cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Моргана
Во средновековната литература
Улогата на Морган е многу попроширена во Ланселот-Грал (Кругот на Вулгата) од 13 век и во наредните дела инспирирани од неа. Најмлада од сите ќерки на Горлоис и Игрејн, таа е испратена во манастир кога Утер Пендрагон го убива нејзиниот татко и се жени со нејзината мајка. Таму таа почнува да учи магија, но е прекината кога Утер ја мажи со неговиот сојузник Уриен. Несреќна со својот сопруг, таа има многу љубовници сè додека младата Гвиневир не ја открие и ја исфрла од дворецот чувствувајќи одвратност кон неа. Могран го продолжува учењето на магиите со помошта на Мерлин, истовремено планирајќи одмазда на Гвиневир. Во наредните поглавја таа ги користи своите моќи за да ги надмудри витезите на Артур, особено Ланселот, кого се обидува да го заведе (вклучувајќи го неговото затворање сам со нејзините пријателки маѓепснички, кралицата Седил и кралицата на Сорестан, кои и двете го сакаат за љубовник) и да го прогласи како љубовник на Гвиневир. Во Прозата Тристан, таа испраќа во дворецот на Артур магичен рог за пиење од којшто дама која не е неверна ќе пие без да се истури, надевајќи се да го разоткрие неверството.
Таа се појавува во текот на развиениот среден век и доцниот среден век, обично во дела поврзани со круговите на Артур или Карло Велики. На крајот на Сер Гвејн и Зелениот Витез, се открива дека целата натприродна епизода била поттикната од страна на Морган како тест за Артур и неговите витези, и за да ја исплаши Гвиневир. Важноста на Морган во овој расказ е оспорена и наречена deus ex machina и е едноставно еден уметнички уред за понатамошно поврзување на епизодата на Гвејн со приказната за Артур.
Во легендите за Карло Велики, таа најмногу е позната по нејзиното пријателство со Огиер Данецот, што го носи до нејзината палата на мистичниот остров за да ѝ биде љубовник. Во chanson de geste (народни песни за хероите) од Хуон де Бордо, Морган е мајка на кралот Оберон зачнат од никој друг туку Јулиј Цезар.
Во подоцнежната научна фантастика
Стереотипната слика за Морган често е онаа во којашто таа се прикажува како лоша: обично заводлива, мегаломанска маѓепсничка која сака да го порази Артур. Современите толкувања за митот за Артур понекогаш на Морган ѝ ја доделуваат улогата на жена што го заведува Артур и го раѓа злобниот Мордред, иако најчесто Моргоз е прикажана како негова мајка, сестрата на Морган. Во овие дела Мордред често е нејзин пион, што таа го користи за да го заврши животот на кралот Артур. Примери за модерни дела за Артур кои ја имаат Морган во улога на главен непријател вклучуваат ликови во двете ДС Комикс (Моргана ле Феј) и Марвел Комикс (Морган ле Феј) како и во филмовите (Јенки од Конектикат во дворецот на Артур, Екскалибур, Мерлин: Враќањето, Принцот Валиант, Ученикот на маѓепсникот), новелите (Артур Рекс, Греј Грифинс, Гвиневир, Кралицата на Летната земја, Животот на витезот, Витезот на светото езеро, Кругот на Пендрагон, Принцот и Пилгримот, Кралицата на летните ѕвезди), театарски дела (Јенки од Конектикат, Екскалибур, Гвејн), телевизиски серии (Бојно поле, Камелот, Даркстолкерс, Гвиневир Џоунс, Кралот Артур и витезите за правда, Мерлин, Принцезата Гвиневир и Јавачите на бисери) и видео-игри (Потрагата на Артур, Хрониките на мечот, Мрачно доба на Камелот, Ерик Неспремниот, Духот на Екскалибур, Стронгхолд легенди, Волшебник101).
Сепак, во почетокот на 20 век, неколку феминистки ја усвоија Морган како претставување на женската моќ или на исчезнувачка форма на женската духовност наводно практикувана од Келтите или претходните народи. Овие толкувања се осврнале на француските романси што ја прикажуваат Морган како „добронамерен лик“ со натприродни лекувачки моќи. Ова доведе до проширување на улогата на Морган во феминистичката литература за Артур, како што е Маглите на Авалон од Мерион Цимер Бредли, којашто оди дотаму што ѝ дава заслуга за главните настани во главната приказна. Во други дела Морган има различни улоги, позитивни или барем понејасни вклучувајќи ги филмовите ''Ах! Господи: Филмот, Авантурите на Сер Галахад, Авалон, Господар на ѕверовите 3: Окото на Браксус и Мерлин, новелите Јенки од Конектикат во дворецот на кралот Артур, Екскалибар, Господар на огнот, Кралот Артур и витезите на кружната маса, Коските на Мерлин, Песната на врапчето и Идилите на кралицата, телевизиските серии Пресврт во приказната, Ѕвездена порта СГ-1 и Винкс клуб, видео-игрите Витезите на Артур: Приказни за витештвото, Витезите на Артур 2: Тајната на Мерлин и Кралот Артур 2: Играње улоги во Варгејм, сериите книга и филм Магичната куќа на дрво, телевизиската програма Кастело Ра-Тим-Бум и расказот „Последниот бранител на Камелот“''.
Во фолклорот
Морган ле Феј или Фата Моргана на италијански, била поврзувана со Сицилија откако Норманите ја освоиле јужна Италија. Како такво, таа го додала своето име на формата за илузија која била честа за бреговите на Сициија, Фата Моргана. Во средновековната романса Флоријант и Флорет се кажува дека домот на Моргана бил на планината Монтегибел на Сицилија, а подоцнежниот италијански фолклор ја опишува Моргана како живее на планината Етна.
NGC 6768/1
NGC 6768/1 — елиптична галаксија во соѕвездието Јужна Круна, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6768/1 се споменува и како ESO 337-18, MCG -7-39-10.
Откривање
Објектот е откриен на 4 август 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6768/1 е од видот E4. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 6768/1 има привидни димензии од 1,2' х 1,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 19 ч 16 м 32,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -40° 12' 31"". Положбениот агол на објектот е во износ од 36°.
Други поделби
Проучување на NGC 6768/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 62997. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 410; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7922. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Царевата нова облека
„Царевата нова облека“ (дански: Kejserens nye klæder) — сказна на Ханс Кристијан Андерсен од 1837 година.
Содржина
Еден цар имал голема страст кон модерната облека. Еден ден, во градот пристигнале двајца измамници кои се пофалиле дека можат да направат многу убава облека која е невидлива за оние кои се неспособни или глупави. Царот слушнал за необичната облека и ги ангажирал измамниците, давајќи им многу пари. Тие се преправале дека ткаат на разбојот, иако на него немало никакво платно. За да провери како напредува работата, царот го испратил својот министер, кој не гледал ништо, но се плашел да не се открие неговата неспособност, па ја пофалил убавата облека. По некое време, царот испратил друг дворјанин, кој исто така му рекол дека облеката е неверојатно убава. Најпосле, и царот отишол да ја види облеката. Таму, го затекнал празниот рабој, но плашејќи се да не биде прогласен за неспособен, почнал да се воодушевува на облеката. Најпосле, царот ја облекол новата облека на денот кога се одржувала голема свеченост. Всушност, тој излегол надвор сосема гол, но сите граѓани со восхит зборувале за облеката. Тогаш, едно дете извикало дека царот е гол и дури тогаш луѓето се ослободиле и јавно ја искажале вистината - дека царот е гол.
Хари Мартинсон
Хари Едмунд Мартинсон (, Јамсхег -, Стокхолм, Шведска) — шведски поет, белетрист, добитник на Нобеловата награда за литература во 1974 година (заедно со Ејвинд Јонсон) за целокупното творештво.
Животопис
Татко му починал кога Мартинсон наполнил шест години. Мајка му ги напуштила децата и емигрирала во Америка. Мартинсон го поминува детството во сиропиталишта. На крајот од Првата светска војна, Мартинсон доаѓа во Гетеборг, каде што работи на бродови. Од 1920 до 1927 година (со прекини) — морнар и огнар, често останува во пристаништата во Индија, Кина, Јужна Америка. Заболува од туберколоза и е принуден да го напушти морнарскиот живот. Во исто време почнува да пишува поезија.
Книжевни дела
Првата стихозбирка „Сенишниот брод“ (1929) — под силно влијание на Киплинг и на шведскиот поет Артур Лундквист. Мартинсон се затврднува како поет со стихозбирката „Скитник“ (1931), напишана во слободен стих, што остава впечаток со јазикот и стилот, кршејќи ги уметничките канони. Автор е на огиринални патописи - „Патешествија без цел“ (1932) и „Збогум Кејл!“ (1933), на автобиографски романи „Копривите цутат“ (1935) и „Излезниот пат“ (1936). За време на советската инвазија во Финска (1939-1940) влегува во составот на Шведскиот доброволечки корпус за ослободување на Финска, но од здравствени причини е принуден да го напушти. Започнува да ја пишува книгата „Стварност за смртта“ (1940) во која се зборува за борбата против тоталитаризмот. Меѓу најзначајните творби се стихозбирките „Пасат“ (1945), а романот „Патот кон царството на камбаните“ (1948) и поемата „Анијара“ - филозофско дело за кризата на цивилизацијата, послужил за основа на либрето за опера, напишано од Карл Биргер Блумдал.
Во 1949 година е избран за член на Шведската академија - ретка чест за писател без образование. Мартинсон е почесен доктор на Универзитетот во Гетеборг. Во творештвото ја отсликува глобалната противречност на епохата - меѓу прирдниот начин на животот и индустриското општество што продува отуѓеност и ја раскинува човечката природа. Во 50-тите и во 60-тите години Хари Едмунд Мартинсон продолжува да пишува поезија - стихозбирките „Цикада“ (1953), „Кола“ (1960) и „Стихотворби за светлината и темнината“ (1971).
Полог (иселеничко друштво)
Полог е друштво на Македонци по потекло од Тетовско. Основано е во Виндзор, Канада во 1981 година. Ориентирано е на организирање културни манифестации и спортски активности. Друштвото формирало Спортски клуб „Тетекс“ во 1983 година, кој се натпреварувал во потсојузната лига.
Моравци во Словенске Горице
Моравци во Словенске Горице (словенечки: Moravci v Slovenskih goricah) — населба во Општина Љутомер во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
IC 209
IC 209 — галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Штипско кале - Исар
Штипското кале или тврдина Исар се наоѓа меѓу реките Брегалница и Отиња, на вонредно стратешка позиција. На источната страна, каде што косината на ридот се спушта благо, расположен е сегашниот град Штип кој се развил од средновековно предградие. Не е познато ѕидањето на оваа тврдина. Самиот град Штип го знаеме по името Стипион од античко време. Но, секако, оваа тврдина, имајќи ги сите одлики на средновековните фортификациони градби, настанала во ова време. Познато е од историски извори дека Штип се наоѓал во границите на Самоиловата држава, а по најзиното пропаѓање го презеле Византијците. Во почетокот на 13 век Штип бил под бугарска власт, а по битката на Велбужд потпаднал под управа на Стеван Дечаноски. Потоа, во тврдината се населувале властелините Оливер, Хреља и Константин Деановиќ. Турција го зазеле градот, во 1382 година.
IC 209
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 209 се споменува и како ESO 501-28, MCG -4-25-28.
Штипско кале - Исар
Имајќи ги предвит условите во кои живееле средновековните владетели и властелини и вонредната стратешка положба на оваа тврдина, лесно можеме да претпоставиме дека од раниот среден век, па сè до времето кога поради појавата на огненото оружје настапувало општо напуштање на средновековните тврдини, штипското кале играло важна улога во нивниот живот, и по секој наплив на непријателот што бил следен со делумни уривања, било поправено од нивнот господар.
IC 209
Откривање
Објектот е откриен на 15 февруари 1898 година од страна на Луис Свифт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 209 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,4 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,4 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. IC 209 има привидни димензии од 1,4' х 1,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 36 м 4,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -24° 19' 22".
Полог (иселеничко младинско друштво)
Македонското младинско друштво „Полог“ е друштво на млади Американци од македонско потекло, претежно интелектуалци од Детроит, од семејства по потекло од Тетовско. Развива културна и други дејности. Оформено е во Детроит, Мичиген, САД во 2001 година.
Шамак (’Ржаничино)
Шамак — археолошко наоѓалиште кај скопското село ’Ржаничино, Општина Петровец. Претставува населба од неолитот.
Шабани Нонда
Шабани Кристоф Нонда (роден на 6 март 1977 во Буџумбура, Бурунди) — поранешен фудбалер, напаѓач од ДР Конго.
Шамак (’Ржаничино)
Источно од селото, покрај стариот пат Скопје - Катланово (Р1102) и источно од фармата на ЗИК „Скопско Поле“, на блага височинка оштетена со поставувањето на трасата на патот, како и со насипувањето на земја за новата траса на автопатот, се среќаваат фрагменти од керамички садови, камени и кремени орудија и друго.
Шабани Нонда
За репрезентацијата на ДР Конго играл 36 пати и постигнал 20 гола, а исто така бил избран во тимот кој настапил на Африканскиот куп на нации 2002.
Црна гулапка
Црна гулапка (Rússula albonígra) - вид печурки вклучени во родот гулапки (Rússula) семејство Гулапки (Russulaceae).
Опис
Шапката достигнува пречник од 5-15 см, прво конвексна, потоа депресивна и во форма на инка, со белузлава површина, поцрнува кога ќе се притисне, со возраста, особено во центарот, затемнувајќи сè до валкано сивкасто.
Стеблото е цилиндрично или обратно конусно, многу силно, полно, бело, со стареењето се покрива со неправилни црни точки.
Пулпата е цврста, бела, прво станува кафеава во воздухот, потоа се поцрнува, повремено поцрнува само по неколку часа или воопшто не ја менува бојата. Мирисот е суптилен, овошен, вкусот е на нане.
Спорите во прав се бели. Спори 6,5—9 × 5,5—7 мм, широки елиптични, брадавичести, со фина мрежа.
Јадлива е, сепак, има прилично слаб вкус.
Екологија
Видот е широко распространет во Евроазија и Северна Америка, се наоѓа и во иглолисни и листопадни шуми, формирајќи микориза со бреза и бор.
Мандалион
Мандалионот или Убрус (грчки: μανδύλιον, μανδύη) претставува иконографска слика од платно на која се наоѓа лицето на Исус Христос. Во Западна Европа, платното е познато како Mandylion а во Русија како „Спас Нерукотворный“
Источно предание
Според преданието раскажано од страна на црковниот историчар Евсевиј Кесариски, владетелот на градот Едеса Авгар бил болен од лепра. Тој на својот служител во дворот Ананиј му наредил да му донесе слика од Исус Христос за чии натприродни сили бил запознаен веќе претходно. Ананиј го открил каде се наоѓа месијата и се обидел да го наслика но безуспешно. По крајот на проповедењето на Исус, тој го измил своето лице и го избришал со ленена крпа и истата му ја дал на уметникот. На неа бил отпечатен ликот на Исус Христос. Оваа слика се смета дека претставува првата икона создадена во христијанската иконографија.
Ананиј го донел платното на својот владетел. Авгар кога го видел ликот на Исус на платното по кое бил излекуван. Неракотворната икона била залепена на даска и поставена над градската порта во градот. Во 545 година персискиот шах Хоросој го опседнал градот. Мандалионот бил веднаш симнат и сокриен, но епископот на градот добил Откровение според кое градот ќе биде спасен доколку платното повторно биде извадено над портата.
Превезот на Вероника
Легендата околу Мандалионот во Западна Европа се појавила во 13 век. Оваа платно е познато како превезот на Вероника. Според најновата верзија, легендата раскажува дека Света Вероника од Ерусалим го сретнал Исус по Виа Долороса на патот кон Голгота. Таа застанала пред него да му го избрише лицето од нејзиниот превез. Така, на превезот се обележела лицето на Исус. Според некои верзии, Вероника подоцна отишла во Рим за да го претстави платното на римскиот цар Тибериј, укажувајќи му дека платното поседува натприродна моќ кое може да ја угаси жедта, да лекува слепи луѓе, а понекогаш дури ѝ да ги оживее мртвите. За платното на Вероника се смета дека се чува во базиликата Свети Петар во Рим.
Торинското платно
Според Евангелието на Јован, Апостол Петар и неговите соверници влегле во гробот на Исус набрзо по неговото воскреснување и го пронашле лененото платно со кое било обвиткано телото на Исус и салфетката која била до неговата глава. Низ историјата голем број на визуелни претставувања се давале за платното со кое било обвиткано телото, но ниту едно не е тесно сврзано со Туринското платно. Освен Мандалионот ниту едно претставување на платното или тврдење дека е вистинскот платно не содржи слика на лик. Вакви тврдења за вистинското платно има околу 43. За Мандалионот се потврдило дека содржи слика од лицето на Исус и неговото постоење датира од 16 век. Некои предлагаат поврзаност помеѓу Мандалионот и Туринското платно. За Мандалионот не постои легенда или наговестување дека содржи слика од раскрвавеното и претепаното тело на Исус. За него се верува дека е слика на Исус префрлена на платното додека бил жив. Оваа слика е претставување само на лицето на Исус, не целото тело. Поборниците за теоријата дека Мандалионот е всушност платното на Исус, како што е Јан Вилсон, велат дека секогаш се обвиткувало така само за да се претстави лицето.
Карија (село)
Карија или Карја (Καρυά) — поранешно село во Солунско, Егејска Македонија, дел од денешната Општина Гида, во Централна Македонија, Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓало во атарот на поранешната општина Трикала, на еден километар од истоименото село, на надморска височина од 4 метри.
Сместено е во областа Урумлак, југоисточно од градот Гида.
Историја
Селото најверојатно претставувало мала чифлигарска населба, која не била обновена.
Население
По податоци на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Карија (Karia) живееле 100 Грци.
Населбата Карија била спомената со пописот од 1913 година со 34, а во 1920 година само со 16 жители.
NGC 4174
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4174 се споменува и како UGC 7206, MCG 5-29-34, CGCG 158-44, KUG 1209+294B, ARAK 351, HCG 61D, PRC C-39, MK 761, The Box.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4174 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 11,4 m/лм2. NGC 4174 има привидни димензии од 0,8' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 50°.
Други поделби
Проучување на NGC 4174 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 38906. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 107; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1988. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1398.
Општествена социологија
СОЦИОЛОГИЈА Социологијата е наука за општеството. Таа е општествена наука, термин со кој таа честопати се поистоветува, која користи најразлични методи на емпириско истражување и критичка анализа, за да оформи и усоврши одредени знаења за човековата општествена активност, честопати со цел за променување на такви знаења за занимавање со општествената благосостојба. Темите варираат од микро нивоа во агенциите и нивните заемни влијанија, до макро нивоа на системите и општествените структури. Социологијата е и тополошки и методолошки една многу широка дисциплина. Нејзините традиционални фокуси вклучуваат општествена стратификација (раслојување), општествени класи, општествена подвижност, религија, секуларизација (одделување од црквата), закон и девијантности (отклонувања). Со оглед на тоа дека сите сфери на човековата активност се „извајани“ според општествената структура и поединечната агенција, социологијата постепено го прошири својот фокус на дополнителни теми како што се здравството, воените и казнените институции, интернетот, па дури и улогата на општествената активност во развивањето на таквото научно знаење. Опсегот на општествените научни методи исто така се има значитело проширено. Истражувачите на општеството се ослонуваат врз неколку квалитативни и квантитативни техники. Лингвистичките и културните пресврти во средината на дваесеттиот век доведоа до изразито толковни, херменевтски (херменевтика: наука за постапките на луѓето) и филозофски пристапи кон анализата на општеството. Спротивно на тоа, во последните децении е дојдено до подем на нови, аналитички, математички и пресметковни строги (детални, прецизни) техники, како што е моделирањето врз основа на агент и анализата на општествените мрежи. Историја Потекло
Дијаграм на една друштвена мрежа која се состои од лица (или „јазли“) поврзани со еден или повеќе одредени типови на заемна зависност. Социолозите сè повеќе се ослонуваат на компјутерските методи за анализирање и моделирање на општествените појави. Со помош на компјутерски симулации, вештачка интелигенција, сложени статистички методи и нови аналитички пристапи како што е анализата на општествените мрежи, компјутерската социологија развива и испитува теории за сложени општествени процеси преку моделирање на општествените интеракции од дното па кон горе. Иако тематиката и методологиите во општествената наука се разликуваат од оние во природните науки или компјутерската наука, неколку од пристапите кои се користат во современите симулации на општество потекнуваат од полиња како што се физиката и вештачката интелигенција. На ист начин, некои од пристапите кои потекнуваат од компјутерската социологија се внесени во природните науки, како што се мерењата на централитетот (централната позиција) на мрежата од анализите на полињата на општествената мрежа и науката за мрежата. Во релевантната литература, компјутерската социологија честопати се поврзува со проучување на комплексноста на општеството. Поимите за комплексност на општеството како што се комплексни системи, нелинеарната интеракција меѓу макро и микро процесите и појавување, веќе влегоа во речникот на компјутерската социологија. Еден практичен и добро познат пример е конструирањето на компјутерски модел во форма на „вештачко општество“, со кој истражувачите можат да ја анализираат структурата на општествениот систем. Практични примени на истражувањата на општеството Истражувањето на општеството им дава информации на политичарите и творците на политиките, едукаторите, планерите, законодавците, администраторите, деловните магнати, менаџерите, социјалните работници, невладините организации, непрофитните организации и сите луѓе заинтересирани за решавање на општествените прашања општо. Честопати постои голема мера на преклопување помеѓу истражувањето на општеството, истражувањето на пазарот и некои други статистички полиња. Опсег и теми Култура
Џиновска ѕвезда
Џиновска ѕвезда — ѕвезда со значително поголем полупречник и сјајност од оние во главната низа (џуџиња) при иста површинска температура. Таквите ѕвезди се сместени над главната низа (сјајносна класа V според Јеркисовата спектрална класификација) на Херцшпрунг-Раселовиот дијаграм (ХР-дијаграм) и одговараат на сјајносните класи II и III. Поимите џин и џуџе се осмислени од данскиот научник Ејнар Херцшпрунг во 1905 г., за разликување на ѕвездите со мошне различна сјајност, без оглед на сличната тепература или спектрален тип.
Ваквите ѕвезди имаат полупречници неколку стотоци пати поголеми од оној на Сонцето и сјајност од десетина до илјадници пати поголема од Сончевата. Ѕвездите со уште поголема сјајност се нарекуваат суперџинови и хиперџинови.
Џин може да се нарече и врела и сјајна ѕвезда од главната низа, но секоја ѕвезда од низата се нарекува „џуџе“ без оглед на сјајноста и големината.
Средномасивни ѕвезди
Кај ѕвездите со маси над 0,25 Сончеви маси важи правилото дека, кога ќе се осиромаши водородот во јадрото, истото се собира и се загрева, така што водородот почнува да се сврзува во обвивка околу јадрото. Делот од ѕвездата вон обвивката се шири додека се лади, но само со мала добивка во сјајност, и ѕвездата станува подџин. Инерниото хелиумско јадро продолжува да расте и да ја накачува температурата како што насобира хелиум од обвивката, но кај ѕвездите до не достигнува доволна температура за да почне да го гори хелиумот (ѕвездите со повисока маса се суперџинови и се развиваат поинаку). Наместо тоа, по само неколку милиони години јадрото ја достигнува Шенберг–Чандрасекаровата граница, брзо колабира и може да стане изродена. Ова предизвикува надворешната обвивка уште повеќе да се рашири и создава силно струјноf (конвективно) подрачје кое издига на површина тешки елементи во процес наречен прво зацрпување. Оваа силно струење исто така ја го зголемува преносот на енергија кон површината, драстично зголемувајќи ја сјајноста, па ѕвездата преминува во гранката на црвени џинови каде устојчиво ќе согорува водород во обвивка во значаен дел од својот животен век (околу 10 % за сонцевидн ѕвезди). Јадрото продолжува да добива на маса, да се собира, и да ја накачува температурата, додека истовремено се јавува извесен губиток на масата во надворешните слоеви. , § 5.9.
Доколку масата на ѕвездата, која е во главната низа, е помала од, таа никогаш нема да ја достигне средишната температура потребна за сврзување на хелиумот. , p. 169. Затоа, таа ќе остане водородносврзувачки црвен џин додека не се потроши водородот, а потоа станува хелиумско бело џуџе. , § 4.1, 6.1. Според теоријата за ѕвездениот развој, не постои ѕвезда со толку ниска маса која би можела да ја достигне таа фаза во времето од настанокот на вселената до денес.
Кај ѕвездите со повеќе од, јадрото по извесно време достигнува 108 K и хелиумот почнува да се сврзува со јаглеродот и кислородот во јадрото по пат на тројниот алфапроцес. ,§ 5.9, гл. 6. Кога јадрото е изродено, хелиумското сврзување отпочнува избувно, но највеќето енергија оди во издигање на изродувањето и јадрото станува струјно. Создадената енергија го намалува притисокот во кислородносогорувачка обвивка околу него, што ја намалува стапката на создавање на енергија. Севкупната сјајност на ѕвездата се смалува, нејзината надворешна обвивка повторно се собира, и ѕвездата преоѓа од гранката на црвени џинови во хоризонталната гранка (ХГ). , гл. 6.
Кога ќе се исцрпи хелиумот во јадрото, ѕвездата со маса до има јаглеродно-кислородно јадро кое станува изродено и почнува да го согорува хелиумот во обвивката. Како и со претходниот колапс на хелиумскто јадро, ова предизвикува струење во надворешните слоеви, поттикнува второ зацрпување и предизвикува драматично зголемување во големина и сјајност. Ова е асимптотската гранка на џинови (АГЏ) аналогна на онаа на црвените џинови, но посјајна, при што најголем удел во енергијата има водородносогорувачката обвивка. Ѕвездите се задржуваат во АГЏ само милион години, стануваат сè понеустојчиви додека не го истрошат горивото, поминуваат низ фаза на планетарна маглина, а потоа стануваат јаглеродно-кислородни бели џуџиња. , § 7.1–7.4.
Високомасивни ѕвезди
Ѕвездите од главната низа со маса од околу веќе имаат голема сјајност е се придвижуваат хоризонтално по ХР-дијаграмот кога ќе ја напуштат главната низа, за кратко станувајќи сини џинови, пред да продолжат со ширењето до степен на сини суперџинови. Започнуваат да го согоруваат хелоумот во јадрото пред тоа да стане изродено (дегенерирано) и постепено прераснуваат во црвени суперџинови без значајно зголемување на сјајноста. Во оваа фаза сјајноста им е споредлива со онаа на сјајните АГЏ-ѕвезди (иако масата им е ммногу поголема), но продолжуваат да добиваат на сјајност согорувајќи потешки елементи сè додека не се претворат во супернова. Ѕвездите во опсегот имаат преодни својства и можат да се наречат супер-АГЏ-ѕвезди. Претежно го следат патот на полесните ѕвезди низ фазите ГЦЧ, ХГ и АГЏ, но имаат доволно маса да отпочнат согорување на јадрениот јаглерод, па дури и на дел од неонот. Образуваат кислородно-магнезиумско-неонски јадра, кое може да колабира во супернова со електронски зафат, или пак зад себе да остават кислородно-неонско бело џуџе.
Ѕвездите од класата O (од главната низа) исто така веќе имаат голема сјајност. Кај нив, џиновската фаза е кратка и и се одликува со мало зголемување во димензии и сјајност пред да добијат суперџиновска сјајносна класа. Џиновите од типот O можат да бидат преку сто илјади пати посјајни од нашето Сонце и посветли од многу суперџинови. Нивната класификација е сложена и тешка поради малите разлики помеѓу сјајносните класи и непрекинатиот опсег на преодни облици. Најмасивните ѕвезди добиваат џиновски или суперџиновски спектрални одлики додека сè уште согоруваат водород во јадрото, што се должи на мешањето на тешки елементи кон површината и големата сјајност, оддавајќи силен ѕвезден ветер и предизвикувајќи ширење на ѕвездената атмосфера.
Нискомасивни ѕвезди
Ѕвездата чија почетна маса е помала од околу воопшто не станува џиновска. For most of their lifetimes, внатрешноста на ваквите ѕвезди е темелно измешана со струење, поради што продолжуваат да сврзуваат кислород во траење од 1012 години, што е многу повеќе од тековната старост на вселената. Сето време постепено стануваат поврели и посјајни. На крајот можат да добијат зрачно јадро, подоцна исцрпувајќи го водородот во него и горејќи го во обвивка околу јадрото. (Ѕвездите со маса над може да се прошират во оваа фаза, но не стануваат многу големи.) Накратко потоа, кислородот целосно се истрошува и ѕвездата станува хелиумско бело џуџе. И во овој случај, вселената е премлада за да можеме да сретнеме вакви ѕвезди.
Подџинови
Подџиновите имаат наполно посебна спектроскопска сјајносна класа (IV) од џиновите, но делат многу нивни одлики. Иако некои подџинови се просто пресјајни ѕвезди од главната низа поради хемиските разлики или староста, други се на свој развоен пат да станат вистински џинови.
Примери:
Сјајни џинови
Сјајните џинови се ѕвезди од класата II кои се разликуваат од нормалните џинови (класа III) само затоа што се малку поголеми и посјајни од нив. Нивната сјајност е помеѓу онаа на џиновите и суперџиновите, со апсолутна величина од приближно −3.
Примери:
Црвени џинови
Во секоја сјајносна класа на џинови, постудените ѕвезди со спектрална класа K, M, S и C (а понекогаш и некои од типот G ) се нарекуваат црвени џинови. Тука спаѓаат ѕвезди во различни развојни фази: главна гранка на црвени џинови (ГЦЏ); црвена хоризонтална гранка или црвена грутка; асимптотската гранка на џинови (АГЏ), иако АГЏ-ѕвездите често се доволно големи и сјајни за да се сметаат за суперџинови; а понекогаш други големи студени ѕвездуд како преодните ѕвезди по АГЏ. ГЦЏ-ѕвездите се во голема мера најчест вид на џиновски ѕвезди поради нивната умерена маса, релативно долг и устојчив животен век и устојчивата сјајност. Претставуваат најочигледна група ѕвезди по главната низа во највеќето ХР-дијаграми, иако белите џуџиња се побројни (но со далеку послаба сјајност).
Примери:
Жолти џинови
Џиновските ѕвезди со средна температура (спектрални класи G, F и барем некои од A) се наречени жолти џинови. Тие се многу помалубројни од црвените џинови, делумно бидејќи настануваат само од ѕвезди со донекаде поголема маса, а делумно бидејќи проведуваат помалку време во таа фаза. Меѓутоа, тука спаѓа редица важни класи на променливи ѕвезди. Жолтите ѕвезди со голема сјајност начелно се неустојчиви, што го става во појас на неустојчивост на ХР-дијаграмот каде највеќето ѕвезди се пулсирачки променливи. Овој појас се протега од главната низа, па до суперџиновска сјајност, но џиноската сјајност опфаќа неколку класи на променливи ѕвезди:
Жолтите џинови може да бидат ѕвезди со умерена маса кои за првпат се развиваат кон гранката на црвени џинови, или пак поразвиени ѕвезди на хоризонталната гранка. Во првиот случај развојот е многу брз, додека пак ѕвездите можат да се протегаат многу подолго по хоризонталната гранка. Ѕвездите од хоризонталната гранка со потешки елементи и помала маса се понеустојчиви.
Примери:
Сини и бели џинови
Највречите џинови, од спектралните класи O, B и почетокот на A се нарекуваат сини џинови. Понекогаш оние од типот A и крајот на типот B се нарекуваат бели џинови.
Сините џинови се мошне разнородни како група и опфаќаат од ѕвезди со голема маса и сјајност кои штотуку ја напуштаат главната низа, навлегувајќи во нискомасовните ѕвезди од хоризонталната гранка. Високомасивните ѕвезди ја напуштаат главната низа за да станат сини џинови, потоа сјајни сини џинови, па сини суперџинови, пред да се прошират во црвени суперџинови, иако при најголемите маси џиновската фаза е толку кратка и тесна што ѕвездата тешко се разликува од син суперџин.
Нискомасивните ѕвези што горат хелиум во јадрото се развиваат како такви од претходна фаза на црвени џинови долж хоризонталната гранка, а потоа повторно по асимптотската гранка на џинови; зависно од масата и металичноста можат да станат сини џинови. Се смета дека некои ѕвезди по АГЏ кои се во доцен топлински пулс можат да станат необични сини џинови.
Примери:
Список на државни водачи во 361 година
Ова е список на државни водачи во 61 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Мекотњак
Мекотњак (словенечки: Mekotnjak) — населба во Општина Љутомер во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
Смиљковце (археолошко наоѓалиште)
Смиљковце (или Смилковци) — археолошко наоѓалиште кај скопското село Смилковци, Општина Гази Баба. Претставува населба од римско време.
При орањето на своите ниви Б. Трајковски открил темели од објекти градени од камен со варов малтер. По површината се среќаваат градежен материјал и фрагменти од керамички садови.
Сувенир
Сувенир (souvenir) е предмет кој се купува на патување за спомен  на одреден  настан, место или лице. Сувенирите треба да носат посебна ознака за туристичките одредишта од каде што потекнуваат, автентичност и лесна препознатливост, како и да даваат една поширока слика за земјата, регионот или местото од каде потекнуваат. Бидејќи сувенирот е вистински доказ за таа средина, значи дека треба да е во неа произведен.
Значење на сувенирите
Сувенирите имаат функција на задоволување на туристичките потреби, што влијае врз зголемувањето на туристичката потрошувачка и може да претставуваат значаен извор на приход за месните жители.
Штетни сувенири
Сувенирите се штетни доколу туристите однест културно или природно богатство, ретки и загрозени животни, растенија, а понекогаш и „само“ одредени камења. Некои држави даваат високи казни за лов или намалување на заштитените типови, за тоа ги известуваат јавните медиуми, односно ги советуваат туристите да не купуваат или не земаат такви подароци, дури и кога не се работи за загрозени видови, со цел да се зачува природата, биоразновидноста или културното богатство.
Звучна преднонепчена странична слеана согласка
Звучната преднонепчена странична слеана согласка е вид на ретка согласка што се јавува во некои јазици. Меѓународната фонетска азбука (МФА) ја бележи со симболот ⟨⟩ или ⟨ ⟩.
Јајце со панели (Фабержеово јајце)
Јајцето со панели, познато и како Дванаесет панелно јајце, е накитено емајлирано велигденско јајце направено под надзор на рускиот мајстор накит Петер Карл Фаберже во 1899 година. Јајцето е направено за Александар Келх, кој и го подарил на својата сопруга, Варвара Келх-Базанова.
Изработка
Јајцето било создадено од мајсторот на Петер Карл Фаберже, Михаил Перхин (Русин, 1860-1903) и е изработено со жолто злато, триаголно површински дијаманти, квадратно површински дијаманти, проѕирен розов и зелен емајл и непроѕирна бела емајл. Горните и долните делови на Јајцето се поделени на шест панели по ленти со матирано злато, обложено со редови од розови романски рози со златни стебла и проѕирни зелени лисја. Неколку триаголно површински дијаманти се поставени во интервали со розети од дополнителни дијаманти го обиколува Јајцето во нејзиниот најширок дел. Секој крај на јајцето е завршен со концентрични кругови на дијаманти, златни и зелени емајлирани мотиви од лисја и розов емајл. горниот крај е центриран со медалјон што ги носи иницијалите БТК во скрипта под квадратно површински дијамант.; другиот крај има сличен, иако помал медалјон кој ја покажува годината „1899“. Изненадувањето е изгубено.
Сопственост
Ова е единственото келхово јајце што не било дел од предметите купени од парискиот накитџија Морган. Јајцето било купено некаде во 20-тите години на минатиот век и го купил А Ла Виељ Руси во Париз, најверојатно од Варвара Келх. Во 1933 година продадено од А Ла Виљ Руси, Париз. Подарено на Божиќ 1933 година од кралот Џорџ V од Обединетото Кралство како подарок за неговата сопруга кралицата Мери од Тек и останало дел од Кралската збирка на кралицата Елизабета Втора. Другите фабержеови јајца во Кралската збирка вклучуваат:
1. Кошница со диви цвеќиња, 1901 година, Подарок на Николај Втори на императорката Александра Фјодоровна.
2. Колонада, 1910 година, Подарок на Николај Втори на императорката Александра Фјодоровна.
3. Мозаик, Подарок на Николај Втори на императорката Александра Фјодоровна.
Бургаско Езеро
Бургаското Езеро (Бургаско езеро) или Ваја (Вая) ― езеро кое се наоѓа во близина на Црното Море западно од градот Бургас, е најголемото природно езеро во Бугарија, со површина од 27,6 км 2, должина од 9,6 км и ширина од 2,5 до 5 км. Длабочина е до 34 м.
Бургаското Езеро, како важен резервоар за производство на риби во минатото, изгубило голем дел од своето економско значење по изградбата на петрохемиската фабрика во близина на градот, но било сведок на зголемен број на видови и намалување на загадувањето во последниве години.
Гаусов закон
Гаусов закон (Гаусова токовна теорема) — закон поврзан со распределбата на електричен набој во резултантното електрично поле. Површината која се разгледува може да опфаќа определена зафатнина како на пример површина на топка.
Квантитативен опис
Со зборови Гаусовиот закон гласи:
1⁄ε
пати од вкупниот електричен набој во таа затворена површина.
Законот може да се изрази математички со користење на векторски формули во интегрална форма и во диференцирана форма, и двете форми се еквивалентни бидејќи се врзани со диференција на теоремата,исто така позната како Гаусова теорема. Секоја од овие форми може да се изрази на два начина: со однос помеѓу електричното поле
E
и вкупното количесство електричесво, во смисла на електрично варијабилно поле
D
и слободно количество електричество.
Равенки кои вклучуваат

E

 поле
Гаусовиот закон може да се констатира со помош на електричното поле

E

 поле
E

E

 поле
D

E

 поле
. Овој дел покажува некои од облиците со

E

 поле
подолу, како и други облици со
Интегрален облик
каде што
ΦE
е електричниот проток низ затворена површина S приложувајќи било кој волумен V, Q е вкупното количество електричество приложено со V,и
ε0
е електричната константа. Електричниот проток
IC 210
IC 210 — галаксија во соѕвездието Кобилица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Гаусов закон
Интегрален облик
е дефиниран како интегрална површинаl од електричното поле:
IC 210
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 210 се споменува и како ESO 38-2, FAIR 283, IRAS 10329-7258.
Откривање
Објектот е откриен на 6 мај 1904 година од страна на Ројал Харвуд Фрост.
Гаусов закон
Интегрален облик
каде
IC 210
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 210 е од видот SBab. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,6 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. IC 210 има привидни димензии од 1,2' х 0,8'.
Зелено-црвена гулапка
Зелено-црвена гулапка ( Rússula alutácea ) - печурка која припаѓа на родот Гулапки (Russula) семејство (Russulaceae).
Гаусов закон
Интегрален облик
E
IC 210
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 34 м 12,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -73° 14' 24". Положбениот агол на објектот е во износ од 177°.
Други поделби
Проучување на IC 210 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 31265.
Зелено-црвена гулапка
Синоними :
Гаусов закон
Интегрален облик
е електричното поле,
Зелено-црвена гулапка
Опис
Печурката е за јадење.
Атентат во црквата „Света Недела“ - Софија
Атентатот во црквата „Света Недела“ претставува најголемиот терористички чин во историјата на Бугарија, а во тоа време и во светот.
Зелено-црвена гулапка
Екологија и распространетост
Зелено-црвената русула расте поединечно или во мали групи на земја во листопадни шуми. Позната во Евроазија и Северна Америка.
Атентат во црквата „Света Недела“ - Софија
Атентатот бил извршен на 16 април 1925 година на Велики четврток, кога група од левоориентирани комунисти, членови на Воената организација на Бугарската Комунистичка Партија (БКП) со експлозија го срушила покривот на црквата Света Недела во Софија. Во тоа време во неа се одржувала церемонијата на погребот на генерал Константин Георгиев, убиен на 14 април истата година од други дејци на комунистите. Главната цел на нападот била да се ликвидира воената и политичката елита на земјата, вклучувајќи го и царот Борис III.
Позадина
По неуспехот на Септемвриското востание во 1923 година БКП била забранета од Врховниот суд на 2 април 1924 година. БКП не ги почитувала одлуките и продолжила со своите илегални активности. Владата започнала со апсење и убивање на многу нејзини активисти што нанело тежок удар на структурите на партијата. Раководните луѓе решиле да го возвратат ударот со ново насилство. Кон Централниот комитет (ЦК) на БКП била основана посебна специјална кривична група, вклучувајќи ги Доросиев, пензионираниот капетан Иван Минков и Велко Червенков, со задача да извршуваат убиства на луѓе на клучните позиции во војската, полицијата и високи државни функционери. Воената организација на БКП, предводена од пензионираниот мајор Коста Јанков и Иван Минков организирала мали терористички групи. Истовремено, полицијата продолжила успешно да ја уништува нелегалната структура на БКП.
NGC 363
NGC 363 — леќеста галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Атентат во црквата „Света Недела“ - Софија
Позадина
Во декември 1924 година група дејци на Воената организација го привлекле Петар Задгорски, клисар на црквата „Света Недела“. Димитар Хаџидимитров и Димитар Златарев, раководител на секцијата на оружјето во ВНП, предложиле да се убие директорот на полицијата Владимир Начев. Тие се надевале дека на тој начин со ликвидирање на голем број клучни фигури во полициската и воената хиерархија ќе се намали притисокот врз БКП. Според историчарот Георги Марков, идејата била прифатена со ентузијазам од Станке Димитров, секретар на ЦК, кој во почетокот на 1925 година ја споделил со Георги Димитров и Васил Коларов, во тоа време генерален секретар на Коминтерната. Тие не го одобриле предлогот, бидејќи сметале дека таквата акција треба да биде проследена и со подготовка за големо востание.
Во меѓувреме, владата ги зацврстила активностите против илегалната комунистичка партија. На 11 февруари бил уапсен, измачуван и убиен влијателниот функционер на софиската организација на БКП Велчо Иванов, а малку потоа на улицата биле застрелани комунистичките пратеници Тодор Страшимиров и Харалампиј Стојанов. На 10 март била прифатена промена во Законот за заштита на државата, која ги зголемила надлежностите на властите. Според законот, смртна казна се наложила не само на дејците на нелегалната БКП, но и за оние кои им помагале или ги криеле. На 26 март бил убиен Доросиев, раководител на секцијата на оперативната активност кон Воената организација на Комунистичката партија.
NGC 363
Откривање
Објектот е откриен во 1886 година од страна на Френсис Ливенворт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Атентат во црквата „Света Недела“ - Софија
Позадина
Во меѓувреме Васил Коларов кој се наоѓал во странство, повторно го повикал раководството кон умереност, но тие му одговориле дека се подготвени да го спроведат планот и без одобрение на Коминтерната, во која спаѓа и самата БКП.
Атентат
Раководството на Воената организација на БКП за извршување на атентатот го избрал Петар Абаџиев, кој во втората половина на јануари 1925 година стапил во контакт со клисарот Петар Задгорски. Со негова помош во текот на неколку недели Петар Абаџиев и Асен Павлов успеале да внесат на таванот вкупно 25 кг експлозив. Тој бил поставен во еден пакет над еден од столбовите на главниот бедем кој се наоѓал во јужниот влез на зградата. Експлозивот требало да биде разрушен со бикфордов флекс со должина од 15 m, кое би им дало можност на бомбашите да побегнат.