cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Народна книжевност
Извори и собирачи на народната книжевност
Меѓу најценетите извори се вбројуваат гуслари, трговци, жени и претставници на групи кои учествувале во обреди. Оваа книжевност била составен дел од секојдневието на народниот човек и можела да се сретне при речи си секаков вид на работа (жнеење, копање, одење во црква, подготовка на храна, раѓање, лечење, погреби и др.), во исто време народното прераскажување и пеење на епските песни се сметало за вистинска дарба и оние кои ги пренесувале овие дела биле почитувани и прифаќани на секоја гозба, прослава, седенка.
За пејачите на епските песни се знае малку. Така, во 1415 година се споменува некој гуслар на дворот на полскиот крал Владислав, а малку подоцна и полскиот поет Мјасковски (1549-1622) дава опис на еден гуслар кој пеел стара песна за тоа „како ги тепале Турците Полјаците и храбрите Хрвати“. Во XVI век се среќаваат повеќе записи за пеењето епски песни, но ретко се споменуваат пејачите. Словенецот Бенедикт Курипешич, опишувајќи го своето патување од Виена до Цариград во делото „Itinerarium“ (1531) пишува дека во Босна и во Хрватска многу се пеело за Радосав Павловиќ, за Малкошиќ и за Обилиќ. Во 1547 година, во еден извештај на градот Сплит до венецијанскиот сенат се споменува дека некој слеп војник пеел песна за Крале Марко, а целиот народ го придружувал зашто сите ја знаеле песната. Во 1554 година, унгарскиот летописец Себастијан Тиноди го споменува гусларот Димитрија Караман, а Петар Хекторовиќ во делото „Рибарење и рибарски разговори“ (O ribanju i ribarskom prigovaranju) од 1555 година ги наведува имињата на народните пејачи, рибарите Пакоја и Никола. Во XVII век, Јурај Крижаниќ ја дал следнава белешка: „Видов како на гозбата седат благородниците и војводите, а зад нив стојат војниците пеат песни за славата на предците. А сите овие песни ја содржат славата на Крале Марко, Новак Дебељак, Милош Кобилиќ и некои други јунаци.“ Во втората половина на XVIII век, Доситеј Обрадовиќ го видел во Далмација слепиот пејач Марко. Исто така, и тој сведочи дека во тоа време постарите офицери, војниците и сите луѓе, кога се женеле, празнувале, се честеле или патувале, пееле стари песни за јунаците и за крвавите борби.
Во 1824 година, Вук Караџиќ оставил записи дека јуначките песни најмногу се пееле во Босна и Херцеговина, во Црна Гора и во јужните планински делови на Србија. Според Караџиќ, особено се истакнувал ајдукот Тешан Подруговиќ кој знаел најмалку 100 јуначки песни кои не ги пеел, туку ги кажувал, а од него Караџиќ запишал дваесетина песни („Женидбата Душанова“, „Сењанин Тадија“, „Марко Крале и Муса Кесеџија“, „Цар Лазар и царица Милица“, „Марко Крале и Вуча џенерал“, „Марко Крале и Арапот“ итн.) Врвен пејач на јуначки песни бил и слепиот Филип Вишњиќ од кого Караџиќ ги запишал песните: „Смртта на Крале Марко“, „Почетокот на бунтот против дахиите“, „Битката на Чокешина“, „Кнезот Иван Кнежевиќ“, „Битката на Мишар“ итн. Од старецот Милија, Караџиќ ги запишал песните: „Бановиќ Страхиња“, „Женидбата на Максим Црнојевиќ“ итн. Најпосле, Караџиќ ги собрал јуначките песни и од други пејачи, како: татко му Стефан Караџиќ, старецот Рашко, ајдукот Стојан од Херцеговина, Марко Немањиќ, слепиот Ѓура Милутиновиќ Црногорац, Гаја Балаќ, слепата Живана, Грујо Меанџиќ, слепата Степанија итн.
За народната книжевна традиција на балканските народи постојат сведоштва сочувани од страна на бројни европски патописци и хроничари, како што се: Словенецот Бенедикт Курипешич, унгарскиот летописец Себастијан Тиноди, германскиот писател Стефан Герлах и др. Во 15 век, Шишгориќ споменува таговни и сватовски песни, а во 16 век се запишани првите народни лирски песни од страна на Ѓ. Држиќ и Петар Хекторовиќ. Исто така, во 16 век се среќаваат цели народни (јуначки) песни, во делата на Петар Хекторовиќ (од кои е една е за „Крале Марко и брат му Андријаш“. Во 17 век, Јурај Бараковиќ и Петар Зрински оставиле записи за книжевната народна практика со која се опевуваат херојските дела на Крале Марко, Милош Обилиќ и др. Првите песни испеани во десетерец се запишани во XVIII век: еден запис на непознат Германец од околу 1730 година, две песни во делото „Разговор угоден“ на Качиќ од 1756 година, песната „Хасанагиница“ објавена во Фортисовата книга „Пат во Далмација“ од 1774 година и една песна објавена во делото „Сатир“ на Рељковиќ од 1779 година. Вистинскиот подем во воскреснувањето и поширокото претставување на народната (усна) книжевност започнал во XIX век, со Вук Стефановиќ-Караџиќ, кој пак под влијание на браќата Грим, собрал и објавил значителен дел од српската народна проза и поезија. По него, народни творби објавувале и Сима Милутиновиќ („Пјеванија црногорска и херцеговачка“, 1837), Петар Петровиќ Његош („Огледало српско“, 1845), Богољуб Петрановиќ „Српске народне пјесме из Босне и Херцеговине“, 1867, 1879) и други.
Во Македонија, со собирачка дејност најнапред се издвоил Димитар Миладинов, а подоцна и неговиот брат Константин. Непроценливо е и собирачкото дело на Марко Цепенков, а во таа дејност се истакнуваат и Кузман Шапкарев и Ѓорѓија Пулевски.
1504 во книжевноста
1504 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Сент Етјен
Сент Етјен (француски: Saint-Étienne) — град во централна Франција. Градот се наоѓа на 60 km југозападно од Лион.
Дофарски арапски јазик
Дофарски арапски јазик — јазик кој спаѓа во групата на семитски јазици како и во подгрупата на арапски јазици. Овој јазик се зборува во Оман од страна на околу 70 000 жители.
Мис Хериет
„Мис Хериет“ — (англиски: Miss Harriet) расказ на францускиот писател Ги де Мопасан, првпат објавен на 9 јули 1883 година.
Содржина
Група луѓе заминуваат на излет. Меѓу нив се наоѓа и сликарот Леон Шенал, кој на роијателите им раскажува за едно свое дамнешно доживување: Во младоста, додека шетал низ Нормандија се сместил во едно село каде ја запознал Англичанката Хериет - стара мома, многу побожна и голема вљубеничка во природата. На почетокот, таа не му обврнувала внимание на Леон, но откако видела една негова слика, постепено се спријателила со него и набргу започнала редовно да го придружува додека сликал. По некое време, Хериет наеднаш започнала да се однесува необично и воздржано, а Леон почувствувал дека таа е вљубена во него. Затоа, тој решил да го напушти селото, а вечерта, пред да замине, Хериет го здогледала додека ја бакнувал слугинката во куќата. Утредента, Хериет исчезнала, а подоцна ја пронашле мртва во бунарот. Леон бдеел цела ноќ над нејзиното мртво тело, а во зората ја бакнал.
Кулине (Претор)
Кулине — археолошко наоѓалиште во преспанското село Претор. Претставува населба од бронзено, хеленистичко, римско време и среден век. Се наоѓа на 1 км источно од селото на рид со зарамнето плато на кое се наоѓаат фрагменти од керамички садови и друг археолошки материјал од населби со различна временска и културна припадност.
Озељан
Озељан (словенечки: Ozeljan) — населба во Градска општина Нова Горица во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Шкофја Рижа
Шкофја Рижа (словенечки: Škofja Riža) — населба во Општина Трбовље во средна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Засавскиот статистички регион.
Зеница (град)
Зеница (босански, српски, хрватски: Zenica/Зеница) е индустриски град во Босна и Херцеговина. Зеница е главен град на Зеничко-добојскиот кантон во Федерацијата Босна и Херцеговина. Зеница се наоѓа околу 70 километри северно од Сараево, на реката Босна. Зеница е позната по неколку туристички знаменитости, како што се старата синагога, Чаршиската џамија, австриската фонтана и старата Куќа на Хаџимазиќ.
Бохол
Бохол — остров-покраина на Филипините сместен во Централен Висајас Регионот. Главен град е Тагбиларан Сити. На запад од Бохол се наоѓа островот Кебу, На северозапад Лејте Островот и на југ, низ Бохолско Море е Минданао.
Население
Според пописот во 2000 Бохол имаше 1.137.268 жители кои себеси си се нарекуваат Бохоланци, односно Bol-anon. Бројот на домаќонства изнесува 209.588 со 5,41 човек по куќа.
Јазик
НАјзборуван јазик е бохолскиот кој пак е дијалект на себуански. Тагалошкиот, кинескиот, и англискиот се исто така во голем процент застапени.
Религија
Мнозинството од населението се Римо Католици. Но постојат и други христијански цркви, претежно протестански.
Образование
Писменоста во покраината е доста висока и изнесува 93%. (состојба 19 ноември 2006).
Административна поделба
Бохол е првостепено поделен на 3 Конгресионални дистрикти, 47 општини и 1 град.
Географија
Бохол е остров кој е опколен со други 73 помали островчиња. Надморската висина изнесува максимални 870 m. Изобилува со плажи кои имаат бел песок.
NGC 1673
NGC 1673 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Маса, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1673 се споменува и како ESO 55-SC34.
Откривање
Објектот е откриен во декември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 4 ч 42 м 39,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 69° 49' 17".
Други поделби
Проучување на NGC 1673 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9154.
Зигош
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 15 километри северно од градот Кавала на надморска височина од 78 метри.
Отоманско Царство
Селото во текот на XIX век се наоѓало во Кавалската каза во составот на Отоманското Царство. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година, селото имало 1100 Турци.
Грција
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција.
Според Лозанскиот договор потпишан помеѓу Република Турција и Република Грција, во селото било населено грчко население од Турција, додека муслиманското население ги напуштило своите домови.
Демографија
Во 1928 година во селото биле сместени 305 грчки семејства со 1518 лица. Во 1928 година, бројот на населението бил 1518 лица, додека во 1940 година селото броело 2069 жители.
Селото според пописот од 1951 година броело 2230 жители, на пописот од 1961 година во селото живееле 1993 жители, во 1971 година имало 1462 жители, во 1981 година имало 1530 жители, додека во 1991 година имало 1419 жители. Денеска, населението на селото е 2057 жители според пописот од 2011 година.
Пристаниште (расказ на Мопасан)
„Пристаниште“ (француски: Le Port) — расказ на францускиот писател Ги де Мопасан, првпат објавен на 15 март 1889 година.
Сомалиски ној
Сомалискиот ној ( Struthio molybdophanes ), познат и како ној со сино врат, е голема птица што не лета населен е во Африканскиот 'рт. Тој е еден од двата видови ноеви, а другиот е обичниот ној. Исто така, претходно се сметаше и за подвид на обичниот ној, но беше идентификуван како посебен вид во 2014 година.
Таксономијата и систематиката
Struthio molybdophanes првпат бил опишан во Неделниот додаток Norddeutsche allgemeine Zeitung од 16 септември 1883 година од Антон Рајхенов, кој забележал дека распространетоста на нојот се протега низ рамнините на сомалиската - и западната Гала - Земја на источниот брег на Африка од 10 степени до северниот дел на Африка. Екватор. Молекуларните докази покажуваат дека источноафриканскиот јаз служел како географска бариера за да се изолира вид од номинираниот подвид, северноафриканскиот ној S.c. camelus, додека еколошките и разликите во поведението го одржуваат генетски различен од соседниот ној Масаи ''С. в. масаикус''. Испитување на митохондријалната ДНК на видот Struthio, вклучувајќи го и изумрениот арапски ној S. c. syriacus, откри дека сомалискиот ној е филогенетски најразличен, изгледа дека се оддалечил од нивниот заеднички предок пред околу 3,6 до 4,1 милиони години.
Опис
Иако генерално е слична на другите ноеви, кожата на вратот и бутовите на сомалискиот ној е сина (наместо розова), станувајќи светло сина кај мажјакот за време на сезоната на парење. На вратот му недостасува типичен широк бел прстен, а пердувите на опашката се бели. Мажјаците се поголеми од женките. Сомалискиот ној е сличен по големина со другите ноеви досега, како што е познато, можеби во просек маргинално помал по телесна маса од некои подвидови на обичен ној (барем номинираната раса, S. c. camelus ). Наводно, сомалиските ноеви во заробеништво тежат околу 105 kg но ова можеби не е точна тежина за дивите птици бидејќи животните во заробеништво имаат пристап за хранење што не е достапен за дивите ноеви. Според тоа, тој е еден од двата најголеми постоечки видови птици.
Поведение и екологија
Сомалискиот ној е еколошки диференциран од обичниот ној, со кој има одредено преклопување на опсегот, со тоа што претпочитаат погусти области со погуста вегетација, каде што главно се храни со прелистување, додека обичниот ној е главно пасител на отворена савана. Исто така, има извештаи за тешкотии при вкрстување помеѓу двете видови.
Статус и конзервација
Извештај до IUCN во 2006 година сугерира дека сомалискиот ној бил вообичаен во централните и јужните региони на Сомалија во 1970-тите и 1980-тите. Меѓутоа, по политичкото распаѓање на таа земја и недостатокот на ефикасно зачувување на дивиот свет, неговиот опсег и број таму оттогаш се намалуваат како резултат на неконтролираното ловење месо, медицински производи и јајца, при што птицата се соочува со искоренување во 'Ртот на Африка. Во Кенија се одгледува за месо, пердуви и јајца.
Брољи
Брољи (Broglie) – населено место и општина во северна Франција во регионот Горна Нормандија, во департманот Ер кој ѝ припаѓа на префектурата Берне. Според податоците од 2011 година, во општината живееле 1098 жители, а густината на населеност изнесувала 137,94 жители на км². Општината се простира на површина од 7,96 км². Средната надморска висина изнесува 142 метри (од 132 до 197 метри).
Гвинеја
Гвинеја (Guinée) или официјално Република Гвинеја (République de Guinée) е држава во Западна Африка. Државата порано била позната како Француска Гвинеја (Guinée française), но денес е познато под своето официјално име, но и под името Гвинеја-Конакри за да се разликува од соседната Гвинеја-Бисао. Главен град на Гвинеја е Конакри, кој воедно е и најголем град и седиште на владата.
Историја
За раната историја на земјата се знае многу малку. Она што е познато е дека кон 900 година, Гвинеја била вклучена во составот на Ганското царство. Од 13 век до 16 век, Гвинеја била со составот на Царство Мали. Португалските трговци и истражувачи на нејзините брегови престигнале во периодот помеѓу 1460 и 1470 година. Нејзиното население главно било користено за трговија со робови, а земјата како подрачје за експлоатација на нејзините ресурси. Кон крајот на XVIII век, Гвинеја била колонизирана од страна на Франција. Во 1904 година земјата била вклучена во составот на Француска Западна Африка.
Во последните неколку години, во Гвинеја дошле голем број на население од соседните земји Либерија и Сиера Леоне, главно поради граѓанските војни во тие земји.
Географија и клима
Со своите 245.839 km2 Гвинеја е слична со големината на Велика Британија. Гвинеја има 322 километри брег на Атлантскиот Океан и граничи со државите: Брег на Слоновата Коска, Гвинеја-Бисао, Либерија, Мали, Сенегал и Сиера Леоне.
Планинскиот дел е извор на вода за реките Нигер, Гамбија и Сенегал и уште неколку поголеми реки. Највисок врв во државата е Мон Нимба 1.752 метри.
Политички систем
Политиките на Гвинеја се во рамките на претседателска република. Претседателот на Гвинеја е шеф на државата и шеф на владата на Гвинеја. Извршната власт е во рацете на собранието на Гвинеја, додека пак законодавната е во рацете на владата на Гвинеја и на собранието.
Административна поделба
Гвинеја поделена на четири природни региони со различни човекови, географски и климатски одлики. Тие се:
Административно, земјата е поделена на 8 административни региони, кои пак се поделени на префектури. Главниот град е посебна административна единица. Регионите се:
Стопанство
Гвинеја има голем број на природни ресурси, и 25% од светските резерви на боксит се во Гвинеја. Покрај бокситот, во Гвинеја има и дијаманти, злато и други вредни минерали. Гвинеја има голем хидроенергетски потенцијал. Бокитот и алуминиумот се главните суровини за извоз. Други производи се сокови, пијалаци и тутун. Земјоделството вработува 80% од вкупното работоспособно население. За време на француската окупација, Гвинеја била главен извозникна банани, кикирики, кафе и палмово масло.
Население, јазик и религија
Гвинеја има население од 10.211.437 жители. Главен град и главен финансиски, општествен и образовен центар е Конакри.
Јазици
Службениот јазик во Гвинеја е францускиот јазик. Други поголеми јазици кои се зборуваат на територијата на Гвинеја се манинка јазик, сусу јазик, фула јазик, киси јазик, кпеле јазик и лома јазик.
Етнички групи
Населението на Гвинеја е составено од 24 етнички групи. Од вкупното население 40% се припадници на етничката група Фула, 30% се припадници на етничката група Мандинка, 20% се припадници на етничката група Сусу, додека остатокот се припадници на помали етнички групи како на пример Кпеле, Киси и други.
Религија
Во Гвинеја најголема религија е Исламот. Околу 85% од населението се муслимани, 10% се христијани и 5% се припадници на локални религии.
Култура
Како и останатите западноафрикански држави и Гвинеја има богат фолклор и музичка традиција. Покрај тој вид на музика, позната е и џез групата Бембеја Џез кои станале популарни во 1960-те.
Главен спорт во Гвинеја е фудбалот, иако истиот нема забележано некој позначаен успех на светско ниво, но има учествувано на осум финални натпревари на Купот на Африка. Исто така пливањето е популарно во главниот град. Покрај овие големи спортови, национален спорт во Гвинеја е пинг понг.
Политичка култура во Канада
Политичката култура на Канада на некој начин е како дел од големата Североамериканска и Европска политичка култура, која ги нагласува уставниот закон, слободата на религиите, личната слобода и регионалната автономија. Овие идеи во различни степени произлегуваат од Британското обичајно право и француското граѓанско право, Североамериканската оригинална влада, а меѓу другите и англиските граѓански традиции. Мирот, редот и добрата влада се цели на канадската влада. Овие зборови откриваат многу за историјата на политичката култура на Канада. Има строга традиција на лојалност, компромис и толеранција во канадската политичка култура. Во главно, канадската политика не работела преку револуционарни, брзи промени. Наместо тоа, промените биле бавни и преработувани за да се дојде до компромис помеѓу заинтересираните страни, регионалните консултации и тогашната влада. Исто така, Канада има традиција на либерализам. Поединечните права се искачија во првите планови на политичката и правната важност за поголем дел од канаѓаните, што е докажано преку поддршката за Повелбата за права и слобода, релативно слободната пазарна економија и либералните ставови кон хомосексуалноста, правата на жените и други егалитарни движења. Сепак, има чувство на колективна одговорност во политичката култура на Канада, како што се демонстрира во општата поддршка за универзална здравствена заштита, контролата за оружјето, странската помош и други социјални програми.
Бараица (Владимирово)
Бараица — населба од неолитското време и тумул од железното време. На 20 километри југозападно од селото, под Готен, во ниви биле најдени фрагменти од керамички садови и статуета. На истото место има и помал тумул.
Политичка култура во Канада
Содржина
1 Политички судири 2 Односите со САД 3 Понатамошно читање 4 Поврзано
Понатамошно читање •	Лајтбој, Џејмс (2006) Граѓанска политика, Канада. •	Стјуард, Гордон Т. Потеклото на канадската политика: споредбен пристап. Ванкувер: прес на Универзитетот од Британска Колумбија, 1986 година. •	Вајсмен, Нелсон (2007), Во потрага по Канадската политичка култура, прес на Универзитетот Колумбија. •	Дик, Ренд. Канадска политика: критички пристап.
Поврзано •	Политика на Канада •	Политика на САД •	Односи меѓу САД и Канада •	Совет на Федерацијата
Слобода на говорот
Слобода на говорот — право на слободно зборување и изразување без цензура или ограничување, или пак двете заедно. Слобода на говор како синоним на слобода на изразување понекогаш укажува не само на вербален говор,туку и на барање, примање и пренесување на информации или идеи, без оглед на медиумите кои се користат. Во пракса,правото на слобода на говор не е неограниченo каде и да е, и тоа правото е обично предмет на ограничувања како во однос на „говорот на омраза". “.
Правото на слобода на говорот е признаено како човеково право според членот 19 од Универзалната декларација за човекови права како и во меѓународните закони за човекови и граѓански права во International Covenant on Civil and Political Rights. Оваа организација го признава правото на слобода на говор како „право да се имаа мислења без  мешање“. Секој треба да има право за слобода на изразување." Исто така, слободата на говорот е признаена во европското, американското и африканското законодавство.
Ова право„слобода на говор“ е различно и не треба да се меша со  терминот   слобода на мисла.
Правото на слобода на говор и изразување
Слободната размена на идеи и мислења е едно од најскапоцените права на човекот.Според тоа право, секој граѓанин може да говори, да пишува и да печати слободно, но ќе биде одговорен за злоупотреба на оваа слобода како што е утврдено со закон.
Членот 19 од Универзалната декларација за човекови права усвоена во 1948, пропишува дека:
„Секој има право на слобода на мислење и на изразување; ова право вклучува слободна да се има мислење без какви било пречки и да се бара, да се прима и да се пренесуваат информации и идеи преку некој медиум, средство,  без разлика на евентуални пречки„.
Денеска слободата на говор или слободата на изразување е признаена во меѓународните и националните закони за човекови права. Правото е пропишано во членот 19 од Меѓународната спогодба за граѓански и политички права,потоа во членот 10 од Европската Конвенција за човекови права,Членот 13 од Конвенцијата на Америка за човекови права и Членот 9 од Повелбата на Африка за човекови права.Врз основа на аргументите на Џон Стјуард Мил ,слободата на говор е прифатена како сеопфатно право што вклучува право да се изрази или да пропагира информација или идеја,од три различни аспекти:
Меѓународни, регионални и национални стандарди исто така ја признаваат  слободата на говорот, како слобода на изразување, вклучувајќи било кој медиум, и можат да бидат  усни, печатени, преку семрежјето или преку уметнички дела. Тоа значи дека заштитата на слободата на говорот како право вклучува не само содржина, туку и средства на изразување.
Односи со другите права
Правото на слобода на говор и изразување е тесно поврзано со други права, и може да биде ограничено кога се судира со други права (погледни Ограничувања на слободата на говор). Правото за слобода на изразување е исто така поврзано и со правото на фер судење   и на судските процедури кои можат да ограничат достапот за барање на информации или да ги утврдат погодностите и средствата со кои слободата на изразување се применува  во рамките на судските процедури. Како генерален принцип слобода на изразување може да не го ограничи правото на приватност, како и на честа и на углед. Сепак поголем простор е даден во случај кога се работи за критика на јавни личности. Правото на слобода на изразување и особено важно за медиуми кои имаат посебна улога  како носители на општото право  за слобода на изразување за сите. Сепак, слободата на печатот не значи по автоматизам  и слобода на говорот. Џуди Лихтенберг ги пропиша условите во кои слободата на печатот може да ја ограничи слободата на говорот, на пример таму каде што медиумите ги прикриваат информациите или ја гушат  разноликоста на информациите. Лихтенберг тврди дека слободатат на печатото е едноставна форма на право на сопственост  сумирано според принципот  „нема пари, нема вест“
Потекло и академска слобода
Слободата на говорот и изразување има долга историја која им претходи на модерните меѓународни инструментите за човекови права. Се смета дека античката демократска идеологија на Атина за слободен говор се појавила во доцните години на 6 век или раните години на 5 век пред нашата ера. Во исламската етика,слободата на говор беше за првпат прифатена во времето на Рашидун од страна на калифот Умар во 7 век од нашата ера. Во периодот на Абазид Калиф ,слободата на говорот беше исто така прифатена од Ал Хашими (роднина на калифот Ал-Мамун),во писмо до еден од верските противници се гледа дека се обидел да се преобрати. Според Џорџ Максиди и Хаг Годард "идејата за академска слобода "на универзитетите беше моделирана според исламскиот обичај во средновековниот систем на медреси од 9 век. Исламското влијание беше "сигурно забележливо  во основањето на првиот планиран универзитет" во Европа, на Универзитетот во Неапол Федерико II основан од страна на Фредерик II, Римскиот Император во 1224.
Слобода на говор, разлики во мислења и вистина
Откако беше измислена машината за пишување  можеше  само физички да го забрза  мошне напорниот  процес кој беше  подложен на грешки поради  рачното умножување и со разработен систем на цензура  и контрола која постоеше  врз писарите. Печатењето овозможуваше да се умножи истиот примерок во повеќе копии, што водеше  кон побрзо и пошироко ширење на идеи и информации(види култура на печатење)Настанувањето на законот за авторски права  во многу европски земји започнува со напорите на црквата  и владите  да го регулираат и контролираат производот на печатарите. Во 1501 година Папата Александар VI  издаде указ против печатење на нелиценцирани книги  и во 1559 за првпат беше објавена список на забранети книги Index Expurgatorius. Додека владите и црквите го поттикнуваа печатењето на различни начини  за да овозможат ширење на Библијата  и владини информации, дела на несогласување и критики можеа побргу да циркулираат. Како последица на тоа, владите востановија контрола врз печатарите ширум Европа., барајќи од нив да имаат официјална лиценца одобрение за трговија и производство на книги.
Идејата за изнесувањето на спротивни мислења или субверзивни гледишта треба да бидат толерирано, да не се цензурира или казнува според закон, што севкупно доведе до развој на печатарството и на печатот(се мисли на медиуми). Areopagitica, во 1644 година беше одговор на Џон Милтон на воведувањето на лиценците од страна на Владата
„Дај ми ја слободата да знам, да изговарам и да тврдам слободно врз основа на убедување , пред сè врз основ на сите слободи.
Милтоновата одбрана на слободата на изразување се засноваше врз протестантскиот  поглед на свет  и тој сметаше дека Англичаните  имаат мисија ја разработат вистина  за реформација  кое ќе треба да донесе просветување на сите луѓе. Со тоа Милтон ги посочи главните нишки  на идните дискусии за слободата на изразувањето. Со дефинирање на обемот на слободата на изразувањето и на „штетата“, говорот на Милтон содржеше ставови против  принципите на пред-цензурата и во полза на толеранција за широк дијапазон на гледишта.
Правото за печатење беше ограничено на два универзитета и на 21 постоечки печатари во градот Лондон  кои имаа 53 машини за печатење. Откако британската круна ја презеде контролата врз печатењето во 1637 година, печатарите пребегаа во Холандија. Конфронтациите со властите ги направија печатарите да станат радикални и насилни, со 800 автори, печатари и продавачи на книги кои беа затворени во Бастилја, во Париз пред таа да биде нападната во 1789 година.
Серија на англиските мислители почнувајќи со Џон Милтон (1608-1674), потоа Џон Лок (1632-1704) и кулминирајќи со Џон Стујарт Мил (1806-1873) ја развија идејата - право на слобода на говор. Лок го воспостави поединецот како единица на вредност и носител на правата за живот, слобода, имот и остварување на среќа. Улогата на владата беше да ги чува овие права и согласно со тоа прво, да ги вгради во Уставот на Соединетите Американски Држави, со Првиот амандман додавајќи ја гаранцијата дека „Конгресот нема да донесува закон... со кој се крати слободата на говор или на печат“. Џон Стујарт Мил тврдел дека човечката слобода е добра и дека без неа нема да има напредок во науката, правото или пак политиката, за која пак, според Мил е потребна слободна дискусија на мислење. Миловата книга „За слободата“, издадена во 1859 година, стана класична одбрана на правото на слобода на говор. Мил тврдеше дека вистината ја поништува погрешноста и затоа слободниот израз на идеи, вистински или лажни, не треба да стравува. Вистината не е стабилна или фиксирана, но се развива со време. Мил вели дека многу од она што сме го сметале за вистина излегло лага. Затоа погледите не треба да бидат забранети заради нивната очигледна погрешност. Мил исто така смета дека слободната дискусија е потребна за да ја спречи „длабоката дремка на одлученото мислење“. Дискусијата би го придвижила маршот на вистината и со согледувањето на погрешните гледишта би била реафирмирана основата на вистинските гледишта.
Демократија
Идејата за слободата на изразувањето е блиско поврзана со политичката дебата и концептот на демократијата. Нормите за лимитирање на слободата на изразување значат  дека политичката дебата не мора да биде  целосно потисната дури и во услови на опасност. Еден од најпознатите поборници на врската меѓу слободата на говорот и демократијата  е Александар Мајклџон. Според него концептот за демократија е оној во кој владее самиот народ. За да функционира овој систем потребен е информиран електорат. Оттаму, за поседување на соодветно знаење за процесот не би требало да има пречки  за слободен проток на информации и идеи. Според Мајклџон, вистинска демократија нема да биде верна на основните постулати на идејата  доколку оние кои се на власт и ја имаат силата  да бидат во состојба да манипулираат  со гласачите,   со криење на информации или со  задушување на критика. Тој тврди дека желбата да се манипулира со мислењето  може да произлезе од мотивите  за потрага за доброто во општеството.
Ерик Берендт го нарекува ова одбрана на слободен говор  врз основа на демократијата  што е „веројатно  најатрактивна  и веројатно најмодерна  теорија за слобода на говорот  во западните демократии. Томас Емерсон ја прошири оваа одбрана со дебата  дека слобода на говорот  помага да се обезбеди  баланс меѓу  стабилноста и промената.
Слободата на говорот дејствува како „безбедносен вентил“ за да пушти пареа во услови кога луѓето се насочуваат  кон револуција. Тој тврди дека „принципот на отворена расправа“ е метод за постигнување  на морално прилагодлива  и воедно стабилна заедница  за одржување на рамнотежа меѓу различните мислења  и неопходниот консензус.
Општествени односи и заедницата
Ричард Мур разви полемика околу тоа дека вредноста на слободата на говорот и слободата на изразувањето лежи во социјалните интеракции. Мур пишува дека „Со комуникација поединецот формира  односи и здруженија со другите - семејства, пријатели, соработници, црковни организации. Со впуштање во дискусија со останатите, поединецот учествува во развојот на знаењето  и на развојот на задницата.
Ограничувања за слобода на говорот
На фотографијата е изданието на магазинот „ Национална Географија“ за февруари 2006 и тоа беше спонзорирано од иранската влада. Насловната страница( за спонзорот) беше навредлива со тоа што се однесуваше на темата „љубов“ претставувајќи  прегрнат пар  и поради тоа таа беше  покриена со бел  лист хартија.
Според Форумот за слобода на организирањето, легалниот, правниот систем  и општеството во целина признаваат ограничувања на слободата на говорот , посебно кога слободата на говорот се конфронтира со други вредности и права. Ограничувањата на слободата на говорот можат да произлегуваат  од принципот на  штета или пак принципот на навреда, на пример во случај на порнографија или говор на омраза. Ограничувањата на слободата на говорот можат да постојат и низ сосема легалните санкции  или преку општествено неодобрување или спротивставување или пак,  и двете заедно.
Џон Стјуард Мил во делото „За слободата“ дебатира дека ...„треба да постои целосна слобода во професиите и во  дебатирањето  како работа која зависи од  етичкото убедување. Мил коментира дека е неопходна комплетна слобода  на изразување за да ги поттурне аргументите  до логичните граници, повеќе отколку до лимитите  на општествена непријатност. Мил зборува и за принципот на штета, со ставање на лимити на слободата на изразување кои можат да се приемнат единствено правилно доколку со тоа се спречува нанесувањето штета на другите.
Во 1985 година Џоел Фајнберг воведува термин познат како „принцип на навреда“ со образложение дека принципот на Мил „за штета“ не обезбедува доволно заштита против погрешното однесување на другите. Фајнберг коментира дека принципот на штета ја поставува границата премногу високо  и дека некои форми на изразување  можат да бидат легално заштитени  со закон бидејќи нанесуваат висок степен на  навреда. Според него да се навреди некој е помалку сериозен престап, отколку да се нанесе штета, и висината на казните за последнава треба да бидат повисоки. Спротивно, Мил не дава поддршка на воведување легални казни  сè додека тие не се засноваат на штета. Со оглед на тоа што степенот на навредата која луѓето можат да ја поднесат, варира или може да биде резултат на неправедни предрасуди. Според да бидат земени предвид Фајнберг, варира бројот на факторите кои треба да бидат семени предвид кога се посочува на навреда, вклучувајќи обем, време на траење и општествената вредност на говорот.
Семрежјето и информатичкото општество
Џо Гаврил кој е автор на таканаречениот Показател на цензура (Index on Censorship) тврди дека „семрежјето [интернетот] претставува револуција како за цензурата така и слободата на говорот. Меѓународните, националните и регионалните стандарди признаваат дека слободата на говорот, како една од формите на слобода на изразување  е применлива за секој медиум, вклучувајќи го и семрежјето. Така, „Актот за пристојност во комуницирањето Communications Decency Act(CDA) од 1996 година е првиот обид на американскиот конгрес да ги регулира порнографските материјали на семрежјето.
Семрежјето е многу повеќе ја поттикнува комуникацијата отколку стандардните печатени медиуми или поштата. Некои од разговорите на семрежјето со сигурност ги тестираат границите на конвенционалните разговори. Говорот на семрежјето може да биде нефилтриран, неиспеглан, дури и емотивен, сексуално експлицитен, вулгарен или со еден збор „непристоен“ за многу општествени заедници. Ваков говор можеме да очекуваме во медиум во кој граѓани од сите области од животот имаат право на глас. Би требале сигурно да заштитиме автономијата која ваков медиум кој ја дава на обичните луѓе  како и на медиумските магнати. Но тоа не значи дека владите се амнестирани од носење на инструменти за заштита на децата од опасностите кои ги носи семрежното општење. Владите треба и натаму да продолжат да ги штитат децата од порнографски содржини на семрежјето преку  енергична примена на постојните закони  и да ги третира како кривични дејствија блудот и детската порнографија. Постои изразена потреба за образование на јавноста  за предностите  и опасностите од овој нов вид на медиуми и во таа смисла владите треба да ја исполнат оваа  обврска. Отсуство од владина регулатива на семрежните содржини секако дека ќе предизвика хаос.
Декларацијата на Светскиот самиот за информатичко општество (WSIS) усвои принципи во 2003 година во однос на важноста  на правото за слобода на изразување за информатичкото општество Information Society со тврдења дека : Ние потврдуваме како основачи на оваа фондација за информатичко општество  и како што се наведува  во членот 19 од Универзалната декларација за човекови права дека секој има право на слобода  на мисла и говор и дека ова право вклучува  слобода да се задржат мислења без мешање  и да се бара, прима и пренесува  информација идеја преку било кој медиум н и без оглед на граници. Комуницирањето е фундаментален општествен процес, базична човечка потреба и основа на сите општествени организирања.
Слобода на информирање
Слободата на информирање е проширување на слободата на говор каде што медиум на изразување е семрежјето. Правото за информирање може да се однесува и на правото на приватност во однос на семрежјето и информатичка технологија. Слободата на информирање може да се однесува на цензура  во контекст на информатичка технологија, односно можноста за достап до веб содржина без  цензура или рестрикции.
Семрежна цензура
Концептот на слободата на информирање се појавува се јавува како одговор на државната цензура мониторинг и надзор врз семрежјето. Семрежната цензура вклучува контрола  или прикривање  на објавување или достапност до информации на семрежјето.
Глобалните сфаќања за слободата на семрежјето тврди дека ќе ги тргне сите блокади за слободен  проток  на информации во општества што го нарекуваат „затворени“. Според „Репортерите без граници“, семрежјето непријателска листа ги вклучува следниве земји кои имаат семрежна цензура Белорусија, Кина, Куба, Египет, Иран, Мјанмар (Бурма), [[Северна Кореја, Саудиска Арабија, Сирија, Тунис, Туркменистан, Узбекистан и Виетнам.
Познат е примерот на цензура на семрежјето наречен „Огнениот Кинески ѕид“ (Great Firewall of China) — во однос на улогата  што овој вид заштита ја има за мрежата, но и во однос на  познатиот Кинески ѕид. Системот ја блокира содржината спречувајќи ги IP-адресите да бидат отворени и се состојат од стандардни пречки- одбранбени ѕидови и посреднички опслужувачи на семрежните порти. Системот исто така селективно се  активира за компромитирање на податоците на ДНС кога се бараат одредени сајтови. По се судејќи личи дека Владата не врши систематска контрола на семрежните содржини оти тоа е технички непрактично. семрежната контрола во Народна Република Кина се спроведува според различни закони и административни регулативи. Според овие прописи повеќе од 60-тина семрежни контроли ги спроведе Владата на Народна Република Кина и системите за цензура се жестоко се применуваат од страна на регионалните бизнис компании и организации, кои се во сопственост на државата.
Репрезентација на Финска во хокеј на мраз
Репрезентација на Финска во хокеј на мраз е репрезентација на Финска во хокеј на мраз која е под контрола на Хокеарскиот сојуз на Финске. Репрезентација меѓународно се натпревраува од 1928 година.
Финската хокеарска репрезентација досега има освоено два златни медали на Светските првенства во хокеј на мраз во 1995 во Шведска и 2011 во Словачка. Покрај златото имаат освоено уште шест сребрени и три бронзени медали.
Вкупно во државата има 67.336 регистрирани играчи.
Првиот натпревар во својата историја Финска го одиграла во Хелсинки против Шведска, на 29. јануари 1928 година и во тој двобој била поразена со 8-1. Најтешкиот пораз Финска го доживеала од Канада во 1947 година со резултат 24-0, додека највисоката победа ја памтат од 1994 година кога ја совладале Норвешка со 20-1.
Најмногу настапи за финската репрезентација има Раимо Хелминен, кој одиграл 331 натпревар во националниот дрес, а истиот играч е и најефикасен со вкупно 207 голови.
Јан Басара
проф. Јан Басара, (роден на 23 март 1929 година во мало село близу Жешов), е полски лингвист,професор по полски јазик, истражувач на полскиот јазик, славист.. Студирал во периодот 1950 година - 1955 година на Универзитетот во Вроцлав и на Варшавскиот Универзитет, а докторирал во 1963 година. Во периодот од 1955 година до 1973 година работел како истражувач во Институтот за лингвистика на науки во Варшава, а од 1973 година до 1999 година на Институтот за Полската академија на науките во Краков (IJP). Од 1973 година - 1992 година бил заменик директор на Краковската академија (IJP) а од 1986 до 1991 година исто така бил раководител на Одделот за лингвистика во Варшава.
Од 1969 година до 1998 година бил секретар и заменик координатор на славистичкиот комитет во Варшава познат како Меѓународниот комитет на славистите. Тој се занимава со полска и словенска дијалектологија. Басара е уредник на тритомското издание Атласот на словенски јазик (Прв том од 1990 година, втор том од 1994 година и третиот том од 2003 година). Басара е главен член на Комисијата на полски слависти и Меѓународниот атлас за сите словенски јазици. Тој е добитник на многу престижни награди меѓу кои: Златен крст на заслуги, Витешкиот крст на редот на Повелбата за преродба на Полска, Витешкиот крст на редот на Полонија реститута, Милениумски медал за 25-годишнината од Полската академија на науките, со почесен знак "За заслугите за Варшава".
Неговата библиографија се состои од многубројни публикувања на многу истражувачко-научни дела.Од неговите изданија меѓу другите објави најпознати се: Терминологија на руралната градба на полски дијалекти, дел 1-2 (1964 година), Вокабулар на полскиот дијалект на Шлеска на територијата на Чехословачка (од 1971 година), Проблемите на дијалектниот речник и Терминологија на обработка на дрво на полски дијалекти (од 1981 година), Фонолошкиот опис на полските точки на атласот на словенските јазик (издание од 1983 година, во соработка заедно со А. Басарова), Полската дијалектичка терминологија на земјоделството. Подготовка на почвата, одгледување компири ( 1992 , заедно со А. Басарова). Неговите најпознати истражувачки дела се темелат на дијалектиката на современиот полски јазик меѓу кои најпознати дела од неговата библиографија се издвојуваат: Народни дијалекти на националниот јазик, "Хуманистички преглед", том. XXI, бр. 12, од 1977 година, Јазичаричка географија во речникот на полскиот јазик и полските дијалекти (издание на "Biuletyn Polskiego Towarzystwa Loznawcze", том. XXXVII) од 1980 година.
Кулата на Хелдерлин
Кулата на Хелдерлин во Тибинген кон крајот на 19 век го добила името според поетот Фридрих Холдерлин, кој живеел таму од 3 мај 1807 до својата смрт во 1843 година. Зградата е еден од најпознатите споменици во Тибинген.
Историја
Историјата на кулата може да се следи до 13 век. Основата на кулата била дел од средновековниот градски ѕид долж северниот брег на Некар. Постоењето на куќа што непосредно се граничи со основата на кулата е забележано од почетокот на 17 век.
Во 1807 година, зградата била купена од мајсторот столар Ернст Фридрих Цимер. Истата година тој го примил кај себе Хелдерлин, кој бил отпуштен од клиниката Аутенрит како неизлечливо болен пациент. Цимер се восхитувал на Хиперион му се восхитувал. Поететот 36 години живеел во скромно опремена соба на првиот кат на кулата.
Во текот на својот престој во кулата Хелдерлин продолжил да пишува, најмногу под псевдонимот Скарданели, а примал и посетители, како што се поетите и тогашните студенти во Тибинген Вилхелм Вајблингер и Едуард Мерике. Херман Хесе во својот расказ Во куќата во градината во Пресел од 1914 година ја опишува нивната посета на болниот Хелдерлин во кулата.
Цимер повеќепати дал да се прошири двокатната зграда до 1828 година.Починал во 1838 година, а оттогаш неговата ќерка Шарлота се грижела за болниот Хелдерлин. Во 1874 година, мајсторот чевлар Карл Фридрих Еберхарт ја купил куќата, дал да се прошири и поставил бања. На 14 декември наредната година, кулата изгорела до приземјето. Наскоро, на ѕидовите на темелите била изградена нова кружна кула со позашилен покрив и поголема куќа залепена до неа. Во плановите за градба се среќава името „Кулата на Хелдерлин“.
Градот Тибинген ја добил куќата во 1921 година со поддршка на „Здружението за конзервација и купување на Кулата на Хелдерлин“. Во 1984 година во текот на реновирањето внатрешноста на куќата станала послична со поделбата на собите од времето на Хелдерлин. Од август 2017 година зградата одново и темелно се реновира.
Во кулата и во куќата залепена до неа се наоѓа музејот на Хелдерлин со постојана изложба, посебни изложби и библиотека. Музејот ќе добие сосема нова концепција до крајот на 2019 година. Со кулата управува градот Тибинген во тесна соработка со Друштвото на Хелдерлин, кое е основано во 1943 година со седиште во куќата.
Кизли
Кизли (Κρανοχώρι, Кранохори ) — село во Општина Кавала во Кавалскиот округ, Егејска Македонија, денес во областа Источна Македонија и Тракија, Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 30 километри североисточно од градот Кавала на надморска височина од 376 метри.
Отоманско Царство
Селото во текот на XIX век се наоѓало во Кавалската каза во составот на Отоманското Царство. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година, селото имало 400 Турци.
Грција
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција.
Според Лозанскиот договор потпишан помеѓу Република Турција и Република Грција, во селото било населено грчко население од Турција, додека муслиманското население ги напуштило своите домови.
Во 1927 година, селото било преименувано во Кранохори.
Демографија
Во 1928 година во селото биле сместени 55 грчки семејства со 203 лица. Во 1928 година, бројот на населението бил 133 лица, додека во 1940 година селото броело 149 жители.
Селото според пописот од 1951 година броело 89 жители, на пописот од 1961 година во селото живееле 82 жители, во 1971 година имало 22 жители, во 1981 година имало 9 жители, додека во 1991 година имало 29 жители. Денеска, населението на селото е 7 жители според пописот од 2011 година.
Кум (филм)
Оваа статија се однесува на филмот Кум, за други значења погледнете Кум (појаснување).