cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ѕвоно на слободата
Центар за Ѕвоното на Слободата
Во 1995 година, Парк службата започна преелиминарна работа на повторно конструирање на трговскиот центар за независност. Архитектите Вентури, Скот Браун и здруженијата развија голем план со две создавачки алтернативи. Првата предложи долг блок посетителски центар на јужната страна на Маркет улицата, која ќе го вдоми Ѕвоното на слободата. Ова би ги попречила трите блок -панорами на Салата за Незавнисност и ѕвоното ќе дојде до излед само од јужната страна, односно од улицата Честнут. Втората алтернатива опфаќа сличен таков трговски центар на северната страна на улицата Маркет, исто така попречувајќи панорамата на трговските центри, со ѕвоното во мал павилјон на јужната страна. Градскиот уредувач Едмунд Бејкон кој го следел конструирањето на трговските ценри во 1950-тите и прикажал зачуввување на панорамите на Салата за Независност од суштинско значење. Тој направил свој нацрт план во кој ги вклучил павилјонот за ѕвоноѕо поставен северно од улицата Маркет. Реакцијата на јавноста за можното преместување на Ѕвоното за Слобода толку даелеку од Салата за Независност беше тотално негативна. НПС изјави дека ѕвоното ќе остане на блокот помеѓу улиците Честнут и Маркет. И други планови беа предложени, секој со свои слабости и предности, но целта беше да се охрабрат посетителите да видат нешто повеќе оод историскиот парк,а не само Ѕвоното на Слободата.
Партнерството „Олин” беше најмено да создаде нов голем план за трговскиот центар за независност. Неговиот тим го вклучи архитектот Бернард Чивински кој на крајот на изборот за дизјан ја освои можноста да го создава она што се нарекуваше Центарот на ѕвоното за слобода. Значително поголем од веќе постоечкиот павилјон, овозможувајќи за простор за изложби и центар за јавно излагање, предложената зграда на ѕвоното за слобода исто така ќе покрие околу 15% од основата на долго-уратата Претседателска куќа, „Белата Куќа” на Џорџ Вашингтон и Џон Адамс. Археолозите ископаа места наменети за изградбаата на Центарот на Ѕвоното на Слободата каде открија остатоци од куќите од 1790-1800 години кои беа повторно закопани. Проектот стана многу контраверзен кога беше откриено дека робовите во Вашингтон биле вдомувани само на неколку чекори од планираниот влез на центарот. Парк Службата одби повторно да ја дизајнира зградата за центарот на ѕвоното за слобода и кварталите на робовите, но неколку години подоцна на протестот од страна на „Црните активисти” се согласи. Новиот објект, кој беше отворен на 9 октомври 2003 година е во близина на квартовите на робовите и е означен на тротоарот, за ккое извршителите ја даваат важноста на она што го пронашле.
Внатре во Центарот на ѕвоното за слобода, посетителите поминуваат низ голем број на експанати поврзани со ѕвоното пред да биде именувано во Ѕвоно за Слобода. Поради загриженоста за безбедноста по нападот на ѕвоното од страна на еден посетител со чекан во 2001 година, ѕвоното е кренато високо и не е повеќе на дофат на посетителите и притоа сите посетители се подложат на безбедносна проверка.
Копии и распространета култура
Во согласност со копиите коишто се видени во Националниот историски парк, една рана копија на Ѕвоното за Слобода ја вклучува и таканареченото Ѕвоно за правда или Ѕвоно на слободата на жените нарачано во 1915 година од страна на гласачите за да се залагаат за правото на глас на жените. Ова ѕвоно ја има истата легенда како и Ѕвоното на Слободата со два додадени збора „ Воспостави правда”, зборови преземени од Преамбулата на Уставот на Соединетите Држави. Исто така и тоа ѕвоно имало чукало приврзано за ѕвоното за да не може да проѕвони, симболизирајќи ја неспособноста на жените, лишеноста од гласање за да влијаат врз политичките настани. Ѕвоното за Правда обиколило доста за да ја објави причината. По усвојувањето на Деветнаесеттиот Амандман ( доделувајќи им право на глас на жените), Ѕвоното за Правда било доведено пред Министерството за Правда на 26 август 1920 година за конечно да проѕвони. Тоа остана на платформа пред Салата за Независност неколку месеци пред градското барање да биде отстрането од таму,а денес се наоѓа во Спомен капелата на Вашингтон во „Valley Forge” (место за кампови на американската армија во времето на Револуционерната Војна).
Како дел од зачуваните обврзници на Ѕвоното за Слобода во 1950 година, 55 копии на Ѕвоното на Слободата (по едно за секоја од 48-те држави, Областа на Колумбија и териториите) беа нарачани од страна на Одделот при Министерството за Финансии на Обединеетите Држави и беа излеани во Франција од Леарницата Пакард. Ѕвоната требало да бидат изложени и да ѕвонат на патриотски прослави. Повеќе од ѕвоната денес се стационирани во близина на зградите на главниот град. Иако ѕвоното Винсконсин сега е во својот главен град, првично беше поставено во дворот на „Girls Detention Center”. Ѕвоното на Тексас е на Станицата на Универзитетот на Тексас „А и М” (анг. А & M) Ѕвоното на Тексас беше покажано на универзитето во чест на дипломираните студенти на факултетот.
Ѕвоното на Слободата се појави на комеморативна монета во 1926 година за да ја означи стоипедест годишнината од Американската независност. Неговата прва употреба на монета беше на задната страна на половината долар на Френклин, направена помеѓу 1948 година и 1963 година. Исто така се пијави на дизајнот на доларот на Ајзенхауер за Двесте годишнината, над месечината. Првата американска поштена марка на која е прикажано Ѕвоното за Слободата е издадена за експозицијата за Стоипедесет годишината во Филаделфија во 1926 година. На оваа поштенска марка всушност се појавува копија на ѕвоното на влезот во дворот на изложбата. Ѕвоното се појавува на поштенската марка која засекогаш ќе го има тој изглед, издадена во 2007 година и на која вредноста на поштенски стапки расте. Слика на Ѕвоното на Слободата ќе се појави на нова белешка од 100$. Приказот ќе се направи и во боја, и доколу исчезне тоа ќе биде во зависност на аглот на кој се наоѓа. Таа белешка требасе да се издаде во фрвруари 2011 година, но поради проблеми при издавањето се одложи нејзиното излегување.
Името „Ѕвоно на слободата” или „Ѕвонче на Слободата” најчесто се користи за комерцијални цели и е означува имиња на брендови и бизниси од компании за животно осигурување па сè до услуги за придружба „Монтана”. Еден голем нацрт на ѕвоното стои над нави вачките полиња во „Citizens Bank Park” – домот на Филаделфија Филис безбол тимо т и е осветлен секогаш кога нивен играч постигне погодок.Овој нацрт е префрлен од поранешниот дом на Филис, стадионот „Ветеранс”. На 1 април 1996 година „Тако бел” објави преку написи и реклами дека го откупил Ѕвоното за слобода и го променил неговото име во Ѕвоно за Слобода Тако. Ѕвоното ќе помине пола година во седиштетот на корпорацијата во Ирвин, Калифорнија, како што било објавено во написите. Навредливи повици го преплавиле Националниот историски парк, а Парк Службата набрзина свикала прес – конференции за да негира дека ѕвоното е продадено. По неколку часа, „Taco Bell” призна дека тоа сепак е прво априлска шега. И покрај протестите, компанијата за продажба на такос, енчилади и буритос (јадења со мексиканско потекло)ја зголеми својата продажба за повеќе од милион долари таа недела.
Буква
Буква — знак во еден азбучен систем кој се користи за негово пишување. Буквите сочинуваат фонеми, при што секоја од нив претставува еден глас (звук) од говорниот (усмен) јазик. Пример за такво писмо е македонската азбука. Гласовите во азбуките се обично согласки и самогласки, со исклучок на абџадите — азбуки што се состојат само од согласки.
Другите писма кои не се азбуки се нарекуваат слоговни (означуваат слогови) или логографски (означуваат зборови или изрази).
Македонската азбука има вкупно 31 кирилична буква, од кои 3 ѝ се својствени само на неа (ѓ, ќ и ѕ) и уште две што ги дели само со српската (љ и њ)
Буквите на матичниот јазик се учат уште од раното детство, со помош на посебен учебник наречен буквар.
Дефиниција и употреба
Буквите претставуваат делови од говорот, и како такви се во потесна врска со фонетиката на дадениот јазик. Кај чисто фонемските азбуки како македонската, секоја фонема има по еден глас, но ваквите азбуки се многу ретки. Кога една фонема се означува со пар од букви, ова се нарекува диграф (двознак). Такви се, на пример, ch, sh и th во англискиот и dž и lj во српскохрватскиот, sz и rz во полскиот, nh во португалскиот итн. Во извесни јазици постојат фонеми што се изразуваат со триграфи (тризнаци), составени од три букви: такво е германското sch, француското eau, унгарското dzs итн.
Во разни јазици, звучната вредност на некои букви зависи од нивното опкружување и етимологијата на поимот. На пример шпанското c се изговара како [k] пред a, o и u, но како [θ] пред e и i.
Во највеќето азбуки, буквите имаат свои имиња, кои се цели зборови и се разликуваат од еден народ до друг. Исклучок од правилото е македонската и српската азбука, каде имињата (кои биле со старословенско потекло) со време се исфрлени, за да буквите се нарекуваат по самите нивни гласови.
Буквите може да имаат и бројчена вредност. Ваквите бројки биле широко застапени во минатото, додека пак денес имаат историска или посебна улога (како што се римските, за означување на редни броеви). Во старословенскиот и црковнословенскиот користеле кирилични бројки.
Историја
Првата азбука во историјата била согласна азбука што настанала околу 2000 г. п.н.е. за потребите на семитските работници во Египет, изведени од азбучните начела на египетските хиероглифи. Речиси сите азбуки денес потекнуваат од оваа (или феникиската) или стилски се засноваат на неа. Старогрчката (настаната околу 800 г. п.н.е.) била првата што почнала да ги запишува согласките (дотогаш се претставувале само самогласките).
Азбуки
Ова се азбуки и согласни азбуки (абџади) претставени со различни писма. Некои, како арапската и хебрејската и сириската, се читаат од десно налево. Еве примери за букви:
арапска:, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,.
сириска: ܐ, ܒ, ܓ, ܕ, ܗ, ܘ, ܙ, ܚ, ܛ, ܝ, ܟܟ, ܠ, ܡܡ, ܢܢ, ܣ, ܥ, ܦ, ܨ, ܩ, ܪ, ܫ, ܬ.
кирилица: А, Б, В, Г, Ґ, Ѓ, Д, Е, Є, Ж, З, Ѕ, И, І, Ї, Й, К, Ќ, Л, М, Н, О, П, Р, С, Т, У, Ф, Х, Ц, Ч, Ш, Щ, Ю, Я, Ъ, Ь, Ђ, Љ, Њ, Ћ, Џ, Ы.
грчка: Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ, Η, Θ, Ι, Κ, Λ, Μ, Ν, Ξ, Ο, Π, Ρ, Σ, Τ, Υ, Φ, Χ, Ψ, Ω.
хебрејска: א, ב, ג, ד, ה, ו, ז, ח, ט, י, כ, ל, מ, נ, ס, ע, פ, צ, ק, ר, ש, ת.
англиска латиница: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z.
хангул: ㄱ ㄲ ㄴ ㄷ ㄸ ㄹ ㅁ ㅂ ㅃ ㅅ ㅆ ㅇ ㅈ ㅉ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㅏ ㅐ ㅑ ㅒ ㅓ ㅔ ㅕ ㅖ ㅗ ㅘ ㅙ ㅚ ㅛ ㅜ ㅝ ㅞ ㅟ ㅠ ㅡ ㅢ ㅣ
бопомофо: ㄅ ㄆ ㄇ ㄈ ㄉ ㄊ ㄋ ㄌ ㄍ ㄎ ㄏ ㄐ ㄑ ㄒ ㄓ ㄔ ㄕ ㄖ ㄗ ㄘ ㄙ ㄚ ㄛ ㄜ ㄝ ㄞ ㄟ ㄠ ㄡ ㄢ ㄣ ㄤ ㄥ ㄦ ㄧ ㄨ ㄩ ㄭ
огам:   ᚁ ᚂ ᚃ ᚄ ᚅ ᚆ ᚇ ᚈ ᚉ ᚊ ᚋ ᚌ ᚍ ᚎ ᚏ ᚐ ᚑ ᚒ ᚓ ᚔ ᚕ ᚖ ᚗ ᚘ ᚙ ᚚ ᚛ ᚜
Меѓународна фонетска азбука (МФА) — знаци за точен изговор на секој глас во светските јазици.
Големи и мали букви
Многу азбуки разликуваат два облика на една буква, наречени „голема“ и „мала“ буква (минускула и мајускула). Тие го претставуваат истиот глас, но имаат поинаква улога во пишувањето. Големите служат да се означи почеток на реченицата, лична именка, наслов и друго. Во германскиот јазик, со голема буква се пишуваат сите именки од каков било вид.
Типографија
Ракописното писмо честопати значајно се разликува од печатното, при што истите букви изгледаат не само стилизирано, туку и мошне поинаку.
Равне кај Жири
Равне кај Жири (словенечки: Ravne pri Žireh) — населба во Општина Жири во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
Зелтен
Зелтен е традиционален италијански овошен колач кој се подготвува за време на Божиќ. Се прави со 'ржано брашно, пченично брашно, сушено и зашеќерено овошје, кора од портокал и разни зачини. Неговото име потекнува од зборот selten што значи „ретко“, бидејќи обично се подготвува само еднаш годишно.
Волшки Татари
Татарите од Волга се туркиски народ кој претежно живее во европскиот дел на Русија, односно покрај реката Волга. Вкупниот број на Татарите од Волга е околу 8 000 000, од кои околу 7 500 000 живеат во Русија, 3 000 000 во Татарстан, а исто така како мал дел живеат и во Украина, Казахстан, Узбекистан итн. Овој народ го зборува татарскиот и рускиот јазик. Татарите се со муслиманска вероисповед, но има и некои со православна вероисповед.
Јуруци
Јуруци — туркиски народ чии припадници живеат претежно во Турција, односно во Анадолија, а со потело се од Огузите. Во време на Отоманското Царство, Јуруците најмногу биле населени во Македонија и Тракија. Денес, делови од оваа етничка група живеат и на Балканскиот Полуостров, а најмногу во Албанија, Македонија и Грција. Зборот „јурук“ значи номад. Јуруците потекнуваат од областа Конија во Турција.
Јуруците во Македонија
Во Македонија, Јуруците се населиле во XIV век, за време на освојувањата од страна на Османлиите. Тогаш, Јуруците имале статус на „евлади фатихан“, што значело „деца на освојувачот“, т.е. тие се движеле заедно со османлиската војска. Најголем број од Јуруците во Македонија живеат во селата што се наоѓаат на планината Плачковица, како: Коџалија, Прналија, Али Коч и др. Исто така, тие живеат и во селата во близината Дојран, Штип и Струмица. По вероисповед, Јуруците се муслимани, а зборуваат на дијалект на турскиот јазик. За нив е карактеристична живописната носија која ја носат жените, а во која доминираат силни бои, најчесто црвена, сина, зелена и жолта.
Капунти
Капунти е вид на кратки овални тестенини што многу личат на отворена празна мешунка од грашок.
NGC 7051
NGC 7051 — спирална галаксија во соѕвездието Водолија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7051 се споменува и како MCG -2-54-4, IRAS 21171-0859.
Откривање
Објектот е откриен на 30 јули 1827 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7051 е од видот Sa. Видливиот сјај со голо око изнесува 13 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 7051 има привидни димензии од 1,4' х 1,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 21 ч 19 м 51,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -8° 46' 57"". Положбениот агол на објектот е во износ од 162°.
Други поделби
Проучување на NGC 7051 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 66566. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 300; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5773. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 813.
Трет вселенски собор
Третиот вселенски собор (грчки: Η Γ΄ Οικουμενική Σύνοδος; Σύνοδος της Εφέσου — Собор во Ефес) бил одржан во Ефес, Мала Азија, од 22 јуни до 30 јули 431 година, во црквата посветена на Пресвета Богородица. Во истата црква подоцна се одржал и уште еден собор (449 година) кој го добива називот Расколнички собор, соодветно на неговиот карактер.
Третиот вселенски собор бил свикан од царот Теодосиј II (408 — 450) со цел да се даде одговор на несторијанската ерес, која неколку години предизвикувала немири во црквата, бидејќи Несториј Цариградски сметал дека и божествената и човечката природа на Христос треба да имаат по една личност. Отците на Третиот Собор го отфрлиле неговото учење со кое би се внесувала поделба во едната Личност на Господ Христос. На овој собор било потврдено дека Исус Христос е една Личност со две природи: со божествена природа — од вечноста, од Отецот, и со човечка природа — која ја примил во времето, од Пресвета Богородица. Несториј уште говорел дека Дева Марија не го родила Исус, туку го родила човекот Исус и затоа не го прифаќал името Богородица, а ја нарекувал човекородица или Христородица.
Во работата на Соборот присуствувале 153 епископи.
Орман (Скопско)
Орман — село во Општина Ѓорче Петров, во областа Скопско Поле, во околината на градот Скопје.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во северозападниот дел на Скопската Котлина, на територијата на Општина Ѓорче Петров. Орман се наоѓа недалеку од регионалниот пат Скопје-Качаник и е сместено на десниот брег на реката Лепенец. Селото е рамничарско, на надморска височина од 350 метри. Од градот Скопје, селото е оддалечено 11 километри.
Селото се наоѓа непосредно на десниот брег на реката Лепенец при неговиот излез од Качаничката Клисура. Покрај селото поминува железничката линија Скопје-Урошевац. Мештаните со вода за пиење се снабдувале од бунари во селото, но и од изворот Брес во атарот на селото.
Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Змијарник, Трлиште, Црвеница, Брес, Ливадиште, Пржини Ниви, Воденичиште, Средорек, Преку Јаруга, Метлиште, Лески, Коњушница, Желкарник, Стара Крушка, Чатал и Ограѓе.
Селото е мало и не е поделено на маала. Сите куќи се наоѓаат на исто место.
Во непосредна близина на селото во 2012 година започнала изградба на затворен комплекс за домување наречен „Верина“.
Историја
Во античко време, во близина на денешното село поминувал античкиот Вардарски пат, забележан во Појтингеровата карта.
На денешната местоположба на селото се верува дека се наоѓал манастирот „Св. Благовештение“. На манастирот припаѓало големото село Орман, сместено 300 метри јужно од манастирот, во месноста Брес, каде се наоѓаат остатоци од куќи.
Се верува дека во манастирот живееле калуѓери, но турската власт на денот на манастирската слава наредила да се сруши и да се убијат калуѓерите. Од масакрот се спасил само еден калуѓер, кој заминал за Скопска Црна Гора, каде во близина на селото Бањане подигнал нов истоимен манастир. Остатоците од стариот манастир може да се видат и денес во селото, каде има и стари гробови.
По рушењето на манастирот, селото го добила некоја „Циганка“ со својот син, која претходно помагала во манастирот. Од нив потекнувале и подоцнежните сопственици на селото. Чифчискиот начин на живот траел до 1925 година.
Стопанство
Селото има мал атар, кој зафаќа простор од 3,6 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 206 хектари.
Селото, во основа, има полјоделска функција.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Орман живееле 45 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Орман имало 32 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 546 жители, од кои 481 Македонец, 3 Албанци, 22 Срби, 5 останати и 35 лица без податоци.
Родови
Орман е македонско село. Според истражувањата од 1950-тите на минатиот век, родови во селото се:
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Ѓорче Петров, која е една од десетте општини на Град Скопје и која не била променета при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.
Во периодот од 1996 до 2004 година, селото било дел од тогашната Општина Ѓорче Петров.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Идадија.
Во периодот од 1955 до 1965 година, селото било дел од тогашната општина Ѓорче Петров.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Вучидол (Волчи Дол), во која покрај селото Орман, се наоѓале и селата Вучидол, Грачани, Кучково и Никиштани. Во периодот 1950-1952, селото исто така било дел од некогашната општина Волчи Дол.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 2585 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на месната заедница во Орман.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 246 гласачи.
Иселеништво
Изумрел родот Цветановци, биле доселени од селото Бардовци. Ормановци (9 к.) и Златановци (4 к.) се иселиле во селото Бардовци.
Хелмштетски универзитет
Хелмштетски универзитет (службено име: „Академија Јулија“; Universität Helmstedt; Academia Julia) — универзитет во градот Хелмштет во Војводството Брауншвајг-Волфенбител, кој постоел од 1576 до 1810 година.
Историја
Основан и именуван по војводата Јулиус на 15 октомври 1576 година, првиот војводски универзитет и прв протестантски универзитет во северниот дел на Светото Римско Царство брзо станал еден од најголемите универзитети на германски јазик. Со цел да учи свештеници и други лица за работа во лутеранските цркви, на војводството му требало свој универзитет. Во 1575 година, Јулиус добил царска дозвола да отвори универзитет во Хелмштет. Една година подоцна започнале првите предавања. Принцовите на Волфенбител го поставувале ректорот, започнувајќи од 12-годишниот син на Јулиус, Хајнрих Јулиус.
Универзитетот имал четири факултети за теологија, право, медицина и филозофија, вклучувајќи ги седумте слободни вештини. Големата предавална била изградена во 1592 година.
Кон крајот на век, Хелмштет ја изгубил популарноста во однос на поновите универзитети, како Гетингенскиот универзитет. Бил затворен во 1810 година на иницијатива на Јоханес фон Милер, директор на јавните установи на Кралството Вестфалија.
Знаме на Боливија
Знамето на Боливија било официјално усвоено во 1851 година. Државното знаме е составено од три хоризонтални единкави полиња во црвена, жолта и зелена боја со националниот грб во средината. Најчесто се тврди дека црвената боја ја претставува храброста на боливиските војници, зелената ја претставува плодноста, додека жолтата ги претставува минералните ресурси на државата.
Според новиот устав на Боливија, Киласују е националниот симбол на Боливија, заедно со химната, знамето, грбот и цвеќињата кантуа и патуху. .
Иако Боливија нема излез на море, сепак државата има и знаме на морнарицата кое се користи за бродови кои пловат во езера и реки. Знамето е составено од сина подлога со знамето на државата во горниот лев агол опколено со девет помали жолти петокраки и со една поголема во средината на сината подлога. Деветте ѕвезди ги означуваат департманите на Боливија, додека големата го означува правото на Боливија за излез на море. До 1884 година, Боливија имала излез на Тихи Океан.
Грб на Филипините
Грбот на Филипините е официјалниот грб во државата. Грбот е составен од златно сонце со осум крака, што ги симболизира осумте покраини на државата, поставено на бел елипсовиден диск. Дискот со сонцето се поставени на штит кој е поделен на три полиња во бела, сина и црвена боја. На белото поле се наоѓаат три големи ѕвезди што ги симболизираат трите региони на Филипините (Лузон, Висајас и Минданао). Според официјалната верзија, на левата страна на синото поле се наоѓа американскиот орел, додека на истото поле од десната страна се наоѓа шпанскиот лав. Двата елементи ја симболизираат колонијалната историја на државата. Покрај оваа верзија, се користи и уште една верзија на грбот, каде американскиот орел и шпанскиот лав се отстранети. Под грбот има лента со натпис „Република Филипини“ или „Republika ng Pilipinas“. Грбот на Филипини бил усвоен на 3 јули 1946 година и бил создаде од капетан Гало Б. Окампо.
Црква „Св. Атанасиј“ - Извор (манастирска)
Свети Атанасиј — главна и единствена манастирска црква на Изворскиот манастир во селото Извор.
Црквата се наоѓа над селото на рид од кој се пружа поглед на целото село.
Втор вселенски собор
Вториот вселенски собор (грчки: Η Β΄ Οικουμενική Σύνοδος; Πρώτη Σύνοδος της Κωνσταντινούπολης - Прв цариградски собор) е вселенски собор одржан во Цариград (Константинопол) од мај до 9 јуни 381 година. Соборот бил свикан од страна на царот Теодосиј I Велики (379-395), православен цар со шпанско потекло, со цел да се стави крај на аријанскиот спор кој продолжил и по Првиот вселенски собор во Никеја. На продолжување на аријанската контроверза придонело и прогонството на Свети Атанасиј Велики, како и поддршката која аријанците ја добивале од страна на наследниците на Константин Велики - Констанциј II, Констанца и Валенс.
Историски околности
Свети Григориј Богослов бил архиепископ на Цариград во 379 година. Во тоа време, во Цариград сѐ уште биле присутни голем број на кривоверци - аријанци, поради што свети Григориј вршел богослужби во обична куќа, која подоцна била наречена Анастасија (Воскресение) затоа што преку неа навистина воскреснало православието. На соборот во Цариград биле присутни околу 150 (сто и педесет) епископи.
Карактер и цели
На овој собор бил потврден Никејскиот Симбол на верата, како и Свети Григориј Богослов како единствен вистински Цариградски патријарх, наспроти обидите на другата страна на незаконски начин да го постават нивниот кандидат, Максим Киник.
Исто така, биле осудени следните кривоверци и нивните следбеници: евномијанците (по Евномиј Кизички), савелијанци (по Савелиј), фотиновци (по Фотин, Епископ Сирмјумски), аполинариевци (по Аполинариј Лаодикиски), маркелијанци (по Маркел Анкирски), а пред сите нив, осудени се духоборците (пневматомахи) или трпици, кои уште се наречени и македонијани, по епископот Македониј, нивниот духовен отец. Духоборците во завршните соборски списи се нарекуваат и полуаријанци; на самиот Собор биле присутни дури 36 епископи македонијани, предводени од Елевсиј Кизички. Тие признавале дека Синот божји е единосуштен на Отецот, но не исповедале дека Светиот Дух, Третата Ипостас на Света Троица е вистински Бог. Напротив, хулеле и сметале дека «Светиот Дух е створен, и дека не е достоен за божествено почитување и поклонување» Поради тоа што не се покајале, биле осудени и го напуштиле соборот.
Тек и одлуки
Со соборот на почеток претседавал Свети Мелетиј Антиохиски кој се упокоил додека соборот траел. На тој начин, Антиохиската катедра останала испразнета, додека истовремено бил актуелен антиохискиот раскол со кој овој Собор исто така се занимавал. И покрај контроверзите околу изборот на Павлин зе епископ, за наследник на Мелетиј бил избран презвитерот Флавијан Цариградски. Во текот на Соборот, Свети Григориј тешко ги прифатил критиките упатени поради наводното незаконско поставување на Цариградската катедра, и тој се повлекол во местото Аријанз, каде и останал сѐ до упокојувањето во 390 година.
За патријарх бил избран градоначалникот Нектариј, кој и претседавал со соборот наместо упокоениот Мелетиј. На овој собор се дополнил Симболот на верата, добивајќи ја конечната верзија која до ден-денес во неизменет облик се користи во Православната црква. Најважно догматско дело на овој Собор е учењето за Бога Светиот Дух, содржано во осмиот член на Симболот. Покрај овој член, биле дефинирани уште три други со кои се исповеда верата во црквата, Крштението, Воскресението на мртвите и вечниот живот.
Светите Отци на Вториот вселенски собор, без употреба на зборот „единосуштен“, потврдиле дека Светиот Дух е „'сопоклонуван и сославуван заедно со Отецот и Синот.“ Аполинаријанството е отфрлено со додавањето на: „'од Светиот Дух и Марија Дева“ во членот за раѓањето на Синот Божји.
Биле донесени и седум канони, кои ги регулираат правата на Епископите, првенството по чест, како и примањето на кривоверците назад во црквата.
1025 п.н.е.
1025 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1025. година пред новата ера, 25. од вториот милениум п.н.е., 25. од 11 век п.н.е. и шеста од 1020-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4483 и 4484 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3725 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2735 и 2736 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 272 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1025 година се протега во 1611 и 1612, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1671 и 1672 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 482 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1697 и 1696 исламска година пред хиџра.
Премин Дуран
Преминот Дуран е висок планински премин во Доломитите во провинцијата Белуно во Италија.
Се наоѓа помеѓу општината Ла Вале Агордина и Золдо Алто; ги поврзува Агордо во долината Кордеволе и Пралонго во долината Золдо. На врвот има два ресторани и мала црква.
Сема Сгајер
'''Сема К. Сгајер''' е научник, глобален експерт за здравство и фотограферка на документарци. Експертизата на Сгајер вклучува молекуларна биологија, генетика, геномика, невронаука, епидемиологија, надзор на болести, следење и евалуација на програмите и развој на политики.
Сема е асистент доцент на школата за јавно здравје на Харвард Т.Х. Чан и придружен доцент на глобалното здравје на Универзитетот во Вашингтон.
Истражување
Сгаер била првата која ја намести и примени техниката на генетско индуцирање на судбинското мапирање (GIFM) за да се разбере како се развива сложениот 3Д малиот мозок од рано-диференцирани невронски клетки на предниот заден мозок. Со Тим Ју и колегите открила дека мутациите во генот WDR62 предизвикуваат микроцефалија.
Во Центарот за глобално истражување на здравјето, Сгајер ја дизајнирала и развила Анкетата за проверка на здравствената проверка на примерокот за проучување на основните фактори на ризик од разни болести во Индија. Таа објавила за епидемиологијата на ХИВ и сексуално преносливите болести.
Ран живот
Сгајер е родена во 1975 година во Триполи, Либија, од татко Либиец и мајка Турчинка. Сгајер студирала молекуларна биологија и генетика на Универзитетот Богазиќи (Истанбул, Турција) каде што и дипломирала со диплома за наука во 2005 година, рангирајќи ја прва во своето одделение. Сгајер подоцна ги стекнала своите магистри по уметност по невронаука од Универзитетот Браун во 1999 година и магистер по наука и докторат за филозофија (докторат) по мобилна и молекуларна биологија (развојна генетика) во 2005 година од универзитетот во Њујорк. Својата постдокторска обука по хумана геномика ја спровела во лабораторијата на д-р Кристофер А. Валш во Медицинскиот центар Бет Израел acаконис, Медицинското училиште Харвард.
Сема е примател на универзитетот во Newујорк, стипендиите на Универзитетот Браун и стипендиите на Метрскиот центар Бет Израел acакониес. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2012)">потребно е цитирање  ] Сгајер студирала документарна фотографија на Меѓународниот центар за фотографија. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2012)">потребно е цитирање  ]
Говедарник (пештера)
Говедарник или локално Гоедарник — пештера на подножјето на истоимениот гребен, кој народот го нарекува и Пладниште на планината Галичица. Тоа е гребен со должина од околу 300 м, а се наоѓа помеѓу селото Пештани и полуостровот Градиште. Природниот влез на пештерата денес е затворен т.е. бетониран. При деталните истражувања измерена е вкупна должина на пештерата од 34 м. со површина на нејзината внатрешност од 86 м2.
NGC 4738
NGC 4738 — спирална галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 1 март 1851 година од страна на Вилијам Парсонс, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 72 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4738 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 4738 има привидни димензии од 2,1' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 51 м 8,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +28° 47' 18"". Положбениот агол на објектот е во износ од 34°.
Други поделби
Проучување на NGC 4738 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 43517. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 108; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1995. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1393.
Изалко (вулкан)
Изалко — активен стратовулкан кој се наоѓа во западниот дел на Ел Салвадор. Се наоѓа на јужниот дел на вулканот Санта Ана. Изалко избувнувал речиси континуирано од 1770 до 1958 година, заработувајќи го прекарот на „Светилник на Тихиот Океан“, и доживеал ерупција на крилата во 1966 година. За време на ерупција во 1926 година, селото Матазано било целсно зафатено, а 56 лица биле убиени. Вулканот всушност ги зазел високите обработливи површини на јужниот дел на вулканот Санта Ана кои се користеле за производство на кафе, какао и шеќерна трска.
Изалко е висок 1.950 метри. Всушност, тој не е вулкан, туку е дел од системот, заедно со неговиот сосед - вулканот Санта Ана. Она што го прави најпознатиот природен светилник во светот е фактот што на секои осум минути избувнува вулканот, паѓајќи облак од чад на височина од 300 метри. Оваа ерупција се случува без прекин во последните двесте години.
Геологија
Лавата која историски избувнувала од Изалко се состои од оливински базалти. На формирањето на Изалко му претходела фумаролошка активност во 1658 година, пред неговата активност во 1770 година. Денес Изалко доживува само фумаролошка активност во вид на дождовница што влегува во вулканот и стапува во контакт со топлите карпи, наместо со емисиите на пареа од подземни гасови. Фумаролните наоѓалишта на вулканот се сметаат за извори за неколку ретки минерали.
Туризам
Вулканот е посетен и редовно се искачува од страна на туристите во Ел Салвадор преку Националниот парк Серо Верде и е национална икона на земјата, дури и се појавувал на банкнотата од 10 колони, денес надвор од употреба. Вулканот моментално е заспан, но повторно може да еруптира.
Еден хотел е изграден во близина на Серо Верде за да обезбеди сместување со поглед кон еруптираниот вулкан, но вулканот престанал да еруптира кратко пред да биде завршен хотелот.
Изалко и Малиот принц
Во француската новела „Малиот принц“ од Антоан де Сент Егзипери, се споменува вулканот.
1024 п.н.е.
1024 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1024. година пред новата ера, 24. од вториот милениум п.н.е., 24. од 11 век п.н.е. и петта од 1020-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4484 и 4485 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3726 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2736 и 2737 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 271 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1024 година се протега во 1612 и 1613, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1672 и 1673 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 481 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1696 и 1695 исламска година пред хиџра.
Опсада на Виена (1683)
Битката кај Виена се одржила на 12 септември 1683 година, откако Османлиското Царство го опсадила градот Виена во период од два месеци. Битката го сопрела повторниот обид на Османликсата империја да ја зазеде престолнината на Австрија. Претходниот обид бил во 1529 година. Оваа битка го означил почетокот на хегемонијата на Хабсбуршката династија во Средна Европа. Полскиот крал Јан III Собиески бил на чело на обединетите полско-австриско-германски сили против османлиската армија под команда на големиот везир Кара Мустафа-паша. Опсадата започнала на 14 јули 1683 година од околу 90 000 војници, меѓу кои и 12 000 јаничари. На 12 септември пристигнала европска армија од околу 84 000 војници и се соочила против Османлиите. Во годините по битката, Хабсбуршката династија ја ослободила јужна Унгарија и Трансилванија од османлиска власт.
Позадина
Зазимањето на градот Виена веќе долго време била стратешка аспирација на Отоманското Царство, поради неговата контрола над Дунавска јужна Европа и копнените трговски патишта. Во текот на годините пред Втората опсада (првата била во 1529), под покровителство на големите везири од влијателната Ќорпулска фамилија, Османлиите презеле масовна подготовка за нападот вклучувајќи ги и поправките и воспоставувањето на патишта и мостови кои воделе кон Светото Римско Царство. Освен тоа биле направени и складишта за муниција, топови на Балканот. Од 1679 во Виена беснеела чума.
На политички план во 1681 година протестантите и други антиавстриски сили дале значајна помош на османлиските сили. Османлиите на Унгарците им го обеќале кралството Виена доколку падне градот во нивни раце. Леополд I создал непријатели кај протестантите бидејќи ја поддржал контрареформацијата. Конфликтот меѓу Австрија и унгарските поддржувачи довело до навлегување на австриските војски во Централна Унгарија, а ова пак било причина големиот везир Кара Мустафа-паша да го убеди на султан Мехмед IV да започне воен поход. Османлиската армија се мобилизирала на 21 јануари 1682 година, а војната била објавена на 6 август истата година. а Османлиите им биле потребни три месеци за да започнат со опсадата па поради доаѓањето на зимата опсадата била одложена за следната 1683 година. Ова најмногу им користело на Хабсбуршките власти за да се подготват доволно за одбрана на градот и да започнат да преговараат со христијанските земји од Европа за сојузништво. Леополд I и кралот на Полска Јан III Собиески склучиле договор во зимата според кој австриските сили ќе помогнат доколку Османлиите навлезат кон Краков и обратно за Виена.
Опсада
На 14 јули Османлиите пристигнале пред Виена и Кара Мустафа-паша пратил традиционално барање за предавање на градот. Ернст Рудигер Граф фон Стархемберг, водачот на 11,000 војници и 5,000 граѓани и доброволци на градот одбиле да се предадат. Пред неколку дена тој добил информација за масакрот на граѓаните на Перхтолсдорф, гратче јужно од Виена, кои доброволно го предале градот. Кара Мустафа-паша најпрвин наредил копање на канал од ровови преку кои Турците постепено ќе се приближуваат до градските ѕидови. Бидејќи османлиските топови биле застарени а виенските ѕидини биле доста силни, Османлиите се стремиле преку копањето тунели да навлезат во градот. Кара Мустафа-паша слободно можел да нареди бомбардирање на градот бидејќи соодносот на силите бил 20:1 но според некои извори тој сакал богатството на градот да го задржи и да го заземе по неговото паѓање.
Турскиот напад нанел штета на катедралата Свети Стефан. Следувал прекин на испораката на храна за Виена, граѓаните и волонтерите страдале многу како резултат на тоа. Самиот Ернст Рудигер Граф фон Стархемберг наредил да се погуби секој војник фатен како спие на должност. Очајнички, кон крајот на август стигнала информација дека кон Виена се движи голема армија на лотарингскиот војвода Карл V. На 5 септември пак полските сили го поминале Дунав и биле на само 30 километри западно од Виена. Од сите христијански владетели единствено францускиот крал Луј XIV не помогнал.
Битка
На чело на христијанската армија застанал Јан III. Во 4 часот наутро на 12 септември Турците ги нпаднале силите на Светата лига за да го спречат распоредувањето на нејзините сили. Австријците на левото крило и Германците во центарот преминале во офанзива. Кара Мустафа-паша против нив испратил поголемиот дел од своите сили, но ги задржал дел од елитните јаничари и спахии за инвазијата во градот. Наместо да се фокусират на битката, Османлиите продолжиле со минирање на градските ѕидини. Уморна османлиската армија најпрвин доживеала неуспех во минирањето, а подоцна и од сојузничката коњаница.
Последици
Османлиите имале околу 15,000 жртви, 5,000 заробени заедно со сите топови. Сојузниците имале околу 4500 жртви. И покрај победата и повлекувањето на Османлиите, голем дел од муслиманските заробеници биле убиени. Пленот бил многу голем вклучувајќи го и знамето и коњите на Кара Мустафа Паша. Самиот полски крал на својата сопруга по неколку денови и напишал дека заплениле огромно количество на овци, говеда и дека управителот на градот го нарекол спасител.
Веднаш по крајот на опсадата и поразот на Османлиите, виенските ѕидини биле поправени. Кара Мустафа-паша при повлекувањето бил задавен во Белград. Во следните години Собиески ја зазел Унгарија која била под османлиска власт уште од времето на Сулејман I.
NGC 7052
NGC 7052 — елиптична галаксија во соѕвездието Лисица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7052 се споменува и како UGC 11718, MCG 4-50-6, CGCG 471-5.
Откривање
Објектот е откриен на 10 септември 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7052 е од видот E5. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 7052 има привидни димензии од 2,1' х 1,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 21 ч 18 м 33 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +26° 26' 50"". Положбениот агол на објектот е во износ од 64°.
Други поделби
Проучување на NGC 7052 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 66537. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 165; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2194. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 290.
Конечка кула
Конечка кула или Горна кула — историска средновековна одбранбена и станбена кула во селото Конче.
Местоположба
Кулата се наоѓа во склоп на Конечкиот манастир, сместена во непосредната близина на апсидата на манастирската црква „Св. Стефан“.
Историја
Кулата е најстарата градба во состав на манастирот од периодот по изградбата на црквата. Според обликот и начинот на кој е изградена, најверојатно потекнува од османлискиот период.
На кулата не се извршени детални археолошки и архитектонски истражувања, но се претпоставува дека е изградеба по нарачка на Катарина Бранковиќ.
Архитектура
Разурнатата камена кула имала влез во приземјето и прозорец на првиот кат, што укажува дека кулата се користела за живеење.
Сакаоански јазик
Сакаоански јазик или само сакао - океански јазик, дел од групата на малајско-полинезиски јазици од семејството на австронезиски јазици.
Име
Сакао/ сакаоански е име кое се користи од странци, односно не е матичен назив. Името потекнува од островот Сакао, островче кое се наоѓа североисточно од Еспириту Санто во Вануату. Сакаоанците го именуваат јазикот различно, зависно од дијалектите.
Фонологија
Јазикот поминал низ значајни фонолошки промени и така не е многу сличен со останатите околни јазици.