cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Иполит Тен
Раса, основа и момент
Тен верувал дека книжевноста е во голем дел производ од опкружувањето на авторот и дека анализата на тоа опкружување може да го обезбеди вистинското значење на книжевното дело. Во оваа смисла тој бил социолошки позитивист со важни разлики. Тен со раса не мислел на специфичното значење денес познато, туку мислел на колективниот културен карактер на сите без нивно знаење или согласност. Она што ги разликува поединците од колективната раса, за Тен е средината: посебните случајности кои го менуваат или развиваат карактерот на определена личност. Моментот е собраните искуства на таа личност, која Тен често ја нарекува моментум; некои подоцнежни критики сметаат дека овој концепт на Тен е многу сличен со оној на Zeitgeist.
Иако Тен ги составил и прославил фразите„race,milieu et moment,“ теоријата сама по себе има корени во пораните обиди да се разбере естетскиот објект како општествен производ, а не како спонтана творба на гениј. Тен многу се потпирал на идеите на филозофот Јохан Готфрид Хердер за Volk (луѓе) и нација во неговиот сопствен концепт за раса; шпанската писателка Емилија Орадо Басан посочила дека основата на идејата на Таин потекнува од делата на Жерман де стал за врските помеѓу уметноста и општеството.
Влијанието на Тен врз француската интелектуална култура и книжевност било огромно. Тој имал посебна врска со Емил Зола. Како критичар Филип Вокер за Зола рекол ”страна по страна, вклучувајќи многу од неговите познати дела, ни се претставува мимеза на меѓусебното влијание помеѓу сензација и имагинација, кои Тен ги проучувал како величествени должини од кои, тој верувал, произлегува светот на умот.“ Потпирањето на Зола врз Тен првенствено било сметано како промашено; Мигел де Унамуно, по првата фасцинација од Зола и Тен, заклучил дека влијанието на Тен врз книжевноста, сè на сè, било негативно.
Тен исто така влијаел и на националистичките книжевни движења околу светот, кои ги употребувале неговите идеи за да расправаат дека определени држави имаат различна книжевност и исто така различно место во книжевната историја. Во продолжение, постмодернистичките книжевни критики се заитересирале за врската помеѓу книжевноста и општествената историја (вклучувајќи го и новиот историзам), продолжувајќи да ги цитираат делата на Тен и спроведувајќи ја идејата за раса, средина и момент. Критичарот Џон Чепл, на пример, ги употребувал термините како илустрација за неговиот концепт на „содржајна историја“ Тен исто така бил и предмет за докторската теза „Филозофијата на Иполит Тен” на Штефан Цвајг.
Критика
Главната критика на концептот „раса, средина и момент“ во времето кога е создадена идејата била недоволен  да ги земе предвид индивидуалноста на уметникот клучна за творечкиот гениј на романтизмот. Дури и Зола, којшто должи толку многу на Тен, имал приговор, тврдејќи дека темпераментот на уметникот би можел да го доведе да направи уникатен уметнички избор кој се разликува од животната средина, која што ја оформува неговата општа гледна точка; во основниот пример на Зола бил сликарот Милтон Мане. Слично на тоа, Густав Ленсон тврдел дека раса, средина и момент не можат по себе да се сметаат за гениј; Тен ја објаснил просечноста подобро отколку што ја објаснил големината.
Различни критики се однесуваат на можниот недостиг на логика и научна основа на трите концепти. Како што Лео Шпицер напишaл, вистинската идеја на науката е нејасно дефинирана и кревка како дарвинистичката, и набрзо по објавувањето на делото на Tен голем број на приговори биле направени врз научни основи. Шпицер, исто така, укажува, повторно наведувајќи периодични извори, дека врската помеѓу трите термини меѓусебно никогаш не била добро разбрана, и дека е возможно да се тврди дека моментот е непотребно воведен и имплициран од другите два.
Коста Трифковиќ
Коста Трифковиќ (Коста Трифковић), (, -, ) — српски писател.
1341
1341 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1341 година од новата ера, 341. од вториот милениум, 41. од XIV век и втора од 1340-тите.
Коста Трифковиќ
Животопис
Роден е 1843 година во Нови Сад. Таму го завршил основното и средно образование, а кратко време учел и во поморското училиште во Риека. Краток период бил морнар, но кога воочил дека морнарскиот живот не е толку романтичен како што му изгледал, тој го напуштил и во Риека завршил гимназија. Подоцна студирал право и на почетокот бил општински злужбеник, а подоцна и адвокат во Нови Сад, каде живеел сè до својата смрт во 1875 година.
1341
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1341 година се протега во 3977 и 3978, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4037 и 4038 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1884. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 741 и 742 исламска година.
Јазици во Андора
Јазиците во Андора е поим со кој се опфаќаат јазиците кои се зборуваат на територијата на државата. Андора, официјално е еднојазична држава.
службен јазик
службен јазик во Андора е каталонскиот јазик (català). Овој јазик го зборуваат околу 38% од вкупното население на државата. Каталонскиот јазик е мајчин јазик на Каталонците. Покрај во Андора, јазикот се зборува и во мали делови во Франција и Шпанија, особено во Каталонија и Валенсија, каде е службен јазик. Вкупниот број на говорници на каталонскиот се проценува на 7.2 милиони (2010).
Останати јазици
Покрај каталонскиот, во државата се зборуваат и шпанскиот, францускиот и португалскиот јазик. Поради блискоста на овие јазици, како и миграцијата, јазиците се застапени со добар процент од вкупното население на државата.
Странски јазици
Најзборувани странски јазици во државата се шпанскиот, францускиот и англискиот.
Космос-1093
Космос-1093 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 14 април 1979 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-1093 бил сателит наменет за електронско извидување, јавување и наведување.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 95,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 81,2°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 556 км, а најмалото на 550.
Сивиот волк и Црвенкапа
„Сивиот волк и Црвенкапа“ е цртан филм за возрасни од студиото „Сојузмултфилм“, снимен во 1990 година. Времетраењето на цртаниот филм е 27 минути 15 секунди.
Заплет
Модерна музичка сатирична комедија заснована на позната бајка.
Во време на перестројката. Црвенкапа и нејзината мајка живеат во подножјето на споменикот „Работничка и колективна фарма“. Еден ден, мајката ја испратила Црвенкапа од Москва во Париз да и достави руска роденденска торта на баба Тереза. Поминувајќи низ шумата, Црвенкапа се среќава со опасен криминалец - Сивиот Волк, кој дотогаш веќе го изел докторот Ајболит (кој вметнал челични заби во Волкот наместо извадената вилица) и Зајачето. Доаѓањето на кралската војска ја спасува Црвенкапа.
Сивиот волк го јаде и крокодилот Ген и Чебурашка, а откако ја минал границата на трите прасиња и седумте џуџиња од цртаните филмови на Волт Дизни со мито.Тој успеал да трча побрзо од Црвенкапа до куќата на бабата Тереза која била во подножјето на Ајфеловата кула и ја јаде. Црвенкапа носи забележливо цврста торта, Сивиот Волк си ги крши челичните заби на тортата.
Тогаш стомакот на волкот отекува и од него излегуваат радосните хероите на бајката.
Радоста на хероите ја гледа на ТВ и мајката на Црвенкапа и ја потпевнува нивната песна:
„Светот е секогаш сончев -
Сите тие имаат еден сон.
Како заклетва повторуваме:
Музика
Музичката позадина на цртаниот филм е составена од советски и странски мелодии, од кои повеќето се напишани со оригинални текстови.
Елшани
Елшани — село во Општина Охрид, во околината на градот Охрид.
Потекло на името
Селото најпрвин запишано како Елшани се сретнува во 1583 година во турски документи. Се верува дека името е изведено од наставката -јани од основата „евла“.
Географија и местоположба
Ова село се наоѓа во Охридско, во средишниот дел на територијата на Општина Охрид, на западната падина на планината Галичица, чиј атар се издига до сртот на планината каде што се допира со подрачјето на Општина Ресен, а на друга страна атарот допира до брегот на Охридското Езеро. Селото е планинско, на надморска височина од 878 метри. Од градот Охрид, селото е оддалечено 14,4 километри.
Селото е распослано на падините на Галичица, на височина од околу 900 метри. Околни села се Пештани на југ и Коњско на север. Мештаните со вода за пиење се снабдувале од селски чешми, а денес има водовод, кој бил направен во 1974 година. Водата доаѓа од изворот Вршек, кој извира крај селото.
Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Голем Врв, Чашкини, Трно Слива, Локма, Влашко Бачило, Зелејно, Диво Јами, Студено, Двана Камена, Орешки, Равен, Власејца, Црвена Шума, Орелци, Јамишта, Арблок, Кава Леска, Долга Лозина, Дукојца, Леска, Вели Камен, Кејвана, Колибичиња, Календерица, Круша и Св. Мартинија.
Селото има збиен карактер и е поделено на три маала: Горно, Средно и Долно Маало. Во тие маала се групирани куќи на исти родови. Новата придружна населба Елешец, која се наоѓа непосредно со брегот на Охридското Езеро, во последниве години функционира како издвоен дел од селото.
Историја
Денешното село Елшани не е старо село. Тоа било основано кога во него се доселиле три денешни рода: Шоповци, Стојовци и Јузмевци. Тие дошле тука околу 1840 година и се пренесува дека земјата не била беговска.
Сепак, во втората половина на век, Елшани станало чифлик на Јашар-бег од Гостивар. Тоа се случило кога бегот бил на гости кај својот зет Салија од Охрид и се возел со чамец по Охридското Езеро. Од езерото го здогледал Елшани и му се учинило многу убаво село. На ова се спротивставиле селаните Аврам, Рубан и Таул, кои подоцна биле убиени. Другите селани се согласиле да станат чифчии. За чифлигот се грижел охридскиот бег, бидејќи Јашар-бег живеел во Гостивар. Нему му предавале десеток од добиените, како во земјоделството, така и во сточарските работи.
Во век, Елшани било село во Охридската каза на Отоманското Царство.
Во текот на Илинденското востание, мештаните учествувале со своја чета, а особено се истакнал војводата Никола Митрев-Езерски.
Селото било окупирано од страна на Србите во текот на Првата балканска војна, кои вршеле воена мобилизација на машкото население. Загинале 13 селани. Во текот на Првата светска војна, селото, пак, потпаднало по бугарска воена окупација.
Стопанство
Селото зафаќа простор од 17,1 км2. На него преовладуваат пасиштата на површина од 870,9 хектари, на шумите отпаѓаат 352,5 хектари, а на обработливото земјиште 243,2 хектари.
Селото, во основа, има полјоделско-сточарска функција.
До Втората светска војна, мештаните се занимавале главно со сточарство и најмногу се одгледувале кози и овци. Стоката била напасувана на планината Галичица, во месностите Вирчиња, Равен, Долга и Волково Лозје. Исто така, мештаните се занимавале и со сеча на шума и подоцна го продавале дрвото за огрев во Охрид, но и како градежен материјал.
По војната, мештаните ги промениле занимавањата. Скоро цело машко население вршеле градежни работи.
Туризам
Со редовен автобуски сообраќај Елшани е поврзано со градот Охрид (10 км), 10-12 пати преку целиот ден. Почести се врските меѓу Охрид и Пештани при што автобусите секогаш застануваат и во близина на селото Елшани, кај авто-кампот во Елешец.
Сместување може да се најде во десетина семејни куќи во текот на целата година и со различна местоположба, покрај Охридското Езеро или повисоко во планината Галичица. Покрај езерото е сместен и авто-кампот во Елешец, кој е добро организиран, но работи само во летно време.
Население
Во книгата „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. селото Слишани имало 30 домаќинства и 96 жители, а селото Лешани било со 70 домаќинства и 200 жители.
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Елшани живееле 240 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Елшани имало 240 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Селото е средно по големина, со позитивен популациски биланс. Во 1961 година, селото броело 501 жител, додека во 1994 година бројот се зголемил на 674 жители, македонско население.
Според пописот од 2002 година, во селото Елшани живееле 590 жители, сите Македонци.
Елшани има околу 600 жители кои во селото живеат преку целата година. Во летните денови околу 400 други луѓе престојуваат како повремени жители во нивните привремени домови подигнати во близина на езерото во населбата Елешец.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 620 жители, од кои 598 Македонци, 1 Влав, 4 останати и 17 лица без податоци.
Родови
Елшани е македонско православно село, сите родови во селото се доселеници.
Родови во селото Елшани се:
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Охрид, која била проширена при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.
Во периодот од 1996 до 2004 година, селото било дел од некогашната Општина Охрид.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Охрид.
Во периодот од 1955 до 1965 година, селото било дел од тогашната општина Охрид.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1293 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште во Елшани. Во избирачкото место е опфатена и населбата Елешец.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 567 гласачи.
Папа Каликст I
Каликст I бил римски папа пет години, од 20 декември 217 година до 222, во време на управувањето на римските цареви Хелиогабал и Александар Север. Тој е маченик според Ватикан, е канонизиран за светец од Римокатоличката црква. Негов празник е 14 октомври.
Песна за мраз и оган
„Песна за мразот и оганот“ е серијал од епско-фантастични романи од американскиот романописец и сценарист Џорџ Р. Р. Мартин. Мартин започнал со пишување на серијалот во 1991 година, а првиот дел е објавен во 1996 година. Иако отпрвин замислен како трилогија, серијалот сега се состои од пет објавени романи; со следните два во изработка. Паралено со серијалот, Мартин пишува и неколку новели (досега издадени три) чие дејство е сместено пред настаните опишани во романите.
Дејството е составено од три сижејни линии кои се испреплетуваат една во друга: низа настани предизвикани од династиска граѓанска војна за контрола над Вестерос, предводена од неколку влијателни семејства; бавното воздигнување на Другите, одамна исчезнати митски суштества кои живееат зад енормен леден ѕид, кој ја означува северната граница на Вестерос; и настојувањата на Дајнерис Таргериен, прогонета принцеза од поранешната, веќе истребена владеачка династија, да се врати во Вестерос и да го си го поврати престолот, законски нејзин.
Црпејќи испирација од историски настани како англискиот период на Војната на розите, Мартин намерно ги редефинира конвенциите на жанрот на фантастиката. Серијалот е карактеристичен по огромната доза на реализам наспроти фантастичниот карактер; магијата е потисната и служи како двигател, додека политичките интриги и борби за моќ предоминираат во структурата на серијалот. Насилството, сексуалноста и моралната парадоксалност се постојано присутни помеѓу илјадниците ликови. Главните ликови се постојано убивани со цел читателите да не се потпираат на одредените херои. Земајќи предвид дека поглавјата се раскажувани од различни ликови, читателот добива повеќе гледни точки на ист предмет, со што класичната поделба на јунаци и негативци е заменета со таа морална неодреденост. Песна за лед и оган покрај претходно споменатите теми е често воздигнувана за начинот на кој ги прикажува жените и религијата.
Книгите се преведени на повеќе од 20 јазици. Четвртиот и петтиот дел се качија на врвот на бестселер листите на Њујорк тајмс во 2005 и 2011. Серијалот има продадено повеќе од седум милиони копии во САД и повеќе од 15 милиони копии ширум светот. До април 2015 година, продадени се повеќе од 60 милиони копии о светот и веќе е преведена на 45 јазици. Една од новелите ја доби престижната Хуго награда за научно-фантастична литература. Заснована на серијалот е снимена телевизиска серија во продукција на ТВ куќата HBO - Игра на тронови, која започна да се прикажува на 17 април 2011 година во САД.
Синопсис
Првата сижејна линија, сместена во самите Седум кралства, хронолошки ја следи борбата за престолот од повеќе страни, која започнува по смртта на кралот Роберт Баратион. Престолот го презема неговиот син Џофри, поддржан од моќното семејство на неговата мајка, домот Ланистер. Меѓутоа, лордот Едард Старк, „рака“ (главен советник) на кралот Роберт, дознава дека Џофри е плод на инцест од домот Ланистер, оттаму вистинскиот престолонаследник е најстариот брат од домот Баратион, Станис. Но, харизматичниот најмлад брад, Ренли Баратион, копнеејќи по престолот, отворено се протиставува на редот на наследство, поддржан од злокобното и промислено семејство Турел. Додека веќе споменатите се борат за превласт над сите кралства, Роб Старк, наследникот на лорд Едард Старк, е прогласен за Крал на северот. Истовремено, Бејлон Грејџој, владетел на едно од Седумте кралства - Железните острови, објавува независност и желба за отцепување од кралството. Оваа таканаречена Војна на петте кралеви е првичната сижејна линија во првите четири романи; всушност, четвртиот роман во главно се занимава со закрепнувањето на Вестерос од војната.
Втората сижејна линија е сместена зад северната граница на Вестерос. Овде, пред илјадници години, голем ѕид од лед и чакал бил направен делумно од магија, делумно од човечки труд за да го брани Вестерос од Другите, раса на митски суштества кој некогаш живееле најдлабоко на север. Овој ѕид, исто и именуван, долг 480 километри и висок 210 метри е одржуван од братството Ноќна стража, чија должност е да го бранат кралството од Другите. Во времето кога започнуваат романите, Другите се само ликови од приказните, а Ноќната стража е ништо повеќе од казнена колонија: во лоша форма, составена од криминалци и бегалци, со само неколку витези и смели луѓе, кои најголем дел од времето го поминуваат расправајќи се со диви луѓе кои живеаат зад ѕидот. Оваа сижејна линија е раскажувана, во главно преку очите на Џон Сноу, копиле на Едард Старк, додека се издигнува низ хиерархијата на Стражата, ја дознава вистинската природа на заканата од север и се подготвува да го брани кралството, и покрај тоа што луѓето од Вестерос се премногу зафатени за да испратат поддршка. До крајот на третата книга, оваа сижејна линија се испреплетува со граѓанската војна на југ.
Третата сижејна линија е сместена на огромниот источен континент Есос и ги следи авантурите на Дајнерис Таргериен, последниот потомок на куќата Таргериен, која сака да го поврати престолот. Од обичен просјак продаден на поглавар на дивјачко племе таа се издигнува во лукав и моќен владетел. Нејзиното издигнување е засилено кога за свадбен подарок добива три јајца од змеј. На крајот на првиот роман од јајцата се испилуваат три змеја кои стануваат дел од нејзината армија. Грбот на нејзиниот дом е триглав змеј, правејќи ги трите ново-добиени змеја симбол за нејзиното враќање, а нејзе уште еден пион во борбата за престолот.
Развој
Мартин долго време имал љубов кон витези и средновековна историја, но неговите рани романи и раскази повеќе се сврстуваат во жанровите научна фантастика и хорор. Меѓутоа, неколку фантастични приказни се имаат појавено, како Ледениот змеј, што подоцна се претворил во илустрирана книга за деца под исто име. Во средните ’80-ти, Мартин во главно работел во Холивуд, првенствено како писател или продуцент на Нова зона на самракот и Убавицата и ѕверот.
Откако Убавицата и ѕверот завршил во 1989 година, Мартин се навратил на пишувањето проза и почнал да работи на научно фантастичен роман наречен Авалон. Во 1991 година, додека се мачел со оваа приказна, Мартин зачнал сцена каде неколку млади нашле мртов стравоволк со рог од елен во неговото грло. Стравоволкот имал родено неколку стравоволчиња, кои биле земени од страна на младите да ги изгледаат како свои. Имагинацијата на Мартин била распламтена од оваа идеја и почнал оваа сцена да ја развива во епско-фантастична приказна, која прво ја замислил како трилогија составена од романите Игра на тронови, Танц со змејови и Ветровите на зимата. Мартин очигледно првобитно не бил инспириран од жанрот фантазија, но читајќи го серијалот Сеќавања, тага и трња од Тед Вилијамс, го разубедил дека на фантазијата може да и се пристапи на повозразен и позрел начин отколку што некои писатели пред тоа направиле обиди.
Откако поминал подолго време пишувајќи и продуцирајќи пробна епизода за научно фантасична серија која ја создал, наречена Премини, Мартин продолжил со работата на Игра на тронови во 1994 година и ја завршил следната година, иако била само половина од првично замислениот план за првиот роман. Како резултат на тоа, со тек на време, Мартин евентуално го проширил неговиот план неговиот серијал да вклучува четири книги, потоа шест, за конечно да се реши за седум, бидејќи приказната „растела со текот на раскажувањето“, како што кажа тој, цитирајќи го мајсторот на епската фантазија, Џ. Р. Р. Толкин. Објавувањето на Игра на тронови следело во 1996 година. Во Обединетото Кралство, книгата била предмет на жестока наддавачка „војна“, која евентуално била победена од Harper Colins за 450.000 фунти (околу 33 милиони македонски денари). Предобјавувачкиот публицитет вклучувал објавување на „новела-примерок“ наречена Крвта на змејот, која во 1997 година ја доби наградата Хуго за Најдобра новела. За да ја собере Игра на тронови во еден том, Мартин ја повлекол последната четвртина од книгата и ја направил отворен дел за втората книга, објавена во 1998 година, Судир на кралеви. Во мај 2005 година Мартин рекол дека манускриптот за Игра на тронови бил долг 1088 страници, а Судир на кралеви бил дури и подолг од првиот, со 1184 страници.
Влијанија
Мартин признал дека им должи на делата на Џ. Р. Р. Толкин, Џек Венс и Тед Вилијамс. Според Мартин: „Иако се разликувам од Толкин на важни начини, јас не сум на второ место во мојата почит кон него. Ако погледнете во Господарот на прстените, започнува со мал фокус и сите ликови се заедно. До крајот на првата книга Дружината се распаѓа и тие имаат различни авантури. И јас го сторив истото нешто. Сите се во Винтерфел на почетокот, освен Дени, потоа се поделуваат во групи, а до крајот и тие групи се разделуваат. Намерата беше да бидат заедно, потоа да се разделат и на крајот повторно да бидат заедно. Наоѓањето на точка кога ќе се разделат беше еден од проблемите со коишто се борев.“
Серијалот се разликува од инспирацијата на Толкин поради поголемото користење на реалистични елементи. Додека Толкин бил инспириран од митологијата, Песна за лед и оган е јасно инспирирана од средновековната и раномодерната историја, поточно од Јакобитизмот и Војната на розите. Исто така, додека Толкин има тенденции кон романтични врски, Мартин повеќе пишува за секс, вклучувајќи инцест, неверство, проституција и силување.
Како резултат, нелегални деца играат клучни улоги низ серијалот. Ова разултирало серијалот да биде наведен како предводник на нов бран епска фантазија што следувал, а кој го прифатиле и автори како Скот Линч и Џо Аберкромби. На неговото мрежно место, Мартин го признал влијанието на историските приказни од писатели какви што се Бернард Корнвел и Џорџ Мек Доналд Фрејзер.
NGC 7522
NGC 7522 — ѕвезда во соѕвездието Водолија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 1886 година од страна на Франк Милер, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7522 е од видот *.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 15 м 36,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -22° 53' 40"".
Други поделби
Проучување на NGC 7522 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 349; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6973. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1167.
IC 1623
IC 1623 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 7 мај 1904 година од страна на Ројал Харвуд Фрост.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1623 е од видот Sbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,5 mag, додека површинскиот сјај изнесува 14 m/лм2. IC 1623 има привидни димензии од 0,5' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 18 м 37,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +13° 48' 51".
Други поделби
Проучување на IC 1623 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1441312.
Scars on Broadway
Scars on Broadway е група оригинално формирана од гитаристот на System of a Down - Дарон Малакиан, Кејси Хаос од групата AMEN и Зак Хил од групата Team Sleep во 2003. Но, групата прекинала со својата работа сè додека во пролетта 2006 Малакијан изјавил дека Scars on Broadway ќе биде повторно активирана откако System of a Down ќе одат на својот долг одмор по завршувањето на Озфест турнејата, но овој пат со различен состав. Scars започнаа со снимањето на нивниот прв деби албум на 27 септември 2007.
Членови
Останатите членови на бендот сѐ уште не се познати.
Оџовица (Извор)
Оџовица — археолошко наоѓалиште во селото Извор во Општина Чашка. Претставува населба од римското време.
Местоположба
Оџовица се наоѓа на околу 1 километар источно од селото и лево од патот за Прилеп, на блага падина што се спушта кон реката.
Ископувања и наоди
На површина од околу 2 хектара се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси, грамади од камења и друг градежен материјал. Во Народниот музеј во Велес се чува една монета.
1340
1340 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1340 година од новата ера, 340. од вториот милениум, 40. од XIV век и прва од 1340-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6848 и 6849 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6090 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5100 и 5101 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2093.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1340 година се протега во 3976 и 3977, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4036 и 4037 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1883. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 740 и 741 исламска година.
Јазици во Сан Марино
Јазиците во Сан Марино е поим со кој се опфаќаат јазиците кои се зборуваат на територијата на државата. Сан Марино, официјално е еднојазична држава.
службен јазик
службен јазик во Андора е италијанскиот јазик (italiano). Овој јазик го зборува скоро целокупното население на државата. Италијанскиот јазик е мајчин јазик на Италијанците. Покрај во Сан Марино, јазикот се зборува и во Италија, каде е национален и службен јазик. Италијанскиот е службен и во Швајцарија, а се зборува и во сите други држави каде има италијанско малцинство.
Останати јазици
Добар дел од народот во Сан Марино разбира или зборува емилијанско-ромањолски, поради блискоста на Сан Марино до Емилија-Ромања. Јазикот е дел од групата на галоиталски јазици.
Раи
Раи. едн. раја — надред ‘рскавични риби со многу зарамнето тело. Таа е роднина на ајкулата. Пекторалните перки на повеќето раи се развиени во широки, рамни и криловидни додатоци, прикачени од двете страни на главата. Животното плива со брановидно поместување на овие крила. Повеќето раи имаат тенки и камшичести опашки. Очите и спиракулумите се сместени на врвот на главата, а устата и жабрените цепнатинки се на долната страна. Многу раи живеат на дното на океанот, лежејќи како килими на него; други го населуваат пелагијалот (погорните водни слоеви). Оние раи кои живеат на дното дишат така што земаат вода низ спиракулумите (а не низ устата како повеќето риби), и ја пропуштаат низ жабрите. Раите се хранат со најразлични помали животни; цврстите, заоблени заби на многу видови се адаптирани за кршење на черупките на полжавите и школките.
Јазици во Сан Марино
Странски јазици
Најзборувани странски јазици во државата се англискиот.
Раи
Видови на раи и таксономија
Раите се поделени во седум фамилии. Најголеми се мантите, наречени и ѓаволски раи (од фамилијата Mobulidae). Овие се пелагиски форми кои можат да тежат до 1360 кг, со ширина од 7 m. За разлика од другите раи, мантите се исхрануваат со филтрирање на водата. Електричните раи или торпеда (фамилија Torpedinidae) имаат електрични органи на нивните крила кои генерираат електрично струење кое се користи за имобилизација на пленот, како и за одбрана. Електричниот поток е доволно силен за да го осетат луѓето, и веројатно Старите Грци ги користеле овие риби за шок-терапија. Вистинските раи (Rajidae), кои некогаш се ловат како храна, живеат на дното и имаат речиси дисковидна форма на телата и кратки опашки; некои видови имаат електрични органи во нивните опашки. Боцкашите (Dasyatidae) имаат редови од боцки на нивните опашки кои инаку се многу подолги отколку нивните тела. Боцкашот задава рани на друг организам со замавнување на опашката; отровот кој се содржи во боцките може да е фатален за луѓето. Повеќето од орловите раи и лилјаковидната раја (фамилија Mylobatidae) имаат само една отровна боцка на опашката. Гитарестите раи (Rhinobatidae) се ајкуловидни по форма, и поседуваат добро развиени опашки кои се користат за пливање и помали пекторални перки отколку повеќето раи; но, перките се прикачени, како кај сите раи, над жабрите. Пилоносните раи (од фамилијата Pristidae) се слични во телесната форма, но имаат долги и рамни рилки со редици од забовидни проекции на секоја страна. Некои видови достигнуваат вкупна должина од 6 m, со рилки долги 1,8 m и 30 cm широки.
Размножување и распространување
Оплодувањето е внатрешно кај раите. Повеќето се вивипарни, но вистинските раи несат зарамнети, правоаголни јајца, затворени во кожни черупки. Празните черупки од овој тип се наоѓаат на плажите и се познати како сиренини чанти. Повеќето фамилии на раи имаат космополитско распространување во тропските и суптропските морски води; некои се наоѓаат и во умерени и ладни води. Некои раи можат да живеат во соленкасти води и естуари, а пилоносците навлегуваат во слатите води (реки и езера).
Церов Врв
Церов Врв — врв на планината Даутица, средно-западна Македонија.
Антонио Спасев
Антонио Спасев (5 јуни 1967, Св. Николе) – македонски новинар.
Новинарска кариера
Спасев ја зпаочнал новинарската кариера во 1995 година, кога се приклучил на екипата која тогаш го основала неделникот „Фокус“. Во 1998 година преминал во „ТВ Телма“ каде со уште неколку новинари го започнал емитувањето вести на овој медиум. Во 2007 година учествува во правењето на првиот интернет-портал во Македонија - „Кирилица“ и бил негов главен уредник. Една година подоцна преминал во дневникот весник „Дневник“, каде извршувал повеќе уреднички работи, а четири години бил и заменик главен и одговорен уредник. Весникот „Дневник“ го напуштил во 2016 година и го формирал првиот бесплатен неделник во Македонија – „Скопско Ехо“, извршувајќи ја функцијата главен уредник. Исто така, тој извесно време бил и дописник на реномирани странски радио-станици кои имаат емисии на македонски јазик, а раководел и со двонеделните магазини „Авто Берза“ и „Кликер“.
1339
1339 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1339 година од новата ера, 339. од вториот милениум, 39. од XIV век и последна од 1330-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6847 и 6848 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6089 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5099 и 5100 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2092.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1339 година се протега во 3975 и 3976, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4035 и 4036 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1882. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 739 и 740 исламска година.
Космос-1094
Космос-1094 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 18 април 1979 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-1094 бил воен извидувачки сателит за следење на флоти.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 93,2 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 65,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 444 км, а најмалото на 427.
Свиена носна согласка
Свиената носна согласка (ретрофлексен назал) е вид на согласка во некои јазици. Меѓународната фонетска азбука (МФА) ја претставува со симболот ⟨ ⟩, а X-SAMPA го користи <tt>n`</tt>. Како и сите свиени согласки, симболот во МФА е создаден со придодавање на надесно свртено ченгелче кон десната ногарка на буквата n (буквата на соодветната венечна согласка). Симболот е по изглед сличен на ⟨ ⟩ (преднонепчена носна согласка), но неговото ченгелче излегува од левата ногарка и е свртено налево, а потсетува и на ⟨⟩ (заднонепчена носна согласка), кој има налево свртено опавче што продолжува од десната ногарка.
Особености
Свиената носна согласка ги има следниве особености:
Партија за демократска акција - Исламски пат
Партија за демократска акција - Исламски пат (ПДА-ИП) — поранешна македонска политичка партија.
Историја
Партијата била создадена како резултат на панисламска поделба во Партијата за демократска акција На парламентарните избори во 1994 година, учествувала сама и во коалиција со Демократската партија на Турците на Македонија. Партијата не успеала да освои пратенички мандат со сопствената кандидатска листа, но коалицијата во која учествувала освоила едно пратеничко место (Ќенан Хасипи).
По изборите во 1994, партијата не учествувала на ниедни понатамошни избори..
Царев Врв
Царев Врв — планински врв на Осоговските Планини во Република Македонија, висок 2.084 метри. Познат е и според неговиот турски назив Султан Тепе.
Правци за искачување
На Царев врв искачувањето може да се изврши од две страни: од кривопаланечкиот манастир Св. Јоаким Осоговски и од Кочанско преку Пониква.
Од Крива Паланка до манастирот Св. Јоаким Осоговски се патува пеш или со сопствено возило по асфалтен пат во должона 3 км. Маркацијата ПМ започнува од манастирот и спрема Царев Врв води преку селото Варовиште, Ловечка куќа и Калин Камен. Од Ловечката куќа до врвот се оди по ливади. Планинарската патека е долга околу 25 км во еден правец за кои ви се потребни 5 часа. Покрај патеката има повеќе извори и чешми, а таа е просечно напорна.
Откај Кочанско маркацијата ПМ започнува од крајот на Кочани, крајот на улицата “14-та бригада“ продолжува под градската депонија, над село Црвена Нива минува преку пошумен дел со бреза и бор сè до асфалтот, минува покрај чешмата З’мбoва. Потоа продолжува покрај Дл’га ридина сè до асфалтот. Сечејќи го асфалтниот пат продолжува преку Лешки рид. Некаде 500 метри пред Шумската куќа на ЈП Македонски шуми излегува на асфалтен пат, продолжува по него. После 200 метри од Шумската куќа се напушта асфалтниот пат (десно), се продолжува по стариот пат за Пониква. Од Кочани до Пониква потребни се 5 часа. Оние кои имаат сопствено возило можат да дојдат до Пониква која е оддалечена 20 км, по асфалтен пат.
Од Пониква патеката за Царев врв продолжува по широкиот колски пат со една кратенка кај бачилото поранешната земјоделска задруга “Галеб“ - Тркање, некаде половина час пред врвот се напушта широкиот пат (десно) и се оди по ливади. Патеката е добро маркирана. Во вториот дел од патеката треба да се внимава на раскрсниците, бидејќи ги има доста. За овој дел од патеката ви се потребни 5 часа.
Црни Врв
Црни Врв — планински врв во Република Македонија.
Дурачка Река (река)
Дурачка Река — река во Македонија, сместена на планината Осогово.
Реката тече низ истоименото село, југоисточно од градот Крива Паланка.
Тек
Дурачка Река извира под врвот Костадинци во источниот дел на Осоговските Планини и тече кон север. Во близина на истоименото село ги собира водите на Станечка Река. Реката се влева во Крива Река во градот Крива Паланка. Вкупната нејзина должина изнесува 15 километри. Зафаќа сливно подрачје од 43,65 км2.
Мовести животни
Мовести животни е заедничко име за два типа (Endoprocta и Ectoprocta) на мали и едноставни водни животни кои се хранат со помош на круна од пипала наречена лофофор и кои обично формираат прикрепени, мовести колонии. Класификацијата на овие два типа варирала во зависност од промената во мислењата за врската на мовестите животни со другите типови на животни. Авторите кои мислат дека двете групи имаат близок заеднички предок го задржуваат името Bryozoa и ги третираат ендопроктите (мовести животни кај кои устата и аналниот отвор се наоѓаат во лофофорот) и ектопроктите (мовести животни каде анусот е надвор од лофофорот) како класи. Други го користат терминот бриозои само за ектопроктите.
Ендопроктите, кои се морски форми со исклучок на еден слатководен вид, имаат глобуларно тело кое е потпрено на дршка. Лофофорот ги обиколува и устата и анусот. Се размножуваат полово и бесполово, често формирајќи колонии на поврзани единки. Кај ектопроктите, кои се воглавно морски, лофофорот не го обиколува анусот. Колониите кои ектопроктите ги формираат по пат на бесполово размножуавње се со различна структура, и секој член обично има цврста заштитна покривка.
Општи својства
Ендопроктите и ектопроктите се ситни, често микроскопски животни кои ретко достигнуваат повеќе од 1 mm во должина. Повеќето видови живеат во плитки води, иако некои се забележани и на длабочини оф 5,500 m. Многу видови се хермафродити.
Наталија (кована пара)
Наталија — кована пара за колекционерски цели издадена од страна на Народната банка на Република Македонија во 2015 година.
Лице
На лицето од парата е прикажан ангел наведнат над дете во моментот на крштевањето. Претставени се обоени, златни ѕвезди околу ангелот и три свеќи околу детето. Во средишниот дел на лицето на монетата е прикажан грбот на Република Македонија. На десната страна, по должината на периметарот, се прикажни натписите: „Република Македонија“ и „100 денари“ на македонски јазик, како и годината на издавање „2015“.
Опачина
На опачината од парата, во средишниот дел од монетата е претставена слика на Света Наталија од Никомедија, ранохристијанска маченичка, сопруга на маченикот Адријан Никомедијски. На долниот дел е прикажана црквата на светиот маченик Адријан и преподобна Наталија, која се наоѓа на бреговите на реката Кама во Русија. На десната страна е прикажано семејство ежови, симбол на името на Наталија. На левата страна е вметнат црвен кристал „сваровски“, кој го претставува среќниот камен на Наталија (хелиотроп - крвав камен). На десната страна е напишано името „Наталија“ (на македонски и на руски јазик), а на левата страна се прикажни натписите: „Ден на Ангел“ (на македонски) и ознаката „Аg 925“.
Стара Црква (Извор)
Стара Црква — археолошко наоѓалиште во селото Извор во Општина Чашка. Претставува населба и некропола од римското време и средновековна црква.
Местоположба
Стара Црква се наоѓа на околу 800 метри источно од селото, на блага падина што се спушта кон реката.
Јужносуданска фунта
Јужносуданската фунта е официјалната валута во Јужен Судан. Фунтата е составена од 100 пјастри. Валутата била одобрена од Јужносуданското законодавно собрание пред независноста на 9 јули 2011 година. Валутата била воведена на 18 јули 2011 година и ја заменила суданската фунта.
На аверсот од секоја банкнота се наоѓа ликот на Џон Гаранг, починатиот водач на јужносуданското движење за независност. На реверсот од банкнотите има приказ на животинскиот свет на државата.
Банкнотите се издаваат во 1, 5, 10, 25, 50 и 100 фунти, додека пјастрите во 1, 5, 10, 25 и 50 пјастри.
Космос-1095
Космос-1095 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 20 април 1979 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6000 килограми. Космос-1095 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 92,2 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 72,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 419 км, а најмалото на 352.
Грб на Того
Грбот на Того е официјален грб на државата кој е во употреба од 14 март 1962 година.
Елементи
Грбот е составен од елипсовиден круг во кој има прикажано два црвени лава свртени со грбовите кои држат стрели и лакови во црна боја. Лавовите ја симболизираат храброста на луѓето, додека лаковите и стрелите стојат како повик на луѓето да бидат активни за одбрана на слободата на државата. Помеѓу лавовите има приказ на штит во златна боја каде има приказ на буквите RT што значат République Togolaise или Тогоанска Република. Штитот е поставен на две вкрстени тогоански знамиња над кои има лента со натпис „Работа, слобода, татковина“ или на француски "Travail, Liberté, Patrie".
Филип Сидни
Сер Филип Сидни ( — ) — една од најистакнатите личности од елизабетанската ера. Познат во негово време, во Англија, како поет, дворјанин и војник, денес се памети како автор на „Астрофел и Стела“ (напишана 1580, објавена 1590), „Одбрана на поезијата“ (напишана 1581, објавена 1595) и „Аркадија“ (напишана 1580, објавена 1590).