cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Договори на Европската Унија
Договор за функционирањето на Европската Унија
Петтиот дел се занимава со надворешната политика на ЕУ. Во член 205 се наведува дека надворешното дејствување мора да биде во согласност со принципите поставени во Поглавје 1 Глава 5 од Договорот за Европската унија. Членовите 206 и 207 ја воведуваат заедничката политика на ЕУ за надворешна трговија. Членовите од 208 до 214 се занимаваат со соработка за развој на хуманитарна помош за земјите од третиот свет. Член 215 се осврнува врз санкциите додека членовите од 216 до 219 се справуваат со постапките за воспоставување меѓународни договори со земјите од третиот свет. Член 220 им дава иснтрукции на Високиот претставник и на Комисијата за вклучување во соодветна соработка со други меѓународни организации додека со член 221 се формираат делегациите на ЕУ. Во член 222, клаузула на солидарноста, се наведува дека земјите-членки коишто се предмет на терористички напад, природна или вештачка катастрофа ќе добијат помош од другите земји-членки, вклучувајќи ја и употребата на воена сила.
Шести дел: Институционални и финансиски одредби:
Шестиот дел ги разработува институционалните одредби во Договорот за Европската унија како и неговата структура. Членовите од 288 до 299 даваат преглед на формите на законските акти како и постапките на ЕУ. Членовите од 300 до 309 гиформираат Економскиот комитет за економски и социјални прашања, Комитетот на региони и Европската инвестициона банка. Членовите од 310 до 325 даваат преглед на буџетот на ЕУ. Последните членови, од 326 до 334, воспоставуваат одредба за зајакната соработка.
Седми дел: Општи и завршни одредби:
Седмиот дел се занимава со завршните законски точки како што се територијална и временска апликација, седиште на институциите (за што одлучуваат земјите-членки, а е усвоено со протокол приложен со договорите), имунитет и влијание врз договорите потпишани пред 1958 година или на датумот на пристапувањето.
Протоколи, анекси и декларации
Постојат 37 протоколи, 2 анекси и 65 декларации коишто се приложени со договорите. Нивната цел е да обработуваат детали коишто честопати се во врска со една земја, чиј текст не е целосно правен.
Протоколи:
1: за улогата на националните парламенти во Европската унија
2: за примената на начелата на супсидијарност и пропорционалност
3: за статутот на Судот на правда на Европската унија
4: за статутот на Европскиот систем на централни банки и Европската централна банка
5: за статутот на Европската инвестициона банка
8: во врска со член 6(2) од Договорот за Европска унија за пристапот на Унијата кон Европската конвенција за заштита на човековите права и основни слободи
9: за одлуката на Советот во врска со примената на член 16(4) од Договорот за Европска унија и член 238(2) од Договорот за функционирање на Европската унија во периодот помеѓу 1 ноември 2014 година и 31 март 2017 година од една страна и од 1 април 2017 година од друга страна
10: за постојано структурирана соработка воспоставена со член 42 од Договорот за Европската унија
11: за член 42 од Договорот за Европска унија
12: за постапка за преголем дефицит
14: за Еврогрупата
15: за одредени одредби во врска со Обединетото Кралство на Велика Британија и Северна Ирска
17: за Данска
18: аа Франција
19: за Шенгенскиот договор интегриран во рамката на Европската унија
20: за примена на одредени аспекти од член 26 од Договорот за функционирање на Европската унија во Обединетото Кралство и Ирска
21: за ставот на Обединетото Кралство и Ирска во однос на областа на слобода, безбедност и правда
22: за ставот на Данска
23: за надворешните односи на земјите-членки во однос на преминување на надворешните граници
24: за азил за граѓаните на земјите-членки на Европската унија
25: за остварување заедничка надлежност
26: за услуги од општ интерес
27: за внатрешниот пазар и конкуренцијата
28: за економската, социјалната и територијалната кохезија
29: за системот на јавна радиодифузија во земјите-членки
31: во врска со увозот во Европската унија на нафтени производи рафинирани во Холандија
32: за стекнување имот во Данска
33: во врска со член 157 од Договорот за функционирање на Европската унија
34: за посебни договори за Гренланд
35: за член 4033 од Уставот на Ирска
36: за преодни одредби
37: за финансиски последици од истекувањето на Договорот на ЕЗЈЧ и за Фондот за истражување на јаглен и челик
Анекси:
- во Анекс 2 се наведуваат прекуокеанските земји и територии поврзани со ЕУ.
Декларации:
Постојат 65 декларации приложени со договорите на ЕУ. На пример, тие го вклучуваат следново: Декларација 1 потврдува дека Повелбата, со којашто се стекнува правна сила, ги потврдува правата од Европската конвенција и не и дозволува на ЕУ да дејствува надвор од своите надлежности. Декларација 4 доделува дополнителен европратеник во Италија. Декларација 7 дава преглед на постапките за гласање на Советот коишто треба да станат активни по 2014 година. Декларација 17 го потврдува приматот на правото на ЕУ. Декларација 27 нагласува дека одржувањето на правна одговорност не и дозволува на ЕУ да дејствува надвор од нејзините надлежности. Декларација 43 му овозможува на Мајот (Mayotte) да го промени својот статус во „најдалечен регион“.
Амандмани и ратификација
Обичната постапка за преработка и изменување на договорите бара од институциите да поднесат предлози до Европскиот совет. Потоа, претседателот на Европскиот совет може да ја повика Европската конвенција (составена од национални влади, национални парламентарци, пратеници во Европскиот парламент и претставници од Комисијата) за да изготви нацрт-измени или сама да изготви предлози во Европскиот совет доколку промената е мала. Потоа, постапката ја проследува Меѓувладината конференција (МВК) којашто го одобрува договорот којшто потоа сите национални водачи го потпишуваат и на крај секоја земја го ратификува. Поедноставената постапка за преработка, којашто се однесува само на третиот дел од Договорот за функционирањето на Европската унија и којашто не може да ги зголеми овластувањата на ЕУ, едноставно само се погрижува за донесените промени во Европскиот совет со одлука пред ратификацијата на земјите. Најпосле, следи портал клаузулата (passerelle clause) којашто може да ја промени постапката за гласање. Во некои области на политиката, законодавството се донесува со едногласност и со минимална вклученост на Парламентот. Ова може да биде измена во обичната законодавна постапка, сè додека не постојат одбранбени импликации, преку едногласна согласност во Европскиот совет и секако доколку ниту еден национален парламент не се противи. Секоја реформа за правната основа на ЕУ мора да се ратификува според постапките на секоја земја-членка. Сите земји се обврзани да ја ратификуваат и да ги поднесат инструментите на ратификација со Владата на Италија пред договорот да може да стапи во сила во секој поглед. Во некои држави, како што е Ирска, за вакви случаи обично се одржува референдум бидејќи секоја промена на уставот на државата подразбира и други промени. Во други земји пак, како што е Германија, референдумот се забранува со устав со што ратификацијата мора да се одржи во националниот парламент. Во некои случаи, можно е државата да не успее да го добие договорот усвоен од граѓаните на референдум. Во случајот на Ирска и Данска, се одржа втор референдум откако се забележаа многу отстапки. Сепак, во слулајот на Франција и Холандија, договорот беше повлечен во корист на договор во којшто референдумот нема да се доведе во прашање. Во случајот на Норвешка, кадешто договорот е Спогодбата за пристап (оттука и нивното членство), беше, исто така, прекинат. Исто така, договорите се испраќаат и до Европскиот парламент иако неговиот глас не е обврзувачки но е сепак важен. Италијанскиот парламент изјава дека ќе стави вето на Договорот од Ница доколку Европскиот парламент гласа против него.
Ратификувани договори
Документ	 Потпишан во: 	Стапил на сила во: Договорот од Берлин	 1948 година	1948 година Договорот од Париз	 1951 година	1952 година Изменетиот договор од Брисел 1954 година	1955 година Договорот од Рим	 1957 година	1958 година Договорот за спојување	 1965 година	1967 година Одлуката на Европскиот совет 	 1875 година 	Нема Шенгенскиот договор	 1985 година	1985 година Единствениот европски акт	 1986 година	1987 година Мастришкиот договор	 1992 година	1993 година Договорот од Амстердам	 1997 година	1999 година Договорот од Ница 	 2001 година	2003 година Лисабонскиот договор	 2007 година	2009 година
Европски заедници:
-Европска заедница за атомска енергија (Евроатом)
-Европска заедница за јаглен и челик (ЕЗЈЧ)
-Европска економска заедница (ЕЕЗ)
Договор	 Воспоставен/изменет	 Потпишан во	 Потпишан на	Важечки од	Престанува да важи на Договорот за ЕЗЈЧ	Европска заедница за јаглен и челик	Париз, Франција	18 април 1951 година	23 јули 1952 година	23 јули 2002 година Договорот за Евроатом	Евроспка заедница за атомска енергија	Рим, Италија	25 март 1957 година	1 јануари 1958 година	Во сила Договорот за ЕЕЗ	Европска економска заедница	 Рим, Италија	25 март 1957 година	1 јануари 1958 година	Во сила Конвенција за островите Атили во Холандија со ЕЕЗ	Применет статус на прекуокенски земји и територии за островите Атили во Холандија	Брисел, Белгија 	13 ноември 1962 година	1 октомври 1964 година	Во сила Договорот за спојување 	Претходно изменет	Брисел, Белгија	8 април 1965 година	1 јули 1967 година	1 мај 1999 година Првиот буџетски договор	Претходно изменет	Луксембург, Луксембург 	22 април 1970 година	1 јануари 1971 година	Во сила Актите за пристапување	Проширени со: Данска, Ирска и Обединетото Кралство	Брисел, Белгија	22 јануари 1972 година	1 јануари 1973 година	Во сила Вториот буџетски договор	Претходно изменет	Брисел, Белгија	22 јули 1975 годин	1 јуни 1977 година	Во сила Актите за пристапување	Проширени со:Грција	Атина, Грција	28 мај 1979 година	1 јануари 1981 година	Во сила Договорот од Гренланд	Отцепување на Гренланд	Брисел, Белгија	13 март 1984 година	1 јануари 1985 година	Во сила Актите за пристапување	Проширени со: Шпанија и Португалија	Мадрид, Шпанија; Лисабон, Португалија	12 јуни 1985 година	1 јануари 1986 година	Во сила Шенгенскиот договор	Се воспоставуваат отворени граници	Шенген, Луксембург	14 јуни 1985 година	26 март 1995 година	Во сила Единствениот европски акт	Претходно изменет	Луксембург, ХАГ, Холандија	17 февруари 1986 година; 28 февруару 1986 година	1 јули 1987 година	Во сила Договорот за Европска унија	Европска унија, Претходно изменет	Мастрихт, Холандија	7 февруари 1992 година	1 ноември 1993 година	Во сила Актите за пристапување	Проширени со: Австрија. Финска и Шведска	Крф, Грција	24 јуни 1994 година	1 јануари 1995 година	Во сила Договорот од Амстердам	Претодно изменет	Амстердам, Холандија	1 октомври 1997 година	1 мај 1999 година	Во сила Договорот од Ница	Претодно изменет	Ница, Франција	26 февруари 2001 година	1 февруари 2003 година	Во сила Договорот за пристапување од 2003 година	Проширен на 10 нови земји-членки	Атина, Грција	16 април 2003 година	1 мај 2004 година	Во сила Договорот за пристапување од 2005 година	Проширен на: Бугарија и Романија	Луксембург, Луксембург	13 април 2005 година	1 јануари 2007 година	Во сила Лисабонскиот договор	Претходно изменет	Лисабон, Португалија	13 декември 2007 година	1 декември 2009 година	Во сила
Договори во исчекување
Протоколот со којшто се изменува протоколот (бр. 36) за предни одредби
Поради доцнење со ратификацијата на Лисабонскиот договор, изборите од 2009 година се одржаа според правилата од Договорот од Ница, непосредно пред ЕУ да почне да работи под Лисабоските правила. Во нив е вклучено и правилото со кое Парламентот избира помалку членови што не е случај со Лисабонскиот договор. На 23 јуни 2010 година, изготвен е протокол со кој може да се назначат дополнителни членови во Парламентот коишто би служеле до 2014 година, а од јануари 2011 година е ратификуван од сите земји-членки (потребна е ратификација на протоколот, како целосен договор, од сите земји-членки бидејќи станува збор за измена на договор). Протоколот резултира со вкупниот број на места доделени на секоја земја па сè до земјите наведени во Лисабон и дозволува тие да да бидат избрани на функција. Сепак, Германија (којашто би изгубила 3 места со Лисабонскиот договор) ќе ги задржи своите дополнителни членови сè до следните избори.
Заборавени договори
Договорот за основање Европска одбранбена заедница
Земајќи го предвид успехот на Договорот од Париз, се правеа напори за да и се овозможи на Западна Германија повторно да се вооружи во рамките на Европската одбранбена структура во форма на Европска одбранбена заедница. Договорот беше потпишан од страна на шесте земји-членки на 27 мај 1952 година и веднаш потоа заедничкото собрание започна да го изготвува Договорот за Европска политичка заедница со цел да се обезбеди демократска отчетност на новата армија. Но овој договор беше заборавен кога Договорот за одбрабнената заедница беше одбиен од страна на Француското национално собрание на 30 август 1954 година.
Актите за пристапување на Норвешка од 1973 и 1995 година
Норвешка се обиде двапати да и се приклучи на Европската заедница/унија. Но, и во двата наврати, националните референдуми покажаа негативен резултат за членството на Норвешка во ЕУ. Првиот договор беше потпишан во Брисел на 2 јануари 1972 година додека вториот во Крф на 24 јуни 1994 година.
Договор за воспоставување на Устав за Европа (Европкси Устав)
Европскиот Устав е договор со кој би се укинале и обединиле сите претходни договори, коишто се поклопуваат (ос исклучок на Договорот за Евроатом), во еден единствен документ. Тоа, исто така, би направило измени во системот на гласање, би ја поедноставил структурата на ЕУ и би ја напреднал соработката во област на надворешната политика. Договорот е потпишан во Рим на 29 октомври 2004 година и требаше да стапи во сила на 1 ноември 2006 година доколку беше потпишан од сите земји-членки. Сепак, тоа не се случи поради одбивањето на документот на национален референдум на 29 мај 2005 година од страна на Франција, а потоа и Холандија. По „период на размислување“, Уставот во таа форма беше отфрлен и заменет со Лисабонскиот договор.
Идни договори
И покрај незаинтересираноста да се извршат новите договори по ратификацијата на Лисабонскиот договор, постојат три извори на потенцијални нови договори. Првиот е дека со секое ново проширување (се очекува следна да биде Хрватска) потребен е нов договор. Второ, исклучоците обезбедени за време на ратификацијата на Лисабонскиот договор од страна на некои земји-членки ќе станат законски во следниот договор.Најпосле, од октомври 2010 година постои нов потег за Договор за реформа на Еврозоната.
Реформа на Еврозоната
По економската криза од 2010 година којашто резултираше со доделување на финансиска помош на Грција, постојат желба за реформи во функционирањето на Еврозоната во случај на криза. Германија стравува дека освен дополнителните промени на финансиската помош, за која се согласи за време на кризата, таа има недостиг и од легитимност и може да биде погодена од Уставниот суд на Германија. Германската влада смета дека потребни се измени на договорот со цел да се реши овој проблем. По тешката ратификација на Лисабонскиот договор, многу земји-членки и политички водачи се спротивставија на повторното отворање на измените на договорот, а британската влада се спротивстави на промените коишто влијаат врз Обединетото Кралство. Сепак, по освојувањето на поддршката од францускиот претедател Никола Саркози, Германија ја освои поддршката од Европскиот совет за нов договор во октомври 2010 година. Се работи за мала измена којашто би ги зајакнала санкциите и би создала постојан механизам за финасиска помош. Сепак, тоа нема да го исполни барањето на Германија за остранување на правото на глас како санкција бидејќи со тоа ќе се јави потреба од подлабоко измени на договорот. Договорот ќе се дизајнира така што нема да има потреба од референдуми со цел да стапи во сила во 2013 година кога истекува привремениот механизам за финансиска помош.Претседателот на Европскиот совет, Херман ван Ромпуј, го поддржува истражување на промените преку поедноставена постапка за преглед. На 16 декември 2010 година, Европскиот совет се согласи за измена на два реда од договорот со коишто би се избегнал секаков референдум. Измената гласи: „земјите-членки чија валута е еврото можат да воспостават и активираат механизам на стабилоност доколку е неопходно да се зачува стабилноста на Еврозоната како целина. Доделувањето на каква било финанска помош според овој механизам ќе подлежи на строга условеност.“ Измената е наменета само за да му даде основа на Фондот за финансиска помош и да го смири пазарот. Текстот е вметнат во член 136 од Договорот за функционирањето на Европската унија како став 3. Во прилог на оваа измена, ќе се воспостави Механизмот за европска стабилност со договор меѓу земјите-члени на Еврозоната како меѓувладина организација во рамките на меѓународното јавно право, а со седиште во Луксембург.
Исклучоци
Како резултат на различните комрпомиси за време на ратификацијата на Лисабонскиот договор, постојат бројни протоколи чии водачи ќе бидат објавени во следниот договор, а тоа веројатно е Договорот за пристапување на Хрватска или Исланд што би било не порано од 2011 година. Овие протоколи се однесуваат на исклучоците и гаранциите за Ирска и Чешка со цел да добијат соодветна помош од нивната јавност како и од нивниот претседател. По одбивањето на договорот од страна на ирското изборно тело во 2008 година, голем број гаранции (за безбедност и одбрана, етнички проблеми и данок) и се дадени на Ирска во замена за втор обид. На вториот обид во 2009 година, договорот беше одобрен. Наместо да се повтори постапката за ратификација, гаранциите се само декларации со ветување дека ќе бидат додадени во следниот договор.
Претседателот на Чешка, Вацлав Клаус, одби да ја заврши ратификацијата на договорот сè додека Чешка не добие можност за повлекување од Повелбата за основните човекови права (како Полска и Обединетото Кралство). Неговото барање може да го искористат Германците коишто беа исфрлени од Источниот блок по Втората светска војна. Како резултат на тоа, ирското решение беше употребено со цел да се задоволи неговото барање. Сепак, пратеникот на Либералната партија, Ендрју Даф, го покрена прашањето за тоа дека Договорите за пристапување се законски дозволени само доколку се води сметка за деталите и дека овие проблеми не би го оставиле договорот отворен за напад во судовите. Сепак, не може да се предвиди новата општа реформа на договорот и затоа водачите не можат да се подготват за еден единствен договор во поглед на овие прашања.
Космос-1433
Космос-1433 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 19 јануари 1983 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-1433 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 115,0 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1466 км, а најмалото на 1446.
Харајана
Харајана е сојузна држава во Индија со површина од 44.212 км2 и 21.082.989 жители (сос: 1. јан. 2001). Се наоѓа во северниот дел на Индија. Настанала во 1966 од деловите на државата Пенџаб. Се граничи со Пенџаб и Химачал Прадеш на север, па Раџастан на запад и југ. Источната граница со Утаранчал и Утар Прадеш е дефинирана со реката Јамун. Харајана го опкружува Делхи од три страни. Главен град на Харајана е Чандигар, кој исто така е и главен град на Пенџаб. Хинди и пенџапскиот се службени јазици. Хиндуси се 78% од населението, Сики се 18%,а Муслимани се 4%.
Бернар ле Бовије де Фонтенел
Бернар ле Бовије де Фонтенел (француски: Bernar le Bovier de Fontenelle, роден на во  - починал на  во ) — француски писател.
Рани години
Бернар ле Бовије де Фонтенел е роден на во, Франција (тогаш главен град на Нормандија) и починал во Париз само еден месец пред својот 100-ти роденден. Неговиот татко Франсоа работел во обласниот суд на Руан и потекнувал од семејство на адвокати од Алансон, додека неговата мајка била сестра на големите француски драмски писатели Тома Корнеј и Пјер Корнеј.
Тој посетувал језуитски колеџ во Руан во периодот од 1664 до 1672 година, но истиот го напуштил и се посветел на пишувањето песни и трагедии. Започнал со пишување на песни на латински јазик на возраст од тринаесет години и повеќе од еднаш се натпреварувал за наградите на Француската Академија, но тој никогаш не добил ништо. Своите први стихови ги објавил во списокот кои ги уредувал неговиот вујко Тома Корнеј.
Творештво
Неговата прва трагедија „Aspar“ доживеала голем неуспех. Подоцна тој јавно го изгорел своето дело. Најинтензивен период од неговото творење е периодот од 1683 до 1689 година, кој бил одбележан со пишување на книжевно-филозофски и научни расправи, каде дал свој придонес околу полемиката помеѓу старите и новите писатели. Фонтанел застанал на страната на модернистите. Неговата опера „Thétis et Pélée“ од 1689 година и „Poésies pastorales“ од 1688 година исто така доживеале просечен успех.
Делото „Lettres galantes du chevalier d'Her ...“, кое било објавено анонимно во 1685 година, е збирка на писма кое го опишува општеството во тоа време. Ова дело веднаш било забележано. Во 1686 година ја објавил „Relation de l'île de Bornéo“. Фонтенел пишувсл и џс самата природа на универзумот.
Во 1687 година се преселил во Париз и во истата година ја објавил својата приказна „Histoire des oracles“, книга која направила значителна вознемиреност во теолошките и филозофските кругови. Делото се состои од два есеи, од кои првиот е направен за да докаже дека гатачките ја немале натприродната сила на демоните, а вториот дел се расправа за раѓањето на Исус. Тој останал влијателен во неговите постари години. Во 1742 година се запознал со тогаш непознатиот Жан-Жак Русо.
Како секретар на Француската академија од 1697 година, тој одржувал постојани контакти со голем број на домашни и странски научници и често ги пишувал говорите на академците. До крајот на својот живот останал активен член на учените кругови.
Ласа Апсо
Ласа апсо е не спортска раса на кучиња од Тибет. Ласа апсо е храбро, интелигентно куче-чувар. Подолго е отколку што е високо, тоа е со должина од 25 до 28 см, а тежи 6-7 кг. Има опашка со многу густо крзно, која се извива над грбот, и долги, густи влакна на телото, кои му ги покриваат очите. Крзното може да му биде со различни бои, но нивните сопственици претпочитаат златнокафени нијанси.
Името доаѓа од Ласа-главниот град на Тибет, а apso е збор на тибетски јазик што значи "брада",па оттаму Ласа Апсо-Lhasa Apso едноставно значи "долга коса Lhasa куче".
Устав на Србија од 1835
Устав на Кнежевството Србија познат како Устав на Сретење, е првиот устав во Кнежевството Србија кој бил усвоен во Крагуевац во 1835 година. Уставот го подготвил Димитрије Давидовиќ. Уставот ја поделил власта на законодавна, извршна и судска, што сè уште се смета за стандард на демократијата и уставноста. Владата се состоела од принцот, државниот совет и националното собрание. Во денешно време оваа поделба би одговарала и на претседателот, на владата на народното собрание. Уставот предвидувал дека принцот и државниот совет ја делат извршната власт. Биле прогласени правата и слободите на граѓаните, како што се: неповредливост на личноста, независност на судството и право на законско судење, слобода на движење и престој, неповредливост на станување, право на избор на занимање, еднаквост на граѓаните., без разлика на вера и националност. Уставот ги укинал ропството и феудалните односи. Иако бил донесен од Големото народно собрание и потврден со заклетва на кнезот Милош Обреновиќ, Уставот бил суспендиран по само 55 дена под притисок на големите феудални сили (Турција, Русија и Австрија). Денеска во Архивот на Србија се чува оригиналот на еден од највредните правни акти од Новиот век ( 1453 - 1918) на Балканот, кој го поврзал и укоричил Глигорије Возаровиќ и се чува во архивата на Србија.
Позадина
Револуционерната војна или Ослободителната војна првпат започнала како локален бунт против узурпаторот Дахи ја во 1804 година по состанокот во Орашац, каде за лидер бил избран Ѓорѓе Петровиќ Караѓорѓе. Наскоро, овој бунт од 1806 година по конфликтот со османлиската империјална војска прераснал во нацПрво српско востание. Со помош на Руската империја, која влегла во војна против Отоманската империја, востаниците ја зачувале слободната територија на која ја создале својата држава, создавајќи административни органи, од кои најважен бил Управниот совет - управен орган составен од народни старешини на чело со Караѓорѓе. За време на Првото српско востание биле изготвени три уставни акти. Првиот во 1805 година, вториот во 1808 година и последниот во 1811 година. Актот од 14 декември 1808 година го претставува првиот писмен и формален акт на самостојна организација на Србија. Со овој чин формално се укинуваат нахиите и постарите самоуправа и се воспоставува централистички систем на владеење. Бидејќи бил прифатен само од Караѓорѓе и Управниот совет и не бил потврден на собранието, овој акт не стапил во сила. На белградското собрание на 11 јануари 1811 година. Акт за Управниот совет е донесен во Советот беше реорганизиран, односно поделен на два дела. Шест членови беа повереници (министри), а сите други со министерот за правда го сочинувале Големиот покраински суд. Сите тие заедно ја сочинувале покраинската влада и законодавниот дом. Во суштина, сите три власти, за време на војната, законодавна, судска и управна, биле концентрирани во рацете на Караѓорѓе. Уредување на соборот од 1811 г. Постоел до распадот на Србија во октомври 1813 година. Поради нападот на Наполеон врз Русија, Русите биле со Турција во 1812 година. Тие го склучиле Букурешкиот мировен договор, кој бил неповолен за Србите, а бил отфрлен од востаниците. Ова било причина што султанот во летото 1813 г. испратил голема војска во Србија и го задушил востанието напаѓајќи ги од сите страни. Уште во април 1815 г. Второто српско востание, предводено од Милош Обреновиќ, било подигнато во Таково и по неколкумесечно успешно војување, склучиле мир, кој гарантирал помал степен на автономија со устен договор. Тој постојано го зголемувал ова самоуправување преку мудра политика, користејќи го слабеењето на Отоманската империја и зајакнувањето на Русија по Виенскиот конгрес во 1815 година.
Автономија
Периодот на мешана српско-турска управа кој траел од 1815 г. до 1830 година го одбележал постепеното задушување на турските власти и концентрацијата на моќта во рацете на Милош Обреновиќ. Турските власти ги претставувале белградскиот паша или везир, кадијата и муселите, додека српските власти биле претставени со врховниот кнез на Србија, Народната канцеларија, нахиите и кнезовите кнезови и селските кметови, а од 1820 година се формираат специјални српски судови во октомври 1826 година. Отоманската империја, притисната од барањето на новиот руски цар, била принудена да го прифати склучувањето на т.н. Акерманови конвенции. Во петтиот член од оваа конвенција било определено дека Порта веднаш ќе ги спроведе одредбите, односно осмата точка од Букурешкиот мир, која се однесувала на српскиот народ. Порта не ги почитувала одредбите од Конвенцијата на Акерман. По Руско-турската војна, таа била завршена во средината на септември 1829 година во Одрин ско Руско-турски мировен договор. Со шестата точка од Одрински договор, Порта се обврзала да го исполни петтиот член од Акерманската конвенција, кој се однесувал на Србија, без одлагање. Хатишерифот од 1829 година пристигнал во Крагуевац на 11 декември, а бил прочитан во Белград на 14 декември. Значењето на овој документ е што султанот писмено ветил дека ќе ги исполни барањата на Србите. Подготовките, преговорите и конечното усвојување на Хатишерифот од 1830 година траеле цела година, во која значајна и сложена улога имал Димитрије Давидовиќ. Српски барања од 1820 г. и мемоарите на Давидовиќ од 1829 г. биле основата на проектот на хатишерифот предаден на Порта. По многу тензии и бројни контрапроекти, конечниот текст на документот му бил доставен на потпис на султанот на 15 октомври, а бегалскиот ефенди на 20 октомври им предал копија на српските пратеници. Свеченото читање на Хатишериф и Белград на турски на 12 декември, на српски на 13 декември било извршено на Ташмајдан во присуство на принцот, народното собрание, бројни службеници и околу 3.000 љубопитни луѓе. Хатичериф и Белград и дале на Србија автономија и ги регулирале нејзините односи со Отоманската империја. Србија добила статус на Кнежевство со наследен кнез во семејството Обреновиќ. Покрај слободата на вероисповед и трговија, добиле право да воведат различни институции. Давидовиќ потоа направил посебен напор да го добие Хатишерифот од 1833година, со што се заокружи процесот на стекнување автономија. Според одредбите од Хатичериф, Србија имала право на сопствена самостојна внатрешна управа, односно на свои управни и судски органи, како и на своја војска. Со зајакнувањето на централната власт, кнезот Милош успешно потиснал одредени самоволни старешини кои се залагале за обновување на „турскиот феудален систем“ и воспоставување спахилуци и зијамети кај локалните сопственици.
Буната на Милетин
Вук Св. Караџиќ, писател и просветител. Појавувањето на Вук во времето на работа на кодот и испраќање на познатото писмо „од пет листови“ до принцот Милош. Воден од правдата и филантропијата, Вук е роден во 1849 година во Париз во 1832 година станал член на Африканскиот институт за укинување на ропството (масло на платно од Димитриј Лектари 1832 година, Народен музеј во Белград).
Многу се чувствувало отсуството на државна организација и суд во Србија, се зголемувал бројот на понижени функционери, кои биле и тепани, обесправени трговци и старешини, кои веќе не биле подготвени да го трпат однесувањето на кнезот Милош и неговите најблиски соработници. Покрај тоа, Милош продолжил да избегнува да го организира Советот, според Хатишерифот од 1830 година а бил должен да го направи. И покрај тоа што формално ги ослободил селаните од феудалните односи, кнезот Милош сепак задржал одредени феудални обврски, кои за малку ќе го чинеле крај на неговото владеење малку подоцна. Најдобар доказ за ваквата состојба е писмото до кнезот Милош што писателот Вук Караџиќ го испратил по напуштањето на Србија во 1832 година, во која тој остро го критикувал начинот на владеење на Милош, а кој делумно гласел:
Чувствувајќи ја вознемиреноста на старешините и масите, принцот бил на седницата на Собранието на 1 февруари 1834 година и ветил значајни законодавни и административни реформи. Дал и нацрт-устав, а пред неговото изготвување назначил пет министри. Тој го назначил Лазар Теодоровиќ за министер за правда и образование, Ѓорѓе Протиќ за министер за внатрешни работи, Коца Марковиќ за финансии, Томо Вучиќ Перишиќ за армиски и за надворешни работи Димитриј Давидовиќ. Меѓутоа, ниту еден декрет не ги доделил нивните должности. Додека Милош продолжил да се однесува како порано, неговите противници верувале дека тој може да се вразуми само ако јасно се покаже народниот револт. Така, почнало да се подготвува заговор против принцот, во неговата непосредна и поширока околина. На почетокот на јануари 1835 г. Во Крушевац, во куќата на Стојан Симиќ, договор меѓу опозицијата склучиле Милосав Здравковиќ Ресавац, Милета Радојковиќ, Ѓорѓе Протиќ, Милутин Петровиќ Ера (брат на Ајдук Вељко ) и Аврам Петронијевиќ Тајниот договор што го постигнала опозицијата вклучувало барање до принцот Милош кога ќе се состане Собранието, како и насилни средства во случај тој да ги одбие нивните барања. Некои на состанокот предложиле да се убие, други да биде соборен и протеран, но сепак преовладала позицијата на Милета Радојковиќ, по што бунтот бил именуван - Бунт на Милета, власта на кнезот Милош да се ограничи со устав, укинување на кулукот, користењето на шумите и што е најважно за обесправените трговци, го укинувал монополот на трговијата. Милета Радојковиќ 1837 години, масло на платно, дело на Урош Кнежевиќ. Кога дошло време за акција, Симиќ земал неколку крушевчани, додека другите не успеале да соберат никого зад себе. Само Милета Радојковиќ донел голем број луѓе од Јагодина во Крагуевац. Кога револуционерите пристигнале во близина на Крагуевац, биле пречекани од насобраниот народ на кој Петронијевиќ одржал запалив говор во кој го обвинил кнезот Милош дека се однесува како паша кој ги зголемува даноците и им наметнува даноци на народот како државата да е негово наследство. Тома Вучиќ Перишиќ тргнал во пресрет на револуционерите, бранејќи го кнезот Милош, но војската од 150 коњаници ја оставил на грижа на капетанот Петар Туцаковиќ, избегнувајќи го конфликтот додека не ги дознае причините за бунтот. Во меѓувреме, востаниците во Крагуевац предложиле да се нападне Пожаревац, каде што бил кнезот Милош, но Милета сепак инсистирал да се ограничи моќта на принцот. Вучиќ се согласил да биде посредник и му ја пренел веста на принцот, кој дури помислил да побегне. Милош одлучил, најверојатно по нагон на Вучиќ, да постигне конечен договор со водачите на народното востание. Исплашен од овој бунт, тој по состанокот одлучил да донесе устав и да формира Државен совет. Изготвувањето на уставот му го доверил на Димитрије Давидовиќ, а Собранието го свикал во 14.2. февруари 1835 година.
устав
Уставот го подготвил Давидовиќ по моделот на францускиот устав од 1791 година и уставните повелби од 1814 година и 1830 година, и белгискиот устав од 1831 година. Во „ Новине Србским“ бр. 15 од 25 април 1835 година, тој дал краток осврт на Уставот на САД. Тој измислил нов термин за уставот, кој го заменил поранешниот странски устав. Во полунезависното кнежевство, Давидовиќ го подготвил највисок правен акт во полунезависното кнежевство на либерален начин, со Уставот поделен на 14 поглавја и 142 члена Во втората глава, 3 и 4. Член, биле утврдени грбот и знамето на Србија, кои една вазална држава не треба да ги има. Знамето било „отворено-црвено, бело и челикасто згасната боја“.
Уставот ја делел власта на законодавна, извршна и судска. Законодавната и извршната власт им припаѓале на принцот и Државниот совет, а судската власт на независните судови. Извршната власт ја сочинувале шест министри, а со министерските седници претседавал и претседателот на Советот. Принцот имал право, според чл. 14. двапати да отфрли предлог-закон, но ако бил изгласан по трет пат, морал да го прифати под услов „да не го уништува народот или против државниот устав“. Членот 14 е измена на сличен член од Францускиот револуционерен устав од 1791 година. Поглавјето VII од Уставот предвидува судството да се подели на три институции: окружни судови, Голем суд (апелационен) и еден оддел на Државниот совет, како суд од трета и највисока инстанца. Уставот, во принцип, прогласувал поделба на власта на извршна, законодавна и судска, но таа не била доследно имплементирана. Во чл. 79. се предвидувало во цела држава да се суди по единствен законик (на собранието кнезот Милош му објавил на народот дека ќе се донесе граѓански законик ). Во чл. 80. се опишани правата и должностите на судиите, кои предвидувале целосна независност на судиите од која било власт. Одредбите во Поглавјето XI за универзалните права биле донесени за да се заштити поединецот од тиранската власт. Членот 111 предвидувал еднаквост на сите пред законот, а во чл. 112. било утврдено дека никој не смее да биде кривично гонет, затворен или осуден без надлежен суд и надвор од законот. Дополнително, членот 113 предвидувал на секој затвореник да му се каже зошто е задржан во притвор по три дена и да биде сослушан, а членот 115 предвидувал дека може да суди само надлежниот суд, додека членот 114 гарантира дека на никој не може двапати да му се суди за истата вина. Членот 119 гарантирал дека приватната сопственост е неприкосновена и ... каде што тој е среќен“. Меѓутоа, една од најважните одредби за светската правна историја е пропишана со членот 118, кој го забранува ропството, во кој се вели дека робот, без разлика дали дошол сам или со некого, со влегувањето во Србија станува слободен човек. Со овој устав се воспоставила и слобода на вероисповед, каде што чл. 97. обезбедува безбедност и заштита на државата на сите нејзини граѓани, без разлика на нивната вера. Еден од последните феудални остатоци - кулукот, бил укинат со чл. 124 кој пропишувал дека во случај на потреба од јавни работи, државата е должна да им исплати на граѓаните „пристојна плата“.
На состанокот, 2 февруари 1835 година, според новиот календар на 15 февруари, на кнезовите ливади во Крагуевац и во присуство на 2,5 илјади учесници и 10 илјади љубопитен свет, свечено бил донесен Уставот, по што принцот бил однесен од народот, додека гласањето претходно се водело во изборните единици без главен претрес. Следниот ден бил прочитан и објавен Уставот на свечен начин, со знамиња и свечена музика, кнезовите на коњаници и пешадиски гардисти и во присуство на државниот врв и пратениците, а вечерта бил подготвен огномет и се одржала театарска претстава. Потоа, во пренаменетите простории на Крагуевачката типографија, Јоаким Вујиќ ја претставил својата драма Фернандо и Јариќ, работена според делото на Карл Екартхаузен. Оригиналниот примерок на уставот бил врзан и укоричен од Глигориј Возаровиќ (1790 - 1848), првиот книжар, книжар и библиотекар во Кнежевството Србија, а од 1901 година се чувал во Архивот на Србија. Уставот бил отпечатен во кнежевско-државната печатница во Крагуевац во дури 10.000 примероци, дистрибуиран до пратениците на Соборот во Сретење и бил испратен примерок до сите институции.
Врз основа на новиот Устав биле именувани пет министри: министер за правда Лазар Теодоровиќ, за внатрешни работи и за образование Димитрија Давидовиќ, за надворешни работи Аврам Петронијевиќ, за финансии Алекса Симиќ и за воена министерка Милета Радојковиќ. Во Државниот совет се приклучиле следните членови: Коча Марковиќ (претседател на Советот), Јосиф Милосављевиќ, Тома Вучиќ Перишиќ, Милосав Здравковиќ Ресавац, Михаило Герман, Ѓорѓе Протиќ и Ранко Мајсторовиќ. Колку принцот Милош бил ентузијаст за уставот најдобро сведочат неговите зборови упатени до самиот уставник:
Давидовиќ, Давидовиќ, се што сте напишал досега, си испечатил денес.
Исход од Уставот
Уставот де факто бил на сила 14 дена, а 55 дена. Овој устав бил исклучително добро прифатен од народот, а „ Новине Србске “ напишал дека принцот ја потпишал „среќата на Србија“. Меѓутоа, овој либерален устав набрзо предизвикал протести во Русија и Турската империја, кои немале ниту свои устави. Најголемите европски империи, Русија, Турција, Австрија, Прусија, како и многу помали земји, во тоа време, сè уште немале устави, ниту ги усвоиле во догледна иднина. Наскоро во Австриската империја преовладувал страв дека нејзините поданици нема да бараат устав заснован на угледот на нејзините соседи. Еден од главните проблеми било знамето кое имало исти бои како француското. Рускиот амбасадор во Константинопол, Бутењев, рекол дека „Србија паднала во бездна поради француско-швајцарскиот устав“, а член на Портата за надворешни работи го нарекол „заразен устав“. Во писмото до принцот Метерних, австрискиот амбасадор во Порта го опишал како една од најголемите заблуди на овој век, но позицијата на виенските дворски кругови за овој устав најдобро се илустрира со текст објавен на 20 септември 1835 година. во Генералниот весник на Аугсбург (Allgemaine Zeitung). каде што е наведено „. . . за Србија, прописите не се слободоумни, како оние во францускиот устав, туку требаше само да се обезбеди личност, имот и чест. . . и дека на принцот му е ограничено правото на вето на одредени закони и дека требало да му биде дозволено да одбие кој било закон што го сака и да ги отстрани државните службеници по негова дискреција“. Сите три сили се согласиле дека уставот е републикански и револуционерен и против нивниот феудален поредок.
Под притисок на Турција, Русија и Австрија, принцот неволно го суспендирал, бранејќи го правото на Србија да се организира самостојно, иако тоа не му се допаѓало на владетелот.
Критиките и притисоците врз Србија почнале веднаш по усвојувањето на уставот. Сепак, принцот Милош не одолеал на голем странски притисок, што било во негова корист. Со изговор дека странските сили мора да бидат задоволени, Милош за краток период ги разрешил сите министри. Први биле сменети, Милета Радојковиќ и Димитрије Давидовиќ, на 16 март 1835 година, а до крајот на месецот и сите други, со што првиот и слободарски устав неславно завршил и го ставил вон сила. Давидовиќ подоцна тврдел дека детето, мислејќи на уставот, го убиле додека сè уште било во лулка. Уставот на Сретење важел две недели, односно до почетокот на март, кога бил привремен, а на 11 април 1835 година конечно се укинал. Имајќи предвид дека уставот е највисок правен акт на една држава и дека Србија тогаш била вазално кнежевство на Отоманската империја, Порта се спротивставила на неговото донесување. Против уставот бил и Австрија, бидејќи самата го немала. Русија го коментирала усвојувањето на уставот како „француски садници во турската шума“ (Бутељев). Под странски притисок, принцот Милош, без жалење, го укинал уставот.
Важност
Уставот на Сретење е првиот модерен српски устав. Ги изразува потребите на српското општество: национална еманципација, разбивање на феудалните институции и автократско владеење. Уставот бил моделиран според француските уставни повелби од 1814 и 1830 година и белгискиот устав од 1831 година. Сретењскиот устав е исто така еден од првите демократски устави во Европа.
Хаџирамаданова џамија
Хаџирамаданова џамија (или Долна џамија) — стара османлиска џамија во градот Ресен. Му припаѓа на Ресенското муфтиство на ИВЗ.
Хулиета (филм)
„Хулиета“ (шпански: Julieta) е филм на шпанскиот режисер Педро Алмодовар (Pedro Almodóvar) од 2016 година. Режисерот, исто така, е автор и на сценариото, а главните улоги ги играат: Ема Суарес (Emma Suárez), Адријана Угарте (Adriana Ugarte), Даниел Грао (Daniel Grao), Инма Куеста (Inma Cuesta) и Дарио Грандинети (Darío Grandinetti). Филмот е заснован врз три кратки раскази од збирката „Побегната“ на Алис Манро. Филмоти бил номиниран за „Златната палма“, за БАФТАво категоријата најдобар странски филм, имал неколку номинации за Европските филмски награди, а ја освоил наградата за најдобар режисер која ја доделува Меѓународното здружение на филмофили.
Хаџирамаданова џамија
Храмот е сместен во центарот на градот. Изграден е во 1592 година според натписот на влезот. Обновен е во 1971 година, при што е зачуван главниот облик на градбата, но орнаментиката е променета.
Според муслиманските преданија раскажани од ресенскиот оџа, Хаџирамадановата и Хаџимуратовата џамија (другиот муслимански храм во Ресен) се изградени од двајца браќа од Битола по име Хаџи Радаман и Хаџи Мустафа. Според христијанските преданија, обете џамии са изградени на местата некогашни цркви; на местото Хаџирамадановата џамија се наоѓал храмот „Св. Петка“. Нејзиниот поп се потурчил и станал муслимански духовник, но од почит кон христијанството ги собрал предметите и светињите од црквата и ги ставил на чување во сандак во џамискиот подрум.
Хулиета (филм)
Синопсис
Хулиета живее во Мадрид, но има намера со својот партнер Лоренцо да се пресели во Португалија. Меѓутоа, таа се откажува од својот план по една случајна средба со пријателката на својата ќерка. Тогаш, таа решава да направи резиме на животот и се присетува на најважните настани поради кои се отуѓила од својата ќерка...
Персонификација
Персонификација е најпознатата и најчестата сложен троп. Со оваа фигура на неживите нешта им се препишуваат особини на живи суштества. Всушност персонификација е кога се даваат човечки особина на нештата. Честа фигура е во поезијата.
Цане Митровски
Цане Ефремов Митровски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувал од крајно бедно земјоделско семејство. По завршување на основното четиригодишно училиште помагал на своите родители во одгледување стока и земјоделие. За време на окупацијата контактирал со понапредни луѓе, преку кои се запознал со народноослободителното движење. Изразил желба ѝ тој да се приклучи кон ова големо револуционерно дело. Па, така на 15 септември 1944 година, кога со група свои другари од селото пристапил во Месната команда во Кратово, а подоцна и во редовите на Седумнаесеттата македонска ударна бригада. Во борбите што ги водела бригадата крај селото Дренок, Варовиште и други места, тој покажал пример на лична храброст и пожртвуваност. Во една борба, крај селото Канарево-Кумановско, бил ранет, а во борбите во близината на Гнилане на 30 декември 1944 година загинал.