cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бајазит I
Србија
По смртта на српскиот кнез Лазар на Косово поле во 1389 година, неговите вазали Вук Бранковиќ и Ѓорги Страцимировиќ не сакале да го признаат господарството на лазаревата вдовица Милица. Истата година, унгарскиот крал Сигисмунд го наложил своето господарство во Србија во северниот дел од земјата. И покрај тоа што Бајазит се наоѓал во Анадолија, турските налети продолжиле. До крајот на 1392 година, сите земји на кнезот Лазар паднале под власта на Османлиите.
Според житието на Стефан, синот на кнезот Лазар, по Косовската битка во Бајазит испратил претставници кај сопругата на Лазар, Милица и посакал од неа да се потчине како и раката на нивната ќерка Оливера Лазаревиќ. Во замена тој и ветил дека нема да ги напаѓа позициите на нејзиниот син Стефан, а ќе го брани и ќе ја потврди неговата власт во земјата. По прифаќањето на овие услови, Оливера Лазаревиќ и Стефан Лазаревиќ отишле кај Бајазит за да се склучи бракот и да се формализираат вазалните односи. Во времето кога го склучил сојузот со Милица, султанот Бајазит I ги потчинал Ѓорги Страцимировиќ и Вук Бранковиќ. Според еден протокол издаден од страна на венецијанскиот сенат на 7 октомври 1392 година, Бајазит успеал да го зароби самиот Ѓорги и неговата фамилија. Цената на нивното ослободување била предавање на областите Шкодра и Улцин. Во еден друг документ пак од 21 октомври 1392 година кој бил издаден во Приштина, Вук објавува дека склучил договор со османлискиот владетел. Според житието на Стефан, и двајцата српски владетели се вазали на султанот и се задолжени да учествуваат во воените походи на Бајазит. Со потчинувањето на овие двајца, Отоманското Царство воспоставила контрола врз сите земји на покојниот кнез Лазар. Бајазит I прв од турските султани почнал да гради силна морнарица за да ја искористи предноста на освојување од море. Османлиите го свртеле своето внимание кон пространствата на Егејско Море, каде што имало многу густо населени грчки острови. Но, островјаните биле слободољубиви, а нивните градови биле заштитени со камени ѕидови. Покрај тоа, на Грците морепловството им било вродено, и да се победат на море се покажало многу тешко. Милитантниот османлиски султан избрал поинаква тактика, и целосно го оправдал својот прекар. Неговата флота со војници почнала да врши грабежи по грчките острови во архипелагот. Оваа тактика довела до тоа многу скоро, многу грчки острови да станат сопственост на Турците Османлии, а островјаните на крајот се приклучувале на екипажите на бројната флота на Отоманското Царство.
Бугарија
По покорувањето на српските земји, Османлиите се свртиле кон земјите на денешна Бугарија. За оваа кампања се зазчувани оскудни сведоштва, но ниту еден извор не ги раскрива мотивите за нивниот почеток. Се смета дека по крајот на Косовската битка, бугарскиот цар Шишман повеќе не сакал да биде вазал на османлискиот султан, исто како и својот брат во Видин кој се потчинал на Кралство Унгарија. Според српските летописи, Трново бил заземан на 17 јули 1393 година, но самиот Шишман управувал уште две години. Налагањето на османлиска власт во Србија и Бугарија ја ограничила можноста на унгарскиот напад по текот на реката Дунав. Поради ова, Бајазит започнал подготовка за зазимање на Цариград, град кој одамна ја имал изгубено својата величествена гордост, главно поради постојаните династички пресметки помеѓу византиските династии. Индиректно, самиот град бил управуван од страна на султанот бидејќи тој налагал големи даноци.
Состанокот во Сер
Со покорувањето на Трновска Бугарија, османлиските територии во Европа се простирале до реката Дунав. Се смета дека во тоа време Бајазит започнал да размислува за воведување на локални влади чии области би биле анкетирани и на тој начин би се создала централизираната држава. Унгарските обиди кај дунавските предели, како и тајните преговори меѓу Мануил II и Јован VII за помирување довеле до сомнеж кај Бајазит. Поради тоа тој сакал да го потврди својот авторитет на Блканот, свикувајќи средба со христијанските вазали во Сер во зимата 1393/94 година. Во Сер биле повикани самиот император Мануил II, синот на Јован VII Теодор Драгаш, Павле Мамонас како господар на Монемвасија, како и српските владетели Константин Драгаш и кнез Стефан Лазаревиќ. Се смета дека на тој состанок присуствувале и Вук Вранковиќ заедно со Крале Марко и неговите браќа Андреја и Димитар. Султанот на овој начин сакал да ги дознае односите меѓу христијанските владетели. По овој состанок послушност кон Бајазит откажале Теодор Драгаш и Мануил II како и браќата на Марко, кои заминале во Унгарија. За разлика од нив, Вук Бранковиќ останал со своите поседи но подоцна побегнал во Дубровник.
Опсада на Цариград
По крајот на состанокот во Сер, Мануил II изразил нелојалност кон султанот. Во 1394 година Бајазит го повикал Мануил во својот двор но тој одбил да се појави. По ова Бајазит го пратил големиот везир Али паша во византиската престолнина со барање за предавање на градот. по одбивањето, Мануил побарал помош од Венеција и од западните сили по кое започнала опсадата на градот во септември 1394 година. Но по првиот обид станало јасно дека султанот нема да може да ги пробие ѕидините на градот кои биле изградени уште од времето на Теодосиј II.
Битки со унгарските сили
По крајот на битката, Бајазит ја преминал реката Дунав и заминал кон Никопол, кој бил под власта на бугарскиот цар Иван Шишман кој по заземањето бил погубен на 29 октомври 1395 година.
Во текот на следната 1396 година, соперништвото меѓу ингарските и османлиските сили го достигнал својот врв. Кралот во продолжение на неколку години барал сојузници на запад, а од друга страна пак истото го прави и византискиот цар за да ја спаси престолнината Цариград. На 1 март 1396 година, кон т.н. христијански сојуз се приклучиле Венецијанската република, а во следните месеци истото го направиле и Франција, Англија, Бургундија и Бохемија/
Никопол
Во 1396 огромната османлиска војска под команда на Бајазит I ја повторила опсадата на византиската престолнина Цариград. Градот бил заштитен со цврсти ѕидови, но гарнизонот кој го заштитувал бил слаб. Веста за опсадата на Цариград од страна на Турците предизвикала реакција во Европа. Кралот на Унгарија и на Чешка, Сигизмунд, со помош на Папа Бонифациј IX во 1396 организирал крстоносна војна против Османлиите.
Во ноќта на 25 септември, кралот Сигизмунд свикал воен совет, на кој витезите долго и безуспешно се расправале за тоа кој е достоен прв да започне битка со Османлиите. Рано наутро француските витези, предводениа од бестрашниот до очај Војвода од Навара, излегле од логорот и без да ги чекаат другите, тргнале кон позициите на Османлиите. Силата на завојуваните страни не била еднаква. Бајазит I донел со себе 20-илјадна армија, искалена со военото искуство во претходните освојувања. Кралот на Унгарија и Чешка, имал под свое водство околу 10 илјади војници. Француските рицари под команда на Војводата од Навара лесно се пробиле низ структурата на турските стрелци коњаници, но почнувајќи да ги гонат, паѓале под огнот на стрелците јаничари од околните ридови.
Соочени со добро утврдените јаничари во ридиштата, француските витези, изморени од нападот, не можеле да ги пробијат на нивните позиции. Турците масакрирале илјадници француски крстоносци, а другите морале да се предадат во надеж дека ќе ја избегнат со тоа неминовна смрт. Целосниот пораз на кралот на Унгарија и Чешка во Битката кај Никопол, им овозможило на отоманските Турци, без никакво противдејство на унгарските војници да ја покорат горна Босна. Таа станала еден вид на отскочна штица од која многупати се правеле напади во Европа од турската војска.
По крајот на битката и големата победа на Бајазит, султанот наредил погубување на сите заробени војници со исклучок на оние кои се помлади од 18 години.
Грција
На Пелопонез венецијаните претходно имале свои колонии и тврдини. Според пишувањата на венецијанскиот сенат Османлиите станале многу силни во тој реон главно бидејќи со многу мал напор успевале да најдат свои сојузници. Нападите започнале во пролетта на 1394 година, кога Евренос го нападнал деспотот на Коринт и Мистра.
Од грчките и венецијанскиоте извори се проценува дека во 1396 година немало напади во Пелопонез. Се смета дека кон крајот на летниот период османлиските сили ја напуштиле јужна Грција за да се вклучат кон Битката кај Никопол. Во 1397 година нападите биле обновени. Настаните се опишани во Кратката хроника од 1425 година според која Јакуб паша и Тимурташ го зазеле Аргос на 2 јуни, кој бил венецијанска колонија. Во јануари 1399 година Бајазит испратил голема војска во Пелопонез, а флотата истовремено го нападнал островот Негропонте. Во 1400 година кога паѓањето на Мистра станало повеќе од очигледно, Венеција предложила деспотот Теодор и неговиот брат, императорот Мануил II да заминат на нејзините територии.
Битка со Монголците
Во времето на Бајазит, од исток се појавиле монголските освојувачи на чело со Тимур. Во почетокот од 15 век, империјата на Тимур се протегала до Ирак, Азербејџан и делови од Кавказ. Во времето кога Бајазит ги освоил Сивас и Малатија, неговата империја се проближила до онаа на Тимур. Честопати вазалите од двете страни барале протекции за своите земји, и во голем дел се смета дека ова било причината за нападот на Тимур. По зазимањето на Сивас, управителот Кара Јулук му дал повод на Тимур да нападне. Во тоа време Бајазит учествувал во опсадата на Цариград, па во Сивас го пратил својот син Сулејман. Градот паднал пред самиот Сулејман да престигне, и тоа на 26 август 1400 година.
Во битката победила војската на Тимур а Бајазит I ,со еден од неговите синови, бил заробен, а неговиот друг син бил убиен во битката. Тимур невообичаено нежно се однесувал со поразениот турски султан, па дури и го приврзал кон себе. Но, кога тој се вмешал во заговор против него, станал построг и Бајазит станал вистински затвореник, чиј живот зависел од волјата на победникот. Во текот на битката, турските бегови од областите Ајдин, Сарухан, Ментеш и Караманија преминале на страната на Тимур и со тоа битката била решена. Со околу 10.000 јаничари, султанот во ноќта се обидел да побегне но во тоа не успеал па бил заробен од страна на монголската војска. Заедно со него бил заробен и сун му Муса. Другите негови синови се спасиле со бегство, освен Мустафа кој мистериозно исчезнал на бојното поле.
Заробеништво
За да го спречи можното бегство на Бајазит, Тимур наредил да биде пренесен на носилка во решетки односно во кафез. Според некои покасни извори, Тимур на Бајазит го дочекал пријателски. Кога го прашал што би направил кога би бил на негово место, тогаш Бајазит му одговорил дека ќе го внесе во кафез по кое следувала наредбата за градење на кафезот. Колку и да било точно овој извор, сепак се знае дека Тимур не бил многу почитуван во заробеништво. Тимур решил да го понижи султанот доведувајќи ја бајазитовата најмила жена, спрската кнегиња Оливера. Тој ја носел постојано во својот логор и наредувал да му служи. Султанот Бајазит му порачал на Тимур дека како човек од скромно потекло не треба да се однесува на таков начин со еден цар исмејувајќи ги неговите жени и деца. Бајазит исто така бил носен во кафезот низ целиот воен логор на Тимур каде неговите војници го исмејувале.
Според византиските кратки хроники е познато дека Бајазит починал на 9 март 1403 година во Акшехир, северозападно од Конија. Денеска не е познато како точно починал султанот. Византиските извори од 15 век имаат две верзии. Според првата тој бил отровен а според втората починал од тага.
И покрај сè, Тимур се потрудил Бајазит да биде погребан во престолнината Бурса.
Надворешни врски
[47–48 години]
NGC 1317
NGC 1317 — спирална галаксија во соѕвездието Печка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1317 се споменува и како NGC 1318, ESO 357-23, MCG -6-8-6, FCC 22, IRAS 03208-3716.
Откривање
Објектот е откриен на 24 ноември 1826 година од страна на Џејмс Данлоп, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 9 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1317 е од видот SBa. Видливиот сјај со голо око изнесува 11 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 1317 има привидни димензии од 2,8' х 2,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 22 м 44,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 37° 6' 12". Положбениот агол на објектот е во износ од 78°.
27 Евтерпа
Евтерпа е еден од најсветлите астероиди на ноќното небо. Имал привидна величина од 8,3 за време на перихелична спротивставеност на 25 декември 2015 година. Врз основа на спектрите од S-тип, составот изгледа каменест. Има големина на пресек од околу 100–120 км. 27 Евтерпа кружи околу Сонцето со период од 3,59 години и се врти околу својата оска еднаш на секои 10.4 часови.
Тоа е родителското тело на семејството Евтерпа, камено семејство астероиди во внатрешниот појас од скоро 400 познати членови. Евтерпа е проучуван со радар.
Мехмед I
Мехмед І бил петтиот султан на Отоманското Царство. По смртта на неговиот брат Муса Челебија, осмманлиските земји останале под власта на Мехмед. Тој станал најголемиот монарх чии територии се простирале од Сивас преку Анкара до Бурса и Мраморно Море. Според еден натпис во Ќутахија од 1414 година, на Мехмед му се потчиниле емирот на Ајдан и на Гермијан. Во Европа, границите на османлиската држава ги вклучувале Силиври, место блиску до Цариград на исток, долината на реката Морава и реката Дунав на север. На југ земјата се протегала до Пелопонез, без повластените брегови кои биле под управа на Византија, како и без Албанија и Епир.
Обединување на империјата
Уште пред враќањето на Мехмед од последната битка против Муса, престолнината му Бурса била опсадена. Во текот на јуни 1413 година, емирот на Караманија ја нападнал Бурса и го опожарил целиот град. Целта на емирот била да ја зазеде тврдината, но кога дознал за ова управителот на градот Хаџи Иваз паша, извршил напад и силите на Караманија се повлекле кон планината. По ова следувал и втор напад од страна на пашата и целосно ги победил. Но опсадата продолжила со мали прекини до јули 1413 година, кога во Бурса пристигнал ковчегот на Муса Челебија и победникот на војната Мехмед.
Така во следните години завладеал мир. Дубровнишки писма забележуваат дека во мај 1414 година во Рашка бил постигнат мир и дека во јуни 1415 година деспотот на Славонија - Стефан Лазаревиќ го одобрил мирот со турските сили. Во октомври 1416 година повторно се споменува мирот меѓу двете земји. За Мануел сепак договорот служи само како позадина. Кон крајот на 1413 година неговиот амбасадор заминал во Венеција, за да бара пари за војна против Османлиите, но во јануари 1414 година бил одбиен. Всушност венецијанците се обиделе да постигнат сепаративен договор со Мехмед и во јули 1414 година. Франческо Фоскарини започнал да преговара со отоманските претставници. Фоскарини бил информиран дека емирот на Ајдин и Нане исто така барале договор со Мехмед. Тоа се гледа од мислењето на претставниците од Венеција според кои сметале дека крајот од преговорите со емиратите ќе му даде на султанот власт да ги спречува од напади врз бродовите на Републиката. Сепак, овој договор не бил постигнат.
По пропаѓањето на договорот меѓу Византија и Венеција, Мануел го пуштил на слобода синот на Сулејман, Орхан кој заминал во Влашко за да добие поддршка од Мирчо. Но самиот Орхан бил заробен во Јамбол каде неговите сили биле поразени, а Орхан бил ослепен и донесен во Бурса по заповед на султанот Мехмед во 1414 година.
1415-1416
Додека Мехмед бил во Мала Азија, во Европа османлиските напади биле обновени. Во февруари 1415 година започнале нереди во Босна, а во едно дубровничко писмо се споменува дека Исхак Турчинот ја собирал армијата за далечни напади. Веројатно тоа е армијата која ги победила Унгарците во август и според Константин, и заробила двајца унгарски благородници, Јован и Петар Марони. По интервенцијата на Стефан Лазаревиќ тие успеале да бидат откупени и пуштени на слободата.
Во исто време Мехмед бил заплашен и од бунтови во Егејско Море. Прв започнал да дејствува византискиот цар Мануел. Во март 1415 година тој заминал од главниот град кон Пелопонез, а во април надгледува обновата на Хексамилион, кој требало да ја заштити Мистра од отомански напади. Сепак, даноците за изградба на тврдината ги принудиле жителите на Мистра да бегаат кон венецијански територии во Пелопонез.
Венеција кон крајот 1415 година забрзано работела на формирање на антиосманлискиот сојуз, но без поголем успех. Османлиите најпрвин успеале да ја потиснат венецијанската флота и во текот на јануари 1416 година успеале да го заземат Негропонте, од каде однеле 1.500 заробеници. Венеција во текот на април 1416 година се обидела да договори мир со султанот Мехмед, но неуспешен бил обидот во овие преговори на пратеникот Долфин Вениер. На 29 мај 1416 година венецијанската флота предводена од капетанот Пјетро Лорендано ја уништила османлиската ескадра на Дарданелите кај Галиполе, а нејзиниот командант Чали бег загинал во судирот.
Во текот на 1416 година исто така кулминирале два бунта, едниот бунт во Западна Анадолија, во близина на Измир, кој бил предводен од Берклуџе Мустафа и другиот во регионот на Добруџа и Делиорман во североисточна Бугарија, предводен од Бедредин Симави. Но, ова востание всушност било поттикнато од влашкиот војвода Мирче, сè со цел да завладее со тие области. Востанието на шејхот Бедредин било толку силно што по неговата смрт се појавила и секта со неговото име во Добруџа која го сметала шејхот Бедредин за свој духовен водач. Бунтот бил задушен во текот на декември 1416 година, притоа без поголеми жртви и на двете страни, а водачот на бунтот шејхот Бедредин бил фатен и обесен во Сер.
1417-1421
Во текот на 1417 година Мехмед го опсадувал Солун со намера да го зароби својот брат Мустафа и Ѓунејд од Ајдин. Но, набргу по интервенцијата на византискиот цар Мануил, Мустафа бил задржан во заробеништво, а притоа бил постигнат договор со султанот Мехмед со кој Византија се обврзала да му исплаќа 3.000 сребреници годишно. Во пролетта 1417 година, Мехмед тргнал во кампања во Анадолија, притоа разорувајќи многу гратчиња и села по патот до Конија и Караман. Мехмед внимавал да не ги наруши односите со синот на Тимур, Шахрух, кој во тој период им се заканил на анадолските кнежевства дека сурово ќе го казни секој обид на непослушност. Мехмед по Анадолија своите сили ги насочил кон Балканот каде се судрил со Мирчо Стариот, војводата на Влашка и во 1419 година го освоил градот Ѓурѓево, кој претставувал стратешка тврдина за Османлиите која била сместена на левиот брег на Дунав. Исто така, заземен бил и градот Турну Северин.
Голем успех на султанот Мехмед претставувало и освојувањето на џеновската колонија во Самсун и градот Бафра во Анадолија, по судирот на Мехмед со Исфендароглу. Целта на султанот Мехмед I била реобнова на централизираната империја од времето на неговиот татко султанот Бајазид I. Во текот на овој период османлиската држава, пред сè била контролирана од анадолските семејства кои господареле со вакуфи или емлаци (земја во слободна сопственост). Овие семејства ги поддржувале поранешните династии, кои биле благонаклонети кон нив и тешко можеле да се одвикнат од старите традиции, кои биле во спротивност со централизацијата и од таму тие одиграле и главна улога во граѓанските војни. Во овој период особено се развил и кулот т.е. османлискиот систем над потчинетите. Исто така, јаничарските корпуси се зголемиле на шест до седум илјади воени намесници со потекло од потчинетите народи, вклучително и војска од спахии, кои имале голема улога во зацврстувањето на централната власт. Додека спахијата бил задолжен да опреми по најмалку еден џебелија. Според историчарот Иналџик, и тогашните османлиски изворни документи, може да се заклучи дека данокот за робови (а пред сè млади момчиња), т.е. девширме, отпочнал пошироко да се применува кон крајот на 14 век. По потчинувањето на Влашка и војводата Мирче во 1421 година, тој бил обврзан да му плаќа данок на султанот и да праќа одреди од неговата војска, Мехмед ги засилил трите тврдини на брегот на Дунав, меѓу кои Ѓурѓево, Исакча и Турну Северин. Меѓутоа набрзо потоа во текот на летото 1421 г. додека јавал на својот коњ султанот Мехмед доживеал несреќа а набрзо потоа и починал.
Страхил Главчев
Страхил Георгиев Димитров Главчев (Змијаро)  ( во —   во ) — припадник на македонското национално движење, револуционер и борец за македонската национална кауза во Бугарија.
Животопис
Роден е во сиромашно семејство од работничка класа. Неговите родители Георги и Велика Димитрови (Главчеви), се протерани од Егејска Македонија и се населиле во градот Петрич, Пиринска Македонија во 1916 година. Тие имале 5 деца: Страхил, Ана, Василка, Марија и Илија.
Активност и борба
Пред 9 септември 1944 година учествувал во антифашистичката борба. После тоа работел во општината на градот Петрич на изучување на македонскиот јазик. Бил член на РМС и на БКП. По одлуката на Петтиот конгрес на Бугарската комунистичка партија во декември 1948 година за политиката на наречена културна автономија на Пиринска Македонија, која делумно била отфрлена, почнале да се случуваат масовни апсења на луѓе поврзани со активноста за настава и изучување на македонскиот јазик и македонската историја, дистрибуција на македонска литература, весници и слично.
По оваа одлука на Бугарската комунистичка партија, Страхил Главчев заедно со Чоната, натовариле цела кочија (која била во сопственост на општината Петрич), со македонска литература, која се наоѓала во Македонската книжарница во Петрич и тргнале во правец на СФРЈ, односно Народна Република Македонија, во кочијата биле и трите мали деца на Чоната (Динката, Борис и Томчо). Полицијата ги пристигнала во близина на областа 7-миот километар (мостот преку реката Струмешница до селото Првомај). По кратка престрелка, Страхил Главчев бил уапсен заедно со трите деца на Чоната. Чоната успеал да избега во Југославија. Истата вечер биле извршени апсења на Васил Григоров Василев (Цветков, познат како Партизан; делегат од Пиринска Македонија на Првото заседание на АСНОМ, на 2 август 1944 година, кога беше воспоставена современата македонска држава во манастирот Прохор Пчињски), Георги Китанов, Георги Мадолев, Крсто Стојчев, Асен Чиракчиев, Кирил Николов, Ефтим Георгиев, Михаил Сматракалев, Mapa Междуречка, Кирил Граменов, Радој Спасов, Стоимен Муртин, Крум Радонов, Атанас Великов Атанасов, Страхил Георгиев Димитров и други истакнати раководители и активисти кои во периодот 1941-1948 година, кои претставувале предводници во борбата за македонските национални права. . Првично биле однесени во милицијата во градот Сандански (Свети Врач), спроти ГУМ - Сандански.
Македонска народна федерална организација
На 6 јануари 1946 година било одржано основачкото собрание на организацијата на кое биле присутни 74 членови, на него Никола М. Георгиев поднел реферат за економската и политичката состојба на Пиринскиот дел на Македонија и положбата на македонскиот народ во рамките на Бугарија. На собранието за претседател бил избран Никола М. Георгиев, за потпретседатели Борис К. Дереџиев и Страхил Г. Димитров, за секретар Атанас Атанасов, а за благајник Љубица Вангелова - Љуба. На првиот собир веднаш била прокламирана идејата за обединување на Пиринскиот дел на Македонија кон НР Македонија. Сочуван е леток од младинскиот кружок на МНФО „Јане Сандански“ од Петрич кој најверојатно датира од есента 1944 година, во кој било запишано: Македонци!
''долго време се шпекулира со вашето право. Денес кога во целиот свет се говори за правда, за демократија и слобода, кога и на Балканот народите го устројуваат својот живот според демократски начела, ние не треба да спиеме... што поскоро слободна и обединета Македонија - гаранција на мирот на Балканот. Да живее општобалканската федерација. ''
Затворенички живот
Страхил Главчев бил уапсен на 10 декември 1948 година и до август 1949 година бил држен без судење и казна во рудниците во Бобов Дол. Од август 1949 година до 6 јануари 1952 година бил испратен во ТВО - Белене (остров Персин), во регионот Свиштов. За време на неговиот престој во Белене, тој научил метода на фаќање змии, од некој постар затвореник. Затоа по заминувањето од логорот тој станал познат во градот Петрич како Страхил Змијаро. Учествувал со неколку други лица, во чистењето на Златните песоци и Сончев брег од змии.
Животот после логорувањето
Страхил ја сакал поезијата, па и самиот пишувал песни, а главна тема му била љубовта и љубовта кон Македонија. Зачувани се транскрипти од неговите песни: Македонец, Тага, Три близнака, Мојата родина, Пирин и др. Откако го напуштил логорот Белене (островот Персин), се оженил со Јорданка Гушева Аргилова, со која добиле две деца: Македонка (именувана по Македонија) Главчева и Димитар Главчев. Тој неколкупати аплицирал за пензија преку регионалните комитети на Бугарската комунистичка партија како активен борец против фашизмот и капитализмот и повеќепати бил одбиван, бидејќи неговите ставови за националното прашање не се совпаѓале со ставовите на Бугарската комунистичка партија. Тој упатил неколку барања до Тодор Живков за состанок, но завршиле без успех. Во документите за негова лична идентификација секогаш неговата етничка припадност била запишана како Македонец.
Гарваница (Јамиште)
Гарваница — археолошко наоѓалиште кај пробиштипското село Јамиште. Наоѓалиштето претставува населба од доцноримско време. Северно од селото има рид што се издига високо над Злетовска Река. На зарамнетото плато на врвот, со површина од 150 x 100 м, се гледаат темели од објекти, а се среќаваат и фрагменти од керамички садови и питоси. Најден е и голем број монети од VI век и постари.
Парк на природата Блидиње
Паркот на природата Блидиње ги опфаќа подрачјата на планинските масиви Чврсница, Чабуља и Вран како и делови од териториите на општините Мостар, Посушје, Томиславград, Прозор-Рама и Јабланица.
Паркот на природата Блидиње го добил името по Блидињското Езеро кое е сместено во Дуго Поље на надморска висина од 1184 м. Површината на езерото е околу 6 км2 со релативно мала длабочина, додека водата во езерото доаѓа првенствено од околните планини Вран и Чврсница со пролетното топење на снегот. Во лето голем дел од водата на Блидињското Езеро исчезнува во понорите, заради што значително опаѓа нивото на езерото. Езерото се наоѓа на подрачјата на општините Посушје и Томиславград и во него се наоѓаат бројни семејства, клен, Aulopyge huegelii, Chondrostoma phoxinus и калифорниска пастрмка. Покрај езерото се протега Дуго Поље, кое денес служи за напасување, а во помал дел се обработува, иако во минатото било обратно.
Во паркот се наоѓа и познатото светилиште на Кеџари познато по гробот на преубавата Дива, ќерка на Лука Грабовац од Рама. Имено, таа необично му се допаднала на бегот Копчиќ, па овој ја запросил, таа не прифатила, избегала и се крила во Поље за да ја сочува својата чистота. Меѓутоа бегот со помош на кодоши ја наоѓа и убива. На местото каде што се наоѓа Дивиниот гроб секоја година во месец мај многу луѓе одат на поклонение, особено девојки.
Космос-2410
Космос-2410 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, Русија на 24 септември 2004 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,9 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 67,1°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 330 км, а најмалото на 213.
Стадион Ким Ил-сунг
Стадионот Ким Ил-сунг е името на најголемиот повеќенаменски стадион кој се наоѓа во П јонгја нг, главниот град на Демократска народна Република Кореја.
Историја
Ким Ил сон стадионот бил првично изграден како Гиримри Стадион (기림리공설운동장) во 1926 година. На овој стадион се одржувал годишниот фудбалски натпревар помеѓу соперниците од Кјунгсунг од Сеул и Пјонгјанг во текот на 1920-тите години, 1930-тите и 1940 година.
На 14 октомври 1945, тоа било местото на победничкиот говор на Ким Ил Сунг по ослободувањето на Пјонгјанг, наречен "Секој обид за изградба на нова демократска Кореја".".
По поделбата на Кореја, тој вооглавно се користел како место за говори од политичарите, и тоа било местото на првиот говор на Ким Ил Сунг по враќањето од егзил на 14 октомври 1945 година. Поголемиот дел од стадионот бил уништен за време на корејската војна, (1950-1953)  главно, од страна на американските воздушни бомбардирањето на главниот град во текот на тие години. Повторно изградениот стадион во 1969 година, бил наречен Моранбонг Стадион, но во април 1982 година тој бил реновиран и бил преименуван во чест на Ким Ил сун. Тој се користел главно за фудбалски натпревари, и масовна гимнастика, до 1990-тите години (денес се одржуваат првомајските летови во чест на 1 мај).
Европско првенство во ракомет за мажи 2006
Европско (седмо) првенство во ракомет за мажи беше одржано во Швајцарија од 26 јануари до 5 февруари, во градовите Базел, Берн, Луцерн, Св. Гален и Цирих. Репрезентацијата на Франција.
Главна групна фаза
Резултатите од првата групна фаза се пресметуваат во следната фаза.
NGC 5707/2
NGC 5707/2 — спирална галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5707/2 се споменува и како UGC 9428, MCG 9-24-23, CGCG 273-15, near SAO 29224.
Откривање
Објектот е откриен на 22 јуни 1885 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5707/2 е од видот Sab. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 5707/2 има привидни димензии од 2,5' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 37 м 30,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +51° 33' 44". Положбениот агол на објектот е во износ од 35°.
Други поделби
Проучување на NGC 5707/2 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 52266. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 50; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3479. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 715.
Маслинки
Маслинките (науч. Oleaceae) се фамилија на растенија со 24 рецентни родови и околу 600 видови на мезофитни грмушки, дрвја и ретко трнови.
Листови
Фамилијата се одликува со наспрамни листови кои може да се прости или сложени (или пинатни или тернатни), без прилисници. Најизменичниот (спирален) распоред на листовите е редок, но највоочлив е кај јасминот (Jasminum sp.). Лиската е со пинатна венација и може да е рассечена или со целокрајни рабови. Кај одредени таксони се среќаваат домации, односно комори во кои се заробуваат различни членконоги. Листовите може двегодишни или зимзелени, при што зимзелените видови се најчести во топлите умерени и тропски региони, додека видовите со двегодишни листови се предоминантни во поладните региони.
Цветови
Цветовите се најчесто хермафродитни и актиноморфни, заземаат форма на метличка или грозд, и обично се фрагрантни. Чашката може, но и не мора да е присутна, додека венчето е синсепално и четириделно. Андрецеумот има два прашника вметнати во перигинската зона и алтернираат со деловите на венчето.
NGC 3300
NGC 3300 — спирална галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3300 се споменува и како UGC 5766, MCG 2-27-30, CGCG 65-66.
Откривање
Објектот е откриен на 19 март 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3300 е од видот SB0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,7 m/лм2. NGC 3300 има привидни димензии од 1,7' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 36 м 38,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 14° 10' 16". Положбениот агол на објектот е во износ од 173°.
Други поделби
Проучување на NGC 3300 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 31472. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 190; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 845. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 238.
Финале на Светското првенство во кошарка 2002
Пат до финалето
Белешка: Во сите резултати подолу, прво е даден резултат на финалистот.
Основен суд Гевгелија
Основен суд Гевгелија — суд со основна надлежност сместен во градот Гевгелија и го опфаќа подрачјето на општините Гевгелија, Богданци, Дојран и Валандово, со судско одделение во градот Валандово. Воедно, овој суд има и проширена надлежност за подрачјето на судот во Гевгелија, што ја стекнал во 2020 година. Дотогаш, судското подрачје на судот во Гевгелија припаѓал на судот во Велес.
Судот во Гевгелија ја извршува судската власт во прв степен во рамките на гореспоменатите општини. Основниот суд во Гевгелија одлучува за сите дела во прв степен по кривични дела и прекршоци извршени на подрачјето на општините.
Историја
Основниот суд во Гевгелија, како и останатите судови во Македонија, бил основан со Повелбата на Президиумот на АСНОМ за устројство на првите судови во Македонија на 31 март 1945 година.
Внатрешна организација
Основниот суд во Гевгелија е поделен на пет одделенија: приемно, граѓанско, прекршочно, кривично и извршно одделение.
Претседатели на судот
Од неговото основање во 1945 година, претседатели на ОС Гевгелија биле следниве:
Лас Навас дел Маркез
Лас Навас дел Маркез — општина во покраината Авила на автономната заедница Кастиља и Леон во Шпанија.
Риба-лав
Риба-лав (Pteroinae) e една од неколкуте видови на отровни морски риби од родот Pterois, Parapterois, Brachypterois, Ebosia или Dendrochirus, од фамилијата Scorpaenidae. Отровната риба-лав исто така e позната и како Риба-змеј и Риба-мисирка. несомнено е една од најспектакуларните членови од родот Риба-шкорпја. Рибата лав ја карактеризираат впечатливо долгнавестите и тенки перки кои на краевите се тенки како игла, секоја од овие перки е поврзана со отровната кесичка на рибата-лав. Доколку ѝ се заканува опасност од некој грабливец или пак е допрена од човек, нејзините перки реагираат како поткожни игли инјектирајќи отров врз натрапникот. Раскошните и долги перки генерално имаат шаренолик изглед, начесто со комбинација на црвена, кафена, портокалова, жолта, црна, костенлива и/или бела боја.
Природно живеалиште
Природно живеалиште на рибата-лав е Индо-Тихоокеанскиот регион на нашата планета, но различни видови можат да се сретнат и на други места во светот. Поради нејзината популарност во последно време рибата-лав честопати е забележана и во топлите води на исток во Атлантскиот Океан и Карпиското Море. Рибите-лав припаѓаат на таканаречените инвазивни видови во Атлантскиот Океан и на Карпиското Море. Успешно размножување на рибата лав во услови на заробеништво сè уште не е познато.
Големина
Вообичаената големина на рибата-лав генерално достигнува должина од 30-35 см. Најмалата риба-лав (нпр. Пердувестото џуџе) обично е голема колку едно тениско топче (не вклучувајќи ги перките). Постојат многу видови на риба-лав кои се со различна големина.
Фојгтштет
Фојгтштет (Voigtstedt) — село и поранешна општина во округот Кифхојзер, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Од 1 јануари 2019 година претставува дел од градот Артерн.
Риба-лав
Отров
Рибата-лав има отровни перки кои се смртоносни за нивниот плен, но обично не и за луѓето. Доколку се случи отровот да стигне во човековиот организам, човекот со сигурност ќе претрпи силни болки, а возможни се и главоболки и повраќање. Вообичаен третман е исшмукување на отровот од зафатеното место во топла вода, бидејќи многу е мал бројот на болници во кои постојат специјални третмани. Но, итна медицинска помош е најпожелна бидејќи некои луѓе се поосетливи на отровот од други.
Фојгтштет
Местоположба
Општината се наоѓа во една од најтоплите и најсувите области во Тирингија.
Риба-лав
Исхрана
Рибите-лавови се лукави грабливци. Додека ловат тие го стеснувааат просторот за бегство на пленот користејќи се со нивните долги перки и го користат нивното брзо и рефлексно движење за да го проголтаат одеднаш целиот плен.
Рибата-лав во поп-културата
Во поставувањето на првите сцени за популарниот серијал на филмови, Гол Пиштол, Лудвиг го запознава Дребин со неговата "Јапонска Боречка Риба". Таквите риби и не постојат, всушност рибата што се појавува на сцената е рибата-лав. Интересно е тоа што рибата-лав во филмот го каснува Дребин, и покрај тоа што највообчаениот начин на напад во одбрана рибата-лав би го извршила со боцкање и инјектирање на отров врз грабливецот.
Во Ѕвездени патеки: Идната генерација, Капетанот Жан-Лук Пикард во специјален аквариум чува риба-лав по име Ливингстон, аквариумот е сместен во аголот од подготвителната соба веднаш до контролниот прозор. Ливингстон патува во Ентерпрајз-Д за време на целиот серијал.
Рибата-лав исто така може да ја видиме и во филмот Ѓус Биголоу: Машки жиголо каде што е претставена како најскапоцена риба во огромиот аквариум. За жал на крајот сепак завршува само како добар коктел.
Наводи
獅子魚
Мита Поповиќ
Димитрије „Мита“ Поповиќ (Баја, 3 јули 1841 - Будимпешта, 8 јуни 1888) бил правник и српски поет од Унгарија.
Биографија
Роден е во Баја во многу сиромашно семејство на Наум и Јулијана Поповиќ, родени како Кресојевиќ. Мита Поповиќ имал браќа Ѓена и Јоца и сестра Милица. Веќе во 1852 година татко му Наум ненадејно умрел, па семејството станало уште посиромашно. Поповиќ бил одличен ученик. Мајка му сакала Мита да се замонаши, па го испратила во Сремски Карловци. Меѓутоа, незадоволен од стекнатите искуства Мита Поповиќ во 1855 г. се вратил во Баја да заврши гимназија. Завршил во 1861 година и по препорака на неговиот професор Јозеф Калмар (Унгарец) и по препорака на директорот на гимназијата и главниот судија на градот, Баја, веднаш успеал да се запише на правни науки во Пешта. Бил член на „Преодница“ и кадет на Текелијанум. Државниот испит го положил со голем успех во 1863 година, а следната година испитната комисија му предложила да работи во суд. Во 1869 година се стекнал со звање меничен адвокат. Работел во магистратурата во Баја како голем нотар до 1872 година. Потоа, во 1871 година се оженил со Мила Савиќ. Во 1877 година, кога Унгарците славеле поради турската победа над Русите, Мита Поповиќ како Србин не сакал да учествува на таа прослава, па одеднаш бил принуден да ја напушти Баја. Сакал да оди во Нови Сад, но во 1878 година се преселил во Сомбор. Тој се занимавал со адвокатура во Сомбор, и живеел таму до неговата ментална болест во 1886 година. Одржувал пријателски односи со познатите Срби од тоа време во Унгарија: Светозар Милетиќ, Јован Јовановиќ Змај, Лаза Костиќ. Особено близок со него бил Стеван В. Поповиќ, Јован Пачу, Ника Грујиќ Огњан и други. Починал во Институтот за луди во Будимпешта во 1888 година.
Поетска дејност
Мита Поповиќ во младоста не знаел или не зборувал многу добро српски. Почнал да пишува песни на унгарски и бил многу ценет поради тоа. Пишувал под влијание на унгарските романтичари Шандор Петефи, Јанош Арања и Михаљ Верешмарти. Неговата балада со наслов „Копањ“ е објавена во унгарскиот весник „Вересмарти албум“. Почнал да учи српски во 1862 година. Тоа му било многу корисно бидејќи бил домашен воспитувач на децата во богатото семејство Јанковиќ. Истата година ја напишал својата прва песна на српски „ Ој “. Бил пречувствителен по карактер, често депресивен, со црни мисли и тажен.
Поповиќ пишувал на романтичен начин и неговите песни биле многу популарни во тоа време, па многу композитори на нив компонирале мелодија ( Јован Пачу, Аксентије Максимовиќ, Мита Топаловиќ, Драгутин Блажек итн.). Влегол во книгата Славни Срби на 19. век на Андре Гавриловиќ. Неговите песни ги печателе сите значајни српски весници Даница, Летопис Матица српска, Голуб, Преодница, Стражилово и Јавор. Најпознати песни на Мита Поповиќ се О Видову-дну (Димот моја сабја), Под липом, Напред!, Направиќу Шајку, У Гора, Шалајдалајданом и Гусле мое јаворове. Неодамнешните научни трудови ја оспоруваат острата критика на Јован Скерлиќ и Јован Деретиќ за вредноста на поезијата на Поповиќ.
Преведувачка работа
Мита Поповиќ ги превел од унгарски Шандор Петефи, Јанош Аран и Михаљ Верешмарти. Ги превел и Бајрон, Пушкин, Де Мизе и Иго.
Opéra sauvage
Opera Sauvage е албум од Вангелис објавен во 1979 година. Овој албум е објавен за документарниот филм на францускиот режисер Фредерик Росиф.
Космос-2411
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на орбита околу Земјата на средна висина. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 675,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 9151 км, а најмалото на 9108.
Хироки Сакаи
(роден ) — јапонски фудбалер.
Репрезентативна кариера
бил член на јапонската репрезентација на Светското првенство 2014.
Западноантарктичка ледена покривка
Западноантарктичка ледена покривка (ЗАЛП) — сегмент од континенталната ледена покривка што го покрива Западен Антарктик, дел од Антарктикот на страната на Трансантарктичките Планини што се наоѓа на западната хемисфера. ЗАЛП е класифицирана како ледена покривка заснована на морето, што значи дека нејзиното корито лежи далеку под нивото на морето, а нејзините рабови се влеваат во пловечки ледени гребени. ЗАЛП е ограничена со Росовиот Леден Гребен, Филхнер-Ронеовиот Леден Гребен и излезните ледници кои се слеваат во Амундсеновото Море.
Опис
Се проценува дека обемот на ледената покривка на Антарктикот е околу 25,4 милиони km3 (6.1 милиони кубни милји), а ЗАЛП содржи нешто помалку од 10% од неа, или 2,2 милиони км3 (530.000 кубни милји). Тежината на мразот предизвикала основната карпа да потоне помеѓу 0.5 до 1 километри во процес познат како изостатска депресија.
Под силата на сопствената тежина, ледената плоча се деформира и тече. Внатрешниот мраз полека тече над грубата карпа. Во некои околности, мразот може да тече побрзо во ледотеците, разделени со бавни ледени гребени. Сртовите меѓу потокот се замрзнати до коритото, додека коритото под ледотеците се состои од седименти заситени со вода. Многу од овие седименти биле депонирани пред ледената покривка да го окупирале регионот, кога голем дел од Западен Антарктик бил покриен со океанот. Брзиот проток на мраз е нелинеарен процес и уште не е целосно разбран; преносите може да започнат и да прекинат од нејасни причини.
Кога мразот ќе стигне до брегот, тој или се преродува или продолжува да тече нанадвор кон водата. Резултатот е создавање голем, пловечки леден гребен прикачен на континентот.
Губење на ледената маса
Индикациите дека ледената покривка на Западен Антарктик ја губи масата со зголемена брзина доаѓаат од секторот на Амундсеновото Море, а особено од три ледници: Пајнајлендовиот Ледник, Твејтсовиот Ледник и Смитовиот Ледник. Податоците откриваат дека овие три ледници губат повеќе мраз отколку што се заменуваат со снежни врнежи. Според прелиминарната анализа, разликата помеѓу изгубената маса и заменетата маса е околу 60%. Само топењето на овие три ледници придонесува за околу 0,24 милиметри годишно за порастот на нивото на морето во светот. Постојат сè поголеми докази дека овој тренд се забрзува: има зголемување од 75% во загубата на ледената маса на Антарктикот во десетте години 1996-2006 година, со забрзување на ледниците како примарна причина. Почнувајќи од ноември 2012 година, вкупната загуба на маса од западноантарктичката ледена покривка се проценува на главно од брегот на Амундсеновото Море.
Сателитските мерења на CryoSat-2 на ЕСА откриле дека ледената покривка на Западен Антарктик губи повеќе од 150 кубни километри мраз секоја година. Загубата е особено изразена кај линиите за заземјување, областа каде што пловечкиот леден гребен се среќава со делот што лежи на основата, и оттука влијае на стабилноста на ледената плоча и брзината на проток.
Потенцијален колапс
Големи делови од ледената покривка „седат на кревет“ кој е под нивото на морето и наведнат надолу во внатрешноста. Овој наклон и ниската изостатска глава, значат дека ледената покривка е теоретски нестабилна: мало повлекување теоретски може да ја дестабилизира целата ЗАЛП, што ќе доведе до брзо распаѓање. Тековните компјутерски модели не ја земаат предвид комплицираната и неизвесна физика неопходна за симулирање на овој процес, а набљудувањата не даваат насоки, така што предвидувањата за неговата стапка на повлекување остануваат неизвесни. Ова е познато со децении.