cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 6259
Други поделби
Проучување на NGC 6259 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 407; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7881. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Малахиј
Свети пророк Малахиј — последен од пророците во Стариот завет.
Бил роден по враќањето на Евреите од вавилонското ропство. Бил со необично убаво лице. Според преданието, народот го викал ,,ангел”, можеби поради неговата надворешна убавина или заради неговата духовна или дружење со ангелот Божји. Честопати зборувал со ангелот лице в лице. Кога тоа се случувало и некои други од присутните слушале ангелски глас, но не биле достојни да го видат лицето ангелско. Она што ангелот му го јавувал, младиот пророк тоа и го пророкувал. Им викал на неблагодарниот Израил и на свештениците во беззаконие. На 500 години пред Исус, јасно ја прорекол појавата и службата на Јован Крстител. Но, главно, тој e пророк за денот на Страшниот суд. се претставил пред Бога уште млад и по него повеќе немало пророци во Израилот сè до Јован Крстител ..
Тум
Тум (Thum) — мал град во округот Рудни Планини, во сојузната покраина Саксонија, Германија.
Географија
Тум се наоѓа на Рудните Планини, 10 километри северозападно од Анаберг-Буххолц и 19 километри јужно од Хемниц. Јансбах, притока на Чопау тече низ градот. На север е Геленау, на исток е Дребах, јужно од Тум е градот Еренфридерсдорф. Областа Грајфенштајне се наоѓа југозападно, а Хормерсдорф и Ауербах се на запад.
Историја
Тум бил првпат споменат во 1389 година во историските списи на надбискупијата Прага. Од век, рударството во некогаш густо пошумените области на Рудните Планини постојано се зголемувало, и историска книга од 1445 година го опишува Тум како мал рударски град. Неколку минерални пронаоѓалишта, две печатници и 27 рудници биле во областа на Тум. Значителни износи на аксинит биле пронајдени, кои првично биле именувани како Тумит. Во 1469 година граѓаните на Тум добиле градски статус.
Последната битка од Триесетгодишната војна во Саксонија била водена на 15 јануари 1649 година близу Тум. Уништувањата предизвикани од војната довело до опаѓање на рударската активност. Со опаѓањето на рударството во областа, Тум (како многу други градови и села во Рудните Планини) се свртел кон производство на дрвени играчки, како прашање на економски опстанок. Во и  век, текстилната индустрија била главен приход за Тум.
Во 1886, пругата со тесен колосек го поврзал Тум со Вилиштал. Оваа мрежа на Тум била дел од пругите на тесни колосеци во Саксонија и била продолжени во текот на раниот век.
Rittergut Dorfthum бил припоен кон Тум во 1879 година. Со зонските реформи во 1990-тите, соседните села Јансбах и Херолд биле припоени кон Тум.
Историска пиварница
Првичната пиварница, основана во век, била имот на црквата до 1546 година, кога била купена од страна на градот и била создадена пиварска кооператива. Оваа кооператива била распуштена во 1882 и пиварот Вилхелм Бетгер ги купил зградите и инвентарот. Купил нови пиварски згради во 1898 и го зголемил производството на 15.000 хектолитри. По смртта на Бетгер, во 1926 година неговата вдовица ја продала пиварницата повторно на градот Тум, кој не бил во состојба да пронајде купувач. Со ова завршила долгата пиварска традиција во Тум. Во 2000, брендот бил обновен под името Thumer Lager. Сега се произведува по оригинален рецепт од пиварницата во Кемниц.
NGC 1833
NGC 1833 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Маса, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1833 се споменува и како ESO 56-SC55, in LMC.
Откривање
Објектот е откриен на 12 ноември 1836 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1833 е од видот OCL+EN. NGC 1833 има само една позната привидна димензија, која изнесува 2,1'.
Други поделби
Проучување на NGC 1833 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9165.
Науката во 1514 година
1514 година во науката опфаќа некои значајни настани.
ЖС „Смесница“
Железничката станица „Смесница“ — железничка станица во Република Македонија.
Зајсан (округ)
Зајсан е округ на покраината Источен Казахстан во Казахстан. Административен центар на округот е градот Зајсан.
Андреј Сахаров
Андреј Дмитриевич Сахаров (Андрей Дмитриевич Сахаров) (21 мај 1921 – 14 декември 1989) — истакнат советски јадрен физичар, дисидент и активист за човекови права. Во 1975 година ја добил Нобеловата награда за мир.
Во негова чест Европскиот парламент секоја година ја доделува Сахаровата награда за слобода на мислата на поединци и организации што се борат за човековите права.
Живот и кариера
Од средината на 1948 година Сахаров учествува во советскиот проект за изработка на атомска бомба, која ќе биде тестирана на 29 август 1949 година. По преселувањето во Саров во 1950, тој игра клучна улога во следната фаза, развивање на водородна бомба. Истражувањето успева и на 12 август 1953 година СССР успешно извршува тестирање на водородната бомба. Сахаров продолжува да работи на ова поле и неговите сознанија се клучни при тестирањето на т.н. Цар-бомба, најмоќната бомба која било кога експлодирала, во октомври 1961 година.
Сахаров има и предложено идеја за реактор за контролирано јадрено соединување, кое сè уште претставува основа за истражувањата на ова поле.
Свртување кон активизам
Клучната промена во политичката еволуција на Сахаров започнува во 1967 година, кога антибалистичките проектили стануваат клучно прашање во американско-советските односи. Во своето тајно писмо до советското водство од 21 јули 1967 година Сахаров советува да им се верува на Американците и да се направат напори со цел да се спречи јадрена војна. Во истото писмо тој бара дозвола од раководството да го објави својот ракопис во кој предупредува на последиците од воведувањето антибалистичка одбрана. Советската власт го игнорира неговото писмо и не му дозволува да иницира јавна дебата околу антибалистичките проектили во советскиот печат.
Во мај 1968 година Сахаров го завршува својот есеј „Размисли за напредокот, мирољубивиот соживот и интелектуалната слобода“. Откако овој есеј е пуштен во оптек како самиздат во СССР, а потоа и објавен надвор од советските граници, советските власти му забрануваат да се занимава со истражувања поврзани со војската и е принуден да се врати на теоретските истражувања.
Во 1970 година заедно со Валериј Чалидзе и Андреј Твердохлебов, е еден од основачите на Московскиот комитет за човекови права. Во 1975 година ја добива Нобеловата награда за мир, но не му е дозволено да го напушти СССР за да ја прими наградата.
Ставот на Сахаров дека човековите права треба да бидат нова основа за секоја политика наидува на негодување кај советските власти. Сахаров јавно протестира поради советската интервенција во Авганистан, поради што е уапсен на 22 јануари 1980 година и е пратен во внатрешен егзил во Горки.
Таму, од 1980 до 1986 година Сахаров е под строга полициски надзор. Дури откако новиот советски водач Михаил Горбачов ја започнува политиката на перестројка и гласност, на Сахаров во декември 1986 година му е дозволено да се врати во Москва.
Сахаров се вклучува во формирањето на првите легални независни политички организации и станува истакната личност на растечката политичка опозиција во СССР. Во март 1989 година е избран во новиот парламент и станува ководач на демократската опозиција. Подготвувајќи се за еден свој важен говор, вечерта на 14 декември 1989 година, одејќи на спиење, Сахаров доживува срцев удар и умира.
Претседателски избори во Ел Салвадор (1895)
Претседателските избори во Ел Салвадор биле одржани во јануари 1895 година. Привремениот претседател генерал Рафаел Антонио Гутиерез бил единствениот кандидат и бил избран со само 91 глас против. Биле одржани одделни избори за заменик -претседател, на кои Пруденсио Алфаро го победил Карлос Мелендез и четворица помали кандидати.
Аеропут
Аеропут, или целосно име Друштво за воздушен сообраќај АД Аеропут (српскохрватски. (Друштво за ваздушни саобраћај А. Д. Аеропут/Društvo za vazdušni saobraćaj A. D. Aeroput), беше првата југословенска авио компанија сместена во Белград. Оснаована во 1927, Аеропут постоеше сè до преименувањето од 1947 г. во Југословенски аеротранспорт.
579 п.н.е.
579 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 579. година пред новата ера, 579. од првиот милениум п.н.е., 79. од 6 век п.н.е. и последна од 570-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4929 и 4930 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4171 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3181 и 3182 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 174.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 579 година се протега во 2057 и 2058, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2117 и 2118 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 36 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1237 и 1236 исламска година пред хиџра.
Науката во 1515 година
1515 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Конвенција за правата на лицата со попреченост
Конвенција за правата на лицата со попреченост - меѓународен договор за човекови права на Обединетите Нации наменет за заштита на правата и достоинството на лицата со попреченост. Од договорните страни на Конвенцијата се бара да промовираат, заштитуваат и обезбедат целосно уживање на човековите права од страна на лицата со попреченост и да обезбедат целосна законска рамноправност. Конвенцијата доведе до промена во погледот кон лицата со попреченост: наместо да се цел на добротворни организации, медицински третмани и социјална заштита, тие станаа целосни и рамноправни членови на општеството што ги уживаат човековите права. Ова е единствен инструмент за човекови права на ОН со изразита димензија за одржлив развој. Конвенцијата е прв договор за човековите права во дваесет и првиот век.
Текстот беше усвоен од страна на Генералното Собрание на ОН на 13 декември 2006 година, и отворен за потпишување на 30 Март 2007 година. По ратификацијата од страна на 20-тата партија, договорот стапи во сила на 3 Мај 2008 година. Од октомври 2017, има 160 потписнички и 175 договорни страни, и вклучува 172 држави и Европската Унија (која го ратификуваше на 23 декември 2010 одговорностите на земјите-членки беа префрлени на Европската Унија). Во декември 2012 година, при гласање во Сенатот на САД фалеа уште шест гласови од две-третинското мнозинство потребно за ратификација. Конвенцијата ја следи Комитетот за правата на лицата со попреченост.
Историја
За ОН, периодот од 1981 до 1992 година беше „Деценија на лицата со попреченост“. Во 1987 година, на собирот на експерти од целиот свет со цел увид во напредувањето се донесе препорака Генералното Собрание на ОН да направи нацрт за меѓународна конвенција за отстранување на дискриминицијата на лицата со попреченост. Италија, а подоцна и Шведска, предложи нацрт-конвенција но не постигна консезус. Многумина претставници на влади расправаа дека постојните документи се доволни. Во 1993 година, Генералното Собрание усвои необврзувачки „Стандардни правила за изедначување на можностите на лицата со попреченост“. Во 2000 година, претставници на пет меѓународни невладини организации за попречености издадоа декларација, и ги повикаа сите влади да ја поддржат Конвенцијата. Во 2001 година, Генералното Собрание, по предлог на Мексико, основа Ад Хок-Комитет којшто ќе ги разгледува предлозите за сеопфатна и суштинска конвенција за промовирање и заштита на правата и честа на лицата со попреченост. Организациите за правата на лицата со попреченост, вклучувајќи ја и Меѓунардоната алијанса за попречености како координатор на ад хок Меѓународна конференција за попречености, активно учествуваа во процесот на изготвување нацрт, поточно, бараа лицата со попреченост и нивните организации да имаат улога во спроведувањето и следењето на Конвенцијата.
Мексико започна преговори, со активна поддршка од GRULAC (регионалната латиноамериканска група). Кога во 2002 година поради противењето на WEOG почна да опаѓа поддршката за Конвенцијата, Нов Зеланд играше клучна улога во постигнувањето придвижување во сите региони. Играјќи улога на олеснувач во периодот од 2002 до 2003 година, Нов Зеланд конечно ја прифати формалната улога на Седиште на АД Хок-Комитет и ги започна преговорите за постигнување консензусен договор во август 2006 година, соработувајќи со други членки на Бирото: Јордан, Костарика, Чешка, Јужна Африка, како и Кореја и Мексико. Конвенцијата стана едно од средствата за човекови права кое најбрзо доби поддршка, со силна поддршка од сите регионални групи. 160 Држави ја потпишаа Конвенцијата на нејзиното отворање во 2017, а 126 Држави ја ратификуваа Конвенцијата за време на првите пет години. Како знак за признавање на улогата на Нов Зеланд во создавањето на Конвенцијата, како и за квалитетот на нивната национална Стратегија за попречености, Генералниот Гувернер на Нов Зеланд, Ананд Сатијананд ја доби Светската награда за Попречености во 2008 година, како претставник на целата нација.
Краток преглед
Член 1 ја дефинира целта на Конвенцијата:
да промовира, штити и обезбедува целосно и еднакво уживање на сите човекови права и основни слободи од страна на лицата со попреченост, и да промовира почит кон нивното достоинство.
Членови 2 и 3 даваат дефиниции и основни начела за комуникација, разумно сместување и универзален дизајн.
Членови 4-32 ги дефинираат правата на лицата со попреченост и должностите кон нив на државите-договорни страни. Многу од овие права ги отсликуваат правата прифатени во други конвенции на ОН, како Меѓународната одредба за граѓански и политички права, Меѓународната одредба за економски, социјални и културолошки права, или Конвенцијата против тортура, но со посебни должности кои осигуруваат нивно остварување од страна на лицата со попреченост.
Во посебни права на оваа конвенција спаѓаат правата на пристап, кои ја вклучуваат информациската технологија, правата за независен живот и вклученост во заедницата (Член 19), права на лична подвижност (Член 20), на хабилитација и рехабилитација (Член 26), и на учество во политичкиот и јавниот живот, и во културниот живот, права на рекреација и спорт (Членови 29 и 30).
Освен тоа, страните на Конвенцијата мора да ја зголемуваат свеста за човековите права на лицата со попреченост (Член 8), и да обезбедат пристап до патишта, згради и информации (Член 9).
Членови 33-30 ги регулираат известувањето и следењето на ковенцијата од страна на националните институции за човекови права (Член 33) и Комитетот за правата на лицата со попреченост (Член 34).
Членови 40-50 ги регулираат ратификацијата, влегувањето во сила, и амандманите на Конвенцијата. Член 49 исто така бара Конвенцијата да биде достапна во пристапни формати.
Конвенција за правата на лицата со попреченост
Основни одредби
Водечки принципи на Конвенцијата
Ы
Ы или јери (кирилица: ; глаголица: ) — буква од кирилицата. Ја претставува фонемата по непалатализирани (тврди) согласки во белоруската, русинската и руската азбука. Заради фонолошкиот процес, фактичката реализација на по тврди согласки се вовлекува кон затворена централна незаоблена согласка.
Како и многу кирилични букви, првобитно ова било лигатура помеѓу јер ъ и I (тогашно і, без точка или со две точки) или Иже (тогашно и, сегашно н). Во старите ракописи, оваа буква секогаш ја среќаваме како ъі или ън. Денешната форма еволуирала по губењето вредноста на ъ и ь како самогласки од старословенскиот јазик.
Оваа буква обично се романизира како y, додека во македонскиот се транскрибира како „и“.
Постојат неколку лични и општи именки (меѓу кои и некои географски поими во Русија) кои започнуваат со оваа буква: Итик-Кјујол (Ытык-Кюёль), Игиата (Ыгыатта), село и река Јакутија, и Илчи Мундок (Ыльчи Мундок), корејски војсководец.
Буквата ы повеќе не постои во украинската азбука, но постои сличен звук, кого го претставува буквата И.
Кутикула
Врз надворешните клеточни ѕидови на епидермалните клетки со наслојување на кутин се образува посебен компактен слој наречен кутикула. Овој процес се вика кутинизација. Дебелината и составот на кутикулата влијаат врз интензитетот на фотосинтезата и транспирацјата. Кутикулата го обложува листот од надворешната страна, но е пропустлива за сончевите зраци кои преку неа продираат до сите клетки на листот.
Питер Фокс (музичар)
Пјер Штефен Бајгори (роден на 3 септември 1971), попознат како Питер Фокс или пал како Енуф и Пит Фокс, е германски реге и хип-хоп музичар од Берлин. Тој е исто така член на германскиот реге бенд Сидед.
Личен живот
Питер Фокс свирел на хорна во младоста. Тој живее со своето семејство во Берлин-Кројцберг. Кон крајот на 2001 година, Фокс страдал од парализа на лицето, која не била третирана доволно брзо поради неточно поставена дијагноза. Десната страна на лицето и ден денес има мала парализа; сепак, тоа останало како негов претпознатлив белег.
Црвеноока краварка
Црвеноока краварка или бронзеста краварка — мала птица од семејството на трупијалите (Icteridae).
Тие се размножуваат од американските држави Калифорнија, Аризона, Ново Мексико, Тексас и Луизијана јужно преку Централна Америка до Панама. Се среќават на обработливо земјиште, во шикари и крмилишта. Вон од сезоната на парење, тие се наоѓаат во многу отворени живеалишта и се наоѓаат во густи шуми. Овие птици се хранат на отворени површини, често во близина на добиток на пасиштата. Нивната исхрана претежно се состои од семиња и инсекти, заедно со полжави за време на сезоната на парење за извор на калциум. Постојат три подвидови:
Бронзено-кафеавата краварка, која е ограничена на карипскиот брег на Колумбија, порано се сметала за изолирана популација на овој вид.
Машката црвеноока краварка е долга 20 см и тешка 68 г, со зелено-бронзено, сјајно црно перје. Нејзините очи се црвени во сезоната на парење, а инаку кафени. Женката е долга 18,5 см и тежи 56 г. Таа е обично црна со кафеав долен стомак и има кафени очи. Младите птици имаат боја слична на женките, со исклучок на сивите реси на пердувите.
Како и сите кравари, оваа птица е задолжителен гнезден паразит; ги снесува јајцата во гнездата на други птици. Младата црвеноока краварка ја хранат родителите домаќини на сметка на нивните младенчиња. Домаќините ги вклучуваат белоликата стрнарка и белотилната честарка. Тие се развиваат брзо, оставајќи го гнездото по 10-12 дена.
Свети Гордиј
Свети Гордиј е христијански светец.
Роден e во Кесарија, Кападокија. Бил офицер во римската војска за време на императорот Ликиниј. Но кога настанало страшното гонење на христијаните, тој ја напуштил војската и се оддалечил во синајската пустина. Осамен на планината Хорив, Гордиј го поминувал времето во молитва и размислување за тајните на небото и на земјата. Посебно размислувал за ништожноста на овој свет, околу што луѓето толку многу се мачат и се борат на земјата, та на крај посакал да умре и да се пресели во неминливиот и негнилежниот живот. Со таа желба тој се симнал во градот за времена незнабожечките трки и игри. Му се пријавил на градоначалникот како христијанин. Залудно овој го одвраќал од верата со ласкање и со заканување. Гордиј останал непоколеблив и цврст како дијамант, говорејќи: “Зарем не e видливо безумие да се купува со овој кратковремен живот вечнамака и погибел?”
Осуден на смрт, тој радосно брзал кон губилиштето и по патот им зборувал наџелатите за убавата и слатка наука Христова. И со името Исусово на усните тој го предал своетомладо тело на мечот, а праведната душа на Бога во 320 година.
Трстјански Залив
Трстјански Залив (Golfo di Trieste, Tržaški zaliv, Tršćanski zaljev, Golf von Triest) — мошне плиток залив во Јадранското Море и дел од поголемиот Венецијански Залив на територијата на Италија, Словенија и Хрватска. Од јужната страна се граничи со полуостровот Истра, поделен помеѓу Хрватска и Словенија. Во заливот е сместено целото словенско приморје.
Преглед
Морската стрија се движи лева насока, при просечна брзна од 0,8 јазли. Плимата и осеката во заливот се меѓу најголемите на Јадранот, но сепак обично не надминуваат 60 см. Просечната соленоста на водата изнесува 37-38‰, но лете паѓа и под 35‰.
Помали заливи во Трстјанскиот Залив се Панцанскиот, Милјскиот (Муџански), Коперскиот и Пиранскиот.
Во заливот е сместено сето словенечко приморје, чија должина изнесува 46,6 км. Крајбрежни градови (од исток кон запад) на словенечкото приморје се Копер, Изола и Пиран.
Стојан Карастоилов
Стојан Карастоилов или Стојан војвода — роден во 1848  година во с. Старчишта (денес Периторио, Грција), Драмско - убиен на 25 ноември 1878 с. Кресна) . Војвода учесник во Кресненското востание.
Како ајдутски војвода дејствувал во реонот на Неврокопско, Драмско и Црна гора. За време на Руско-турската војна (1877-1878) тој предводел чета и со четата дејствувал во Серско и Мелнишко. По потпишувањето на Берлинскиот договор се судрува со турски башибозук во Неврокопскиот реон, а во август истата година се префрла во Горна Џумаја. Заедно со Димитар Поп Георгиев - Беровски и други војводи, со 400 востаници го нападнале турскиот гарнизон во Кресна. По успешно завршените борби и ослободените 35 села во Каршијак, откако е формиран Штаб на македонското востание, на чело со началникот Димитар Беровски, тој е избран за главен војвода и ја управувал првата чета, таканаречена Трухелка. Под негово водство востанички одред поразува и заробува турска воена трупа кај кресненските анови на 5 - 6 октомври 1878 година.
Избран е за главен војвода од востаничкото раководство. Со големо искуство ги раководил востаничките сили. Влегува во конфликт со Луис Војткевич и Адам Калмиков, претставници на бугарскиот комитет “Единство“. Овој бугарски комитет го организираат неговото убиство, и на 25 ноември 1878 година го ликвидираат Стојан, како и неговите четници Георги Чапрашников и Јован Трендафилов.
Институт за етнологија и антропологија
Институт за етнологија и антропологија ― една од составните единици на Природно-математичкиот факултет во Скопје.
До Независноста
Во периодот од 1969-1980 година имало иницијативи за обнова на студиите за етнологија, главно од првите дипломирани етнолози: Милош Константинов и Галаба Паликрушева. Дописите од овој период биле упатени до републичките институции објаснувајќи за потребата од студии за етнологија. Одлуката на Советот на Филозофскиот факултет од 1969 година не одобри реализирање на студиска група за етнологија. Собранието на СРМ и одговорните републички институции во 1984 година донесе одлука за обновување на студиите, но поради повторните отпори на Филозофскиот факултет тоа не се остварило. Така Инстиутот за географијаги прифатиле студиите за етнологија, отворајќи Завод за етнологија во 1985/86 година, тогаш се запишале осум дипломирани географи и осум географи со завршена втора година.
Во тој период, до 1990 година на Заводот за етнологија работеле четворица доктори на етнолошки науки, во пензија: Галаба Паликрушева, Милош Константинов, Душан Константинов и Миодраг Хаџи-Ристиќ, а часовите по вежби ги држела асистент Мирјана Алуловска (сега Мирчевска). По 1990 година на Заводот за етнологија дошле уште тројца доктори на етнолошки науки: Анета Светиева, Нијази Лиманоски и Ѓорѓи Здравев, еден доктор по музеолошки науки: Крсте Богоески, како и двајца асистенти кои подоцна ги одбраниле и своите докторски дистертации: Љупчо Неделков и Љупчо С. Ристески.
21 век
Во 2005 година, на 31 март, наставно-научниот совет при Природно-математичкиот факултет го променил статутот на Природно-математичкиот факултет со што Заводот за етнологија прераснал во Институт за етнологија и антропологија и е внесен како седми институт во рамките на Природно-математичкиот факултет во Скопје, а службено започнал да функционира од 1 октомври 2005 година. Сегашниот наставен план и програма на студиите на институтот се направени според наставните планови и програми на Европскиот кредит-трансфер систем за етнологија и антропологија.
Библиотека и архив на Институтот за етнологија и антропологија
Библиотеката на Институтот нуди база каде се овозможува семрежно пребарување на библиографските единици, како и преглед на сите одбранети дипломски, подстипломски и докторски трудови изработени од 2006 година. Во библиотеката се достапни и збирките на проф. д-р Бранислав Русиќ, на проф. д-р Галаба Паликрушева Назим, на проф. д-р Ѓорѓи Здравев. на проф. д-р Крсте Богоевски, на проф. д-р Анета Светиева, на проф. д-р Љупчо С. Ристески, на проф., на проф. д-р Коста Пеевд-р Џоел Мартин Халперн, на проф. д-р Ванчо Тушевски, на проф. д-р Вероника Странг, на Тома Леов и на Марјан Ѓоргиев.
Архивот за етнолошки и анрополошки ресурси (АЕАР) и Дигиталниот архив за етнолошки и антрополошки ресурси (ДАЕАР) при Институтот за етнологија и антропологија претставуваат централен и единствен извор на релевантни информации од областа на етнологијата и антропологијата за Македонија и пошироко, за сите заинтересирани за културното наследство во Македонија.Во АЕАР и ДАЕАР, досега се архивирани сите аудио, видео и други материјали собрани во текот на истражувањата на Институтот за етнологија и антропологија. Во АЕАР и ДАЕАР се архивирани материјали од:
1. Теренски материјали (аудио, транскрибирани, видео, фотографии) реализирани при теренските истражувања на ИЕА и теренските настави со студентите на ИЕА; 2. Материјали од Збирката на проф. Џоел М. Халперн за Македонија (база на податоци, фотографии, архивски материјали); 3. Материјали од Јозеф Обрембски (полски етнолог и антрополог што истражувал во Порече, Македонија во 1931/32 година. Материјалите се копии од Архивот на Библиотеката Ду Боис на Универзитетот во Масачусетс, каде што се чуваат оригиналите).
Списание ЕтноАнтропоЗум/EthnoAnthropoZoom
ЕтноАнтропоЗум е списание на Институтот за етнологија и антрополо­гија на Природно-математичкиот факултет на Универзитетот „Св. Кирил и Мето­диј“ во Скопје. Во списанието се објавуваат трудови од областа на етнологија, социокултурна антропологија, лингвистичка антропологија, теориска антропологија и други сродни научни дисциплини. Текстовите во списанието се објавуваат на македонски јазик и на англиски јазик. Објавувањето на текстовите од првите 6 броја (бр. 1- бр. 6) на списанието ЕАЗ на македонски јазик во аудио формат е реализирано во рамките на проектот: „Аудио библиотека на Институтот за етнологија и антропологија. Аудио списание „ЕтноАнтропоЗум“, а финансиран во рамки на Јавниот повик за програми и проекти од областа на културата од интерес на Градот Скопје за 2018 година.
Наѓа Хигл
Надја Хигл (Панчево, 2 јануари 1987 г.) е репрезентативка на Србија во пливање на 100 и 200 метри градно.
Биографија
Таа е член на пливачкиот клуб Тамиш од Панчево, а тренер и е нејзиниот брат Себастијан Хигл. Таа е висока 173 см и тешка 69 килограми. На Светското првенство во пливање во Рим на 31 јули 2009 г. година го освои златото во дисциплината 200 метри градно и со резултат 2:21.62 постави нов европски рекорд во таа дисциплина. Со овој успех Хиглова влезе во историјата на српското пливање, како прва жена што станала светски првак.
На крајот на годината ја доби Златната значка на спортот, наградата за најдобар спортист во Србија, Олимпискиот комитет на Србија ја прогласи за спортистка на годината, а ја доби и „Мајската награда“ од Спортската федерација на Србија. Добитничка е и на наградата „Вихор“ за најдобар спортист во Војводина.
Учествувала и на Европското првенство во мали базени во 2007 година во Дебрецен, Светско првенство во мал базен во 2008 година во Манчестер, во 2008 Олимписките игри во Пекинг. Европското првенство во пливање на кратки патеки во 2008 година во Риека, Средоземните игри 2009 во Пескара и Летната универзијада 2009 година во Белград.
Таа е носител на државни рекорди на 100 метри градно (1: 07,80) и 200 метри градно (2: 21,62).
Таа е во брак со Милан Бохаревиќ од септември 2013 година.
Лични рекорди на Наѓа Хигл
31 декември 2009 година
Полет Годар
Полет Годар ( – ) била американска филмска и театарска глумица. Таа била голема ѕвезда во студиото Paramount во тек на 40-тите години. Била мажена за неколкумина познати личности, вклучувајќи го Чарли Чаплин, Бургес Мередит и Ерих Марија Ремарк. Годар била номинирана за Оскар за најдобра женска улога за нејзината изведба во филмот So Proudly We Hail! (1943).
Науката во 1516 година
1516 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Три Чешми
Три Чешми (влашки: Treili Shopati) — населба во Општина Штип.
Географија и местоположба
Оваа млада по постанок, но голема населба се наоѓа на територијата на Општина Штип, недалеку во северен правец од градот, на оддалеченост од околу 4 км. и лежи непосредно до регионалниот пат Штип – Велес. Населбата е рамничарска на надморска височина од 320 метри. Атарот зафаќа простор од 10,8 км2. На неа обработливо земјиште зазема површина од 646 хектари, на пасиштата отпаѓаат 70 хектари. . Меѓутоа, голем дел од населението работи во фабриките кои се наоѓаат во градот Штип и дејствуваат во дневните миграциони движења на релација приградска населба – град. Во населбата работи деветгодишно училиште, има амбуланта, фабрички погон, услужни објекти (пошта), споменик од НОБ, а снаселбата има и урбанистички план, според кој од неколку куќи населбата се развило во современо населено место.
Историја
Место на ова село било населено уште од римско време, за што сведочи наоѓалиштето „Три Чешми“ на 500 м југоисточно од селото.
Денешната населба датира од 1949/50 година. Во раните години населбата била нарекувана Сто Куќи. На истата територија биле изградени станбени објекти кои биле доделени на жртвите на Македонскито егзодус од 1948. Подоцна со добивање на планови за доизградба населбата била проширена, во сколоп на нејзината изградба овде влегуваат Поштата, Приградската амбуланта, Црквата „Св. Илија“ како и основното училиште под име „Јосип Броз Тито“, подоцна променето во „Борис Кидрич“, но сепак и ова име не останува за долго за на крај подрачното основно училиште да го добие името ПОУ „Гоце Делчев“.
Во склоп на Три Чешми постоел и Земјоделско-индустриски комбинат „Црвена Ѕвезда“ кој запирел со работа веднаш по растурањето на Југославија.
Население
На пописот од 2002 година, селото имало 1.065 жители и претставува голема населба.
На табелата е прикажан националниот состав на населението низ сите пописни години:
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 947 жители, од кои 808 Македонци, 88 Власи, 3 Срби, 2 останати и 46лица без податоци.
Крушевица (Кавадаречко)
Крушевица — село во Општина Росоман, во областа Тиквеш, во околината на градот Кавадарци.
Географија и местоположба
Крушевица — село во општина Росоман. Во областа Тиквеш.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Крушевица живееле 554 жители, сите Македонци, од кои 524 муслимани и 30 христијани.
Според пописот од 2002 година, селото имало 5 жители, од кои 3 Срби и 2 Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 2 жители, сите Македонци.
Родови
Според податоците од периодот помеѓу 1914-1924, родови во селото биле:
Потоа уследило иселување на муслиманите во Турција и доселување на српски колонисти и Македонци.
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 717 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште на селото Сирково.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 464 гласачи.
МРТ 4
МРТ 4 — канал на Македонската радио-телевизија. Започнал со емитување сигнал на 16 април 2020 година во 16 часот како канал за програма на јазиците на заедниците во Македонија на јавниот сервис. Програмата којашто се емитува на овој канал преминала од МРТ 2, каде што од 2020 се емитува програма исклучиво на албански јазик.
Балтички јазици
Балтичките јазици се јазична група, којашто претставува посебна гранка на Индоевропските јазици.
Кон балтичките јазици спаѓаат живите летонски и литвански јазици и мртвиот пруски јазик. Постоеле и неписмените балтички јазици јатвишки, галиндски, куршски и др. Повеќе сличности на балтичките и словенските јазици дозволуваат тие да бидат обединети во балтичкословенки јазици, бидејќи се претпоставува дека во антиката постоело балтичко-словенско единство.
Источнобалтички јазици
(†— исчезнат јазик)
Асистивна технологија
Асистивна технологија — поширок термин што вклучува асистивни, адаптивни и рехабилитациони помагала за лицата со посебни потреби и исто така го вклучува процесот кој се користи во нивниот избор, лоцирање и нивното користење. Луѓето кои имаат попреченост често имаат тешкотии со самостојното вршење на активностите во дневното живеење, дури и со помош на друго лице. Како активности во секојдневното живеење се подразбираат лични  потреби како подвижност, јадење, бањање, облекување и чешлање и други. Асистивната технологија ги ублажува ефектите од попреченоста кои ја лимитираат способноста да се вршат овие активности и ја промовира поголемата независност со тоа што им овозможува да ги извршуваат дневните активности кои претходно воопшто не можеле или имале потешкотии да ги вршат самостојно. Ова е на начин што ги подобруваат или менуваат претходните методи кои им помагале да ги вршат овие активности. На пример, количка за лица со посебни потреби овозможува независна подвижност за оние кои не можат да одат или или пак асистивни направи за јадење кои им помагаат сами да јадат. Како последица од асистивната технологија, лицата со попречености ја имаат можноста за полесно секојдневно живеење, зголемување на социјализација во општеството и поголема шанса за намалување на институционалните трошоци без значително да се зголемат личните трошоци.
Инвалидски колички
Инвалидските колички се направи кои може да имаат рачен или електричен погон, вклучуваат систем за седење и се дизајнирани да бидат замена за нормалната подвижност која луѓето ја уживаат секојдневно.
Направи за префрлање
Направите за префрлање овозможуваат пациентите со оштетена подвижност да бидат преместувани од нивните негуватели на кревет, количка, стол, во тоалет, носилка, автомобил, во базен итн. најчести се дигалките за пациенти (за вертикален пренос), клупи за пренос, носилки или конвертибилни столчиња, дигалки за пренос од седечка во стоечка позиција (за преместување од една во друга седечка позиција), душеци на дување. Зависните пациенти кои не можат да му помогнат на негувателот во преместувањето најчесто имаат потреба од дигалка за пациент, која иако е измислена во 1955 година и е во широка употреба од раните шеесетти години, сè уште се смета за последен збор во технологијата од Американската асоцијација за медицински сестри и OSHA.
Дубаци и одалки
Дубаците и одалките им служат на лицата со попреченост кои им треба дополнителна поддршка за да ја одржуваат рамнотежата или стабилност додека одат.
Протетика
Протетските помагала се направи кои заменуваат делови од телото кои ги нема.
Читачи од екран
Читачите од екран им помагаат на лицата со оштетен вид лесно да пристапат до електронски информации.
Во Македонија
Асистивната технологија во образованието ја воведува УСАИД со проект за е-пристапно образование на здружението ,,Отворете ги прозорците", преку истражувања за потребите во оваа област, обуки на наставници и опремување на основни училишта низ територијата на државата.
Пјер Калулу
Пјер Калулу Кјатенгва (роден на година во ) — француски професионален фудбалер, кој настапува за екипата на Милан како десен бек.
Лион
Калулу се преселил од младинскиот клуб АС Де Сент-Перст во младинската академија на Олимпик Лион во летото 2010 година. Во Лион тој поминал низ различните оддели за млади од 2010 до 2018 година и се искачил на 2-от тим на Олимпик Лион во јуни 2018 година. За домашниот натпревар против Амјен СЦ на 5 март 2020 година, Калулу бил повикан за првиот тим на Олимпик Лион, но не настапил на натпреварот.
Милан
Во летото 2020 година, Калулу се преселил во Италија во редовите на Милан и потпишал договор до 2025 година. На 10 декември 2020 година, тој го направил своето професионално деби, играјќи го целиот натпревар во Лига Европа против Спарта Прага како лев бек; бидејќи Милан победи со 1-0, тој бил пофален што му помогнал на тимот да ја зачува мрежата. Три дена подоцна, на 13 декември 2020 година, Калулу го направил своето деби во Серија А, заменувајќи го повредениот Матео Габија во петтата минута од натпреварот на домашен терен против Парма. На следниот натпревар од лигата на гости против Џенова одигран на 16 декември 2020 година, тој го направил својот прв старт во Серија А и постигнал деби гол во неговата сениорска кариера, израмнувајќи го резултатот на 2–2.
По повредата на Алесио Ромањоли, Калулу го започнал натпреварот против Наполи на 6 март 2022 година, партнер во централната одбрана со Фикајо Томори, помагајќи му на Милан да постигне победа од 1–0, импресионирајќи против напаѓачот на Наполи, Виктор Осимхен. На 12 март против Емполи, Калулу го постигнал својот прв гол во сезоната, моќен удар надвор од шеснаесетникот, кога Милан успеал да победи со 1–0 и да остане на врвот во лигата. Со него и Томори повторно во централната одбрана, Милан ја задржал мрежата на два последователни натпревари во Серија А за прв пат во 2022 година.
Меѓународна кариера
Покрај француското државјанство, тој има и државјанство на Демократска Република Конго. Од јуни 2018 година, Калулу играл низ различните национални јуниорски селекции на Франција, учествувајќи на Европското првенство до 19 години на УЕФА во 2019 година.
Личен живот
Калулу е помлад брат на фудбалерите Алдо Калулу и Гедеон Калулу.
Интернасионал
Спортски клуб „Интернасионал“ или само Интернасионал е бразилски фудбалски клуб од Порто Алегре, Јужно Рио Гранде. Клубот е основан на 4 април 1909 година.
Интернасионал е три кратен шампион на Бразил (во 1975, 1976 и 1979) и двапати шампион на Јужна Америка со освојувањето на Копа Либертадорес во 2006 и 2010 година. Исто така клубот бил победник и на Светското клупско првенство во 2006 година со победата над Барселона во финалето со 1-0.
Својте домашни натпревари ги играат на стадионот Беира-Рио, кој е со капацитет од 50.000 седечки места. Настапуваат во црвени дресови и бели шорцеви.
Кикинда
Кикинда — град и административен центар на округот Северен Банат во автономната покраина Војводина, Србија. Урбаното подрачје на градот има 38.065 жители, додека административна област на градот има 59.453 жители.
Градот бил основан во 18 век. Од 1774 до 1874 година Кикинда било седиште на областа Голема Кикинда, автономна административна единица на Хабсбуршката монархија. Во 1893 година на Кикинда ѝ бил доделен статус на град. Градот станал дел од кралството Србија (и кралството на Србите, Хрватите и Словенците) во 1918 година.
Во 1996 година, добро сочувани археолошки остатоци од половина милион-годишниот стар мамут биле ископани на периферијата на градското подрачје. Мамутот наречен „Кика“ станал еден од симболите на градот. Денес остатоците се изложени во Националниот музеј на Кикинда. Други занимливости во градот се „Сувача“ - уникатна мелница придвижувана од магаре, годишните денови на тиквата, и меѓународниот симпозиум на скулптура „Тера“. Многубројните зимски гнезда на планинскиот був се лесно достапни, бидејќи се наоѓаат во градските паркови и затоа тие привлекуваат набљудувачи на птици од земјата и странство.
Демографија
Според пописот од 2011, во градот Кикинда живеат следниве етникуми:
Збратимени градови
Кикинда е збратимена со:
Науката во 1517 година
1517 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Горан Недељковиќ
Горан Недељковиќ (Смедерево, 20 август 1982) е поранешен српски веслач. Бил член на ВК Смедерево од 1994 година до 2008 година година. Веслаше за селекциите на Југославија, Србија и Црна Гора и Србија од 1998 година до 2008 година.
Кариера
Тој бил учесник на Летни олимписки игри 2004 во Атина, каде го освоил 7-то место во дисциплината четворка без кормило за лесни веслачи. Покрај овој успех, тој се истакнува со следните медали на светските и европските првенства:
Вселена
Вселена — сеопштост на просторот и објектите во него во астрономска смисла. Делот од вселената кој може да се види или испита обично се нарекува метагалаксија (видлива вселена). Поради тоа што ширењето на вселената е многу поголемо од нејзиниот краен досег на набљудување, космолозите сметаат дека е неможно да се следи нејзиното ширење.
Во терминологијата на физичката космологија, вселената се смета за конечен или бесконечен временски простор во кој е сместена целата материја и енергија. Некои научници ја поддржуваат теоријата дека вселената е дел од многубројни други вселени.
Ширење, старост, теоријата за големата експлозија
Главна статија: Големата експлозија и Ѕвезден развој Најважен резултат на физичката космологија е сознанието дека вселената се шири. Ако тоа се екстраполира инверзно во времето, се доаѓа до идејата за гравитациска сингуларност, мошне апстрактен математички концепт кој можеби соодветствува, но можеби и не соодветствува со вистината.
Од таму потекнува и теоријата за “големата експлозија” која е денес преовладувачки модел на вселената. Врз основа на податоците добиени од WMAP (WMAP - Wilkinson Microwave Anisotropy Probe), сонда на НАСА, староста на вселената, почнувајќи од “Големата експлозија” се проценува на околу 13,7 милијарди (13,7 × 109) години со можна грешкa од околу 1% (± 200 милиони години).
Другите методи за проценување на староста на вселената даваат различни вредности, почнувајќи од 11 милијарди до 20 милијарди години. Најголемиот број проценки се движат во опсегот од 13 до 15 милијарди години.
Први галаксии, структура на вселената
Галаксиите не се рамномерно распоредени во просторот. Тие се групираат во јата од галаксии, тоа е систем кој може да содржи од неколку десетици до неколку илјади галаксии. Основни особини на вселената се нејзина хомогеност и изотропност. Ако разгледуваме различни подрачја на вселената, но секогаш со исти зафатнини, во сите од нив ќе наидеме на просечно ист број галаксии. Во тоа се состои хомогеноста на вселената. Ако пак од било која точка во вселената вршиме набљудувања во различни насоки, во секој од нив ќе наидеме на приближно ист број галаксии, во што се состои изотропноста на вселената. Со други зборови во вселената не постои ниту едно место, ниту една насока која по нешто би се разликувала од останатите: секое место може подеднакво да се смета за центар на вселената, или поинаку речено, центарот на вселената не постои.
Вселената почнува да се шири во одредени моменти од минатото, тоа ширење морало да почне од состојби во кои густината на материјата била многу голема. Во почетниот момент на оваа фаза на ширење морало да се одигра некој процес во кој материјата почнала од некои нивоа кои и денес ги запазуваме. Тој процес го нарекуваме голема експлозија. Одредени теории говорат дека големата експлозија се случила пред околу 15 × 109 (15 000 000 000 години).
Уште една важна особина на вселената е нејзиниот елементарен состав. Огромен експериментален материјал сведочи дека масата на вселената е составена 70% од водород, 30% хелиум и само околу 1% од сите останати елементи заедно. Да спомнеме и дека конечната брзина на светлината во сите заеднички делувања има неизбежна последица. Гледајќи ја иднината на вселената, ние всушност го гледаме минатото!
Историски сфаќања за вселената
Според арапско-аристотелската космологија, на чело на деветте неба стојат соодветни духовни водачи – интелигенции, кои имаат задача своите неба да ги водат по нивните сфери низ вселената. Подоцна, схоластиката овие интелигенции ги заменила со ангели. Според средновековното сфаќање, Земјата се наоѓа во центарот на вселената, како и во центарот на девет подвижни неба, од кои првото и најмалото е месечевото небо.
Јавна точка на безжичен пристап
Јавна точка на безжичен пристап (ЈТБП или хотспот, од англ. hotspot = „жариште“) — место што нуди интернет преку безжична локална мрежа користејќи насочувач (router) поврзан со семрежен услужник (ISP). Јавните точки на пристап обично користат Wi-Fi технологија.
Ваквите пристапни точки се среќаваат во кафулињата и други угостителски и услужни места ширум развиениот свет.