cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Манастир „Св. Ѓорѓи“ - Мала Речица
Историја
Во овој манастир престојувал и неговото високопреосвештенство митрополитот Полошко-кумановски Господин Кирил. Грижата за манастирот во 1970 година ја презел Тодор Петрушевски, зет на покојниот Круме Митрушевски. Во 1971 година во манастирот заживува монашкиот живот и за старешина на манастирот е поставен јеромонахот Пантелејмон кој во овој манастир живеел и работел сè до својата смрт, односно до 1981 година.
До март 2001 година манастирскиот комплекс опстојувал мирно и не бил загрозуван од албанското население, со исклучок на поедини незначителни инциденти. Таков е случајот во 1955 година кога внуците на Рамадани Шазо, од село Мала Речица кои преку ноќ доаѓале во црквата и му се заканувае на чуварот дека ќе го убијат под изговор дека им е "партиска должност" да го избркаат чуварот и да го разурнат манастирот.
Црквата „Св. Ѓорѓија“ во Г. Речица е место каде што православните верници се собирале за празникот на светителот, на 6 мај и на 9 декември.
Пожарот од 2001
Според официјалните извори на Противпожарната служба од Тетово на ден 8 декември 2001 добила повик од Албанец од Голема Речица во кој е пријавен пожарот. Официјално пожарот е подметнат од непознати лица. Пламенот ја зафатил црквата околу 19 часот и 30 минути и до темел изгореле ѕидовите, фреските, иконите, иконостасот и помошниот објект каде што била сместена кујната. Следниот ден на 9 декември 2001 се случил уште еден вандалски акт во комплексот на храмот. Околу 10 часот непознати сторители го запалиле и внатрешниот дел на конакот, кој се наоѓа во непосредна близина на црквата. Додека полицијата вршела увид на местото на настанот, околу комплексот се слушале поединечни истрели од огнено оружје.
Палењето на црквата предизвикал широк бран на осуди. Во МПЦ и кај тетовското архијерејско намесништво постои иницијатива за возобнувување на манастирот.
Прототетис
Прототетис или „Тески Океан“ бил древен океан кој постоел од најновиот Едијакаран до Јаглерод (550–330 Ма).
Историја на концептот
Името „Прото-Тетис“ се користело неконзистентно за неколку концепти за наводен претходник на Океанот Прототетис, палеокеан што ги одвојувал маргините на Гондвана, често познат како пери-Гондвана. од различни континенти и континентални фрагменти добиени од Гондвана од предкамбриско време па наваму. Според, по Cadomian orogenic events 550 Ma, океанот Proto-Tethys го формирал источниот дел од океанскиот домен (од кој Јапетус и Торнквист океаните ги формирале западните делови) кои се спуштиле под северните рабови на Гондвана. Во овој модел, Прото-Тетида ги одвои континентите Северна Кина и Балтика од Гондвана.
Во раниот ордовициан 500-480 г., Прото-Тетида бил подведен под Кадомија како резултат на Шамрус сливот на заден лак.
Други геолози го оспоруваат постоењето на таков океан.
Палеозојска еволуција
Океанот се формирал кога Панотија се распаднала, Прото-Лауразија (Лауренција, Балтика и Сибир) се отцепила од суперконтинент кој би станал Гондвана. Помеѓу овие два суперконтинента настанала Прото-Тетида. Океанот се граничи со Панталасичен океан на север, одвојувајќи го од Панталаса со островските лакови и Казахстанија. Прото-Тетида се проширил за време на Камбрискиот. Океанот бил најширок за време на доцниот Ордовиски до среден Силуриски. Океанот се наоѓал помеѓу Сибир на запад и Гондвана на исток. Океанот почна да се намалува за време на доцниот Силуријан, кога Северна Кина и Јужна Кина се оддалечија од Гондвана и се упатија на север. Во доцниот Девон, микроконтинентот Казахстанија се судри со Сибир, намалувајќи го океанот уште повеќе. Океанот се затвори кога Северна Кина кратон се судри со континентот Сибир-Казахстан во Јаглерод, додека океанот Палео-Тетис се прошири.
Дождомер
Дождомер или плувиометар — уред или мерен инструмент за мерење на количината на врнежи. Се состои од надворешен цилиндричен сад, инка и внатрешен сад (собирница). Надворешниот сад има точно одреден отвор на горната страна (обично 200 cm2). Дождовницата собрана во внатрешниот сад се прелива и се мери во мензура (со поделба на милиметри висина на врнежи). Снегот треба да се стопи пред мерењето. Мерењето се врши секој ден во 7 часот наутро, на метеоролошките станици и на секои 6 часа. На непристапни планини и ненаселени места се поставуваат тотализатори, големи мерачи на дожд кои собираат врнежи во подолг период (обично 6 месеци или една година) и кои содржат хемикалии за да се спречи испарувањето. Записните уреди за дожд, плувиографи, континуирано ја снимаат количината на врнежи на валјак што се врти со саатен механизам, за да може да се одреди времето на појава на врнежите и неговата јачина (интензитет). Уредите за снимање на снежните врнежи се нарекуваат нифографи.
Облаци и врнежи
Дождот се состои од големи капки вода. За да падне дожд од облаците, мора од ситните капкички да се создадат поголеми, бидејќи малите капкички паѓаат полека, па по пат испаруваат. Во лето, поради брзото и големо загревање, воздухот со висока содржина на влага се крева, каде што се лади под 0 °C. Бидејќи воздухот содржи повеќе влага во лето отколку во зима, при ладењето ќе се создадат големи кристали или мраз, кој паѓа како град на Земјата. Земјината површина губи ноќе преку топлинско зрачење голем дел од топлината што ја добила во текот на денот преку Сончевата светлина. Заради ова доаѓа до ладење на воздухот, а со тоа и кондензација на вишокот на влага во вид на капки на површината на Земјата. Тоа е роса. Во зима, од истата причина, се случува ладење под 0 °C, а со тоа и замрзнување на росата во облик на игли, што се нарекува слана.
Сите горенаведени метеоролошки појави, односно дожд, снег, град, роса и слана, кои настануваат поради кондензација на водена пареа во воздухот, се нарекуваат врнежи. Количеството на врнежи се мери со висината на водениот слој во милиметри на квадратен метар (mm/m2), што водата од врнежите би ја создала доколку остане на земја без да испарува или да истекува во земјата. На пример, ако се каже дека во текот на 24 часа на некое место, количината на врнежи е 2 mm, тоа значи дека наврнало толку многу што на секој m2 паднале 2 литри вода. Имено, слој вода со висина од 1 mm на површина од 1 m2 одговара на количина на вода од 1 литар, односно 1 dm3. Сувите области имаат помалку од 500 mm врнежи годишно. За мерење на количините врнежи служи мерниот инструмент дождомер или плувиометар.
Дениз Ричардс
Дениз Ли Ричардс (англиски: Denise Lee Richards, родена на ) е американска глумица и поранешен модел. Таа станала позната во доцните 1990-те години, по појавата во филм каде нејзиниот сексибилитет доаѓал до израз. Исто така, покрај филмовите, таа има свое шоу Denise Richards: It's Complicated.
Велес-Бланко
Велес-Бланко  — општина во покраината Алмерија, во автономната заедница Андалузија.
Демографија
Source: INE (Spain)
1989 во архитектурата
1989 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
NGC 1211
NGC 1211 — спирална галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1211 се споменува и како UGC 2545, MCG 0-8-93, CGCG 389-81, IRAS 03043-0059.
Откривање
Објектот е откриен на 27 ноември 1880 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1211 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. NGC 1211 има привидни димензии од 2,1' х 1,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 6 м 52,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 0° 47' 39". Положбениот агол на објектот е во износ од 30°.
Други поделби
Проучување на NGC 1211 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 11670. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 221; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4707. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1453.
Попови Ливади (Сопот)
Попови Ливади или Стара Црква — археолошко наоѓалиште во светиниколското село Сопот. Наоѓалиштето претставува средновековна населба и некропола. На 800 м североисточно од селото, на зарамнетото плато се гледаат остатоци - темели од сакрален објект со димензии од 10 × 5 м, насоченост исток-запад. Во непосредната близина на објектот се среќаваат големи камени плочи од гробни конструкции. Во нивата на еден жител, при обработувањето на земјата се јавува градежен материјал (камен, тула), но и фрагменти од керамички садови и питоси.
Нефтчала (округ)
Нефтчала (Neftçala) е администраритен округ во Азербејџан.
NGC 5564
NGC 5564 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 14 јуни 1884 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5564 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 5564 има привидни димензии од 0,7' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 19 м 15 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +7° 1' 16"". Положбениот агол на објектот е во износ од 10°.
Други поделби
Проучување на NGC 5564 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 51160. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 197; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 323. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1418.
1988 во архитектурата
1988 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
11 Партенопа
Партенопа (ознака на мала планета: 11 Parthenope} ) — голем, светол астероид од Главниот Појас.
Партенопа била откриена од Анибале де Гаспарис на 11 мај 1850 година, второ од неговите девет откритија за астероиди. Името го добил по Партенопе, една од сирените во грчката митологија, за која се вели дека го основала градот Неапол. Де Гаспарис „ги искористил своите максимални напори да ја реализира „Партенопа“ на небесата, како што е името предложено од сер Џон Хершел по повод откривањето на Хигија во 1849 година“.
На 6 август 2008 година, за време на перихелична спротивставеност, Партенопа имала привидна магнитуда од 8,8.
Во 1988 година било извршено пребарување за сателити или прашина што орбитирле околу овој астероид со помош на телескопот UH88 во опсерваторијата Мауна Кеја, но напорите не се исполниле.
Врз основа на светлинска крива која е генерирана од фотометриски набљудувања на овој астероид во опсерваторија Пулково, има ротација период од 13,722 ± 0,001 часа и се движи во осветленост со 0,10 ± 0.0s во големината. Кривата на светлината прикажува три максимални и минимуми по циклус. JPL базата на податоци за мали тела наведува вртежен период од 13,7204 часа.
Маса
Во 2007 година, Баер и Чесли пресметале поголема маса и густина за Партенопа врз основа на пертурбациите на астероидот 17 Тетида. Баер и Чесли пресметале маса од 6,3 кг со густина од 3,3 g/cm 3. Проценките на Баер од 2008 година сугерираат маса од 6,15. Проценките од 1997 и 2001 година на Вијато и Рапапорт биле поблиску до 5 кг со густина од 2,7 g/cm 3.
Декрет
Декрет во генерална смисла на зборот е право кое што обично му се доделува на шефот на државата (претседател на република или монарх), уредено според определена постапка (обично пропишана во устав). Има сила на закон. За овој концепт на одлучување, различни земји користат различни термини.
Декрет во смисла на органите на државната и локалната управа од понизок ранг се јавува во форма на уредба.
Најголем број држави избегнуваат да одлучуваат со укази без парламентарна постапка или без консултации со извршната и судската власт зашто ваквото пропишување на правила се смета за недемократско законско решение. Обично декретите се носат при вонредни состојби од типот на воена или кризна состојба, епидемии, пандемии или временски катастрофи и непогоди. Во Македонија овој институт само неколкупати е употребен спротивно на желбата на мнозинстово пратеници на Македонското Собранието. Во еден случај Претседателот Иванов потпиша Указ (Одлука) за помилување на затвореници при што се оценуваше уставноста на неговота одлука. Тој пред истекот на својот мандат и откога партијата чиј кандидат беше самиот тој, ги загуби изборите, одбиваше да ги потпише указите за прогласување на 21 закон. Претседателот Црвенковски, исто така аболицираше со указ осомничени за сторени дела, но овој негов потег не заврши со официјална постапка од страна на власта и мнозинството пратеници. Прв што потпиша контроверзен указ (Одлука), повторно за аболиција на еден бивш министер за внатрешни работи, беше претстедателот Трајковски. Претседателот Пендаровски ги потпиша сите укази што Претседателот Иванов одбиваше да ги потпише и одреден број други укази, меѓу кои е и Указот за Северноатланскиот договор, со кој Македонија станува членка на НАТО. Во македонската држава главно укази се потпишуваат од страна на Претседателот на Републиката при прогласување на законите изгалсани во Собранието и назначување на амбасадори по предлог на владата.
Ова изгледа само како церемонијална улога на Претседателот кој според Член 75 и 84 треба да ја гарантира законитоста во овие две постапки, но наспроти тоа постојат уште неколку случаи кога одредени претседатели не ги потпишуваа указите за назначување амабасадори на Македонија во други земји, или не потпишуваа укази за прогласување на закони. Во сите случаи претседателите наоѓаа изговор за непотпишување на указите зошто наводно со тоа ги штитат интересите на државата, но се чини дека главна причина за нивното непотпишување е политичкото мислење на партиите што ги предлагаа за кандидати за претседател. Во историјата на независна Македонија сѐ уште немало ситуација на прогласување воена состојба на целата територија, така што не постои пракса на сите нивоа на државната управа, за тоа сѐ што може да биде предмет на одлука донесена со указ. По прогласувањето на пандемија со новиот корона вирус COVID-19, која што сè уште е во тек, и прогалсување вонредна состојба во Македонија на 18 март 2020 г. , останува нејасно прашањето кој вид уредби или итни закони од типот на укази или декрети ќе можат да се донесуваат, во време кога Собранието е распуштено и постои само техничка влада, која што треба да ги организира следните вонредни парламентарни избори. Претседателот Пендаровски сè уште нема потпишано указ што се однесува на вонредната состојба прогалсена по повод пандемијата на COVID-19. Вакавата вонредна состојба ја поттикна јавноста да бара од власта да донесе закон што ќе ги регулира итните или вонредните состојби и јасно да ги одреди улогите на сите нивоа на власта.
Во македонската држава органите на државната и локалната управа, од типот на ресорните министерства и општините, донесуваат еден вид декрети наречени Уредби, подзаконски акти со што подетално се регулираат постапките што веќе се уредени со некој закон. Основниот закон обично одредува дека ресорниот орган мора да донесе уредба за поблиско дефинирање на одредена материја, што законот ја пропишува. Уредбите (заедно со Одлуките и Правилниците на државната и локалната управа) можат да се обжалуваат пред Уставниот Суд. Уставниот суд решава околу законитоста на овие подзаконски акти и има изградена судска пракса што редовно ја објавува на своето мрежно место. Уредбите, одлуките и правилниците на ресорните министерства и општините честопати се предмет на претставки упатени од страна на граѓаните пред Уставниот суд бидејќи овие акти некогаш се користат за изнаоѓање дупки во основните закони за остварување на нечии интереси. Овој вид укази наречени Уредби најмногу наликуваат на француските ordonnance и на Ordinance од англосаксонското право.
Во други земји како што се САД, Претседателот редовно донесува еден вид декрети во форма на Извршните наредби, (иако декретите не се вистински наредби). Во англискиот јазик, „одлуки донесени со декрет“ се однесуваат на сите авторитарни одлуки. Документите или архивите во форма на кралските декрети се донесуваат од кралските владетелите.
Белгија
Во Белгија, указ е закон на заедницата или регионалниот парламент, на пр. Фламанскиот парламент.
Франција
Зборот décret, буквално „декрет“, е стара правна норма во Франција и упатува на извршни наредби што ги носи францускиот претседател или премиерот. Секоја таква наредба не смее да го крши францускиот Устав или законот за граѓанска постапка, а странката има право да побара наредбата да биде поништена преку Францускиот државен совет. Наредбите ги ратификува францускиот Параламент пред истите да бидат изменети со законски акти. Специјалните наредби познати како décret-loi, буквално „декрет-акт“ или „закон за декрет“, обично се сметаа како недозволена пракса во периодот на Третата и Четвртата Република, а со Уставот од 1958 г. тие конечно беа укинати и заменети со Декрети (на француски: ordonnance).
Освен овластувањата на Претседателот да решава со декрет (како што е наведено во член 16 од Уставот 1958 година, на оваа одредба Претседателот на Франција досега само еднаш се повикал,) исто така и извршната власт може да решава со декрет во областите што за коишто Уставот одредува дека се овластување на Парламентот, само ако тоа е уредено со закон. Во други случаи пак, наредбите се бесправни и, доколку некој ја тужи државата за поништување на Наредбата, таа може да ја поништи Државниот Совет. Постои постапка кога Премиерот може да издава Наредби, но оваа постапка бара изречна согласност од Парламентот (види член 38 од Уставот на Франција од 1958 година).
Наредбите што ги изрекува Премиерот имаат две форми:
Понекогаш, décrets en Conseil d'État се толкува неправилно како décrets du Conseil d'État. Ова значи дека Советот на државата го носи декретот, додека моќта на декретот му се дава на претседателот или премиерот; а улогата пак на управата т.е. на Советот, е чисто советодавна.
Италија
Според клаузулата 77 од италијанскиот Устав, „Владата не може, без акт на двата дома на парламентот, да издава уредби со сила на обичен закон. Во вонредни и итни состојби Владата може да донесе привремени мерки кои имаат сила на закон, а таа пак истиот ден може да почне да ги применува наведените мерки само со одлука на обата дома на Парламентот, а ако двата дома се распуштени истите ќе се состанат за оваа причина најдоцна во рок од 5 дена. Указите престануваат да важат ако не се потврдат продолжат во рок од шеесет дена од нивното донесување. Двата дома на парламентот сепак можат со закон да регулираат правни односи кои произлегуваат од недонесени Укази“.
Португалија
Во Португалија има повеќе видови декрети (decretos, еднина decreto) што ги донесуваат различни органи или тела на локалната самоуправа на автономните региони.
Во моментов, постојат следниве видови декрети:
Иран
Според членот 110 од Уставот на Иран, врховниот водач ги разгледува општите политики на Исламската Република.
Русија
По Руската револуција, генералните законодавни акти на Владата се нарекуваа „декрети,“ а поконкретните акти се нарекуваа „укази“. И двата поима обично се преведуваат како „декрет“.
Според Уставот на Руската Федерација од 1993 година, „указ“е претседателски декрет. Указите се на исто рамниште со законите, но со нив не може да се менува рускиот устав или одредбите на постојните закони, а указите може да се укинат со законите донесени од Федералното собрание.
Владата на Русија, исто така, може да донесе декрети, формално наречени Одлуки (Постановления) или Наредби (Распоряжения) и истите не може да се косат со уставот / законите или претседателските уредби на Руската Федерација.
Саудиска Арабија
Кралските декрети се основа за донесување закони во Саудиска Арабија.
Турција
Во согласност со член 107 од Уставот од 1982 година. Една од важните измени направени во овој Устав е актот бр. 6771 што е поврзан со Уредбите на претседателството.
Велика Британија
Во Обединетото Кралство, Наредбите на Советот или се од типот на декрети во врска со основни закони што црпат овластувања преку Кралскиот Прерогатив, донесено од Советот на старешините (Privy Council) во име на Монархот; или пак се во форма на подзаконски акти, што се носат од страна на министрите користејќи преку одредба содржана во закон донесен од Парламентот или други основни закони. И двата вида декрети подлежат на оценување на нивната законитост, а постојат исклучоци само кај судската оценката на декретите поврзани со основните закони.
Соединети Американски Држави
Во правниот систем на САД, во текот на XIX и почетокот на XX век, декрет значело наредба на феудалниот тип на Суд на равда за утврдување на правата на странките во тужбата, според правичноста и добрата совест. Во 1938 г. откога процедуралното право е споено со правичноста во сојузните судови, според Федералните правила за граѓанска постапка, терминот пресуда (паралелен термин во општото право) генерално го замени декретот. Ова сега важи во повеќето државни судови. Терминот декрет сега има слична употреба во правото на адмиралството, пробационото право и разводните постапки.
Декретот често е во форма на конечна пресуда, но може да има и преоден карактер. Конечен декрет целосно и конечно го прекинува парничењето, утврдувајќи ги сите прашања поставени во случајот и не остава ништо што бара натамошни судски дејствија; а истото може и да се обжали. Преоден декрет е времена или прелиминарна наредба која што не е конечна и не ја утврдува целосно тужбата, така што се потребни одредени дополнителни постапки пред влегување во сила на Конечниот декрет. Обично не може да се обжалува, иако времените наредби изречени од федералните судови можат да се обжалуваат покрај тоа што имаат преоден карактер.
Други намени на терминот
Во некои јурисдикции, одредени типови судски наредби изречени од судиите се нарекуваат Укази, на пр. Указ за развод.
Надворешни врски
Сите надворешни страници на француски, освен ако не е поинаку наведено.
Дрво (растение)
Дрво — повеќегодишно цврсто растение со многу разграноци извишени над земјата што стојат на стебло. Некои стручњаци определуваат минимална висина, која се движи од 3 м до 6 м;, додека пак некои даваат минимален пречник на стеблото од 10 см (обиколка од 30 см). Дрвнеестите растенија што не го задоволуваат критериумите бидејќи имаат повеќе стебла и/или низок раст се нарекуваат грмушки, иако постојат многу дрва што не ги задоволуваат тие критериуми. Во споредба со највеќето други растенија, дрвата живеат значително подолго - некои достигнуват старост од неколку илјади години и висина од 115 м.
Дрвјата се важен дел од природните предели бидејќи спречуваат одрон на земјиштето и овозможуваат постоење на екосистеми кои се заштитени од временските прилики под нивните лисја. Играат важна улога и во производството на кислород, ја намалуваат содржината на јаглерод диоксид во атмосферата и ја регулираат температурата на почвата. Исто така претставуваат важни елементи во пределното уредување и земјоделството, како од естетски, така и од стопански причини (на пр. во овоштарството). Дрвниот материјал има големо значење во градежништвото и како извор на енергија (гориво). Дрвјата фигурираат во митологијата и народните преданија на најразлични култури.
Класификација
Дрвото како растителен облик се јавува во голем број на редови и фамилии. Највеќето денешни дрвја се цветни растенија (скриеносеменици) и четинари. Растат во најразлични облици, со разни видови листови, кори и органи за размножување.
Како облик, дрвјата еволуирале во посебни класи, независно едно од други, како реакција на слични промени во животната средина, и како такви се класичен пример на паралелна еволуција. На светот постојат околу 100.000 видови дрвја, што претставува 25% од сите видови растенија. Најголем број на видови виреат во тропските региони и сè уште не ѝ се доволно познати на ботаниката. Првите дрволики организми биле дрвенестите папрати, пршликите и пречицовидните, кои растеле во шуми во периодот карбон, но овие растенија се прадрвја, а не вистински дрвја, бидејќи немале дрвенести ткива. Вистинските дрвја се развиле во периодот тријас, кога се јавиле класите со дрвенесто ткиво како четинарите, гинката, цикасовите и другите голосеменици. Во периодот креда се појавиле и цветните растенија во облик на дрвја.
Мала група дрвја се нарекува шумјак или забел, а поголемо подрачје густо обраснато со дрвја се нарекува шума. Неколку биотопи во природата зависат од дрвјата што виреат во тоа подрачје. Вакви примери се дождовната шума и тајгата. Пошироките предели каде дрвјата се поретки, а меѓу нив доминираат тревнати површини се нарекуваат савани. Шумата со голема старост се нарекува прашума.
Морфологија
Дрвото ги има следниве делови: корења, стебло, гранка, ластегарки и листови. Стеблото се состои главно од потпорно и преносно ткиво (ксилем и флоем). Дрвниот материјал има ксилемски клетки, а кората е сочинета од флоемски и други ткива кои не се поврзани со васкуларниот комбиум. Дрвјата можат да бидат егзогени и ендогени, зависно од начинот на кој се зголемува пречникот на стеблото. Егзогените дрвја, каде спаѓаат највеќето (сите четинари и речиси сите широколисни дрвја) растат со придодавање на нов слој, веднаш под кората. Ендогените пак, кои се главно монокотиледонски (на пр. алоето и дракената), растат со придодавање на материјалот во облик на засебни снопови во рамките на постоечкото стеблено ткиво.
Родовите и видовите на дрвјата се препознаваат по нивниот облик, особеностите на кората, листовите, цветовите и плодот. Листовите можат да бидат листопадни или зимзелени.
При растот, егзогените дрвја образуваат годови, кои се прстени од дрвен материјал што нараснуваат на постоечкото ткиво. Видовите што растат во деловите од светот каде има разни годишни времиња имаат годови со разни нијанси и тврдини. Во умерените појаси и тропските појаси со по една промена „суво-влажно“, годовите се создаваат во текот на една година (пар од посветол и потемен прстен). Во подрачјата со две суви и две влажни сезони, годината ја претставуваат два пара од светли и темни прстени. Во полупустинските региони со нередовни врнежи, годовите растат по секој дожд. Во тропските дождовни шуми со рамномерни временски услови годовите не се видливи и дрвото има една боја. Годовите се показател за староста на дрвото, која се утврдува со нивно броење (дендрохронологија), но кај тропските дрвја ова е неизводливо поради отсуството на забележливи годови, а истото важи и за ендогените дрва.
Знаменити дрвја
Најзнаменитите дрвја во светот се рекордери во извесна класа. Ова може да биде висина, пречник или обиколка на стеблото, севкупна големина и возраст.
1987 во архитектурата
1987 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Економски материјализам
Материјализам — прекумерна желба за стекнување и потрошување материјални добра. Тој е често поврзан со системот на вредности според кои социјалниот статус се одредува според богатството (со видливата потрошувачка), како и перцепцијата дека среќата може да се зголеми преку купување, трошење и акумулирање на материјално богатство.
Материјализмот како лична особина
Концептуализација на материјализмот според Белк вклучува три особини на личноста.
Материјализмот како вредност
Материјализмот како вредност е кога стекнувањето на материјални добра функционира како централна цел во животот со верувањето дека тие се клучот за среќата и дека успехот може да се суди според материјалното богатство на луѓето.
Материјализмот и среќата
Користејќи две мерки на субјективна благосостојба, една студија покажа дека материјализмот е негативно во врска со среќата, што значи дека луѓето кои се со тенденција да бидат материјалисти, исто така, биле помалку среќни. Кога луѓето добиваат многу задоволство од купувањето на нешта и веруваат дека стекнувањето на материјални добра се важни животни цели, тие имаат тенденција да имаат пониско задоволство од животот. Материјализмот исто така е позитивно во корелација со повеќе сериозни психолошки проблеми како што се депресија, нарцизам и параноја.
Истражувањата исто така покажуваат дека купувања направени со намера да се стекнат искуства во животот, како што е семејниот одмор ги прави луѓето посреќни од купувања направени за здобивањето со материјални добра, како што е автомобилот. Дури и самото размислување за искуственото купување ги прави луѓето посреќни од размислувањето за материјалното.
Критика
Критиката на економскиот материјализам доаѓа од многу извори вклучувајќи ги и религијата, екологијата и социјалниот активизам. Многу религии се противат на материјализмот поради верувањето дека тој се коси со религијата и духовноста или дека тој води кон неморален начин на живот. Еколозите сметаат дека зголемувањето на материјализмот (и со тоа зголемувањето на побарувачката за ресурси) е неодржливо, особено кога е заедно со растот на населението, најчесто доведува до зголемувањето на уништувањето на природата. Некои општествени активисти сметаат дека материјализмот често е извор на проблеми како криминалот, загадувањето, деградацијата на животната средина, војната, економската нееднаквост, сиромаштијата, угнетувањето и геноцидот.
Финска на Евровизија
Финска првпат настапува во 1961 година.
Терма (град)
Терма бил град во античка Мигдонија основан од Еритрејците или Коринтјаните кон крајот на 7. век п.н.е., кој подоцна станал дел од Кралството Македонија. Се наоѓал во северозападниот дел на големиот залив во Егејското Море, Термајскиот Залив.
Градот подоцна бил преименуван во Тесалоника од страна на македонскиот крал Касандар според името на својата жена Тесалоника, полусестрата на Александар Македонски, ќерка на Филип II Македонски.
Павла Вас
Павла Вас (словенечки: Pavla vas) — населба во Општина Севница во централна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долењска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
Хедо Туркоглу
Хедо Туркоглу (Hedo Türkoğlu) (роден на година во, Турција) е турски професионален кошаркарски играч во НБА кој моментално настапува за екипата на Орландо Меџик.
Својата кошаркарска кариера ја започнал во екипата на Ефес Пилсен во 1996 година. Во 2000 година бил избран како 16 пик од страна на Сакраменто Кингс. Настапувал и за екипите на Сан Антонио Спарс, Торонто Репторс и Фенекс Санс.
Орхан Памук
Орхан Памук (турски: Orhan Pamuk) (роден на година во, Турција) — турски писател, добитник на Нобелова награда за литература во 2006 година.
Животопис
Орхан Памук учел на Роберт колеџ, во тоа време средно училиште, а потоа студирал архитектура на Техничкиот универзитет во Истанбул. Во тој период започнал да се занимава со писателска дејност. Дипломирал на студиите по новинарство на Истанбулскиот универзитет во 1977 година, а од 1985 до 1988 година учел на Универзитетот Колумбија во Њујорк, САД.
Во текот на 2005 година, од страна на две турски асоцијации, Памук бил обвинет за неговите тврдења во врска со Ерменскиот геноцид и убивањето на околу 30.000 Курди од страна на турските власти. Сепак, тој бил ослободен од обвинението во 2006 година.
Творештво
Денес, Орхан Памук е еден од најпопуларните турски писатели во светот, кој има родадено над седум милиони копии од неговите книги, преведени на педесет јазици, што го прави најпродаваниот писател во неговата земја. Според Times Literary Supplement, Памук е најистакнатиот турски романописец и еден од најинтересните писатели, воопшто, додека „Њујорк Тајмс“ (New York Times) го нарекол „нова ѕвезда на истокот“.
Куќа – сопственици Петре и Миле Желчевски (Галичник)
Куќата на Петре и Миле Желчевски ― историска куќа во сопственост на галичките семејства Желчевски и Граорковски која е заведена како културно наследство на Македонија.
Орхан Памук
Дела
Орхан Памук ги објавил следниве дела:
Космос-2218
Космос-2218 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Куќа – сопственици Петре и Миле Желчевски (Галичник)
Историја
Куќата на каирските печалбари Петре и Миле Желчески била изградена 1909 година од нивниот татко Трпко. Во неа биле родени и израснати голем број на членови од фамилијата Желчески, но посебно треба да се истакне Ристо Желчески кој бил првиот дипломец на економски науки на факултетот во Сорбона.
Космос-2218
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, Русија на 29 октомври 1992 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 825 килограми. Космос-2218 бил военoнавигациски сателит.
Куќа – сопственици Петре и Миле Желчевски (Галичник)
Особености и градба на куќата
Градбата претставува камен кубус кој изникнува од стрмниот терен. Куќата во основа е со димензии 13 × 10,5 м и била развиема во висина од три ката, при тоа е користена конфигурацијата на теренот за да се вклопат, сутеренот, приземјето и катот. Така се создадени четири влеза, од кои два се створени од камени монументални портали. Во конструктивен смисол објектот примарно е граден од носиви камени ѕидови д=90 см, делумно бондрук констркција со ѕидови болме д=15 см, дрвена меѓукатна и таванска дрвена конструкција. Во куќата се среќава јасна издиференцираност во функционална смисла на просториите. Во сутеренот се наоѓаат две бакалници - продавници за  секој брат по една, по еден клед и дрвени скали  за приземје. Со оглед дека објектот е граден во него да живеат двајца браќа со фамилиите на приземјето и катот ги има следните простории: Во приземјето од заедничката ѓезентија (ходник) се влегува во две куќи (кујните) со камини - две одајчиња и заедничката трпезарија за зеднички дружби на двете фамилии, на катот се наоѓаат две спални соби, ѓезентија, мал параклис и најмногу што импресионира големиот заеднички чардак 4 × 13 м со два влеза и 12 прозори. На фасадата околу целиот чардак се поставени дрвени штици - перде кои кореспондираат со каменот.
Космос-2218
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 104,9 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1016 км, а најмалото на 966.
Хшанув
Хшанув (полски: Chrzanów), е град во Малополското Војводство, Полска.
Збратимени градови
Хшанув е збратимен град со следниве градови: {|width=100%
Куќа – сопственици Доксим и Ефто Чадловски (Галичник)
Куќата на Доксим и Ефто Чадловски ― историска куќа во сопственост на галичкото семејство Чадловски која е заведена како културно наследство на Македонија.
Орел-змијар
Орелот=змијар, познат и како краткопрст орел е средно голема птица грабливка од семејството соколовидни која вклучува многу други денски грабливки како соколите, орлите, јастребите и мршојадците.
Оваа птица се среќава и во Македонија.
Распространетост
Овој вид птици се од Стариот Свет кој се раширил низ Средоземјето, Русија и Блискиот Исток, како и на делови од Азија, претежно во Индија, како и уште подалеку, на неколку индонезиски острови.
Оние кои живеат на северниот крај на Средоземјето и во други делови на Европа се селат главно во потсахарска Африка, северно од екваторот, напуштајќи го живеалиштето во септември-октомври, а се враќаат во април-мај.
Орелот-змијар што живее на Блискиот и Далечниот Исток се постојани жители, односно не се птици преселници. Во Европа најбројни се во Шпанија кај што се честа појава, но на другите место е реткост да се видат. Во Британија, на пример, за првпат е регистрирана во октомври 1999 година.
Живеалиште
Орелот-змијар живее на отворено, кај обработливите рамнини, сувите каменести листопадни грмушести области и подножја, како и во полупустински области. Тие бараат дрва за вгездување.
Опис
Возрасните единки се долги 62-67 см со распон на крилјата од по 170-185 см и тежат 1,2 - 2,3 кг. Се препознаваат по долната доминантна бела страна, а горните делови се сивкасто-кафени. Брадата, вратот и горниот дел се окер, земјено кафена боја. Дополнителни показатели дека се работи за орел-змијар се и заоблената глава како на був, светложолтите очи и светло поткрило.
Огласување и размножување
Овој орел е начелно многу тивок. Во одредени прилики, прави варијации од разни свиркачки ноти.
Снесува само едно јајце, и е долговечен, живеејќи над 17 години.
Присуството на орелот-змијар е многу изретчено во Европа, и е многу редок, а во некои земји неговата бројка и понатаму опаѓа, поради промените во земјоделството и искористувањето на земјиштето. Затоа бара да биде заштитен вид.
Во Средниот и Далечниот Исток, видот не е загрозен.
NGC 3157
NGC 3157 — спирална галаксија во соѕвездието Пумпа, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3157 се споменува и како IC 2555, ESO 435-51, MCG -5-24-26, IRAS 10094-3123.
Откривање
Објектот е откриен на 28 јануари 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3157 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 3157 има привидни димензии од 2,5' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 11 м 42,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 31° 38' 34". Положбениот агол на објектот е во износ од 38°.
Други поделби
Проучување на NGC 3157 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 29691. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 365; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7170. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 64.
1985 во архитектурата
1985 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Куќа – сопственик Ѓорѓе Карановски (Галичник)
Куќата на Ѓорѓе Карановски ― историска куќа во сопственост на галичкото семејство Карановски која е заведена како културно наследство на Македонија.
Цевчести црви
Цевчести црви (или кружни црви, односно Nematoda) — голем тип на животни со илјадници видови. Овие црви некогаш се класифицирале во многу голема и хетерогена група на животни, групирани врз основа на нивната црвовидна форма, едноставната структура на телесната празнина (наречена псевдоцелом) и отсуството на некои други одлики, како трепки и добро дефиниран главен регион (глава). Оваа група, порано позната како Aschelminthes или Pseudocoelomata, денес не е признаена како природна. Мошне е веројатно дека едноставниот план на градба на телото кај овие организми резултирал од редукцијата и упростувањето на повеќе од една група на предци. Едноставноста на градбата е резултат на секундарно упростување на покомплексен телесен дизајн. Поновите студии индицираат дека нематодите се всушност поврзани со членконогите и приапулидите во една релативно нова група - екдисозоа.
Телесни одлики
Телото на цевчестите црви е долго и тенко, а понекогаш може да биде и во вид на конец. Токму од оваа особина доаѓа и името на овие животни - зборот "нематода" доаѓа од грчкиот збор nema што значи "конец". Епидермисот (кожата) на нематодата е многу необичен; тој не се состои од клетки како кај другите животни, туку од маса на клеточен материјал и јадра без јадрена мембрана. Тој секретира тенка надворешна кутикула која е жилава и флексибилна. Кутикулата е одлика која ја делат нематодите со членконогите и другите екдисозои. Како и кај другите групи животни со кутикула, така и кај цевчестите црви таа се слекува за време на животот на единката, обично четири пати пред таа да го достигне возрасниот стадиум. Кутикулата е најблиската обвивка која кружните црви ја поседуваат до скелетот, и всушност црвот ја користи својата кутикула како поддршка и лост при движењето. Долгите мускули лежат под епидермисот. Тие се наредени надолжно низ внатрешноста на телото, така што нематодата може само да го совива своето тело од една на друга страна, а не да ползи или да се подигнува.
Мускулите се активираат од два нерва кои се протегаат по должина на нематодата на двете страни (грбната и стомачната). За разлика од другите животни, каде нервите се разгрануваат до мускулните клетки, истите кај цевчестите црви се разгрануваат кон нервите. Вентралниот (стомачен) нерв поседува серии на нервни центри по неговата должина, и двата нерва се поврзуваат со нервен прстен и додатни нервни центри кои се сместени во главата.
Криптобиоза
Многу нематоди се способни да ги суспендираат своите животни процеси кога условите на животната средина станваат неповолни; во овие отпорни стадиуми тие можат да преживеат екстремно сушење, топлина или студ, а дури потоа да се вратат во живот кога повторно ќе настапат поволни услови. Ова е познато како криптобиоза и е одлика која цевчестите црви ја делат со ротиферите и тврдокрилците.
NGC 5565
NGC 5565 — ѕвезда во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5565 се споменува и како NGC 5563 ?.
Откривање
Објектот е откриен на 14 јуни 1884 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5565 е од видот *. Видливиот сјај во рамките на интервалот од минималната до максималната честота изнесува 15,5 m.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 19 м 18,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +6° 59' 42"".
Други поделби
Проучување на NGC 5565 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 197; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 323. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1418.
Убавицата и ѕверот (цртан филм)
„Убавицата и ѕверот“ (Beauty and the Beast) е американски цртан филм од 1991 година. Ова е 30-тиот долгометражен цртан филм изработен во продукцијата на „компанијата Волт Дизни“.
Даун
Даун, (англиски County Down, ирски - Contae an Dúin - „тврдина“) е грофовија во покраината Алстер во Северна Ирска. Има површина од 2.448 км2 и 516.000 жители.
Главен град е Даунпатрик со 10.316 жители.
Трново (Кривопаланечко)
Потекло на името
Името на селото се верува дека потекнува од трн и дека ова сега претставува само придавна форма.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Славиште, во источниот дел на територијата на Општина Крива Паланка, чиј атар нашироко се допира со државната гранична линија со Бугарија. Селото е планинско и раштркано, чии маала се издигаат на надморска височина од 900 до 1.010 метри. Од градот Крива Паланка, селото е оддалечено 9 километри.
Селото се протега долж македонско-бугарската граница. На североисток се наоѓа самата граница, на југоисток е селото Жидилово, на југозапад е селото Киселица, а на северозапад е селото Мала Црцорија.
Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Самоков, Ѓурчин Камен, Чука, Крагуј, Врба, Обршане, Радулинци, Селиште, Крст, Рупа, Муртин Врв, Гола Орница, Гуча и Коприва.
Селото има особен разбиен тип. Се разликуваат 13 маала, кои имаат различен број на куќи. Маалата се Џијановско, Ридарско, Долноѓулафско, Рулевско, Врпачко, Вели Врв, Жижница, Пешовско, Горноѓулафско, Дачевско, Лингурско, Радулинци и Самоков.
Историја
Остатоци на старини има на две месности, Самоков и Селиште. Самоков е сместено на устието на Киселичка Река во Крива Река, каде што се верува дека се топела железна руда. На месноста нема видливи старини, најголемиот дел од остатоците биле однесени при поплава во 1966 година. Малку остатоци може да се најдат и во наоѓалиштето Селиште, кој се наоѓа близу Ридарското Маало. На месноста се наоѓаат ѕидини од некогашни куќи, а таму денес се наоѓаат поранешното училиште и селската црква „Св. Никола“, заедно со селските гробишта.
Во век, Трново било село во Кривопаланечка каза на Отоманското Царство.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 20,5 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 891 хектар, на пасиштата отпаѓаат 639 хектари, а на шумите 384 хектари.
Селото, во основа, има мешовита земјоделска функција.
Во поново време е отворен хостел во просториите на поранешното основно училиште наречен „Трновски ветер“.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Трново имало 960 жители, од кои 940 Македонци и 20 Роми. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Трново имало 1.080 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 86 жители, од кои 79 Македонци, 1 останат и 6 лица без податоци.
Родови
Трново е чисто православно македонско село. Во селото има онолку родови колку маала.