Трговски_биланс
Милтон Фридман за трговскиот дефицит
Во осумдесеттите години на 20 век, Милтон Фридман, добитникот на Нобелова награда за економија и таткото на монетаризмот, тврдеше дека одредени грижи за трговскиот дефицит се нефер критики во обид да им се даде внимание на макроекономските политики кон кои се настроени извозните индустрии. Професорот Фридман сметаше дека трговските дефицити не мора да се исто толку значајни како што зголемениот извоз ја зголемува вредноста на валутата, намалувајќи ги претходно споменатите извози, и обратно за увозот, а со тоа природно отстранувајќи го трговскиот дефицит, а не отстранување на дефицитот со инвестиции. Од 1971 година, кога администрацијат на Никсон одлучи да ги укине фиксните стапки на размена. Тековната сметка на САД насобра трговски дефицит од 7,75 трилиони долари од 2010 година. Овој дефицит постои бидејќи се совпаѓа со инвестициите кои доаѓаат во САД – според дефиницијата на биланс на состојба, секој трговски дефицит кој постои се совпаѓа со прилив на странски инвестиции. Синот на Милтон Фридман, Дејвид Д. Фридман, ги дели погледите на својот татко и ги цитира концептите на компаративна предност од Дејвид Рикардо. Во последните години од седумдесеттите и почетокот на осумдесеттите од 20 век, Соединетите Американски Држави преживеа висока инфлација и позициите на фридмановата политика имаа тенденција да го бранат силниот долар, во тој период. Тој веруваше дека овој трговски дефицит не мора да значи дека е штетен за економијата, бидејќи секогаш валутата се враќа назад во земјата (земја А продава на земја Б, земја Б и продава на земја В, која купува од земја А, но трговскиот дефицит ги вклучува само земјите А и Б). Меѓутоа, може да биде во една или друга форма, вклучувајќи го можниот опуртинитетен трошок (се откажува од едно добро за стекнување на друго) на странската контрола на средства. Според него, ,,најлошото сценарио’’ за валутата е таа никогаш да не се врати во земјата на потекло е всушност најдобриот исход: државата всушност купува добра и ги разменува за одредена количина на евитна хартија. Како што вели Фридман, ова ќе биде ист резултат како и кога државата која извезува ги запали доларите што ги заработила, со тоа што никогаш нема да ги врати во циркулација. Оваа позиција е попрефинета верзија на теоремата првпат разработена од Дејвид Хјум. Хјум смета дека Англија не може постојано да има добивка од извозот, бидејќи златото кое се натрупува (односно валутата) би довело да има злато во големи количини во Англија, а според тоа би се зголемили цените на англиските добра, правејќи ги понеатрактивни за извоз, странските добра поатрактивни за увоз. На овој начин, би се нарушиле трговките биланси на една држава. Фридман верувал дека дефицитите ќе се корегираат од слободните пазари како што се зголемуваат или намалуваат стапките на лебдечките валути со текот на времето, или одвраќање на увозот во корист на извозот, повторно префрлајќи во корист на увозите како што валутата станува сè посилна. Во вистинскиот свет, потенцијална тешкотија е тоа што пазарите на валута сè далеку од слободни пазари, каде најголеми играчи се владата и централните банки, и ова тешко може да се смени во блиска иднина. Сепак, неодамнешните настани покажуваат дека глобалната економија доживува значајни промени. Подолг период, САД позајмуваа и купуваа додека пак, главно, остатокот од светот зајмуваше и продаваше. Меѓутоа, како што предвиде Фридман, оваа парадигма изгледа се менува. Од октомври 2007 година, амерканскиот долар ослабе во однос на еврото, британската фунта и многу други валути. На пример, во октомври 2007 годинаедно евро се купуваше за 1,42 американски долари, најсилно од неговото воведување во 1999 година. И покрај назадувањето, амеркинаските извозници имаат многу поволен прекуокеански пазари за нивните производи и потрошувачите од САД одговараат со намалување на купувањето за општите домаќински работи, што дополнително ја забавува нивната потрошувачка. Понатаму, Кина, Блискиот Исток, Средна Европа и Африка апсобираат сè повеќе од светскиот увоз, кој на крајот на мај во светска економија која е поеднакво балансирана. Сето ова може да се додаде за поголемо повторно прилагодување на американскиот трговски дефицит, која како процент од БДП, започна во 1991 година. Фридман тврдеше дека структурата на платниот биланс дава погрешни насоки. Во едно интервју со Чарли Роуз, тој изјави дек ,,во книгите’’ САД се нето позајмувач на средства, користејќи ги тие средства да платат за добра и услуги. Во суштина, тој тврдеше дека странските средства не се пренесени во книгите во нивната поголема, вистинска вредност. Фридман ја претстави својата анализа за трговскиот биланс во делото, Слобода на избор, кое го сметаат за негово најзначајно и најпопуларно дело.