cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Банка
Инвестициони банки
Инвестициона банка е онаа чија главна дејност е работењето со хартии од вредност, како што е откупот на хартии од вредност кои ги емитираат корпорациите и други субјекти и нивна препродажба на секундарниот пазар на хартии од вредност. Тие, исто така, се јавуваат и во улога на брокери и дилери на пазарот на капитал.
Фунциите на инвестиционите банки се:
Деловни банки
Деловните банки се производ на развиениот капитализам. Тие располагаат со голем сопствен капитал и обично се наоѓаат во метрополите на капиталистичките земји. Тие доаѓаат до средства преку здружување на капиталот од разни индустриски концерни и картели. Кај овие банки до израз доаѓа поврзаноста на интересите на финансискиот и индустрискиот пазар. По правило, овие банки немаат филијали. Ваквите банки се главни носители на финансирањето на големите индустриски корпорации со кои се развиваат тесни деловни врски. Исто така, тие даваат и советнички услуги за разни инвестициски проекти, за донесување на најоптимални инвестициски одлуки. Деловните банки се многу активни и на меѓународниот пазар на капитал.
Специјализирани или грански банки
Од името на овие банки може да се заклучи дека тие одобруваат кредити на одделни гранки или области во стопанството. Во светот, овие банки се познати особено кога е во прашање финансирањето на земјоделството, индустријата, надворешната трговија, прометот и сл. Нивно главно својство е тоа што кај нив се постигнува висока специјализација во работењето, поголема хармонизација на членовите на банката (тие се од иста гранка или област) и се надминува теритoријалната затвореност во движењето на банкарските средства.
Развојни банки
Во развојот на банкарството посебно место имаат банките за долгорочно кредитирање на стопанскиот развој. Потребата за проширена репродукција и осигурување на средствата за нејзино финансирање се наметна со особена сила, особено со почитувањето на капиталистичкиот начин на производство, од кога и дејствуваат специјализираните банки, односно развојните банки. Развојните банки може да се сретнат и под други имиња, како инвестициони, индустриски, финансиски, хипотекарни и сл. Развојните банки одобруваат долгорочни кредити од акумулираните штедни депозити, кои се орочени во банката за подолг рок. Со одобрувањето на долгорочни кредити врз основа на орочените депозити не се создава нова парична маса, туку само се врши прераспределба на веќе создадената акумулација. Развојните банки покрај домашната акумулација често користат и странска акумулација, како извор на финансирање на одделни развојни програми. Овие банки се особено карактеристични за земјите во развој, каде што најчесто се основаат со поддршка на државата.
Регионални банки
Од самото име може да се заклучи дека се работи за банки кои работат на одреден регион, односно територија. Постојат регионални банки кои прибираат депозити и доделуваат кредити на субјекти од одреден регион во рамки на една земја и во рамки на одреден регион кој се протега во повеќе земји. Овие последниве се нарекуваат Меѓународни регионални банки. Најпознати вакви банки се: Европската инвестициона банка, Африканската банка, Азискaта банка за развој итн.
Моно-банки
Доколку во една земја постои само една банка, велиме дека во таа земја има монобанкарски систем. Во оваа банка се споени сите банкарски функции. Ваквата банка, во исто време е и централна банка и деловна банка, затоа што таа емитува пари, им дава краткорочни и долгорочни кредити на стопанството и на населението и го врши внатрешниот и меѓународниот платен промет.
Монобанкарскиот систем се појавува повеќе како исклучок во современото банкарство. Обично, овој систем го применуваат неразвиените и малите земји, а тој беше карактеристичен за земјите во транзиција.
Мултинационални банки
Индустриската револуција и примената на најсовремената техника и технологија во процесот на производство бараат, од своја страна, висока концентрација на банкарски капитал и развиена соработка во банкарското работење. Класичните коресподентски односи помеѓу банките од одлени земји станаа претесни и несоодветни на современите барања за концентрација на капиталот во меѓународната размена. За да одговорат на новите барања, банките го концентрираат капиталот преку формирање на банкaрски конзорциуми и мултинационални банки. Банкарските конзорциуми се формираат за финансирање на одредени проекти, а мултинационалните банки за извршување на сите форми на банкарско работење. Мултинационалните банки имаат широка филијална мрежа речиси низ целиот свет.
Дерегулација
Традиционално, државата, преку бројни закони и други правни прописи, го регулира работењето на банките. Тоа е мотивирано од желбата да се заштитат паричните средства на јавноста, како и од грижата за зачувување на стабилноста на банкарскиот систем. Меѓутоа, во настојувањето да го заштитат јавниот интерес, регулаторните органи западнале во друга крајност, поставувајќи бројни ограничувања во работењето на банките. Оттука, од крајот на 1970-тите, присутен е глобален тренд на дерегулација (deregulation), при што овој поим означува процес на отстранување на постојните правни прописи со кои се ограничува работењето на банките. Во прв ред, процесот на дерегулација подразбира отстранување на прописите со кои се ограничуваат услугите што можат да ги нудат банките. Со тоа, на банките им се овозможува да извршуваат некои небанкарски активности, ко претходно им биле забранети, од типот на брокерските услуги и инвестициското банкарство.
Конкуренција
Еден од најзначајните трендови во современото банкарство е конкуренцијата што банките ја трпат од небанкарските финансиски посредници, како и од нефинансиските организации. Притоа, конкурентите немилосрдно навлегуваат на пазарите на кои традиционално доминирале банките. На пример, во 1970-тите, инвестициските банки започнале да нудат финансиски инструменти кои се многу слични на банкарските депозити, како што се: инвестициски фондови на пазарот на пари (money market mutual funds), сметки за управување со парите (cash management accounts) итн. Исто така, како сериозна конкуренција на орочените депозити во банките се наметнуваат рентите (annuities) што ги продаваат осигурителните друштва. На пазарот на кредити, како сериозни конкуренти на банките се јавуваат друштвата за финансирање (finance companies), а освен тоа, големите претпријатија можат да позајмуваат директно на финансиските пазари. Како последица на зголемената конкуренција од страна на небанкарските финансиски посредници, во земјите со развиена финансиска структура се забележува тренд на намалување на релативното значење на банките во финансискиот систем. На пример, во САД, учеството на банките во вкупните средства на финансиските институции опаднало од 40% во 1960 година на само 18% во 2007 година. .
Консолидација
Еден од најважните трендови во банкарството во последните неколку децении е процесот на консолидација на банкарскиот сектор, кој означува окрупнување на банките. Консолидацијата се одвива на два основни начина: Како последица на консолидацијата на банките, во секоја земја постои тренд на намалување на бројот на банките. На пример, меѓу 1984 и 2007 година, бројот на банките во САД опаднал од 14 482 на 7 282. Овој тренд е присутен и во ЕУ, каде за само неколку години (2001-2006), бројот на кредитните институции се намалил од 9 747 на 8 609, при што се забележани речиси 600 спојувања и преземања на кредитни институции.
Глобализација
Поимот глобализација (globalization) означува поврзување на одделните национални пазари во единствен меѓународен пазар. Глобализацијата во банкарството се изразува низ повеќе форми: На пример, банките од една земја стануваат сопственици на банките во странство; домашните претпријатија сè повеќе се задолжуваат во странски банки, т.е. земаат кредити, изразени во странска валута; преку интернет, луѓето од една земја можат слободно да вршат плаќања во други земји; големите претпријатија издаваат хартии од вредност на меѓународниот пазар на капитал; банките отвораат филијали и други организациски единици во странство итн.
Финансиски новини
Еден од најзначајните фактори во развојот на банките се финансиските новини (financial innovation). Овој израз го означува менувањето на постојните и создавањето нови финансиски инструменти, трансакции, организациски форми, пазари и институции. Од своја страна, финансиските новини се поттикнати од повеќе фактори, како што се: зголемената конкуренција, процесите на регулација и дерегулација, и технолошкиот прогрес.
Некои финансиски новини се прилично стари, зашто се јавиле уште во 1960-тите години. На пример, во 1962 година, во желбата да им конкурира на државните записи, „Ситибенк“ ги вовела преносливите потврди за депозит (negotiable CDs). Една година подоцна, европските банки започнале да нудат депозити изразени во долари и така го создале евродоларскиот пазар. Во 1970 година, една американска државна агенција извршила секјуритизација (securitisation) на станбените хипотекарни кредити. Во 1972 година, во американската држава Масачусетс, банките понудиле нов производ – каматоносни чековни сметки, познати како "договорни налози за повлекување пари". Во 1981 година, меѓународните банки започнале да аранжираат каматни свопови, а тогаш се појавиле и записите со променливи каматни стапки (floating-rate notes, FRNs). Во 1982 година, американските банки почнале да нудат депозитни сметки на пазарот на пари, како реакција на брзиот подем на инвестициските фондови на пазарот на пари. Во средината на 1980-тите, секјуритизацијата се проширила и на автомобилските кредити, кредитните картички и комерцијалните кредити. Во 1993 година се појавиле кредитните картички со фотографија, а идната година и дебитните картички со претплата (prepaid debit cards), додека во 1996 година започнала примената на интернет-банкарството. Конечно, во 1997 година, банките започнале поинтензивно да ги користат кредитните деривати, кои за првпат се појавиле уште во 1990 година.
Технолошки фактори
Брзиот развој на информациската и комуникациската технологија се јавува како еден од најсилните фактори во работењето на банките. Традиционалните банкарски работи, кои со векови подразбирале личен контакт меѓу банкарските службеници и клиентите, денес се извршуваат со помош на информациската технологија. Така, речиси во секоја продавница постојат продажни терминали (point-of-sale terminals, POS), кои овозможуваат купување со кредитни и дебитни картички; на прометните места банките поставуваат банкомати (automated teller machines, ATMs), преку кои луѓето подигаат готови пари; луѓето и фирмите од своите домови и канцеларии, со помош на компјутер или мобилен телефон, можат да ја проверат состојбата на сметките и да вршат разни плаќања итн. Појавата на интернетот доведе до појава на интернет-банките, кои се невидливи банки, бидејќи немаат деловни згради, филијали, експозитури и шалтери и речиси немаат вработени.
Институционална основа на банките во Македонија
Во Македонија, според Законот за банките, за да се основа банка е потребен почетен капитал во износ од 310.000.000 денари, којшто мора да биде само во паричен облик и да биде уплатен во целост. Дозволата за основање и работа на банките ја издава гувернерот на НБРМ. Банката стекнува својство на правно лице со уписот во трговскиот регистар што се води кај Централниот регистар. Кон пријавата за упис во трговскиот регистар се поднесуваат:
Рут Дворин
Рут Дворин е феминистка, женски активист, инженер за звук, музички продуцент и организатор на концерти со седиште во Торонто, Канада. Таа е сопственик на музичката продукциска компанија Womynly Way Productions, важен придонесувач на женската музичка сцена во Торонто во текот на 1980-тите.
Дворин била запознаена со феминизмот од женската работилница на Фолк фестивалот во Филаделфија. Таа се преселила во Канада во 1970-тите, се населила во Торонто. Дворин била важен дел од женската фестивалска сцена во Соединетите Американски Држави, членувајќи во одборот на директори на Здружението за женска музика и култура. Таа била активно вклучена во женската културна сцена во Торонто во 1980-тите и 1990-тите и била вклучена во објавувањето на Другата жена и Бродсајд: феминистички весник. Таа ја сметала нејзината вклученост во музичката продукција како политички чин, размислувајќи: „Културата на создавање е начин да се обликува како луѓето го перцепираат светот и тоа е моќна и релативно безболна [активност]“.
Музичка продукција и организирање концерти
Рут Дворин ја основала музичката продуцентска компанија Womanly Way Productions во 1980 година. Таа организирала концерти во Торонто и јужниот дел на Онтарио на кои учествувале жени изведувачи. Таа воспоставила политика на отворени врати за нејзините концерти, рекламирајќи и во квир и во мејнстрим медиуми. Ова повремено доведувало до контроверзии во лезбејската и феминистичката заедница. Покрај музичката продукција, компанијата понудила и работилници за монтажа на звук и светлина.
Во едно интервју, Дворин истакнала:"...кога ќе одржам концерт, се обидувам да направам две работи. Едната е да се обезбеди место за состаноци, одржување, емоционална поддршка за лезбејско-феминистичката заедница. Знам дека ми треба тоа! Не ми беше доста од тоа во Торонто. Но, другото нешто што се обидувам да го направам е да се информирам – да привлечам поширока публика, да направам некои од луѓето политички да бидат свесни."Во 1980-тите, компанијата на Дворин организирала повеќе еднодневни фестивалски настани со жени. Меѓу значајните изведувачи биле Холи Неар, Мег Кристијан, Аликс Добкин, Луси Блу Трембли, Лилијан Ален, Крис Вилијамсон и Хедер Бишоп. Таа се фокусирала на тоа настаните да бидат достапни за луѓето со различни способности, вклучително и лицата со оштетен слух и оние кои користат инвалидски колички, како и да обезбеди грижа за децата на сите настани.
Некои фестивали што таа ги продуцирала вклучуваа:
Womynly Way Productions, исто така, организирал заеднички настани, вклучувајќи:
Некои записи поврзани со Womynly Way Productions биле собрани од Универзитетот во Отава како дел од Архивата на канадското женско движење.
Собирање
Дворин, заедно со Кети Луис и Лусија Кимбер ја основале Женската музичка архива во есента 1978 година. Целта на групата била „да ги собере и зачува, за историско слушање и истражувачки цели, сите видови материјали поврзани со женската музика“. Овој материјал на крајот бил депониран во колекцијата Софија Смит во 2004 година.
Дворин исто така била страствен собирач на романи за лезбејска пулпа. Оваа колекција била прикажана во документарниот филм од 1991 година Забранета љубов: Несрамените приказни за лезбејските животи. Во 2005 година таа ја донирала својата колекција на Архивите и специјалните колекции на Универзитетот Јорк, заедно со нејзините лични трудови кои содржат снимки од музичкиот фестивал на Вомин во Мичиген.
Џулиен БризБоа
Julien BriseBois (роден на 24 јануари 1977 година) е канадски извршен директор за хокеј на мраз. Тој е генерален менаџер на Тампа Беј Лајнтинг во Националната хокеарска лига (НХЛ) и нивната филијала во Американската хокеарска лига (АХЛ), Сиракуза Кранч.
Канаѓаните на Монтреал
Роден во Гринфилд Парк, Квебек, БризБоа бил вработен во адвокатската фирма „ Хинан Блаики “ пред да се приклучи на Монтреал Канадиенс. За тоа време тој работеше во спортско право, каде што застапуваше неколку клубови од НХЛ и бејзбол од Големата лига во арбитражни случаи, како и делуваше како советник во преговорите за договор. BriseBois, исто така, учествуваше во реформата на уставот и подзаконските акти на Квебек Мајор Јуниор Хокеар Лигата.
BriseBois поминале девет сезони со Montreal Canadiens откако се приклучил на организацијата на 1 септември 2001 година, како директор за правни работи. Во јули 2003 година, тој станал и директор за хокејски операции на своите должности пред да биде именуван за потпретседател за операции за хокеј на 24 јули 2006 година. Во оваа функција, BriseBois ја надгледувал огранокот на Канадиенс во АХЛ, Хамилтон Булдогс. Булдозите го освоиле Калдер купот во 2007 година во текот на првата сезона под водство на БризБоа. БризБоа подоцна го ангажирал идниот главен тренер на Националната хокеарска лига, Гај Баучер, за да ги тренира булдозите на 29 јуни 2009 година. Баучер ја освоил Меморијалната награда Луис АР Пиери како најистакнат тренер во Американската хокеарска лига за сезоната 2009–10. Во текот на три сезони, Булдозите собрале рекорд од 137–78–25 под водство на BriseBois пред да биде ангажиран од Тампа Беј Лајнтинг.
Молња за заливот Тампа
На 16 јули 2010 година, BriseBois бил ангажиран од генералниот директор на Lightning, Стив Изерман, да служи како помошник генерален директор. Должностите на BriseBois го вклучиле управувањето со филијалата на Lightning AHL, Норфолк адмиралите. На 9 август 2010 година, BriseBois го ангажирале идниот главен тренер на Lightning, Џон Купер за главен тренер на Норфолк Адмиралс. Во текот на сезоната 2011-12, Адмријалс остварил серија од 28 победи за да го постави рекордот за најдолга серија на победи во професионалниот хокеј. Адмиралите потоа продолжиле и го освоиле шампионатот во Калдер купот таа сезона. Истата сезона, Кори Коначер ја освоил и меморијалната награда Дадли „Ред“ Гарет, наградата Вили Маршал и наградата Лес Канингем. Главниот тренер на Адмиралите, Џон Купер, исто така, ја освоил Меморијалната награда Луис АР Пиери. BriseBois продолжил со својата улога како генерален директор на фармерскиот тим на Lightning's AHL кога тимот ја префрлил својата припадност на Syracuse Crunch. The Crunch забележал низа успеси под водство на BriseBois. Тимот стигнал до финалето на Калдер купот два пати, меѓутоа, тимот загубил од Гранд Рапидс Грифинс двата пати.
На 11 септември 2018 година, BriseBois бил именуван за генерален директор на Tampa Bay Lightning. Пред неговата промоција, BriseBois помагал во сите аспекти на кадровските одлуки на играчите, аналитика, развој на играчи, подготовка и преговарање за договори, како и арбитража за плата за Lightning и Syracuse Crunch на Американската хокеарска лига. BriseBois исто така го надгледувал толкувањето на колективниот договор на НХЛ и ограничувањето на платата за Тампа Беј. Дополнително, голем број играчи се развиле во редовни НХЛ под негово управување со филијалите на Молња за АХЛ. Некои од тие играчи биле Џеј Ти Браун, Ентони Сирели, Јани Гурд, Радко Гудас, Тајлер Џонсон, Алекс Килорн, Никита Кучеров, Ондреј Палат, Седрик Пакет, Андреј Сустр и Андреј Василевски.
Во првата сезона на BriseBois како генерален менаџер, Молња го освоиле својот прв Претседателски трофеј во историјата на франшизата заедно со 4-та титула на франшизата во Атлантската дивизија. Тимот, исто така, го постигнал рекордот во една сезона за победи во историјата на НХЛ (62). БризБоа го потпишал и Џон Купер на повеќегодишно продолжување на договорот на 26 март 2019 година.
На 28 септември 2020 година, BriseBois го освоил својот прв Куп на Стенли со Молња. На 7 јули 2021 година, тој го освоил својот втор Стенли Куп со the Lightning.
Јекабпилс
Јекабпилс (Jēkabpils; Jakobstadt; Jakubów) — град на реката and spanning Даугава (Западна Двина) во југоисточна Латвија, на половина пат меѓу Рига и Даугавпилс. Историски, Јекабпилс бил сместен на левиот брег на реката, во областа Селонија, додека Крустпилс (Кројцбург) бил на левиот, во областа Латгалија. Во 1962 г. градовите се обединиле под името Јекабпилс, но подрачјата го имаат задржано својот регионален карактер. Градот е административен центар на истоимената општина.
Кај градот се наоѓа воздушната база „Јекабпилс“ во служба на латвиското воено воздухопловство.
Историја
Во XVII век крај Даугава се доселиле староверници прогонети од Русија. Оваа населба почнала да се зголемува, за во 1670 г. да биде прогласена за град од војводата на Куронија, Јакоб Кетлер и го добила името Јекабпилс (гер. Јакобшат) во негова чест.
Предание
Според преданието за потеклото на градот, еден ден војводата бил во лов и се изгубил. Крај реката Даугава си ја нашол среќаата, истовремено здогледувајќи рис под елка и населено место. Согласно преданието, на грбот на Јекабпилс е прикажан рис застанат под елка.
Географија
Јекабпилс има население од 29.100 жители. Двата историски дела на градот — стариот Јекабпилс и Крустпилс — се поврзани со мост преку реката Даугава.
Демографија
На 1 јануари 2013 г. населението на градот броело 25.883 жители.
Јекабпилс
Најстариот дел од градот и постарите градби се зачувани.
Општина Јекабпилс
Еден од потезите на Струвеовиот геодетски лак минувал низ Струвеовиот парк во денешната општина Јекабпилс. Недалеку од градот, во местото Таденава се наоѓа спомен-куќата на големиот латвиски поет Рајнис (1865-1929). Тука се и рушевините на замоците Јустине и Дигнаја. Во атарот на Клауце се наоѓа највисоката точка во Селонија — ридот Ормањкалнс. По патот меѓу Нерета и Акнисте е сместен и музејот „Риекстињи“ во чест на познатиот писател Јанис Jаунсудрабињш (1877-1962).
Берза
Берзата претставува институција за организирано тргување со производи (пченица, кафе, нафта, метали итн.) или финансиски инструменти (акции, обврзници, девизи, опции, фјучерси итн.). Во зависност од предметот на тргување, берзите се делат на: стокови или меркантилни берзи, на кои се тргува со материјални добра (нафта, метали); берзи на хартии од вредност на кои се тргува со акции, обврзници, финансиски деривати и; берзи на валути на кои се тргува со валути.
Историски развој на берзите
Зачетоците на првите берзи можат да се најдат во XII век во Франција, каде што некои луѓе почнале да се занимаваат со регулирање на долговите на земјоделските заедници во име на банките. Бидејќи овие луѓе, исто така, тргувале со долговите, тие можат да се наречат први брокери. Во средината на XIII век, венецијанските банкари почнале да тргуваат со државни хартии од вредност. Набрзо потоа им се приклучиле банкарите од Пиза, Верона, Џенова и Фиренца. Италијанските компании се, исто така, први кои издале акции. Првата берза била организирана во Антверпен во 1460 година, а следната во Лион во 1462. Денес постојат берзи во речиси секоја развиена како и во повеќето од економиите во развој.
Мерено според пазарната капитализација на компаниите кои котираат на берзите, најголемите берзи во светот во 2010 година биле:
Организација и функции на берзите
Од организациска гледна точка, берзата претставува правно лице - акционерско друштво, кое работи на непрофитна основа. Берзите може да се набљудуваат и како објекти кои обезбедуваат платформи за брокерите да тргуваат со акции. Берзите, заедно со шалтерските пазари (over the counter markets), спаѓаат во секундарни финансиски пазари. Берзите се организирани така што продавачите и купувачите на хартии од вредност (или нивните агенти) се среќаваат на некоја централна локација, каде што се извршува трговијата. Субјектите кои ги вршат работите на тргување со долгорочни хартии од вредност се брокерските куќи и банки, кои всушност претставуваат овластени учесници на берзата. Само членовите на берзата можат да ги користат нејзините услуги и само хартиите од вредност кои котираат на берзата можат да бидат предмет на тргување. Основачите на берзата се должни да водат посебен регистар за секој издавач, во кој регистар се евидентираат и чуваат податоци и документи за издавачот чии хартии од вредност котираат на берзата.
За успешно работење на берзата, нејзините учесници мора да се придржуваат на следниве принципи:
Берзанското тргување ги опфаќа трансакциите со хартии од вредност, склучени помеѓу членките на берзата и начини и услови утврдени со правилата и актите на берзата. Под берзанско работење се подразбира пазарно формирање на цените на хартиите од вредност со кои се тргува на берзата, тргувaње со нив, котирање, утврдување и котирање на различните реализирани транскакции со хартиите од вредност и јавно објавување на податоците од работењето на берзата.
Организираните берзи постојат за тргување со многу видови хартии од вредност. Кај организираните берзи, купувачите и продавачите се среќаваат на некоја централна локација, директно или виртуелно, преку компјутер, за да го извршат тргувањето. Две одлики ја издвојуваат една берза од другите структури на секундарниот пазар: Прво, берзата има посебна физичка локација. Второ, мнозинството берзи имаат дилери, наречени специјалисти, кои држат залихи во определени хартии од вредност. Сепак, постојат берзи, каква што е Македонската берза, кои се првенствено пазари на брокерите.
Најважната функција на една берза е да обезбеди континуиран пазар, иако некои берзи немаат континуирано тргување. Континуираниот пазар му овозможува на еден поединец, или на институција, можност да купи или продаде хартија од вредност веднаш, по цена блиска или идентична со онаа од претходната трговска цена. Поради тоа, постигнатата цена на некоја хартија од вредност, често се зема како референтна точка, кога доаѓа до емисија на нова хартија од вредност. Берзите се, исто така, полезни во поглед на тоа што ликвидноста, која тие им ја обезбедуваат на постоечките хартии од вредност, го олеснува издавањето нови хартии од вредност, бидејќи инвеститорите имаат доверба дека тие можат да ја ликвидираат нивната инвестиција кога тоа ќе го посакаат.
Берзанскиот индекс е индикатор кој го покажува движењето на цените на претставителните хартии од вредност кои котираат на некоја берза. Самата берза ги избира претставителните хартии, кои најдобро го отсликуваат целокупното движење на цените. Берзата може да определи повеќе индекси за различни видови на хартии од вредност, поделени по разни критериуми (вид на индустрија, вид на хартија).
Македонската берза на хартии од вредност
На 13 септември 1995, во домот на пратениците во Скопје се одржало основачкото собрание на Македонската берза АД Скопје. Овој датум е официјалниот датум на создавањето на првата организирана берза на хартии од вредност во историјата на Македонија, со оглед на тоа што во земјава никогаш порано не постоела берза. Македонската берза за хартии од вредност на почетокот од нејзиното работење се одликувала со мал промет и релативно мало учество на акциите во вкупното тргување. Во периодот од 2005 до 2007 година, дошло до силна експанзија на берзанскиот промет, која се засновала на големиот пораст на цените на акциите и на драматично зголемениот обем на тргување со нив. Но, подоцна, кон крајот на 2007 и особено во 2008 година, дошло до огромен пад на цените на акциите и на берзанскиот промет.
Јосифово
Јосифово (порано: Калучково) — село во Општина Валандово, во областа Бојмија, во околината на градот Валандово.
Географија и местоположба
Ова големо село се наоѓа во областа Бојмија, во западниот дел на територијата на Општина Валандово, на патот Валандово-Удово, чиј атар на тесен дел со допира со Гевгелиското Поле. Од градот Валандово селото е оддалечено 9 километри. Селото е рамничарско, сместено на надморска височина од 68 метри.
Атарот зафаќа површина од 19 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 809 хектари, на пасиштата отпаѓаат 476 хектари, а на шумите 390 хектари.
Селото се наоѓа во близина на течението на реката Вардар. Јосифово е ново и современо населено место. Селото традиционално било поделено на две маала, Горно и Долно Маало, кои се меѓусебно раздалечени. Поголемо по површина и побројно по население е Долното Маало. Во 2014 г. Горна Маала е одвоена и прогласена за самостојно село.
Со белези на руралност, сепак може да се истакне дека селото е урбанизирано, со изградена канализација, две медицински установи (амбуланти), основно училиште, пошта, бензинска пумпа, културен дом, голем и мал спортски терен, маркети, земјоделски аптеки, медицинска аптека како и други погодности кои треба да ги ужива денешниот човек, особено во селска средина. На ова село е надоврзано селото Калково, кое се наоѓа на северната страна од Јосифово и е населено со Турци.
Историја
Во 1941 година, селото влегува во состав на Бугарија и името му е променето во Крумово, по бугарскиот хан Крум. По Втората светска војна, селото го добива сегашното име по познатиот комунистички народен херој од Гевгелија Јосиф Јосифовски - Свештарот. Во дворот на селската амбуланта на Јосифово има поставено спомен обележје во сеќавање на херојот кој е патрон на селото.
Стопанство
Селото, во основа, има полјоделска функција.
Во минатото, но и денес, полето околу селото изобилува со плодни услови за најразлични земјоделски култури. За време на поранешната СФРЈ, пласманот на земјоделските производи се обезбедувал полесно преку земјоделската задруга „Црвена Ѕвезда-Јосифово“.
Во поново време, традиција стана одгледувањето на зелка. Освен тоа, во Јосифово се огледува винова лоза, бостан, компир, домати, краставици, пиперки и други култури на помали површини. Доста застапени се и овошните насади. Особено карактеристичен белег за Валандовската општина, па и за Јосифово се јапонските јаболки, кои можат да се сретнат на значителни површини. Кивите исто така успеваат на ова поднебје. Освен тоа, во Јосифово се среќаваат и насади на маслинки.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Јосифово имало 800 жители, сите Турци.
Јосифово е големо село, коешто во 1961 година броело 951 жител, од кои 628 биле Македонци, 248 Срби, 46 Црногорци, 22 Турци и 7 Хрвати, а во 1994 година, двојно повеќе, односно 1.721 жител, од кои 1.276 биле Македонци, 241 Турчин и 185 Срби.
Според пописот од 2002 година, во селото Јосифово имало 1.730 жители, од кои 1.266 Македонци, 274 Турци, 174 Срби и 16 останати.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живеел 1.651 жител, од кои 1.116 Македонци, 2 Албанци, 376 Турци, 3 Роми, 97 Срби, 9 останати и 48 лица без податоци.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Валандово, една од малкуте општини кои не биле изменети со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Валандово.
Во периодот 1950-1952, селото било седиште на некогашната општина Јосифово, во која влегувале селата Ајранли, Вејсели, Јосифово, Плавуш и Терзели.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната општина Удово, во која покрај селото Јосифово се наоѓале селата Ајранли, Дразни, Баракли, Башали, Вејсели, Градец, Ѓулели, Плавуш, Терзели и Удово.
Во периодот 1955-1965, селото се наоѓало во некогашната општина Валандово.
Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Валандово.
Избирачко место
Во селото постојат избирачките места бр. 287, 288 и 289 според Државната изборна комисија, сместени во основното училиште, амбуланта и продавница.
На претседателските избори во 2019 година, на овие избирачки места биле запишани вкупно 1.207 гласачи.
Култура и спорт
КУД „Младост“ од Јосифово е едно од најмладите културно-уметнички друштва во Валандовската општина. Создадено е зимата 1989-1990 година од група активисти, граѓани на Јосифово. Во негов состав работат фолклорната, пејачката, драмскатата и ликовната секција, како и секција за плетење, везење и ткаење. Опфаќа голем број на деца и млади. За кратко време од своето постоење стана главен носител на културно-забавниот живот во Јосифово и пошироко. Во изминативе години ова друштво има учествувано на фолклорни фестивали во земјата и странство.
Традиција за Јосифово е турнирот во мал фудбал „Јосифовско лето“, кој се одигрува на малиот фудбалски терен во дворот на училиштето. На него земаат учество фудбалски екипи од цела Македонија. Турнирот се одржува во текот на август.
Младите го препознаваат Јосифово и по меморијалниот рок хепенинг „Цале“, кој се одржува секоја година кон крајот на месец август. Учество на овој настан земаат голем број музички рок состави од цела Македонија и пошироко.
Коли
Потекло
Коли е исклучително стара раса на овчар со потекло од Јужна Шкотска. Се смета дека оваа раса настанала во текот на првиот век од нашата ера со вкрстувањее надомашно куче и овчар кој го донеле Римјаните. За денешниот изглед Коли морал да го почека 19 век, поточно 1830 година, кога бил вкрстен со рускиот хрт барзој, од кого ги наследил долгите свиленкасти влакна, елегантната фигура и отмениот начин движење.
Особености
За популарноста и распространетоста на шкотскиот овчар треба да и се заблагодари на кралицата Викторија која во 1860 година при посетата на Шкотска се вчудовидела од изгледот на ова куче и понела со себе неколку примероци. Шкотскиот овчар е куче со пријатен и мирен карактер, исклучително интелегентен, весел, верен, многу мирољубив и сака да се дружи, како со останатите кучиња така и со човекот. Не е куче за во зграда и големи градови. Најдобро се чувствува кога трча покрај велосипед.
Благодарение на долгите влакна и меките густи подвлакна, одлично поднесува студ и дожд, но во летните месеци треба да се чува подалеку од сонце и постојано да му се дава свежа вода.
Излегол Јане Сандански
„Излегол Јане Сандански“ — македонска народна песна. Песната е посветена на Јане Сандански кој во песната, со пушка на рамо, решил да се прошета на Пирин Планина и да си ја бара четата. Песната е од ајдутски карактер.
Текст
-Излегол Јане Сандански, леле
да ми се Јане прошета.
низ тоа поле широко.
Нарамил пушка на рамо, леле
настранил капа на чело.
На пат си сретнал овчарче, леле
на овчарче вели, говори:
- Овчарче младо чобанче, леле
дали ја виде четата?
Нели ја виде четата, леле
- Видело сум ја слушнало, леле
сега за Јане збореа:
- Каде е Јане Сандански, леле
четата да си прибере.
Зехаузен (Берде)
Зехаузен (Seehausen) — град и поранешна општина во округот Берде, во Саксонија-Анхалт, Германија. Се наоѓа на реката Алер, западно од Магдебург. Од 1 јануари 2010, е дел од градот Ванцлебен-Берде.
Бобан Николов
Бобан Николов (роден на 28 јули 1994 г. во Штип) — македонски фудбалер, играч од средниот ред на Шериф Тираспол и на македонската репрезентација.
Клупска кариера
Николов започнал да игра фудбал во својот роден град, во клубот Брегалница, и само на 15-годишна возраст се преселил во академијата на прославениот романски фудбалер Георге Хаџи. Откако ги поминал соодветните возрасни категории во Академијата Георге Хаџи, тој потпишал професионален договор со романскиот прволигаш Виторул Констанца.
На 8 март 2013 година, тој дебитирал во дресот на Виторул во романската прва лига, во поразот од 4–1 од Газ Метан Медијаш. Својот прв гол во романската прва лига, Николов го постигнал на 19 мај 2013 година во изненадувачката победа од 5-2 над Стеауа Букурешт.
Во летото 2015 година, Николов потпишал тригодишен договор со Вардар. Во сезоната 2017-2018 Николов бил дел од тимот на Вардар кој успеал да се пласира во групната фаза на Лига Европа, со што црвено-црните станале првиот македонски тим од осамостојувањето кој успеал да го стори тоа. Покрај тоа, тој двапати го освоил првенството и еднаш Суперкупот на Македонија со Вардар.
На 18 јануари 2018 година, Николов потпишал за унгарскиот МОЛ Види, порано познат како Видеотон. Одиграл три години за овој клуб, забележал 106 настапи и 11 голови, и во истиот тој период освоил два трофеја со клубот: унгарското првенство и Купот на Унгарија.
На 19 јануари 2021 година, потпишал за италијанскиот клуб Лече, член на втората дивизија. Дебитирал во Серија Б во натпреварот Лече-Емполи 2-2. Во текот на вториот дел од сезоната 2020-2021, Николов собрал 13 настапи во првенството и 2 во плејофот за промоција, но не успеал во главната мисија да му помогне на клубот да избори промоција во Серија А.
На 20 август 2021 година, Николов се преселил во Молдавија каде потпишал за тамошниот шампион Шериф Тираспол. На 15 септември, дебитирал во групната фаза на Лигата на шампионите, влегувајќи на местото на Франк Кастањеда во завршницата од победата со 2-0 на домашен терен над Шахтар Донецк.
Репрезентативна кариера
Николов е еден од играчите со најмногу настапи (24) за репрезентацијата на Македонија под 21 година и бил еден од најзаслужните за првиот историски пласман на оваа репрезентацијата на Европското првенство за играчи под 21 година 2017 во Полска. Тој ги одиграл сите 10 натпревари во квалификациите за споменатото првенство и играл во трите натпревари од групната фаза на турнирот, во кои Македонија забележала едно реми и два пораза и била елиминирана.
Во јуни 2021 година, Николов бил повикан во составот на Македонија за Европското првенство 2020. Тој ги започнал првите два натпревари од групната фаза против и, играјќи надвор од својата позиција на местото десен бек. Конечно, во последниот натпревар против, појавувајќи се од клупата за резерви во 78-мата минута, тој добил можност да игра во средниот ред. Македонија со три порази била елиминирана уште по групната фаза.
Демографска историја на Србија
Оваа статија ја претставува демографската историја на Србија преку резултатите од пописот. Видете Демографија на Србија за подетален преглед на тековната демографија од пописот во 2011 година.
Пописи
Пописите во Србија вообичаено се одвиваат на секои 10 години, во организација на Завод за статистика на Република Србија. Последниот попис бил во 2011 година. Пописите биле организирани во 2011, 2002, 1991, 1981, 1971, 1961, 1953 и 1948, за време на СФР Југославија. За време на Кралство Југославија, пописите биле спроведени во 1931 и 1921 година; пописот во 1941 година никогаш не бил спроведен поради избувнувањето на Втората светска војна.
== 19 век ==
Пописите од 1846, 1850 и 1854 година беа делумно објавени во ДСС "Гласник". Заводот за статистика е формиран во 1862 година. Од 1863 година, Канцеларијата го објави Државјанството Србија во дваесет тома до 1894 година. Статистичките податоци и понатаму се објавуваат во новото издание на Статистиката на Кралството Србија, објавено од 1892 година. Малку е познато во историографијата за пописите до 1859 година.
1834
Србија била поделена на 15 општини со 61 округ наречени капетании. Ужице не било вклучено поради немири.
1846
Извадоци во Гласник ДСС.
1850
Извадоци во Гласник ДСС.
1854
Извадоци во Гласник ДСС.
1859
Објавено во 1863 година.
1866
Ова беше првиот попис во кој била бележана писменост, националност (етничка припадност) и државјанство.
1878
Во 1879 година имаше попис во четирите земји што и биле отстапени на Србија во 1878 година.
1991
Проценето население:
1950–2017
Податоци за Србија со исклучок на Косово.
Пеце Спиров
Пеце Коцев Спиров ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Израснал во сиромашно семејство ѝ уште млад, немајќи услови да го продолжи образованието, изучил чевларски занает. Во август 1944 година стапил во Шеснаесеттата македонска ударна бригада. Со неа учествувал во сите борби, што Бригадата ги водела против балистите и Германците. Бил еден од оние борци кои го поминале долгиот борбен пат на Бригадата, од Скопје до Загреб. Стигнал ѝ во Дуго Село, во близината на Загреб, каде на 8 мај 1945 година се развила тешка и крвава борба. Во неа, го изгубил својот млад живот.
Црква „Св. Кирил и Методиј“ - Мојанци
Свети Кирил и Методиј — главна селска црква во селото Мојанци. Црквата е сместена во југоисточниот дел од селото.
Историја
Изградбата на црквата е започната во 1992 година, а истата била завршена во 2007 година. Црквата е осветена од страна на Митрополитот Брегалнички г. Иларион на 4 ноември 2007 година.
Игор Кучук
Игор Кучук (Igor Cuciuc; роден во село Келинешт, Фалештски реон, 14 септември 1983 година) - молдавски музичар, изведувач во стилот на народна музика.
Хорор-панк
Хорор-панк (исто така познат како хорор-рок) — музички жанр кој меша протоготски и панк-рок звуци со морбидно и насилни и стихови кои често се под влијание на хорор-филмови и научнофантастични б-филмови. Жанрот е сличен на, а понекогаш и се поклопува со дет рок, иако дет рокот повеќе се склонува кон атмосферски готски рок звук, додека хорор-панкот се потпира на ду-воп и рокабили звук под влијание на 1950-тите. Хорор-панк музиката е типично поагресивна и мелодична од дет рок. Многу чинови користат ироничен, хумористичен или сатиричен пристап кон жанрот.
Mistfits и нивниот прв главен вокал Глен Данзиг се признати како предци на хорор-панкот. Бендови како Undead (основани од поранешниот гитарист на Mistfits, Боби Стил), Screaming Dead, Damned, the Cramps, TSOL, 45 Grave и Rosemary's Babies исто така се сметаат за класични хорор-панк бендови. Во поскорешните групи вклучуваат Murder City Devils, Blitzkid, The Rosedales, Mister Monster и некои дела на AFI и Alkaline Trio.
Селечка Река
Селечка Река — река која потекнува од селото Селце, по кое и го добила своето име. Реката се наоѓа во малореканскиот крај, западна Македонија. Се влева во Тресонечка Река, која подоцна заедно со Гарска Река, ја создаваат Мала Река, збирно име за сите реки од подрачјето на планините Бистра и Стогово, која подоцна се влева во реката Радика (Голема Река).
Извор
Реката извира на самото сретсело во селото Селце. Нејзиниот извор е уреден, а покрај него се наоѓа и самата селска чешма.
Воден потенцијал
Реката отсекогаш изобилува со воден потенцијал, кој бил искористуван на различни начини, тргнувајќи од големиот број на воденици и валавница на самата река изградени во селото Селце.
Покрај тоа, реката е планирано да биде дел од идниот хидросистем „Бошков мост“, кој се предвидува да биде изграден во овој крај, за што била изработена и соодветна студија од страна на Електрани на Македонија.
Панделис Папајоану
Панделис Папајоану, познат како капетан Никоцарас Грка, (Παντελής Παπαϊωάννου, Καπετάν Νικοτσάρας Γραίκος) бил андартски капетан, деец на грчката вооружена пропаганда и учесник во Борбата за Македонија.
Животопис
Папајоану е роден во струмичкото село Колешино. Во почетокот дејствувал со Борис Сарафов, а според грчки извори тој бил секретар на неговата чета. Со засилувањето на грчката вооружена пропаганда во Македонија преминува на страната на грчката кауза и предводи андартска чета, дејствува заедно со Гоно Јотов во реонот на Ениџевардарското Езеро.
Во пролета 1907 година кон четата на Папајоану се присоединува и четата на Иван Радналијата, за да се засилат грчките дејствија во Струмичко.
Оваа здружена чета ги обиколувала струмичките села Колешино, Зубово и Мокриево, со цел привлекување на нови андарти. На 26 август се предадени од страна на населението и дошле во судир со османлиските сили. Во судирот загинале капетанот Папајоану, Танас од Владиевци и Стоил од Вардаровци, останатите андарти на чело со Иван Радналијата успеваат да се спасат. Од страна на грчките власти во Кукуш е подигната негова бист. .
Спортска сала Билјанини Извори
Спортски комплекс “Билјанини извори“
Салата е дел од спортскиот комплекс Билјанини извори во чиј состав се наоѓаат и стадионот Билјанини извори, атлетска патека и помошни игралишта за фудбал. Овој комплекс се користи како тренинг камп на Македонската фудбалска репрезентација. Исто така овој терен го користат и спортски клубови од Македонија и соседните држави за подготовки и тренинзи.
Извори
42.00573°N, 21.42559°W
The Hex Girls
The Hex Girls (или едноставно Hex Girls; буквален превод: Хекс девојки) ― измислен женски гот-рок бенд создаден од писателите Рик Коп и Дејвид А. Гудман, а претставен од глумците и пејачки текстописци Џенифер Хејл (како главен пејач и гитарист Торн, вистинско име Сели Мекнајт), Џејн Видлин (како тапанар и бек-ап пејач Даск) и Кимберли Брукс (како клавијатурист и резервна пејачка Луна). Хејл, Видлин и Брукс пишуваат и изведуваат авторски песни за бендот.
Бендот првпат се појавил во „''Скуби Ду! и духот на Вештерката“ и повторно се појавил во „Скуби Ду! и легендата за Вампирот“, „Што има ново, Скуби Ду?“, „Скуби Ду! Вградена загадочност“ и „Скуби Ду и погоди што?''“. Следниот класичен успех на „''Скуби-Ду! и духот на Вештерката''“ му се припишува на присуството на Hex Girls, при што ликовите се гледаат како полова култура и икони на моќта на девојката. Постојаната привлечност на бендот во текот на две децении била докажана во 2021 година со објавувањето на збир од поп винил фигурите на Funko.
Филмови
Во „''Скуби Ду! и духот на Вештерката''“, Hex Girls најпрво биле претставени како потенцијални осомничени за загадочноста што се случува во нивниот роден град, Оакхавен, Салем, Масачусетс. Откако ќе ги видат како настапуваат, дружината решава да ги следи и да види дали имаат некаква врска со загадочноста што се обидуваат да ја откријат. Фред и Дафни дури се сомневаат дека се вистински вештерки, откако ја виделе Торн како изведува чуден обред. Подоцна, се открива дека она што тие всушност го виделе е обичен трик што Торн го смислила за да ги смири нејзините гласни жици, па дури објаснуваат дека тие се всушност еко-готи, а Торн е всушност Виканка. Тие ја придружуваат остатокот од групата во потрага за дневникот на Сара Рејвенкрофт, на крајот открива дека се вистински вештерки, а подоцна, Торн е онаа која можат да ја затворат неа и Бен назад во книгата, со помош на магија поради нејзиното биолошко виканско наследство. За да ја платат штетата предизвикана во битката, Hex Girls, заедно со Скуби и дружината настапуваат за луѓето од градот. Во филмот тие пеат две песни наречени „I'm a Hex Girl“ и „Earth, Wind, Fire and Air“.
Во „Скуби Ду! и легендата за Вампирот“, Скуби и дружината дознаваат дека Торн, Луна и Даск, сега успешни како Hex Girls, треба да го отворат Вампирскиот рок музички Фестивал во Австралија. Кога ќе почнат да го пеат својот дел, тие се киднапирани од вампирските потчинети на Јови Јаху, што ја наведува бандата да ги бара, додека се обидува да ја реши загадочноста во врска со Вампирски Рок. Подоцна е откриено дека ривалската група Wildwind им била понудена бесплатна нуркачка турнеја во Големиот Корален Гребен, доколку се откажат од фестивалот, на што тие одбиле, на што за возврат Wildwind одбила да го запре киднапирањето кога им била дадена можност. Hex Girls на крајот ќе можат да се вратат на местото каде што се одржува фестивалот, точно на време за да видат дека Mystery Inc. ја решава мистеријата, исто така, им се придружува на Скуби и дружината во нивната сопствена изведба како „The Meddlin' Kids“, заедно со нивната нова песна „We Do Voodoo“.
Во Scoob!, за време на секвенцата на аркадна потера, веднаш десно од влезот на аркадата може да се види концертен постер на Hex Girls, со флипер игра Hex Girls дополнително присутна меѓу различните флипери на десниот ѕид.