cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Индонезија
Флора, фауна и животна средина
Големината на Индонезија, тропската клима и тоа што таа е островска земја се причините за второто место во светот по највисок степен на биоразновидност (по Бразил), а нејзината флора и фауна е мешавина од азиски и австралоазиски видови. Островите Суматра, Јава, Борнео и Бали кои порано биле дел од азиското копно, се богати со азиска фауна. Големите видови како што се тигарот, носорогот, орангутанот, слонот и леопардот порано биле застапени источно до Бали, но сега бројот и распространетоста драстично се намалени. Шумите покриваат околу 60% од земјата. Во Суматра и Калимантан овие шуми се од азиски вид. Сепак, шумите од Јава која е помала, но погусто населена, се во голема мера отстранети поради земјоделството и населувањето на луѓето. Сулавеси, Нуса Тенгара и Малуку кои подолг период се одвоени од копното, развиле своја единствена флора и фауна. Папуа била дел од австралиското копно и претставува живеалиште на единствена флора и фауна која е тесно поврзана со австралиската, вклучувајќи над 600 видови на птици. Индонезија е втора во светот по бројот на ендемски видови по Австралија, со 36% од 1513 видови на птици и 39% од 515 видови на цицачи. Крајбрежјето на Индонезија кое изнесува 80000 км е опкружено со тропски мориња кои придонесуваат за високото ниво на биоразновидност во земјата. Индонезија има голем број на морски и крајбрежни екосистеми вклучувајќи плажи, песочни дини, заливи, ризофори, корални гребени, морска трева, калливи морски брегови, алги и мали островски екосистеми. Британскиот природонаучник Алфред Волес опиша разделувачка линија меѓу распределеноста на азиските и австралоазиските видови во Индонезија. Позната е како Волесова Линија и се наоѓа во правец север-југ и минува по работ на гребенот Сунда, помеѓу Каламантан и Сулавеси и низ длабокиот Сундски Проток помеѓу Ломбок и Бали. Западно од линијата преовладува азиска флора и фауна, а источно од Ломбок преовладувадуваат австралоазиски видови. Во неговото дело „Малајскиот архипелаг“ од 1869 година, тој опишува голем број на видови кои се единствени за оваа област. Регионот на острови помеѓу линијата и Нова Гвинеја се вика Волесеа.
Големиот број на жители во Индонезија и брзата индустријализација претставуваат сериозен проблем за животната средина, на која и даваат понизок приоритет поради високиот степен на сиромаштија и слабото управување поради недостаток на ресурси. Проблемите вклучуваат масовно уништување на шумите (најчесто нелегално) и шумски пожари од кои произлегува големо количество на смог над делови од западна Индонезија, Малезија и Сингапур, прекумерно користење на морските ресурси, и еколошки проблеми поврзани со брзата урбанизација и економскиот развој, вклучувајќи ги загадувањето на воздухот, сообраќајниот метеж, управувањето со ѓубре и услугите за чиста и отпадна вода. Со уништувањето на шумите и тресетот, Индонезија стана третиот најголем емитер на стакленички гасови во светот. Уништувањето на природните живеалишта го загрозува опстанокот на домородните и ендемските видови, вклучувајќи 140 цицачи кои според Меѓународниот сојуз за заштита на природата (IUCN) се под закана, а 15 се критично загрозени вклучувајќи го и суматранскиот орангутан.
Стопанство
Индонезија има мешана економија во која и приватниот и државниот сектор имаат значајна улога. Индонезија е најголемата економија во југоисточна Азија и е членка на големите економии Г-20. Номиналниот бруто-домашен производ во 2010 година изнесуваше 706.72 милијарди долари, номиналниот БДП по жител изнесуваше 3.015 долари, а БДП според паритетот на куповна моќ изнесуваше 4.394 долари. Индустрискиот сектор е најголем со 46.4% од вкупниот БДМ, потоа услужниот сектор со 37.1% и земјоделството со 16.5%. Сепак, од 2010 година услужниот сектор има најмногу вработувања односно 48.9% од вкупната работна сила, потоа земјоделството со 38.3% и индустријата со 12.8%. Сепак, земјоделството со векови беше најголемиот работодавец.
Главни извозни пазари се Јапонија (17.28%), Сингапур (11.29%), САД (10.81%) и Кина (7.62%). Најголеми увезувачи во Индонезија се Сингапур (24.96%), Кина (12.52%) и Јапонија (8.92%). Во 2005 година Индонезија имаше трговски суфицит со извозни приходи кои изнесуваа 83.64 милијарди долари и увозни трошоци кои изнесуваа 62.02 милијарди долари. Земјата е богата со природни ресурси како што се: сурова нафта, природен гас, калај, бакар и злато. Индонезија увезува машини и опрема, хемикалии, горива и прехранбени производи а извезува нафта и гас, електрични апарати, иверица, гума и текстил.
Во 1960-тите години економијата драстично се влоши поради политичката нестабилност, младата и неискусна влада и економскиот национализам што доведе до сиромаштија и глад. Пред падот на Сукарно во средината на 1960-тите години, економијата беше во хаос, со 1000% годишна стапка на инфлација, намалување на приходите за извоз, трошна инфраструктура, фабрики кои работат со минимален капацитет и малку инвестиции. По падот на Сукарно во средината на 1960-тите години, администрацијата на „Новиот поредок“ донесе одреден степен на дисциплина во економската политика со која се намали инфлацијата, се стабилизира валутата, ја репрограмираше отплатата на долговите и привлече странска помош и инвестиции. До неодамна Индонезија беше единствената земја од југоисточна Азија која членува во Организацијата на земји извознички на нафта (OPEC) а со зголемувањето на цените на нафтата во 1970-тите земјата имаше пораст на приходите од извозот што придонесе до одржлива висока стапка на економски раст, просечно над 7% во периодот од 1968 година до 1981 година. По реформите во доцните 1980-ти години имаше прилив на странски инвестиции во Индонезија особено во извозно ориентираниот производствен стектор кој брзо се развиваше и од 1989 до 1997 година просечната индонезиска економија се зголеми во просек од над 7%.
Индонезија беше најсилно погодена земја од азиската финансиска криза од 1997 до 1998 година. Во однос на американскиот долар, рупијата падна од 2600 до 14000 а економијата се намали за 13.7%. Вредноста на рупијата се стабилизираше од 8000 до 10 000 и потоа следеше подобрување на економијата. Сепак, политичката нестабилност, бавните економски реформи и корупцијата го забавија процесот на економско заздравување. Оттогаш Transparency International, ја рангираше Индонезија под 100 место според индексот на перцепција на корупцијата. Сепак БДП порасна за 5% во просек во периодот од 2004 до 2006 година. За жал, порастот на БДП немаше големо влијание врз невработеноста и сиромаштијата особено поради стагнацијата на платите и брзото покажчување на цените на храната, нафтата и гасот. Од 2007 година, со подобрувањето на банкарскиот сектор и домашната потрошувачка, националниот економски раст изнесуваше 6% годишно и овој пораст и помогна на земјата да се справи со глобалната рецесија во периодот од 2008 до 2009 година. Во 2010 година околу 13,3% од населението живееше под границата на сиромаштија, а стапката на невработеност изнесуваше 7,1%.
Религија
Повеќето индонезијци потекнуваат од народите кои зборувале австралонезиски јазици кои водат потекло од пан австронезискиот јазик кој веројатно потекнува од Тајван. Друга поголема група се малинезијците кои се населени во источна Индонезија. Постојат околку 300 различни староседелски дијалекти во Индонезија и 742 различни јазици и дијалекти. Најголемата етничка група во Индонезија е јаванската која претставува 42% од вкупното население и таа е политички и културолошки доминантна. Други поголеми етнички групи се суданската, малајската и мадурската етничка група. Постои чувство на државност и покрај силните регионални идентитети. Оштеството е во голема мера хармонично иако социјалните, религиозните и етничките тензии многупати биле причина за ужасно насилство. Кинеските индонезијци кои претставуваат 3-4% од вкупното население се влијателно етничко малцинство. Голем дел од приватните трговски компании во земјата се под кинеско-индонезиска контрола што беше причина за големо незадоволство па дури и анти-кинеско насилство.
Службениот јазик, индонезиски, универзално се изучува во училиштата и поради тоа речиси секој жител го зборува индонезискиот јазик. Тој е јазикот на бизнисот, политиката, националните медиуми, образованието и науката. Индонезискиот јазик е оформен врз основа на влијателниот малајски дијалект на султанатот Џохор-Риау кој со векови претставувал лингва франка на архипелагот, според чии стандарди се создале службените јазици на Сингапур, Малезија и Брунеј. Индонезиските националисти го промовираа јазикот во 1920-тите години и го прогласија за службен јазик под името индонезиски јазик (на индонезиски Bahasa Indonesia) на прогласувањето на независноста во 1945 година. Повеќето индонезијци зборуваат најмалку еден од неколкуте стотици јазици и дијалекти, најчесто како прв јазик. Од овие јазици, јаванскиот е најзборуван, како јазик на најголемата етничка група. Од друга страна, Папуа има повеќе од 270 автохтони папуански и австронезиски јазици во регион населен од околу 2,7 милиони луѓе. Иако верската слобода е предвидена во индонезискиот устав, владата официјално признава само шест религии: ислам, протестантство, римокатолицизам, хиндуизам, будизам и конфуцијанство. Иако не е муслиманска држава, Индонезија се наоѓа на првото место во светот со најголем број на муслимани и муслиманско мнозинство и според пописот од 2000 година 86% од индонезијците се муслимани. На 21 мај 2011 година во Индонезија е основан првиот Совет на Сунити и Шиити (MUHSIN) кој е прв од ваков вид во светот. Советот има цел да одржува собири, дијалози и социјални активности но не смее да ги меша овие две учења. Тоа беше одговорот на насилството во име на религијата. Мнозинството муслимани во Индонезија се сунити. Девет проценти од населението е христијанско, три проценти е хинду, а два проценти е будистичко или припаѓа на друга религија. Повеќето хинду индонезијци се од Бали, а повеќето будисти во денешна Индонезија се етнички кинези. Иако во денешно време хиндуизмот и будизмот се малцински религии тие сè уште имаат големо влијание врз индонезиската култура. Индонезијците од северниот дел на Суматра биле првите кои го прифатиле исламот во 13 век под влијание на трговците, а веќе во 16 век тој стана доминантна религија во земјата. Првите португалски колонијалисти и мисионери го донесоа римокатолицизмот во Индонезија, а протестантската вероисповед е во голема мера резултат на холандските калвинистички и лутерански мисионерски напори за време на колонијалниот период. Голем број на индонезијци, како што се јаванските abangan, балиските хиндуси и dayak христијаните имаат помалку ортодоксна, синкретичка форма на религија која се заснова на локалните обичаи и верувања.
Култура
Спортот во Индонезија е главно машки ориентиран а спортовите кои привлекуваат голем број гледачи најчесто се поврзани со нелегално коцкање. Најпопуларни спортови се бадминтон и фудбал. Индонезиските играчи го имаат освоено Томас купот (светско тимско првенство во бадминтон за мажи) тринаесет пати од вкупно дваесет и шест првенства од постоењето на ова првенство од 1949 година и неколку олимписки медали од кога овој спорт доби целосен олимписки статус во 1992 година. Женскиот тим двапати победи на Убер купот (женскиот еквивалент на Томас купот) во 1994 и 1996 година. Лига Индонезија е лига на фудбалски клубови од највисок ранг. Традиционални спортови во Индонезија се сепак такро (одбојка со нозе) и трки со бикови во Мадура. Во области во кои во минатото имало племенски војни се одржуваат симулации на борби како што се caci во Флорес и pasola во Сумба. Пенчак силат е индонезиска боречка вештина.
Најстарите докази за написи со индонезиско потекло се санскритски написи кои датираат од 5 век од нашата ера. Важни личности во модерната литература се: холандскиот автор Мултатули, кој го критикуваше однесувањето со индонезијците за време на колонијалното владеење; суматранците Мухамад Јамин и Хамка кои беа влијателни националистички писатели и политичари во периодот пред осамостојувањето и пролетерскиот писател Прамодеја Ананта Тоер кој е најпознат индонезиски романописец. Многу индонезиски народи имаат длабоко вкоренета усна традиција која им помага да ги дефинираат и зачуваат своите културни идентитети.
Во Индонезија годишно се продаваат повеќе од 30 милиони мобилни телефони од кои 27% се произведени од локални брендови.
Работно место (филм од 1961)
Работно место (италијански: Il Posto) - италијански филм од 1961 година, во режија на Ермано Олми. Главните улоги ги толкуваат: Сандро Панзери и Лоредана Дето. Филмот има освоено пет награди на филмските фестивали, меѓу кои и три награди на Венецијанскиот филмски фестивал.
Синопсис
Доменико (го игра Панзери) е младо момче од провинцијата кое се пријавува за работа во голема фирма во Милано. На тестирањето ја запознава Антонјета (ја игра Дето) и се вљубува во неа. Потоа, двајцата добиваат известување дека се примени на работа, но привремено Доменико работи како курир. Доменико и Антонјета работат во различни згради, така што тој никако не може да ја сретне. Најпосле, тој успева да ја види и таа го кани на новогодишната прослава што ја организира нивната фирма. Доменико оди на прославата, но Антонјета не се појавува. На крајот од филмот, по смртта на еден службеник, се ослободува работно место за Доменико. Кога седнува на својата работна маса, Доменико сфаќа дека тука ќе остане заробен целиот живот.
Историја на П’пли
Историјата на селото П’пли започнува од 8 век, односно со создавањето на самото село. П’пли е леринско село во Егејска Македонија, Грција каде што во текот на граѓанската војна во Грција (1946-1949 година), со поразот на Демократската Армија на Грција (ДАГ), се случува и егзодусот со што целото Македонско население е приморано да ги напушти своите домови и да бара прибежиште во поранешните социјалистички држави.
Потекло на името
Како селото го има добиено името не е точно познато. Според полскиот истражувач Пјанка кој со неговото истражување доаѓа до основни значења на зборот за името на селото (се мисли за времето на османлиското владеење), односно тој дознава дека селото се издигнувало паралелно со другите долнопреспански села и зборот значел „папок“ или, пак, папочно врзани за споменатото село. Од постарите жители се говори дека во времето на Цар Самуил во селото П’пли постоел образовен институт во кој се вршело подготовки за свештени лица, односно попови, и од зборот „поп“ се добило името „Попли“ или „П’пли“ на месниот дијалект.
Селото П’пли од страна на турските власти припаѓало на нахијата Преспа, „хас на нишанџи“, везир Мехмед-паша во "Горичката Каза", кое уште од 16-от век било запишано како П’пли.
Со доаѓањето на Грците во тој дел на Македонија и со присилната промена на топонимите и имињата на селата и градовите, селото П’пли од тогашниот грчки режим било преименувано во „Левкон“, што по нивниот јазик значи „Тополчани“ или „Белчиште“, односно место на кое има голем број на тополи (според сеќавањето на старите П’плени, ова село во минатото било обраснато со големи тополи).
П’пли и П’плени во периодот на турското владеење, 1317 до 1912 година
Со спроведените реформи во турската империја била дадена гаранција кон поробениот народ дека ќе им се подобрат условите за живот. Меѓу првите права што биле предвидени да ги добие народот били и правото на словодна вероисповед како и поправка и градба на верски објекти (цркви и манастири). Христијанското население од преспанската околија ги искористиле овие права и во првата половина на 19 век, со помош на младата Македонска буржоазија, во скоро сите Македонски села биле подигнати православни духовни храмови. Покрај православните верски храмови, селаните имале шанса да ги обноват своите дотогашни живеалишта и да ја доведат до израз таканаречената градска архитектура. И до денешен ден се зачувани некои од градбите во Лерин, Костур, Воден и други градови.
Во втората половина на 19 век започнала на повисоко ниво да созрева националната свест на Македонците од Егејските села, па така и кај селаните од селото П’пли кое спаѓало помеѓу понапредните населби во кои животот се менувал и збогатувал. Сепак, уште од почетокот на 17-от век отоманската империја на голема мера започнало да слабее и опаѓа што им дало шанса на агите и беговите да го искористуваат народот и да ги опустошуваат селата од Егејска Македонија, меѓу кои и селото П’пли. Со укинувањето на Охридската Архиепископија во 1767 година македонските села доаѓаат под власт на грчката патријаршија. Иако вложиле големи напори тие не успеале во целост да ја извршат планираната асимилација врз македонскиот народ во селото П’пли.
Илинденско востание
За подготовките на Илинденското востание во Преспа, посебна заслуга имаат познатите војводи Славејко Арсов од Штип, Никола Кокарев од селото Царев Двор, Велјан Илиев од селото Смилево, Даме Маслановски од П’пли, Спиро Миовски, исто така, од П’пли кој воедно бил и селски војвода, Ангел Андреев од селото Рудари, Наум и Петре Германчето од Герман и други востанички раководители и селски војводи. Првата чета на триесетина комити што се појавила во селото П’пли била четата на Митре Панџаров - Влаот од селото Кономлади која во пролетта 1901 година, тајно за првпат го посетила селото.
Филип Ангеловски кој бил вклучен во организирањето на селаните од П’пли во една прилика изјавил:
Таа бројка подоцна била зголемена на педесетина востаници кои своите активности ги вршеле илегално и селективно е вршеле подготовки за престојното востание. Првите лица од селото П’пли кои ги дале своите животи во текот на востанието за слободата биле Даме Маслановски, Стојан Колев, Васил Кочовски, Крстин Пошковски меѓу кои имало и голем број на ранети и малтретирани селани. Споменатите жртви и бројните учесници во славното востание говорат за тоа дека и селото П’пли било од оние села во кои учеството во востанието било со масовен карактер. Излегувајќи на страна од темата за Илинденското востание битно е да се напомене и дека учесници во Кресненското востание од П’пли биле Ангел Христов, Димитрија Стерјов, Петре Павлев и Стефо Немачко.
Борбите со аскерот во селата П’пли и Штрково
Штабот на ресенскиот револуционерен реон, веста за востанието ја примил во месноста Водици на Љубојнската планина. Таа всушност била нареба за едновремено започнување на вооружените акции на 2 август. Затоа, Андреев и Кокарев се зафатиле со итно изработување на планот за нејзиното спроведување. Според планот, акцијата требало да се избрши на 2 август вечерта. Целта на акцијата била заземање на преспанското село П’пли. Во селото П’пли, покрај стационираниот гарнизон со околу 60 војници, живееле и голем број експлоататори чиј терор го чувствувало населението од сите соседни села. Овие сознанија биле пресудни за реонскиот штаб да се определи за напад на селото П’пли. Во акцијата требало да учествуваат околу 200 востаници и вооружени луѓе од сите соседни села. Од тие причини било неопходно д асе побара помош од војводата Коте чие влијание во Преспа било особено силно. Преговорите за соработка започнале, но Коте наговорил околу шеесетмина селани од селата Бесвина, Буковик, Дреново, Л’к и Оровник (кои се наоѓаат јужно од селото П’пли) да не учествуаат во акцијата. На тој начин планираниот напад на 2 август вечерта 1903 година, не се реализирал.
Исправен пред овој вонредно тежок проблем, реонскиот штаб немал друг избор освен да направи повторен обид за Коте да се придобие. Знаејќи ја неговата наклонетост кон грабежи, штабот му ветил дека пленот што ќе го освои нема да му биде одземен. Тоа бил поттик за овој само наречен „војвода“ кој постојано и задавал проблеми на организацијата, дефинитивно да се согласи и да земе учество во нападот. Во овие преговори со Коте поминале цели осум дена.
Со околу 100 луѓе Коте пристигнал на 9 август, пред стемнување, на зборното место каде што го чекале Ангел Андреев со својата чета. Тука биле извршени последните договори за акцијата и некаде во првиот мрак селото П’пли било целото опкружено со востаниците. По налог на штабот бил направен напад за аскерите да се предадат да не би настрадало цивилното население. Меѓутоа селскиот чорбаџија Рустем, на оваа понуда одговорил негативно. Тој им порачал на востаниците дека на „Христијани теслим не се чини“ (со христијани договор не се прави). Овој одговор бил повод да биде дадена команда за изведување на јуришот од востаниците, односно се разнело громогласното „УРА“. Селото брзо паднало во рацете на востаниците, но аскерот заедно со турското население, повлекувајќи се низ борба, се забарикадирал во десетина, една до друга, куќи кои биле изградени од камен. Од таму непријателот давал жесток отпор. Тогаш, како што истакнува во своите спомени Ангел Андреев, востаниците започнале со петролеј да ги опожаруваат сите куќи по ред при што во високи пламени вивнал целиот крај.
Оваа акција во која загинале тројца востаници, а седуммуни биле ранети, траела цела ноќ помеѓу 9 и 10 август и во текот на целиот ден на 10 август, т.е близу 24 часа. По заземањето на селото П’пли во кое како оаза останале забарикадираните непријатели, бил запленет поголем број грла добиток. Андреев го задржал за себе коњот на чорбаџијата Рустем, а Коте коњот на папаџијата Сулејман ефенди.
На 17 август, Коте решил да се повлече со своите луѓе. Тој земал со себе над илјада овци и околу 600 грла говеда и тргнал кон селото Штрково. Два дена подоцна неговата чета, во која останале 80 луѓе, случајно се сретнала со поголема аскерска единица близу селото. По кратка, но жестока престрелка, Коте бил опкружен. Кога ја разбрале веста за тоа, на помош пристигнале и востаниците од селото П’пли и по еден силеn напад му овозможиле на Коте да се извлече од обрачот. Четата што го пробила обрачот броела околу 30 луѓе кои биле добри борци. Во оваа борба паднале тројца востаници, а четворица биле ранети. За разлика од борбата во селото П’пли, непријателот тука имал само една жртва помалку. Додека при заземањето на селото загинале 12 востаници, во борбата кај Штрково биле убиени 11 аскери. Додека се водела оваа борба во Штрково, Пенчо со својата десетчлена чета го повел населението од селото Рудари во соседната планина. Оваа постапка се должела на постоечкиот страв од евентуална одмазда бидејќи разлутениот аскер, а особено башибозуците, биле подготвени да преземат и најсурови мерки. Сите тие се упатиле кон западните високи ридови. Селаните се вратиле во своите домови дури во доцните вечерни часови по сознанието дека аскерот „не скршнал“ кон нивното село.
Откако востаниците ги закопале своите загинати другари, Коте и понатаму останал во атарот на селото Штрково, војводата Пенчо тргнал некаде на север, а Андреев со своите луѓе се вратил во селото П’пли. Тие таму зазеле позиции во очекување на аскерот и на 23 август, од север, надошла една многубројна единица од 800 аскери. Андреев видел дека неговата чета од околу 30 востаници тешко ќе може да се спротивстави на ваквата непријателска сила и без борба се повлекол кон планината. Непријателот влегол во селото П’пли и откако ги ослободил неколкуте Турски фамилии што биле забарикадирани во камените куќи, заедно со нив, се вратил во селото Наколец. Веднаш потоа востаниците повторно слегле во селото и ги доопожариле сите куќи.
Со востанието не е добиена очекуваната слобода, напротив, ропството продолжило. Оваа новонастаната ситуација по големиот не успех на востанието ја искористиле соседните држави и со големи апетити се нафрлиле врз Македонија со свои вооружени чети сè со цел да подготват терен за поделба на Македонија. Животот станал се потежок и понеиздржлив. Повторно почнуваат прогони, масовни интернирања и малтретирања на селското население. Методите по кои работеле биле многу јасни, да се задржи секаков отпор, влевање страв кај мирното население и да се откорени вербата за слобода.
Печалбарството и П’плени
Со задушувањето на Илинденското востание, селото П’пли во целост било изгорено. Ваквата тешка положба ги принудила П’плени да побараат спас во големите држави преку океанот како би обезбедиле егзистенција за своите семејства. Овој крај до ден денес има голема традиција за одење на печалба. Печалбарството во овие преспански краишта датира уште од почетокот на 17 век.
Повеќето печалбари од селото П’пли ги искажале своите способности како општи работници во тешката индустрија, во железницата за пробивање на нови железнички пруги, исто така, работеле во каменоломи, во дрвната индустрија и по големите ниви насадени со памук и пченка како наемници.
Првите Македонци кои заминале на печалба во прекуокеанските земји биле од Леринско, Битколско и Костурско, а нивното заминување било во времето после Илинденското востание во 1903 година. Оделе во голем број, а меѓу нив и П’плени. Поради економската состојба и поради страв од стрелање од страна на турскиот аскер, првиот П’пленец кои заминал на печалба во Америка бил Спиро Миовски, селскиот војвода. Тој заминал во 1904, Крстин Гелев Филиповски, Филип Ангеловски, Ѓорги Ангеловски и Митре Ангеловски во 1905, Симо Филиповски во 1906, Танас Секуловски, Васил Арнаутовски и Спиро Поповски во 1909 и Алексо Миовски во 1910 година. Селаните од ова село кои заминале на печалба во САД се сместиле во градовите Бафало, Охајо и Чикаго. Во овој период од печалбарската треска, која е резултат на економската тешкотија и немањето средства за егзистенција, во 1907, п’пленецот Дамо Марковски заминал на печалба во Аргентина од каде што никогаш не се вратил. Во 1910 година, во Канада, заминува Гоче Доневски каде и тој, исто како и Дамо Марковски. Со доаѓањето на Грците во Преспа и спроведувањето на нивните закони, печалбарството зема уште поголеми димензии.
Поради ново настанатата состојба и зголемените давачки кон државата, многу П’плени решиле да заминат на печалба, а тоа се следните:
Враќањето на печалбарите во селото се одбележувало како голем настан. Сите што имале член од семејството на печалба оделе во посета на дојденецот за да дознаат за животот во странство. Тоа биле тешките времиња за П’плени, како за печалбарите така и за тие кои останале во селото и ги чекале дома.
Заминувањето на турските поробувачи и првата балканска војна
Како сè уште поробен народ, Македонците се вклучиле во првата балканска војна со надеж дека ќе ја добие очекуванта слобода, но повторно бил грубо изигиран. По заминувањето на Турците од овие простори, селаните од селото П’пли како и останатите селани од друите села од овој регион биле изненадени од доаѓањето на новите поробувачи.
Во првата балканска војна во П’пли прва стапнала српската војска која веќе на 19 октомври ја имало земено речиси целата Преспа и запрела кај ридовите Калуѓерица и на Превал, на самиот влез во Преспа над селата Оровник, Рудари и селото П’пли. По неколку дена на оваа линија пристигнала и грчката војска. Трите Балкански земји Грција, Бугарија и Србија го ослободиле Балканот од турските поробувачи и ја поделиле Македонија на три дела, а подоцна и четири, кога малопреспанскиот дел ѝ припаднал на Албанија. Во првите месеци од првата балканска војна мала Преспа останала под Српска управа и привремената граница со Грција била на ритчето Превал, подочно на самиот влез во Мала Песпа. Во 1912 година Србите се повлекуваат од Мала Преспа, поточно од осумнаесет села, а на нивно место пристигнале Грците. Повлекувањето и поставувањето на границата со тогашната Грчка управа била во месноста Маркова Нога. Грците активно го малтретизирале населението во селата, а особено во П’пли, знаејќи дека е бунтовно село кое на Турците им задавола проблеми. Во П’пли било отворено и грчко училиште и родителите кои не ги праќале своите дека во истото биле малтретирани. Исто така, грчката држава воведува и отслужување на воен рок во грчката армија за македонското население. Откако селанецот Алексо Миовски одбива да биде војник во грчката армија и бега од истата, во 1915 година скоро цела негова фамилија (Василка, Миовска, Петра Миовска, Фото Миовски и Босилка Миовска) била приведена од страна на грчката полиција, малтретирана, крвнички тепана и 20 дена задржана во затвор во Желево. И селанецот Васил Арнаутовски одбил да биде грки војник по што бил заробен и долго малтретиран. Малку подоцна, Грција и Бугарија склучуваат спогодба за размена на население. Грција да ги признае Македонците за Бугари и да ги пресели во Бугарија, а за возврат Грчкото население од Бугарија да се насели на тие простори. Во таа размена на населението и покрај сите притисоци, од селото П’пли не се преселило ниту едно семејство.
Бугарските фашистички војски во селото П’пли
Преспа станала боиште каде што противничките војски си ги одмерувале своите сили. Времето на грчката окупација било кусо и не им дало можност да ги реализираат своите асимилаторски планови затоа што во 1914 година избила првата светска војна. На просторите пристигнале нови окупатори, бугарските полицајци, во служба на централните сили. Во Преспа се отворил нов фронт. Бугарската војска стигнала до месноста Маркова Нога и зазела положба кај тумбата Горица и ридовите над селата Герман, Р’би, Медово и П’пли. Тие тука ископале ровови и направиле одбранбена линија.
Со доаѓањето на Бугарите, грчката војска се повлека, а со нив ја повлекле и целата Грчка администрација од селата во Мала Преспа. Конечно, во црквите можело да се проповеда на Македонски јазик. Сепак, режимот што го спроведувале бугарските војски бил многу суров, тие започнале да крадат се што можеле да понесат со нив па дури ја откорнале и самоиловата плоча која се наоѓала во манастирот Св. Јован Преспански. Плочата се наоѓала на ѕидот на влезната врата и со векови била чувана од селскиот народ и претставувала вистинска легенда за жителите од Преспанскиот крај. Од страна на сојузничките војски мажите од преспанските села биле користени за извршување на разни работи како пренос на воена опрема, кршење камења за санирање и изградба на патишта итн. Нивите од П’пленското поле биле конфискувани и насадени со разни зеленчуци за потребите на сојузничката војска.
Штабот на сојузничките сили кој оперирал со овој фронт донел одлука селаните од селата П’пли, Медово, Р’би и Герман да се евакуираат и во текот на една ноќ тие биле преселени во селата Желево и Ошчима, каде што останале два месеци. За ова време сојузниците со неколку напади успеале да ги исфрлат од оваа позиција и фронтот се поместил на ридот над Крани и планината Пелистер. Откако евакуираното население се вратило во своите села начекале пустош и празнина. По оваа војна Преспа станала гробница за стотици војници од противничките сили. По завршувањето на војната настапила епидемија од т.н шпански грип која покосила голем дел од населението.
По завршувањето на војната во 1918 година, во селото П’пли повторно се воспоставила Грчка власт која започнала во масовни апсења и мачења на луѓето кои мислеле дека не се лојални на грчките власти.
Периодот помеѓу двете светски војни
По извршената поделба на Македонија, Селото П’пли заедно со останатите Македонски села потпаднале под Грчка власт. Од тој момент за П’плени, како и за останатите селани од соседните села, се создале тешки услови за живот бидејќи се прекинале сите семејни врски со роднините кој села потпаднале под Српска и Албанска власт. Сите патишта кои воделе до Ресен и Битола биле затворени. Големиот простор што го поседувало селото П’пли во големи размери се стеснил со што сè повеќе се насетуваше идната сиромаштија проследена со големи даноци.
Со објавувањето на војната против Турција, која започнала во 1919 и траела до 1922 година, грчките власти извршиле општа мобилизација на населението. Во Грчко-Турската војна учествувале голем број на Македонци од преспанските села, а меѓу нив имало и жители од селото П’пли. Помеѓу загинатите војници во грчката војска во Мала Азија, 1921 година, бил и п’пленецот Стојан Петровски, а останатите учесници во оваа војна од село П’пли биле Алексо Миовски, Стојо Стефовски и Васил Петровски. По завршувањето на војната била потпишана спогодба помеѓу Грција и Турција за размена на население во 1924 година, така што муслиманското население од селото П’пли, како и од околните села, било иселено, а на нивно место пристигнало грчко население (Просфиги како што П’плени ги нарекувале) од Мала Азија. Просфигите биле сместени во муслиманските куќи и им била дадена земјата што муслиманите ја користеле. Овие луѓе (се мисли на просфигите) биле изразито позаостанати од Македонците, зборувале на извртен Грчки јазик кој бил не разбирлив дури и за самите Грци. По завршувањето на Грчко-Турската војна приближно сите селани заминале на печалба во далечните земји. По селата останале повеќето жени и стари изнемоштени селани. Грчката власт ја преземала цела преспа и на сите служби биле поставени Грци пристигнати од Грција, а не околијата. Во тоа време грчката влада испратила специјални емисари во тој дел на Македонија кои со помош на грчките полицајци и учители требало научно да докажат дека Македонците се Грци и дека треба веднаш да ги променат своите имиња, имињата на селата, топонимите и слично. На 7 март, 1926, специјалните емисари пристигнале и во селото П’пли. Тие со посебен закон (издаден од грчката влада) почнале со промена на македонските имиња и презимиња во грчки, како и менување на топонимите на селото, градовите, планините, реките и се што имало Македонско, односно словенско потекло. Во овој период, селото П’пли е преименувано во Лефкона како и останатите села во Егејска Македонија. Во истиот период презимињата на населението се сменети со Грчки како на пример: Доневски во Андоњадис, Петровски во Петридис, Миовски во Михалидис, Поповски во Пападопулос, Димановски во Диманидис. Покрај презимињата, како што е погоре напоменато, биле променети и имињата, т.е: Стојан во Јанис, Митре во Димитриос, Цветко во Вајо, Цвета во Антула и слично. Во училиштата, црквите и за секојдневна употреба било задолжително да се употребува грчкиот јазик. Во сите села во Преспа се отвориле посебни паралелки за мали деца каде што под посебен надзор тие го изучувале грчкиот јазик. На учениците од основните училишта, учителите им забранувале да зборат на својот мајчин јазик до тој степен што ги насочувале да зборат на грчки јазик и со своите родители. Селаните биле принудени и на домашните животни да им ставаат грчки имиња за да би докажале дека и тие имаат грчко потекло.
Метаксасовата диктатура
Времето на Метаксасовата диктатура која била прогласена во Грција на 4 август, 1936 година, и траела сè до 1941, бил најтешкиот период за македонското население. Покрај ригорозните мерки, диктаторот Јоанис Метаксас, во 1938 издал специјален закон со кој се забранувало на Македонците да го употребуваат својот мајчин јазик. Грчките агенти и полицијата ги следела селаните насекаде, поставувајќи свои стражари, агенти во црквите, на гробиштата итн. Во текот на ноќта стоеле под прозорците на куќите и прислушкувале кои од семејствата ќе зборат на македонски јазик со што селаните биле приморани да комуницираат со мимики. Истата година, селаните Фанија Иловска (Миовска) и Васил Петровски биле пресретнати од грчки агент кој ги слушнал дека комуницираат на македонски јазик поради што биле приведени, физички малтретирани и парично казнети со по 350 драхми. Многу Македонци од овие села биле затворани по грчките затвори поради поседувае на литература или, пак, поради симпатизирање на Комунистичката Партија на Грција. Жителите од селото П’пли „ги посетиле“ затворите во Крит, Кардица и Едикули. Буквите испишани со кириличен фонт, со македонска азбука, биле отстранувани од надгробните споменици и црквите. Словенските книги биле уништувани и сите цркви и манастири биле именувани со грчки имиња.
Интересно е да се напомене дека помеѓу двете светски војни, П’плени секогаш биле демократски настроени и на изборите. По правило, своите гласови ги давале за Либералната партија на Венизелос, но имало и еден мал број на селани кои биле симпатизери и гласале за Народната партија на Чалдарис. Како и насекаде и кај П’плени постоеле политички несогласувања, но гледајќи ја состојбата и мрачниот живот од разните поробувачи, на изборите во 1926 година, масовно гласале за „Црвените“, односно за кандидатот на КПГ Никос Киракопулос кој бил и изгласан од мнозинството. Исто како и на овие избори, и на изборите во 1932, жителите од селото П’пли го дале масовно својот глас за Народниот Фронт.
Втората светска војна и граѓанската војна во Грција (1939-1949)
Партиска организација во селото П’пли пред војната немало. Во 1926 година, група симпатизери на напредното работничко движење и КПГ формирале ќелија која ширела напредни идеи помеѓу селаните, а таа група ја сочинувале селаните Васил Арнаутовски, Форе Доневски, Ристо Миовски, Ламбро Иљовски (Миовски), Сотир Марковски, Ристо Кочовски и Петре Доневски кои селаните ги ословувале со прекарот „социјалистот“. Меѓутоа, набргу оваа група на активисти била разбиена од актуелниот режим. Со развитокот и ширењето на НОП, во 1943 година во овој крај, освен одредите од Битолско и Леринско започнале да доаѓаат активисти и политички да ги организираат селаните во разни секции во организацијата. Во месец мај, 1943, од леринската организација било испратено лицето Боро, од селото Свети Петка, за да ги постави основите на партиската организација во селото П’пли во која биле вклучени следните селани: Цветко Трајковски (кој воедно бил и секретар), Ристо Арнаутовски, Фоте Доневски, Јанкула Петровски, Ристо Кочовски и Ристо Миовски. Набргу по основањето, организацијата се проширила со следните членови: Коле Кочовски и Вангел Миовски.
Во текот на летото, 1943, од партиската централа од Лерин бил испратен Фоти Неделку со задолжение партиски да го обработи напредокот на организацијата во селото, а организирано да ги вклучи селаните во движењето ЕАМ, во П’пли, бил испратен Ставро Кочопулос од селото Баница. За организациите Славјаномакедонски народноослободителен фронтСНОФ и НОФ од централата од Лерин, во селото, биле испратени Пандо Дордуловски (со прекар „Ване“) и Тане од Котори, а за активирање на младината и формирање на младинска организација бил задолжен Виктор од селото Баница. За организирање на жените и формирање на АФЖ задолжена била Анастасија од селото Клештино, Леринско. Сите гореспоменати активности се изведувале илегално во разни објекти во и надвор од селото. По извршените курсеви и подготовки од разните партиски активисти од централата од Лерин биле назначени раководни лица кои добиле свои задолженија. Како раководно лице за селото П’пли, од КПГ, бил поставен селанецот Ристо Кочовски, задолжен за ЕАМ бил селанецот Ѓорѓи Ѓатракас, организацијата СНОГ ја водел Фоте Доневски, а по формирањето на НОФ во селото бил поставен Ристо Миовски. Задолжен за безбедноста на партиската организација, нејзините активисти и селаните бил Цветко Трајковски, а за младинската организација биле поставени Сотир Ефстрадијадис и Вангел Миовски. Женската организација на воделе Мара Миовски и Апраксија Телепури. Задолжен за резервната војска, воените резерви на ЕЛАС, како и за ЕТА-ЕПА бил селанецот Ристо Арнаутовски.
На 28 октомври, 1940, фашистичка Италија ја нападнала Грција. Два месеци пред објавувањето на војната, грчката влада извршила општа мобилизација на цивилното население, поточно за сите кои го отслужиле воениот рок помеѓу 1927/40 година. По извршената мобилизација, голем број на Македонско население зело активно учество во воените операции. Од селото П’пли, во Грчко-Италијанската војна, активно учество зеле 32 жители помеѓу кои имало и доста ранети, а од нив потешко ранети и трајни инвалиди како Глигур Трпчевски, Илија Арнаудовски и Ристо Кочовски. По заминувањето на П’плени во грчката армија, останатите селани (организирани од локалнта власт) биле принудени да копаат ровови и бункери долж линијата за одбрана. Покрај таа работа, П’плени биле принудени и да го прошируваат и чистат патот поради големиот снег за да би можеле борбените возила полесно да пристигнат на борбените линии. Иако Мусолини претрпел неуспех при обидот за освојување на Грција, неговиот сојузник, Хитлер, ја окупирал земјата во април, 1941 година.
П’пли под италијанска окупација
По капитулацијата на Грција, локалните власти од преспанските села се повлекуваат на одреден период во градот Лерин. Овој настан кај македонското население е со радост дочекан поради големата омраза кон грчката власт. Сепак, за кратко време тие повторно се вратиле, но не биле добредојдени, така што дошло до организирање на демонстрации од селаните од селата од Преспа кои набргу ја нападнале грчката касарна во селото Герман со огнено оружје, а битката оставила многу жртви и ранети селани. Нападат се окарактеризирал како успешен потфат поради повторното Грчко повлекување во Лерин.
Во почетокот на мај, 1941, Италијанците повторно ја окупирале Преспа како и делови од Леринско, Костурско и Кочанско. Така селото П’пли и останатите околни села потпаднале под италијанска окупација. Италијанската војска направила големи штети одземајќи им го населението на добитокот, житото и други прехранбени производи. Од страна на војниците е вршен голем терор низ населението, а П’плени и оваа мака ја дочекале достојно и со кренати глави. Жртви на одмаздата биле повеќе селани. Селанецот Митре Ѓеровски во 1942 е приведен од страна на Италијанската војска, одведен во затвор во селото Герман, и малтретиран под сомнение дека крие оружје и дека соработува со партизанските единици. За кратко време после ослободувањето од затворот, како последица од крвното измачување, Митре Ѓеровски умира во П’пли. Истата година, Филип Наумов Ангеловски, Петре Поповски, Никола Филиповски, Гоче Миовски, Трајко Миовски, Јане Миовски, Ванчо Тутуновски, Цветки Трајковски, Методи Гелев Филиповски и Стојо Стефовски биле приведени од страна на војската и задржани 5 дена во затвор во селото Герман каде ги пречекала истата тортура како и нивниот соселанев Митре под сомнение дека криеле оружје и учествувале во движењето за протерување на грчката полиција од овој регион.
Појава на првите партизански групи и одреди
Во пролетта, 1943, по планините во Преспа се појавиле првите партизани од Вардарска Македонија. Со нивната појава италијанските окупатори станале по сурови према населението. Партизаните агитирале за борба против окупаторот. Селаните од П’пли оружјето кое го поседувале им го дале на партизаните што означувало почеток на соработката и помагањето во народно ослободителното движење. Кон крајот на мај, 1943, одредот „Гоце Делчев“ пристигнал во селата низ Преспа и во неколку од нив одржал митинзи. Малку подоцна, во летото, во П’пли како и во останатите преспански села пристигнал одредот „Вич“. Неговите борци почнале да ги малтретираат селаните барајќи од нив да се откажат од врските со македонските партизански единици од Вардарска Македонија. Тоа ги натерало П’плени да ги гледаат грчките партизани од ЕЛАС на ист начин како на Грчки полицајци кои со години го тероризирале тоа население. Согледувајќи го отпорот и недовербата на П’плени спрема грчките партизани, командата на 9-та дивизија на ЕЛАС, во 1943 година, ги испратила низ преспанските села Македонците Ѓорго Неделковски-Македона и Борис Раковски, кои служеле во истата дивизија, за да го разубедат населението и дека нивниот став према грчките дивизии е погрешен. Набро по мисијата на пратениците во селото и промената на односот на селаните кон ЕЛАС, двајца П’плени стапуваат во редовите на војската, а тоа биле Цветко Трајковски и Вангел Фрешкаќи. Селанецот Вангел за кратко време преминува на страната на монархофашистите.
На 20 јуни, 1943, извшена била реорганизација на леринските ордреди и одредот „Вич“ го добова новото име „Бигла“ според местото на дејствување, односно планината Бигла и Мала Преспа. По завршувањето на реорганизацијата, одредите тргнале на местата кои им биле одредени за дејствување така што одредот „Бигла“ се поделил на две групи вклучувајќи повеќе активисти од овој крај, сè со цел да ги нападнат италијанските окупатори во селата П’пли, Р’би, Герман и селото Л’к. Во август, истата година, одредот „Бигла“ со кој командувал Димитар Тупурковски, а политички комесар бил Ѓорги Неделковски - Македона, ноќта ја нападнал касарната во П’пли во која имало и војска. Од страна на италијанската војска имало четири жртви. По оваа успешна акција на партизаните од овој одред, германската војска која била стационирана во Лерин издала наредба за испраќање на моторизирана единица наменета за чистење на теренот од партизаните која партизаните ја поразиле и ги заплениле возилата. После неколку успешни акции на партизаните од одредот, на 10 септември, 1943, италијанците ја напуштиле Преспа за конечно, есента во истата година, Преспа да биде прогласена за слободна територија,
На 22 јуни, 1945 година, поранешните борци од селото го убиваат Ѓоргиос Ѓатракас, поранешен полицаец во селото, кој од редовите на ЕЛАС преминал на страната на монархофашистите. Тој е ликвидиран во рание утрински часови, а веста за убиството веднаш се проширила низ целото село. Сите мажи Македонци, во истиот момент кога ја чуле веста, го напуштиле селото и се сокриле во трските на езерото. Жените, исто така, го напуштиле селото и заминале на работа по ниците. По 12 часот, во селото П’пли пристигнала една чета војници од селото Желево. Наоружаните војници со камиони влегле на сред село, а целото село било обиколено од монархофашистичката војска. Војниците ги пребарувале куќите, ги кршеле портите и ја расфрлале целата покиќнина. Неколку постари жени и по некоја мала што останале во селото биле собрани и со клоци и ќотек одведени на сред село каде што биле натоварени во камион, одведени во селото Желево и затворени во селското училиште. Во тој не мил настан, грчките монархофашисти се обиделе да го запалат селото, но набргу се откажале од палењето поради тоа што би изгореле и куќина на симпатизерите на режимот.
Жените што биле однесени во селото Желево биле задржани 20 дена. За целиот престој тие биле физички малтретирани. Заробеничките биле: Стоја Доневска - Дупенска, Ристана Доневска - Дупенска, Петра Доневкса - Дупенска, Цвета Ангелова, Елена Петровкса, Трајковица Диманова, Фанија (Миовска) Иљовска, Петре Поповски и Петре Доневски - Дупенски. Поради измачувањата животот го загубила селанката Трајковица Диманова. Од горе споменатата група селани, во селото Желево каде што биле приведени во селското училиште, селаните Фанија Иљовска (Миовска), Стоја Доневкса - Дупенска, Ристана Доневкса - Дупенска, Петра Доневска - Дупенска и Петре Доневски - Дупенски биле префрлени во затврот во градот Лерин каде што биле осуденина 3 месеци.
Граѓанската војна во Грција
На 28 март, 1946 година, на повик од КПГ започнува граѓанската војна во Грција која се водела сè до 1949 кога ДАГ ќе биде принудена да се предаде и да се расформира. Оваа војна била започната во неповолни услови поради прилината што втората светска војна завршила пред само една година, односно 1945. Како и претходно, и овој пат Македонците од егејскиот дел на Македонија, на апелот на КПГ, земале масовно учество надевајќи се дека ќе ја дочекаат очекуваната слобода.