cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Скриена камера (роман)
За книгата
Јунаци на романот „Скриена камера“ се тројца уметници: Лила, писателка од Македонија, Едлира, Албанка која се занимава со фотографија и Џозеф, музичар од Пакистан. Оваа тројка се запознава во Виена, каде што живеат во ист стан како стипендисти. Иако се припадници на различни позиции, од различни националности, тие се зближуваат и наоѓаат меѓусебни сличности. Приказната во романот е раскажана од два агли; првиот наратор е Лела, а вториот наратор е минијатурна камера скриена во нејзиниот ножен палец.
Романот „Скриена камера“ е трогателна приказна за толеранцијата напишана во кадри кои ги доловуваат настаните меѓу љубовта и смртта. Лидија Димковска веродостојно говори за меѓучовечките односи, при што го поттикнува поимот на Другиот соочувајќи го колективното и поединечното.
Изданија на други јазици
Српското издание на книгата го објавила издавачката куќа Агора во 2016 година во превод на Урош Пајиќ.
Награди
Книгата ја добила наградата на Друштвото на македонските писатели „Стале Попов“ за најдобра прозна книга за 2004 година.
Сашо Димоски
Сашо Димоски — еден од водечките помлади македонски писатели.
Животопис
Сашо Димоски е роден 1985 година во Охрид. Дипломирал на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ во Скопје на отсекото Општа и компаративна книжевносто. Неговото прво објавено дело е романот Дневникот на еден хулиган, објавен во 2014 година во издание на „Култура“. После тоа доаѓа романот Алма Малер објавен во 2014 година со истиот издавач. Романот е адаптиран за сценска изведба во Македонскиот народен театар. Во 2015 година го објавил романот Петтото годишно време, со поднаслов Вовед во историјата на третиот пол („Култура“), за што го добил Рациновото признание. Збирката драмски текстови Ние, другите е објавена во 2015 година во издание на „Култура“. Романот Заспани убавици со поднаслов Втор вовед во историјата на третиот пол бил објавен во 2017 година во истата издавачка куќа што ги објавила неговите претходни книги. Неговите раскази биле објавени во списанието Рукописи (2011, Панчево), како и во Антологијата на македонските раскази издадена од Далки аркајв за американскиот пазар.
Награди
Добитник е на Рациновото признание за романот Петтото годишно време со поднаслов Вовед во историјата на третиот пол.
Строимир
Строимир (Стројимир; ) бил совладетел на Српското кнежевство заедно со неговите браќа Мутимир и Гојник, од околу 851 до судирот со најстариот брат Мутимир, при кој тој и Гојник биле симнати од власт.
Строимир бил помладиот син на Властимир, кој владеел c. 836–851. Строимир, заедно со неговите браќа Гојник и Мутимир, ја поразиле бугарската војска испратена од Борис I, и предводена од неговиот син Владимир, кој, заедно со 12 болјари биле заробени од српската војска. Последователно бил договорен мир и двајцата синови на Мутимир; Прибислав и Стефан ги испратиле заробениците до границата кај Рас. Таму, Борис богато ги дарувал, а Мутимир му подарил 2 робови, 2 соколи, две кучиња, и 80 крзна.
По борбата за превласт помеѓу помладите браќа и Мутимир, Строимир и Гојник биле заробени и испратени како заробеници кај бугарскиот кан Борис I во 855–856, како знак за мир, двајцата ги изгубиле титулите и биле држени во Плиска, бугарската престолнина. Строимир бил добро третиран од страна на Бугарите, а кан Борис лично му избрал жена на неговиот син, Клонимир.
Квалификации за Летните олимписки игри во ракомет - мажи (2016)
Квалификациите за Олимпискиот турнир во ракомет за мажи 2016 — квалификационен турнир кој се одржал во периодот од јануари 2015 до април 2016 година.
Азија
Турнирот се одржал во периодот од 14 до 27 ноември 2015 година во Дока, Катар.
Квалификациски турнир #2
All times are local (UTC+2).
Летен штрајк
Летен штрајк е јужнокорејска телевизиска серија од 2022 година во која глумат Ким Сеол-Хјун и Им Си-ван. Се заснова на веб-тона со истиот корејски наслов од писателот Џо Јанг-Хјун. Серијата е оригинална драма на Genie TV и е достапна за стриминг на нејзината платформа и на OTT медиумскиот сервис Сезн. Се емитувала и во понеделник и вторник на ЕНА во 21:20 ( KST), од 21 ноември до 27 декември                                                          2022 година.
Синопсис
Летен штрајк е за луѓе кои почнуваат да се пронаоѓаат откако ќе го напуштат својот животен стил во комплициран град и ќе се преселат на непознато место за да не прават ништо.
Производство
Серијата е ко-сценарист и режија на Ли Јун-јунг и Хонг Мун-Пјо.
Првото читање на сценариото на актерската екипа било одржано во април 2022 година. Снимањето се одвивало шест месеци на неколку локации, вклучувајќи ги Гурие, Гоксеонг и Намхае.
Сестрата на Зигмунд Фројд
Сестрата на Зигмунд Фројд — роман на македонскиот писател Гоце Смилевски објавена во 2007 година во издание на издавачката куќа „Дијалог“. Српското издание на книгата го објавила издавачката куќа Лагуна од Белград во 2019 година во превод на Зоран Паневски.
За книгата
Романот го опишува раздобјето кога, по доаѓањето на нацистите во Виена, во 1938 г. Зигмунд добил излезна виза. Благодарение на неговиот углед и познанства, тој добил можност да состави список на оние што ќе ги земе со себе. Решил со себе да ги поведе сопругата, децата со семејствата, сестрата на сопругата, куќната помошничка, личен лекар и куче, но не и некоја од четирите сестри. Четирите сестри ги оставил во Виена. Недолго потоа, додека Фројд ги живеел своите последни денови во Лондон, неговите сестри ќе бидат одведени во концентрациониот логор Терезин и ќе бидат погубени.
Книгата е заснована на вистинска приказна и им дава глас на оние нечујните, тука најмногу на Адолфина Фројд, надарена, чувствителна жена која животот го поминала во сенка, негувајќи ги мајка си и татко си.
Изданија на други јазици
Романот е преведен на преку 30 јазици.
Српското издание на книгата го објавила издавачката куќа Лагуна од Белград во 2019 година во превод на Зоран Паневски.
Во Соединетите Американски Држави „Сестрата на Зигмунд Фројд“ го објавил „Пингвин“ од Њујорк. Романот е објавен и во Франција, Бразил, Италија, Португалија, Турција, Холандија, Шпанија, Унгарија, Германија, Бугарија, Романија, Литванија, Чешка, Словенија, Хрватска, Норвешка, Русија, Босна и Херцеговина, Данска и во други земји.
Награда
Во 2010 година , романот „Сестрата на Зигмунд Фројд“ ја добил:
а во 2012:
Д’лгопол
Историја
Југозападно од денешната населба е откриена доцноантичка еднокорабна црква со зачувани фрагменти од ѕидно сликарство.
За време на османлискиот период, населбата била позната како Ени ќој или Ново Село Во 1934 година селото било преименовано во Д’лгопол, а во 1969 година било прогласено за град.
Проверка на слободата
Проверка на слободата — роман на македонскиот романсиер, драматург, поет, есеист, критичар и книжевен теоретичар Јован Павловски, објавена во 1994 година.
Куклите на Росица
Куклите на Росица — роман на македонска писателка за возрасни и за деца Оливера Николова, објавена во 2003 година.
Не одам никаде
Не одам никаде — збирка раскази на македонската писателка Румена Бужаровска објавена во 2018 година од издавачката куќа Или-или.
За книгата
Румена Бужуровска со книгата „Не одам никаде“ нго „проширува подрачјето на борба“ и во жариштето го става односот меѓу месното и глобалното, „нашите“ и „странците“, како и позициите на нашите таму и на странците овде.
Авторот зборува за македонската емиграција, за дилемите поврзани со економското и присилното иселување на Македонците во западниот свет.
Иако јунаците на овие раскази се од Македонија, нивното искуство може да се спореди со искуствата на луѓето од сите земји во регионот. Ова се однесува на ситуации кои се случуваат во Македонија, но и на оние што се случуваат во странство. Приказната која најдобро ја илустрира оваа „балканска другост“ е приказната за Чероки, која сликовито го опишува заминувањето на балкански пар со дете за да бара „подобар живот“ во Америка. Воодушевувањето и згрозеноста се прикажуваат истовремено, а рушењето на различните очекувања и средбата на културите најсилно се гледа низ очите на збунетото момче. Инфериорноста која се чувствува во однос на Западот се надоместува со лажна супериорност во однос на „другите“, кои се дадени преку ликовите на Мексиканците.
Содржина
Книгата „Не одам никаде“ содржи седум раскази:
Изданија на други јазици
Српското издание на книгата го објавила издавачката куќа „Бука“ од Белград во 2019 година во превод на Ирена Шентевска.
Пaтешествија на Силјан Штркот
Пaтешествија на Силјан Штркот — роман на македонскиот писател, патописец, поет, раскажувач и романописец Видое Подгорец, објавена во 2019 година.
Оваа книга всушност претставува продолжение на позната книга „Силјан Штркот” од Марко Цепенков во која Видое Подгорец решил самиот да раскаже за своите патешествија и премрежја
Вистината но не многу веројатна историја за семејството Пустополски за куќата покрај Вардар и за четирите прстени (роман)
Вистинита но не многу веројатна историја за семејството Пустополски за куќата покрај Вардар и за четирите прстени : старовремски роман - роман на македонската писателка Влада Урошевиќ објавена во 2022година во издание на „Арс Либрис“.
За книгата
Летото 1898 – во преодните денови помеѓу веќе исцрпениот XIX век и тукушто родениот XX век – Никола се враќа од своите студии на Ecole supérieur de pharmacie во Париз. Со себе го носи научното знаење од Западот и етосот на модерниот, просветлен човек, желен да ги примени во своето родно Скопје. Дома – во големата куќа на крајот на градот, покрај течението на реката Вардар – го чекаат татко му Харалампие, трговецот на ангро, мајка му Евдокија и трите помлади братучетки. На прв поглед животот на ова семејство изгледа нормален, пристоен, па дури и здодевен.
Но, работите не се такви како што изгледаат. Нешто страшно и неискажливо ја фрла својата сенка врз семејството Пустополски. Старата куќа крие свои тајни што се протегаат сè до Ориентот и кои се однесуваат на богатството на дедото на Никола. Приказната за еден прстен купен во Старата скопска чаршија го втурнува Никола во низа настани чиешто потекло, смисла и цел не му се целосно јасни... Во време кога новата генерација на македонски автори (барем повеќето од нив) милува да пишува кратки, но силни романи, прилагодувајќи се на општата клима и брзиот начин на живеење и конзумирање на нештата, Урошевиќ уште на почетокот од својот нов роман ни предочува нешто важно, нагласувајќи дека напишал „старовремски роман“, така разрешувајќи ги сите можни дилеми. Супер, си помислив, периодов баш ми треба вакво четиво, кое според непишаните правила на „старата писателска школа“, ќе раскаже приказна која е доволно долга и длабока, за да може човек без предрасуди да се нурне во неа и со денови да живее со ликовите кои таа ни ги подарува. И секако, очекувањата беа сосема исполнети. По „Маџун“, писателот создал уште едно маестрално дело, на некој начин надоврзување на светот од претходникот, со таа разлика што дејството се одвива половина век поназад, на преминот од 19 во 20 век, во пророчкиот и секогаш возбудлив fin de siècle, кој отсекогаш носел нови визии за иднината.
Мирисот на клавчињата и гроздоберот, историјатот на скопските маала (Махаџир маало го оформиле босанските бегалци од режимот на Австроунгарија), присуството на француски археолози во Скупи… се нешта кои го градат духот на овој роман. Но и покрај ова богатство од слики, на него би погледнал од една друга перспектива, а тоа е развојот на дејствието од ракурс на местата на случување. „Секој текст, секоја книга е шума низ која читателот тргнува по различни патеки, пристапни и непристапни, изодени или полни со грмушки, за на крајот од неа да излезе како сосема нов човек“, вели славниот Умберто Еко во „Шест прошетки низ наративните шуми“. Затоа нагласувам дека избирам една од можните патеки, бидејќи можностите на движење низ овој богат ракопис се безбројни.
Делови во романот
-За да може еден роман да се носи со провокативноста на толку долг наслов, навистина мора да е врвно напишан. Овој наслов, што само го најавува патешествието на семејството Пустополски, претставува вистинско читателско уживање. Влада Урошевиќ во своето дело ја раскажува историјата на скопското семејство Пустополски, вешто ја вовлекува во приказната на еден толку ненаметлив начин, оставајќи го притоа читателот во пријатни чувства и задоволство по секоја прочитана страница, се вели во образложението на жири комисијата.
Награда за превод „Драги“
Награда за превод „Драги“ — награда за најдобар превод на македонски јазик „Драги“ е воспоставена во 2022 година, а првото почесно признание му било доделено на Драги Михајловски (1951-2022) - писател, преведувач, есеист и универзитетски професор. Наградата треба да ја стимулира преведувачката дејност и да го подигне квалитетот на преведените дела. .
Оваа награда најпрво му била доделена на писателот Драги Михајловски кој остави трајна трага во македонската култура со преводите на делата од Шекспир, Милтон, Шели, Китс, Блејк, Елиот итн. Тој објавил и неколку студии и есеи од областа на теоријата на преводот, а со своите ставови за преводот влијаеше и на студентите на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ во Скопје, каде што беше професор.
Наградата за најдобар превод на македонски јазик „Драги“ е воспоставена за да се направи вреднување на преведувачката продукција во Македонија, како и да се истакне вредноста и важноста на преведувањето за нашиот културен простор. Наградата се состои од плакета и статуетка „Драги“.
За наградата може да се учествува со книги објавени во периодот меѓу 1 јули претходната година до 30 јуни од тековната година.
Објавените книги мора да бидат преведени од изворниот јазик, а може да се конкурира со дела преведени од „живи“ и од класични јазици (арапски, старогрчки, санскрит и латински јазик). Наградата се доделува за превод на дела од сите книжевни видови: проза, поезија и драма. Право на номинација за наградата имаат издавачки куќи, здруженија на граѓани и преведувачи. Секоја издавачка куќа или здружение на граѓани имаат право да номинираат најмногу пет книги, а секој преведувач има право да номинира најмногу две книги.
Номинираните книги може да бидат објавени во хартиена форма или како електронски изданија и мора да имаат ЦИП-запис од Националната и универзитетска библиотека „Свети Климент Охридски“ – Скопје.
За наградата „Драги“ во 2023 година биле номинирани 37 преведувачи од 16 издавачи и едно приватно издание. .
Аврен
Аврен (Аврен) — село во Североисточна Бугарија, административен центар на општината Аврен во Варненската Област. Има население од околу 741 жители (2022).
Квалификации за Летните олимписки игри во ракомет - жени (2012)
Квалификациите за Олимпискиот турнир во ракомет за жени 2012 — квалификационен турнир кој се одржал во периодот од декември 2010 до мај 2012 година.
Аврен
Географија
Селото се наоѓа во источниот дел на Дунавската Рамнина, на јужните наклонети падини на Авренската висорамнина, на 31 километри југоисточно от регионалниот центар Варна.
Ветрино
Ветрино (Ветрино) — село во Североисточна Бугарија, административен центар на општината Ветрино во Варненската Област. Има население од околу 1.001 жители (2022).
Географија
Селото се наоѓа на околу 45 километри од регионалниот центар Варна и речиси на исто растојание од Шумен.
Кристална планета
Кристална планета — роман на македонскиот поет, раскажувач, романописец, драмски автор и преведувач Томе Арсовски, објавена во 1990 година.
Содржина
Во животот не е сè како во приказните, но во приказните е сè како во животот. Ова ѝ се случи на една Катерина кога го заврши четвртото одделение.
Оттогаш врската со Верна е во прекин. Некој може да помисли оти до прекинот дошло поради бунт на Кахалите, или избувнала нова војна со безобразните и жестоките Каратонци.
Но Катерина и Јана цврсто веруваат дека Зена еден убав ден сепак ќе им се јави, било на едната, било на другата. Затоа тие се се неразделни другарки.
А мене ми го рекоа и ова: следниот пат, ако дојде до уште едно патување на Верна – одат двете.
Драгоња (Пиран)
Драгоња (словенечки: Dragonja; италијански: Dragogna) — населба во Општина Пиран во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Крајбрежно-крашкиот статистички регион.
Сфинга на гневот
Сфинга на гневот — роман на македонскиот писател, прозаист и драмски автор Жарко Кујунџиски, објавена во 2021 година.
За книгата
Кога уредникот на издавачката куќа „Веда“ дознава дека еден познат писател е пријавен како исчезнат, тргнува да ја открие вистината. Потрагата во која ризикува сè ќе го соочи со загатки во кои се испреплетени историјата, митологијата, психологијата и општествените случувања. Лазар смета дека ако ги дешифрира тајните пораки што ги открива, ќе ја оствари одамна посакуваната цел: да се добере до необјавениот ракопис на исчезнатиот писател.
Движејќи се меѓу границите на мистеријата и книжевниот трилер, Жарко Кујунџиски (Spectator, Америка) создава интригантен и вешто смислен роман, жанровски и стилски палимпсест, со кој пристапува во досега неистражени предели на нашата проза.
Серафим Гоцев
Серафим Гоцев (Сандански, Пиринска Македонија, Бугарија, 19 март 1951) — поет, романсиер, сатиричар и книжевен критичар, јавен деец на македонското национално малцинство во Република Бугарија. Познат е под псевдонимот Гоце Серафимовски.
Животопис
По потекло од селото Ратевао кај Берово во Македонија, Серафим Гоцев своето високо филолошко образование го стекнал во Софија на Универзитетот „Свети Климент Охридски“ каде што дипломирал во 1978 година. На Академијата во Варна, специјализирал Управување во културата. Работел како наставник по книжевност и во дејности од областа на културата, уметноста и кинематографијата. Бил претседател на Советот за култура на град Сандански.
Гоцев постигнал завидни резултати во однос на поетската сатира и пародија. Со хумористични песни и афоризми храбро ги напаѓал аномалиите и отстапувањата на бугарското општество во транзиција. Уредник е на сите научни трудови на историчарката Сариса Параос. Серафим Гоцев пред хрватската книжевна публика се претставил како поет и како учесник на меѓународна тркалезна маса на тема „Поделбите на Македонија и македонската дијаспора денес“, како дел од „1 дена македонска култура во Истра“ (Пула, мај 2006 година).
Нова Вас над Драгоња
Нова Вас над Драгоња (словенечки: Nova vas nad Dragonjo; италијански: Villanova di Pirano) — населба во Општина Пиран во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Крајбрежно-крашкиот статистички регион.
Парецаг
Парецаг (словенечки: Parecag; италијански: Parezzago) — населба во Општина Пиран во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Крајбрежно-крашкиот статистички регион.
Сеча
Сеча (словенечки: Seča; италијански: Sezza) — населба во Општина Пиран во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Крајбрежно-крашкиот статистички регион.
Квалификации за Летните олимписки игри во ракомет - жени (2016)
Квалификациите за Олимпискиот турнир во ракомет за жени 2016 — квалификационен турнир кој се одржал во периодот од декември 2014 до март 2016 година.
Учесници
1. Бидејќи Норвешка веќе била квалификувана на Олимписките игри како победник на Светското првенство 2015, автоматски пласман обезбедила и репрезентацијата на Шпанија, која била второпласирана на Европското првенство 2014.
Струњан
Струњан (словенечки: Strunjan; италијански: Strugnano) — населба во Општина Пиран во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Крајбрежно-крашкиот статистички регион.
Брегово
Брегово (Брегово, Bregova, Брегово) — град во Северна Бугарија, административен центар на општината Брегово во Видинската Област. Има население од околу 2.180 жители (2022).
Географија и местоположба
Градот се наоѓа на границата со Србија, на 6 километри од устието на реката Тимок, која се влева во реката Дунав. Лоциран е на 26 км од регионалниот центар Видин, 84 км од Лом и 223 км од главниот град Софија.
Историја
Првото спомнување на градот датира од 1560 година, кога се појавил во османлиски регистар. Името на населбата доаѓа од „брег“. Населбата ја споменува Феликс Каниц во врска со битката кај селото Велики Извор, а авторот истакнува дека во Брегово работеле бугарска црква и училиште.
На почетокот на Балканската војна, две лица од Брегово доброволно се пријавиле во Македонско-одринското ополчение.
Србите во Брегово
Брегово е пограничен град меѓу Србија и Бугарија. Во него отсекогаш имало Срби, но малку се знае за нив, бидејќи Бугарите ги избришале српските траги преку етничко чистење низ земјата. Прво тоа го направија преку демографската статистика. Брегово во Видинскиот округ беше изгубено пред 130 години, а Србите во меѓувреме „исчезнаа“ - судејќи по бугарскиот официјален попис.
Добрава (Изола)
Добрава (словенечки: Dobrava; италијански: Dobrava) — населба во Општина Изола во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Крајбрежно-крашкиот статистички регион.
Јагодје
Јагодје (словенечки: Jagodje; италијански: Valleggia) — населба во Општина Изола во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Крајбрежно-крашкиот статистички регион.
Бареди
Бареди (словенечки: Baredi; италијански: Bare) — населба во Општина Изола во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Крајбрежно-крашкиот статистички регион.
Mакедонската Aлпинистичка Хималајска Eкспедиција „Еверест '89“ (МАХЕ Еверест '89)
МАХЕ Еверест '89, или Македонска Алпинистичка Експдиција Еверест '89 втората Македонска Алпинистичка Експдиција која се одвивала во Хималаите. За цел го имала искачување на на највисокиот врв во светот, Монт Еверест. Се одржала во пролетта 1989 година.
Цел на експедицијата
Примарната цел на експедицијата бил искачување на врвот Монт Еверест. Искачувањето е направено од непалската страна преку ледоломот Кумбу во стил кој стана класичен и прифатен од сите експедиции кои го качуваат врвот од оваа страна. Базниот логор се поставува на морените под ледоломот на височина од 5370 m до 5500 m н.в. Патот кон врвот се протега низ ледоломот Кумбу, потоа долината на тишината, падината под врвот Лоце и јужното седло, а вдолж него се поставуваат четири висински логори. Првиот висински логор е на височина од околу 6100 m н.в., вториот е под Лоце на височина од 6200 m н.в., третиот на самата Лоце на 7300 m н.в. и последниот на Јужното седло на околу 8000 m н.в.. Заедно со Диме на врвот во истиот ден се искачија и словенечкиот алпинист Виктор Грошељ, хрватскиот алпинист Стипе Божиќ и шерпасите Сонам и Аџива. Во четвртиот висински логор се наоѓал македонскиот алпинист Борче Јовчевски кој имал задача да биде логистичка поткрепа за јуришната екипа. Искачувањето до врвот траело околу 15 часа во услови на длабок снег. На врвот Диме и Стипе се задржале околу еден час. На симнување од врвот Диме останал најверојатно на височина од 8200 m н.в.. Причината за неговата смрт не е разјаснета до денес бидејќи за целото време на искачувањето и симнувањето бил во одлична состојба честопати пртејки патека во снегот и пред шерпасите. Се претпоставува дека застанувајќи за кратко на 8200 метри за да го почека Стипе, кој бил зад него и имал проблеми со светилката, Диме заспал.
Димитар Илиевски е првиот Македонец кој се има искачено на Монт Еверест и за долго време бил единствениот Македонец кој се има искачено на врв повисок од 8000 m н.в..
Малија
Малија (словенечки: Malija; италијански: Malio) — населба во Општина Изола во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Крајбрежно-крашкиот статистички регион.
Корте
Корте (словенечки: Korte; италијански: Corte d'Isola) — населба во Општина Изола во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Крајбрежно-крашкиот статистички регион.
Ножед
Ножед (словенечки: Nožed; италијански: Nosedo) — населба во Општина Изола во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Крајбрежно-крашкиот статистички регион.
Лук Макалистер
Кромид Макалистер Luke McAlister ; 28 август 1983 година ) е професионален рагби во Нов Зеланд, во моментов играл за четирикратниот европски шампион, Французинот Стад Тулуза . Неговиот татко професионално играл рагби 13, а неговата сестра играла рагби 7 . Додека неговиот татко Чарли играл професионален рагби 13 во Англија, Лук тренер како момчески фудбал во Манчестер Јунајтед, но не поминал во спортот. Во првата лига на Нов Зеланд, Лук играше за Северен пристаниште, а во супер рагби за „ Сините“ . За сите црнци деби против британската Лавовите и 2005.Тој бил дел од селекцијата на Нов Зеланд во Светското првенство 2007. Играл во сите пет натпревари. По ова најголемо рагби натпреварување што се одржало во Франција, тој потпишал за Ајкулите на плови, со што ја одби понудата на ирскиот гигант Манстер . Откако помина две години во Сајоле, тој поминал една сезона во Нов Зеланд, а потоа потпишал за Тулуза. Со Тулуза ја освоил титулата француски шампион, постигнувајќи ги сите бодови во финалето во сезоната 2011-2012. Тој одиграл само 30 тест натпревари за Ол Блејкс, бидејќи тој бил, од многумина, најдобриот играч на редот на сите времиња, Ден Картер.
Сечовље
Сечовље (словенечки: Sečovlje; италијански: Sicciole) — населба во Општина Пиран во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Крајбрежно-крашкиот статистички регион.
Јонски канал
Јонски канал — мембранска белковина која спроведува јони низ клеточната мембрана преку пора на каналот. Функциите на јонските канали вклучуваат воспоставување на мембрански потенцијал во мирување, обликување на дејствените потенцијали и други електрични сигнали со контрола на протокот на јони низ клеточната мембрана, контрола на протокот на јони низ секреторните и епителните клетки, и регулација на волуменот на клетката. Јонските канали се присутни во мембраните на сите ексцитабилни клетки. Јонските канали се една од двете класи на јонофорни белковини, а другата класа ја сочинуваат јонските транспортери.
Проучувањето на јонските канали често вклучува биофизика, електрофизиологија и фармакологија, со употреба на техники како што се: напонска стега (англ. voltage clamp) фрагментна стега (англ. patch clamp), имунохистохемија, рендгенска кристалографија, флуороскопија и полимераза верижна реакција со обратна транскрипција. Нивната класификација како молекули е позната како каналомика.
Основни одлики
Постојат две посебни одлики на јонските канали кои ги разликуваат од другите видови на јонски транспортери:
Јонските канали се наоѓаат во мембраната на сите ексцитабилни клетки и на многу внатреклеточни органели. Тие често се опишани како тесни канали исполнети со вода, кои дозволуваат премин само на јони со одредена големина и/или електричен полнеж. Оваа одлика се нарекува селективна пропустливост. Типичната пора на канал е широка само еден или два атома во својата најтесна точка, а е селективна за специфични видови на јони, како што се натриум или калиум. Сепак, некои канали можат да бидат пропустливи за премин на повеќе од еден вид на јон, кои обично имаат ист електричен полнеж: позитивен (катјони) или негативен (анјони). Кај многу јонски канали, поминувањето низ пората е регулирано од страна на „порта“, која може да биде отворена или затворена, во зависност од хемиски или електрични сигнали, температура или механичка сила.
Јонските канали се интегрални мембрански белковини, обично изградени од агрегати на неколку поединечни белковини. Ваквите агрегати од повеќе подединици обично имаат кружен аранжман на идентични или хомологни белковини, кои тесно се спакувани околу пора исполнета со вода во состав на биолошка мембрана. Кај повеќето напонскорегулирани јонски канали, подединиците кои ја градат пората се означуваат како α подединици, додека помошните подединици се означуваат како β, γ, итн.
Биолошка улога
Бидејќи јонските канали се основата на нервните импулси и бидејќи каналите активирани од трансмитери ја посредуваат спроводливоста низ синапсите, јонските канали се особено застапени компоненти на нервниот систем. Затоа, голем број на невротоксини (на пример, отровите на пајаците, скорпиите, змиите, рибите, пчелите, морските полжави и други организми) функционираат на тој начин што ја модулираат спроводливоста и/или кинетиката на јонските канали. Покрај тоа, јонските канали се клучни компоненти на широк спектар на биолошки процеси кои вклучуваат брзи промени во клетките, како што се контракцијата на мускулните клетки, транспортот на хранливи материи и јони во епителните клетки, активацијата на Т-лимфоцитите и ослободувањето на инсулин од панкреасните бета-клетки. Јонските канали се едни од најчестите цели на лекови.
Разновидност
Постојат повеќе од 300 видови на јонски канали само во клетките на внатрешното уво. Јонските канали може да се класифицираат според природата на нивните „порти“, видовите на јони кои минуваат низ овие порти, бројот на портите (порите) и локализацијата на белковините.
Понатамошна хетерогеност на јонските канали се јавува кога канали со различни составни единици даваат специфичен вид на струја. Отсуството или мутацијата на една или повеќе од подединиците на каналот може да резултира со губење на функцијата и, потенцијално, појава на невролошки болести.
Класификација според видот на портата
Јонските канали може да бидат класифицирани според видот на портата, односно агенсот кој предизвикува отворање и затворање на каналите. На пример, напонскорегулираните јонски канали се отвораат или затвораат во зависност од напонскииот градиент низ плазма мембраната, додека јонските канали регулирани од лиганди се отвораат или затвораат во зависност од врзувањето на лиганди за каналот.
1. Напонскорегулирани јонски канали
Напонскорегулираните јонски канали се отвораат и затвораат како одговор на мембранскиот потенцијал.
2. Јонски канали регулирани од лиганди (невротрансмитери)
Јонските канали регулирани од лиганди исто така се познати како јонотропни рецептори. Оваа група на канали се отвораат како одговор на специфични лигандни молекули кои се врзуваат за вонклеточниот домен на рецепторот. Врзувањето на лигандот предизвикува конформациона промена во структурата на каналот што на крајот доведува до отворање на портата на каналот и флукс на јони низ плазма мембраната. Примери за вакви канали се ацетилхолинскиот рецептор, јонотропниот рецептор регулиран од глутамат, кисело-чувствителни јонски канали (ASICs, од англ. Acid-sensing ion channels), P2X пуринорецептори и GABAA рецепторот.
Јонските канали активирани од вторични гласници, исто така, може да се категоризираат во оваа група, иако постои разлика помеѓу термините лиганд и вторичен гласник.
Класификација според локализацијата во клетката
Јонските канали исто така се класифицирани според нивната субцелуларна локализација. Плазма мембраната чини околу 2% од вкупната мембрана на клетката, додека внатреклеточните органели чинат 98%. Главни внатреклеточни мембрански органели се ендоплазматичниот ретикулум, Голџиевиот систем и митохондриите. Врз основа на локализацијата, јонските канали се класифицирани како:
Детална структура
Каналите се разликуваат во однос на јоните кои ги пропуштаат (на пример, Na+, K+, Cl−), начините на кои се регулирани, бројот на подединици од кои се изградени и други аспекти на структурата. Каналите кои припаѓаат на најголемата класа, која ги вклучува напонскорегулираните канали кои се основата на нервните импулси, се состојат од четири подединици, од кои секоја има шест трансмембрански завојници. При активација, овие завојници се придвижуваат и ја отвораат пората. Два од овие шест хеликса се одделени со петелка која ја опколува пората, и таа е главната детерминанта за јонската селективност и спроводливост кај оваа класа на канали и некои други. Постоењето на јонска селективност и механизмот на кој се одвива за првпат било предложено во доцните 1960-ти години од страна на Бертил Хајл и Клеј Армстронг. Идејата за јонска селективност на калиумовите канали била дека карбонилните кислороди од полипептидниот рбет на белковината може ефикасно да ги заменат молекулите на вода, кои нормално ги опколуваат калиумовите јони, но дека натриумовите јони се помали и не можат да бидат целосно дехидрирани и затоа не можат да поминат. Овој механизам конечно бил потврден кога била објавена првата структура на јонски канал. Во 2003 година, Родерик Мекинон ја добил Нобеловата награда за хемија за утврдување на структурата на KcsA бактерискиот калиумов канал со помош на рендгенска кристалографија.
Поради нивната мала големина и тежината за кристализација на интегралните мембрански белковини за рендгенска анализа, од релативно неодамна научниците се во можност директно да ја проучат структурата на јонските канали. Во случаи кога кристалографијата бара отстранување на каналите од нивните мембрани со детергент, добиените резултати се сметаат за несигурни. Пример е долгоочекуваната кристална структура на напонскорегулираниот калиумов канал, која била објавена во мај 2003 година. Една неизбежна несигурност во врска со овие структури се однесува на силниот доказ дека каналите многу често ја менуваат својата конформација (на пример кога се отвораат и затвораат), така да структурата во кристалот може да е само една од многуте можни конформации. Истражувачите повеќе имаат изведено за структурата и функцијата на каналите со употреба на електрофизиологија, биохемија, споредба на генски низи и мутагенеза.
Бека (Хрпеље-Козина)
Бека (словенечки: Beka) — населба во Општина Хрпеље-Козина во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Крајбрежно-крашкиот статистички регион.
Белоградчик
Белоградчик (Белоградчик) — град во Северна Бугарија, административен центар на општината Белоградчик во Видинската Област. Има население од околу 4.723 жители (2022).
Географија и местоположба
Градот се наоѓа во подножјето на Стара Планина, на околу 50 километри јужно од реката Дунав и на околу 67 километри от регионалниот центар Видин. Градот е многу блиску до Белоградчичките Стени, кои зафаќаат површина од 90 квадратни километри и достигнуваат висина до 200 метри.
Историја
Населбата настанала во времето на Римјаните, кои изградиле тврдина на истото место каде што се наоѓаат денешните остатоци од Белоградчичката тврдина.
Во 14 век, Белоградчик бил дел од Видинското Царство, а Белоградчичката тврдина била меѓу најтешките за освојување во земјата.
По османлиската инвазија за градот се откриени податоци во османлиски регистар од 1454 година. За време на османлиското владеење, жителите главно се занимавале со занаетчиство и земјоделство. Во 1850 година, во областа избувнало востание, кое било задушено во крв.
Белоградчичката тврдина била обновена во сегашната форма и по ослободувањето на Бугарја. Во војната од 1885 година, набргу по обединувањето на Источна Румелија со Кнежевството Бугарија, Србите го направиле првиот обид да го заземат градот, но биле поразени.
На почетокот на Балканската војна, пет лица од Белоградчичк доброволно се пријавиле во Македонско-одринското ополчение.
Артвиже
Артвиже (словенечки: Artviže) — населба во Општина Хрпеље-Козина во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Крајбрежно-крашкиот статистички регион.
Бач кај Материја
Бач кај Материја (словенечки: Bač pri Materiji) — населба во Општина Хрпеље-Козина во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Крајбрежно-крашкиот статистички регион.
Луција (Словенија)
Луција (словенечки: Lucija; италијански: Lucia) — населба во Општина Пиран во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Крајбрежно-крашкиот статистички регион.
Етимологија
Луција била потврдена во пишаните извори во 1763–87 како ''С. Лузија, С. Луција и Св. Лузија''. Населбата е именувана по локалната црква, сега парохиска црква, која е посветена на Света Луција. Името на населбата било променето од Света Луција во Луција во 1961 година. Името е променето врз основа на Законот за имиња на населени места и ознаки на плоштади, улици и згради од 1948 година, како дел од напорите на повоената комунистичка влада на Словенија да ги отстрани верските елементи од топонимите.
Црква
Парохиската црква во Луција е посветена на Света Луција. Станува збор за еднокорабна барокна градба која датира од средината на 16 век. Главниот олтар е создаден од пиранскиот каменец од 18 век, Гаспаро Албертини.
Марина
Југозападно од Луција се наоѓа Марина Луција, во сопственост на компанијата Марина Порторож. Првите обиди за повторна употреба на напуштената солена куќа Луција започнале во 1964 година, кога била изградена бродска куќа за спорт и рекреација, иако со текот на годините ја загубила својата популарност. Во 1970 година, започнале напорите за формирање на нов објект за спортови на вода. Во 1973 година, компанија за коцкање изразила интерес за изградба на разни туристички и јахтинг капацитети на солените наоѓалишта, кои биле во урнатини по долгогодишно запоставување. Изградбата на марината започнала во 1977 година; првата фаза била завршена во 1982 година, а втората во 1986 година. Официјалното отворање се одржало во мај 1986 година. Марината сега е популарна локација, а меѓународната наутичка изложба се одржува таму секоја година.
Квота (економија)
Квота претставува облик на нецаринско (количинско) ограничување на меѓународната трговија. Квотата го претставува количеството од некој производ што може да се увезе во домашната економија или да се извезе од неа. Оттука, постојат увозни и извозни квоти.
Економски ефекти на квоитите
Квотите се количински ограничувања на меѓународната трговија, но нивните економски ефекти се слични на оние на царините (кои се ценовни ограничувања). На пример, со увозните квоти се ограничува количеството на некој производ што може да се увезе во земјата. Така, квотите ја намалуваат понудата на домашниот пазар и предизвикуваат пораст на цената на производот. Слично на царините, тоа предизвикува намалување на побарувачката и потрошувачката на производот, како и вклучување на домашните неефикасни фирми во производството и продажбата на тој производ. Меѓутоа, квотите не ги зголемуваат приходите во државниот буџет, а тоа значи дека тие им предизвикуваат загуба на потрошувачите (ја намалуваат нивната благосостојба), а придобивките од квотите (профитот) целосно одат во рацете на фирмите кои ги добиле квотите за увоз на некој производ. Поради тоа, квотите се најштетниот инструмент на протекционистичката политика.
Љутви Местан
Љутви Ахмед Местан (Lütfi Ahmet Mestan, роден на 24 декември 1960 година) е Турски политичар од Бугарија. Тој беше претседател на Движењето за права и слободи од јануари 2013 до 24 декември 2015 година Бил пратеник во Крџали. Тој беше сменет од местото лидер на партијата од страна на централниот совет на ДПС и исклучен од партијата поради, како што сметаше, претерано протурскиот владин став по соборувањето на рускиот бомбардер од страна на турските воздухопловни сили. Последователно, тој основаше нова политичка сила, ДОСТ, акроним од Демократи за одговорност, солидарност и толеранција, и двоен договор што исто така означува пријател на турски. Партијата се заснова на про-ЕУ, про-НАТО и либерални мислења.
Извоз
Извозот во меѓународната трговија е производ или услуга произведена во една земја што се продава во друга земја. Продавачот на такви добра и услуги е извозник; странскиот купувач е увозник. Извозот на добра често бара вклучување на властите на клиенти. Од гледна точка на купувачот, извозот е увоз.
Процес
Методите за извоз на производ, стока или информации вклучуваат пошта, рачна достава, авионска испорака, испорака со брод, поставување на Интернет или преземање од мрежно место.
Бариери
Извозните бариери се поделени во четири големи категории: мотивациони, информативни, оперативни/засновани на ресурси и знаење.
Трговските бариери се владини закони, регулативи, полиси или практики кои ги штитат домашните производи од странска конкуренција. Иако ограничувачките деловни практики понекогаш имаат сличен ефект, тие обично не се сметаат за трговски бариери. Најчестите надворешно-трговски бариери се мерките и политиките наметнати од владата што ја ограничуваат, спречуваат или попречуваат меѓународната размена на стоки и услуги.
Стратешки
Меѓународните договори ја ограничуваат трговијата и трансферот на одредени видови на стоки и информации, на пример, стоки поврзани со оружје за масовно уништување, напредни телекомуникации, оружје и тортура и некои уметнички и археолошки артефакти. На пример:
Тарифи
Тарифата е данок што се става на одредено добро или збир на стоки извезени од или увезени во село, создавајќи економска бариера во трговијата. Тарифа може да се користи кога домашните производители имаат потешкотии да се натпреваруваат со увозот. Тарифите исто така можат да се користат за заштита на индустрија за која земјата гледа како прашање на нејзината национална безбедност.Некои индустрии добиваат заштита што има сличен ефект како и субвенциите; тарифите ги намалуваат стимулациите на индустријата за производство на стоки побрзо, поевтино и поефикасно, станувајќи сè помалку конкурентни.
Третата основа за тарифа вклучува дампинг. Кога производител извезува со загуба, неговите конкуренти можат да го отежнат овој дампинг. Друг случај е кога извозничките цени се многу пониски на извозниот пазар отколку на домашниот. Целта и очекуваниот исход на тарифата е да се поттикнат трошењето на домашни добра и услуги, наместо на нивните увезени еквиваленти.
Тарифите можат да создадат тензија меѓу земјите. Примерите вклучуваат тарифа на челик во САД од 2002 година и кога Кина постави тарифа од 14% на увезените автомобилски делови. Таквите тарифи обично доведуваат до жалба до Светската трговска организација (СТО) која поставува правила и обиди за решавање на трговските конфликти. Доколку тоа е незадоволително, земјата извозник може да избере да воведе сопствена тарифа за увоз од другата нација.
Предности
Извозот ги избегнува трошоците за воспоставување производствени операции во целната земја.
Извозот може да и помогне на компанијата да постигне ефекти на кривата на искуството и економијата на локацијата во нивната матична земја Предности вклучуваат сопственостите на фирмата, меѓународно искуство, како и можноста да се развие или ниска цена или диференцирани производи. Локациските предности на одреден пазар се комбинација на трошоци, потенцијал на пазарот и ризик за инвестирање. Предностите на интернационализацијата се придобивки од задржување на основната компетентност во компанијата и нејзино поставување преку синџирот на вредност наместо да се лиценцира, аутсорсне или продаде.
Во однос на еклектичната парадигма, компаниите со слаби предности на сопственост не влегуваат на странски пазари. Доколку компанијата и нејзините производи се опремени со предност на сопственоста и предност на интернализација, тие влегуваат преку режими со низок ризик, како што е извозот. Извозот бара значително помалку инвестиции од другите режими, како што се директни инвестиции. Помалиот ризик на извозот обично ја намалува стапката на поврат на продажбата наспроти другите режими. Извозот им овозможува на менаџерите да вршат контрола на производството, но не им дава можност да вршат исто толку контрола на маркетингот. Извозник пријавува разни посредници за управување со маркетинг менаџмент и маркетинг активности. Извозот има влијание и врз економијата. Бизнисите извезуваат стоки и услуги таму каде што имаат конкурентска предност. Ова значи дека тие се подобри од која било друга земја во обезбедувањето на тој производ или имаат природна способност да произведуваат или поради нивната клима или географска положба итн.
Недостатоци
Големите трошоци за транспорт можат да го направат извозот неекономичен, особено за набавни производи.
За малите и средни претпријатија (МСП) со помалку од 250 вработени, извозот е генерално потежок отколку да се тргува на домашниот пазар. Непознавањето на трговските регулативи, културните разлики, различните јазици и девизните ситуации, како и оптоварувањето на ресурсите и вработените, го комплицираат процесот. Две третини од извозниците на МСП остваруваат само еден странски пазар.
Извозот исто така може да ја девалвира локалната валута за да ги намали цените на извозот. Исто така, тоа може да доведе до воведување тарифи на увезената стока.
Мотивации
Разновидноста на мотиватори за извоз може да доведе до пристрасност во изборот. Големината, познавањето на странските пазари и несаканите нарачки ги мотивираат фирмите да имаат специфични димензии (истражувачки, надворешни, реактивни).
Макроекономија
Во макроекономијата, нето-извозот (извоз минус увоз) е компонента на бруто-домашниот производ, заедно со домашната потрошувачката, физичките инвестиции и државните трошоци. Странската побарувачка за извоз на една земја зависи позитивно од приходите во странски земји и негативно од силата на валутата на земјата производителот (т.е. од тоа колку е скапо за странските клиенти да купуваат валута на земјата производител на девизниот пазар ).
Сојуз на писателите на Југославија
Сојуз на писателите на Југославија (Savez književnika Jugoslavije, Zveza književnikov Jugoslavije, Сојуз на писателите на Југославија) — кровна организација на 6 конститутивни републикански здруженија на писатели во Социјалистичка Федеративна Република Југославија. Здружението ја координирало соработката меѓу своите членови. Од 1965 година Здружението се преобразува во координативно тело на тогашните членови; Друштвото на писателите на Босна и Херцеговина, Друштвото на писателите на Црна Гора, Друштвото на писателите на Хрватска, Друштвото на писателите на Србија, Друштвото на писателите на Македонија и Друштвото на писателите на Словенија. Иво Андриќ бил едногласно избран за прв претседател на Здружението во 1946 година. години.
Со децентрализацијата и конфедерацијата на самата Југославија, што беше илустрирано во југословенскиот Устав од 1974 година, важноста на сојузната асоцијација станала помалку истакната од 1970-тите па натаму, а републичките здруженија зазеле поцентрално место во книжевниот живот на републиките и покраините.