Интелектуален_развој
Бине-Симоновата скала и менталната заостанатост
Бине-Симоновата скала настанала со непосредната потреба да се најде објективен метод за разликување на нормалните и ментално заостанатите деца. А самата скала, во текот на седумдсетгодишното постоење подоцна се докажала како најпрецизно средство баш при решавањето на тој значаен практичен проблем. Во основа, Бинеовото разликување на ментално заостанатите деца се засновува на квалитативните особености на тие деца во споредба со нормалните деца. Кваниттативната проценка се вршела со помош на неговата тогашна верзиа на скалата и се состоела во одредување на менталната возраст до која одделна карегорија на ментално заостанати лица може да се развие. Така Бине ја дал следната граница: идиот – до ниво на нормално двегодишно дете, имбецил – до ниво помеѓу 2 и 7 години и дебил до ниво помеѓу 7 и 11 години. Бине чувствувал потреба за точна дијагноза на менталната заостантост кај децата кои сè уште се во развој, покрај интелектуалното ниво, да ја земе предвид и календарската возраст, т.е. времето кое на детето му било потребно да дојде до тоа интелектуално ниво. Но сепак, до крајот на животот останал во дилема како да ги комбинира тие две работи – нивото и календарската возраст. Како што е познато, таа негова дилема била подоцна разрешена така што е воведен умствениот количник, т.е. што менталнта возраст поделена со календарската и со тоа е добиен еден показател на брзината на освојување на одредени интелектуални нивоа од страна на детето. Како што може да се види, во основа на Бинеовото решение на проблемот за дијагноза на менталната заостанатост лежи извесно поистоветување на постарите ментално заостанати деца со нормални млади деца, бидејќи дијагнозата се дава така што се кажува до кое ниво на нормален развој дошло заостанатото дете. Секако дека Бине бил премногу добар психолог и мошне добро ги познавал особеностите на ментално заостанатите за да го прифати без резерва ваквото сведување на ментално заостанатото дете на младо нормално дете. Тој и до крајот на својот живот останал во дилема во врска со тој проблем. На основа на Бине-Симоновата скала објективно се открива ментално заостанатото дете на тој начин што се утврдува до кој степен на ментална возраст во нормалниот развој стигнало тоа дете. Меѓутоа, и самиот Бине и подоцнежните корисници на скалата биле свесни дека покрај таквите глобални дијагнози треба уште на некој начин да се одредат особеностите на ментално заостанатото дете. Најнапред, до Бинеовото одредување на границата на интелектуални нивоа на одделните категории на ментално заостанати лица има голема смисла и практично значење. Имено, покрај квантитативното одредување на глобално ниво, Бине дал исто така и квалитативна одредба со помош на психолошко-педагошки мерила. Според него, идиот е личност која не го владее говорот како средство за општење со луѓето, тој не употребува говор, не го разбира и се смета дека општото ниво на развој кое го постигнал е, приближно како на двегодишно дете. Имбецил е личност која го владее усниот говор и останатите достигнувања до ниво на седумгодишно дете, но не и писменото изразување до кое веќе достигнува дебилот. Границата помеѓу имбецил и следното ниво - дебил е училишна: додека имбецилот не умее да пишува, дебилот тоа го може. Потешко пак, вели и Бине, да се повлече граница помеѓу дебил и нормална личност. Тој ја повлекува таквата граница така што ги менува мерилата: додека досега ги користел психолошко-педагошките одлики, сега ја зема социјалната компетенција, способноста за самостојно снаоѓање во дадена друштвена ситуација. И затоа што друштвените ситуации меѓусебно доста се разликуваат, топа одредување на менталната заостанатост е релативно, т.е. некој може да биде нормален во една едноставна друштвена организација, а ментално заостанат во друга, посложена.