cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ракитец
Историја
Според народните преданија селото потекнува уште многу одамна. За ова сведочат средновековните остатоци во наоѓалиштето Пасаралица на северозападниот крај на селото. За време на турското владеење тоа претежно било населено со турско население. Денес во селото живее само македонско население. Дека селото Ракитец е многу старо село, односно едно од најстарите села во Лакавичко и Радовишко, сведочат пишаните записи уште од XIV век кога тоа под името  Ракит'ць  заедно со Дедино, Лубница, Конче се споменати во пишан запис од 1366 година, кога била изградена познатата црква „Св. Стефан“. Уште една потврда за овие народни преданија доаѓа од пишаните податоци во турските пописни дефтери од XVI век, односно од 1570 година кога Ракитец било мешано христијанско македонско и муслиманско турско село кое припаѓало во рамки на засебната Нахија Конче во состав на Ќустендилскиот санџак. Во ова време во селото, живееле 52 македонски христијански семејства и 10 муслимански турски семејства кои произведувале 59 товари пченица, 80 товари мешано жито, 1 товар уров, леќа, градинарски култури, свила, овошје, ореви до ½ товар, грозје и вино, сено, се чувале и свињи и пчели во улишта и кошници, за што се остварувло приход и давачки од 9000 акчиња.
На крајот на XIX век, македонскиот револуционер Ѓорче Петров во својата книга Материјали по изучувањето на Македонија за селото Ракитец запишал дека е сместено во југозападното подножје на Смрдеш, поточно под местото Николовец. Некогаш било чисто македонско, а во тоа време било повеќе турско. Главно занимање на жителите било земјоделството, при што спахилакот му се купувал за 250 – 270 лири.
Селото во век било дел од Радовишката каза на Отоманското Царство.
1586 во уметноста
1586 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Ракитец
Потекло и значење на името
Името на селото Ракитец е многу старо со најстара потврда, запишано со истиот облик  Ракит'ць  од 1366 година, а според научните толкувања тоа доаѓа од името на дрвото ракита - 'вид ниска врба со црвеникава кора, со ботанички назив Salix purpurea ', кое што и денес го има и може да се забележи на падините околу селото.
Стопанство
Мештаните во село Ракитец се занимаваат со одгледување тутун, а и други земјоделски гранки. Исто така се одгледува добиток. Исто така, голем број од луѓето се занимаваат со производство на вар.
Население
Според податоците на бугарскиот етнограф Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, селото имало 216 жители, 66 Македонци и 150 Турци. По податоци на секретарот на егзархијата, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото Ракитец имало 80 жители.
Според пописот од 2002 година, во селото живееле 519 жители, сите Македонци.
По заминувањето на Турците, во селото живееле само Македонци. Воедно, селото Ракитец е едно од ретките во Македонија, кое забележува постојан раст на населението во селото и моментално живеат повеќе жители отколку по завршувањето на Втората светска војна.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 355 жители, од кои 316 Македонци и 39 лица без податоци.
Родови
Селото Ракитец во целост е населено со Македонци од православна христијанска вероисповед, чии родови во еден дел се староседелци, а останатите се доселени од соседните и околни повисоки села како Негреновци на месниот говор наречено Нагрновци, Липовиќ, Дедино на местото на помалубројните Турци кои се иселиле. Родови и семејства кои живеат во Ракитец се: Арсовци и Манчевци се староседелци, Андреевци се исто така старинци, Грковци се доселиле од Горни Липовиќ живеат во свое посебно родовско маало наречено Грковско, Ѕамбуљци се доселиле од Дедино, Ристови, Манолеви, Митеви, Јованови, Тушеви, Илиеви, Николови.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Конче, една од ретките општини во Македонија, која не била променета по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било исто така во рамките на Општина Конче.
Во периодот 1952-1955, селото било во рамките на тогашната Општина Конче, во која покрај селото Ракитец, се наоѓале и селата Габревци, Горни Липовиќ, Долни Липовиќ, Долни Радеш, Конче, Лубница и Негреновци. Во периодот 1950-1952, селото било дел од Општина Дедино, во која влегувале селата Горни Липовиќ, Долни Липовиќ, Дедино, Габревци, Негреновци и Ракитец.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1609 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 378 гласачи.
Култура и спорт
Во селото денес не постои никаков спорски клуб.
Младите спорските активности ги извршуваат во општинското средиште Конче. Секоја година за празникот Велигден во селото се одржува турнир во мал фудбал во кој учествуваат екипи од целата општина.
Иселеништво
Во село Ракитец живеат околу 500 граѓани од кој 200 се иселени, некои од нив во градот Радовиш кој се наоѓа на оддалеченост од селото на 17 км, а голем дел и во дијаспората.
418 п.н.е.
418 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 418. година пред новата ера, 418. од првиот милениум п.н.е., 18. од 5 век п.н.е. и деветта од 410-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5090 и 5091 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4332 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3342 и 3343 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 335.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 418 година се протега во 2218 и 2219, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2278 и 2279 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 125. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1071 и 1070 исламска година пред хиџра.
Петре Секулоски
Петре Димков Секулоски (1921 во Годивје, Охридско — 24 октомври 1944 на Сува Гора) македонски партизан, учесник во НОБ.
Животопис
Петре Димков Секулоски е роден во селото Годивје. Се занимавал со земјоделие. Во НОБ доброволно пристапил на 5 август 1944 година. Како борец на Шестата македонска бригада загинува на Сува Гора во борбите против балистите, на 24 октомври 1944 година.
Два стаорци
Два стаорци е слика со масло, создадена во 1884 година од Винсент ван Гог.
Лескоец (Ресенско)
Лескоец — село во Општина Ресен, во областа Горна Преспа, во околината на градот Ресен, сместено во близина на брегот на Големото Преспанско Езеро.
Потекло на името
Во врска со името на селото, Влоѓимјеж Пјанка пишува дека произлегува од зборот „леска“ (вид шумско растение). Ваквиот заклучок ја потврдуваат и преданијата на денешните лескочани. Кај некои од жителите, провејува и друго мислење, дека нивното село го добило името од некојси Леско, кој прв дошол на ова место и изградил своја куќа.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на околу 2 километри западно од Големото Преспанско Езеро и одморалиштето „Царина“, сместена во длабока долина на планината Галичица, оградена со ридовите Осој и Стрнана, на надморска височина од околу 1000 метри.
Се претпоставува дека селото не ја менувало својата местоположба во текот на својата историја.
Лескоец се граничи со следниве села: со Отешево и подрачјето на Општина Охрид (со селото Пештани) на север, со Стење на исток, со територијата на Албанија на југ, а во тој склоп со селото Горна Горица и повторно со подрачјето на Општина Охрид на запад (овој пат со селата Трпејца, Љубаништа, Елшани и Коњско).
Атарот на Лескоец зафаќа површина од 2491 (околу 25 км2) и зафаќа исклучително ридско-планинско карсно земјиште обраснато со листопадна шума од најразлични видови и тревнати терени. Во близина на селото постојат три помали месности, кои се користеле како обработлива површина. Од вкупната површина на атарот: 117,5 хектари се обработливо земјиште, 1003 хектари пасишта и 957,2 хектари шума.
Атарот на Лескоец не поседува доволно вода за сите потреби. Вода се пиело од единствената селска чешма, чиј водотек во летниот период значително се намалува, како и од неколкуте селски бунари. Во 1938/39 година, во месностите Горно и Долно Суво Поле биле направени „локви“, вештачки базени, за напојување на стоката.
Лескоец е село од собран тип со околу 30 домаќинства куќи, ѕидани од камен и земја, повеќето на приземје, без оградени дворни места во кои се наоѓаат и други објекти (штали, плевни, зимници, фурни, бунари и др.).
Историја
Лескоец е старо христијанско село во кое секогаш живееле православни Македонци. Под различни облици на денешното име (Лесково, Лесковац, Лескоец, и Лесковец) неговото постоење е забележано во повеќе извори од различни периоди.
Во XIX век, Лескоец се наоѓало во Битолската каза, нахија Долна Преспа, во Отоманското Царство.
До 1912 година, Лескоец било под турска власт, во тој склоп и беговски чифлик. Во текот на подготовките за Илинденското востание земало активно учество со своја востаничка чета од 12 луѓе под раководство на Јоше Глобочки (од Подмочани). Во текот на востание, селото било ограбено и запалено. Загинале 6 жители.
Во Првата балканска војна (ноември 1912), селото се нашло под српска власт, а во текот на Првата светска војна под бугарска окупација. Подоцна, со поместувањето на фронтот, низ селото поминале и војските на Антантата. Во еден момент, селото се нашло на самиот Македонски фронт, поради што од 1916 до 1918 година лескочани биле евакуирани во селото Горна Горица. Во овие војни, способните лескочани биле мобилизирани во војските на спротивставените страни. Загинале двајца мобилизирани војници.
По завршувањето на Првата светска војна, Лескоец повторно се нашло под српска власт. Во овој период, во селото постоела жандармериска станица и штаб на пограничните единици, а селото било во состав на општината Стење.
Во Втората светска војна селото паднало под окупација на фашистичка Италија (мај 1941 година), со што се нашло во составот на т.н. Голема Албанија. По капитулацијата на Италија (8 септември 1943 година) паднало под окупација на фашистичка Бугарија, под која останало до ослободувањето на 5 септември 1944 година.
Во овие војни, стенчани биле мобилизирани во војските на спротивставените страни, а во 1917 и во 1918 година, цивилното население било евакуирано во селото Горна Горица. Селото било целосно разурнато.
Со своја прва училишна зграда селото се здобило во 1945 година, а дотогаш децата учеле во соседното село Стење. Електрична енергија добило во 1960 година, а асфалтен пат во 1988 година. Во 1985 година во месноста Умиште била изградена краварска фарма.
Стопанство
Населението главно се занимавало со поледелство, сточарство и печалбарство. Најмногу се произведувало жито (’рж, пченица, пченка, јачмен) и градинарски култури (грав, леќа, кромид, пипер, домати, праз, лук), додека во рамките на сточарството се одгледувале волови, овци, кози и коњи. На печалба најмногу се оделе во времето на турското владеење и по ослободувањето на земјата од фашизмот.
Население
Во текот на своето постоење, Лескоец го бележело следниот демографски развој: во 1889 година селото имало 16 куќи, 22 семејства и 117 жители (С. Верковиќ).
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Лескоец имало 92 жители, сите Македонци христијани. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Лескоец имало 64 жители.
Според пописот од 2002 година, во селото Лескоец живееле 12 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото немало жители.
Родови
Според истражувањата на Бранислав Русиќ во 1949 година, родови во селото се:
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Ресен, една од малкуте општини кои не биле изменети со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Ресен.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Ресен. Во периодот од 1955 до 1965 година, селото било дел од некогашната Општина Ресен.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Царев Двор, во која покрај селото Лескоец, се наоѓале и селата Волкодери, Горно Дупени, Дрмени, Евла, Коњско, Лавци, Отешево, Перово, Покрвеник, Прељубје, Стење, Стипино, Царев Двор и Шурленци. Во периодот 1950-1952 година, селото било дел од некогашната Општина Стење, во која влегувале селата Коњско, Лескоец и Стење.
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 1670 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на селски дом во Стење. Во ова избирачко место се опфатени населените места: Лескоец, Стење, Отешево и Коњско.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 434 гласачи.
Иселеништво
До 1949 година, неколку семејства се иселиле во Романија, Турција и во Канада.
Соколарска парохија
Соколарска парохија — македонска православна парохија под јурисдикција на Архиерејското намесништво од Кочани и е со седиште во селото Соколарци во црквата „Св. Константин и Елена“. Во составот на ова парохија се селата: Чешиново, Ново Селани и Жиганци.
Цркви и манастири
Ова е список на црквите во парохијата. Можно е списокот да не е целосен:
1587 во уметноста
1587 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Петре Иљоски
Петре Паунов Иљоски (1920 во Горно Средоречие, Охридско — септември 1944 во Србица, Кичевско) македонски партизан, учесник во НОБ.
Животопис
Петре Паунов Иљоски е роден во селото Горно Средоречие. Се занимавал со земјоделие. Во НОБ доброволно пристапил на 6 август 1944 година. Како борец на Шестата македонска бригада, загинува во борбите против балистите кај селото Србица, во септември 1944 година.
Носии од Мала и Долна Река
Носии од Мала и Долна Река — македонски народни носии од повеќе села во средниот дел на реката Радика, означен како Мала Река и Долна Река, во кои живее население што го носи етнонимот Мијаци. Познати се како сточари, но и како најизразити македонски печалбари. Особено е карактеристична нивната носија, зачувана како единствена, не само кај Мијаците во матичната област, туку и кај нивните преселници - с. Смилево - Битолско, с. Ореше и Папрадиште - Бабуна и Крушево.
Машка носија
Машката мијачка носија со бројни облеки од дебела валана клашна, со карактеристични украси од црни гајтани, носи белези на планинско сточарска носија. Клашнените бечви се украсени со редови црни гајтани, од кои најмногу зетовските со седум реда. Околу половината се носи темноцрвен ткаен волнен појас, прошаран со попречни бели пруги. На горниот ден од телото се носи минтан и темнокафено зобанче, кепе, со голема јака од која може да се направи ќулавка. Капата кече е плитка и рамна, слична на црногорската, но без украси и е само црна. Врз сите облеки од празничната и свечената носија се носи бела клашнена долама, долга до колена, тесна во горниот дел и со ракави, широка и многу набрана во долниот дел, украсена со црни гајтани и бикме. За младоженците, во обредниот состав на носијата, оваа облека е украсена со зелени гајтани, и се означува како зелена зетоска долама. Вакви или слични на оваа носија носеле мажите и во другите соседни предели од околината на Дебар, а се протега на југ до Охридското Поле и Струшкото Поле, зафакајќи ги Порече, Кичевија, Железник и Дебрца. Со незначителни разлики, ваква носија носат и Торбешите од Долна Река и Жупа, Турците во Горна Жупа (околу Коџаџик), како и Албанците.
Женска носија
Празничните, свечените и невестинските носии се најбогати. Специјалниот украс за на глава сокај и главинка, украсните киски и везената дарпна, како покривки за глава, двата појаса здолначе и препашка со богати поткити од рески, скутината кифчена, како и специјалните чевли емении придаваат на носијата од овој регион посебни декоративни одлики.
Женските носии од мијачките села во другите предели на Македонија, кои по своите зачувани карактеристични мијачки етнички особини се издвојуваат како оази меѓу соседното население, по своите основни белези се еднакви со народната носија од матичниот предел, но и со одредени варијантни разлики. Народните носии од селата Смилево, Ореше и Папрадиште и од градот Крушево се посебно впечатливи по запазеноста и раскошната убавина во обликувањето и украсувањето на одделните облеки, по специфичниот карактеристичен ажурен вез, обилноста на реските и другите декоративни украси, како и по изразито богатиот метален накит.
Во повеќе села на Долна Река, измешани со македонско христијанско население, живеат помуслиманети Македонци - Торбеши, кои зборуваат македонски, со мијачки говорни одлики. Примањето на муслиманската вера внело промени во нивниот начин на живот, а со тоа и во нивната носија.
Носијата на мажите, по материјалот, кројот, начинот на украсување и воопшто по целокупниот состав, е истоветна со мијачката машка носија. Во носијата на жените се чувствува ориенталното влијание. Врз кошулата од бело тенко памучно или свилено платно се носат широки платнени гаќи и скутина бовча, најчесто разнобојна, а за невести бела и елечиња украсени со срма и бикме, како и многу монистрен накит.
Јаница Костелиќ
Јаница Костелиќ ( Croatian pronunciation: [janitsa kǒstelitɕ] ; родена на 5 јануари 1982 година) е поранешна скијачка во категоријата алпско скијање на Светскиот куп и четирикратен носител на златни олимписки медали за репрезентацијата на Хрватска. Покрај Олимпијадата, таа освоила пет златни медали на Светските првенства. Во конкуренција на Светскиот куп, таа има освоено триесет поединечни трки, три вкупни титули, три слаломски титули и четири (неофицијални) титули во комбиниран стил. Достигнувањата на Костелиќ во професионалното скијање натераа некои коментатори, писатели и колеги од скијачки трки да ја сметаат за најдобра жена скијач на сите времиња.
Блатна стрнарка
Блатната стрнарка е врапчевидна птица овесарка од семејството на стрнарките Emberizidae, група, која современите авторитети ја издвоија од семејството на зебите Fringillidae. Распространета е низ Европа и умерена и северна Азија, вклучувајќи ја и Македонија. Таа е претежно птица преселница која зимува понајуг, но популациите кои живеат во топлиот југозапад од опсегот се постојани жители.
Опис
Блатната стрнарка е птица со средна големина, долга 13.5-15.5 см, со мал, но цврст клун карактеристичен за птиците што се хранат со семиња. Мажјакот има црна глава и грло, бел околувратник, бели долни делови и многу избразденошарен кафеав грб. Женката е многу побледа, со кафеава глава со линии и одоздола е, исто така, цела прошарана со линии. Песната на мажјакот е повторливо, на некој начин монотоно црип.
Поведение
Живеалиштето на блатната стрнарка се влажните предели, ливадите крај мочуриштата, трските и бујната вегетација.
Гнездото го прави на земја или ниско близу до земјата каде несе 4-7 јајца со карактеристични шарки, како влакненца. Младенчињата ги храни со инсекти, инаку се храни со семиња.
NGC 3861A
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3861A се споменува и како UGC 6724, MCG 3-30-93, CGCG 97-129, KCPG 299A, IRAS 11424+2015.
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1827 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3861A е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. NGC 3861A има привидни димензии од 2,3' х 1,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 77°.
Други поделби
Проучување на NGC 3861A е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 36604. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 147; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1443. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1406.
Список на долгопериодични комети
Ова е список на комети со многу долги орбитални периоди (од 200 до 1000 години). Овие комети доаѓаат од Кајперовиот Појас и расеаниот диск, подалеку од орбитата на Плутон. Многу од нив водат можно потекло од Ортовиот Облак.
1588 во уметноста
1588 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Носферату (филм од 1922)
Носферату (германски: Nosferatu, eine Symphonie des Grauens) — германски филм од 1922 година, во режија на Фридрих Вилхелм Мурнау според сценариото на Хенрик Гален, засновано врз романот „Дракула“ на Брам Стокер. Главните улоги ги толкуваат: Макс Шрек, Густав фон Вангенхајм, Грета Шредер, Георг Х. Шнел, Густав Боц, Рут Ландсхоф, Александер Гранах итн.
Синопсис
Во германскиот град Визбург, агентот за недвижности Нок (го игра Гранах) го испраќа својот соработник Хутер (го игра фон Вангенхајм) во Трансилванија, во замокот на грофот Орлок (го игра Шрек), кој сака да купи куќа во Визбург, наспроти домот на Хутер. Хутер ја остава сопругата Елен кај својот богат пријател и поаѓа на пат, а кога пристига во Трансилванија, тамошните жители не сакаат да му помогнат да го најде замокот на грофот. Ноќта, додека вечера, Хутер случајно го сече прстот, а крвта силно го привлекува грофот. Истовремено, во Визбург, Елен има претчувство дека нешто лошо му се случува на сопругот. Утредента, Хутер се буди со чувство дека сонувал необичен сон, а на вратот има два белези и тој мисли дека го каснале комарци. Тој и грофот го склучуваат договорот за продажба, а тогаш грофот ја здогледува фотографијата на Елен, која веднаш го привлекува. По полноќ, грофот повторно го посетува Хутер во неговата соба, пиејќи му ја крвта. Утредента, Хутер го наоѓа грофот како спие во мртовечки ковчег и сфаќа дека тој е вампир. Меѓутоа, додека тој е заробен во својата соба во замокот, вампирот тргнува на пат кон Германија при што со себе носи неколку мртовечки ковчези, полни со приклетата земја во која бил закопан. Хутер бега од замокот, а утредента се буди на болница. Загрижен за судбината на својата сопруга, тој веднаш тргнува назад кон Германија. Во меѓувреме, ковчезите се натоварени на еден брод и така грофот ја започнува својата пловидба кон Визбург при што ги убива сите морнари. Додека се приближува бродот, Елен се однесува чудно, како да е маѓепсана од некоја невидлива сила, а Нок, кој е затворен во лудница поради неговото необично однесување, нестрпливо го очекува доаѓањето на својот господар. Најпосле, грофот успешно пристигнува во Визбург и се вселува во напуштената куќа наспроти домот на Хутер. Постепено, во градот се шири смртта при што луѓето умираат на необичен начин, а Елен е решена да се жртвува за да го спаси градот од вампирот. Во меѓувреме, Нок успева да избега од лудницата, па жителите на градот го бркаат, мислејќи дека тој е вампирот. Најпосле, една ноќ, Елен го претчувствува доаѓањето на вампирот и го испраќа Хутер по професорот кој е стручњак за вампирите. Во меѓувреме, грофот Орлок влегува во собата на Елен и ѝ ја цица крвта на Елен, но занесен од неа, тој не забележува дека во меѓувреме изгрева сонцето и така умира од првите сончеви зраци. Кога во собата пристигнува Хутер, тој ја наоѓа Елен мртва.
1589 во уметноста
1589 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Ади (Долно Каласлари)
Ади — речни острови на Вардар кај селото Долно Каласлари, во средишниот дел на Македонија.
Местоположба
Овие мали речни острови се наоѓаат во средишниот дел на Македонија, кај селото Долно Каласлари.
Ристе Велјаноски
Ристе Јончев Велјаноски (1922 во Слатино, Охридско — септември 1944 во Кичево) македонски партизан, учесник во НОБ.
Животопис
Ристе Јончев Велјаноски е роден во селото Слатино. Се занимавал со земјоделие. Во НОБ доброволно пристапил на 12 јуни 1944 година. Како борец на Првата македонска ударна бригада загинува во борбите за Кичево, во септември 1944 година.
Крави на ливадата
Крави во ливадата е слика со масло создадена во 1883 година од Винсент ван Гог. Сликата претходно била позната само по една многу лоша фотографија.
Бања (Проевце)
Во непосредната близина на Кумановска бања (Проевска бања), под селските гробишта се среќаваат фрагменти од керамички садови и градежен материјал.
1590 во уметноста
1590 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Алгхабас
Алгхабас е град во покраината Алмати во југоисточен Казахстан.
Импулсно-амплитудна модулација
Импулсно-амплитудната модулација (ИАМ) е облик на модулација на сигнали каде информациската порака е кодирана во амплитудата на серија од сигнални импулси. Тоа е шема на аналогна импулсна модулација во која амплитудите на поворката од импулси на носителот варираат согласно вредноста на сигналот на пораката. Демодулацијата се извршува со детектирање на нивото на амплитудата на носителот во секој период на симболот.
Корзикански јазик
Корзиканскиот (Corsu или language Corsa) е романски јазик зборуван на островот Корзика во Франција, заедно со францускиот јазик којшто е службен јазик. Сличен јазик на корсикански се збори во Сасари и Сардинија во Италија. Има многу сличности со италијански јазик а особено со дијалектот во Тускани.
Импулсно-амплитудна модулација
Видови
Постојат два вида на импулсно-амплитудна модулација:
Корзикански јазик
Според класификацијата на УНЕСКО, корсиканскиот јазик е во голема опасност да исчезне. Во скоро време, се дискутира за поголеми активности за зачувување на јазикот како дел од предлогот за зголемување на автономијата на Корзика.
Импулсно-амплитудна модулација
Видови
Импулсно-амплитудната модулација нашироко се користи за модулација на сигнали при пренос на дигитални податоци, со тоа што апликациите во неосновниот опсег се широко заменети со импулсно-кодна модулација, а од неодамна со импулсно-положбена модулација.
Сите телефонски модеми побрзи од 300 bit/s користат квадратурна амплитудна модулација (КАМ).
Лулин (Оборники)
Лулин (Lulin) е село во во општината Оборники во рамките на округот Оборники, во Големополското Војводство,во средишна Полска. Селото е сместено на 11 километри југозападно од Оборники и 25 километри северозападно од главниот град на војводството, Познањ.
Импулсно-амплитудна модулација
Видови
Бројот на можни импулсни амплитуди во аналогна ИАМ е теоретски бесконечен. Дигиталната ИАМ го сведува бројот на импулсни амплитуди на два на некој степен. На пример, во четиринивовската ИАМ има 22 можни дискретни импулсни амплитуди; во осумнивовската ИАМ има 23 можни дискретни импулсни амплитуди; и во 16-нивовската ИАМ има 24 можни дискретни импулсни амплитуди.
Употреба во Етернет
Некои верзии на комуникацискиот стандард Етернет се пример за користење на ИАМ. Особено, брзиот Етернет (Fast Ethernet) 100BASE-T2, работи на 100 Mbit/s, користи петнивовска ИАМ модулација (ИАМ-5) кој функционира со 25 милиони импулси во секунда преку два пара жици. Специјална техника се користи за да се намали интерзнаковната интерференција меѓу неблиндираните парици. Моментално, мрежна технологија е 100BASE-TX која испорачува 100 Mbit/s во двете насоки преку една парица. Гигабитскиот Етернет 1000BASE-T medium користи четири парици преку кои се пренесуваат 125 милиони импулси во секунда и се стигнува до брзини од 1000 Mbit/s, сè уште користејќи ИАМ-5 за секоја парица.
Употреба во фотобиологијата
Концептот исто така се користи за проучување на фотосинтезата употребувајќи специјализиран инструмент кој вклучува спектрофлуoрометриско мерење на кинетиката на флуоросцентниот раст или пад во светлосна антена од тилакоидни мембрани, со што се разгледуваат различни аспекти на состојбата на фотосистемите во различни услови на околината.
Употреба во електронските драјвери за осветлување со светлечки диоди
Импулсно-амплитудната модулација е развиена исто така и за контрола на светлечки диоди (LED), особено во примените за осветлување. Драјверите на светлечките диоди кои се засноваат на ИАМ техниката, нудат подобрена енергетска ефикасност во однос на системите засновани на други модулациски техники како што е импулсно-ширинската модулација (ИШМ) со оглед на тоа што струјата која минува низ светлечките диоди е релативна на интензитетот на излезното светло и ефикасноста на светлечките диоди расте како што струјата се намалува.
Драјверите на светлечките диоди засновани на импулсно-амплитудната модулација можат да ги синхронизираат повеќеканални светлечки диоди за да овозможат совршено поклопување на боите. Заради инхерентната природа на ИАМ во спој со големата брзина на преспојување на светлечките диоди, можно е да се користи осветлување со светлечки диоди како начин за безжичен пренос на податоци со големи брзини.
Дуќан на ул. „Илинденска“ бр. 52 (Прилеп)
'''Дуќан на ул. „Илинденска“ бр. 52''' — дуќан во Старата чаршија во градот Прилеп. Објектот е заведен како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра на Министерството за култура.
Ристо Шулески
Ристо Јончев Шулески (1916 во Оздолени, Охридско — 6 октомври 1943 во Кленоец, Кичевско) македонски партизан, учесник во НОБ.
Животопис
Ристо Јончев Шулески е роден во селото Оздолени. Се занимавал со земјоделие. Во НОБ доброволно пристапил на 3 август 1943 година. Како борец на првиот македонски баталјон, Мирче Ацев, загинува во борбите против балистите кај селото Кленоец, на 6 октомври 1943 година.
Дон Баџ
Џон Доналд „Дон“ Баџ (John Donald "Don" Budge; Оуклeнд, Калифорнија, 13 јуни 1915—Скрантон, Пенсилванија, 26 јануари 2000) бил тенисер на Америка. Баџ е прв тенисер во историјата кој го освоил календарски гренд слем (1938), победувајќи на сите четири најголеми натпреварувања во една година. Тој исто така е рекордер по бројот на узастапно освоени гренд слемови (6). На почетокот на кариерата бил аматер, а подоцна преминал во професионалци. СЕ Пензионирал во 1955 година.
Животопис
Вејќе со 21 година играл на Вимблдон, каде го поразил тогашниот први аматерски играч на светот, Фред Пери. Баџ вејќе следната годин јаа преземал таа титула од Перија, откако станал професионалац. Tаа година, исто така, ја освоил Вимблдон во сите три конкуренции (поединечно, парови и мешани парови) и мѕ ја донел титулата Дејвис куп на тимот САД кога го победил на Готфрид фон Крам од Нацистичка Германија со резултат 3:2.
Следната година, 1938 година, Баџ влегол во тениската историја така што станал прв играч кој ги освоил сите четири гренд слем турнири во една година. До денес, неговиот успех (во машка конкуренција) го обновил само Род Лејвер (1962 и 1969). Баџ во текот на 1937 и 1938 победил во 92 последователени натпревари.
Баџ станал професионалац 1939 година. Во текот на Втора светска војна Служел во воздухопловната единица, каде во една вежба се здобил со повреда на рамото, која засекогаш го спречила да се врати на негово најдобро ниво. Се пензионирал во 1955, а 1964 примен е во Тениската куќа на славни.
Баџовата игра ја карактеризирал моќен сервис и одличен бекхенд. Исто така останал запамтен по исклучително пристојно понашање на терен, без покажување на бес и конфликт со судиите.
Баџ во 1999 возеќи удрил во дрво. Од таа повреде никогаш не се опоравил и умрел аз неколку месеци подоцна, во јануари 2000 година. Имал жена Лоријел и два сина, Дејвид и Џефриј.
417 п.н.е.
417 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 417. година пред новата ера, 417. од првиот милениум п.н.е., 17. од 5 век п.н.е. и осма од 410-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5091 и 5092 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4333 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3343 и 3344 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 336.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 417 година се протега во 2219 и 2220, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2279 и 2280 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 126. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1070 и 1069 исламска година пред хиџра.
Хипермаркет
"Хипермаркет" (понекогаш се нарекува "суперцентар" или "суперпродавница") е продавница таканаречена, голема кутија која комбинира супермаркет и стоковна куќа. Резултатот е експанзивен малопродажен објект кој носи широк спектар на производи под еден покрив, вклучувајќи ги и целосните намирници и општата стока. Во теорија, хипермаркетите им овозможуваат на клиентите да ги задоволат сите свои рутински шопинг потреби во едно патување. Терминот хипермаркет(hypermarché) бил измислен во 1968 година од францускиот експерт за трговија Жак Пикет. (French: hypermarché).
Носии од Мавровско Поле и Горна Река
Носијата од Мавровско Поле била носена во селата кои денес се наѓаат околу Мавровското Езеро кое во минатото било поле, а онаа од Горна Река во селата: Бродец, Кракорница, Богдево, Врбен, Трница, Волковија, Тануше, Нистрово и Бибање.
Женска носија
Во пределот Мавровско Поле и Горна Река женската носија по своите типски одлики се надоврзува на носијата од Горни Полог со карактеристичните две скутини - предна и задна. Опашувањето на две скутини врз платнената кошула е многу стар елемент во народната носија, чие потекло може да се поврзе со старословенската културна традиција. Во носијата на жените двете скутини се со одредени регионални разлики, како по материјалот од кој се изработени, така и по начинот на обликувањето и украсувањето, а тоа повеќе е изразено кај задната скутина. Во Мавровско Поле таа е исткаена од темноцрвена волна и надиплена, додека во Горна Река задната скутина е иста како предната - волнена ткаенина, извезена и украсена со рески. Во овој предел се носи и црн опрегач заген, надиплен дуљчен за празници и раздуљчен за секој ден. Предната скутина опрегач преен, праштељка, паштерка, е од црвена волнена ткаенина, со извезени вегетабилни мотиви. Спецификата на извезени растителни мотиви на скутините е одлика само на овие предели.
Другите облеки од женската носија - долама, џамадан, се од клашнени или кадифени материјали со извонредно богата декорација од аплицирана срма.
Специфичност на носијата од овој регион е обувањето на нозете со три елементи на чорапи: калчини, чулки - чорапи без стапала, и тозлуци - ногавици од клашна - со срмени украси. Се облекуваат сите заедно и чинат едни ноги.
Машка носија
Машката носија се надоврзува на носијата на Мијаците, со разлики во оформувањето и украсувањето на горните облеки, на кои се застапени срмени везови и гајтани.
Машката носија ги има главно карактеристиките на носијата во другите пределски целини во западномакедонската етнографска целина, додека женската покажува индивидуално локално обележје. Во својот комплетен состав, машката носија егзистирала до периодот меѓу двете светски војни. За нејнино рано напуштање пресудно било печалбарството. За разлика од неа, женската се задржала многу подолго.
Полска
Република Полска (Жечпосполита Полска, Rzeczpospolita Polska, Жечпосполита Полска) — земја во Средна Европа која се наоѓа помеѓу Германија на запад, Чешка и Словачка на југ, Украина и Белорусија на исток и Балтичкото Море, Литванија и Русија на север. Полската држава е стара преку 1.000 години. Во XVI век, унијата Полска-Литванија била најбогатата и најмоќната земја во Европа. На 3 мај 1791, Полска-Литванија го ратифицира првиот устав во Европа. Набрзо потоа, Полска престанува да постои 123 години, заради тоа што е разделена меѓу нејзините соседи Русија, Австрија и Прусија. Полска повторно се изборува за независност во 1918 г. Во 1989, на првите делумно слободни избори во Полска по Втората светска војна, победува движењето Солидарност, а поразени се полските комунистички владетели. Во 1999 Полска се приклучува кон НАТО, а во 2004 станува и членка на Европската унија. Претседател e Анджеј Дуда (пол. Andrzej Duda), а премиер e Матеуш Моравецки (пол. Mateusz Morawiecki).
Главен град на Полска е Варшава (пол. Warszawa). По површина зафаќа 312.679 км2, а брои население од 38.500.000 жители.
Праисторија
Историчарите дошле до согласност дека во доцниот период на антиката, многу различни етнички групи ја населувале територијата денес позната како „Полска“. Точноста на етничките групи не е сосема позната и е тема на дискусии меѓу историчарите. Една од најзначаjните праисториски археолошки локации во Полска е бискупската утврдена населба (денес реконструирана како музеј) која датира од времето на лусатската култура од раната железно доба, пред околу 700 п.н.е.
Пјастка династија
Полска почнала да се формира како стабилна единица и територијална целост во средината на X век под водство на пјастката династија. Првиот документиран полски водач бил Мјешко I, бил покрстен во 966 прифаќајќи го христијанството како нова државна религија. Во XII век Полска се распаднала на неколку помали државички. Во 1320 година, Владислав I станал крал на обединетата Полска. неговиот син Казимир III, е запамтен како еден од најголемите полски кралеви.
За време на овој период, Полска била центар за миграција на Евреите.
Најголемиот противник на полската држава во Западна Европа биле рицарите од Тевтонскиот ред, кои владееле со Летонија, Естонија и Прусија. Во 1410 година се дошло до војна во која Полско-литванската Државна Заедница излегла како победник. Полските граѓани се гордееле со парламентарниот систем кој бил воведен во државата и кој се одликувал со големи слободи и покрај тоа што постоела една привилегирана класа која имала власт да влијае врз изборот на владетелот.
Полско-литванска Државна Заедница
Околу 1600 година Варшава станала престолнина на Полска. Во периодот од 1605 до 1610 година, Полјаците на двапати ја окупирале Москва. Воделе војни и со Шведска и Османлиското Царство, што довело до слабеење на државата. Во средината на XVII век избувнало востанието на Козаците, кои биле предводени од страна на Богдан Хмелницки. Веднаш по ова, започнале војните со Османлиското Царство, Русија, Шведска, Трансилванија и Прусија. Полска изгубила повеќе од една третина од своето население. Како споредба, многу помалку за разлика за време на Втората светска војна. Во следните години, поради слабеењето на државата, Полска била принудена да биде ставена под капакот на Русија.
Поделби на Полска
Овие причини довеле до полн пропаст на Полска. Така, во 1772 година била извршена првата поделба на Полска од страна на Прусија, Русија и Австрија, заземајќи ѝ 30% од целата територија. Во 1793 година Полска била по вторпат разделена од страна на Прусија и Русија, заземајќи ѝ 200.000 км2 со четири милиони жртви. Во 1794 година избувнало востание во Краков, преку кое востание било извршена третата поделба на Полска. Следната, 1795 година, Полска била избришена од картата на Европа, губејќи ја својата независност сè до Првата светска војна. При тоа заграбување, полските територии биле поделени во три зони: руска, австриска и пруска. Голем број од полското население емигрирале во Хамбург, Дрезден, Истанбул и Париз. Во војската на Наполеон биле вклучени голем број на полски емигранти. По победата на Наполеон Бонапарт, во 1807 година било создадено Варшавско кнежевство кое постоело до 1815 година.
Република Полска
Во Првата светска војна германската и австроунгарската војска го зазеле рускиот дел од Полска и во 1916 г. го основале Кралството Полска, кое силите на Антантата не го признале. На 3.11.1918 г. во Лублин била прогласена независна Република Полска, која добила меѓународно признание со мировниот договор во Версај (18.6.1919 г.). Во 1918 г. ѝ била приклучена и Велика Полска, а од Германија добила коридор до Балтичкото Море; Гдањск е прогласен за слободен град под заштита на Лигата на народите и во царинска унија со Полска: полската војска на 9.10.1920 г. го окупирала Вилнус и југоисточниот дел од Летонија, а за кусо време навлегла длабоко во Украина и го зазела Киев. По Полско-советската војна (април-октомври 1920 г.) со мировниот договор во Рига (18.3.1921 г.) добила големи делови од Белорусија и Украина, а по референдумот во 1921 г. и Горна Шлеска (дотогаш германска), а по германската окупација на Чехословачка (1938 г.) и северниот дел од Моравија по должината на реката Олша. На 12.5.1926 г. генералот Јожев Пилсудски извршил државен удар и воспоставил диктатура. Во март 1939 г. Полска ги одбила германските барања за приклучување на Гдањск кон Германскиот Рајх и за воспоставување патен и железнички коридор преку своите територии. Со таен протокол на Германско-советскиот договор за ненапаѓање (28.3.1939 г.) Хитлер и Сталин се договориле за четврта поделба на Полска.
Втора светска војна
Со нападот на Германија врз Полска (1.9.1939 г.)почнала Втората светска војна. На 17.9.1939 г. од исток во земјата навлегла и Црвената армија и ја освоила Белорусија и западна Украина. При германскиот напад врз СССР (22.6.1941 г.) Хитлеровата војска ја освоила цела Полска. Западните делови се вклучени во Германскиот Рајх, а на преостанатата територија е воспоставен генерален гувернат кој веднаш почнал со истребување на Евреите и Полјаците во концентрациони логори. Наспроти насилството, во Полска дејствувале две ослободителни движења: Татковинска војска под водство на бегалската влада во Лондон и Народната војска под водство на Народната работничка партија. Кога во летото 1944 г. Црвената армија навлегла речиси до Варшава, Татковинската војска на 1.8.1944 г. почнала востание под водство на генералот Тадеуш Коморовски. По два месеци жестоки борби Германците го задушиле востанието, а Црвената армија не дошла да помогне и во Варшава влегла дури на 17.1.1945 г. До крајот на јануари 1945 г. ја зазела целата територија на Полска, а врз основа на Договорот во Јалта (11.2.1945 г.) во јуни 1945 г. била основана коалициона влада на националното единство. Со Постдамската декларација (2.8.1945 г.) сојузниците ги определиле новите полски граници: на исток границата ја повлекле по должината на т.н. Керзонова линија (во Полско-советската војна 1920 г. ја предложил британскиот државник Џорџ Н. Керзон), така што Полска изгубила голем дел од своите територии, а во замена ги добила дотогашните германски области источно од Одра и Ниса.
Социјалистички период
На изборите во јануари 1947 г. победиле левичарските партии, а во 1948 г. Полската работничка партија и Полската социјалистичка партија се обединиле во Полска обединета работничка партија (ПОРП). Во времето кога нејзин претседател бил Владислав Гомулка (1943-1948 г.) се обиделе да определат свој правец на соцјалистички развиток (без присилна колективизација на земјата, средени односи со Католичката црква), но Гомулка бил отстранет, а на чело на партијата бил поставен Болеслав Берут (1948-1956 г.), близок на Сталин, за да спроведе советизација на Полска. На 22.7.1952 г. е донесен нов устав со кој Полска била преименувана во Народна Република Полска. На 14.5.1955 г. осум социјалистички држави во Варшава потпишале договор за пријателство, соработка и заемна помош (Варшавски пакт). По работничкото востание во Познањ во 1956 г., кое властите го задушиле во крв, раководството на ПОРП повторно го презел рехабилитираниот В. Гомулка (до 1970 г.). Поради сè поголемата стопанска криза и отпорот кон монополот на власта на ПОРП, во средината на 70-тите години почнале да се создаваат нелегални противнички групи, а со изборот на краковскиот надбискуп Карол Војтила за папа Иван Павле II (16.10.1978 г.) многу се засилила моралната сила на Католичката црква, иако и дотогаш била важен носител на полската национална свест. Во работничките безредија во 1980 г., меѓу другото, работниците барале создавање на независен синдикат. Тоа му успеало на 31.8.1980 г. на моќниот синдикат Солидарност (Solidarność: 8 милиони членови) под водство на Лех Валенса. Острите спорови меѓу ПОРП и Солидарност со државен удар биле прекинати од генералот Војќех Јарузелски (13.12.1981 г.), но тој не успеал да ја порази демократската опозиција, ниту да го сопре назадувањето на стопанството.