cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Димитриос Калапотакис
Животопис
Тој е роден во 1862 година во Ареополи (Цимова), главниот центар на пелопонеската област Мани. Во 1885 година во Волос го основал весникот Симеа (Знаме), а следната година весникот почнал да се печати и издава во Атина. Од 1896 година започнал да го издава весникот Емброс (Напред), еден од најтиражните грчки весници.
Во 1904 година Калапотакис го формирал Елиномакедонскиот комитет во Атина и започнал со организирање на грчката вооружена пропаганда во Македонија.
Тој ги создал Обшите укази за македонските чети од Високиот совет на Македонскиот комитет, а во нив била определена борбата на андартите главно како антибугарска.
Елиномакедонскиот комитет го поддржувал андартското движење со собирање на доброволци од Крит и Мани, како и со пратки на оружје од внатрешноста на Грција.
Надворешни врски
Общи указания за македонските чети от Висшия съвет на Македонския комитет - от http://forum.skycode.com/
Олег Басилашвили
Тој е роден во семејство на Валеријан и Ирина. Во врска со смртта на неговиот татко во 1975 година, Олег бил принуден да се откаже од улогата во филмот Иронаија на судбината. Во 1956 година дипломирал на Московски уметнички театар. Во 1959 година се приклучил кон Драмскиот театар Товстоногов. Својата популарност ја стекнал во улогата на филмовите: Служебный роман (Службена романса), Вокзал для двоих (Железничка станица за двајца), Осенний марафон (Есенски маратон).
Басилашвили во периодот од 1990 до 1993 бил пратеник.
И покрај своето грузиско потекло, тој не зборува на грузиски јазик.
Пат за рајот
Пат за рајот – македонска книга составена од десет раскази и три драми напишани од Драги Михајловски. Книгата е насловена според еден од расказите и е издадена во 2017 година од издавачкото претпријатие Три.
Драми
„Швајцарија на Балканите“ е драматазиција на истоимениот роман од авторот, а другите две драматизации на две бајки - волшебни приказни од Марко Цепенков и од германскиот писател Вилхелм Хојф.
Такахиро Јамада
(роден ) — јапонски фудбалер.
Џејк Весли Роџерс
Џејк Весли Роџерс (Jake Wesley Rogers 19 декември 1996) — американска Пеење и авторка на песни.
Детство
Роџерс се преселил во Нешвил на 18-годишна возраст за да студира текстопис на Универзитетот Белмонт. Дипломирал во 2018 година.
Сајевце (Костањевица на Крка)
Сајевце (словенечки: Sajevce) — населба во Општина Костањевица на Крка во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долењска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
NGC 1365
NGC 1365 — спирална галаксија во соѕвездието Печка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1365 се споменува и како ESO 358-17, MCG -6-8-26, VV 825, FCC 121, IRAS 03317-3618.
Откривање
Објектот е откриен на 2 септември 1826 година од страна на Џејмс Данлоп, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 9 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1365 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 9,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 10,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,1 m/лм2. NGC 1365 има привидни димензии од 11' х 6,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 33 м 36,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 36° 8' 27". Положбениот агол на објектот е во износ од 32°.
Други поделби
Проучување на NGC 1365 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 13179. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 355; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7027.
Залцланд (округ)
Залцланд (Salzlandkreis) — округ во средишниот дел на Саксонија-Анхалт, Германија. Тој се граничи со (од запад надесно) окрузите Харц, Берде, Магдебург, Јерихов, Анхалт-Битерфелд, Мансфелд-Јужен Харц и Зале.
Градови и општини
Округот Залцланд се состои од следниве административни единици:
Трајан Буџакоски
Трајан Илиев Буџакоски (1922 во Велгошти, охридско — 16 април 1945 во Бихаќ, БИХ) македонски партизан, учесник во НОБ.
Животопис
Трајан Илиев Буџакоски е роден во селото Велгошти, охридско. По занимање бил земјоделец. Во НОБ доброволно се приклучил на 16 август 1944 година. Влегол во составот на Првата македонска ударна бригада. Учествувал на Сремскиот фронт, при што бил заробен, и стрелан во Бихаќ, на 16 април 1945 година.
Мирче Горански
Мирче Горански ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Обработувал земја и чувал добиток. Во септември 1944 година со своите соселани организирале оружен отпор против балистите. Во Скопска Црна Гора веќе биле дојдени и се бореле против балистите, Осмата бујановачка и Дванаесеттата прешевска бригада. Со Шеснаесеттата македонска ударна бригада учествувал во ноќни борби против моторизираните германски колони, кои се повлекувале од Грција. Во една од борбите против балистичките банди и германските колони во октомври 1944 година, храбро загинал кај Браздански Рид. Неговите посмртни останки биле пренесени и закопани на селските гробишта во Побожје.
Хлоропласт
Хлоропласт — органела која се среќава само кај растенијата, и тоа во нивните зелени делови. Во неа се содржи хлорофилот и се одвива фотосинтезата.Таа во себе содржи хлорофил (зелена материја) која ја впива сончевата енергија и со тоа ја почнува фотосинтезата т.е. процесот во кој растителната клетка од јаглерод диоксидот и водата создава шеќер — скроб, и кислород.
Трескавечки евхологиј (Требник)
Трескавечки евхологиј — македонски ракопис од втората половина на 13 век. Се чува во Јагелонската библиотека во Краков, сигн. БЈ932. Содржи 123 листа пишувани на пергамент и хартија (10 листа). Најголемиот дел од кодексот е грчко-словенски палимпсест. Ракописот е поврзан со книжевната дејност во манастирот Трескавец како и другите ракописи од збирката на Рудолф Гутовски (БЈ932-БЈ937 и БЈ940), којшто ги зел оттаму и ѝ ги подарил на Јагелонската библиотека во 1863 година.
Муњотело
Муњотело — општина во покраината Авила на автономната заедница Кастиља и Леон во Шпанија.
Шпанхаренштете
Шпанхаренштете (Spahnharrenstätte) — општина во округот Емсланд, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Местоположба
Општината се наоѓа во источниот дел на Химлинг.
Соседни општини
Шпанхаренштете се граничи на северозапад со општината Бергер, на север со општината Лоруп во општинската заедница Верлте, на исток со општината Растдорф и со градот Верлте (општинска заедница Верлте), на југ со општината Зегел и на запад со општината Верпело.
Иван Шапкаров
Иван Шапкаров е македонски револуционер, деец на ВМОРО.
Животопис
Иван Шапкаров е роден во 1868 година во охридското село Велгошти, тогаш во Османлиската империја, денес во Македонија. Се приклучува кон ВМОРО. Во текот на Илинденското востание во 1903 година е војвода на четата во Велгошти. Загинува во судирот со османлиската војска на 31 август во месноста Грмешница, меѓу селата Речица, Куратица и Свиништа.
Лајош Парти Наѓ
Лајош Парти Наѓ (унгарски: Parti Nagy Lajos), (1953, Сексард, Унгарија -) е современ унгарски писател - поет, драматург и прозаист.
Животопис
Лајош Парти Наѓ е роден во 1953 година во Сексард. Во 1977 година дипломирал унгарски јазик и историја на универзитетот во Печ. Од 1979 до 1986 година бил уредник на списанието "Jelenkor". Во 1986 година се преселил во Будимпешта и оттогаш работи како слободен писател. Во 1994 година добил стипендија на германската фондација "Kulturfonds Wiepensdorf".
Творештво
Лајош Парти Наѓ е автор на поголем број поетски и прозни дела кои се преведени на германски и полски јазик. Исто така, два негови расказа се објавени на македонски јазик во 2009 година како дел на антологијата на унгарскиот краток расказ "Сецирање на живо", во издание на издавачката куќа "Темплум".
Негови поважни дела се:
Под името Јолан Шарбогарди ги објавил следниве дела:
Признанија
Лајош Парти Наѓ е добитник на повеќе награди, како што се:
Трн (град)
Трн (Трън) — град во Западна Бугарија, административен центар на општината Трн во Перничка Област. Има население од околу 2.460 жители (2022).
Френк Камени
Френклин “Френк“ Камени (анг. Franklin E. "Frank" Kameny), ( - ), најпознат и најпочитуван борец за правата на ЛГБТ популацијата во светот.
Камени е роден во Њујорк, 1925 година. Во 1941, на возраст од 16, се запишува на Кралскиот колеџ за физика. Пред да го заврши колеџот, регрутиран е во американската армија. По завршување на војната, цели 20 години служи во резервниот состав на армијата. Во 1949 магистрира а 1956 докторира астрономија на Харвард.
Трн (град)
Географија
Градот има влажна континентална клима со големи температурни амплитуди. Најниската температура во Бугарија −38,3 °C била забележана во Трн во јануари 1947 година. Бидејќи температурите честопати паѓаат на −20 °C - −25 °C во зима, Трн може да се смета за еден од најстудените градови во Бугарија.
Френк Камени
Се вработува на Одделот за астрономија при универзитетот Џорџтаун во Вашингтон и работи за американската армија. Во 1957 беше отпуштен заради својата сексуална ориентација. Неговата тужба до Врховниот суд, а во врска со отказот, е првата во историјата поврзана со дискриминација врз основа на сексуалната ориентација.
Трн (град)
Историја
Најраните траги од луѓе пронајдени во пештерите во Трнско датираат од неолитот. На територијата на градот Трн, археолозите пронашле траги од неколку праисториски населби. Животот во антиката во сегашниот град досега е документиран само со откриената античка гробница и со пронајдените римски монети од 4 век. Oвде последователно живееле Тракијци, Готи и Словени.
Френк Камени
Во 1961 година, Камени го основа “Општество Маташин“, организација за заштита на цивилните права на ЛГБТ популацијата. Подоцна, има придонесено за отстранување на хомосексуалноста од списокот на психички нарушувања на Американската психијатриска асоцијација.
Сиван
Сиван (סִיוָן'; од акадски , „сезона, „доба“) — деветтиот месец од граѓанскиот и третиот месец од верскиот еврејски календар. Ова е пролетен месец со 30 дена. Обично паѓа во мај-јуни од грегоријанскиот календар.
Френк Камени
Добитник е на многу награди и признанија, а во 2009 година администрацијата на Обама јавно му се извини за дискриминацијата вршена врз него за време на претходните американски претседатели.
Трн (град)
Историја
За прв пат Трнско влегло во границите на бугарската држава за време на владеењето на Кан Крум по заземањето на Средец во 809 година. За време на Првото Бугарско Царство, реонот бил подреден на болјарот Кракра, кому му биле доверени земјиштата во Пернишко, Средецко и Трнско. Повеќе од 10 години болјарот му пружил жесток отпор на императорот Василиј II, но и покрај тоа, во 1018 година, оваа област заедно со остатокот од Бугарија потпаднала под византиска власт.
Сиван
Празници во сиван
6 сиван: Шавуот (Педесетница)
Френк Камени
Почина на 11 октомври 2011 година од срцев удар, на 86 годишна возраст.
Трн (град)
Историја
Трн е стара, средновековна населба, регистрирана во османлиските документи од средината на 16 век под имињата Изнебол, Турун и Таран Паланка. За постоењето на населбата во овој период сведочи и средновековната гробишна црква „Св. Петка“, а исто така и од доцносредновековната керамичка печка откриена пред години кога започнала поновата градба во градот.
На крајот на Руско-турската војна (1877-1878), Трн бил привремено окупиран од Србија до 1879 година. Нејскиот мировен договор од 1919 година донесол сурови последици за градот Трн и неговата околија. Голем број населби биле дадени на Кралството на Србите, Хрватите и Словенците, а други како Врабча, Стрезимировци, Банкја и Петачинци, буквално биле преполовени од границата, поделувајќи ги на две дворови, гробишта, а исто така и многу семејства.
Васил Пасков
Васил Пасков (3 јануари 1874, Осиково - 9 септември 1934, Велинград) — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење и деец на Македонската револуционерна организација.
Животопис
Пасков е роден во 1874 година во Неврокопско село Осиково, тогаш во Отоманското Царство, денес во Бугарија. Во 1893 година завршил во Солунската машка гимназија „Св. Кирил и Методиј“, а во 1898 година - историја на Софискиот универзитет. Бил деец на Бугарската демократска партија, а во периодот меѓу 1895 до 1897 година бил одговорен уредник на весникот „Знаме“.
Во 1899 година станал учител во егзархиската гимназија во Битола. Таму се приклучи кон Организацијата и бил избран за член на Битолскиот окружен револуционерен комитет, заедно со Неделко Дамјанов, Аце Дорев, Георги Пешков и Георги Поп Христов. Учествувал во уредувањето на весникот „На оружје“. Георги Поп Христов за него истакнува:
Како осомничен од властите тој бил протеран од Битола и станал главен учител во егзархиското училиште во Ново Село. Во август 1900 година Пасков при разврзувањето на Попставревата афера бил уапсен и осуден на 12 години затвор. Лежел во Куршумли ан во Скопје, но во 1902 година бил амнестиран и се преселил во Неврокоп, каде што ја продолжил својата револуционерна дејност. При повторен обид за апсење станал нелегален.
Заминал за Одринско, испратен од Централниот комитет, каде што продолжил да се занимава со револуционерна дејност. Бил делегат на конгресот на Петрова Нива и бил избран за негов претседател. Пасков бил назначен за главен интендант во Бургас.
По Илинденското востание, Пасков отишол во Софија и од 1904 година го уредувал Револуционерен лист. Од ноември 1907 година заедно со Пејо Јаворов и Петко Пенчев, го уредувале весникот „Илинден“, кој излегувал до средината на 1908 година. Пасков е меѓу противниците на Сандански. Од 1908 до 1924 година е главен уредник на весникот "Прјапорец".
Умрел на 9 септември 1934 година во Велинград.
Наото Отаке
(роден ) — јапонски фудбалер.
ХЕЦ „Вруток“
Вруток (Хидроелектрична централа „Вруток“ или ХЕЦ „Вруток“) — хидроцентрала, која е дел од хидросистемот „Маврово“, со вкупен капацитет од 165,6 MW.
Историја
Централата била пуштена во работа во 1957 година, а изградбата на целиот хидросистем „Маврово“ започнала во 1947 година. Во времето на Југославија, хидроцентралата го носела името ХЕЦ „Тито“.
Во 2014 година била извршена модернизација на сите четири агрегати и на придружната опрема, со што моќноста на електроцентралата била зголемена за дополнителни 18,3 мегавати и годишно производство од околу 50 гигават-часови. Модернизацијата била финансирана од ЕЛЕМ (9,5 милиони евра) и со кредит од банката KfW (27,1 милиони евра).
Особеност
ХЕЦ „Вруток“ е акумулациска хидроелектрична централа со установена моќност од 41,4 MW по агрегат, или вкупно 165,6 MW. Просечното годишно производство на електрична енергија е 350 GWh, а просечниот годишен доток е 278.000.000 м3 вода.
NGC 5755
NGC 5755 — спирална галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5755 се споменува и како UGC 9507, MCG 7-30-63, CGCG 220-53, Arp 297.
Откривање
Објектот е откриен на 1 април 1878 година од страна на Лоренс Парсонс, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 72 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5755 е од видот SB?. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 5755 има привидни димензии од 1,3' х 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 45 м 24,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +38° 46' 49"". Положбениот агол на објектот е во износ од 15°.
Други поделби
Проучување на NGC 5755 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 52690. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 111; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3043. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 145.
Петар Мартулов
Петар Мартулов (12 мај 1875, Велес - 1947) — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење и деец на Македонската револуционерна организација.
Животопис
Петар Мартулков е роден на 12 мај 1875 година во Велес, тогаш во Отоманското Царство. Негов роднина е деецот на ВМРО (Обединета) и БКП Александар Мартулков. Во 1897 година завршил математика и физика на Софискиот универзитет, по што предава во Битолската егзархиска гимназија заедно со Даме Груев и Михаил Герџиков.
Мартулков активно учествувал во Битолскиот и Одринскиот револуционерен округ. Во 1900 година пристигнал во Одринско и бил избран за член на Одринскиот окружен револуционерен комитет, но откако бил разоткриен во 1901 година се преселил во Бугарија. Во 1902 година завршил школата за резервни офицери и го добил чинот подпоручник.
Петар Мартулков учествувал во Балканските војни и Првата светска војна. По војните бил главен инспектор по математика и физика во Министерството за просвета и е автор на многу учебници по математика и физика за средните бугарски училишта. Умрел во Бугарија во 1947 година.
Вардарски Регион
Општини
Во овој регион спаѓаат следните девет општини:
Население
Моментално овој регион има 133.248 жители.
Етнички групи
Најголема етничка група се Македонците.
Казабланка
Со население од 3,5 милиони жители (според пописот од 2004), Казабланка е најголемиот град во Мароко; тој е и главното пристаниште, и затоа се смета за економскиот главен град на земјата, иако официјалниот главен град и седиште на владата е Рабат.
Историја
Областа на која денес се наоѓа Казабланка била населена од Берберите во 7 век. Мало независно кралство, во областа тогаш именувана како Анфа, се издигнало во областа во тоа време како резултат на арапското муслиманско владеење и продолжило да опстојува сè додека не било освоено од Алморавидите во 1068 година.
За време на 14 век, под власта на Маринидите, Анфа се изразила по својата важност како пристаниште. Во раниот 15 век, градот пак станал независна држава и служел како безбедно пристаниште за пирати. Но, Португалците го уништиле градот во 1468.
Португалците го реконструирале градот од урнатините на Анфа во 1515, кој го нарекле Casa Branca. Тие ја напуштиле областа во 1755 како резултат на земјотрес кој уништил поголем дел од градот.
Конечно, градот бил поново реконструиран од султанот Сиди Мухамед III (1756-1790), внукот на Мавлај Исмаил и сојузник на Џорџ Вашингтон. Името останало Дар ел Беида на арапски и Казабланка на шпански.
Елрих
Елрих (Ellrich) — мал град во округот Нордхаузен, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Се наоѓа на јужните падини на планинскиот масив Харц, 13 километри северозападно од окружниот град Нордхаузен.
Географија
Градот Елрих се наоѓа на реката Цорге, во непосредна близина со сојузната граница со Долна Саксонија. Градската единица Зилцхајн се наоѓа околу три километри североисточно од градското јадро во шумски предел.
Градски совет
Општинските избори од 1999 до 2019 година довеле до следнава распределба во Градскиот совет:
Градоначалник
Градоначалник од 2018 година е Хенри Пазенов (CDU).
Safari (прелистувач)
Сафари е еден од најкористените прелистувачи што постојат денеска. Тој е основан од страна на Apple што на македонски значи јаболко. Прво бил издаден, на 7 јануари 2003 година како прелистувач за Mac OS X оперативните системи. На 11 јуни 2007 година издадена е Windows верзија на овој квалитетен прелистувач, поддржувајќи Windows XP, и Windows Vista оперативен систем.
Опции
Табови - Табовите му овозможуваат на корисникот да отвора повеќе страни, во еден прозор, исто како под-страници.
Блокатор на отскочници - Блокира, реклами што му се појавуваат на корисникот, без негова дозвола, и можат да нанесат штета.
Барање на текст - Можете да барате даден текст на мрежно место. (Се активира со Ctrl + F)
Keychain системи - Напредно управување на лозиники.
Quartz - Понапредно управување на фонтови (Нежни и чисти фонтови, автоматско спуштање на фонтови)
ॲपल सफारी
Штаверн
Штаверн (Stavern) — општина во округот Емсланд, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Местоположба
Општината се наоѓа во јужниот дел на Химлинг, околу 15 километри североисточно од окружниот град Мепен.
Соседни општини
Штаверн се граничи на северозапад со општината Латен, на североисток со општината Зегел, на исток со општините Грос Берсен и Клајн Берсен, на југ со градот Мепен и на запад со градот Харен.
Мајка (филм од 1926)
Мајка (руски: Мать) – советски филм од 1926 година, во режија на Всеволд Пудовкин, а според сценариото на Натан Зархи и Максим Горки, засновано врз истоимениот роман на Горки. Главните улоги ги играат: Вера Барановска, Николај Баталов, Александар Чистјаков и Иван Ковал-Самборски.
Содржина
Мајката на Павел Власов се наоѓа среде виорот на Октомвриската револуција, а нејзиниот сопруг и синот се наоѓаат на спротивните страни за време на работничкиот штрајк. Штрајкот пропаѓа при што нејзиниот сопруг погинува, а таа избира да ги предаде идеалите на Павел, со намера да го спаси неговиот живот. Но, и покрај тоа, Павел е затворен и осуден на тешка робија. Додека тој е во затворот, неговата мајка им се придружува на револуционерите и заедно со стотици мажи маршира кон затворот, со цел да ги ослободи затворениците, кои знаат за тој план. Тогаш доаѓа до судир меѓу поворката и царската војска...
Погодинов псалтир
Погодинов псалтир — средномакедонски кирилски ракопис од 13 век. Името го добил според претходниот сопственик, Владимир Погодин, руски историчар и писател.
Псалтирот е со коментар на Хесихиј Ерусалимски, се состои од 278 листа, се чува во Руската национална библиотека во Санкт Петербург, сигн. Пог.8. Калиграфски ракопис со богата орнаментика. Препишан од двајца писци од архаична предлошка, најверојатно во некој од југоисточните македонски центри, на што укажуваат јазичните особености. Правописот е двуеров, четиријусов, замената на носовките е недоследна, денализацијата е ретка. Припаѓа кон архаичната редакција на псалтирот карактеристична за Охридската книжевна школа.
Асиметрични информации
Асиметричните информации укажуваат на состојбата на пазарите кога продавачите и купувачите поседуваат различни информации за одликите на добрата и услугите што се предмет на купување и продавање. Тие како еден од значајните домени на пазарен неуспех најчесто се поврзуваат со социјалната сфера — пензискиот систем, здравствениот систем, пазарот на труд, осигурувањето на имот и лица и слично. Економијата на информации докжува дека наспроти идеализираното и нереално тврдење на класичната микроекономска мисла,учесниците во економскиот живот секогаш располагаат со целосни совршени информации за пазарот, за карактерот на технолошките процеси, за особеностите на производите и услугите, реалниот свет е многу почест свет на некомплетни и често асиметрични информации.
Феномени
Асиметричните информации се соочуваат со феномени како:
Онаа што е суштинска одлика на проблематиката врзана за асиметричните информации е всушност следново: онаму каде што егзистираат асиметрични информации, пазарот лошо функционира и не може ефикасно да ја врши својата најзначајна функција т.е алокација и реалокација на ретките и ограничени ресурси во точките коишто даваат најпродуктивна употреба. Поради тоа е потребна државна регулација на пазарите каде што постојат асиметрични информации за да се ублажат или евентуално да се надминат проблемите со функционирање на истите.
Значајни придонеси
Позначајни придонеси во анализа на асиметричните информации дале: Џорџ Стиглер; Џејмс Мирлис и Вилијам Викри. Пет години подоцна во 2001 година, тројца американски економисти Џорџ Акерлоф, Мајкл Спенс, Џозеф Стиглик добија Нобелова награда за економија од областа на пазарите со асиметрични информации, но таа им е доделена за достигнување во изучувањето на асиметричните информации во доменот на информациската економија, а посебно во комерцијалниот сектор.
Вовед во асиметрични информации
Оптимизирањето на трошоците и ефектите од прибраните информации подлежи на принципи и законитости. Во случајот на информациите тоа значи дека прибирањето на дополнителни информации за добрата и услугите кои се предмет на купување и продавање е исплатливо сè додека дополнителниот маргиналниот трошок за прибирање дополнителни информации не се изедначи со маргиналниот приход (корисност) што се реализира од дополнителните информации. Од оваа произлегува дека информациите се сведуваат на инпут во економската активност и дека тие се врзани со трошоци кои треба да се интегрираат во цените на добрата и услугите исто како тоа што е случај со сите други производни трошоци, со транспортните трошоци. Трошоците за прибирање на информации се сведуваат на трошоци на истражување. За да се намалат негативните последици од нивното постоење, потребно е да се откриваат.
Џорџ Стиглер
Добитник на Нобелова награда за економија 1982 година за неговиот придонес во истражувањето на индустриските структури и функционирањето на пазарите, како и на причините и ефектите од државната регулација. Според Стиглер тврдењето за совршеноста, на информациите на моделот за совршена конкуренција, како еден од основните постулати на класичната микроекономија е само фикција. Во реалниот економски живот информациите се несовршени и нивното прибирање предизвикува трошоци што во основа се многу скапи и се сведуваат на трошоци за истражување. Тој исто така го испитува и проблемот на профитабилноста на информацијата и во врска со тоа пишува „ако трошокот за истражување се изедначува и со маргиналниот приход оптималното ниво на истражување е постигнато“.
Џејмс Мирлис
Добитник на Нобелова награда за економија во 1996 година заедно со Вилијам Викри. Посебниот придонес на Џејмс Мирлис поради кој му е доделена Нобеловата награда е дејствувањето на поттиците, односно мотивацијата во услови на асиметрични информации во сферата на одданочувањето и воопштувањето на оптимален даночен систем, во прв ред при одданочувањето на доходот. Според Мирлис егзистенцијата на асиметричните информации ги нарушува поттиците на луѓето и им оневозможува ефикасно да ги постигнат своите цели. Така Мирлис доаѓа до општиот принцип од кој треба да се тргне при разрешување на проблемите, а тоа е принципот на откривање. Суштината на овој принцип е да се поттикнат поединците целосно и точно да ги откријат своите приватни и скриени информации на начин што нема да биде во спротивност со нивниот сопствен интерес. Од вакви поставки Мирлис се раководи при создавање на оптималниот даночен систем.
Неговата анализа може да се сумира во три релевантни заклучоци :
Заклучокот на Мирлис е дека оптималниот даночен систем претставува апроксимативно, линеарна, маргинална даночна стапка при што не се нарушува принципот на даночна прогресија. Ваквиот даночен систем е оптимален и поради фактот што овозможува релативизирање на конфликтот помеѓу целата на праведност и целта на ефикасност.
Вилијам Викри
Вилијам Викри е добитник на Нобелова награда за економија во 1996 година заедно со Џејмс Мирлис. Тој за рзлика од економистите од неолибералната провениенција е противник за позначајно повлекување на државата од економскиот живот. Слично како на неокензијанците е готов да ја жртвува монетарната стабилност во замена на високата стапка на невработеност. За Викри, инфлацијата е само промевера, а невработеноста вандализам. Посебниот придонес е де факто сместен токму во сферата на испитувањето на проблемот на тарифите (цените) во секторот на електростопанството, телекомуникациите, јавниот транспорт како и на проблемот на аукциите. Во оваа смисла неговите испитувања се многу повеќе импликативни и вонредно корисни за профилирањето на јавната политика во овие сфери. Викри го поставува и прашањето дали може да се воспостави систем на цени на добрата и услугите од препријатијата со одлики на природен монопол кој ќе обезбеди поефикасно користење на ресурсите. Тој дошол со заклучок дека наместо унифицираните цени кои своевремено се применувале се потребни променливи цени од време и простор кој ќе обезбедат граѓаните дефинитивно да плаќаат според цени кои би биле еквивалентни на маргиналниот општествен трошок на кус рок.
Неповолно избирање
Најсинтетички гледано проблемот на неповолно избирање настанува кога заради постоење на асиметрични информации добра и услуги од различен квалитет се продаваат по иста цена. Неповолното избирање е резултат на постоење на асиметрични информации помеѓу оној кој купува и оној кој продава. Купувањето може свесно да прикрие некоја информација на штета на продавачот или обратно. Затоа пазарот не може да постави идеална цена за секој поединец. Поради тоа овој тип на пазарен неуспех наметнува државна интрвенција. Класични примери за постоење на проблемот на неповолно избирање е илустриран со начинот на функционирање на
Морален хазард
Моралниот хазард настанува кога осигурената поединец, во услови кога осигурителната компанија не може перманентно да ја следи и контролира, односно во услови на постоење на лимитирани и асиметрични информации, е помалку претпазлива од онаа поединец што не е осигурана. Фактички, суштината на проблемот на моралниот хазард се огледа во фактот дека штетата на осигурениот имот не зависи само од дејството на надворешните фактори како што се времето, обидите за кражба и слично, туку, очевидно, и од грижата на осигуреникот за имотот што е предмет на осигурувањето и, врзано со тоа, од трошоците на осигурителната компанија за мониторингот што мора да го врши.
Проблемот наречен „агент директор“
Во големите корпорации сопствениците на капиталот не можат редовно да го надгледуваат работењето на менаџерите и работниците. Во оваа ситуација, менаџерите и работниците се во функција на агент, на лица кои дејствуваат, а сопствениците во функција на директори, на лица кои трпат последици од начинот на кој претходните работат, дејствуваат. Проблемот е дотолку пореален, бидејќи познато е дека постојат противречни интереси меѓу менаџерите и сопствениците, односно менаџерите се интересираат за инвестициите и за растот на корпорацијата, а сопствениците се загрижени за висината на исплатените дивиденди. Еден можен пристап за надминување на овој проблем се сигналите кои се емитираат со висината на исплатените дивиденди. Дококу тоа не се случи, менаџерот може да биде сменет кога се во прашање јавните претпријатија.
Позначајни пристапи за релативизирање на проблемите за функционирање на пазарите со асиметрични информации се:
Нарилос дел Реболар
Нарилос дел Реболар — општина во покраината Авила на автономната заедница Кастиља и Леон во Шпанија.
Љубе Горански
Љубе Николов Горански ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Произлегува од сиромашно семејство. Завршил основно училиште, а потоа се занимавал со земјоделство. По пристигнувањето на партизанските бригади на скопскиот терен во 1944 година, материјално ги помагал, а во септември 1944 година и самиот стапил во Шеснаесеттата македонска ударна бригада. Учествувал во борбите против балистите на терените на Скопска Црна Гора. Во почетокот на октомври 1944 година, бил во заседа против силни германски единици. Така во една истурена позиција бил погоден од непријателски куршум. Тешко ранет се обидел да дојде до своето село. Подоцна бил пронајден мртов од неговите другари кај Чучерски Дол. Бил закопан на селските гробишта во неговото родно село Бањани.
Ласло Дарваши
Ласло Дарваши (унгарски: Darvasi László), (1962, Тороксентмиклош, Унгарија -) е современ унгарски писател и есеист.
NGC 1366
NGC 1366 — леќеста галаксија во соѕвездието Печка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1366 се споменува и како ESO 418-10, MCG -5-9-13.
Откривање
Објектот е откриен на 9 октомври 1790 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1366 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 1366 има привидни димензии од 2,1' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 33 м 53,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 31° 11' 36". Положбениот агол на објектот е во износ од 2°.
Други поделби
Проучување на NGC 1366 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 13197. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 355; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7021. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 30.
Ласло Дарваши
Творештво
Ласло Дарваши е автор на поголем број прозни дела кои се преведени на повеќе европски јазици: германски, холандски, француски и англиски. Исто така, неговиот расказ "Јулија Сонце" е објавен на македонски јазик во 2009 година како дел на антологијата на унгарскиот краток расказ "Сецирање на живо", во издание на издавачката куќа "Темплум". За своите дела, Дарваши е добитник на бројни награди во Унгарија и во странство.
Негови поважни дела се:
Ибрахим I
Ибрахим I (ابراهيم‎, İbrahim; роден на година во  – починал на  година во ) — осумнаесеттиот султан на Отоманското Царство кој владеел во периодот од 1640 до 1648 година. Тој бил син на Ахмед I и неговата сопруга Косем султан која имала грчко потекло и која го спасила за да не биде убиен во времето на владеењето на неговиот брат Мурат IV. Ибрахим пораснал во постојанене страв да не биде убиен од страна на своите браќа.
Подоцна бил наречен Ибрахим Лудиот од некои историчари од 20 век, поради неговата ментална состојба.
Рани години
Татко на Ибрахим бил султанот Ахмед I, мајка му била неговата омилена Косем. Ибрахим не бил најстариот син, но за време на прогласувањето на Осман II во 1618 година за султан, тој не бил убиен, бидејќи тој сè уште бил млад човек, а Осман немал наследници. Мурат IV не го сметал неговиот брат за опасен поради болеста. Сепак, Ибрахим го поминал поголемиот дел од својот живот пред пристапувањето на престолот во притвор, под стража, а последните четири години - во кафез, каде му служеле глувите евнуси. Во текот на своите млади години тој ги доживеал погубувањата на Мехмед, двата пуча на Мустафа, соборувањето и убиството на Осман II, погубувањата на неговите двајца браќа, Бајазит и Сулејман, кои биле наредени од страма на Мурат. Пред смртта, Мурат IV наредил и самиот Ибрахим да биде убиен, добивајќи ја дозволата од од шеик ул-исламот Јахја-ефенди. Гласините велат дека Мурат сакал да го пренесе престолот на поранешниот кримскиот хан, кој живеел во Родос. Косем успеала да го спаси Ибрахим, убедувајќи го големиот везир да не го убие единствениот легитимен наследник. Овие шокови не можеле да поминат без трага за неговата слаба психа. Ибрахим немал искуство во комуникацијата со некој надвор од харемот. Кога дошле кај него да го прогласат за султан, тој се исплашил и одлучил дека пратениците биле егзекутори, испратени од Мурат. Дури и неговата мајка не можела да го убеди. Откако се забарикадирал во кафезот, Ибрахим се опуштил откако му било донесено телото на неговиот мртов брат.
Први години од владеењето
Набргу по стапувањето на престолот на Ибрахим биле испратени пратеници во Франција, Англија и Холандија со предлози за мир под услов да не им се дава помош на Полјаците. Биле обновени мировните договори со Полска и Венеција. Османлиите продреле во Австрија односно во Долна Штаерска, го зазеле селото Виштица и на тамошното население им наметнало данок. Дошло до нови преговори за мир. Мирот бил договорен во Сена на 19 март 1642 година. Било договорено Австријците да им исплаќаат на Османлиите по 200.000 талири годишно.
Сите службени лица назначени од Мурат останале на нивните места. Првите четири години од владеењето на Ибрахим во царството имало одредена стабилност, благодарение на неговата одлука да ја задржи позицијата на Кеманкеш Кара Мустафа-паша, големиот везир уште од времето на Мурат, кој ги продолжил реформите започнати порано. Тие обезбедиле економско закрепнување поткопано од воените походи под Мурат. Како дел од реформите, Мустафа направил промена во даночниот систем, го намалил бројот на јаничарите и спахиите, ја стабилизирал монетата и барал строго сметководство за готовински трансакции. Тој исто така издал детален код (narh defteri) за трговија и го вратил централизираниот авторитет над бејлербегот во провинциите. Мустафа-паша значително го намалил бројот на луѓе кои примале плаќања од трезорот без никаква услуга. Иако Ибрахим им овозможил на везирите да дејствуваат самостојно, на почетокот редовно се запознал со извештаите на големиот везир. Писмата за одговор на Ибрахим, напишани во свои раце, покажуваат дека, спротивно на народното верување, тој имал одредено образование и се обидел да ја задржи контролата над администрацијата. Тој честопати инкогнито вршел увид на пазарите во главниот град, а потоа му наредил на големиот везир да ги исправи забележаните повреди. Како и да е, Ибрахим бил склонет да потпаѓа под влијанието на неговите фаворити, под чие влијание започнал да си го менува и сопственото мислење.
На почетокот на владеењето на Ибрахим, Косем, како важечка и главна во харемот, повторно ја добила моќта што ја изгубила за време на владеењето на Мурат IV. Бидејќи со тек на време Ибрахим престанал да истражува во јавните работи, владата ја спроведувал големиот везир Кеманкеш Кара Мустафа-паша и Косем султан.
Династијата била во опасност од истребување, бидејќи Ибрахим немал наследници - ниту еден потомок на Осман I од машката страна не бил жив (освен потомците на Џем) благодарение на практиката на братоубиство („законот на Фатих“). Жените на Ибрахим се плашеле и го избегнувале, и тоа главно се должело на фактот што тој долги години бил затворен и сам. Косем го поканила Џинџи-хоџа да му помогне. Вистинското име на Џинџи било Карабашзаде Хусеин-ефенди и тој бил познат како исцелител, а заедничкото дело на Џинџи и Косем донеле плод. Џинџи го снабдувал Ибрахим со напивки, а Косем со девојки. Наскоро, Ибрахим бил ангажиран исклучиво во правење на наследници.
Опсада на Азов
Во 1637 година, Козаците го окупирале Азов, искористувајќи го фактот што Мурат IV ја водел персиска кампања. Пратеникот на султанот во Русија, Тома Кантакузин, бил убиен од нив дури и пред заземањето на градот, бидејќи неговото присуство во близина на Азов, Козаците го сметале за сомнително. Московскиот цар Михаил бил известен за инцидентот со извештај испратен од Козаците: „Го зедовме Азов без ваша команда и го убивме предавникот на турскиот амбасадор“. Веднаш од Москва до Истанбул, беше испратено писмо со сочувство и огорченост за постапувањето на Козаците: „Ние сакаме да имаме силно пријателство“.
Веќе во 1641 година, големиот везир испратил војска предводена од Хусеин-паша да му помогне на кримскиот хан, кој го опседнал Азов на 7 јуни. За време на опсадата, која траела повеќе од три месеци, турско-татарската војска претрпела големи загуби, а козаците претрпеле сериозни штети. Неколкупати се обратиле до кралот со барање „да го земат градот во свои раце“. Поканет специјално во Москва во оваа прилика на почетокот на 1642 година, Земскиот Собор одлучил дека е невозможно да се испратат трупи во Азов заради недостаток на средства. На 30 април, кралот испратил писмо до Козаците со наредба да го предадат градот. Во мај, Козаците ја напуштиле тврдината, уништувајќи ги преостанатите утврдувања. Иљја Милославски во 1643 година бил испратен од Москва во Истанбул за воспоставување на односите помеѓу двете земји.
Големи везири
Доколку на почетокот на владеењето на Ибрахим, Кеманкеш Кара Мустафа-паша и Косем султан делувале во концерт и заедно, тогаш со тек на време нивната врска се зголемила. Во годината на освојувањето на Азов, големиот везир Кара Мустафа се ослободил од Капудан-пашата Силахдар Мустафа-паша, кој претходно бил омилен на Мурат IV, со кого Косем планирала да ја омажи ќерката на Мурад, Каја султан. Како миленик на султанот, Силахдар бил влијателен во времето на Мурат. И покрај смртта на својот патрон, ја задржал својата позиција воспоставувајќи врски со валиде султан. Силахдар акумулирал големо богатство во деновите на благосостојба. Меѓу другото, тој присвоил осумдесет илјади дукати (годишна почит на Кипар), кои требало да ги користи за одржување на армијата. Кара Мустафа-паша ја искористил можноста и го обвинил Силахдар без согласност на Косем. На 22 јануари 1646 година, Силахдар бил погубен. Богатството собрано од него било пронајдено во неговата куќа во Истанбул. Косем го бранела на Силахдар и го понела ова погубување како нов предизвик.
Против големиот везир, се појавил триумвират, кој се состоел од везирот Султанзаде Мехмед-паша, мусаибот Султан Јусуф-паша и Џиниџи-хоџа. Заедно, тие успеале да го убедат Ибрахим дека големиот везир станал непријател на државата и на самиот султан. На 31 јануари 1644 година, Кара Мустафа бил погубен и задушен во палатата. Објавено било дека тој починал од мозочен удар.
По погубувањето на Кеманкеш Кара Мустафа-паша, нов голем везир станал самиот Султанзаде Мехмед-паша, кој бил потомок на Сулејман I и Рокселана. Во 1645 година, тој се спротивставил на избувнувањето на војната против Република Венеција над островот Крит. И покрај ова, султанот Ибрахим наредил почеток на непријателствата во Крит, а на 17 декември 1645 година Султанзаде Мехмед бил симнат од функцијата голем везир и наскоро бил назначен за командант (сардар) на турската армија во воената кампања во Крит. Во текот на следните три години, Ибрахим често ги менувал своите одлични везири: по Султанзаде Мехмед, бил назначен Салих-паша Невесинец (17 декември 1645-1647), потоа Кара Муса-паша (16-21 септември 1647 година), до август 1648 година везирот бил Хезарпаре Ахмед-паша (21 септември 1647 година - 7 август 1648 година).
Приказната за Мехмед
Во втората половина на владеењето, дејствијата на Ибрахим станале непредвидливи, често исполнети со голем бес. Еден од овие напади го опишале неколку современици и историчари. Оваа приказна се однесува на синот и наследникот на Ибрахим - Шехзаде Мехмед. По раѓањето, на неговиот син му била доделена медицинска сестра. Медицинската сестра на Мехмед била роб на кизлар-агата, глава на црните евнуси, која нему му родила ќерка. Откако го родила бебето, кизлар-агата се приврзал со детето и го посвоил. Бидејќи медицинската сестра со детето живеела во харемот, Ибрахим често ги гледал и се приврзал. Тој уживал да игра и да се забавува со бебето повеќе отколку со неговиот син. Мајката на Мехмед, Турхан султан, била љубоморна и изразила негодување. Ибрахим се разбеснил, го грабнал својот син од рацете на мајка си и го фрлил во базенот (според други извори - во фонтаната). Мехмед си ја повредил својата глава и за малку не се удавил. Евнусите го спасиле наследникот, но до крајот на животот имал лузна на челото. После оваа приказна, кизлр-агата со својот роб и своето дете отишле во хаџ со некои од жените на султанскиот харем. Сепак, на 28 септември 1644 година, ескадрила од малтешки витези го заробиле нивниот брод, а кизлар-агата бил убиен, заедно со робинката(Историчарот Алдерсон погрешно ја напишал ова жена по име Зафира меѓу наложниците на Ибрахим]). Ибрахим за овој настан бил многу гневен.
Изборна единица 1
Изборната единица 1 е една од шесте изборни единици во Македонија. Оваа изборна единица опфаќа општини од Град Скопје и северна и западна Македонија. На парламентарните избори од оваа изборна единица се избираат дваесет пратеници за Собранието на Македонија.
Општини
Изборната единица 1 опфаќа територија на 9 општини:
Ибрахим I
Убиството на Ибрахим
Во декември 1647 година, Ибрахим I се оженил со неговата наложничка Хумашах султан. Тој веќе имал неколку придружнички, но тој особено се вљубил во Хумашах. Ибрахим им ги одзел имотите на султанските принцези и истиот го предал на неговата омилена сопруга. Покрај тоа, тој ја намалил и платата поради сите членови на династијата: на тој начин, наложниците на Ибрахим добивале 1000-1300 акчиња, додека султанките не повеќе од 400. Како резултат на тоа, тој се скарал дури и со својата мајка, која за прв пат ја испратил во летната куќа пред Топкапи. Тогаш Ибрахим дознал дека Косем и големиот везир планирале да го отстранат, па тој наредил погубување на везирот, а мајка му се преселила во градините на Искендер Челебија.
Во 1648 година, на Ибрахим му било раскажано за убавата ќерка на шеикот ул-ислам Муид Ахмед-ефенди, а Ибрахим решил да ја зеде во харемот, но таткото на девојчето и самата таа не го сакале тоа. По наредба на Ибрахим, девојчето било фатено и однесено кај него, но тој наскоро ја вратил назад кај нејзиниот татко. Ова претставувало навреда не само за семејството на шеик-ул исламот туку и за целата улема.
Незадоволни од Ибрахим биле самиот шеик ул-исламот, имамите, јаничарите, членови на диванот и Косем. Активните акции започнале на 7 август 1648 година, кога јаничарите дошле во палатата и побарале Ибрахим да ги слушне нивните барања, меѓу кои било и оставката на големиот визер. Исплашениот Ибрахим се согласил. Големиот везир Хезарпаре Ахмед-паша се обидел да побегне и да се сокрие, но тој бил фатен и убиен. Телото му било извадено на Хиподромот и исечено на парчиња, а на поранешниот везир му беше даден прекар „илјадапара“ - илјада парчиња. Назначен бил нов голем везир, Софу Мехмед-паша, чија кандидатура ја поставиле бунтовниците. Кога следниот ден, новиот везир, назначен на барање на имамите и јаничарите, дошол кај Ибрахим, тој го нападнал нарекувајќи го куче и обвинувајќи го за заговор и бунт. Неговата придружба успеала да го извлечеле везирот од налутениот султан.