cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 3969
Откривање
Објектот е откриен на 1886 година од страна на Ормонд Стоун, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3969 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 3969 има привидни димензии од 1,4' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 64°.
Други поделби
Проучување на NGC 3969 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 37396. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 327; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6097. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1013.
Сокксксархен
Сокксксархен (СОККСКСАРХЕН) — регион на Филипините, кој е сместен на островот Минданао и официјално нумериран како Регион XII. Името е акроним од 4-те покраини и од едниот град. Регионален административен центар е Коронадал.
Ентропија
Ентропија — поим што се користи во статистичката термодинамика и претставува мерка на број на начини на којшто еден систем може да биде подреден. Затоа, ентропијата се нарекува и мерка за хаосот, па со зголемување на хаотичноста на системот (а таа се зголемува кога нивото на подреденост опаѓа), се зголемува и ентропијата.
Вториот термодинамички закон
Има повеќе начини да се дефинира вториот термодинамички закон, којшто е во најтесна врска со поимот ентропија. Дел од нив се:
Со оглед на тоа што топлината спонтано се пренесува само од потопло кон поладно место, лесно можеме да покажеме дека ентропијата секогаш ќе расте, сè додека не се добие топлински еквилибриум: доколку ја дефинираме ентропијата преку количеството топлина и температурата во системот,
тогаш при преминување на одредено количество топлина од еден кон друг систем, промената на ентропијата е прикажана преку следната релација:
каде што T1 е температурата на системот кој ја прима топлината, па затоа е со позитивен предзнак, додека T2 е температурата на системот кој ја оддава топлината, поради одземањето на Q, тој дел има негативен предзнак. Јасно е дека T1 < T2, па поради тоа што Q во двата дела од равенката има иста вредност (количеството топлина коешто се прима од едниот систем е исто со количеството топлина коешто го оддава другиот систем), \Delta S ќе има секогаш позитивна вредност.
Народноослободителен батаљон „Стив Наумов“
Народноослободителен баталјон „Стив Наумов“ (позната и како Овчаров баталјон)— воена единицица на НОВ и ПОМ. Бил формиран во околината на Лерин на 11.ХI.1943 од делови на Битолскиот НОПО „Гоце Делчев“ и Преспанско-битолскиот НОПО „Даме Груев“ и веднаш водел борби со бугарските гранични единици во Преспанско, а потоа на 4.XII.1943 преминал во Дебрца каде што ѝ се приклучил на Првата македонско-косовска НОУ бригада во походот кон Меглен како нејзин петти баталјон. При реорганизација на воените единици во јануари 1944 заедно со Бугарскиот НО баталјон „Христо Ботев“ влегол во Групата баталјони на ГШ на НОВ и ПОМ и заедно со Првата македонско-косовска НОУ бригада и Втората македонска народно-ослободителна бригада водел борби во Мрежичко и на подрачјето на Меглен, на планините Кожуф и Пајак против германските и бугарските сили, кои ја обезбедувале комуникацијата Скопје - Солун, сè до крајот на јануари 1944 година. Потоа групата баталјони водела борби кај с.Конско во Гевгелиско, Мегленско и потоа зеле учество во Февруарскиот поход од 31.I. до 25 февруари 1944 година. Подоцна, од крајот на февруари до крајот на август 1944, баталјонот дејствувал во составот на Третата македонска НО бригада, а потоа во составот на Седмата македонска НО ударна бригада.
Аерогел
Аерогелот е синтетички, порозен, ултралесен материјал изведен од гел во кој течната состојка на гелот е целосно заменета со гас. Тој претставува цврсто тело со многу ниска густина и мала топлинска спроводливост. Уште е познат и како замрзнат чад, цврст чад, цврст воздух, цврст облак или син чад, поради полупроѕирната призрачна природа и начинот на кој светлината се расејува во материјалот. Силициумскиот аерогелови на допир е како нежен стиропор, додека полимерските аерогелови повеќе изгледаат на цврста пена. Аерогеловите може да се направат од многу различни соединенија.
Првиот аерогел бил создаден во 1931 година од Семјуел Стивенс Кистлер, како резултат на кладба со Чарлс Лернед за тоа кој ќе успее да ја замени течноста во желе со гас без да предизвика собирање.
Аерогеловите се произведуваат со екстрактирање на течната состојка од гелот преку суперкритично сушење. Овој процес дозволува течноста да се исуши бавно и не дозволува матрицата на цврстиот материјал да се распадне поради капиларни појави, како што е случајот при обично испарување. Првите аерогелови се произведувале од силикагелови. Кистлер развил методика која ја употребил да призведе аерогелови од алуминиум оксид, хром (III) оксид и калај диоксид. Јаглеродните аерогелови за првпат биле развиени во доцните 1980-ти.
Аерогел не е единствен материјал со дадена хемиска формула. Напротив, поимот се користи за група материјали со дадена геометриска структура.
Општини во Црна Гора
Црна Гора е поделена на 23 општини и два вонопштински града — Подгорица и Цетиње.
Општините се здружени во Заедница на општините на Црна Гора.
Ерековски Ливади (Добрушево)
Ерековски Ливади — археолошко наоѓалиште во битолското село Добрушево. Претставува населба од римско време. Се наоѓа на 1 км северозападно од селото, каде при обработивањето на земјата се наоѓаат фрагменти од керамички садови, покривни ќерамиди и друг градежен материјал.
Шандор Рац
Шандор Рац (17 март 1933 – 30 април 2013 година) бил унгарски политичар.
Рац е роден во Ходмаезовасархлеј, и гопретставувал FKGP. Тој бил познат ветеран на Унгарската револуција од 1956 година. Тој починал, на 80 години, во Будимпешта.
Јанинско Езеро
Јанинското Езеро (грч. Λίμνη Ιωαννίνων) или Памвотида (Παμβώτιδα, Παμβώτις) е најголемото езето во периферијата Епир.
Географски одлики
Езерото се наоѓа во централниот дел на Јанинскиот округ. Лежи во правецот северозапад-југоисток. На западниот дел од езерото се наоѓа градот Јанина, а на северните брегови на езерото лежи населбата Перама. Останатиот дел од брегот е земјоделско земјиште и шуми.
Долж езерото се сместени и мали рибарски пристаништа и едно поголемо пристаниште за излетнички бродови и наутичари. Езерото има и еден остров на својот источен дел. На тој остров, кој се вика Ниси (Нисос), се наоѓа сервис за бродови. Езерото од трите страни север, југ и исток (Митсикели), е опкружено со планини. Грчкиот магистрален пат GR-6 оди долж северните брегови на езерото.
Чау Јун-Фат
Чау Јун-Фат, (роден на 18 мај 1955 година), претходно познат како Доналд Чоу, е глумец од Хонгконг. Тој е најдобро познат во Азија за неговите соработки со режисерот Џон Ву во акциите на херојските крвопролетни жанрови од типт на "Подобро утре", "Убиецот" и "Хард вар";и на Запад за неговите улоги како Ли Мубај во Крвав тигар, Скриен змеј и Сао Фенг во Пиратите од Карибите: во делот на At World's End. Воглавно игра во драматични филмови и освоил три Хонгконг филмски награди за најдобар глумец и две награди за најдобар глумец во Тајван.
Во 2014 година, Чоу беше вториот највисок заработувачки глумец во Хонгконг, заработи 170 милиони долари (21,9 милиони американски долари).
Животопис
Чау е роден на островот Ламма, во Хонгконг, мајкаму работела како земјоделец за чистење на зеленчук, и татко му кој работел на танкерот "Шел". Чау пораснал во фармерска заедница на островот Ламма, во куќа без електрична енергија. Тој се будел во зори секое утро за да и помогне на мајка си да продава чај-пудинг на улиците во Хака, додека во попладневните часови, тој одел да работи во полињата. Неговото семејство се преселило во Коулун кога имал десет години.На 17 години, го напуштил училиштето за да помогне во поддршката на семејството, правејќи чудни работи, вклучувајќи поштар, продавач на камери и таксист. Неговиот живот почнал да се менува по колеџот кога тој одговорил на реклама во весник, а апликацијата глумец-стажант била прифатена од ТВБ, локалната телевизиска станица. Тој потпиша тригодишен договор со студиото и го направи своето деби за глума. Чоу стана срце и познато лице во сапунските опери кои беа извезени на меѓународно ниво.
Чау се оженил двапати, првпат во 1983 година со Кендис Ју, глумица од Азискска телевизија, бракот траел девет месеци. Во 1986 година, Чау се оженил со Сингапур Јасмин Тан. Девојката немала деца, иако Чау имала ќерка, Селин Нг, поранешен детски модел за Chickeeduck, McDonald's, Toys'R'Us и други компании.
Писателска дејност
На 26 јуни 2008 година, Чоу ја објави својата прва фото-колекција во Хонгконг, која ги вклучува и фотографиите снимени на неговите филмови. Приходите од продажбата на книгата биле донирани за жртвите од земјотресот во Сечуан. Објавени од Луј Витон, книгите биле продадени во продавниците на Витон во Хонгконг и во Париз.
филмографија
Чау се појавил во повеќе од 121 филм и 24 телевизиски серии.
Награди и номинации
Hong Kong Филмски награди Најдобар глумечки номинација за "Хонгконг 1941" Номинација за најдобра оригинална филмска песна за The Diary of a Big Man Номинација за најдобар глумец за филмот God of Gamblers Номинација за најдобар глумец за филмот Once a Thief (13 номинации за најдобар глумец, 2 номинации за најдобар глумец, 2 најдобри номинации за оригинален филм)
Богатство
Почнувајќи од 2016 година, нето вредноста на Чау изнесува 80 милиони американски долари. Чау, исто така, рече дека ќе донира 99 отсто од своето богатство во добротворни цели преку поставување фондација за да им помогне на сиромашните.
Градец (Пивка)
Градец (словенечки: Gradec) — населба во Општина Пивка во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Нотрањска. Населбата сега е вклучена во Приморско-нотрањскиот статистички регион.
525 п.н.е.
525 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 525. година пред новата ера, 525. од првиот милениум п.н.е., 25. од 6 век п.н.е. и шеста од 520-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4983 и 4984 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4225 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3235 и 3236 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 228.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 525 година се протега во 2111 и 2112, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2171 и 2172 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 18. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1181 и 1180 исламска година пред хиџра.
525 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 525. година пред новата ера, 525. од првиот милениум п.н.е., 25. од 6 век п.н.е. и шеста од 520-тите п.н.е.
Славко Трајаноски
Славко Миланов Трајаноски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувал од селско семејство кое претежно се занимавало со земјоделие. Како младинец се определил за борба против окупаторот. Во селото станал активен работник и извршувал одговорни партиски задачи: собирал храна и други намирници за НОВ, а во 1944 година заминал партизан во Првата македонска бригада. Со Бригадата учествувал во завршните борби во Западна Македонија, а потоа заминал на Сремскиот фронт во составот на Петнаесеттиот корпус. Загинал при пробојот на германскиот обрач кај селото Товарник во април 1945 година.
Градишче (Тишина)
Градишче (словенечки: Gradišče) — населба во Општина Тишина во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Прекмурје. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
Искар
Искар (Искър, Oescus, Ескус) е река во западниот дел на Бугарија. Долга е 368 км (најдолгата во земјата) и нејзиниот речен слив опфаќа површина од приближно 8.650 км2. Реката Искар извира од планината Рила и е единствената река која поминува низ Стара Планина. Се влева во реката Дунав во близина на селото Гиген.
Реката Искар се формира од спојувањето на три реки: Бел Искар, Лев Искар и Црн Искар. За негов почеток се смета реката Бел Искар, кој извира од Чанакѓолските Езера на надморска висина од 2.500 m..
Реката формира два клисури „Панчаревска“ и „Искарска“, карактеристични со интересни карпести формации на чии падини се сместени бројни манастири. На неа се наоѓаат вештачките езера Искар, Пасарел и Панчарево.
Свети Паладиј Антиохиски
Паладиј Антиохиски е христијански светец.
Според христијанските верувања бил голем подвижник и чудтворец. Пред неговата келија осамнал еден труп на некој богат човек, кого разбојниците го ограбиле и го убиле. Кога Паладиј го однеле на суд, тој, за да се спаси од бедата, се помолил на Бога и со молитвата го воскреснал покојниот. Бил пријател со Свети Симеон. Починал во 390 година од природна смрт.
Православната црква неговиот ден го чествува на 28 јануари.
Плочи (Добрушево)
Плочи — археолошко наоѓалиште во битолското село Добрушево. Претставува населба од римско време. Се наоѓа на 1 км северно од селото, каде при обработувањето на земјата се откриени темели од објекти градени од камен и варов малтер, а по површината се среќава множество фрагменти од керамички садови, тегули и друг градежен материјал.
Прилепско муфтиство
Прилепското муфтиство е едно од тринаесетте муфтиства на Исламската верска заедница во Македонија.
Седиштето на ова муфтиство се наоѓа во градот Прилеп.
Ова муфтиство ги опфаќа реоните на градовите:
Јоко Оно
Јоко Оно (18 февруари 1933, Токио) - американско-јапонскa уметничка и активистка. Во широката јавност е позната како некогашна жена на Џон Ленон, како и по редовите од областа на авангардна уметност, конкретно филм и музика. Поставила феминизам во фокус на својата уметност. Исто така е позната по својот придонес на уметноста, мирот и борбата против СИДА.
Ленон еднаш рекол за неа: „Таа е најпозанaтиот непознат уметник на светот“
Детство, младост и семејство
Јоко Оно е родена 1933 година во Токио. Нејзиниот татко, Еисуке Оно, во раната младост бил пијанист, а потоа банкар. Името Јоко на јапонски значи „дете на океанот“. Две недели пред нејзиното раѓање нејзиниот татко бил преместен со работата во Њујорк, а потоа во Ханој, а после тоа семејството повторно се враќа во Јапонија. Јоко со нејзиното семејство го преживуваат бомбардирањето во Јапонија, а после тоа следи тежок период за неа и за нејзиното семејство. За тешкото време, после фрлањето на двете атомски бомби во Јапонија, семејството се борело да обезбеди егзистенција за малку храна. После тешките години, работите тргнуваат на подобро кога нејзиното семејство се сели повторно во Њујорк каде Јоко продолжува со усовршувањето во областа на уметноста.
Џон Ленон
Јоко Оно, после преселувањето со нејзиното семејство во Њујорк, се занимава со уметност. Ги прикажувала своите дела во разни њујоршки галерии. Така на една изложба во 1969 година се запознава со Џон Ленон кој тогаш бил во брак со Синтија Пауел. По една од многуте верзии на приказни, ги запознал сопственикот на галеријата, Џон Данбар. Набрзо потоа, тие останале во контакт што на жената на Ленон не и се допаѓало. Ленон во почетокот се оправдувал дека само сакал да ѝ помогне на Јоко во своите напори за да ја покаже својата уметност во широката јавност. Во текот на 1968 година, во отсуство на својата сопруга, Ленон ја повикал Јоко да биде гостинка во неговата куќа. Јоко Оно останала бремена и бременоста резултирала на спонтан абортус во ноември истата година, неколку месеци по разводот на Ленон од неговата сопруга станала правосилна.
За време на последните две години кои ги поминал во Битлси, Ленон заедно со Јоко Оно почнал јавни протести против војната во Виетнам. Јоко Оно во 1969 година се мажи за Џон Ленон на Гибралтар. После венчавањето продолжуваат со заеднички настапи, најчесто во вид на перформанс, кои се умерени во воспоставувањето на трајниот мир помеѓу луѓето. Овој период, Ленон го овековечил во песната „Балада за Џон и Јоко“. Јоко се појавувала и на концертите со Џон Ленон. На повикувањето на Френк Запa да свири со него, Ленон се појавил со Јоко Оно. Заеднички ангажирања на некои песни се објавени како изработки на бендот „Plastic Ono Band“. Во 1980 година, Џон Ленон и Јоко Оно го објавиле албумот „Двојна фантазија“ (Double Fantasy) на кој се наоѓа и песната „Драга Јоко“ (Dear Yoko).
Џон Ленон во 1980 година бил убиен во фоајето во зградата во која живеел. Убиството го изврчил Марк Дејвид Чепмен, кој пукал во Ленон со пиштол одблиску, кој преминал за пат кон болница. Овоj настан го потресол цел свет, посебно обожавателите на Битлс. Нешто помалку не бил ни за Јоко Оно која била сведок на убиството.
Уметност и активизам
Без разлика на богатата уметничка кариера во различни области, од експериментална до популарна музика, преку визуелни уметности и филмови, па до социјален активизам, Јоко Оно останала во сенката на човекот која современо била најпопуларна личност на планетата.
Композитори со кои соработувала и од кои учела биле: Хенри Кауел, Стефан Волпе, и Едгар Варезе (каде што студирал и Френк Запа), а преку Волпе го запознала и Џон Кејџ чија поддршка неа ја уверила дека патот по кој интуитивно тргнала навистина води кај некоја нова уметност.
На изложбата во АГ Галерија во Њујорк во 1961 година, изложила „Слика со инструкции“, а на изложба во Индика Галеријата во Лондон во 1966 година ја изложила „Недовршени слики“. На повеќе навраќања прогласувала некое дрво „дрвото на желби“ и ја повикувала публиката на некои ливчиња да ги запишат своите желби и да ги закачат на него. Јоко Оно се вклучила и во дебата која се однесувала на новиот американски закон за контролата на оружјето. Таа на својот профил на „Твитер“ поставила фотографија со крвави очила на нејзиниот покоен сопруг, Џон Ленон, на 44-годишнината од брак.
Сликата испратила изјава: „Повеќе од 1.057.000 луѓе се убиени од огнено оружје во САД од кога е убиен Џон Ленон, 8 декември 1980 година.“
Критики
Многу и денес сметаат дека Јоко Оно е непосреден виновник за распаѓањето на Битлси. Имено, од почетокот на својата врска со Ленон, не се одвојувала од него. Присуствувала на сите готови проби со групата, на снимањето на песни, дури и понекогаш пеела на некоја од пробите. Нејзиното присуство кај останатите членови на бендот предизвикувало нетрпеливост спрема неа, затоа што очигледно била намалена уметноста кај Ленон, кој сè помалку време поминувал со останатите членови на групата.
Целокупната ситуација кулминираше со распаѓање на Битлси во 1970 година, што навлекло уште поголем гнев кон Јоко Оно од страна на обожавателите на групата. Критичарите и пошироката јавност биле едногласни во оценката дека таа ја искористувала дотогашната огромна популарност на Џон Ленон за да привлече внимание на себе и на својата работа, без да се интересира за распаѓањето на групата.
Генотоксичност
Генотоксични може да бидат некои супстанци, како и некои типови на зрачења.
Слични статии
Мутагеност
Ам Гросен Роде
Ам Гросен Роде (Am Großen Rhode)) — слободна област во округот Волфенбител, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Областа има површина од 5,79 км2 поделена на два еднакви делови од општината Кнајтлинген. Покрај со нејзе, се граничи со општината Шепенштет (на исток и на југ), со општината Еркероде (на запад) и со ексклавата на општината Ефесен (на север) во истиот округ, како и со слободната област Кенигслутер во округот Хелмштет (исто така на север).
Слободната област е ненаселена. Од статистички причини се води под бројот 03 1 58 501.
NGC 6316
NGC 6316 — збиено ѕвездено јато во соѕвездието Змијоносец, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6316 се споменува и како GCL 57, ESO 454-SC4.
Откривање
Објектот е откриен на 24 мај 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 16 м 37,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -28° 8' 22"".
Други поделби
Проучување на NGC 6316 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 376; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6824. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 88.
Лакримариј (поезија)
„Лакримариј“ — поезија на македонскиот писател Петре М. Андреевски од 2003 година.
Содржина
Лакримариј е шише во кое европските дворјанки собирале детски солзи за разубавување на лицето. Нашите мајки, пак, ги собирале своите солзи за да имаат што да однесат на гробишта.
Книгата е поделена на три циклуси песни (Лицето на зборовите, Посвети и Колку сме блиску, а далеку), стихозбирката Лакримариј ја обгрнува тагата како естетско доживување на измамничкиот свет.
Протегнати од родокрајот до Далечниот Исток, секоја од песните содржани во оваа збирка може да го носи квалификативот „антологиска“, затоа што зборува со универзален јазик преку кој резигнацијата како очекуван епилог симболично се прочистува таму некаде, на врвот на Фуџи... Според интервјуто со П.М. Андреевски „Лакримариј“ е целото наше колективно паметење кое завлегува и во иднината, во него се собрани сите солзи на народот.
Јајцевод
Јајцевод е парен женски полов орган, во форма на цевка, кој ги поврзува јајчникот и матката.
Анатомски има 4 топографски дела:
Јајчник
Јајчник или овариум е женска полова жлезда во која созреваат женските полови клетки и која има ендокрина функција (лачи женски полови хормони). До пубертетот површината на јајчникот е мазна, а потоа по секоја менструација се појавуваат жлебови, кои настануваат како последица од пукањето на зрелите јајце-клетки.
Јајчникот е парен огран кој лежи во fossa ovarica. По својот изглед и големина асоцира на бадем, и затоа на него опишуваме 2 страни (латерална и медијална), 2 раба (преден и заден) и 2 пола (горен и долен). Јајчниците се парни женски полови жлезди во кои созреваат женските полови клетки (јајце-клетки) и кои лачат два женски полови хормони – естроген и прогестерон. Јајчниците се хомологни органи на тестисите кај мажите. Тие по својот изглед и големина наликуваат на бадем. Најчесто се долги 3–5 cm, а широки 1.5–3 cm. Кај младите жени до пубертетот, површината на јајчникот е беличеста и мазна, а потоа по секоја овулација се појавуваат жлебови, кои настануваат како последица од пукањето на зрелите јајце-клетки. Со годините површината на јајчникот станува избраздена поради лузните кои остануваат по овулациите. Јајчниците варираат во својата големина во текот на животот. Левиот и десниот јајчник кај жената може да бидат со различна големина, а големината на јајчниците е различна и помеѓу жените. Големината на јајчникот видливо се намалува во менопаузата. Јајчниците се сместени помеѓу надворешните и внатрешните илијакални крвни садови, во вдлабнатината на бочните sидови на карлицата (fossa ovarica), од двете страни на матката. Јајчниците се формираат во 7-та недела од интраутериниот развој.
Функција
Јајчниците во себе содржат одреден број на примордијални (првобитни) јајни клетки (од 300 000 до 400 000) кои се сместени во сврзното ткиво, во стромата на јајчникот. Од сите примордијални јајни клетки остануваат само околу 10%, така што за време на пубертетот ги има околу 30 000, што е и нивен конечен број. Примордијалната јајна клетка (примарен фоликул) е под влијание на фоликулостимулирачкиот хормон (FSH) и лутеинизирачки хормон (LH) од хипофизата. Овие хормони го стимулираат растот на неколку примарни фоликули истовремено, но од петтиот до седмиот ден од циклусот се одбира само еден фоликул, а другите пропаѓаат. Околу 14иот ден од менструалниот циклус, зрелата јајна клетка се ослободува од јајчникот (овулација) за да може да биде оплодена. Јајната клетка, по пукањето на нејзината фоликуларна мембрана, доспева во јајцеводот, од кој со помош ма хорионските ресички се истиснува во шуплината на матката. Зрелиот фоликул се нарекува Графов фоликул. Овој процес трае во текот на фертилниот период на жената, односно од пубертетот до менопаузата. Во климактериумот јајчникот ја прекинува својата функција на произведувач на јајни клетки, со што завршува и фертилниот период на жената. Јајчниците во понапереднатите години, во менопаузата, постепено закржлавуваат, се смалуваат и достигаат големина на семка од слива. Напоредно со тоа се намалува и лачењето на половите хормони во нив.
Ендокрина функција
Покрај оваа функција, јајчникот, исто така има и ендокрина функција. Негова задача е да во текот на целиот живот на жената произведува два специфични хормони (стероидни хормони): естроген и прогестерон. Естрогенот контирнуирано се ствара во текот на целиот живот на жената, а прогестеронот во текот на втората фаза на менструалниот циклус и во текот на бременоста.
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Какара
Свети Ѓорѓи (Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου) — црква во селото Какара, Серско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија. Има улога на парохиски храм.
Историја
Црквата се наоѓа во центарот на селото. Почнала да се гради на 5 мај 1924 г., а првата литургија е отслужена на 15 август 1925 г. Градбата претставува трикорабна сводеста базилика. Во 1987 – 1989 г. се направени неколку зафати: додадена е припрата, дел од храмот е живописан и изградени се крстилница и трапезарија.
Во парохијата влегува и храмот „Св. Петка“.
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Жегљане
Свети Ѓорѓи (позната и како Свети Ѓорѓија) — главна селска црква во козјачкото село Жегљане. Црквата е сместена во главниот дел на раштрканото село Жегљане, во непосредна близина на старото основно училиште. Во нејзиниот двор се наоѓаат и самите селски гробишта.
Црквата, заедно со нејзината внатрешноста, е во многу лоша состојба.
Фрески
Двокатниот иконостас во црквата е од 1874 година и е дело на двајца зографи. Четири од престолните икони — на Св. Ѓорѓи Победоносец, Богородица со Христос, Исус Христос и Св. Јован Претеча се дело на зографот Никола Михајлов. Останатите икони во иконостасот — јужната и северната врата, царските двери, 12. икони на апостоли и средишната икона на Возкресението Христово, на која што е потпишан авторот, се дело на зографот Вено Костов од Лазарополе во 1877 година.
Горња Кошана
Горња Кошана (словенечки: Gornja Košana) — населба во Општина Пивка во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Нотрањска. Населбата сега е вклучена во Приморско-нотрањскиот статистички регион.
1621 во архитектурата
1621 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Регионален пат 1107
Регионален пат 1107 (ознака: Р1107) — регионален пат во Македонија, со насока на движење север-југ, а потоа исток-запад. Има вкупна должина од 127,6 километри и 10 делници. Патот започнува во Росоман и се движи на југ кон Мрежичко, од каде преку Козјак преминува во Мариово и се движи на запад кон Ново Лагово.
Делници
Регионалниот пат 1107 според Јавното претпријатие за државни патишта има вкупно 10 различни делници.
Ференц Ердеи
Ференц Ердеи  (24 декември 1910 година – 11 мај 1971) е унгарски политичар, кој служел како министер за Внатрешни работи во неофицијалната привремена влада на чело со Бела Миклош. По советската окупација на Унгарија, оваа влада официјално добила власт во март 1945 година.
Комунистички период
Под комунистичка власт, Ердеи служел како министер за земјоделство во 1949-53. Како министер тој бил одговорен за повеќето земјоделски случаи во селата на Унгарија. Во јули 1953 година тој бил прогласен за министер за правда.
Револуцијата од 1956
Ердеи станал заменик-премиер за време на Унгарската револуција во 1956 година, и исто така бил еден од водачите на унгарската делегација кои неуспешно преговарале со Советскиот Сојуз. На 3 ноември тој бил уапсен заедно со министерот за одбрана Пал Малетер, но по неколку недели Ердеи бил ослободен поради интервенција од страна на Јанос Кадар.
Подоцнежни објави
Во 1957 година тој станал генерален секретар на унгарската Академија на Науки. Тој бил награден со Кошутовата награда двапати, во 1948 година и 1962 година. Тој, исто така бил назначен за генерален секретар на Националниот совет на фронтот на патриоти помеѓу 1964 и 1970 година.
Колбе-Шмитова реакција
Колбе-Шмитова реакција или Колбеев процес (именувана според Херман Колбе и Рудолф Шмит ) е карбоксилациона хемиска реакција која настанува при затоплување на натриум феноксид (натриумова сол на фенол) со јаглерод диоксид во услови на висок притисок (100 atm, 125 oC), а потоа производот се обработува со сулфурна киселина. Конечниот производ е ароматична хидроксилна киселина, позната како салицилна киселина (од која се прави аспирин). Доколку се користи калиум хидроксид, се добива 4-хидроксибензојна киселина—битен реагенс во производството на широката класа парабени позната под името биоциди, т.е. средства за лична хигиена.
Истата методологија се користи при индустриска синтеза на 3-хидрокси-2-нафтолна киселина. Региохемија на оваа реакција е осетлива на температурни разлики.
Голем Габер
Голем Габер — мало село во областа Јуруклак, во Општина Карбинци, сместено во околината на градот Штип.
Географија и местоположба
Ова мало село се наоѓа во областа Јуруклак, во јужниот дел на територијата на Општина Карбинци, а на југозападните ограноци на планината Плачковица. Селото е ридско, на надморска височина од 450 метри. Од градот Штип е оддалечено 13,5 километри.
Историја
Во век, Голем Габер било село во Штипската каза на Отоманското Царство.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото имало 400 жители, сите Турци. Според Димитар Гаџанов, во 1916 година во селото живееле 180 жители, сите Турци.
Селото е мало и уште во 1961 година броело само 58 жители, додека во 1994 година бројот се намалил 43 жители, турско население.
Според пописот од 2002 година, во селото Голем Габер живееле 32 жители, сите Турци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 20 жители, од кои 17 Турци и 3 лица без податоци.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Карбинци, која била една од ретките општини кои не биле променети по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото исто така се наоѓало во Општина Карбинци.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Штип. Селото припаѓало на некогашната општина Штип во периодот од 1957 до 1965 година. Во периодот од 1955 до 1957 година селото се наоѓало во рамките на тогашната општина Радање.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Радање, во која покрај селото Голем Габер, се наоѓале и селата Вртешка, Ебеплија, Јунузлија, Калапетровци, Калаузлија, Кепекчелија, Кошево, Курфалија, Кучилат, Кучица, Мал Габер, Мичак, Муратлија, Никоман, Оџалија, Почивало, Прналија, Радање и Шашаварлија. Селото припаѓало на Општина Радање во периодот 1950-1952, во која влегувале селата Голем Габер, Јунузлија, Калаузлија, Кепекчелија, Кучилат, Курфалија, Мал Габер, Оџалија, Радање и Таринци.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 2327 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на приватна куќа.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 28 гласачи.
На парламентарните избори во 2020 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 29 гласачи.
Културни и природни знаменитости
Во минатото во селото постоела џамија, од која денес е зачувано само минарето.
Тасе Трајаноски
Животопис
Потекнувал од селско сиромашно семејство. Се занимавал претежно со земјоделие. Во Народноослободителната војска на Македонија, стапил во август 1944 година, а со формирањето на Шестата македонска бригада бил распореден во неа. Со Бригадата учествувал во повеќе борби во Западна Македонија: Охрид, Кичево, Крушево и други места, а потоа ги продолжил борбите на Сремскиот фронт каде загинал во борба со германците во април 1945 година кај Славонска Пожега.
Ванкаско-кечуански дијалект
Ванкаско-кечуански е варијанта/ дијалект на кечуанскиот јазик. Дијалектот се зборува во јужниот дел на Перу. Јазикот го зборува народо Хунка. Овој дијалект го зборуваат околу 300.000 жители и има три главни дијалекти: вајла ванка, вајча ванка и савша ванка. Во 1977 година била издадена првата граматика на овој дијалект од страна на Родолфо Серон Паломино.
Емилија Тоциновска
Емилија Тоциновска (моминско презиме: Божиновска; во ) — македонска сликарка.
Животопис
Факултетот за ликовни уметности го завршува во своето родно место Скопје во 1999 година, отсек сликарство со подотсек модно создавање во класата на професорот Душан Перчинков. Во 1996 година ја добила втората студентска награда Борко Лазевски. После десетгодишна работа како професор завршува Педагошко-психолошка методска доквалификација на факултетот за ликовни уметности во Скопје.
Веднаш по завршувањето на студиите се вработила во невладината организација „Италијански совет за солидарност“ како фацилитатор по уметност и работела со ромски деца бегалци и загрозена категорија (1999–2002), а месец дена подоцна како професор по ликовно воспитание во „Американското интернационално училиште во Македонија“ (1999–2001). Истражувајќи ја педагошката работа почнала да волонтира во „Првата детска амбасада – Меѓаши“ како професор по ликовно воспитание каде работела со деца од средната класа, само месец дена во 2000 година.
Започнала да пишува колумни за уметност во женскиот месечен весник „Комплетна“ во 2001 година. Во 2002 година продолжила да работи со ромски деца, сега во Центарот за социјална иницијатива Надеж. Од (2003-2016) работи во Македонскиот каритас како професор по ликовна култура во општина Шуто Оризари. Во периодот 2005-2011 почнува да води приватни часови по цртање и сликање во ликовното студио „Детски свет“, а во меѓувреме соработува со Културно–информативниот центар на Србите во Македонија како ликовен аниматор и едукатор.
Од 2016 година заедно со својот сопруг го отвораат Здружението за афирмација на ликовната уметност „Фантаст“. Таму ги изложуваат своите зеднички уметнички дела и држат поединечни часови за сите возрасти. Своето пишување за уметноста го продолжува преку отворање на блогот Парче уметност - од дневникот на еден уметник.
По завршувањето на факултетот активно се вклучува во учество на групни и самостојни изложби. Првата самостојна изложба ја прави во Отворено графичко студио, Скопје под наслов „Чудна шума“ (2001), а две години подоцна (2003) го прави и вториот дел од „Чудна шума II“ во Културниот центар-Точка во Скопје. Со самото започнување на работа со својот сопруг ја прават изложбата со наслов „Вечерно матине“ во Ликовниот салон на град Велес (2013). Како студиски престој во 2014 година ја прават изложбата во Риека, Хрватска под наслов „Минијатурни пејзажи“, а истата година ја прават и ликовната презентација на „Пејзажи“ на Полската традиционална вечер 2014, преку Македонско-полското културно друштво „Вардар“. Во Културниот дом во Паг (2016) прават самостојна изложба „У центру“, а потоа по некоја традиција секоја година (2017-2018) одат на колонија во Паг и имаат самостојни изложби под наслов „У центру тачка“ и „Откривајучи отоке“. За првпат во 2018 година имаат самостојна изложба во Задар под наслов „У залјеву мора“ во Библиотеката на градот. Учесник е на голем број групни изложби и колонии во Македонија, Босна, Србија, Хрватска и Италија.
Како љубители на книгите заедно со својот сопруг Стојче Тоциновски започнуваат да прават илустрации и корици за книги на многу автори од Македонија, Полска, Германија, Србија, Хрватска и Босна. Нивната бројка досега изнесува 27 книги.
NGC 3970
NGC 3970 — леќеста галаксија во соѕвездието Пехар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3970 се споменува и како MCG -2-30-41.
Откривање
Објектот е откриен на 9 март 1828 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3970 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 3970 има привидни димензии од 1,2' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 98°.
Други поделби
Проучување на NGC 3970 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 37425. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 282; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5521. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1033.
1620 во архитектурата
1620 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
NGC 1896
NGC 1896 — астеризам во соѕвездието Кочијаш, заведен во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1896 е од видот *Grp. NGC 1896 има само една позната привидна димензија, која изнесува 20'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 25 м 41,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 29° 19' 42".
Дерматологија
Дерматологија е гранка од медицината, која се занимава со болестите на кожата, за секакви воспаленија и црвенила, предизвикани на различни начини.
Тантал
Тантал (Ta, лат. tantalium) — преоден метал од VB група. Името го добил според личноста од старогрчка митологија - Тантал.
Најважен минерал на танаталот е танталит (Fe,Mn)Ta2O5.
Гедеровци
Гедеровци (словенечки: Gederovci) — населба во Општина Тишина во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Прекмурје. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
524 п.н.е.
524 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 524. година пред новата ера, 524. од првиот милениум п.н.е., 24. од 6 век п.н.е. и петта од 520-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4984 и 4985 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4226 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3236 и 3237 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 229.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 524 година се протега во 2112 и 2113, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2172 и 2173 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 19. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1180 и 1179 исламска година пред хиџра.
524 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 524. година пред новата ера, 524. од првиот милениум п.н.е., 24. од 6 век п.н.е. и петта од 520-тите п.н.е.
Свети Роман Самосатски
Православната црква неговиот ден го чествува на 29 јануари.
Ресенско муфтиство
Ресенското муфтиство е едно од тринаесетте муфтиства на Исламската верска заедница во Македонија.
Седиштето на ова муфтиство се наоѓа во градот Ресен.
Ова муфтиство ги опфаќа реоните на градовите:
1618 во архитектурата
1618 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Карага
Карага е административен регион на Филипините, кој е сместен на североисточниот дел од островот Минданао. Карага е најновиот филипински регион и исто така се нарекува и Регион XIII. Бутуан Сити е регионалниот центар.
Административна поделба
Карага е поделена на 5 покраини и Бутуан Сити.
1619 во архитектурата
1619 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Волче (Пивка)
Волче (словенечки: Volče) — населба во Општина Пивка во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Нотрањска. Населбата сега е вклучена во Приморско-нотрањскиот статистички регион.
Инкаваско-кањариски кечуански дијалект
Инкаваско-кањарискиот е варијанта/ дијалект на кечуанскиот јазик кој се зборива во окрузите Инкаваси и Кањарис во Перу. Овој дијалект го зборуваат околу 30.000 жители.
Црква „Св. Богородица“ - Гостивар
Пресвета Богородица — главна и катедрална црква во Гостивар, сместена на самиот плоштад. Изградбата на црквата е започната во 1924 година, а нејзиното осветување е извршено во 1929 година. Во 2003 година на црквата извршен е поголем реставраторски зафат.
Гагауски јазик
Гагаускиот јазик e јазик на Гагаузите, од туркиската група на јазици, сличен на турскиот јазик. Го зборуваат околу 150 000 луѓе во Молдавија, Бугарија, Русија.
До 1954 година користел грчка азбука, а потоа кирилска:
Од 1990 во употреба е латинска азбука:
Селиште (Добрушево)
Плочи — археолошко наоѓалиште во битолското село Добрушево. Претставува некропола од среден век. Се наоѓа на 1 км северно од селото, каде според кажувањата на жителите, се наоѓало старото село. Овде се гледаат грамади од градежен материјал, веројатно од црква, а во непосредната близина има гробови градени од камени плочи. Жителите наоѓале прстени.
1617 во архитектурата
1617 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Сиромаштија
Сиромаштијата (Poverty) — недостиг на неопходни производи како храна, облека, живеалиште и здрава вода за пиење, што резултира со низок животен стандард. Сиромаштијата подразбира како состојба кога основните потреби се поголеми од можностите за нивно задоволување.
Можат да се разликуваат три типа на сиромаштија: апсолутна, релативна и субјективна. Апсолутна сиромаштија претставува неможност да се задоволат основните егзистенцијални потреби. Релативна сиромаштија е недостаток од ресурси кои ги оневозможуваат поединците и домаќинствата да практикуваат определен режим на исхрана, да учествуваат во определени општествени активности и да живеат во животни услови кои се вообичаени за општествата на кои им припаѓаат. Субјективната сиромаштија ги одразува поединечните перцепции на луѓето за нивните заработувачки.
Сиромаштијата е една важна димензија на социјалната исклученост. Сиромашните луѓе често се исклучени и маргинализирани во економските, социјалните и културните активности.
Сиромаштијата во светот
Според податоците на „Еуростат“, во 2012 година, стапката на сиромаштија во ЕУ-28 и во ЕУ-23 изнесувала 16,7%, а во новите членки на ЕУ, таа се движела од 14,5% во Словенија, преку 19,5% во Хрватска, 21% во Бугарија и 22,4% во Романија. Истовремено, стапката на сиромашни или социјално исклучени лица (т.н. индикатор АРОПЕ) во 2013 година изнесувал 24,5% во ЕУ-28 и 23% во ЕУ-23, додека во новите членки на ЕУ, овој индикатор изнесувал: 48% во Бугарија, 29,9% во Хрватска, 20,4% во Словенија и 40,4% во Романија.