cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Киднапирање (филм)
Критички осврт
Овен Глајберман од Ентертејнмент Викли на филмот му даде оценка 3, коментирајќи дека Лотне не е лош глумец, но ако сака да ја продолжи својата кариера и по филмот Самрак, треба да избира подобри филмови. Роџер Мур од Чикаго Трибјун изјави дека на филмот му дава две од четири ѕвезди, коментирајќи дека припаѓа на пазарот за млади, како и филмовите Самрак. Некои момент и многу говори изгледаат како да се копирани од таа серија. Ендру Баркер за филмот кажа дека е истрошен и направен набрзина и дека се граничи со евтина емитација, која никогаш не го надмина нивото на основна компетентност. Џејмс Берардинели даде една од четири ѕвезди и изјави за оние кои се рамнодушни на Лотне или не го сакаат, единствен начин да се преживее филмот Киднапирање е ако се под дејство на контролирани супстанции, но и тоа може да не е доволно. Кетрин Браун од Филминк исто така на филмот му упати остра критика, изјаваувајќи дека ,, Синглтон е слабо опремен да се справи со тинејџерскиот страв и го потврди фактот со засрамувачки дијалог и здрвен главен лик кој докажа дека сè уште не е во состојба да води цел филм.
Нагорнокарабашка војна (2020)
Азербејџан
Во април 2021 година, Азербејџан отворил Парк за воени трофеи со предмети од судир от.
Киднапирање (филм)
Благајна
По неочекувано слабото отворање, филмот имаше скромна благајна. Киднапирање заработи само 28 милиони долари на домашната сцена, но имаше подобар успех ширум светот, каде заработи 54 милиони долари,а вкупната заработка изнесуваше 82 милиони долари.
Нагорнокарабашка војна (2020)
Азербејџан
Според рецензираното списание Caucasus Survey : ''Во меѓувреме, за прв пат во постсоветската ера, азербејџанското раководство постигна висок степен на социјална солидарност. Сите опозициски партии и организации, вклучително и Народен фронт, Мусават, РеАл и Националниот совет, ја изразија својата целосна поддршка за војната. Граѓаните се здобија со заедничко емотивно искуство за „правење историја“. (...) Владата доби печат на одобрување од нејзините најзлобни критичари. Авторитарната власт и граѓанското општество кое долго го прогонуваше беа обединети во името на татковината. Дефиницијата за татковина, следствено, е сведена на воена победа за почвата, а не на вредностите или правата или животите на неговиот народ. Поддржувајќи ја војната што ја водеше владата, и опозицијата и граѓанското општество придонесоа за создавање на нов извор и резерва на легитимитет за авторитаризмот. Понатаму, додека опозицијата и граѓанското општество го критикуваа режимот во Русија за неговиот авторитаризам и империјалистички национализам, мнозинството од нив не изразија сомневање за не помалку авторитарната и империјалистичка политика на Турција и ентузијастички го прифатија ултрадесничарот пан-турцизам''.
Трансфер на територии и бегство на ерменското население
Ерменското население на териториите отстапени на Азербејџан како резултат на војната било принудено да побегне во Ерменија, понекогаш палејќи ги своите куќи и колејќи го добитокот за да не падне во рацете на Азербејџан.
Цивили
Ерменските власти изјавиле дека 88 ерменски цивили биле убиени за време на војната, додека уште 40 исчезнале. Според азербејџански извори, ерменската војска гаѓала густо населени области во кои има цивилни структури. Од 9 ноември 2020 година, Канцеларијата на јавниот обвинител на Република Азербејџан изјавил дека за време на војната, како резултат на пријавеното гранатирање од ерменската артилерија и ракетирање, биле убиени 100 лица, додека 416 луѓе биле ранети. Исто така, за време на повоените судири, азербејџанските власти изјавиле дека вработен во Азерцел бил сериозно повреден при инсталирање на комуникациски објекти и опрема за пренос во близина на Хадрут.
Од 23 октомври 2020 година, ерменските власти изјавиле дека во судир от се раселени повеќе од половина од населението на Нагорно-Карабах или приближно 90.000 луѓе. Меѓународниот комитет за спас, исто така, тврдел дека повеќе од половина од населението на Нагорно-Карабах е раселено поради судир от. Почнувајќи од 2 ноември 2020 година, азербејџанските власти изјавиле дека во судир от се раселени околу 40.000 луѓе во Азербејџан.
Седум новинари биле повредени. На 1 октомври 2020 година, двајца француски новинари од Ле Монд кои известувале за судирите во Хојавенд биле повредени од азербејџанско гранатирање. Една недела подоцна, тројца руски новинари кои известувале во Шуша биле сериозно повредени од азербејџански напад. На 19 октомври 2020 година, според азербејџански извори, новинар од AzTV добил рани од шрапнели од ерменски гранати во округот Агдам.
Воени
Ерменските власти пријавиле смрт на 4.028 војници за време на војната, додека азербејџанските власти изјавиле дека повеќе од 5.000 ерменски војници биле убиени, а неколку пати повеќе биле ранети до 28 октомври 2020 година По војната, поранешниот директор на ерменската служба за национална безбедност, Артур Ванецјан, исто така изјавил дека за време на војната биле убиени околу 5.000 Ерменци. Исто така, ерменските власти изјавиле дека околу 60 ерменски војници биле заробени од Азербејџан како воени заробеници. Поранешниот началник на Воената контролна служба на ерменското Министерство за одбрана, Мовсес Хакобјан, изјавил дека веќе на петтиот ден од војната имало 1.500 дезертери од ерменските вооружени сили, кои биле задржани во Карабах и не им било дозволено да се вратат во Ерменија за да се спречат паника. Прес-секретарот на ерменскиот премиер ги нарекол обвинувањата апсурдни и побарал од агенциите за спроведување на законот да се справат со нив. Поранешниот воен комесар на Ерменија, генерал-мајор Левон Степанјан изјавил дека бројот на дезертери во ерменската армија е над 10.000 и не е можно кривично да се гони толку голем број воени лица. За време на повоените судири, ерменската влада изјавила дека исчезнале 60 војници, вклучувајќи неколку десетици кои биле заробени. и на 27 октомври 2020 година, властите во Арцах изјавиле дека нивниот министер за одбрана Џалал Харутјуњан бил ранет во акција. Сепак, неофицијални воени извори на Азербејџан тврделе дека тој е убиен и објавиле снимки на кои очигледно е прикажан атентатот од камера на дрон.
За време на судир от, владата на Азербејџан не го открила бројот на своите воени жртви. На 11 јануари, Азербејџан изјавил дека 2.853 нејзини војници биле убиени за време на војната, додека уште 50 исчезнале. Исто така, азербејџанските власти изјавиле дека уште 11 азербејџански војници биле убиени за време на повоените судири или експлозии на нагазни мини. На 23 октомври 2020 година, претседателот на Азербејџан, Илхам Алијев, потврдил дека Шукур Хамидов, кој бил прогласен за национален херој на Азербејџан во 2016 година, бил убиен за време на операциите во округот Кубадли. Ова била прва воена жртва официјално потврдена од владата. Сепак, ерменските и арцахските власти тврдат дека биле убиени 7.630 азербејџански војници и сириски платеници.
Сириската опсерваторија за човекови права ја документирала смртта на најмалку 541 сириски борци или платеници кои се бореле за Азербејџан. На 14 ноември 2020 година, Опсерваторијата ја објавила смртта на командантот на дивизијата Хамза на Сириската национална армија.
Оштетување на инфраструктурата
Катедралата Христос Спасител во Шуша била оштетена како резултат на гранатирање. На 19 октомври 2020 година, како резултат на артилериското гранатирање на Ерменија, избувнал силен пожар во фабрика за памук во Азад Каракојунлу, округ Татар, при што неколку големи хангари на фабриката целосно изгореле. Во извештајот на омбудсманот за човекови права на Нагорно Карабах, поддржан од Ерменија, биле забележани уништени 5.800 приватни имоти и 520 приватни возила, 960 предмети од цивилната инфраструктура, индустриски и јавни и објекти. На 16 ноември 2020 година, Канцеларијата на јавниот обвинител на Република Азербејџан пријавил 3.410 приватни куќи, 512 цивилни објекти и 120 катни станбени згради кои биле оштетени во текот на војната.
Загуби на опрема
До 7 октомври 2020 година, Азербејџан објавил дека уништил околу 250 тенкови и други оклопни возила; 150 други воени возила; 11 командни и командно-набљудувачки пунктови; 270 артилериски единици и MLRS, вклучително и БМ-27 Ураган ; 60 ерменски противвоздушни системи, вклучувајќи 4 S-300 и 25 9K33 Osas; 18 UAV и 8 складишта за оружје. . Од 16 октомври 2020 година, азербејџанскиот претседател изјавил дека загубите на Ерменија изнесуваат 2 милијарди американски долари. За возврат било наведено дека е оштетен азербејџански хеликоптер, но неговиот екипаж очигледно го вратил на територијата под контрола на Азербејџан без жртви. Подоцна било објавено дека на 12 октомври 2020 година, Азербејџан уништил еден ракетен фрлач Точка-У. На 14 октомври 2020 година, Азербејџан изјавил дека дополнително уништил пет тенкови Т-72, три ракетни фрлачи БМ-21 Град, еден ракетен систем 9К33 Оса, едно возило БМП-2, еден пиштол за воздушна одбрана КС-19, две хаубици Д-30 и неколку автомобили на ерменската армија. Истиот ден, Азербејџан објавил уништување на три тактички балистички ракети Р-17 Елбрус, кои биле насочени кон Ганџа и Мингачевир. Новинарите на Би-Би-Си го потврдиле уништувањето на најмалку еден тактички фрлач на балистички проектили во околината на Варденис, блиску до границата со Азербејџан, и објавиле фото-доказ за поддршка на оваа информација. Подоцна американскиот новинар Џош Фридман објавил висококвалитетно видео од уништениот ерменски фрлач на балистички ракети.
Ерменските и Арцахските власти првично известиле за соборување на четири азербејџански хеликоптери и уништување на десет тенкови и IFV, како и 15 беспилотни летала. Подоцна бројките биле ревидирани на 36 уништени тенкови и оклопни возила, уништени две оклопни борбени инженерски возила и четири хеликоптери и 27 беспилотни летала соборени сите во првиот ден од непријателствата. Тие објавиле снимка на која се гледа уништување или оштетување на пет азербејџански тенкови. Во текот на 2 октомври, Армијата за одбрана на Арцах соопштила дека уништила 39 азербејџански воени возила, вклучително и тенк Т-90; четири ловци-бомбардери СУ-25 ; три нападни хеликоптери Ми-24; и 17 беспилотни летала.
Според холандската воена истражувачка група Орикс, која ги документира визуелно потврдените загуби на двете страни, Ерменија изгубила 222 тенкови (уништени: 134, оштетени: 5, заробени: 83), 58 оклопни борбени возила (уништени: 25, заробени: 33) и 540 камиони, возила и џипови (уништени: 261, оштетени: 8, заробени: 271), додека Азербејџан загубил 36 тенкови (уништени: 22, оштетени: 11, напуштени: 1, заробени: 2, заробени, но подоцна изгубени: 1), 14 оклопни борбени возила (уништени: 2, оштетени: 1, напуштени: 4, заробени: 9), 31 камиони, возила и џипови (уништени: 16, оштетени: 9, напуштени: 5, заробени: 2), како и 11 стари Авион Ан-2, користен како беспилотна мамка со цел Ерменија да ја открие локацијата на системите за противвоздушна одбрана. Орикс брои само уништени возила и опрема за кои има достапни фото или видео докази, и затоа, реалниот број на уништена опрема е поголем.
Канадски извозен бојкот
Во 2020 година, Канада го суспендирала извозот на оружје во Турција бидејќи започнала истраги за употреба на канадска технологија во судир от. Турција ја критикувала канадската одлука.
Во 2021 година, Канада одлучила да го блокира извозот на оружје во Турција, откако било откриено дека канадската технологија што била извезена во Турција била користела во судир от. Турција ја прекршила канадската надворешна политика и гаранциите за крајна употреба дадени од неа на Канада. Турција изјавила дека овој потег ќе влијае на билатералните односи и ќе ја поткопа солидарноста на алијансата.
Националистичко чувство
Додека Ерменците и Азербејџанците живеелерамо до рамо под советско владеење, распадот на Советскиот Сојуз придонел за расизација и жесток национализам, предизвикувајќи и Ерменците и Азербејџанците да се стереотипизираат едни со други, обликувајќи ги соодветните социополитички дискурси. Пред, за време и по Првата војна во Нагорно-Карабах, растот на антиерменските и антиазербејџанските чувства резултирале со етничко насилство, вклучително и погроми против Ерменците во Азербејџан, како во Сумгајит и Баку,   и против Азербејџанците во Ерменија и Нагорно-Карабах, како во Гугарк и Степанакерт. Поттикнувањето омраза и промовирањето на говорот на омраза е една од главните пречки за создавање на неопходните услови за мировен процес.
Азербејџански цели
Во интервју од 27 септември 2020 година, регионалниот експерт Томас де Вал изјавил дека е многу малку веројатно дека непријателствата биле иницирани од ерменската страна, бидејќи тие веќе ја поседувале спорната територија и биле поттикнати да го нормализираат статус квото, додека „за различни причини, Азербејџан пресметува дека од воената акција ќе добие нешто“. Наводната непосредна цел на азербејџанската офанзива била да се заземат областите Фузули и Џабраил во јужниот дел на Нагорно-Карабах, каде што теренот е помалку планински и поповолен за офанзивни операции. Според рускиот воен експерт Михаил Ходаренок, Азербејџан внимателно ја испланирал и подготвил офанзивната операција; сепак, тој додал дека се чини дека азербејџанската армија не ги завршила своите првични цели во текот на првите пет дена од судирите, заземајќи ги ниту Фузули ниту Мардакерт. Слично на тоа, политикологот Аркадиј Дубнов од Московскиот центар Карнеги верувал дека Азербејџан ја започнал офанзивата за да ја подобри позицијата на Азербејџан во соодветна сезона за непријателства на теренот.
Турција и Русија
За време на војната нашироко се коментирале геостратешките интереси на Русија и Турција во регионот. И двете биле опишани дека имаат корист од договорот за прекин на огнот, при што The Economist наведува дека за Русија, Кина и Турција „сите страни имаат економска корист“. Кон крајот на октомври, масовните руски воздушни напади биле насочени кон камп за обука на Фаилак ел-Шам, една од најголемите сунитски исламистички бунтовнички групи поддржани од Турција во сириската провинција Идлиб, при што биле убиени 78 милитанти во чин што широко се толкува како предупредувачки истрел кон Анкара поради учество во борбите во Нагорно-Карабах.
Турција
Азербејџан и Турција се врзани со етнички, културни и историски врски, а двете земји го нарекуваат нивниот однос како „две држави, една нација“. Турција (тогаш Отоманско Царство ) му помогнал на Азербејџан, кој претходно бил дел од Руското Царство да ја добие својата независност во 1918 година, и станала првата земја што ја признала независноста на Азербејџан од Советскиот Сојуз во 1991 година. Турција, исто така, е гарант на Автономната Република Нахчиван, ексклава на Азербејџан, од 1921 година Други коментатори ја гледаат поддршката на Турција за Азербејџан како дел од активистичката надворешна политика, поврзувајќи ја со нео-османлиската политика во Сирија, Ирак и Источниот Медитеран. Видливата улога на Турција во судир от Ерменците ја опишале како продолжение на Ерменскиот геноцид, масовното убиство и протерувањето на 1,5 милиони Ерменци од страна на отоманската влада, особено со оглед на континуираното негирање на геноцидот од страна на Турција. Турција дала воена поддршка на Азербејџан, вклучувајќи воени експерти и сириски платеници. Транспортните комуникации пропишани со договорот за прекин на огнот, кои ги поврзуваат Нахчиван и главниот дел од Азербејџан преку Ерменија, ќе и обезбедат на Турција трговски пристап до Средна Азија и Кинеската иницијатива „Појас и пат“.
Русија
Русија се обидела да одржува добри односи со Азербејџан и продавала оружје на двете страни. Дури и пред војната, Русија поседувала воена база во Ерменија како дел од воениот сојуз со Ерменија, и затоа била обврзана со договор да ја брани Ерменија во случај на војна. Како и во Сирија и во тековната граѓанска војна во Либија, Русија и Турција, членката на НАТО, имале спротивставени интереси. Се сметало дека Турција го користи судир  от за да се обиде да го искористи своето влијание во Јужен Кавказ долж нејзината источна граница, користејќи воени и дипломатски ресурси за да ја прошири својата сфера на влијание на Блискиот Исток и да го маргинализира влијанието на Русија, друга регионална сила. Русија историски водела политика на одржување неутралност во судир от, а Ерменија никогаш официјално не побарала помош. Според директорот на програмата за студии за Русија на CNA, на почетокот на војната се сметало дека Русија немала воена интервенција доколку Ерменија не претрпи драстични загуби. Руското МНР, исто така, објавило соопштение, во кое се вели дека Русија ќе и ја обезбеди на Ерменија „целата потребна помош“ доколку војната продолжи на териториите на Ерменија, бидејќи и двете земји се дел од Организацијата на Договорот за колективна безбедност. Сепак, кога азербејџанските сили наводно ги погодиле ерменските територии на 14 октомври 2020 година, Русија директно не се мешала во судир от. Во текстот објавен од рускиот широк лист Ведомости на 10 ноември, Константин Макиенко, член на Комитетот за одбрана на Државната дума, напишал дека геополитичките последици од војната се „катастрофални“ не само за Ерменија, туку и за Русија, бидејќи влијанието на Москва во Јужен Кавказ се намалило, додека „престижот на успешна и жестока Турција, напротив, неизмерно се зголеми“. Александар Габуев од Московскиот центар Карнеги имал спротивен став, опишувајќи го мировниот договор како „победа за Русија“, бидејќи тој „го спречи конечниот пораз на Нагорно-Карабах и, ставајќи ја Русија на чело на стратешкиот коридор Лачин, ја зголеми моќта на земјата во регионот“.
Воена тактика
Нафтеното богатство на Азербејџан дозволувало постојано поголем воен буџет од Ерменија, која купила напредни системи за оружје од Израел, Русија и Турција. И покрај сличната големина на двете војски, Азербејџан поседувал супериорни тенкови, оклопни транспортери и пешадиски борбени возила, и исто така собрал флота од турски и израелски беспилотни летала. Ерменија изградила свои дронови, но тие биле многу инфериорни во однос на турските и израелските дронови во сопственост на Азербејџан. Азербејџан имал квантитативна предност во артилериските системи, особено самоодните пушки и повеќекратните ракетни фрлачи со долг дострел, додека Ерменија имала мала предност во тактичките балистички ракети. Поради системите за воздушна одбрана на двете страни, за време на судир от имало мала употреба на авијација со екипаж. Според мислењето на воениот аналитичар Мајкл Кофман, директор на програмата за студии за Русија во CNA и соработник во Институтот Кенан, Азербејџан распоредил платеници од Сирија за да ги минимизираат жртвите на азербејџанските војници: „Тие зедоа неколку жртви рано, особено во југоисток, и овие платеници во суштина беа користени како потрошни јуришни трупи за да одат во првиот бран. Тие пресметаа сосема цинично дека ако се испостави дека овие офанзиви не биле успешни рано, тогаш најдобро е овие жртви да бидат меѓу платениците, а не меѓу азербејџанските сили.“
Според Густав Гресел, виш политички соработник во Европскиот совет за надворешни односи, ерменската армија била супериорна во однос на азербејџанската армија на тактичко ниво, со подобри офицери, поагилно лидерство и повисока мотивација кај војниците, но тие биле надминати од страна на Азербејџанската армија. иновативна употреба на беспилотни летала за откривање на ерменските напредни и резервни позиции проследени со конвенционална артилерија и балистички ракети за изолирање и уништување на ерменските сили. Гресел тврди дека европските војски не се подобро подготвени за војување против беспилотни летала од Ерменија (само Франција и Германија имаат одредени ограничени можности) и предупредувал дека недостатокот на самоодни системи за воздушна одбрана базирани на оружје и радарски системи способни за следење беспилотни летала (со користење на „заплет-фузија“ на неколку радарски ехо) ги прави европските сили крајно ранливи на мали беспилотни летала.
Според мислењето на соработник на списанието Форбс, Азербејџан успеал да нанесе разурнувачки и решавачки пораз преку вешта употреба на софистициран воен хардвер кој избегнал да се заглави во скапа војна за трошење. Според Форбс, Азербејџан се подготвил за утрешната војна, а не за повторување на вчерашната војна.
Меѓународниот институт за стратешки студии презентирал резиме на анализи на руски воени експерти, кои заклучиле дека победата на Азербејџан не е само резултат на војната со беспилотни летала и турската помош, туку всушност може да се припише на голем број други фактори, како што е повеќе професионална армија со неодамнешно искуство на бојното поле, вработување од страна на Ерменија на тактики од советската ера против модерното војување што го води Азербејџан, силна национална волја за борба кај дел од Азербејџан во споредба со нерешителното ерменско раководство и Ерменија верувајќи во сопствената пропаганда и потценување на непријателот.
Според мислењето на рускиот воен експерт Владимир Евсеев по војната, од нејасни причини се чини дека Ерменија не ја извршила мобилизацијата што ја најавила и ретко кој мобилизиран персонал бил распореден во областа на судир от.
Војна со дронови
Азербејџан разорно користел беспилотни летала и сензори, демонстрирајќи го она што The Economist го опишал како „нов, попристапен тип на воздушна моќ“. Азербејџанските беспилотни летала, особено турското производство Бајрактар TB2, извршиле прецизни напади, како и извидување, пренесувајќи ги координатите на целите на азербејџанската артилерија. Коментаторите забележале како беспилотните летала им овозможуваат на малите земји да спроведуваат ефективни воздушни кампањи, што потенцијално ги прави судир ите на ниско ниво многу посмртоносни. Поддршка од воздух била обезбедена од специјализирани самоубиствени беспилотни летала, како што е израелското беспилотно летало IAI Harop, што ги прави тенкови ранливи и сугерира потреба од промени во доктрината за оклопно војување. Друг самоубиствен дрон, турско производство STM Kargu, наводно бил користен и од Азербејџан.
Таргетирање на цевководи
Била изразена загриженост за безбедноста на нафтената индустрија во Азербејџан. Азербејџан тврдел дека Ерменија го таргетирала, или се обидела да го гаѓа гасоводот Баку-Тбилиси-Џејхан, кој сочинувал околу 80% од извозот на нафта на земјата, и нафтоводот Баку-Новоросијск. Ерменија ги отфрлила обвинувањата.
Употреба на пропаганда
Двете страни се вклучиле во обемни пропагандни кампањи преку официјалните мејнстрим и сметки на друштвените медиуми зголемени на интернет, вклучително и во руските медиуми. Видеото од беспилотните летала кои ги снимаат убиствата биле искористени во многу ефикасна азербејџанска пропаганда. Во Баку, дигиталните билборди емитувале снимки со висока резолуција од проектили кои ги погодуваат ерменските војници, тенкови и материјал. Претседателот на Азербејџан Илхам Алијев изјавил за турската телевизија дека беспилотните летала управувани од Азербејџан го намалиле бројот на жртви во Азербејџан, велејќи: „Овие беспилотни летала ја покажуваат силата на Турција“ и ги „зајакнуваат“ Азербејџанците.
Сајбер-војна
Хакери од Ерменија и Азербејџан, како и нивните сојузнички земји воделе сајбер-војна, при што азербејџанските хакери ги таргетирале ерменските веб-страници и ги објавувале изјавите на Алиев, и грчките хакери насочени кон азербејџанските владини веб-страници. Од двете страни биле објавени координирани пораки. Дезинформации и видеа од постари настани и други судир и биле споделени како нови. Новите сметки на друштвените мрежи што објавуваат за Ерменија и Азербејџан се зголемиле, со многумина од автентични корисници, но и многу неавтентични.
Осомничени воени злосторства
Генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш изјавил дека „недискриминирачките напади врз населени области насекаде, вклучително и во Степанакерт, Ганџа и други локалитети во и околу непосредната зона на судир  Нагорно-Карабах, се целосно неприфатливи“. Амнести интернешенал изјавил дека и азербејџанските и ерменските сили извршиле воени злосторства за време на неодамнешните борби во Нагорно-Карабах и ги повикал азербејџанските и ерменските власти веднаш да спроведат независни, непристрасни истраги, да ги идентификуваат сите одговорни и да ги изведат пред лицето на правдата.
Азербејџан започнал истрага за воени злосторства од азербејџански војници во ноември и од 14 декември, уапсила четворица свои војници.
Ерменски злосторства
Ерменија погодила неколку азербејџански градови надвор од зоната на судир от, најчесто Татар, Бејлаган и Барда. Нападите пријавени од азербејџанските власти вклучувале напад врз Бејлаган на 4 октомври, при што биле убиени двајца цивили и повредени 2 други, Горанбој на 8 октомври убил цивил, Хадрут на 10 октомври, сериозно повредувајќи медицински работник, Фузули на 20 октомври, што резултирало со една цивилна смрт и шест повреди,  Татар на 20 октомври, што резултирало со две цивилни смртни случаи и една цивилна повреда и Татар на 10 ноември, што резултирало со една цивилна повреда. До 9 ноември, имало повеќе од 93 цивилни жртви и 416 цивилни повредени во областите на Азербејџан надвор од воената зона.
„Хјуман рајтс воч“ објавил дека на 27 септември, ерменските сили извршиле артилериски напад врз Кашалти во округот Горанбој, при што биле убиени пет членови на семејството Гурбанов и оштетени неколку домови. „Хјуман рајтс воч“ ја испитал сериозно оштетената куќа и пронашло неколку остатоци од муниција во дворот, кои биле во согласност со фрагменти од артилерија од голем калибар. Исто така, објавил дека ерменските сили го нападнале Хаџимемедли од областа Агдам на 1 октомври, во земјоделска област, околу 11:00 часот, при што загинале двајца цивили. „Хјуман рајтс воч“ изјавил дека не нашле очигледни воени цели за време на нивната посета на селото. „Хјуман рајтс воч“, исто така, објавил дека ерменските сили извршиле артилериски напад на 4 октомври во Тап Каракојунлу во округот Горанбој околу 16:30 часот, при што раниле еден цивил. Потоа, на 5 октомври, „Хјуман рајтс воч“ објавил дека ерменските сили испукале муниција што слетала во поле на околу 500 метри од Баби во округот Фузули. Азербејџанските власти изјавиле дека ја идентификувале муницијата како балистичка ракета Скад-Б и го измериле кратерот со пречник од 15 метри.
Ван Аленов појас
Ван Аленовиот радијациски појас е торус од енергетски наполнети честички (плазма) околу Земјата, задржан од страна на Земјиното магнетно поле. Оваа поле не е униформно распределено околу Земјата. На сончевата страна, тоа е стеснето поради сончевите ветрови, додека од другата страна е издолжено до околу три Земјини полупречници. Ова предизвикува појавување на т.н. Чапман-Фераро јама, во која лежи Ван Аленовиот појас. Тој е поделен на два различни појаси; надворешниот појас е формиран од електрони, додека внатрешниот е формиран од комбинација на протони и електрони. Исто така, појасите содржат помали количества на други нуклеони, како на пр. алфа-честички. Ван Аленовите појаси се тесно поврзани со поларната аврора, кога честичките влегуваат во горната атмосфера и стануваат флуоресцентни.
Нагорнокарабашка војна (2020)
Ерменски злосторства
Помеѓу 4 и 17 октомври, во четири одделни ракетни напади врз градот Ганџа загинале 32 цивили, вклучително и 13-годишен руски државјанин и биле повредени 125  меѓу жртвите имало жени и деца. Нападите биле осудени од страна на Европската Унија, и азербејџанските власти ги обвиниле ерменските вооружени сили за „вршење воени злосторства преку истрелување балистички ракети врз цивилни населби“, нарекувајќи го третиот напад „чин на геноцид“. Ерменија негирала одговорност за нападите. Одбранбената армија на Арцах ја потврдила одговорноста за првиот напад, но негирала дека целела кон станбени области, тврдејќи дека пукала кон воени цели, особено кон меѓународниот аеродром Ганџа. Потоа, и дописникот кој известувал од местото на рускиот медиум и директорот на аеродромот негирале дека аеродромот бил погоден, додека новинарот на Би-Би-Си, Орла Герин, го посетил местото на настанот и не пронашол докази за воена цел таму.
На 15 октомври, ерменските сили гранатирале гробишта на 400 километри северно од градот Тартар за време на погребна церемонија, при што загинале 4 цивили и биле повредени уште 4. Ова било потврдено од локалните новинари, Дожд, и Хјуман рајт воч. Претседателската администрација на Азербејџан исто така потврдила дека гробиштата биле гранатирани во утринските часови.
На 25 октомври, на интернет се појавило видео на ерменски тинејџер во цивилна облека како им помага на војниците да гаѓаат артилерија врз позициите на Азербејџан. Азербејџан потоа ја обвинил Ерменија дека користи деца војници. Еден ден подоцна, народниот правобранител на Арцах објавил соопштение во кое тврди дека момчето од видеото има 16 години, не било директно вклучено во воени акции и дека работело со својот татко.
„Хјуман рајтс воч“ објавил дека на 28 октомври, околу 17:00 часот, ерменските сили пукале со муниција врз Тап Каракојунлу од округот Горанбој, што предизвикало фрагментација и убило цивил.
Одбранбената армија на Арцах го погодила азербејџанскиот град Барда со проектили двапати на 27 и 28 октомври 2020 година, што резултирало со смрт на 26 цивили, а повредени над 83, што го прави најсмртоносниот напад во судир от. Меѓу жртвите имало и 39-годишен волонтер од Црвената полумесечина, додека други двајца доброволци биле повредени. Цивилната инфраструктура и возилата биле сериозно оштетени. Ерменија ја отфрлила одговорноста, но Амнести интернешенал и „Хјуман рајтс воч“ изјавиле дека Ерменија пукала или намерно го снабдувала Арцах со касетната муниција и ракетите Смерч користени во нападот. Арцах ја признал одговорноста, но изјавил дека пукала на воени објекти. Мари Струтерс, регионален директор на Амнести интернешенал за Источна Европа и Средна Азија, изјавила дека „пукањето со касетна муниција во цивилни области е сурово и несовесно и предизвикува нераскажана смрт, повреди и беда“. Азербејџанскиот омбудсман нападот го нарекол „терористички чин врз цивили“. Употребата на касетна муниција била објавена и од Њујорк Тајмс. На 7 ноември, според „Хјуман рајтс воч“, ерменските сили испукале ракета што погодила земјоделско поле во близина на селото Лирика и убило 16-годишно момче додека си играло со други деца. Азербејџанските власти изјавиле дека ја идентификувале муницијата како ракета 9M528 Smerch, која носи боева глава што произведува ефект на експлозија и фрагментација. „Хјуман рајтс воч“ објавил дека истражувачите не забележале никакви воени цели во областа.
На 30 октомври 2020 година, „Хјуман рајтс воч“ известил дека силите на Ерменија или Арцах користеле касетна муниција и изјавиле дека Ерменија треба веднаш да престане да користи касетна муниција или да ги снабдува силите на Нагорно-Карабах. Во средината на ноември, на друштвените мрежи било раширено видео од ранетиот азербејџански војник Амин Мусаев како добива прва помош од украинскиот новинар Александар Харченко и од ерменските војници по стапувањето на сила на примирјето. По ова, објавено е видео на кое се гледа како Мусаев е малтретиран во возило. Се известува дека тој лежел на земја во автомобилот и прашал: „Каде одиме? Како одговор, наводниот ерменски војник рекол: „Ако се однесуваш добро, ќе си одиш дома“, и пцуел, по што станало јасно дека азербејџанскиот војник бил клоцан. На 18 ноември, претставник на Меѓународниот комитет на Црвениот крст (МКЦК) во Ереван изјавил дека информациите за ова лице „се истражуваат“. Претставникот на МКЦК во Ереван, Зара Аматуни, одбил да каже дали има информации за Мусаев. Народниот правобранител на Арцах изјавил дека нема информации за азербејџанскиот војник, но дека доколку е повреден, тој „најверојатно е во болница во Ерменија“. Во соопштението на азербејџанското Министерство за надворешни работи се наведува дека прашањето се истражува и ќе биде известено до соодветните меѓународни организации. Според Министерството, „информациите за тортура на затвореници најпрво се проверуваат за точност и се доставуваат до релевантните меѓународни организации“. На 25 ноември, претставниците на МКЦК ги посетиле Мусаев и Каримов во Ереван. На 5 декември, семејството на Мусаев било информирано за неговата состојба преку МКЦК. Според пријавената копија од писмото испратено од Мусаев, тој изјавил дека неговата состојба е добра. Мусаев бил вратен во Азербејџан на 15 декември како дел од договорот за размена на заробеници. Азербејџан официјално ја обвинил ерменската страна за лошо постапување со азербејџанските заробеници. Неколку азербејџански заробеници, во интервјуа за азербејџанските медиуми, изјавиле дека биле мачени од нивните ерменски киднапери додека не биле префрлени назад во Азербејџан. Дилгам Асгаров, руски државјанин со азербејџанско потекло, кој бил уапсен од страна на сојузничките сили на Ерменија заедно со Шахбаз Гулиев, азербејџански државјанин, во 2014 година, за време на инцидент во Калбаџар, во интервју за весникот Виртуелен Азербејџан што го дал откако бил ослободен, исто така изјавил дека ерменските киднапери ги мачеле азербејџанските заробеници.
На 11 декември, Хјуман рајт воч објавил обемен извештај за незаконските ракетни напади на Ерменија врз азербејџанските цивилни области. Извештајот истражува 18 одделни напади, во кои загинале 40 цивили, а биле ранети уште десетици. За време на теренските истраги во Азербејџан во ноември, „Хјуман рајтс воч“ документирал 11 инциденти во кои ерменските сили користеле балистички ракети, ненаведувани артилериски ракети, артилериски проектили од голем калибар и касетна муниција кои ги погодиле населените области во очигледно неселективни напади. Во најмалку четири други случаи, муницијата погодила цивили или цивилни објекти во области каде што немало очигледни воени цели. Покрај тоа што предизвикале цивилни жртви, ерменските напади оштетиле домови, бизниси, училишта и здравствена клиника и придонеле за масовно раселување. Таа го признала присуството на воени сили во два града и две села нападнати од ерменските сили, тврдејќи дека Азербејџан непотребно ги изложувал цивилите на ризик, но исто така, навел дека присуството на воени цели не ја оправдува употребата на инхерентно неточно оружје со голем разурнувачки полупречник во населените места од страна на ерменските сили. „Хјуман рајтс воч“ ја повикал ерменската влада да спроведе транспарентни истраги за нападите на ерменските сили кои го прекршуваат меѓународното хуманитарно право или законите за војна. На 15 декември, „Хјуман рајтс воч“ објавил уште еден извештај за употребата на касетна муниција од страна на Ерменија во повеќекратни напади врз азербејџанските цивилни области. Нејзините истражувачи документирале четири напади со касетна муниција во три области во земјата, Барда, Горанбој и Тартар, во кои загинале најмалку седум цивили, меѓу кои две деца, а биле ранети околу 20, меѓу кои и две деца. „Хјуман рајтс воч“ исто така изјавил дека со оглед на тоа што силите на Нагорно-Карабах не поседуваат касетна муниција, веројатно е дека ерменските сили ги извршиле нападите или ја снабдувале муницијата на силите на Нагорно-Карабах.
Азербејџански злосторства
На 4 октомври 2020 година, ерменската влада изјавила дека Азербејџан распоредил касетна муниција против станбени цели во Степанакерт; истражител на Амнести интернешенал го осудил тоа. Во извештајот на Амнести интернешенал, касетните бомби се идентификувани како „касетна муниција М095 DPICM од израелско производство, која се чини дека била истрелана од азербејџанските сили“. Следниот ден, ерменскиот министер за надворешни работи Зохраб Мнацаканијан изјавил за Фокс њуз дека таргетирањето на цивилното население во Нагорно-Карабах од страна на азербејџанските сили е еднакво на воени злосторства и повикал на прекин на „агресијата“. Во ноември 2020 година, Алиев негирал дека користел касетна муниција против цивилни области во Степанакерт на 1, 2 и 3 октомври 2020 година во интервју со новинарката на Би-Би-Си, Орла Герин, опишувајќи ги како „лажни вести“ изјавите на другите новинари на Би-би-си кои биле сведоци на нападите и ги опишал како „недискриминирачко гранатирање на град без јасни воени цели“.
За време на истрагата на лице место во Нагорно-Карабах во октомври 2020 година, „Хјуман рајтс воч“ документирал четири инциденти во кои Азербејџан користел касетна муниција испорачана од Израел против цивилни области на Нагорно-Карабах. Истражниот тим на „Хјуман рајтс воч“ изјавил дека не пронашле никаков вид воени локации во станбените населби каде што се користела касетна муниција и ја осудиле нејзината употреба против области населени со цивили. Стивен Гус, директор на одделот за оружје во „Хјуман рајтс воч“ и претседател на Коалицијата за касетна муниција, изјавил дека „континуираната употреба на касетна муниција – особено во населените области – покажува флагрантно непочитување на безбедноста на цивилите“. Тој потоа додал дека „повторената употреба на касетна муниција од страна на Азербејџан треба веднаш да престане, бидејќи нивната континуирана употреба служи за зголемување на опасноста за цивилите во наредните години“. Истражниот тим на „Хјуман рајтс воч“, исто така, забележал дека голем број цивилни згради и инфраструктура биле тешко оштетени поради гранатирање.
На 16 декември, „Хјуман рајтс воч“ објавил извештај за два одвоени напади, во разлика од неколку часа, на катедралата Христос Спасител на 8 октомври во градот Шуша, познат кај Ерменците како Шуши, сугерирајќи дека црквата, цивилен објект со културно значење, била намерна цел и покрај отсуството на докази дека била користена за воени цели. Остатоците од оружјето што ги собра „Хјуман рајтс воч“ на локацијата ја потврдуваат употребата на наведувана муниција. „Двата удари врз црквата, вториот додека новинарите и другите цивили се собраа на локацијата, се чини дека се намерни“, изјавил Хју Вилијамсон, директор за Европа и Средна Азија во „Хјуман рајтс воч“. „Овие напади треба да бидат непристрасно истражени и одговорните треба да одговараат. На 15 октомври 2020 година, се појавило видео од двајца заробени Ерменци кои се погубени од азербејџански војници; Арцахските власти идентификувале еден како цивил. Bellingcat ги анализирал видеата и заклучил дека снимката е вистинска и дека двајцата погубени се ерменски борци заробени од азербејџанските сили помеѓу 9 и 15 октомври 2020 година и подоцна погубени. Би-Би-Си, исто така, ги истражувал видеата и потврдил дека видеата се од Хадрут и се снимени одредено време помеѓу 9 и 15 октомври 2020 година. Покрената е истрага од бранителот на човековите права на Ерменија, Арман Татојан, кој ги споделил видеата со Европскиот суд за човекови права и кој исто така ќе ги покаже видеата на комесарот за човекови права на ОН, Советот на Европа и други меѓународни организации. Шефицата на ОН за човекови права, Мишел Бачелет, изјавила дека „длабинските истраги на медиумските организации за видео снимките кои се чини дека покажуваат како азербејџанските трупи егзекутираат двајца заробени Ерменци во воени униформи, открија привлечни и длабоко вознемирувачки информации“.
На 10 декември, Амнести интернешенал објавил извештај за видеа кои прикажуваат воени злосторства од двете страни. На некои од овие видеа, азербејџански војници се гледаат како ја обезглавуваат главата на ерменски војник додека тој бил жив. Во друга снимка, жртвата е постар човек во цивилна облека на кој му се сече грлото пред видеото да заврши.
„Гардијан“ ги идентификува обезглавувањата на двајца постари етнички ерменски цивили од страна на азербејџанските вооружени сили. На видеата објавени на интернет на 22 ноември и 3 декември, мажи во азербејџански воени униформи држат и обезглавуваат маж со нож. Еден потоа ја остава отсечената глава на мртво животно. „Вака се одмаздуваме – со сечење глави“, вели глас надвор од камерата. Жртвата била идентификувана како Генади Петросјан (69), кој се преселил во Матадашен кон крајот на 1980-тите од Сумгајит. Друго видео објавено на 7 декември прикажува двајца војници во азербејџански воени униформи како закачуваат постар човек во близина на дрво. Друг војник му дава нож на еден од напаѓачите, кој почнува да го сече вратот на жртвата. Жртвата била идентификувана како Јури Асрјан, повлечен 82-годишник кој одбил да го напушти своето село, Азох.
Во друга снимка, селанец по име Камо Манасјан е клоцан и тепан додека неговата крв тече од десното око, а потоа го удираат со дршка од пушка.
На 16 октомври, според извештајот на Народниот правобранител на Ерменија, азербејџански војник му се јавил на братот на ерменскиот војник од телефонскиот број на вториот, велејќи дека неговиот брат е со нив и дека тие го обезглавиле и дека ќе ги објават неговите фотографии на Интернет. Според ерменски извори, тие навистина ја објавиле сликата на интернет. Фондот за хуманитарна помош вклучил обезглавување на ерменски војник во нивното известување. На почетокот на ноември, Ерменија поднела барање до Европската конвенција за човекови права поради видеата од бруталниот третман на телата на ерменските заробеници, кои биле раширени на друштвената мрежа. На 23 ноември, ЕСЧП објавила дека применува итни мерки во случај на ерменски заробеници и цивили држени во Азербејџан. Мајкл Рубин од Washington Examiner, осврнувајќи се на обезглавувањата, тортурата и осакатувањето на заробениците, изјавил дека, за разлика од уверувањето на Алиев на етничките Ерменци дека ќе останат како жители на Азербејџан, постапките на азербејџанските војници „кажуваат поинаква приказна“. „Хјуман рајтс воч“ известил за видео снимките кои прикажуваат физичко малтретирање и понижување на ерменските заробеници од страна на нивните киднапери од Азербејџан, додавајќи дека повеќето од киднаперите не се плашат да бидат повикани на одговорност, бидејќи нивните лица се видливи на видеата. „Хјуман рајтс воч“ разговарал со семејствата на некои од заробениците на видеата, кои обезбедиле фотографии и други документи со кои се утврдува нивниот идентитет, и потврдиле дека овие роднини служат или во Армијата на одбраната Арцах или во ерменските вооружени сили.
Во Азербејџан била отворена кривична постапка поради видео снимките на ерменските заробеници со Јавното обвинителство на земјата во кое се наведува дека нечовечкото постапување може да резултира со кривично гонење на некои војници кои служат во азербејџанските вооружени сили. Наведено е и дека многу од овие видеа биле лажни. На 14 декември, азербејџанските безбедносни сили уапсиле двајца азербејџански приватници и двајца други потерници обвинети за навреда на телата на ерменските војници и надгробните споменици на Ерменците. Азербејџанските активисти за човекови права сметале дека реакцијата на владата на осомничените воени злосторства е адекватна, иако некои азербејџански корисници на друштвените мрежи расправале за тоа дали нивното прогонство е оправдано, критикувајќи ја и Ерменија дека не ги истражува нејзините сомнителни воени злосторства.
На 19 март 2021 година, „Хјуман рајтс воч“ објавил извештај во врска со ерменските воени затвореници злоупотребувани од азербејџанските сили, подложувајќи ги на сурово и понижувачко постапување и тортура или кога биле заробени, за време на нивното префрлање или додека биле во притвор во различни притворски установи. Хју Вилијамсон, директор за Европа и Средна Азија во „Хјуман рајтс воч“, ги нарекол овие акции на азербејџанските сили „одвратни и воено злосторство“.
На 3 мај 2021 година, Артак Зејналјан известил дека азербејџанските војници мачеле и убиле 19 ерменски заробеници, што е воено злосторство. На списокот со 19 загинати има 12 цивили и седум војници. Според бранителот на човекови права на Ерменија, Арман Татојан, проучувањето на собраните видеа и фотографии покажува дека мачењата, суровоста и нечовечкото постапување од страна на азербејџанските вооружени сили кон ерменските заробеници биле извршени со мотиви на етничка омраза.
Наводи за употреба на бел фосфор
Кон крајот на октомври и почетокот на ноември, Азербејџан ги обвинил ерменските сили дека користат бел фосфор на цивилните области. Потоа, на 4 ноември, Агенцијата за чистење мини на Република Азербејџан|АНАМА]] (АНАМА) објавила дека пронашла неексплодирана муниција од бел фосфор во Сехлабад, во близина на Татар, кои, според Азербејџан, биле испукани од ерменските сили. Азербејџанските власти тврделе дека ерменските сили транспортирале бел фосфор во регионот. На 20 ноември, Јавното обвинителство на Азербејџан поднело тужба, обвинувајќи ги ерменските вооружени сили за употреба на фосфорна муниција во Нагорно-Карабах, како и во округот Татар, и хемиска муниција за да „нанесат голема и долгорочна штета на животна средина“ во окрузите Фузули и Татар, како и околу Шуша.
На 30 октомври, властите на Ерменија и Арцах ги обвиниле азербејџанските сили дека користат фосфор за палење шуми во близина на Шуша. Ова било поддржано од „Ecocide alert“ од 51 невладина организација под покровителство на Транспаренси Интернешнл. Франс 24 објавил дека Азербејџан можел да користи бел фосфор за време на војната, нагласувајќи дека неговата употреба е строго регулирана со меѓународен договор што ниту Азербејџан ниту Ерменија го немаат потпишано. Репортерот на The Independent, кој го посетил Националниот центар за изгореници во Ереван, ги видел изгорениците на војниците, кои, според заменик-директорот на центарот, во 80% од случаите се во согласност со оштетувањето од бел фосфор. Патрик Книпер, ортопедски хирург и специјалист за тешки изгореници, кој бил во Ереван како дел од француската мисија за помош за да помогне во лекувањето на повредените кои пристигнуваат од напред, ја дал првата независна потврда изгорениците се резултат на употреба на муниција од бел фосфор во списанието Le Point, истакнувајќи ги карактеристичните длабоки изгореници, хипокалцемијата и ненадејните смртни случаи во неговиот заклучок Азербејџан негирал дека користел бел фосфор. Двајца интервјуирани руски воени експерти не пронашле дека доказите обезбедени од ерменската страна се убедливи и изразиле сомневање дека бел фосфор бил користен од која било страна од судир от. Сепак, на 22 септември 2021 година, Претставничкиот дом на САД го усвоил амандманот, повикувајќи на извештај за воените злосторства во Азербејџан, вклучително и употреба на нелегална муниција и бел фосфор против ерменските цивили.
Ерменија и Арцах
На 27 септември 2020 година, премиерот на Ерменија, Никол Пашинјан, ги обвинил азербејџанските власти за провокација од големи размери. Премиерот изјавил дека „неодамнешните агресивни изјави на азербејџанското раководство, големите заеднички воени вежби со Турција, како и отфрлањето на предлозите на ОБСЕ за мониторинг“ укажуваат дека агресијата била однапред планирана и претставува големо нарушување на регионалните мир и безбедност. Следниот ден, Министерството за надворешни работи на Ерменија (МНР) издало соопштение, во кое истакнал дека „народот на Арцах е во војна со турско-азербејџанскиот сојуз“.