cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Блатец
Родови
Блатец денес, во целост е населено со родови на Македонци од православна христијанска вероисповед, од кои дел се старинци кои живеат уште од времето на отоманското владеење, а дел се подоцна доселени по 1955 година. Стари македонски родови во Блатец се: Стаменовци, Мишовци, Вачковци, Смилјановци, Кацарци, Дунѓерци, Калајџивци, Самарџивци и Грнчарци при што сите слават Воведение на пресвета Богородица; Најчовци, Синадинци, Чорбаџици и Петковци слават Свети Атанасиј; Јанкуловци, Мутавџици, Маљаци, Стојмирци и Босаци слават Свети Никола; Куткуданци, Кљукарци и Муарудци слават Св. Архангел; Димовци слават Митровден. За сите овие македонски родови постои предание дека се доселени претежно во првата половина на XIX век, од различни селишта во непосредната околина на денешното село, имено родот Мутавџици се доселиле од месноста Вигни на Плачковица, останите од месностите Селиште, Спас, Садово, Мојмија, св. Недела, Црквиште каде по предание порано имало по неколку „каурски куќи“, што упатува дека најверојатно овие родови се староседелци, а со надоаѓањето на турските родови во минатото се повлекле како сточари во поближните планински месности. Подоцна, во периодот од 1955 до 1959 година, на куќите и имотите на иселените турски родови во Блатец се доселени и македонски родови од пет села во Кочанската Котлина: Лаки, Пекљани, Трсино, Драгобраште и Калиманци (околу 100 куќи), а има и од Беровско, Делчевско и Кривопаланечко (околу 40 куќи).
Самоуправа и политика
Во 1996 г. Блатец бил административен центар наистоимената општина, составна од селата Блатец и Липец, која се оддвојила од Општината Виница. Во 2002 г. според новите административни поделби општината Блатец повторно станува дел од Општина Виница.
Избирачко место
Во селото постојат избирачките места бр. 330 и 331 според Државната изборна комисија, сместени во месна заедница и основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на овие избирачки места биле запишани вкупно 1.241 гласач.
Култура и спорт
Во Блатец постои основно училиште Кочо Рацин. Верскиот објект е црква посветена на св. Пророк Илија.
Иселеништво
Блатец во последните години силно се празни, поради лоша економска состојба, над 700 млади луѓе се иселени од Блатец во Италијанското гратче Канели. Од 400 ученици во 1995 година, во 2000 останале само 130.
Ова село во минатото било населено со мнозински турско население. Но тие до 1959 година се иселиле во Турција. Во 1926 година во Турција се иселиле околу 40 семејства, додека од 1955 до 1959 година се иселиле 380 семејства. Потомците на иселените Турци од ова село се наоѓаат во Истанбул, Измир и Бурса.
Антоан Франсоа Прево
Антоан Франсоа Прево (француски: Antoine-Francois Prevost, роден на во  - починал на  во ) — француски писател.
Биографија
Антоан Франсоа Прево е роден на во, Франција. Неговиот татко бил судски чиновник. Семејството го запишал во језуитското училиште во Еден, сакајќи да стане свештеник, но во 1712 година го напуштил школувањето и стапил во војска како доброволец. Кага завршила војната заминал во Париз каде се запишал на школување во Аркурт.
Во 1717 година стапил во Језуитите, во колеџот Ла Флеш, но по една година го напуштил редот и повторно стапил во армија, за да во 1720 година замине во Холандија и побара засолниште кај Бенедиктанскиот ред. Во текот на овој период започнал да го пишува својот прв авантуристички роман. Истата година побегнал од манастирот и заминал кон Англија каде се задржал две години. Таму се занимавал со пишење, учење на англискиот јазик а работел како куќен учител. Во 1730 година го напуштил Лондон и заминал во Холандија. Таму ја запознал Ленки Екхарт, со која побегнале повторно во Англија поради неплатени долгови.
Во најголемата финансиска криза, Прево ја фалсификувал меницата на име на еден свој поранешен ученик, поради кое тој бил уапсен. Казната за ова дело во тоа време означувала смртна казна, но по интервенцијата на својот ученик како и на неговиот татко, тој бил помилуван и ослободен. По ова, тој повторно се вратил во Франција и со помош на своите париски пријатели повторно, како покајник, стапил повторно во редот на Бенедиктанците. Бидејќи сакал материјално да закрепне, Прево станал таен соработник на еден памфлетист. Кога полицијата го открила, тој повторно морал да побегне, овој пат во Брисел, па во Франкфурт. Кога аферата завршила, тој во 1742 година се вратил во Париз и се посветил на мирен живот, преведувајќи најразлични дела од англиски јазик. Починал на година.
ОУ „Кирил и Методиј“ - Кучевиште
Основно училиште „Кирил и Методиј“ (официјално: Основно општинско училиште „Кирил и Методиј“ - Кучевиште; скратено: ООУ „Кирил и Методиј“) — единствено основно училиште во селото Кучевиште. Училиштето се наоѓа во средишниот дел на селото Кучевиште.
Организација
Во училиштето учат околу 200 ученици од селата Кучевиште и Побожје.
Опременост
Училиштата располага со 8 училници, вклучувајќи и спортска сала. Поседува и надворешно игралиште за мал фудбал.
NGC 693
NGC 693 — леќеста галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 693 се споменува и како UGC 1304, MCG 1-5-35, CGCG 412-33, IRAS 01479+0553.
Откривање
Објектот е откриен на 25 декември 1790 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 693 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 693 има привидни димензии од 2,2' х 1,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 50 м 30,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 6° 8' 41". Положбениот агол на објектот е во износ од 106°.
Други поделби
Проучување на NGC 693 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 6778. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 173; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 36. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 21.
Космос-1406
Космос-1406 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 8 септември 1982 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 5900 килограми. Космос-1406 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 88,8 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,3°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 229 км, а најмалото на 210.
Фудбалот во 1988 година
1988 година во фудбалот содржи некои значајни настани.
Фудбалот во 1987 година
1987 година во фудбалот содржи некои значајни настани.
Главната Ѕвезда
„Главната Ѕвезда“ е рачно нацртан анимиран филм на студиото „Сојузмултфилм“ во 1966 година. Овој цртан филм е создаден од режисерот Роман Давидов. Во цртаниот филм се раскажува за историјата на астрономијата и љубовта на луѓето кон звездите.
Заплет
Момчето, играјќи како храбар патник, го прашало својот постар брат кој е „најважниот Ѕвезден човек“. Тој му предложил со „магичното“ тркало за велосипеди да одат на пат низ епохата и сами да го пронајдат одговорот на прашањето. Посетиле разни времиња од освојувачите на вселената во блиска иднина до астрономите од далечно минато, браќата дошле до заклучок дека сите луѓе се „главни“.
Тешко е да се биде фин (филм)
„Тешко е да се биде фин“ е босанско-херцеговски филм од 2007 година во режија на Срѓан Вулетиќ со Саша Петровиќ, Дариа Лоренци, Емир Хаџихафизбеговиќ, Сенад Башиќ и Александар Сексан во главните улоги.
Тоа е едноставен, директен и комичен филм за човекот кој сака да биде добар. Ова е филм за човек кој сака да биде добар во градот Сараево и во Државата БиХ каде што да се биде добар понекогаш значи да се биде глуб и понекогаш тоа може да ви донесе тешкотии бидејќи да се биде добар значи да се загрози и уништи нешто што е востановено како „ОК“.
А „ОК“ е да се купува украдена облека, украдени автомобили, што и да е украдено, да не плаќате данок, и да подмитувате за сѐ што ви треба. Некогаш е потребно да се жртвувате за да се вратите на правиот пат.
Овој филм е кандидат за оскар на БиХ.
Ефектот на Среќа
Ефектот на Среќа — македонски филм од 2019 година во режија на Борјан Зафировски. Главните улоги ги играат: Јовица Михајловски, Јана Стојановска, Петре Арсовски, Ана Стојановска.
IC 1858
IC 1858 — галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 10 мај 1904 година од страна на Ројал Харвуд Фрост.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1858 е од видот E2. Видливиот сјај со голо око изнесува 15 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. IC 1858 има привидни димензии од 0,5' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 41 м 55 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +11° 46' 24"". Положбениот агол на објектот е во износ од 5°.
Други поделби
Проучување на IC 1858 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1398556.
Дрвото Џошуа (албум)
„Дрвото Џошуа“ (англиски: The Joshua Tree) — албум на ирската рок-група „Ју Ту“ (U2) од 1987 година.
Технички информации
Албумот е објавен од страна на дискографската куќа „Ајланд рекордс“ (Island Records Ltd.) во 19XX година. Продуценти на албумот се Даниел Ланоа (Daniel Lanois) и Брајан Ино (Brian Eno), снимател е „Флад“ (Flood), дополнителен инженер бил Дејв Миган (Dave Meegan), а помошник-инженер - Пет Макарти (Pat McCarthy). Три песни од првата страна на албумот се мискирани од Стив Лиливајт (Steve Lillywhite), додека другите песни се мискирани од Марк Валас (Mark Wallace) чиј помошник бил Мери Кетл (Mary Kettle).
Песните застапени на албумот биле снимени во „Виндмил лејн студиос“ (Windmill Lane Studios), во Даблин. Песните се објавени од страна на „Блу маунтин мјузик“ (Blue Mountain Music Ltd.). Фотографијата на обвивката на албумот (на која се прикажани членовите на групата во едне пуст крај) е дело на Антон Корбијн (Anton Corbijn), а дизајнот е дело на Стив Аверил (Stephen Averill) и фирмата „The Creative Dept. Ltd.“ од Даблин.
Содржина
На албумот се наоѓаат 11 песни:
Страна 1:
Страна 2:
Раштани (Битолско)
Раштани — село во Општина Битола, во околината на градот Битола. Поради близината до својот град, се смета и за негово предградие.
Географија и местоположба
Раштани — село во составот на Општина Битола, односно во средишниот дел на областа Пелагонија, на 4 километри оддалеченост од градот. Поради својата близина со Битола селото припаѓа во нејзината рурбална зона. Раштани е ридско село, расположено на надморска височина од 780 метри и се наоѓа на левата страна на ограничниот пат кој ја поврзува Битола со Охрид и Ресен (западно) и Прилеп (северно). Атарот зафаќа површина од 5 км2.
Историја
Во XIX век, Раштани беше село во Битолската каза на Отоманското Царство.
Стопанство
Раштани има изразито полјоделско - сточарска функција. Обработливото земјиште зафаќа 142 ха од селскиот атар, а на пасиштата отпаѓаат 314 хектари. Од полјоделските култури застапени се житото (пченицата и јачменот), шеќерната репка (сè повеќе се намалува застапеноста во последниве години) и индустриски култури, а од сточарството се одгледува крупна стока.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Раштани живееле 90 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Раштани имало 120 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Селото броело 187 жители во 1961 година, додека во 1994 година се зголемува населението на 264 жители.
Според пописот на населението од 2002 година, селото Раштани брои 396 жители, од кои 391 Македонец, 3 Власи и 2 останати.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 550 жители, од кои 530 Македонци, 4 Албанци, 2 Власи, 2 Срби и 12 лица без податоци.
Родови
Раштани е македонско село.
Родови во селото се:
Редовни настани
Меѓу празниците од овој период од годината посебно важно место има празникот на светите маченици Вартоломеј и Варнава во народот познат под името Вртолум, што се празнува на 24 јуни,кој го посетуват голем број на граѓани од цела Битола.
Андра Прадеш
Се граничи со Телангана, Одиша на североисток Карнатака на запад, Тамил Наду на југ и Бенгалскиот Залив на исток. Ова е осма држава во Индија по површина и десетта по население. Главен град формално е Хајдерабад, но во пракса управувањето се одвива во Амаравати. Најголем град е Вишакапатнам. Има втор најдолг брег (974 км) од државите на Индија.
Андра Прадеш се наоѓа меѓу 12°41' и 22° северна географска ширина и 77° и 84°40' источна географска должина. Повеќе од 77% од жетвата отпаѓа на ориз; (17.796.000 тони во 2006 година) Низ државата минуваат две големи реки — Годавари и Кришна. Основана е во 1956 г., а прекроена во 2014 г. кога од дел од нејзината територија е создадена државата Телангана.
Роберт Бетл
Роберт Бетл (роден на 28 август 1972 година во Џексонвил, Флорида, Соединети Држави) ― танчер, кореограф и уметнички режисер на Американскиот танцов театар „Алвин Ејли“.
Ран живот и образование
По потекло од населбата Либерти Сити во Мајами, Флорида, Бетл бил израснат од вујкото на неговата мајка, Вили Хорн и неговата роднина Деси Хорн во економски лоши услови за живот. Студирал на Новосветското училиште за уметности пред да дипломира на Џулијардовата школа. каде што добил диплома за ликовни уметности во 1994 година.
Кариера
По дипломирањето на Џулијардовата школа, тој се приклучил на Парсоновот танцово друштво. Тој ја основал своето сопствено танцово друштво Бетлворкс (англиски: Battleworks) во 2001 година.
Бетл бил прогласен за еден од Мајсторите на афроамериканската кореографија од страна на Центарот за изведувачки уметности „Џон Ф. Кенеди“ во 2005 година.
Во 2015 година, Бетл бил прогласен за член на т.н. „Променлива уметност“ на Фордова фондацијата.
Алвин Ејли
Тој ја започнал функцијата режисер на 1 јули 2011 година и е нејзин трет режисер од основањето на друштвото во 1958 година. При добивањето на положбата, Бетл рекол: „Се надевам дека ќе бидам достоен за оваа огромна одговорност што ми е дадена и ќе ја почестам на единствениот начин на кој Алвин Ејли би го прифатил: со тоа што ќе ја чувам сега, жива и ја водам напред“. Иако Бетл никогаш не бил формално дел од друштвото „Алвин Ејли“ пред неговото назначување, што го прави првиот уметнички режисер без директна врска со друштвото или со самиот Ејли, тој придонесол со голем број дела на репертоарот на друштвото и долго време бил признат како помазаниот наследник на Џудит Џејмисон. Како што рекол Џејмисон во едно интервју, „кореографијата на Бетл има способност да ја привлече публиката во неговите дела и ја потсетува на Алвин“. Тој служел неколку мандати како уметник гостив во „Ејли“.
1115
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6623 и 6624 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5865 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4875 и 4876 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1868.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1115 година се протега во 3751 и 3752, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3811 и 3812 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1658. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 508 и 509 исламска година.
Одбојкарска топка
Одбојкарска топка – топка со која се игра одбојка во сала и одбојка на песок. Топките за овие спортови и покрај визуелната сличност имаат некои различни одлики.
Историја
Првата официјална одбојкарска топка ја направила компанијата Спалдинг. Според некои извори тоа било во 1896 година, додека според други, првата официјална одбојкарска топка била направена во 1900 година. Таа топка била направена од три слоја. Првиот слој бил гумен меур за кој била користена истата гума како за гума за велосипед. Вториот слој, со кој бил обвиен првиот, бил од материјал сличен на газа. Третиот слој бил составен од неколку делови сошиени заедно. Ваквиот дизајн овозможувал топката да биде со мала тежина, лесна за играње и лесно движење во воздухот. Топката низ историјата се менувала во согласност со новите правила кои биле носени.
Одлики на денешните топки
Топката која се користи за одбојка во сала може да биде чисто бела по боја или да биде комбинација од две или три различни бои. Тие комбинации најчесто се сина бојасина и жолта бојажолта, како и црвена бојацрвена, бела и зелена бојазелена. Се изработуваат во две основни големини: топка за помлади категории, која е многу полесна од топката која се користи во сениорската одбојка, и стандардна одбојкарска топка. Стандардната одбојкарска топка е иста и за машка и за женска одбојка, и според правилата, истата треба да има обем од 65 до 67 сантиметри, маса од 260 до 280 грама, и внатрешен притисок од 0,3 до 0,325 атмосфери . Топката за помладите категории има обем од 63 до 65 сантиметри, маса од 200 до 220 грама и притисок од 0,3 атмосфери. Надворешниот слој на топката може да биде од флексибилна [[кожа (материјал)|кожа или синтетика, а внатрешната комора од гума или сличен материјал.
Топките за одбојка на песок се нешто поголеми од топките за одбојка во сала. Имаат погруба површина и помал внатрешен притисок. Треба да се обоени со светли бои или да бидат бели. Правилата налагаат обемот на топката да биде од 66 до 68 сантиметри, масата 240 до 260 грама, а внатрешниот притисок од 0,175 до 0,225 атмосфери. Материјалот од кој се изработени најчесто е истиот како и за топките за одбојка во сала.
Производители на топки
Компанијата Спалдинг која ја направила првата одбојкарска топка и понатаму произведува топки за официјална употреба. Покрај нив, најпознати производители на одбојкарски топки се: Тахикара, Коско, Молтен, Вилсон, Микаса, Мизуно, Најки, Индпро, Баден и Вилсон Квик Сенд.
Микаса е официјален производител на топки кои се користат на натпреварите во организација и под закрила на Меѓународната одбојкарска федерација (FIVB), и за одбојка во сала и за одбојка на песок. Молтен је производител на топки кои се користат на натпреварите во одбојка во организација и под закрила на Одбојкарската федерација на САД, додека Вилсон произведува топки за натпреварите во одбојка на песок во организација на Асоцијацијата на одбојкарски професионалци.
NGC 7705
NGC 7705 — спирална галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 27 октомври 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7705 е од видот SB0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 7705 има привидни димензии од 0,6' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 35 м 2,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +4° 48' 16"". Положбениот агол на објектот е во износ од 30°.
Други поделби
Проучување на NGC 7705 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 71811. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 588. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 796.
Наталија Малаховскаја
По протерувањето, таа живеела и работела во Австрија. Во 1979 година била еден од основачите, заедно со Татјана Мамонова и Татјана Горичева, од алманахот „Жената и Русија“, списанието „Марија“ (таа била една од иницијаторите, издавачите и книжевната уредничка на овие публикации, преведена на многу јазици во 1980-1982 година).
Клубот Марија е нелегална феминистичка организација од Ленинград. Таа била прогонета од владата на Леонид Брежњев во Виена во 1980 година, заедно со Татјана Мамонова, Наталија Малаховскаја и Татјана Горичева, водачи на единствената автономна феминистичка група.
Гинка
Гинката е семејство на голосеменици која потекнува од времето на мезозоикот, а денес содржи само еден претставник — гинкото (Ginkgo biloba). Поради неговата неизменетост, тој се смета за жив фосил. Пред околу 170 милиони години (во периодот јура) постоеле многу повеќе родови припадници на оваа фамилија и биле едни од најчестите дрвенести растенија кои го населувале скоро целото копно. Непосредно пред почетокот на терцијарот поголемиот број на видови од оваа фамилија веќе биле изумрени.
Родови
Забелешка: Со знакот † обележани се изумрени родови.
Мари Плошјо
Синди Мари Хелена Плошјо (родена на 30 јуни 1976 година во Бјув, Шведска ) е шведски модел за списанија како што се Cafe, Moore и Slitz. Била и во Плејбој, како и во списанијата ICE. Таа позирала за некои фотографии кои може да се класифицираат како голи. Во 2005 година таа била натпреварувачка во втората сезона на реалното шоу Рај Хотел каде што завршила во тепачка за Дејвид Лотфи со нејзиниот поранешен пријател и исто така модел Наташа Пејре. Мари Плосјо исто така објавила сингл наречен „Бум бум бум“. Во 2008 година ја продолжила својата манекенска кариера и била водителка на финалето на Мис на светот на Шведска 2007 и 2008 година. Таа е извршна директорка на голем блогпортал во Шведска, и таа е уметник со изложби низ целиот свет.
ОУ „Кирил и Методиј“ - Македонска Каменица
Кирил и Методиј — основно училиште во Македонска Каменица, Општина Македонска Каменица.
Акад
Акад (Сумерски: Agade) бил северните области на Месопотамија кои биле населени од семитски премиња кои ја создале Акадската цивилизација. Оваа цивилизација се развивала паралелно со Сумерската. Жителите на Акад зборувале јазик различен од Сумерите. Населението се занимавало со земјоделство. Најголемате моќ ја достигнале во времето на кралот Саргон | (околу 2369-2314 година пр.н.е.). Тој успеал да ги обедини северните области и потоа да ги завладее и јужните краеви, а себеси се нарекол крал на четирите страни на светот. Името Саргон значи кралот е праведен.
Виолончело
Виолончело е музички инструмент кој спаѓа во групата на гудачки инструменти. Свирачот на виолончелото се викa виолончелист. Виолончелото е многу популарен инструмент кој може да се користи во соло изведба, во камерната музика и во оркестрите. Исто така многу се користи во поп-музиката. Виолончелото почнало да се употребува од 16 век. Тоа во форма е исто како виолината но големината на кoрпусот му е речиси двојно поголема. Начинот на свирење е исто така поинаков од свирењето на виолина. Виолончелистот го држи виолончелото меѓу нозете, потпрено на колена, а на подот е потпрено со метална ногарка. Деловите на виолончелото се исти како на виолината а се свири со гудало и со помош прстите. Жиците се штимаат една октава пониско од виолината на тоновите А-D-G-C така што овај инструмент е подлабок, со басовски регистер па така и основниот клуч му е басовски. Меѓутоа благодарение на свирачките можности со левата рака која може да стигне до крајот на вратот, тонскиот опсег му е дури и во оркестарската изведба многу голем така што за нотирање потребно е да се применат и други клучеви, првенствено тенорскиот С-клуч а за највисоките регистри и виолински. Поинаквите и подебели жици, го прават звукот на виолончелото богат а на нависоката А-жица може да биде многу распеан и продорен. Ова најмногу доаѓа до израз во музика од романтичен стил. Вилончелото настанало со примена на обликот на виолината на старата виола да гамба. Најстарите зачувани примероци датираат од крајот на 16 век, изработени од фамилијата Амати.
Родолит
Родолит е сортно име за розово-розова до црвена минерална пиропа, вид со потекло од групата гранати. За прв пат бил пронајден долината Кови, округот Мејкон, Северна Каролина. Името е изведено од грчкиот „rhodon“ за „како роза“, заедно со другите видови розови минерали (на пр . родохрозит, родонит). Оваа обоеност и природата на гранатот од овој локалитет, доведоа до тоа родолитот да се користи како скапоцен камен. Родолит како и другите сортни имиња не е официјално признат како минералошки термин, туку се користи како прифатено трговско име.
Гемолошки својства
Родолитите од различни појави ширум светот, се одликуваат со кристално-хемиска и апсорпциона спектрална анализа, која покажува дека покрај железото, елементите како манган, хром и ванадиум можат да имаат влијание врз бојата на родолитот.
Гранатите од родолит се појавуваат како проѕирни црвено-розово-виолетови скапоцени камења, вклучувајќи ги сите нијанси на бои помеѓу виолетовата и црвената боја. Боите од различни извори на родолит можат да варираат од лаванда боја до малина роза или од малина црвена до темно-виолетова (грозје боја) до виолетово-црвена.
Бојата на родолитите, во комбинација со нивната брилијантност, издржливост и пристапност на камењата без видливи подмножества, доведоа до одредена побарувачка за каменот во индустријата за накит. Родолитите кои се користат во накитот се генерално фацетирани за добро да се искористи нивната брилијантност, иако постојат и во форма на кабохон.
Некои родолити ќе ја променат својата боја од виолетова, во хесонит кафена кога ќе се загреат на температура над 600 °C. Овој процес не може да се врати назад.
Природни извори
Многу наоѓалишта што се од поголема економска важност, се наоѓаат во земји кои припаѓаат во геолошката единица на таканаречениот „појас на Мозамбик“, како што се: Кенија, Мадагаскар, Малави, Мозамбик, Танзанија, итн.
Други извори на родолити можат да се најдат во Бразил, Индија (Одиша), Норвешка, САД и Шри Ланка.
Епса Урумова
Епса Урумова (моминско: Димкова; р. во ) — македонска докторка, специјалист по патолошка анатомија и универзитетски професор на Медицинскиот факултет во Скопје.
Животопис
Таа е родена на 14 октомври 1922 година во Велес. Студирала медицина во Белград и во Софија, каде што и дипломирала (1948). Хабилитирала со трудот за Pneumocystis Carinii.
Се усовршувала во Загреб, Диселдорф, Келн и Базел, а за судска медицина во центрите во Љубљана, Загреб и Белград. Изведувала настава по патологија на новоформираниот Медицински факултет во Ниш. Била директор на Институтот за патолошка анатомија и шеф на Катедрата (1972–1981). Вовела експериментална патологија на очното јаболко, примена на диференцијални боења за специфични ткива во светлосната микроскопија и клиничко-патолошките научни конфронтации. Публикувала над 100 труда. Била претседател на Друштвото на патолозите на Југославија и го организирала 4. конгрес на патолозите на Југославија (1983).
Лимон
Лимонот (лат. Citrus × limon) е име за дрво и плод од родот Citrus (фамилија Rutaceae). Тој е вид на мали зимзелени дрвја, со потекло од Азија. Елипсовидниот, жолт плод на лимоновото дрво се користи за кулинарски и некулинарски цели ширум светот, првенствено поради неговиот сок. Пулпата и кората се користат за готвење и печење. Сокот од лимон содржи околу 5-6% лимонска киселина, со pH околу 2.2, давајќи му кисел вкус на сокот. Киселиот вкус на сокот го прави клучна состојка во разни видови на пијалаци и храна, како што се лимонада и колач од лимон.
Историја на култивација
Потеклото на лимонот е непознато, иако се верува дека лимоните првобитно биле одгледувани во Асам (регион во североисточна Индија), северна Бурма или Кина. Студија за генетското потекло на лимонот потврдила дека растението е хибрид помеѓу горчливиот портокал (кисел портокал) и цитронот.
Лимонот влегол во употреба во Европа преку јужна Италија за време на Стариот Рим во вториот век, но не бил широко култивиран. Околу 700-тата година лимонот се проширил прво во Персија, а потоа во Ирак и Египет. Првите литературни записи за оваа овошка потекнуваат од арапските записи за земјоделство од 10 век, а во раните исламски градини дрвото било користено како украсно растение. Поширокото распространување на лимонот во арапскиот свет и средоземниот регион се случува меѓу 1000 и 1150 година.
Првото значително одгледување на лимони во Европа започнало во Џенова во средината на 15 век. Лимонот подоцна бил воведен во Америка во 1493 година, кога Кристофер Колумбо донел семиња од лимон на островот Хиспаниола во тек на едно од неговите патувања. Шпанските освојувања низ Новиот Свет помогнале во распространување на лимонот. Тој главно се користел како украсно растение и за медицински цели. Во 19 век, лимонот сè повеќе се култивирал во Флорида и Калифорнија.
Солунска афера
Солунска афера — една од најголемите провали со која се соочила Македонската револуционерна организација. Аферата започнала во Солун, постепено се проширила во Солунскиот вилает и најголемиот дел од легалните дејци на Организацијата од загрозените реони биле принудени да заминаат и да се засолнат во Бугарија. Дополнително оваа афера добива на тежина со апсењето на речиси целиот Централен комитет, a тоа овозможило на чело на Организацијата да застане Бугаринот Иван Гарванов.
Лимон
Историја на култивација
Во 1747 година, експериментите на Џејмс Линд на морнари кои боледувале од скорбут, вклучувале додавање на сок од лимон во нивната исхрана, иако витаминот Ц сè уште не бил познат.
Солунска афера
Организациска раздвиженост
Големата активност на Организацијата, серијата на провали, насилното собирање на пари и бројните погубувања го привлекле вниманието на турските власти и тие разбрале дека македонското население се воружува. Отука Отоманското Царство ќе преземе дејства кои постепено ќе доведаат до разоткривање на тајниот механизам на Организацијата и нејзината мрежа.
Лимон
Историја на култивација
Потеклото на зборот "лимон" може да е од Блискиот Исток. Зборот влече корени од старо-францускиот збор limon, италијанскиот збор limone, од арапскиот збор laymūn или līmūn, и од персискиот līmūn, кој е заеднички термин за агруми, а е сроден со санскритскиот nimbū ("лимета").
Солунска афера
Организациска раздвиженост
Поради организациската раздвиженост, во летото 1900 година Османлиското воено минсистерство издало наредба до управата на III армиски корпус да се проследува движењето на населението и било истакано дека се пренесуваат пушки и друг воен материјал од Бугарија во Македонија. Ова укажување било проследено до сите воени домови на III армиски корпус како и до сите административни и царински власти во Солунскиот и Скопскиот вилает.
Лимон
Вариетети
Лимонот се одгледува ширум светот, со голем број на вариетети. Разликите помеѓу новите вариетети се само во нивниот надворешен изглед, додека нивните хранливи својства и стопанското значење се непроменети. Лимонот ретко се користи како свежо овошје, па промените во вкусот со добивање на нови вариетети не се многу важни. За индустриска употреба е добар било кој вариетет, освен можеби оние вариетети кои не се доволно трајни, па поради тоа мора веднаш по берењето да бидат искористени. Таков вариетет е хибридот меѓу црвениот и слаткиот лимон, чии плодови се слатко-кисели, а поради тоа одгледувачите ги користат како свежо овошје. Нивниот плод мора да се потроши за два-три дена по бербата, поради што овој вариетет е скоро непознат.
Солунска афера
Организациска раздвиженост
Солунските власти почнале да прваат разни пречки за издавање на пасoши за патување во Бугарија, по што Бугарското трговско агентство неколкупати се жалеле за таквите постапки.
Лимон
Вариетети
Лимонот се дели на жолт и зелен, но ова е само комерцијална поделба, бидејќи и двата вида на плод растат на исто дрво. Зелениот лимон се развива од пролетниот цвет, со вештачки предизвикана суша, која мора да трае околу 40 дена, меѓу месеците јуни и јули. На тој начин се добива пролетен плод, кој има тенка зелена кора и многу сочна содржина. Таквиот плод издржува долг транспорт и складирање, што овозможува извоз низ целиот свет. Жолтите плодови, кои се почести на пазарот, растат на истото дрво, само што созреваат во зимскиот период. Со ваквиот начин на култивирање на дрвото, се скратува животниот век на растението, но сепак често се користи бидејќи е комерцијално исплатлив.
Солунска афера
Извештај на Атанас Шопов
На 23 јануари 1901 година бугарскиот трговски агент Атанас Шопов го известил Бугарското министерство за надворешни работи и веросиповет дека:
Воените власти и дипломатските претставници во Солун истаканле дека заптиите можат дополнително да ја усложнат и онака крефката состојба, затоа според нив требало да дојде до промена на локалната власт и жандармерија. Генералот Сејфула - паша истакнал дека бројот на заптиите е доволен но дека има недостаток на офицерски кадар и тој за сета состојба го обвинил солунскиот валија Тефик - паша сметајќи дека е неспособен.
Лимон
Вариетети
Сојот "Eureka" раѓа изобилно во текот на целата година. Овој сој е најчесто продаваниот лимон во супермаркетите, познат и како "четири сезони" (Quatre Saisons) поради неговата способност да цвета и дава плод во текот на целата година. Овој сој се одгледува и по домаќинствата. Постојат розе Eureka лимони, со розова боја на внатрешниот сочен дел и со зелено-жолта, шарена кора.
Солунска афера
23 јануари
Токму на 23 јануари 1901 година (стар стил) започнала Солунската афера. Таа ноќ турските власти ги уапсила Милан Михајлов, Александар Ников и Кочо Георгиев - Карловалијата поради нарушување на јавниот ред околу Вардарската капија.
Лимон
Вариетети
Сојот "Femminello St. Teresa" или "Sorrento" потекнува од Италија. Кората на ова овошје е богата со лимонски масла, затоа овој сој се користи за правење на познатиот ликер limoncello.
Солунска афера
23 јануари
Треба да се истакне дека Милан Михајлов родум од Прилеп бил човек на Врховниот комитет на Борис Сарафов и по негова препорака дошол во Централниот комитет во Солун. Александар Ников од Битола бил секретар на Централниот комитет додека пак Кочо Георгиев бил комита во четата на Христо Чернопеев и заедно со Милан Михајлов по почетокот на јануари дошле во Солун на лекување.
Лимон
Вариетети
Сојот "Meyer" е хибрид помеѓу лимонот и, веројатно, портокалот или мандарината. Именуван е по Френк Н. Мејер, кој прв го вовел во САД во 1908 година. Овој сој има тенка кора, и е помалку кисел од претходно наведените соеви. Meyer лимоните бараат поголема грижа при транспортот и затоа не се одгледуваат за комерцијални цели. Зрелите лимони од овој сој имаат жолто-портокалова боја, и се потолерантни на мраз од другите соеви.
Солунска афера
Апсење
Иако тие тројца биле предупредени да внимаваат заседнале во една грчка гостилница и притоа започнале да дискутираат на висок тон, а некој од нив извадил на масата доверливи документи на Организацијата. Биле забележани од гостилничарот кој ги пријавил кај властите, а тие по излегувањето од гостилницата од страна на турската жандармерија биле уапсени во една од улиците по што биле однесени во вилаетското полициско одделение. Таму кај нив покрај оружје биле пронајдени и доверливи документи на Организацијата. имено кај Александар Ников била пронајдена покана за последното заседавање на Централнот комитет, кај Милан Михајлов биле пронајдени револвер и кама, а кај Кочо Карловалијата била пронајдена кама на која бил изгравиран лозунгот Слобода или смрт.
Лимон
Вариетети
Сојот "Yen Ben" е австралазиска сорта.
Солунска афера
Апсење
Додека се наоѓале во притвор Александар Ников го искористил невниманието на стражарот и избегал но за таа случка разбрал целиот Солун. Александар Ников живеел заедно со Милан Ризов и четникот Кочо Христов Чонка и по бегството веднаш таму се засолнил но живеалиштето било посочено од Милан Михајлов и полицијата извршила упад при што четникот Кочо Чонка бил уапсен, а Ников и Милан Ризов успеале да побегнат низ прозорот.
Лимон
Особености
Лимонот е ниско дрво, со висина 3-6 метри, со голи, кожести, трајно зелени и силно ароматични листови. Младите пупки и цветните ливчиња се виолетови. Плодот е бобинка, со жолта боја, со елиптичен или скоро сферичен облик, внатрешноста му е безбојна со мала петелка на едниот крај и шилест завршеток на спротивниот крај. Кората може да е лесно рапава или глатка, а од внатрешната страна таа е обложена со бела сунѓереста обвивка која се нарекува албедо и не се јаде. Иако растението може понекогаш да се одгледува како украсно растение, сепак неговите насади најчесто се користат за добивање на плодови.
Солунска афера
Полициски претреси
По бегството на Александар Ников и Милан Ризов полицијата започнала со претрес по куќите каде тие би можеле да се кријат. Прво било проверно живеалиштето на Коце Лазров кој бил пријател на М. Ризов. Кај него биле пронајдени 50 куршуми за револвер и доверлива организациска документација, а меѓу другото бил пронјаден и еден хектографиран извештај до Централнот комитет за прокопување на канал под Отоманската банка во Цариград.
Коце Лазаров веднаш бил уапсен, а пронајдената документација му била доверена од страна на Пере Тошев. Истовремено полицијата упаднала во живеалиштата на Христо Татарчев, Никола Попев, Коне Попев, Димитар Паљошев и Христо Пиперков. Последните двајца биле уапсени, а Пиперков подоцна бил ослободен. По нив бил уапсен и книжарот од Воден, Димитар Хлебаров. На 25 јануари, Христо Матов и Пере Тошев биле уапсени, а полицијата извршила претрес во живеалиштето на поп Стамат при црквата св. Димитрија и тамошното пансионско училиште.
Лимон
Особености
Лимоновото дрво може да раѓа и двапати годишно во соодветно климатско подрачје. Пролетното цветање, од кое се добиваат најдобрите плодови, трае најмалку два месеци, а исто толку време зрелите плодови можат да стојат на гранките додека не се наберат, што дозволува непрекинато берење во тек на цела зима, од ноември па сѐ до април или мај. Другото цветање се предизвикува вештачки, во комерцијалните насади, и трае во тек на август и септември, а плодовите почнуваат да се берат во мај, веднаш по бербата на последните зимски плодови.
Солунска афера
Полициски претреси
Полицијата исто така извршила претрес и во црквата св. Кирил и Методиј како и во околните куќи но при овие претреси ништо не било откриено.
Лимон
Особености
Еден лимон содржи околу 57% на јадлива материја, на кората отпаѓа 40%, а на семките околу 3%. Секако дека ова се просечни вредности кои можат да отстапуваат кај разните вариетети. Од тука произлегува дека лимонот не се користи само за довивање на сок и лимонска киселина. Од кората се прави кандирано овошје, се добиваат етерични масла и пектин. Од семињата се добива масло, а остатокот се преработува во храна за животни. Едно возрасно дрво, во поволни климатски услови, дава 600-800 плодови годишно.
Солунска афера
Полициски претреси
Малку подоцна бил уапсен и Христо Татарчев. Треба да се истакне дека тој можел да избега и да се засолни, што му било укажувано од драгоманот на рускиот конзул Тодор Хаџимишев но Татарчев:
Лимон
Нутритивна вредност и фитохемикалии
Лимонот е богат извор на витамин Ц, со тоа што 100 грама задоволуваат 64% од дневните потреби (види табела).
Солунска афера
Полициски претреси
Додека траеле претресите истовремено продолжила и потерата по Александар Ников и Милан Ризов. Тие се засолниле на еврејските гробишта, а ним им се придружил и Тодор Иванов - Серменинчето.
Лимон
Нутритивна вредност и фитохемикалии
Меѓутоа, другите есенцијални хранливи материи се со занемарлива содржина (види табела).
Солунска афера
Полициски претреси
По дискусијата решиле да го напуштат Солун и да се засолнаат во некоја од четите и затоа Анго Арабаџијата и мајсторот Андон Ангелов подготвиле специјална кола и заедно со бегалците на 28 јануари го напуштиле градот.
Лимон
Нутритивна вредност и фитохемикалии
Лимонот содржи бројни фитохемикалии, вклучувајќи полифеноли, флавоноиди, органски киселини, терпени и танини. Етеричното масло од лимон е бистра, безбојна или слабо жолтеникава течност со специфичен, слабо ароматичен мирис на лимон и горчлив вкус. Се состои од монотерпенскиот јаглеводород лимонен (90%), а мирисот се должи на мирисниот алдехид цитрал, кој го има 3-8%. Во помала мера е присутен цитронелал и други терпени. Под дејство на воздух, маслото се усмолува и добива терпентински мирис, а може да дојде до одвојување на кафеава смолеста маса. Маслото се користи како ароматик и коригенс. Големи количества се трошат во козметичкото и во парфимериско производство и во прехранбената индустрија.
Како и другите агруми, лимонот содржи голем процент на лимонска киселина (околу 47 g/l, во сокот).
Употреба во кулинарството
Сокот од лимон, и неговата кора, се користат во различни видови на храна и пијалаци. Целиот лимон се користи за подготовка на мармалади, лимонова сурутка и лимонов ликер. Кришките од лимон и неговата кора, се користат за гарнирање на храна и пијалаци. Кората од лимонот, излупениот површински слој на плодот, се користи за подобрување на вкусот на пецивата, пудинзите, оризот и други јадења.
Сок од лимон
Плодот на лимонот содржи 40-50% сок. Бојата на сокот е жолта до бледо зеленикава, а вкусот е кисел. Содржи 8% на лимонска киселина, помали количини на други органски киселини, околу 3% шеќери, и најмногу витамин Ц од сите витамини. Сокот, пред употреба, се пастеризира или концентрира. Пастеризираниот сок е траен, и без конзерванс, најмалку година дена, и се користи како додаток на јадења и пијалаци. Концентрираниот сок, обично, се користи за понатамошна индустриска преработка за готови јадења и пијалаци.
Кора
Во Мароко, лимонот се конзервира во тегли или буренца со сол. Солта ја натопува кората, ја омекнува и создава заштитен слој, така да плодовите не се расипуваат долго време. Конзервираните лимони се користат на различни начини во подготовката на храна. Конзервираниот лимон се користи, исто така, и во сицилијански, италијански, грчки и француски специјалитети.
Листови
Листовите од лимон се користат за подготовка на чај, и при подготовка на марени меса и морска храна.
Индустриска употреба
Лимонот бил примарен комерцијален извор на лимонска киселина, пред да се развие процесот заснован на ферментација.
Како средство за чистење
Сокот од лимон може да се користи и за чистење. Пресечениот плод се натопува во сол или во прашок за пециво и со него се чистат бакарни садови. Лимонската киселина ги раствора дамките и, на тој начин, помага во чистењето. Се користи и како санитарен кујнски дезедоранс, при што сокот од лимон освежува, дезинфицира, отстранува маснотии и избелува дамки; кога ќе се помеша со прашок за пециво, може да отстрани дамки од пластичните садови за складирање на храна. Маслото од лимоновата кора се користи за чистење на дрво и полирање. Неговата способност да раствора, се употребува за отстранување на стари восоци, отпечатоци од прсти и нечистотија. Маслото од лимон, заедно со маслото од портокал, се користи за нетоксични инсектицидни третмани.
Во медицината
Многу пред развојот на модерната фармакологија, лимонот се употребувал како лек. Се сметало дека има лековито дејство против крварење од отворени рани и за чистење на загноени рани. Уште античките морепловци знаеле за дејството на лимонот во лечење на скорбутот, и затоа на далечните патувања носеле големи резерви од ова овошје.
На Сицилија, која отсекогаш имала проблеми со снабдување со питка вода, често во резервите на питка вода се ставале свежи половинки на лимон. Луѓето од искуство знаеле дека лимонот ја дезинфицира водата, факт кој модерната наука подоцна го потврдила.
Лимонот е една од најкорисните намирници на планетата. Изобилува со витални хранливи состојки и поволно делува на функцијата на црниот дроб, цревата, желудникот, имунолошкиот, нервниот и кардиоваскуларниот систем. Редовното консумирање на лимони може да спречи или да делува благопријатно на некои заболувања, како што се: ларингит, бронхит, грип, настинка, висок крвен притисок, бактериски инфекции, кај бубрежни и жолчни камчиња и др. Високата содржина на селен и витамин Ц, ја зголемува одбранбената моќ на телото, а антиоксидативното дејство го забавува стареењето на ткивата.
Етеричното масло од лимон се користи во ароматерапијата и делува релаксирачки за организмот.
Хортикултура
За одгледување на лимонот неопходно е минималната температура да не падне под 7° С, поради што стеблата на лимонот во умерената клима не се плодни во текот на целата година. Дрвото треба минимално да се крои, при што се отстрануваат само прегустите гранки, а со отсекување на највисоките гранки се поттикнува грмушесто растење. Во текот на летото се отстрануваат дел од фиданките, што овозможува убав развој на крошната. При кроењето се отстрануваат непожелните брзорастечки изданоци, наречени водени изданоци, од главните гранки или од средината на растението.
Најголеми произведувачи
Во 2014 година, светското производство на лимон (заедно со лимета) изнесувало 16.3 милиони тони. Најголемите светски произведувачи биле Индија, Мексико, Кина, Аргентина, Бразил, кои заедно придонеле за 59% од вкупното светско производство.