cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Технециум
Едноставни хидридски и халидни комплекси
Технециум го формира едноставниот комплекс. Калиумовата сол е изоструктурна со <span about="#mwt111" class="chemf nowrap" data-cx="[{&quot;adapted&quot;:true,&quot;partial&quot;:false,&quot;targetExists&quot;:true}]" data-mw="{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Chem&quot;,&quot;href&quot;:&quot;./Шаблон:Chem&quot;},&quot;params&quot;:{&quot;1&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;ReH&quot;},&quot;2&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;9&quot;},&quot;3&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;2-&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="mwAU0" typeof="mw:Transclusion">ReH <span style="display:inline-block;margin-bottom:-0.3em;vertical-align:-0.4em;line-height:1em;font-size:80%;text-align:left"><sup style="font-size:inherit;line-height:inherit;vertical-align:baseline">2-.
TcCl 4 се добива со хлорирање на Tc метал или Tc 2 O 7. По загревањето, TcCl 4 ги дава соодветните Tc (III) и Tc (II) хлориди.
Структурата на TcCl 4 е составен од бесконечни цик-цак синџири со делење на работ на TcCl 6 октаедра. Тој е изоморфен на метан тетрахлоридите од транзиција на циркониум, хафниум и платина.
Постојат два полиморфи на технециум трихлорид, α- и β-TcCl 3. Полиморфот α е исто така означен како Tc 3 Cl 9. Таа усвојува конфацијална биоктодерска структура. Се подготвува со третирање на хлоро-ацетат Tc 2 (O 2 CCH 3 ) 4 Cl 2 со HCl. Како Re <sub id="mwAYA">3 Cl <sub id="mwAYE">9 , структурата на α-полиморфот се состои од триаголници со кратки M-M растојанија. β-TcCl 3 содржи октаедрични Tc центри, кои се организирани во парови, како што се гледа и за молибден трихлорид. TcBr 3 не ја прифаќа структурата на трихлоридната фаза. Наместо тоа, ја има структурата на молибден трибромид, кој се состои од синџири на конфацијални октаедри со наизменични кратки и долги Tc-Tc контакти. TcI 3 ја има истата структура како и високо температурната фаза на TiI <sub id="mwAYg">3 , со синџири на конфацијални октаедри со еднакви Tc-Tc контакти.
Неколку анјонски технециумови халиди се познати. Бинарните тетрахалидиди може да се претворат во хексахалиди [TCX 6] 2- (X = F, Cl, Br, I), кои донесуваат октахедрална молекуларна геометрија. Повеќе намалени халиди формираат анјонски кластери со Tc-Tc врски. Ситуацијата е слична и за поврзаните елементи на Mo, W, Re. Овие кластери ја имаат јадреноста Tc 4, Tc 6 , Tc 8 и Tc 13. Постабилните Tc 6 и Tc 8 кластери имаат форми на призма, каде вертикалните парови на Tc атомите се поврзани со тројните врски и планските атоми со единечни врски. Секој технециумов атом има шест врски, а останатите валентни електрони можат да бидат заситени од еден осен и два премостувачки лигандни халогени атоми како хлор или бром.
Координација и органометални комплекси
Технециум формира различни координациони соединенија со органски лиганди. Многу од нив биле добро испитани поради нивната важност за јадрената медицина.
Технециумот формира различни соединенија со Tc-C врски, т.е. органотехнециумски соединенија. Најистакнати членови на оваа класа се соединенија со CO, арена и циклопентадиенилни лиганди. Бинарниот карбонил Tc 2 (CO) 10 е бело, испарливо и солидно соединение. Во оваа молекула, два технециумови атоми се врзани едни со други; секој атом е опкружен со октаедра од пет карбонилни лиганди. Должината на врската помеѓу технециумовите атоми, 303 pm, е значително поголемо од растојанието помеѓу два атома на метален технециум (272 pm). Слични карбонили се формираат од сродниците на технециум, манган и рениум. Интересот за органотехниумските соединенија е исто така мотивиран од апликациите во јадрената медицина. Невообичаено за други метални карбонили, Tc форми аква-карбонил соединенија, истакнато суштество [Tc (CO) 3 (H 2 O) 3] +.
Изотопи
Технециумот, со атомски број (означен со Z ) 43, е елемент со најмал број во периодниот систем, од кој сите изотопи се радиоактивни. Вториот најлесно ексклузивен радиоактивен елемент, прометиум, има атомски број од 61. Атомските јадра со непарен број протони се помалку стабилни од оние со парни броеви, дури и кога вкупниот број нуклеони (протони + неутрони ) е рамномерно, и непарните нумерирани елементи имаат помалку стабилни изотопи.
Најстабилните радиоактивни изотопи се технециум-98 со полуживот од 4.2 милиони години ( Ма ), технециум-97 со 2.6 Ма, и технециум-99 со 211.000 години. Триесет други радиоизотопи се одликуваат со масени броеви кои се движат од 85 до 118. Повеќето од нив имаат полуживот кој е помалку од еден час, исклучоците се технециум-93 (полуживот: 2.73 часа), технециум-94 (полуживот: 4.88  часа), технециум-95 (полуживот: 20   часа), и технециум-96 (полуживот: 4.3   дена).
Примарниот режим на распаѓање за изотопи полесни од технециум-98 ( 98 Tc) е заробување на електрони, што произведува молибден ( Z = 42). За технециум-98 и потешки изотопи, примарен режим е бета емисија (емисија на електрон или позитрон), што создава рутениум ( Z  =   44), со исклучок дека технециум-100 може да се распаѓа и со бета емисија и со електронското зафаќање.
Технециум исто така има бројни јадрени изомери, кои се изотопи со еден или повеќе возбудени нуклони. Технециумот-97m ( 97m Tc; 'm' е метастабилност ) е најстабилен, со полуживот од 91 ден (0.0965  MeV). Ова е проследено со технециум-95m (полуживот: 61 ден, 0,03  MeV), и технециум-99m (полуживот: 6,01 часа, 0,142   MeV). Технециум-99m емитира само гама-зраци и распаѓање на технециум-99.
Технециум-99 ( 99 Tc) е главен производ на цепење на ураниум-235 ( 235 U), што го прави најчестиот и најлесно достапен изотоп на технециум. Еден грам технециум-99 произведува 6,2 × 10 8  дезинтеграции во секунда (што е 0,62   G Bq / g).
Отпад од цепење
За разлика од ретките природни појави, најголемиот дел од технециум-99 се произведуваат секоја година од потрошени јадрени горива, кои содржат различни производи на цепење. Цепење на грам ураниум-235 во јадрени реактори дава 27 мг на технециум-99, давајќи му на технециумот продуктивен принос од 6,1%. Други цепни изотопи произведуваат слични приноси на технециум, како што е 4.9% од ураниум-233 и 6.21% од плутониум-239. Се проценува дека 49.000 T Bq (78 метрички тони) на технециум биле произведени во јадрени реактори помеѓу 1983 и 1994 година, далеку од доминантниот извор на копнениот технециум. Само дел од производството се користи комерцијално.
Технециум-99 е произведен од јадреното цепење на ураниум-235 и плутониум-239. Затоа е присутно во радиоактивниот отпад и во јадрените остатоци од експлозии на девијантна бомба. Неговото распаѓање, мерено во бекерели по износ на потрошено гориво, е доминантен придонесувач за радиоактивност на јадрен отпад по околу 10 4 до 10 6  години по создавањето на јадрен отпад. Од 1945 до 1994 година, околу 160 Т Bq (околу 250 кг) на технециум-99 беше ослободен во животната средина за време на атмосферските јадрени тестови. Износот на технециум-99 од јадрените реактори пуштен во животната средина до 1986 година е со редослед од 1000 T Bq (околу 1600 кг), првенствено со преработка на јадрено гориво ; поголемиот дел од тоа било испуштено во морето. Оттогаш, методите за репродукција ги намалија емисиите, но од 2005 година примарното ослободување на технециум-99 во околината е од страна на фабриката Sellafield, која испуштила околу 550 T Bq (околу 900 кг) од 1995-1999 година во Ирското Море. Од 2000 година па натаму износот е ограничен со регулатива на 90  T Bq (околу 140 кг) годишно. Испуштањето на технiциум во морето резултирало со контаминација на некои морски плодови со ниски количини на овој елемент. На пример, европскиот јастог и рибите од западниот дел на Камбрија содржат околу 1 Bq / kg технециум.
Производ на цепење за комерцијална употреба
Метастабилниот изотоп технециум-99m постојано се произведува како цепен производ од цепење на ураниум или плутониум во јадрени реактори :
Бидејќи искористеното гориво е дозволено да стои неколку години пред повторната обработка, сите молибден-99 и технециум-99м се распаѓаат од времето кога фитилните производи се одвоени од главните актиноиди во конвенционалното јадрено преработување. По левата екстракција плутониум-ураниум (течна PUREX ) содржи висока концентрација на технециум како  но скоро сето тоа е технециум-99, а не технециум-99м.
Реакторот "Чак Ривер" беше затворен за одржување во август 2009 година и повторно беше отворен во август 2010 година. Во петокот 19 февруари 2010 година, реакторот Petten имаше прекин на одржувањето на 6 месеци, и повторно беше отворен во септември 2010 година. Со милиони процедури кои се потпираат на технециум-99m секоја година, ниското снабдување остави јаз, оставајќи некои практичари да се вратат во техники кои не се користат 20 години. Нешто смирување на ова прашање е објавувањето од полскиот истражувачки реактор Марија дека развиле техника за изолација на технециум.
Отстранување на отпадот
Долгиот полуживот на технециум-99 и неговиот потенцијал за формирање анјонски видови создава голема загриженост за долготрајното отстранување на радиоактивниот отпад. Многу од процесите дизајнирани да ги отстранат фитилните производи во фабриките за преработка, имаат за цел катјонски видови како што се цезиум (на пример, цезиум-137 ) и стронциум (на пример, стронциум-90 ). Оттука, пертехнецот побегнува низ тие процеси. Тековните опции за отстранување на користа се однесуваат на погребување во континентална, геолошки стабилна карпа. Примарната опасност со таквата практика е веројатноста дека отпадот ќе контактира со вода, што би можело да ја исцеди радиоактивната контаминација во животната средина. Анјонскиот пертехнетат и јодид немаат тенденција да се адсорбираат на површините на минералите и најверојатно ќе бидат измиени. За споредба, плутониумот, ураниумот и цезиумот имаат тенденција да се врзат за почвените честички. Техециумот може да биде имобилизиран од некои средини, како што е микробиолошката активност во седиментите на дното на езерото а хемија на животната средина на технециумот е област на активно истражување.
Алтернативен метод на депонирање, трансмутација, е демонстриран во ЦЕРН за технециум-99. Во овој процес, технециумот (технециум-99 како метална мета) е бомбардиран со неутрони за да се формира краткотрајниот технециум-100 (полуживот = 16  секунди), што се распаѓа со бета распаѓање на рутениум -100. Ако закрепнување на употреблив рутений е цел, потребна е екстремно чиста технециума цел; ако во целта се присутни мали траги од мали актиноиди како што се америциум и кириум, тие веројатно ќе се подложат на цепење и ќе формираат повеќе цепни производи кои ја зголемуваат радиоактивноста на озрачени цели. Формирањето на рутениум-106 (полуживот 374  дена) од „свежото цепење“ веројатно ќе ја зголеми активноста на конечниот метален рутений, кој потоа ќе бара подолго време на ладење по зрачењето пред да може да се користи рутениумот.
Вистинската поделба на технециум-99 од потрошено јадрено гориво е долг процес. За време на преработка на гориво, излегува како компонента на високорадиоактивен отпадна течност. По седење неколку години, радиоактивноста се намалува до ниво каде изводливоста на долготрајните изотопи, вклучувајќи го и технециум-99, станува изводлива. Серија на хемиски процеси дава метал од технециум-99 со висока чистота.
Неутронска активација
Молибден-99, кој се распаѓа за да формира технециум-99m, може да се формира со неутронска активација на молибден-98. Кога е потребно, други технециумски изотопи не се произведуваат во значителни количества со цепење, но се произведуваат со неутронско озрачување на родителски изотопи (на пример, технециум-97 може да се направи со неутронско озрачување на рутениум-96 ).
Акцелератори на честички
Извршувањето на производство на технециум-99м со бомбардирање на 22-MeV-протон на целна молибден-100 во медицински циклотрони по реакцијата 100 Mo (p, 2n) 99m Tc беше демонстрирано во 1971 година. Неодамнешните недостатоци на медицински технециум-99м го зголемија интересот за производство со протон-бомбардирање на изотопски збогатени (> 99,5%) молибден-100 цели. Други техники се испитуваат за добивање на молибден-99 од молибден-100 преку (n, 2n) или (γ, n) реакции во акцелераторите на честички.
Апликации
Technetium-99m ("m" означува дека ова е метастабилен јадрен изомер) се користи во радиоактивните изотопски медицински испитувања. На пример, Technetium-99m е радиоактивен трагач што медицинската опрема за обработка на слики го следи во човечкото тело. Тоа е добро прилагодено за улогата, бидејќи емитира лесно може да се детектира 140  keV гама-зраците, а полуживотот е 6,01   часа (што значи дека околу 94% од нив се распаѓаат на технециум-99 во 24   часа). Хемијата на технециум овозможува да биде врзана за различни биохемиски соединенија, од кои секоја одредува како се метаболизира и депонира во телото, а овој единствен изотоп може да се користи за мноштво дијагностички тестови. Повеќе од 50 заеднички радиофармацевтики се засноваат на технециум-99m за слики и функционални студии на мозокот, срцевиот мускул, штитната жлезда , белите дробови , црниот дроб , жолчниот меур , бубрезите , скелетот , крвта и туморите.
Индустриски и хемиски
Технециум-99 се распаѓа речиси целосно од бета распаѓање, емитирајќи бета-честички со доследни ниски енергии и без придружни гама-зраци. Покрај тоа, нејзиниот долг полуживот значи дека оваа емисија се намалува многу бавно со текот на времето. Исто така, може да се извади со висока хемиска и изотопска чистота од радиоактивниот отпад. Поради овие причини, тоа е стандарден бета емитер на Националниот институт за стандарди и технологија (NIST) и се користи за баждарење на опрема. Технециум-99, исто така, е предложен за оптоелектронски уреди и нано јадрени батерии.
Како рениум и паладиум, технецијтот може да служи како катализатор. Во процесите како што е дехидрогенацијата на изопропил алкохол, тоа е многу поефикасен катализатор од било кој рениум или паладиум. Сепак, неговата радиоактивност е главен проблем во безбедните каталитички апликации.
Кога челик се потопува во вода, додавајќи мала концентрација (55  ppm ) на калиум пертехнетат (VII) во водата го заштитува челикот од корозија, дури и ако температурата се зголеми на 250 C. Поради оваа причина, пертехнетат се користи како анодна корозија инхибитор за челик, иако радиоактивноста на технециумот претставува проблем што ја ограничува оваа апликација на автономни системи. Додека (на пример)    исто така, може да ја инхибираат корозијата, таа бара концентрација десет пати поголема. Во еден експеримент, примерок од јаглероден челик се чува во воден раствор на пертехнетат за 20  години и сè уште беше некротирано. Механизмот со кој пертехнетот ја спречува корозијата не е добро разбран, но се чини дека вклучува реверзибилно формирање на тенок површински слој ( пасивација ). Една теорија тврди дека пертехнетот реагира со челичната површина за да формира слој на технециум диоксид кој спречува понатамошна корозија; истиот ефект објаснува како железо во прав може да се користи за отстранување на пертехнетат од вода. Ефектот исчезнува брзо ако концентрацијата на пертехнетат падне под минималната концентрација или ако се додаде премногу висока концентрација на други јони.
Како што е наведено, радиоактивната природа на технециум (3 M Bq / L во потребните концентрации) ја прави оваа заштита од корозија непрактична во скоро сите ситуации. Сепак, заштитата од корозија од пертехнетат јони беше предложена (но никогаш не е прифатена) за употреба во реакторите со вриење.
Мерки на претпазливост
Технемиум нема природна биолошка улога и вообичаено не се наоѓа во човечкото тело. Технециумот се произведува во количина со јадрено цепење и се шири повеќе лесно од многу радионуклиди. Се чини дека има ниска хемиска токсичност. На пример, нема значителни промени во формулата на крвта, тежината на телото и органите и потрошувачката на храна може да се открие кај стаорци кои проголтале до 15  μg од технециум-99 по грам храна за неколку недели. Радиолошката токсичност на технециумот (по единица маса) е функција на соединение, тип на зрачење за предметниот изотоп и полуживот на изотопот.
Сите изотопи на технециум мора да се постапува внимателно. Најчестиот изотоп, технециум-99, е слаб бета емитер; таквото зрачење е запрен од ѕидовите на лабораториските стаклари. Примарната опасност при работа со технециум е вдишување на прашина; таквата радиоактивна контаминација во белите дробови може да претставува значителен ризик за рак. За поголема работа, внимателното ракување со аспираторот е доволно, и не е потребна кутија за ракавици.
Тулумба
Тулумба е вид сладок десерт широко распространет во сите традиционални слаткарници во Македонија и пошироко. Се прави од пржено тесто кое потоа се потопува во шербет. Ова е балканско слатко кое потекнува од Анадолија.
Договор за неширење на јадрено оружје
Договор за неширење на јадрено оружје, попознат како Договор за неширење или НПТ — меѓународен договор чија цел е да се спречи ширењето на јадреното оружје и технологија оружје, за да се промовира соработка за користењето на мирен јадрена енергија, и да се продолжи со целта за постигнување јадрено разоружување и општо и целосно разоружување. Помеѓу 1965 и 1968 година, договорот бил договорен од страна на Комитет на осумнаесет нации за разоружување, организација спонзорирана од Обединетите нации со седиште во Женева, Швајцарија.
Отворен за потпис во 1968 година, договорот стапил на сила во 1970 година. Како што налага текстот, по 25 години, страните од НПТ се состанале во мај 1995 година и се согласиле да го продолжат договорот на неодредено време. Повеќе земји се членки на НПТ од кој било друг договор за ограничување и разоружување на оружјето, што е доказ за значењето на договорот. Од август 2016 година, 191 држава станале членки на договорот, иако Северна Кореја, пристапила во 1985 година, никогаш не влегла во согласност, го објавила своето повлекување од НПТ во 2003 година, по активирањето на јадрените уреди во кршење на основните обврски. Четири земји-членки на ООН никогаш не го прифатиле НПТ, од кои три поседуваат или се смета дека поседуваат јадрено оружје: Индија, Израел и Пакистан. Покрај тоа, Јужен Судан, основан во 2011 година, не се приклучил.
Договорот ги дефинира државите со јадрено оружје како оние што изградиле и тестирале јадрена експлозивна направа пред 1 јануари 1967 година; тоа се САД, Русија, Велика Британија, Франција и Кина. За други четири држави се знае или се верува дека поседуваат јадрено оружје: Индија, Пакистан и Северна Кореја отворено тестирале и изјавиле дека поседуваат јадрено оружје, додека Израел бил намерно двосмислен во однос на статусот на јадрено оружје.
Често се гледа на Договорот за неширење како заснован на централна зделка:"државите со јадрено оружје под НПТ (Договорот за неширење) никогаш не се согласуваат да стекнат јадрено оружје и државите со јадрено оружје во замена се согласуваат да ги споделат придобивките од мирната јадрена технологија и да извршат јадрено разоружување насочено кон крајно елиминирање на нивните јадрени арсенали."Договорот се разгледува на секои пет години на состаноците наречени Конференции за преглед на страните во Договорот за неширење (НПТ) на јадреното оружје. И покрај тоа што договорот првично бил смислен со ограничено траење од 25 години, страните потписнички одлучиле, со консензус, безусловно да го продолжат договорот на неодредено време за време на Прегледната конференција во Њујорк на 11 мај 1995 година, како кулминација на напорите на американската влада од амбасадорот Томас Греам Џуниор.
Во времето кога бил предложен НПТ, имало предвидувања за 25-30 земји со јадрено оружје во рок од 20 години. Наместо тоа, повеќе од четириесет години подоцна, пет држави не се дел од НПТ и тие ги вклучуваат единствените четири дополнителни држави за кои се верува дека поседуваат јадрено оружје. Усвоени се неколку дополнителни мерки за зајакнување на НПТ и поширокиот режим на неширење на јадреното оружје и да им се отежни на државите да стекнат можност за производство на јадрено оружје, вклучително и контролата на извозот на Групата за јадрени добавувачи и засилените мерки за верификација на меѓународната атомска енергија дополнителен протокол на Агенцијата (МААЕ).
Критичарите тврдат дека Договорот за неширење не може да запре ширење на јадрено оружје или мотивација да се набави. Тие изразуваат разочарување од ограничениот напредок во однос на јадреното разоружување, каде што петте овластени држави за јадрено оружје сè уште имаат 22.000 боеви глави во своите залихи и покажале неподготвеност за понатамошно разоружување. Неколку високи функционери во рамките на Обединетите нации рекле дека тие можат малку да направат за да запрат државите да користат јадрени реактори за производство на јадрено оружје.
Структура на договорот
НПТ се состои од преамбула и единаесет статии. Иако концептот на „столбови“ не е изразен никаде во НПТ, договорот сепак понекогаш се толкува како систем со три столба, со имплицитна рамнотежа меѓу нив:
Овие столбови се меѓусебно поврзани и меѓусебно зајакнуваат. Делотворен режим на забрана за ширење, чии членови ги почитуваат своите обврски, обезбедува основа за напредок во разоружувањето и овозможува поголема соработка во однос на мирното користење на јадрената енергија. Со право на пристап до придобивките од мирољубивата јадрена технологија, доаѓа одговорноста за неширењето на распространетите сили. Напредокот во разоружувањето ги зајакнува напорите за зајакнување на режимот на забрана за ширење и за спроведување на усогласеноста со обврските, а со тоа се олеснува и мирната јадрена соработка. Концептот „столбови“ е доведен во прашање од страна на некои кои сметаат дека Договорот за неширење е, како што сугерира неговото име, главно во врска со неширењето на распространетост и кои се грижат дека јазикот на „трите столба“ погрешно имплицира дека трите елементи имаат еквивалентно значење.
Прв столб: Непролиферација
Според член I од Договорот за неширење, државите со јадрено оружје ветуваат дека нема да пренесуваат јадрено оружје или други јадрени експлозивни направи на кој било примател или на кој било начин да помагаат, охрабруваат или индуцираат која било држава од јадрено оружје во производството или стекнувањето на јадрено оружје.
Според членот II на Договорот за неширење, државите со нејадрено оружје се обврзуваат да не стекнуваат или вршат контрола врз јадреното оружје или други јадрени експлозивни направи и да не бараат или да добиваат помош за производство на такви уреди.
Според членот III од НПТ, земјите со нејадрено оружје се обврзуваат да ги прифатат заштитните мерки на МААЕ за да се потврди дека нивните јадрени активности служат само за мирољубиви цели.
Пет држави ги признава НПТ како држави со јадрено оружје (Кина) (потпишано 1992 година), Франција (1992 година), Советскиот Сојуз (1968 година; обврските и правата што сега ги презема Руската Федерација), Велика Британија (1968 година) и Соединетите држави (1968), кои исто така коинцидентно се и петте постојани членки на Советот за безбедност на Обединетите нации.
Овие пет нејадрени држави се согласуваат да не пренесуваат „јадрено оружје или други јадрени експлозивни направи“ и „на никаков начин да помагаат, охрабруваат или снабдуваат“ држава без јадрено оружје да добие јадрено оружје (член I). Земјите без јадрено оружје во Договорот се согласуваат дека: "нема да примаат или произведуваат", стекнуваат јадрено оружје или да бараат или добиваат каква било помош во производството на јадрено оружје" (член II). Партиите на јадрено снабдените држави, исто така, се согласуваат да прифатат заштитни мерки од страна на Меѓународната агенција за атомска енергија за да се потврди дека тие не ја пренасочуваат јадрената енергија од мирна употреба на јадрено оружје или други јадрени експлозивни направи (член III).
Петте членки на јадрено снабдените држави (НВС) презедоа обврски да не го користат своето јадрено оружје против странка што не е во НВС, освен како одговор на јадрен напад или конвенционален напад во сојуз со држава на јадрено оружје. Сепак, овие обврски не се вклучени официјално во договорот, а точните детали се менуваат со текот на времето. САД, исто така, имале јадрени боеви глави насочени кон Северна Кореја, која не е НВС, од 1959 до 1991 година. Претходниот државен секретар на Обединетото Кралство за одбрана, Џеф Хун, исто така, експлицитно се повикал на можноста за употреба на јадрено оружје во земјата, како одговор на неконвенционалниот напад на „непријателските држави“. Во јануари 2006 година, претседателот Жак Ширак од Франција посочил дека инцидент на тероризам спонзориран од државата врз Франција можело да предизвика малолетничка јадрена одмазда насочена кон уништување на центрите за моќ на „лажната држава“.
Втор столб: Разоружување
Според членот VI на НПТ, сите страни се обврзуваат да продолжат со добронамерни преговори за ефективни мерки во врска со прекин на трката со јадрено вооружување, со јадрено разоружување и со општо и целосно разоружување.
Членот VI од Договорот претставува единствена обврзувачка обврска во мултилатерален договор со цел разоружување од страна на државите со јадрено оружје. Преамбулата на Договорот за неширење содржи јазик кој ја потврдува желбата на потписниците на договорите да ја ублажат меѓународната напнатост и да ја зајакнат меѓународната доверба со цел создавање услови за стопирање на производството на јадрено оружје некогаш и договор за општо и целосно разоружување што ликвидира, особено јадрено оружје и нивни возила за испорака од националните арсенали.
Формулацијата на членот 6 на Договорот несомнено им наметнува само нејасна обврска на сите потписнички на Договорот за неширење да се движат во општата насока на јадрено и целосно разоружување, велејќи: „Секоја од странките на Договорот се обврзува да ги спроведе преговорите со добра волја за ефективни мерки во врска со рано прекинување на трката со јадрено вооружување и на јадрено разоружување и на договор за општо и целосно разоружување“. Според ова толкување, членот VI строго не бара од сите потписнички да склучат договор за разоружување. Наместо тоа, од нив се бара само „да преговараат со добра волја“.
Други набљудувачи сугерираат дека врската помеѓу ширењето и разоружувањето може да функционира и на друг начин, т.е. неуспехот да се решат заканите за ширење во Иран и Северна Кореја, ќе ги осакати изгледите за разоружување. Ниту една држава со јадрено оружје во моментот, тврди аргументот, сериозно не би размислила за елиминирање на последното јадрено оружје без голема доверба дека другите земји нема да ги набават. Некои набљудувачи дури сугерираат дека самиот напредок на разоружувањето од страна на суперсилите - што доведе до елиминација на илјадници оружја и системи за испорака - може на крајот да го направи поседувањето јадрено оружје попривлечно со зголемување на согледаната стратешка вредност на мал арсенал. Како што предупредил еден американски официјален претставник и експерт за Договорот во 2007 година, „логиката сугерира дека како што се намалува бројот на јадрено оружје, така се зголемува „маргиналната корисност“ на јадреното оружје како инструмент на воена моќ. Во крајност, што е точно надеж за разоружување да се создаде, стратешката корист на дури и едно или две јадрени оружја би била огромна.“
Трет столб: Мирно користење на јадрената енергија
Членот 4 на НПТ го признава правото на сите страни да развиваат јадрена енергија за мирољубиви цели и да имаат корист од меѓународната соработка во оваа област, во согласност со нивните обврски за неширење на оружје. Членот IV исто така ја охрабрува таквата соработка. Овој таканаречен трет столб, предвидува трансфер на јадрена технологија и материјали на странките од Договорот за мирољубиви цели во развојот на цивилни јадрени енергетски програми во тие земји, предмет на Меѓународна агенција за атомска енергија да покажат заштитни мерки, дека нивните јадрени програми не се користат за развој на јадрено оружје.
Бидејќи комерцијално популарната атомска централа со реактор на лесна вода користи гориво збогатено ураниум, следува дека државите мора да можат да збогатуваат ураниум или да го купуваат на меѓународен пазар. Мохамед Ел Барадеи, тогашен генерален директор на Меѓународната агенција за атомска енергија, го нарекол ширењето на можностите за збогатување и преработка, како „Ахилова петица“ на режимот за ширење на јадрената атомска централа. Од 2007 година, 13 држави имале можност за збогатување.
Во текот на 1960-тите и 1970-тите години, многу држави, скоро 60, биле снабдени со истражувачки реактори, поттикнати од високо збогатен ураниум (ХЕУ) со оружје преку програмата Атоми за мир на САД и слична програма на Советскиот Сојуз. Во 80-тите години на минатиот век во Соединетите држави започнале програма за претворање на реакторите за истражување на ХЕУ во ниско збогатено гориво, поради загриженост за ширењето. Сепак, 26 држави поседувале повеќе од 1 кг цивилен ХЕУ во 2015 година, и заклучно со 2016 година, залихите на ХЕУ за цивилни истражувања биле 60 тони, а 74 истражувачки реактори сè уште користат високо збогатен ураниум.
Бидејќи достапноста на расиплив материјал долго време се сметала за главна пречка и „елемент на мирување“ за напорите за развој на јадрено оружје во една земја, беше прогласено за главен акцент на американската политика во 2004 година за да се спречи понатамошното ширење на збогатување на ураниум и плутониум обработка (ЕНР) технологија. Земјите што поседуваат ЕНР способности, се стравува дека ја имаат можноста да ја искористат оваа можност за производство на цепен материјал за употреба на оружје по потреба, со што ќе им се даде „виртуелна“ програма за јадрено оружје. Степенот до кој членовите на НПТ имаат „право“ на ЕНР технологија и покрај нејзините потенцијално сериозни импликации од ширењето, е до најсовршена полиса и правни дебати околу значењето на членот IV и неговата врска со членовите I, II и III на договорот.
Земјите кои станаа Странки на Договорот како држави со нејадрено оружје, имаат силни резултати во градењето на јадрено оружје, иако некои се обидоа, а една на крајот го напуштила НПТ и се здобила со јадрено оружје. Од страна на МААЕ се утврдило дека Ирак ги прекршил своите заштитни мерки и бил предмет на казнени санкции од Советот за безбедност на ООН. Северна Кореја никогаш не се усогласила со својот договор за заштита на Договорот и била постојано цитирана за овие прекршувања, и подоцна се повлекла од Договорот и тестирала повеќе јадрени уреди. Иран се нашол во непочитување на неговите обврски за заштита од Договорот во невообичаена одлука за не-консензус, бидејќи „не успеа во голем број случаи во подолг временски период“ да ги пријави аспектите на својата програма за збогатување. Во 1991 година, Романија пријавила претходно непријавени јадрени активности од страна на поранешниот режим и МААЕ го пријавила ова непочитување до Советот за безбедност само за информации. Либија спроведувала тајна програма за јадрено оружје пред да ја напушти во декември 2003 година. МААЕ известила за заштитата на Сирија за непочитување на Советот за безбедност на ООН, кој не презел ништо.
Во некои региони, фактот дека сите соседи се верифицирано ослободени од јадрено оружје го намалува секој притисок што можат да го почувствуваат одделни држави, сами да го градат тоа оружје, дури и ако се знае дека соседите имаат мирни јадрени енергетски програми што инаку би биле сомнителни. Во ова, договорот работи како што е дизајниран.
Во 2004 година, Мохамед Ел Барадеи рекол дека според некои проценки 35 до 40 држави може да имаат знаење за развој на јадрено оружје.
Клучни статии
Член I: Секоја држава со јадрено оружје (НВС) се обврзува да не пренесува, на кој било примател, јадрено оружје или други јадрени експлозивни направи и да не и помага на која било држава без јадрено оружје за производство или стекнување на такво оружје или уреди.
Член III: Секоја страна што не е членка на НВС, се обврзува да склучи договор со Меѓународната агенција за атомска енергија, за примена на нејзините заштитни мерки за целиот јадрен материјал во сите мирни јадрени активности на државата и да спречи пренасочување на тој материјал кон јадрено оружје или други јадрени експлозивни направи.
Член IV: 1. Ништо во овој Договор нема да се толкува дека влијае на неотуѓивото право на сите страни во Договорот за развој на истражување, производство и употреба на јадрена енергија за мирни цели без дискриминација и во согласност со членовите I и II.
2. Сите договорни страни на Договорот за неширење се обврзуваат да ја олеснат и имаат право да учествуваат во целосната можна размена на опрема, материјали и научни и технолошки информации за мирно користење на јадрената енергија. Страните на Договорот за неширење во позиција да го сторат тоа, исто така, ќе соработуваат во придонесувањето самостојно или заедно со други држави или меѓународни организации, во понатамошниот развој на апликациите на јадрената енергија за мирољубиви цели, особено на териториите на државите членки без јадрено оружје на Договорот за неширење, со соодветно внимание на потребите на областите во развој во светот.
Член VI: Секоја страна „се обврзува да ги спроведе преговорите со добра волја за ефективни мерки во врска со прекин на трката со јадрено вооружување најбрзо што може и до јадрено разоружување и за Договор за општо и целосно разоружување под строга и делотворна меѓународна контрола“.
Член IX: „За целите на овој Договор, држава со јадрено оружје е држава што има произведено и експлодирано јадрено оружје или друга јадрена експлозивна направа пред 1 јануари 1967 година“.
Историја
мини|Датум на првото стапување на сила на НПТ (вклучително и [[СССР, ЈУ, ЧС од тоа време)
Првичните напори, кои започнале во 1946 година, за создавање на меѓународен систем што ќе им овозможел на сите држави да имаат пристап до јадрената технологија под соодветни заштитни мерки, биле прекинати во 1949 година без постигнување на оваа цел, поради сериозните политички разлики меѓу најголемите сили. Дотогаш, и САД и поранешниот Советски Сојуз тестирале јадрено оружје и започнале да ги градат своите залихи.
Во декември 1953 година, американскиот претседател Двајт Ајзенхауер во својот предлог „Атоми за мир“, презентиран на осмата сесија на Генералното собрание на Обединетите нации, повикал да се формира меѓународна организација за ширење на мирна јадрена технологија, додека чувала од развој на оружје можности во дополнителни земји. Неговиот предлог резултирал во 1957 година со формирање на Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ), која била обвинета за двојна одговорност за промоција и контрола на јадрената технологија. Техничките активности на МААЕ започнале во 1958 година. Привремен систем на заштитни мерки за мали јадрени реактори, воспоставен во 1961 година, бил заменет во 1964 година со систем што покривал поголеми инсталации и, во текот на следните години, бил проширен за да вклучуваат дополнителни јадрени постројки. Во последниве години, напорите за зајакнување на делотворноста и подобрување на ефикасноста на системот за заштита на МААЕ кулминираа со одобрување на Модел на дополнителен протокол од Одборот на гувернери на МААЕ во мај 1997 година.
Во рамките на Обединетите нации, принципот на неширење на јадрено оружје бил разгледан во преговорите уште во 1957 година. Процесот на НПТ бил започнат од Франк Ајкен, ирски министер за надворешни работи, во 1958 година. Договорот добил значаен интензитет во раните 1960-ти. Структурата на договорот за поддршка на неширењето на јадреното оружје како норма на меѓународно однесување станала јасна кон средината на 1960-тите, а до 1968 година бил постигнат конечен договор за договор што ќе спречи ширење на јадрено оружје, што овозможувал соработка за мирно користење на јадрената енергија и понатаму целта за постигнување јадрено разоружување. Отворен е за потпис во 1968 година, со првата држава што ја потпишала - Финска. Пристапувањето стана речиси универзално по крајот на Студената војна и апартхејдот во Јужна Африка. Во 1992 година, Народна Република Кина и Франција пристапиле кон Договорот, последната од петте јадрени сили признаени со договорот што го сториле тоа.
Договорот предвидувал, во членот X, да се свика конференција 25 години по неговото влегување во сила, за да се одлучи дали договорот треба да продолжи да важи на неодредено време или да биде продолжен за дополнителен фиксен период или периоди. Соодветно на тоа, на Конференцијата за преглед и проширување на Договорот за неширење во мај 1995 година, државите-членки на договорот се согласиле без гласање за неограничено продолжување на договорот и одлучиле конференциите за преглед да продолжат да се одржуваат на секои пет години. Откако Бразил пристапи во НПТ во 1998 година, единствената преостаната држава поседувала јадрено оружје а не била потпишана била Куба, која се приклучила на НПТ (и Договорот од Тлателолко НВФЗ) во 2002 година.
Неколку партии на државите НПТ се откажале од јадрено оружје или програмите за јадрено оружје. Јужна Африка презела програма за јадрено оружје, но оттогаш се одрекла од него и се приклучила кон договорот во 1991 година откако го уништила својот мал јадрен арсенал; по ова, преостанатите африкански земји го потпишале договорот. Поранешните Советски републики каде се наоѓало јадреното оружје, имено Украина, Белорусија и Казахстан, го пренеле тоа оружје во Русија и се приклучија кон НПТ до 1994 година по потпишувањето на меморандумот за безбедност на Будимпешта.
Државите наследници од распадот на Југославија и Чехословачка исто така се приклучиле на договорот веднаш по нивната независност. Црна Гора и Источен Тимор биле последните земји што се приклучиле на договорот за нивната независност во 2006 и 2003 година; единствената друга земја што пристапила во XXI век била Куба во 2002 година. Трите микронезиски земји во Договор за слободно здружување со САД се приклучиле на НПТ во 1995 година, заедно со Вануату.
Големите јужноамерикански држави Аргентина, Чиле и Бразил се приклучиле во 1995 и 1998 година. Земјите на Арапскиот полуостров ги вклучиле Саудиска Арабија и Бахреин во 1988 година, Катар и Кувајт во 1989 година, ОАЕ во 1995 година и Оман во 1997 година. Европските држави Монако и Андора се приклучиле во 1995–6. Исто така, во 1990-тите се приклучиле и Мјанмар во 1992 година и Гвајана во 1993 година.
Споделување на јадрено оружје САД - НАТО
[[Податотека:Nwfz.svg|мини|
]] Во времето кога се преговарало за договорот, НАТО воспоставил тајни договори за споделување на јадрено оружје со кои Соединетите држави обезбедиле јадрено оружје да се распоредува и складира во други држави на НАТО. Некои тврдат дека ова било чин на ширење што ги крши членовите I и II од договорот. Контрааргумент било дека САД го контролирале оружјето складирано во земјите на НАТО и дека немала за цел да се пренесува оружјето или да се контролира над нив „освен и додека не се донесе одлука за војна, на која договорот нема подолго да се контролира", така што немало повреда на НПТ. Овие договори биле обелоденети на неколку држави, вклучително и на Советскиот Сојуз, кои преговарале за договорот, но повеќето држави што го потпишале НПТ во 1968 година не знаеле за овие договори и толкувања во тоа време.
Почнувајќи од 2005 година, се проценува дека САД сè уште обезбедува околу 180 тактички јадрени бомби Б61 за употреба од страна на Белгија, Германија, Италија, Холандија и Турција според овие договори на НАТО. Многу држави и Движењето на неврзаните денес тврдат дека овој акт ги крши членовите I и II од договорот и вршат дипломатски притисок да ги раскинат овие договори. Тие посочуваат дека пилотите и останатиот персонал на „нејадрените“ држави на НАТО, практикуваат ракување и испорака на американски јадрени бомби, а воените авиони што не се од САД, се адаптирани за испорака на јадрени бомби во САД, што мора да вклучува трансфер на некои технички информации за оружје. НАТО верува дека нејзините „јадрени сили продолжуваат да играат суштинска улога во спречувањето на војната, но нивната улога сега е посуштинска политичка“.
Политиките за споделување на јадрено оружје на САД првично биле дизајнирани да помогнат да се спречи ширењето на јадреното оружје - не само со убедување на тогашна Западна Германија да не развива независна јадрена способност, уверувајќи дека Западна Германија ќе била во можност, во случај на војна со Варшавскиот пакт, да користи (американско) јадрено оружје во самоодбрана (до тој момент на сеопфатна војна, сепак, и самите оружја ќе останеле во рацете на САД). Целта била да се ограничи ширењето на земјите кои имаат свои програми за јадрено оружје, помагајќи да се осигура дека сојузниците на НАТО немало да изберат да одат по патот за ширење. (Западна Германија била разгледувана во проценките на разузнавачките служби на САД неколку години како земја со потенцијал за развој на сопствени можности за јадрено оружје, ако официјалните лица во Бон не биле убедени дека инаку може да се исполнела нивната одбрана против Советскиот Сојуз и неговите сојузници. )
Не потписнички
Четири држави - Индија, Израел, Пакистан и Јужен Судан - никогаш не го потпишале договорот. Индија и Пакистан јавно ги обелодениле своите програми за јадрено оружје, а Израел имал долгогодишна политика на намерна двосмисленост во однос на својата јадрена програма (види Список на држави со јадрено оружје).
Индија
Индија активирала јадрени уреди, прво во 1974 година и повторно во 1998 година. Индија се проценува дека има доволно цепен материјал за повеќе од 150 боеви глави. Индија била меѓу ретките земји што имала политика за прва употреба, ветување дека нема да користи јадрено оружје, освен ако не била прво нападната од противник со употреба на јадрено оружје, сепак поранешниот дипломат Шившанкар Менон сигнализирал значителна промена од „прва употреба“ во „прва употреба против државите со нејадрено оружје“ во говорот по повод прославата на Златниот јубилеј на Националниот колеџ за одбрана во Њу Делхи на 21 октомври 2010 година, Менон рекол дека ја рефлектира „стратешката култура на Индија, со акцент на минималното одвраќање“.
Индија тврдела дека Договорот создава клуб на „јадрени поседи“ и поголема група на „јадрени поседувања“ со ограничување на легалното поседување јадрено оружје на оние држави што го тестирале пред 1967 година, но договорот никогаш не објаснувал на кои етички основи ваква разлика е валидна. Тогашниот министер за надворешни работи на Индија, Пранаб Мукерџи, за време на посетата на Токио во 2007 година рекол: „Ако Индија не го потпиша НПТ, тоа не е заради недостиг на посветеност за неширење на распространувањето на оружјето, не ја препозна потребата за универзална, недискриминаторна верификација и третман“. Иако имало неофицијални дискусии за создавање на јужна азиска зона без јадрено оружје, вклучително и Индија и Пакистан, ова се смета дека е многу малку веројатно за предвидлива иднина.
На почетокот на март 2006 година, Индија и Соединетите држави го финализирале договорот, пред критиките во двете земји, за почеток на соработката за цивилна јадрена технологија. Според договорот, Индија се обврзала да класифицира 14 од своите 22 атомски централи како цивилна употреба и да ги стави под заштитни мерки на МААЕ. Мохамед Ел Барадеи, тогашен генерален директор на МААЕ, го поздравил договорот нарекувајќи ја Индија „важен партнер во режимот на неширење на оружјето“.
Во декември 2006 година, Конгресот на Соединетите Американски Држави го одобрил законот за мировна соработка на атомска енергија меѓу САД и Индија, со кој бил одобрен договорот што бил склучен за време на посетата на премиерот Синг на САД во јули 2005 година и се зацврстил за време на посетата на претседателот Буш на Индија порано во 2006 година. Законодавството дозволувало трансфер на цивилен јадрен материјал во Индија. И покрај нејзиниот статус надвор од Договорот за неширење на јадреното оружје, јадрената соработка со Индија била дозволена врз основа на нејзиниот чист рекорд за неширење на распространувањето и потребата на Индија за енергија поттикната од нејзината брза индустријализација и милијарда+ населението.
На 1 август 2008 година, МААЕ го одобрила договорот за заштитни мерки на Индија и на 6 септември 2008 година, на Индија и било доделено откажување на состанокот на Групата за јадрени добавувачи (НСГ) што се одржала во Виена, Австрија. Консензусот бил постигнат по надминувањето на несогласувањата изразени од Австрија, Ирска и Нов Зеланд и претставувал невиден чекор во давањето изземање на една земја, која не го потпишала НПТ и Договорот за сеопфатна забрана за тестирање (CTБT). Индија можела да започне јадрена трговија со други подготвени земји. Конгресот на САД го одобрил овој договор и претседателот Буш го потпишал на 8 октомври 2008 година.
Кога Кина објавила проширена јадрена соработка со Пакистан во 2010 година, поборниците за контрола на оружјето ги осудило и двата договори, тврдејќи дека тие го ослабнале НПТ преку олеснување на јадрените програми во држави кои не се странки на НПТ.