cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кружен отсечок
Формули
Вообичаено, се даваат или се мерат должината и висината на тетивата, а понекогаш и должината на лакот како дел од периметарот, а непознати се површината, а понекогаш и должината на лакот. Тие не можат да се пресметаат едноставно од должината и висината на тетивата, така што прво се пресметуваат две меѓувеличини, полупречникот и централниот агол.
Јуџин Вигнер
Проектот Менхетн
Преку финансирањето на проектот Менхетн, Вигнер и Леонард Ајзенбуд, исто така развиле важен општ пристап до јадрените реакции, Вигнер-Ајзенбуд R-матрица теорија, која беше објавена во 1947 година.
Кружен отсечок
Полупречник и централен агол
Полупречникот е:
Јуџин Вигнер
Подоцните години
Вигнер ја прифатил позицијата како директор за Истражување и Развој во Лабораторија Клинтон (сега Оак Риџ Националната лабораторија) во Оак Риџ, Тенеси, во почетокот на 1946 година. Бидејќи тој не сакал да биде вклучен во административните работи, тој стана ко-директор на лабораторијата, со Џејмс Лум, кој се справувал со административните обврски како извршен директор. Кога новоформираната Комисија за Атомска Енергија (АЕК) ја презеде одговорноста за работењето на лабораторијата, во почетокот на 1947 година, Вигнер стравува дека голем број на технички одлуки ќе бидат направени во Вашингтон. Тој исто така видел продолжување на воените безбедносни политики во лабораторијата како "наметлив надзор" на армијата, која се мешала во истражувањето. Еден таков инцидент се случил во март 1947 година, кога АЕК откриле дека научниците на Вигнер воделе експерименти со критична маса на ураниум-235, кога директорот на проектот Менхетн, генерал-мајор Лесли Џуниор, го забранува таквиот експеримент во август 1946, по смртта на Луј Слотин во лабораторија во Лос Аламос. Вигнер тврдел дека наредбата на Грувс била заменета, но беше принуден да го прекине експериментот, кој експеримент беше сосема различен од оној во кој загинал Слотин.
Кружен отсечок
Полупречник и централен агол
Централниот агол е:
Јуџин Вигнер
Подоцните години
Чувствувајќи се несоодветен со менаџерската улога во една ваква средина, тој го напуштил Оак Риџ на крајот на летото во 1947 година, се вратил на Универзитетот Принстон, и покрај тоа што тој имал консултантска улога со можност за многу години. Во повоениот период тој работел за голем број на државни органи, вклучувајќи го и Националното Биро за Стандарди 1947-1951, на математичкиот панел на Националниот Совет за Истражување 1951-1954, панелот по физика на Националната Фондација за Наука, како и на влијателниот Општ Советодавен Комитет на Комисијата за Атомска Енергија 1952-1957 и повторно од 1959 до 1964 година. Тој исто така придонесе за цивилна одбрана.
Кружен отсечок
Должина и висина на тетива
Должината и висината на тетивата може да се пресметаат од полупречникот и централниот агол со:
Јуџин Вигнер
Подоцните години
Кон крајот на својот живот, мислите на Вигнер се свртеле повеќе кон филозофијата. Во 1960 година, тој објавил класична статија за филозофијата на математиката и физиката, што стана една од неговите најпознати трудови надвор од техничката математика и физиката, Неразумната Делотворност на Математиката во Природните Науки. Тој тврди дека биологијата и сознавањето би можеле да бидат потеклото на физички концепти, како што ние луѓето ги гледаме, и дека среќната случајност што математиката и физиката биле толку исти, се чинеше дека е "неприфатливо" и тешко да се објасни. Неговата оригинална книга предизвика и инспирираше многу реакции во широкиот спектар на дисциплини. Овие го вклучуваат Ричард Хаминг во Компјутерските Науки, Артур Леск во Молекуларната Биологија, Петар Норвиг во Истражување на Податоци, Макс Тегмарк во Физиката, Ивор Гратан-Гинис во Математиката, и Вела Велупилај по Економски Науки.
На Вигнер му беше доделена Нобеловата награда за физика во 1963 година "за неговиот придонес кон теоријата на атомското јадро и елементарните честички, особено преку откривање и примена на основните принципи на симетријата". Наградата која е добиена таа година е делена, со другата половина од наградата меѓу Марија Геперт Мајер, и Џ Ханс Г. Јенсен, тврдел дека тој никогаш не ја разгледувал можноста дека ова може да се случи, и додал дека: "јас никогаш не сум очекувал да го има моето име во весниците без да направам нешто што е невозможно." Исто така тој го освоил Френклиновиот медал во 1950 година, доделувањето на Енрико Ферми во 1958 година, наградата наречена Атом за мир во 1959 година, Макс Планк медал во 1961 година, Националниот медал за наука во 1969 година, Алберт Ајнштајновата награда во 1972 година, и истоимениот Вигнеров медал во 1978 година. Во 1968 година тој му дал признание на Јосија Вилард Гибс.
Кружен отсечок
Должина и висина на тетива
Должината на тетивата е:
Јуџин Вигнер
Подоцните години
Мери починала во ноември 1977 година. Во 1979 година, Вигнер стапил во брак со третата сопруга, Елен Клер-Патон Хамилтон, вдовицата на физичарот Доналд Хамилтон Рос, Деканот на Факултетот за Менаџмент на Универзитетот Принстон, кој починал во 1972 година. Во 1992 година, на возраст од 90, тој ги објавил своите мемоари, ''Сеќавањата на Јуџин П. Вигнер'' со Андреј Цантон. Во него, Вигнер рекол: "вистинското значење на животот, колективното значењето на сите човечки желби, во основа е мистерија, која е надвор од нашите сфаќања. Како млад човек, јас сум ожулен од ваквата состојба на работите во државата. Но, до сега јас сум створил мир со тоа. Јас дури и чувствувам одредена чест да бидам поврзан со таква мистерија." Во неговата колекција на есеи Симетрија и Рефлексии - Научни Есеи (1995), тој искоментирал:"Не било можно да се формулираат законите на квантната механика во целосен доследен начин, без повикување на свеста."
Кружен отсечок
Должина и висина на тетива
Сагитата е:
Јуџин Вигнер
Подоцните години
Вигнер почина од пневмонија во Медицинскиот Центар во Принстон, Њу Џерси на Универзитетот на 1 јануари 1995. Тој зад себе ги оставил неговата сопруга Елен и неговите деца Ерика, Давид и Марта, и неговите сестри Берта и Маргит. =Изданија= =Поврзано=
Кружен отсечок
Должина и плоштина на лакот
Плоштината a на кружниот отсечок е еднаков на плоштината на кружниот исечок минус плоштината на триаголниот дел (со користење на формулата за двоен агол за да се добие равенка во однос на \theta):
Јуџин Вигнер
Подоцните години
=Наводи=
Кружен отсечок
Должина и плоштина на лакот
Во однос на R и h,
Јуџин Вигнер
Подоцните години
=Белешки=
Кружен отсечок
Должина и плоштина на лакот
за жал, a е трансцендентална функција од c и h, па не може да се наведе алгебарска формула во однос на овие. Но, она што може да се каже е дека како што централниот агол станува помал (или наизменично полупречникот станува поголем), областа брзо и асимптотски се приближува на. Ако, е значително добра апроксимација.
На пример, плоштината на една четвртина од кругот кога θ ~ 2,31 радијани (132,3°) што одговара на висина од ~ 59,6% и должина на тетивата од ~ 183% од полупречникот.
Итн.
Периметарот p е должината на лакот плус должината на тетивата,
Како дел од целата плоштина на кругот, A= \pi R^2, имаме
Примени
Формулата за плоштина може да се користи при пресметување на зафатнина на делумно наполнет цилиндричен резервоар кој се поставува хоризонтално.
Во дизајнот на прозорците или вратите со заоблени горни делови, c и h може да бидат единствените познати вредности и може да се користат за пресметување на R.
Може да се реконструираат целосните димензии на целосен кружен објект од фрагменти со мерење на должината на лакот и должината на тетивата на фрагментот.
За проверка на позициите на дупките на кружен примерок. Особено корисно за проверка на квалитетот на обработените производи.
За пресметување на плоштина или центар на рамнински облик кој содржи кружни отсечоци.
Каталонска кујна
Каталонската кујна е кујна од Каталонија. Може да се однесува и на заедничката кујна на Русијон и Андора, од кои втората има слична кујна како онаа на соседните комарки Алт Ургел и Черданија, која често се нарекува „каталонска планинска кујна“. Се смета за дел од западната средоземна кујна.
Историја
Постојат неколку книги со рецепти на каталонски јазик од средниот век, кои им се познати на современите научници. Либре де Кох (1520) била една од највлијателните готвачки на ренесансната Шпанија. Вклучува неколку рецепти за сосови направени со состојки како ѓумбир, морско оревче во прав, цимет, шафран, каранфилче, вино и мед. Салса де паго, го добила своето име по паунот (el paó), со која било наменето да се служи секаков вид живина и бил дел од средновековниот божиќен оброк. Салса мирауст (или ' како што се нарекува во Куоко Наполетано ) била полупечена (') живина која е завршена во салса задебелена со жолчки, потпечени бадеми и презла. Во верзијата на рецептот од Либре де Сент Сови од 14 век, сосот се згуснува со пире од живински црн дроб наместо жолчки од јајце.
Хипокрас () е зачинето вино направено со цимет, каранфилче, ѓумбир, бибер, мед и вино притиснато преку манега, ткаенина во облик на кеса за пециво, која првично ја дизајнирал Хипократ за филтрирање на водата.
Основни состојки
Каталонската кујна во голема мера се потпира на состојките популарни долж брегот на Медитеранот, вклучувајќи свеж зеленчук (особено домати, лук, модар патлиџан, пиперка и артичока), пченични производи (леб, тестенини), маслиново масло од Арбекина, вина, мешунки (грав, наут), печурки (особено диви печурки), јаткасти плодови (ореви, лешници и бадеми), сите видови свински препарати (колбаси и шунка највеќе), овчо и козјо сирење, живина, јагнешко месо и многу видови риби како сардина, аншоа, туна и бакалар.
Традиционалната каталонска кујна е доста разновидна, почнувајќи од јадења со интензивно свинско месо, приготвени во внатрешниот дел на регионот (Каталонија е еден од главните производители на свински производи во Шпанија) до рецепти на база на риба, од регионите близу брегот. Во својата храна тие вклучуваат пилешко со јастог, пилешко со рак и ориз со месо и морска храна.
Кујната вклучува подготовки кои мешаат слатки и солени и чорби, со сосови на база на ботифара (свински колбас) и карактеристична пикада (мелени бадеми, лешници, борови ореви и сл. понекогаш со лук, билки, бисквити).
Вина
Постојат 11 каталонски лозарски региони квалификувани од Каталонскиот институт за вино: Приорат, Пенедес, Каталуња, Костерс дел Сегре, Конка де Барбера, Монтсан, Алела, Тарагона, Емпорда, Пла дел Баџе и Тера Алта.
Пенливото вино „кава“, направено главно во регионите Пенедес и Аноја, е каталонски еквивалент на шампањ. Широко се извезува.
„Москател“ (мускат), е слатко каталонско вино кое има слични сорти во други земји како Франција, Италија, Португалија, Албанија, Словенија, Грција, Романија и Турција, како и во региони на Шпанија. Меѓутоа, каталонскиот москател е погуст од францускиот мускат и не се пие пред оброкот (aperitiu), туку после него, со или после десертот.
Алтернативни погледи
Некои каталонски автори, како што се Јосеп Пла, Џом Фабрега или Елијана Тибаут Комлада, и други како Колман Ендрјус, сугерираат дека оваа кујна ги опфаќа и Балеарските и Валенсијанските кујни, но ова мислење е оспорено како политизирано, и не е широко распространето, ниту е поддржано ниту од Балеарската ниту од владата на Валенсија, додека самата каталонска влада дава различни гледишта. Во секој случај, постојат меѓусебни врски помеѓу каталонската гастрономија и другите западни средоземни гастрономии, како што се балеарската кујна, валенсијанската кујна, јужнофранцуската кујна, арагонската кујна или кујната на Мурсија.
Готвачи и ресторани
Каталонските готвачи се широко познати и критички признати низ целиот свет. Три од 50-те најдобри ресторани во светот се во Каталонија, и четири ресторани имаат три Мишелин ѕвезди. Изданието Мишелин Водич во Шпанија и Португалија 2022 година додели 49 ресторани низ Каталонија со вкупно 64 Мишелин ѕвезди. Барселона има 28 ѕвезди на Мишелин во 18 ресторани и е избрана за најдобар гастрономски град од американската ТВ мрежа MSNBC во 2009 година, на врвот на листата на десетте најдобри гастрономски градови во светот. Во провинцијата Жирона се наоѓаат два од најдобрите ресторани во светот, Ел Сејер де Кан Рока, најдобар на светот во 2014 и 2015 година, и Ел Буи, најдобриот во 2002, 2006, 2007, 2008, 2009 година и 2-ри во 2010 година, пред неговото затворање, во 2011 г.
681
681 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 681 година од новата ера, 681. од првиот милениум, 81. од VII век и втора од 680-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6189 и 6190 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5431 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4441 и 4442 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1434.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 681 година се протега во 3317 и 3318, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3377 и 3378 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1224. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 61 и 62 исламска година.
Надворешни врски
680'erne
Кружен лак
Кружен лак — лак на кружница помеѓу две различни точки. Ако двете точки не се директно една спроти друга, еден од овие лакови, малиот лак, ќе има агол во центарот на кругот кој е помал од π-радијани (180 степени), а другиот лак, големиот лак, ќе има агол поголем од π-радијани. Лакот на кружницата се дефинира како дел или сегмент од обиколката на кружницата. Правата линија што може да се повлече со поврзување на двата краја на лакот е позната како тетива на кружница. Ако должината на лакот е точно половина од кругот, тој е познат како полукружен лак.
Должина
Должината (поточно, должината на лакот) на лак на кружница со полупречник r и агол θ (мерено во радијани) од центарот на кругот, т.е. централниот агол, е:
Ова е затоа што:
Со замена на обемот (circumference):
и, со α кој е истиот агол мерен во степени, бидејќи θ = α⁄180 π, должината на лакот е еднаква на:
Практичен начин да се одреди должината на лак во кружница е да се исцртаат две линии од крајните точки на лакот до центарот на кругот, да се измери аголот каде двете линии се сретнуваат со центарот, а потоа да се реши за L со вкрстено множење на исказот:
На пример, ако големината на аголот е 60 степени, а обемот е 24 см, тогаш
Тоа е така затоа што обемот на кружницата и степените на кружницата, од кои секогаш има 360, се правопропорционални.
Горната половина на кружницата може да се параметризира како:
Потоа должината на лакот од x=a до x=b е:
Плоштина на исечок
Плоштината на исечокот образуван од лакот и средиштето на кружницата (ограничен со лакот и двата полупречници повлечени до неговите крајни точки) е:
Можеме да го скратиме π од двете страни:
Со множење на двете страни со r 2, го добиваме конечниот резултат:
Користејќи го претворањето опишано погоре, откриваме дека површината на исечокот за централен агол измерена во степени е:
Плоштина на отсечок
Плоштината на обликот ограничен со лакот и правата линија помеѓу неговите две крајни точки е:
Полупречник
Да разгледаме тетива со исти крајни точки како и лакот. Неговата нормална симетрала е друга тетива, која е пречник на кругот. Должината на првата тетива е W, и таа е поделена со симетралата на две еднакви половини, секоја со должинаW⁄2. Вкупната должина на пречникот е 2r, а со првата тетива е поделен на два дела. Должината на едниот дел е сагита на лакот, H, а другиот дел е остатокот од пречникот, со должина 2r − Х. Примената на теоремата за вкрстени тетиви на овие две тетиви се добива:
од каде
па
Технофобија
Технофобија (technophobia) е страв или одбивност кон модерната технологија. Во определени случаи се користи во смисла на ирационален страв, а во други нејзините застапници тврдат дека стравот се заснова на оправдани причини. Нејзина спротивност е технофилија – голем ентузијазам поврзан со новите технологии, како компјутерите, интернет, мобилните телефони и домашното кино.
Примери за технофобија
Технофобите тврдат дека некои технологии се премногу моќни за човештвото да им верува и се плашат од последиците кои може да ги предизвикаат неограничените научни откритија. Еден пример за тоа е генетскиот инжинеринг, при што некои луѓе сметаат дека плеткањето со природниот тек на животот е арогантно и опасно. Таквите луѓе може да одобруваат научни методи за исправање на генетските мутации, но сметаат дека клонирањето и „подобрувањето“ на особините на човештвото е невкусно од морален аспект и може да доведе до целосна промена на сваќањето на поимот „човек“, па дури и до појава на две раси („подобрени“ и “нормални“). Помалку филозофски е стравот дека манипулација со микроскопските организми може да доведе до случајно развивање на супер-вируси опасни по живот.
Други форми на технофобија не се толку драматични, како на пример постоењето на лица кои одбиваат да научат да користат компјутери, или луѓето кои одбиваат да користат мобилни телефони или пејџери. Друга манифестација е појавата некои лица секогаш кога можат да одбираат да стапат во интеракција со „жив“ шалтерски службеник во банка, наместо да стапат во интеракција со машина – банкомат. Арно ама, за ваквите луѓе можеби едноставно им е позгодно да постапуваат така, без да им биде страв од новите технологии.
Смиле Марковски
Смиле Марковски (роден на година во ) — македонски математичар и универзитетски професор.
Технофобија
Технофобијата во популарната култура
Терминот технофобија може да се користи и за опишување на многу пошироки стравови во врска со потенцијалот на технологијата за примена на моќ и контрола во општеството. Првото дело од жанрот научна фантастика, „Франкеншајн“ од Мери Шели, зборува за стравот на научникот Виктор Франкенштајн од суштеството кое го создал.
Смиле Марковски
Животопис
Смиле Марковски е роден во 1949 година во Битола. Основно и средно образование завршил во Скопје. Природно-математички факултет, Група за применета математика, завршил во Скопје во 1972 година. На истиот факултет магистрирал во 1978 година со магистерската работа „Проширувања на модели”, а докторирал во 1980 година со одбрана на тезата „Подалгебри на групоиди”, под менторство на проф. д-р Славиша Прешиќ од ПМФ во Белград. Во академската 1980/81 година престојувал на специјализација на Универзитетот Вандербилт во Нешвил, САД, а бил и на тримесечен студиски престој во Норвешка во рамките на програмата Erazmus Mundus: NordSecMob-Master’s Programme in Security and Mobile Computing.
Технофобија
Технофобијата во популарната култура
Технофобијата е присутна во модерната популарна култура, а особено во филмовите и телевизиските серии. На пример, во епизода на серијата „Зона на самракот“ од 1960 година наречена „Нешто во врска со машините“ главниот лик е новинар кој ги мрази многуте машини во својот дом и кои на крај физички го конфронтираат. Во основа на серијата романи „Дина“ е забраната за создавање „машини коишто мислат“ оти нивното постоење довело до истребувачки војни.
Смиле Марковски
Животопис
По дипломирањето бил избран за асистент на Институтот за математика при ПМФ. Во 1981 година на Математичкиот факултет во Скопје бил избран за доцент, во 1986 година на Институт за информатика (ИИ) на обновениот ПМФ бил избран за вонреден професор, а за редовен професор во 1992 година. Како наставник држел курсеви од повеќе математички и информатички дисциплини: множества и логика, алгебра I, II и III, алгебарски и дискретни структури, топологија, дискретни структури, конечна математика, алгоритми и автомати, учење со компјутери, теорија на информациите, математика за студентите по шумарство. Исто така имал и настава на постдипломските студии на Економскиот институт во Скопје и на ЕТФ, а е одговорен за повеќе курсеви на постдипломските студии при ИИ: теорија на графовите, алгебра и логика, алгоритми и комплексност, процесни алгебри, l-сметање, теорија на пресметливоста и др. Научниот интерес му е ориентиран кон алгебрата (универзална алгебра, посебно n-арните и векторско-вредносните структури, теорија на моделите и применета алгебра) и кон дискретната математика.
Технофобија
Технофобијата во популарната култура
Технофобијата е тема на филмови од осумдесеттите во кои главни ликови се разуларени роботи, како „Терминаторот“, како и Аш и Бишоп во серијата „Вонземјанин“ во која е прикажана и технофобијата на иднината: „високотехнолошки расизам и апартхејд кон андроидите“. Поновите примери како „Терминатор 2: судниот ден“ и серијата „Матрица“ прикажуваат иднина во која вештачката интелигенција го истребува или поробува поголем дел од човештвото.
Смиле Марковски
Животопис
Има објавено, како автор и соавтор бројни научни трудови од овие области во домашни и во странски научни списанија и зборници на трудови. Учествувал со реферати на повеќе научни конференции од областа на алгебрата и компјутерските науки одржани во земјата и во странство. Бил соработник и раководител на повеќе научноистражувачки проекта. Ментор е на магистранди и на докторанди на ИИ при ПМФ, организатор на два научни собира одржани во Скопје и во Охрид. Дваесетина години е референт на Mathematical Reviews, списание на Американското математичко друштво, во кое и членува. Во СДМИМ бил благајник, претседател, член на комисии од повеќе рангови и организатор на натпревари по математика и информатика. Предавал на десетина школи за млади математичари. Има публикувано дваесетина стручни и научно-популарни трудови. Член е на Комисијата за информатика при Педагошкиот завод на Македонија. Под негово менторство биле изработени дваесетина пакети образовен софтвер, а бил учесник и на семинарот Образовен софтвер во Лондон. Автор е на универзитетскиот учебник „Конечна математика“ и соавтор на два средношколски учебници. Бил уредник на списанијата Сигма и Бит+. Ги извршувал функциите претседател на СС на ПМФ, раководител на Заводот за теориски основи на информатиката и шеф на Институтот за информатика.
Марковски бил прогласен е за најдобро дипломиран студент на ПМФ за 1972 година и носител е на плакета на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“, а одликуван е со Орден за трудот со сребрени зраци.
Технофобија
Технофобијата во популарната култура
Покрај тоа, популарната и долгогодишна серија „Ѕвездени патеки“, која традиционално е про-технолошка, кон средината на деведесеттите постигна голем успех со користење на подемот на технофобијата и прикажување на технологијата како опасна и сеопфатна сила. Разултат е создавањето на Борг, вид кој во минатото бил сличен на човештвото, но по целосно интегрирање со својата сеприсутна технологија веќе не личат на луѓе. Оваа серија постигна успеси и со повторно актуелизирање на темата на хипотетичката Еугеничката трета светска војна во 21 век, во која генетски променети луѓе се обидуваат да ги поробат непроменетите.
Технофобни групи
Неколку општествени групи во историјата се сметаат за технофобни, особено лудитите и амишите. Понекогаш и деловни и еколошки групи кои се обидуваат да спречат ширење на определени технологии се нарекувани технофобни од нивните противници, иако првите може само да застапуваат „најдобри практики“. Наспроти тоа, лудитите имале силен општествен став против технологијата, не само страв. Амишите (и некои менонити) не користат некои модерни технологии поради нивните религиозни убедувања.
Надворешни врски
Liste von Phobien
Гаврил Радомир
Гаврил Радомир (октомври 1014 - август 1015) — средновековен македонски цар, првороден син на Самоил и Агата. Совладетел и наследник на Самоил. Се истакнува во војната со Византија и му бил десна рака на Самоил. Учествувал во сите поважни битки против Византијците: во Битката кај Ихтиман (Трајановата Порта - 986), Битката кај Сперхеј (996) и Беласичката битка (1014). На двапати го спасил Самоил, извлекувајќи го од бојното поле, по загубените битки кај Сперхеј и кај Беласица. Во Битола имал свои дворци и главна резиденција. На престолот се искачил во 1014 година, по смрта на Самоил. Во 1015 година бил убиен во лов.
Животопис
Гаврил Радомир бил првороден син единец на Самоил и Агата. Во пишаните извори нема податоци за годината на неговото раѓање, а за првпат неговото име се спомнува во борбата за власт меѓу двата преостанати синови на комитопулот Никола, неговиот татко Самоил и чичкото Арон.
Во вековната борба меѓу Цариград и Рим за доминација на Балканот, по смртта на браќата Давид и Мојсеј, Византија го поддржува Арон во неговите обиди сам да застане на чело на средновековната македонска држава, создадена по востанието во 976 година. Обвинет за предавство, Самоил го ликвидирал целото семејство на Арон. Единствено, по заложбите на Гаврил Радомир, се спасува синот на Арон, Јован Владислав.
Македонската средновековна држава, изградена на темелите на Кирило-Методиевото дело и нивните ученици Св. Климент и Св. Наум, а чии стремежи биле создавање на трето славјанско царство, покрај грчкото и алеманското се спротивставува на доминацијата на еленизираниот Цариград. На 17 август 986 година, доаѓа до судир на двете војски кај т.н Тројанова врата (Ихтиман). Во Битката кај Ихтиман во која учествувале Гаврил Радомир и Јован Владислав, византиската војска предводена од царот Василиј II била страшно поразена, а самиот император одвај ја избегнал смртта.
Гаврил Радомир учествувал и во походот на неговиот татко, кој го презел против Солун. Во борбите во 995 година, пред градот загинал заповедникот на Солун, Григориј Таронит, по што Василиј II го упатил врховниот заповедник на Западот, магистерот Никифор Уран. Двете војски се судриле кај реката Сперхеј во 996 година. Во битката која се водела покрај надојдената река, биле изненадени и заробени околу 12.000 македонски војници, а Гаврил Радомир го извлекол неговиот татко и двајцата ранети се вратиле во Македонија.
По Битката кај Спархеј, Самоил бил принуден да му даде писмена согласност за послушност на византискиот цар Василиј II, но набрзо потоа со поддршка на Рим, Самоил се прогласил за цар. Својата позиција Самоил ја зацврстува со венчавката на Гаврил Радомир со унгарската принцеза Маргарета, ќерка на унгарскиот владател Геза (971 – 997). Всушност, Рим единствено доделувал титули на владетелите на Франките, а потоа и на германските владетели.
Политичкиот брак на престолонаследникот и совладар Гаврил Радомир со унгарската принцеза, набрзо ќе пропадне. По смрта на Геза во 997 година, Македонците не го прифатиле барањето да го поддржат синот на Геза, Стефан I, да застане на унгарскиот престол. Како резултат на ова одбивање биле заедничките напади на Унгарците и Византијците и уништување на македонските војски на северозападната граница. Најистурената гранична стражарница бил Видин, кој паднал на 15.VIII.1002 година. По заострувањето на односите со Унгарците и приближувањето на Стефан I со византискиот цар Василиј II, бремената принцеза Маргарета била протерана, а од овој брак, потоа се родил Петар Делјан кој подоцна го предводел востанието во 1040/41 година.
По протерувањето на унгарската принцеза од Македонија, вниманието на Гаврил Радомир ќе го привлече убавата робинка Ирена, која била доведена во Македонија по освојувањето на Лариса во 985/6 година. Со дозвола на Самоил, Гаврил Радомир се оженил за Ирена со која имал седум деца.
Во текот на овие воени дејствија, македонската средновековна држава изгубила голем дел од територијата, но сепак била доволно моќна да го заштити останатиот дел од византиските напади. По релативен мир со повремено навлегување на византиската војска, на почетокот на втората деценија од вториот милениум, зачестиле византиските напади.
Знаејќи дека непријателските војски навлегуваат низ родопските клисури, македонските војници ги затвориле премините со опкоп и бројна посада. Известени дека византиските војници се тргнати во поход и дека навлегуваат на територијата на Македонија, на 29 јули 1014 година дошло до судир со Самоиловите војници на Беласица. Не можејќи да се пробијат низ тесниот премин, византискиот стратег Теофилакт Ботанијат со забрзан марш извршил заобиколување на планината и со војската удрил од зад грб на Самоиловата војска. Имало многу убиени и уште повеќе заробени. Самоила го спасил неговиот син, кој го качил на коњ и го одвел во Прилеп.
По поразот кај Беласица, во теснината, југозападно од Струмица, Гаврил Радомир ја победил византиската војска и го убил нејзиниот предводник, солунскиот дукс Теофилакт Ботанијат. Последиците од поразот на Беласица, биле трагични. Византискиот цар Василиј II, откако слушнал дека загинал стратегот Ботанијат наредил на 15.000 заробени војници да им се извадат очите, а на секој стоти да му биде оставено по едно око за да може да ги води. Кога ги видел во каква состојба се војниците, Самоил починал на 6 октомври 1014 година.
Гаврил Радомир, кој како совладетел ги управувал териториите околу Петерско и Островско Езеро и Пелагонија, по смртта на татко му го презел престолот. Како владетел водел одбранбена политика, настојувајќи да ги зачува преостанатите територии. Меѓутоа, не успеал да го спречи императорот Василиј II, кој ги освоил Прилеп и областа Раец, а во Битола ги запалил неговите дворци, но градот не го освоил.
Во 1015 година, Византијците ја освоиле и Мегленската област. Гаврил Радомир понудил склучување мир, откако увидел дека со несредена внатрешна состојба и отворени аспирации за престолот од страна на својот братучед Јован Владислав, не може рамноправно да се носи со воената надмоќ на Византија. Но, императорот Василиј II ја одбил понудата и му дал поддржка на Јован Владислав, кој како син на Арон, постар брат на Самоил, сметал дека има повеќе право на престолот. Византијците го поттикнуваат Јован Владислав да го убие својот роднина Гаврил Радомир за да ја освети смртта на татко му и да го преземе престолот.
Иако познат како храбар и искусен воин, Гаврил Радомир, не успеал посериозно да ги загрози Византијците и бил принуден постојано да се брани. Љубовта кон власта го надвладува разумот кај Јован Владислав, кој заборава дека Гаврил Радомир му го спасил животот од одмздата на Самоил. Во летото 1015 година, Гаврил Радомир, средновековниот благороден македонски цар бил убиен од Јован Владислав, за време на лов, кај местото Петерско, на југозападниот брег од истоименото езеро.
Автомобилски регистарски таблички во СФРЈ
Табличките на втората Југославија се издавале од 1945 па сè до распадот на СФРЈ во деведесттите. Првите таблички кои биле издавани биле од форматот буква(и) и сериски број, каде буквата ја означувала федеративната единица на Југославија. Во 1960 бил претставена новата шема за автомобилски таблички каде секој регион добил своја буквена ознака. шемата била: PP:123-456, каде PP е буквен код за Прилеп, а 123-456 е сериски број. Серискиот број и буквената ознака биле одделени со црвена петокрака.
Јован Котески
Јован Котески ( – ) — македонски поет кој припаѓа на третата генерација македонски автори.
Рано детство
Роден е на 14 јануари 1932 година во селото Присовјани, Струшко, како четврто од петте деца на Петкана и Васил Котески. Татко му бил печалбар-шеќерџија во Братислава, Словачка, а Котески го сретнал татко си дури во 1939, кога имал седум години во родното село (а вторпат кога имал 26 години во Скопје). Во периодот на Информбирото, писмата на татко му затаиле, а неговото семејство подоцна дознало дека татко му паднал во немилост на словачките власти, откако словачките агенти во неговиот стан во Братислава пронашле слика од Тито. Тешко е да се реконструира колку долго татко му бил во затвор, но една година пред смртта, во разговорот со Санде Стојчевски, Котески ја сумира печалбата на татко му во следната реченица „Десет години очајнички измачувања и две хируршки интервенции, ете - тоа беше неговата печалба“.
Образование
Во 1946 го напушта родното село Присовјани и се запишува во Охридската гимназија. Иако вброен во материјално најбедните деца, адолесцентските години во интернатот во Охрид ги помни како години на задоволството од учењето и од откривањето на еповите на Хомер, „Метаморфозите“ на Овидиј, „Божествената комедија“ на Данте, драмите на Шекспир, „Фауст“ од Гете, романите на Толстој и Достоевски. По завршувањето на Охридската гимназија, во 1954 се доселува во Скопје, каде запишува студии по книжевност на тогашниот Филозофскиот факултет, а подоцна ги напушта, не завршувајќи ги. Работи како новинар во Радио Скопје.
Поезија
Во 1958, на 26-годишна возраст вторпат го среќава татко му во Скопје. Подоцна, таа средба ја опишува како тегобно искуство на син кој не го препознава татко си: „При враќање, се јавил кај една моја тетка, а таа го довела во мојот ќумез, кајшто престојував под кирија како студент. Приквечер, кога се вратив од факултетот, во собата гледам - гостин. И еве една прегратка на еден опустен, тегобен живот.“
Истата година ги објавува своите први две збирки песни: „Земја и страст“ (1958) и „Насмевка пред зорите“ (1958). Во луцидниот текст „Поет на митемата за самоникнатиот човек“, наспрема претходните толкувања на раната поезија на Котески како амбиентална и патриотска, Венко Андоновски за првпат нуди читање на поезијата на Котески од „Насмевка пред зорите“ како поезија на митемата за самоникнатиот, автохтон човек, кој ја живее двојната трагика: неприфаќањето дека е настанат од два родитела, скриената мисла дека е „никнат“ од земјата наспрема трагичното чекорење низ светот („како Едип со дупнатите стапала, но и како селаните на Котески, кои често се сопињаат на камења“ како што пишува Андоновски). Татко му умира во 1961, а во 1963 ја објавува збирката песни „Злодоба“.
Го одбира Скопје за место на постојано живеење, се вработува како новинар во националното радио, каде подготвува прилози од областа на литературата и работи како соработник на различни весници и списанија. За сето време е опседнат со магијата на зборот, па во текот на животот прави скици, цртежи и гравури за зборовите од Речникот на македонскиот литературен јазик, со цел да ја дофати смислата на зборот. Овој фонд „идеи за песни, составен од неколку илјади ’тестирани’ зборови, пред смртта го подарува во Универзитетската библиотека „Климент Охридски“ во Скопје.
Тоа се години кога, како дел од генерацијата на Петре М. Андреевски, Радован Павловски, Богомил Ѓузел, Влада Урошевиќ, Петар Т. Бошковски, Зоран М. Јовановиќ и други, експериментира со модерните текови на современата македонска лирика, а поезијата од Зборникот на Браќата Миладиновци, ја смета за врвен изблик на народниот гениј и ја препрочитува до крајот на животот. Паралелно ги чита, и во годините што следат, постојано им се навраќа на Кавалканти, Сафо, Хомер, Паунд, Хајне, Евтушенко, Блок, Елиот, Унгарети.
Во 1975 ја објавува збирката песни „Зелени порти“, а истата година од печат излегува избор од неговата поезија на српскохрватски јазик. Во 1977 умира мајка му, а во 1978 ја објавува збирката песни „Хераклеја“. Во годините меѓу 1966 и 1984 патува во Франција, Италија, Русија, Полска и Романија, а во 1990-тите и во Унгарија. Најголем впечаток му остава познанството со романскиот поет Никита Станеску, како и средбите со Пабло Неруда, Иво Андриќ и Јанис Рицос. Ги чита Фројд, Јунг и Адлер. Живеејќи во некогашната Југословенска федерација, во која „поетските кланови не беа наивна работа, а ’дресираните’ поети насекаде беа присутни, вреднувани, наградувани“, се одлучува целосно да и’ се посвети на поезијата. Единствената општествена функција што ја презема во текот на својот живот е претседателствувањето со меѓународниот фестивал за поезија, Струшки вечери на поезијата, во 1981 и 1982.
Во 1981 ја објавува збирката песни „Поморија“, а истата година излегува од печат избор од неговата поезија на романски јазик „Љубов и смрт“. Во 1982 ја објавува збирката песни „Бденија и сновиденија“. Во 1983 ги објавува збирките песни „Полилеј“ и „Зрзе“, а во 1984 збирката песни „Плодови“. Во 1984 од печат излегува избор од неговата поезија на српски јазик „Страв и душа“.
Апсење, робија
Во 1985 ја објавува збирката песни „Тапија“. На 2 септември истата година, во ситуација што подоцна ја опишува како Кафкинска, е уапсен во својот дом во Скопје и осуден на петгодишна робија. Обвинувањето го товари за илегално работење на уривањето на Југословенската Федерација и за создавањето независна македонска држава. За време на судењето, еден од обвинителите, за Котески бара казна затвор од 20 години. Припаѓа на последната група политички затвореници-интелектуалци во поранешната Југословенска федерација. Додека во затвор, сите збирки поезија на Котески се повлечени од книжарниците и од библиотеките.
По 1990 и по прогласувањето на независната македонска држава, темата на робијата станува привлечна за новинарите, но до крајот на животот Котески ја избегнува темата на робијата и никогаш не се вклучува во политичкиот живот. За време на двегодишната робија, ги пишува збирките песни „Морници“ и „Ралица“, кои се сведоштва за душевните и телесните страдања во скопскиот затвор Идризово.
Во затворот ги чита Хомер и Евтушенко, изработува шаховски фигури и го приготвува локалниот затворски весник. За робијата подоцна вели: „Тие две години на моето робување во Идризово, научив многу нешта, што инаку би ми биле недостапни. Научив да ги почитувам мислењата на другите, научив до кои граници може да се „растегне“ човековата болка, научив дека душевната болка е многу подлабока од физичката, научив дека треба да се зачува присебноста, да се биде трпелив, да се одгледува надеж.... Она што најмногу ме боли е дека што носорози обвинители и панташи судии, затскриени зад ѕидиштата на просторот кадешто не’ пуштаа да земеме воздух, како крапови извадени на суво, преку полицајците, ме тераа да рецитирам стихови...“
Наспроти очигледното молчење заради затворањето на Котески кај неговите колеги-поети од Македонија, за неговата судбина во 1985 најмногу се интересира американскиот поет Ален Гинзберг, тогашен претседател на Комисијата за заштита на правата на писателите и новинарите во Светскиот ПЕН центар. Гинзберг, како добитник на Златниот венец на Струшките вечери на поезијата, во Македонија неуспешно се обидува да организира протест на македонските поети за негово ослободување од затворот.
Јован Котески е ослободен со залагање на хрватскиот писател и филозоф, Предраг Матвеевиќ, кој во својство на тогашен потпретседател на меѓународната асоцијација на ПЕН центарот со седиште во Њујорк организира петиција со потписи на познати светски писатели до тогашното Претседателство на СФРЈ.
По затворот. Поезија.
По две години робија, Котески е пуштен на слобода во јули 1987. Во 1989 добива место на помошник-библиотекар во локалната библиотека „Другарче“ во делот од Скопје каде што живее, и на тоа работно место останува сѐ до пензионирањето. Последната деценија од животот ја поминува во релативна изолација во својот дом во Скопје.
Во 1990 ги објавува збирките песни „Живожарица“ и „Сончева белегија“. Истата година патува во Загреб и се среќава со Предраг Матвеевиќ. Во 1991 ја објавува збирката песни „Морници“, која е настаната во текот на робијата. Истата година ја објавува збирката песни за деца „Гувче со двоглед“. Во 1992 ја објавува збирката песни „Ралица“. Таа година од печат излегува избор од неговата поезија на македонски, англиски, француски и руски јазик со наслов „Поезија“. Во 1994 ги објавува збирките песни “Лелејка“ (за која ја добива наградата „Ацо Шопов“) и „Самотија“ (за која ја добива наградата „Нарциса“). Во 1995 изгледува од печат избор од неговата поезија со наслов „Празник“. Истата година за поемата „Трагач“ добива прва награда на анонимниот конкурс за поема на издавачката куќа Детска радост од Скопје, која излегува од печат во 1996. Во 1996 ја објавува збирката песни „Решетки“ со мотиви од затворот. Во 1997 ја објавува збирката песни „Приќе“, а во 1998 збирката песни „Одрон“. Во 1999 ја објавува збирката песни „Разор“, а истата година оболува од рак.
Досие. Смрт.
Во 2000 година, во текот на боледувањето, Котески добива пристап до селективни делови од своето полициско досие, водено под кодното име „Интимист“ (исто така, Досие број 5622) и на повеќе стотици страници се засведочува дека најмалку 42 години (од неговиот 69-годишен живот) бил предмет на полициско иследување, кое започнало уште во Охридската гимназија. Официјалната година на отворање на неговото полициско досие во УДБ е 1961, но Котески за првпат бил притворен веќе во 1948, на 16-годишна возраст (една од веројатните причини е поради затворот на татко му во Словачка), вторпат бил притворен во 1952, итн.
Умира на 12 јули 2001 во Скопје, во кругот на најблиското семејство. Посмртно му е доделена наградата „Климент Охридски“.
Дела
Ги објавил збирките песни:
Награди
Котески е добитник на наградите: „Кочо Рацин“, „Нарциса“, „Ацо Шопов“, „Григор Прличев“ (за поема), „Браќа Миладиновци“. „Награда на ДПМ“, Награда за најдобра песна на „Струшките вечери на поезијата“.
Значење и влијание
На Јован Котески му е посветена песната „Малесија“ на македонскиот поет Наум Целакоски.
Македонија на Детска Евровизија 2007
Македонија учествуваше на Детски избор за песна на Евровизија 2007, одржан во Ротердам во Холандија.
Детска песна на Евровизија
Финалето се одржа на 6 октомври 2007, а му претходела специјална емисија за Детска Евровизија. На шоуто настапиле претходни претставници на Македонија и Тоше Проески. 15 песни се натпреваруваа и победникот беше избран со комбинација од гласови од жири (50%) и телефонско гласање (50%). Ждрепката за редоследот на настапување била одржана на 11 септември во живо во емисијата Ѕвон.
Мино Гавриловски
Мино Андонов Гавриловски ( во — во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Во потрага за подобар живот се доселил во Скопје, каде отворил млекарница. Од крајот нз 1943 година стапил во Народноослбодителното движење. Во 1944 година бил курир меѓу Скопје и Шарпланинскиот одред. Често бил на пат, носејќи доверлива пошта мегу градот и партизаните. На 15 октомври 1944 година, во моментот кога ја носел доверливата пошта за партизаните, бил фатен од балисти на патот кај Долно Свиларе ѝ ѕверски убиен на самото место.
„Гласник“
„Гласник“  (Скопје, 1957) – научно списание од областа на историската наука, орган на Институтот за национална историја.
Излегува во два до три броја годишно, а извесен број години и во еден број, избор, на светските јазици. Објавува статии, прилози, материјали (документи), библиографии, критика, рецензии, прикази и соопштенија, главно, од минатото на Македонија и македонскиот народ. „Гласник” објавува прилози од праисторијата до денес. Најбројни се прилозите од политичката историја и помал дел од воената, економската, културната историја, археологијата, хералдиката и сл.
Во списанието соработуваат и голем број истражувачи од Европа и од светот. С. Мл.
Селска Црква (Беровци)
Селска Црква — археолошко наоѓалиште во прилепското село Беровци. Претставува осамен наод од римско време.
Голини
По Втората светска војна, Македонија наследи 337.217 ха голини или 31.7% од вкупната шумска површина, групирани во три географски подрачја и во 12 реони:
Селска Црква (Беровци)
Во влезот на селската црква е вѕидана надгробна плоча од мермер со старогрчки натпис во 6 реда.
Голини
Радикален пресврт настанал од 1970 г., по формирањето на Републичкиот фонд за пошумување на голините (од 1974 г. Совет), кој изготвил Долгорочна програма за мелиорација на голините за периодот 1971–1991 г., во кој за пошумување биле предвидени 94.000 ха. За реализација на оваа програма беа направени и други подготовки во организацијата на работата, осовременувањето на производството на садниот материјал (контејнерски системи), набавката и употребата на современа механизација и др. Планот бил исполнет со 260%. По завршувањето на Програмата, Фондот се расформирал, а со тоа акцијата за пошумување замрел. Проблемот со голините во РМ и понатаму е присутен.
Росица Кулакова
Росица Кулакова (родена на 5 јули 1995 година во Скопје, Република Македонија) - македонска пејач ка која заедно со нејзиниот братучед Димитар Стојменовски ја претставуваа Македонија на Јуниорскиот избор за песна на Евровизија 2007 со песната „Динг Динг Донг“.
Биографија
Живее во Неготино и била ученичка во ОУ „Гоце Делчев“. Свирела пијано и одела на часови по англиски. Нејзиното хоби била музиката и возење велосипед. Во слободно време сакала да пее и танцува. Нејзините омилени пејачки биле Џенифер Лопес и Бијонсе. Настапила на фестивалот Супер ѕвезда 3 пати.
Битола, мој роден крај
Битола, мој роден крај — македонска народна песна, текст и музика од Ајри Демировски. Песната била напишана во 1944 година во Загреб, а првпат била изведена во 1950 година на прослава во Битола.
Историја
Демировски ја напишал песната во 1944 година во Загреб каде го изучувал графичкиот занает и имал носталгија за Битола. Својата прва изведба песната ја доживеала на прослава пред Народниот театар во Битола каде ја испеал Ајри во придружба на оркестарот на Радио Битола.
Бугарска национална телевизија
Бугарска национална телевизија (БНТ) — национална телевизија на Република Бугарија.
Penelope X
Список на песни
Албумот содржи осум песни:
Грнета
Грнета (кларинет) – народен термин за фабрички произведениот дувачки музички инструмент. Во народната музичка практика е застапен во различни инструментални состави, а најчесто во инструменталниот состав наречен чалгија, каде што, заедно со виолината, ја изведува водечката мелодиска линија. Се смета за многу погоден за импровизирање, посебно во средишниот дел на изведбите. Ѓ. М. Ѓ..
Црква „Св. Атанасиј“ - Пилорик
Свети Атанасиј (Άγιος Αθανάσιος) — преродбеничка црква во селото Пилорик, Ениџевардарско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Воденско-постолско-мегленската епархија на Цариградската патријаршија. Црквата е гробишен храм во западниот крај на селото, изграден на почетокот на XIX век. Претставува трикорабна базилика со нартекс, женска црква, полукружна апсида и трем на југ. Изградена е од камења, делкани на четирите агли. Таванот е резбан, со претстава на Христос Седржител од 1886 г. Резбаниот многуаголен иконостас има икони од 1846 г. На гробиштата има стари округли крстови од камен.