cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хаумеја
Име
Сè додека не добил трајно име, тимот за откривање на Калтек го користеше прекарот „Дедо Мраз“ меѓу себе, бидејќи ја откриле Хаумеја на 28 декември 2004 година, веднаш по Божиќ. Шпанскиот тим бил првиот што поднел барање за откривање до Центарот за мали планети, во јули 2005 година. На 29 јули 2005 година, Хаумеја ја добил привремената ознака 2003 година EL 61, врз основа на датумот на шпанската слика за откритие. На 7 септември 2006 година, тој бил нумериран и примен во официјалниот каталог на мали планети како (136108) 2003 година ЕЛ 61.
Предлогот на тимот на Ортиз, Атаегина, не ги исполнувал барањата за именување на МАС, бидејќи имињата на божествата биле резервирани за стабилно резонантните заднептунски објекти како што се плутино кои резонираат 3:2 со Нептун, додека Хаумеја била во интермитентна 7: 12 резонанца и така според некои дефиниции не била резонантно тело. Критериумите за именување требало да бидат разјаснети кон крајот на 2019 година, кога МАС одлучил дека хтонските фигури треба да се користат специјално за плутино.
Симбол кој наликува на хавајски петроглифи на жена и породување,, бил смислен од Денис Московиц: го користат астролозите и дури се појавил во публикација на НАСА.
Орбита
Со визуелна величина од 17,3, Хаумеја е трет најсветлен објект во Кајперовиот Појас по Плутон и Макемаке и лесно може да се набљудува со голем аматерски телескоп. Меѓутоа, бидејќи планетите и повеќето мали тела на Сончевиот Систем делат заедничко орбитално порамнување од нивното формирање во примордијалниот диск на Сончевиот Систем, повеќето рани истражувања за далечни објекти се фокусирани на проекцијата на небото на оваа заедничка рамнина, наречена еклиптика. Како што регионот на небото блиску до еклиптиката стана добро истражен, подоцнежните истражувања на небото почнале да бараат објекти кои биле динамички возбудени во орбити со повисоки наклони, како и подалечни објекти, со побавни средни движења низ небото. Овие истражувања на крајот ја опфатиле локацијата на Хаумеја, со неговата висока орбитална наклонетост и сегашната позиција далеку од еклиптиката.
Можна резонанца со Нептун
Се смета дека Хаумеја е во интермитентна орбитална резонанца 7:12 со Нептун. Неговиот растечки јазол \Omega прецеси со период од околу 4,6 милиони години, а резонанцијата се прекинува двапати по циклус на прецесија, или на секои 2,3 милиони години, за да се врати околу сто илјади години подоцна. Марк Буи го квалификува како нерезонантен.
Ротација
Хаумеја прикажува големи флуктуации на осветленоста во период од 3,9 часа, што може да се објасни само со вртежен период од оваа должина. Ова е побрзо од кое било друго познато тело за рамнотежа во Сончевиот Систем, и навистина побрзо од кое било друго познато тело поголемо од 100 км во пречник. Додека повеќето ротирачки тела во рамнотежа се срамнети со земја во заоблени сфероиди, Хаумеја ротира толку брзо што се искривува во триаксијален елипсоид. Ако Хаумеја би ротирала многу побрзо, би се искривила во форма на тег и би се поделила на два дела. Се смета дека оваа брза ротација е предизвикана од ударот што ги создал неговите сателити.
Рамнината на екваторот на Хаумеја е ориентирана скоро од Земјата во моментов и е исто така малку поместена на орбиталните рамнини на нејзиниот прстен и нејзината најоддалечена месечина Хиʻјака. Иако првично се претпоставувало дека е рамномерна со орбиталната рамнина на Хиʻјака од Рагозин и Браун во 2009 година, нивните модели на судирното формирање на сателитите на Хаумеја постојано сугерирале екваторската рамнина на Хаумеја да биде барем усогласена со орбиталната рамнина на Хиʻјака за приближно 1°. Ова било поткрепено со набљудувањата на ѕвезденото прикривање од Хаумеја во 2017 година, што открило присуство на прстен приближно што се совпаѓа со рамнината на орбитата на Хиʻјака и екваторот на Хаумеја. Математичка анализа на податоците од прикривање од Кондратјев и Корноуков во 2018 година била во можност да ги ограничи релативните агли на наклонетост на екваторот на Хаумеја на орбиталните рамнини на нејзиниот прстен и Хиʻјака, кои биле пронајдени на  и  однос на екваторот на Хаумеја, соодветно. Тие, исто така, извлекле две решенија за насоката на северниот пол на Хаумеја, покажувајќи на екваторските координати = (282,6°, -13,0°) или (282,6°, -11,8°).
Големина, форма и состав
Големината на објектот на Сончевиот Систем може да се заклучи од неговата оптичка величина, оддалеченоста и албедото. Предметите изгледаат светли за набљудувачите на Земјата или затоа што се големи или затоа што се многу рефлектирачки. Ако може да се утврди нивната рефлексивност (албедо), тогаш може да се направи груба проценка на нивната големина. За повеќето оддалечени објекти, албедото е непознато, но Хаумеја е доволно големо и светло за да може да се измери неговото инфрацрвено зрачење, што дава приближна вредност за неговото албедо, а со тоа и неговата големина. Сепак, пресметувањето на неговите димензии е комплицирано поради неговата брза ротација. Вртежната физика на деформабилните тела предвидува дека во текот на само сто дена, тело што ротира толку брзо како Хаумеја ќе биде искривено во рамнотежна форма на триаксијален елипсоид. Се смета дека поголемиот дел од флуктуациите во осветленоста на Хаумеја не се предизвикани од локалните разлики во албедото, туку од страничниот поглед и погледот на краевите како што се гледа од Земјата.
Се тврди дека ротацијата и замавот на светлинската крива на Хаумеја поставуваат силни ограничувања на неговиот состав. Ако Хаумеја била во хидростатска рамнотежа и имала мала густина како Плутон, со густа обвивка од мраз над мало карпесто јадро, нејзината брза ротација ќе ја издолжело во поголема мера отколку што дозволуваат флуктуациите во неговата осветленост. Ваквите размислувања ја ограничиле неговата густина на опсег од 2,6-3,3 g/cm 3. За споредба, Месечината, која е карпеста, има густина од 3,3 g/cm 3, додека Плутон, кој е типичен за ледените објекти во Кајперовиот Појас, има густина од 1,86 g/cm 3. Можната висока густина на Хаумеја ги покрива вредностите за силикатни минерали како што се оливин и пироксен, кои сочинуваат многу од карпестите објекти во Сончевиот Систем. Ова исто така сугерирало дека најголемиот дел од Хаумеја е карпа покриена со релативно тенок слој од мраз. Густата ледена обвивка, типична за објектите на Кајперовиот Појас, можеби била уништена за време на ударот што го формирал семејството на судири на Хаумеја.
Бидејќи Хаумеја има месечини, масата на системот може да се пресмета од нивните орбити користејќи го третиот Кеплеров закон. Резултатот е, 28% од масата на Плутонскиот систем и 6% од масата на Месечината. Речиси целата оваа маса е во Хаумеја. Направени се неколку пресметки со елипсоиден модел на димензиите на Хаумеја. Првиот модел произведен по откривањето на Хаумеја бил пресметан од копнените набљудувања на светлинската крива на Хаумеја на оптички брановски должини: тој обезбедил вкупна должина од 1.960 до 2.500 км и визуелно албедо (p v ) поголемо од 0,6. Најверојатната форма е триаксијален елипсоид со приближни димензии од 2.000 × 1.500 × 1.000 километри, со албедо од 0,71. Набљудувањата на вселенскиот телескоп Спицер даваат пречник од и албедо од  од фотометрија на инфрацрвени бранови должини од 70 μm. Последователните анализи на кривата на светлината предложиле еквивалентен кружен пречник од 1.450 километри. Во 2010 година, анализата на мерењата направени од вселенскиот телескоп Хершел заедно со постарите мерења на телескопот Спицер дале нова проценка на еквивалентниот пречник на Хаумеја - околу 1300 км. Овие независни проценки на големината се преклопуваат со просечен геометриски среден пречник од приближно 1.400 км. Во 2013 година, вселенскиот телескоп Хершел го измерил еквивалентниот кружен пречник на Хаумеја на приближно. Сепак, набљудувањата на ѕвезденото прикривање во јануари 2017 година фрлаат сомнеж во сите тие заклучоци. Измерената форма на Хаумеја, иако издолжена како што се претпоставувало претходно, се чинело дека има значително поголеми димензииспоред податоците добиени од прикривањето, Хаумеја е приближно со пречникот на Плутон по неговата најдолга оска и околу половина од пречникот на нејзините полови. Добиената густина пресметана од набљудуваниот облик на Хаумеја бил околу повеќе во согласност со густината на другите големи заднептунци. Изгледа дека оваа форма не е во согласност со хомогено тело во хидростатска рамнотежа, иако се чини дека Хаумеја е еден од најголемите заднептунски објекти откриени сепак, и е помала од Ерида, Плутон, слична е на Макемаке и поголема од Седна, Квавар и Орк.
Студијата од 2019 година се обидела да ги реши спротивставените мерења на обликот и густината на Хаумеја користејќи нумеричко моделирање на Хаумеја како диференцирано тело. Открило дека димензиите од ≈ 2.100 × 1.680 × 1.074 km (моделирање на долгата оска во интервали од 25 км) најдобро одговараат на набљудуваната форма на Хаумеја за време на прикривањето во 2017 година, додека, исто така, е конзистентна и со површинските и со основните скаленски елипсоидни форми во хидростатска рамнотежа. Ревидираното решение за обликот имплицира дека има јадро од приближно 1.626 × 1.446 × 940 km, со релативно висока густина од ≈, што укажува на составот во голема мера од хидрирани силикати како што е каолинит. Јадрото е опкружено со ледена покривка која се движи во дебелина од околу 70 на половите до 170 km по нејзината најдолга оска, која опфаќа до 17% од масата на Хаумеја. Просечната густина е проценета на ≈, со албедо од ≈ 0,66.
Површина
Во 2005 година, телескопите Гемини и Кек добиле спектри на Хумеја кои покажале силни кристални мразови одлики слични на површината на месечината на Плутон, Харон. Ова е чудно, бидејќи кристалниот мраз се формира на температури над 110 К, додека температурата на површината на Хаумеја е под 50 К, температура на која се формира аморфен мраз. Покрај тоа, структурата на кристалниот мраз е нестабилна под постојаниот дожд на космичките зраци и енергетските честички од Сонцето кои удираат во заднептунски објекти. Временската скала за кристалниот мраз да се врати во аморфен мраз под ова бомбардирање е од редот на десет милиони години, сепак заднептунските објекти биле на нивните сегашни локации на ладна температура во временски размери од милијарди години. Оштетувањето од зрачење, исто така, треба да ја зацрвени и затемни површината на заднептунските објекти каде што се присутни заеднички површински материјали од органски мраз и соединенија слични на толин, како што е случајот со Плутон. Затоа, спектрите и бојата сугерираат дека Хаумеја и членовите на нејзиното семејство биле подложени на неодамнешно обновување на површината што произведува свеж мраз. Сепак, не е предложен веродостоен механизам за повторно појавување на површината.
Хаумеја е светла како снег, со албедо во опсег од 0,6-0,8, во согласност со кристалниот мраз. Најдоброто моделирање на површинските спектри сугерирало дека 66% до 80% од површината е чист кристален воден мраз, со еден придонесувач за високото албедо, веројатно цијановодород или филосиликатни глини. Може да бидат присутни и неоргански цијанидни соли како што е бакар калиум цијанид.
Сепак, понатамошните студии на видливите и блиските инфрацрвени спектри укажуваат на хомогена површина покриена со интимна мешавина 1:1 од аморфен и кристален мраз, заедно со не повеќе од 8% органски материи. Отсуството на хидрат на амонијак го исклучува криовулканизмот и набљудувањата потврдуваат дека судирот мора да се случил пред повеќе од 100 милиони години, во согласност со динамичките студии. Отсуството на мерлив метан во спектрите на Хаумеја е во согласност со топла историја на судири што би ги отстранила таквите испарливи материи, за разлика од Макемаке.
Покрај големите флуктуации во кривата на светлината на Хаумеја поради обликот на телото, кои подеднакво влијаат на сите бои, помалите независни варијации на боите забележани и во видливите и во блиску инфрацрвените бранови должини покажуваат регион на површината што се разликува и по боја и по албедо. Поконкретно, голема темноцрвена површина на светлата бела површина на Хаумеја била забележана во септември 2009 година, веројатно одлика на удар, што укажува на област богата со минерали и органски (богати со јаглерод) соединенија, или евентуално поголем дел од кристален мраз. Така, Хаумеја може да има шарена површина што потсетува на Плутон, ако не и толку екстремна.
Прстен
Ѕвездено прикривање забележано на 21 јануари 2017 година и опишана во написот на Nature од октомври 2017 година укажал на присуство на прстен околу Хаумеја. Ова го претставува првиот систем на прстени откриен за заднептунски објекти. Прстенот има полупречник од околу 2.287 km, ширина од ~70 km и непроѕирност од 0,5. Тоа е во рамките на Рошовата граница на Хаумеја, која би била во полупречник од околу 4.400 км ако е сферично (тоа што е несферично ја турка границата подалеку). Рамнината на прстенот е наклонета во однос на екваторската рамнина на Хаумеја и приближно се совпаѓа со орбиталната рамнина на нејзината поголема, надворешна месечина Хијака. Прстенот е исто така блиску до резонанцата на орбитата 1:3 со ротација на Хаумеја (која е во полупречник од 2.285 ± 8 км од центарот на Хаумеја). Се проценува дека прстенот придонесува со 5% во вкупната осветленост на Хаумеја.
Во студија за динамиката на прстенести честички објавена во 2019 година, Отон Кабо Винтер и неговите колеги покажале дека резонанцијата 1:3 со ротацијата на Хаумеја е динамички нестабилна, но дека има стабилен регион во фазниот простор во согласност со локацијата на прстенот на Хаумеја. Ова покажува дека прстенести честички потекнуваат од кружни, периодични орбити кои се блиску, но не внатре, на резонанцијата.
Сателити
Откриени се два мали сателита кои кружат околу Хаумеја, (136108) Хаумеја I Хијака и (136108) Хаумеја II Намака. Дарин Рагозин и Мајкл Браун ги открјле и двете во 2005 година, преку набљудување користејќи ја опсерваторијата ВМ Кек.
Хијака, најпрвин наречена „Рудолф“ од тимот на Калтек, бил откриен на 26 јануари 2005 година. Тоа е надворешниот и, приближно со 310км во пречник, поголем и посветлен од двата сателити, и кружи околу Хаумеја по речиси кружна патека на секои 49 денови. Силните одлики на апсорпција на 1,5 и 2 микрометри во инфрацрвениот спектар се во согласност со речиси чистиот кристален воден мраз кој покрива голем дел од површината. Невообичаениот спектар, заедно со сличните линии на апсорпција на Хаумеја, ги навеле Браун и колегите да заклучат дека фаќањето е неверојатен модел за формирање на системот и дека месечините мора да бидат остатоци од самата Хаумеја.
Намака, помалиот внатрешен сателит на Хаумеја, бил откриен на 30 јуни 2005 година, и добил прекар „Блицен“. Тој е една десетина од масата на Хијака, кружи околу Хаумеја за 18 дена во високо елипсовидна, не-кеплеровска орбита, а од 2008 година е наклонета 13° од поголемата месечина, што ја нарушува нејзината орбита. Релативно големите ексцентрицитети заедно со меѓусебната наклонетост на орбитите на сателитите се неочекувани бидејќи се очекувало да бидат придушени од плимните ефекти. Релативно неодамнешен премин со резонанца 3:1 со Хијака може да ги објасни моменталните возбудени орбити на нејзините месечини.
Во моментов, орбитите на месечините се појавуваат речиси точно од Земјата, при што Намака периодично ја окултира Хаумеја. Набљудувањето на таквите транзити би обезбедило прецизни информации за големината и обликот на Хаумеја и нејзините месечини, како што се случило во доцните 1980-ти со Плутон и Харон. Малата промена во осветленоста на системот за време на овие прикривања ќе бара барем професионален телескоп со средна бленда за откривање. Хијака последен пат ја прикрил Хаумеја во 1999 година, неколку години пред откривањето, и нема да го стори тоа повеќе околу 130 години. Меѓутоа, во ситуација единствена меѓу редовните сателити, орбитата на Намака е во голема мера извртена од Хијака, што го зачува аголот на гледање на транзитите Намака-Хаумеја уште неколку години.
Судирно семејство
Хаумеја е најголемиот член на судирното семејство, група на астрономски објекти со слични физички и орбитални одлики за кои се смета дека се формирале кога поголем родител бил скршен од удар. Ова семејство е првото што е идентификувано меѓу Заднептунците и вклучува - покрај Хаумеја и неговите месечини - (≈364 km),  (≈174 км),  (≈200 km),  (≈230 km), и  (≈252 км). Браун и неговите колеги предложиле дека семејството е директен производ на ударот што ја отстранил ледената обвивка на Хаумеја, но вториот предлог сугерира покомплицирано потекло: дека материјалот исфрлен во првичниот судир наместо да се спои во голема месечина на Хаумеја. кој подоцна бил скршен во втор судир, растерувајќи ги неговите фрагменти нанадвор. Се смета дека ова второ сценарио создава дисперзија на брзини за фрагментите што е поблиску усогласена со измерената брзина на дисперзија на членовите на семејството.
Присуството на судирно семејство може да значи дека Хаумеја и нејзиното „потомство“ можеби потекнуваат од расеаниот диск. Во денешниот ретко населен Кајперов Појас, шансата да се случи таков судир во текот на староста на Сончевиот Систем е помала од 0,1 отсто. Семејството не можело да се формира во погустиот исконски Кајперовиот Појас бидејќи таквата тесно поврзана група би била нарушена од миграцијата на Нептун во појасот - се верува дека причината за моменталната мала густина на појасот. Според тоа, се смета веројатно дека динамичниот регион на расеаниот диск, во кој можноста за таков судир е далеку поголема, е местото на потекло на објектот што ги создал Хаумеја и неговите роднини. Поради тоа што ќе и требаат најмалку милијарда години за групата да се распрсне онолку колку што е денес, судирот што го создал семејството Хаумеја се верува дека се случил многу рано во историјата на Сончевиот Систем.
Истражување
Џоел Понси и неговите колеги пресметале дека мисијата на прелетување до Хаумеја би можела да потрае 14,25 години со помош на гравитациона помош во Јупитер, врз основа на датумот на лансирање на 25 септември 2025 година. Хаумеја би била 48,18 AU од Сонцето кога леталото ќе пристигне. Може да се постигне време на лет од 16,45 години со датуми на лансирање на 1 ноември 2026 година, 23 септември 2037 година и 29 октомври 2038 година. Хаумеја може да стане цел за истражувачка мисија, и пример за оваа работа е прелиминарна студија за сондата за Хаумеја и нејзините месечини (на 35-51 AU). Масата на сондата, изворот на енергија и погонските системи се клучни технолошки области за овој тип на мисија.
Надворешни врски
]]
1607
1607 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1607 година од новата ера, 607. од вториот милениум, 7. од XVII век и осма од 1600-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7115 и 7116 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6357 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5367 и 5368 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2360.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1607 година се протега во 4243 и 4244, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4303 и 4304 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2150. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1015 и 1016 исламска година.
Born This Way (песна)
Born This Way— песна на американската пејачка Лејди Гага, од нејзиниот втор истоимен студиски албум, Born This Way. Напишана и продуцирана од Гага, Фернандо Гарибеј, Џеп Лорсен и Диџеј Вајт Шадоу, „Born This Way“ била развиена додека Гага била на турнејата Monster Ball. Инспирирана од музиката за женско подобрување од 1990-тите и од геј-заедницата, Гага објаснила дека „Born This Way“ била нејзината песна за слобода. Претходно, таа испеала дел од рефренот на музичките награди на МТВ во 2010. Песната била објавена како водечки сингл од албумот и била издадена на 11 февруари 2011 (два дена пред закажаниот датум) заедно со издавањето на целосниот текст и омотот на синглот.
Музички, „Born This Way“ е електропоп песна, со звуци од синтисајзер и потпевнувачки бас, како и удирачки инструменти додадени во рефренот. Исто така кон крајот Гага пее а капела придружена од оргули. Текстот на песната зборува за самоподобрување и ги користи имињата на LGBT-заедниците како геј, лезбијка и транссексуалец покрај другите зборови. Користењето на поимите „чола“ и „ориент“ во песната предизвикале критички реакции кај некои азиски и хиспански заедници, кои тврделе дека тие поими се употребени со намера да навредат и понижат. За песната биле снимени многу ремиксови, вклучувајќи ја и кантри роуд верзијата снимена од самата Гага и друг ремикс со индиска музика, продуциран од дуото Салим и Сулајмант Мерчант.
„Born This Way“ добила помешани критики од музичките критичари; била пофалена поради тоа што е „клуб-химна“, а добила и многу критики поради сличностите со синглот „Express Yourself“ (1989) на Мадона. Некои критичари се сомневале дека сличностите ќе го оштетат апелот на песната,додека другите критичари рекле дека „Born This Way“ била сосема поразлично парче музика. Песната се искачила на првото место во 19 држави, вклучувајќи ги Австралија, Австрија, Канада, Германија, Ирска, Јапонија, Нов Зеланд, Швајцарија и Шведска. Во САД, песната станала нејзиниот трет сингл кој се нашол на врвот на табелата Билборд Хот 100. Дополнително, „Born This Way“ станала илјадитата број-еден песна на Хот 100-табелата, поминувајќи шест недели на првото место. Станал најбрзо продаваната песна во историјата на iTunes, продавајќи еден милион копии за пет дена.
Музичкото видео за песната било режирано од Ник Најти Лејди Гага. Било инспирирано од уметници како Салвадор Дали и Френсис Бејкон и нивните надреални слики. Главната идеја зад видеото е Гага која дава живот на нова раса, што е прикажано со предговор. По започнувањето на песната и неколкуте танцувачки рутини, видеото продолжува со град кој е пополнет со таа раса. Критичарите забележале дека во видеото има неколку културни наводи и забележале дека работата на Гага е слична со онаа на Мајкл Џексон, Мадона дизајнерот Александер Меккуин, а забележале и елементи од старогрчката митологија и надреализмот. „Born This Way“ за првпат била изведена во живо на 53-тите Греми награди, каде Гага пеела откако излегла од инскубаторски предмет. Песната била исто така изведена на посследната етапа од The Monster Ball Турнејата и на телевизиските емисии како Сабота навечер во живо и Добро утро Америка. Пејачите Кети Пери и Марија Арагон ја преработиле песната.
Омот и издавање
На 8 февруари 2011, Гага ги испратила на Твитер зборовите „Trois Jours“ („Три Дена“), заедно со слика од официјалниот омот на албумот. Гага е прикажана гола во црно-бела техника и со тетоважи на нејзиниот грб. Нејзината коса се вее и носи тешка шминка, додека големи заоблени делови се прикажани на нејзиното тело и глава. Омотот бил опишан од Чарли Амтер од The Hollywood Reporter како враќање на класичните омоти од 1980-тите. Тој го споредил со омотите на бендовите како Missing Persons, Roxy Music и Duran Duran. Гордон Смарт од The Sun почувствувал дека „почетната црно-бела слика“ кружела околу светлите осумдесетти. Танер Странски од Entertainment Weekly дала позитивно мислење за омотот, чувствувајќи дека Гага изгледала како „животно“ на сликата и нејзината коса ја направила да изгледа како животно од африканската џунгла. Таа исто така дополнила дека омотот бил „целосен и тотално жесток“. Арчана Рем од истата публикација пронашла сличности меѓу омотот за „Born This Way“ и „2 Hearts“ (2007) од Кајли Миног. Никол Егенбергер од OK! го опишач омотот како рамнотежа меѓу „дивиот“ и гламурозниот изглед на пејачката. Леа Колинс од Dose помислила дека екстремната шминка и рероважите биле иронична игра на насловот на песната.
Гага испеала неколку стихови од песната додека ја земала својата награда за Видео на Годината на 2010 МТВ Видео Музички Награди, за „Bad Romance“. Како подарок за Божиќ, Гага преку својот официјален профил на Твитер ги открила датумите на издавање на албумот и на неговиот водечки сингл на отчукувањето за Новата Година, 2011. Синглот требало да биде издадена на 13 февруари 2011, додека албумот требало да биде издаден на 23 мај 2011. Надополнувајќи ја оваа изјава дошла црно-бела фотографија на која Гага, според Џоклин Вена од MTV, е „гола од половината надолу, со нејзината коса која се вее и со спортска јакна заедно со напишаните зборови 'Born This Way' кои се украсени со накит.“ Кон крајот на јануари 2011, Гага го издала текстот на песната, пред да изјави дека планира да го издаде синглот два дена пред закажаниот датум. Оттогаш, песната била премиерно прикажана на светските радио станици во шест часот според Источната Временска Зона на 11 февруари 2011 и била овозможежа за дигитално спуптање на онлајн маркетите во девет часот според Источната Временска Зона истиот ден.
Композиција
„Born This Way“ е напишана и продуцирана од Гага, Џеп Лорсен, Пол Блер (познат како диџеј Вајт Шадоу) и Фернандо Гарибеј, додека миксот е направен во Аби Роуд Студиос во Лондон и Германо Студиос во Њујорк. Песната на која влијание има клупскиот ритам започнува со гласот на Гага кој ги изговара почетните стихови „Не е битно дали го сакаш него или главниот Н-Е-Г-О“ со музички циклус, пратен со татнешки синтисајзерски звук и потпевнувачки бас. Кога синтисајзерот преминува во удари, Гагаг го пее првиот стих, кој е проследен со бас и удиралки рефрен, „Убава сум на свој начин, бидејќи Бог не прави грешки; на вистинската песна сум, душо, родена сум ваква“, а Џоклин Вена од MTV рекол дека „тоа треба да се слуша на голем простор. Брзо е и силно удира.“ После рефренот, таа го започнува текстот „Немој да бидеш повлечена, Само биди кралица“ неколкупати, попратено со удари на раце, пред да се префрли на следните стихови. После вториот рефрен следува допирање на музиката, каде Гага ги кажува имињата на различните заедници. Сал Кинкемани од Slant Magazine почувствувал дека интервалот е помешан со музика од американското телевизиско шоу, Гли и песната „There But For the Grace of God Go I“ од Machine. Музиката во одреден момент прекинува додека Гага пее а капела, пред додавањето на орган, а потоа следи крајот на песната. Според листот со музика објавен на Musicnotes.com од Sony/ATV Music Publishing, „Born This Way“ е напишана во такт од вообичаено време, со умерени денс отчукувања и темпо од 120 удари во минута. Компонирана е во скалата Ха дур, а гласот на Гага се протега од нотата F♯3 до нотата C♯5. „Born This Way“ ја следи акордната прогресија од C♯5–F♯5–E5–B5 во стуховите и F♯5–F♯–E–B–Bm7–C♯ во рефренот.
Текстот во стиховите зборува за подобрување, додека рефренот зборува дека луѓето треба да се прифатат такви какви што се. Ги содржи имињата на геј заедницата и други помали заедници, кои се споменати за да се прикажа нивното прифаќање од страна на Гага. Таа исто така објаснила дека од The Fame и The Fame Monster не ги прикажувала заедниците директно, и „Born This Way“ била прилика која не само што ги поддржила политичките и социјалните верувања, туку и ги подобрила уметнички со кажувањето, „'Не пробувам да се скријам зад песната.' Не пробувам да добијам нови обожаватели. Ги сакам обожавателите кои веќе ги имам и ова е за нив.“
По раните издавања на тектстот, тој добил критики од неколку Азијци и Хиспански заедници, вклучувајќи ги и Латино групите MECha и Chicanos Unidos Arizona, тврдејќи дека користењето на зборовите „чола“ и „ориент“ било навредливо и понижувачко. Како одговор на тектстот, Роберт Пол Рејес од Newsblaze.com изјавил дека се согласил за про-геј ставот, но се запрашал во користењето на терминот „чола“, прашувајќи, „Дали Латинците треба да бидат задоволни што една суперѕвезда родена од привилегија, вклучила расизам во нашето здружение? Не се сите латински дами 'чола', некои од нив се учителки, автори, инженери, медицински сестри и доктори.“ Радио станиците во Малезија избрале да го тргнат делот од текстот кој се однесува на прифаќањето на геј заедниците, поради цензура во државата и поради навредливата содржина. Како одговор, Гага ги повикала обожавателите во Малеција кои сакаат нецензурираната верзија да виде пуштана, изјавувајќи: „Ваша работа и ваша задача е младите луѓе да ги слушнат вашите гласови. Мора да направите сè што сакате за да го ослободите вашето општество. Мора да се јавувате, да не прекинувате, мора да имате мирен протест.“
Ремиксови
Неколку ремиксови на песната биле потпомогнати од издавачката куќа Interscope Records, за да се поддржи песната. Првиот список на ремиксови биле направени од ЛА Риотс, Чу Фу и диџеј Вајт Шадоу. нарелени Born This Way – The Remixes Part 1, ремиксовите биле издадени како ЦД сингл и биле овозможени за дигитално спуштање на 15 март 2011. Другиот список на ремиксови бил направен од Мајкл Вудс, Грум, Дада Лајф, Зед, Бимбо Џоунс и Twin Shadow. Биле издадени на 29 март 2011 и биле овозможени само за дигитално спуштање под името Born This Way – The Remixes Part 2. Гага издала „Кантри Роуд Верзија“ на песната на 15 март 2011, преку нејзиниот профил на Твитер. Верзијата започнува со звук на гитари и потоа прикажува слајд-гитари и хармоникашко зуење, а оригиналните диско битови се заменети со тапански звук и позадинска вибрација. Кога првиот рефрен започнувам песната е прикажана со хармоникашки звук. Пред три-минутната марка, Гагаг пее нов текст „Ако сакам да го направам кантри, душо, тогаш тоа е океј бидејќи јас бев родена, јас бев родена, јас бев родена на овој начин,“ со одбрана мандолина. Според Гил Кофман од MTV, во последниот дел, песната навлегува во кантри-рок звук сличен на подоцните снимки на Бон Џови. Дел од парите заработени за таа верзија отишле во мрежите за хомосексуалците, лезбијките и хетеросексуалците (GLSEN).
Боливудската верзија на песната била направена од индиското продуцентско дуо Салим и Сулајман Мерчант. Ремиксот бил издаден на DesiHits.com, мрежно место за јужноазиска музика и забава. Браќата Мерчантс имале музички проекти со Аџула Ачарија-Бет од DesiHits.com, кога дознале повеќе за Гага, која немала големи познанија во иниската дијаспота и тие се заинтересирале да направат Боливудски ремикс на „Born This Way“. Браќата Мерчантс контактирале со менаџерот на Гага, Трој Картер и ремиксот вил финализиран. Сулајман објаснил дека тие го добиле суровите вокали на Гага од „Born This Way“ и користејќи ги како подлога, создале ремикс. „Ѝ испративме дел од композицијата за моментален коментар на нашиот ремикс во споредба со вистинската верзија. Нејзе ѝ се допадна и така го направивме ова,“ додал тој. Браќата Мерчантс користеле неколку инструменти од индиската музика како дуги, дитар од Сунил Дас и дол и долак во рефренот. Сулајман имал интервју со Џоклин Вена од MTV Вестите: „Тоа беше многу голема песна, многу популарна и кока ќе го погледнете стилот, многу е агресивна. Ги има сите работи кои се потребни за да се направи добра песна за во клуб, а за нас најважното нешто беше: Како да ја донесете на место кое е опипливо на индискиот вкус? И првото нешто што го направивме е користењето на ситар и го сменивме вкусот малку. Ја зачувавме агресувноста, но го сменивме стилот и ја направивме песната попривлечна за нивниот вкус, повеќе нешто како хаус музика.“ Салим рекол дека тој испел мал дел од алепот за да му даде на ремиксот мал тафи „допира“, бидејќи „тоа е видот на музика кој ние го правиме и кој е исто така за додавање на нашиот потпис.“ Менаџментот на Гага бил задоволен со нивниот ремикс и сакале тие да направат ремикс за нејзината следна песна, „Judas“. Боливудските ремиксови биле дел од списокот на песни на индиската верзија на албумот Born This Way.
Критички прием
Мајкл Крег од The Guardian ја нарекол песната „диско химна“ и рекол дека рефренот се „крши од тежината на фустанот од месо на Лејди Гага“. Тој почувствувал дека музиката го прави текстот да звучи помалку сериозно отколку што навистина е. Рик Флорино од Artistdirect ѝ дал на песната пет од пет ѕвезди и ја нарекол „брза поп класика“, фалејќи ја музичката идеја и рефренот. Алисон Швартс од People додал дека „песната која е спремна да стане диско, надополнета со неколку А Капела вокали и италијански текст, ги прикажува вокалите на Гага и нејзиното моќно пишување.“ Џем Асвад од Билборд одговорил позитивно на химната и додал дека песната ќе биде прикажувана на радијата и во ноќните клубови наредните неколку месеци. Ник Левин од Digital Spy ѝ дал на песната пет од пет ѕвезди, опишувајќи ја како „химна која го потврдува животот и е фантастична песна за во клубови, како и фантастична поп песна.“ Пишувајќи за Slant Magazine, Сал Кинкемани разбрал дека Гага „е избрана за нешто многу специјално, а можеби и многу важно.“ Тој исто така ја пофалил скриената порака на песната. Меган Касерли од Форбс очекувала „Born This Way“ да стане најголемата геј химна, која според неа е напишана со таа цел. Ани Јуан од The Hollywood Reporter ја етикетирала песната како „хоџ-поџ на различни поп тонови.“ Кевин О'Донел од Spin дал помешан преглед за песната, прикажувајќи ги сличностите со песната „Black or White“ (1991) од Мајкл Џексон. Тој додал дека набљудувајќи го проектот, очекувал дека Гага ќе издаде песна која ќе биде „епска и класична како 'A Day in the Life' од The Beatles или 'Bohemian Rhapsody' од Queen. Замислете на што ќе изгледаше песната ако таа поминеше повеќе од десет минути за време на нејзиното пишување.“
Неколку критичари забележале сличности меѓу „Born This Way“ и „Express Yourself“ (1989) од Мадона. Мрежното место Popjustice ги прикажало сличностите на „Born This Way“ со други песни од Мадона како „Deeper and Deeper“ (1993) и „Vogue“ (1990). Роб Шефилд од Роулинг Стоун ги признал влијанијата од Мадона, но прикажал дека тие нема да ја прикријат песната, бидејќи таа го „[сумирала] целиот комплекс на митовите на Гага, сите политики, католици и кармини и една брилијантна поп песна.“ Карин Ганз, пишувајќи за Yahoo! Music, ја критикувал „Born This Way“, изјавувајќи дека песната била „преработена, пренатрупана, бучна и многу деривативна.“ Таа специјално ги забележила сличностите со песни како „When Love Takes Over“ (2010), „Waterfalls“ (1993) и три песни од Мадона: „Express Yourself“, „Ray of Light“ (1998) и „Vogue“. Меган Фридман од Time и Мариса Мос од The Huffington Post прикажале помешани реакции, поради сличностите кои ги пронашле со „Express Yourself“. Нил Меккормик од The Daily Telegraph забележал дека имитатитивната природа на песната ќе влијае на перцепциите на уметностна на Гага, бидејќи „Born This Way“ била „[базично] преработување на 'Express Yourself' од Мадона и имала допир со 'Vogue', што премногу личи на Мадона за некој кој пробува да го прикаже својот идентитет како, новата Мадона.“
Ен Пауерс од Лос Анџелес Тајмс заклучила дека concluded „Born This Way“ имала сосема поразлична порака отколку песните на Мадона со кои е споредена споредила и ја одбранила песната на Лејди Гага изјавувајќи, „Иако звучи како да доаѓа од некоја песна на Мадона, тоа изгледа малку како надвор од точката; кој моментален поп хит не станува зелен со помош на рециклирање на нешто познато?“ Шефилд ја одбранила Гага со прикажување дека песната „Express Yourself“ била исто така копирана од страна на Мадона од песна на Staple Singers' наречена „Respect Yourself“. Гага упатила мислења за критиките на The Tonight Show with Jay Leno, објаснувајќи дека добила електронско писмо од репрезентативците на Мадона, кои ја спомнале нивната поддршка за „Born This Way“. Таа додала дека ако кралицата рекла дека треба да биде, тогаш навистина треба да биде. CNN подоцна изјавил дека репрезентативците на Мафона не знаеле дека пејачката, или нејзиниот тим ѝ испратиле електронско писмо на Гага за ситуацијата. Два месеци подоцна, за време на интервју со магазинот NME, Гага зборувала за сличностите со „Express Yourself“: „Зошто би пробувала да вадам некоја песна и да мислам дека сум ги добила сите? Тоа е ретардирано. Ќе погледнам во вашите очи и ќе ви кажам дека не сум доволно глупава за да мислам дека вие сте доволно глупави, со тоа што ќе помислите дека јас сум украла некоја мелодија. Ако ги ставите песните една до друга, единствените сличности се акордните прогресии. Тие се исти со оние кои беа прикажувани во диско последните 50 години. Бидејќи јас сум првиот артост со 25 години кој ја ставил песната на Топ 40 радија, не значи дека јас сум плагијарист, значи дека сум многу паметна. Извинете.“
Успех на табелите
Во САД, „Born This Way“ за првпат се искачила на првото место на табелата Билборд Хот 100, на 26 февруари 2011, со што станал третиот број-еден сингл на Гага. „Born This Way“ станала деветнаесеттата песна која веднаш се искачила на првото место на Хот 100, и илјадитиот број-еден сингл во историјата на табелата. Песната продала 448,000 дигитални копии за три дена, со што станала најспуштаната песна од женски артист победувајќи ја „Hold It Against Me“ од Бритни Спирс. „Born This Way“ останал на врвот следната недела, продавајќи други 509,000 копии во целосната недела на издавање, станувајќи првата песна која влегла на Хот 100 на првото место и ја задржала таа позиција и втората недела веднаш по песната од Клеј Ајкен, „This Is The Night“ од 2003. Потоа, песната останала на првото место шес недели станувајќи единствената песна која за првпат влегла на табелата и останала таму повеќе од еден месец веднаш по песната на Елтон Џон, „Candle in the Wind 1997“ од 1997. „Born This Way“ го срушила рекордот за најдобро продавана песна во историјата на iTunes, продавајќи милион копии ширум светот за пет дена. Песната продала 2.994 милиони платени дигитални копии во САД според Nielsen SoundScan, станувајќи нејзиниот осми последователен хит кој продал повеќе од два милиони копии. ЦД синглот на песната продал 24,000 копии во првата недела од издавањето и вкупно 40,000 копии до март 2011. Од јули 2011, „Born This Way“ продал 3.029 милиони дигитални копии во САД.
„Born This Way“ се искачил на 14 место на Билборд Поп Песни со 4,602 пуштања на радијата по три дена од дозволата, што претставувало највисокиор број на пуштања во историјата на табелата. Било второто највисоко деби искачување на табелата зад песната на Мараја Кери, „Dreamlover“ (1993) чие деби влегување било на 12 место. Во седмата недела на табелата, „Born This Way“ достигнал на врвот, станувајќи десмата број-еден песна на Гага на таа табела, со што таа се изедначила со Пинк и Ријана како аристи со најмногу број-еден песни на табелата. Дополнително, песната го срушила целокупниот ерплеј деби влез со публика од 78.5 милиони членови, влегувајќи на шестото место на табелата Радио Песни; ова достигнување ја надминално песната од Џенет Џексон, „All for You“ (2001) чиј деби влез бил со публика составена од 70 милиони членови. „Born This Way“ останал на првото место на табелата по седум недели, станувајќи нејзината втора најдобра број-еден радио песна после topped the chart after seven weeks, becoming her second number-one radio song after „Paparazzi“. „Born This Way“ се искачила на првите места и на Japan Hot 100 и Хот Денс Клуб Песни, го преминала десеттото место на Латински Поп Песни и Возрасни Современи Песни, како и на 11 место на Возрасни Топ 40 табелите. „Born This Way“ го зазела првото место во првата недела во Канада, останувајќи седум недели на Канадски Хот 100 Песни.
На 20 февруари 2011, првата позиција на синглот во Австралија била првото место на одицијалните ARIA Табели за Синголви, станувајќи третиот број-еден сингл таму и најпродаваната песна која останала на врвот. „Born This Way“ добила трипати платинска сертификација од Австралиска музичка индустрска асоцијација (ARIA) со продажби од 210,000 копии на синглот. Синглот се искачил и на првото место на новозеландските RIANZ табели, станувајќи вториот број-еден сингл на Гага во тоа место после „Poker Face“ (2008). Добила платинеста сертификација од Музичка Индустриска Асоцијација на Нов Зеланд (RIANZ) за 15,000 продадени копии од синглот. Во Англија, „Born This Way“ продал 60,000 дигитални копии во првата недела, слетувајќи на третото место на UK Singles Chart, што станало и највисоката позиција на синглот. На другите места песната се искачила на врвовите во Шпанија, Финска, Ирска и Холандија. Деби влезот на „Born This Way“ во Италија, Франција, Шведска, Норвешка, Австрија, Германија и Белгија (Фландрија) бил второто место. Debut positions for "Born This Way" in European nations:
Развој
Музичкото видео било снимено во викендот од 22–24 јануари 2011 во Њујорк и било опишано од Гага како „дабоко, инспиративно и неверојатно убаво“ видео. Видеото било режирано од Ник Најт. Кореограферката Лоријан Гибсон кажала за MTV Вестите дека видеото ќе биде „шокантно“ и никој не може да го очекува највисокиот степен на музиката и танцот. Страницата Hollywoodlife.com изјавила дека Гага ја поминала првата недела на февруари уредувајќи го видеото во Гринвич Хотел, Њујорк, работејќи во текот на ноќта бидејќи морала да го помине утрото спремајќи се за нејзиниот настап за Греми Наградите. Репортерите на медиумите предложиле дека пејачката можеби ќе го игра ликот на Џо Калдероне, машки модел кој го прикажувала на семптемвриското издание на Vogue Hommes, Јапонија. Фернандо Гарибеј објаснил дека видеото е „со културно значење и им помага на луѓето кои се отфрлени и малтретирани. Ги тера луѓето да велат дека е ОК да се биде самиот себеси.“ Според Гага, таа била инспирирана од цртежите на Салвадор Дали и Френсис Бејкон и нивните надреалистични слики. Гибсон ја објаснил инспирацијата зас музичкото видео на MTV Вестите: „Кога ми го пушти видеото, ми требаше време за да ја пронајдам визуелната интерпретација која можев да ѝ ја вратам. И, се разбудив една вечер, сфатив и реков, 'Знам: Треба да родиме нова раса.' Од вратата, Гага звучеше, 'Го сакам Ник Најт за ова видео. Сакам визуелност.' Таа секогаш раѓаше нешто визуелно во нејзината глава и Ник Најт е добар, но и толку генијален. Изгледаше на стискање на дугме за тоа како треба да изгледа музичкото видео. [...] Различно време е; различна ера е; нема граници. Тоа е вирална порака. Мислам дека има нешто во него и тоа е толку неверојатно во видеото и специфично околу пораката.“
Гибсон се сеќавалa на работата со Гага и нејзиниот танц во видеото и за да ја направи подобар танчер, таа сакала Гага да биде самоуверена. Гага го одбрала Њујорк за видеото бидејќи градот е нејзиното родно место. Пред снимањето да започне, Гибсон и Гага одлучиле дека имало само едно место за да се работи само на авангардната, модерна танцувачка рутина за видеото, Алвин Алеј, местото во кое Гибсон студирала танцување. „Останавме таму бидејќи кореографијата е многу модерна. Потехничка е отколку сè што е направено претходно,“ се сетила Гибсон. Снимањето зазело место и во Бруклин и траело два дена. Бидејќи Гага не сакала слики од сцената да бидат пратени пред спремното видео, тимот ја скрил локацијата и успеал во тоа, освен во последниот ден кога папараци почнал да кружи околу неа.
Во видеото глумел и целосно истетовираниот модел Рик Џенест (Рико), подобро познат по неговото сценско име Зомби Бој. Гага го избоил нејзиното лице на сличен начин на Џенест во еден дел. Таа рекла дека сцената прикажувала факт дека таа нема да им дозволи на општеството и критичарите да ја диктираат нејзината убавина. „Јас ви кажувам што мислам дека е убавината и затоа сцената нè прикажуваше мене и Рико бранејќи се себеси на уметнички начин, не дозволувајќи општеството да го диктира тоа,“ дополнила Гага. Костумите во видеото биле дизајнирани од Никола Формичети, кој кој ги блогирал различните дизајнерски парчиња во него. Во отворачкиот дел на видеото, Гага носела додатоци од Алексис Битар, дијамаско ланче од Ериксон Беамон со обетки од Памела Лав и стаклен фустан од Петра Сторс. Прстените за раце биле направени од Ериксон Беамон, а шифон алиштата од Тиери Муглер. За скелетонската сцена во „Born This Way“ и таа и Рико носеле одела од Муглер додека лигавите делови за време на орги сцените биле од Барт Хес. За деловите инспирирани од Мајкл Џексон, Гага носела кошула и панталони од Haus of Gaga, обувки од Наташа Маро, ланец од Биликирк и ракавици од Лакрасија.
Синопсис
Музичкото видео било издадено во понеделник, 28 февруари 2011 и започнува со кратка снимка на силуета на Еднорог коњ во алеја со пареа и во розов триаголник. Триаголникот се впушта во снимка од Гага со две спротивни глави и седи во стакло на престол во ѕвезден вселенски простор. Воведот во филмот Vertigo на Бернард Херман започнува додека Гага потврдува, „Ова е манифестот на мајката чудовиште,“ и започнува да го кажува прологот на видео-приказната за создавање на вонземјанска раса која „не носи предрасуди, без пресуда и безгранична слобода.“ Гага потоа седи на престол над планетата со раширени нозе давајќи му живот на „новата раса над расата на човештвото.“ Како што продожува видеото, Гага објаснува дека раѓањето на новата раса е проследено со раѓањето на злото, поради што Гага е поделена на две половини за добро и лошо. Нејзината нова половина раѓа пушка и почнува да пука. Прологот завршува и Гага вели, „Како можам да заштитам нешто совршено, без зло?“
Кога песната започнува неколку луѓе се прикажани со нивните глави и колена во неподвижна, организирана шема, во бесконечна врна вселена. Гага се појавува во црн градник и црни гаќи, со продолжени делови на лицето и рамената. Таа започнува да оди на ексцентричен начин со подигната рака, пред задоволно да одобри со главата и почне да мрда на рацете и колената за другите да ѝ се придружат. Кога првиот стих започнува сите ги креваат главите и почнуваат да ја танцуваат научената кореогарфија. Сцените се менуваат од танцовите во Гага која седи на престол во вселената. Кога вториот стих започнува, Гага и Рико се покажани во црни одела и со нивните лица истетовирани со исти зомби тетоважи. Другите снимки ја прикажуваат како Гага пробува да танцува со него, но тој не се помрднува и молчи. Кога рефренот започнува по вторпат, Гага пее во соба со огледала и нејзината глава е прикажана во стаклена кутија заедно со други глави распоредени околу неа. Во следните снимки таа е уште еднаш прикажана на нејзиниот престол и им дава живот на другите членови од нејзината раса. Уште неколку искореографирани рутини се изведену од Гага и нејзините танчери и кога песната завршува сите се собираат во круг и се прегрнуваат.