cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Џенифер Браун
2010: Unser Star за Осло
Браун најчесто изведуваше добро познати поп и рок балади за да стигне до полуфиналето на шоуто, во кое пееше рок-песната " Тешки крст " од Госип и баладата на Кристина Агилера " Hurt ". Жири комисијата го пофали нејзиниот моќен глас и нејзините сигурни настапи и таа го победи фаворизираниот натпреварувач Кристијан Дурстевиц за да напредува до последното шоу. Во финалето на 12 март 2010 година, Браун пееше три песни специјално поднесени за натпреварот " Пчела ", " Сателит " и "Јас се грижам за тебе". Преку телевозирање, публиката избра "Јас се грижам за тебе" да биде нејзината назначена песна во случај да победи на шоуто, меѓутоа, таа беше поразена во финалето гласање на Лена Мејер-Ландрут, острата фаворитка за освојување Unser Star für Oslo од прва вечер.
Сите песни изведени во финалето на Unser Star für Oslo беа достапни за дигитално преземање на iTunes Германија и Musicload.de следниот ден. "Јас се грижам за тебе" на Браун ја достигна позицијата број 10 во германската табела за синглови само преку дигитални преземања, додека нејзините верзии на "Bee" и "Satellite" достигнаа топ 40 во Германија. "Јас се грижам за тебе", исто така, се наброја во Австрија.
2010-денес: Прв студиски албум
Браун имаше договор со Universal Music. Таа го имаше својот прв голем настап пред " Unser Star für Oslo" на шоуто "Fernsehgarten" на 23 мај 2010 година. Таа во моментов работи на нејзиниот прв албум.
NGC 3021
NGC 3021 — спирална галаксија во соѕвездието Мал Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3021 се споменува и како UGC 5280, MCG 6-22-19, CGCG 182-25, KUG 0947+337, IRAS 09479+3347.
Откривање
Објектот е откриен на 7 декември 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3021 е од видот Sbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,4 m/лм2. NGC 3021 има привидни димензии од 1,5' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 50 м 57,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 33° 33' 15". Положбениот агол на објектот е во износ од 110°.
Други поделби
Проучување на NGC 3021 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 28357. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 104; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2505. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1345.
Сузана Костиќ
Сузана Костиќ (Лесковац, 31 декември 1961) е српска пијанистка од Лесковац, добитничка на повеќе признанија и награди.
Биографија
Дипломирала на Средното музичко училиште д-р Воислав Вучковиќ во Ниш, теоретско - инструментална насока - пијано, во класата на проф. Радомир Стојановиќ. Ги завршила сите степени на студии на Факултетот за музичка уметност, Универзитетот ''Св. Кирил и Методиј'' во Скопје. Дипломирала во 1984 година на Катедрата за музичка теорија и педагогија по предметот Хармонска анализа Рихард Вагнер - Увертира Танхојзер, ментор проф. Тома Прошев, и 1986 г. на Катедрата за диригирање на Јоханес Брамс - Симфонија бр.3, класа на проф. Фимчо Муратовски. Постдипломски студии по хорско диригирање во класата на проф. Програмата ја завршила кај Драган Шуплевски: Лудвиг Ван Бетовен - Леонора 3, Волфганг Амадеус Моцарт - Концерт за пијано во ре-дур, Карл Орф - Катула Кармина, со напишана тема „Елементи на хорскиот звук“ под менторство на проф. Шуплевски 1991 година докторирала во 2010 година, Ликовно подрачје Толкување - диригирање, со ментори проф. Фимчо Муратовски и д-р Димитрије Бужаровски, успешно го одбранила докторатот: Премиерна изведба на ''Вокалната симфонија оп. 53б, за солисти, хор и симфониски оркестар (верзија 2007 ), Димитриј Бужаровски (1952), Пушкинов венец - концерт за хор, Георги Васиљевиќ Свиридов (1915-1998), вокално-инструментално дело Свадба (182-192) и научноистражувачка работа на тема: Збирка партитури хорски свечености во Ниш, Србија, како размислување за музичката и културната динамика во втората половина на 20 век и на почетокот на 21 век. Таа е првиот доктор по диригентска уметност во Србија. Диригентка која се потврдила со интерпретација на големи вокално-инструментални дела со склоност кон толкување на современи автори.''
Педагошката кариера ја започнала во средното музичко училиште „Станислав Бинички“ во Лесковац. Од основањето на Вишата музичка школа во Ниш, таа работела прво како асистент, а подоцна и како професор по диригирање, елементи на вокална техника, хор со вокална техника, камерна музика и оркестар. Од 1987 година активно е вклучена во работата на нишките хорови ЕИ и Станко Пауновиќ, со диригентот м-р Радојица Милосављевиќ, а по престанокот на работата на овие хорови преминува во Академскиот хор на Универзитетот СКЦ во Ниш, каде до 1999 година работи со м-р Милорад Вељковиќ, кога го презела овој ансамбл како уметнички директор и диригент. Со овој хор, кој негувал генерации музички талентирани академици, таа ја претставила српската култура на подиумите на Русија, Украина, Бугарија, Република Српска, Македонија, Грција, Словенија, Полска, Франција, Италија, Португалија, Австрија и Турција.
Вработена е на Факултетот за уметности во Ниш од неговото основање, како член на Привремениот совет и продекан за настава (2002-2004). Таа е редовен професор по хорско диригирање и е новоизбран декан на Факултетот со мандат од 1 октомври 2012-2015 година.
Уметничко-интерпретативен опус
Од исклучително богатиот уметничко-интерпретативен опус и бројните премиерни изведби на големи инструментални, вокални и вокално-инструментални дела се издвојуваат:
Таа изведувала целовечерни концерти на симфониска музика во соработка со Симфонискиот оркестар на РТС, Симфонискиот оркестар Ниш, Гудачкиот оркестар Медикус, настапувајќи со еминентни домашни и странски солисти, интерпретирајќи дела од: Григ, Бизе, Готовац, Вебер, Шуноб, Шуберт, Мес Моцарт, Штраус, Сен-Санс, Бруч, Брамс, Чајковски, Дворжак, Корсаков, Гершвин, Раденковиќ, Јаќимовиќ, Статкиќ и Петковиќ.
Голем број концерти се снимени и емитувани неколку пати на националните и локалните радио и ТВ станици. Најзначајните се архивирани во РТС и НТВ, а особено значаен е сега трицифрениот број на реемитувања на концертот од салата Рахманинов на Конзерваториумот Чајковски во Москва, на станицата Радио Орфеј, која емитува 24 часа класична музика која ја покрива цела Русија.
Други ангажмани
Културно-уметничката определба на д-р Сузана Костиќ се рефлектира во поширок опсег на ангажмани во областа на педагошката, уметничката, издавачката дејност и научноистражувачката дејност. Таа е иницијатор и уредник на првото музичко списание во Ниш, Аперто, а во 2012 година повторно го активира, сега Аперто Нуово. Со Академскиот хор на Универзитетот СКЦ во Ниш издаде 5 ЦД изданија. Член е на редакцијата на Културната енциклопедија на Ниш, издание на САНУ, 2011 година, Лексикон на градовите - Ниш, издание на Службен весник, Белград, 2011 година. Член и претседател на меѓународни и домашни стручни жирија, како и ресорни комисии. Рецензент е на повеќе објавени публикации и монографии.
Во целокупното културно-уметничко творештво на диригентот д-р Сузана Костиќ посебно место има упорниот ангажман повеќе од две децении во организацијата и реализацијата на Меѓународниот хорски фестивал во Ниш, кој е своевиден културен бренд на овој град. Најпрво како хорска пејачка, а потоа и како диригент, член на стручно жири, член на програмски совет, долгогодишен селектор и уметнички директор на овој фестивал ја зачувала најдобрата традиција на хорското пеење на овие простори, а во 2010 година го постигнала најголемиот досег на ИХС од нивното основање, воведувајќи ги со мапата на европските хорски фестивали, а градот Ниш во главен град на европските хорови, со учество на најистакнатите претставници на европските хорски асоцијации Европа Кантат и АГЕЦ.
Постигнала особено забележителна професионална соработка која одекнала во културната јавност со Народниот театар од Ниш, со Гала претставата, мјузиклот Виолинист на покрив во режија на Десимир Станојевиќ, Еуфемизам во режија на Оливера Ѓорѓевиќ, NIS-EX-PRESS во режија на Сашо Миленковски, претстава мора да оди, сценскиот спектакл Ромео и Јулија и претставата Живот во цветни чевли, во режија на Билјана Вујовиќ. Со куклен театар, во претставите Моцарт во режија на Зоран Лозанчиќ (награда за најдобра претстава и Гран при на Меѓународниот театарски фестивал во Белград) и Птици во режија на Билјана Вујовиќ (награда за најдобра претстава на Меѓународниот театарски фестивал во Софија).
Изданија
Таа со своите издавачки проекти придонела за поширока и потрајна популаризација на Хорските фестивали:
Куќа на Робевци
Куќа на Робевци — стара куќа Охрид која се смета за едeн од најрепрезентативните објекти на градската архитектура во Македонија, која својот највисок развој го достигнува во текот на XIX век. Денес е заштитен споменик на културата под грижа на Заводот за заштита на спомениците на културата и Народен музеј во Охрид и во неа денес е сместен Археолошкиот музеј, етнолошката поставка, фонд на предмети од семејството Робевци и дела на охридската резбарска школа.
Тодор Петков од с. Гари, Дебарско, е мајсторот - градител на куќата на двајцата браќа Робевци, која ја сочинуваат два посебни стана што формираат симболична архитектонска целина. Куќата била изградена во 1825 година по што била опожарена и повторно изградена следната година.
Изложбена поставка
Куќата е заштитен споменик на културата и ја сочинуваат три ката, плус најгорниот кат т.н. "ширван". Во долниот дел се наоѓаат изложени епиграфски споменици од Охрид и околината, како и вредните експонати: "Миљоказ" (пронајден на патот Вија Егнација), двете торза на божицата Изида и др. Археолошките експонати датирани од праисторијата до средновековниот период се изложени и на вториот и третиот кат.
Во ширванот од куќата, која плени со својата надворешност, но и внатрешност, се презентирани примероци на предмети изработени во "охридска резба", дела на познати мајстори од градот и околината. Во источниот дел од катот може да се види и етнолошката поставка на предмети од покуќнината на семејството Робевци (ковчези, родослов, зачувана фреска од Дичо Зограф од 1862 година, лекарската торба на Константин Робев и др.).
Историја на куќата
Името на познатото македонско семејство со потекло од Охрид Робевци за првпат се споменува во 1379 година на една надгробна плоча пишувана со црковно словенско писмо во дворното место на Св. Богородица Перивлепта (Св. Климент). Градењето на првобитната куќа на Робевци било завршено на 15 април 1827 година, а за тоа зборува натписот со грчко писмо на една мермерна плоча која се наоѓа вградена во магазата (магацинот) на дворното место. Ова познато охридско трговско семејство во куќата живеело 35 години, поточно до 1861-1862 година, кога познатиот злосторник од Охрид, Устреф бег ја запалил до темел.
Две години подоцна, во 1863 - 1864 година била изградена денешната куќа и тоа во левата половина живеел Константин Робе, а во десната Атанас Робе. Како главен градител бил ангажиран Тодор Петков (1814 - 1899) од с. Гари, кој потекнувал од познатиот копаничарско - резбарски род Огненовци. Под негово раководство бил изработен и внатрешниот ентериер - таваните, долапите и другите украсни елементи кои биле направени од резба. Во вака изградената куќа семејството Робевци живеело сè до 1900 година кога се преселиле во Битола, а во Охрид доаѓале само во летните месеци.
Од 1913 до 1919 година во време на Балканската и Првата светска војна во оваа куќа биле сместени српски војници, а по нивното заминување куќата била значително оштетена, а дел од резбите биле однесени во Ниш, Србија. По Втората светска војна, во 1945 година, куќата е заштитена како културно историски споменик.
Во 1950 година во неа е сместен Народниот музеј, а во 1953 година зградата е национализирана и предадена на Заводот за заштита на спомениците на културата и Народен музеј во Охрид на трајно користење. Последната реконструкција на оваа велелепна зграда е извршена во 1990. година, а таа е повторно отворена како музеј, и тоа еден дел со презентација на археолошкото богатство, еден дел како спомен кат за семејството Робевци, а најгорниот кат - ширванот добил функција на охридска резиденција.
Занимливости
На банкнотата од 10 денари е отпечатено „Торзото на Божицата Изида“, експонат на Музејот на Охрид, изложен во Куќата на Робевци. Торзото на божицата Изида од 2, век пред нашата ера е несомнено еден од најзначајните експонати на Музејот, а и на соодветната археолошка ера на Македонија воопшто.
Грамада (Глишиќ)
Грамада — населба од неолитското и римското време во атарот на селото Глишиќ, Македонија. На 1 километар јужно од селото, помеѓу патот и реката Луда Мара, по површините на лозјата се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и градежен материјал (камен, тегули, имбрекси). Еден питос се чува кај Герасим Кујунџиев. Во некогашното лозје на Кујунџиев има фрагменти од неолитска керамика и орудија од кремен и камен.
Тврдина Солотник
Тврдината Солотник е тврдина која се наоѓа во село Солотуша, во близина на градот Баина Башта, Србија. Тврдината не се споменува во историските извори, поради кое е невозможно да се утврди точно кога била изградена, но сепак се смета дека тоа било во средновековието. Денеска, од тврдината има останато рушевини, покрај ѕидините кои имаат неправилен четриаголник со дебелина од 2 метри.
Космос-1986
Космос-1986 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 29 декември 1988 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,2 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,7°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 265 км, а најмалото на 211.
ВК Шпандау 04
Шпандау 04 (германски: Wasserfreunde Spandau 04) — германски спортски клуб од Берлин. Познат е по својот ватерполо и одделот за пливање.
Овој клуб е германски првак,но тој исто така, се борел за титулите на европските шампиони. Тој бил најсилниот во доцните 1980 - ти. Клубот во моментов е обучен од српскиот експерт Небојша Новоселац. Тој играл во клубот во Берлин до 1990 година. Тој играл на натпреварите за Западна Германија.
NGC 1100
NGC 1100 — спирална галаксија во соѕвездието Еридан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1100 се споменува и како ESO 546-18, MCG -3-8-16, HCG 21B.
Откривање
Објектот е откриен во 1886 година од страна на Френсис Ливенворт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1100 е од видот SBa. Видливиот сјај со голо око изнесува 13 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 1100 има привидни димензии од 1,7' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 45 м 35,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 17° 41' 19". Положбениот агол на објектот е во износ од 58°.
Други поделби
Проучување на NGC 1100 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 10438. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 310; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5866. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 911.
Отомански двор
Отоманскиот двор — културата што еволуирала околу дворот на Отоманското Царство.
Отоманскиот двор се наоѓал во палатата Топкапи во Отомански Цариград каде на султанот му служела армија од странци и научници. Некои служеле во Ризницата и Вооружувањето, одржувајќи ги богатствата и оружјето на султанот. Постоела и гранка на слуги за кои се вели дека го придружувале султанот и неговиот двор додека биле на кампања. Најдоброто од страниците било избрано за лично да му служи на султанот. Еден бил одговорен за облеката на султанот, друг го служел со пијалоци, трет му го носел оружјето, еден му помагал да се качи на коњот, друг бил одговорен за правење турбан, а берберот го бричел султанот секој ден. Во палатата служеле и голем број луѓе кои носеле храна, вода и дрва низ палатата и ги палеле огништата и мангалите. Вратарите (Kapıcı) броеле неколку стотици и биле одговорни за отворање на вратите низ целата палата. Главниот чувар бил одговорен за придружба на важни гости кај султанот.
Харемот бил под управа на евнусите, од кои имало две категории, црни и бели евнуси. Важна фигура во османлискиот двор бил главниот црн евнух (Кизлар Агаси или Харем Агаси). Во контролата на Харемот и совршената мрежа на шпиони кај Црните евнуси, главниот евнух бил вклучен во речиси секоја интрига во палатата и на тој начин можел да стекне моќ или над султанот или еден од неговите везири, министри или други дворски службеници.
Харемот претставувал мал свет сам по себе. Честопати мајката на султанот (Валиде Султан) била политички влијателна личност. Таа ги избрала и наложниците за својот син. Наложниците можеле да живеат во или околу палатата цел живот, а таа ги поддржувала со се што им треба. Жените кои не биле соодветни за султанот биле мажени за ергени од отоманското благородништво или биле враќани дома. Слугинките ги извршувале сите задолженија како што се сервирање храна и местење кревети.
Позиции
Шејхулислам: Шејхулислам ( османлиски превод на арапскиот  ) бил врховен верски авторитет во Отоманското Царство. Овој човек го проучувал самиот султан за работите во Куранот.
Кизлар Агаси: Кизлар-ага бил главен црн евнух на отоманското Сераглио. Титулата буквално значи „Началник на девојките“, а тој бил одговорен за заштита и одржување на жените од харемот.
Капи Агаси: Додека Кизлар Агаси бил одговорен за чување на доблеста на одалиските, капи-агата бил одајаник на дамите. Неговото име значи „Господар на вратата“, а тој бил поглавар на белите евнуси, дејствувајќи како главен слуга и набавувач.
Бостанџи-баши: Бостанџи-баши од Отоманскиот двор бил негов главен извршител. Насловот директно се преведува како „Главен градинар“ (Bostancı=Градинар, başı=глава), а негова работа била буквално да го „исчисти“ дворот од неговата мртва тежина: тоа биле луѓе кои извршувале злосторства во очите на судските правила.
Валиде султан: Валиде султан била мајка на владејачкиот султан и најмоќната жена во Харемот. Таа поседувала апсолутен авторитет во сераглиото и таа, со помош на Капи-ага и Кизлар-ага, честопати кои и биле доверливи, имала прст во секој аспект од животот во харемот.
Хасеки султан: Ова била титулата резервирана за главната сопруга и легално венчана сопруга на османлискиот султан. Хасеки имала важно место во палатата, бидејќи била најмоќната жена и уживала најголем статус во царскиот харем по валиде султан и обично имала одаи блиску до одајата на султанот. Хасеки немале крвна врска со владејачкиот султан, но биле повисоко рангирани од самите сестри и тетки на султанот, принцезите од династијата. Нејзиниот возвишен империјален статус произлегол од фактот што таа била мајка на потенцијален иден султан.
Баш Кадин : Првите/најстарите сопружници се викале Баш Кадин или Биринџи Кадин. Сопружниците кои ја носеле титулата „Баш Кадин“ биле на втор ранг и најмоќни по Валиде Султан во харемот. Таа имала големо влијание во харемот. Пред создавањето и по укинувањето на титулата хасеки, оваа титула била најмоќната позиција за сопружниците на султанот. Еден султан немал повеќе од четири кадини (истиот закон се користи за легалните сопруги во исламот) Нивната позиција како можна мајка на иден султан им дава големо влијание и моќ во харемот.
Икбал: Под Кадин бил Икбал, членот на харемот со кој султанот спиел барем еднаш. Овие жени не морало да му дадат дете на султанот. Многу од овие жени биле нарекувани Ѓузде (што значи „Омилена“) откако го направиле токму тоа: го привлекле окото на султанот.
Џарије : Тоа биле жените кои и служеле на Валиде султан, на децата на Икбал, Кадин и на султанот. Тие би можеле да бидат унапредени во Калфи, што значело дека биле слободни и заработувале плата, во спротивно тие биле сопственост на султанот и би живееле во Харемот. Таквите жени можеле слободно да си заминат по девет години служба.
Мралино
Мралино — село во Општина Илинден, во околината на градот Скопје.
Географија и местоположба
Селото Мралино се наоѓа на југоисток од Скопје и припаѓа на Општина Илинден. Од Скопје е оддалечено 17 км и до него се стигнува по автопатот Скопје-Велес, а во негова близина се наоѓа и меѓународниот аеродром „Александар Велики“. Низ селото поминува вештачки канал кој ја собира атмосферската вода и плитките подземни води. Од животинскиот свет може да се види ласица, еж, полски глушец и други, а во последно време се забележува и верверицата. Од птици може да се сретне штрк, ластовица и дива патка, а се забележуваат и чапјата и орелот, како и многу други птици карактеристични за овој регион. Во селото има црква која е во израдба и е посветена на Преображение на Пресвета Богородица. Темелите на црквата се поставени на 30 септември 2001.
Историја
Во Мралино и неговата поблиска околина има старини кои укажуваат на тоа дека овде имало население од дамнешни времиња. На околу 500 м источно од селото се наоѓа вештачко возвишение викано наречено „Тумба“. На ова место се наоѓаат многубројните селски гробови. На средината од Тумбата има плитка вдлабнатина во правец север-југ (12-15 м). Како што се верува, во споменатата вдлабнатина некогаш лежела римска црква. Сосема е сигурно дека тука имало некаква римска населба. До самото село, каде што некогаш биле колективните штали (на југ до автопатот Скопје-Велес), до скоро се познавале стари гробови кои не припаѓаат на денешните родови на населението од тој крај. Според народното предание, денешното село Мралино е основано за време на Турците. Тогаш тоа припаѓало на некоја жена викана Мирали Анам. Како што се верува, по неа денешното село го носи името Мралино.
Пред крај на турското владение, со селото владееле чифлик-сајбии, кои имале свои чифчии, момоци и падари, од христијанско население. Со почетокот на XX век село Мралино имало 30-тина христијански чивчиски куќи. Од страв дека државната власт ќе им ја подели земјата на селаните, беговите го протерале христијанското население. При ослободувањето од Турците, во Мралино останале само 4 трајно населени куќи.
Населување
Со почетокот на XX век село Мралино вкупно имало околу 30 христијански чифчиски куќи. Од страв дека државната власт ќе ја подели земјата на селаните, поколем дел од семејствата околу 1908 година биле протерани од беговите. Од тие иселеници познати се Шапкалиовци, Спасовци, Топузовци, Никанчевци, Крошњаровци и други. При ослободувањето од Турците во селото имало само 4 трајно населени куќи.
Од чивликлукот селото се ослободило по Балканските војни и Првата светска војна. Затекнатото и новонаселеното население добивале земја во најголем дел со помош на аграрната реформа, а еден помал дел со купување од чифлик-сахабиите. Површината што ја зафаќа Мралино е околу 525 ха. По Првата светска војна 100 ха селска земја зела државата за потребите на аеродромот. Таму биле главните селски ниви, додека денешните ниви воглавно биле ливади и бари.
Во Мралино во 1953 година имало 43 македонски и 4 српски родови. Сите овие родови биле воглавно скоро доселени тогаш. Во Мралино (по Трифуновски), Во 1925 година , имало 14 куќи. Како први населеници се забележани: Колевци живееле и во Петровец, Цуцуловцим доселени во текот на XIX век. Кацовци потекнуваат од Кичевскиот крај живееле во д. Лисиче, Кадино Село. Кумановци дошле од Идризово. Брдаровци, дошле од Бабуна, Велешко, старо презиме Голомеовци. Коштановци дошле од Батинци. Цветановци од Дељадровци, преку Бујковци и Петровец. Попови од Бадар на слив од реката Пчиња. Пејковци дојдени од Кадино село. Никанчевци од Драчево, живееле и во Петровец и во Бујковци. Ристиќи, дојдени од Рвати од Рашка преку Д. Грабовица во Топлица и Скопје. ( Од Старина потекло им е од Призрен, преку територија на Васојевиќи и понатаму во Ибарска долина - Рашка). По Трифуновски, по 1926 година во Мралино се доселуваат и следниве родови, Бојчевци 1926 година од Побожје скопско, уште по далечно потекло им е од "Велешко ". Ѓаковци и овие 1926 година се дојдени од Побожје, нивното по далечно потекло им е од Ѓаковица- Косово. Јанкови, Говедарови, Стојкови и Горњивски се дојдени 1926 година од Побожје. Бистричани се доселени 1927 година од Бистрица, околината на Велес (овде купиле чифлик, дошле преку Скопје). Спасиќи од околината на Куршумлија дошле 1921 година. Маринковиќи од околината на Куршумлија дошле 1925 година. Јовановиќи дошле 1919 година од околината на Чачак во Кадино Село па од таму Кузман Јовановиќ 1926 година поминува во Мралино како домазет. Семејството Атанаскоски е доселено од селото Здуње, Порече. Во 1966 се доселило и семејството Готиќ (Живоја Готиќ) од с. Могила, Косовско, во 1968 се доселило семејството Ивковиќ (Данило Ивковиќ), во 1969 се доселило семејството Трајковиќ (Милан Трајковиќ), семејствата Ивковиќ и Трајковиќ се доселени од селото Радивојце, Косовско.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Мралино живееле 42 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Мралино имало 24 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 980 жители, од кои 759 Македонци, 4 Албанци, 24 Роми, 119 Срби, 6 Бошњаци, 12 останати и 56 лица без податоци. На табелата е прикажан националниот состав на населението низ сите пописни години:
Родови
Мралино е македонско-српско село.
Македонски
Српски
Личности
Личности родени во Мралино:
ФК Мралино
Почетоците се во 60-тите години од XX век, кога се натпреварува во општинската лига, Петровец. Првиот тим, ФК Мралино од тоа време познати се следните играчи, Мицко Мирчевски (Богдан Мирчевски, Томислав Настевски), Ѓоре Благоевски, Димитар Маринковиќ,Бранко Кудрановиќ, Томислав Јовановиќ, Тофил Игновски, Боне Петковски, Мицко Мирчевски, Драган Колевски, Младомир Јовановиќ, Богољуб Игњатовиќ, Цветан Петковски Дусан Петковски , . Подоцна кон тимот се приклучуват и играчите од помладата генерација : Спасо Велковски, Пере Ѓеорѓиевски, како и играчите од подмладокот на Ф-к. Вардар : Кирил Дојчиновски и Борче ( Шеки ) Блажевски.
Белорак гибон
Белорак гибон или лар — примат од семејството на гибоните (Hylobatidae). Ова е еден од попознатите видови гибони, кој често се среќава во зоолошките градини, меѓу кои и онаа во Скопје.
Таксономија
Постојат пет подвидови на белоракиот гибон:
Физички опис
Крзното на белоракиот гибон се движи од црно и темнокафеаво до светлокафеаво и песокливо. Рацете и стапалата им се бели, а околу лицето исто така имаат бело крзно. Обата пола можат да бидат од разни бојни варијанти и не се разликуваат по големина. Живеат по шумските дрва и се движат бесејќи се со рацете по гранки. Поради ова, имаат закривени прсти, и многу многу долги раце во однос на нозете (меѓучленски показател 129,7 — меѓу најголемите меѓу приматите). Како и сите други човеколики мајмуни, бројот на прешлени е драстично намален, па со тоа и губиток на функционалната опашка. На задникот имаат цврсти коскести подлошки, наречени седални задебелувања.
Распространетост и живеалиште
Белоракиот гибон има најголема распространетост во праевц север-југ од сите гибони. Живеат во Индонезија, Лаос, Малезија, Бурма и Тајланд. ВО минатото ареалот им се протегал од југозападна Кина до Тајланд и Бурма, па јужно преку целиот Малајски Полуостров во првични и вторични дождовни шуми. Присутни се и во северозападниот дел на островот Суматра. Во последниве децении ареалот им е намален и расцепкан. Белоракот гибон веројатно е веќе исчезнат во Кина, а ако сè уште го има, веројатно живее во југоисточниот дел на покраината Јинан.
Обично живеат во низинска, ридска и повисока шума од двокрилоплодни дрва, вклучувајќи првични низински и подножни дождовни шуми, мешани листопадно-бамбусови, како и сезонски зимзелени шуми. Не живеат на надморска височина поголема од 1.200 метри. Родот гибон е мошне алопатрички, обично одделен со големи реки. Поради ова, живеалиштето им се протега низ јужна и источна Бурма, но само источно од реката Салуен. Застапни се ширум Малајскиот Полуостров, како и западно од реката Меконг во северозападен Лаос и северна Суматра. Се среќава и во симпатрија со неколку други примати и човеколики мајмуни, како што се орангутанот (Pongo pygmaeus), сијамангот (S. syndactylus), капчестиот гибон (Hylobates pileatus), белобрадиот лангур (Trachypithecus spp.), Томасовиот лангур (Presbytis thomasi), бавното лори (Nycticebus coucang) и неколку макакија (Macaca spp.) Само во Тајланд веројатно живеат од 15.000 до 20.000 белораки гибони.
Исхрана
Овие мајмуни важат за плодојади поради тоа што 50% од исхраната им се состои од плодови. Сепак, цели 29% од исхранат аотпаѓаат на лисја, 13% на инсекти и 9% на цветови. Во дивината, белораките гибони се хранат многу разновидно: смокви и други мали слатки плодови, плодови од лијани, плодови од дрва, бобинки, како и млади листови, пупки и цветови, изданоци, ползавци и нивните фиданки, иксекти како богомолки и оси, па дури и птичји јајца. Имаат забна формула 2.1.2.3/2.1.2.3, која е воопштената формула на старосветските и човеколиките мајмуни. Забите им се во распоред на буквата U, а катниците им се тенки и лесни. Секачите им се широки и зарамнети, додека пак катниците имаат ниски заоблени завршетоци со дебела глеѓ. Најзабележливо е присуството на големи остри очници на горната и долната вилица. Овие очници не се полово диморфични.
Поведение
Белоракиот гибон е дневно животно кое живее по дрвата во дождовните шуми. Активен е просечно по 8,7 часа дневно. Во просек, 32,6% од денот е посветен на исхрана, (26,2%) на одмор, 24,2% на патување, 11,3% на друштвени активности, 4,0% на огласување и 1,9% на средби со други групи, иако овој сооднос се разликува зависно од годишното време. Ретко се симнуваат на земја, и го проведуваат речиси сиот живот бесејќи се по дрвата. Рацете им се свиени како куки за да се движат брзо и со голем залет од гранка на гранка. Иако ретко се симнуваат од гранките, кога се на земја, одат на две нозе држејќи ги рацете над главата за рамнотежа. Живеат во моногамни парови со својот пород. Кога младото ќе достигне полова зрелост, родителите го истеруваат од семејството. Меѓутоа, оваа претстава е оспорена со долгорочните проучувања спроведени во Тајланд, каде се утврдени полови односи вон брачната заедница, смена на партнерите и полиандрични групирања.
Огласување
Семејните групи имаат цврсто утврдена територија, која ја штитат од други гибони со огласувања. Секое утро семејството се собира на границата од својата територија и брачните другари испуштаат крици својствени на тој пар. Ово ј двогласен извик се одликува со употреба на кратки завивања, со посложени завивања, при што почетокот и завршетокот се потрепетни. Овие огласувања се еден од начините на разликување меѓу разните видови гибони.
Разможување
Белораките гибони ги имаат истите навики на парење како другите гибони. Парењето се одвива секој месец од годината, но највеќето зачнувања се случуваат во сувиот период во март, а највеќе мајмунчиња се раѓаат во подоцнежниот дел од влажната сезона во октомври. Во просек, женките почнуваат со парење на возраст од 11 години во дивина, што е многу подоцна отколку во заробеништво. Бременоста трае во просек 6 месеци и се раѓа по едно младо. Мајмунчињата се со мајката две години, а достигнуваат целосна зрелост на возраст од 8 години. Во дивина живеат околу 25 години.
Заштита
Овие животни се загрозени на повеќе начини: некогаш ги ловат за месо, а некогаш ловците го убиваат родителот за да можат да ги продадат младите како миленици. Веројатно најприсутна закана е губитокот на живеалиштето, односно сеча на дрва, изградба на патишта, земјоделски активности, екотуризам домашни животни и слонови, шумски пожари, неконтролирана сеча, изградба на нови села и насади на маслодајни палми.
Иван Висин
Иван (Иво) Визин (или Иво Визин) ( — ) бил хрватски морепловец и истражувач. По Магелан е шести морепловец и втор Хрват што го препловил светот.
Животопис
Се родил во Прчањ, Бока Которска во католичко семејство со потекло од Истра, за време на окупацијата на Бока Которска од страна на Француското Царство. Поморската кариера ја започнал уште на 12 години како „бродски мали“, а капетанскиот испит го положил во Трст.
Капетан Висин и поручникот Фридрих Белавита заедно со девет членови на екипажот тргнале на пат околу светот на 11 февруари 1852 година со бродот Сплендидо од Антверпен, со хабсбуршко знаме. Бродот бил долг 30 метри, со носивост 311 тони. Висин тргувал на местата што ги посетил, пловејќи по Тихиот Океан и Кинеското Море. Нивната рута била: Антверпен - 'Рт Хорн - Сан Франциско - Хонолулу - Сингапур - Бангкок - Хонгконг - ’Рт на Добрата Надеж - Плимут - Трст. Во Трст стигнале на 10 август 1859 година. На ова патување, едреникот поминал 100 000 морски милји.
Царот Франц Јосиф го одликувал капетанот Висин со почесно знаме за заслуги во трговската морнарица и со витешки крст од редот Фрањо Јосип.
Начо Монреал
Игнасио „Начо” Монреал Ерасо (Памплона, 26 февруари 1986) — професионален шпански фудбалер кој игра во одбрана на позицијата лев бек и центархалф. Играч е од лондонски ФК Арсенал и репрезентативец Шпанија.
Клупска кариера
Монреал ја започнал фудбалската кариера играјќи во екипата Осасуна во родната Памплона, за која играл и во младите возрасни категории. За првиот тим Осасуна дебитирал во првентство на утакмица против екипата ФК Валенсија одиграна на 22 октомври 2006 година, а во текот на првата сениорска сезона одиграл на 10 првенствени и уште 6 утакмици во европски натпреварувања. Во наредните 4 сезони Начо станал стандарден играч на екипата од Памплона.
По истекот на договорот со Осасуна, во јуни 2011 потпишал петогодишен договор со екипата Малага, вреден е околу 6 милиони евра. Благодарение на одличните партии во дресот на екипата Малага привлекол внимание од мојќните клубови, а во зимскиот преоден рок 2013, после цела една и пол сезона во Малага, преминал во редовите на лондонски Арсенал со кој потпишал повеќегодишни договор вреден околу 10 милиони евра. Два дена подоцна дебитирал за лондонски тим во премиер лига победил над ФК Стоук Сити. Први гол за „Топџиите” постигнал на 16 март против Свонзи.
Во јануари 2016 го продолжил договорот со клубот на уште три сезони.
Репрезентативна кариера
Монреал играл за младата репрезентација на Шпанија европско првенство 2009 каде одиграл сите три утакмици во групни фази.
Селектор на Хулен Лопетеги го вметнал на списокот репрезентативци на Шпанија за Светско првенство 2018 во Русија, но не одиграл ни една од четирите утакмици на шпанскиот тим на првенството.
Смедеревска тврдина
Смедеревската тврдина е тврдина која се наоѓа во градот Смедерево, Србија, покрај реката Дунав. Тврдината била изградена од страна на Ѓурак Бранковиќ во 15 век.
Офали
Офали (ирски -Contae Uíbh Fhailí,англиски -County Offaly) е грофовија во покраината Ленстер во Ирска. Се грабичи со седум други окрузи: Голвеј, Роскомон, Вестмит, Мит, Килдер, Лиш, и Типерери.
Има површина од 1.999 км2 и 70.868 жители. Главен град е Таламор.
Академија за филмски уметности и науки
Академијата за филмски уметности и науки или скратено АМПАС (Academy of Motion Picture Arts and Sciences или скратено AMPAS) е професионална, хонорарна организација посветена на напредокот на филмските уметности и научните достигнувања поврзани со филмот.
Ендомизиум
Ендомизиумот е слој од сврзното ткиво кај мускулите, кој го обвиткува мускулното влакно. Тој претежно е составен од ретикуларни (мрежести) влакна, а исто така содржи и капилари, нерви и лимфни клетки.
Терминот срцев скелет понекогаш се смета синоним со ендомизиумот, но понекогаш тоа се однесува на комбинација на ендомизиум и перимизиум.
Танко Патче (Глишиќ)
Танко Патче — вила рустика римското време во атарот на селото Глишиќ, Македонија. На северниот раб на селото, на десниот брег на Луда Мара се наоѓаат остатоци од осамен објект. По површината има фрагменти од тегули, имбрекси и кршен камен.
Ижорски јазик
Граматика
Ингрискиот е аглутинативен јазик.
Текија
Текија — село во Општина Илинден, во околината на градот Скопје, сместено во непосредна близина на рафинеријата ОКТА и на автопатот Е75.
Историја
Скопското село Текија потекнува уште од турско време.
Население
Според пописот од 2002 година, во селото Текија живеат 304 жители, од кои: 299 Македонци и 5 Срби.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живеел 251 жител, од кои 230 Македонци, 2 Албанци, 11 Срби, 5 останати и 3 лица без податоци.
Родови
Текија сега е православно село, но во минатото било муслиманско, населението говорело турски, но родовите потекнувале воглавно од Турци и Албанци. Родовите од албанско потекло потекнувале од домазети.
Родови од турско потекло
Родови од албанско потекло
Род од словенско потекло
Културни и природни знаменитости
Камен, висок повеќе од еден метар, фалусоидно исправен сретсело, најверојатно од паганско време е најголемиот знак по кој селото е познато. Спред верувањето, каменот лечи од неплоднот. Каменот го посетуваат луже најмногу ид Македонија, но и од соседна Србија, па дури и од Турција, потомци на некогашните жители на селото. Најмногу доаѓаат оние што не можат да имаат деца. Наводно, на сите што дошле по една година им се родило дете. Најпосетено е за Ѓурѓовден, кога се собираат и по 200-300 луѓе. Според редоследот на обредот, луѓето застануваат пред каменот, палат свеќа, оставаат некој дар и го обиколуваат, крстејќи се на сите негови четири страни. По обиколувањето жената треба да го опфати исправениот камен со две раце. Но, ако не може да го прегрне цел, тогаш го опфаќа со марамче. Откако ќе го направат тоа, старицата што го врши обредот, им собира камче, земја и трева околу каменот и како врзопче ѝ го дава на жената да го носи на бедрата цела година. По една година, жената, заедно со својот маж, треба да дојде повторно кај каменот и да ги остави камчето и земјата на истото место. Според верувањето, така ќе забремени и двајцата ќе добијат дете.
Во близина на Каменот во селото постои параклис со света вода посветен на Света Петка. Изграден е од селанец од селото, кој по сопствено видение сметал дека таму треба да се извади света вода. Денес ова место е доста посетено од луѓе кои се замиваат од оваа вода. Најголем собор се случува за денот на Света Петка Летна.
Религија во Казахстан
Според различни анкети, поголемиот дел од казахстанските граѓани, првенствено етничките Казаци, се идентификуваат како не-деноминациони муслимани, додека други се идентификуваат како сунитите од Ханифиски мезхеб, кои сочинуваат околу 63,6% од населението, како и етничките Узбеци, Ујгури и Татари. Помалку од 1% се дел од Шафиски мезхеб (првенствено Чеченци) и шиити. Постојат вкупно 2.300 џамии, кои се поврзани преку „Духовна асоцијација на муслиманите во Казахстан“, предводена од врховен муфтија. Курбан бајрам е признаен како национален празник на земјата.
Помалку од 25% од населението во Казахстан е православно, традиционално вклучувајќи ги етничките Руси, Украинци и Белоруси. Други христијански групи вклучуваат католици, протестанти (Баптизам, Презвитеријанство, Лутеранство, Пентекостализам, Методизам, Адвентисти на седмиот ден), Јеховини сведоци и Мормони. Постојат вкупно 265 регистрирани православни цркви, 93 католички цркви и 543 протестантски цркви и молитвени куќи. Божиќ, признаен на руски православен начин според јулијанскиот календар, е признаен како национален празник во Казахстан.
Други религиозни групи се: јудаизам, бахајство, хиндуизам, будизам и.т.н.
Земјата е мултиетничка, со долга традиција на толеранција и секуларизам. Од независноста, бројот на џамии и цркви е значително зголемен. Сепак, населението понекогаш е претпазливо за малцинските религиозни групи. Водачите на четирите религиозни групи што владата ги смета за „традиционални“ - исламот, руското православие, католицизмот и јудаизмот - објавиле општо прифаќање и толеранција што другите религиозни групи не секогаш ги уживат.
Религиозна историја
Земјата историски била центар на широк спектар на етнички групи со различни религии. Нетолеранцијата кон другите општества станало проблем на казахстанската култура. Основањето на независна република, по распаѓањето на СССР, предизвикало големи промени во секој аспект на животот на луѓето. Религиозноста на населението, како суштински дел од секој културен идентитет, претрпела и динамички трансформации.
Баптистичките цркви често биле напаѓани. Ова се должело на собирите на членовите на црквата без да се регистрираат, според барањето на државата. Секој кој не е регистриран, е изложен на ризик од страна на полицијата. Сепак, не само оние што го прекршуваат законот се третираат грубо.
На 2 мај 2017 година, судот во главниот град Нур-Султан (тогаш наречен Астана), го осудил 61-годишен сопруг и татко на тројца синови, Тејмур Ахмедов, член на Јеховините сведоци, на петгодишна затворска казна за вршење мирна библиска едукација. Судот се повикал на неговите напори за проповедање и поттикнување верски раздор и залагање за [верска] супериорност. Освен тоа, судијата исто така наметнал тригодишна забрана за учество на Ахмедов во активностите за проучување на Библијата. Медицинските проблеми на Ахмедов не биле земени предвид и му била одбиена медицинската грижа што му била потребна.
По неколку децении потисната култура, луѓето чувствувале голема потреба да го изложат својот етнички идентитет - делумно преку религијата. Квантитативните истражувања покажуваат дека во првите години од воспоставувањето на новите закони, откажувањето од какви било ограничувања на религиозните верувања и прогласување на целосна слобода, земјата доживеала огромен скок во верските активности на своите граѓани. Стотици џамии, синагоги, цркви и други верски објекти биле изградени во рок од неколку години. Сите застапени религии имале корист од зголемениот број на членови и верски објекти. Владата ја поддржала оваа активност и направила се од себе за да обезбеди рамноправност меѓу сите верски организации и нивните следбеници. Меѓутоа, во доцните 1990-ти, се случил мал пад на религиозноста. Нацрт-законот за религиите што се разгледувал во јуни 2008 година предизвикал меѓународна загриженост околу тоа дали постои намера да се исполнат општите стандарди за слобода на религијата и човековите права.
Христијанството
Христијанството во Казахстан е втора најголема религија по исламот. Повеќето христијански граѓани се Руси, а во помал дел и Украинци и Белоруси, кои припаѓаат на Руската православна црква. Според националниот попис во 2009 година, приближно 26% од населението на Казахстан се идентификувале како христијанини. 1,5% од населението се Германци, од кои повеќето го следат католицизмот или лутеранството. Исто така постојат и многу Pрезвитеријанци, Јеховини сведоци, Адвентисти од седмиот ден и Пентекостите. Методистите, менонитите и мормоните, исто така, регистрирале цркви. Според пописот од 2009 година, во Казахстан имало 4.214.232 христијани . „Казахстан е чудното јадро на традиционалниот католицизам“, изјавил католичкиот писател Рос Џуџат во 2018 година.
Бахајство
Бахајството во Казахстан започнало за време на политиката на угнетување на религијата во поранешниот Советски Сојуз. Пред тоа време, Казахстан, како дел од Руското Царство, имал индиректен контакт со бахајството дури во 1847 година. По влезот на мисионерите, заедницата станала најголема верска заедница по исламот и христијанството, иакосочинува само неколку проценти од нацијата. До 1994 година било избрано Националното духовно собрание на Казахстан, а заедницата почнала да ги размножува своите напори во разни интереси. Денеска се проценува дека бројот на верници е околу 6.000 лица.
Јудаизам
Евреите во Казахстан имаат долга историја. Има околу 12.000 до 30.000 Евреи во Казахстан, помалку од 1% од населението. Повеќето казахстански Евреи се Ашкенази и зборуваат руски јазик.
Хиндуизам
Хиндустите во Казахстан се главно од Меѓународното друштво за свесност за Кришна. Индиската заедница во Средна Азија, која се состои од Казахстан, Узбекистан и Туркменистан, брои само 2732 од вкупно 55,5 милиони жители. .
Тенгризам
Тенгризмот е религијата од Средна Азија која се одликува со шаманизам, анимизам, тотемизам итн. Таа била преовладувачката религија на Турците, Монголците, Унгарците, како и религијата на пет древни држави.
Слобода
Казахстан има многу разновидна и стабилна верска припадност. Меѓутоа, некои пријавени случаи на прогон против Харе Кришна и Јеховини сведоци предизвикале загриженост во меѓународната заедница.
Колаген
Колагенот се создава во цистерните на гранулираниот ендоплазматичен ретикулум како проколаген. Проколагенот е изграден од три левогири полипептидни синџири, кои меѓусебно се десногиро свиткани и стабилизирани со водородни врски, со слободни краеви. Кога под влијание на ензимите ќе се отстранат краевите, се добива структурна единица на колаген, наречена тропоколаген. Во вонклеточната матрица на единицата на тропоколаген спонтано се здружуваат во издолжени влакна на колаген.
Пелегринисаурус
Пелегринисаурус (што значи гуштер од Пелигрини) — род на титаносауруски сауроподски диносаурус кој живеел за време на Доцна Креда на територијата на денешна Аргентина. Фосилите биле пронајдени во формацијата Ален.