cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фосфат
Екологија
Од еколошко гледиште, фосфатот е мошне потребен ресурс поради неговата важна улога во биолошките системи, и недостатокот се одразува врз растот на организмите. Ова важи за слатководните средини, а во морските средини таа улога ја има азотот. Одлагањето на големи количеста на фосфат во средините каде тој обично е редок има значителни еколошки последици. На пример, ова може да предизвика подем на извесни организми за сметка на други, и помор на видови лишени од ресурси како кислород (еутрофикација). Во контекст на загадувањето, фосфатите се една составница на растворените супстанции, кои се главен показател за квалитетот на водата, макар што не целиот фосфор се наоѓа во молекуларен облик кој алгите можат да го разградат и примат.
Калциум хидрксиапатитот и калцитните наслаги се среќаваат околу бактерии во горниот слој на алувијалната почва. Бидејќи глинестите минерали предизвикуваат биоминерализација, присуството на бактерии и глинести минерали водат до наслаги од калциум хидроксиапатит и калцити.
Фосфатните лежишта може да содржат значително количество на тешки метали. При обработката на фосфатна руда остануваат јаловишта со зголемено количество на кадмиум, олово, никел, бакар, хром и ураниум. Доколку не се преземаат внимателни мерки, овој отпад може да исцеди тешки метали во подземните води или околните речни устија. Тогаш растенијата и морските животни би ги примиле овие супстанции, што води до присуство на токсични тешки метали во прехранбените производи.
Арена оперски фестивал
Арена оперскиот фестивал, познат и како оперски фестивал во Арената во Верона, е оперски музички настан што се одржува во текот на летните месеци во Арената Верона од 1936 година.
Во Арената се одржуваат и концерти на немелодрамски дела, како што се Реквиемот и Те Деум (Тебе Господи) на Верди, Стабат Матер на Џоакино Росини и бројни балети (Копелија од Лео Делиб, Лебедово езеро и Заспаната убавица од Петар Илич Чајковски). Марија Калас го доживеа италијанското деби токму тука, во Џоконда на Амилкаре Понкиели под диригентство на Тулио Серафин со Елена Николаи, Никола Роси-Лемени, Ричард Такер и Карло Таљабуе на 2 август 1947 година.
Првите нстани одржани во Арената
Пред да стане автономна институција, арената се користела за разни настани организирани од приватни лица. Првата изведба на 10 август 1913 година била промовирана од веронскиот тенор Џовани Ѕенатело, кој го прифатил финансискиот ризик, и од театарскиот импресарио Отоне Ровато, за да прослави 100 години од раѓањето на Џузепе Верди. Идејата се родила од разговорите на Ровато, Зенатало, Кусинати и Фаџуоли, тоа бил концерт нсо различни пејачи и уметници (под диригентската палка бил Тулио Серафин, Естер Мацолини ја играла Аида, Марија Геј ја играла Амнерис, Џовани Ѕенатело - Радамес, Мансуето Гаудио - Рамфис и Џузепе Данисе - Амонасро). Премиерата била важен настан бидејќи го означила раѓањето на нов сценографски стил: насликаните сцени, типични за традиционалните театри, биле напуштени, внесувајќи нови тридимензионални елементи. Ваква постановка се користи за речиси сите дела што се одржуваат во амфитеатарот.
Оваа новина била добро прифатена од јавноста и навистина помогнала за нејзиниот успех, толку многу што имало кавги и тепачки меѓу луѓето кои сакале да присуствуваат на премиерата на Аида. Амфитеатарот бил целосно полн: меѓу толпата имало Американци, Аргентинци, Руси и многу Германци. На премиерата присуствувале значајни личности како Џакомо Пучини, Ариго Боито, Пјетро Маскањи и Франц Кафка.
Од следната година, различни приватни лица учествувале во создавањето на годишната програма за Арената, вклучувајќи ги Ѕенатело, компанијата Lyrica Italica Ars (1919-1920), музичкиот издавач Сонѕоњо од Милано (1921-1922) и импресариото Џино Бертоласо од 1923 до 1926 година. Под раководството на Саемската управа во Верона во 1930 и 1931 година се случила промена во постановката, додека во 1934 година се родила Општинска Агенција за Уметнички Настани која го организирала летниот фестивал таа година.
Раѓање на автономна институција за оперски претстави - Арена ди Верона
Во 1936 година била создадена автономна институција за оперски претстави - Арена ди Верона (Оперска куќа Арена ди Верона), која оттогаш ги организира претставите, со надзорник, кому бил додаден уметнички директор во 1967 година.
Фестивалот со двете светски војни бил замрен десет години.
Во 17:20 часот на 12 август 1962 година, три дена по завршувањето на оперската сезона, избувнал пожар кој ја уништил сценографијата на Бал под маски и оштетил дел од белилото. Пожарот бил изгаснат по неколку часа. Реставрацијата била завршена седум години подоцна, во зимата 1969 - 1970 година.
Од 1976 година, институцијата ја прошири својата уметничка дејност со поставување симфониски, оперски и балетски претстави, од октомври до мај, во зградата на Филхармонијата од Верона, внесувајќи стабилни уметнички и технички комплекси кои даваат живот на претставите во Арената.
Во 1998 година, по законската уредба бр. 367 од јуни 1996 година, Оперската куќа била трансформирана во приватно правна фондација, од која се родила Фондацијата Арена ди Верона.
Од 2010 до 2015 година, на почетокот на јуни, имало и телевизиско прикажување на фестивалот во Арена, емитувано од Раи 1 во првите 5 изданија (во 2013 и 2014 година и на Евровизија ), со Антонела Клеричи како водителка, и емитувана од Канале 5 во шестото и последно издание со Паоло Бонолис, Белен Родригез и Елена Сантарели како водители.
Во корелација со фестивалот во јуни 2012 година, бил основан оперскиот музеј АМО, затворен по разни перипетии, кој ја презентирал историјата на операта и структурата на една опера. Фестивалот ја прославил својата 100-годишнина со отворањето на оперската сезона во 2013 година, на 14 јуни, со футуристичка постановка на Аида, која ја играла театарската група Ла Фура делс Баус (Шпанија) и повторно изведувајќи ја Аида, во реконструирано издание од она оригиналното историско од 1913 година од Џанфранко Де Босио) на 10 август. Со оглед на тоа што била двестегодишнината од Верди и Вагнер, најмногу се изведувале дела од Џузепе Верди и се одржала гала-вечер во чест на Рихард Вагнер, чие последно дело изведено во Арената било Лоенгрин во 1963 година. Во 2014 година, за време на фестивалот „Новиот век“, за прв пат била изведена „Кармина Бурана“ на Карл Орф, која имала голем успех кај публиката и критиката.
Во 2020 година, поради епидемијата „Ковид-19“, закажаните опери биле одложени за следната година, а летниот фестивал бил редуциран во неколку концерти и гала-вечери насловени „Во срцето на музиката“, во кои оркестарот бил преместен во центарот на арената.
Опери сè уште неизведени
Има многу познати опери кои се уште не се изведени во Арената. Ова е предизвикано од фактот што многу опери не се погодни за големите простори на амфитеатарот (на пример Фалстаф, Le nozze di Figaro и Месечарка ), бидејќи монументалните дела како Аида, Набуко, Турандот, Тоска и Кармен, кои се всушност целосно вклучен меѓу делата на Арена. Всушност, популарниот Севилски берберин во Арената не бил секогаш успешен, бидејќи ова е дело наменето за изведување во театар.
Примати
Најзастапено дело секако е Аида, која од 1992 година редовно се вклучува во програмата секоја сезона. Најмалку изведени опери се Фиделио од Бетовен, со концертна изведба во 1986 година, Џани Скики од Пучини во полу-драмска изведба во 2020 година и Марта на Фридрих фон Флотов во целосна сценска форма со само две изведби во сезоната 1929 година.
Дваесетте најизведувани опери во Арената (од 2022 година):
Цигански Премин
Цигански Премин (познат и како Цигански Проход) — високопланински превој на планината Кораб во западна Македонија. Преслапот Цигански Премин е висок 2.305 метри надморска височина и ги поврзува, односно меѓусебе ги дели гребените (масивите) на врвовите Дерза со Црн Камен и Шупла Стена на југ и Цигански Врв и Боази со Изгревно Езеро на север, во средишниот дел на планината Кораб. Се наоѓа на главниот срт на протегање на планината Кораб, а по него води и македонско-албанската државна граница. Точната местоположба на превалот Цигански Премин е 41°44’ северна географска широчина и 20°31’ источна географска должина. Преку превојот води тесна сточарска патека која многу ретко се користи за преминување од Македонија во Албанија, а претежно ја користат собирачи на шумски плодови и дрва, но не и сточари бидејќи и покрај бујната трева пределот е со многу стрмни падини и провалии и нема поволни пасишта. Името Цигански Премин можно е да е настанато во подалечното минато кога овој премин веројатно го користеле „Цигани“ (Роми) кои како чергарско-номадски тајфи кои се занимавале со калајџиство или како ковачи-налбати (за потковици) и ситни трговци ја преминувале планината Кораб и работеле во горнореканските села во Македонија и селата во пределот Љума во Албанија. На постарите географски и топографски карти превојот е запишуван и како Цигански Проход.
Опел Каскада
Опел Каскада (германски: Opel Cascada) — автомобил дизајниран и произведен од германскиот производител на автомобили Опел. Производството на Опел Каскада траело од 2013 до 2019 година. Автомобилот во Шпанија се продавал како Опел Кабрио, во Велика Британија како Воксхал Каскада, во Австралија и Нов Зеланд како Холден Каскада и Буик Каскада во САД и Кина. Во Канада моделот не бил продаван.
Модел
Моделот на Буик Каскада бил откриен кон крајот на 2012 година, и претставен на 20 април 2013 година. Каскада понудила два избори на мотори со четири цилиндри на бензин, мотор од 1.4L или 1.6L. Овие мотори биле понудени или со шест-брзински рачен или со автоматски шестбрзински менувач. лансирањето беше достапен и дизел 2.0L.
Опел изјавил дека Каскада е засилена за 43% од претходната генерација Астра H ТвинТоп и работи заедно со распоредот за суспензија на HiPer Strut.
Во јануари 2015 година, Буик Каскада била претставена на меѓународниот автомобилски саем во Северна Америка во 2015 година. Тој излегол во продажба во јануари 2016 година. Каскада бил достапен со два трима, 1SV и Premium. Дополнително, Буик бил достапен само со 1.6L 4 мотор. Иако автомобилот бил достапен во Соединетите Држави, тој не бил достапен во Канада.
Во април 2015 година, Холден Каскада излегла во продажба, и бил најновиот кабриолет на Холден, откако моделот на Астра ТвинТоп бил прекинат во 2009 година. На лансирањето, Каскада била понудена со само бензински мотор 1,6L и автоматски со шест брзини.
Внатрешност
Каскада го дели голем дел од дизајнот со ентериерот на Опел Астра J. Спецификациите се разликуваат помеѓу брендовите, но стандардните одлики што се споделуваат меѓу брендовите вклучуваат електрична сопирачка за паркирање, спортски седишта, DAB радио, автоматски фарови и бришачи, контрола на крстарење, електричен кровен преклоп и 7,0 „Intellelink Infotainment System“, брендиран како MyLink за Холден.
Регионалните разлики вклучуваат ISOFIX стандардни точки за моделите на Опел, Воксхал и Холден.
Мотори
Каскада има турбо-полнежен 1,6 литарски четири цилиндричен мотор на гас што ја намалува потрошувачката на гориво. Релативно ниското производство на моќност во масата на Каскада дозволува да достигне скромно време од 0 до 60 км на час во опсегот од 8 до 9 секунди.
Единствениот достапен мотор во Буик Каскада е 200-КС турбо полнач од 1,6 литарски четири цилиндри со технологија.
Моторот произведува 170 КС (125 kW) моќност и 280 врт/мин (207 lbf⋅ft) вртежен момент помеѓу 1650 до 3200 вртежи во минута. Другите мотори, кои не се достапни во Соединетите држави, вклучуваат два бензинци од 1.4 L Family 0 со 120 КС (88 kW) и 140 КС (103 kW) и со 200 Nm (220 Nm) и 2.0 L CDTI дизел со 165 PS ( 121 kW) и 380 N⋅m (280 lbf⋅ft).
Лука Здравковски
Лука Здравковски (роден 17 април 2001 во Скопје,) — македонски фудбалер кој игра на позицијата централен среден играч во екипата на Ксанти во грчкото фудбалско првенство.
Џералд Форд
Џералд Рудолф Форд Помладиот (анг: Gerald Rudolph Ford, Jr.; роден како Лесли Линч Кинг Помладиот; 14 јули 1913 26 декември 2006) ― 38-миот претседател на Соединетите Американски Држави од 1974 до 1977 година. Тој бил единствен претседател на САД кој не бил избран на избори, и единствениот претседател до сега од сојузната држава Мичиген. Претходно бил лидер на Републиканската партија во Претставничкиот дом, а во 1973 година бил назначен за 40-ти потпретседател. По оставката на Ричард Никсон во 1974 година, Форд станал претседател, но бил поразен за изборите за цел мандат во 1976 година.
Ран живот
Џералд Форд е роден како Лесли Линч Кинг Џуниор на 14 јули 1913 година, во Омаха, Небраска. Неговите родители се развеле во декември 1913 година, а мајка му го добила старателство над синот. Дедото на Форд од таткова страна, Чарлс Хенри Кинг плаќал алиментација непосредно до пред неговата смрт во 1930 година. Форд израснал во Гранд Рапидс, Мичиген, и се запишал на Универзитетот во Мичиген, каде бил член на универзитетскиот фудбалски тим, со кој освоил две национални првенства. По завршувањето на последната година, ги одбил понудите од Детроит Лајонс и Грин Беј Пакерс, и се запишал на Правниот факултет Јеил.
Втора светска војна
По нападот на Перл Харбор (7 декември 1941), Џералд Форд се пријавил во морнарицата на САД, каде служел од 1942 до 1946 година; заминал како потпоручник.
Политичка кариера
Откако Форд се вратил во Гранд Рапидс во 1946 година, станал активен во месната републиканска политика. Форд својата политичка кариера ја започнал во 1949 година како кандидат за пратеник во Претставничкиот дом на САД од 5-тиот конгресен округ на Мичиген. Тој се задржал на оваа функција скоро 25 години, а последните девет години бил лидер на опозицијата во Домот. Во декември 1973 година, два месеци по оставката на Спиро Агњу, тогашниот претседател Никсон го именувал Форд да го замени Агњу на функцијата потпретседател на САД; Џералд Форд станал потпретседател според членовите од 25-тиот амандман (кој се применил за прв пат во историјата на САД) и затоа тој е првиот назначен потпретседател на САД. По оставката на претседателот Никсон во август 1974 година, Форд веднаш ја презел претседателската функција (по сила на 25-тиот амандман) со зборовите „нашиот долг национален кошмар заврши“. На 20 август, Форд го именувал поранешниот гувернер на Њујорк, Нелсон Рокфелер, да го пополни ослободеното потпретседателско место, повикувајќи се уште еднаш на 25-тиот амандман.
Претседател на САД
Како претседател, Форд ја потпишал Хелсиншката декларација, кој била чекор за релаксирање на односите во Студената војна. По падот на Јужен Виетнам девет месеци откако станал претседател, САД се повлекла од учеството во Виетнамската војна. На домашен план, Форд ја предводел најлошата економија во четирите децении по Големата депресија, со растечка инфлација и рецесија. Во едно од неговите најконтроверзни дела, му дал целосна и безусловна амнестија на Ричард Никсон за неговата улога во скандалот Вотергејт. За време на претседателскиот мандат на Форд, надворешната политика се одликувала со зголемена улога на Конгресот во неа и со соодветното ограничување на овластувањата на претседателот. Во републиканската прелиминарната претседателска кампања во републиканскиот табор во 1976 година, Форд го победил поранешниот гувернер на Калифорнија Роналд Реган, станал републикански кандидат за претседател на САД но тесно ги загубил претседателските избори од противкандидатот на демократите, поранешниот гувернер на Џорџија Џими Картер. Историчарите и политиколозите го рангираат Форд како потпросечен претседател.
По претседателствувањето (1977–2006)
Откако бил сменет од функцијата претседател на САД, Форд останал активен во Републиканската партија. Поради своите умерени ставови за различни општествени прашања сè почесто бил во судир со конзервативните членови на партијата во 1990-тите и раните 2000-ти. Откако се повлекол од политиката, Форд го тргнал настрана непријателството што го чувствувал кон Картер по изборите во 1976 година, а двајцата поранешни претседатели станале блиски пријатели. По низа здравствени проблеми, тој починал дома на 26 декември 2006 година, на 93-годишна возраст.
Саша Лошиќ
Саша Лошиќ ака Лоша (Бања Лука, 19 јули 1964) е босански и поранешен југословенски пејач и фронтмен на рок групата Плави оркестар. Уште во неговите средношколски денови, на почетокот на 1981 година, Лошиќ го основал својот прв бенд, „Шевин оркестар“, кој бил претходник на „Плави оркестар“. Песната „Суада“, заштитен знак на Плави оркестар, Лошиќ и Павичиќ ја напишале заедно во четврто одделение средно училиште.
Од 1985 г до почетокот на војната во БиХ бил водач и фронтмен на Оркестарот. За време на војната во Босна и Херцеговина, Лошиќ се преселил во Љубљана, каде што започнал да работи како дизајнер и маркетинг експерт. Во 1997 година, заедно со браќата Черемида, повторно го изгради Плави оркестар. По војната се вратил да живее и работи во Сараево.
Работа
Лосиќ е композитор на поп често инспириран од фолклорот, како и од театарски партитури (Ромео и Јулија, Лимонада, Мајка на храброста ), партитури за документарни и играни филмови. Неговото ново дело вклучува филмови како Гори ватра, Кајмак и мармалад, Дани и сати и формирањето на неговиот нов филмски оркестар од Саша Лошиќ, кој ја имаше светската премиера на 10-ти. Јубилеен филмски фестивал во Сараево со гала концерти во Народниот театар во Сараево.
Лошиќ има соработувано со бројни талентирани музичари и пејачи од цела Европа, меѓу кои:
Вал д’Изер
Вал д’Изер (Val-d'Isère) — француска општина во департманот Савоја и регионот Оверњ-Рона-Алпи. Се наоѓа во југоисточниот дел на Франција, на оддалеченост од 5 km од границата со Италија.
Мало планинско село до манастирот Вануаз, изолирано за време на снежните периоди за време на своето минато. Вал д’Изер, благодарение на развојот на скијањето од 1930-тите, го прави една од најпознатите светски скијачки престолнини.
На скијачките патеки во Вал д'Изер редовно се одржуваат трки од Светскиот куп, секој декември во машките дисциплини, а исто така се одржувале трки во повеќе скијачки дисциплини во рамки на Зимските олимписки игри во 1992.
Камран Азиз
Камран Азиз (1922 – 7 март 2017) билa кипарски музичар и фармацевт. Таа била првата жена композитор и првата жена фармацевт во општеството на кипарските Турци. Таа даде значаен придонес за народната музика на кипарските Турци до тој степен што го започнала жанрот во неговата модерна смисла. Таа исто така била една од првите женски музичари што свиреше во јавноста и била пионер во свирењето и предавањето на западната музика, заедно со нејзиниот колега, Јале Дервиш.
Раниот живот
Азиз е родена во 1922 година. Таа била ќерка на Мехмет Азиз, лекар заслужен за искоренување на маларијата на Кипар; нејзината постара сестра, Туркан Азиз, подоцна станала првата главна медицинска сестра на островот. Музичкото образование го започнала на 8-годишна возраст со учење на пијано. Дипломирала на Американската академија во Никозија.
Таа добила образование по фармакологија од кипарската влада, дипломирала во 1944 година за да стане првата жена фармацевт од кипарските Турци заедно со Ајше Дана.
Музичка кариера
Азиз ги започнала своите музички преноси на Британското воено радио во 1945 година Таа започнала да преведува класични дела на турски во таа година, години пред да започнат слични преводи во Турција. Таа го основа музичкиот ансамбл наречен Kâmran Aziz ve Arkadaşları („Камран Азиз и нејзините пријатели“) во 1950 година. Овој ансамбл настапувал на радио, а потоа и на ТВ во Кипарската радиодифузна корпорација до 1963 година. Свиреа популарни песни, како и преводи на оперски арии и Лидер на композитори како Шуберт на турски. Овие преводи најмногу ги правеле самата Азиз и нејзиниот колега Јале Дервиш. Ова го преобликува музичкиот вкус на кипарското турско општество и го популаризира ансамблот. Азиз и Дервиш компонираа и танго, валцери и маршеви. И покрај тоа што поголемиот дел од нејзините композиции не се фолклорни, некои од песните компонирани од Азиз била инспирирани од кипарската народна музика. Овие песни се покажаа како многу популарни и сега се претставени како дел од канонот за народна музика на кипарските Турци.
Нејзината улога во музичката традиција на кипарските Турци доведе до тоа Културниот комитет на Собранието на Републиката да и додели Специјална награда.
Смртта
Азиз била хоспитализиран со белодробни компликации во 2017 година и остана во државната болница „Д-р Бурхан Налбантоглу“ во Северна Никозија еден месец. Таа починала на 7 март 2017 година на 95-годишна возраст, еден ден откако била отпуштена од болница. Нејзината погребна молитва беше одржана во џамијата Исмаил Сафа и беше погребана во Никозија. Претседателот на кипарските Турци Мустафа Акинџи и премиерот Хусеин Озгурѓун објавија пораки со сочувство како реакција на нејзината смрт.
Нике (божица)
Нике (старогрчки: Νίκη) - божица на победата во старогрчката митологија. Нејзин пандан во римската митологија била божицата Викторија. Познат е храмот на Нике Аптерос која се наоѓа на Акропол. Како гласничка на победата, таа најчесто е претставена како лета со раширени крила или се спушта на земјата, облечена во раскрилена облека.
ЛГБТ-права во Северен Кипар
Лезбејките, хомосексуалците, бисексуалците и трансродовите (ЛГБТ) лица во ТРСК (Турска Република Северен Кипар) се соочуваат со правни предизвици кои не ги доживуваат не- ЛГБТ жителите. Сексуалната активност на лица од ист пол е легална во Северен Кипар од 7 февруари 2014 година. Претходните закони дозволувале три години затворски казни, според членовите 171 и 173 од неговиот кривичен законик. Женската хомосексуалност не беше криминализирана. Апсењата за хомосексуалност се случиле дури во 2011 година
Законите било наследство на британското колонијално владеење, оставено откако островот Кипар стекнал независност во 1960-тите. Додека Република Кипар ја декриминализирал хомосексуалноста во 1998 година со цел да пристапи кон членство во Европската унија (ЕУ) во 2004 година, спорниот статус на северот значи дека тој е надвор од јурисдикцијата на ЕУ.Во 2002 година, по пресудата на Европскиот суд за човекови права во Модинос против Кипар
(Пресуда од 22 април 1993 година, серија А бр. 259), Република Кипар го укина кривичното дело
одредби со кои се забранува консензуална сексуална активност меѓу возрасни мажи кои се над
Европа да има такви закони.
Укинувањето на криминализацијата на машката хомосексуалност било сериозно разгледувано од 2006 година Во октомври 2011 година, европратеничката Марина Јанакудакис тврдеше дека за време на посетата на Северен Кипар, претседателот Дервиш Ероглу и ветил дека ќе ја легализира хомосексуалноста за да ја усогласи со Турција, Република Кипар и остатокот од Европа. Во декември 2011 година, било објавено дека, поради зголемениот притисок од европратениците, севернокипарските пратеници ќе го укинат законот кој во моментов ја криминализирале хомосексуалноста. Претседателот Дервиш Ероглу, актуелниот лидер на владата, изрази дека ќе го потпише предлог-законот кога ќе дојде до него.
Ова било одложено додека два случаи против Северен Кипар не биле поднесени до Уставниот суд на ТРСК и Европскиот суд за човекови права. Веднаш по поднесувањето на случајот во Европскиот суд, Координативниот центар за ЕУ на премиерот на ТРСК во април 2013 година подготви амандман за укинување на членовите 171, 172 и 173 од Поглавјето 154 од кривичниот законик на републиката. Се очекуваше ова да биде одобрено, но беше поднесено.
Доколку законодавството не било усвоено, Европскиот суд за човекови права најверојатно ќе го сослуша случајот и ќе најдеше дека криминализацијата е кршење на членот 8, во согласност со Даџон против Обединетото Кралство.
На 27 јануари 2014 година, Собранието на Републиката, севернокипарскиот парламент, гласаше за укинување на одредбите од кривичниот законик кои ги забранија истополовите односи меѓу мажите. Предлог-законот бил потпишан во закон и објавен во службен весник на 7 февруари 2014 година. Таа стапила на сила по објавувањето.
Наводи
https://www.ohchr.org/sites/default/files/lib-docs/HRBodies/UPR/Documents/Session6/CY/ILGA-Europe-AKOK_CYP_UPR_S06_2009.pdf
Ацо Тонев
dywybubanfinwpianspifun u9gpashphnawmxap9uwgawdam9faymuidas
Вишеградска група
Вишеградската група, е културна и политичка алијанса на четири средноевропски држави - Чешка, Унгарија, Полска и Словачка, кои се членки на Европската Унија (ЕУ) и НАТО - со цел унапредување на меѓусебната воена, културна, економска и енергетска соработка со понатамошна нивна интеграција во ЕУ.
Групата води потекло од самитот на водачите на Чехословачка, Унгарија и Полска во унгарскиот град Вишеград на 15 февруари 1991. Локацијата била избрана како намерна алузија на средновековниот Вишеградски собир во 1335 помеѓу Јован I од Бохемија, Карло I од Унгарија и Казимир III од Полска.
По распадот на Чехословачка во 1993, Чешка и Словачка станале засебни членки на групата. Сите четири земји-членки на Вишеградската група станале членки на ЕУ на 1 мај 2004.
Ајзак Хејс
Ајзак Ли Хејс (Isaac Lee Hayes; 20 август 1942 - 10 август 2008) ― американски соул музичар, композитор и глумец.
Тој бил еден од најистакнатите музичари во издавачката куќа Stax Records, каде што работел како матичен текстописец и како сесиски музичар и музички продуцент. Таму кон средината на 1960-тите почнал да соработува со неговиот дологодишен партнер Дејвид Портер. Во 2005 година, Хејс и Портер биле примени во Куќата на славата на текстописците, како признание за многуте песни кои ги напишале за себе, дуото Сем и Дејв, Карла Томас и други. Во 2002 година Хејс бил примен во Куќата на славата на рокенролот.
Хејс и Портер ја напишале песната "Soul Man", која ја извеле дуото Сем и Дејв, и песната добила признание како една од највлијателните песни во изминатите 50 години од Гремиевата куќа на славата. Песната исто така добила признание од Куќата на славата на рокенролот, од списанието Ролинг Стоун и од Американското здружение на музички сниматели (RIAA) како една од песните на векот. Во доцните 1960-ти, Хејс, исто така, започнал кариера како пејач. Имал неколку успешни соул албуми како Hot Buttered Soul (1969) и Black Moses (1971). Покрај неговата работа во популарната музика, тој работеше и како композитор на филмска музика.
Хејс е познат по неговата музика за филмот Шафт (1971). За „Theme from Shaft“, во 1972 година освоил Оскар за најдобра оригинална песна. Со ова тој станал трет црнец, по Хети МекДаниел и Сидни Поатје, кој освоил Оскар; и прв црнец кој освоил награда од Академијата за филмски уметности и науки во категорија која не е поврзана со глума. Истата година, Хејс освоил и две Греми награди. Подоцна, за неговиот музички албум Black Moses освоил и трета Греми награда.
Во 1992 година, Хејс бил крунисан за почесен крал на регионот Ада во Гана како признание за неговата хуманитарна дејност во таа област. Тој глумел во филмови и телевизиски серии, како што се во филмовите Truck Turner и I'm Gonna Git You Sucka, и како Гандолф „Генди“ Фич во ТВ серијата „Рокфордови списи “ (1974–1980). Тој го позајмувал гласот на ликот Шеф во анимираната серија South Park од нејзиното деби во 1997 година до неговото контроверзно заминување во 2006 година.
На 5 август 2003 година, на BMI Urban Awards Хејс го добил признаниети BMI икона за неговото трајно влијание врз генерации на музичари. Во текот на неговата кариера како текстописец, Хејс добил пет BMI R&B награди, две BMI Pop Awards, две BMI Urban Awards и шест Million-Air цитати. До 2008 година, неговите песни биле изведени повеќе од 12 милиони пати.
Соработки
Со Отис Рединг
Со Вилсон Пикет
Со Доналд Бирд и 125th Street, N.Y.C.
Со Линда Клифорд
Со Алберт Кинг
Со Вилијам Бел
Со Дион Ворвик
Со Руфус Томас
Со Еди Флојд
Хемиска структура
Хемиска структура — начин на опишување на молекуларната геометрија и, кога е потребно, електронската структура на една молекула. Молекуларната геометрија се однесува на просторната распореденост на атомите во една молекула и хемиските врски меѓу нив. Таа може да се претстави со структурни формули и молекуларни модели заклучно со зафатеноста на орбиталите на молекулата. Структурата може да опишува најразлични состави, од најпростите молекули (на пр. двоатомски кислород или азот), до многу сложени (на пр. белковина или ДНК). Изучувањето на хемиските структури е задача на полето наречено структурна хемија.
Историја на изучувањето
Теориите за хемиската структура први ги изнеле Август Кекуле, Арчибалд Скот Купер и Александар Бутлеров почнувајќи од 1858 г. Тие први образложиле дека соединенијата не се произволни склопови од атоми и функционални групи, туку структури наредени по валентност на атомите што ја сочинуваат молекулата, кои можат да се опишат и проучуваат во три димензии.
Согледувања за структурата
Во однос на хемиската структура разликуваме чиста поврзаност на атомите во една молекула (хемиско устројство), опис на тридимензионалната поставеност (молекулска конфигурација и нејзината хиралност) и точните определби на должините на врските, нивните агли и усученоста, односно целосна претстава за односните атомски координати.
При одредување на структурите на хемиските соединенија најпрвин ја утврдуваме шемата и степенот на сврзаност меѓу сите атоми во молекулата, а кога е можно, ги пронаоѓаме тридимензионалните просторни координати на атомите во неа.
Определување на хемиската структура
Структурата на молекулата се определува на следниве начини:
Поврзаноста се дознава користејќи спектроскопии како јадрената магнетна резонанција (со протони или јаглерод-13), разни методи на масената спектрометрија (за дознавање на сеопштата молекулска маса, како и маси на делови). Методите како апсорпционата, вибрационата, инфрацрвената и Рамановата спектроскопија даваат сознанија за броевите и соседноста на повеќекратни врски, како и за видовите на функционални групи (чија интегрална сврзаност има вибрациони белези); момжеме да изведеме понатамошни проучувања од кои би добиле увид во електронската структура на молекулите по пат на циклична волтаметрија и рендгенска фотоелектронска спектроскопија.
Метричките информации за гасовите се дознаваат со гасна електронографија и микробрнова (вртежна) спектроскопија или слично. За материите во кристална цврста состојба се користи рендгенска кристалографија или неутронско расејување. Овој приод дава тридимензионални модели во атомски размери, обично со точност до 0,001 Å за растојанија и 0,1° за агли.
Кога молекулата има неспарен електронски магнетен момент во функционална група на нејзината структура, се вршат иследувања со електронска јадрена двојна резнанција (ENDOR) и електронска парамагнетна резонанција. Овие методи се уште позначајни кога молекулите содржат метални атоми, и во отсуство на кристалите потребни за кристалографија или поединечните видови атоми потребни за јадрена магнетна резонанција. Во некои случаи се применуваат и поспецијализирани методи како електронска микроскопија.
Гвидо Имбенс
Гвидо Вилхелмус Имбенс (холандски: Guido Wilhelmus Imbens; роден на 3 септември 1963 година) ― холандско-соединетодржавски економист чие истражување се однесува на економетријата и статистиката. Тој работи како професор по економија по применета економетрија на Стенфордовиот последипломски факултетот за бизнис на Стенфордовиот универзитет, каде што предава од 2012 година.
Во 2021 година, на Имбенс му била доделена половина од Нобеловата спомен награда за економски науки заедно со Џошуа Ангрист „за нивниот методолошки придонес во анализата на причинско-последичните врски“. Нивната работа се насочувала на природни опити, кои можат да понудат емпириски податоци во контексти каде контролираното опитување може да биде скапо, одзема време или неетички. Во 1994 година, Имбенс и Ангрист го вовеле на месниот просечен ефект на третман, влијателна математичка методологија за веродостојно заклучување на причинско-последична врска од природни опити кои ги образложиле и дефинирале ограничувањата на таквите заклучоци. Работата на Имбенс со Ангрист, заедно со работата на сопримачот Дејвид Кард, е заслужна за катализирање на „револуцијата на кредибилитетот “ во емпириската микроекономија.
Ран живот и образование
Во средното училиште, Имбенс се запознал со работата на холандскиот економист Јан Тинберген. Под влијание на работата на Тинберген, Имбенс избрал да студира економија на Еразмовиот универзитет Ротердам, каде што Тинберген предавал и воспоставил програма по економија. Имбенс дипломирал со диплома за кандидат по економетрија на Еразмовиот универзитет Ротердам во 1983 година. Последователно се стекнал со магистерска диплома со истакнатост по економија и економетрија од Халскиот универзитет во Кингстон од Хал, Обединетото Кралство во 1986 година.
Во 1986 година, еден од менторите на Имбенс на Универзитетот во Хал, Ентони Ланкастер, се преселил на Брауновиот универзитет во Провиденс, Род Ајленд. Имбенс го следел Ланкастер до Браун за да продолжи со понатамошни последипломски и докторски студии. Имбенс добил диплома по магистер на уметности и доктор на науки по економија од Браун во 1989 и 1991 година, редоследно.
Кариера
Имбенс предавал на Тилбуршкиот универзитет (1989-1990), Универзитетот Харвард (1990-97, 2007-12), Универзитетот во Калифорнија, Лос Анџелес (1997-2001) и Универзитетот во Калифорнија, Беркли (2001-07). Тој е специјализиран за економетријата, кои се посебни методи за извлекување целни заклучоци. Тој станал уредник на Econometrica во 2019 година, а неговиот мандат се очекува (од 2022 година) да заврши во 2025 година. Од 2021 година, тој е професор по применета економетрија и економија на Стенфордовиот последипломски факултетот за бизнисс. Тој е, исто така, виш соработник на Стенфордскиот институтот за истражување на економската политика и професор по економија на Факултетот за хуманистички и науки на институтот. Имбенс е соработник на Економетриското друштво (2001) и Американската академија за уметности и науки (2009). Имбенс бил избран за член на Кралската холандска академија на уметности и науки како странски член во 2017 година. Тој бил избран за член на Американската статистичко здружение во 2020 година.
Нобелова спомен награда за економија
Имбенс ја добил Нобеловата награда за економија за 2021 година заедно со колегите економисти Дејвид Кард и Џошуа Ангрист за нивниот придонес кон методологиите за анализа на причинско-последичните врски. Во своето соопштение за печатот, шведската Кралска академија на науките изјавила дека „ни дале нови сознанија за пазарот на трудот и покажале какви заклучоци за причината и последицата може да се извлечат од природни опити. Нивниот пристап се проширил на други полиња и направи револуција во емпириското истражување.“
Личен живот
Имбенс е во брак со колешката економист Сузан Ети од 2002 година. Ати, исто така, предава на Стенфордскиот последипломски факултет за бизнис, каде што е професор по економија на технологијата. Кум на свадбата на Имбенс и Ати бил Џошуа Ангрист, со кого Имбенс ќе ја сподели Нобеловата награда 19 години подоцна.
Тој има двојно државјанство во Соединетите Држави и Холандија.
Мојот татко на определено време
„Мојот татко на определено време“ (српски: Мој тата на одређено време) — филм на режисерот Милан Јелиќ од 1982 година. Главните улоги ги играат: Љубиша Самарџиќ, Милена Дравиќ, Велимир Бата Живојиновиќ, Борис Дворник и Никола Којо.
Јако Хинтика
Јако Хинтика (фин. Jaakko Hintikka) ( - ) — фински филозоф и логичар. Долги години предавал на Државниот универзитет во Флорида, Станфорд, Универзитетот во Хелсинки, и на Финската академија. Последно бил и филозоф на Бостонскиот универзитет. Издал многубројни книги и текстови, и дал големи придонеси за математичката логика, филозофската логика, фолозофија на математиката, епистемологијата, филозофијата на јазиците, и филозофијата на науките. Неговите дејства се преведувани на повеќе од девет јазици. Хинтика се смета за основувач на формалната епистемична логика и семантики игри за логика. На почетокот на неговата кариера ја развил семантиката на модалната логика суштински аналогна на Крипкеовата семантика, и ја открил денеска широко користената семантичка табела, независно од Еверт Вилем Бет. Во покасните децении работел воглавно на семантиката на игра, и на ИФ-логиката, позната по нејзините квантификатори, за кои тој верувал дека подобро се погодувале со нашата интуиција за квантификаторите, туку конвенционална логика од прв ред. Важни се неговите коментари на делата на Аристотел, Кант, Витгенштајн, и Чарлс Пирс. Работата на Хинтика може да се смета како продолжение на англомеричките тенденции во фолозофијата, који ги основале Фрег и Бертран Расел.
Пулсоксиметар
Пулсоксиметар — медицински контролно-дијагностички уред за неинвазивно мерење на нивото на заситеност на капиларната крв со кислород. Постојат мноштво патолошки состојби чиј тек е пропратен со хроничен недостаток на кислород во крвта. Во тој случај показателот за сатурација на крвта со кислород бара постојано набљудување.
Принцип на работа
Во основата на методот се наоѓаат две појави. Првата појава - апсорпцијата на светлината од два брана со различна бранова должина од страна на хемоглобинот се менува во зависност од неговата заситеност со кислород. Втората појава - светлосниот сигнал, поминувајќи низ ткивото добива пулсирачки карактер како последица на промената на обемот на артеријалниот крвоток при секоја срцева контракција. Пулсоксиметарот има периферен сензор во кој се наоѓа извор на светлина со две бранови должини: 660 nm и 940 nm. Степенот на апсорпција зависи од тоа колку хемоглобинот во крвта е заситен со кислород.
Историја
Оксиметарот бил изработен од Глен Алан Миликен  во 1943 год. и бил претставен во 1949 год. Ерл Вуд му додал капсула под притисок за извлекување на крв од увото за да се добие апсолутна вредност на заситеноста со O2. Оваа концепција е слична со современата традиционална пулсоксиметрија, но било тешко таа да се реализира поради нестабилноста на фотоелементите и изворите на светлина; денес овој метод не се користи. Првата пулсоксиметрија била развиена во 1972 година од страна на јапонските биоинженери Такуо Аојаги и Мичио Киши од јапонскиот производител на медицинска електронска опрема Nihon Kohden со користење на соодносот на апсорпција на црвената и инфрацрвената светлина од страна на пулсирачките компоненти на местото на мерење. Хирургот Сусуму Накаџима за првпат го испитал уредот на пациенти во 1975 година. Во 1995 година Masimo ја претставила технологијата на извлекување на сигналот која можела точно да мери за време на движењето на пациентот и на ниската перфузија по пат на одделување на артерискиот сигнал од венскиот. Оттогаш производителите на пулсоксиметри развиле нови алгоритми за намалување на бројот на лажни тревоги за време на движењето. Според тоа сè уште постојат важни разлики во работата на пулсоксиметрите во сложени услови.
Црн Камен (Кораб)
Црн Камен — врв во средишниот дел на главниот срт на протегање на планината Кораб, во Република Македонија. Неговата надморска височина изнесува 2.404 метри.
Местоположба
Се наоѓа во средишниот дел на планината Кораб на главниот срт, во непосредна близина односно на самата гранична линија меѓу Македонија и Албанија. Според местоположбата на врвот Црн Камен се наоѓа на координатите 41°43'24.9" северна географска широчина и 20°30'51.3" источна географска должина. Сместен е на главниот срт на протегање на планината Кораб, веднаш помеѓу врвовите Шупла Стена (2431 м.) на југ и Дерза (2403 м.) веднаш непосредно на север. Врв Црн Камен кој и самиот има зашилен остар изглед со тесен шпицест срт е токму во средината помеѓу двата зашилените и остри врвови Шупла Стена и Дерза, на истиот планински гребен определен со превоите Шкртец и Цигански Проход, поради што погледнати од повеќе места од далечина тие три врвови даваат особено убава налик „алпска“ глетка. Црн Камен се одликува со многу величествена глетка, при што двете падини му се многу стрми со испресечни карпи со сипари од ситни камења и бујна трева при што на источната падина веднаш под самиот врв карпата има изразите црна боја поради што врвот и го добил името Црн Камен. Црната боја на карпата веднаш под врвот е изразите и забележлива од далеку како спротивност на околните сиви, жолтеникави и бели камења и веројатно е настаната како поради (веројатно гранитниот) составот така и од слевањето на вода и припекот поради поставеноста кон исток - североисток. Сртот на самиот врв е многу тесен и тревнат со стрмни провалии од двете страни, но до последните сантиметри пред највисоката точка тој е и карпест поради што е многу тежок за искачување. Поради тоа што самата највисока точка на врвот е многу тесна, на нејзе има место да застанат највеќе 3 до 4 луѓе. Врвот Црн Камен може да се искачи по доброразгазената граничарска патека која води и го заобиколува по неговата источна падина, а најдобрата можност за искачување е по тревнатата североисточна падина до малото тревнато и зарамнето планинско седло на сртот кое го одделува од сосдениот врв Дерза, од кое за 5 минути во правец може да се искачат овие два врва.
Аникините времиња (филм)
„Аникините времиња“ (српски: Аникина времена) — филм на режисерот Владимир Погачиќ од 1954 година, заснован врз истоименото дело на Иво Андриќ. Главните улоги ги играат: Милена Дапчевиќ, Братислав Грбиќ и Љубинка Бобиќ.
Синопсис
Аника е млада девојка која сака само еден човек, но тој е полн со комплекси, нема сила и храброст да се соочи со животот, па не е во состојба да ѝ ја возврати љубовта. Влегувајќи многу авантури, Аника се обидува да пронајде друг човек кого ќе го засака, но не успева во тоа, иако многумина ѝ нудат љубов.
Алфред Тарски
Алфред Тарски (Alfred Tarski) (, -, ) — полски математичар и логичар, автор на значајни студии од делот на математичка логика, математика, општа алгебра, теорија на множествата, и геометријата. Студирал руски, германски, француски, грчки и латински. На штотуку отворениот Варшавски универзитет во 1918 година почнал со студиите по биологија. Докторирал на Варшавскиот универзитет во 1924 година. Од 1925 до 1939 година бил доцент на Варшавскиот универзитет, каде што држел предавања по математика и логика. Во 1939 година емигрирал во Америка. На Универзитетот во Калифорниjа во Беркли станал професор во 1949 година. Автор на семантичката дефиниција на вистината која е по него онтолошки и гноселошки неутрална и одговара на интуитивната смисла на класичната Аристотелова дефиниција за вистината. Во 2000 г. Меѓународниот астрономски сојуз името Алфред Тарски му го дала на планетоидот откриен во 1997 година.
Високо Брдо
Високо Брдо (познат и како Висок Рид ) — врв во јужниот дел на главниот срт на протегање на планината Кораб, во Република Македонија. Неговата надморска височина изнесува 2.245 метри.
Местоположба
Се наоѓа на крајниот јужен дел на планината Кораб на главниот срт, во непосредна близина односно на самата гранична линија меѓу Македонија и Албанија. Според местоположбата на врвот Високо Брдо се наоѓа на координатите 41°41'19" северна географска широчина и 20°32'04" источна географска должина. Сместен е на главниот срт на протегање на планината Кораб, помеѓу врвот Плоча (2235 м.) на север и преслапот Дешат на југ, додека од него кон исток се испушта планинска огранка на која се наоѓаат врвовите Јаворско Брдо и Куртово Ќуле. Со својата местоположба врвот Високо Брдо го претставува последниот планински врв на протегањето на сртот на планината Кораб од север кон југ, после кого следува преслапот Дешат од каде започнува истоимената планина, дел од овој масив. Во јужниот  дел  на  планината  Кораб  вкупно  се  регистрирани  шест  врвови  со  височина  поголема  од 2,000 м, а меѓу нив највисок е врвот Висок Рид (2,245 м). Се одликува со многу величствена глетка, особено погледнат од север (од Плоча), каде самиот врв Високо Брдо се прикажува како многу остар и зашилен врв со глетка на целиот планински масив на Дешат и Крчин со највисоките врвови во позадината. Источната падина на врвот Високо Брдо на македонска територија и западната падина на албанска територија се тревнати и е возможно искачување на врвот по источната македонска падина бидејќи по неа минува доброразгазената граничарска патека, додека само северната падина на врвот е многу стрмна вертикално пресечена и карпеста со сипар од издробени камења и ситен песок, поради што е невозможно искачувањето по неа. Самиот највисок дел на врвот е остар и зашилен, но од далеку изгледа особено висок поради што најверојатно го добил името Високо Брдо. Во некои пишани извори врвот е познат и како Висок Рид, додека на топографските карти врвот е запишуван како Високо Брдо, најверојатно под влијание на југословенското картографирање на српскохрватски јазик.
Јустина Буџинска-Тиличка
Раниот живот
Јустина Буџинска е родена на 12 септември 1867 година во Сувалки, кој во тоа време бил дел од Руската империја, лоциран во ( Kraj Nadwiślański  ), на Јадвига и Алфонс Буџински. Нејзиниот татко бил ветеринар кој учествувал во јануарското востание против руската окупација на Полска, а потоа бил депортиран во Сибир каде што починал. Принудена сама да заработува за живот уште од рана возраст, Буџињска била испратена во Варшава и посетувала интернат за девојчиња, завршувајќи го средното образование откако студирала како вонредна студентка.
Кариера
По добивањето на диплома, Буџинска почнала да работи како гувернанта на приватен имот во Украина и водела тајно училиште за да ги подучува селските деца. Заштедувајќи ги своите пари, до 1892 година заработила доволно за да ги продолжи студиите во Париз и се преселила таму за да се запише на медицинско училиште. Како и другите студенти, таа учествуваше во широк спектар на социјални програми, вклучувајќи посетување предавања, дистрибуирање публикации од полското подземје, помагање на полските емигранти во Франција и приклучување кон Странското здружение на полски социјалисти. Таа не останала долго време официјално дел од социјалистичкото движење, но беше приврзаник на нивната идеологија во поголемиот дел од нејзиниот живот. Околу 1894 година, Буџињска се омажила за Станислав Тилицки и последователно парот имал две деца, Станислав и Ванда.