cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Затемнување на Сонцето
Целосност
Непосреднот набљудување на конечната фаза е безбедно само кога Сончевата фотосфера е сосема прекриена од Месечината, а не пред и по целосноста. Во текот на овој период Сонцето е преслабо за да се види преку филтри. Ќе се гледа неговата бледа корона, а можно е да се видат и хромосферата, протуберанциите, па дури и сончев блесок. На крајот од целосноста ќе се јават истите ефекти по обратен редослед, но на спротивната страна од Месечината.
Фотографирање
Фотографирање на затемнување е можно со прилично секоја камерна опрема. Со цел дискот на Сонцето/Месечината да биде лесно видлив, прилично големо зголемување на долгофокусирачки леќи е потребно (најмалку 200 мм за 35 мм-ска камера), а за дискот да пополни поголем дел од рамката, подолги леќи се потребни (над 500 мм). Како и со набљудувајќи го Сонцето непосредно, така и со гледајќи го преку леќите од камерата може да предизвика оштетување на мрежницата, па се препорачува да се внимава.
Други набљудувања
Целосно затемнување на Сонцето нуди ретка можност да се набљудува короната (надворешниот слој на сончевата атмосфера). Нормално ова не е видливо бидејќи фотосферата е многу посветла од короната. Според точката постигната во сончевиот циклус, короната може да се појави како мала и симетрична, или голема и нејасна. Тешко е да се предвиди ова однапред.
Феномени поврзани со затемнувањата вклучуваат shadow bands (исто така познати како летачки сенки), кои се слични на сенките на дното на базенот. Тие само се појавуваат пред и по целосност, кога тесна сончева полумесечина делува како анизотропски извор на светлина.
Набљудувања од 1919 г.
Набљудувањето на целосно затемнување на Сонцето на 29 мај 1919 година помогна да се потврди Ајнштајновата општа теорија за релативноста. Со споредување на очигледното растојание помеѓу ѕвезди во соѕвездието Бик, со и без Сонцето помеѓу нив, Артур Едингтон изјавил дека теоретските предвидувања за гравитационите објективи биле потврдени. Набљудувањето на Сонцето помеѓу ѕвездите било само возможно за време на целосност, бидејќи ѕвездите се видливи. Иако набљудувањата на Едингтон беа блиску до експерименталниот лимит на прецизноста од тоа време, истражувања во втората половина на XX век ги докажале неговите резултати.
Гравитациони аномалии
Има долга историја за опсервации на гравитациски поврзани феномени за време на затемнување на Сонцето, особено околу целосност. Во 1954, и пак во 1959, Морис Але пријавил набљудувања со чудно и необјасниво движење за време на затемнување на Сонцето. Овој феномен сега е наречен Алеов ефект. Слично на тоа, во 1970, Сахл и Ален ја набљудувале ненадејната промена во движењето на висачка торзија; овој феномен е наречен Сахлов ефект.
Една неодамнешна објавена опсервација од Ванг ет ал. за време на затемнувањето на Сонцето во 1997, предложила можен гравитационо заштитнички ефект, со што се започнало дебата. Подоцна во 2002, Јанг и Ванг објавиле детална анализа, која сугерирала дека феноменот сè уште останува необјаснет.
Затемнувања и премини
Во принцип, истовремената појава на затемнување на Сонцето и премин на планета е возможно. Но овие настани се многу ретки поради нивните кратки траења. Следната предвидена истовремена појава на затемнување на Сонцето и премин на Меркур ќе биде на 5 јули, 6757, а затемнувањто на Сонцето и премин на Венера е очекувано на 5 април 15232.
Почеста, но сепак ретка, е појавата врзување на планета (особено, но не само, Меркур или Венера) за време на целосно затемнување на Сонцето, каде планетата ќе биде видлива многу блиску до затемнетото Сонце, додека без затемнувањето планетата не може да се види од сончевиот блесок. Во еден период, некои научници поставиле хипотеза дека може да има планета која е (често нарекувана Вулкан) поблиску до Сонцето од Меркур; единствениот начин да се потврди нејзиното постоење е преку набљудување за време на премин или целосно затемнување на Сонцето. Никогаш не е најдена таква планета, а општата теорија за релативноста оттогаш ги објаснила опсервациите кои ги доведуваат астрономите да укажуваат дека Вулкан може да постои.
Земјосјај
За време на затемнување на Сонцето, сенката на Месечината покрива мал дел од Земјата. Земјата продолжува да прима најмалку 92 посто од сончевата светлина што ја прима без затемнување – повеќе ако полусенката од сенаката на Месечината делумно ја промажува Земјата. Гледано ос Месечината, Земајата за време на целосно затемнување на Сонцето во најголем дел е брилијантно осветлена, со мал темен дел покажувајќи ја сенката на Месечината. Брилијантно осветлената Земја рефлектира многу светлина кон Месечината. Ако короната од затемнетото Сонце ја немало, Месечината, осветлена од Земјината светлина, би била лесно видлива од Земјата. Ова би било суштинско исто како што е Земјината светлина која може често да се види кога фазата на месечината е тесно полумесечеста. Во реалност, короната, која е помалку брилијантна од сончевата фотосфера, е многу посветла од осветлената Месечина од страна на Земјината светлина. Па затоа, во контраст, Месечината за време на целосно затемнување на Сонцето се појавува како црна, со короната околу нејзе.
Вештачки сателити
Вештачки сателити исто така може да поминат пред Сонцето и да бидат видени од Земјата, но ниту еден не е доволно голем да предизвика затемнување. На надморкса височина како што е Меѓународна вселенска станица, на пример, на предмет ќе му треба да биде околу 3,35 км во пречник за да предизвика барем мало затемнување. Овие премини се тешки да се гледаат, затоа што зоната на видливоста е многу мала. Сателитот поминува преку површината на Сонцето типично за неколку секунди. А за премин на планета, нема воопшто да се затемни.
За време на тест проектот Аполо-Сојуз кој се спровел во јули 1975, вселенското летало Аполо било позиционирано да направи вештачко затемнување на Сонцето давајќи можност на екипажот на Сојуз да направи фотографија од сончевата корона.
Влијание
Затемнувањето на Сонцето на 20 март 2015 било прва појава на затемнување која имала потенцијално значително влијание врз електроенергетскиот систем, со електроенергетскиот сектор преземајќи мерка за ублажување на било кое влијание. Во Континенталната Европа и Велика Британија синхроните области беа проценети дека имаат околу 90 гигавати сончева енергија и било проценето дека производството привремено ќе се намали до 34 GW во споредба со ден со чисто небо. Температурата може да се намалиe за 3 °C, а ветерна енергија потенцијално да се намали како што ветровите се намалуваат за 0.7 m/s.
Право на детето на образование
Право на детето на образование ― учење и практикување на правата на на децата во училиштата, образовните програми или установите, како што е информирано и во согласност со Конвенцијата на Обединетите нации за правата на детето. Кога е целосно имплементирана програмата за образование на правата на децата се состои од наставен план за учење на нивните човекови права и рамка за управување со училиштето на начин што ги почитува правата на децата. Членовите 29 и 42 од Конвенцијата за правата на детето бараат децата да бидат образовани за своите права.
Покрај исполнувањето на законските обврски на Конвенцијата за ширењето на свеста за правата на децата, на децата и возрасните, учењето на децата за нивните права има придобивки и од подобрувањето на нивната свест за правата воопшто, правејќи ги повеќе да ги почитуваат правата на другите луѓе и да ги зајакнува да преземат акција за поддршка на туѓите права. Раните програми за да ги научат децата за нивните права, во Белгија, Канада, Англија и Нов Зеланд обезбедиле докази за тоа. Правата на децата во училиштата биле предавани и практикувани како етос на „ослободување на детето“ многу пред да се напише Конвенцијата на ООН и дека оваа практика помогнала да се информираат вредностите и филозофијата на Конвенцијата, ИБЕ и УНЕСКО, иако за жал овие практики, и оваа историја навистина не е признаена или вградена од ООН. Ова е една од причините што правата на децата не станаа основа на училиштата и покрај 100 години борба.
Значење на образованието за човекови права на децата
Образованието за човековите права на децата се однесува на образованието и образовните практики во училиштата и образовните институции кои се во согласност со Конвенцијата на Обединетите нации за правата на детето. Тоа е форма на образование што сериозно го сфаќа ставот дека децата се носители на човековите права, дека децата се граѓани по свое право, дека училиштата и образовните институции учат заедници каде што децата учат (или не успеваат да ги научат) вредностите и практиките на човекови права и државјанство и дека едукацијата на децата за нивните основни човекови права е законска обврска на Конвенцијата на Обединетите нации за правата на детето.
Образованието за детски права е образование каде што правата на детето, како што е опишано во Конвенцијата, се изучуваат и практикуваат во одделни училници. Но, во својата најразвиена форма, правата на децата се учат и се практикуваат на систематски и сеопфатен начин низ нивоата на одделенијата, низ училиштето и низ училишните области. Со целосното образование за правата на децата, правата на децата не се едноставно додаток на одреден предмет или училница. Наместо тоа, правата на детето се вклучени во училишните наставни програми, наставни практики и наставни материјали по предмети и нивоа на одделенија и се основни во изјавите за училишна мисија, кодови на однесување и училишни политики и практики.
Целосно развиено образование за правата на децата значи дека сите членови на училишната заедница добиваат едукација за правата на детето. Конвенцијата служи како рамка за вредности за животот и функционирањето на училиштето или образовната институција и за напорите за промовирање на попозитивна училишна клима и училишна култура за учење.
Основно верување во образованието за правата на децата е дека кога децата учат за своите основни човекови права, ова учење служи како важна основа за нивно пошироко разбирање и поддршка на човековите права.
Образованието и Конвенцијата на ООН за правата на детето
Конвенцијата за правата на детето има важни импликации врз образованието на децата. Одобрена од Обединетите нации во 1989 година, Конвенцијата е најшироко ратификувана и најбрзо ратификувана земја во светската историја. Само две земји - САД и Јужен Судан - сè уште не го ратификувале договорот. Со ратификување на Конвенцијата, земјите се залагаат за принципот дека децата имаат основни права како лица и дека државните органи имаат обврски да ги обезбедуваат тие права. Според условите на Конвенцијата, законски обврзувачки договор, државите членки имаат обврска своите закони, политики и практики да ги направат во согласност со одредбите на Конвенцијата, ако не веднаш, со текот на времето.
Во Конвенцијата има бројни членови што се однесуваат на образованието и образованието за правата на децата. Јуџин Верхелен ги поделил одредбите на Конвенцијата за образование по три линии. Прво е правото на детето на образование врз основа на еднакви можности ( член 28). Ова вклучува право на бесплатно основно образование и достапно средно и високо образование. Второ се правата на детето во образованието (членови 2, 12, 13, 14, 15 и 19). Ова вклучува право на недискриминација, учество, заштита од злоупотреба и насилство и слобода на мисла, изразување и религија. Третото се правата на детето преку образование (член 29 и 42). Ова се однесува на образованието каде што децата се способни да ги знаат и разберат своите права и да развијат почитување на човековите права, вклучително и нивните сопствени човекови права.
Оваа трета насока за образование кажува обврска од страна на земјите и властите за образование да обезбедат образование за човекови права на децата. Членот 29 од Конвенцијата бара „образованието на детето да биде насочено кон развој на почитување на човековите права и основните слободи“. Ова претпоставува знаење и разбирање на правата. Член 42 бара земјите да се обврзат да ги направат принципите на Конвенцијата широко познати, на соодветни и активни средства, на возрасни и деца.
Вредност на образованието за човекови права на децата
Образованието за правата на децата во училиштата има вредност затоа што ги исполнува обврските на земјите да ги почитуваат правата на детето и да ги спроведуваат одредбите на Конвенцијата. Но, надвор од исполнувањето на законската обврска, образованието за правата на децата има вредност за децата. Фелиса Тибитс предложила дека образованието за детски права може да се очекува да влијае на учениците на три начина. Прво е во обезбедувањето на основни информации и знаења за природата на правата и специфичните права што ги уживаат децата. Од децата може да се очекува поточно и подлабоко разбирање на правата. Второ е во ставовите, вредностите и однесувањето во согласност со разбирањето на правата. Од децата може да се очекува да имаат поголемо почитување на правата на другите како што е прикажано во нивниот став и однесување. Третото е во поттикнување на децата да преземат активности за поддршка на правата на другите. Тибитс го означува ова како „трансформациски модел“ на образованието за правата. Децата тука имаат поголема веројатност да заземат став во спречувањето или исправувањето на повредите на човековите права. Пример би бил поддршка на жртва на насилство и застанување против насилникот на училишното игралиште.
Истражувањето на Кетрин Ковел и Р. Брајан Хоу (видете го делот за евалуација на образованието за човекови права на децата) покажува докази за горенаведените ефекти. Во споредба со децата кои не добиле образование за детски права, децата кои добиле образование за детски права имаат поголема веројатност да имаат точно и возрасно разбирање за правата, да разберат дека правата и одговорностите се поврзани и да прикажуваат општествено одговорно однесувања за поддршка на правата на другите.
Рани иницијативи
Вклучувајќи го Јануш Корчак и сиропиталиштето засновано на неговите права во Варшава, Хомер Лејн и неговиот Мал Комонвелт (1913 г.) на деликвентни „затвореници“, Самерхил училиштетото „А. С. Нилс“ (1921) на деца. Навистина, вдахнати од Монтесори, Хомер Лејн и Хариет Финли Џонсон, заедница на наставници, едукатори, суфрагисти, политичари, инспектори и културни соработници создале заедница наречена Нови идеали во образовните конференции (1914–37) основната вредност била „ослободување на детето“ и тие барале, споделувале и славеле примери на практика во училиштата, затворите и детските заедници. Тие придонесле за основното училиште „во центарот на децата“. Ова е занемарена историја на културата на правата на детето, онаа што треба да се сподели и да се слави за да се помогне во зајакнувањето на децата и оние возрасни кои работат со нив.
Од одобрувањето на Конвенцијата за правата на детето од Обединетите нации во 1989 година, се прават различни напори да се обезбеди образование за правата на децата во училиштата.
Преземени биле иницијативи главно на ниво на одделни училници и училишта. Меѓу најраните иницијативи била една во основно училиште во Бриж, Белгија. Ова бил сеопфатен проект за образование на детските права што бил воведен во раните 90-ти во основното училиште „Де Вријдагмаркт“. Во него биле вклучени деца на возраст од 3 до 12 години со цел да ги образова за содржината на Конвенцијата, да користи демократска педагогија и да обезбеди учество на децата во процесот на учење. Децата биле изучувани за нивните права според Конвенцијата преку различни медиуми, вклучувајќи уметност и поезија. Уметничките активности вклучувале колажи во весници кои претставуваат примери за кршење на правата. Бил даден додаток за активности иницирани од деца и мали групи, играње улоги и групна дискусија. Активностите што биле избрани биле од важност и интерес за децата. Помладите деца, на пример, научиле за правото на храна создавајќи многу голема кукла со илустрации на храна. Постарите деца се вклучиле во разговори и играње улоги во врска со правата на посвојување, образование и семејство.
Понатамошни примери на рани иницијативи имало во училниците во Кејп Бретон, Канада, кон крајот на 90-тите. Материјалите за наставната програма засновани на Конвенцијата биле развиени во соработка со деца и нивните наставници за три одделенски нивоа. На ниво од 6 одделение (деца на возраст од 11 до 13 години), образованието се насочило на воведување на детски права во однос на нивната важност за поединечното дете. Прашањата вклучуваат здрав живот, лична безбедност, семејство и семеен живот, употреба на дрога и донесување одлуки. На пример, за да дознаат за нивното право на заштита од наркотици, учениците играа улоги во деца и дилери на дрога и испитувале начини на справување со притисокот да пробаат или продаваат дрога. На ниво на одделение 8 (возраст од 13 до 15 години), насоченоста била ставена на врските од важност за детето. Наставната програма вклучувала единици за сексуалност, младинска правда, злоупотреба на деца и експлоатација. На пример, учениците ги анализираа популарните текстови на песните за да разговараат за тоа како се претставени сексуалните права во музиката, и тие завршувале цртани филмови кои вклучувале конкурентни размислувања за слободата на говорот и правата против дискриминацијата. Наставната програма од 12 одделение (за возраст од 17 до 19 години) ја прошири сферата на знаењето за правата на децата со примена на глобални теми. Овие прашања вклучувале деца погодени од војна и детски труд.
Хемпшир, Англија
Пишувањата за иницијативата во училиштата во Кејп Бретон инспирираа голема иницијатива во округот Хемпшир, Англија, наречена „Права, Почит и Одговорност“ или иницијатива „RRR“. Тој е меѓу досега познатите и најперспективните модели на образование за човекови права на децата. Тоа е иницијатива што содржи не само одделни училници и училишта, туку и цела училишна област. Иницијативата за „RRR“ била поттикната од признавањето кај високите администратори за образование во Хемпшир за потребата од рамка за споделени вредности и позитивна училишна клима за подобри резултати од учењето и образованието. Тие исто така биле мотивирани од нивното читање за успехот на проектот за образование на правата во Кејп Бретон.
По студиското отсуство во Кејп Бретон, група администратори и наставници од Хемпшир решиле да тестираат пилот и потоа да започнат своја верзија за образование за детски права во Хемпшир. По успешното почетно тестирање во 2002 година, тие службено го лансирале „RRR“ во 2004 година. За да ги спроведат целите на RRR, властите во Хемпшир - со финансирање од Министерството за образование - април изготвиле тригодишен стратешки план за имплементација. Ова вклучувало одредби за обука на наставници, развој на ресурси и следење на развојот. Планот били иницијативата најпрво да се воведе во доенчиња, основни и помлади училишта, а потоа со текот на времето, како што децата оделе во повисоки одделенија, таа ќе се воведе во средните училишта. До 2012 година, во различен степен на имплементација, поголемиот дел од училиштата во Хемпшир учествувале во иницијативата.
Главната цел на иницијативата била да се подобрат резултатите од образованието за децата преку преобразба на училишните култури, градење заедничка рамка за вредности заснована на Конвенцијата и промовирање на образовни практики во согласност со Конвенцијата. Познавањето и разбирањето на правата, почитувањето и општествената одговорност требале да ја обезбедат рамката за вредности за сите училишни политики, практики во училницата, кодекси на однесување, изјави за мисија, училишни прописи и училишни наставни програми. Рамката требала да се спроведе низ целото училиште преку одделенско ниво, преку наставни програми и низ училишни практики. Од особено значење, во согласност со правата на учество на децата, како што е опишано во член 12 од Конвенцијата, треба да се развијат кодекси, правила и прописи за однесување во соработка со децата, наставата во училница да биде демократска, а на децата да им се обезбедат бројни значајни можности за учество во сите аспекти на функционирањето на училиштето.
Нов Зеланд
Иницијативите во Кејп Бретон и Хемпшир влијаеле на развојот на настаните во другите училишта, училишни области, па дури и во земји. Меѓу најамбициозните случувања се забележани на Нов Зеланд, каде што се водат напори образованието за човекови права на децата да стане иницијатива за национално ниво. Контекстот за иницијативата е поволен. Силна тема за човекови права поминува низ законот за образование на Нов Зеланд, националните цели за образование и националните административни упатства. Во раните 2000-ти, на првичните дискусии за вклучување на образованието за правата на децата во наставната програма на Нов Зеланд им се даде интензитет од доказите обезбедени од иницијативите на округот Кејп Бретон и Хемпшир.
Како и на друго место, воспитувачите и поборниците за човекови права во Нов Зеланд се занимавале со слаби нивоа на достигнувања, малтретирање и насилно однесување што се забележува кај значајно малцинство на деца во училиштата. И, исто како и на друго место, наставниците и администраторите биле фрустрирани од низата тешки барања во училиштата, расцепканоста на напорите за решавање на заедничките проблеми и разочарувачките резултати од тие напори. Учејќи за успесите во иницијативите на Кејп Бретон и Хемпшир, била создадена иницијативата за соработка Човекови права во образованието/Mana Tika Tangata (HRiE). Неговата цел била да развие позитивни училишни култури врз основа на правата на детето и да ги подобри достигнувањата за сите деца преку тоа што училиштата и центрите за рано детство ќе станат заедници за учење што ги знаат, промовираат и живеат човековите права и одговорности.
За да се постигне оваа цел, HRiE го следи моделот Хемпшир при користењето на правата на децата како главна и интегрирана рамка за вредности за настава, учење и управување и организирање на училиштата. Сите членови на училишната заедница - раководството на училиштето, наставниците и другиот кадар, учениците, одборите на доверители и родителите - учат за правата на децата и одговорностите што одат со нив. Тие признаваат дека секој член на училишната заедница има право да се третира достоинствено и да учествува во делотворно образование. Учениците формално се признаваат како граѓани на училиштето и земјата со изречни права и одговорности. Тие учествуваат во донесувањето одлуки низ училиштето, а правата се вградени низ наставната програма, училишните практики и политиките.
Иницијативи со предучилишна возраст
Иницијативи за образование на детски права, исто така, се случија на ниво на предучилишна возраст. На пример, канадските просветни работници Памела Волберг и Марија Кан вовеле образование за правата на групата за програми за рано детство на 3 и 4 годишни деца во Британска Колумбија во период од три месеци. Воведувањето на „Проектот за права“ било мотивирано во голем дел од набљудувањата на детското фокусирање и непочитувањето на чувствата на нивните врсници. Користејќи боенка дизајнирана да ги научи многу малите деца за нивните права, наставниците се надеваа дека ќе го сменат фокусот на децата од поедините желби кон потребите на заедницата - да ги зголемат нивоата на соработка, алтруизам и емпатија.
Евалуации на образованието за човекови права на децата
Најраната пријавена проценка на проектот за образование на детски права била таа на иницијативата во Бриж. Вклучување на деца на возраст од 3 до 12 години, примарниот фокус на евалуацијата била на општественото однесување на учениците. Добивките во социјалното разбирање, однесувањето на почит, грижата за другите и просоцијалното делување биле клучните забележани промени. На пример, децата станале позаинтересирани за социјална правда и прашања поврзани со правата, како што се мир, војна, неправда и глад. И тие сакаа да разговараат за правата на маргинализираните деца - оние кои живеат со попреченост, во институциите и со статус на етничко малцинство.
Слични резултати биле пронајдени во проценките за ефектите од образованието за правата на децата во училиштата во Кејп Бретон. Евалуациите спроведени на учениците од 6 и 8 одделение (на возраст од 12 и 14 години) покажале подобрена клима во училницата, ангажман и однесување. На ниво на одделение 6, биле откриени разлики во разбирањето на децата за правата, нивното прифаќање на малцински деца и во нивните перципирани нивоа на поддршка од врсници и наставници. Наставниците пријавиле подобрено однесување и попозитивна клима во училницата. Покрај тоа, на ниво на одделение 8, децата на часови засновани на права покажале зголемување на нивната самодоверба. Исто така, биле видени слични проекти иницирани од деца, како и оние пријавени од Бриж. На пример, во едно училиште кога сфатиле дека не секое дете во областа го има осигурено правото на обрк, учениците иницирале програма за појадок со добивање соработка и донации од месната заедница. Во друго училиште, класот одлучил да работи во месна банка за храна за да им помогне на децата чии семејства не биле во можност да обезбедат доволно храна.
Анегдотски податоци од наставниците кои ја користеле наставната програма од 12 одделение опишале колку учениците бил
е ангажирани во активностите и забележуваат подобрувања во проценката на глобалните проблеми од страна на нивните ученици и комплексноста и важноста за почитување на човековите права. Учениците кои учествуваа во проектот завршија истражување. Резултатите покажаа дека имаат трипати поголема веројатност отколку нивните врсници да ја разберат хуманитарната помош за деца во тешки околности како основно човеково право.
Најсодржајните податоци за евалуација се на иницијативата „Хемпшир RRR“. Годишни проценки биле спроведени во текот на шест години за да се проценат ефектите од „RRR“. Вклучени биле деца на возраст од 4-14 години. Децата и наставниците во училиштата каде „RRR“ бил целосно наменет биле споредувани со оние во демографски еквивалентни училишта без „RRR“. Овие споредби ги покажале следниве ефекти на „RRR“. Низ сите возрасти, децата покажале поголемо разбирање за правата и нивната поврзаност со одговорностите, зголемено ниво на саморегулација, доверба, напор и мотивација, учество и ангажирање во училиште и достигнувања. Овие когнитивни и промени во ставови се одразиле во значителни подобрувања во однесувањето. Децата биле пријавени и од нивните наставници во училница и од директорот на училиштето да бидат попочитувани, по соработка, повклучени и чувствителни на потребите на другите деца. Инцидентите на малтретирање драматично се намалиле со несогласувањата решени со дискурсот на правата наместо со физичко или говорно насилство.
Наставата во училиштата за иницијативата исто така довело до промени во наставниците. Училишните администратори забележале значителни промени во употребата на наставниците за демократско учење и позитивно управување со училницата и во помалку конфронтативни зделки со нивните ученици. Наставниците ги слушале децата и ги земаа предвид нивните ставови. И колку е поголемо нивото на учество и учество на учениците, толку повеќе наставници покажале придобивки во смисла на лични достигнувања и значително намалување на емоционалната исцрпеност и обезличување.
Меѓу сите позитивни наоди од евалуацијата на иницијативата, најинтригирачко било тоа што во секое време на мерење, најнеповолното училиште покажувало најголеми позитивни промени. Подобрувањата во ангажманот, однесувањето и академските достигнувања биле извонредни и се припишувало на тоа како иницијативата ја преобразила културата на училиштето. Доказите предложуваат дека училиштата што се целосно во согласност со одредбите на Конвенцијата за правата на детето можат да посредуваат во ефектите на предизвикувачкото опкружување за одгледување и да помогнат да се затвори јазот во постигнувањата помеѓу загрозените деца и нивните поповолни врсници.
Други проценки
Иако сè уште не е објавена службена проценка на иницијативата за Нов Зеланд, анегдотски докази предложуваат дека резултатите се споредливи со оние пријавени од Хемпшир. Наставниците известуваат за подобрени средини за учење и намален стрес. „Ме тера да размислувам критички за некои работи што ги правам во мојот училница“, објавил наставник, „особено за некои аспекти на управувањето со моето однесување“. Друга истакнала дека таа „имала чудесен одговор од децата“.
Податоците за евалуација на Памела Волберг и Марија Кан покажуваат дека нивниот проект за предучилишни права бил многу успешен. Откриле дека поучувањето на малите деца за нивните права од Конвенцијата на соодветен начин на возраст ја преобразува средината за учење. Бидејќи правилата во училницата биле заменети со права, потребна била помала контрола од возрасните и групните разговори се менувале од хаотичен муабет во почитувана размена на идеи. Однесувањето на децата значително се променило. Нивните интеракции одразувале разбирање за универзалноста на правата и важноста за заштита на правата на другите. Па дури и на оваа многу млада возраст, дискурсот за правата ја заменила расправијата; на пример, „ти ми го повредиш правото за играње“ станал ефикасен решавач на проблеми што ги заменило солзите и борбите. Волберг и Кан заклучуваат дека признавањето на децата за односот помеѓу правата и одговорностите го пренасочило нивниот фокус „од мене во ние“.
IC 354
IC 354 — галаксија во соѕвездието Телескоп, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 354 се споменува и како ESO 184-10, AM 1902-561.
Откривање
Објектот е откриен на 16 септември 1901 година од страна на Делајл Стјуарт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 354 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,6 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. IC 354 има привидни димензии од 1,6' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 19 ч 6 м 12,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -56° 9' 33". Положбениот агол на објектот е во износ од 12°.
Други поделби
Проучување на IC 354 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 62771.
КК Шкупи
Историја
Клубот претходно го има носено името НБА Чаир. Тоа име го носел сè до април 2014 кога го сменил во името Шкупи.
Шкупи добил вајлд карта заради пополнување на Првата лига во сезоната 2017/18. Во таа сезона Шкупи го соборил својот рекорд за најмлад играч во тимот, внесувајќи го играчот Резарт Мемеди кој имал 14 години. Шкупи не ја исплатил котизацијата за 2018/19 и затоа бил исфрлен од Првата лига. Но подоцна, со согласност од останатите прволигашки екипи, Шкупи бил вратен во елитата.
Моментален состав
Извор:Кошаркарска федерација на Македонија eurobasket.com
Кадмиум селенид
Кадмиум селенид — неорганско соединение со формула CdSe. Калиум селенид е црно до црвено-црно цврсто тело кое е класифицирано како II-VI полуспроводник од n-тип. Голем дел од тековните истражувања на ова соединение се фокусирани на неговите наночестички.
Структура
Познати се три кристални форми на CdSe кои ги следат структурите на: вурцит (шестогонална струкура), сфалерит (коцкаста) и камен-сол (кубна). Структурата на сфалерит CdSe е нестабилна и се претвора во форма на вурцит при умерено загревање. Транзицијата започнува околу 130 °C и на 700 °C завршува во рок од еден ден. Структурата на камен-сол се завележува само под висок притисок.
Производство
Производството на кадмиум селенид се изведува на два различни начини. Подготовката на рефус кристален CdSe се врши со Вертикалниот Бриџманск метод со висок притисок или топење со вертикална зона со висок притисок.
Кадмиум селенидот може да се произведува и во форма на наночестички. Развиени се неколку методи за производство на наночестички CdSe: прекин на таложење во раствор, синтеза во структурирани медиуми, пиролиза на висока температура, сонохемиски и радиолитички методи се само неколку.
Производството на кадиум селенид со прекин на таложење во раствор се врши со внесување на прекурсори на алкилкадиум и триоктилфосфин селенид (TOPSe) во загреан растворувач под контролирани услови.
CdSe наночестичките може да се модифицираат со производство на двофазни материјали со ZnS облоги. Површините може и дополнително да се модифицираат, на пример, со меркаптооцетна киселина, за да се даде растворливост.
Синтезата во структурирани средини се однесува на производство на кадмиум селенид во раствори на течни кристали или сурфактант. Додавањето на сурфактанти во растворите често резултира со фазна промена на растворот што доведува до течна кристалинност. Течниот кристал е сличен на цврстиот кристал по тоа што растворот има долг дострел на преводен редослед. Примери за ова подредување се слоевит наизменични листови од раствор и сурфактант, мицели.
Синтезата на пиролиза на висока температура обично се изведува со користење на аеросол кој содржи мешавина од испарливи прекурсори на кадмиум и селен. Аеросолот прекурсор потоа се носи низ печка со инертен гас, како што се водород, азот или аргон. Во печката прекурсорите реагираат за да формираат CdSe како и неколку нуспроизводи.
Световрача
Световрача или Свети Врачи — еден од поголемите христијански празници од есенскиот циклус којшто е непроменлив празник и секогаш се паѓа на 1 ноември, односно на 14 ноември по стариот календар. Посветене на големите лекари и христијански маченици Свети Кузман и Дамјан. Зборот врач (враж) и денес во некои словенски јазици (на пр. во рускиот јазик) значи лекар. Овие господови лекари наречени и Свети Бессребреници имаат два празника на 1 јули (Свети врачи – летни) и на 1 ноември (според стариот календар). Наречени се бессребреници или безмитни затоа што бесплатно ги лекувале сиромашните болни, а среброто е поим за алчност. Среброљубец се вели за човек алчен за пари.
Житие
За двајцата браќа исцелители Кузман и Дамјан има малку податоци како за нивното раѓање така и за нивната смрт. Според една верзија родени се во провинцијата Асија во Мала Азија. Татко им бил паганин, а мајка им христијанка. Набргу татко им умрел, а мајка им Теодотија ги воспитувала во вистински христијански дух. Останувајќи верни на ветувањето што ѝ го дале на мајка си, а за да бидат што повеќе корисни, двајцата браќа го изучувале лекарскиот занает, ги научиле исцелителните својства на сите билки и се афирмирале како добри лекари. Господ ги благословил и тие секогаш лечеле повикувајќи се на божјата сила. Се откажале од овоземните богатства, лекувале бесплатно според Господовата заповед: „Болни лекувајте, лепрозни очистувајте, мртви воскреснувајте, бесови изгонувајте! Бесплатно добивте, бесплатно давајте“. (Матеј, 10, 8) Поради тоа и двајцата се наречени бессребреници.
Житието раскажува дека еднаш некоја жена по име Паладија, што долго време била болна од некоја неизлечлива болест и што за лекување потрошила големо богатство, ги повикала и овие двајца лекари. Тие со Божја помош ја излекувале и таа сакала да ги награди. Но бидејќи двајцата браќа биле заколнати да не примаат никакви дарови тоа го одбиле. Сепак, помладиот Дамјан, по многу молби и откако го заколнала во Света Троица, зел три јајца како симбол на светото тројство. Кога за тоа разбрал постариот Кузман многу се налутил и пред селаните побарал кога ќе умрат да не ги погребуваат во ист гроб, туку Дамјан бидејќи погрешил и ја подгазил дадената заклетва да биде погребан во друг гроб. Кузман умрел порано, а кога умрел и помладиот Дајман селаните решиле дека, сепак, казната што ја одредил Кузман е престрога и дека Дамјан трите јајца не ги зел како надоместок за лекувањето туку како симбол на Светата Троица. Поради тоа, но и затоа што заедно лекувале, ги погребале во ист гроб. Подоцна над гробот била изградена црква, а од моштите на светите Врачи се случувале многу чуда и многу болни оздравеле.
Според друга верзија родени се во Рим. И во однос на нивната смрт, исто така, податоците се непрецизни, односно различни. Според едно предание умреле од своја смрт во Мала Азија во местото Ферман. Според друго предание, пак, откако биле наклеветени пред царот дека се занимаваат со маѓии, и откако го излекувале и царот по што тој станал христијанин, нивниот учител завидувајќи им на славата ги однел во планината да берат лековити билки и ги каменувал. Ако се земе предвид дека во историјата нема податок дека некој цар го примил христијанството од овие причини, ова предание останува малку веројатно. Според трето предание загинале во Рим во 284 година при едно големо прогонување на христијаните.
Кадмиум селенид
CdSe наночестички
CdSe квантните точки се имплементирани во широк опсег на апликации, вклучувајќи соларни ќелии, диоди што емитуваат светлина , и биофлуоресцентно означување. Материјалите базирани на CdSe, исто така, имаат потенцијална употреба во биомедицинското сликање. Човечкото ткиво е пропустливо за близу инфра-црвена светлина. Со вбризгување на соодветно подготвени наночестички CdSe во повреденото ткиво, може да биде можно да се слика ткивото во тие повредени области.
Световрача
Житие
Овие свети браќа, Господови исцелители освен за време на животот се прославиле и после смртта. Имено кога на некој човек при спиењето му влегла змија низ устата и кога му се заканувала сигурна смрт се спасил со тоа што во претсмртната агонија ги повикал св. Кузман и Дамјан. И така Господ и по смртта ги прославил тие што го славеле во текот на целиот свој живот.
Кадмиум селенид
CdSe наночестички
CdSe квантните точки обично се составени од CdSe јадро и лигандска обвивка. Лигандите играат важна улога во стабилноста и растворливоста на наночестичките. За време на синтезата, лигандите го стабилизираат растот за да спречат агрегација и таложење на нанокристалите. Овие капачки лиганди, исто така, влијаат на електронските и оптичките својства на квантната точка со пасивирање на површинските електронски состојби. Примена која зависи од природата на површинските лиганди е синтезата на CdSe тенки филмови. Густината на лигандите на површината и должината на синџирот на лигандот влијаат на одвојувањето помеѓу нанокристалните јадра што пак влијае на натрупувањето и спроводливоста. Разбирањето на површинската структура на CdSe квантните точки со цел да се истражат уникатните својства на структурата и за понатамошна функционализација за поголема синтетичка разновидност бара ригорозен опис на хемијата на размена на лиганди на површината на квантната точка.
Световрача
Житие
Според некои истражувачи нивниот спомен се празнува двапати во годината, веројатно затоа што едниот од браќата умрел на 1 јули, а другиот на 1 ноември. Меѓутоа има некои истражувачи што сметаат дека се работи за две или три личности исцелители со исти имиња Кузман и Дамјан, поради што доаѓа и до мешање на нивните празници.
Кадмиум селенид
CdSe наночестички
Преовладува верување дека триоктилфосфин оксид (TOPO) или триоктилфосфин (TOP), неутрален лиганд добиен од заеднички претходник што се користи во синтезата на CdSe точки, ја покрива површината на CdSe квантните точки. Сепак, резултатите од неодамнешните студии го предизвикуваат овој модел. Користејќи NMR, квантните точки се покажале како нестихиометриски што значи дека односот кадмиум и селенид не е еден спрема еден. CdSe точките имаат вишок кадмиумски катјони на површината кои можат да формираат врски со анјонски видови како што се карбоксилатните синџири. Квантната точка CdSe би била неурамнотежена на полнење ако TOPO или TOP навистина биле единствениот тип на лиганд врзан за точката.
Световрача
Житие
На иконите светите врачи Кузман и Дамјан се претставени заедно со крстови во рацете или, со кутивче со лекови и со лажиче со кое на болните бесплатно им давале од лековите.
Кадмиум селенид
CdSe наночестички
Обвивката на лигандот CdSe може да ги содржи и лигандите од типот X кои формираат ковалентни врски со металните и лигандите од типот L кои формираат дативни врски. Се покажало дека овие лиганди може да претрпат размена со други лиганди. Примери на лиганди од типот X кои се проучувани во контекст на хемијата на нанокристалните површини на CdSe се сулфиди и тиоцијанати. Примери на лиганди од типот L кои се проучувани се амини и фосфини (реф). Пријавена е реакција на размена на лиганди во која лигандите на трибутилфосфин биле поместени од примарни алкиламински лиганди на CdSe точки со завршетоци со хлорид. Промените на стехиометријата биле следени со помош на NMR на протон и фосфор. Својствата на фотолуминисценција, исто така, биле забележани да се менуваат со делот на лигандот. Точките поврзани со амин имале значително повисоки фотолуминисцентни квантни приноси од точките поврзани со фосфин.
Световрача
Славење
Во народниот живот овој празник повеќе го празнуваат оние што се занимаваат со народна медицина: лекување, баење, лекување со билки итн. Тие на овој празник не работат зашто во спротивно нема да им фати лекот. Култот кон овие светци бил изразен во повеќе места на Македонија. На пр. има села што носат името на светите врачи, (Светораче, Кичевско), додека во тетовското село Једоарце, во минатото се одржувал голем собир, а градот Сандански во пиринскиот дел на Македонија порано го носел името Свети Врач. Мала црква посветена на светите врачи Кузман и Дамјан има во скопското село Говрлево. Во црквата има и света вода, а според преданието оваа црква е изградена откако на некој човек му се сонило дека на местото каде што извира водата треба да се изгради црква. Според други преданија Јустинијан I во 6 век на тоа место бил излекуван. До црквата има уште една чешма за која се верува дека подмладува поради што, овде луѓето доживуваат длабока старост.
Според народните обичаи, се света дека овој ден е добар за молитва за оздравување. Се смета дека денес ако се немало некоја потреба, не требало да се излегува од дома. Исто така се сметало дека на овој ден не требало да се работи на големи висини.
Кадмиум селенид
Природна појава
CdSe се јавува во природата како многу редок минерал кадмозелит.
Информации за безбедност
Кадмиумот е токсичен тежок метал и треба да се преземат соодветни мерки на претпазливост при ракување со него и неговите соединенија. Селенидите се токсични во големи количини. Кадмиум селенидот е познат канцероген за луѓето и треба да се побара лекарска помош доколку се проголта, вдишува прашина или ако дојде до контакт со кожа или очи.
Ерлинг Холанд
Ерлинг Браут Холанд ((Erling Braut Haaland); роден на 21 јули 2000, во Лидс) е норвешки фудбалер, напаѓач на Манчестер Сити и на норвешката репрезентација.
Сметан за еден од најталентираните играчи на својата генерација, препознатлив по неговото темпо, атлетичност, физичка сила и по ладнокрвната завршница, Холанд израснал во младинскиот сектор на Брјуне, за кој го имал своето професионално деби, пред да се пресели во Молде во 2017 година, каде што играл две сезони. Во 2019 година, тој бил купен од Салцбург, со кој ги освоил првенството и купот на Австрија во сезоната 2018-2019. На почетокот на 2020 година, тој се пресели во Борусија Дортмунд, каде го освоил Купот на Германија во сезоната 2020-2021 и се наметнал како еден од најплодните млади напаѓачи во светот. Две години подоцна тој му се приклучил на Манчестер Сити.
На индивидуално ниво, тој ја освоил наградата Златно момче во 2020 година, а потоа бил избран за играч на годината во германското првенство за сезоната 2020-2021. Истата сезона, тој ја освоил титулата најдобар стрелец во Лигата на шампионите, што, исто така, му овозможило да биде вклучен во Тимот на сезоната на Лигата на шампионите.
Биографија
Роден е во Лидс, Англија, каде неговиот татко Алф-Инге Холанд, инаку поранешен професионален фудбалер, играл за екипата на Лидс Јунајтед во Премиер лигата на Англија. Во 2004 година, на тригодишна возраст, тој се преселил во Брјуне, родниот град на неговите родители во Норвешка. Неговиот братучед Алберт Тјоланд (роден во 2004 година) е исто така фудбалер.
Луксембуржани
Луксембуржани ( Lëtzebuerger ) се мали германски жители кои живеат во Луксембург и во соседните земји (Франција, Белгија и Германија). Надвор од нивната матична земја, ги има најмногу во САД, Бразил и Канада. Луксембужаните по религија се христијани и се католици. Службениот јазик е луксембургшки, член на германската гранка на индоевропското семејство на јазици.
Локација
Повеќето етнички Луксембуржани живеат во Големото Војводство од Луксембург, мала држава во Европа помеѓу Германија, Франција и Белгија и се од келтско/гало-римско и германско (француско) потекло. Повеќето зборуваат луксембуршки јазик, како свој мајчин јазик, покрај францускиот и германскиот. И покрај прилично малиот број Луксембуржани, постои релативно голема дијаспора, во Европа и на други места. Особено има популација во околните земји на Белгија, Франција и Германија. Во најголем дел ова се должи на историски причини, особено на трите Поделби на Луксембург, што доведуваат до тоа поранешните територии на Луксембург да бидат вклучени во секоја од трите околни земји.
Исто така, има значајно население во Америка, со најголем контингент во Соединетите Американски Држави. Сепак многу луѓе со Луксембуршко потекло исто така живеат во Канада и Бразил, на кои големи бранови се иселиле Луксембуржаните во XIX век, како и Германците во исто време. Други мигрирале во Унгарија заедно со Германците, за време на првата фаза на Продорот на исток во 12 век. Трансилванските Саксонци и Банатските Германци се потомци на овие доселеници.
Историја
Луксембуржаните имаат силно чувство за национален идентитет што го рефлектираат во своето национално мото Мir wëlle bleiwe wat mir sin, односно Ние сакаме да останеме оние кои сме. Луксембург е мала држава во Западна Европа. Затворена е од границите на Франција, Германија и Белгија, воспоставено во 963 година станува големото војводство од 1815 година, но во 1839 година губи голем дел од територијата во корист на Белгија. Целосна независност стекнува во 1867 година. Наследството на современите луксембуржани произлегува во најголем дел од Келтите, Франките и другите германски народи кои ја минале оваа важна крстосница за време на пред и после римската окупација.
Јазик
Луксембуршкиот јазик ( Letzeburgesch, Luxembourgisch  ) е германски дијалект со многу позајмени зборови од француски јазик, тоа е јазик на луѓето, нивниот идентитет и припадност на заедницата. Сепак, покрај луксембуршкиот има иште два службени јазика, германски, што се користи во трговија, новинарство и црква, и француски во администрација, влада и суд, соодветно.