cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тереза Комодини Качија
Тереза Комодини Качиа (родена 23 февруари 1973 година) е малтешка адвокатка и политичарка, како и поранешен член на Европскиот парламент.
Образование
Комодини Качиа студирала на Универзитетот во Малта, каде што одбранила две постдипломски тези. Докторирала по правни науки (LLD) во 1997 година, а подоцна докторирала и по право за човекови права во 2012 година.
Професионална кариера
Тереза Комодини Качиа е адвокат по професија и работи во областа на човековите права. Таа застапува жртви чии човекови права им се прекршувани од 1997 година на повеќе нивоа, преку судски постапки во Врховните судови на Малта, како и во Европскиот суд за човекови права во Стразбур. Нејзини клиенти вклучуваат приватни лица, трговски субјекти, владини агенции, како и законодавно конституирани тела.
За време на својата адвокатска кариера, таа била правен советник на неколку невладини организации во Малта, вклучувајќи го Здружението на извидници на Малта, Малтешката конфедерација на женски организации и Здружението за ментално здравје на Малта.
Комодини Качиа е предавач на Универзитетот во Малта, каде предава за човековите права. Таа, исто така, ги координира магистерските студии по човекови права и демократизација на универзитетот. Таа претходно била и визитинг професор на Универзитетот во Утрехт во Холандија и на Европскиот универзитет Виадрина во Франкфурт на Одра, Германија.
Политичка кариера
Во 2013 година таа станала член на Комисијата за ревизија на Статутот и на партиските структури на Националистичката партија. Таа била назначена и за копретседател на Форумот на кандидати заедно со Ричард Мускат.
Пред да биде избрана во Европскиот парламент, Комодини Качиа помогнала при застапувањето на Националистичката партија во уставниот случај против Изборната комисија на Малта во врска со пропустите во процесот на броење гласови на општите избори во 2013 година. Кога била оспорена грешка при броењето на гласовите во судот, таа ја застапувала својата партија за време на долгиот и детален правен процес.
Во мај 2014 година Комодини Качиа била избрана за пратеник во Европскиот парламент. На европските избори во 2014 година во Малта, Националистичката партија освоила повеќе од 40% од националните гласови и освоила три од шесте места за Малта. Ова било првиот пат партијата да успее да освои три места во Европскиот парламент - третото место го освоила Комодини Качиа. Како европратеничка, таа седела со Групата на Европската народна партија.
Таа била член на три комисии и делегации во Европскиот парламент. Комодини Качиа била член на Комитетот за правни прашања (ЈУРИ), делегацијата за односи со Палестинскиот законодавен совет и делегацијата на Парламентарното собрание на Унијата за Медитеранот. Во Комисијата за правни прашања, таа била известувач во Собранието за авторски права. Покрај тоа, таа била заменски член на Поткомитетот за човекови права (ДРОИ), Комитетот за култура и образование (КУЛТ) и делегацијата за односи со Народна Република Кина. Комодини Качиа, исто така, е копретседавач на работната група на ЕУ за дијабетес во рамки на Парламентот.
По нејзиниот избор за европратеник, Комодини Качиа презела дополнителни лидерски улоги во нејзината земја. Во октомври 2014 година, тогашниот опозициски лидер Симон Бусутил го назначил за координатор на партискиот Форум за политика во Малта, а во јануари 2015 година партијата ја назначила за министерка во сенка во Министерството за образование и вработување.
Во 2017 година, Комодини Качиа учествувала на општите избори и била избрана во осмата изборна единица со 4.244 гласови на 22-то пребројување. Првично, таа ја одбила освоената позиција, но потоа ја променила својата одлука и најавила дека ќе поднесе оставка од европратеничката функција за да ја прими позицијата како пратеник.
На 9 јули 2020 година Комодини Качиа била номинирана за шеф на Националистичката партија, откако актуелниот лидер, д-р Адријан Делија, изгубил при гласање за недоверба.
Публикации
Комодини Качиа ги презентирала своите истражувања и извештаи за теми поврзани со човековите права (фокусирајќи се на Малта) пред повеќе европски институции. Таа придонела кон разни публикации на Агенцијата за фундаментални права (FRA) на Европската Унија со дела за трговија со малолетници, расизам, ксенофобија, дискриминација, заштита на информации, ментално здравје, илегална имиграција и репатријација. Комодини Качиа, исто така, презентирала извештаи за дискриминација на работното место врз основа на раса, верување или полова ориентација. Таа има објавено написи во списанието Human Rights Brief на Правниот колеџ во Вашингтон на Американскиот универзитет, а исто така и за Европската група за јавно право.
Таа, исто така, придонела за Малта во Европскиот суд за човекови права 1987-2021 година, уредено од Марк А. Самут.
Награди
Во 2008 година, на Тереза Комодини Качиа ѝ била доделена годишната награда „Десет извонредни млади луѓе“ (TOYP) од страна на малтанската Junior Chamber International (JCI) во две различни категории - во категоријата Деца, светски мир и човекови права, како и во категоријата Политички, правни и други владини работи.
Во март 2016 година, Комодини Качиа била прогласена за европратеник на годината од страна на The Parliament Magazine во областа на корпоративното управување. Наградата ѝ била прва во Брисел, а магазинот наведел дека „Комодини Качиа е пофалена за ентузијазмот и страста што ги има за својата работа. Таа е посветена на зајакнувањето на вклученоста на малтешкото граѓанско општество во креирањето политики на ЕУ.“
Во март 2017 година, Комодини Качиа била на 27-то место на листата на POLITICO на важни европратеници во 2017 година за нејзината работа поврзана со реформата на авторските права.
Личен живот
Комодини Качиа е во брак со Владимиро. Тие живеат во Сигијеви и имаат ќерка по име Лаура.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Планинарски дом „Горни Дисан“
Планинарски дом „Горни Дисан“ — планинарски дом во селото Горни Дисан, на источната падина на висорамнината Витачево.
Список на државни водачи во 374 година
Ова е список на државни водачи во 74 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Емилијано Сала
Емилијано Раул Сала Тафарел (31 октомври 1990 - 21 јануари 2019) бил аргентински професионален фудбалер кој играл на позицијата напаѓач.
Сала загинал во авионската несреќа на Олдерни на 21 јануари 2019 година. Тој летал од Нант до Кардиф во авионот на Пајпер Малибу. Првичното тридневно пребарување траело 1,700 квадратни милји (4,400 км2) преку Ламанш. Биле лансирани две последователни приватни пребарувања, што резултирале со урнатини на 3 февруари и телото на Сала било пронајдено четири дена подоцна.
Американски алигатор
Распространетост и живеалиште
Американскиот алигатор го среќаваме во југоисточниот дел на САД, од Северна Каролина, јужно до Флорида и западно до јужниот дел на Тексас. Ги среќаваме во државите Северна Каролина, Јужна Каролина, Џорџија, Флорида, Алабама, Мисисипи, Арканзас, Луизијана, Тексас и Оклахома. Иако првенствено се слатководни животни, алигаторите понекогаш ги среќаваме и во деловите каде има мешање на слатка и морска вода. Овие животни живеат во мочуришни земјишта. Алигаторите зависат од мочуриштата, и на одреден начин и мочуриштата зависат од нив. Како суперграбливци, тие ја контролираат бројноста на популациите на глодачи и други животни кои доколку се во преголем број можат да ја уништат мочуришната растителност. Американските алигатори се поотпорни на ладно од американскиот крокодил. За разлика од крокодилите кои на температура од -13 оС брзо подлегнуваат на ладното и се дават, американскиот алигатор ги издржува овие температури без проблеми. Се смета дека поради оваа адаптативна одлика алигаторите се далеку пораспространети на север од американските крокодили. Всушност американскиот алигатор е најсеверно распространето крокодиловидно животно, и најотпорен на ниски температури.
Алигаторски дупки
Најголема корист за мочуриштето и неговите жители се „алигаторските дупки“ кои ги градат возрасните единки на алигатори и ги прошируваат низ годините. Алигаторот ја употребува устата и канџите да ја раскопува растителноста за да го расчисти просторот, а потоа туркајќи со телото и удирајќи со опашката, создава депресија која се полни со вода за време на влажната сезона а потоа ја држи водата откако ќе престанат дождовите. За време на сувата сезона, поточно за време на големите суши, алигаторските дупки ги снабдуваат со вода рибите, инсектите, раковите, змииите, желките, птиците и другите животни вклучувајќи го и алигаторот. Понекогаш, алигаторот може да ги прошири овие дупки со копање под надвиснат брег за да создаде скриено дувло. После тунелот кој може да биде долг и до 6 метри, тој го проширува дувлото, прваејќи еден вид на соба со таван доволно повисок од нивото на водата за да има простор за дишење. Ова не е алигаторско гнездо, туку само начин за преживување на сувата сезона и зимата.
Особености
Американскиот алигатор има широко, малку заоблено тело со широка глава и многу моќна опашка. Најчесто имаат темнозелена, кафена, сива или скоро црна боја на кожата со кремави нијанси на стомакот. Водите богати со алги им даваат на алигаторите позеленкаста боја, додека танините од надвиснатите дрвја им даваат потемна боја. Возрасните мажјаци се долги помеѓу 3,96 и 4,48 метри, додека женките се со просечна должина од 3 метри. Најтешките мажјаци од овој вид достигнуваат околу 473 килограми, а најтешките женки околу 130 килограми. Најголемиот регистриран американски алигатор бил со должина од 5,8 метри. Опашката која е половина од вкупната должина на алигаторот првично се користи за пливање. Опашката исто така ја користат и како оружје за одбрана доколку се почувствуваат загрозени. Алигаторите во вода се движат многу брзо, но затоа се далеку побавни на копно. Поседуваат пет канџи на двете предни нозе и по четири канџи на задните. Американскиот алигатор има најсилен загризок од сите живи животни. Измерен во лабораториски услови изнесува 9452 N. Некои алигатори не го поседуваат генот за меланин, што ги прави албино. Овие алигатори се екстремно ретки и е речиси невозможно да се сретнат во дивината. Албино алигаторите преживуваат само во заробеништво. Како сите албино животни, и овие се многу ранливи на сонце и лесно забележливи за грабливците.
Размножување
Сезоната на парење започнува на пролет. Иако алигаторите немаат гласни жици, мажјаците рикаат гласно за да ги привлечат женките и да ги предупредат останатите мажјаци. Овие рикања ги произведуваа со воздух кој го вдишуват во белите дробови а потоа го ипуштаат во испрекинати интервали. Мажјаците употребуваат и инфразвук за време на сезоната за парење. Додека нивната глава и опаш се над водата а телото е нурнато, водата над грбот прска поради нивното инфразвучно рикање, и ова се нарекува „танц на водата“. Женките градат гнезда од растенија и кал во близина на вода. Во нив положуваат 20 до 50 јајца, по големина слични на гускините. Ова ги разликува од нилските крокодили, кои јајцата ги положуваат во дупки. Температурата на која се наоѓаат јајцата за време на периодот на инкубација е одлучувачки фактор за полот на младите алигатори. Доколку температурата е 32,2 - 33,8 °C се развиваат машки, а доколу е 27,7 – 30 °C се развиваат женски. Доколу температураат е помеѓу, тогаш леглото е мешано, односно има и машки и женки алигатори. Мајката останува близу до гнездото за време на периодот на инкубација кој трае 65 дена и го заштитува од грабливци. Кога младите почнуваат да излегуваат од јајцата испуштаат високофрекфентни крикови, со кои ја повикуваат мајката да го откопа гнездото. Младенчињата се морфолошки идентични со родителите, и имаат жолти пруги околу нивните тела. По излегувањето од јајцата тие се упатуваат директно кон водата. Првите неколку дена живеат на резервите од жолчка кои ги имаат во стомаците. Мајката се грижи за младите во следните 5 месеци. Алигаторите достигнуваат зрелост за парење на возраст помеѓу 8 и 13 години, кога се долги 1,8 - 2,1 метри. Од оваа возраст, ниниот раст станува побавен. Најстарите мажјаци кои имаат 30 или повеќе години можат да пораснат и до должина од 4,85 метри и да тежат до 510 килограми.
Алигаторите и луѓето
Алигаторите се способни да убијат човек, но генерално се доста претпазливи и не ги гледаат луѓето како потенцијален плен. Каснувањето од алигатор е сериозна повреда најмногу поради опасноста од инфекција. Неадекватен третман на ваквите рани може да резултира со сериозни инфекции поради кои е неопходна ампутација на екстремитетот. Опашката на алигаторот е исто така моќно оружје со кое може да бутне човек на земја и да крши коски. Алигаторите се родители кои се однесуваат заштитнички спрема нивните млади, и напаѓаат било што што ќе се доближи премногу или претставува закана. Ов 1948 година, регистрирани се повеќе од 275 неиспровоцирани напади на луѓе во Флорида, од кои најмалку 17 резултирале со смрт. За време на 70-тите, 80-тите и 90-тите години, имало само 9 фатални напади во САД, но алигаторите убиле 12 луѓе од 2001 до 2007 година.
Одгледување
Одгледувањето на алигатори е во вистински пораст на Флорида, во Тексас, во Џорџија и во Луизијана. Овие три држави годишно произведуваат околу 45 000 кожи од алигатор. Овие кожи достигнуваат висока цена на пазарот, па така кожа со должина од 1,8-2 метри достигнува цена од 300 долари. Производството на месо од алигатор исто така е доста популарно, па годишно се произведуваат и до 140 тони. Според оделот за земјоделство на Флорида, 100 грама месо од алигатор има 240 калории.
Заштитен статус
Низ историјата, алигаторите биле изумрени во многу делови од нивната распространетост поради прекумерниот лов и загубата на природното живеалиште, па така пред 30-тина години луѓето мислеле дека овој вид нема никогаш да закрепне. Во 1967 година, американскиот алигатор е ставен на списокот на загрозени видови, со што се сметало дека е во опасност од изумирање на сите територии на кои бил распространет. Заедничките напори на „United States Fish and Wildlife Service“ државната агенција во САД, и формираните одгледувачки фарми помогнале за спасување на овој вид. Ловот на алигаторот станал забранет со закон, што овозможило зголемување на бројот на единките во природата. Постојат и програми за набљудување со кои се следи зголемувањето на популациите. Во 1987 година, агенцијата објавува дека бројноста на американскиот алигатор е стабилизирана и полека го трга од списокот на загрозени видови.
Црква „Св. Теодор Стратилат“ - Свето Тодори (манастирска)
Свети Теодор Стратилат — манастирска црква на Светотодорскиот манастир.
Историја
Црквата е подигната со изградбата на манастирот во 1970 година.
Архитектура
Градбата на црквата има правоаголна основа со полукружна апсида на источната страна. Влезот е сместен на западната страна и над него има залачена ниша со ликот на Теодор Стратилат. Објектот во целост е варосан и е покриен со лимен кров.
Кулоглу џамија
Кулоглу џамија (или Мехмед Челеби џамија) — стара османлиска џамија во градот Охрид. Му припаѓа на Охридското муфтиство на ИВЗ и прогласена е за културно наследство на Македонија.
Џамијата е сместена во маалото Кошишта, на стариот пат за Струга, денес улица „Гоце Делчев“. Датира от XVIII век.
Во дворот има надгробни плочи од XVI век, што укажува на постоењето на постар храм на ова место.
NGC 2173
NGC 2173 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Маса, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2173 се споменува и како ESO 33-SC34.
Откривање
Објектот е откриен на 8 февруари 1836 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2173 е од видот OCL. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,7 m. NGC 2173 има само една позната привидна димензија, која изнесува 2,4'.
Други поделби
Проучување на NGC 2173 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 463; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9171.
Дмитриј Плакс
Дмитриј Плакс (Дзмітрый Плакс); (12 јуни1970), Минск) - белоруски преведувач, поет, прозаист и новинар.
Животопис
Од 1992 година соработувал со Белоруска Деловаја Газета-Белоруски деловен весник, од 1994 година - со весникот „Име“, каде ја водл авторската колумна „Плачење“, воедно сезанимавал и со со создавање анимирани филмови. Од 1997 година живее во Стокхолм е (Шведска).
Од 2010 година е продуцент и драматург во Шведскиот радио театар.
Творештво
Тој пишува на шведски и, белоруски и и руски и јазици.
Еолска харфа
Еолска харфа, жичен музички инструмент кој го добил името по грчкиот бог на ветровите Еол. Се состои од тесна, дрвена правоаголна резонантна кутија во која се наоѓаат низа еднакви цревни жици со различна дебелина. Бројот им е неодреден.
Инструментот се става на отворено место изложено на струење на воздухот, па жиците под налетите на ветрот треперат и бидејќи се со различна деблина и напнатост произведуваате низа различни звуци. Ваков инструмент познавале старите Кинези и Индуси, а кон крајот насредниот век сепојавил и во Европа. Кон крајот на XVII век направена е еолска харфа на новото време, која во XIX век станала популарна, па и опеана во лириката на Гете и Морике. Првата позната еолска харфа ја направил Атанасијус Кирхер.
Црква „Св. Теодор Стратилат“ - Свето Тодори
'''Црква „Св. Теодор Стратилат“ - Свето Тодори''' може да се однесува на една од двете истоимени цркви во и во близина на селото Свето Тодори:
Список на државни водачи во 1625 година
Ова е список на државни водачи во 625 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Метеорит
Метеорит е парче од метеороид што од вселената поминал низ атмосферата и паднал на површината на Земјата или на некое друго небесно тело. Во случај на посилен удар се појавува кратер.
Метеороидите потекнуваат уште од периодот на настанувањето на Сончевиот Систем, при што голем број од нив паднале на Земјината површина. Општо земено, метеорит на површината на некое небесно тело претставува физички објект што дошол од друго место во вселената. Метеорити се пронајдени на Месечината и на Марс. До февруари 2010 година, имало околу 1086 паднати метеорити што биле забележани од сведоци, а од кои постојат и примероци. Од друга страна, постојат повеќе од 38.660 добро документирани метеоритски наоди. Годишно на Земјата паѓаат околу 2000 метеорити. Најголемиот метеорит што досега паднал на Земјата бил тежок 60 тони. Втор по големина метеорит од 33 тони е пронајден на Гренланд во 1815 година. Метеоритите претежно паѓаат во морињата, океаните, поларните предели, пустините и ретко населените места.
Метеоритите се делат на три основни групи: железни (сидерити), камени (аеролити) и железно-камени (сидеролити). Околу 60% од метеоритите се со камен состав, а остатокот се железни метеорити.
IC 227
IC 227 — галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 227 се споменува и како ESO 507-58, MCG -4-31-12, AM 1255-223.
Откривање
Објектот е откриен на 21 април 1898 година од страна на Луис Свифт.
Грамада (Горно Барбарево)
Грамада — градиште од доцноантичко време крај пробиштипското село Горно Барбарево. На 2,5 км северно од селото, на висок рид (кота 850 м), кој доминира над долината на Крива Река, има остатоци од бедем, наместа зачуван до 0,5 м височина, кој оградувал простор од 200 × 120 м. Бедемот бил ѕидан од камен и варов малтер и е широк 1,5 м. Во внатрешноста на градиштето и околу него се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и покривни ќерамиди, а биле пронајдени и повеќе монети кои ги откупил Музејот на Македонија од Скопје.
IC 227
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 227 е од видот E/SB0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,6 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,7 m/лм2. IC 227 има привидни димензии од 1,1' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 58 м 10,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -22° 52' 34". Положбениот агол на објектот е во износ од 162°.
Други поделби
Проучување на IC 227 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 44419.
Пол Медер
Пол Фриц Медер (Paul Fritz Maeder, 1923 година во Базел, Швајцарија - 30. јануари 1994 година Делреј Бич, Флорида, САД) беше швајцарско-американски инженер. Тој беше експерт во областа на механиката на флуиди и е првиот професор кој изградил транс-соничен ветерен тунел во склоп на универзитет. Медер како член на управата на Брауновиот универзитет има оставено големо влијание на наставната филозофија на универзитетот позната под името Нов наставен план или Отворен наставен план. Оваа наставна филозофија се залага студентите да се архитекти на своето образование.
Медер магистрира на Швајцарскиот федерален технолошки институт во Цирих, а потоа докторира на Брауновиот универзитет. Само три години по докторирањето постанува редовен професор на 31 година, а тоа го прави најмладиот редовен професор на универзитетот. Во текот на својата кариера раководи со лабораторијата за аеродинамика, добива бројни грантови и патенти и основа своја компанија за производство на неговите изуми. Медер придонесува до борбениот авион F-86 да може да ја сруши звучниот ѕид.
По шест години на чело на Дивизијата за инженерство, Медер се приклучува кон универзитетскиот ректорат како помошник проректор за академски прашања. Во тоа време универзитетот се соочува со бројни протести и демонстрации, а Медер успешно ја води првата советодавна група која вклучува студенти до постигнување на Новиот наставен план. По овој успех, Медер е назначен за проректор за финансии и администрација. Се пензионира во 1986 година.
Историја на Индија
Камена доба
Изолирани остатоци од Homo erectus во Хатнора која се наоѓа во долината на Нармада во централна Индија, укажуваат на тоа дека Индија можеби била населена уште од Средната Плеистоцена доба, некаде пред околу 500.000 и 200.000 години. На северозападниот дел од потконтинентот се откриени алати направени од праисториски луѓе кои датираат од пред два милиони години. Античката историја на регионот вклучува некои од најстарите населби во Јужна Азија, како и некои од нејзините главни цивилизации. Најраниото археолошко наоѓалиште на потконтинентот е она палеолитскиот прачовек во долината на реката Соан. Соански наоди се пронајдени на повеќе места во регионот Сивалик, којшто денес се протега низ Индија, Пакистан и Непал.
По Мезолитскиот период на Индискиот Потконтинент следел Неолитскиот период, во кој се извршило масовно населување на потконтинентот по крајот на последната ледена доба, приближно пред околу 12.000 години. Првите потврдени полутрајни населби се појавиле пред 9.000 години во карпестите засолништа на Бимбетка, во денешна Мадја Прадеш, Индија. Раната неолитска култура на Јужна Азија е претставена преку Бирана наодите (7500 п.н.е.) во Харијана, Индија и преку Мергар наодите (од 7000 п.н.е. па наваму) во Балочистан, Пакистан. Се тврди дека траги од неолитската култура се потопени во Заливот Камбат во Индија, земен примерок тестиран со радиојаглерод е датиран 7500 години п.н.е. Сепак, извлеченото парче дрво за кое станува збор, било пронајдено во област на силни океански струи. Неолитски земјоделски култури се појавиле во регионот на Долината на реката Инд околу 5000 години п.н.е., во ниската долина на реката Ганг околу 3000 години п.н.е., и подоцна во Јужна Индија, ширејќи се кон југ исто така и кон север во Малва околу 1800 п.н.е. Првата урбана цивилизација во регионот започнала со цивилизацијата во Долината на реката Инд.
Бронзена доба
Бронзената доба на Индискиот Потконтинент започнала околу 3300 п.н.е. со раната цивилизација во долината на реката Инд. Таа најпрво била центрирана на реката Инд и нејзините притоки, а подоцна се проширила и во долината на реката Гагар-Хакра, Ганг-Јамуна Доаб, Гуџарат и југоисточен Авганистан. Цивилизацијата главно била сместена на теириториите на денешна Индија (провинциите Гуџарат, Харајана, Пенџаб и Раџастан) и на денешен Пакистан (провинциите Синд, Пенџаб, и Балочистан). Историски гледано на античка Индија, таа претставува една од најстарите урбани цивилизации во светот, заедно со Месопотамија и Стар Египет. Античките жители на долината на реката Инд, Харпанците, развиле нови техники во металургијата и занаетчиството (производи од карнеол, резбани печати), и произведувале бакар, бронза, олово и калај. Зрелата цивилизација на реката Инд цветала од околу 2600 до 1900 п.н.е., означувајќи го почетокот на урбана цивилизација на потконтинент. Цивилизацијата вклучувала урбани центри како што биле Долавира, Калибанган, Рупар, Ракигари и Лотал во денешна Индија, и Харапа, Ганеривала, и Мохењо-Даро во денешен Пакистан. Цивилизацијата е позната по своите градови изградени од тула, системи за одводнување крај патиштата, како и куќи на повеќе спратови.
Ведиски период
Ведскиот период се одликувал со индоариската култура поврзана со текстовите на Ведите, свети за Хиндусите, кои биле усно составени на ведски санскрит (јазикот на Ведите). Текстовите на Ведите се едни од најстарите преживеани текстови во Индија и заедно со некои записи од Египет и Месопотамија се најстарите текстови во светот. Ведскиот период траел од околу 1.500-тата до 500-тата година п.н.е., поставувајќи ги темелите на Хиндуизмот, како и на други културни аспекти на раното индиско општество. Во однос на културата, многу региони на потконтинентот преминале од Халколитска во Железна Доба во овој период. Историчарите ги анализирале Ведите кои ја поставиле Ведската култура во регионот на Пенџаб и горната рамнина на Ганг. Повеќето историчари сметаат дека во овој период се опфатени неколку бранови на индоариската преселба на потконтинент од северозапад. Ведскиот народ верувал во преминување на душата, и пепал дрвото и кравата биле осветени во времето на Атхарва Веда. Многу од концептите на индиската филозофија кои биле промовирани подоцна, како Дарма, Карма итн. го имаат своето потекло од Ведите. Раното ведско општество главно се состоело од пастирски групи, со напуштањето на доцната Харапанска урбанизација. По времето на Ригведа, Ариевското општество се ориентирало сè повеќе земјоделски и било општествено организирано околу четирите варни, или социјални класи. Во прилог на Ведите, главните текстови на Хиндуизмот, како и основните теми на санскритските епови Рамајана и Махабхарата, се вели дека го имаат нивното основно потекло од текот на овој период. Махабхарата и денес останува најдолгата единствена поема во светот. Настаните опишани во Рамајана се од подоцнежен историски период во однос на настаните опишани во Махабхарата. Раното индоариско присуство, во археолошки контекст, веројатно делумно одговара на Очре културата на Обоено Грнчарство. Куру кралството се совпаѓа со културата на Црна и Црвена Будност и со културата на Насликана Сива Будност до почетокот на железното време во северозападниот дел на Индија, околу 1000 години п.н.е., како и со компонирањето на Атарваведа, првиот индиски текст во кој се спомнува железо, како śyāma ayas, што буквално значи "црн метал". Културата на Насликана Сива Будност, која била распространета во поголемиот дел на северна Индија, траела од околу 1.100-тата до 600-тата година п.н.е. Ведскиот Период исто така утврдил и републики, како што била Ваишали, која постоела уште од 6 век п.н.е. и опстоила во некои области сè до 4 век од христијанската ера. Подоцнежниот дел на овој период се совпаѓа со зголемено движење на оддалечување од претходното племенско уредување кон воспоставување на кралства, наречени Махаџанапади.
Махаџанапади
Во подоцнежната Ведската доба, голем број на мали кралства или град-држави го прекриле потконтинентот, многу од нив се споменати во Ведската, Рано Будистичката и Џаина литературата уште 1000 години п.н.е. Од 500 п.н.е., шеснаесет монархии и "републики" познати како Махаџанапади - Каси, Косала, Анга, Магада, Ваји (или Врији), Мала, Чеди, Ватса (или Вамса), Куру, Панчала, Матсија (или Мача), Сурасена, Асака, Аванти, Гандара и Камбоџа – се протегале по рамнините на Инд и Ганг, од денешен Авганистан до Бенгал и Махараштра. Овој период го доживеал вториот голем подем на урбанизмот во Индија, по цивилизацијата во долината на Инд. Многу помали кланови споменати во раната литература се чини дека биле присутни на останатиот дел од потконтинентот. Некои од овие кралеви биле наследни, други држави ги избирале своите владетели. Образованиот говор во тоа време бил Санскрит, додека јазиците на општата популација од северниот дел на Индија се наведени како Пракрити. Многу од шеснаесетте кралства се соединиле во четири големи кралства од 500 до 400 п.н.е., во времето на Гаутама Буда. Овие четири кралства биле Ватса, Аванти, Косала и Магада. Махаџанападите биле шеснаесетте најмоќни кралства и републики на ерата, кои главно се протегале по плодните рамнини на Инд и Ганг. Сепак имало и голем број на помали кралства кои се протегале по должината и ширината на древна Индија.
Наланда се смета за еден од првите големи универзитети во пишаната историја. Тој бил центар на Будистичките учења и истражувања во светот од 450-та до 1193 година од новата ера.
Деветтиот и осмиот век п.н.е. го доживеале составот на најраните Упанишади. Упанишадите формирале теоретски основи за класичниот Хиндуизам и биле познати како Веданта (изведено од Ведите). Постарите Упанишади вршеле напади за зголемување на интензитетот на ритуалот. Секојшто обожавал божественост различна од Себеси се нарекувал домашно животно на боговите во Брихадаранјака Унапашадата. Мундака го лансирала најостриот напад над ритуалот со споредување на оние кои ја ценат вредноста на жртвата со небезбеден брод кој е бескрајно преземен од страна на староста и смртта. Зголемената урбанизација на Индија во седмиот и шестиот век п.н.е. довела до пораст на нови аскетски или шрамана движења кои ја предизвикале ортодоксноста на ритуалите. Махавира (549-477 п.н.е.), поборник на Џаинизамот, и Буда (563 -483), основач на будизмот, биле најистакнатите икони на ова движење. Шрамана го проповедала концептот на циклусот за раѓање и умирање, концептот на самсара, и концептот на ослободување. Буда пронашол Среден Пат кој го ублажил екстремниот аскетизам кој постоел во Шрамана религиите. Приближно во исто време, Махавира (24-тиот Тиртанкара во Џаинизмот) пропагирал теологија која што подоцна станала Џаинизам. Сепак, Џаинистичката ортодоксија верува дека учењата на Тиртанкарите претходат на сето познато време и научници веруваат дека Паршва, со ускладен статус како 23-ти Тиртанкара, бил историска личност. Се верува дека Ведите имаат документирано неколку Тиртанкари и аскетски поредок сличен на шрамана движењето.
Персиски и македонски освојувања
Во 530 г. п.н.е. Кир, кралот на персиското Ахеменидско Царство, ги преминал Хиндукуш планините да бара данок од племињата во Камбоџа, Гандара и во прекуиндискиот регион. До 520 година п.н.е., во времето на Дариј I, поголемиот дел од северозападниот потконтинент (денешен источен Авганистан и Пакистан) потпаднал под власта на Персиската Ахеменидска Империја. Областа останала под персиска контрола следните два века. Во тоа време Индија ја снабдувала персиската војска со платеници кои се бореле во Грција. Под Персиско владеење познатиот град Такшашила станал центар каде што Ведските и Иранските учења биле измешани. Влијанието на персиските идеи се чувствувало во многу области од Индискиот живот. Персиското ковање на монети и натписите на карпи биле прифатени од Индија. Сепак, Персиската надмоќ во северниот дел на Индија завршила со освојувањето на Персија од страна на Александар Велики во 327 година п.н.е. До 326 година п.н.е., Александар Велики ја освоил Мала Азија и Ахеменидското Царство и стигнал до северозападните граници на Индискиот Потконтинент. Таму го поразил кралот Пор во битката на Хидасп (во близина на денешен Џелам, Пакистан) и го освоил поголемиот дел од Пенџаб. Марширањето на Александар кон исток го ставило во конфронтација со Нанда Империјата на Магада и Гангаридаи Империјата на Бенгал. Неговата војска, онака истоштена и исплашена од можноста за соочување со поголеми Индиски армии на реката Ганг, се побунила кај Хифазис (денешната река Беас) и одбила да маршира понатаму кон Исток. Александар, по средбата со неговиот офицер, Коенис, и сознанието за моќта на Нанда империјата, бил убеден дека е подобро да се вратат. Персиската и македонската инвазија имале важни реперкусии врз Индиската цивилизација. Политичките системи на Персијците влијаеле на идните форми на владеење на потконтинентот, вклучувајќи го и владеењето на Мауријанската династија. Покрај тоа, регионот на Гандара, или денешен источен Авганистан и северозападен Пакистан, станал мешавина од индиска, персиска, централноазиска и елинистичка култура, при што се создале услови за појава на хибридна култура, елинистички будизам, која траела до 5 век од нашата ера и влијаела на уметничкиот развој на Махајана Будизмот.
Мауријанска Империја
Мауријанската Империја (322-185 п.н.е.), управувана од страна на Мауријанската династија, била географски голема, а воедно и моќна политичка и воена империја во древна Индија. Империјата била основана од страна на Чандрагупта Маурија во Магада, она што денес е Бихар. Империја цветала под власта на Ашока Велики. Во својата најголема површина, кон север се протегала до природните граници на Хималаите, а кон исток до она што денес е Асам. Кон запад достигнувала подалеку од денешен Пакистан, присоединет со Балочистан и поголем дел од она што е денес е Авганистан, вклучувајќи ги модерните провинции Херат и Кандахар. Империјата била проширена кон централните и јужните региони на Индија од страна на императорите Чандрагупта и Биндусара, но во нивно време таа не ги опфаќала големите неистражени племенски и пошумените региони во близина на Калинга, кои подоцна биле преземени од страна на Ашока. Како и секоја држава, потребно било и Мауријанската Империја да има унифициран административен систем. Ашока владеел со Мауријанската Империја 37 години, од 268 п.н.е. па сè до неговата смрт во 232 п.н.е. Во тоа време, Ашока водел активна надворешна политика во насока на создавање на обединета држава. Сепак, Ашока се вмешал во војна со државата Калинга која се наоѓа на западниот брег на Бенгалскиот Залив. Оваа војна го принудени Ашока да го напушти неговиот обид со надворешна политика да ја обедини Мауријанската Империја. За време на Мауријанската Империја брзо се развило ропството, при што пронајдена е значителна количина на писмени записи за ропството. Мауријанската Империја се засновала на модерна и ефикасна економија и општество. Сепак, продажбата на стоки била тесно регулирани од страна на владата. Иако не постоело банкарство во Мауријанското општество, лихварство било вообичаено со заеми направени на призната каматна стапка од 15% годишно. Ашока во своето владеење го пропагирал Будизмот. Во тој поглед, тој изградил голем број Будистички споменици. Навистина, Ашока извршил оптоварување врз економијата и владата со неговата силна поддршка на Будизмот. Кон крајот на неговото владеење тој "ги испразнил државните каси со неговите великодушни подароци за промовирање на промулацијата за учењата на Буда. Како што можело да се очекува, оваа политика предизвикала значителна опозиција во рамките на владата. Оваа опозиција се собрала околу Шампади, кој бил внук на Ашока е наследник на престолот. Исто така, помеѓу православните Брахманити и приврзаниците на Џаинизмот, се појавила религиозна опозицијата насочена против политиката на Ашока. Министерот на Чандрагупта, Чанакаја, ја напишал Артхашастра, што претставува еден од најголемите трактати за економија, политика, надворешни работи, администрација, воена уметност, војна и религијата напишани во Азија. Археолошки гледано, периодот на Мауријанското владеење во Јужна Азија спаѓа во ерата на Северна Црна Полирана Будност. Артхашастра и Едиктите на Ашока се примарните пишани записи од Мауријанско време. Лион, главниот град од времето на Ашока во Сарнат, е национален симбол на Индија.
Северозападни хибридни култури
Северозападните хибридни култури на потконтинентот вклучувале индомакедонска (културно индоелинистичка), индоскитска, индопартиска и индосасанидска култура. Првата од овие, индоелинистичката култура, е основана кога македонско-бактрискиот крал Деметриј го заземал регионот во 180-тата година п.н.е., ширејќи го своето владеење низ разни делови од денешен Авганистан и Пакистан. Индомакедонското кралство опстоило речиси два века и било владеено од повеќе од 30 последователни македонски кралеви, кои често биле во конфликт едни со други. индоскитите биле гранка на индоевропските Сакајци (Скити) кои мигрирале од јужниот дел на Сибир, најпрво во Бактрија, а потоа последователно во Согдиана, Кашмир, Арачосија, Гандара и конечно во Индија. Нивното кралство опстоило од средината на 2 век п.н.е. до 1 век п.н.е.. Уште едно друго кралство, индопартиското (познато и како Палавас), дојшло да го контролира поголемиот дел од денешен Авганистан и северен Пакистан, по борбите со многу локални владетели, како што бил Кушанскиот владетел Кујула Кадфиз, во регионот Гандара. Сасанидското Царство од Персија, која била современик на империјата Гупта, се проширила во регионот на денешен Балочистан во Пакистан, каде што со мешањето на Индиската култура и културата на Иран се родила индосасаниската мешовита култура.
Кушанско Царство
Кушанското Царство се проширило надвор од она што денес е Авганистан во северозападниот дел од потконтинентот, под раководство на нивниот прв цар, Кујула Кадфиз, околу средината на 1 век од нашата ера. До времето на неговиот внук, Канишка, (чија ера се смета дека почнала во 127 н.е.), тие го освоиле поголемиот дел од северна Индија, и стигнале најмалку до Сакета и Паталипутра, во средината на долината на Ганг, а можеби и до Бенгалскиот Залив. Тие играле важна улога во воспоставувањето на будизмот во Индија и неговото ширење во Средна Азија и Кина. До 3 век, нивното царство во Индија се распаднало, нивниот последен познат голем цар бил Васудева I (околу 190-225 г.).
Римската трговија со Индија
Римската трговија со Индија започнала околу 1 век од н.е. за време на владеењето на Октавијан Август, по неговото освојување на Египет, кој бил најголемиот трговски партнер на Индија од западните земји. Трговијата била започната од страна на Еудокс од Кизик во 130 п.н.е. и продолжила да се зголемува, а според Страбон (II.5.12.), до времето на Октавијан Август, до 120 бродови испловувале секоја година од Мијос Хормос на Црвеното Море кон Индија. За оваа трговија било искористено толку многу злато, и веројатно рециклирано од страна на Кушанците за ковање на сопствени монети, што Плиниј Постариот (NH VI.101) се жалел за изливот на злато во Индија: "Индија, Кина и Арапскиот Полуостров земаат сто милиони сестреси од нашата империја на годишно ниво во конзервативната проценка: тоа е она што нашиот луксуз и нашите жени не чинат. Колкав процент од овој увоз е наменет за жртви на боговите или за душите на. мртвите? " -Плиниј, Historia Naturae 12.41.84. Поморските (но не и копнените) трговски патишта, пристаништата, и трговските предмети се опишани во детали во делото од 1 век од нашата ера “Пловидби по Црвеното Море”.
Владеење на Гуптското Царство
Класичната доба се однесува на периодот кога голем дел од Индискиот Потконтинент бил повторно обединет под империјата Гупта, (320-550 г.н.е.). Овој период се нарекувал Златната Доба на Индија и бил одбележана со големи достигнувања во науката, технологијата, инженерството, уметност, дијалектиката, литературата, логиката, математиката, астрономијата, религијата и филозофијата кои ги кристализирале елементите на она што општо е познато како Хинду Култура. Децималниот броен систем, вклучувајќи го концептот на нула, бил измислен во Индија во текот на овој период. Мирот и просперитетот создадени под водство на Гуптите овозможиле извршување на научни и уметнички потфати во Индија. Највисоките достигнувања на оваа културна креативност биле величествената архитектура, изработката на скулптури и сликарството. Од периодот на Гупта произлегле научници како Калидаса, Арибата, Варахамира, Вишну Шарма и Ватсијана кои направиле големи достигнувања во многу научни области. Науката и политичката администрација достигнале нови височини за време на ерата на Гупта. Силните трговските врски, исто така, го направиле регионот значаен културен центар и го воспоставиле како база што влијае врз блиските кралства и региони во Бурма, Шри Ланка, поморска Југоисточна Азија и Индокина. Периодот Гупта означил пресвртница на Индиската култура: Гуптите вршеле Ведски жртви за да го легитимизираат своето владеење, но тие исто така го поддржувале и Будизмот, кој продолжил да обезбедува алтернатива за Брахманската ортодоксија. Воените подвизи на првите три владетели - Чандрагупта I (319-335), Самудрагупта (335-376), и Чандрагупта II (376-415) – го довеле поголемиот дел од Индија под нивно раководство. Тие успешно се противле на северозападните кралства сè до доаѓањето на Хуните, кои се утврдиле во Авганистан во првата половина на 5 век, со нивниот главен град кај Бамијан. Сепак, голем дел од Декан и јужна Индија, во голема мера, не биле под влијание на овие настани во северниот дел.
Исламските Султанати
По освојувањето на Персија, Арапскиот Умајад Калифат инкорпорирал делови од она што денес е Пакистан околу 720-тата година. Муслиманските владетели имале желба да ја нападнат Индија, богат регион со развиена меѓународната трговија и со единствените познати рудници за дијаманти во светот. Во 712 година, арапскиот муслимански генерал Мухамед бин Касим, освоил голем дел од регионот на Инд во денешен Пакистан за Умајад империјата, инкорпорирајќи ја како "Ас-Синд" провинција со главен град Ал-Маншура, 72 км (45 милји) северно од денешен Хајдерабад во Синд, Пакистан. По неколку војни, Хинду Рајпут клановите ги поразиле Арапите во битката на Раџастан, попречувајќи ја нивната експанзија и ги принудиле да се задржат во Синд во Пакистан. Многу краткотрајни исламски царства (султанати) под странски владетели биле воспоставени на северозападниот потконтинент во период од неколку векови. Покрај тоа, муслиманските трговски заедници цветале по крајбрежниот дел на јужна Индија, особено на западниот брег, каде што доаѓале малубројни Муслимански трговци, главно од Арапскиот Полуостров. Ова го одбележало воведувањето на трета Аврамска Блиско Источна религија, по Јудаизмот и Христијанството, често во пуританска форма. Подоцна, Бахмани Султанат и Декан султанатите, основани од страна на турски владетели, цветале во јужниот дел. Вијанагарската империја се издигнала до крајот на 13-от век како кулминацијата на обидите од страна на јужните сили да се бранат од исламските инвазии. Империјата доминирала во сите делови на Јужна Индија и се борела против инвазија од петте постоечки Декан Султанати. Империјата го достигнала својот врв за време на владеењето на Кришнадевараја кога Вијанагарските војски постојано победувале. Империјата присвоила области кои претходно биле под Султанатите во северен Декан и територии од источен Декан, вклучувајќи ја Калинга, додека во исто време одржувала контрола над сите потчинети територии на југ. Таа опстоила до 1646 година, иако нејзината моќ опаднала по големиот претрпен воен пораз во 1565 година од страна на Декан султанатите. Како резултат на тоа, голем дел од територијата на поранешната Вијанагарска Империја била поробена од страна на Декан Султанатите, а остатокот бил поделен на многу помали држави кои биле владеени од страна на Хинду владетели.
Делхи Султанат
Во 12 и 13 век, Турци и Авганистанци освоиле делови од северна Индија и го основале Султанатот Делхи на поранешна територија на Рајпут. Следната Славе династија од Делхи успеала да освои големи области од северниот дел на Индија, приближно еднакви по големина на античката империја Гупта, додека Кили династијата го освоила поголемиот дел од централна Индија, но во крајна мера била неуспешна во својата намера за освојување и обединување на потконтинентот. Султанат довел до период на Индиска културна ренесанса. Резултантната „индомуслиманска“ фузија на култури оставила трајни синкретички споменици во архитектурата, музиката, литературата, религијата и во начинот на облекување. Се претпоставува дека јазикот на Урду (што буквално значи "орда" или "камп" на разни турски дијалекти) е создаден за време на периодот на султанатот Делхи како резултат од мешањето на локалниот говор Санскрит Пракрит со говорот на имигрантите кои зборувале персиски, турски, и арапски под раководство на муслиманските владетели. Султанатот Делхи била единствената индоисламска империја во која престолот го добила Разија Султана (1236-1240), една од ретките женски владетели во Индија. Турско-Монголскиот освојувач од Средна Азија, Тимур (Тамерлан), го нападнал владечкиот султан Насир-у Дин Мехмуд од Туглак династијата во северниот индиски град Делхи. Султановите воjски биле поразени на 17 декември 1398 година. Тимур влегол во Делхи и градот бил опустошен, уништен и оставен во урнатини откако армијата на Тимур убивала и ограбувала три дена и три ноќи. Тој наредил целиот град да биде опустошен, освен научниците, саидите и другите Муслимани; 100.000 воени заробеници биле погубени во еден ден.