cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Античка македонска музика
Извори од ракописи и Археолошки наоди
Друг материјален доказ за богатиот музички живот на повисоките слоеви, датира од римскиот период. Тоа се две барељефни плочи од фасадниот ѕид на античкиот театар во Охрид. На едната е претставен Аполон, со лира во придружба на три други фигури, чија појава одговара на одликите на Аполоновиот култ. На другата плоча е претставен антиподот (токму спротивното) на олицетворението на аполонискиот култ - богот Дионис со инструментот авлос во рацете покрај три фигури што носат грозје и вино.
Наследство
Од традиционалните свечености, богати со музика за време на Римјаните, треба да се споменат таканаречените розалии - празник на мајското цвеќе - кои се обредни песни, инструментални мелодиии и игри се празнувале кај македонското население и по прифаќањето на христијанството. Овие празници ги наследиле и македонските Словени, кои ги трансформирале во своите пагански обичаи и фолклорни творби.
Даниела Колева
Биографија
Даниела Колева  (р. во )— македонска пратеничка во Собранието на Република  Македонија од страна на СДСМ во пратеничкиот состав 2020-2024. . Нејзините активности како пратеник можат да се проследат како член на повеќе комисии и тоа: законодавно-правна комисија, комисија за образование, наука и спорт, комисија за еднакви можности на мажите и жените и комисија за земјоделство, шумарство и водостопанство.
Животопис
Таа е магистер по менаџмент на човечки ресурси на Филозовскиот факултет - Скопје.
Член е на СДСМ.
Орањестад (Аруба)
Орањестад (Oranjestad) — главен и најголем град на холандската прекуморска земја Аруба. Меѓу мештаните кои го говорат јазикот папијаменто, градот е познат и како „Плаја“ (Playa). Во 2015 г. населението броело 35.000 жители.
Географија
Орањестад лежи на морскиот брег, на западната(или северозападната) страна на островот. Помали делови од него се образувани со мелиорација на земјиште од морето, меѓу кои денешниот пазар „Ренесанс“ (порано наречен „Сипорт“), како и соседниот парк „Кралица Вилхелмина“.
Клима
Градот има врела полусува клима (класа BSh). Температурите се високи преку целата година, со влажен воздух и мали дневни температурни разлики. Има само малку врнежи поради неговата положба во дивергентна зона помеѓу југоисточните пасати од југ и северноамериканскиот монсун понасевер. Врнежите настапуваат во мал дел од годината (октомври-декември) кога повлекувањето на меѓутропоската конвергентна зона во јужен правец предизвикува позачестени североисточни ветрови.
Туризам
Меѓу поважните знаменитости на Орањестад се тврдината Заутман, бесцаринското пристаниште и кулата „Вилем III“, сместени близу до неа.
На островот има осум музеи.
Градот има разни продавници за посетителите: трговскиот центар на отворено „Ројал плаза“, неколку гради на плоштадот и на Главната улица. Богат избор на производи има и долж булеварот Лојд Г. Смит, кој е поблиску до пристаништето и терминалот за крстосувачи.
Ренесансен Остров
Ренесансниот Остров е плитак (или препречен гребен) недалеку од брегот на Орањестад и зафаќа површина од. Тој е во приватна сопственост, со единствените приватни плажи на Аруба, наречени Игуана и Фламинго. На 50-тина метри од брегот, во водата се потопени два стари авиони („Бичкрафт 18“ и „Конвер 400“) за да се добие интересно место за нуркање. На островот можат да се забележат и фламинга, кои се донесени на островот од странство.
Сообраќај
Градот го опслужува Меѓународниот аеродром „Кралица Беатриса“, на растојание од 2,5 км од центарот. Низ стариот дел на градот сообраќа трамвајска линија, пуштена во декември 2012 г.
Пристаништето е најголемо на островот и има сместивост од пет големи пловила наеднаш. Во 2003 г. ова пристаниште примило преку 200 контејнерски бродови. Во Баркадера, на 5 км источно, има пристаниште за помали товарни бродови. Предложено е проширување на големото пристаниште, како и изградба на марина со која би се решил недостигот на места за едреници, јахти и рибарски бродови.
Во градот е седиштето на месниот авиопревозник „Тијара ер“, кој почнал со работа во 2006 г. заменувајќи го дотогашниот национален превозник „Ер Аруба“, затворен во 2000 г поради банкрот.
Образование
Во Орањестад работи Универзитетот на Аруба кој има правен и економски факултет, како и најголемото средно училиште (нареечено Colegio Arubano) — обете со настава по холандскиот систем. Многу од младите мештани се решаваат да студираат во Холандија.
Во градот е и Медицинскиот факултет „Ксавиер“, кој работи по американски систем. Нуди двегодишно образование за здравствени работни и четиригодишно образование за доктори. Сета настава е на англиски.
Фјориле (филм од 1993)
Фјориле (италијански: Fiorile) - италијански филм од 1993 година, во режија на браќата Паоло Тавијани и Виторио Тавијани, кои се автори и на сценариото. Филмот е заснован врз два расказа на Луиѓи Пирандело. Главните улоги ги толкуваат: Антонио Албанезе (Antonio Albanese), Сабрина Ферили (Sabrina Ferilli) и Тури Феро (Turi Ferro). И во овој филм, браќата Тавијани покажале извонредна смисла за оживување на светот на големиот писател Пирандело, за неговото чувство за т.е. обични луѓе и за трагичните димензии на секојдневниот живот. Иако приказните во филмот се разликуваат, нив ги поврзува истата нишка - прашањата на совеста и на латентната насилност.
Синопсис
Едно семејство патува од Франција во Тоскана. Патем, таткото им ја раскажува на децата приказната за нивните предци. Приказната започнува на почетокот на 19 век, кога армијата на Наполеон пристигнува во едно село во Тоскана. Девојката Елизабета Бенедети (ја игра Ранци) случајно го запознава убавиот француски војник Жан (го игра Вартан), кој е задолжен да го чува сандакот со златници. Додека тие водат љубов, нејзиниот брат Корадо (го игра Бигалји) го краде сандакот. Поради тоа, Жан е осуден и стрелан, а Елизабета (која раѓа дете од односот со Жан) фрла клетва на своето семејство. По заминувањето на француската војска, семејството Бенедети ги купува сите имоти во околината и почнува да живее на висока нога. Сто години подоцна, Елиса (ја игра Ранци) е вљубена во еден селанец, но нејзиниот брат Алесандро (го игра Бигалји), кој се подготвува да замине во Рим како политичар, се противи на таа врска и го принудува семејството на момчето да се исели во САД. Кога го дознава тоа, Елиса ги труе своите двајца браќа, а во меѓувреме раѓа дете од сексуалниот однос со селанецот. Најпосле, дејството на филмот ја прикажува приказната на Масимо (го игра Вартан), кого за време на Втората светска војна девојката го вовлекува во илегалното движење на отпорот. Меѓутоа, акцијата што треба тој да ја изврши пропаѓа, фашистите ги стрелаат неговите другари, но него го помилуваат поради познатото презиме. Неговат девојка погинува кон крајот на војната, но претходно раѓа син - таткото кој на децата им ја раскажува семејната приказна. Кога семејството пристигнува во Тосана, таму ги пречекува дедото (остарениот Масимо), кого го сметаат за луд, зашто сè уште има привиденија на францускиот војник Жан. Ненадејно, Масимо умира, а семејството се враќа назад во Франција.
ПУ „Коле Канински“ - Горно Косоврасти
Училиштето е именувано по истакнатиот македонски партизан Коле Канински.
Историја
Од 1966 до 1975 година учениците од Горно Косоврасти учеле во централното училиште во селото Долно Косоврасти. Во 1995 година, во селото Горно Косоврасти било изградено подрачното училиште „Коле Канински“ со македонски наставен јазик.
Настава
Во училиштето наставата се изведува на македонски наставен јазик.
Турбе на Јигит-паша
Турбе на Јигит-паша — турбе во Скопје коешто се наоѓа во Старата скопска чаршија. Во него е погребан освојувачот на Скопје — Јигит-паша. Прогласено е за културно наследство на Македонија.
Местоположба
Турбето се ноѓа во непосредна близина на пазариштето Бит-пазар, меѓу улиците „Битпазарска“, „Покриена чаршија“ и „192“.
Историја
Турбето било изградено во 1426 г. и било во склоп на Јигит-пашината џамија којашто била разрушена во 1943 година. Срушено е во Скопскиот земјотрес од 1963 година. Во 2014 година, на местото на коешто се наоѓало се спроведени археолошки истражувања, а потоа било обновено врз основа на првобитниот излгед и било отворено за јавноста на 1 јули 2016 година.
Архитектура
Тюрбето спаѓа во групата на отворени турбиња со купола и тамбур. Неговата основа е шестаголна со страни чојашто должина изнесува 2,5 м и диајгонали со должина од околу 5 м. Основата е изградена од редови делкан камен, меѓу кои има и редови тули. На аглите има шест столба коишто завршуваат со остар прекршен лак и кои го придржуваат осумаголниот тамбур над којшто е поставена куполата. Под тамбурот има забест венец од два реда тули, а преминот кон куполата е со пандантиви. Куполата е покриена со олова. Во нејзината внатрешност е украсена. Гробот на Јигит-паша е сместен во засводена крипта од тули под самото турбе. На криптата е поставен саркофагот со нишан.
Даниела Маркоска
Даниела Маркоска (р. во ) — македонска пратеничка во Собранието на Македонија од страна на СДСМ. . Како пратеник членува во повеќе комисии и тоа: комисија за уставни прашања, комисија за политички систем и односи меѓу заедниците, комисија за финансирање и буџет и други активности.
Животопис
Дипломирала на Правниот факултет во Скопје.
Член е на СДСМ.
Клеопатра
Клеопатра VII Филопатор (69 п.н.е. — 12 август 30 п.н.е.) — македонска кралица на Египет, која владеела како фараонка. Таа е позната како последниот независен владетел на Египет, кој по нејзината смрт станал римска провинција. Клеопатра била припадничка на Птоломејската династија која владеела со Стариот Египет, т.е. наследничка на еден од генералите на Александар Македонски, кој ја презел контролата врз Египет по неговата смрт. На почетокот, Клеопатра владеела заедно со нејзиниот татко Птоломеј XII Аулет, а подоцна заедно со нејзините браќа, Птоломеј XIII и Птоломеј XIV, со кого и се омажила согласно со египетските обичаи.
Животопис
Прочуената египетска кралица од династијата Птоломеј е родена во 69. г.пр.н.е., а умрела во 30.г.пр.н.е. Владеела од 51.г.пр.н.е., најнапред како совладетелка на својот брат и маж Птоломеј XIII, кој наскоро завладеал сам, но мошне кратко. Имено, Јулиј Цезар го победил и ја вратил Клеопатра на престолот. Потоа таа се омажила за својот втор брат Птоломеј XIV, кому му го препуштила владеењето зашто во меѓувреме му станала љубовница на Цезар, кој ја повел во Рим (од 46.г.пр.н.е. до 44.г.пр.н.е.). Враќајќи се во Египет, наредила да го убијат Птомолеј XIV за да го земе за совладетел својот син Цезарион, чиј татко бил, како што тврдела, Цезар. Потоа, таа му била љубовница на Марко Антониј, кому му родила три деца- близнаците Клеопатра Селена II и Александар Хелиос, како и синот Птоломеј.
По Клеопатра изумрела династијата Птоломеј, а Египет станал римска провинција.
Постојат непотврдени сознанија дека Клеопатра VII Филопатор, како што и било официјалното име, била роднина на Александар Велики, најголемиот војсководач во историјата на светот. Сигурно се знае дека нејзин далечен предок бил Птомолеј I, генерал на Александар и, како што веруваат многумина, полубрат по татко му Филип Македонски.
Потекло на името
Името за кое викаат дека е Хеленско, мора да го прифатиме со резерва, бидејќи Хелените ги преведувале на нивен јазик топонимите..па и личните имиња(пр. Египет кој се викал КМТ..Кеопс кој се викал КУФУ и живеел пред Хелените да дојдат во Европа..)..веројатно коренот на името и доаѓа од античко Македонскиот збор АТА кој значи Татко...но иако името е извртено на Хеленски со додатоците оС и иС..сепак се препознава коренот АТА..Така, на пример, францускиот историчар Ламартин во своето дело " Vie d'Alexander le Grand" (Париз, 1859, стр. 54), во врска со ова ќе запише:
"Грците ги испревертувале дури и имињата на владетелите и војсководците со кои војувале. Tиe на ce давале хеленски изглед, дури и во Индија и Персија..."..па веројатно цел свет не бил Хелени пред Хелените и да стапнат во Европа...
Можеби поради овој напад на независност, Потиниус ја тргнал од власта и откако таа неуспешно кренала востание отпловила со нејзината помала сестра. Есента 48 п.н.е. Птоломеј ја зацврстил својата власт мешајќи се во работите на Рим. Кога Помпеј го победил Цезар и пристигнал во Александрија барајќи прибежиште, Птоломеј наредил да го убијат за да се обедини тој со Цезар. Но, Цезар бил толку многу згрозен од ваквото предавство што го конфискувал целиот египетски капитал и станал арбитер меѓу Птоломеј и Клеопатра (треба да се спомене дека Помпеј бил маж на Ќерката на Цезар, која умрела раѓајќи го синот). По кратка војна Птоломеј XIII бил убиен и Цезар ја вратил Клеопатра на престолот со нејзиниот помлад брат Птоломеј XIV како ковладетел. Цезар престојувал во Египет во зимата 48-47 п.н.е. и Клеопатра ги зацврстила своите позиции станувајки му љубовница. Египет останал независен, но биле оставени три римски легии да го штитат. Врската меѓу овие двајца резултирала со син кој бил наречен Птоломеј Цезар (Цезариус) но самиот Цезар одбил да го назначи за наследник, и за таков го ставил внук му Октавијан. Клеопатра и син и го посетиле Рим помеѓу 46 и 44 п.н.е. и биле присутни кога Цезар бил убиен. Пред или по враќањето во Египет, Птоломеј XIV умрел мистериозно (можно е да бил отруен од Клеопатра) по што синот на Клеопатра станал ковладетел и наследник.
Во 42 п.н.е. Марко Антониј еден од триумвирите кои владееле со Рим по смртта на Цезар ја замолил Клеопатра да се сретнат во Тарс за да ја потврди лојалноста, Клеопатра пристигнала доста привлечно и Антониј решил да ја помине зимата 42-41п.н.е. со неа во Александрија. За време на зимата таа останала бремена со близнаците Клеопатра Селен и Александар Хелиос. 4 години подоцна во 37п.н.е. Антониј ја посетил Александрија додека се подготвувал за војна со Партијаните. Ја обновил врската со Клеопатра и од тогаш па натаму Александрија станала негов дом. Можно е да се оженил за Клеопатра иако во тоа време бил венчан со сестрата на Октавијан. Тој и Клеопатра имале уште едно дете Птоломеј Филаделфус. По освојувањата на Антониј секое од овие деца добило територија со која владеело: Клеопатра и Цезарион - Египет и Кипар, Александар Хелиос - Ерменија, Медија и Партија, Клеопатра Селен - Тунис и Либија и Птоломеј Филаделфус - Феникија, Сирија и Сицилија. Клеопатра го зела прекарот “кралица на кралевите”. Има многу приказни за Клеопатра како на пример таа дека на една вечера со Антониј се обложила со него дека може да потроши 10 милиони сестерци за да организира вечера. Утредента таа нарачала чаша со оцет и во неа ставила еден од своите бисери и ја испила смесата. Однесувањето на Антониј не било прифатливо за Римјаните па Октавијан го убедил Сенатот да кренат војна против него. Во 31 п.н.е. силите на Антониј се соочиле со Римјаните во поморска битка на брегот на Актиум. Клеопатра била пристуна со сопствената флота. Легендата вели дека кога таа ги видела сиромашно опремените бродови на Антониј како губат се повлекла, а тоа го направил и Антониј, но нема дополнителни докази за тоа. По оваа битка Октавијан го заседнал Египет. Како што се доближувал до Александрија, војниците на Антониј дезертирале. Клеопатра и Антониј се самоубиле таа го направила тоа користејќи отров од змија и се отрула на 12 август, 30 п.н.е.. Синот на Клеопатра со Цезар бил погубен, а другите 3 деца со Антониј биле одведени кај жената на Антониј, Октавија. Често се вели дека Клеопатра користела асп за нејзиното самоубиство. Тоа се однесува на отров од различни змии, но првенствено од египетска кобра. Постои и друга теорија која вели дека Клеопатра не се самоубила туку била убиена од Октавијан, но ова не било толку веродостојно.
Се верува дека една од најпознатите двојки на светот, Марко Антониј и Клеопатра, не биле ниту приближно толку убави колку што се прикажуваат на холивудското платно.
Имено, на паричката од 32 година пред новата ера, Клеопатра не изгледа воопшто убаво - остар нос, тенки усни и шилеста брада. Ниту малку не наликувала на познатата глумица во филмот Клеопатра од 1963 година, Елизабет Тејлор. Марко Антониј, пак, чиј лик го играл познатиот глумец Ричард Бартон, имал сплескан нос и премногу дебел врат.
Во секој случај нивниот изглед не бил многу далеку од оној кој го опишал Шекспир во 1608 година.
"Римските писатели ја опишувале Клеопатра како многу интелигентна и харизматична жена со заводлив глас, но никаде не се споменува нејзината убавина", вели Линдсеј Алисон- Џонс, директорка на археолошкиот музеј.
Стручњаците велат дека сребрената пара што е изложена во Универзитетот во Њукасл не е премногу вредна, но е многу интересна за колекционерите.
Предци
Според семејното стебло прикажана подолу, таа имала само четири прадедовци и шест (од можни 16) пра-прадедовци (уште повеќе, четири од нив биле потомци на другите два).
Предци на Клеопатра VII Египетска
Сапунче
Сапунче (науч. Saponaria officinalis) — често повеќегодишно растение од семејството каранфили (Caryophyllaceae). Ова растение има многу вообичаени имиња, како што е обичен сапун, сапуница и други. Има вкупно околу 20 видови.
Ова растение расте низ Европа и во Азија, како и во западен Сибир, на ладни места при ниски или умерени височини под огради и покрај патиштата. Може да се најде во поголем дел од Северна Америка.
Опис
Растението има лиснато стебло (честопати со црвена боја). Достигнува висина од 70 см. Широките листови се спротивни и долги меѓу 4 и 12 см. Неговите слатко миризливи цветови се радијално симетрични и розови, или понекогаш и бели. Секој од петте рамни ливчиња има две мали скали во грлото на королата. Тие се околу 2,5 см широки, и се распоредени во густи, терминални јата на главното стебло и гранките. Долгата тубуларна чашка има пет зашилени црвени заби. Поединечните цветови се отвораат во вечерните часови, и остануваат отворени околу три дена. Тие произведуваат посилен мирис во текот на ноќта и го надополнуваат производството на нектар во текот на ноќта. Во втората ноќ на цветањето, поленот се ослободува, а стигмата се развива до својата крајна позиција до третата вечер. Голем дел од производството на семе доаѓа од само-опрашување. Цветовите ги посетуваат разни инсекти, вклучително бумбари и муви.
Во северната полутопка Сапунче цвета од мај до септември, а во јужната полутопка од октомври до март.
Употреба
Како што подразбира неговото име, може да се користи како многу нежен сапун, обично во разреден раствор. Низ историјата се користело за чистење на деликатни или уникатни текстили, особено волнени ткаенини, а се претпоставува дека ова растение се користело за третирање на Торинското платно.
Течност која ги раствора мастите или маснотиите, може да се направи со вриење на лисјата или корените во вода. Листовите се сецкаат, варат, а течноста потоа може да се користи како сапун.
Предозирање може да предизвика гадење, дијареја и повраќање.
И покрај тоа што е отровно, растението се користи во кулинарството како емулгатор при комерцијална подготовка на тахини и при подготовка на пиво. На Блискиот Исток, коренот често се користи како додаток при процесот на правење алва. Сапунчето се користи за стабилизирање на маслата во смесата и за создавање на карактеристичната текстура на алвата.
Хемиски состав
S. officinalis содржи флавон сапонарин.
Сонце (појаснување)
Поимот Сонце може да се однесува на:
Културно наследство на Македонија во Општина Карпош
Ова е список на објекти прогласени за културно наследство на Македонија на подрачјето на Општина Карпош според евиденцијата во Регистарот на културно наследство на Управата за заштита на културното наследство на Македонија (УЗКН).
Анџелика Митрашиновиќ
Биографија
Анџелика Митрашиновиќ  (р. во )— македонска кошаркарка. Нејзината висина е метар и седумдесет и пет (1м75 / 5-9). Таа е шутерџика која неодамна играше за Тарбес во Франција - LFB. Анџелика Митрашиновиќ е прогласена за најдобра кошаркарка за 2021 година, во изборот на Кошаркарската федерација на Македонија КФМ
Кич
Кич (Kitsch) – нисковредно творештво со уметнички претензии и цел да биде достапно на што поширок круг луѓе. Најчесто му годи на неразвиен вкус и извесни потреби на луѓето кои се на граница на вредносна и морална неприфатливост, но со силен емоционален набој. За заштита од негативното влијание на кичот во сите сфери на животот, поедини земјаземји прибегнуваат на поголем оданочување или забрана за дистрибуција на такви производи.
Дефиниции
Постојат неколку карактеристични дефиниции на кичот и сите го опишуваат кичот како лоша појава, како стока чија единствена цел е да се продаде, а некои кичот го опишуваат дури и како лага или слабост на уметникот и воопшто луѓето. Најголемиот број автори се сложуваат дека кичот е придружна појава на масовната култура, која голем број социолози ја изедначуваат со култура од најниско ниво нарекувајќи ја вулгарна. Доколку кичот се разгледува во поширока смисла, би можел да се изедначи со масовната култура, но во потесна смисла, тој се однесува само на уметноста и претставува снижување на нејзината вредност. Кичот се разликува од уметноста, но има и сличносто со неа.
Одлики на кичот
Кичот е производ кој потсетува на уметност, бидејќи како неа е достапен за сетилата. Разликата е во тоа што кичот е лошо изведена уметничка замисла и најчесто е фалсификат на оригиналот кој се вреднува како уметничко дело. Тоа не значи дека кичот го создаваат луѓе кои се лишени од естетско искуство, напротив, често го прават самите уметници.
Кичот постои благодарени на луѓето кои го купуваат, т.н. „кич-луѓе“ на кои им ги задоволува потребите.
Кичот во поширока смисла
Кичот може да се посматра и како манипулација со сите битни културни вредности, на кои им припаѓаат покрај уметноста, на пример, моралот, науката и религијата. На пример, многу списанија и весници често банализираат научните достигнувања за да ѝ ги приближат на масовната публика. Религискиот кич доаѓа до израз на гробишта каде понекогаш се градат некрополи слични на викендичка со телевизор, сметач и други нешта. Меѓутоа кичот може да има и позитивни ефекти, како впрочем и целосната масовна култура. На пример, некое лице читајќи напис за психоанализа во ревијален печат може да се заинтересира да прочита посериозна литература на таа тема, или гледајќи филм, да посака да го прочита оригиналното уметничко дело кое е снимен филмот. Заради тоа масовната култура се посматра и како облик на демократизација на културата.
Примери
Често употребните предмети како часовниците се произведуваат како кич така што истите се „вградуваат“ во некој лесно препознатлив облик, како што е тениски рекет или клуч. Во музиката многу често може да се пронајде кич, особено кај песните кои се банални. Италијанскиот култоролошки социолог Џило Дорфлес, на пример, ги критикиувал Рита Павоне и Битлсите карактеризајќи ја нивната музика како кич. По негово мислење, тие станале ѕвезди благодарение на својата облека, односно својот имиџ.
Драгица Ѓавочанова
Драгица Ѓавочанова (р. во ) — македонска пратеничка во Собранието на Македонија од страна на СДСМ. . Како пратеник членува во повеќе комисии и тоа: комисија за образование, наука и спорт, комисија за финансирање и буџет, комисија за земјоделство, шумарство и водостопанство и други активности.
Животопис
Дипломирала на ПМФ во Скопје во областа на математика. Дипломирала инжиниер по информатика на „Гоце Делчев“ - Штип во Штип.
Член е на СДСМ.
Хардкор техно
Хардкор техно е еден вид на техно/New Beat музика. Се појавува во почетокот и средината на 90-тите години во некои поголеми индустриски и пост-индустриски градови - Ротердам, Франкфурт. За прва хардкор трака се смета "We Have Arrived" од Мескалинум Јунајтед од 1993 година. Се одликува со многу брзи битови (160-300 BPM).
Жмеринка
Жмеринка (Жмеринка) — град во Виничката област, Украина и административен центар на Жмеринскиот реон. Градот има 34.097 жители.
Фаница Николоска
Фаница Николоска (р. во ) — македонска пратеничка во Собранието на Република Северна Македонија од страна на СДСМ.
Како пратеник членува во повеќе комисии и тоа: комисија за европски прашања, комисија за уставни прашања, комисија за локална самоуправа и други активности.
Животопис
Дипломирала на Правниот факултет во Скопје.
Член е на СДСМ.
Абердинско друштво на архитекти
Историја
АСА била основана во 1898 година и нејзин прв претседател бил Џејмс Саутар.
Лого на друштвото
Логото ја претставува капелата Кралскиот колеџ во Абердин, со неговиот стрмен во облик на императорска круна. Тоа е единствената преостаната зграда од првичниот колеџ.
Црн гранит
Во градежната индустрија, црните карпи кои ја делат цврстината и јачината на гранитните карпи се познати како црн гранит. Во геолошка смисла, црниот гранит може да биде габро, дијабаз, базалт, диорит, норит или анортозит.
Пруга на револуцијата (ТВ-филм)
„Пруга на револуцијата“ - македонски телевизиски филм од 198о година. Го режирал Љубиша Георгиевски.
Индоевропски јазици
Индоевропските јазици се Фамилија на јазици што ги говорат најголем број на луѓе, кои се зборуваат во поголемиот дел на Европа и областите населени со Европејци и во поголемиот дел на Југозападна и Јужна Азија. Потекнуваат од непотврдениот праиндоевропски јазик за кој се верува дека се говорел пред повеќе од 5.000 години во степските области северно од Црно Море и дека се поделил на бројни дијалекти до 3.000 година пред нашата ера.
Скиографија
Во општата скиографија, изворот на светлина се замислува како сонце наклонето на 45 степени и на вертикалната и на хоризонталната рамнина што доаѓа од левата страна. Потоа се црта добиената сенка.
Словенски јазици
Словенските јазици — една од најголемите групи на индоевропски јазици. Најмногу се зборуваат во Европа, но исто така и во Северна Азија, односно во азискиот дел од територијата на Руската Федерација.
Класификација
Словенските јазици се делат на неколку главни групи:
Симбол:
† - мртви јазици, вештачки зачувани во црквата или познати на науката по текстови.
Триконхос
Триконхос  (treis) - три и (konche) - школка - архитектонска градба чиј основен нацрт е со облик на трoлист.
Во средновековната сакрална архитектура, зграда со план во основата во облик на тролист, која се состои од три полукружни апсиди засводени со полукалоти, додека планот на централниот дел (кружен или квадрат) е засводен со крстест свод или купола. .
Во Поликонхална базилика на Плаошник изградена веројатно кон крајот на IV или почетокот на V век со огромни димензии, скоро колку едно фудбалско игралиште како и најголемиот број цркви во тоа време, била трибродна градба, чиј централен дел имал правоаголна форма, додека странично завршувала полукружно и била покриена со монументален свод а имала одделен простор за покрстување. Најимпресивното во оваа базилика е изградената крстилница (баптистериум) во триконхален облик и со извонредни мозаици каде се претставени антропоморфно четирите рајски реки: Гион, Фисон, Тигар и Еуфрат.
Со дејноста на Св. Климент Охридски е сврзано градењето на црквата и манастирот на Плаошник во Охрид. На почетокот за богослужбени потреби се користеле остатоци од една мала градба со триконхална основа, која што св. Климент ја обновил, а потоа кон неа бил дограден поголем “пронаос” со крстовидна форма, каде што подоцна бил погребен Светителот (916 г.).
Во почетокот на X век триконхалната црква од манастирот на св. Климент била искористена како идеален модел за изградба на црквата во манастирот на св. Наум на јужниот дел од Охридското Езеро.
Уште една црква со триконхална основа била изградена на брегот на езерото во месноста Горица близу Охрид, градба која најверојатно припаѓала на истиот период.
Во околината на селото Злести, триесеттина километри северно од Охрид, во месноста Долна Дебарца, исто така, се наоѓаат архитектонски остатоци од триконхална црква од истото време, а во околината на селото Издеглавје во месноста Горна Дебарца се откриени остатоци од двоконхална црква која што истражувачите, исто така, ја поврзуваат со времето на Св. Климент Охридски,.
Диџеј
Диск-џокеј (скратено диџеј; од англискиот збор disk jokey, „јавач на плочи“) — личност што одбира и пушта музика, со задача да забавува други луѓе. Првите диџеи се појавиле на американските радиостаници во 40-тите години од минатиот век, но првиот забележителен подем го постигнуваат во текот на 50-тите и 60-тите години, водејќи емисии во кои им било дозволено сами да ги бираат песните. Овој начин на работа многу брзо се проширил и во Европа, а набрзо потоа и низ целиот свет.
Ксенократ
Ксенократ (406 п.н.е. - 316 п.н.е.) - старогрчки философ.
Животопис
Ксенократ му бил ученик на Платон.
Философски ставови
Во своето учење, Ксенократ се обидел да ги спои учењата на Платон и на Питагора.
Готвење
Готвење — чин на преобразба на прехранбени состојки во јадење. Готвењето опфаќа широк обем на методи на топлинска, хемиска и физичка преработка, примена на разновидни алатки и технологии, и креативна употреба на посебни комбинации на прехранбени состојки, со цел да се подобри вкусот, изгледот или варливоста (во смисол на човековото ефикасно користење на хранливите материи) на јадењето. Готвењето бара од готвачите и готвачките да применат искуство, знаење и мислење во избор, мерење, и комбинирање на одредени состојки и примена на одредени техники и технологии врз нив не би ли се постигнал саканиот резултат.
Готвење е посебна активност затоа што живописно ја пренесува прехранбената, естетската, земјоделската, стопанската, културната и верската разновидност на човечките цивилизации.
Пречек (ТВ-филм)
„Пречек“ - македонски телевизиски филм од 1971 година. Го режирал Душко Наумовски, а сценариото го напишале Бранко Пендовски и Бранко Варошлија.
Сибила (митологија)
Сибила - во старогрчката митологија, свештеничка и пророчка во храмот на Аполон. Таа му кажала на Енеј како да дојде до татко му Анхис во подземниот свет, но сепак неговиот потфат го нарекла лудило.
Соколански парк
Соколански парк — градски парк во Куманово кој има површина од околу 7000 м2. Паркот се наоѓа во близина на Соколанскиот дом и затоа го носи неговото име.
Географија и местоположба
Соколанскиот парк се наоѓа во средишниот дел на Куманово. Јужно од Соколанскиот парк се наоѓа Соколанскиот дом, додека на запад од него се наоѓа ОСТУ „Наце Буѓони“ и Спортскиот комплекс Соколана.
Историја
Во 2018 година било спроведено обновување на паркот од страна на претпријатиетo „Чистота и зеленило“.
Епископи (Кипар)
Епископи или Гарнизон Епископи (Episkopi Cantonment, Φρουρά Επισκοπή, Episkopi Cantonment) — главно населено место на британската воена база и прекуморска територија Акротири и Декелија на островот Кипар. Сместено е во средината на Западното Базно Подрачје (Суверено Базно Подрачје Акротири), едно од двете управни единици на територијата. Иако не е најголема база на територијата, тука се сместени нејзината цивилна управа, како и заповедниот штаб на Британските сили во Кипар.
Грил (митологија)
Грил - личност од старогрчката митологија, другар на Одисеј. Кога Кирка го претворила во свиња, Грил го убедувал Одисеј дека му е подобро и попријатно да живее така, отколку да биде изложен на бројните опасности за време на неговото патување кон Итака. И Плутарх има еден дијалог посветен на Грил.
Прва светска војна
Прва светска војна, исто така позната и како Големата војна и Војна на нациите — глобална војна со потекло од Европа која траела од 28 јули 1914 до 11 ноември 1918 година. Повеќе од 70 милиони воени лица, вклучувајќи ги и 60 милиони Европејци, биле мобилизирани во една од најголемите војни во историјата. Повеќе од девет милиони борци и седум милиони цивили загинале како резултат на војната (вклучувајќи ги и жртвите на голем број геноциди). Оваа војна била една од најсмртоносните конфликти во историјата, и го отворила патот за големи политички промени, вклучително и револуциите во многу од вклучените земји. Нерешените соперништва што сѐ уште постоеле на крајот од конфликтот придонеле за почетокот на Втората светска војна само дваесет и една година подоцна.
Војната ги вовлекла сите светски економски големи сили,, собрани во две спротивставени сојузи: Сојузници (врз основа на тројната Антанта помеѓу Руска Империја, Трета Француска Република и Обединето Кралство на Велика Британија и Ирска) наспроти Централните сили на Германско Царство и Австроунгарија. Иако Италија била членка на Тројната алијанса заедно со Германија и Австроунгарија, таа не им се придружила на Централните сили, бидејќи Австроунгарија презела офанзивата против условите на сојузот. Овие сојузи биле реорганизирани и проширени како што повеќе земји влегле во војната: Италија, Јапонија и САД се приклучиле кон сојузниците, додека Отоманското Царство и Царство Бугарија се приклучиле кон Централните сили.
Како причина за војната бил атентатот на надвојводата Франц Фердинанд од Австрија, наследник на престолот на Австроунгарија, од југословенскиот националист Гаврило Принцип во Сараево на 28 јуни 1914 година. Ова предизвикало дипломатска криза кога Австроунгарија дала ултиматум за Кралство Србија, по кое заплетканите меѓународни сојузи формирани во текот на претходните децении биле повторно активирани. За неколку недели големите сили веќе биле вклучени во војната, а конфликтот наскоро се проширил низ целиот свет.
Русија била првата која на 24 и 25 јули започнала делумна мобилизација на своите армии, а кога на 28 јули Австроунгарија објавила војна против Србија, Русија објавила општа мобилизација на 30 јули. Германија упатила ултиматум на Русија за демобилизација, и кога тоа било одбиено, таа и објавила војна на Русија на 1 август. Русија го повикала својот сојузник од тројната Антанта, Франција, да отвори втор фронт на запад по отворањето на Источниот фронт. Во текот на четириесет години претходно во 1870 година, Француско-пруската војна довела до крај на Второто Француско Царство и Франција ги отстапила провинциите Елзас-Лотарингија на Германија. Поради тој пораз и решеноста да се повлече од Елзас-Лотарингија, Франција ја прифатила молбата на Русија за помош, па Франција започнала со целосна мобилизација на 1 август и на 3 август Германија објавила војна против Франција. Границата меѓу Франција и Германија била силно зацврстена на двете страни, па така, според Шлифеновиот план, Германија потоа ја нападнала неутралната Белгија и Луксембург пред да се пресели кон Франција од север, предизвукувајќи го Обединетото Кралство да објави војна против Германија на 4 август поради прекршувањето на белгиската неутралност. Германскиот марш во Париз завршил во Битката кај Марна, место кое станало познато како Западен фронт каде се водека т.н. битка на исцрпување, со лансирана линија која се променила малку до 1917 година. На Источниот фронт, руската војска водела успешен поход против Австроунгарците, но Германците ја прекинале инвазијата на Источна Прусија во битките на Таненберг и Мазурските езера. Во ноември 1914 година, Отоманското Царство се приклучило на Централните сили, отворајќи фронтови на Кавказ, Месопотамија и Синај. Во 1915 година, Италија им се приклучи на Сојузниците и Бугарија се приклучи на Централните сили; Романија им се придружи на сојузниците во 1916 година, како и во САД во 1917 година.
Руската влада се распаднала во март 1917 година, а револуцијата во ноември проследена со натамошен воен пораз ги довело Русите да се усогласат со Централните сили преку Договорот од Брест-Литовск, кој им дал на Германија значајна победа. По неверојатната германска офанзива долж Западниот фронт во пролетта 1918 година, сојузниците се обединиле и спровеле серија успешни акции. На 4 ноември 1918 година, Австроунгарија се согласила со примирје, а Германија, која имала проблеми со револуционерите, се согласила на примирје на 11 ноември 1918 година, завршувајќи ја војната со победа за сојузниците.
Имиња
Од времето на неговото започнување до почетокот на Втората светска војна, Првата светска војна се нарекувала едноставно Првата светска војна или Големата војна. Во тоа време, исто така, понекогаш се нарекувала „Војна до крај на војната“ или „војна за крај на сите војни“ поради нејзината тогашна невидена скала и уништување.
Во Канада, списанието на Меклин во октомври 1914 година напишало: „Некои војни се именуваат. Ова е Големата војна“. Во меѓувоениот период (1918-1939) војната најчесто се нарекувала Светската војна и Големата војна главно од земји на англиско говорно подрачје.
Терминот Прва светска војна првпат се користел во септември 1914 година од страна на германскиот биолог и филозоф Ернст Хакел, кој тврдел дека „не постои сомнеж дека курсот и карактерот на страшната Европска војна... ќе стане Прва светска војна во целосна смисла на зборот“, цитирајќи го извештајот во Star Indianapolis на 20 септември 1914 година. По почетокот на Втората светска војна во 1939 година, терминот Прва светска војна станал стандарден.
Во воведот на неговата книга, Ватерло во 100 објекти, историчарот Герет Гловер вели: „Оваа воведна изјава ќе предизвика некое збунетост кај многумина кои пораснале со ознаката на Големата војна цврсто применувана во Првата светска војна од 1914 до 1818 година. На секој што живееше пред 1918 година, насловот на Големата војна беше применет на револуционерните и Наполеоновите војни во кои Велика Британија се бореше со Франција речиси континуирано во дваесет и две години од 1793 до 1815 година" . Во 1911 година, историчарот Џон Холанд Роуз објавил книга под наслов Вилијам Пит и Големата војна.
Политички и воени сојузи
Во текот на 19 век, големите европски сили правиле големи напори за да одржат баланс на моќ низ цела Европа, што резултирало со постоење комплексна мрежа на политички и воени сојузи низ целиот континент до 1900 година. Тие започнале во 1815 година, со Светиот сојуз меѓу Прусија, Русија и Австрија. Кога Германија била обединета во 1871 година, Прусија станала дел од новата германска нација. Набргу потоа, во октомври 1873 година германскиот канцелар Ото фон Бизмарк преговарал со Лигата на тројцата императори (германски: Dreikaiserbund) помеѓу монарсите на Австроунгарија, Русија и Германија. Овој договор не успел бидејќи Австроунгарија и Русија не можеле да се согласат околу балканската политика, оставајќи ја Германија и Австроунгарија во сојуз формиран во 1879 година, наречен Двоен сојуз. Ова се сметало како метод за борба против влијанието на Русија на Балканот, додека Отоманското Царство продолжувало да слабее. . Овој сојуз се проширил во 1882 година за да ја вклучи Италија, по кое истиот станал познат како Троен сојуз..
Бизмарк особено работел да ја одржи Русија на страната на Германија, во обид да избегне двонасочна војна со Франција и Русија. Кога Вилхелм II седнал на престолот како германски цар (Кајзер), Бизмарк бил принуден да се пензионира и неговиот систем на сојузи постепено бил децентриран. На пример, кајзерот во 1890 година одбил да го обнови договорот за реосигурување со Русија. Две години подоцна, Француско-руската алијанса била потпишана за да се спротивстави на силите на Тројниот сојуз. Во 1904 година, Британија потпишала серија договори со Франција, а во 1907 година Британија и Русија ја потпишале англо-руската конвенција. Додека овие договори формално не биле сојузни со Британија или со Франција, тие го направиле британскиот влез во кој било иден конфликт во кој Франција или Русија имале можност, а системот на испреплетени билатерални договори станал познат како Тројна Антанта.
Трка околу оружјето
Германската индустриска и економска моќ во голема мера растела по обединувањето и основањето на царството во 1871 година по Француско-пруската војна. Од средината на 1890-тите, владата на Вилхелм II ја искористила оваа основа за да посветува значајни економски ресурси за изградба на Kaiserliche Marine (Царска германска морнарица), формирана од адмиралот Алфред фон Тирпиц, во соперништво со Британската Кралска морнарица за поморска светска надмоќ. Како резултат на тоа, секоја нација се обидувала да го надмине другиот во главните бродови. Со лансирањето на ХМС Дреднот во 1906 година, Британската Империја ја зголемила својата предност над својот германски соперник. Трката околу вооружувањето помеѓу Британија и Германија на крајот се проширила и на остатокот од Европа, при што сите големи сили ја посветиле својата индустриска база за производство на опрема и оружје неопходни за паневропски конфликт. Во периодот помеѓу 1908 и 1913 година, воените трошења на европските сили се зголемиле за 50%.
Конфликтите на Балканот
Австроунгарија ја засилила Босанската криза од 1908-1909 со официјално припојување на поранешната отоманска територија на Босна и Херцеговина, која ја окупира од 1878 година. Ова го налутило на Србија и нејзиниот покровител, Пан-словенското и православно Руско Царство. Руското политичко маневрирање во регионот ги дестабилизирале мировните договори кои веќе биле фрактурирани на Балканот, кој бил познат како „буре барут во Европа“. Во 1912 и 1913 година, Првата балканска војна се водела меѓу Балканскиот сојуз и Отоманското Царство. Договорот од Лондон дополнително ја намалила територијата на Отоманското Царство, создавајќи независна албанска држава и проширување на територијалните удели на Бугарија, Србија, Црна Гора и Грција. Кога Бугарија ја нападнала на Србија и Грција на 16 јуни 1913 година, таа го загубила поголемиот дел од Македонија во Србија и Грција и Јужна Добруџа во Романија во 33-дневната Втора балканска војна, што дополнително го дестабилизирало регионот. Големите сили успејале да ги сочуваат овие балкански конфликти, но следниот се проширил низ цела Европа и пошироко.
Атентатот во Сараево
На 28 јуни 1914 година, австрискиот надвојвомец Франц Фердинанд го посетил градот Сараево. Група од шест атентатори (Цвјетко Поповиќ, Гаврило Принцип, Мухамед Мехмедбашиќ, Недељко Чабриновиќ, Трифун Грабеж, Васо Чубриловиќ) од групата Млада Босна, обезбедени од страна на српската Црна рака, се собрале на улиците каде што поворката на надвојводата требало да помине, со намера да го убијат. Чабриновиќ фрлил граната во автомобилот, но промашил. Некои во близина биле повредени од експлозијата, но конвојот на Фердинанд продолжил. Другите атентатори не успеајале да дејствуваат додека автомобилите возеле покрај нив.
За еден час подоцна, кога Фердинанд се вратил од посетата на Сараево во болница со повредените во обидот за атентат, конвојот погрешно свртел во една улица каде што, случајно, Принцип застанал. Со пиштол, Принц го убил Фердинанд и неговата сопруга Софи. Реакцијата меѓу луѓето во Австрија била блага, речиси рамнодушна. Подоцна историчарот Збинек Земан напишал: „Настанот скоро не успеа да направи каков било впечаток. Во саботата и неделата (28 и 29 јуни), народот во Виена слушаше музика и пиеше вино, како ништо да не се случило“. Сепак, политичкото влијание на убиството на наследникот на престолот било значајно и опишано како терористички настан од историско значење. . И покрај тоа што тие не биле лично блиски, царот Франц Јосиф бил длабоко шокиран и вознемирени.
Проширување на насилството во Босна и Херцеговина
Австроунгарските власти ги охрабриле следните анти-српските немири во Сараево, во кои босанските Хрвати и Бошњаци убиле двајца Босански Срби и оштетиле бројни во српска сопственост објекти. Насилните дејства врз етничките Срби, исто така, биле организирани во близина на Сараево и други градови под австроунгарската контрола во Босна и Херцеговина, Хрватска и Словенија. Австроунгарските власти во Босна и Херцеговина во затвор екстрадирале околу 5,500 истакнати Срби, 700 до 2.200 од нив починале во затвор. И уште 460 Срби биле осудени на смрт. А претежно бошњачката специјални милиција позната како Шуцкори го вршела прогонот на Србите.
Декартова теорема
Декартова теорема — геометриска теорема која вели дека за секои четири кружници кои меѓусебно се допираат (тангентни кружници), радиусите на кружниците задоволуваат одредена квадратна равенка. Со решавање на оваа равенка може да се конструира четврта кружница која е тангентна на трите дадени, меѓусебно тангентни кружници. Теоремата е именувана по Рене Декарт, кој ја поставил во 1643 година.
Прва светска војна
Јулска криза
Атентатот довел до еден месец дипломатско маневрирање меѓу Австроунгарија, Германија, Русија, Франција и Велика Британија, наречена Јулска криза. Верувајќи правилно дека српските функционери (особено офицерите на Црна рака) биле инволвирани во заговорот за убиство на надвојводата и сакајќи конечно да го прекинат српското мешање во Босна, Австроунгарија до 23 јули й доставила на Србија ултиматум, серија од десет барања што биле направени намерно да бидат неприфатливи, во обид да предизвикаат војна со Србија. Србија на 25-ти започнала општа мобилизација. Србија ги прифатила сите услови за ултиматумот, освен членот 6, во кој се барало австриски делегати да дојдат во Србија со цел да учествуваат во истрагата за атентатот. По ова, Австрија ги прекинала дипломатските односи со Србија и следниот ден наредила делумна мобилизација. Конечно, на 28 јули 1914 година Австроунгарија објавила војна против Србија.
На 29 јули Русија, за поддршка на Србија, прогласила делумна мобилизација против Австроунгарија. На 30-ти, Русија наредила генерална мобилизација. Германскиот канцелар Теобалд фон Бетман Холвег чекал до 31-ви за соодветен одговор, кога Германија прогласила „состојба на опасност од војна“. Кајзерот Вилхелм II го замолил неговиот братучед, царот Николај II, да ја суспендира руската генерална мобилизација. Кога тој одбил, Германија издала ултиматум со кој барала нејзината мобилизација да биде запрена и да не се поддржува Србија. Друг ултиматум бил испратен во Франција, барајќи од неа да не ја поддржи Русија ако дојде до одбрана на Србија. На 1 август, по рускиот одговор, Германија се мобилизирала и објавила војна против Русија. Ова, исто така, довело до општа мобилизација во Австроунгарија на 4 август.
Германската влада издала барања до Франција дека останува неутрална бидејќи мора да одлучи кој план за имплементација ќе го спроведе. Изменетиот германски Шлифенов план 1, требало да распореди 80% од армијата на запад, а Шлифенов план 2 60% на запад и 40% на исток, бидејќи тоа е максимум што на исток Пруската железничка инфраструктура може да носи. Французите не реагирале, но испратиле мешана порака со наредба на своите војници да се повлечат 10 километри од границата за да избегнат какви било инциденти, а истовремено наредиле и мобилизација на нејзините резерви. Германија одговорила со мобилизирање на сопствените резерви и спроведување на Шлифенов план 2. На 1 август Вилхелм му наредил на генералот Хелмут фон Молтке Помладиот да маршира со целата војска на исток, откако бил погрешно информиран дека Британците ќе останат неутрални сè додека Франција не биде нападната. Генералот го убедил Кајзерот дека импровизирањето на преместувањето на еден милион луѓе е незамисливо и дека овозможувањето Французите да ги нападнат Германците во задниот дел може да се покаже катастрофално. Сепак, Вилхелм инсистирал на тоа дека германската војска не треба да маршира во Луксембург додека не добие телеграма испратена од неговиот братучед Џорџ V, кој јасно ставил до знаење дека имало недоразбирање. На крајот Кајзерот му кажал на Молтке: „Сега можете да го направите она што го сакате“. Германија го нападнала Луксембург на 2 август, а на 3 август објавила војна против Франција. На 4 август, откако Белгија одбила да им дозволи на германските трупи да ги преминат своите граници во Франција, Германија објавила и војна против Белгија. Велика Британија објавила војна против Германија во 19:00 UTC на 4 август 1914 година, по „незадоволителниот одговор“ на британскиот ултиматум дека Белгија мора да биде неутрална.