cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вода
Синтеза, електролиза и хемиска употреба
Во иднина водородот треба да стане создавач на енергија. Тој не создава примарна енергија, туку служи како пренесувач на енергијата. Добиениот водород со електролиза на водата содржи значително повеќе примарна енергија од примарната енергија што се добива со водородот. Сончевата енергија ја разделува водата на соодветен катализатор на кислород и водород, што лабораториски е докажано.
За демонстрација, електризита на вода со помош на Хофмановиот волтметар е претставена со следната хемиска равенка:
Вкус и мирис
Водата може да раствори различни материи, што ѝ дава различни вкусови и мириси. Луѓето и другите животни имаат развиено сетила, кои повеќе или помалку им овозможуваат да проценат дали водата е погодна за пиење, па според тоа избегнуваат вода која е пресолена или гнила. Луѓето, исто така, предпочитаат ладна вода наместо млака, бидејќи ладната вода содржи помалку микроби. Вкусот на изворската вода или минералната вода зависи од минералите кои се растворени во неа. Чистата вода (H2O) е без вкус и мирис. Чистотата на изворската и минералната вода зависи од неприсутноста на токсини, загадувачи и микроби.
Вода во универзумот
Поголемиот дел од водата во универзумот може да се добие како нус-производ на формирањето на ѕвездите. Кога се раѓа ѕвездата, нејзиниот зачеток е придружен со силен ветар од гас и прашина насочен нанадвор. Кога овој излив на материјали ќе се судри со околниот гас, создадените ударни бранови ги притискаат топлината и гасот. Водата се формира во овој топол густ гас.
Вода се забележува и во меѓуѕвездените облаци (небули) во Млечниот Пат. Најверојато, водата постои во изобилие и во другите галаксии, бидејќи нејзините состојки, водородот и кислородот се меѓу најчестите елементи во универзумот. Небулите се згуснуваат во сончеви маглини и сончеви системи како нашиот.
Водната пареа е присутна во:
Цврсти докази посочуваат дека течната вода е присутна под површината на сателитот на Сатурн, Енкелад, и на сателитот на Јупитер, Европа, каде можеби постои како океан длабок 100 километри, кој ја покрива целата површина на сателитот, што е повеќе вода од сите океани на Земјата.
Воден мраз е присутен на:
Водениот мраз можно е да постои и на Церера и Тетида. Водата и други лесно испарливи материи најверојатно се составен дел од внатрешната структута на Уран и Нептун.
Вода на местата погодни за живот
Постоењето на течна вода, и во помал обем во гасна и цврста агрегатна состојба на Земјата, е неопходна за опстанокот на животот. Земјата е сместена во зона од сончевиот Систем која е погодна за живеење. Ако беше малку поблиску или подалеку од Сонцето (околу 5% или околу 8 милиони километри), условите кои дозволуваат трите форми да бидат присутни во исто време не би постоеле.
Гравитацијата на Земјата ѝ дозволува да ја задржи атмосферата. Водното испарување и јаглерод диоксидот во атмосферата прават амортизер за темература (ефект на стаклена градина) кој помага да се одржи прилично стабилна површинска тепмература. Ако Земјата беше помала, со поретка атмосфера би дошло до температурни екстреми, со што би се спречило насобирањето на вода, освен на поларните ледени покривки (како на Марс).
Површинската температура на Земјата е релативно постојана низ геолошкото време и покрај различните нивоа на сончево зрачење (изложување на сонце), што покажува дека со Земјината температура управува динамичен процес преку комбинација на гасови и површинско или атмосферско алабедо. Ова е познато како хипотеза Геа.
Денес, постојат различни теории за настанокот на водата на Земјата.
Вода на Земјата
Хидрологијата е наука на движењето, дистрибуцијата и кавалитетот на водата на Земја. Науката за дистибуција на водата се нарекува хидрографија. Науката за дистрибуција и движењето на подземните води е хидрогеологија, за ледниците е глациологија, за внатрешните води се нарекува лимнологија и поделбата на океаните е наречена океанографија. Еколошките процеси со хидрологија се фокусот на екохидрологијата.
Збирната маса од вода најдена на, под и над поршината на планетата се нарекува хидросфера. Приближниот волумен на Земјината вода (целосната резерва на вода за светот) е. Подземните води и свежата вода се корисни или потенцијално корисни за луѓето како водни ресурси.
Течната вода се наоѓа во водни тела како океани, мориња, езера, реки, потоци, канали, езерца или бари. Најголемиот дел од Земјината вода е морска вода. Водата е присутна и во атмосферата, во цврста, течна и гасовита состојба. Постои и како подземна вода во водоносните слоеви.
Водата е важна за многу геолошки процеси. Таа е сеприсутна во камењата, и притисокот на овие подземни води влијае врз начинот на раседување. Водата во Земјината кора го причинува топењето кое создава вулкани во зоните на субдукција. На Земјината површина водата е важна и за хемиските и за физичките елувијални процеси. Водата, но и мразот во помал но значаен дел, се одговорни и за преносот на седименти кој се одвива на површината на земјата. Таложењето на пренесените седименти формира голем број видови на седиментни карпи, кои ја сочинуваат геолошката евиденција на Земјината историја.
Воден циклус
Водениот циклус (научно познат како хидролошки циклус) се однесува на постојаната размена на вода во хидросферата, меѓу атмосферата, водата во почвата, површинската вода, подземните води и растенијата.
Водата, постојано се движи низ секој од овие региони во водениот циклус кој се состои од следиве процеси на пренос:
Истечните води, најчесто се собираат врз водопади кои се влеваат во реки. Математичкиот модел кој се употребува да се симулира река или проток на вода и да се пресметаат параметрите за квалитет на водата се нарекува хидролошки модел за пренос. Дел од водата е пренасочена за наводнување во земјоделството. Реките и морињата нудат можности за патување и трговија. Преку ерозија, истечните води ја оформуваат околината создавајќи долини и делти кои даваат богата почва и рамно земјиште за основање центри за населување. До поплави доаѓа кога дел од земјиштето, најчесто под водното ниво, е покриено со вода. Се случува кога реките се излеваат од своето корито или при поплави од морињата. Сушата е подолг период, кој трае со месеци или години, при која во некој регион се забележува недостаток од резервите со вода. До ова доаѓа кога некој регион постојано има потпросечни врнежи.
Складирање на свежата вода
Некои истечни води се заробени за одреден период на време, како што е на пример водата во езерата. На голема надморска височина, снегот се собира на ледените капи, снежните бали и ледниците. Водата се впива во земјата и се движи до водоносните слоеви. Овие подземни води подоцна повторно избиваат на површината во изворита или поспектакуларно како топли извори и гејзери. Подземните води можат да се извлечат и вештачки со бунари. Складирањето на водата е важно, бидејќи чистата, свежа вода е неопходна за човекот и другите копнени форми на живот. Во многу делови на светот таа е во недостаток.
Морска вода
Морката вода содржи околу 3,5% сол плус помали количини на други материи. Физичките својства на морската вода се разликуваат од тие на свежата вода по неколку работи. Морската вода смрзнува на пониски температури (околу -1,9 °C) и нејзината густина се зголемува со намалувањето на температурата до точката на замрзнување, наместо да достигне најголема густина на температури на замрзнување. Соленоста на водата во поголемите мориња се разликува од околу 0,7% во Балтичкото Море до 4,0% во Црвеното Море.
Плими
Плимите се кружно паѓање и кревање на Земјините води, предизвикани од приливните сили на Месечината и Сонцето, кои влијаат на океаните. Плимата предизвикува промени во длабочината на морските и речните водни тела и произведува осцилирачки струи познати како плимни струи. Плимата која се менува на некоја локација е резултат на замената на местата на Месечината и Сонцето во однос на Земјата, заедно со влијанието на ротацијата на Земјата и локалната батиметрија. Делот од морскиот брег кој се наоѓа под вода за време на висока плима и е изложен за време на ниска плима, е важен еколошки производ на океанските плими.
Влијание врз животот
Од биолошка гледна точка, водата има многу различни особености кои се важни за размножувањето на видовите, што ја разликува од другите материи. Тоа е затоа што им овозможува на органските соединенија да реагираат на начин кој би им дозволил размножување. Сите познати форми на живот зависат од водата. Водата е важна и како растворувач во кој големиот број раствори на телото се раствораат и како неопходен дел од многуте метаболички процеси во телото. Метаболизмот е збир од анаболизмот и катаболизмот. Во анаболизмот, водата се отстранува од молекулите (преку енергија за која се потребни хемиски реакции на ензимите) со цел да се добијат поголеми молекули (на пр. скробови, триглицериди и белковини за складирање на гориво и иформации). Во катаболизмот, водата се употребува да ги разруши врските со цел да се создадат помали молекули (на пр. глукоза, масни киселини и аминокиселини за гориво за енергија и други намени). Поради тоа, водата е незаменлива и главна за овие метаболички процеси. Оттаму, без вода, овие метаболички процеси би престанале да постојат, што би нѐ оставило да размислуваме кои процеси би ги замениле, како на пример апсорпција на гас, собирање на прашина и сл.
Исто така, водата е важна и за киселинско базната неутралност и работата на ензимите. Киселината се состои од водороден јон (H+, дел) дарител, кој може да биде неутрализиран од страна на базата, која претставува делумен акцептор како јон на хидроксид (OH−), со цел да се создаде вода. Водата се смета за неутрална, со pH вредност (негативниот дел од концентрацијата на водородниот јон) од 7. Киселините имаат pH вредност помала од 7, додека базите имаат вредност поголема од 7.
Стомачната киселина (HCl) е корисна за варењето на храната. Но нејзиното корозивно дејство врз хранопроводот за време на одливот на храна може привремено да се неутрализира со внесување на основа како алуминиум хидроксид за да се создадат неутрални молекули на вода и солта алуминиум хлорид. Човековата биохемија која вклучува ензими, најчесто најоптимално работи на билошки неутрална pH вредност од околу 7,4. На пример, клетка од бактеријата Escherichia coli содржи 70% вода, човековото тело 60-79% вода, растително тело содржи и до 90% вода и телото на возрасна медуза содржи 94-98% вода.
Водни форми на живот
Водите на Земјата се полни со живот. Најраните форми на живот се појавиле во вода. Речиси сите риби живеат исклучиво во вода, а постојат и многу морски видови на цицачи, како делфините и китовите кои исто така живеат во вода. Некои видови на животни, како водоземците, поминуваат дел од нивниот живот во вода и дел на копно. Растенијата како морската трева и алгите растат во вода и се основа на некои подводни екосистеми. Планктоните се главната основа на океанскиот синџир на исхрана.
Водните цицачи мора да добијат кислород за да преживеат, а тоа го прават на неколку различни начини. Рибите имаат жабри наместо бели дробови, иако некои видови риби, како дводишалката, ги имаат и двете. Морските цицачи, како делфините, китовите, видрите и фоките, мораат повремено да испловат на површината за да вдишат воздух. Помалите форми на живот се способни да впиваат кислород преку кожата.
Влијание врз човековата цивилизација
Историски гледано, цивилизацијата најмногу напреднала околу реките и големите водни патишта. Месопотамија, која се смета за лулка на цивилизацијата била сместена меѓу теченијата на плодните реки Тигар и Еуфрат. Животот на населението во Древен Египет било целосно зависно од течението на реката Нил. Големите пристанишни градови како Ротердам, Лондон, Монтреал, Париз, Њујорк, Буенос Ариес, Шангај, Токио, Чикаго и Хонгконг, делумно го должат својот развој и проширување поради лесната пристапливост преку вода и зголемувањето на трговијата, што е директен резултат на тоа. Островите со безбедни пристаништа, како Сингапур напреднале поради истата причина. Во делови од Северна Африка и Блискиот Исток, каде водата е поретка, пристап до чиста вода за пиење бил и е главен фактор за човековиот развој.
Здравје и загадување
Водата погодна за човекова употреба се нарекува вода за пиење или вода погодна за пиење. Водата, која не е за пиење може да се направи погодна за пиење со филтрација или дестилација (да се загрее додека нѐ испари и после пареата да се собере без нечистотиите кои ги остава) или на други начини (хемиска или топлинска преработка која ги убива бактериите). Понекогаш, изразот „безбедна вода“ важи за водата погодна за пиење од понизок квалитет (на пр. успешно се користи за исхрана кај луѓе кои имаат слаб пристап до процеси за прочистување на вода и прави повеќе добро отколку штета). Водата, која не е погодна за пиење, но не е штетна за луѓето кога се употребува за пливање или капење се нарекува со повеќе имиња, покрај вода погодна за пиење и понекогаш се нарекува „безбедна вода“ или „вода безбедна за капење“. Хлорот, кој ги иритира кожата и мукозната мембрана, се користи да ја направи водата безбедна за капење или пиење. Неговата употреба е строго техничка и најчесто се контролира со владини прописи (најчесто еден дел од милион од водата за пиење и 1-2 дела од милион хлор кој сè уште не реагирал со нечистотиите за вода за капење). Овој природен ресурс станува сè поредок на одредени места и неговата достапност е голем социјален и економски проблем. Моментално, околу 1 милијарда луѓе ширум светот редовно пијат загадена вода. На 29. средба на Г8 средбата во 2003 година, повеќето земји ја прифатија целта до 2015 да се преполови бројот на луѓе ширум светот кои немаат пристап до безбедна вода за пиење и санитација. Иако ова е цел која тешко може да се достигне, веројатно е дека повеќе од половина милијарда луѓе ќе останат без пристап до безбедна вода за пиење и повеќе од милијарда луѓе без пристап до соодведна санитација. Слабиот квалитет на водата и лошата санитација се смртоносни. Околу 5 милиони смртни случаи се последица поради загадена вода за пиење. Светската здравстена организација проценува дека безбедната вода би можела да спречи 1,4 смртни случаи на деца од дијареа секоја година. Но, водата не е исцрплив ресурс, туку се рециклилира како вода погодна за пиење преку дождови во многу поголеми количества од човековата потрошувачка. Поради тоа, прилично малото количество на водни резерви на Земјата (околу 1% од нашата вода за пиење, која се надополнува преку водоносни слоеви секои 1 до 10 години) е необновлив ресурс. Поретка е дистрибуцијата на вода погодна за пиење и наводнување отколку количеството кое постои на Земјата. Земјите кои немаат вода го користат увозот на добра како првичен начин за увоз на вода, бидејќи производствениот процес користи околу 10 до 100 пати вода од масата на производите.
Во земјите во развој, 90% од отпадите води сè уште непреработени се влеваат во локалните реки и потоци. Околу 50 држави, со одприлика третина од светското население, исто така страдаат од среден или висок воден притисок и 17 од нив годишно извлекуваат повеќе вода од колку што се надополнува со природниот воден циклус. Притисокот дејствува не само врз телата со свежа вода како реки и езера, туку и го намалува квалитетот на подземните водни ресурси.
Земјоделство
Најважната употреба на водата во земјоделството е за наводнување, што е клучен фактор за производството на храна. Наводнувањето зазема до 90% од повлечената вода во некои земји во развој и значајни размери во земји со поголем економски развој.
Водата како научен стандард
На 7 април 1795, во Франција било одлучено грамот да биде еднаков на „апсолутната маса на волумен чиста вода, еднаков на куб од стотинка од метар и на температурата на мраз кој се топи“. За практични цели, потребен бил метален стандард за пример, илијада пати поголем. Поради тоа било потребно точно да се одреди масата на еден литар вода. И покрај фактот дека дефиницијата за грамот ја специфицирала водата на 0 °C, температура која лесно може да се добие одново, научниците одлучиле да го редефинираат стандардот и да ги изведат нивните мерки на температурата кога водата е најгуста, што тогаш била 4 °C.
Температурната скала на Келвин од меѓународниот систем се основа на трите точки на водата, дефинирани на точно 273,16 К или 0,01 °C. Скалата е попрецизна од Целзиусовата температурна скала, што првично била дефинирана според точката на вриење (100 °C) и точката на топење (0 °C) на водата.
Природната вода главно се состои од изотопите на водород-1 и кислород-16, но постои и мало количество на потешки изотопи како водород-2 (девтериум). Количеството на девтериум оксиди или тешка вода е многу мало, но сепак влијае врз својствата на водата. Водата од реките и езерата содржи помалку девтериум од морската вода. Поради тоа, стандардната вода е дефинирана во спецификацијата на Виенскиот стандард за океански води.
Вода за пиење
Во зависност од големината на човечкото тело, истото се состои од 55% до 78% од вода. За да функционира правилно, на телото му се потребни меѓу еден и седум литри вода дневно за да се избегне дехидратација. Точното количество зависи од степенот на активност, температурата, влажноста, но и други фактори. Поголемиот дел од ова се внесува преку храна или пијалаци, наместо пиење чиста вода. Не е јасно колку вода е потребно да се внесе од страна на здрави луѓе, иако повеќето се согласуваат дека 6 до 7 чаши вода (отприлика 2 литри) дневно, најмалку е потребо за да се одржи соодветна хидратација. Медицинската литература претпочита помало внесување, обично 1 литар вода за просечен маж, исклучувајќи ги дополнитлните потреби кои се резултат на губитокот на течности заради вежбање или топло време. За тие што имаат здрави бубрези, тешко е да се исие премногу вода, но опасно е да не се испие доволно. Луѓето можат да испијат повеќе вода од потребното за време на вежбање што ги доведува до ризик од труење од вода (хиперхидратација), што може да биде смртоносна. Фактот дека еден човек треба да испие 8 чаши вода дневно не може да се препише на ниту еден научен извор. Постојат и други митови, како на пример влијанието на водата за спречување на дебелеењето.
Водата од телото се лачи на повеќе начини: преку урина и фецес, преку потење и преку издишување на водни испарувања во здивот. Со физичко исцрпување и изложување на топлина, губитокот на вода ќе се зголеми и дневните потреби за вода исто така ќе се зголемат. На луѓето им е потребна вода која не содржи премногу нечистотии. Чести нечистотии се металните соли и оксидите (вклучувајќи бакар, железо, калциум и олово) и/или штетни бактерии како на пример бактеријата Vibrio. Некои раствори се прифатливи и дури пожелни за подобрување на вкусот и за добивање на неопходните електролити. Најголемиот извор на вода погодна за пиење е Бајкалското Езеро, кое содржи многу малку сол и калциум и затоа ѝ се смета за многу чисто.
Хигиена
Способноста на водата да прави раствори и емулзии се користи за миење. Голем број индустриски процеси зависат од реакциите добиени со хемикалии растворени во вода, како на пример лебдењето на цврсти честички во водена кашеста маса или употребата на вода за да се растворат и извлечат материите.
Хемиска употреба
Водата има широка употреба во хемиските реакции како растворувач или реактант и поретко како раствор или катализатор. Во неорганските реакции, водата најчесто е растворувач, кој разградува многу јонски соединенија. Во органските реакции, не се користи како растворувач во реакцијата бидејќи не ги разградува добро реактантите и е амфотерна (киселинска и базна) и нуклеофилна. Но и покрај тоа, овие својства се пожелни. Исто така, забележано е и забрзување на Диелс-Алдеровите реакции. Суперкритичната вода, неодамна стана тема на истражување. Суперкритичната вода заситена со кислород успешно ги согорува загадувачите.
Течност која пренесува топлина
Водата и пареата се користат како течности во различни системи за пренос на топлина, поради нивната достапност и високиот топлински капацитет, и за ладење и за затоплување. Ладната вода може да биде и природно достапна од езерата или од морињата. Згуснатата пареа е прилично ефикасна течност за загревање поради големата топлина на испарувањето. Недостаток е тоа што водата и пареата се малку корозивни. Скоро во сите централи за елекртична енергија, водата која се користи за ладење испарува и ги придвижува парните турбини кои ги напојуваат генераторите.
Гаснење на пожари
Силата на таква експлозија е видена во Чернобилската катастрофа, иако водата за која станува збор не беше од гаснење на пожари туку од системот за ладење на реакторот. До парна експлозија дојде кога претераното затоплување на јадрото предизвика водата да се претвори во пареа. До водородна експлозија може да се дојде и како резултат на реакцијата помеѓу пареата и жешкиот циркониум.
Водна индустрија
Водната индустрија обезбедува услуги за вода за пиење и отпадни води (вклучувајќи ја и преработката на канализациските води) за домаќинствата и индустријата. Средствата кои се користат за снабдување со вода вклучуваат бунарни цистерни за собирање на дождовна вода, мрежи за снабдувње со вода, постојки за прочистување на вода, резевоари за вода, кули за вода, цевки за вода (аквадукти). Генераторите за атмосферска вода се во фаза на развивање.
Водата за пиење често се собира од извори, се црпи од вештачки јами (бунари) или се пумпа од езера и реки. Изградбата на повеќе бунари на соодветни места е можен начин да се добие повеќе вода, ако се претпостави дека водоносните слоеви можат да обезбедат доволен доток. Друг извор на вода е собирањето на дождовна вода. За да биде погодна за човечка употреба, можно е водата да треба да биде прочистена. Дистрибуцијата на водата за пиење се прави преку општински водни системи, достава со танкери или како флаширана вода. Владите во многу земји имаат програми за дистрибуција на вода до сиромашните, без наплата. Други сметаат дека пазарниот механизам и слободната трговија се најдобриот начин да се управува со овој ресурс и да се финансира дупчењето на бунари и изградбата на брани и рзервоари. Друг начин за намалување на потрошувачката е со употреба на водата за пиење само за човечка употреба. Во некои градови како Хонгконг, морската вода има широка употреба, за пуштање вода во тоалетите низ градот со цел да се зачуваат ресурсите на свежа вода.
Загадувањето на водата е најголемата злоупотреба на водата, до тој степен што загадувачите ја ограничуваат употребата на вода за други потреби, при што доаѓа до непотребно трошење на ресурсите, без разлика на придобивките на тој што загадува. Како и другите видови на загадување, ова не влегува во стандардното пресметување на пазарните трошоци, бидејќи се сметаат за надворешни одлики за кои пазарот не може да води сметка. Поради ова други ја плаќаат цената на загадувањето на водата, додека добивките од приватните фирми не се распределуваат до месното население кое е жртва на ова загадување.
Фармацевтските производи кои се користат од страна на луѓето често завршуваат во водните патишта и можат да имаат штетно влијание врз водниот живот ако се биоакумулираат и ако не се биолошки разградливи.
Индустриска употреба
Водата се користи за добивање енергија. Хидроелектричната енергија е енергија добиена со силата на водата. Таа се добива од вода која придвижува турбина на вода поврзана со генератор. Хидроелектричната енергија е евтин извор на енергија, кој не загадува и е обновлив. Всушност, енергијата се добива од сонцето, под чие дејство водата испарува и кондезира како дожд на големи височини од каде се враќа назад.
Водата под притисок се користи за водни детонации и сечачи со воден млаз. Исто така, за прецизно сечење се употребуваат и пушки кои работат на висок воден притисок. Тие работат добро, прилично се безбедни и не ѝ штетат на околината. Исто така, се употребува и за ладенње на машинеријата за да се спречи прегрејување на сечилата од пили.
Водата, се користи и во многу идустриски процеси и машини, како на пример парната турбина и разладувачот како додаток на нејзината употреба како растворувач. Испуштањето на непреработена вода од индустриска употреба се смета за загадување. За загадување се сметаат и испуштени раствори (хемиско загадување) и испуштена вода за ладење (термално загадување). На индустријата и е потребна чиста вода за многу употреби и се користи во различни техники за прочистување и во набавката на вода и во испуштањето на истата.
Преработка на храна
Водата има важна улога на полето на преработката на храна. За прехранбен научник важно е да ја разбере улогата која ја има водата во преработката на храна за да обезбеди производство на здрави производи. Растворите како солите и шеќерите кои се наоѓаат во водата и влијаат врз нејзините физички својства. Точките на вриење и замрзнување, исто така се под влијание на растворите во водата. Еден мол сахароза (шеќер) на килограм вода ја крева точката на вриење за 0,051 °C, и еден мол сол на килограм ја крева точката на вриење за 1,02 °C. Слично, зголемениот број на растворени честички ја намалува точката на замрзнување на водата.
Тврдоста на водата е исто така важен фактор во преработката на храна. Тврдоста на водата може да има големо влијание врз квалитетот на производот и врз санитацијата. Таа се класифицира врз основа на количината на калциум карбонат кој може да се отстрани од водата. Тврдоста се мери во гранули. Во 0,064 грама калциум карбонат е содржана гранула. Водата се класифицира како мека ако содржи 1 до 4 гранули, средна ако содржи 5 до 10 гранули и тврда ако содржи 11 до 20 гранули. Тврдоста на водата може да се промени или да се преработи со помош на систем за измена на јони. Тврдоста на водата влијае и врз pH рамнотежата која има важен удел во преработката на храна. Така на пример, тврдата вода го спречува успешното производство на безбојни пијалаци. Тврдоста на водата влијае и врз јавната хигиена. Колку е поголема тврдоста на водата толку е помала нејзината делотворност како средство за дезинфекција.
Вриењето, испарувањето и тлеењето се популарни методи за кои е потребно храната да се покрие со вода или со пареа.
Политика за вода
Политиката за вода е политика која се занимава со искористувањето на водата и водните ресурси. Поради оваа причина, водата е стратешки ресурс во светот и важен елемент во многу политички спорови. Таа влијае врз здравјето и ја оштетува биоразновидноста. Бројот на лица со пристап до здрава вода во земјите во развој се зголемил од 30% во 1970 година на 71% во 1990 година и 84% во 2004. Овој тренд се очекува да продолжи и во иднина. Со цел да се преполови бројот на лица без пристап до здрава вода до 2015 година, беше одлучено проблемот да биде дел од Милениумските цели за развој. Се проценува дека оваа цел ќе биде остварена.
Од 1990 година, 1,6 милијарда луѓе добија пристап до безбеден извор на вода за пиење. Во извештај на Обдинетите нации од 2006 година стои дека „има доволно вода за сите„, но дека пристапот до неа е попречен заради погрешно управување и корупција.
Светскиот извештај за развој на вода на Обединетите нации од 2003 година за проценка на водата посочува дека во наредните 20 години, количеството вода достапна за сите ќе се намали за 30%. Моментално 40% од населението на Земјата немаат доволно свежа вода за минимална хигиена. Повеќе од 2,2 милиони луѓе во 2000 умреле од болести преносливи преку вода (поврзано со потрошувачката на загадена вода) или од суша. Во 2004 година, британската добротворна организација WaterAid соопшти дека на секои 15 секунди по едно дете умира од болести поврзани со вода кои лесно може да се спречат. Најчесто до ова доаѓа поради недостаток на систем за отстранување на канализациски отпад.
Во светот постојат голем број на организации, кои се ангажираат во заштитата на водата, како што се: Меѓународното зружение за вода, WaterAid, Water 1st и др. Од страна на Обединетите нации се донесени и неколку конвенции кои директно се однесуваат на водата.
Светскиот ден на водата е 22 март.
Водата како тема во религијата
Водата во повеќето религии се смета за прочистувач. Во големите религии како христијанството, хиндуизмот, исламот, шинтоизмот, таоизмот и јудаизмот постојат ритуали со миење со вода. Потопувањето (прскање со света вода или крштевање) е главен религиозен обред во христијанството, а исто така е дел и од обредите во други религии, вклучувајќи го јудаизмот (миква) и сикизмот (Амрит Санскар). Исто така, во многу религии вклучувајќи ги и јудаизмот и исламот се применува и ритуално капење на мртвите во чиста вода. Во исламот, петте дневни молитви најчесто се исповедатат по миење на одредени делови од телото со чиста вода. Во шинтоизмот, водата се употребува во скоро сите ритуали за прочистување на луѓе или места. Водата се споменува во Библијата 442 пати. Впечатливо е тоа што во неа пишува: „...земјата е создадена од вода и со вода.“
Во Куранот рајот често се опишува со зборовите: „...живите суштества се направени од вода.“
Водата како тема во филозофијата
Античкиот филозоф Емпедокле сметал дека водата е еден од четирите класични елементи заедно со огнот, земјата и воздухот и се сметала за „илем“ или материја на универзумот. Водата се сметала за ладна и влажна. Во теоријата за четирите телесни течности кои го одредуваат расположението, водата се поврзувала со секретот. Класичниот елемент вода исто така е и еден од петте елементи во традиционалната кинеска филозофија, заедно со земјата, огнот, дрвото и металот. Во некои делови од азиската традиционална и популарна филозофија водата е земена како пример. Во преводотот на Тао Те Чинг од страна на Џејмс Лег од 1891 година се вели: "„Највиското совршенство е како тоа на водата. Совршенството на водата се појавува како доброто за сите нешта и во нејзината окупација без стремеж (туку напротив), на ниското место кое сите луѓе го презираат. Оттаму нејзиниот пат е сличен како на тој на Тао„ и “На светот не постои ништо помеко и послабо од водата, но за напаѓање на нешта кои се силни и цврсти не постои ништо што би ја заменило-бидејќи не постои ништо толку делотворно со што би можела да се замени.“"
Водата како тема во книжевноста
Во литературата, водата се користи како симбол за прочистување. Пример за ова е важноста на реката во романот Додека лежев умирајќи од Вилијам Фокнер и давењето на Офелија во Хамлет.
Шерлок Холмс, лик измислен од Артур Конан Дојл, вели: „Од капка вода, логичарот може да ја одреди веројатноста дали е од Атлантскиот Океан или од Нијагара, без да ја види или чуе едната или другата.“
Водата се јавува како тема во дела од бројни книжевни дела, како:
Национални симболи на Унгарија
Националните симболи на Унгарија се знамиња, икони или културни изрази кои се симболични, претставителни или на друг начин карактеристични за унгарската или унгарската култура. Високо ценетите специјални унгарски производи и симболи се нарекуваат Hungaricum.
Знамиња и хералдика
Знамето на Унгарија е хоризонтална тробојка со црвена, бела и зелена боја. Грбот на династијата Арпад е исто така популарен.
Флора и фауна
Речиси една петтина од земјата е пошумена, меѓутоа само 10 проценти се природна шума. Унгарија е дом на околу 2.200 цветни растителни видови и, поради неговата топографија и преодна клима, многу од нив обично не се наоѓаат на оваа широчина. Голем дел од флората во Villány и Mecsek Хилс во Јужна Transdanubia, на пример, обично се гледа само околу Средоземното Море. На јужниот дел на Шарсомолјо на планините Вилани, поранешниот непознат Colchicum hungaricum (унгарски крокус) бил пронајден и ботанички опишан во 1867 година од страна на унгарскиот ботаничар Виктор Јанка. Ова е најраниот [мајчин?  ] Унгарски цвет за цут.
На солен Hortobágy регионот на Источна рамнина има многу растенија обично се наоѓаат на морскиот брег, а областа Сатмар е позната по ливада со цвеќиња. Шумската Геменц на реката Дунав во близина на Сексзард, Малиот Балатон во центарот на Заднатаубија и реката Тиса, источно од Кечкемет, се важни мочуришта. Повеќето од дрвјата во шумите во државата се листопадни букови, дабови и бреза, а мал процент се еластични. Од 14 век, над 250 нови растенија ја колонизирале Унгарија, од кои речиси 70 се сметаат за инвазивни. Многу такви растенија се повеќегодишни билки кои полека исчезнуваат од некоја домашна флора.
Историски гледано, Унгарија била вториот по големина снабдувач на пиперки во САД, и покрај тоа што зачинот не е производ на унгарската фабрика. Унгарската пиперка има специфичен вкус и е во голема побарувачка во Европа каде што се користи како зачин, а не како средство за боење.
Државна химна
" Himnusz "(Химната на Унгарија) била усвоен во 19 век и првата строфа се пее на официјалните церемонии. Зборовите ги напишал Ференц Колссеј, национално познатиот поет во 1823 година, а нејзиното моментално официјално музичко опкружување било составено од романтичниот композитор Ференц Еркел во 1844 година, иако постојат и други, помалку познати музички верзии.
Храна и пијалак
Традиционалните унгарски јадења изобилуваат со пикантни вкусови и ароми. Садовите се вкусни, зачинети и често прилично тешки. Вкусови од унгарски јадења се засноваат на вековните традиции во подготовка. Исклучителни состојки се произведуваат од локалното земјоделство и одгледување. Пиперка, кромид и лук се наоѓаат насекаде. Во средниот век супата од риби била најпопуларна и најубава рибино брашно во Унгарија. Книгара со рецепти од 1860 година содржи 400 рецепти со риби. Најпознатите специјалитети на унгарската кујна, како што се супа од гулаш, различни видови на чорба и папракаса се црвени со пиперка.
Асуман Бејтоп
[[Податотека:Asuman Baytop.jpg|мини|Асуман БејтопРодена 27 Март 1920во Истанбул
Починала 18 Февруари 2015 (на 94 години) во ИстанбулНационалност Турчинка
Професија(и) ботаничар, фармаколог, едукатор
Сопружник Турхан Бајтоп ]] Др .Асуман Бејтоп Во 1964 година, таа ја основала Катедрата за фармацевтска ботаника на Универзитетот во Истанбул и го основала хербариумот на одделот, за кој придонела со преку 23.000 примероци. Таа е позната и по опишувањето на неколку видови крокус, а во нејзина чест се именувани се видовите Allium baytopiorum и Colchicum baytopiorum. Таа била мажена за колегата ботаничар Турхан Бајтоп.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Преспанска штипалка
Преспанска штипалка (Cobitis meridionalis) е вид риба од семејството Cobitidae. Ја има во Албанија, Грција и Северна Македонија.
Нејзиното природно живеалиште се слатководни езера. Загрозена е нејзината загуба на живеалиштата.
Опис и распространетост
Телото на преспанската штипалка е бочно умерено сплескано до цилиндрично. Опашната перка е заоблена и најчесто има темна (сива) пега по краевите на опашната перка. Телото ѝ е мазно, покриено со ситни лушпи кои тешко се забележуваат. По должината на целото тело се протегаат темносиви пеги кои понекогаш може да се во облик на темни континуирани или испрекинати ленти. Устата е мала, а долната усна е поделена на два дела. Има три пара на кратки мустаќи. Последниот пар достигнува до почетокот на окото. Преспанската штипалка е ендемичен вид и го населува само Преспанското Езеро и притоките.
Основни биолошки одлики
Екологијата на овој вид не е доволно проучена. Се мрести во пролетно-летниот период од месец мај до месец јуни.
Значење
Преспанската штипалка нема стопанско значење ниту за стопански, ниту за рекреативен риболов. Поради тоа што е ендемичен вид и го населува само Преспанското Езеро и притоките има големо значење и тоа во областа на зоогеографијата на рибите на Балканскиот Полуостров. Како и во другите природни езера така и во Преспанското Езеро настанати се големи промени по однос на екологијата на рибите и тоа најмногу изразено по однос на мрестот на белвицата и крапот. За разлика од порано кога белвицата се мрестела речиси на брегот од езерото, сега таа се мрести во средишните делови на езерото. Слично се случува и со крапот. Ова најверојатно е резултат на драстичното намалување на езерското ниво, како и присуството на сончарката во езерото. Намалувањето на нивото доведува и до намалување на волуменот и површината која во последно време за македонскиот дел изнесува 165 км2, или 16.500 хектари. Мошне е значајно што скобустот речиси веќе и да го нема во ловините, слично како во Охридско Езеро. Мрената, која порано, исто така, значајно учествувала во ловините, сега на македонскиот дел од езерото сè помалку ја има. Со оглед дека Преспанското Езеро е со мезотрофен карактер, тоа од друга страна има и поголема рибна продукција за разлика од Охридското, но, со риби со мала економска вредност. Изразено на хектар езерска површина годишниот принос е проценет до 22 килограми или вкупно за македонскиот дел 363000 кг.
Муфиде Илхан
Раниот живот
Муфиде Илхан е родена на 19 февруари 1911 година во Истанбул. Татко и бил Мустафа Назиф, воен офицер, а мајка и Емине, домаќинка. Таа имала само четири години кога нејзиниот татко Нафиз паднал во Конк Бајири за време на походот на Галиполи во Првата светска војна. По војната била испратена во Анкара, каде што го завршила основното образование. По ослободувањето на Истанбул, таа се преселила во Истанбул и го завршила своето средно образование во Гимназијата за девојки Кандили. Во 1928 година го завршила учителскиот колеџ. По завршувањето на колеџот почнала да служи како учителка во Истанбул.
Првиот брак
Во 1928 година се омажила за воен офицер Нури Четинкаја. Таа го придружувала својот сопруг во различни турски градови како Ерзурум и Киркларели. Кога нејзиниот сопруг бил назначен за турски воен аташе во Берлин, Германија, таа студирала на Институтот Песталоци-Фребел-Хаус. Меѓутоа, во 1936 година, двојката се развела и Муфиде се вратила во Анкара.
Втор брак
Во Анкара таа се сретнала со доктор Фарук Илхан. Но, Фарук Илхан морала да отпатува во Кабул, Авганистан за да го основа Медицинскиот факултет на Универзитетот во Кабул. Се венчаа во Кабул. Во 1945 година, кон крајот на Втората светска војна, парот решил да се врати во Турција. Но, поради неволјите за време на војната и немирите во Карачи, парот не можеше да отплови назад. Така, тие се вратиле дома со автомобил над Иран, што на многу луѓе им изгледало невозможно во 1945 година. Во 1946 година, тие решиле да се населат во Мерсин, родниот град на Фарук Илхан.
Политички живот
Илхан, како и повеќето реформисти од тоа време, била против авторитарната администрација на владата на ЦХП пред 1950 година. Меѓутоа, таа не била против идеологијата на ЦХП, таканаречениот кемализам. Така, некои рани потези на владата на ДП, кои се чинеше дека се против кемализмот, ја разочараа. На пример, и било тешко да го прифати укинувањето на забраната за арапски езан од страна на владата на ДП. Токму владата на ЦХП го иницирала езанот на турски во 1932 година наместо на традиционалниот арапски.
На 17 декември 1951 година, по една година обемна работа, таа поднела оставка од својата функција. По некое време и таа се повлекла од партијата. Таа формирала лига наречена „Лига за поддршка на независни кандидати“ во Мерсин. Таа, исто така, објавила краткотраен билтен по име Mücadele ( Struggle ). Меѓутоа, откако нејзиниот сопруг бил назначен во Измит за главен лекар, таа го напуштила Мерсин во 1955 година
Други активности
Помеѓу 1968 и 1981 година работела како учителка во Германија за турски имигранти. Работела во голем број општествени здруженија. Во подоцнежните години таа донирала пари во болници и пензионерски дом во Мерсин.
Личен живот
Муфиде имала седум деца; две ќерки од првиот брак, еден син и три ќерки од вториот брак и еден посвоен син. Во 1965 година, таа била избрана за „мајка на годината“ од Турското здружение на мајки.
Наследство
По неа се именувани маало во општина Акдениз и јавен парк во општина Јенишехир. По неа е именувана и една од уметничките галерии на İçel Sanat Kulübü (главниот уметнички клуб во Мерсин). На 4 април 2015 година општината Мерсин подигнала статуа на Муфиде Илхан
Европско првенство во кошарка 1955
Европското првенство во кошарка 1955 или Евробаскет 1955 бил деветтото европско првенство во кошарка одржано од ФИБА Европа. Првенството се одржало во Унгарија од 7 до 19 јуни. Шампион бил домаќинот Унгарија.
Прва фаза
Во првата рунда имало 18 екипи поделени на 4 групи.
Класификациска фаза 1
Од овие две групи екипите разигрувале за места на крајниот пласман.
Окултизам
Окултизам (од лат. occultus; таен, скриен) всушност претставува окултна наука (т.е. „таинствена наука“) за натсетилните појави како на пример: спиритизам, хиромантија, астрологија и теозофија.
Окултизмот се вклучува во верување во натприродни и таинствени сили во природата и во човекот.
Капсаицин
Капсаицинот е активна компонента во лутите пиперки, растенија од родот Capsicum. Тој е раздразнувач за цицачите, вклучувајќи ги и луѓето, и предизвикува чувство на жежење во ткивата со кои доаѓа во контакт. Капсаицинот и неколку други сродни соединенија се наракуваат капсаициноиди и се создаваат како вторични метаболити во чили пиперките, најверојатно како заштитен механизам од одредени цицачи и габи.
Список на државни водачи во 514 година
Ова е список на државни водачи во 14 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Штубен (Лауенбург)
Штубен (Stubben) — општина во округот Војводство Лауенбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Илија Николовски-Луј
Илија Николовски-Луј (Прилеп, -  Скопје, ) - македонски композитор и педагог.
Музика учел во Белград и Софија, а дипломирал на Педагошката академија во Скопје. Тој бил еден од првите организатори на музичкиот живот во Република Македонија. Како учесник во НОВ, во 1944 година формирал хор и дувачки оркестар. Бил директор на Средното музичко училиште во Скопје во периодот од 1947 до 1973 година, каде што истовремено предавал и труба. Како долгогодишен раководител на оваа институција, дал голем придонес во поставувањето и развојот на музичкото образование. Од 1979 година патрон на Музичко-балетскиот училиштен центар „Илија Николовски-Луј“ се слави на денот на неговата смрт.
Црква „Св. Никола“ - Брајчино
Свети Никола — главна селска црква во селото Брајчино, Општина Ресен, Македонија. Се наоѓа во западниот дел на селото. Во кругот на црквата се наоѓаат и селските гробишта.
Кула (Калаузлија)
Кула — археолошко наоѓалиште во штипското село Калаузлија, Општина Карбинци. Претставува населба и утврдување од доцноантичко време.
Црква „Св. Никола“ - Брајчино
Црквата била изградена во 1871/72 година и судејќи по сè, на место на постара црква.
Градба
Црквата „Св. Никола“ се наоѓа во северозападниот дел на самото село, до кој се стигнува по тесните асфалтирани улични, опкружени со камени ѕидови и стара селска архитектура на селото Брајчино. Црквата се наоѓа во кругот на селските гробишта и претставува трикорабна градба со полукружна апсида, врз која се поставени седум плитки и лачно засведени ниши. Крај јужната и западната фасада, прилепени се затворените тремови и помошните простории.
Кула (Калаузлија)
Се наоѓа на 2 км јужно од селото, на издолжен гребен кој на западниот крај стрмно се издига над коритото на Козјачка Река, од нејзината десна страна. На врвот има зарамнета јазичеста висорамнинка, со димензии од 70 × 65 м, опкружено со остатоци од темели на бедем, широк 1,5-2 м, ѕидан од кршен камен и варов малтер. Во североисточниот дел на висорамнинката се гледаат контури од објекти кои зафаќаат простор од околу.
Црква „Св. Никола“ - Брајчино
Градба
Црквата била изградена во 1871/72 година, што можеме да го дознаеме од натписот во нишата над влезот. Внатрешноста на црквата е надолжно поделена на три делови со два реда од по пет столбови. Нартексот на западниот дел од внатрешноста е одвоен со преграда и е подигнат со три скали повисоко од нивото на наосот. Над нартексот е направена галеријата на кат.
Фрескоживопис
Врз ѕидните површини на наосот и нартексот не се сочувало ѕидно сликарство.
Живопис постои само во апсидата и во жртвеникот. Во конхата од апсидата насликана е „Св. Богородица со Христос“ на горниот дел и фигурите на архијереите „Св. Јован Златоуст“, „Св. Василиј Велики“, „Св. Никола“, „Св. Атанасиј“, „Св. Григориј“ и „Св. Спиридон“ во долната зона.
Иконостас
Иконостасот е составен од три реда на икони, царски двери и врати на јужниот и северниот дел на преградата. Иконите од иконостасот се работени во 1875 и 1889 година. Според сликарските натписи, постарите икони се дела на Апостол Стеријев од селото Пласје, а оние од 1889 година на зографот Атанас Димитри од селото Негован, Леринско.
Список на државни водачи во 1485 година
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Кула (Калаузлија)
Селанецот Јашар Мемедов откопал ќоше од просторија ѕидана од кршен камен и вар, во кое нашол бронзена ногалка од свеќник што завршува во облик на лавовска глава. Надвор од габаритот на Кула, на североисточната страна, теренот продолжува во широко обработлива висорамнинка на кое се забележува расфрлен градежен материјал.
Во нивата на Блаже Јованов биле најдени монети со временски распон од I век до доцната антика, како и темели од ѕидови и градежен материјал. Наоѓалиштето е оддалечено околу 4 км југоисточно од доцноантичкиот град Баргала во Горни Козјак.
Театар „Бошко Буха” Белград
Театарот ,,Бошко Буха“ во Белград е основан на 13 октомври 1950 година, од некогашното Културно-уметничко друштво „Рода“ прераснувајќи во првиот српски професионален театар за деца и младинци. Меѓу основачите, најистакнато место и припаѓа на г-ѓа Гита Предиќ-Нушиќ, ќерката на големиот драматург Бранислав Нушиќ.
Театарот го добил името во спомен на легендарниот младо момче, партизански борец-бомбардер Бошко Буху (1926-1943), кој бил еден од најмладите народни херои на тогашната земја Југославија.