cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мембрански транспорт
Проста дифузија
Напонската контрола се среќава кај натриумските канали, кај кои отворањето или затворањето на двете порти на каналот зависи од промената на вредноста на мембранскиот потенцијал.
Олеснета дифузија
Кај олеснетата дифузија молекулите треба да се врзат за белковински носачи, кои, со промена на својата конформација, ги пренесуваат на другата страна од мембраната. Овој вид на транспорт е пасивен (спонтан) и за негово одвивање не е потребно трошење на енергија.
Типичен пример за супстанца која поминува низ мембраната по пат на олеснета дифузија е глукозата. Хормонот инсулин делува на тој начин што го зголемува бројот на транспортни белковини за глукоза во клеточната мембрана, забрзувајќи ја, на тој начин, ресорпцијата на глукозата.
Активен транспорт
Понекогаш е потребно да се транспортираат супстанци спротивно на нивниот концентрациски или електрохемиски градиент, односно од местото на ниска концентрација кон местото на повисока концентрација. Јасно е дека ваков процес никогаш не би се одвивал спонтано и за него е потребна потрошувачка на енергија. Најчест извор на енергија во клетките е хидролизата на ATP.
Примарен активен транспорт
Кај примарниот активен транспорт изворот на енергија за транспорт на супстанцата е хидролизата на ATP во ADP и неоргански фосфат.
АТP → ADP + Рi
ADP → AMP + Рi
Во супстанци кои се транспортираат со примарен активен транспорт спаѓаат: натриумот, калиумот, калциумот, хидрониум јоните, хлоридните јони и други.
Секундарен активен транспорт: котранспорт и контратранспорт
Секундарниот активен транспорт не користи енергија од хидролиза на ATP. Кога со примарниот активен транспорт (на пример, натриум-калиумовата пумпа) се создава голема разлика во концентрацијата на јони од двете страни на мембраната, тогаш ваквиот енергетски потенцијал може да се искористи за транспорт на некоја друга супстанца. Секундарниот активен транспорт се дели на котранспорт и контратранспорт.
Во вонклеточниот простор концентрацијата на натриумовите јони е многу поголема одошто во внатреклеточниот простор поради работата на натриум-калиумовата пумпа. Овој енергетски потенцијал може да се искористи за да заедно со нив во внатрешноста на клетката се транспортира и некоја друга супстанца. На овој начин во внатрешноста на клетката се внесуваат глукозата и аминокиселините и покрај големиот концентрациски градиент. Овие системи се натриум-глукоза котранспортниот систем и натриумскиот транспортен систем за аминокиселини. Овие системи особено се застапени во клетките на цревата и бубрезите.
Други значајни котранспортни системи се натриум-калциумскиот котранспортен систем, натриум-водородниот котранспортен систем, калиум-хлоридниот котранспортен систем и натриумско-калиумски дихлориден котранспортен систем.
Кај овој транспорт, тежнеењето на натриумовите јони да дифундираат внатре во клетката се користи за исфрлање на некоја супстанца надвор од клетката.
Ендоцитоза
Големите честички навлегуваат во клетката со помош на посебен процес кој се нарекува ендоцитоза. Постојат два вида на ендоцитоза: пиноцитоза и фагоцитоза.
Економски, социјални и културни права
Економски, социјални и културни права се социо-економски човекови права, како што се право на образование, право на домување, право на соодветен животен век, право на здравје, права на жртвите и право на наука и култура. Економските, социјалните и културните права се признаваат и заштитени во меѓународни и регионални инструменти за човекови права. Земјите-членки имаат законска обврска да ги почитуваат, штитат и исполнуваат економските, социјалните и културните права и се очекува да преземат „прогресивно дејствување“ кон нивното исполнување.
Универзалната декларација за човекови права признава голем број на економски, социјални и културни права и Меѓународниот пакт за економски, социјални и културни права (ICESCR) е примарен меѓународен правен извор на економски, социјални и културни права. Конвенцијата за правата на детето и Конвенцијата за елиминација на сите форми на дискриминација врз жените, препознаваат и штитат многу од економските, социјалните и културните права признати во ICESCR во однос на децата и жените. Конвенцијата за елиминација на сите форми на расна дискриминација забранува дискриминација врз основа на расно или етничко потекло во однос на голем број економски, социјални и културни права. Конвенцијата за правата на лицата со хендикеп исто така забранува секаква дискриминација врз основа на инвалидитет, вклучувајќи одбивање на разумно сместување во врска со целосно уживање во економски, социјални и културни права.
Ден на човековите права
Ден на човековите права — годишен празник кој се прославува низ светот на 10 декември секоја година.
Датумот бил одбран во чест на прифаќањето и одобрувањето на Универзалната декларација за човековите права од страна на Генералното собрание на ООН на 10 декември 1948 година во Париз, прв глобален документ за човекови права и едно од првите големи достигнувања на новите Обединети нации. Официјалното создавање на овој ден се случило на 317. пленарен состанок на Генералното собрание на 4 декември 1950 година, кога Генералното собрание ја донело резолуцијата 423(V), поканувајќи ги сите земји-членки и секоја друга заинтересирана организација да го слави денот како што тие сметаат најдобро.
Денот вообочаено е одбележуван од политички конференции од висок ранг и состаноци, како и од културни настани и изложби за проблемите со човековите права. Дополнително, на 10 декември традиционално се доделуваат наградата за човековите права на Обединетите нации и Нобеловата награда за мир. Многу владини и невладини организации активни во полето на човековите права, исто така, организираат специјални настани во чест на денот, како и многу други граѓански и општествени организации.
Шенџен
Шенџен (/ˈʃɛnˈdʒɛn/; ; ) е главен потпровинциски град на источниот брег на вливот на Бисерната река на централниот брег на јужната провинција Гуангдунг, Народна Република Кина. Тој претставува дел од мегалополисот Делта на Бисерната река, се граничи со Хонгконг на југ, Хуејџоу на североисток и Дунггуан на северозапад, и ги дели морските граници со Гуангџоу, Џунгшан и Џухај на запад и југозапад преку вливот.
Градскиот пејзаж на Шенџен е резултат на неговата жива економија - овозможен со брзи странски директни инвестиции (СДИ) следејќи го воспоставувањето на политика на „реформи и откривање“ во 1979 година. Градот е наречен како водечки глобален технолошки центар од кинеската Силициумска Долина. Тој бил еден од најбрзо растечките градови во светот во 1990-тите и 2000-тите години и бил рангиран на второто место на листата „топ 10 градови што треба да се посетат во 2019 година“ од Lonely Planet. Шенџен е рангиран како Алфа град заедно со Гуангџоу (Кина), Мелбурн (Австралија) и Сан Франциско (САД).
Шенџен, кој приближно ги следи административните граници на округот Баоан, официјално стана град во 1979 година, земајќи го своето име од поранешниот окружен град, чија железничка станица била последната станица на кинескиот дел од железничката пруга помеѓу Кантон и Коулун. Во 1980 година, Шенџен бил воспоставен како прва специјална економска зона во Кина. Регистрирано население во Шенџен од 2017 се проценува на 12.905.000, но локалната полиција и властите го проценуваат населението на околу 20 милиони, поради големата популација на краткорочни жители, нерегистрирани пловечки мигранти, половични жители, патници, посетители, како и други привремени жители.
Шенџен е домаќин на Шенџенската берза, како и седиште на бројни мултинационални компании како што се JXD, Vanke, Hytera, CIMC, SF Express, Shenzhen Airlines, Nepstar, Hasee, Ping An Bank, Ping An Insurance, China Merchants Bank, Evergrande Group, Tencent, ZTE, OnePlus, Huawei, DJI и BYD. Во Индекс на Глобални Финансиски Центри 2020, Шенџен бил рангиран како 9-ти најконкурентен финансиски центар во светот (помеѓу Сан Франциско и Цирих) и 6-ти најконкурентен во Азија (по Шангај, Токио, Хонгконг, Сингапур и Пекинг). Го има третото најпрометно пристаниште за контејнери во светот.
Шенџен е меѓународен центар за истражување и иновации во Кина и се наоѓа на 32-то место меѓу најдобрите 200 научни градови во светот според научни истражувања, следени по Nature Index. Градот е дом на неколку значајни институти, како што се Универзитетот Шенџен и Јужен универзитетот за наука и технологија.
Топонимија
Најраното познато спомнување на името zhen може да потекнува од 1410 година, за време на династијата Минг. Месното население ги нарекува одводните канали во оризовите полиња „zhen“. Шенџен бил именуван по длабок одвод што се наоѓаше во областа.
Праисторија до ерата на Минг
Најстариот доказ за луѓе во областа на која е основан Шенџен датира уште од средниот неолитски период. Оттогаш, оваа област има забележано човечка активност од пред повеќе од 6.700 години, со историските окрузи на Шенџен за прв пат основани пред 1.700 години, а историските градови Нанту и Дапенг, кои биле изградени на подрачјето што сега е Шенџен, основани пред повеќе од 600 години. Луѓето Хака исто така имаат историја во Шенџен од пред 300 години кога првпат се доселиле.
Во 214 година п.н.е., кога царот Ќин Ше Хуанг ја обедини Кина под династијата Ќин, областа се наоѓаше под надлежност на воспоставениот округ Нанхаи, еден од трите окрузи кои беа поставени во Лингнан, и бил асимилиран во културата на Џонгјуан. Во 331 г.н.е., управата на Источен Ѓин го подели округот Нанхаи на два округа: округот Донггуан на север и округот Баоан на југ, и двата биле под управа на префектурата Донггуан. Во 590 година, управувањето на Суи ги спои округот Донггуан и округот Баоан назад во округот Нанхаи и ја постави локалната власт во градот Нанту, иако ова било сменето од страна на управувањето на Танг во 757 година.
Од ерата на Кинг до 1940-тите
За да се спречи бунт од лојалните луѓе од Минг под водство на Џенг Ченггонг, попознат како Коксинга, на кинескиот брег, неодамна основаната управа на Ќинг ги реорганизираше крајбрежните провинции. Како резултат, округот Ксинан изгуби две третини од својата територија за сметка на соседната област Донггуан и подоцна бил инкорпориран во Донггуан во 1669 година, иако Ксинан бил обновен околу 15 години подоцна, во 1684 година. Од 1688 година, во округот Синан имало 28 градови, од кои еден од градовите се вика Шенџен. Кога Ќинг изгуби од Обединетото Кралство во опиумските војни во 1842 и 1860 година, полуостровот Колун и островот Хонгконг беа предадени од Ксинан на британците во Договорот за Нанкинг и Конвенцијата за Пекинг. На 21 април 1898 година, владата на Кинг потпиша „Специјален напис за претставувањето на границите на Хонгконг“ со Обединетото Кралство и ги изнајми Новите територии од Ксинан на Велика Британија на 99 години. Шенџен бил окупиран од Британците под водство на Хенри Артур Блејк, тогашен гувернер на Хонгконг за половина година во 1899 година. Од 3,076км2 територија што ја држеше Ксинан пред договорите, 1,055.61км2 од областа на округот им била отстапена на Британците. Како одговор на Востанието на Вучанг во 1911 година, жителите на Ксинан се побунија против локалната управа на Кинг и успешно ги соборија од власт. Истата година кинескиот дел од железничката пруга Коулун - Кантон (KCR) бил отворен за јавноста, а последната станица на кинеската страна, наречена железничка станица Шенџен кај градот Шенџен, која била отворена неодамна, и помогна на економијата на градот и го отвори Шенџен кон светот. Во 1913 година, управата на Република Кина го преименуваше округот Ксинан во округот Баоан за да спречи забуна од друга истоимена област во провинцијата Хенан. За време на штрајкот на Кантон – Хонгконг, Се-кинеската федерација на трговски синдикати постави приемна станица за штрајкувачите во Хонгконг во Шенџен. На штрајкувачите им дадоа протестирачи и оклопни возила од штрајкувачкиот комитет за да создадат блокада околу Хонгконг. Во 1931 година, Чен Џитанг и неговото семејство основаа неколку казина во Шенџен, од кои најголемо е казиното Шумчун. Додека работеа до 1936 година, тие значително го зголемија патничкиот сообраќај на KCR од и кон Шенџен.
За време на Втората светска војна, Јапонците ги окупираа Шенџен и Нанту принудувајќи ја владата на округот Баоан да се пресели во соседната област Донггуан. Во 1941 година, јапонската армија се обиде да премине во Хонгконг преку мостот Ло Ву во Шенџен, но бил детониран од Британците, спречувајќи ги Јапонците да влезат во Хонгконг. Кога Јапонија се предаде во мај 1945 година, владата на округот Баоан се врати во Нанту.
1950-ти до 1970-ти
Во 1953 година, четири години по основањето на Народна Република Кина, владата на округот Баоан одлучи да се пресели во Шенџен, бидејќи градот бил поблизу до KCR и имаше поголема економија од Нанту. Од 1950-тите до крајот на 1970-тите, Шенџен и остатокот од округот Баоан се сретнаа со огромен раст на бегалци кои се обидоа да избегаат во Хонгконг од пресвртите што се случуваа во континентална Кина, и опсег од 100.000 до 560.000 бегалци престојуваа во округот.
Во јануари 1978 година, Централен инспекциски тим испратен од Државниот совет го испита и утврди прашањето за создавање на надворешен трговски премин во округот Баоан. Во мај, истражниот тим го напиша „Извештајот за економско истражување во Хонгконг и Макао“ и предложи округот Баоан и Џухај да се претворат во бази за извоз на стоки. Во август 1978 година, Окружниот комитет Хуијанг поднесе извештај до Покраинскиот комитет за „Извештајот за барањето за промена на округот Баоан во Шенџен“. На 18 октомври, Постојаниот комитет на Покраинскиот партиски комитет на Гуангдунг одлучи да го смени округот Баоан во град Баоан и да го претвори во град на средно ниво на префектура со надворешно-трговска база. Окружниот комитет Хуијанг и окружниот комитет на Баоан сепак ја бранеа промената за преименување на округот Баоан во Шенџен, тврдејќи дека луѓето во светот знаат повеќе за Шенџен и за неговото пристаниште отколку што знаат за округот Баоан.
На 23 јануари 1979 година, управата на провинцијата Гуангдунг и областа Хуијанг го објавија својот предлог за преименување на округот Баоан во Шенџен и бил одобрен и ставен во сила од Државниот совет на 5 март истата година. Исто така, градот би воспоставил шест области: Луоху, Нанту, Сонгганг, Лонгхуа, Лонгганг и Кујонг. На 31 јануари 1979 година, Централниот комитет на Комунистичката партија одобри план за формирање на индустриската зона Шекоу во Шенџен со цел „да ги води домашните, прекуокеанските и диверзифицирани операции, индустриската и комерцијалната интеграција и трговијата“ засновани врз оној на Хонгконг и Макао. Проектот за индустриска зона Шекоу бил предводен од China Merchants Group со седиште во Хонгконг под водство на Јуан Генг и требаше да стане првата индустриска зона за справување со извод во континентална Кина.
На почетокот на април 1979 година, Постојаниот комитет на провинцијата Гуангдунг разговарал и му предложил на Централниот комитет да формира „зона за трговска соработка“ во Шенџен, Џухај и Шанту. Во истиот месец, Централната работна конференција донела одлука за „Регулативите за енергичен развој на надворешната трговија за зголемување на девизните приходи“ и се согласиле да ги пилотираат првите специјални економски зони (СЕЗ) во Шенџен, Џухај, Шанту и Сјамен. Во ноември, Шенџен се искачил на статусот град на ниво на префектура на регионално ниво од страна на провинциската администрација на Гуангдунг.
Специјална економска зона (1980-ти до денес)
Во мај 1980 година, Централниот комитет го назначи Шенџен за СЕЗ кој бил промовиран од тогашниот врховен лидер Денг Сјаопинг и бил создаден како експериментална основа за практикување на пазарниот капитализам во заедницата водена од идеалите на „социјализам со Кинески одлики". На 26 август, Постојаниот комитет на Националното народно собрание (ННЦ) ги одобри „Регулативите на специјалната економска зона Гуангдунг“. Според овие регулативи, Шенџен формулираше серија преференцијални политики за привлекување странски инвестиции, вклучувајќи деловна автономија, оданочување, користење на земјиште, управување со девизи, продажба на производи и управување со влез и излез. Преку обработка на влезните материјали, трговија со компензација, заеднички вложувања, кооперативни активности за соработка, трговец поединец и лизинг, градот привлече голема количина странски инвестиции и помогна да се популаризира и да се овозможи брз развој на концептот СЕЗ.
Во март 1981 година, Шенџен бил промовиран во суб-провинциски град. Имало планови Шенџен да развие своја валута, но плановите биле ставени настрана поради ризикот и несогласувањето дека една земја не треба да работи со две валути. За да се спроведе законот и редот во градот, владата на Шенџен подигнала бодликава жица и контролни пунктови помеѓу копнените граници на главните делови на СЕЗ и периферијата на СЕЗ, како и на остатокот од Кина, во 1983 година, што било познато како втората линија (кинески: 二线关). Во ноември 1988 година, Шенџен станал посебен град (计划单列市), што значело дека градот може да спроведува политики кои се различни од оние во националниот план, и му било дадено правото на економска администрација на ниво на провинција. Во декември 1990 година, под надлежност на Кинеската регулаторна комисија за хартии од вредност, Шенџенската берза била основана за да обезбеди платформа за централизирано тргување со хартии од вредност. Во февруари 1992 година, Постојаниот комитет на ННЦ и доделил на владата на Шенџен моќ да донесува локални закони и регулативи. Во 1996 година и почетокот на 1997 година, Шенџен Гостински Хотел во Шенџен бил дом на Привремениот законодавен совет и Привремениот извршен совет на Хонгконг како подготовка за примопредавањето на Хонгконг во 1997 година.
До 2001 година, како резултат на зголемените економски можности на Шенџен, зголемен број мигранти од континентална Кина одбрале да одат во Шенџен и да останат таму наместо да се обидат нелегално да преминат во Хонгконг. Во 2000 година имало 9000 заробени поминувачи на граница, додека истата бројка била 16 000 во 1991 година. Во исто време, Шенџен бил домаќин на вториот состанок на високи службеници на АПЕЦ Кина 2001 на 26 мај 2001 година во неговиот јужен производствен центар и пристаниште. Во мај 2008 година, Државниот совет му одобрил на Шенџен СЕЗ да ги промовира административниот систем на управување во Шенџен, економскиот систем, социјалното поле, независниот систем за иновации и механизам, системот и механизмот за отворање и регионалната соработка и зачувувањето на ресурсите и во согласност со животната средина.
На 1 јули 2010 година, Државниот совет ја распуштил „втората линија“ и го проширил СЕЗ Шенџен за да ги опфаќа сите области, што било зголемување за пет пати во однос на нејзината големина пред експанзијата. На 26 август 2010 година, на 30-годишнината од основањето на Шенџен СЕЗ, Државниот совет го одобрил „Целокупниот развоен план за Ќенхај Шенџен-Хонгконг зоната за соработка во модерната услужна индустрија“. Во август 2011 година, градот бил домаќин на 26-та Универзијада, меѓународен мулти-спортски настан организиран за универзитетски спортисти. Во април 2015 година, индустриската зона Шекоу и зоната Ќенхај биле интегрирани во новоформираната зона за слободна трговија Гуангдунг.
На 18 август 2019 година, централната влада во Пекинг ги претставила реформските планови кои опфаќале економски, социјални и политички сектори на Шенџен, со намера СЕЗ да биде град-модел за другите во Кина што треба да го следат.
Географија
Шенџен се наоѓа во делтата на Бисерната река, се граничи со Хонгконг на југ, Хуижу на север и североисток, Донггуан на север и северозапад. Лингдингјанг и Бисерната река на запад и заливот Мирс на исток и приближно 100 км југоисточно од главниот град на провинцијата Гуангџоу. До крајот на 2017 година, населението кое престојува во Шенџен изнесувало 12.528.300, од кои регистрираното население било 4.472.200, реалното административно население било над 20 милиони. Сочинува дел од изградената област на делтата на Бисерната река со 44.738.513 жители, распоредена во 9 општини (вклучувајќи го и Макао). Градот е издолжен со димензии 81,4 километри од исток кон запад додека најкраткиот дел од север кон југ е 10,8 километри.
Низ Шенџен течат над 160 реки или канали. Во границите на градот има 24 акумулации со вкупен капацитет од 525 милиони тони. Познати реки во Шенџен ги вклучуваат реката Шенџен, реката Маожу и реката Лонгганг.
Шенџен е опкружен со многу острови. Повеќето од нив спаѓаат под територијата на соседните области како што се Хонгконг Специјалниот административен регион и областа Хуијанг, Хуижоу. Но, постојат неколку острови под јурисдикција на Шенџен, како што се островот Неи Лингдинг, островот Дачан (островот Таи Шан), островот Шаочан, Мажоу, Лаишижу, Џоузаи и Џоузаиту.
Клима
Иако Шенџен се наоѓа на одреден степен јужно од северниот повратник, поради сибирскиот антициклон има топла, монсунска, влажна суптропска клима (Кепен Cwa). Зимите се благи и релативно суви, делумно се должат на влијанието на Јужнокинеското Море, а мразот е многу редок; започнува суво, но станува постепено повеќе влажно и облачно. Сепак, маглата е најчеста во зима и пролет, при што 106 дена годишно известува за појава на магла. Раната пролет е најоблачно време од годината, а врнежите почнуваат драматично да се зголемуваат во април; сезоната на дождови трае до крајот на септември до почетокот на октомври. Монсунот го достигнува својот врв на интензитет во летните месеци, кога градот исто така доживува многу влажни и жешки, но умерени услови; има само 2,4 дена од 35 °C + температури. Регионот е склон и на пороен дожд, со 9,7 дена во кои има 50mm или повеќе од дожд, и 2,2 дена од најмалку 100mm. Последниот дел од есента е сув. Годишните врнежи во просек се движат околу 1,970mm, од кои некои се испорачуваат во тајфуни кои удираат од исток во текот на летото и раната есен. Екстремните температури се движеа од 0.2 °C на 11 февруари 1957 година до 38.7 °C на 10 јули 1980 година.
Политика
Политиката на Шенџен е структурирана во паралелен партиско-владин систем, во кој секретарот на Партискиот комитет, официјално го нарекува Секретар на општинскиот комитет на Комунистичката партија на Кина Шенџен (моментално Ванг Веихонг), го надминува градоначалникот (моментално Чен Ругуи). Постојаниот комитет на партијата дејствува како врвно тело за формулирање на политиките и е типично составен од 11 члена.
Административни поделби
Шенџен има директна надлежност над девет административни Окрузи и еден Нов округ : Граница за специјална економска зона
За да се спроведе законот и редот во градот, владата на Шенџен подигнала бодликава жица и контролни пунктови помеѓу копнените граници на главните делови на СЕЗ и периферијата на СЕЗ, како и на остатокот од Кина, во 1983 година, што било познато како втора линија (二线关). Првично, граничната контрола била релативно строга, со што се барало граѓаните кои не се од Шенџен да добијат специјални дозволи за влез. Со текот на годините, граничните контроли постепено ослабувале, а барањето за дозвола било непотребно.
На 1 јули 2010 година, првичната гранична контрола на СЕЗ била откажана, а Шенџен СЕЗ бил проширен на целиот град. Областа на Шенџен СЕЗ на тој начин се зголемила од 396 км2 до 1,953 км2. Од јуни 2015 година, постојните неискористени гранични структури се демолирани и се трансформираат во урбани зелени места и паркови. На 15 јануари 2018 година, Државниот совет одобрил отстранување на бодликавата жица поставена за означување на границата на СЕЗ. Иако Специјалната економска зона во Шенџен е проширена за да го опфати целиот Шенџен, колоквијално се вели дека Шенџен е одделен во две области, со првичните четири области кои го сочинуваат СЕЗ пред 2010 година како „ simplified Chinese) и остатокот познат како „关外;關 外;).
Економија
Шенџен бил првиот од Специјалните економски зони (СЕЗ) основан од врховниот лидер Денг Кјаопинг. Како СЕЗ, на Шенџен му е дадена привилегија да ги прифати политиките на пазарниот капитализам под маската „ Социјализам со кинески одлики “, за разлика од другите градови во Кина што се заснова на планирана економија. Почнувајќи од 2018 година, Шенџен има номинален БДП од 2,42 трилиони јени (2,87 трилиони УСД), кој неодамна го надмина БДП на соседниот Хонгконг од 2,85 трилиони HK и БДП на Гуангџоу од 2,29 трилиони RMB (2,68 трилиони УНД),  со што економското производство на Шенџен е трето по големина од кинеските градови, заостанува зад Шангај и Пекинг. Покрај тоа, растот на БДП на Шенџен меѓу 2016 и 2017 година од 8,8% го надмина оној на Хонгконг и Сингапур, со 3,7% и 2,5%, соодветно. Со пазарна капитализација од 2,5 трилиони УСД заклучно со 30 ноември 2018 година, Шенџенската берза (SZSE) е 8-та по големина берза во светот.
Во индексот на глобалните финансиски центри во 2020 година, Шенџен бил рангиран како 9-ти најконкурентен финансиски центар во светот (помеѓу Сан Франциско и Цирих) и 6-ти по конкурент во Азија (по Шангај, Токио, Хонгконг, Сингапур и Пекинг). Шенџен е рангиран како град Алфа- (глобално прво ниво) заедно со Стокхолм, Мелбурн и Сан Франциско. Номиналниот БДП на Шенџен се предвидува да биде меѓу 10-те најголеми светски градови во 2035 година (заедно со Пекинг, Шангај и Гуангџоу во Кина) според студијата на „Оксфорд Економикс“ и неговиот номинален БДП по глава на жител ќе достигне над 57 000 УСД (рангирање на прво место во Кина) во 2030 година, што е споредливо со Токио и Сеул.
Индустрија
Индустријата на Шенџен е опишана од нејзиното општинско биро за статистика да биде поддржана од нејзините индустрии со четири столба: висока технологија, финансии, логистика и култура. Шенџен е првенствено познат по својата високотехнолошка индустрија, која има вредност од 585,491 милијарди јени (82,9 милијарди УСД) во 2015 година, што претставува раст од 13% во споредба со претходната година. Од номиналниот БДП од 1.750.299 милијарди јени во 2015 година, високотехнолошката индустрија сочинува 33,4% од оваа сума. Шенџен е дом на голем број истакнати технолошки фирми, како што се телекомуникациската и електронска корпорација Хуавеи, интернет гигант и холдинг конгломерат Тенсент, беспилотни летала DJI, и телекомуникациска компанија ЗТЕ. Шенџен годишно го одржува Кинескиот меѓународен саем за високотехнолошки достигнувања, на кој се прикажуваат високотехнолошки производи и се предвидува дијалог и инвестиции за високотехнолошката технологија. Како резултат на тоа, медиумите го нарекуваат Шенџен како „ Силициумска долина на Кина “ или „ Хардвер на Силициумската долина “ за целиот свет.
Покрај своите бројни високотехнолошки компании, Шенџен е дом и на голем број големи финансиски институции, како што се Кинеската банка за трговци и Пинг Ан осигурување и нејзината подружница Пинг Ан банка. Од основањето на градот како СЕЗ, голем број странски банки основале канцеларии во градот, вклучувајќи ги Ситибанк, ХСБЦ, Стандард чартерд и Банка на Источна Азија. Вкупно, финансиската индустрија сочинува 14,5% од номиналниот БДП на градот во 2015 година (254.282 милијарди јени), што претставува пораст од 15,9% во однос на претходната година. До крајот на 2016 година, вкупните средства на финансиската индустрија изнесуваа 12,7 трилиони јени (активата на банкарската индустрија беше 7,85 трилиони јени, активите на безбедносните компании беа 1,25 трилиони јени, а активата на осигурителната индустрија беа 3,6 трилиони јени), што ја прави финансиската индустрија на Шенџен трет по големина во Кина. Покрај тоа, Шенџен е еден од најдобрите десет финансиски центри во светот заклучно со 2019 година, со скок од пет места до деветтото место, утврдено со „разновидноста на областите на конкурентност, вклучувајќи деловно опкружување, човечки капитал, инфраструктура, развој на финансискиот сектор и репутација“. Обраќајќи се на логистичката индустрија, курирскиот SF Express и шпедитерската компанија China International Marine Containers (CIMC) имаат седиште во Шенџен. Пристаништето во Шенџен, составено од меѓународни контејнерски терминали Јантијан, контејнерски терминали Чиван, контејнерски терминали Шекоу, пристаништа Кина трговци и Шенџен Хајсинг (пристаниште Маван), се справи со рекорден број контејнери со зголемена трговија со зголемени пратки во 2005 година, рангирајќи го како трето најпрометно пристаниште во светот. Заедно, логистичката индустрија сочинува околу 10,1% (178,27 милијарди јени) од номиналниот БДП на градот во 2015 година, што претставува зголемување од 9,4%.
Шенџен и даде приоритет на културната индустрија според 13-тиот петгодишен план, формирајќи ја здружението за креативна индустрија на модата Шенџен и планирајќи ја модната долина Даланг од 4,6 км2. На 7 декември 2008 година, УНЕСКО го одобри влезот на Шенџен во мрежата на креативни градови и му ја додели титулата на Шенџен „Главен град на Обединетите нации“. Заедно, културната индустрија за возврат придонесува за 5,8% (102,116 милијарди јени) од економијата на Шенџен во 2015 година.
Покрај индустријата со четири столба, која беше наведена од општинската влада, Шенџен има и релативно забележлива индустрија за недвижнини. Индустријата за недвижнини заедно придонесува за 9,2% (162,7777 милијарди јени) од економијата на Шенџен во 2015 година, што претставува зголемување од 16,8% во споредба со претходната година. Со седиштето на градот се развивачите на недвижнини како Ванке и Кина Ресурсис Ленд.
Како СЕЗ, Шенџен воспостави неколку индустриски зони за да ги поттикне економските активности. Индустриската зона Шекоу беше одобрена и основана на 31 јануари 1979 година од Централниот комитет на КПК за да помогне во економијата на Шенџен „со седиште во Хонгконг“. Во 1996 година, Државниот совет го одобри и утврди 11.5 км2 Шенжен високотехнолошка индустриска развојна зона, помагајќи да се развие високотехнолошката индустрија во Шенџен во области како што се електрониката и информатичката технологија. Во согласност со Националниот план во 2001 година, Шенџен софтверски парк, интегриран во високотехнолошката индустриска развојна зона, е основан за производство на софтвер и помага во развојот на градската софтверска индустрија. На 26 август 2010 година, Државниот совет го одобри „ Целокупниот план за развој на зоната за соработка со модерна услужна индустрија Кјанхај Шенџен-Хонгконг “ за зацврстување на врските помеѓу Хонгконг и Шенџен.
Туризам
Туризмот постепено расте како важна индустрија за Шенџен. Шенџен е рангиран на второто место на списокот на „топ 10 градови што треба да се посетат во 2019 година“ од страна на Лони Планет. Администрацијата на Шенџен во својот „12-ти Петгодишен план за развој на туризмот во Шенџен“ се фокусираше на претворање на градот во меѓународен туристички центар, со акцент на научните, модните и индустриските елементи на градот. Локалната администрација за туристичката индустрија во Шенџен тврди дека има силна предност во развојот, поради тоа што градот е еден од највисоките градови во Кина, како и позната по своите крајбрежни ресурси, климатската средина, капиталистичката економија и технолошката иновации. Во 2015 година, вкупните приходи на туристичката индустрија беа 124,48 милијарди јени (17,6 милијарди УСД), што претставува раст од 98,1% во однос на 2010 година. Од вкупните приходи, 28% (35 милијарди јени или 4,968 милијарди УСД) се од меѓународни туристи, што претставува раст од 56,2% во однос на 2010 година. Покрај тоа, во таа година Шенџен прими 11,63 милиони туристи, што е пораст од 51% во однос на 2010 година. Шенџен има бројни туристички одредишта, почнувајќи од рекреативни области како што се тематски паркови и јавни паркови до високи згради. Повеќето од туристичките атракции се дел од прекуокеанскиот кинески град (ОКТ), разговорно име за парковите во сопственост на ОКТ Ентерпрајзс и е класифицирана како сценско подрачје ААААА од Кинеската национална администрација за туризам. Овие вклучуваат Прозорец на светот, на Сплендид Кина народни Село,  Среќна долина ),  ОКТ Исток, и ОКТ Харбор. Други тематски паркови вклучуваат Шекоу морски свет,  Светот на морето Сјаомејша,  и сега затворениот свет во Минск.  Шенџен исто така има голем број популарни јавни паркови и плажи, како што се Парк на народот, парк Лианхуашан, парк Лижи, парк ongонгшан, парк Вутонгшан, Дамеиша (大梅沙; „голема меса“) и  (小梅沙; „мала меса“). Во градот се наоѓаат и високи згради како што се Центарот за финансии Пинг Ан, КК100, и плоштадот Шун Хинг (исто така познат како кулата Ди Ванг).
Туристичката индустрија во Шенџен неодамна се проширува според „13-от петгодишен план за туристички развој на Шенџен“, промовиран од локалната власт во Шенџен. Во овој план, туристичката индустрија планира да надмине 200 милијарди јени и да прими 150 милиони домашни и странски туристи до 2020 година. Дел од планот вклучува организирање на туристичката индустрија во пет брендови: тематски паркови, малопродажба, природни рекреативни зони, спорт и меѓународни собири, како и забрзување на изградбата на идни туристички атракции и претворање на Шенџен во кинески центар на спортот.
Малопродажба
Малопродажбата е важен столб на терцијалниот сектор во Шенџен. Од додадената вредност на терцијарниот сектор во Шенџен од 1,42 трилиони јени (201 милијарди УСД), малопродажбата придонесе со 43% (616,89 милијарди јени) од оваа сума, што претставува зголемување за 7,6 проценти во споредба со претходната година (601,62 милијарди јени). Покрај тоа, 10,9% од СДИ на Шенџен се насочени кон секторот на големо и мало. Север е една од значајните области на мало во Шенџен, позната по тоа што има еден од најголемите пазари на електроника во светот. Комерцијалниот град Луоху, комерцијален комплекс сместен во непосредна близина на железничката станица Шенџен, е познат по тоа што има различни производи што се движат од електроника и фалсификувана стока до скроени одела и завеси. Во прилог на трговскиот град Хуакианг Север и Луоху, Шенџен има бројни трговски центри и трговски области, вклучително и Парк COCO и неговите филијали COCO City и Парк COCO Longgang, Uniworld, Uniwalk , и крајбрежен град (海岸 城).
„Паметната малопродажба“, која користи технологии како што се вештачка интелигенција и големи податоци во производството, циркулацијата и продажбата на стоки за широка потрошувачка, станува популарна во претпријатијата во Шенџен. Бизнисите во Шенџен се охрабруваат да користат Интернет за развој на потрошувачкиот пазар и на новите малопродажни проекти ќе им се помогне со употреба на технологија. Покрај тоа, администрацијата на Шенџен формира нов фонд за развој на индустријата за малопродажба за да промовира употреба на „паметна малопродажба“, со намера да ја стимулира економијата на Шенџен и да го претвори градот во „нов малопродажен центар“.
Демографија
Шенџен е петтиот најнаселен град во Кина, со население од 12.528.300 жители во градот заклучно со 2017 година. Со вкупна површина од 1.992 км2, Шенџен има густина на население од 6.889 жители на км2. ОЕЦД (Организација за економска соработка и развој) според опфатната метрополитенска област на градот, од 2010 го процени на, население од 23,3 милиони жители. Шенџен е дел од метрополитенскиот регион Делта на Бисерната река (опфаќа градови како Гуангџоу, Донггуан, Фошан, ongонгшан, huухаи, Хуижу, Хонгконг и Макао), најголемата урбана област на светот според Светска банка, и има население од над 108,5 милиони според пописот во 2015 година.
Пред воспоставувањето на Шенџен како СЕЗ во 1980 година, областа беше составена главно од Хака и кантонски народ. Сепак, откако стана СЕЗ, Шенџен стана центар за мигранти кои бараат работа и можности во градот.
Историски
Имаше миграција во јужната провинција Гуангдунг и она што денес е Шенџен од јужната династија Сонг (1127–1279), но бројките драматично се зголемија откако Шенџен беше основан во 1980-тите. Во провинцијата Гуангдунг, тој е единствениот град каде локалните јазици (кантонски, Шенџен-хака и теочев) не се главниот јазик; најмногу се зборува мандарински, со мигранти/имигранти од цела Кина.
Други статистички податоци
Во моментов, просечната возраст во Шенџен е помала од 30 години. Возрасниот опсег е следниот: 8,49% помеѓу возраст од 0 до 14 години, 88,41% помеѓу возраст од 15 до 59 години, и 3,1% на возраст од 65 или нагоре.
Структурата на населението има голема разновидност, почнувајќи од интелектуалци со високо ниво на образование до печалбари со ниско образование. Во јуни 2007 година беше објавено дека повеќе од 20% од кинеските докторанти работеле во Шенџен. Шенџен исто така беше избран за еден од најдобрите 10 градови во Кина за иселеници. Иселениците го избираат Шенџен како место за престој поради можностите за работа во градот, како и културната толеранција и отвореноста, и дури беше избран за најдинамичен град во Кина и најпосакуван град од мигрантите во 2014 година.
Според истражувањето на Одделот за планирање на Хонгконг, бројот на прекугранични патници се зголеми од околу 7.500 во 1999 година на 44.600 во 2009 година. Повеќе од половина од нив живееле во Шенџен. Иако се соседни еден со други, секојдневните патници сè уште треба да поминуваат низ контролни пунктови за царина и имиграции, бидејќи патувањето помеѓу СЕЗ и САР Хонгконг е ограничено.
Континенталните жители кои сакаат да влезат во Хонгконг за посета, треба да добијат „Дозвола за влез за влез во и од Хонгконг и Макао“. Жителите на Шенџен можат да имаат специјално едногодишно одобрување за повеќекратни патувања (но максимум 1 посета неделно, почнувајќи од 13 април 2015 година). Овој вид на одобрување за излез се издава само на луѓе кои имаат хукоу систем во одредени региони.
Етнички Корејци
Од 2007 има околу 20,000 луѓе од корејско потекло во Шенџен, кои се најмногу населени во окрузите Наншан и Футиан. Истата година раководителот на Корејската комора за стопанство и индустрија, Канг Хи-банг, изјави дека околу 10,000 живееле во прекуморскиот кинески град (OCT). Шекоу, областа околу Универзитетот во Шенџен, и Донгхаи Гарден станбените блокови имаа други значајни концентрации. Донгхаи Гарден започна да ги привлекува Корејците поради неговите транспортни врски и бидејќи околу 1998 тој беше единствениот станбен блок класифициран како 3-A. Од 2014 година Донгхаи има околу 200 корејски семејства.
Јужнокорејците започнаа да одат во областа Шенџен во текот на 1980-тите години како дел од ерата на реформите и отворањето, и тоа се зголеми кога Јужна Кореја воспостави формални дипломатски односи со НР Кина.
Во Шенџен постои едно корејско меѓународно училиште. Од 2007 имало неколку корејски деца запишани во училишта за кинески мештани. Од 2014 просторите за странски ученици во јавните училишта во Шенџен беа ограничени, па некои жители на Кореја се принудени да ги ставаат своите деца во приватни училишта. Покрај тоа, во 2007 година имало околу 900 корејски деца во некинески институции К-12; вториот вклучени 400 од нив на меѓународни училишта во Шекоу, 300 во приватни училишта во Окружниот Luohu, а 200 се запишува на Baishizhou двојазично училиште. Бидејќи многу ученици од Кореја не учат во среднокорејски училишта, Корејската трговско-индустриска комора управува со корејско саботно училиште; имаше околу 600 студенти во 2007 година. Комората користи изнајмен простор во основното училиште ОКТ како училница на корејското училиште за викенд.
Јазици и религии
Напливот на мигранти од другите делови на земјата драстично го смени јазичниот пејзаж на градот, бидејќи Шенџен претрпе јазична промена кон мандаринскиот јазик, што беше промовирано од кинеската централна влада како национална лингва франка и што мајчин јазик го зборуваа повеќето од -имигранти од покраината и нивни потомци. Сепак, во последниве години повеќејазичноста расте, бидејќи потомците на имигрантите од мајчин јазик кои зборуваат надвор од провинцијата, започнуваат да се асимилираат во локалната култура преку пријатели, телевизија и други медиуми. И покрај сеприсутноста на кинескиот мандарински јазик, локалните јазици како кантонски, Хака и Теочеј сè уште се зборуваат меѓу месното население. Понекогаш се забележуваат и Хокиен и Ксијанг.
Според Одделот за верски работи на општинската народна влада во Шенџен, двете главни религии присутни во Шенџен се будизмот и таоизмот. Секоја област има и протестантски цркви, католички цркви и џамии. Според истражувањето спроведено од Универзитетот во Јужна Калифорнија во 2010 година, приближно 37% од жителите на Шенџен биле практикувачи на кинески народни религии, 26% биле будисти, 18% таоисти, 2% христијани и 2% муслимани ; 15% биле неповрзани со која било религија. Повеќето нови мигранти во Шенџен се потпираат на заедничкото духовно наследство извлечено од кинеската народна религија. Шенџен е домаќин и на седиштето на Светата конфуцијанска црква, основано во 2009 година.
Општо, Шенџен е доста безбеден во споредба со другите градови низ светот со приближно ист број на туристи. Сепак, во области како Баоан и Лонгганг, бројот на грабежи, изнуда, киднапирања и измами го надминува националниот просек. Во централниот дел на областа Луоху, особено во населбите околу железничката станица Шенџен, автобускиот терминал Шенџен и трговскиот центар Луеху, трговскиот центар, проституција, трговија со дрога, измама и продажба на фалсификувани сметки се вообичаени. Покрај тоа, Луоху е голем центар за трговија со фалсификувана стока и изобилува со своите ноќни клубови, барови и салони за караоке, што не само што ги привлекува жителите на Шенџен, туку и жителите од соседниот Хонгконг, што може да привлече криминални елементи. Округот Наншан има голема концентрација на странци и е познат по изобилството на проститутки и питачи. Заедно со локалните банди во Шенџен, има забележително присуство на тријади : особено Во Шинг Во, банда со голем круг, Сан Ји Он, 14К и Шуи Фонг. Нивото на корупција во владата е обично високо, како што се гледа со апсењето на тогашниот градоначалник на Шенџен, Ксу Зонгенг за примање мито во јуни 2009 година.
Градски пејзаж
Гардијан е наречен Шенџен како „светски лидер кој комплетира нови облакодери“, бидејќи во 2018 година успеа да заврши 14 облакодери кои се над 200 метри, четири повеќе од Дубаи и да ја задржат оваа титула три години. Покрај тоа, градот е дом на најмногубројни облакодери над 200 метри од кој било друг град во светот, со 82 завршени заклучно со јули 2019 година. Градот е рангиран на третото место во светот според бројот на згради над 150 метри, со 223 од нив завршени заклучно со јули 2019 година, по Хонгконг и Њујорк. Имаше повеќе облакодери завршени во Шенџен во 2016 година отколку во цела САД и Австралија заедно. Градежниот бум продолжува и денес со над 60 облакодери во изградба низ градот заклучно со 2019 година. Највисоката зграда во Шенџен е финансискиот центар „Пинг Ан“ од 599 метри, со 115 кат, кој воедно е втора по висина во Кина и четврта највисока зграда во светот. Втората највисока зграда е Кингки 100, издигната на 441.8 m и содржи 100 ката канцелариски и хотелски простори. Шенџен е дом и на плоштадот Шун Хинг (зграда Диванг), највисоката во Азија (ако се земе предвид антената) кога е изградена во 1996 година. Зградата Гуомао била и највисоката зграда во Кина кога била завршена во 1985 година.
Покрај модерните облакодери во Шенџен, Шенџен има и значителен број историски градби. Фортот Чиван се наоѓа на мал приморски рид во областа Наншан. Денес, она што останало претставува само фрагмент од големата тврдина, бидејќи тоа беше делумно уништено од Британците за време на опиумските војни. Храмот Тијанху во областа Наншан е посветен на божицата Мазу, божествено божество за рибари и морнари. Според легендата, храмот е основан во 1410 година од страна на адмиралот hengенг Хе, откако неговата флота преживеа силно невреме во делтата на реката Бисер. Храмот постојано се гради и се санира. Дел од храмот е претворен во музеј, но остатокот сè уште продолжува да функционира како верски објект. Гробницата на последниот император на династијата Јужна Сонг, haао Бинг, се наоѓа во областа Наншан. Модерната гробница датира од крајот на 19 век, кога клан од Хонгконг по долго пребарување објави еден од царските гробници, но историчарите го оспоруваат ова. Гробницата била реконструирана на почетокот на 20 век, но подоцна паднала во занемарување сè додека не била обновена повторно во 1980-тите. Тврдината Дапин се наоѓа во источниот дел на градот, во истата област. Изграден е во 1394 година за да го заштити брегот од пирати и во 1571 година претрпе долга опсада на јапонски корсари. Подоцна се претвори во типичен град за време на династијата Кинг, а за време на Првата опиумска војна, гарнизонот на тврдината учествуваше во борбата против Британците. Ѕидови и порти, тесни улички, храмови и резиденцијата на командантот во тврдината сè уште се зачувани и денес. Во округот Лонгганг постои старо утврдено село Хака, чиишто архитектонски одлики се надополнети со Музејот на културата Хака. Стариот град Нанту (или Синан), сместен во областа Наншан, има неколку историски места кои датираат од династиите Минг и Кинг. Од 4 век постоел значаен град, но денес повеќето стари градби биле заменети со модерни градби. Сепак, сè уште има неколку историски градби, како што се wallsидовите на тврдините и портите кои датираат од периодот Минг, Храмот Гуанди (Гуан Ју), некои воени и цивилни градби (на пример, резиденцијата на службениците, продавницата и куќа од опиум), и неколку улици.