираат мозокот и сродните структури. Мозокот е орган на мисла, емоции, меморија и сетилна обработка; служи за многу аспекти на комуникација и контролира различни системи и функции. Специјалните сетила се состојат од вид, слух, вкус и мирис. Очите, ушите, јазикот и носот собираат информации за околината на телото.
Од структурна перспектива, нервниот систем вообичаено е поделен на два составни дела: централен нервен систем (ЦНС), составен од мозокот и 'рбетниот мозок; и периферниот нервен систем (ПНС), составен од нерви и ганглии надвор од мозокот и 'рбетниот мозок. ЦНС е главно одговорен за организирање на движење, обработка на сетилни информации, мисла, меморија, сознание и други такви функции. Останува прашање на дебата дали ЦНС директно ја создава свеста. Периферниот нервен систем (ПНС) е главно одговорен за собирање информации со сетилните неврони и насочување на движењата на телото со моторните неврони.
Од функционална перспектива, нервниот систем повторно вообичаено се дели на два составни дела: соматски нервен систем (СНС) и автономен нервен систем (АНС). СНС е вклучен во волни функции како што се говорот и сетилните процеси. АНС е вклучен во неволни процеси, како што се варење и регулирање на крвниот притисок.
Нервниот систем е подложен на многу различни болести. При епилепсија, абнормалната електрична активност во мозокот може да предизвика напади. При мултиплекс склероза, имунолошкиот систем ги напаѓа нервните обвивки, оштетувајќи ја способноста на нервите да пренесуваат сигнали. Амиотрофична латерална склероза (АЛС), позната и како болест на Лу Гериг, е болест на моторниот неврон која постепено го намалува движењето кај пациентите. Исто така, постојат многу други болести на нервниот систем.
Репродуктивен систем
Примарната цел на репродуктивниот систем е да создаде нови луѓе во облик на деца и да го обезбеди нивниот сексуален развој, така што и тие можат да создаваат нови луѓе. Составен е од гонади (тестиси и јајници) кои произведуваат јајца и сперматозоиди (гамети) и произведуваат хормони неопходни за правилен сексуален развој. Останатите жлезди и канали на репродуктивниот систем се одговорни за транспорт и одржување на гамети и за одгледување на потомството.
Репродуктивниот систем прво е стимулиран од хипоталамусот за време на пубертетот, што предизвикува јајниците и тестисите да произведуваат тестостерон (машки) и естроген и прогестерон (женски). Машкиот пубертет генерално се јавува на возраст од 13-15 години и се одликува со почеток на производство на сперма и развој на секундарни полови обележја како што се зголемена висина и тежина, проширени рамења, срамни влакна на лицето, продлабочување на гласот и развој на мускулите. Пубертетот кај жените обично се јавува на возраст од 9-13 години и се одликува со овулација и менструација. Растот на секундарните полови одлики, како што се растење на срамни и подпазувини влакна, раст на градите, матката и вагината, проширување на колковите и зголемена висина и тежина, исто така, се јавуваат за време на женскиот пубертет. Надворешниот машки репродуктивен систем е составен од пенис и скротум што е торба што ги штити тестисите. Пенисот се состои од глава на пенисот и ги содржи уретрата и уринарниот меатус, точката каде урината излегува од пенисот, остатокот од пенисот се нарекува врат или кавернозно тело и содржи поголем дел од уретрата. Главата е покриена со преклоп на кожа наречена кожичка, иако таа може да се отстрани со обрежување. Внатрешно, машкиот репродуктивен систем започнува во тестисите каде стотици семиниформни тубули произведуваат сперма, која потоа се складира и созрева во сперматозоиди во епидидимисот. Тие потоа се донесуваат преку vas deferens што води од тестисите до семените везикули каде што сперматозоидите се мешаат со течност збогатена со фруктоза од семените везикули што и овозможува на спермата да остане жива и да опстои здрава. Потоа се носи преку ејакулаторниот канал преку простатата и булбуретралната жлезда и се меша со течности од наведените жлезди. Течноста од простатата помага да се неутрализира киселоста на вагината и да се одржува спермата во живот. Оваа мешавина од сперма и дополнителни течности на жлездата се нарекува сперма и се ослободува преку уретрата за време на ејакулација. Речиси целиот внатрешен машки репродуктивен систем работи во парови со два тестиси, два епидидимиси, два семевода, две семени везикули, два ејакулаторни канали, две булбуретрални жлезди, но само една простата и уретра.
Многу болести влијаат на репродуктивниот систем, како што е синдром на полицистични јајници (PCOS), кој се одликува со покачени нивоа на андрогени, менструални неправилности и/или мали цисти на едниот или двата јајници. Тоа е честа болест која влијае на најмалку 7% од возрасните жени. Симптомите вклучуваат вишок влакна на телото, неплодност, зголемување на телесната тежина, ќелавост кај мажите и нередовна менструација.
Друга репродуктивна болест е тестикуларната торзија, се јавува кога семената врвца што го држи тестисот се обвиткува околу себе и го прекинува протокот на крв во тестисите. Тестикуларната торзија бара итна медицинска помош и може да резултира со уништување на тестисите или неплодност доколку не се третира веднаш со физичко одвиткување на семената врвца. Ако тестисот претрпел сериозно оштетување, можеби ќе треба да се изврши хируршка интервенција при латерална орхиектомија. Примарниот симптом на тестикуларната торзија е силна болка во тестисите при мирување, а може да се појават и гадење и повраќање. Тестикуларната торзија може да се појави на која било возраст, иако е најчеста кај деца од 12 до 18 години.
Ракот може да влијае на многу делови од репродуктивниот систем, вклучително и пенисот, тестисите, простатата, јајниците, грлото на матката, вагината, јајцеводите, матката и вулвата.
Респираторен систем
Респираторниот систем се состои од носот, назофаринксот, душникот и белите дробови. Носи кислород од воздухот и излачува јаглерод диоксид и вода назад во воздухот. Прво, воздухот се влече низ душникот во белите дробови со притискање на дијафрагмата надолу, што создава вакуум. Воздухот накратко се складира во мали вреќички познати како алвеоли пред да биде исфрлен од белите дробови кога дијафрагмата повторно се стега. Секоја алвеола е опкружена со капилари што носат декислодирана крв, која апсорбира кислород од воздухот и во крвотокот.
Уринарен систем
мочниот систем се состои од два бубрези, два уретера, мочен меур и уретра. Овој систем ги отстранува отпадните материи од крвта преку урината, која носи различни отпадни молекули и вишок јони и вода од телото.
Прво, бубрезите ја филтрираат крвта преку нивните соодветни нефрони, отстранувајќи ги отпадните производи како уреа, креатинин и одржувајќи ја соодветната рамнотежа на електролитите и претворајќи ги отпадните производи во урина, комбинирајќи ги со вода од крвта. Бубрезите филтрираат околу 170 литри крв дневно, но повеќето од нив се враќаат во крвотокот, а само 1-2 литри завршуваат како урина. Урината се пренесува преку уретерите од бубрезите надолу до мочниот меур.
Мазните мускули што ги обложуваат sидовите на уретерот постојано се затегнуваат и релаксираат преку процес наречен перисталтика за да ја принудат урината да излезе од бубрезите и да се спушти во мочниот меур. Мали количини на урина се испуштаат во мочниот меур на секои 10-15 секунди.
Мочниот меур е шуплив орган во облик на балон сместен во карлицата. Ја складира урината додека мозокот не му сигнализира да го релаксира уринарниот сфинктер и да ја испушти урината во уретрата, започнувајќи со мокрење. Нормалниот мочен меур може да собере до половина литар за 3-5 часа.
Бројни болести влијаат на уринарниот систем, вклучително и камења во бубрезите, кои се образуваат кога материјалите во урината се концентрираат доволно за да формираат цврста маса, инфекции на мочните патишта, кои се инфекции на мочните патишта и може да предизвикаат болка при мокрење, често мокрење, па дури и смрт, ако не се лекуваат. Бубрежната инсуфициенција се јавува кога бубрезите не успеваат соодветно да го филтрираат отпадот од крвта и може да доведат до смрт доколку не се третираат со дијализа или трансплантација на бубрег. Ракот може да влијае на мочниот меур, бубрезите, уретрата и уретерите, а последните две се многу поретки.
Анатомија
Човечката анатомија е проучување на обликот и формата на човечкото тело. Човечкото тело има четири екстремитети (две раце и две нозе), глава и врат што се поврзуваат со торзото. Обликот на телото се одредува со скелетот направен од коска и 'рскавица, опкружен со маснотии, мускули, сврзно ткиво, органи и други структури. 'Рбетот во задниот дел на скелетот содржи флексибилна ' рбетен столб што го опкружува 'рбетниот мозок, што е збир на нервни влакна што го поврзуваат мозокот со остатокот од телото. Нервите го поврзуваат 'рбетниот мозок и мозокот со остатокот од телото. Сите главни коски, мускули и нерви во телото се именувани, со исклучок на анатомски варијации како што се сусамоидните коски и дополнителните мускули.
Крвните садови носат крв низ телото, која се движи заради чукањето на срцето. Венулите и вените собираат крв со низок кислород од ткивата низ телото. Овие се собираат во постепено поголеми вени додека не стигнат до двете најголеми вени на телото, горната и долната шуплива вена, кои носат крв во десната страна на срцето. Оттука, крвта се пумпа во белите дробови, каде што прима кислород и се враќа назад во левата страна на срцето. Оттука, се пумпа во најголемата артерија на телото, аортата, а потоа во постепено помалите артерии и артериоли додека не стигне до ткивото. Тука крвта поминува од малите артерии во капиларите, потоа во малите вени и процесот започнува повторно. Крвта носи кислород, отпадни производи и хормони од едно до друго место во телото. Крвта се филтрира во бубрезите и црниот дроб.
Висината, тежината, обликот и другите пропорции на телото варираат индивидуално и со возраста и со полот. Обликот на телото е под влијание на распределбата на коските, мускулите и масното ткиво.
Физиологија
Човечката физиологија е проучување за тоа како функционира човечкото тело. Ова ги вклучува механичките, физичките, биоелектричните и биохемиските функции на луѓето во добра здравствена состојба, од органи до клетките од кои се составени. Човечкото тело се состои од многу интерактивни системи на органи. Тие комуницираат за одржување на хомеостаза, одржувајќи го телото во стабилна состојба со безбедни нивоа на супстанции како што се шеќер и кислород во крвта.
Секој систем придонесува за хомеостаза, за себе, за другите системи и за целото тело. Некои комбинирани системи се нарекуваат со заеднички имиња. На пример, нервниот систем и ендокриниот систем функционираат заедно како невроендокрин систем. Нервниот систем прима информации од телото и му ги пренесува на мозокот преку нервни импулси и невротрансмитери. Во исто време, ендокриниот систем ослободува хормони, што помага да се регулира крвниот притисок и волуменот. Заедно, овие системи ја регулираат внатрешната средина на телото, одржувајќи го протокот на крв, држењето на телото, снабдувањето со енергија, температурата и киселинската рамнотежа (рН).
Развој
Развојот на човечкото тело е процес на раст до зрелост. Процесот започнува со оплодување, каде што во јајцето ослободено од јајниците на женката продира сперма. Јајцето потоа се сместува во матката, каде што се развива ембрион, а подоцна и фетус до раѓање. Растот и развојот се јавуваат по раѓањето и вклучуваат и физички и психолошки развој, под влијание на генетски, хормонални, еколошки и други фактори. Развојот и растот продолжуваат во текот на животот, низ детството, адолесценцијата и преку зрелоста до староста, и се нарекуваат процес на стареење.
Професионално проучување
Здравствените работници учат за човечкото тело од илустрации, модели и демонстрации. Дополнително, студентите по медицина и стоматологија стекнуваат практично искуство, на пример, со секцирање на лешеви. Човечката анатомија, физиологија и биохемија се основни медицински науки, кои обично им се предаваат на студентите по медицина во нивната прва година на студии.
Прикажување
Анатомијата се служела на визуелната уметност уште од античко грчко време, кога вајарот Поликлет во 5 век пр.н.е. го напишал својот Канон за идеалните пропорции на гол маж Во италијанската ренесанса, уметниците од Пјеро дела Франческа (околу 1415–1492) па наваму, вклучително и Леонардо да Винчи (1452–1519) и неговиот соработник Лука Пачиоли (о. 1447–1517), научиле и пишувале за правилата на уметноста, вклучувајќи ја визуелна перспектива и пропорциите на човечкото тело.
Историја на анатомијата
Во Стара Грција, Хипократовиот корпус ја опишал анатомијата на скелетот и мускулите. Лекарот од 2 век, Гален од Пергам, го собрал класичното знаење за анатомијата во текст што се користел во текот на средниот век. Во ренесансата, Андреас Везалиус (1514-1564) бил пионер во модерната студија на човечката анатомија со дисекција, пишувајќи ја влијателната книга De humani corporis fabrica. Анатомијата напредувала понатаму со пронаоѓањето на микроскопот и проучувањето на клеточната структура на ткивата и органите. Модерната анатомија користи техники како што се магнетна резонанца, компјутерска томографија, флуороскопија и ултрасонографија за да го проучи телото во невидени детали.
Историја на физиологијата
Проучувањето на човечката физиологија започнало со Хипократ во Стара Грција, околу 420 година пр.н.е., и со Аристотел (384-322 пр.н.е.) кој применил критичко размислување и акцент на врската помеѓу структурата и функцијата. Гален (околу 126–199) бил првиот што користел експерименти за да ги испита функциите на телото. Поимот физиологија бил воведен од страна на францускиот лекар Жан Фернел (1497-1558). Во 17 век, Вилијам Харви (1578-1657) го опишал циркулаторниот систем, пионер во комбинацијата на внимателно набљудување со внимателен експеримент. Во 19 век, физиолошкото знаење почнало да се акумулира со голема брзина со клеточната теорија на Матијас Шлајден и Теодор Шван во 1838 година, дека организмите се составени од клетки. Клод Бернар (1813-1878) го создал концептот на милје интерјер (внатрешна средина), за кој Валтер Канон (1871-1945) подоцна рекол дека е регулиран во стабилна состојба во хомеостазата. Во 20 век, физиолозите Кнут Шмит-Нилсен и Џорџ Бартоломеј ги прошириле своите проучувања на компаративна физиологија и екофизиологија. Неодамна, еволутивната физиологија станала посебна поддисциплина.
Црква „Св. Петка“ - Патец
Света Петка — главна селска црква во кичевското село Патец, Македонија.
Црквата се наоѓа под селото Патец и околу нејзе се наоѓаат селските гробишта.
Историја
Камен-темелникот на црквата бил осветен на 10 јули 1996 година, а црквата била осветена на 30 јули 1999 година од страна на митрополитот г. Тимотеј.
Архитектура
Црквата била изградена од страна на мајсторите Санде и Славе Софрониоски од селото Лазаровци.
Фрескоживопис
Храмот поседува фрескоживопис, кој бил изработен од страна на уметникот Драган Ристески од Охрид.
Иконостас
Во црквата се наоѓа иконостас изработен од резбарот Панта од Кавадарци.
Египетски календар
Египетски календар бил сончев календар со 365 дена во годиата.Годината се состоела од три сезони кои имале 130 денови, плус и интеркален месец од 5 епагоменски денови кои се третираат како надвор од годината.Секоја сезона е поделена на четири месеци од 30 дена.Овие дванаесет месеци на почетокот биле првично нумерирани во рамките на секоја сезона, но исто така  биле познати по имињата на нивните главни фестивали. Секој месец бил поделен на три 10-дневните периоди познати како декани или децении. Се тврди дека во текот на Деветнаесеттата Династија и на Дваесеттата Династија последните два дена од секој декан биле обично  третирани како еден вид на викенд за кралските занаетчии со слободен ден од работа и е најстариот календар.
Бидејќи оваа календарска година беше речиси една четвртина од ден пократка од сончевата година, Египетскиот календар губи околу еден ден на секои четири години во однос со грегоријанскиот календар. Затоа понекогаш е нарекуван како скитничка година (annus vagus), како и неговите месеци што ротирааат околу еден ден преку сончевата година на секои 4 години. Уредбата на Птолемеј III од Канапус се обиде да го исправи ова, преку воведување на шестиот епигоменски ден на секои четири години, но предлогот беше одбиен од страна на Египетските свештеници и луѓето и беше напуштен до основањето на Александрискиот или Коптски календар од Август.Воведувањето на прескокнатиотден во Египетскиот календар го направи еквивалентен на реформираниот јулијанскиот календар, иако со проширувањето продолжува да се разликува од грегоријанскиот календар на крајот на повеќето векови.
Овој граѓански календар се кандидира истовремено со Египетскиот месечев календар кој бил користен за некои верски обреди и фестивали. Некои Египтолози го опишале како луни-сончев, со интеркалниот месец наводно се додаваат на секои две или три години за да ја задржи својата доследност со сончевата година, но нема докази за таква интеркалација пред 4-от век п.н.е.
Праисторија
Првиот траел од јуни до септември, вториот од околу октомври до јануари, а последниот од околу февруари до мај. Во почетокот на владеењето на Дјер (<abbr style="counter-reset: mw-Ref 4;" href="./Egyptian_calendar#cite_note-teacosy-4">в. 3000 п.н.е. Династијата I), годишните евиденции се чуваат на високиот потоп кој е висоководна марка.Нејгебауер истакнал дека година од 365-дена може да се утврди просечно за неколку децении на точни согледувања од поплавата на Нил без каква било потреба за астрономски набљудувања, иако големата  нередовност на поплавата од година во година и тешкотијата на одржување точни и правилни Нилометри и е рекорд во праисториски Египет кој предизвикува и други научници да се сомневаат дека тоа биле основите за настанокот за Египетскиот календар.
Месечев календар
Паркер и другите тврдат за неговиот развој во набљудување и потоа го пресметал луни-сончевиот календар кој го користел 30-ден од интеркалниот месец на секои две до три години за да се приспособи на загубата на месечевата година од околу 11 дена во годината во однос на сончевата година и да го одржи сместувањето од хеликанското изгревање на Сириус во рамките на својот дванаесетти месец. Нема докази за таков еден месец, сепак, постои во сегашниот историски рекорд.
Денот на месечевиот месец е познат кај Египќаните како "храмот месец". Тие се поединечно именувани и да се славни како фази во животот од месечевиот бог,  Тот во Срединството Царство или Консу во Птоломејската ера: "Тој... е замислен... на Psḏntyw; тој е роден на Ꜣbd; тој расте и старее по Smdt".
Соленост
Соленост — степен или количеството на сол што е растворено во вода. Ова обично се мери во промили или илјадити дел од мерната единица, како и во практични единици на соленост (ПЕС). Соленоста е важен фактор во одлучувањето на многу аспекти на хемијата на природните води и биолошките процеси во рамки на водата, и е термодинамички променлива, заедно со температурата и притисокот, ги отсликуваат одликите како густината и топлинскиот капацитет на водата.
Дефиниции
Соленоста во реките, езерата и во океаните, прецизно технички не е едноставно мерлива.
Козјаник (Гуѓаково)
Козјаник — археолошко наоѓалиште во прилепското село Гуѓаково. Претставува населба од доцноантичко време.
На зарамнетото плато што се наоѓа меѓу Средни Грамади и Писарник има траги од објект. На површината се среќаваат фрагменти од керамички садови, тегули и имбрекси
Ерсхаузен/Гајсмар
Ерсхаузен/Гајсмар (Ershausen/Geismar) — општинска заедница во округот Ајхсфелд, во Тирингија, Германија. Седиштето на општинската заедница е во Шимберг.
Општинската заедница Ерсхаузен/Гајсмар се состои од следниве општини:
Рензовци
Родот Рензовци (Рензо, Рензовски), се познато македонско семејство на ѕидари, градители, копаничари, зографи иконописци, сликари и резбари. Потекнуваат од мијачкото малореканско село Тресонче. Припаѓаат на тн. Дебарска уметничка школа (XVIII – XIX век).
Потеклото на родот
Силјан, потомок на Богдан, Мирче итн., кон крајот на XVIII век, а под притисок на честите напади на албанските разбојници, од Тресонче се преселил во велешкото село Папрадиште. Тој имал два сина – Јанкула и Стефан, родени околу 1750 година, во Тресонче. Тројцата градители оставиле свој белег во Сер, Драма, Кавала, Солун, Велес, но и вон Македонија.
Дамјан, син на Јанкула, исто така градител, е роден во Тресонче околу 1770-те, пред преселбата во Папрадиште. Се занимавал и со сликарство. Во 1809 година Дамјан ја започнува градбата на црквата „Света Богородица“ во Скопје, но тој во раните 1830-ти починал, па храмот е довршен од страна на неговите четворица синови. Заедно со Китан Петров ја почнал и „Свето Благовештение Богородично“ во Прилеп, но и таа е завршена во 1838, по неговата смрт.
Јанкула имал и друг син - Цветко, а неговиот син пак, се викал Стојан. На иконата на Свети Ѓорги од црквата „Успение Богородично“ во Крушево, тој е потпишан како „Стојан Станко Рензо Зограф“. Го насликал и Свети Атанасие во црквата „Свети Атанас“ во Секирце, Прилепско. Негови икони има во Слепченскиот манастир, Папрадиште, Ореше, Рилево и на други места во Прилепско и Крушевско.
Стојче, син на Стојан, е исто така зограф, чијашто работа ги краси иконостасите по западна и јужна Македонија.
Синовите на Дамјан го продолижиле неговото дело и семејниот занает. Toa ce – Георги, Коста, Никола и Андреја Дамјанови-Рензовски. Најстариот меѓу нив е Георги (Ѓорги, Ѓорѓи, Ѓорче, Ѓоре, 1784–1880).
Андреја Дамјанов
3а Андреја Дамјанов се говори дека тој зад себе оставил 40 цркви во Македонија, Србија и Босна и Херцеговина. Се претпоставува дека градел и во Бугарија и  Грција, но тоа треба допрва да се истражи. Негови дела се црквите во Велес, Куманово, Штип, Крива Паланка, Ниш, Сараево, Мостар… За негова највпечатлива и неповторлива градба се смета соборниот храм „Св. Великомаченик Пантелејмон“ во Велес, изграден во 1840. Позначајните градби ги изградил заедно, сложно со своите браќа.
Во Србија ги изградил црквите „Св. Ѓорги“ во Смедерево, соборната црква Св. Троица во Ниш како и соборната црква Св. Богородица во Сараево. Тој ја завршува и градбата на црквата во Мостар. Оваа во Мостар е разурната во војната од 1991-та и во тек е нејзината обнова која тешко оди а изгоре и дел од црквата во Ниш во пожар во 2001 година.
Негови познати остварувања во Македонија се:
Секако, занаетот се пренел и на наредните поколенија. Андреја имал 4 сина: Дамјан, Ангел, Иван и Димитар.
Дамјан ја изградил црквата „Св. Кирил и Методи“ во Тетово почната во 1885, а осветена 1925. Во 1905 година тајфата ја довршува и црквата „Успение Богородично“ во Велес и „Свети Димитар“ во Скопје. 1885 година е завршена црквата „Свети Ѓорги“ во Призрен. Изградил и црква во Митровица. Негово дело е и црквата „Свети Димитар“ во Гостивар. Ја започнува, но не ја довршува црквата „Св. Константин и Елена“ во Скопје. Даме Андреев е автор и на икона на Свети Пантелејмон, која се наоѓа во северниот проскинитар на велешката црква „Свети Пантелејмон“. Иконата датира од 29 август 1879 година. Неговиот син Симеон Дамјанов исто така, бил архитект и истакнат општественик (1876–1931).
Ангел Андреев и неговиот братучед Петар Николов се автори на иконостасот во црквата „Свети Ѓорги“ во скопското село Блаце од 1875.
Иван е нивни верен помошник и следбеник. Димитар (Андреев Зографов), пак, се насочил себеси кон воена и армиска кариера. Бил полковник, а и истакнат деец на Врховниот македонски комитет (ВМК).
Уметници, сликари, резбари, иконописци...
Синот на Никола Дамјанов – Петар Николов (Николиќ) е иконописец. Автор е на дел од иконостасот во Осоговскиот манастир. Негови икони има насекаде низ Македонија. Неговиот брат Наце е исто така иконописец и резбар, но и учител, во Прилеп, Гевгелија итн. Учествувал во резбањето на иконостасот на црквата „Свети Димитрија“ во Скопје.
Нивните братучеди Јаков и Јанко - синови на Ѓорче, ги изградиле црквичките во село Гранчица и Крајници, потоа -„Св. Константин и Елена“ во Оморани (1894), манастирот „Свети Архангел“ во Горно Чичово итн. Јаков градел во Нерези, Говрлево, Горно Соње, Скачинци (1883), Рудник (1885), Ораов Дол, Маргари… Во 1884 година, Јаков се преселил во Велес. 1889 во Софија отвора атеље за израбтка на икони за софиските цркви.
Синот на Јаков – Ѓорѓи Зографски, е еден од првите македонски современи, профани уметници.
Козаре
Козаре — село во Албанија. Селото се наоѓа во областа Белград и општината Козаре.
Ваџет
Ваџет позната во грчкиот свет како Уто или Буто, првично била античката локална божица на градот Деп (Буто), која станала дел од градот кои Египќаните го именувале Пер-Ваџет - Домот на Ваџет, град кој бил важно место во преддинастичката ера на Стар Египет и на културниот развој на Палеолитот. Таа била патрон и заштитничка на Долен Египет и на после обединувањето со Горен Египет, заеднички заштитник и патрон на целиот Египет. Сликата на Ваџет со Сончевиот диск се нарекува уреј, и тој бил амблемот на круната на владетелите на Долен Египет. Таа исто така била заштитничка на кралевите и на жените при породување.
Ваџет била тесно поврзана во египетскиот пантеон со Баст, жестоката божица прикажана како лавица-воин и заштитничка, како божица на сонцето чие око подоцна стана окото на Хорус и окото на Ра. Многу подоцна, Ваџет стана поврзана со Изида, како и со многу други божества.
Залцгитер
Залцгитер потекнува од спојување на неколку помали градови и села и денес е составен од 31 место, кои се релативно целосни со широки празнини помеѓу нив. Главната шопинг-улица во младиот град е во округот Лебенштет, додека средишниот стопански дел е во округот Залцгитер-Бад.
Градот е поврзан преку Средногерманскиот Канал и страничниот канал на Елба преку растока. Најблиски метрополи се Брауншвајг, околу 23 километри на североисток, и Хановер, околу 51 километар на северозапад.
Населението на градот Залцгитер надминало 100.000 жители по основањето во 1942 година. Покрај Волфсбург, Леверкузен и Ајзенхитенштат, Залцгитер е еден од малкуте градови во Германија основани во текот на век.
Потекло на името
До 31 март 1942 година, Залцгитер било име на град каде денес се наоѓа округот Залцгитер-Бад. Оттогаш до 1951 година, Залцгитер било име на округ во градот Ватенштет-Залцгитер кој постоел во тоа време. ВО 1951 година, округот Залцгитер бил преименуван во Залцгитер-Бад; името Залцгитер било слободно, станало ново име за тогашниот град „Ватенштет-Залцгитер“. Денес, Залцгитер-Ватенштет е име на мал округ со стотина жители.
Географија
Залцгитер се наоѓа помеѓу Одервалд и Лихтенберге. Низ градот поминува реката Фузе.
Градот во насока север-југ се протега 24 километри, додека во насока исток-запад 19 километри. Највисока точка во градското подрачје е 275 метри на Хамберг.
Скоро половина од градското подрачје се користи за земјоделство, околу една шестина е пошумено. Друга шестина се користи за станбени, стопански и индустриски цели. Сличен удел заземаат и сообраќајните површини.
Соседни општини
Следниве градови и општини се граничат со градот Залцгитер. Почнувајќи од североисток се граничи со (округот Волфенбител е поделен од градот на два дела):
Градски единици
Градското подрачје на Залцгитер се состои од седум окрузи, кои се поделено на 31 градска единици. Секој округ одбира свој совет со свој претседавач. Со површина од 223,92 км² градот е најголем град по површина во Германија. Спротивно на историски развиените градови, кои се развивале во еден центар, овде нема едно јадро. Само Залцгитер-Лебенштет може да се смета за средиште, поради својата големина и местоположба, како и положбата на административните згради.
Покрај овие 31 официјална градска единица, кон градот Залцгитер припаѓаат и следниве населби и места, кои поради статистички цели припаѓаат на некоја од претходните единици:
Историја
Залцгитер потекнува од почетокот на век околу солените извори близу селото Верпштет (подоцна Фепштет). Името било изведено од соседното село Гитер (денес градска единица), кое означувало „сол близу Гитер“; првото спомнување било во 1347 година. Околу 200 години од производство на сол од различни извори, селаните во областа на денешниот град добиле општински права околу 1350 година, но ги изгубиле кога биле преместени во Војводството Брауншвајг-Линебург на почетокот на век. Подоцна, Залцгитер припаѓал на Епископијата Хилдесхајм. Кога епископијата станала дел од Прусија во 1803 година, општинските права биле повторно потврдени, но повторно му биле одземени во 1815 година, кога Залцгитер станал дел од Кралството Хановер. Во 1830 година била основана бања во Залцгитер.
Артански мост
Артанскиот мост или Мост на Арта (Γεφύρι της Άρτας) ― камен мост што ја минува реката Арахтос (Άραχθος) западно од градот Арта (Άρτα) во Грција. Бил обновен многупати низ вековите, почнувајќи од римски или можеби постари темели; сегашниот мост веројатно е отоманска градба од 17 век.
Залцгитер
Историја
Откако Кралството Хановер станало дел од Прусија во 1866 година, Залцгитер станал пруска општина, која добила права во 1929 година. Претходно, градовите Форзалц и Либенхал биле припоени кон општината (во 1926 и во 1928 година, соодветно). Тогаш, Залцгитер припаѓал на округот Гослар и освен Залцгитер, вклучувал некои мали населби како Гитертор, што е денес дел од Залцгитер-Бад. Во 1936 година, Кништет станал дел од општината; што е дел од Залцгитер-Бад денес.
Артански мост
Народната балада „Артански мост“ раскажува приказна за човечки жртви за време на неговото градење. Од баладата произлегле голем број на грчки поговорки и обичајни изрази, поврзани со бескрајни одложувања, како во текстот на баладата: „Цел ден го градеа, а во ноќта ќе се рушеше“.
Залцгитер
Историја
Поради големите резерви на железна руда во Залцгитер, кои биле првпат спомнати во 1310 година, националсоцијалистите ја основале фабриката „Херман Геринг“ за рударство и производство на железо во 1937 година. Со цел надгледување на непречен развој на топилницата била воспоставена специфична административна структура за целата област. Така, бил издаден „Декрет за областа околу фабриката Херман Геринг во Залцгитер“, стапен во сила од 1 април 1942 година, создавајќи еден градски округ (самостоен град). Поради ова, градот Залцгитер и општините Бајнум, Флахштекхајм, Грос-Манер, Хоенроде, Олендорф и Рингелхајм (7 вкупно, сите припаѓале на округот Гослар) и Барум, Бединген, Блекенштет, Брухмахтерзен, Калбехт, Дрите, Енгелнштет, Енгероде, Гебхардсхаген, Халендорф, Херте, Имендорф, Лебенштет, Лесе, Лихтенберг, Лобмахтерзен, Остерлинде, Репнер, Залдер, Тиде-Штетербург (денес едноставно само Тиде) и Ватенштет (21 вкупно, сите припаѓале на округот Волфенбител) биле споени да го создадат Градскиот округ Ватенштет-Залцгитер (Stadtkreis Watenstedt-Salzgitter). Бидејќи соседната општина Гитер веќе била припоена во 1938 година, младиот град првично се состоел од 29 окрузи во 1942 година. Заедно со остатокот од округот Гослар, денешната независна општина била во рамките на Слободната Држава Брауншвајг. За возврат, Брауншвајг го предал округот Холцминден на пруската Покраина Хановер.
Артански мост
Историја
Според епирскиот хроничар Панајотис Аравантинос, мостот првпат бил изграден во времето на Римската Империја. Некои традиции велат дека бил повторно изграден кога Арта станала престолнина на Епирското Деспотство, веројатно под водство на Михаил II Дука (вл. 1230–1268). Сегашниот мост е отомански, веројатно од 1602-06 или можеби 1613 година. Од анексијата на Арта во 1881 година до избувнувањето на Првата балканска војна во 1912 година, највисоката точка на мостот била границата помеѓу Отоманската Империја и Кралството Грција.
Залцгитер
Историја
Во октомври 1942 година, СС го основале концентрацискиот камп „Дрите“, подкамп на Нојенгаме, за да обезбеди работна сила за фабриката „Херман Геринг“. Овој голем подкамп држел 2.800 затвореници. Имало три концентрациски кампови во Залцгитер. Во текот на војната, Залцгитер претрпел големи штети од неколку американски и британски бомбардирања. По војната, Државата Брауншвајг станала дел од сојузната покраина Долна Саксонија, а Ватенштет-Залцгитер станал самостоен град во административниот округ Брауншвајг.
Во 1951 година, градот бил преименуван во Залцгитер, додека округот Залцгитер бил преименуван во Залцгитер-Бад, однесувајќи се на бањата таму. Со административната реформа на Долна Саксонија од 1 март 1974 година, општините Ифинген и Зауинген (порано дел од округот Волфенбител) биле придодадени кон градот, со што бројот на окрузи се зголемил на 31.
Население
Бројките за населението се дадени во однос на тогашната површина, на пр. до 1942 година, современиот четврт Залцгитер-Бад и од 1942 година, за градот Ватенштет-Залцгитер и Залцгитер, соодветно.
<references group=T/>
Религија
Областа на денешниот град првично припаѓала на Епископијата Хилдесхајм. Во 1568 година, во градот стигнала реформацијата. Јужниот дел на градот припаѓал на Евангелистичко-лутеранската црква на Хановер, додека северниот дел на градот припаѓал на Евангелистичко-лутеранската црква на Брауншвајг.
Католиците, кои повторно се вратиле во градот, припаѓале на Епископијата Хилдесхајм, под која припаѓа градот и денес.
Покрај двете големи цркви, постојат и парохии на слободните цркви. Воедно, поради доселувањето на странските работници во текот на 1970-тите години, постојат и неколку џамии. Според пресметките во Залцгитер има највисок процент на муслимански доселеници од сите поголеми градови во Долна Саксонија во 2011 година.
Политика
По создавањето на Залцгитер бил поставен државен комесар како привремен градоначалник на градот Ватенштет-Залцгитер. По Втората светска војна, воената влада на британската окупациска зона воспоставила општинска власт како во Британија.
Со тоа, постои непосредно избран совет, а Советот бира еден од своите членови за градоначалник (Oberbürgermeister) како предводник и претставник на градот. Покрај тоа, од 1946 година постои и „градски директор“ или претседавач на Градскиот совет. Од 2001 година, овие две титули биле споени во една и денес градот го води само градоначалникот, кој е избиран од граѓаните.
Грб
Грбот го претставува земјоделството, кое е важно за многуте села во Залцгитер, како и индустријата, основата на Залцгитер.
Овој грб потекнува од 1951 година. Претходно, градот Ватенштет-Залцгитер има различен грб. Исто така, поранешниот град Залцгитер имал различни грбови од 1854 година.
Како многу германски градови, Залцгитер користел лого на градот некое време. Тоа било зелено поле со бел искривен пат кој оди кон коризонтот.
Меѓународни односи
Градот Залцгитер е збратимен со следниве градови:
Патен
На север од Залцгитер поминува сојузниот автопат А39 од Брауншвајг до раскрсницата Залцгитер, каде може да се вклучиш на автопатот А7 (Касел-Хановер). Источно од Залцгитер поминува патот 395 (Брауншвајг-Гослар).
Железнички
Залцгитер има шест железнички станици. Најважната е во четвртот Залцгитер-Рингелхајм, додека најсредишна е онаа во Лебенштет. Не постои главна железничка станица. Залцгитер-Рингелхајм е сместена на линијата Хале (Зале)-Гослар-Залцгитер-Хилдесхајм-Хановер. Друга линија која води до планините Харц и до Брауншвајг поминува на станицата Залцгитер-Бад. Лебенштет е крајот на локалната линија која доаѓа од Брауншвајг.
Автобуски
Постојат три автобуски компании во Залцгитер. Автобуската мрежа е доста важна поради раштрканоста на градот.
Медиуми
Во Залцгитер се издаваат дневниот весник „Залцгитер-Цајтунг“ и неделникот „Залцгитер-Вохе ам Зонтаг“. Постојат уште и календарот на настани „Залцгитер Сцене“ и електронското списание „Залцгитер-актуел“. Во градот работи и локалната телевизија „ТВ 38“.
Јавни установи
Во Залцгитер се сместени следни јавни установи:
Образование
Од 1993 година во градот постои одделение на Високата школа Брауншвајг-Волфенбител, на кое може да се студираат повеќе насоки. Другите испостави на високата школа се во Брауншвајг, Волфенбител и Волфсбург.
Покрај тоа, постојат неколку гимназии и стручни училишта.
Театар
Не постои театар во Залцгитер, ниту некоја зграда се користи како таков. Сепак постојат неколку театарски друштва, кои изведуваат претстави и мјузикли.
Црква „Св. Троица“ - Секавец
Света Троица (Αγίας Τριάδος) — црква во селото Секавец, Нигритско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија. Претставува парохиски храм.
Црквата е изградена во 1960-тите. Осветен е во 1970 г. од митрополитот Константин Серско-нигритски. Во 2003 г. е придодадена припрата на запад.
Дупен Камен (Виничани)
Дупен Камен — археолошко наоѓалиште во велешкото село Виничани, Општина Градско. Претставува осамен наод од римско време.
Кај излезот од селото, лево од патот што води за Велес (А4) се наоѓа еден четвртест мермерен блок со четвртест отвор на средината. Од сите страни е профилиран и украсен со две низи козинци (астрагали). Денес тој има култно значење за населението од околните села.
Не се знае од каде е ниту пак во кое време бил донесен на ова место.
Димитар Венедиков
Димитар Тимотеев Венедиков — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член на Македонскиот комитет, бугарски офицер и полковник.
Животопис
Димитар Венедиков е роден во 1866 година во Разлошкото село Бања. Димитар е брат е на воениот деец и историчар Јордан Венедиков. Во 1885 година е доброволец во Српско-бугарската војна во училиштен баталјон. Пристапил во Военото училиште во Софија и го завршува во 1889 година. Влегол во бугарската армијата со чин подпоручик во артилерија. Служи во артилерискита инспекција при Бугарското Министерството за одбрана. Во 1895 година е воен советник на Трајко Китанчев во подготовката на Четничката акција на Македонскиот комитет. Еден од основачите на офицерските братства. По предлог на Ѓорче Петров, Димитар Венедиков кратко време го известува Централниот комитет за состојбите во Бугарија сè до формирањето на Задграничното претставништво. Венедиков и Ѓорче Петров заедно го подготвуваат прелиминарен правилник за четите на ВМОРО. Учествува во Балканските војни. Командува 23 - от артилериски полк. Добитник е на орден "За храброст" IV степен. Починал во 1939 година во Софија.
Сианска тапанарија
Сианска тапанарија (西安鼓楼) — тапанарија во центарот на стариот град Сиан во покраината Шенси, Кина која се издига среде градскиот центар и дава прекрасен поглед на Сиан. Заедно со Сианската камбанарија оваа кула претставува симбол на градот. Изградена е 1380 г. во раниот период на династијата Минг.
Тапанаријата го носи името по еден огромен тапан кој е сместен во неа. За разлика од камбанаријата чие ѕвоно се бие во мугри, тапанот се удира на зајдисонце за да се означи крајот на денот.
На првиот кат кулата има сала во која се обесени многубројни големи тапани. Секој од нив е украсен со разни кинески знаци што симболизираат добар касмет. Овие импресивни редици од тапани се само за изложување и не се допираат. Крај главниот влез е сместен уште еден тапан, кадешто посетителите можат да се фотографираат.
Кулата има и музеј на тапани, кадешто се изложени најразлични видови на тапани, и некои од нив датираат од пред илјадници години. Секој ден тука се изведува претстава со тапани. Најгорниот кат овозможува панорамски поглед на градот.
Стојан Георгиев
Стојан Георгиев ( во —  во ) — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и војвода на Македонската револуционерна организација.
Револуционерна активност
Влегува во Македонската револуционерна организација и од 1895 година е на чело на движењето во Струмичко. Стојан важи за првиот човек од тој крај кој ги прифатил идеите на Гоце Делчев, кој често престојувал во неговата куќа ѝ бил многу близок со него. По смртта на Гоце, се зближува со Јане Сандански. Некои го нарекувале и макеоднскиот Жан Жорес. До крајот на 1895 година, заедно со кондураџијата Доне Лазаров, создава револуционерни комитети во следните 12 села: Дабиље, Муртино, Робово, Варварица, Вељуса, Нивичани, Василево, Моноспитово, Ново Село, Куклиш, Костурино и Попчево. Околу него се собрала група од околу 30-тина негови истомисленици - интелектуалци, меѓу кои биле: Ристо и Ѓорѓи Бабамови, Илија Маказлиев, Костадин Самарџиев - Џемото и други. Во април 1898 година се префрла во внатрешноста на Македонија како војвода на чета, успешно се справува со поставените задачи и во септември оди во Бугарија. Учесник е во акцијата за киднапирање на Назлим-бег, преку кого било планирано да се побара откуп, за со тие средства биде финансирана организациајта. Во 1903 година е уапсен и осуден на 101 години затвор по разврзаната на Струмичка афера, но бил амнестиран следната година (1904 г.).
Борба со врховистите
Со зајакнувањето на бугарсакта пропаганда во поилинденскиот период, зачестиле навлегувањата на врховистиките чети во струмичкиот регион, кој сакале да го превземат под нивно влијание. Стојан важел за голем противник на врховистите, кои честопати разоружани ги враќал посрамотени назад во Бугарија. Затоа станал омразен во врховистичките кругови. Кога Бугарија се определила за Централните сили за време на Првата светска војна, Јане Сандански и Стојан Георгиев се изјасниле против тоа влегувањето на Бугарија во Војната. Покрај врховистите тој бил во директен судир и со бугарскиот егзархиски владика Герасим.
Во 1914 година е избран за бугарски народен претставник во XVII бугарско народно собрание. Струмичкиот деец на ВМОРО Васил Драгомиров за Стојан Георгиев пишува :
Заседа и смрт
Во организација на врховистите му биле поставена заседа во близина на селото Старо Коњарево, во која бил убиен од страна на врховистите.
Линеарна регресија
Линеарната регресија е најкористена од сите статистички техники. Таа ги проучува линеарните (праволиниските) врски помеѓу променливите,обично под претпоставка на нормално распределени грешки.
Поимот регресија станал применуван како предмет на моделите на линеарната статистика кога бил најпрвин проучуван при крајот на 19 век од страна на научникот Францис Галтон. Галтон бил самоук природонаучник, антрополог, астроном и статистичар. Бил познат по неговите изтражувања и по неговата книга, бестселер, за тоа како да преживееш во дивината. Тој бил пионер во примената на статистичките методи за мерење. .За првпат го споменал поимот регресија како „регресија кон просечност“ при објаснувањето неговиот феномен за „ таткото и синот’’ (ако височината на таткото е Х стандардни отстапувања од средната вредност во популацијата, тогаш треба да се предвиди дека висината на синот ќе биде rх(r по х) стандардни отстапувања на популација).
Зошто ние најчесто претпоставуваме дека врската меѓу промелнивите е линеарна?
Во статистиката, линеарната регресија претставува пристап за моделирање на врската меѓу променливата y и една или повеќе промелниви х. Кога имаме една променлива х тогаш станва збор за проста линеарна регресија. Ако има повеќе од една променлива тогаш станува збор за повеќекратна регресија. Во линеарната регресија, податоците се моделирани користејќи различни линеарни функции, преку кои се проценуваат непознатите параметри на некој модел. Ваквите модели се нарекуваат Линеарни модели. Најчесто, линеарната регресија се однесува на модел каде што очекуваната вредност на y, дадена преку Х , претставува линеарна функција на Х. Поретко, линеарната регресија може да се однесува на модел каде што медијаната, или некој друг квантил на очекуваната y ,дадена преку Х , претставува линеарна функција на Х. Како и сите форми на линеарна анализа, и линеарната регресија се фокусира на условната веројатност на y за дадена х, наместо за заедничката веројатност на y и х што претставува област на мултиваријабилната анализа. Линеарната регресија беше првиот вид на регресивна анализа која беше ригорозно проучена, и која беше опширно користена во практиката. Тоа е поради тоа што моделите кои линеарно зависат од непознатите параметри се полесни отколку моделите кои не се линеарно поврзани со нивните параметри и поради тоа што статистичките својства на добиените пресметки полесно се детерминираат.
Вовед во линеарна регресија
Во даден збир на податоци     од n статистички единици, моделот на линеарна регресија тргнува од претпоставката дека релацијата меѓу зависната променлива yi и р-вредноста на регресорот xi е линеарна. Оваа врска е моделирана преку грешката εi сличајна променлива која додава форма на линеарниот однос меѓу зависната променлива и регресорите.
Овој модел ја има следната форма:
често овие n равенки се поврзани заедно и напишани во вектор со ваква форма:
каде што :
Неколку забелешки во врска со терминологијата и општата употреба
- yi е наречена регресант, едногена променлива, зависна променлива или мерена променлива. Одлуката која променлива, во дадениот збир на податоци, е зависна а која е независна променлива може да се заснова на претпоставката дека вредноста на едната од променливите е предизвикана, или е директно под влијание на другите променливи.
- xi е наречена регресор, егзогена променлива, објаснувачка променлива, влезна променлива или независна променлива. Матрицата х е понекогаш нарекувана ,,дизајнирана матрица’’
- β е р-димензионален параметарски вектор. Неговите елементи се нарекуваат ефекти или регресиони коефициенти. Статистичката проценка и заклучување се фокусираат на β.
- εi е наречено грешка. Оваа променлива ги опфаќа сите други фактори кои влијаат на зависно променливата yi, освен регресорот xi. Врската меѓу грешката и регресорите, на пример кога тие се поврзани, претставува клучен чекор во формирањето на моделот на линеарна регресија бидејќи таа ќе го одреди методот кој ќе се користи за проценка.