cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Историја на Франција
Просветителство
Оригинален и значително порадикален во практика бил швајцарецот, којшто живеел и работил во Франција, Жан Жан Русо (1712-1778). Жан Жак Русо бил соработник на Енциклопедијата кој ненадејно се здобива со популарност со статијата "Дали обновата на науките и уметностите придонела кон моралното очистување?", која предизвикала толку внимание, пред сè, поради актуелноста. Вистинскиот текст со кој Русо се прославил со покритие бил текстот "За потеклото на нееднаквоста меѓу луѓето", кој е вистинска академска расправа во која Русо ја изложува јатката на својата политичка мисла. Своите филозофски ставови ги искажал во текстовите "Општествен договор" (со идеи за можни реформи на државното уредување) и "Емил" (трактат за воспитанието на човекот кој би требало да се вклучи во граѓанското општество). Русо од своите современици се разликува по тоа што го негира разумот на сметка на чувственоста. Неговата љубов кон природата е во согласност со тезата дека смислата на човечкиот живот е во чувствата и во неговата хармонија со природата.
Неговиот легитимитет како радикал и револуционер е можеби најдобро демонстриран во Општествениот договор од 1762 година: „Човекот се раѓа слободен, а секаде е во окови“ Според него, човекот ќе ја ограничи својата слобода, но исто така ќе создаде и рамноправност, не социјално туку политичко. Поради овие тврдења, Русо се смета дека е директен претставник на демократија|демократијата. Според него, демократијата била многу тешка за да се воспостави во некоја голема држава како што е Франција.
Според некои историчари, не би требало да се смета дека просветителите се причина за покасната Француска револуција.
Управување
Основниот раководен орган во Франција во приквечерието на револуцијата бил Кралскиот совет, кој се состоел од пет помали совети: Таен совет, којшто се занимавал со надворешни работи, административен совет со администрацијата, полицијата и судот, финансискиот, трговскиот и стопанскиот совет. Во хиреархијата на кралската власт, под кралскиот совет стоела власта која се состоела од шест министерства: министерство на финансиите, канцеларството, надворешните работи, на војните, пловидбата и колониите. Франција во тоа време била разделена на 32 покраини на чие чело од секоја покраини стоел гувернер. Но таа функција повеќе била формална бидејќи гувернерите скоро не ни стапнувале во своите покраини. Власта на кралот над француската црква била неограничена. Во кралството постоеле разни видови на даноци. Најважниот данок бил taille, кој во превод значи дакон на земјата и производството. Овој данок бил воведен во 1439 година. Други даноци врз приходите биле capitation, vingtieme и corvee. Од само овие даноци, државата годишно собирала околу 208 000 000 ливри. Црковниот данок бил посебен, кој пак носел приходи од 110 000 ливри. Освен овие даноци постоеле и индиректни, како на пример данок на солта и тутунот, пијалаците кои на државната каса годишно ја полнела по 135 000 ливри.
Француска револуција
Француската револуција претставувала револуција која траела во периодот од 1789 до 1799 година и претставува период на голема политичка и општествена промена во француската политичката историја, но и на Европа во целина. Во неа, француската структура на власта, претходно апсолутна монархија со феудални привилегии за аристократијата и католичкото свештенство, претрпела радикална промена во форми инспирирани од просветителските идеали на република, граѓанство и неотуѓиви права.
Овие промени биле проследени со насилни немири, вклучувајќи и масовни погубувања и репресија за време на таканареченото Владеење на Теророт, како и со француските револуционерни војни, кои ќе зафатат голем дел од континентална Европа, со создавање на краткотрајни француски клиентски држави (сестрински држави) и менување на европските граници.
Причини
Една од причините за револуцијата е дека, пред 1789 година француското општество било поделено на сталежи: сталеж на свештенството, кој опфаќал околу 100.000 лица; сталеж на аристократијата (благородниците) - 400.000 лица, и сталеж на народот составен од сите останати (околу 23 милиони луѓе). Сталежите на свештенството и на аристократијата не плаќале даноци и имале многубројни привилегии. Во сталежот на народот, пак, со текот на времето се развила силна буржоазија која сакала да има поголем удел во владеењето на земјата. Тоа довело до класен конфликт.
Друга причина за револуцијата била финансиската криза во Франција. Луј XVI направил обид за излегување на земјата од кризата и вовел даноци и за свештенството и за аристократијата, и го свикал Сталешкото собрание. Сепак, ова не успеало да го смири третиот сталеж, кои се собрале во Салата за тенис во Версај и заколнале дека нема да се раздојуваат сè додека не биде донесен Устав на Франција, на тој начин, било создадено Националното собрание. На 26 август 1789 била донесена Декларација за правата на човекот и граѓанинот, со која Французите се прогласиле за еднакви со своите права за слобода, сопственост и безбедност.
Наполеон Бонапарт
Наполеон e роден на 15 август 1769 во Ајачо, на островот Корзика. Татко му бил адвокат кој се борел за Корзијската независност, но откако Французите го освоиле островот во 1768, тој служел како обвинител и судија, и влегол во Француската аристократија како гроф. Пред започнувањето на Револуцијата, тој станал полковник (1791) во Корзијската национална гарда. Во 1793, Корзика се декларирала како независна, а Бонапарт, Француски патриот и Републиканец, побегнал во Франција со неговото семејство. Во 1796 тој се оженил со Жозефина де Боарне, вдовица на аристократ.
Во 1796, Бонапарт бил ставен за командант на Француската армија во Италија. Неговата моќ и популарност во Франција го заплашиле Директориумот (тогашната влада), па затоа во 1798 година го упатиле во Египет каде што требало да ја попречи британската трговија со Индија. Тој победил четири Австријски генерали последователно, секој со супериорна надмоќност, и ги принудил Австрија и нејзините покраини да склучат мир. Во 1798, за да ја спречи трговијата на Британците со Истокот, тој водел експедиција на Отоманскиот Египет, кој го освоил. Во 1799 тој не успеал да ја освои Сирија, но победил во една битка над Отоманците во Абу Оир (Абукир). На Франција, меѓувремено, и се спротивставувала нова коалиција; Австрија, Русија, и помалку моќната поддршка од Британија. Бонапарт, не толку скромно, решил да ја остави својата армија и се вратил назад да ја спаси Франција. Во Париз, тој се вклучил во заговорот против владата. Во државниот удар на 9-10 ноември 1799 тој и неговите колеги ја преземале власта и установиле нов режим - Конзулатот. По негово уредување, Бонапарт, како прв конзул, имал речиси диктаторска сила. Уредувањето било променето во 1802 за Бонапарт цел да живот биде конзул и во 1804 се прогласи за император. Секоја промена што ја вршел добивал голема согласност од избирачкото тело. Во 1800 тој ја осигурал својата власт со преминувањето на Алпите и разбивајќи ги Австријците кај Маренџо. Потоа тој преговарал за европски мир што ја установува реката Рајна за источна граница на Франција. Исто така се согласувал со папата (Конкорд од 1801), што придонело Французите да имаат домашна спокојност и да ја прекинат расправијата со Римокатоличката црква за време на Револуцијата.
Така, феудализмот и искористувањето на селаните со владеењето на Наполеон биле искоренети и била воспоставена слобода на религијата (освен во Шпанија). На секоја земја и бил дозволен устав и парламент со закон. Бил доведен француски систем на администрација и правосудство. Школите биле ставени под централна администрација, а јавните школи биле во замисла. Високото образование било отворено за сите оние кои ќе се квалификуваат, без разлика на класа или религија. Секоја држава имала академија за промовирање на науките и уметностите. Плати биле обезбедени за еминентни образовани луѓе, особено за научниците.
Во 1812, Наполеон, чие сојузништво со Александар I пропаднало, лансирал инвазија на Русија. Наполеоновата војска успеала да навлезе во Москва, која ја напуштиле руските единици и голем дел од цивилното население. Наместо мир, напаѓачите доживеале отпор и зимското невреме сосема ги уништило. Кампањата завршила во катастрофално повлекување од Москва во 1813. Во април 1814, неговите маршали одбиле да продолжат со отпорот. Откако сојузниците го одбиле неговото доброволно симнување од престолот во корист на неговиот син, Наполеон безусловно абдицирал и бил прогонет на средоземниот остров Елба. Марија Луиза и неговиот син биле ставени во притвор на нејзиниот татко, царот на Австрија. Во март 1815, тој побегнал од Елба, стасал до Франција и ги придобил силите испратени да го заробат. Во Париз, тој донел нов, подемократски устав и неговите ветерани од претходните битки го поддржале. Наполеон барал мир од сојузниците, но тие го одбиле, па тој нападнал прв. Резултатот бил пораз во Битката кај Ватерло, Белгија, на 18 јуни 1815.
По поразот кај Ватерло, Наполеон ја потпишал својата втора абдикација на 22 јуни; на 28 јуни кралот Луј XVIII бил повратен на францускиот престол, со што завршиле т.н. Сто дена. Тој бил прогонет на Св. Елена, изолиран остров во југот на Атлантскиот Океан, каде останал до неговата смрт на 5 мај 1821.
Реставрација
По сто дена од владеењето на Наполеон, во јули 1815 година од Белгија се вратил на власт Луј XVIII. По него, власта била преземена од страна на Шарл X (1824-1830), кој започнал војна со револуционерите и чија цел била да го врати во практика стариот феудален поредок. Таа борба наишла на голем отпор од страна на француската буржуазија. Во јули 1830 година избувнала Јулската револуција по која за крал бил поставен Луј Филип, војвода од Орлеан.
Втора република
Во февруари 1848 година Франција влегла во уште една револуција која довела до создавање на т.н. Втора република. За нејзин претседател бил поставен Луј Наполеон Бонапарт.
Империјата на Наполеон III
Луј Наполеон Бонапарт со државен удар во 1852 година се прогласил за цар на Второто Царство а тој бил преименуван како Наполеон III. Наполеон својата империја ја вовлекол во Кримската војна (1853-1856), преку која го подигнал меѓународниот углед на Франција во Западна Европа. Согледувајќи дека Франција ќе биде првиот непријател при создавање на едно Германско Царство, Ото фон Бизмарк настојувал по секоја цена Франција да ја испровоцира и да ја вовлече во војна против Прусија. Во тоа и успеал, каде Прусија го освоила шпанскиот престол поставувајќи го принцот Леополд на тоа место. Веднаш по ова, Наполеон III му објавил војна на Бизмарк, позната како Француско-пруска војна. Војната започнала на 19 јули 1870 година, во која Франција била на страната на поразените и по ова затворен на 2 септември 1870 година од страна на Прусија.
Трета република
На 4 септември 1870 година, на веста за поразот на француските војски била создадена Третата Француска Република, која се стремила да ја продолжи војната со обединетите германски сојузници. На 28 јануари 1871 година, поради големиот притисок од страна на германската коалиција, француската влада потпишала капитулација во Париз и ги загубила Елзас и Лорен. На 17 февруари 1817 година за посредник бил избран Адолф Тјер. Поради огромното незадоволство од страна на француското население, на 26 март 1817 година се развила Париската комуна, првата пролетерска револуција како резултат на париските работници против владината војска која не сакала да ја продолжи војната против окупационите сили на Германија. По големи борби, францускиот претставник Адолф Тјер успеал да ја задуши Париската комуна на 28 мај 1871 година, убивајќи повеќе од 20 000 луѓе. Но идејата за Париската комуна останала жива, па така на 28 март 1882 година било воведено обавезно и бесплатно основно образование, а на 24 јуни 1894 година бил извршен атентат на претседателот Сади Карно, кој се борел за ограничување на синдикалните права. На 3 јули 1905 година бил изгласен закон според кој државата се одвоила од црквата.
Прва светска војна
На 3 август 1914 година Германија објавила војна на Франција, по кое Франција влегла во Првата светска војна. По крајот на првата светска војна, Франција излегла како победник, а на 28 јуни 1919 година во Версај бил потпишан договор според кој Германија ги вратила Елзас и Лорен на Франција.
Втора светска војна
Во текот на март 1939 година, Велика Британија и Франција дале гаранција на Полска за нејзиниот суверенитет и териоторијална целост. Тоа означувало дека доколку некој ја нападне, тие треба да му објаваат војна. Кога на 1 септември 1939 година Германија ја нападнала на Полска, одговорот на двете демократски државил не закаснал и од 3 септември тие влегле во војна. Франција кон војната се однесува со голема незагриженост, бидејќи во почетокот не сакала ниту да влезе во истата. Таа сѐ уште ги помнила последиците од Првата светска војна и во никој случај не сакала да се повторат. Ова е еден од фактите зошто француските војски по нејзините граници не воделе активни воени дејствија. Во тоа време, Адолф Хитлер ја зазима Полска и ја поделел со Сталин, преку кој ги префрлил своите сили на запад. Преговорите за воена соработка помеѓу Франција и СССР течеле во текот на цела 1939 година, но тие не дале некаков резултат. Франција појавила поголем интерес кон војната во времето кога Германија ја нападнала на Норвешка. Во април и мај 1940 година, француските и англиските сили се бориле на страната на Норвешка, но истите биле поразени. Франција по ова ја убедила на Англија да постави морска блокада на Германија, според кое Хитлер подоцна изгубил голем број на стока која се превезувала. Но тие сојузниците на Антантата не сметала дека Сталин и Хитлер имаат постигнато активен договор за трговска размена.
Адолф Хитлер во целост се плашел да ја нападне Франција, и затоа околу дваесет пати одбивал да ја нападне. Кон напад се решил на 10 мај 1940 година. Три германски девизии ја нападнале Холандија, Белгија и Луксембург. Северно од линијата Маџино, генералот Хајнц Гудеријан успеал да навлезе зад грб на французите, спуштајќи се по реката Сома и затворајќи ги сите англиски, француски и белгиски делови северно од Луксембург. Се насочил кон Динкерк, од каде се префрлиле во Англија но бил сопрен од страна на англиската флота. Од 1 јуни до 4 јуни поголем дел од тие војници биле спасени. По ова, Франција официјално го повикал САД да се вклуќи во војната, но Рузвелт не можел да го прифати тоа. На 14 јуни Париз паднал под окупацијата на Германија а властите се повлекле во Бордо. Истоивремено се создале и две страни. Едната, на чело на Рено сакала војната да продолжи преку префрлање на француската војска во Англија и Алжир, а другата, на чело со Филип Петен сметала дека Франција треба да се предаде за да се спаси од несмасната германска окупација. Од овие две фракции победила втората. Имено, на 18 јуни Франција потпишала капитулација. Според тој документ, државата била разделена на три региони: Елзас и Лотарингија биле вратени на Германија, северна Франција заедно со Париз и целото атлантско крајбрежје повторно окупирани од Германија, а јужниуот дел од Франција останал самостојна држава која била управувана од страна на Патен како државен претставник. По името на нејзиниот главен град Виши, оваа област била позната и како Вишистка Франција. Таа потполно била ставена на услугите на Нацистичка Германија. По нејзиното создавање, Патен организирал суд според кој ги осудил сите оние кои биле против неговата опција, вклучувајќи го и пол Рено.
Можеби единствениот французин, којшто јавно се противил за капитулацијата и за продолжување на војната бил генералот Шарл де Гол. На 18 јуни во Лондон тој дал исказ според кој ги повикал сите французи да му се спротивстават на новиот режим во Франција. Со претходно согласие на Рузвелт, било создадено движењето познато како Слободна Франција. Истото не било признаено од страна на САД кој продолжил да ги поддржува дипломатските односи од Ваши. Во август 1940 година англичаните ја нападнале француската флота во Оран и ги поразиле. Од овде односите помеѓу Де Гол и Черчил се влошиле. Всушност во текот на целата војна Франција и Англија останале во лоши односи поради фактот што англичаните се стремиле да заземат некои француски колонии, како на пример Сирија. Првите акции на движењето на Слободна Европа биле поразителни. Во Битката за Дакар, тие доживеале пораз. Тогаш Де Гол отишол во африканските колонии на Франција и побарал поддршка од месното население и француските службеници. По ова Франција доживеала успех и кон 1942 година тој веќе имал создадено своја сопствена војска. Кога во ноември 1942 година, Англија и САД ги нападнале Мароко и Алжир, кои биле француски колонии, Де Гол побрзал да отиде на лице место. Неговата цел била да се создаде француска емигрантска власт која официјално ќе учествува во борбата против Нацистичка Германија.
И покрај тоа што во војната во Северна Африка учествувале и француски војски, всушност тие не биле способни се борат за ослободувањето на самата Франција. Велика Британија и САД решиле да отворат нов фронт во Франција во летото 1944 година. На 6 јуни започнала операцијата Оверлорд односно Битката за Нормандија. Во битката, Де Гол успеал да ги убеди своите сојузници во битката да вклучат француски војски. На 25 август и операцијата Дракон, германците започнале да ги губат своите позиции. Кога сојузниците се приближувале кон Париз, Адолф Хитлер наредил на германскиот командант градот да биде разрушен, за кое тој не го послушал. Прв во градот влегла тенковската девизија од Слободна Франција. Де Гол бил прогласен за “спасител на Франција“.
Четвртата република
По ослободувањето на Париз во август 1944 година се создала т.н. Привремена република. Како претседател на Францускиот комитет за национално ослободување, генералот Шарл де Гол станал нејзин премиер. Во неговата власт учествувале сите политички сили. Од војната, државата била многу истрошена, не толку од воените дејства колку од грабењето на француските богатства од страна на германците. Во првите денови по ослободувањето настанале нереди предизвикани од страна на колабористите. Филип Патен бил помилуван од страна на Де Гол и пратен во затвор, но сите други биле погубени. Проститутките кои за време на војната се занимавале со германските војници претрпиле големи понижувања. ФКП претендирала да биде избрана како партијата на застреланите, но подоцна се утврдило дека имала многу малку жртви. Основна цел на Де Гол била да наложи умерен десно ориентиран Устав, но тоа во тој момент не било можно. Во 1945 година тој ја претставил програмата за идната Франција и нејзиниот народ. Но проблемот бил тоа што и покрај тоа што имал голема популарност сред населението, зад него не стоела никаква партија, а популарноста на ФКП нараснувала сè повеќе. Така ФСП победила на првите парламентарни избори и веднаш предложиле крајно лев проект за новиот Устав. Но истиот не бил прифатен од страна на Де Гол, кој го протурлак на референдум, укажувајќи им на избирачите да не го одобруваат истиот. Но вториот проект на комунистите и социјалистите бил поумерен и бил усвоен од страна на 40% од гласовите, 30% биле против и 30% воздржани. Така стартирала со работа четвртата француска држава.
На 13 октомври 1949 година, Франција станала член на НАТО. Според Уставот, најголемата власт била во рацете на Народното Собрание, претседателот немал скоро никакви права. Биле формирани четири политиќки партии: ФКП, ФСП, Радикалите и Народното републиканско движење – млада конзервативна сила. Никој од овие партии немал мнозинство, поради кое власта многу често се менувала во период од шест месеци. Во 1947 година кога започнала студената војна, комунистите биле избркани од власта, и останатите три партии ја формирале власта на Франција. На изборите во 1951 година учествувало и движењето на Де Гол, Собир на францускиот народ којшто на крајот од изборите собериле најмногу пратеници, но биле далеку од формирале на самостојна влада. Така, во 1956 година генералотнајавил дека се повлекува од политиката. Од друга страна, политичката нестабилност не влијаела за економскиот развој на државата. Франција била иницијатор за создавање на првите “општества“ во 1951 и 1957 година, кои подоцна довеле до создавање на Европската Унија. Во 1947 година започнала војната за независност на Индокина која завршила со пораз на француските сили кај Диен Биен Фу во 1954 година. Истата година започнала и војната за независност на Алжир, најстарата француска колонија. Фронтот за националното ослободување била алжирска терористичка организација која била помагана од месното население. Во 1956 година, француската армија започнала големи акции против таа организација, нанесувајќи и големи порази. Тоа предизвикало големи протести во самата Франција и започнале преговори за ослободување на Франција. Во таква состојба, започнал и заговорот за свалување од власт на четвртата француска република. Во 1958 година во Корзика избувнале првите редови. Преземајќи голем дел од власта, организацијата го поканила на Де Гол да управува со власта.
Петта Република
Првата работа со која се нафатил генералот Де Гол била тоа што им дала до знаење на својата армија во Алжир дека нема да се откаже од својата колонија. По ова, тој изработил нов Устав кој бил прифатен од 80% од вкупниот број на гласачи. Преку тој Устав се дало почетокот на петтата француска република. Во нејзината хиреархија, на врвот стои претседателот кој има власт да го распушти Народното собрание и да ја назначува администрацијата. Во декември Де Гол бил избран за прв претседател на Франција во петтата република. По стабилизирањето на власта си, тој покренал иницијатива за ослободување на Алжир потикнувајќи востание во јануари 1960 година. Во 1962 година склучил договор со ФНО и се повлекол од Алжир. Во тој момент неговата популарност била многу голема, проследена и со силна партија која се викала Собир на новата република. Левоориентираните партии биле исфрлени од политичкиот живот на Франција според изборите во Франција од 1962 година. Во 1965 година, Де Гол за вторпат бил избран за претседател, но успешното претставување на социјалистичкиот кандидат Франсоа Митеран бил предзнак за зголемување на притисокот кон Де Гол. Економската политика на Франција била успешна главно поради политичката стабилност и поради тоа што европската интеграција навлегла во успешен период. Во времето на Де Гол, Франција доживеала голем капиталистички развој, предводени од големи компании и стабилен француски франк.
Надворешната политика на Де Гол била доста специфична. Таа се засновала на сфаќањето дека Франција била доволно силна земја за да и стои на САД во позадина. Де Гол во времето на втората светска војна имал доста антиамерикански и антианглиски чувства. Тогаш тој повеќе ги претпочитал Германија и Италија како партнери отколку САД и Англија. Во 1966 Де Гол најавил повлекување од Европската економска заедница, бидејќи сметал дека не може да располага со целиот суверенитет на Франција. Тој бил голем противник на Англија да се приклучи кон Европската економска заедница, притоа забранувајќи и двапати.
Со влошувањето на односите со САД, Де Гол пробал да ги подобри оние со СССР, сметајќи го за едниствениот геополитички сојузник на Франција. Крајот на владеењето на Де Гол бил проследен со настаните од 1967 до 1969 година. Левицата се претставила многу добро на изборите од 1967 година. Следната година биле предизвикани масовни протести од страна на студентите кое движење било насочено лично против Де Гол. Во 1969 година, претседателот закажал референдум за законот на територијалната поделба, но истиот го загубил. По референдумот, Де Гол подал оставка. Во периодот од 1969 до 1974 година, претседател на Франција станал Џорџ Помпиду, кој претходно бил премиер во периодот од 1962 до 1968 година. Тој ја продолжил внатрешната политика на својот претходник, овозможувајќи и на Англија да стане член на Европската економска заедница и подобрувајќи ги односите со САД. Во 1974 година бил наследен од страна на Валери Жискар де Естен, водач на независната републиканска партија и близок соработник на Де Гол. На власт дошол благодарение на слабата позиција на голистите и нивната партија, како и благодарение на Жак Ширак кој го поддржал. Така во периодот од 1958 година до 1981 година на власт биле десничарските сили.
Во почетокот, петета република се сметала како империја на Де Гол, која би се распаднала по неговото заминување но таа се покажала толку делотворна што до ден денес претставува една од најголемите сили во светот. Со доаѓањето на Франсоа Митеран на власт во 1981 година, постоењето на републиката се ставило под испит бидејќи тој бил во сојуз со комунистите. Тој сакал да го намали седумгодишниот мандат на претседателот како и неговите права, но се покажало дека и покрај тоа што е на власт не бил во можност тоа да го оствари. На претседателската функција останал два мандати, во периодот од 1981 до 1995 година без од корен да го промени францускиот економски развој.
Негов наследник е Жак Ширак кој бил шеф на голистите од 1972 година. Ширак е оценет како еден од најактивните француски претседатели кога станува збор за меѓународната политика. Тој бил еден од главните противници и предводник на коалицијата против Соединетите Американски Држави, кои во тој момент се подготвувале да го нападнат Ирак. И покрај постојаниот притисок од страна на САД, Ширак се заканил со вето на секоја резолуција која ќе биде донесена во советот за безбедност на Обединетите Нации, која би дозволила каква било акција против суверенитето на Ирак. За време на неговата посета на Кина, на 21 април 2005, Ширак го потврдува цврстиот француски став против признавање на Тајван, и почитување на островот како составен дел од Кина. Улогата која тој ја одигра заедно со неговиот кабинет во однос на припојувањето на Еврото како национална валута е огромна. Нему му се препишува речиси самоубиствена политичка одлука да го воведе еврото без референдум, нешто на што многу француски граѓани се спротивставија. Но исто така и му се препишува благодарност за реорганизацијата и стимулот кој го доби Францускиот економски систем со воведувањето на еврото, како национална валута.
Неговиот наследник е сѐ уште актуелниот претседател на Франција, Никола Саркози кој потекнува од Унијата за популарно движење. На оваа функција е од 6 мај 2007 година.
Дева (планина)
Дева или Осој (Νικηφόρου Ουρανού, старо Ντέβα, Дева или Ντέβας, Девас) — планина во Долна Преспа, Егејска Македонија. Практично претставува срт на Сува Гора.
Опис
Планината е сместена во Преспа, меѓу Големото Преспанско Езеро на север и Малото Преспанско Езеро на југ. Дел е од Националниот парк „Преспа“. Во северното подножје е селото Нивици, во јужното е Винени, а во југоисточното е островското село Ахил. Највисок врв е Дева со 1.373 м. На југ е одвоена од планината Цуцул со реките Сотеска и Доскохангла. Реката Мијојца, која се влева во Големото Преспанско Езеро кај Нивици, ја дели Дева на два дела.
На картите на Грчката военогеографска служба од 1934 и 1945 г. врвот стои како Дева (Ντέβα). На картите на Националната статистичка служба на Грција (НСС) од 1963 и 1983 г. е спомената како Девас (Ντέβας).
Дева е сочинета од враовнички карпи. Во подрачјето има и многу езерски и планински пештери како Есенец 1 (Εσενέτς 1), Есенец 2 (Εσενέτς 2), Раксанец (Ρακσανμέτς, Ραξανέτς), Црна 1 (Τσέρνα 1), Црна 2 (Τσέρνα 2), Преображение (Ανάληψης), Бела Пештера (Μπέλα Πες, Άσπρη Σπηλιά), Цепурина (Τσεπουρίνα), Паралеица (Παραλέητσα), Ниски (Νίσκι), Света Богородица Елеуса или Свети Петар (Παναγίας Ελεούσας, Αγίου Πέτρου).
Врвови
Врвовите на планината, дадени по висински редослед, се следниве:
Јужноамериканска крзнена фока
Јужноамериканска крзнена фока (Arctocephalus australis)
Во минатото оваа крзнена фока престојувала по целата должина на јужните брегови на Јужна Америка, а денес раѓа младенчиња на островите подалеку од брегот каде што луѓето помалку ја вознемируваат. Таа е црно-сива, а кај женките стомачната страна е посветла. На копно е еластична; се качува на стрмни карпи употребувајќи ги перките. Мажјаците можат да бидат трипати потешки од женките. Овој вид главно се храни ноќе кога лови риби, лигни и краби, а неа пак ја ловат ајкулите и орка-китовите.
Флора Сандс
Флора Сандс (22 јануари 1876 — 24 ноември 1956) била британска болничарка, а подоцна и единствена жена офицер на српската војска за време на Првата светска војна. Имала седум медаљи.
Мелетиј II Цариградски
Мелетиј II Цариградски — Вселенски патријарх роден во Бозкада начествувал во периодот од 1768 до 1769 година.
Флора Сандс
Родена е во малото место Недер Попитон во Јоркшир, Англија во 1876 година. Во младоста учела да вози, да пука со огнено оружје и да вози автомобил. Работела како секретарка. Непосредно пред Првата светска војна го завршила курсот за болничарки. За време на Втората светска војна таа живеела во Белград, на улица господар Вучиќ 91, а после војната отишла во Англија.
Мелетиј II Цариградски
Во периодот од 1750 до 1768 година тој бил архиепископ во Лариса по што бил избран за Вселенски патријарх. За време на бунтот во 1769 година бил тргнат од престолот и бил протеран во Митилена. Во 1775 година со дозвола на султанот Мустафа III се вратил во Бозкада и во 1777 година во Цариград, каде починал безимотен.
Флора Сандс
Во популарната култура
Во чест на српската Англичанка, телевизискиот филм на Слободан Радович за биографијата на Флора Сандес бил снимен во 1997 година во продукција на РТБ.
Во нејзина чест бил наречен паб-ресторан „Флора Сандес“ во Торнтон хит, во Лондон. На последниот снимен албум наречен „Зелена Англија и Сива Англија“ од 2014 година на Реџа Мјурос се наоѓа песната Балада на Флора Сандес, која претставува интерпретација на нејзиниот живот.
Општина Студеничани
Општина Студеничани — општина во Македонија. Центар на неговата општина е истоименото село.
Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Студеничани е Азем Садику од редовите на ДПА. Тој бил реизбран на локалните избори од 2017 година за трет мандат од четири години. Садику претходно бил градоначалник во мандатите 2000 — 2005 и 2013 — 2017. Советот на општина Студеничани е составен од 15 члена. Според последните локални избори од 2017 година, членовите на советот според политичката припадност за мандатот 2017-2021 се:
Крсте Битовски
Крсте Битовски (с. Габреш - Костурско, 1926 - Скопје, 9 јануари 2009) — македонски историчар и еден од основоположниците на современата македонска историографија. Заедно со Манол Пандевски се нарекуваат „двата столба“ на оваа институција. Има објавено над 100 научни труда, монографии, збирки на документи, статии, мемоари на историски личности, итн. Автор е и на еден том од повеќетомната „Историја на Македонија“.
Роден е 1926 година во с. Габреш - Костурско, Егејска Македонија. За време на Втората светска војна се преселува во Вардарска Македонија, во Битола. По завршувањето на војната и завршувањето на факултетот за историја се вработува во Институтутот за Национална Историја, но набрзо, следен од УДБА и домашните предавници ќе заврши 2,5 години на островот на смртта, Голи Оток, во досиејата на тајните служби воден како „интелектуален Македонист“.
За своите дела е добитник е многубројни државни награди. Добитник е на највискоката награда на Град Скопје „13 Ноември“, „11 Октомври“ и наградата „Гоце Делчев“.
Филип I (Франција)
{| align="right"
Филип I (роден на 23 мај 1052 - починал на 29 јули 1108 во Мелун) — крал на Франција од Капетинската династија. Тој бил син на кралот Анри I и Ана Киевска.
Филип бил крунисан за крал кога имал само 7 години, но неговата мајка му била регент сè додека не наполнил 14 години. Неговата мајка, Ана Киевска била првата кралица која владеела како регент. Неговата прва жена била Берта од Холандија, која го родила неговиот наследник, кралот Луј VI. Но, неа ја оставил и се оженил по вторпат, со Бертрад де Монфор. Поради тоа бил екскомунициран, најпрвин од бискупот на Лион во 1094, а потоа и од страна на папата Урбан II на соборот во Клермон во ноември 1095. Неколкупати била повлекувана одлуката за екскомуникација, но тој повторно продолжувал по старо, па уште неколкупати бил екскомунициран. По 1105, повеќе не бил екскомунициран.
Неговото владеење се одликувало со обидите за смирување и покорување на побунетите благородници. Во текот на 1077, склучил мир со Вилијам I Освојувачот, со кој англискиот крал отстапува од освојувањето на Бретања. Филип I го проширил своето кралство, со освојувањето на Вексин во 1082 и Бурж во 1100.
За време на неговото владеење започнала Првата крстоносна војна. Тој не го поддржувал походот, бидејќи бил скаран со папата Урбан II. Папата не би му допуштил да учествува во походот, бидејќи бил екскомунициран. Неговиот брат Иго од Вермандоа бил значајна личност во Првата крстоносна војна.
Филип I починал на 29 јули 1108 во Мелун, а бил погребан во Сен Беноа на Лоара, со што станал првиот крал од Капетинската династија, кој не бил погребан во Сен Дени. На престолот го наследил неговиот син Луј.
Потомство
Од вториот брак со Бертрад де Монфор се овие деца:
ОУ „Кочо Рацин“ (појаснување)
ОУ „Кочо Рацин“ е име на разни основни училишта во Македонија наречени по книжевникот Кочо Рацин (1908-1943). Може да се однесува на следниве училишта:
Аудиометар
Аудиометар – мерен инструмент или уред за испитување на сетилото за слух. Ракувањето со уредот изискува познавање на постапката за испитување
Составни делови на аудиометарот
Аудиометарот најчесто се состои од следните делови:
Аудиометрија
Аудиометрија е мерење на осетливоста на слухот. Постојат две главни методи: испитување со помош на чисти тонови и испитување со помош на говор.
Со првиот метод се одредува најниската јачина на звукот која испитаникот ја чувствува за поедина честота. Се врши со помош на аудиометар, електроакустичен апарат кои произведува тонови на честоти до 12 kHz и со јачина до 120 dB. Графичкиот запис е крива, која во координатниот систем (честотата на апсцисата, а јачината на ординатата) ги изразува осетните прагови за поедините тонски висини и така ја покажува чујната осетливост, а се нарекува аудиограм.
Аудиограм
Аудиограм е графички приказ на чујната осетливост за различни честоти на звукот.
Марјан Димитријевски
Образование и работен век
За извонредниот успех, во текот на студиите, Деканатот на Филозофскиот факултет го наградил со Писмена Пофалница за постигнатиот одличен успех во студиите, а Заедницата за научни дејности му ја доделува престижната стипендија за талентирани кадри: “Гоце Делчев”. Во учебната 1980/81г. бил професор во гимназијата “Јосип Броз Тито”-Скопје а потоа се вработува во ЈНУ-Институт за национална историја (ИНИ). Магистрирал во 1989 г., а во 1994 г. докторирал на тема: “Македонија во антифашистичката војна 1944-1945”. Во нагорната кариера уредно ги поминува сите научно-наставни звања  сè до научен советник-редовен професор.
Научна дејност
Проф. д-р Марјан Димитријевски повеќепати научно истражувал во бројни ин¬ституции, библиотеки, институти и архиви во: СР Германија, Србија, Бугарија и други земји. Резултатите од овие истражувања тој ги презентирал на поголем број домашни и меѓународни научни собири и ги  искористил во повеќе научни проекти. Раководител е на меѓународниот проект: “Историјата на Југоисточна Европа како составен дел на европската историја”-Пакт за стабилност-Слободен универзитет-Берлин, СР Германија. Раководител на повеќе научно-истражувачки проекти како што се:
Проф. д-р Марјан е ментор и учесник во бројни Комисии за одбрана на магистерски и докторски дисертации. Бил уредник на научното списание “Гласник” на ИНИ, уредник и член на редакциски тимови на повеќе други научни списанија и музејски гласници во земјата и странство, бил уредник на поголем број музејски поставки, бил повеќегодишен член на “Комисијата за одбележување на годишнини при Собранието на РМ” и друго. Тој исто така е автор на историските каталози на 11 златни јубилејни монети на Народна банка на Република Македонија издадени по повод 100-години Илинден и др. Проф. д-р Марјан Димитријевски бил член на повеќе Одбори и Комисии за доделување на  повеќе престижни републички награди.
Во моментот, во рамките на Секторот за настава при ИНИ, проф. д-р Марјан Димитријевски држи предавања по предметот: “Методологија на научно-истражувачка работа по историја”, "Историја на дипломатија" и “Воена историја на Македонија”. Во повеќедеценискиот научно-истражувачки опус, Проф. д-р Марјан Димитриевски самостојно или во соавторство има објавено преку 100 научни трудови во периодика, како и поединечни монографии, учебници, библиографии, историографии и друго.
Награди и признанија
Паралелно со ова тој е добитник на видните странски стипендиии на фондациите како што се:
УЕФА Лига на шампиони 1994/95
Финалето било одиграно на 24 мај 1995 на стадионот Ернст Хапел во Виена, каде што Ајакс со резултат 1:0 издвоил победа над Милан, бранител на титулата од претходното првенство, со тоа освојувајќи го својот прв трофеј во УЕФА Лигата на шампионите а севкупно 4. трофеј во најсилното европско натпреварување.
Формат
Во споредба со претходното натпреварување во Лигата на шампионите, биле направени радикални промени во форматот на натпреварувањето, најмногу поради истекувањето на договорот помеѓу УЕФА и Европскиот радиодифузен сојуз околу пренесувањето на финалето, со тоа овозможувајќи општа измена на форматот кој би привлекол нови и побогати приватни телевизии.
Првата промена била заострување на критериумите за учество во Лигата на шампионите: освојувањето на титлата во државното првенство не давало автоматско право за учество на клубовите од сите држави членки на УЕФА, туку само за клубовите од најдобрите 24 рангирани федерации, додека прваците од останатите држави учесвувале во УЕФА купот.
По квалификациите, во кои 16 клубови се бореле за 8 места во главниот дел од натпреварувањето, почнувала Лигата на шампиони. Во првиот дел одигран наесен Лигата на шампионите се состоела од 16 клубови поделени во четири групи. Двата првопласирани клубови од секоја група продолжувале во елиминационата фаза, која се играла напролет.
Квалификации
Првите натпревари се одиграле на 10 август, а реванш натпреварите на 24 август 1994 година.
Натпреварување по групи
Натпреварувањето по групи се играло од 14 декември 1994 до 7 декември 1994.
Група Д
1 На Милан му биле одземени 2 бодови поради проблеми со навивачите во мечот од второто коло против Салцбург.
Четвртфинале
Првите натпревари се одиграни на 1 март, а реванш натпреварите на 15 март 1995.
Полуфинале
Првите натпревари се одиграни на 5 април, а реванш натпреварите на 19 април 1995.
Внатрешна Монголија
Внатрешна Монголија (, Өвөр Монгол; 内蒙古, ), служб. Автономен регион Внатрешна Монголија е регион во рамките на НР Кина. Иако поголем процент на населението се кинези, во регионот има два службени јазика: кинескиот и монголскиот.
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Ресилово
Свети Ѓорѓи (Αγίου Γεωργίου Χαριτωμένης) — црква во селото Ресилово, Драмско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Зихненско-неврокопската епархија на Цариградската патријаршија.
Црквата е изградена во 1847 г.
NGC 5933
NGC 5933 — леќеста галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5933 се споменува и како MCG 8-28-34, CGCG 249-24, NPM1G +48.0295.
Откривање
Објектот е откриен на 21 април 1887 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5933 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,2 m/лм2. NGC 5933 има привидни димензии од 0,5' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 15 ч 27 м 1,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +48° 36' 50"". Положбениот агол на објектот е во износ од 33°.
Други поделби
Проучување на NGC 5933 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 55117. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 78; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3485. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1404.
Трајан Јовковски
Трајан Јовковски (, Селци, ) - македонски електроинженер и кајакар на диви води, првак на Македонија и Југославија.
Животопис
Јовковски е роден во струшкото село Селци на 15 февруари 1942 година. Завршил Електротехнички факултет во Скопје. Бил член на Бродарското друштво „Мирче Ацев“ во Скопје од 1957 година. Од 1959 до 1971 година бил шампион на Македонија во повеќе дисциплини. Од 1959 до 1970 година, полни 10 години бил шампион на Југославија во дисциплината слалом. Од 1961 до 1971 година бил член на југословенската кајак репрезентација со која учествувал на сите значајни меѓународни кајак натпревари. Во репрезентацијата бил неколку години капитен, а потоа од 1972 до 1975 година и нејзин тренер. Исклучително е заслужен за квалитетниот напредок на македонскиот кајакарски спорт на диви води. Тој е член на Олимпискиот Совет при МОК и Собранието на МОК. Член на Клубот на Великаните на МОК од 2000 година.
NGC 3489
NGC 3489 — спирална галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3489 се споменува и како UGC 6082, MCG 2-28-39, CGCG 66-84.
Откривање
Објектот е откриен на 8 април 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3489 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,3 m/лм2. NGC 3489 има привидни димензии од 3,6' х 2,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 70°.
Други поделби
Проучување на NGC 3489 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 33160. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 191; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 853. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 976.
NGC 1553
NGC 1553 — леќеста галаксија во соѕвездието Златна Рипка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1553 се споменува и како ESO 157-17, AM 0415-555, IRAS 04150-5554.
Откривање
Објектот е откриен на 5 декември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Други поделби
Проучување на NGC 1553 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 14765. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 420; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8505.
Челес
Челес — општина во покраината Бадахос, во автономната заедница Екстремадура.
Крок месје
Крок месје (Croque-monsieur, француски изговор: [kʁɔk məsjø]) — топол сендвич направен со леб, шунка и кашкавал. Јадењето потекнува од француските кафулиња и барови како брза закуска. Името се заснова на глаголот croquer („крцка“) и зборот monsieur („господин“). Првиот забележан изглед на сендвичот на менито во кафуле во Париз било во 1910 година. Неговото најрано споменување во литературата се чини дека е во вториот том од трудот на Марсел Пруст Во потрага по изгубеното време од 1918 година.
Подготовка
Крок месје традиционално се прави со потпечени шунка и кашкавал помеѓу парчиња леб, на врвот со рендан кашкавал и малку засолено и зачинето, кое се пече во рерна или се пржи во тава за пржење. Лебот по избор може да се зарумени на скара откако ќе го натопите во изматено јајце со млеко. Традиционално, се користи ементалер или гријер, или понекогаш и кашкавал конте. Некои барови додаваат и сос бешамел.
Крок месје може да се пече или пржи, така што преливот од кашквал се топи и формира кора. Ова може да се направи на мала хоризонтална решетка наменета за печење сендвичи.
Варијации
Крок месје кој се служи со лесно пржени јајца на врвот е познат како крок мадам (croque madame) (или, во делови од Нормандија, како крок а шевал croque-à-cheval). Многу страници за рецепти и готвење, како што се „Храната на Њујорк Тајмс“, го опишуваат јајцето дека личи на старомодна капа на жена. Според речникот Пети Робер, името датира од околу 1960 година. Името крок мадемоазел (croque-madamoiselle) се поврзува со неговата полесна, вегетаријанска верзија: направена од ист леб, но со обичен растопен кашкавал, придружен со пиперки, краставица и салата.
Сендвич закуска со шунка и сирење, многу слична на крок месје, иако не содржи бешамел или јајце, во Холандија се нарекува tosti, а „toast“ (се изговара „тост“) во Италија и Грција. Слично на тоа, во Обединетото Кралство, топла закуска со шунка и сирење се нарекува toastie. Во Соединетите Држави, Монте Кристо - сендвич со шунка и сирење, често потопен во јајце и пржен, е популарна варијанта за вечера, а „сендвич на скара со кашкавал“ е класичен сендвич што се консумира дома и во кафетерии од Големата депресија.
Варијанти на сендвичот со измени или дополнителни состојки им се дадени имиња моделирани според оригиналниот крок месје, на пример: Францускиот готвач Жак Пепен, исто така, направил верзија користејќи пилешко наместо шунка, што ја прикажал во епизодата „Нашите омилени сендвичи“ во серијалот ПБС (и истоимената книга за готвење) Jулија и Жак „Готвење Дома“ во кој работел со Јулија Чајлд.
Вградена база на податоци
Вградена основа на податоци е систем за управување со бази на податоци (DBMS) кој е цврсто интегриран со апликативен софтвер кој бара пристап до веќе зачувани податоци, така што системот на базата на податоци е „скриен“ од крајниот корисник на апликацијата и бара мало одржување. Тоа е всушност широка категорија на технологии што вклучува
Терминот вградена основа на податоци може да биде збунувачки бидејќи само мала подгрупа на производи за вградени бази на податоци се користат во вградени системи во реално време, како што се телекомуникациски прекинувачи и електронски уреди за широка потрошувачка. (Погледнете ја мобилната база на податоци за бази на податоци со мали траги што можат да се користат на вградени уреди).