cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Работа (физика)
Деривацијата од честички се движи по права линија
Работата на нето сила се пресметува како производ на неговата големина и честички на раселување. Со замена на горенаведените равенки, еден добива: Друга деривација:
Деривација на вертикалното поместување
W = F × S = mg × h
Општа деривација на работа–енергетската теорема за честички
За која било нето сила која дејствува на честички се движат по кој било криволиниски пат, со тоа може да се докаже дека неговата работа е еднаква на промената во кинетичка енергија на честичките од едноставна деривација аналогно на равенката погоре. Некои автори ја нарекуваат резултат на принципот на работа-енергија, но тоа е пошироко познат како на работа–енергетската теорема: Идентитетот бара некои алгебри. Од идентитетот и дефиниција тоа го следи Преостанатиот дел од горенаведената деривација е само едноставна анализа, исто како и во претходните праволиниски случаи.
Деривација за честички во ограничени движење
Во динамиката на честички, формула за изедначувањето на работа се применува со систем за негова промена во кинетичка енергија и се добива како прв составен дел на Вториот Њутнов закон за движење. Корисно е да се забележи дека добиената сила се користи во Њутновите закони може да биде поделен на силите кои се применуваат на честичките и силите, што ги наметнуваат ограничувањата во однос на движењето на честичките. Неверојатно, работата на ограничување на силата е нула, затоа само работа на применети сили треба да се смета во принципот на работа- енергија.
За да се види ова, се смета дека честичката Р која ја следи траекторија X(t) со сила F која дејствува во него. Изолирањетона честички од својата средина да се изложи на ограничените сили R, тогаш Њутновиот закон зема форма каде што m е масата на честичките.
Векторска формула
Имајте на ум дека n точки над вектор го покажуваат своето време на дериватот. Скаларниот производ од двете страни на Њутновиот закон со приноси од брзината на векторот. бидејќи условните сили се нормални на брзината на честичките. Интегрирањето на оваа равенка заедно со својата траекторија од точката X (t1) до точка X (t2) за да се добие На левата страна на оваа равенка е дело од применетата сила која делува на честичките по должината на патеката од време на време t1 t2. Ова исто така може да се запише како Овој состав е пресметан по траекторија X (t) на честичките и затоа патот е зависен.
На десната страна на првите состави од равенките на Њутн може да се поедностави со користење на следниов идентитет (Види член за производ на деривација). Сега таа е интегрирана експлицитно да се добие на промена во кинетичка енергија,
каде кинетичка енергија на честичките е дефинирана од страна на скларната количина,
Површините и нормалните компоненти
Тоа е корисно за решавање на брзината и забрзувањето на вектори во површината и нормалните компоненти заедно во траекторија X(t), како што се каде Потоа, скаларниот производ на брзината со забрзување на Вториот Њутнов закон зема форма каде кинетичка енергија на честичките е дефинирана од страна на скаларната количина, Резултатот на принципот за работа-енергија за диамиката на честичките, Оваа деривација може да се генерализира за да се произволат цврстите системи во телото.
Движење во права линија
Го разгледуваме случајот на возилото кое се движи по права хоризонтална траекторијата под дејство на движечка сила и гравитација каде збирот на F. На условните сили помеѓу возилото и патот дефиниран како R, и ние имаме За погодност нека траекторијата биде по должината на X-оската, па и брзината е, а потоа , , каде Fx е компонента на F по X-оска, па Интеграција на двете страни приноси Ако Fx е постојано заедно со траекторија, тогаш интегралната брзина е далечина, па Како пример се разгледува автомобил кој запира со лизгање, каде што k е коефициент на триење и W е тежината на автомобилот. Потоа на сила по траекторијата е. Брзината v на автомобилот може да се утврди од должината s на пропадна користење на принципот на работа-енергија, Забележувате дека оваа формула го користи фактот дека масата на возилото е.
Крајбрежје надолу по планински пат(гравитациски трки)
Го разгледуваме случајот на возилото, кое започнува на одмор и брег надолу по планината на патот, принципот на работа-енергија помага во пресметката на минимално растојание што возилото патува за да го достигне брзина V, на велат 60 mph (88 fps). Возниот отпор и воздухот влечени ќе го забават возилото надолу, па вистинското растојание ќе биде поголемо доколку овие сили се запоставени.
Нека траекторијата на возилото по патот е X(t), која е крива во тро-димензионален простор. Силите кои дејствуваат на возилото што се турка надолу, патот е постојана сила на гравитација, додека сила на патот на возилото е условна сила Р. Вториот Њутнов закон: На скаларниот производ на оваа равенка со брзината,, приносите каде што V е големината на V. На условните сили помеѓу возилото и патот откажени од оваа равенка, бидејќи, што значи дека тие не работат. Ги интегрира двете страни за да се добие Силата на тежината W е постојано заедно со траекторијата и составниот дел на вертикалната брзина е вертикална оддалеченост, затоа, Да се потсетиме дека V(t1)=0. Забележувате дека овој резултат не зависи од обликот на патот проследено со возило.
Работата на сили кои дејствуваат на цврсто тело
Работата на сили кои дејствуваат на различни точки на едно ригидално тело може да биде пресметана од работата на добиените сили и вртежениот момент. За да се види ова, нека сили F1, F2... Fn чин на точките X1, X2... Xn во цврсто тело.
На траекториите на Xi, i = 1,..., n, дефинирани од страна на движењето на цврсто тело. Ова движење е дадено со сет на ротации [A(t)] и траекторијата d(t) на референтна точка во телото. Нека координатите xi i = 1,..., n ги дефинираат овие точки во движење на цврсто тело е референтна рамка M, така што траекториите се проследени во фиксна рамка F се дадени од страна на Брзината на бодови Xi по должината на нивните траектории се каде што ω е аголна брзина на векторот добиени од коса симетрична матрица позната како аголна брзина матрица.
Малата количина на работа од страна на силите во текот на малите преместувања δri може да се утврди од страна на приближното раселување со така или Оваа формула може да се препише за да се добие каде С и Т се добиените сили и вртежниот момент применувани на референтната точка d на подвижна рамка M во цврсто тело.
Куќа на Костојчиновци (Вевчани)
Куќа на Костојчиновци — староградска куќа во селото Вевчани, Македонија. Куќата е прогласена за споменик на културата на Македонија.
Архитектура
Куќата на Костојчиновци претставува малечка куќа со колонада од столбови и еркери што кружат на предниот дел од куќата, долниот дел е во камен, а горниот дел од бондрук конструкција.
Унгарци
Унгарци (или уште нарекувани и Маѓари, унгарски: magyarok) — етничка група, поврзани со нивната матична држава Унгарија, централно европска држава и нејзините земји претходнички (Кралството Унгарија и Народна Република Унгарија). Денеска во светот има околу 14 милиони Унгарци, од кои 10 милиони живееат во денешна Унгарија (од пописот од 2001). Околу 2,5 милиони Унгарци живеат во областите што му припаѓале на Кралството Унгарија пред Договорот од Тријанон од 1920, сега веќе дел од седумте соседи на Унгарија, како што се Романија, Словачка, Србија и Украина. Значителна група на луѓе со унгарско потекло живее во различни делови од светот (најголем дел од нив е во Соединетите Американски Држави), меѓутоа само мал дел од нив го зборуваат унгарскиот јазик и ги негуваат унгарските обичаи. Унгарците се поделени во неколку подгрупи според локалните лингвистички и традиционални обележја. Најголем дел од Унгарците се римокатолици.
Битка кај Клермона
Битката кај Клермона започнала на 1 февруари 1702 година. Оваа битка е дел од серијата војни за шпанското наследство. Конфликтот започнал помеѓу Австрија и Франција. По само пет месеци откако издвојувал победа, Евгениј Савоски одлучил да возврати на нападот на Франција. Австриската војска била статиционирана на запад, кај Клермона по текот на реката По. Егуен конфликтот го започнал во ноќта на 1 февруари, и го изненадил својот непријател Вилроа. Австријците успеале да го заземат градот заробувајќи голем број од командантите на француската армија. Французите имале околу 1000 жртви. На француската војска и пристигнала помош од страна на Ирската бригада, која ја принудило на Австрија да се повлече.
IC 355
IC 355 — галаксија во соѕвездието Телескоп, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 355 се споменува и како ESO 184-9.
Откривање
Објектот е откриен на 16 септември 1901 година од страна на Делајл Стјуарт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 355 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,3 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. IC 355 има привидни димензии од 1,5' х 0,3'.
Други поделби
Проучување на IC 355 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 62766.
Список на државни водачи во 475 година
Ова е список на државни водачи во 75 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Лошиот мачор
Лошиот мачор Шерафетин (турски: Kötü Kedi Şerafettin, англиски: Bad Cat) е турски анимиран филм од 2016 година, заснован врз стрипот на Булент Устун насловен „Лошиот мачор Шерафетин“ (Kötü Kedi Şerafettin). Филмот бил прикажан на меѓународниот филмски фестивал „Синедејс“ во Скопје.
NGC 4277
NGC 4277 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 17 април 1786 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4277 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 4277 има привидни димензии од 1,1' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 141°.
Други поделби
Проучување на NGC 4277 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 39759. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 238; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 288. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1560.
Естонци
Естонците (на естонски: eestlased, претходно maarahvas) се угрофински народ, блиски до Финците и ја населуваат во главно нивната матична држава Естонија. Естонците зборуваат угрофински јазик, познат како естонски јазик. Иако Естонија традиционално групирана како Балтичка држава, Естонците се лингвистички и етнични неповрзани со балтичките луѓе од Латвија и Литванија. Денеска во светот има околу 1.194.000 од кои 1.049.000 живеат во Естонија. Поголемиот дел се припадници на протестантската црква.
Uncanny X-men
The Uncanny X-Men, на почетокот издаван само како The X-Men, е најважниот стрип во Х-Меn франшизата на Marvel Comics. Стрипот ни ја претставува групата на мутанти/суперхерои X-Men. Издаван континуирано, со една деветомесечна пауза, од изданието број 1 (Септ. 1963), е основа за многу нови серии во франшизата, вклучувајќи ги Astonishing X-Men, New X-Men, X-Factor, X-Force, серија едноставно наречена X-Men и Generation X.
Историја
Создаден од писателот/едитор Стен Ли (Stan Lee) и цртачот Џек Кирби (Jack Kirby), стрипот е за првпат издаден во 1963, претставувајќи ги во својот прв број оригиналните пет Х-Меn: Angel, Beast,Cyclops, Iceman,и Marvel Girl, нивниот учител, Professor X,како и нивните најголеми непријатели ,меѓу кои најмоќниот е Magneto. На почетокот издаван како двомесечник,станува месечник со број 14 (Ное. 1965).
Серијата престанува со издавање со број 66 (Март 1970), но се враќа како двомесечник девет месеци подоцна,иако нема нови броеви ,туку само реиздавање на старите. Издавањето продолжува на овој начин сè додека тимот не е целосно сменет и стилистички донесен во новото време,со нови членови,во Giant Size X-Men број 1 (Мај 1975). The X-Men повторно почнуваат со издавање нови приказни со број 94 (Авг. 1975), но останува двомесечник сè до број 112 (Авг. 1978).
Marvel го издаваат стрипот и како двонеделник за кратки периоди во 1988-90, 1999, и 2002-06. До раните 1980-ти стрипот станува еден од најдобро продаваните Американски стрипови ,правејќи многу од писателите и цртачите во звезди на индустријата и создавајќи други серии засновани на X-Men како The New Mutants,Excalibur и Wolverine ,како и многу други минисерии.
X-Men или Uncanny X-Men ?
Наречен на почеоткот само како The X-Men, стрипот го додава зборот "Uncanny" на неговата насловна страна на бројот 114 (Окт. 1978), и официјално го менува насловот во The Uncanny X-Men со бројот 142 (февруари 1981). Кога новата серија стипови наречена само X-Men почнува со издавање во 1991, обожавателите и историчарите ги класифицираат изданијата пред 1981 како The X-Men Vol. 1 или,поприфатливо во секојдневниот говор, The Uncanny X-Men.
Други серии засновани на X-Men и мешање на приказните со нив
Уште од издавањето на серијата X-Men од 1991, приказните од различните серии се мешаат меѓу себе до извесен степен.Од 1991-1995, на краток период во 1997, и од 2000 па се досега, The Uncanny X-Men и X-Men пратставуваа различни тимови на X-Men. Појавувањето на Uncanny X-Men карактер во X-Men или обратно не е изненадувачко, но главните приказни околу карактерите обично се претставуваат во посебните серии како посебни, само за таа серија приказни. Од 1995-96, кога Scott Lobdell ги пишува двете серии ,и од 1998-2000, кога Alan Davis ги пишува двете,Uncanny X-Men и X-Men се третирани како едно издание кое излегува на две недели, во кое приказните од Uncanny X-Men водат директно во наредните изданија на X-Men.
Како многу други популарни стрипови,Uncanny X-Men издаваат годишни изданија кои сè до двојно повеќе страници, издавајќи ги од 1971-72 и повторно од 1979-2001. По успехот на Ultimate Marvel годишниците, Uncanny X-Men повторно почнува со издавање на годишниците од 2006.
Гмајна (Кршко)
Гмајна (словенечки: Gmajna) — населба во Општина Кршко во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долењска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
Автобуска несреќа кај Ласкарци (2019)
Автобуска несреќа кај Ласкарци — автобуска несреќа која се случила на 13 февруари 2019 година околу 17 часот во атарот на селото Ласкарци, скопско, во која загинале 16 лица. Автобусот на компанијата „Дурмо турс“ сообраќал на релација Скопје-Гостивар, со 51 патник, сите од Гостивар. Автобусот излетал од автопатот Тетово-Скопје и паднал во провалија откако ја пробил заштитната ограда на автопатот. На местото веднаш претрчале мештани од Ласкарци и околината. За спасувањето биле мобилизирани сите комбиња на брзата помош од „Здравствен дом - Скопје“ и од приватните болници „Невромедика“ и „Систина“. Несреќата допрела до целата македонска јавност. На друштвените мрежи се појавило неформално движење под мотото „Сите се возиме во ист автобус“, изразувајќи сочувство за несреќата и преку истото граѓани самоиницијативно на блиските на учесниците во несреќата им понудиле сместувања, храна. Министерот за внатрешни работи Спасовски два дена по несреќата изјавил дека МВР дотогаш има покренато пет постапки за говор на омраза поврзани со несреќата. Владата ги прогласила за ден на жалост 14 и 15 февруари. На 14 февруари пак во Гостивар се оддржала комеморативна седница за загинатите во автобуската несреќа, на која присуствувале претседателот Ѓорѓе Иванов и премиерот Зоран Заев, и исто така била прогласена тридневна жалост на ниво на општината.
Стојан Крстевски
Стојан Стојчев Крстевски ( во ―  во ) — македонски партизан, револуционер, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
По завршување на основното училиште, се занимавал со земјоделство и чување на добиток. Во есента 1944 година, пред целосното ослободување на Македонија, стапил во Шеснаесеттата македонска ударна бригада, со која заминал во Земун каде ја завршил три-месечната воена обука. Потоа бил прераспореден во други единици на НОВ и ПОЈ. Со една од нив учествувал во пробивот на Сремскиот фронт и во многу борби за ослободување на Војводина, Хрватска и Словенија. Иако војната веке била завршена, со Бригадата учествувал во борбите за уништување на воените злосторници и квислинзи во планините. Во една од тие битки загинал на 24 септември 1945 година, кај Ледоград во Славонија. Бил закопан на местото каде што загинал.
Вапцаров (филм)
Вапцаров — македонски телевизиски филм од 1977 година. Го режирал Душко Наумовски, а сценариото го напишал Славко Димевски.
Список на државни водачи во 1524 година
Ова е список на државни водачи во 524 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Уникат (Милорад Павиќ)
„Уникат (роман — делта)“ — роман на српскиот писател Милорад Павиќ од 2004 година.
Структура
Романот се состои од следниев делови:
Бургунди
Бургундите се германско племе кое потекнува од jужна Норвешка. Во текот на 2 век п.н.е. тие започнале да се населуваат јужно од нивните територии, најверојатно на островот Борнхолм. Во текот на 1 век и 2 век, тие се населиле во областа помеѓу реките Средна Одра и Долна Висла. Во 3 век, под притисок на Гепидите, се упатиле на југозапад кон река Мајна. Овде за првпат се соочиле со Римското Царство. За првпат конфликтот се случил во времето на императорот Проб. Во текот на следниот век, тие се придвижиле и стигнале до местото каде реката Мајна се влева во реката Рајна, потчинувајќи ги Алеманите. Од друга страна, Римјаните се обидиле тоа да го искористат. Валентинијан I (364-375) склучил сојуз со Бургундите и ги вклучил против Алеманите во околу 370 година. Во 407 година Вандалите, Алеманите и Свевите навлегле во Галија. Така, Бургундите на чело со Гундахар го зазеле Мајнц и заедно со аланите навлегле во Галија давајќи поддршка на Јовин, кој се објавил против римскиот цар Хонориј. Во 413 година, тие биле признаени од страна на Западната Римското Царство за федералци и добиле територија во регионот на Вормс. Тогаш, тие го примиле и христијанството.
Бургундите говореле на бургундски јазик за кој денес постојат мошне оскудни сознанија.
IC 356
IC 356 — галаксија во соѕвездието Паун, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 356 се споменува и како ESO 141-27, FGCE 1346, IRAS 19027-5932.
Откривање
Објектот е откриен на 16 септември 1901 година од страна на Делајл Стјуарт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 356 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. IC 356 има привидни димензии од 2,9' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 19 ч 7 м 7,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -59° 28' 2". Положбениот агол на објектот е во износ од 125°.
Други поделби
Проучување на IC 356 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 62782.
Вучник
Вучник (хрв. Vučnik) е населено место во состав на градот Врбовско, Приморско-горска жупанија, Хрватска.
Население
Според последниот одржан попис во 2011. година имало 11 жители.
Фрлуга
Фрлуга (словенечки: Frluga) — населба во Општина Кршко во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долењска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
NGC 463
NGC 463 — леќеста галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 463 се споменува и како UGC 840, MCG 3-4-19, CGCG 459-25.
Откривање
Објектот е откриен на 16 декември 1871 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 18 м 58,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 16° 19' 31". Положбениот агол на објектот е во износ од 4°.
Други поделби
Проучување на NGC 463 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 4719. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 172; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1197. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1251.
Дамјан Жерновски
Дамјан Жерновски (роден во година во ) — македонски градежен инженер и редовен професор на Градежниот факултет во Скопје (од 1989 г.) по групата предмети Организација, технологија и економика на изградбата, прв претседател на македонското Здружение за проектен менаџмент.
Грос Боден
Грос Боден (Groß Boden) — општина во округот Војводство Лауенбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Љубе Крстевски
Љубе Митрев Крстевски ( во ―  во ) — македонски партизан, револуционер, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Основно училиште завршил во селото. Се занимавал со земјоделство, а чувал и добиток. Во септември 1944 година стапил во Шеснаесеттата македонака ударна бригада со која учествувал во борбите против балистите и Германците за ослободување на својот роден крај и Скопје. На 12 април 1945 година учествувал во пробивот на Сремскиот фронт, потоа и во борбите за ослободувањето на Војводина и Хрватска. Загинал на 3 мај 1945 година, во времето кога била постигната големата победа на Петнаесеттиот македонски корпус кај Славонска Пожега. Посмртните останки му биле пренесени на гробиштата во родното село Раштак.
Небеска Тимјановна
Небеска Тимјановна — роман на македонскиот писател  Петре М. Андреевски, првобитно издаден во 1988 година.
Збогатувајќи ја македонската книжевност со „Небеска Тимјановна“, авторот со својата мајсторија и моќ одново ја покажува и докажува силната желба да се биде признат во и преку јазикот. Со приказ на тогашната социјална и политичка состојба, Андреевски ја нагласува потребата на секој човек да го потврди својот идентитет.
Посвета и наслов
Романот ја носи следнава посвета:
„Небеска“ е превод на грчкото име „Уранија“, а Тимјановна го носи името на дедото на Уранија, Тимјан (Евтимиос), кој починал во 1943 година. Внуката на Уранија Јурукова (мажена Пировска), Уранија Пировска, е директор на македонскиот Хелсиншки комитет за човекови права.
На почетокот на романот, авторот го дава следново објаснение за содржината:
Содржина
Дејствието во романот го покрива периодот на Втората светска војна, Грчката граѓанска војна и повоениот период, ги следи главните политички случувања во Егејска Македонија и човечката димензија преку приказната на Небеска Тимјановна. А како да се раскаже цел еден живот – тегобен и испреплетен со маките на сопствениот народ? Има ли зборови што можат да го опишат тоа што го гледаат очите, тоа што го страда срцето? И колку цврст треба да биде човекот за да ги издржи животните искушенија: стрелањето на непокорниот татко, љубовниот неспокој што мора да се крие од другите, пеколните борби во планините, цицалчето кое мора да се напушти, обвинувањата на довчерашните другари, страдањето во логорите заради идеалите за кои е жртвуван целиот живот?… И пак да се најдат сили за да се надмине сè и на крајот сè да се раскаже – за да остане запаметено, за да не се заборави.
Главниот женски лик и водечка сила во приказната, Небеска Тимјановна, е карактер што жилаво се бори против окупаторот и се издигнува до архетип на храброста. Фигура што пренесува трајна вредност за тоа што значи да се биде жена и мајка во македонската книжевност.
Харковско метро
Харковско метро (украински: Харківський метрополітен или Харківське метро) — метро кое се наоѓа во градот Харков, Украина. Метрото претставува главен столб на јавниот превоз во градот. Метрото има 3 линии и 30 станици.
Куќа на Плушковци (Вевчани)
Куќа на Плушковци (службено означена како Куќа на Пешиновци) — староградска куќа во селото Вевчани, Македонија. Куќата е прогласена за споменик на културата на Македонија.
Архитектура
Куќата на Плушковци претставува куќа со конкретно расчленет чардак кој се провлекува низ просторот.
Список на државни водачи во 476 година
Ова е список на државни водачи во 76 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Димитар Христов Железаров
Димитар Христов Железаров (роден во година во  - починал на  година во ) — македонски стоматолог.
Животопис
Димитар Христов Железаров е роденво 1900 година во Велес. Средно образование завршил во 1921 година во Скопје. Студиите по медицина ги започнал во Грац, Австрија, а дипломирал во Виена, во 1927 година. Веднаш по дипломирањето, специјализирал стоматологија на Стоматолошкиот институт при Универзитетот во Виена, а во 1929 година се здобил со звањето специјалист за болести на устата и забите. Во 1955 година се здобил и со звањето примариус. Починал во 1979 година.
Во 1959 година, на Стоматолошкиот факултет во Белград, ФНР Југославија, Железаров одбранил хабилитациона теза под наслов “Симплекс шина: монографија за фиксација на разлулани заби”. До 1945 година работел во приватна стоматолошка ординација во Скопје. По 1945 година, во траење од три години, работел во Здравствената станица во Прилеп, а во 1948 бил назначен за наставник по забна протетика и заботехника во Средното медицинско училиште во Скопје. Во 1960 година бил избран за вонреден професор на Стоматолошкиот оддел при Медицинскиот факултет во Скопје. Звањето редовен професор го стекнал во 1970 година.
Публицистичкиот опус на професор Железаров опфаќа 9 статии објавени во домашни публикации. Во Прилеп, веднаш по Втората светска војна, професор Железаров ја организирал и ја проширил здравствената служба и бил ангажиран во унапредувањето на здравственото просветување и во културниот живот на средината во која работел (1945-1948). Времето поминато како универзитетски наставник го исполнил со интензивна и постојана ангажираност во организирањето, изведувањето и развојот на наставата по претклиничка и клиничка стоматолошка протетика на факултетот. Првиот напишан стоматолошки збор на македонски јазик потекнува од професор Железаров. Тој е автор на повеќе учебници и скрипти. Во издание на Советот за просвета на НРМ, во 1951 год., за потребите на наставната програма во средното училиште за забари и забни техничари излегла од печат неговата “Забна протетика и заботехника” и во 1960 година “Познавање на инструментите: скрипта за забни техничари”. Во издание на “Просветно дело”, во 1957 година, била отпечатена “Забна протетика и заботехника: анатомија и артикулација” и во 1958 година “Забна протетика и заботехника: коронки, мостови и керамика”. Потоа, Советот за просвета бил повторно негов издавач, и тоа на: “Познавање на инструменти и некои материјали за стоматолози” (1961), “Основи на ортодонцијата за забари” (1961) и “Челусна хирургија за забари” (1961), а во соработка со Љ. Трајкова, бил автор и на “Познавање на инструментите: скрипта за забари” (1960).
Последните три учебни помагала на професор Железаров, за потребите на образовниот процес на Медицинскиот факултет, Институт за стоматологија, Универзитетот “Кирил и Методиј“ му ги издал: “Анатомо-морфолошки атлас на човечките заби” (1967), “Стоматолошка технологија” (1968) и “Дентална протетика” (1971).
Ласло Фабијан
Ласло Фабијан (роден на, роден во ) – унгарски натпреварувач во современ петобој и олимписки шампион. Бил дел од унгарскиот тим кој освоил златен медал на Летните олимписки игри 1988 во Сеул. Тој, исто така, бил дел од тимот во дисциплината меч на игрите во 1988 година.
NGC 4278
NGC 4278 — елиптична галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Ласло Фабијан
Награди
Фабијан бил избран за унгарски спортист на годината во 1989 година. Олимпискиот тим во современ петобој кој го освоил златното одличен, а чиј член бил Фабијан, бил избран за унгарски тим на годината во 1988 година.
NGC 4278
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4278 се споменува и како UGC 7386, MCG 5-29-62, CGCG 158-77, IRAS 12175+2933.
Откривање
Објектот е откриен на 13 март 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4278 е од видот E1. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 4278 има привидни димензии од 3,8' х 3,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0.
Други поделби
Проучување на NGC 4278 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 39764. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 108; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1991. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1398.
Противположба (астрономија)
Противположба или опозиција — состојба во положбената астрономија каде две тела се наоѓаат на спротивни страни на небесната сфера гледајќи од некое тело (обично од Земјата).
Една планета (астероид или комета) е во противположба кога се наоѓа спроти Сонцето. Бидејќи орбити во Сончевиот Систем се речиси сорамнински (копланарни) на еклиптиката, ова се јавува кога Сонцето, Земјата и телото се поставени во приближно права линија или сизигија, т.е. Земјата и телото се во ист правец гледајќи од Сонцето. Противположбата важи само за горни (надворешни) планети (погл. дијаграмот).
Појавата на противположба се дефинира како состојба кога привидната геоцентрична небесна должина на телото се разликува за 180° од привидната геоцентрична должина на Сонцето. Тогаш телото е:
Месечината, која кружи околу Земјата наместо Сонцето, е во приближна противположба на Сонцето кога е полна месечина. Поточна противположба повремено се јавува со математичка редовност ако Месечината е во нејзината вообичаена точка на порамнетост со Сонцето и Земјата, така што изгледа полна и воедно е порамнета со еклиптиката (орбиталната рамнина на Земјата) за време на спуштачката и искачувачката газа на нејзината наклонета орбита од 5°; ова поточно се нарекува дека е во јазол на нејзината орбита, и во тој случај се јавува затемнување на Месечината. Попрецизен засенчен облик се јавува кога средишното подрачје на Земјата ќе се порамни поточно: средишно Месечево затемнување, од кои имало 14 во од 1950 до 2000 г, а останатите биле во полусенка.
Астрономскиот симбол за противположба е ☍ (U+260D).
Гледана од горна планета, една долна планета од спротивната страна на Сонцето е во горна врска со Сонцето. Долна конјукнција се јавува кога двете планети ќе се порамна од истата страна на Сонцето. При долна врска, горната планета е „во противположба“ на Сонцето гледајќи од долната планета (погл. дијаграмот).
Името на Шведска
На современ англиски јазик, името на Шведска е изведен од среднохоландски и средно долногермански од 17 век. На стар англиски јазик, земјата била наречена Свеоланд и Свиорице.
Англо-Норман од 12 и 13 век ги користел Суан и Свејн. Кај Шкотите, Својн и Свејн се појавувиле во 16 век. Во раниот модерен англиски се користел терминот Шведски.
Шведска
Современото англиско име Шведска било позајмено од холандски јазик. Пред постепеното воведување на Шведска во 17 век, англискиот јазик користел Swedeland или Sweathland.
Тоа се заснова на Блискиот холандски Zweden, холандско името на Шведска, и во потеклото на датив множина од Zwede " Швеѓанецот ". Се користи на англиски јазик од околу 1600 година, првпат снимен во шкотскиот Светин, Свадне. Имињата на државите засновани на дативна множина во -n станале продуктивни во германскиот и холандскиот јазик во 15 век; споредба на германскиот Italien "Италија", Шпанија "Шпанија", Rumänien "Романија", Ungarn "Унгарија".
Надвор од холандски (Zweden), германски (Шведски) и англиски, името Шведска е усвоено и на велшки. Англиската форма во -n исто така влијаела на голем број неевропски јазици, вклучително и хинди (шведски), Јоруба Свидин и кинескиот препев (pinyin Ruìdiǎn), и преку кинескиот Ханзи правопис на разни други јазици во поголемата синосфера (како виетнамски Thụy Điển, јужен Min Sūi-tián, итн.).
Во Шведска, формата Swerike била посведочена од крајот на 13 век, Svearike, од 14 век, како и исландскиот Svíaríki и стариот ,,Gutnish Suiariki ".
Во тие денови значењето било ограничено на постариот шведски регион во Свеланд и не секогаш го вклучувал Геталанд, земјата на Геатите. Зборот rike се преведува како „царство“ и се појавува и во името на законодавниот дом, Риксдаг (сп. дански ригсдаг, германски Рајхстаг).
Кон крајот на 15 век, во форма се сменило на Swerighe и во Шведска и Данска, како bakare ( "Бејкер") да bagare и mik ( "јас"). Ова се должи на јазичната промена на звукот. Правописите од 17 век вклучувале Swerghe, Swirghe, Swirge.
Имиња на фински јазици
Името кое произлегува од сосема поинаков корен е она што се користи во некои фински јазици, на фински Ruotsi, на естонски Rootsi, на северниот самиски Ruoŧŧa, веројатно изведено од различни употреби на rōþs-, т.е., „поврзано со веслање“ на старо шведски, сп. Рус, веројатно преку старото име на брегот на Северен Свеланд, Рослаген, и поради фактот дека пред да се воспостават едрилици во Балтичкото Море, се користеле чамци со ред за да го поминат.
Имиња на други јазици
Кинески се користи да претставува фонетска апроксимација на името (кантонски seoi 6 din 2, pinyin ruìdiǎn). Исто така во Кина, има честа конфузија со името на Швајцарија (кантонски почнувајќи со истиот ликruì, што значи „погоден“), до точка каде што швајцарскиот и шведскиот конзулат во Шангај започнале кампања за да им помогнат на кинеските туристи да направат разлика помеѓу двете земји во 2013 година.
На арапски, името се преведува како Suwayd, соодветната придавка е  сувејди „шведски“, што се јавува од хомоним со претходно постоечко арапско име Сувејд „црн, темен, лут“ (сп. Судан ) и нисба која претходно постоела во различни делови на арапскиот свет (како што е округот ас-Суваиди во Ријад).
NGC 464
NGC 464 — двојна ѕвезда во соѕвездието Андромеда, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
.
Откривање
Објектот е откриен во 1882 година од страна на Ернст Вилхелм Либерехт Темпел, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 464 е од видот *2. Видливиот сјај со голо око изнесува m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота  m, додека површинскиот сјај изнесува  m/лм2. NGC 464 има привидни димензии од ' х '.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 19 м 26,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 34° 57' 21".
Список на државни водачи во 1523 година
Ова е список на државни водачи во 523 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Исак Таџер
Исак Таџер (, -, ) — македонски лекар и врвен стручњак по интерна медицина и патологија, еден од основоположниците на Медицинскиот и Фармацевтскиот факултет во Скопје, член на МАНУ.
Живот и образование
Матурирал во 1935 година на Германскиот колеџ во Софија. Од 1935 до 1939 година студирал на Медицинскиот факултет во Виена, Австрија, а студиите ги завршил во 1941 година на Медицинскиот факултет во Софија. Во 1942 година стажирал, а потоа е интерниран во логор. Во 1944 и 1945 година бил доброволец во НОВ и ПОЈ. По ослободувањето, од 1946 до 1948 година работи и специјализирал на Интерното одделение на тогашната Земска болница во Скопје и се стекнува со звање специјалист по интерна медицина.
Работен век
Од 1949 до 1951 година работи како асистент на Интерната клиника и го формира Институтот за патофизиологија и јадрена медицина на Медицинскиот факултет во Скопје. Во 1952 година е избран за доцент, во 1959 година за вонреден, а во 1967 година за редовен професор по патофизиологија на Медицинскиот факултет во Скопје. Во 1953 година хабилитирал, а во 1958 година станал доктор по медицински науки. Во периодот 1964-1965 година бил декан на Медицинскиот факултет во Скопје.
За дописен член на Македонската академија на науките и уметностите е избран на првото изборно собрание во 1969, а за редовен член во 1974 година. Од 1984 до 1987 година е секретар на Одделението за биолошки и медицински науки на Академијата.
Научна дејност
Академик Таџер објавил повеќе од 290 трудови, од кои 80 на англиски, 10 на германски, 87 на српско-хрватски, а другите на македонски јазик. Учествувал и на 50 меѓународни, југословенски и национални научни собири. Професор Таџер е автор и на првиот учебник по Патофизиологија напишан на македонски јазик, соавтор на првиот југословенски учебник по Општа и патолошка физиологија, под негово уредништво и авторство е напишан и првиот учебник по Специјална патолошка физиологија, а во соработка со други автори го објавува и првиот учебник по Специјална патофизиологија на македонски јазик. Автор е и на поглавјето „Јадрената медицина во хематологијата“ во учебникот „Хематологија“. Во 2001 година, по повод 85 години од животот и 60 години научна дејност, Македонската академија на науките и уметностите ја објави книгата Избрани трудови на академик Исак Таџер во 3 тома. Првите трудови на акад. Таџер се од областа на патологијата, а подоцнежните опфаќаат повеќе области од клиничката и експерименталната медицина. Особено внимание има посветено на изучувањето во  областа на  хемостазата,  врз основа  на клиничен  и експериментален материјал на ендокриниот систем и на примената на јадрената енергија во клиничките и експерименталните истражувања. Во последните 15 години акад. Таџер со своите соработници ја изучуваше јодопенијата во Република Македонија.
Академик Исак Таџер беше и еден од основачите на Фармацевтскиот и на Стоматолошкиот факултет. Добитник е на бројни награди и признанија, меѓу кои: Орден на трудот од II степен, наградата на Скопје „13 Ноември“, и други.
Починал на 17 ноември 2005.
Кржишче (Кршко)
Кржишче (словенечки: Kržišče) — населба во Општина Кршко во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долењска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
Грос Шенкенберг
Грос Шенкенберг (Groß Schenkenberg) — општина во округот Војводство Лауенбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Саке
Саке, (канџи: 酒) исто така познато како Јапонско оризово вино,  е алкохолен пијалак направен со ферментација на ориз кој е исчистен за да се отстранат триците. И покрај името Јапонско оризово вино, сакето, и кое било источноазиско оризово вино (како што се хуангџу и чеонгџу), е произведено со процес посличен со тој на пивото, каде скробот се претвора во шеќери, кои ферментираат во алкохол, додека со виното, алкохолот е произведен со ферментација на шеќерите кои се природно присутни во овошјето, обично грозјето.
Процесот на подготовка на сакето се разликува од процесот за правење пиво, каде претворањето на скробот во шеќери и потоа од шеќери во алкохол се јавува во две различни чекори. Како и другите оризови вина, кога сакето е сварено, овие конверзии се јавуваат истовремено. Алкохолната содржина се разликува помеѓу сакето, виното и пивото; додека повеќето пива содржат 3-9% алкохол, виното генерално содржи 9-16%, а нефилтрираното саке содржи 18-20% алкохол (иако ова често се намалува на околу 15% со разредувањето со вода пред флаширање).
На Јапонски, знакот саке (канџи: 酒) може да се однесува на било кој алкохолен пијалак, додека пијалакот наречен „саке“ на за западниот свет обично се нарекува „нихоншу“ (бук. „Јапонско вино“). Под Јапонските алкохолни закони, сакето е означено со зборот „сеишу“ („чисто вино“), синоним кој не се користи често при зборување.
Во Јапонија, каде што е национален пијалак, сакето често се служи со специјална церемонија, каде што нежно се загрева во мала грнчарија или порцеланско шише и се сипува во мали порцелански чаши наречени „саказуки“. Како и кај виното, темпратурата на која се служи сакето варира во голема мера поради видот.
Историја
Потеклото на сакето не е јасно. Најраните наводи во однос на употребата на алкохол во Јапонија се запишани во Книгата на Веи во Записите на Трите Кралства. Во овој кинески текст од III век се зборува за Јапонците како пијат и танцуваат. Алкохолните пијалаци (酒) се споменуваат неколку пати во Коџики, првата пишана историја на Јапонија, која била составена во 712 г. Бамфорт (2005 г.) го сместува можното потекло на вистинското саке (кое е направено од ориз, вода, и кооџи мувла (, Аспергилус оризае) во Нара периодот (710-794 г.). Во Хеианскиот период, сакето се користело за религиозни церемонии, дворски фестивали, и игри со пиење.  Саке производството било владин монопол долго време, но во X век, храмовите и светилиштата започнале да прават саке, па тие станале главни центри на производство за наредните 500 години. Тамон-ин Дневникот, напишан од монасите од Тамон-ин (храм) од 1478-1618 г., содржи записи за многу детали на подготовката на сакето во храмот. Дневникот покажува дека пастеризацијата и процесот на додавање состојки на главната ферментациска каша во три фази, биле воспоставени практики од тоа време. Во XVI век, техниката на дестилација била воведена во Кјушу областа од Рјукју. Подготовката на шоочуу, наречено „имо–саке“ започнало во овој преиод и било продавано во централниот пазар во Кјото.
Во XVIII век, Енгелберт Каемпфер и Исак Титсинг, објавиле сведоштва кои го идентификувале сакето како популарен алкохолен пијалак во Јапонија; но Титсинг бил првиот што се обидел да го објасни и опише процесот на саке подготовката. Работата на двајцата писатели била широко распространета низ цела Европа во почетокот на XIX век.
Во текот на Меиџи реставрацијата, биле напишани закони кои дозволувале на секого кој имал пари и знаење слободно да изградат и да работат на сопствена саке пивара. Околу 30,000 пиварници се појавиле околу земјата во рок од една година. Како што минувало времето, владата наметнала зголемување на даноците за саке индустријата и бројот на пиварите се намалиле на 8,000.
Повеќето од пиварите кои растеле и го преживеале овој период биле воспоставени од богатите земјопоседници. Овие луѓе кои растеле култури на ориз имале вишок на ориз на крајот на сезоната. Наместо остатоците да одат во отпад, тие се испраќале во нивните пивари. Најуспешните од овие семејни пивари сè уште работат и денес.