cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Потенцијална енергија
Локална апроксимација
Силата на гравитационото поле варира во зависност од локацијата. Сепак, кога промената на далечина е мал во однос на оддалеченост од центарот на изворот на гравитационото поле, оваа варијација во областа на сигналот е занемарлива и ние може да се претпостави дека на сила на гравитација на одреден објект е постојана. Во близина на површината на Земјата, на пример, да претпоставиме дека на забрзување поради гравитацијата е константа ("стандардна гравитација"). Во овој случај, едноставен израз за гравитационата потенцијална енергија може да се изведе со користење на W = Fd равенката за работа, и на равенката Износот на гравитационата потенцијална енергија ја поседува зголемен објект е еднаква на работа против гравитацијата во кревање. На работа е еднаква на сила потребна да се движат нагоре множи со вертикална оддалеченост тоа е преместена (запомнете W = Fd). Нагорниот сили потребни додека се движи со константна брзина е еднаква на тежината, mg, на некој објект, така и на работа во подигање низ висина h е производ mgh. На тој начин, кога сметководството само за маса, тежина и височина, равенка е: каде што U е потенцијална енергија на објектот во однос на тоа што на површината на Земјата, m е масата на објектот, g е на забрзување поради гравитацијата, а h е висина на објектот. Ако m е изразена во килограми, g во m/s2 и h во метри, тогаш U ќе се пресметува во Џули.
Оттука, потенцијалната разлика е
Општата формула
Сепак, со текот на големи варијации во далечина, приближно дека g е постојана повеќе не е валидна, и ние треба да користиме математиката и општата математичка дефиниција на работа за да се утврди гравитационата потенцијална енергија. За пресметување на потенцијалната енергија што можат да се интегрира на гравитационата сила, чија големина е дадена од страна на Њутн е законот на гравитацијата, во однос на растојание r помеѓу две тела. Користејќи ја оваа дефиниција, гравитационата потенцијална енергија на системот на масите m1 и М2 на растојание r користење на гравитационата константа G е каде К е произволна константа зависи од изборот на податок од кои потенцијал се мери. Изборот на конвенцијата дека K=0 (т.е. во однос на точка во бесконечност) прави пресметки поедноставно, макар и по цена на одлуки У негативни; зошто ова е физички разумни, види подолу.
Со оглед на оваа формула за U, вкупниот потенцијална енергија на системот на n тела се пронајдени од страна на собирање, за сите парови на две тела, потенцијалната енергија на системот на овие две тела. Со оглед на систем од тела, како комбиниран сет на мали честички на органи се состојат од, и примена на претходната на честички ниво добиваме негативни гравитационо обврзувачка енергија. Оваа потенцијална енергија е повеќе силно негативно од вкупниот потенцијална енергија на системот на органи како такви, бидејќи тоа исто така вклучува и негативните гравитационо обврзувачки енергија на секое тело. Потенцијалната енергија на системот на тела како што е негативно на енергија е потребно за да се одвојат тела од едни на други за бесконечност, додека гравитационо обврзувачки енергија е енергијата потребна да се одделат сите честички од едни на други за бесконечност. затоа, Како и со сите потенцијални енергии, само разликите во гравитационата потенцијална енергија е важно за повеќето физички потреби, и изборот на нулта точка е произволно. Со оглед на тоа дека не постои разумна критериум за претпочита еден особено конечни р над друг, се чини дека постојат само две разумен избор за растојанието на кое У станува нула: и. Изборот на во бесконечност може да изгледа необично, и како последица дека гравитационото енергија е секогаш негативен може да изгледа counterintuitive, но овој избор дозволува гравитационата потенцијална енергија вредности да се конечни, макар и негативни.
На посебност на во формулата за гравитационата потенцијална енергија значи дека само други навидум разумна алтернатива избор на конвенцијата, со за, би можело да резултира во потенцијална енергија да се биде позитивен, но бескрајно голем за сите nonzero вредностите на r, и ќе го направи пресметки кои вклучуваат суми или разлики на потенцијалните енергии подалеку од она што е можно со реалниот бро ен систем. Бидејќи физичари погнуси infinities во своите пресметки, и r е секогаш не-нулта во праксата, избор на во бесконечност е далеку повеќе претпочитан избор, дури и ако идејата на негативна енергија во гравитацијата и се појавува да биде чудно на прв.
На негативна вредност за гравитационо енергија, исто така, има подлабоко импликации кои го прават тоа се чини дека се поразумни во космолошките пресметки каде што вкупната енергија на универзумот може да биде корисно смета; види инфлацијата теорија за повеќе за ова.
Зошто да се одбере конвенцијата каде гравитационо енергија е негативен?
Гравитационата потенцијална енергија има голем број на практични користи, особено генерација на пумпа-складирање хидроенергија. На пример, во Dinorwig, Велс, постојат и две езера, еден на повисока надморска височина од другите. Во времето кога вишок на електрична енергија не е потребно (и така е релативно евтини), водата се пумпа до високото езеро, на тој начин претворање на електрична енергија (водење на пумпа) да гравитационата потенцијална енергија. Во време на шпицот на туристичката побарувачка за електрична енергија, вода тече назад преку електричен генератор турбини, претворање на потенцијална енергија во кинетичка енергија и потоа да се врати во електрична енергија. Процесот не е целосно ефикасен, а некои од оригиналната енергија од вишокот на електрична енергија е во фактот загуби од триење.
Гравитационата потенцијална енергија е исто така се користи за напојување на часовници во кој паѓа тегови работат на механизам.
Тоа е исто така се користи од страна на противтежност за подигнување на лифтот, кран, или sash прозорец.
Тобогани се забавен начин да се користат потенцијална енергија - синџири се користи за да се движи автомобилот до приклонуваат (градење гравитационата потенцијална енергија), за да потоа истата енергија претворена во кинетичка енергија како тоа паѓа.
Уште една практична употреба е користење на гравитационата потенцијална енергија да се спушти (можеби брег) спуст во транспортот, како што слегувањето на автомобил, камион, железничката воз, велосипед, авион, или течност во гасоводот. Во некои случаи на кинетичката енергија добиена од потенцијална енергија на потекло може да се користи за да се стартува растечки следниот степен, како што се случува кога на патот е повлажна и има чести сосови. На комерцијализација на складирана енергија (во форма на железнички вагони зголеми на повисоки коти), кои потоа се претвора во електрична енергија кога е потребно од страна на електрична мрежа, се преземаат во сад во системот наречен Напредни Железничко Енергични Складации .
Хемиски потенцијална енергија
Хемиски потенцијал енергија е форма на потенцијална енергија во врска со структурните аранжман на атоми или молекули. Овој аранжман може да биде резултат на хемиски врски во молекулата или на друг начин. Хемиската енергија на една хемиска супстанца може да се трансформира во други форми на енергија од страна на една хемиска реакција. Како пример, кога гориво е изгорена на хемиската енергија се претвора во топлина, ист е случајот и со варењето на храната метаболизира во биолошки организам. Зелени растенија се трансформира сончева енергија на хемиска енергија преку процес познат како пат на фотосинтеза, и електрична енергија можат да се претворат во хемиска енергија преку електрохемиски реакции.
На сличен термин хемиски потенцијал се користи за да се укаже на потенцијалот на една супстанца да се подложи на промена на конфигурација, било да е тоа во форма на хемиска реакција, просторни транспорт, честички размена со еден резервоар, итн.
Електричен потенцијал на енергија
Еден објект може да има потенцијална енергија со помош на своето електрично полнење и неколку сили поврзани со нивното присуство. Постојат два главни типа на овој вид на потенцијална енергија: електростатичка потенцијална енергија, електродинамичка потенцијална енергија (исто така понекогаш се нарекува магнетна потенцијална енергија).
Електростатичка потенцијална енергија
Електростатичка потенцијална енергија помеѓу две тела во просторот се добива од сила притискана од полежот Q на друг полнење q која е дадена со каде што r позиционален вектор од Q до q и ε0 е вакумна диелектрична енергија. Ова исто така може да биде напишана со користење на Колумбовата .
Работата W барана да се помести q од А до било која точка Б во електростатичкото силино поле е дадена од страна на потенцијалната функција Поврзано количество се нарекува електричен потенцијал (најчесто означена со V за напонски) е еднаков на електричен потенцијал на енергија по единица бесплатно.
Магнетна потенцијална енергија
Енергијата на магнетен момент во надворешно произведуваат магнетни Б-поле  има потенцијална енергија На магнетизацијата  во областа на едно поле е каде составен може да биде над сите простори или, еквивалентно, каде што е различно од 0. Магнетната потенцијална енергија е форма на енергија поврзана не само со растојанието помеѓу магнетни материјали, но исто така и со ориентација, или усогласување на тие материјали во рамките на тоа поле. На пример, иглата на компасот има најниска магнетни потенцијална енергија кога тоа е во согласност со северна и јужна половите на Земјата е магнетно поле. Ако иглата е преместена од страна на надворешна сила, вртежен момент е имал на магнетното dipole на иглата од страна на Земјата на магнетното поле, предизвикува таа да се движи назад во усогласување. Магнетното потенцијална енергија на иглата е најголема кога нејзината област е во иста насока како и на Земјата магнетно поле. Два магнети ќе има потенцијална енергија во однос на едни со други и растојанието помеѓу нив, но ова исто така зависи од нивната ориентација. Ако спротивните полови се одржа освен, потенцијалната енергија ќе биде на највисоко кога тие се во близина на работ на својата привлечност, и најниската кога тие се повлече заедно. Спротивно на тоа, како столбови ќе имаат највисок потенцијал енергија кога се принудени заедно, и најниската кога тие пролет, освен.
Потенцијална енергија за електростатички сили помеѓу две тела
Јадрена потенцијална енергија е потенцијална енергија на честичките внатре во атомското јадро. На јадрени честички се врзани заедно со силната јадрена сила. Слаби јадрени сили обезбеди потенцијална енергија за одредени видови на радиоактивни на забите, како што се бета распаѓање.
Јадрени честички како и протоните и неутроните не се уништени во процеси на цепење и топење, но колекции од нив имаат помалку маса отколку ако тие беа поединечно бесплатно, и ова масовно разликата е во кој се ослободува како топлина и зрачење во јадрените реакции (на топлина и зрачење имаат недостасува маса, но тоа често се бега од системот, каде што тоа не е се мери). Енергијата од Сонцето е пример на овој вид на енергетско претворање. Во Сонцето, процесот на водородно соединување претвора околу 4 милиони тони, од сончевата материја во секунда во електромагнетна енергија, која е зрачеше во вселената.
Сили и потенцијална енергија
Потенцијална енергија е тесно поврзана со сили. Ако на работа со сила на тело кое се движи од А кон Б не зависи од патот помеѓу овие точки, тогаш работата на оваа сила се мери од Еден доделува scalar вредност на секоја друга точка во просторот и дефинира scalar потенцијал поле. Во овој случај, на сила може да се дефинира како негативен на вектор искачување на потенцијалното поле.
На пример, гравитацијата е конзервативна сила. Поврзани потенцијал е гравитационата потенцијална, често се назначува од страна на или, одговара на енергија по единица маса како функција од позицијата. На гравитационата потенцијална енергија на две честички со маса M и m одделени со растојание r е Гравитационото потенцијал (специфична енергија) на две тела е каде е намалена маса.
На работа против гравитацијата со поместување на infinitesimal маса од точка А со до точка Б, со е и на работа да се вратам на друг начин е така што вкупниот работа во движи од А до Б и враќање да е Ако потенцијалот со кој се извршува редефинирање во да биде и потенцијалот на Б да биде, каде е константа (т.е. може да биде било кој број, позитивни или негативни, но тоа мора да биде иста во, како што е на Б) потоа, на работа се случува од А до Б е како и досега.
Конзервативна сила може да се изрази во јазикот на диференцијална геометрија како затворена форма. Како Euclidean простор е contractible, својата де Rham cohomology vanishes, па секој затворена форма е исто така точната форма, и може да се изрази како искачување на scalar поле. Ова дава математички оправданост на фактот дека сите конзервативни сили се градиенти на потенцијалното поле.
Брами
Брами е современо име дадено за најстарото писмо користено во Индија, за време на крајните векови на старата и почетокот на новата ера. Како и останатите индиски писма, така и брами е абугида.
Најпознати споменици на брами се натписи на Ашока, кои се наоѓаат во централна Индија и датираат од 3 век п.н.е. Се верува дека натписите на тамилско брами пронајдени во јужна Индија се постари од натписите на Ашока. Гуптското писмо од 5 век понекогаш се нарекува доцно брами. Од 6 век па навака, брами се распаднало на неколку локални писма, кои денес ја сочинуваат групата на индиски писма. Писмото било дешифрирано од Џејмс Принсеп, археолог и филолог.
Потекло
Научниците, како што е Рејмонд Алчин на пример, тврдат дека брами е локално писмо и се развило самостојно, најверојатно во доцната бронзена ера. Г. Р. Хантер во неговата книга „Писмото од Харапа и Мохенџодро и неговата поврзаност со останатите писма“ (1934), дава детален опис за потеклото на брами од индското писмо.
Иако има малу пишано докази за потеклото на брами од индското писмо и иако има голем период меѓу падот на цивилизацијата Инд (1900 г.п.н.е.) и првото појавување на брами во 4 век, сепак оваа хипотеза е сè повеќе прифатлива, за разлика од семитската хипотеза. Главен проблем за семитската хипотеза е самата природа на писмата.
Јоаким I Цариградски
Јоаким I бил Вселенски патријарх од 1498 до 1502 и кратко време во 1504 година.
Живот
Окулу младоста на Јоаким пред да стане цариградски патријарх, познато е тоа дека бил митрополит на Драма и дека бил млад, не особено учен, но многу способен за црковни рботи и градење на доблест. Есента 1498 тој бил избран за патријарх со поддршка од царот Константин II, заземајќи го местото на патријархот Нифонт II чиј потег бил поддржан од владетелите на Влашка. Грузија била христијанска држава, независна од Отоманското Царство и семи-автономна од религиска гледна точка, но земја која некогаш може да нанесе импресивно влијание врз патријаршиските избори.
Како патријарх, Јоаким бил доста популарен со неговата група: додека бил на пат кон Грузија за да собере средства, митрополитот на Силиври му понудил на отоманскиот султан 1000 златници за да биде назначен за патријарх на местото на Јоаким, но верниците ја собрале истата сума помеѓу себе и му платиле на султанот за да се избегне Јоакимовото отстранување од престолот. Пролетта 1502, сепак Јоаким бил симнат од престолот од страна на султанот Бајазит II кога се открило дека Јоаким наредил да се гради христијанска црква од камења без негова дозвола.
Откако Јоаким бил депозициониран, новиот патријарх бил повторно Нифонт II, кој сепак одбил да прифати. Тогаш владетелите на Влашка ја пренасочиле поддршката кон идниот патријарх Пахомиј I, кој бил избран во почетокот на 1503 година и владеел окулу една година, сè до почетокот на 1504 кога пријателите на Јоаким собрале 3500 златници за да го вратат на престолот (500 златници повеќе од вообичаениот надоместок кој се плаќал на султанот за патријаршиско назначување).
Втората патријаршија на Јоаким траела само неколку месеци: кратко по избирањето, Јоаким отпатувал на северот со обид да ги поврати пријателските односи со неговите политички непријатели, но и двајцата Раду IV Велики од Влашка и Богдан III Едноокиот од Молдавија одбиле да се помират со него. Јоаким починал во 1504 година за време на неговиот престој во Влашка, Трговиште или во Дриста и бил наследен повторно од Пахомиј I.
Џејмс Макферсон
Џејмс Макферсон (англ. James Macpherson, шкотски: Seumas Mac a' Phearsain или Seumas MacMhuirich; 27 октомври 1736-17 февруари 17 1796) бил шкотски писател, автор на песни, колекционер на книжевни дела и политичар, познат е како ""преведувач"" на Осијановите циклусни песни.
Скаларен бозон
Скаларен бозон — бозон чиј спин е еднаков на нула. Поимот потекнува од квантната теорија за полето и се однесува на извесни преобразбени својства при Лоренцова трансформација.
Зимски олимписки игри 2022
XXIV Зимски олимписки игри (第二十四届冬季奥林匹克运动会), познати и уште како Пекинг 2022 — зимски олимписки игри коишто се одржале од 4 до 20 февруари во Пекинг и неколку собиралиште во околните градови Јенќинг и Чунгли. Натпреварите во некои спортови започнале на 2 февруари.
Пекинг бил избран за град-домаќин на игрите на 128. заседание на Меѓународниот олимписки комитет одржано во Куала Лумпур во јули 2015 година. Игрите биле првите зимски олимписки игри во Кина и последни од трите последователни во Источна Азија (по Зимските олимписки игри 2018 во Пјонгчанг и Летните олимписки игри 2020 во Токио). По организирањето на Летните олимписки игри 2008, Пекинг е домаќин на олимписките игри по втор пат и стана првиот град којшто бил домаќин како на летните, така и на зимските олимписки игри. Притоа, четири постојни собиралишта коишто биле изградени за потребите на Летните олимписки игри 2008 биле употребени за потребите на овие игри, а на Националниот стадион повторно е домаќин на церемониите на свечено отворање и затворање.
Зимските олимписки игри 2022 биле предмет на бројни грижи и контроверзии, како и на дипломатски бојкоти поради Ујугрскиот геноцид и состојбата со човековите права во Кина, така што некои земји испратиле спортисти, но не и дипломатски претставници. Слично како и летните олимписки игри одржани шест месеца порано во Токио, како последица на пандемијата на КОВИД-19 се спроведувале здравствени и безбедносни протоколи, како и ограничување на посетеноста во собиралиштата.
Избор на град-домаќин
Календарот за избор на град-домаќин бил објавен од страна на Меѓународниот олимписки комитет (МОК) во октомври 2012 година, а крајниот рок за поднесување на кандидатурите бил 14 ноември 2013 година. Извршниот одбор на МОК ги прегледал кандидатурите на сите градови на 7 јули 2014 години и во потесен круг ги одбрал: Осло, Алмати и Пекинг.
Неколку олимписки комитети ги откажале своите кандидатури, а како причина ги навеле високите трошоци и недостигот на локална поддршка и финансии за одржување на игрите. Норвешкиот олимписки и параолимписки комитет и Конфедерациата на спортови ја повлекле фаворизираната кандидатура на Осло откако барањето за финансирање на предложените олимписки игри било одбиено од страна на Норешкиот парламент. Јавното мислење за кандидатурата било изразито негативно поради грижите во врска со трошоците коишто го надиминувале износот за Зимските олимписки игри 2014 во Сочи и особено поради некои барања коишто МОК наводно ги имал во врска со гостопримливоста. Барањата вклучувале луксузно сместување за членовите на МОК, посебни ленти на сите патишта коишто би ги користеле само членовите на МОК, како и коктелски пречек во Кралската палата за којшто би платило кралското семејство. МОК исто така побарал промотивниот простор низ Осло исклучиво да се користи за промовирање на нивните спонзори, што е невозможно во Норвешка затоа што земјата е либерална демократија каде што владата не го поседува или контролира целокупниот простор за рекламирање низ Осло, којшто во голема мера е во приватна сопственост, и нема овластување на странска приватна организација да ѝ дава исклучително право да го користи целиот град и приватната сопственост во него. Некои коментатори посочиле дека ваквите барања биле непознати во западна демократија; списанието „Slate“ го опишало МОК како „непоправливо смешна организација раководена од ситни измамници и наследни аристократи“.
Пекинг бил избран за град-домаќин на Зимските олимписки игри 2022 откако го победил Алмати за четири гласа на 128. заседание на Меѓународниот олимписки комитет одржано во Куала Лумпур на 31 јули 2015 година.
Свечено отворање
Слично како и на Летните олимписки игри 2008, церемонијата на свечено отворање на Зимските олимписки игри 2022 се одржала на Националниот стадион (исто така познат и како „Птичје гнездо) на 4 февруари 2022 година.
Спортови
Зимските олимписки игри 2022 вклучуваат 109 натпревари во 15 дисциплини во 7 спортови. Медалисе доделуваат во седум нови натпревари, вклучувајќи ги машкиот и женскиот натпревар во биг ејр во слободно скијање, женскиот натпревар во единечен боб, мешаните екипни натпревари во скијачка акробатика, скијачки скокови и бордкрос, како и мешаната штафета во брзо лизгање на кратки патеки.
Бројките во загради го означуваат бројот на натпревари за коишто биле доделени медали во секоја дисциплина.
Нови натпревари
Во октомври 2016 година, Меѓународната сикајчка федерација (ФИС) соопштила дека планира да започне со организирање женски натпревари во нордиска комбинација, со цел дисциплината за првпат да биде вклучена во олимписката програма на игрите во Пекинг. Во ноември 2017 година, ФИС предложила дополнителни три натпревари: мешан екипен натпревар во скијачки скокови, како и машки и женски натпревар во биг ејр во слободно скијање. На конгресот одржан во скијачкиот центар Коста Наварино во Месенија во мај 2018 година, ФИС на разгледување поднеле уште неколку дополнителни натпревари, вклучувајќи го предлогот телемаркот да стане нова олимписки дисциплина на игрите во Пекинг со предложени натпревари во машки и женски паралелен спринт и мешан екипен паралелен спринт. На конгресот исто така било одобрено поднесувањето на предлогот за вклучување на мешан екипен натпревар во скијачка акробатика и неколку натпревари во скијање на даска: машки и женски екипни натпревари во бордкрос, мешан екипен натпревар во паралелно алпско скијање, машки и женски натпревар во посебен паралелен слалом, како и машки екипен натпревар во посебен паралелен слалом. Поединечните натпревари во посебен паралелен слалом се одржале на Зимските олимписки игри 2014 во Сочи, но биле исклучени од програмата на Зимските олимписки игри 2018 за да може да се остави простор за вклучување на натпреварите во бег ејр во скијање на даска.
Меѓународната санкачка федерација (ФИЛ) предложила вклучување на шест нови натпревари, вклучувајќи машки и женски натпревар во санкање на природна патека, натпревар во женски двојки на вештачка патека, како и машки, женски и натпревари во двојки во спринт на вештачка патека.
Меѓународниот лизгачки сојуз (ИСУ) продолжил со заложбите за вклучување на синхронизираното лизгање како нов натпревар во рамки на дисциплината уметничко лизгање. ИСУ исто така предложил нов мешан екипен натпревар во брзо лизгање на кратки патеки.
Во биатлон, поединечна мешана штафета била предложена од страна на Меѓународниот биатлонски сојуз (ИБУ) за да се надополни четиричлената мешана штафета којашто се одржала на Зимските олимписки игри 2018. Исто така, Меѓународната федерација за боб и скелетон (ИБСФ) предложила нов екипен натпревар, но немала намера за вклучување на женски натпревар во четворка во боб, и покрај препораката на извршниот одбор на федерацијата таков натпревар да биде предложен во интерес на родовата еднаквост.
Свечено затворање
Церемонијата на свечено затворање на Зимските олимписки игри 2022 исто така се одржала на Националниот стадион на 20 февруари 2022 година. Во согласност со Олимписката повелба, настанот вклучувал формално затворање на игрите со издигање на знамињата на Грција (духовен дом на игрите), Кина (тековна земја домаќин) и Италија (следна земја домаќин), парада на спортистите и примопредавање на олимпиското знаме. Посебен дел бил посветен на културата и историјата на Милано и Кортина д'Ампецо како градови домаќини на Зимските олимписки игри 2026.
Распоред
Натпреварите започнале на 2 февруари, односно два дена пред церемонијата на свечено отворање, а завршиле на 20 февруари 2022 година.
Салата
Салата е еден вид на храна која обично се јаде како гарнир со главно јадење а ретко  самостојно (на пример, овошна салата). Салата често се прави од сиров зеленчук. Може да се додадат тестенини, варено месо, сирење, мајонез, разни преливи и слично. Во некои салати се додава и овошје, на пример јаболки сецкани во коцки. Овошна салата е еден вид на десерт салата во која  главните состојки се различни видови на овошје.
Салата е обично зачинета со масло и сирење, со додавање на сол, црн пипер и лимонов сок. Сезонските салати се направени од свеж зеленчук  за тоа време од годината. Салатите имаат хранлива вредност, и содржат витамини и минерали. Најчесто салатите се сметаат за диетална храна, затоа што содржат малку калории, а големи количини на вода и растителни влакна.
Видови на салата
Главната поделба на салата е зимна и летна. Летни салати се: салата од свежи краставици, зелена салата, салата од домати, пиперки и кромид и сл. Зимски салати се: салата од >кисела зелка, салата од цвекло, туршија, кисели краставици итн.
Диомедови кобили
Диомедови кобили во старогрчката митологија биле исклучително убави и силни животни. Биле врзани со железни синџири во шталите, бидејќи нив никакви окови не можеле да ги задржат. Нив кралот Диомед ги хранел со човечко месо - најчесто со месо од странци, кои бегајќи од невреме доаѓале во неговиот град.
Осмиот подвиг на Херакле од него барал да ги украде тие кобили. По борбата со Диомед, каде кралот го изгубил живот, Херакле коњите ги одвел на Евристеј, кој наредил да бидат пуштени на слобода. Дивите кобили побегнале во Ликејонските Планини, каде ги растргнале дивите ѕверови.
Космос-729
Космос-729 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 104,9 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1011 км, а најмалото на 975.
Ријардо
Ријардо — општина во покраината Казерта од регионот Кампанија, Италија.
Старо Село (Ротино)
Старо Село — археолошко наоѓалиште во битолското село Ротино. Претставува населба од римско време. Се наоѓа на 700 м североисточно од селото, во месноста Старо Село, каде што при обработувањето на земјата биле откриени темели од ѕидови градени од камен и варов малтер и питоси. На површината се среќаваат фрагменти од керамички садови, имбрекси, питоси и градежен материјал.
Список на државни водачи во 1119 година
Ова е список на државни водачи во 119 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Селџуци
Селџуците (на турски: Selçuklu, множина Selçuklular; на арапски سلجوق Saljūq, или السلاجقة al-Salājiqa; на персиски سلجوقيان Saljūqiyān) биле голем огранок на Огузите. Во текот на 11 век дошле од Средна Азија и ги завладеале обласните територии од Трансоксијана до Блискиот Исток со своето Селџучко царство и со нив владеале со до крајот на 14 век и почетокот на 15 век. Тие биле имигранти надојдени од Иран односно негогашна Персија. Селџуците се сметаат за претходници на отоманските Турци. Селџуците биле завладеани од страна на турските Османлии во текот на 15 век.
بویوک سلجوق ایمپئرییاسی Llista de sultans seljúcides Liste der Seldschuken-Fürsten fa:پادشاهان سلجوقی Селжұқ әулеті
Список на македонски книги од 2005 година
Следува список на книги од македонски автори издадени во 2005 година. Можно е списокот да е нецелосен.
IC 944
IC 944 — галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 944 се споменува и како IC 1524, MCG -1-1-12, IRAS 23566-0424.
Откривање
Објектот е откриен на 5 ноември 1891 година од страна на Луис Свифт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 944 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,1 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 mag, додека површинскиот сјај изнесува 14,2 m/лм2. IC 944 има привидни димензии од 1,7' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 59 м 10,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -4° 7' 37"". Положбениот агол на објектот е во износ од 80°.
Други поделби
Проучување на IC 944 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 73143.
Енкелад
Митологија
Бил дете на Тартар и Геа, според Хигин или Уран и Геја според Аполодор и учествувал во гигантомахија каде го убил Зевс со својата молња и го погребал на Етна. Според други автори, го убила Атена од своите кочии и го фрлила на островот Сицилија или го погодил Силен со копје.
Други ликови
Еден од Египтидите, сопруг на Амимона, кого таа го убила првата брачна ноќ.
Занимливости
По овој лик е наречена месечината на Сатурн, Енкелад.
Декалог 4
Содржина
Анка има 20 години и живее со таткото Михал, додека мајка ѝ умрела одамна. КОга Михал заминува на пат во странство, Анка пронаоѓа писмо кое го напишала мајка ѝ непосредно пред смртта. Анка знае за писмото уште претходно и сега е во искушение да го отвори. По враќањето на Михал, Анка му кажува дека го отворила писмото во кое мајка ѝ пишува дека Михал не е нејзиниот вистински татко. Тогаш доаѓа до преиспитување на нивниот однос, а Анка дури се обидува да го заведе Михал, но тој ја одбива и го задржува својот татковски однос. Најпосле, Анка му ја кажува вистината — таа го фалсификувала писмото. Тогаш, тие одлучуваат да го запалат оригиналното писмо, а на остатоците од изгорената хартија стои: „Михал не е...“
Сергеј Владимирович Илјушин
Сергеј Владимирович Илјушин (Дилалево, - Москва, ), бил руски генерал и и водечки советски конструктор на авиони. Во текот на три децении конструира повеќе од 50 видови авиони. Посебно познат по оклопниот јуришен авион "Ил-2" констриран за потребите на советското воено воздухопловство во Втората светска војна.
Станал пилот 1917 година, а 1932 година започнува да работи на конструкција на авиони. Во 1936 година го конструирал двомоторниот авион ЦКБ-30, кој постигнува неколку рекорди, 1939 година го има конструирано јуришниот авион Ил-2, лесниот бомбардер Ил-4 и јуришниот авион Ил-10. После втората светска војна го има конструирано авионот Ил-12 кој наоѓа примена во цивилната авијација, потоа Ил-14, Ил-18 и турбомоторниот авион Ил-28.
Космос-730
Космос-730 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 24 април 1975 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-730 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 88,8 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 81,3°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 231 км, а најмалото на 208.
Список на државни водачи во 881 година
Ова е список на државни водачи во 81 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
NGC 2382
NGC 2382 — спирална галаксија во соѕвездието Големо Куче, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2382 се споменува и како NGC 2380, ESO 492-12, MCG -5-18-5, CGMW 2-842.
Откривање
Објектот е откриен на 1 февруари 1837 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2382 е од видот SB0. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,5 m/лм2. NGC 2382 има привидни димензии од 2,1' х 2'.
Други поделби
Проучување на NGC 2382 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 20916. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 319; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6546. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 55.
Клучот на Соломон
Клучот на Соломон (Clavis Salomonis) — средновековна книга за магии која му се припишува на кралот Соломон.
Постојат неколку верзии на Клучот на Соломон, со различни преводи, во кои има разлики. Повеќето од овие текстови датираат од 16 или 17 век, а најстариот е од 15 век.
Историја
Судејќи според стилот со кој е напишана, книгата е од среден век. Многу од книгите кои му се припишуваат на Соломон се всушност напишани во средниот век.
Книгата содржи неколку параграфи инспирирани од текстовите во Талмудот и еврејската Кабала.
Според митската историја на овој документ, кралот Соломон ја напишал книгата за својот син Робоам, и му наложил да ја скрие книгата во гроб заедно со него. Но, после многу години, книгата е откриена од група вавилонски филозофи. Приказната натаму вели дека никој не можел да ја толкува книгата, сè додека едниот од нив се сетил да го повика Бога на помош. Тогаш пред него се појавил ангелот божји кој побарал заклетва од него да го крие текстот од слабите и недостојните, а потоа можел јасно да го сфати текстот.
Содржина
Клучот на Соломон е поделен во две книги. Првата книга содржи привикување, инвокација и клетви за повикување духови на умрени и демони, кои би требало да му ги исполнат желбите на оној што ги повикува. Исто така објаснува како да пронајдеш украдени предмети, како да бидеш невидлив, да стекнеш наклоност и љубов, и така натаму.
Втората книга опишува различни видови на чистења низ кои треба да помине „егзорцистот“, како треба да се облече, и какви животни треба да им се жртвуваат на духовите. Објаснети се сите потребни елементи за да се состави амајлија, како и начинот на кој се чисти и се подготвува амајлијата да делува.
Како и во повеќето средновековни текстови, сите овие магиски дејанија се изведуваат преку моќта на Бога, кому му се упатени сите повикувања.
Гроб на Свети Петар
Гробот на Свети Петар се наоѓа во базиликата Свети Петар во Ватикан.
Историја
По распнувањето на Исус во текот на 1 век од новата ера, во библиската книга Апостолски дела пишува дела еден од дванаесетте апостоли на Исус, Симон познат како Петар, рибар од Галилеја, ја презел водечката и водачката позиција помеѓу следбениците на Исус. Така, Петар во следните години одиграл голема улога во формирањето на христијанската црква. Името Петар (латински: "Petrus"; грчки: "Petros"), во превод означува камен или карпа.
Според верувањата, Петар по триесет години мисионерство и проповедење на новата религија, кон втората половина 1 век дошол во Рим каде во 64 година бил уапсен, измачуван и распнат на крст. Ова се случувало во времето кога на престолот на Римското Царство бил императорот Нерон. Тој бил уапсен по големиот пожар кој го опфатил Рим бидејќи Нерон сметал дека христијаните биле виновни за истиот. Пред да биде распнат на крст, апостол Петар побарал да биде распнат со главата надолу. . Распетието се случило во близина на античкиот египетски обелиск во Неронскиот циркус. . Денеска, овој обелиск се наоѓана плоштадот Свети Петар. Тој е еден од неколкуте антички обелисци во Рим.
Според традицијата, Петар бил погребан недалеку од циркусот на Нерон, во Ватиканските ѕидини, што пресметено е на помалку од 150 метри од неговото место каде што починал. Виа Корнелиа денеска се наоѓа на јужната страна од базиликата и плоштадот Свети Петар. Гробот на апостол Петар во почетокот бил означен само со црвен камен, симбол на неговото име. Изградбата на храмот се случила неколку години подоцна, односно по речиси триста години.
На 23 декември 1950 година, Папа Пиј XII официјално го објавил откривањето на гробот на Свети Петар. Тоа било кулминација на десетгодишните археолошки истражувања во криптата на базиликата, под површини кои датирале од 9 век. Самата структура на гробницата се верува дека била изградена во времето на Папа Анаклет во 1 век. На местото биле пронајдени човечки мошти, но не можело да се утврди дали истите припаѓаат на Свети Петар.
Бертолт Брехт
Бертолт Брехт (Bertolt Brecht), роден Оjген Бертолд Фридрих Брехт (; 10 февруари 1898, Аугсбург, Германија - 14 август 1956) — германски поет, драматург, режисер и теоретичар на уметноста. Негови најпознати дела се: „Бал“, „Мајката храброст и нејзините деца“, „Просјачки роман“ и „Добриот човек од Сечуан“ итн.
Брехт е епохален театарски работник на XX век и неговите постигнувања се подеднакво значајни како во драматургијата, така и во театарската продукција, особено преку влијанието на Берлинскиот ансамбл (Berliner Ensemble) - театарска дружина управувана од Брехт и неговата жена и долгогодишен соработник, глумицата Хелена Вајгел.
Живот и дело
Брехт се родил во Аугсбург, во граѓанско семејство, но уште од раната младост бил близок на германското револуционерно движење. За тоа сведочи описот што го дал германскиот писател Леон Фојхтвангер при првата средба со осумнаесетгодишниот Брехт, кој му ја донел својата драма за Спартак. Во 1920-тите Брехт се запознал со марксистичките погледи на светот и започнал да пишува ангажирани драми на разни општествени теми. Во тој период се поврзал со напредните германски интелектуалци, особено со режисерите Пискатор и Рајнхарт и започнал да работи во нивните театри. Брехт студирал природни науки и медицина во Минхен, но набрзо се посветил на театарот. До доаѓањето на нацистите на власт во 1933, Брехт напишал повеќе дела (романи, драми и социјални поеми) од кои попознати се: „Домашни проповеди“ (поезија) „Баал“, „Тапани во ноќта“, „Човекот е човек“, „Опера за три гроша“, „Линдберговиот лет“, „Оние кои велат да и оние кои велат не“, „Мајка“ (според истоимениот роман на Горки), „Подемот и падот на градот Махагони“. итн.
Во 1933 година, утредента по палењето на Рајстагот, Брехт заминал во доброволен егзил во Данска, каде живеел во местото Сковсбостранд во близината на Свендборг. Потоа, тој преминал во Шведска и во Финска и најпосле се доселил во САД, во Санта Моника. За време на престојот во Данска ја напишал антифранкистичката драма „Пушките на Тереза Карар“, ја подготвувал новата поставка на „Опера за три гроша“ на сцената во Париз и ја напишал антинацистичката драма „Ужасот и бедата на Третиот рајх“ која била премиерно изведена во Париз од страна на германските глумци-емигранти на чело со неговата сопатничка Хелена Вајгел, за три недели ја напишал драмата „Животот на Галилеј“ и учествувал во острата расправа за експресионизмот која подоцна била објавена во московското списание „Das Wort“ кое го уредувале германските писатели-емигранти. Истовремено, тој ги скицирал теориските текстови за книгата „Купување месинг“, ја напишал драмата „Мајката Храброст и нејзините деца“, почнал да ја пишува драмата „Добрата душа од Сечуан“, уредно го водел својот „Работен дневник“, го завршил својот текст за радио „Лукуловото сослушување“, ги пишувал своите „дански“ песни и работел на недовршениот роман „Работите на господинот Јулиј Цезар“. Во 1934 година го објавил романот „Роман за три гроша“. Воопшто, за време на иселеништвото, тој делувал против нацизмот и милитаризмот, и тоа како драматург, писател и издавач. Од другите негови дела напишани во емиграцијата, попознати се: „Шути и рогати“, „Соништата на Симона Машар“ (заедно со Фојхтвангер), „Швејк во Втората светска војна“, „Господарот Пунтила и неговиот слуга Мати“ итн. Во 1948 година се вратил во Источен Берлин и го основал Берлинскиот Ансамбл, кој почнал со работа во јануари 1949 година со претставата „Мајката Храброст“ во која главната улога ја играла Хелена Вајгл, неговата жена и долгогодишна соработничка. Оваа театарска група доживеала светска слава, а особено се истакнала на гостувањата во Париз.
„Епскиот театар“ на Брехт
Брехт за првпат го формулирал „епскиот театар“ во 1927 година, како спротивност на концепцијата на Аристотел кој литературата ја делел на епска и драмска. Наспроти тоа, Брехт свесно ги споил овие два поима и истакнал дека театарот не треба да се темели врз емоциите, туку врз разумот. Имено, според оваа концепција, драмите треба да бидат пишувани со разумот на човекот кој е класно свесен и определен на страната на напредокот. Притоа, бидејќи живееме во времето на науката, ако театарот не може да биде наука, тогаш треба да биде на нивото на науката. Писателот треба да предизвика чувство кај публиката дека историјата е динамична и дека светот може да се менува. Во тој поглед, Брехт го наведува примерот на млад глумец кој дошол до заклучокот дека Мајката Храброст не е во состојба да сфати дека војната ја упропастува, т.е. дека таа не била способна да ги сфати класните односи и не била подготвена да ја менува стварноста. Таквиот заклучок Брехт го сметал за идеален во театарот.
Спротивно на европската традиција, а следејќи ја културата на Далечниот Исток, глумецот мора да биде свесен дека го игра ликот, а не да се вовлекува во неговата кожа. Играјќи го ликот отстрана и отуѓувајќи се од него, глумецот ја постигнува целта на епскиот театар - ефектот на отуѓувањето (V-effect, Verfremdungsefefct). В-ефектот му овозможува на глумецот како класно определена личност да го набљудува ликот како класно условена личност од литературата. Тој треба точно да го познава местото на ликот што го игра во историјата на класната борба. Исто така, гледачот не смее да се поистоветува со ликовите на сцената, туку треба да заземе критички став кон нив.
Опишувајќи ја разликата меѓу аристотеловскиот и својот театар, Брехт напишал: „Гледачот на драмскиот театар вели: Да, јас го искусив тоа. - Таков сум и јас. - Тоа е природно. - Така било секогаш. - Маките на ова суштество ме возбудуваат зашто нема излез. - Тоа е голема уметност: ништо не ми пречи во неа. - Плачам со оној кој плаче, се смеам со оној кој се смее. А гледачот на епскиот театар вели: Никогаш себеси не би сум претставил нешто такво. - Немаат право да прават така. - Колку е тоа необично, едноставно човек да не им верува на своите очи. - Со тоа треба да се прекине. - Маките на ова суштество ме возбудуваат зашто има излез. - Тоа е голема уметност зашто вознемирува. - Им се смеам на оние кои плачат, плачам над оние кои се смеат.“
Претставата на епскиот театар може да се напушти во секое време со одреден заклучок, а може да се гледа почнувајќи од средината. Таа не предизвикува желба да се дознае расплетот, а секоја сцена има своја вредност. За да оневозможи гледачот да го нагаѓа расплетот на претставите, Брехт на почетокот на секоја сцена од своите драми опишува што се случува во неа. Глумците, режисерот, сценографијата, музиката и светлоста не се трудат да го имитираат животот и поради тоа рефлекторите треба да бидат откриени, маската очигледна, а сценографијата не треба да ги имитира реалните предмети. Исто така, претставата треба често да биде прекинувана со песни кои често се дидактички и му помагаат на гледачот класно да се определи.
Боза
Бозата — освежителен практично безалкохолен (1%) пијалак кој се добива со ферментација на брашно од пченица или просо, шеќер и квасец. Овој пијалак може да се најде во повеќето македонски слаткарници, и постана традиционален македонски пијалак. Луѓето кои го прават овој пијалак ги нарекуваат бозаџии. Рецептот за овој пијалак е стар стотици години а кај нас е пренесен со поробувањето од страна на Отоманското Царство.
Покрај Македонија, овој пијалак стана традиционален и во другите балкански земји во состав на Отоманското Царство како Србија, Бугарија, Црна Гора, Босна и Херцеговина а посебно во Албанија и Турција. Македонската боза се разликува од останатите по тоа што е посветла и има посладок вкус.
Историја
За почетоците на бозата се верува дека датираат од пред неколку илјади години во времето на Месопотамија, но сигурни податоци добиваме од времето на Отоманското Царство каде што достигнува голема популарност. Бидејќи бил сметан за алкохолен пијалак тој понекогаш бил забрануван од султаните.
NGC 4606
NGC 4606 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4606 се споменува и како UGC 7839, MCG 2-32-174, CGCG 70-213, VCC 1859, IRAS 12384+1211.