cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Скопски Пазар
Историјат
1991 - Поради настанатите статусни промени, кои се извршени согласно со Законот за општествен капитал, Претпријатието во општествена сопственост за услуги и промет во трговија Скопски пазар, извоз-увоз, Ц.О. Скопје во судскиот регистар се евидентира како Скопски пазар, Акционерско друштво во мешовита сопственост за услуги во промет и трговија, извоз-увоз, Ц.О. Скопје.
1995 - Со решение се извршени промени во проширувањето на дејностите од внатрешен и надворешен промет. Со ова решение Скопски пазар А.Д. Скопје ги извршува следните дејности: услуги во областа на прометот; други финансиски организации - менувачници; неспоменати услуги - шпедиција; трговија со 27 подгрупи од трговија на мало со прехранбени и непрехранбени производи и трговија на големо со прехранбени и непрехранбени производи; друмски сообраќај; градежништво со две подгрупи - нискоградба и високоградба; туристичко посредување со две подгрупи; угостителство со 3 подгрупи; комунална дејност (изнесување, депонирање и преработка на отпадоците); надворешна трговија со 4 подгрупи.
1998 - Беше пуштен во работа првиот супермаркет на Скопски пазар - СП маркет во Тафталиџе. Истата година се отвори и СП маркетот на Стара Рампа.
1999 - Се отворија три нови супермаркети: СП маркет во Центар, СП маркет на Зелен Пазар и СП маркет во Автокоманда.
2000 - Се отвори СП маркет во Чаир.
2001, декември - Беше усвоен новиот статут на А.Д. Скопски пазар. Синџирот на супермаркети продолжи да се шири, односно се отворија 3 нови супермаркети - СП маркет во населбите Аеродром, Карпош 2 и Кисела Вода.
2002, јануари - Скопски пазар А.Д. за услуги во прометот и трговија извоз-увоз Скопје се пререгистрира во Скопски пазар, Акционерско друштво во приватна сопственост за услуги во прометот и трговија извоз-увоз Скопје. Во март истата година беше пуштен во работа СП маркет во Бутел, во близина на пазарот.
2003 - Синџирот на супермаркети продолжи да се шири. Се отворија 2 нови супермаркети - СП маркет во нас. Драчево и СП маркет Расадник во Кисела Вода.
2004 - Се отвори уште еден СП маркет Чешма, во населбата Кисела Вода. Истата година компанијата почна да ја развива трговијата на мало по однос на маркетите во два правци. Така, покрај постоечкиот синџир на СП маркети, започна да се отвора синџирот на дисконти Макси Д. До крајот на годината беа отворени Макси Д дисконти во Кисела Вода, Тафталиџе и Чаир, на местото на постоечките СП маркети.
2005 - Продолжи ширењето на синџирот на дисконти Макси Д. Се отворија 6 Макси Д дисконти, од кои три - на местото на постоечките СП маркети во Аеродром, Чешма и Автокоманда, а останатите три - на нови локации, и тоа: два дисконти во населбите Капиштец и Шуто Оризари и еден дисконт надвор од Скопје - во Охрид. Истата година се отвори и центарот за убавина Unique на местото на СП маркетот во строгиот центар на градот.
2006 - Во јуни Скопски пазар, како ексклузивен застапник на словенечката компанија ODEJA, која нуди широк асортиман на антиастматични и антиалергиски перници, јоргани и прекривки, отвори специјализирана продавница во строгиот центар на градот. Во декември се отвори нов Макси Д дисконт во Кавадарци.
2007 - На 9 мај компанијата ја прослави 55-годишнината од своето основање. Истиот месец беше отворен дисконт Макси Д во Охрид, единаесеттиот по ред во синџирот на дисконти на компанијата, како и втор дисконт во овој град. Во јули се отвори нов дисконт во Скопје, во населбата Мичурин. На 15 септември во Кавадарци се отвори ресторанот Александрија. На 26 септември почнаа со работа три продавници од новиот малопродажен ланец Бонус плус. На 26 декември истата година се отвори досега најголемиот наш маркет - СП маркет во Ресен.
2008 - Центарот за убавина Unique по втор пат ја доби наградата за најдобра парфимерија, а дисконтот Макси Д Тафталиџе ја доби наградата за најдобар продажен објект на манифестацијата „Месец на трговијата“. На 16.07.2008 година почна со работа тринаесеттиот по ред Макси Д дисконт во Прилеп. Во тој период почна со работа и четвртиот по ред Бонус плус на Зелен пазар. На 17.12.2008 година Скопски пазар го отвори својот прв деловно-трговски објект „СП Планет“. Во склопот на „СП Планет“ се отвори уште еден центар за убавина „Unique“, како и специјализираната детска продавница „SuperKids“, прва и единствена од овој тип.
brikolage 2010 - Скопски пазар во 2010 година ја заврши и својата инвестиција - објект за колективно домување со деловен простор во населбата Тафталиџе. Локалите на вториот кат во трговскиот центар СП Планет се адаптираа. Започна реконструкцијата на женскиот пазар на Бит-пазар.
2011 – Најголемата инвестиција што ја одбележа годината беше изградбата на трговско-деловен објект во кој се сместија светски реномираниот бренд Mr.Bricolage и домашниот лидер во трговијата со електроника - Нептун. Скопски пазар изврши целосна реконструкција на зелениот пазар во населбата Тафталиџе, во кој беше вклучен нов маркет од брендот СП маркет. Истата година Скопски пазар изврши адаптација и реконструкција на централниот магацин во Лисиче.
2013 – Скопски Пазар ја лансираше СП клуб картичката со која верните потрошувачи на СП маркет, Макси Д, Центарот за убавина Unique и е-супермаркетот www.doma.mk имаат можност да добиваат попусти и поволности при купување. Истата година беа реновирани и проширани маркетите Макси Д во населбата Мичурин и СП маркет во населбата Автокоманда.
Палмачим (авиобаза)
Палмахим (פלמחים) — воздухопловна база во Израел, сместена на средоземниот брег. Во оваа база се наоѓаат хеликоптери, беспилотни разузнавачки летала, ПВО летала, како и полетувачката површина на ракетата Чави, која исфрла товар во повратната орбита над Средоземното Море. Така би било сигурно дека остатоците од ракетата ќе паднат над водата, а не над населено место. Едно од последните лансирања се одвивало на 11 јуни 2007 година кога бил лансиран разузнавачкиот вештачки сателит Офек 7.
IC 506
IC 506 — галаксија во соѕвездието Жерав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 506 се споменува и како ESO 344-13, MCG -6-48-28, AM 2209-382.
Откривање
Објектот е откриен во 1899 година од страна на Делајл Стјуарт.
Обврски за кредитирање
Обврски за кредитирање (англиски: loan commitments) претставуваат неформални или формални договори со кои банката ветува или се обврзува дека, во рамките на определен временски период, ќе одобри кредит по барање на клиентот. Бидејќи претставуваат можна кредитна изложеност во иднина (која не мора да се оствари), обврските за кредитирање се евидентираат надвор од билансот на состојбата, односно спаѓаат во групата на вонбилансни ставки.
IC 506
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 506 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 14 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 mag, додека површинскиот сјај изнесува 14,3 m/лм2. IC 506 има привидни димензии од 2,1' х 1,1'.
Обврски за кредитирање
Одлики и видови
Обврските за кредитирање може да се јават во форма на формален или неформален договор меѓу банката и нејзиниот клиент. Ако се работи за неформален договор, банката не е обврзана да го исполни ветувањето, т.е. може во секое време да се повлече, и тоа без посебно објаснување. Но, ако станува збор за формален договор, тогаш банката мора да му одобри кредит на клиентот тогаш кога тој ќе побара, односно не може еднострано да го раскине договорот. Всушност, кај формалните договори однапред се пропишуваат условите под кои банката може да го раскине договорот (на пример, значително влошување на финансиската положба на клиентот).
IC 506
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 12 м 44,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -38° 10' 18"". Положбениот агол на објектот е во износ од 1°.
Обврски за кредитирање
Одлики и видови
На пример, ако некој човек на својата тековна сметка има дозволено пречекорување од 30.000 денари, тоа значи дека тој има право да повлече кредит од банката во износ до 30.000 денари. Овде станува збор за неотповиклива обврска за кредитирање, зашто во нормални околности банката мора да го кредитира клиентот, т.е. не смее да го спречи да ги повлече парите тогаш кога тој ќе посака. Ако човекот искористил 20.000 денари од дозволеното пречекорување на тековната сметка, тоа значи дека банката му одобрила кредит во наведениот износ. Остатокот од 10.000 денари претставува условна кредитна изложеност на банката, зашто клиентот може, но не мора да ги повлече парите. Затоа, неискористениот износ не може да се смета за кредит и не може да се бележи во билансот на состојбата, туку претставува вонбилансна изложеност.
IC 506
Други поделби
Проучување на IC 506 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 68292.
Обврски за кредитирање
Изложеност на кредитен ризик
Бидејќи неискористените кредитни линии претставуваат можна кредитна изложеност во иднина, тие се земаат предвид при пресметката на средствата на банката кои се изложени на кредитниот ризик. Притоа, кредитните линии кои можат во секој миг да се отповикаат се претвораат во кредитни еквиваленти со фактор од 0%, зашто за нив се смета дека не носат никаков кредитен ризик. Од друга страна, неотповикливите рамковни кредити во врска со кредитните картички и тековните сметки се претвораат во кредитни еквиваленти со фактори од 20% и 50%, во зависност од рочноста.
IC 506
Користена литература
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)
Обврски за кредитирање
Изложеност на кредитен ризик
Покрај кредитниот ризик, обврските за кредитирање ја изложуваат банката и на ризикот од неликвидност, зашто кога поголем број клиенти истовремено повлекуваат кредити, банката може да се најде во состојба да нема доволно пари на својата сметка, така што мора итно да позајми на пазарот или од централната банка.
882 п.н.е.
882 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 882. година пред новата ера, 882. од првиот милениум п.н.е., 82. од 9 век п.н.е. и трета од 880-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4626 и 4627 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3868 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2878 и 2879 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 129 пред основањето на Рим.
Манамски јазик
Манамскиот, или манумски,  е австронезиски јазик кој се зборува во Папуа Нова Гвинеја, во покраината Маданг и околината. Јазикот е дел од подгрупага на схаутенски јазици од групата на западноокеански јазици. Јазикот се пишува со латиница.
Санфранциски Залив
Санфранциски Залив (San Francisco Bay) е плиток естуар во Калифорнија, САД. Околината на заливот е густо населена, а трите најзначајни центри се Сан Хозе, Сан Франциско и Оукленд.
Солено Копово
Солено Копово е природно заштитено подрачје во Војводина. Се наоѓа во близина на Нови Бечеј, поточно североисточно од Нови Бечеј и реката Тиса. Тоа е едно од последните зачувани солени мочуришта во Србија. Слано Копово е единственото панонско живеалиште кое се одликува со солени калливи езерца и повремено станува езеро кое пресушува во текот на летната сезона. Слано Копово е непроценлив центар на солено-блатни живеалишта на кои им се заканува изумирање.
Солено Копово од 2000 година се наоѓа на списокот Рамсарски подрачја за зачувување и одржливо користење на тресетите.
Во минатото реката Тиса често го менувала коритото, а Солено Копово е еден од нејзините древни меандри. Солено Копово се појавува во 17 и 18. век откако мочуриштата биле исушени и изградени насипи. Зголемувањето на испарувањето и повлекувањето на водата од најниските површини на земјата доведоа до акумулација на слоеви сол, понекогаш дури и неколку сантиметри. Зголеменото загревање на воздухот над езерото и температурната разлика од околните полиња доведува до оптички и метеоролошки појави, како што се фатаморгани и необични феномени на ветер.
Географија
Солено Копово се наоѓа на просечна надморска височина од 80м. Најниската точка е на 75, а највисоката на 86 метри надморска височина. Резерватот се состои од два басени, Солено Копово и Поштина Копово, меѓу овие две водни тела се наоѓаат земјишта кои се користат за земјоделски цели.
Значењето на Слано Копов е повеќекратно. Тоа е едно од најважните и најуникатни живеалишта за птици во Србија. Од особена важност е што во Копово се гнездат птиците карактеристични за понтокасписките предели и морскиот брег, а не за подрачјата на Панонската низина. Копово е и единствена точка за видовите птици преселници.
Растителни и животински видови
Во однос на флората, Солено Копово се одликува со халофитна вегетација, која е прилагодена на солена почва. Постои и ретко растение на солени почви, „Теро-Селицорниетеа“. Во Солено Копово е зачувана уникатната Слатинска заедница. Најголем дел од вегетацијата што може да се најде овде расте на површината и само на горниот слој. Ова живеалиште речиси исчезна од регионот на Панонија. Најважните видови слатинска вегетација се Саликорнија ,печурки и панонска печурка, кои се реткости заштитени со закон.
Во непосредна близина на Тиса, видовите што го следат текот на оваа река и нејзиниот шумски појас ја посетуваат оваа широка, отворена водена површина. Солено Копово е поволна средина за жерави, диви патки, диви гуски и сипки, како и за птици сабјарки и морски ежови. Вкупно 203 видови птици се регистрирани во областа Солено Копово, што е 63% од сите познати видови во Војводина.
Главните видови цицачи се европскиот гуштер, полскиот глушец и степскиот твор.
Уџае
Уџае (маршалски: Ujae или Wūjae ) е корален атол во Тихиот Океан составен од 15 мали островчиња. Атолот е дел од Раличките Острови во Маршалските Острови и тој претставува една од општините во државата. Уџае има вкупна површина од околу 1.86 км2 и лагуна од 185.94 км2. Атолот е оддалечен од Кваџалејн 122 км. Според податоците од 1998 година атолот имал население од 448 жители. Атолот има надморска височина од 3 метри.
Амин (хемија)
Во хемијата, амините се органски соединенија кои во својата структура како хетероатом имаат азот. Всушност, амините се деривати на амонијакот во кој еден или повеќе водородни атоми се заменети со алкил или арил групи. Според тоа, општите формули на амините се RNH2, R2NH, R3N, каде R може да биде било кој алкил или арил радикал, т.е. група.
Во наједноставниот амин, метиламин (CH3NH2), еден водороден атом од амонијак се заменува со метил група. Во метиламинот и другите амини, атомот на азот има 5 валентни електрони во 4 sp3 хибридни атомски орбитали. Овие орбитали се насочени кон аглите на еден тетраедар. Три од овие орбитали се полупополнети; четвртата содржи пар на несврзани електрони што играат мошне важна улога во хемиските својства на амините.
Многу амини се физиолошки активни. Тие влијаат на мозокот, на ‘рбетниот мозок и на нервниот систем. Во овие соединенија спаѓаат и невротрансмитерите адреналин (епинефрин), серотонин и допамин. Адреналинот го стимулира претворањето на складираниот гликоген во глукоза. Серотонинот е хормон што предизвикува спиење, а недостатокот на серотонин е причина за некои форми на ментална депресија. Кога концентрацијата на допаминот е мала, настанува Паркинсоновата болест.
Хетероцикличните соединенија што содржат повеќе атоми на азот се потребни за пренесување на генетичките информации. ДНК и РНК содржат супституирани пиримидин и пурин прстени.
Белковините, една од најважните и најразновидните класи на биолошки соединенија, се изградени од молекули што содржат азот наречени α-аминокиселини. Аминофункционалната група на една α-аминокиселина реагира со карбоксилната група на друга α-аминокиселина и формира пептидна врска.
Структура и класификација на амините
Како што алкохолите и етерите можат да се сметаат за органски деривати на водата, така и амините можат да се сметаат за органски деривати на амонијакот. Меѓутоа, тие не се класифицираат како алкохолите, туку според бројот на алкил (или арил) групите поврзани за атомот на азот:
Амините во кои еден атом на азот е дел од прстен се многу чести во природата. Соединенијата што имаат еден или повеќе други атоми освен јаглерод во прстенот се хетероциклични соединенија. На пример, пиролидин и пиперидин се пет и шестчлени хетероциклични соединенија што содржат азот.
Именување на амините
Вообичаеното име на еден примарен амин се добива со именување на алкил групата поврзана со аминогрупата (-NH2) и со додавање на наставката -амин. Целото име се пишува како еден збор. Вообичаеното име за еден секундарен или терциерен амин се добива со наведување на алкил групите по азбучен редослед. Кога се присутни две или повеќе идентични алкил групи се користат претставките ди- и три-.
За да се даде вообичаено име на посложен примарен амин, аминогрупата се третира како супституент. Супституентот што содржи азот во сложени секундарни и терциерни амини се именува како N-алкиламино (-NHR) или N, N-диалкиламино (-NRR') група. Големата буква N покажува дека алкил групата е поврзана со атомот на азот, а не со основната низа. Најголемата или најкомплицираната група се користи како основна молекула.
Агрегатна состојба, точки на вриење
Амините со мала молекулска маса при собна температура се гасови, но амините со поголема молекулска маса се течни или цврсти супстанци. Амините имаат точки на вриење што се повисоки од оние на алканите со слична молекулска маса, но пониски од оние на алкохолите.
Амините имаат повисоки точки на вриење од јаглеводородите со споредлива молекулска маса бидејќи врската C-N е пополарна од врската C-C. Исто така, примарните и секундарните амини можат да образуваат меѓумолекулски водородни врски бидејќи тие можат да служат и како дарители на водородни врски и како акцептори.
Терциерните амини немаат водородни атоми поврзани со атомот на азот и не можат да служат како дарители на водородна врска. Затоа, овие амини не можат да образуваат меѓумолекулски водородни врски. Како последица на тоа, тие имаат пониски температури (точки) на вриење од примарните и секундарните амини со споредлива молекулска маса.
Амините имаат пониски точки на вриење од алкохолите бидејќи азотот е помалку електронегативен од кислородот. Како резултат на тоа, врската N-H е понеполарна од врската O-H, а N-H...N водородната врска во амините е послаба од O-H...O водородната врска во алкохолите.
Растворливост
Примарните и секундарните амини функционираат и како дарители и како акцептори на водородни врски, и тие лесно формираат водородни врски со водата. Амините со 5 или помалку јаглеродни атоми се растворливи во вода во сите односи. Дури терциерните амини се растворливи во вода бидејќи несврзувачкиот електронски пар на атомот на азот е акцептор на водородна врска од еден водороден атом на водата.
Мирис
Амините со ниска молекулска маса имаат јаки продорни мириси слични на амонијакот. Оние со повисока молекулска маса мирисаат на риба што се распаѓа. Две соединенија што се причина за мирисот на животинското ткиво што се распаѓа се наречени путресцин и кадаверин.
Хемиски својства
Арил супституираните амини се послаби бази од амонијакот бидејќи слободниот електронски пар на атомот на азот е резонантно делокализиран околу π орбиталниот систем на бензеновиот прстен. Како резултат на тоа, осамениот електронски пар на азот потешко се поврзува со протон.
Така, примарните алифатични амини со оваа киселина даваат диазониумови соли, кои се распаѓаат, при што се добива сложена смеса од различни органски производи.
881 п.н.е.
881 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 881. година пред новата ера, 881. од првиот милениум п.н.е., 81. од 9 век п.н.е. и втора од 880-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4627 и 4628 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3869 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2879 и 2880 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 128 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 881 година се протега во 1755 и 1756, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1815 и 1816 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 338 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1548 и 1547 исламска година пред хиџра.
Тетовирање (филм)
Тетовирање — македонски филм (во жанрот драма) од 1991 година, режиран од Столе Попов, со Столе Аранѓеловиќ, Мето Јовановски, Љиљана Меѓеши, Јовица Михајловски, Кирил Поп Христов, Светозар Цветковиќ, Зоран Цвијановиќ, Александар Чамински, Ванчо Петрушевски, Ѓорѓи Колозов, Петре Арсовски и Данчо Чевревски во главните улоги. За овој филм, Столе Попов бил награден со наградата „Златна мимоза“ на Филмскиот фестивал во Херцег Нови во 1991 година, во категоријата за најдобра режија. Неофицијално, Тетовирање е и првиот македонски филм понуден за номинација за престижната филмска награда Оскар, но не бил прифатен од Академијата.
Содржина
Дејството на филмот се одвива во летото 1989 година и го следи животот на работникот Илија (го игра Мето Јовановски), кој по низа апсурдни настани, иако потполно невин, завршува во затвор, обвинет за убиство, а подоцна и убиен од еден специјалец.
Илија, кој и инаку, според својот нескротлив темперамент како да е предодреден да биде во конфликт со официјалните сили што го „штитат“ поредокот — комунистичкиот режим во распад — по една караница со сопругата (ја игра Љиљана Меѓеши) го напушта домот со единственото што го поседува, празниот куфер. Откако им станува сомнителен на двајца полицајци кои го забележуваат на железничката станица, завршува во Истражниот затвор, каде е подложен на „вербална и физичка тортура“. Иако малтретиран од затворските чувари и вистинските криминалци и иако дел од една истражна постапка која непрестајно се одолговлекува, невиниот Илија оправдано очекува да биде ослободен од причини што, покрај својата невиност, на негова страна го има и таткото на неговата жена, кој е познат адвокат.
Во меѓувреме, по еден од судирите, борејќи се за сопствениот живот во тепачка со криминалецот Љупчо (го игра Александар Чамински) — кој потоа, не по вина на Илија, им подлегнува на повредите — обвинет е за убиство и е упатен на издржување на затворската казна. „Со тоа, односот меѓу сопружниците добива нова, дури и побогата димензија; миговите на посети од страна на неговата сопруга му даваат на Илија сила да истрае и да се бори за ревизија на процесот.“ Сепак, еден ден, Илија е вовлечен во бегството на затвореникот Змија (го игра Јовица Михајловски) и, при тоа, убиен е од специјалец со куршум испукан во челото на сликата на Исус — истетовирана на неговите гради.
Реакции
„Тетовирање“ зборува за беспрекорноста на функционирањето на апсурдот, репресијата и насилството и е еден од најпопуларните македонски филмови кога и да е снимени. Роберт Алаѓозовски, во својот есеј „Маргиналните слоеви и поновиот македонски филм“, дава позитивен оглед на филмот велејќи дека „стремејќи се кон една кафкијанска атмосфера и кон еден бекетовски апсурд, дејствието во филмот се интензивира и згуснува, преминувајќи час врз судбината на главниот лик час врз преостанатите, мешајќи ситуации на комични гегови, разуздан гнев и апсурдни чинови, а сето тоа надополнувајќи го со документаристичка веродостојност и издржана метафорика, при што некои ситуации се директна пародија на востоличени филмски клишеа, како што е смртта на главниот јунак“. Денес, „Тетовирање“ има култен статус, а истовремено низа реплики од филмот во изминативе децении се станати дел од вокабуларот на помладите генерации.
Награди
Филмот и екипата што учествува во неговата реализација се добитници на низа награди:
Бохајско Море
Бохајското Море (кин. 渤海, пинјин: Bó Hǎi), наречено и Бохајски Залив е највнатрешната заливска област на Жолтото Море, околу крајбрежјето на североисточна Кина. Зафаќа површина од околу 78.000 км2 и претставува една од најпрометните водни површини во светот поради релативната близина до Пекинг.
Историја
Сè до почетокот на XX век, заливот се нарекувал Чили (直隸, Zhílì) или Печили 北直隸, Běizhílì). Ова се имиња на некогашните покраини во областа.
Географија
Бохајското Море се граничи со полуостровите Љаодунг и Шандунг. Во последно време ова е еден од најпрометните морски патишта во светот. Бохајското Море има три помали залива: Лајџоу (јужно), Љаодуншкиот Залив (северно) и истоимениот Бохајски Залив (западно).
Лагуна Колорада
Лагуна Колорада (шпански: Laguna Colorada - „црвена лагуна“) е солено езеро на југозападниот дел на боливското алтиплано, кое со националниот парк „Едуардо Авароа“ се блиску до границата со Чиле.
Езерото има острови од боракс, чии бели бои прават вонсериски контраст со езерските црвенио води. Езерото има црвена вода поради црвените седименти и пигментацијата на некои алги.
Лагуна колорада е едно од Рамсарските места од меѓународна важност и дел од Рамсарска конвенција потпишана во 1971.
Целата езерска околина е населена со неколку видови на фламинга.
Хоенбока
Хоенбока (Hohenbocka) — општина во округот Горен Шпревалд-Лужица, во јужен Бранденбург, Германија.
Замок Кавлoс
Замокот Кавлoс е манастирска куќа во парохијата Хoмбс во општината Тидахолм во округот Вестра Jeталанд, Шведска.
Историја
Кавлос првпат се споменува на крајот на 14 век. Преку разни продажби, имотот дошол до баронското семејство фон Есен во 1723 година. Главната зграда е на три ката и била изградена помеѓу 1750 и 1775 година во времето на Фредрик Улрик фон Есен (1721-1781). Куќата има елементи и од рококо и од густавски стил.
Џејмс Калахан
Ленард Џејмс Калахан, Барон Калахан од Кардиф, (анг: Leonard James Callaghan, Baron Callaghan of Cardiff; 27 март 1912 г.26 март 2005), познат како Џим Калахан ― британски лабуристички политичар, премиер на Обединетото Кралство (1976 - 1979) и лидер на Лабуристичката партија (1976 - 1980). Калахан е единствена личност која ги извршувала сите четири големи државни функции: канцелар за финансии (1964 - 1967), министер за внатрешни работи (1967 - 1970) и министер за надворешни работи (1974 - 1976). Бил пратеник од 1945 до 1987 година.
Роден е на 27 март 1912 г. во работничко семејство во Портсмут. Калахан рано го напуштил училиштето и започнал кариера како даночен инспектор, а во 1930-тите станал службеник во синдикатот; за време на Втората светска војна бил поручник во Кралската морнарица. На изборите во 1945 година бил избран за пратеник и се сметало дека го застапува левото крило од Лабуристичката партија. Во 1947 година бил назначен за парламентарен секретар во владата на Атли, и сè повеќе почнал да се придвижува кон десното крило на Лабуристичката партија, истовремено одржувајќи ја својата репутација на „Чувар на платнената капа“односно одржувал блиска врска меѓу лабуристите и синдикатите. По поразот на лабуристите на изборите во 1951 година, Калахан се повеќе бил сметан за лидер на десното крило на Лабуристичката партија и се кандидирал да стане заменик-лидер во 1960 година и лидер во 1963 година, но бил поразен од Џорџ Браун и Харолд Вилсон, соодветно.
По победата на лабуристите на изборите во 1964 година, Харод Вилсон го назначил Калахан за канцелар на државната каса; ова се случило во турбулентен период за британската економија, кога Калахан морал да се справува со хроничниот дефицит во платниот биланс и со разните шпекулативни напади на фунтата, а девизниот курс да фунтата со другите валути бил фиксиран со Бретонвудскиот систем. На 18 ноември 1967 година, иако прво негирала, Владата извршила девалвација на фунтата. По одлуката, Вилсон го назначил Калахан за секретар за внатрешни работи. Во тоа време, Калахан вршел надзор на операциите на британската армија за поддршка на полицијата во Северна Ирска, по барање од владата на Северна Ирска. Додека лабуристите биле во опозиција (1970 - 1974) Калахан останал министер во владата во сенка; по победата на лабуристите на изборите во 1974 година, Вилсон го назначил Калахан за секретар за надворешни работи. Калахан бил задолжен за повторно преговарање за условите за членство на Велика Британија во Европските заедници (ЕЗ) и ја поддржал кампањата за гласање „Да“ на референдумот во 1975 година, со кој се потврдило членството на ОК во ЕЗ.
Откако Вилсон ненадејно објавил дека во март 1976 година се повлекува од функцијата премиер, Калахан на внатрепартиските избори победил петмина противкандидати и бил избран за лидер на Лабуристичката партија; за премиер бил назначен на 5 април 1976 година. По изборите во 1974 година лабуристите имале тесно мнозинство во Долниот дом, но до моментот кога Калахан станал премиер тие веќе го загубиле мнозинството, а неколкуте порази на дополнителните избори и пребегнувањето на пратеници во првите месеци од мандатот го принудиле Калахан да склучи договор за доверба и поддршка со Либералната партија. Иако на почетокот владата била стабилна, по штрајковите низ целата земја во „Зимата на незадоволство“ (1978-79) и поразот на референдумот за деволуција на Шкотска, довело до тоа помалите партии да им се придружат на конзервативците и на 28 март 1979 година да покренат гласање за недоверба на Калахан. Иако во анкетите ја имал поддршката на народот, Калахан загубил на изборите во 1979 година и на негово место дошла Маргарет Тачер.
Калахан до ноември 1980 година останал лидер на лабуристите, како и лидер на опозицијата. Тој се обидел да го реформира процесот избрање лидер кај лабуристите. Од 1983 до 1987 година бил татко на Долниот дом. Откако му завршил мандатот во Долниот дом во 1987 година, бил промовиран во Домот на лордовите како барон Калахан од Кардиф. Починал на 26 март 2005 година и денес е најдолговечниот поранешен премиер на ОК.
Елизабета Бахтовска
Елизабета Бахтовска – универзитетски професор на Техничкиот факултет во Битола.
Животопис
Елизбета Бахтовска е родена во Битола во 1958 година. Дипломирала на Природно-математичкиот факултет група Физика во Скопје во 1981 година, магистрирала на Машинскиот факултет во Скопје во 1986 година, а докторирала во 1994 година на Институтот за земјотресно инженерство во Скопје.
Од 1982 до 1983 година работи како професор по физика во гимназијата „Браќа Миладиновци“ во Битола, од 1983 до 1989 работи во РЕК „Битола“, а потоа работи на Техничкиот факултет во Битола. Покрај наставата и учество во повеќе проекти, извршувала повеќе функции: продекан за настава (199-2000), Национален болоњски промотер за Македонија од септември 2005, сенатор во Универзитетскиот совет (2005-2013), продекан за меѓународна соработка (2014-2015), проректор за настава (тековно).
Ноеми Гуалинда
Ноеми Гуалинга (родена 1967/1968 (возраст 53–54) ), позната како „мајка на џунглата“, е водач на заедницата и активист на Сарајаку, амазонска домородна група Кичва од еквадорската Амазон брои приближно 1.200 членови.
Ноеми е сестра на Патриша Гуалинга, мајка на Нина и Хелена Гуалинга, и ќерка на Кристина Гуалинга семејство на бранители на правата на Сарајаку. Таа е во брак со фено-шведскиот биолог Андерс Хенрик Сирен. Тие живеат во Пујо, Пастаза од 2017 година.
Како млада, Гуалинга работела во Организацијата на домородните народи на Пастаза. Почнувајќи од 23-годишна возраст, таа се појавувала во радио преноси во Пујо, давајќи медицински совети и залагајќи се за зачувување на културата Кичва.
Во 1996 година, еквадорската влада ѝ додели на аргентинската нафтена компанија Compañía General de Combustibles (CGC), позната и како аргентинска компанија за општо гориво, права на истражување на територијата што ја поседува Сарајаку без претходно да се консултира со локалната заедница. Компанијата влегла во земјата Сарајаку во 2002 година со помош на еквадорската војска и наводно извршила кршење на човековите права, како што се закани за силување.
Како одговор, заедницата Сарајаку, предводена од женски лидери, како што е Гуалинга, организирала протести против упадите во 2003 година и отворила правен случај кој беше сослушан пред Интер-американската комисија за човекови права (IACHR). Сарајаку можеа да го блокираат развојот на нафта со изградба на „Кампови за мир и живот“.
На 25 јули 2012 година, IACHR пресуди дека државата Еквадор е одговорна за кршење на правата на заедницата на Сарајаку и неуспехот да се добие слободна, претходна и информирана согласност од домородната заедница, во согласност со меѓународните стандарди за домородна согласност пред развојот проекти, закони или политики кои би влијаеле на нивниот начин на живот.
Поплави во 2020 година и КOVID-19 пандемијата
Во 2020 година, кога пандемијата КОВИД-19 започна да се шири меѓу домородните заедници, реките Бобоназа и Араџуно се поплавија, што силно ги погодија селата Сарајаку. За време на периодот на карантин, од март до јули, Ноеми Гуалинга организирала дневни мисии за да донесе помош во вид на храна од градот Пујо во нејзиниот дом. Таа помогна при организирањето на тестирање за КОВИД-19 во Сарајаку.
Други активности
Гуалинга ја води женската асоцијација Сарајаку, Курињампи ( Златни патеки ), од 2017 година. Таа ја координира женската продажба на накит и ракотворби. Таа е исто така членка на Mujeres Amazónicas, колектив за жени бранители на природните права.
Ноеми ретко се појавува како лидер на фотографиите, но учествувала во протести како оние од март 2018 година во палатата Каронделет во Кито, каде што 60 жени од 11 домородни националности бараа аудиенција кај претседателот Ленин Морено.
Гуалинга продолжува да работи како водач на заедницата и давател на помош. Во еден пример, таа и помогна на една жена која побегна од нејзиниот насилнички сопруг, кој ја дал нивната 12-годишна ќерка на маж во форма на принуден брак што долго се применува во домородните заедници.
Тумба во Селото (Кукуречани)
Тумба во Селото — археолошко наоѓалиште во битолското село Кукуречани. Претставува населба од неолитско време и некропола од среден век. Се наоѓа во центарот на селото, на местото на Домот. Во времето на неговата изградба таа е целосно уништена и, според информациите од селаните, биле исфрлени парчиња од куќен лепеж, многубројни фрагменти од керамички садови и биле растурени повеќе гробови градени од камени плочи.
NGC 4476
NGC 4476 — елиптична галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4476 се споменува и како UGC 7637, MCG 2-32-96, CGCG 70-128, VCC 1250, IRAS 12274+1237.
Откривање
Објектот е откриен на 12 април 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4476 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 4476 има привидни димензии од 1,8' х 1,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 25°.
Други поделби
Проучување на NGC 4476 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 41255. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 193; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 877. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1563.
Мост Еланд
Мостот Еланд е патен мост што го поврзува градот Калмар на копното на Шведска со градот Фарјештад на островот Еланд. Овој мост е еден од најдолгите мостови во Европа. Бил најдолг надводен мост до изградбата на мостот Васко де Гама во 1998 година. Мостот е поставен на вкупно 156 столбови. Мостот има своја специфика. Имено, на одредено место тој е доста издигнат над морето (има специфична грпка) за да може на тоа место непречено да се одвива поморскиот сообраќај под него.
Овој мост е најдолг на територијата на државата Шведска. Има еден друг мост кој е подолг од овој Ересундски мост, но тој мост не е комплетно на територијата на Шведска, затоа што е во меѓусебна сопственост помеѓу државата Данска и државата Шведска. Додека траела изградбата на мостот имало огромен број на поддржувачи, но и такви кои протестирале против изградбата. Противниците на градбата на мостот биле загрижени за зачувувањето на животната средина и посебно биле загрижени дека преку мостот ќе поминат многу туристи кои ќе наштетат на недопрените природни убавини на островот Еланд.
Преку мостот се протегаат вкупно 4 ленти на автопатско решение.
Биметал
Биметал или биметален елемент – елемент кој се состои од две различни ковини споени така да образуваат плочка, намотка или завојница, а се користи за регулација на температура. Ковините мора да имаат различни коефициенти на топлинско ширење така што промената на температурата го деформира оригиналниот облик.
Биметален топломер се добива ако на биметалот му се додаде скала и индикатор, а биметален термостат ако на биметалот му се додадат електрични контакти.
Биметалниот термостат често се користи за регулација на температура, на пример во пеглите, печките и сл. Зависно од градбата, повишената температура може да го отвори или затвори електричниот контакт.
Треба да се напомене дека биметалниот елемент може и индиректно да активира реле или друг елемент, за разлика од директната акција преку електрични контакти. Индиректна акција се користи при вклучување/исклучување на уреди со поголема моќност.
Примери на функционирање
Кај пеглата или греалката, на почетокот струјата може да поминува низ биметалниот елемент. Кога е постигната потребната работна температура, биметалот се деформира до таа мера да го прекинува струјниот круг. По пад на температура, биметалот се исправа и повторно го затвора струјното коло, односно го вклучува грејачот. На овој начин се постигнува (малку груба) контрола на температурата на работната точка.
Морско чудовиште
Морските чудовишта се суштества од фолклорот за кои се верува дека живеат во морето и често се замислени со огромна големина. Морските чудовишта можат да имаат многу форми, вклучувајќи морски змејови, морски змии или ѕверови со пипала. Тие можат да бидат лигави и лушпести и често се прикажани како се закануваат на бродови или исфрлаат млазови вода. Дефиницијата за „чудовиште“ е субјективна; понатаму, некои морски чудовишта можеби се базирани на научно прифатени суштества, како што се китови и видови џиновски и колосални лигњи.
Сведоштва и легенди
Сведоштвата за морските чудовишта се наоѓаат практично во сите култури кои имаат контакт со морето. На пример, Авиениус раскажува за патувањето на картагинскиот истражувач Химилко „...таму чудовишта од длабочините и ѕверовите пливаат среде бавните и налик на полжави, ползечки бродови“. (линии 117-29 од Ора Маритима ). Сер Хемфри Гилберт тврдел дека наишол на чудовиште кое личи на лав со „блескави очи“ на неговото повратно патување, откако официјално го пронашол Сент Џонс, Њуфаундленд (1583) за Англија. Друга приказна за средба со морско чудовиште доаѓа од јули 1734 година. Ханс Егеде, данско-норвешки мисионер, известил дека на патување до Годаб на западниот брег на Гренланд забележал: "најстрашното суштество, кое не личи на ништо што претходно го виделе. Чудовиштето ја кренало главата толку високо што се чинело дека е повисоко од гнездото на враната на главниот јарбол. Главата била мала, а телото кратко и збрчкано. Непознатото суштество користело огромни перки кои го движеле низ водата. Подоцна морнарите ја виделе и неговата опашка. Чудовиштето било подолго од целиот брод."Елис (1999) сугерирал дека чудовиштето Егеде можеби е џиновска лигња.
Постои легенда за Тлингит за морското чудовиште по име Гунакадеит кое донело просперитет и среќа на едно село во криза, луѓе кои гладуваат во домот кој го изградиле за себе на југоисточниот брег на Алјаска.
Други извештаи се познати од Тихиот, Индискиот и Јужниот Океан (на пр. види Heuvelmans 1968). Криптозоолозите сугерираат дека современите чудовишта се преживеани примероци на џиновски морски рептили, како што се ихтиосаур или плезиосаур, од периодот Јура и Креда, или изумрени китови како Базилосаурус. Оштетувањето на бродот од тропските циклони, како што се ураганите или тајфуните, исто така може да биде уште едно можно потекло на морските чудовишта.
Во 1892 година, Ентони Корнелис Одеманс, тогашен директор на Кралските зоолошки градини во Хаг, го објавил неговото дело Голема морска змија, кое сугерирало дека многу извештаи за морски змии најдобро се сметаат за претходно непознати џиновски, со долг врат, перконоги.
Многу е веројатно дека многу други извештаи за морски чудовишта се погрешно протолкувани гледања на трупови од ајкули и китови (види подолу), лебдечки алги, трупци или други плутачи, како што се напуштени сплавови, кануа и рибарски мрежи.
Наводни трупови на морски чудовишта
Труповите на морски чудовишта се пријавувани уште од неодамнешната антика (Heuvelmans 1968). Неидентификуваните трупови често се нарекуваат глобстери. Наводниот плезиосаур кој го пребил јапонскиот ловец Зујо Мару кај Нов Зеланд предизвикал сензација во 1977 година и бил овековечен на бразилска поштенска марка пред да биде предложено од ФБИ дека е труп на ајкула што се распаѓа. Слично на тоа, ДНК-тестирањето потврди дека наводното морско чудовиште кое се исукало во Њуфаундленд во август 2001 година, е кашалот.
Друг модерен пример на „морско чудовиште“ билочудното суштество исукано во Лос Муермос на брегот на чилеанското море во јули 2003 година. Прво било опишано како „мамутска медуза, долга колку автобус“, но подоцна било утврдено дека е уште еден труп на кашалот. Понекогаш се верува дека случаите на аморфни глобстери без коски се огромни октоподи, но сега е утврдено дека кашалотите кои умираат во морето се распаѓаат на таков начин што маснотиите се одвојуваат од телото, формирајќи безобични белузлави маси кои понекогаш покажуваат влакнеста текстура поради изложеност на нишки од колагенски влакна. Анализата на трупот на Zuiyō Maru открила споредлив феномен во распаѓањето на трупови на ајкула, кои губат поголем дел од долната површина на главата и дорзалните и опашните перки прво, што ги прави налик на плезиосаурус.
Историски пријавени морски чудовишта
Морски чудовишта всушност пријавени од прва или од втора рака вклучуваат
Alea iacta est
Alea iacta est  лат. (изговор: алеа јакта ест). Коцката е фрлена. (Гај Јулиј Цезар)
Друга верзија на изразот
По некои автори Цезар рекол  аlea iacta estо  лат. (изговор: алеа јакта есто). Нека падне коцката.
Потекло на изразот
„Коцката е фрлена“ рекол на 10 јануари 49 п.н.е. римскиот  војсководец, политичар и  писател Гај Јулиј Цезар, кога одлучил, и покрај забраната од Сенатот, а по цена на граѓанска војна, со своите легии, да ја премине реката Рубикон.
Меѓувмрежување
Меѓувмрежување (internetworking) — поврзување на компјутерска мрежа со други мрежи преку употребување на порти коишто обезбедуваат заеднички медот на насочување на пакети со информации помеѓу мрежите.Резултирачкиот систем од меѓусебнo поврзаните мрежи се нарекува меѓумрежа, глобално вмрежувување или едноставно Глобална мрежа.
Најзабелижителниот пример на Глобално вмрежување е Глобалната мрежа ,мрежа составена од мрежи засновани на многу клучни хардверски технологии,но унифициран од Глобалниот вмрежен протоколен стандард,Интернетната Протоколен Модел,исто така познато како TCP/IP.