cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Македонски денар
Денар (кратенка: ден., ISO 4217: MKD, бројчен код: 807) — официјална валута во Македонија. Народната банка на Македонија (НБРМ) има ексклузивно право на печатење и издавање на монети и банкноти во Република Македонија. Денар бил воведен на 26 април 1992 година.
Денес, во Република Македонија во оптек се метални монети со деноминации од 1, 2, 5, 10 и 50 денари, како и хартиени банкноти со деноминации од 10, 50, 100, 200, 500, 1000 и 2000 денари. Банкнотите од 10 и 50 денари кои се влезени во оптег 1996 година се заменети со нови, полимерни банкноти, а истите се повлечени од оптек. Банкнотата од 5000 денари исто така е повлечена од оптек.
Еден денар се состои од 100 дени, но дените повеќе не се користат.
Монетарно осамостојување
Република Македонија монетарно се осамостоила на 26 април 1992 година (Велигден), кога Собранието на Република Македонија донело пакет-закони со кои се поставила институционалната рамка на монетарниот систем и се вовел денарот како парична единица на Република Македонија. Денарот се делел на 100 дени, а неговиот скратен назив во платниот промет е „ден.“. Првиот премиер на Република Македонија Никола Кљусев од собраниската говорница ги презентирал првите македонски пари - денари - со зборовите:
"„Република Македонија воведува сопствена парична единица што ќе го носи името денар и еве задоволство ми е да видите како тие парични единици се печатени“."
На 27 април 1992 година започнала замената на книжните југословенски динари со вредносни бонови во однос 1:1, при што замената траела три дена. Книжните пари што гласеле на југословенски динари дефинитивно престанале да важат како платежно средство во Република Македонија на 29 април 1992, додека кованите пари со апоенска вредност од 1, 2 и од 5 југословенски динари останале во оптек уште една година.
Развиток на деноминациите
Во 1993 година, новиот денар бил издаден со деноминации од 10, 20, 50, 100 и 500 денари, а апоенот од 20 денари бил издаден само во првата серија на банкноти. Сите апоени биле издадени како банкноти, додека во првата серија не биле ковани монети.
Во мај 1993, во втората серија биле воведени и монети со деноминации од 50 дени, 1, 2 и 5 денари.
Во 1996 година биле воведени апоените од 1000 и 5000 денари.
Почнувајќи од 1996 година, НБРМ издава јубилејни монети за колекционерски цели.
Во ноември 2008 година биле воведени монети со апоени од 10 и 50 денари.
Во 2013 година, монетата со апоен од 50 дени била повлечена поради тоа што истата била кована само во 1993 година и практично била тешко забележлива во оптек.
Во 2016 година биле воведени апоените од 200 и 2000 денари. НБРМ исто така започнала со повлекување од оптек на апоенот од 5000 денари како поселдица на неговата незначителна примена во секојдневните трансакции и намалената побарувачка од страна на банките. Најавено било дека деловните банки ќе ги заменуваат банкнотите со апоенска вредност од 5000 денари од 15 декември 2016 до 28 февруари 2017 година, а од 1 март 2017 година нивната земена ќе се вршела од страна на НБРМ.
На 15 мај 2018 година, НБРМ ги воведе новите полимерни банкноти од 10 и 50 денари, со што Македонија влезе во мапата на замји кои започнале со полемеризација на банкнотите на нивните валути. Почнувајќи од истиот ден старите банкноти од 10 и 50 денари, кои првпат биле издадени во 1996 година, се повлечени од оптег
Банкноти
Банкнотите со помала деноминација, 10, 50 и 100 денари се печатени во Република Македонија, додека банкнотите со деноминации од 500, 1000 и 5000 денари (издание 1996), се печатени во „Thomas De La Rue“ во Лондон. Последното издание на банкноти од 500 и 1000 денари од 2003 година е исто така изработено во TDLR. Македонските банкноти содржат повеќе заштитни елементи како што се воден печат, заштитен конец, инталјио печат, скриена слика, микро текст, двоен пасер и оптички променлива боја.
Монети
Монетите се ковани од легура CuNi3Zn17 (CuZn15 за 50 дени) во ковницата „Сувенир“ во Самоков. Автори на ликовното и техничкото решение не монетите се Димче Бошкоски и Снежана Атанасова, вработени во ковачницата.
Валута како сувенир
Почнувајќи од 2002 година, Вевчани, село во југозападниот регион на Македонија и самопрогласено за „независна Република“, започнало да издава свои пари, т.н. личник, како сувенир. Парите се јасно означени како "примерок" и никогаш не биле наменети за официјално користење како законски валута.
Скокови во вода на светското првенство во водени спортови 2009 - скок од 10м во машка конкуренција
Резултати
Зелената ги означува финалистите
Џамија (Бајрамовци)
Џамија (Бајрамовци) — главна и единствена џамија во селото Бајрамовци, во Општина Центар Жупа, Македонија.
Јована (грофица од Хартфорд)
Јована  ( — ) била ќерка на англискиот крал Едвард I и Елеонора Кастиљска.
Таа е родена во Ако во Светата Земја, денешен Израел, во времето кога нејзините родители биле во крстоносна војна.
Таа стапила во брак на двапати. Нејзиниот прв сопруг бил Џилберт де Клер, Седми Ерл од Глостер, еден од најмоќните благородници во кралството на нејзиниот татко, а вториот пат се омажила за Ралф де Монтермер.
Таска Балабанова
Таска Балабанова — македонска филмска и телевизиска глумица.
Бејнет
Бејнет е вид пржено пециво, често направено од тесто од квасец во Франција, но може да се прави и од други видови тесто. Во Франција има најмалку 20 различни верзии. Може да се разликуваат по формата, по брашното што се користи за тестото и според филот. Тие се популарни во Франција, Италија и Америка.
Видови
Терминот Бејнет може да се примени на два начина, во зависност од видот на пецивото. Бејнето во француски стил во Соединетите Држави го има специфичното значење на длабоко пржено choux тесто.
Бејнетите може да се направат и со тесто од квасец, што се однесува на берлинските крофни, на кои им недостасува типична дупка за крофна, исполнета со овошје или џем. Во Корзика, бејнетите направени со брашно од костен се познати како фрители. На канадски и француски, крофните се нарекуваат наизменично како беињ или бејне.
Луизијана
Бејнетите во стилот на Луизијана се квадратни или правоаголни пржени колачи направени од квасец, а не од пециво choux. Во Њу Орлеанс, тие се најпознати како појадок кој се служи со шеќер во прав одозгора. Традиционално се подготвуваат да се јадат свежи и топли пред конзумирање. Варијации на пржено тесто може да се најдат низ кујните на меѓународно ниво; сепак, потеклото на терминот beignet е конкретно француски. Тие биле донесени во Њу Орлеанс во 18 век од француски колонисти, од „старата матична земја“, исто така донесени од Акадијци, и станале голем дел од креолското готвење во домашен стил. Варијациите често вклучуваат банана.
Подготовка
Состојките што се користат за подготовка на Бејнети се:
Били Холидеј
Елеонора Фаган (7 април 1915 – 17 јули 1959 година), подобро позната како Били Холидеј, била американски џез музичарка и текстописец со кариера од речиси триесет години. Прекарот „Лејди Деј“ го добила од страна на нејзиниот пријател и музички партнер Лестер Јанг. Холидеј извршила влијание врз џез музиката и поп пеењето. Со нејзиниот вокален стил, силно инспириран од џез инструментите, таа била пионер во новиот начин на манипулирање со фразата и темпото. Таа била позната по своите вокални способности и по нејзините импровизациски вештини, со кои се криеле нејзиниот ограничен опсег и недостатокот на формално музичко образование.
Иако таа била успешен концертен изведувач во текот на 1950-те години со два дополнителни распродадени концерта во Карнеги Хол, лошото здравје заедно со редица на навредливи односи под дејство на дрога и алкохол, предизвикале нејзиниот глас да овене. Нејзината последна снимка била исполнета со мешани реакции за нејзиниот оштетен глас, но биле со благи комерцијални успеси. Нејзиниот последен албум, Дама во сатен, бил издаден во 1958 година. Холидеј умрела од цироза на црниот дроб на 17 јули 1959 година. Албумот, Последната снимка, бил издаден по нејзината смрт.
Детство
Елеонора Фаган  е родена на 7 април 1915 година, во Филаделфија, како вонбрачно дете на Сара Јулија Фаган и Кларенс Холидеј. Нејзиниот татко не живеел со нејзината мајка, а потоа и заминал од семејството за да започне кариера како свирач на џез бенџо и гитарист. Сара се преселила во Филаделфија на возраст од 19 години, откако таа била протерана од нејзините родители, а ќерката Елеонора ја оставила кај својата полусестра во Балтимор.
На почетокот на 1929 година, Холидеј дошла да живее со својата мајка во Харлем, каде мајка ѝ работела како проститутка. Денови по преселбата со својата мајка, и Холидеј на возраст од 14 години станала проститутка. На 2 мај 1929 година, по полициска рација, Холидеј и мајка ѝ биле притворени.
Почеток на кариерата
Холидеј уште млада почнала да пее по ноќни клубови во Харлем, под псевдонимот Били Холидеј, заедно со соседот кој свирел тенор саксофон, Кенет Холан. Настапувале заедно од 1929 до 1931 година. Во тој период се сретнала со татко ѝ, кој свирел во групата Флечер Хендерсон.
Кон крајот на 1932 година, на 17 годишна возраст, Холидеј го заменила пејачот Монет Мур во еден клуб, каде дошол да ја чуе продуцентот Џон Хамонд. Хамонд го организирал првото снимање на Холидеј, во ноември 1933 година, со Бени Гудман. Снимила две песни: „Your Mother's Son-in-Law“ и „Riffin' the Scotch“, кои подоцна станале нејзини први хитови. На Хамонд му се допаднало пеењето на Холидеј, и подоцна изјавил: „Нејзиното пеење го смени мојот вкус за музика.“
Во 1935 година, Хамонд договорил снимање во Брунсвик рекордс на песна што ја пееле Били Холидеј и Теди Вилсон. Нивната прва соработка била на песната What a Little Moonlight Can Do, која подоцна станала хит. Во тој период, Били Холидеј снимила серија на перформанси. Но, издавачката куќа Брунсвик рекордс била во финансиска криза, па Вилсон, Холидеј, Јанг и другите музичари импровизирале во студио при снимањето, затоа што немало пари да се плати музички аранжер. На Били Холидеј никогаш не ѝ биле платени авторски права за нејзината работа.
Кон крајот на 1937 година, Холидеј патувала како пејач со групата на Каунт Бејси. Наредната година, Холидеј била ангажирана од Арти Шоу, со што станала првата обоена жена која работела со оркестар составен од белци, што било необично во тоа време, и уште понеобично било што со нив настапувала во делови на САД каде имало расна нетрпеливост. Доживеала бројни понижувања, посебно на настапите на Југот, дел од нив опишани во нејзината автобиографија. Сепак, кога во ноември 1938 година била замолена да се вози со лифтот за слуги во хотелот „Линколн“, наместо со лифтот за гости, Холидеј решила да ја напушти групата.
Успех
Песната „God Bless the Child“ станала најпопуларна од дотогашните песни на Били Холидеј, и се нашла на местото број 25 на топ листите од 1941 година, како и на трето место за песна на годината на Билборд', со продадени повеќе од милион примероци. Во септември 1943 година, магазинот Лајф за неа пишал дека има посебен стил и дека другите пејачи ја имитираат.
Во септември 1946 година, Холидеј започнала со снимање на филмот Њу Орлеанс, заедно со Луис Армстронг и Вуди Херман, но некои сцени од филмот на крајот биле избришани. Во тоа време, нејзината зависност од дрога станувала проблем. На 16 мај 1947 година Холидеј била уапсена во нејзиниот стан во Њујорк, заради поседување на наркотици. Нејзиниот адвокат не се појавил на судењето, па таа изнемоштена и дехидрирана, признала дека е виновна и побарала да биде испратена во болница. Но судот решил да ја испрати во затвор, во Западна Вирџинија. Холидеј била уапсена повторно за поседување дрога, во хотелот „Марк Твен“ во Сан Франциско, на 22 јануари 1949 година.
На 27 март 1948 година, Били Холидеј одржала концерт во Карнеги Хол, за кој 2.700 карти биле продадени однапред. На 27 април 1948 година, одржала концерт на Бродвеј, за кој исто така картите биле распродадени однапред.
Автобиографијата на Били Холидеј со наслов „Дамата пее блуз“ излегла од печат во 1956 година. Во исто време, во јуни 1956 година била објавена и ЛП плочата со ист наслов „Дамата пее блуз“. На 10 ноември 1956 година, Холидеј одржала повторно концерти во Карнеги Хол.
Смрт
На почетокот на 1959 година, на Били Холидеј ѝ била дијагностицирана цироза. На 31 мај 1959 година, Холидеј била однесена во болница, каде била лекувана. Во болницата била уапсена повторно за поседување дрога, и била под полициска присмотра. Починала во 3:10 наутро, на 17 јули 1959 година од белодробен едем и срцева слабост предизвикани од цироза на црниот дроб, на возраст од 44 години. Била закопана на гробиштата во Бронкс.
Приватен живот
Били Холидеј ијзавила дека започнала со употреба на тешки дроги на почетокот на 1940-те години. Стапила во брак со тромбонистот Џими Монро на 25 август 1941 година, кој ја изневерувал. Таа сè уште во брак, започнала љубовна врска со трубачот Џо Гај, кој воедно бил нејзин снабдувач со дрога. Во 1947 година се развела од Монро, и се разделила со Гај.
На 28 март 1957 година, Били Холидеј се омажила со Луис Мекеј, кој бил член на мафија. Мекеј, како и повеќето мажи во нејзиниот живот, ја навредувал. Во моментот на нејзината смрт, тие биле разделени.
Били Холидеј немала деца.
Список на дрворези од Албрехт Дирер
Ова е список на дрворези од германскиот сликар и графичар Албрехт Дирер.
Уметнички каталози
Еден од најраните списоци на дрворезите од Дирер бил собран во 1808 година од Адам Барч во неговиот „Сликарството на гравирањето“ том 7. Во 1862 година Јохан Дејвид Пасавант го проширил „Сликарството на гравирањето“ и додал дополнителни дрворези. Делата на Барч и Пасавант, кои биле организирани по азбучен ред, се изворот на „Б.“ и „П.“ броеви, на кои се повикуваат сите подоцнежни книги.
Друг често цитиран навод е „Каталог на раногермански и фламански дрворези во британскиот музеј, том 1“ од Кембел Доџсон од 1903 година, организиран според датумот и често се повикува со употреба на „ЦД“ броеви.
На списокот подолу, користени се броевите од 1938 година „Албрехт Дирер: Целосни дрворези“ (германски: Sämtliche Holzschnitte) од Ото Фишер бидејќи оваа книга нуди каталог на повеќето дрворези на Дирер отпечатени во оригинална големина.
Список на дрворези
Авторството на многу дрворези е неизвесно, со различни извори, кои не се согласуваат дали дрворези се направена од Дирер сам, со помош на еден од неговите ученици или од некој од неговите ученици со или без надзор на Дирер. За некои отпечатоци, исто така има само копии од подоцнежни отпечатоци, кои би можеле да бидат од Дирер или копија од изгубен отпечаток од него. Отпечатоците со неизвесно авторство се обележани со белешка под насловот. Списокот подолу содржи огромно мноштво отпечатоци што биле вклучени во еден од наведените каталошки подрачја на Дирер, дури и ако изворот не бил сигурен за авторството или сметал дека е дело на Школата на Дирер. Списокот подолу вклучува неколку илустрации на дрворез од книги од Дирер, но многу други беа изоставени или вклучени подоцна.
Витезот од Турн (1493)
Сет од 45 илустрации од „Витезот од Турн“ или „Книга за витезот на кулата“ објавени во 1493 година, кои му се припишуваат на Дирер.
Комедија на Теренс (ca. 1493)
Список на илустрации од „Комедијата на Теренс“ објавена околу 1493 година, кои му се припишуваат на Дирер.
Бродот на лудите (1494)
Список на илустрации од книгата „Бродот на лудите“, кои му се припишуваат на Дирер.
Salus anime (1503)
Комплет од 63 илустрации од книгата „Salus anime“, кои му се припишуваат на Дирер.
Четири книги за човечката пропорција (1528)
Илустрации од книгата „Четири книги за човечката пропорција“ (германски: Vier Bücher von Menschlicher Proportion).
Разгледувања за самиот себе
„Разгледувања за самиот себе“, или уште познато како „За самиот себе“ или „Медитации“ (старогрчки: Τών είς έαυτόν βίβλια) — филозофско дело во 12 книги на римскиот император Марко Аврелиј кој бил најголемиот почитувач на Епиктет и последниот значаен стоичар. Тој е познат како царот-философ, кој живеел според философските и етичките принципи на стоичката школа. Кога станал цар, најмногу сакал да разговара самиот со себеси барајќи поддршка во философијата и во ова дело се забележани тие разговори, во афористички облик и без некој посебен редослед. Единствено, првата книга се разликува од останатите и во неа Марк Аврелиј ја искажува својата благодарност до своите блиски, родителите, роднините, учителите, па дури и боговите за нивното влијание и поуки. Се верува дека делото не било напишано за да биде објавено, туку за да му послужи на императорот. Исто така, се верува дека најголемо влијание врз неговите ставови извршило делото на Епиктет Разговори. Поуките содржани во списот ги поврзуваат начелата на вистинското самопознание и правилата на однесување. Двете главни теми коишто можат да се извлечат од личните размислувања на императорот, а коишто ја засегаат стоичката филозофија се: исполнување на човечките должности и служба за доброто на заедницата. Овој ракопис постојано привлекувал големо внимание така што, покрај друите, му се воодушевувале и царот Јулијан во чија сатира „Гозба или Кроновата прослава или Кесари“, Марко Аврелиј ја добива првата награда, како и германскиот цар Фридрих Велики.
Философските погледи на Марк Аврелиј
Поради испреплетеноста на мислите на императорот при пишувањето на делото, неговата содржина не може да биде прецизно одредена. Во секоја од своите поуки тој ги посочува главните црти на неговата филозофија и може да се забележи дека зад секој ред стои една цврсто конституирана фаталистичка слика на светот и животот во која поединецот треба да ја пронајде смислата на сопственото постоење.
Имено, човекот си го поставува клучното прашање: Што претставува смртта и дали може да се справи со неа? Секој се соочува со чувството дека траењето на животот е само миг. Марко Аврелиј верува дека оваа песимистичка мисла за животот може да се осмисли само со дејството на разумот. Разумот е тој што правилно ќе ја насочи животната сила. Затоа една од клучните максими гласи: „За разумното суштество исто е да биде во согласност со природата и во согласност со разумот“. Човекот треба да ја прифати препораката: „Впери го погледот само на патот по кој те води природата, бидејќи таа е заедничка според она што ти се случува, но твоја лична според она што треба да го направиш.“
За да го разбере боженствениот и човечкиот свет на човекот може да му помогне само филозофијата. На секоја страница од делото, Марко Аврелиј посочува дека филозофијата ни ја дава единствената вистинска помош во совладувањето на тешкотиите, незадоволството, стравовите и ударите на судбината. Па токму поради тоа ја определува филозофијата како водилка на животот. Таа добива задача да биде етички владетел затоа што го води човекот кон најважното сознание: дека смислата на постоењето и смислата на природата се поклопуваат. Една од поважните мисли на Марко Аврелиј за филозофијата е следнава:
"Филозофијата се состои во тоа што во себе ќе го чуваме дајмонот од зло и грев, како победник над сладстраститето, што нема да правиме бесцелни нешта служејќи се со лаги и преправање, ослободени од мисла дали некој прави така или не. Филозофијата се состои во моќта да се соочиме со сѐ што ќе ни се случи и да го примаме како нешто што доаѓа од истото место од кое што потекнуваме и самите. Потоа, во готовноста да бидеме ведри во очекувањето на смртта, убедени дека тоа не е ништо друго освен раздвојување на елементите од кои е составено секое живо суштество."
Од антрополошкото сфаќање на Марк Аврелиј во книгата можеме да извлечеме дека тој прави разлика помеѓу тело, душа и дух. Телото е супстрат составен од материјални нешта на кои се распаѓа, на душата ѝ припаѓа нагонскиот живот и страстите кои ја вознемируваат, ја занесуваат, а духот е господар на вистинското познание на праначелата и на единствената вистина дека со светот и со животот владее нужноста, дека сѐ е судбина.
Страстите и афектите се најопасните заведувачи на човекот. Тие го залажуваат и го привлекуваат со минливи задоволства. Токму поради тоа мислите и разумот треба целосно да се ослободат од привлечноста на страстите. А за тоа да се постигне, доволно е сознанието дека сѐ е променливо и минливо, а доказ за тоа се сетилните задоволства. Човекот треба да се придржува само до единствената вистина дека во светот владее смислата на природата која е устроена според строгите умствени принципи на нужноста. И токму тоа сознание би требало да го ослободи човекот и да го насочи кон спокојно помирување со сопствената судбина која е исто така само дел од целината на природата.
Според Марк Аврелиј, луѓето се создадени за заедничко дејствување. Како што заедно и во една целина функционираат рацете, нозете, трепките, така треба да се согласуваат и да бидат во хармонија и луѓето што живеат во заедница. Па токму поради тоа, тој вели: „Ако некогаш си видел отсечена рака, нога или пресечена глава која лежи одвоена од телото, исто така изгледа и човек кој не си ја сака судбината, кој се издвојува и прави нешто што е против заедницата.“
Човекот е само еден мал ситен дел од вселената. Во вселената секој го носи со себе она што му е судено, а секој дел учествува во полза на целината. Затоа може да се каже дека сѐ потекнува од еден ист извор кадешто сите суштества се во сродство, а токму во човековата природа е грижата за другите луѓе. Марко Аврелиј го гледа доброто за разумното суштество токму во заедницата бидејќи верува дека „ние сме предодредени за заедница“.
И покрај сите промени, проблеми, и променливости што ни се случуваат во животот,  треба да се зачува внатрешната слобода, тоа го препорачува императорот преку следниве зборови:"Биди како карпа од која се прекршуваат брановите. Таа стои неподвижна, а морето што беснее околу неа, постепено се смирува. Никогаш не вели: 'Несреќен сум, зарем мораше тоа да ме снајде!' Секогаш вели: 'Среќен сум што живеам безгрижно и не сум погоден од тоа што сега ми се случува, ниту се плашам за иднината!' Такво нешто може секому да се случи, но не секој во извесна прилика може да остане безгрижен."
581
581 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 581 година од новата ера, 581. од првиот милениум, 81. од VI век и втора од 580-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6089 и 6090 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5331 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4341 и 4342 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1334.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 581 година се протега во 3217 и 3218, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3277 и 3278 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1124. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 42 и 41 година пред хиџра.
Умео Енерџи Арена
Локација: Умео, Шведска. Координати: 63°49′48″ на север и 20°17′7″ на исток.
Сопственик: Општина Умео.
Капацитет: 10.000 гледачи.
Димензии: должина 105 метри и ширина 65 метри.
Свечено отворање: 07 јуни 1925 година.
Во период помеѓу 2011 и 2015 година стадионот се нарекувал Т3 Арена.
Корисници: Фудбалски клубови Умео ИК, Умео ФК и Тим ТГ ФФ.
Историја
Умео Енерџи Арена, порано Гамлијавален и Т3 Арена, била инаугурирана на 7 јуни 1925 година како главна фудбалска арена на Умео и се наоѓа под надворешната област Гамлија во областа Хага.
Умео Енерџи Арената е најголемиот фудбалски стадион во Умео. Рекордот на публиката од 12.127 луѓе е од 1996 година кога Умео ФК се сретнал со ИФК Гетеборг на Алсвенскан, натпревар кој завршил 1-1.
Од 2003 година подлогата е вештачка трева. Во текот на 2009–2011 година, арената била реновирана и повторно изградена, патеките за трчање биле отстранети откако било одлучено да се изгради нов атлетски објект до Иксу. Фудбалското игралиште потоа било доближено до главната трибина во исто време кога постарата трибина, која била преместена во атлетскиот објект, била заменета со нова дрвена трибина. Била изградена и помала трибина кај новата сала за топки на јужната кратка страна на фудбалското игралиште. Вештачката трева била заменета со онаа што го исполнува статусот на две ѕвезди според ФИФА. Тоа значи дека бил одобрен планот за играње на европските клупски тимски турнири.
Умео Енерџи Арената е дом, меѓу другите, на тимот на Умео ИК во Елитата и на луѓето на Умео ФК во дивизија 1 Север. Фудбалскиот фестивал Умео ја има својата инаугурација во арената, а тука се играат и финалните натпревари во постарите возрасни групи.
На крајот на јуни 2011 година, работната комисија на општината објавила дека дала зелено светло на Умео ИК и Умео ФК да добијат право да го продаваат името на арената. На 28 јули 2011 година, телекомуникациската компанија Т3 објавила дека компанијата станала ново име спонзор за арената. Договорот бил на три години, а партнери во Кооперација Арената во Умео АБ се Умео ИК и Умео ФК. Во средината на септември 2011 година, било одлучено Гамлијавален да се вика Т3 Арена.
Во септември 2015 година Умео Енерџи го презело името на спонзорот за целата област.
Каури
Каури (науч. Agathis australis) е иглолисно дрво кое расте во северниот дел на Северниот остров на Нов Зеланд. Каури дрвото расте исклучително право и достигнува височина од 40-50 м, со мазна кора и мали овални листови. Во минатото ова дрво било многу употребувано, и затоа денес не е толку често колку што било во пред-европските времиња.
Лисјата му се околу 3-7 см во должина и 1 см во ширина. Иако по текстура се кожести, немаат средна жилка; наредени се во спротивни парови или во венчиња од по три на секое гранче. The шишарките им се топчести, 5-7 см во пречник, и зреат за 18-20 месеци по опрашувањето; при зрелоста тие се распаѓаат и испуштаат семиња. Машките шишарки се цилиндрични, 2-4 см во должина и 1 см во дебелина.
Каури дрвата главно виреат во северниот дел од Северниот остров на Нов Зеланд. Најпознати примероци на вакви дрва се т.н. Тане Махута и Те Матуа Нгахере кои се наоѓаат во регионот Нортленд. Овие дрва се именувани по маорскиот бог на шумата, односно 'Таткото на шумата'. Заради нивната големина, овие дрва претставуваат туристичка атракција.
Каури е најголемото дрво во Нов Зеланд. Големината и цврстината на дрвото е исклучително погодна како градежен материјал за куќи и бродови, а особено за јарболи на бродовите. Заради неговата светла боја ова дрво исто така се користи за изработка на квалитетен мебел. Дрвото ја отфрла својата кора за да превенира искачување и зацврстување на епифити на истата.
Во доцниот XIX и раниот XX век смолата (поточно полуфосилизирана смола) од ова дрво била скапоцена стока, особено заради ексклузивниот премаз кој се добива од неа.
NGC 4781
NGC 4781 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4781 се споменува и како MCG -2-33-49, IRAS 12517-1015.
Откривање
Објектот е откриен на 25 март 1786 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4781 е од видот SBcd. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 4781 има привидни димензии од 3,4' х 1,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 54 м 23,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -10° 32' 10"". Положбениот агол на објектот е во износ од 120°.
Други поделби
Проучување на NGC 4781 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 43902. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 284; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5538. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1591.
Цернигал
Цернигал (Zörnigall) — село и поранешна општина во округот Витенберг, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јануари 2011, е дел од градот Цана-Елстер. Припаѓал на заедницата на општини (Verwaltungsgemeinschaft) Елбауе-Флеминг.
Географија
Цернигал се наоѓа околу 8 километри југоисточно од Лутерштат Витенберг.
Список на археолошки наоѓалишта во Прилепско
Ова е список на археолошките наоѓалишта во Прилепско, односно на наоѓалиштата кои се наоѓаат на територијата на општините Прилеп, Долнени и Кривогаштани. Можно е списокот да е нецелосен.
Белешки
а. Ова наоѓалиште не е заведено официјално од страна на институциите од Македонија, односно не се наоѓа во официјалниот Археолошки атлас на Македонија. Наоѓалиштето или се споменува усно во населените места, или е споменато во антрополошките и етногеографските книги за соодветните населби.
б. Ова ова наоѓалиште е откриено за време на археолошките рекогносцирања на подрачјето на општина Витолиште, Мариово од страна на Александар Миткоски за време на рекогносцирањата 2001 година ова наоѓалиште дотогаш не било евидентирано
Синдикат на работниците од управата, правосудните органи и здруженија на граѓани
Синдикатот на работниците од управата, правосудните органи и здруженијата на граѓани (познат како УПОЗ и Синдикат на УПОЗ) е гранков синдикат на вработените во органите на државната управа, правосудните органи и здруженијата на граѓани. Формиран е на 5 април 1991 година. Членува во Сојузот на синдикатите на Македонија. Од декември 2021 година претседател на УПОЗ е Трпе Деаноски.
Национални паркови во Црна Гора
Црна Гора има пет национални парка, што зафаќаат околу 10 отсто од површината на земјата. Со нив раководи службата Национални паркови на Црна Гора (Nacionalni parkovi Crne Gore).
Синдикат на работниците од управата, правосудните органи и здруженија на граѓани
УПОЗ е организиран во околу 150 синдикални организации во органите на управата, правосудните органи и здруженијата на граѓани.
Национални паркови во Црна Гора
Покрај ова, во план е и прогласувањето на планината Орјен и нејзиното подрачје за шести национален парк.
Парковите се следниве:
Синдикат на работниците од управата, правосудните органи и здруженија на граѓани
УПОЗ е познат во јавноста особено по организираните штрајкови во правосудните органи за зголемување на платите во 1997 и 2000-2001 година, како генералниот штрајк на вработените од јавниот сектор во 2002 година.
NGC 7097A
NGC 7097A — елиптична галаксија во соѕвездието Жерав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7097A се споменува и како ESO 287-49, MCG -7-44-30.
Откривање
Објектот е откриен на 5 септември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7097A е од видот E3. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 7097A има привидни димензии од 0,6' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 21 ч 40 м 37,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -42° 28' 49". Положбениот агол на објектот е во износ од 134°.
Други поделби
Проучување на NGC 7097A е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 67160. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 413; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7989. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Пари или живот
Пари или живот е хумористичка телевизиска серија од 2008 година. Снимена е во продукцијата MM Production -a и Радио телевизија Пинк.
Серија ги следи напорите на неафирмираниот музичар Џони кои сака да стане славен. Џони е убеден дека својата цел може да ја достигне само со помошта на Мики, стар пријател на татко му кои уште пред 20 години се повлекол од шоу бизнисот и живее во периферијата на Белградкако ситен трговец. Така еден ден Џони се појавува на вратата на Мики и набрзо му го задржува целиот живот.
Серијата има 33 епизоди кои премиерно се емитувани на РТВ Пинк во 2008/2009г., а во Македонија премиерно се емитува на ТВ Сител секоја сабота и недела од 17.45 часот.
Врз основа на серијата, е снимен и истоимениот дводелен ТВ филм чија телевизиска премиера се очекува на почетокот 2010 година.
Извршен продуцент е Милутин Мима Караџиќ, оригиналната музика е компонирана од Александар Саша Локнер. Сценариста е Даница Пајовиќ, а режисер е Милан Караџиќ.
Д
Буквата Д (кирилица:, глаголица: ) е петтата буква во македонската азбука и петтата буква во стандардната кирилична азбука. Буквата има звучна вредност /d/ во скоро сите словенски јазици што користат кирилица. Потекнува од грчката буква делта, но со видни разлики во формата на буквата. Ракописната верзија е малку поразлична од печатената и малата ракописна буква д потсетува на латиничната мала буква g.
Предок
Предок — крвен роднина, сродник по татковска или мајчинска линија во далечното минато. Како што има многу имиња за роднини, така и во македонскиот јазик постојат многу зборови за предци во различни степени на сродство.
Најблиски предци се баба и дедо, нивните родители се прабаба и прадедо, пред нив чукунбаба и чукундедо (родители на прабабата и прадедото, или бабини или дедини баба и дедо, или мајчини и таткови прадедо и прабаба).
Вера и обичаи
Старите народи, вклучувајќи ги и Словените, пред да го прифатат христијанството имале развиен култ кон предците. Верувале дека по смртта, душите на предците одат на другиот свет, од каде што се грижат за своите потомци. Многу елементи од култот на предците се зачувани до денес, особено во погребните обичаи. Во словенскиот култ местото на митскиот предок го зазел христијански светец. Вообичаено е членовите од истиот род да имаат иста слава.
Историја на Македонија (1991 - денес)
Од 1990 до 2006 година биле одржани четири парламентарни и исто толку претседателки избори. Прв претседател на државата (во два мандата) бил Киро Глигоров. Потоа Борис Трајковски. , а по неговата смрт бил избран Бранко Црвенковски. Актуелен претседател е Стево Пендаровски. Прв претседател на Владата на самостојна Македонија бил Никола Кљусев, а потоа биле избирани Бранко Црвенковски, Љупчо Георгиевски, Хари Костов, Владо Бучковски и Никола Груевски.
Самостојноста Македонија се соочила со многубројни политички и економски проблеми. Многу од нив, како, на пример, спорот околу името, приемот во европските интеграции, вработеноста и др. не се решени ни до денес.
Во 2001 година доаѓа конфликтот помеѓу македонските безбедносни сили со дел од албанската етничка заедница во Македонија. Научната мисла сè уште нема научно објаснување за тоа. Конфликтот не добил големи размери, но државата во економски и политички поглед ја вратил многу назад. Одредбите од т.н. Рамковен договор, потпишан на 13 август 2001 година во Охрид, со присуство и на претставници од меѓународната заедница, постепено бил имплементиран во измените на Уставот на Република Македонија и во нејзиното законодавство.
Експертска влада
Први парламентарни, повеќепартиски избори на 11 ноември 1990 година. На 11 ноември 1991 година, Собранието го изгласа и Уставот на државата. Се конституира првото повеќепартиско Собрание на Република Македонија, на 20 март 1991 година беше избрана Влада на Република Македонија - експертска, на чело со Никола Кљусев како претседател на Влада(за неа гласаа 83 пратеници, 17 беа против, а тројца воздржани), а Собранието го избра за претседател на Република Македонија го избра Киро Глигоров, а за потпретседател на претседателот е избран Љубчо Георгиевски. Најбројна пратеничка група е беше групата на ВМРО ДПМНЕ. СДСМ, Социјалистичката партија, Сојуз на реформски сили, ПДП, НДП и ВМРО ДПМНЕ се партии кои го сочинуваа пратеничкиот состав на Собранието во мандатниот период 1990-1994 година. Министер за внатрешни работи беше Јордан Мијалков, кој загина во сообраќајна несреќа за која јавноста сметаше дека се случила под мистериозни околноти. На негово место дојде Љубомир Фрчкоски, кој во владата на Кљусев, покрај Јане Миљовски, Илија Андонов - Ченто и Алаетин Тоска, беше министер без ресор. Димитров сам си поднесе оставка, бидејќи не се согласуваше со тогашниот владин предлог околу матичната и педагошката евиденција на албански јазик во образованието. Точно на Велигден 1992 година, Македонија монетарно се осамостои. Премиерот Кљусев од собраниската говорница ги презентираше пред целата јавност првите македонски пари - денари. Денарот беше пуштен во промет во неколку апоени. Името на македонската парична единица го даде МАНУ. Од битните, државотворни закони, тие денови беше донесен и Законот за одбрана. Владата на Кљусев изработи пакет економски реформи, но обидот за нивно спроведување пропадна, зашто Собранието тоа лето и изгласа недоверба на експертската влада на Кљусев. Глигоров го даде мандатот за формирање влада на најбројната партија во Парламентот, ВМРО-ДПМНЕ. Водачот на ВМРО-ДПМНЕ Љубчо Георгиевски му го врати мандатот. Глигоров потоа му го даде мандатот на СКМ-ПДП Петар Гошев, но и овој одби да формира влада. Тогаш шефот на државата му ја даде довербата на Бранко Црвенковски, односно, одново на СКМ-ПДП. Во 1992 година Владата на Кљусев поднесе оставка, а влада формира Бранко Црвенковски од СДСМ.
Влади на Бранко Црвенковски
Важно за него е дека од државотворните закони беа донесени: Законот за знамето и химната, кој набргу под притисок на Грција за знамето беше сменет, потоа Законот за државјанство на РМ, Законот за лична карта, Законот за преминот на државната граница и движењето во граничниот појас, Законот за движење и престој на странци, Закон за патните исправи на државјаните на РМ.
Освен за знамето и химната, наведениве закони се правеа во МВР. Оние што учествувале во нивното составување денеска се присетуваат дека тоа биле всушност законите од СФРЈ, но само прилагодени на наши услови. Карактеристичен настан за овој мандат беше оставката што си ја поднесе министерот Антони Пешев, откако на 5 март 1993 година се сруши авион на "Палер" кај скопско Арачиново, а потоа и на 20 ноември истата година падна авион на "Авиоимпекс" кај Охрид. Ова беше прва и последна оставка во шестгодишното владеење на владата на СДСМ, со премиерот Бранко Црвенковски.
Во 1994 година, пред вторите парламентарни избори се формираше Сојузот за Македонија, формиран од СДСМ, Либералната и Социјалистичката партија. Изборите ги бојкотираше најголемата опозициона партија ВМРО-ДПМНЕ, како и Демократската партија на Петар Гошев, па така, на 19 ноември 1994 година беше инаугурирано новото Собрание со 58 пратеници од СДСМ, 29 од ЛП и 8 на СП, значи дури 95 пратеници од Сојузот. Останатите беа независни пратеници, како и од коалициите на помалите партии. За собраниски претседател одново беше избран водачот на ЛП Стојан Андов.
Киро Глигоров беше избран за претседател на Републиката со мандат од 5 години. Изборна победа на парламентарните избори однесе Сојузот за Македонија на чело со СДСМ.
Во Собранието влегоа и Социјалистичката партија, Либерална партија, ПДП, НДП, Партијата за целосна еманципација на Ромите, Демократската партија на Турците и назависни пратеници. СДСМ го предложи Бранко Црвенковски за мандатор, односно за претседател на Влада, во чија влада влегоа министри од СПМ, ЛП и ПДП.
Битно за овој мандат беше што беа донесени основните закони во правосудството - Законот за Републички судски совет, Законот за судовите, Законот за Јавното обвинителство, Закон за народниот правобранител, а се донесе и Законот за начинот на трансформацијата на општествената сопственост. На 3 октомври 1995 година пред хотелот Бристол во Скопје се случи атентатот врз претседателот Киро Глигоров. Тогашниот прв полицаец Фрчкоски, не поднесе оставка на функцијата, а во реконструкцијата што следеше по четири месеци, откако Либералната партија на Стојан Андов излезе од Сојузот за Македонија и ја растури коалицијата, замина на чело на дипломатијата.
Во 1996 година се одржуваат локалните избори, граѓаните избираа градоначалници на општините и Градот Скопје и советници на општините и Градот Скопје.
Во 1996 година се донесоа Законот за локална самоуправа и Законот за територијална поделба на Македонија. Од поважните, државотворни закони, фали уште Законот за грб, кој до денеска сè уште не е донесен. Во 1997 година се случуваат финанскиско-корупциските скандали со "октоподите" и експлозијата врзана со пропаѓањето на пирамидалните штедилници на чело со ТАТ, и Црвенковски на 29 мај прави нова, последна реконструкција во тогашното шестгодишно владеење.
Влада на ВМРО ДПМНЕ
Во 1998 година се одржуваат третите по ред парламентарни избори на кои изборна победа однесе ВМРО ДПМНЕ.
На октомвриските избори во 1998 година, ВМРО-ДПМНЕ на Љубчо Георгиевски извојува голема победа. 49 пратеници влегоа во Парламентот. Премиерот Георгиевски формираше коалициона влада со водачите на ДА, Васил Тупурковски, и на ДПА, Арбен Џафери. Бројот на ресорните министерства се зголеми на 20, плус четири безресорни.
Во Собранието влегоа Демократска алтернатива, СДСМ, Коалицијата ПДП-А - НДП (односно Демократската партија на Албанците, ПДП, Сојузот на Ромите, СПМ. За претседател на Владата е избран Љубчо Георгиевски.
Георгиевски по неколку месеци го менува малку составот на кабинетот. На местото на Чадо го назначува Михајло Толевски, Џабирски си оди, доаѓа Марјан Ѓорчев во земјоделието, а се укинува едно безресорно место - си заминува Ѓорѓи Наумов. Пред Нова година, Георгиевски во 1999 година ја направи третата реконструкција на кабинетот. Го разреши Трајанов, а на негово место, на чело на МВР, ја постави Доста Димовска.
Со победата на ВМРО-ДПМНЕ и ДА, во МНР седнува алтернативецот Александар Димитров, препознатлив со признавањето на Тајван.
Војна
Кон крајот на февруари 2001 пука во Танушевци, Македонија влегува во војна со албански терористи од Косово и од Македонија. На 13 мај 2001, со посредство на меѓународната заедница, во ресторанот на Пантелејмон на Водно, се формира влада за национален спас, широка коалиција, во која влегуваат сите парламентарни партии. ДА е надвор од таа влада, зашто ја напуштаат постепено сите пратеници и влегуваат во новоформирани помали партии. СДСМ влегува со двајца министри и еден потпретседател на владата, ПДП со министер и вице-премиер, ЛДП и ВМРО-вистинска со еден министер. Љубе Бошкоски станува министер за внатрешни работи, а Доста Димовска оди за вице-премиер. Набргу СДСМ и ЛДП излегуваат од широката коалиција, а на нивно место влегуваат доскорешните алтернативци - Нова демократија.
Одбрана
На идеја на претседателот Борис Трајковски, се иницираат расправите за потребата од единствена национална стратегија во областа на безбедноста.
Македонија излезе единствена од СФРЈ без војна, но исто така, остана и без целосното оружје и опрема што ЈНА ја имаше во земјата. Избегувајќи ги конфликтите, тогашниот претседател Глигоров ја остави ЈНА се да изнесе од Македонија, одејќи на варијантата дека на земјата можеби не и е потребна армија, и дека треба целосно да се демилитаризира. Во тоа време, уште се талкаше во дискусиите дали да се формира македонската армија, или, да се браниме со таканаречената политика на еквидистанца, исти односи со сите соседи, што би ја спречило можноста за војна. Ситуацијата малку мрдна со добивањето на околу стотината тенкови Т-55 на подарок од Бугарија, кои го истераа главниот товар на војната, во времето кога минситер за одбрана беше Никола Кљусев.
Македонија набави хеликоптери, авиони и тенкови од Украина, што подоцна беше запрено и од централата на НАТО и од самата Украина.