cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
269
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5777 и 5778 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5019 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4029 и 4030 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1022.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 269 година се протега во 2905 и 2906, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2965 и 2966 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 812. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 364 и 363 година пред хиџра.
Дуќан на ул. „Маршал Тито“ бр. 38 (Струмица)
'''Дуќан на ул. „Маршал Тито“ бр. 38''' — дуќан во Старата чаршија во градот Струмица. Објектот е заведен како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра на Министерството за култура.
2085
2085 (Римски бројки) ќе биде година според грегоријанскиот календар. Тоа ќе биде 2085 година од новата ера, 85. од третиот милениум, 85. од XXI век и шеста од 2080-тите.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7593 и 7594 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6835 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5845 и 5846 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2838.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 2085 година се протега во 4721 и 4722, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4781 и 4782 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2628. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1508 и 1509 исламска година.
NGC 7406
NGC 7406 — спирална галаксија во соѕвездието Водолија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7406 се споменува и како MCG -1-58-3.
Откривање
Објектот е откриен на 25 август 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7406 е од видот S?. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 7406 има привидни димензии од 1,1' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 53 м 56,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -6° 34' 44"". Положбениот агол на објектот е во износ од 75°.
Други поделби
Проучување на NGC 7406 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 69947. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 303; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5241. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 811.
1578
1578 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1578 година од новата ера, 578. од вториот милениум, 78. од XVI век и деветта од 1570-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7086 и 7087 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6328 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5338 и 5339 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2331.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1578 година се протега во 4214 и 4215, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4274 и 4275 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2121. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 985 и 986 исламска година.
Гајто Газданов
Гајто Иванович Газданов (6 декември 1903, Санкт Петербург, Русија - 5 декември 1971, Минхен, Германија) бил руски писател.
Животопис
Гајто Газданов, чие вистинско име е Георги, се родил на 6 декември 1903 година во Санкт Петербург, тогашната царска престолнина на Русија. Неговите родители потекнувале од угледни семејства од Осетија и двајцата имале високо образование. Две негови сестри умреле уште како деца, а кога имал осум години, Гајто останал и без татко му. Непосредно пред Првата светска војна, неговото семејство се преселило во Харков кој во тоа време бил голем трговски и културен центар. Бидејќи останал само со еден родител, Гајто уживал голема слобода која ја искористил за продлабочување на образованието, но и за запознавање со криминалната средина. Во тоа време, благодарение на неговата физичка сила (наследство од татко му) и вежбањето, му била понудена работа во еден циркус. Во Харков, тој учел гимназија и во 1919 година, со желба да го прошири животното искуство, заминал да учествува во граѓанската војна, и тоа на страната на „белогардејците“. Тогаш, тој се разделил од мајка му, која никогаш повеќе не ја видел. Сепак, бидејќи бил многу приврзан кон неа, тој продолжил интензивно да се допишува со неа сè до нејзината смрт во 1940 година.
По една година помината како дел од екипажот на оклопен воз на југот од Русија, Газданов со остатоците од Белата армија пребегал од Крим во Цариград. Откако завршил руска гимназија во бугарскиот град Шумен, газданов заминал за Париз кадешто поминал најголем дел од животот. Бидејќи останал сам, без пари и пријатели, Газданов променил разни професии во борбата да заработи некоја пара. Така, тој работел како истоварувач на едно пристаниште, чистач на возови на железничката станица, бравар во фабрика за автомобили, а исто така, давал часови по француски јазик и руски јазик и работел како преведувач. Зимата 1925/1926 година ја поминал без работа, како скитник. Потоа, речиси четврт век (од 1928 до 1952 година) работел како ноќен таксист во Париз, така што имал доволно време за пишување. Кон крајот на 1920-тите и почетокот на 1930-тите години, Газданов студирал на Сорбона, слушајќи предавања од филозофија, економија и право. Тогаш, неговиот постар колега, пријател и ментор Михаил Осоргин го вовел во руската масонска ложа „Северната ѕвезда“ во која членувале неговите пријатели од шуменската гимназија Вадим Андреев и Бронислав Сосински. Газданов бил многу активен во ложата и во 1961 година станал и нејзин Мајстор. Иако бил успешен кај жените, Газданов се оженил дури во 1936 година со единаесет години постарата Фаина Димитриевна Ламзаки, која потекнувала од грчко семејство од Одеса. За време на Втората светска војна, тој останал во Париз и учествувал во Движењето на отпорот. Во 1953 година почнал да работи во руската редакција на американското радио "Ослободување" од Минхен. Од 1959 до 1971 година повторно живеел во Париз како дописник на тоа радио. Умрел на 5 декември 1971 година во својот стан во Минхен, а бил погребан на париските гробишта Сен Женевјев де Буа.
Творештво
Газданов припаѓал на втората генерација руски емигрантски писатели, која писателот Владимир Варшавски ја наречекол „невидливата генерација“, зашто нејзините припадници многу тешко се пробивале во руските емигрантски списанија. Самиот Газданов бил многу скептичен ов однос на книжевните можности на своите врсници и тој став го искажал во познатата статија „За младата емигрантска книжевност“ од 1936 година која предизвикала голема полемика. Притоа, поголемиот дел од постарите руски емигрантски писатели не се согласиле со неговите ставови, но помладите го поддржувале. Поради тешките услови, Газданов сметал дека емигрантската книжевност нема перспектива и дека разговорот за младата емигрантска книжевност е беспредметен. Како исклучок, тој го сметал само Набоков за кого рекол дека е „идеално и страшно осамен“, иако подоцна го променил мислењето велејќи дека „во петицата на Достоевски има повеќе ум отколку во сите дела на Набоков“. Газданов влегол на голема врата во руската емигрантска литература во 1930 година, кога го објавил својот прв роман „Вечер кај Клер“, иако и претходно го свртел вниманието на критиката со своите раскази (На пример, за неговата проза пишувал угледниот критичар Марк Слоним). Сепак, романот „Вечер кај Клер“ бил потполн успех и Газданов бил оценет како „прв меѓу помладите руски писатели“ (Осоргин) и како „еден од најблескавите писатели во емиграцијата“ (Слоним), а за него пишувале и голем број други критичари, како Оцупа и Хохлов. Оттогаш, Газданов бил сметан за еден од најзначајните млади руски емигрантски писатели, а многумина му давале предност пред Набоков. Уште тогаш, во руската критика се отворила расправа за природата на книжевната постапка на Газданов и за неговата книжевна дарба. Потоа, во 1938 година, газданов го објавил и вториот роман „Историјата на едно патување“, кој предизвикал голема поделеност меѓу критичарите.
По таквиот одличен прием се очекувало Газданов да заземе видно место во руската литература, но тоа се случило многу подоцна, по неговата смрт, во 1970-тите години. Критичарите го припишуваат тоа на фактот дека Газданов пишувал само на руски, иако одлично го познавал францускиот јазик. Исто така, неговата потполна слава го попречила и Втората светска војна која го прекинала објавувањето на неговиот клучен роман „Ноќните патишта“, целосно објавен дури во 1952 година. Инаку, Газданов напишал вкупно девет романи, но само три од нив биле објавени како книги за време на неговиот живот, додека останатите биле објавувани по литературните списанија. Денес, заедно со Набоков, Газданов се смета за најзначајниот прозен писател на руската емигрантска книжевност. Иван Бунин го издвојувал Газданов како свој омилен писател, а во едно писмо Максим Горки го нарекол исклучителен и специфичен талент. Токму тоа писмо подоцна одиграло одредена улога во повторното откривање на Газданов во Русија.
Козлуќој (Драмско)
Козлуќој  (Πλατανιά, Платанија) — село во Општина Бук во Драмски округ, Егејска Македонија, денес во областа Источна Македонија и Тракија, Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 38 километри источно од градот Драма и на 17 километри југозападно од центарот на општината, Бук. Селото се наоѓа на надморска височина од 373 метри.
Историја
Селото во текот на XIX век се наоѓало во рамките на Драмската каза, во составот на Отоманското Царство.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 900 жители Турци.
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција. По потпишувањето на Лозанскиот договор во 1923 година помеѓу Република Турција и Република Грција, во селото се населиле грчки бегалци од Анадолија додека муслиманското население ги напуштило своите домови.
Во 1927 година, селото било преименувано во Платанија.
Демографија
До 1928 година во селото биле населени 945 бегалци од Турција. Во 1928 година селото броело 945 жители, додека во 1940 година селото броело 1229 жители. Селото во пописот од 1951 година броело 1108 жители, на пописот од 1961 година, во селото живееле 923 жители, во 1971 година имало 530 жители, во 1981 година имало 393 жители, додека во 1991 година имало 498 жители. Денеска, населението на селото е 464 жители според пописот од 2011 година.
Лисиче (езеро)
Лисиче — вештачка акумулација, дел од истоимениот хидросистем, сместено во пазувите на планината Јакупица на територијата на Општина Чашка во непосредна близина на истоменото село. Водната површина иснесува еден квадратен километар и со своите  25 милиони кубни метри вода, се вбројува во средно големите акумулации во Македонија. Него го полнат две реки, Тополка и Врановска. Езерото основно служи за водоснабдување на 60-тина илјади луѓе, од општините Велес и Чашка и за наводнување. Длабоко е до 60 метри и се наоѓа на 450 метри надморска височина. На средината на езерото се наоѓа Водозафатната кула, која е меѓу  највисоките изградени во земјава, со височина од 70 метри. Комплетниот проект почнал да се гради од 1987 година и чинел 65 милиони евра, а завршен бил 20 години подоцна, кога бил и свечено пуштен во употреба во септември 2007 година.
Фауна
Од ихтиофауната во акумулацијата лисиче, присутни се: црна мрена, крап, кркушка, клен од семејството на краповите и македонска пастрмка од семејството на пастрмките.
Плаштари
Одлики на ларвената и возрасната единка
Ларвалниот стадиум, кој најмногу личи на полноглавец, има грбно нервно стебло заштитено во нотохорд, потоа мозок (односно ганглија), жабри, крвни садови и целом (секундарна телесна празнина). Овие одлики на ларвата на плаштарите укажуваат на тоа дека оваа група е повеќе поврзана со хордовите отколку со без‘рбетниците. Слободнопливачката ларва се прикачува себеси за супстрат и поминува низ процес на видоизменување во возрасната форма, губејќи ги притоа повеќето од сличностите со повишите животни. Возрасната единка обично претставува седентарно животно кое поседува целосен дигестивен систем, срце и циркулаторен систем, жабрена мрежа и редуциран нервен систем. Прекриена е со туника. Вазновидното животно има два сифона - еден кој дозволува водата да навлегува во телесната празнина и другиот низ кој водата излегува надвор. Водата поминува низ филтерски апарат кој ги заробува малите хранливи честички и ги предава на желудникот. Мрежестата жабрена торба го екстрахира кислородот од водата како што таа минува низ неа. Повеќето плаштари се хермафродити, но некои пливачки видови, како салпите, се размножуваат и полово и бесполово (смена на генерации). Колониите може да се образуваат по пат на бесполово размножување, а некои видови образуваат заеднички одводен сифон. Една класа на мали, ларвовидни плаштари се храни со помош на сложена мукозна "куќичка" која го обиколува телото.
Таксономија
Плаштарите го сочинуваат поттипот Tunicata во типот Chordata. Асцидиите ја сочинуваат класата Ascidiacea, а салпите спаѓаат во класата Thaliacea. Ларвовидните плаштари кои се хранат со помош на мукозната куќичка ја сочинуваат класата Larvacea.
Бакар (хералдика)
Бакар — боја на бакар, која во хералдиката заедно со среброто и златото ѝ припаѓа на групата на „метали“. Бакарот бил воведел во канадската хералдика..
Долен кварк
Долен кварк или d-кварк (симб. d, од анг. down) — вид елементарна честичка и важен составен дел од материјата. Ова е втор најлесен од сите кваркови, и заедно со горниот кварк го образува неутронот (едне горен и два долни кварка) и протонот (два горни и еден долен кварк) во атомското јадро. Дел е од првото поколение на материјата, има електричен полнеж од −1⁄3 e и гола маса од. Како и сите кваркови, долниот кварк е елементарен фермион со спин од 1⁄2, и подлежи на сите четири основни заемодејства: гравитацијата, електромагнетизмот, слабото и силното заемодејство. Античестичка на долниот кварк е долниот актикварк, кој се разликува од него само по тоа што неговите својства имаат еднаква величина, но спротивен знак.
Неговото постоење (заедно со постоењето на горниот и чудниот кварк) е претположено во 1964 г. од страна на физичарите Мари Гел-Ман и Џорџ Цвејг за да се образложи осумкратната класификација на хадроните. Неговото стварно постоење е опитно потврдено во 1968 г. Стенфордскиот линеарнозабрзувачки центар (SLAC).
Историја
Во првата половина на XX век, пионерите на честичната физика сметале дека хадроните како протонот, неутронот и пионот се елементарни честички. Но подоцна се откриени и други хадрони, па така „фондот“ на познати честички нараснал од неколку во 30-тите и 40-тите до неколку дузини во 50-тите години од тој век. Нивната меѓусебна поврзаност била нејасна сè до 1961 г. кога Мари Гел-Ман и Јувал Нееман (независно еден од друг) предложиле начин на класификување на хадроните наречено „осумкратен пат“, или потехнички изразено, вкусова симетрија SU(3).
Најпрвин стручњаците не сакале да прифатат дека овие три тела се кваркови, претпочитајќи го партонскиот опис на Ричард Фајнман, но со време, кварковата теорија наишла на општо прифаќање.
Маса
Иако долниот кварк е многу распространета честичка, неговата гола маса не е добро утврдена; се смета дека е некаде од 4,5 до 5,3. Решеткастите квантнохромодинамички пресметки даваат поуточнета вредност:.
Кога се среќава во мезон (честичка составена од еден кварк и еден антикварк) или барион (честичка составена од три кварка), делотворната маса (или „облечена маса“) на кваркот станува поголема поради врзивната енергија предизвикана од глуонското поле меѓу кварковите (погл. еднаквост на масата и енергијата). На пример, делотворната маса на долните кваркови во еден протон изнесува околу. Бидејќи нивната гола маса е толку мала, ова не може едноставно да се пресмета, туку мора да се земат предвид релативистичките ефекти.
Крањска пчела
Крањска пчела – автохтона словенечка раса на западната медоносна пчела, по потекло од Крањската Област. По своите особини спаѓа меѓу најдобрите медоносни пчели, па е најраспространета во цел свет. Припаѓа на групата темни пчели, телото ѝ е црно, обраснато со сивосребрени влакненца. Прилично се мирни, а матицата е со добра плодност. Пчелите работнички од оваа раса имаат добро изразен нагон за собирање храна. Добро ја поднесува промената на климата, па така добро се приспособува на условите во друг крај. Отпорна е на болестите на пчелите.
Оваа раса е распространета на целиот Балкански Полуостров, каде што настанале повеќе соеви – планински и рамничарски. Познати се соевите: сеничко-пештерски, шарпланински, хомољски, похорски, далматински, итн. Посебно добри особини има далматинскиот сој кој има склоност за тивка смена на матицата.
Крањската раса се вкрстувала со други раси, па настанале посебни соеви. Така со вкрстување меѓу крањската и италијанската раса настанал „банатскиот сој“. Многу стручњаци сметаат дека таа е посебна раса, со особина на едната и другата раса.
Уснена согласка
Уснени согласки (лабијали) Се согласки каде вршителот на гласовната творба е една или двете усни. Тука се изземени јазичноуснените согласки, каде врвот на јазикот оди кон задната страна на горната усна и затоа се сметаат за преднојазични (коронални). Двете (во голема мера) најстапени усни согласки се двоуснените (се создават со обете усни) и усненозабните (се создаваат со долната усна и горните заби). Обата бида се присутни во македонскиот гласовен систем. Други усни согласки се забноуснените (се изговараат со горната усна и долните заби), кои се обратен случај од усненозабните.
Во македонскиот јазик усни се гласовите б, п, м, в и ф, од кои избувните [б], [п] и [м] се двоусни, а струјните [в] и [ф] се усненозабни.
Заоблувањето на усните (лабијализација) е честа одлика на споредната творба од приближен тип. Англиското е звучна лабијализирана венечна приближна согласка, која е многу почеста од чисто уснената приближна согласка. Во кавкаските јазици, лабијализираните среднојазични согласки како /kʷ/ и /qʷ/ се мошне застапени.
Меѓутоа, многу малку јазици прават разлика чисто помеѓу двоусни и усненозабни согласки, и фонемите најчесто се опишуваат како „усни“, што се смета за доволно точна определница. Еден јазик што прави таква разлика е еве, каде обата вида на струјни согласки се посебни, иако усненозабните се изговараат со поголема творбена сила.
Отсуство на усни согласки
Додека највеќето јазици користат чисто усни фонеми, постојат неколку што ги немаат. Такви примери се тлингитскиот, ејачкиот (обата од семејството на-дене), вичитскиот (кадоанско семејство) и сите ирокески јазици освен черокискиот. Во сите нив усните согласки се присутни во заемки од англискиот.
Стромболи
Стромболи (Stromboli; Struògnuli) — вулкан во Италија сместен на еден од Липарските Острови и го зафаќа поголемиот дел од неговата површина.
Малиот остров Стромболи всушност е активен вулкан што се издига до надморска височина од 926 м. Тој е еден од неколкуте вулкани на Земјата со речиси непрекинати ерупции во период што трае околу 2.500 години. Активните отвори на врвот на вулканот Стромболи се наоѓаат на Скјари дел Фуоко, на закривената коса падина, што се образувала со паѓање на вулканската страна пред околу 5.000 години. Според овој вулкан еден од основните видови вулкански ерупции го добил својот назив, стромболинска ерупција. Неговата активност главно е умерена. Популацијата на островот е околу 500. Вулканот еруптирал повеќепати и постојано е активен со мали ерупции, честопати видливи од повеќе точки на островот и околното море, по што и островот го добил својот прекар "Светилник на Средоземјето".
Последната ерупција се случила на 13 април 2009 г. Стромбои се издига на 926 метри надморска височинаl, и има три активни кратери на врвот.
Вулкан
Планината Стромболи е речиси во континуирана ерупција во последните 2,000 години. Постои шема на еруптивната активност по која се случуваат експлозиите во кратерите на врвот, со мало и умерено исфрлање вулкански бомби на интервали од минути до часови. Ваквата стромболинска ерупција може да се види и кај други вулкани низ светот. Ерупциите од кратерите на врвот се неколку кратки но енергични избувнувања кои достигнуваат неколку стотици метри во височина, содржат пепел, делумно лава и камени блокови. Активноста на Стромболи речиси ексклузивно е експлозивна но течењето лава е поретко и се случува само кога вулканската активност е мошне висока: таква ефузивна ерупција се случила во 2002, прва после 17 години, а потоаво 2003, 2007 и 2013-2014. Емисијата на гас се мери со Системот за анализа на мултикомпонентен гас, кој детектира предеруптивно подигање на магмата, со што се подобрува предвидувањето на вулканската активност.
Геологија
Островот Стромболи бил изграден од серија базалтни ерупции збогатени со калај и од базалтни адезитни лави. Првата ерупција започнала пред околу 200,000 и го формирала сега еродираниот вулкан Стромболичо. Пред околу 160,000 островот почнал да се формира. Во следните 150.000 години, лавини текови и пирокластични наноси го формирале стратовулканот. Во понов период се формирало денешното вулканско здание кое вклучува многу падини и врв. Денешните еруптивни отвори се наоѓаат врз Скјара дел Фуоко (Огнен поток), на северозападната страна на островот кој се формирал пред околу 5.000 години.
Коница (Драмско)
Коница (или Коништан) е драмско село во Егејска Македонија, Република Грција.
Црнобрад
Едвард Тич (Edward Teach) (околу 1680 – 22 ноември 1718) или попознат како Црнобрад (Blackbeard) — еден од најпознатите англиски пирати во Карипското Море и западните делови на Атлантскиот Океан во почетокот на XVIII век, период којшто е познат и како златна ера на пиратството. Неговиот брод Одмазда на кралицата Ана е еден од најпознатите пиратски бродови, за којшто се верува дека заринкал на брегот во 1718.
Црнобрад многу често се борел во битки, а познат е по тоа што носел трико, а со себе имал повеќе мечови, ножеви и пиштоли. Во Генералната историја на кражбите и убиствата на најстрашните пирати се вели дека тој со канабис и чкорчиња коишто ги пуштала неговата црна птица ги збунувал противниците. За Црнобрад се вели дека бил архетипска слика на пиратството.
Младост
Според најголем број на записи, Едвард Тич е роден во Бристол, Англија, но постојат шпекулации дека е роден во Лондон или Филаделфија. Се претпоставува дека потекнува од благородничко семејство. Кога пораснал отишол на Карибите (најверојатно на Јамајка) и служел за Британија како гусар. Од 1701 до 1714 служел на британски брод за време на војната за шпанското наследство. Допловувал до Јамајка каде што им се придружил на британските гусари коишто освојувале француски и шпански бродови. По завршувањето на војната и повлекувањето на британските гусари, Едвард Тич останал без работа. На крајот од 1716 отпловил на островот Њу Провиденс на Бахамите каде што му се придружил на пиратскиот капетан Бенџамин Хоринголд.
Пиратската кариера
Пролетта 1717, Тич и Хоринголд отпловиле од Њу Провиденс кон средна Америка. По пат кај Хавана заробиле неколку бродови, но земале само неколку галони вино. На 28 декември 1717 се сретнал со капетан Семјуел Белами („Кнезот на пиратите“) и му се придружил. Со него освоиле уште неколку француски бродови, а особено бродот Конкорд којшто патувал од Нант до Мартиник. Бродот имал 20 топови и тежел 300 тона, а пренесувал злато и други скапоцени метали. Бродот го земале, а Хоринголд за капетан на освоениот брод го назначил токму Едвард Тич. Тич бродот го преименувал во Одмазда на кралицата Ана во чест на англиската кралица за време на војната за шпанското наследство. Тој го зголемил вооружувањето на бродот и од 20, бројот на топовите го зголемил на 40. Белами ги напуштил Тич и Хоринголд, кога Хоринголд одбил да напаѓа британски бродови, а наскоро и тој заминал во Њу Провиденс каде што ја прифатил кралската амнестија, по што Едвард Тич останал сам со својот брод и започнал да плови самостојно.
Самостојна пловидба
Едвард Тич стекнал голема слава уште при првата добиена борба со трговскиот брод Големиот Ален кај Сент Винсент. Тој го ограбил бродот, а потоа го запалил.
Неколку дена подоцна Одмазда на кралицата Ана кај островот Барбадос се судрил со бродот Скарборо. Според Чарлс Џонсон, Едвард Тич бил подготвен за борба и само го шекал моментот за да победи.Според некои историчари пиратите од бродот Скарборо не биле опоменати дека во близина плови покоќниот противник. Бродот Скарборо бил вооружен со 30 топови што е за 10 помалку од бродот Одмазда на кралицата Ана. Борбата траела неколку часа,а потоа пиратите од бродот Скарборо виделе дека противникот е многу посилен и се повлекле на островот Барбадос. Оваа победа само ја зголемила претходно стекнатата слава на Едвард Тич. Во наредната 1718, Тич запловил кон Њу Провиденс, но таму пристигнал пред пристигнувањето на гувернерот Вудс Роџерс, па поради тоа Тич заминал на север кон северна Каролина на чијшто брег основал база. Оттаму тој заминал за средна Америка.
На пат тој налетал на бродот Одмазда којшто бил вооружен со 10 топови и бил под водство на британскиот пират Стед Бонет. По неколку дена, Тич воочил дека Бонет не се одбира од морепловство, па го земал на својот брод, а на бродот Одмазда го поставил својот помошник Ричардс.
Во близина на Хондурас, пиратите сакале малку да се одморат, но тогаш го здогледале бродот Доживување кој пловел од Јамајка. Ричардс веднаш го кренал знамето на бродот Одмазда и се подготвил за борба, но пиратите од противничкиот брод веднаш се предале. На бродот Доживување капетан бил Дејвид Хериот. Пиратите него го преместиле на Одмазда на кралицата Ана, а на освоениот брод Доживување испратиле неколку луѓе предводени од Израел Хендс.
По една седмица, Тич налетал на брдот Протестантски цар кој пловел од Бостон. Тич го истакнал пиратското знаме и истрелал еден истрел од топ. Пиратите бродот лесно го освоиле, а подоцна и го запалиле. Тие отишле во Бостон каде што исто така започнале да ги палат бродовите на пристаништето. Оттаму пиратите на Едвард Тич запловиле кон големите Кајмански острови, а потоа до Хавана, па до Бахамите.
Нападот на Чарлстон
По крток одмор и пребројување на освоената залиха, во мај 1718, Едвард Тич запловил кон јужна Каролина. Тие затвориле неколку затвореници, а кај Чарлстон не дозволувале да помине ниту еден брод. Тие излезот го чувале 5 до 6 дена. Таму заробиле брод којшто се движел кон Лондон, а потоа и уште еден брод којшто отпловил од Чарлстон, а потоа заробиле и 2 брода коишто биле упатени до Чарлстон. Таму, пиратите на Тич заробиле и 14 робови (црнци). Сево ова се случувало пред очите на граѓаните.
Тич не дозволувал да се приближи ниту еден брод до пристаништето, а ја забранил и трговијата низ цечлиот брег којашто силно го погодила населението коешто штотуку ја завршила војната со Индијанците. Се кренала голема паника за којашто дознал и гувернерот на јужна Каролина Чарлс Вејн. Капетанот на бродот Одмазда, Ричардс побарал од властите да му биде предаден ковчегот со лековите. А, доколку тоа не се случи сите луѓе ќе бидат убиени и нивните глави ќе бидат распоредени пред очите на властите, а заробените бродови ќе бидат запалени. За тоа време, пиратите се шетале по улиците и ги ограбувале граѓаните коишто иако сакале да ги убијат противниците не можеле ни малку да им се спротивстават. Пиратите си земале злато и сребро колку што ќе посакаат. Властите приморани го предале ковчегот со лекови, со уште 300 до 400 фунти. Ковчегот бил натоварен на бродот, а Тич ги ослободил затворениците, бродовите можеле слободно да се движат, а со себе земал неколку робови (црнци) и украденото злато и сребро во вредност од 1500 фунти.
Едвард Тич запловил на север кон северна Каролина каде што, бродот Одмазда на кралица Ана заринкал. Бродот Доживување се обидел да му помогне на заринканиот брод, но и тој заринкал. Тич со 40 луѓе останал на една страна, а Бонет предводејќи го бродот Одмазда бил препуштен на својата судбина. Тич оставил 17 луѓе коишто подоцна биле пронајдени од Бонет. Според многумина историчари, Едвард Тич намерно го заринкал својот брод. Тој имал за цел да се одвои од своите пријатели и да заграби што е можно поголем дел од освоеното богатство.
Палата Лилиенхоф
Палатата Лилиенхоф е зграда сместена на аголот на големиот плоштад Медборгарплатсен во југоцентралниот Стокхолм, во Шведска. Имотот е во сопственост и е управуван од општинска сопственост АБ Стадшолмен.
Историја
Изграден е во 1668-1670 година од трговецот Јоаким Потер (1630-1676), кој бил облагороден во 1668 година под презимето Лилиенхоф, врз основа на нацртите на архитектот Јохан Тобијас Албинус (околу 1635-1679). Лилиенхоф бил еден од поголемите сопственици на бродови во Стокхолм. Тој исто така бил ко-акционер во неколку компании и исто така бил партнер во шведската компанија за Источна Индија. По смртта на Лилиенхоф во 1676 година, неговата вдовица Петронела Лохе останала во главната зграда до нејзината смрт во 1694 година.
Фасадите се украсени со мотиви од холандски барок, како што било вообичаено во архитектурата на палатата во Стокхолм во средината на 17 век. Палатата првично имала градина на запад кон езерото кое било таму, тогаш наречено Фатбурен. Сегашниот дизајн на покривот е од 1786 година. Некои ентериери се задржани недопрени.
Палатата била купена од Велика Британија во 1723 година за да служи како нејзина амбасада во Шведска и затоа била наречена и Англиска зграда. По таа употреба, таа служела како сиромашна куќа за парохијата Кетрин до 1888 година, а градот Стокхолм ја купил во 1900 година. Во 1950-тите и 1960-тите, ресторанот Друван во палатата бил популарен, а од 1993 година голем ресторан наречен Snaps го зазема приземјето, затворен подземен двор на запад и (лета), исто така, голем двор на плоштадот. Во останатиот дел од зградата има канцеларии и станбени станови. Почнувајќи од раните 1970-ти, има и популарни дискотеки во подземниот салон.
Стоја Поп-Атанасова
Д-р Стоја Поп-Атанасова е родена во 1948 година во с. Рожен, Пиринска Македонија. Била истакнат македонист. Завршила Филолошки факултет „Блаже Конески“ - Скопје, група македонски јазик со историја на кижевностите на народите на СФРЈ, постдипломски студии „Лингвистичка анализа на Битолскиот триод“, Скопје 1991, Филолошки факултет „Блаже Конески“ - Скопје, и одбранила докторска дисертација на тема „Лексиката на македонската црковна поезија“, Скопје 1999, Филолошки факултет „Блаже Конески“ - Скопје.
Творештво
Најзините интереси се на теми од областите на палеославистика, историска лексикологија и лексикографија. Автор е на повеќе статии во списанија, зборници, монографии. Учествува во авторските колективи на разни научноистражувачки проекти.
Била член на редакцијата на списанието Македонски јазик (2003-2009) и член на редакцијата на списанието Македонистика (2003-2009), како и член во Советот на Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков” (2005-2009)
Вердер (Хафел)
Вердер има долга и богата историја и е национално признаен како место за одмор (Erholungsort), означување од државата доделувана на региони во Германија кои се признаени и постојани се оценувани со соодветни воздушни и климатски квалитети, кои обезбедуваат здравствена средина на посетителите. Вердер е исто така познат како домаќин на еден од трите најголеми фестивали во Германија, Baumblütenfest, кој се одржува секоја година во мај.
Потекло на името
Границите на Вердер се протегаат долж бреговите на Хафел, притока на Елба и најстариот кварт на градот е сместен на остров во реката. Оттаму доаѓа и името, бидејќи пејзажниот термин Вердер (па така верт на горногермански означува „речен остров“.
Историја
Градскиот остров во облик на монета во реката Хафел е споменат како пристапен остров преку мост во декрет од 1317, кога Маркгрофовијата Бранденбург продавало имот на монасите од соседната опатија Ленин. Градот бил уништен од шведските трупи во текот на Триесетгодишната војна.
Стопанство
Иако некогаш бил познат по винарство и рибарство, обете гранки опаднале во текот на 18 век. Од рани времиња, монасите на цистерцијанскиот манастир Ленин обработувале овошје во областа и Вердер денес е особено познат по ова, што е исто така основата на неговиот познат фестивал. Овошја кои се одгледуваат во областа се цреши, јаболка и јагоди, но исто така е малини, рибизли, капинки, кајсии, праски, круши и сливи. Се одгледува и зеленчук, особено домати, кои во голем дел се произведуваат во локалните оранжерии.
Вино
Обработката на вино е втората најстара дејност во градот по рибарството, донесено во овие области пред 1300 од монасите на Цистерцијанскиот Ред. Виното на Маркгрофовијата Бранденбург било вбројувано како најважен извозен производ кон крајот на 13 век кон Источна и Северна Европа. Династијата Хоенцолерн, кои дошле од Франконија во Бранденбург, го направиле виното од областа задолжително во кралството. Првиот Вински ред на Бранденбург бил воспоставен во 1598 од изборниот кнез Јохан Георг и во тоа време било предложено Хафел да биде опкружен од винови лоза како Мозел. Меѓутоа лозарството во оваа област се соочило со проблеми, особено од силните зими, кога многу винови лози замрзнувале. Особено тешка била зимата во 1739/40, кога мразот се задржал до јуни. Во првата половина на 18 век, лозјата се протегале на 100 хектари во Вердер. Во областа била произведувано повеќе црвено отколку бело вино. Вахтелберг (Werderaner Wachtelberg) се смета за едно од најстарите места со лози близу островот во Вердер. Исто така и на самиот остров имало засадено винови лози. Лозовите лисја порано биле користени за обвивање на овошјето. Во 1887 било известено за две лозја. Лозарскиот период првично запрел кога последните лози замрзнале во зимото 1955/56. Дури во 1985 повторно биле засадени винови лози на површина од 4,8 хектари. Денес, околу триесет илјади лози растат на околу 7 хектари. Во склоп на Сојузното градинарско шоу (Bundesgartenschau) во Потсдам биле направени вински патеки до Вахтелберг. Денес, овде растат 38 црвени и 40 лозови врсти. Лозјата во оваа област се наоѓаат многу посеверно отколку вообичаено во Европа.
Збратимени градови
Вердер е збратимен со:
IC 1497
IC 1497 — галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 27 март 1906 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1497 е од видот *.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 11 ч 27 м 48,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +12° 36' 6".
Други поделби
Проучување на IC 1497 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Лакарско Езеро
Лакарско Езеро (Lago Lácar) ледничко езеро сместено во покраината Неукен. Припаѓа на планинскиот венец на Андите, и се наоѓа на 630 м надморска висина, со координати -40.18333°N, -71.53333°W. Околината околу езерото претежно е ненаселена освен малото гратче Сан Мартин де лос Андес на североисточниот брег.
Езерото има површина од 55 км2 и просечна длабочина од 167 м. Максималната длабочина изнесува 277 м.
Корталар
Корталар — драмско село во Егејска Македонија, Република Грција.
Чифлик (појаснување)
Името Чифлик го носат 7 села во Македонија и една од најстарите урбани населби во градот Кичево. Името води потекло од турскиот назив за голем земјиштен имот во посед на агите и беговите - „чифлик“.
Нидерер Флеминг
Нидерер Флеминг (Niederer Fläming) — општина во округот Телтов-Флеминг, во Бранденбург, Германија.
Дуќан на ул. „Маршал Тито“ бр. 36 (Струмица)
'''Дуќан на ул. „Маршал Тито“ бр. 36''' — дуќан во Старата чаршија во градот Струмица. Објектот е заведен како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра на Министерството за култура.
Карл XI (Шведска)
Тој бил единствениот син на шведскиот крал Карл X Густав и Хедвиг Елеонора од Холштајн-Готорп. Неговиот татко починал кога тој имал четири години, па Карл бил образуван од неговите гувернери до неговото крунисување на седумнаесетгодишна возраст. Набргу потоа, тој бил принуден да излезе на воени експедиции за да ги обезбеди неодамна стекнатите доминации од данските трупи во Сканската војна. Откако успешно се борел со Данците, тој се вратил во Стокхолм и се вклучил во водењето на занемарената политичка, финансиска и економска ситуација во земјата. Тој успеал да го одржи мирот во текот на преостанатите 20 години од неговото владеење. Во овој период се појавиле промени во финансиите, трговијата, националното поморско и копнено вооружување, судската процедура, црковната влада и образованието. Карл XI бил наследен од неговиот единствен син Карл XII, кој ја искористил добро обучената војска во битките низ Европа.
Под старателство
Карл е роден во Стокхолмската палата Тре Кронор во ноември 1655 година. Неговиот татко, Карл X од Шведска, ја напуштил Шведска во јули истата година за да се бори во војната против Полска. По неколку години војна, кралот се вратил во зимата 1659 година, го собрал своето семејство и влијателните луѓе од Риксдаг во Гетеборг. Тука за прв пат го видел својот четиригодишен син. Само неколку недели подоцна, во средината на јануари 1660 година, кралот се разболел; еден месец подоцна, тој го напишал својот последен тестамент и починал.
Тестаментот на Карл X Густав во кој ја препуштил администрацијата на Шведската империја за време на малцинството на Карл XI на регенција предводена од кралицата вдовицата Хедвиг Елеонора како формален регент и претседател на шестчлен Регенциски совет со два гласа и последен збор за остатокот од советот. Пер Брахе бил еден од членовите на советот. Покрај тоа, Карл X Густав му ја препуштил командата на војската и место во советот на својот помлад брат, Адолф Јован I, грофот Палатин од Клибург. Овие одредби, меѓу другото, довеле до тоа остатокот од советот веднаш да ја оспори неговата волја. На 14 февруари, ден по смртта на кралот Карл X, Хедвиг Елеонора испратила порака до советот во која изјавила дека знае дека тие го оспоруваат тестаментот и дека бара таа да се почитува. Советот одговорил дека за тестаментот мора прво да се разговара со парламентот, а на следниот совет во Стокхолм на 13 мај, Советот се обидел да ја спречи да присуствува. Парламентот ја прашувал дали би било добро за нејзиното здравје и дали е погодно за вдовица да присуствува на советот, и дека ако не, ќе биде тешко да продолжат да испраќаат гласник во нејзиниот дом. Нејзиниот одговор дека на Советот ќе му биде дозволено да се состане без неа и ќе ја информираат само кога ќе сметаат дека е потребно, наишол на задоволство од Советот. Привидната рамнодушност на Хедвиг Елеонора кон политиката било големо олеснување за господарите на старателската влада.
Неговата мајка, кралицата Хедвиг Елеонора, останала формален регент додека Карл XI не го достигнал своето мнозинство на 18 декември 1672 година, но била внимателна да не се вовлече во политички конфликти. За време на неговите први настапи во парламентот, Карл зборувал со владата преку неа. Тој ќе ѝ ги шепнел прашањата на уво, а таа гласно и јасно му ги поставувала. Како адолесцент, Карл се посветил на спортот, вежбањето и неговата омилена забава ловот на мечки. Наликувало дека не знаел за самите зачетоци на државноста и бил речиси неписмен. Неговите главни тешкотии се гледале како очигледни знаци на дислексија, попреченост што во тоа време била слабо разбрана. Според многу современи извори, кралот се сметал за слабо образован и затоа не се квалификувал делотворно да се однесува во надворешните работи. Карл бил зависен од неговата мајка и советниците за да комуницира со странските пратеници бидејќи немал познавања на странски јазици освен германскиот и не знаел за светот надвор од Шведска.
Италијанскиот писател Лоренцо Магалоти го посетил Стокхолм во 1674 година и го опишал тинејџерот Карл XI дека „практично се плаши од сè, тешко му е да разговара со странци и не се осмелува никого да погледне во лице“. Друга одлика била длабоката религиозна посветеност: тој бил богобојазлив, често се молел клекнат и присуствувал на проповедите. Магалоти инаку ги опишал главните определби на кралот како лов, претстојната војна и шеги.
Сканска војна
Данска била сојузник на Хабсбуршкото Свето Римско Царство и било очигледно дека Шведска е на работ на уште една војна со таа земја. Канцеларот Нилс Брахе, се обидел да го реши проблемот и тој отпатувал во Копенхаген во пролетта 1675 година за да се обиде да ја сврши данската принцеза Улрика Елеонора од Данска за шведскиот крал. Во средината на јуни 1675 година, веридбата била официјално објавена. Меѓутоа, кога пристигнала веста за шведскиот пораз во битката кај Фербелин, данскиот крал Кристијан V и објавил војна на Шведска во септември.
Шведскиот совет за тајност продолжил со своите внатрешни расправии, а кралот бил принуден да владее без нив. 20-годишниот крал бил неискусен и се сметал за лошо услужен среде она што се нарекува анархија во нацијата. Тој ја посветил есента во неговиот новоформиран логор во Сканија за да ја вооружи шведската нација за битка во Сканската војна. Шведските војници во Сканија биле побројни и поопремени од Данците. Во мај 1676 година, тие ја нападнале Сканија, заземајќи ги Ландскрона и Хелсингборг, а потоа продолжиле низ Бохуслен кон Халмстад. Кралот одеднаш се нашол сам и под голем притисок.
Победата во битката кај Халмстад (17 август 1676 година), кога Карл и неговиот врховен командант Симон Грундел-Хелмфелт ја поразиле данската дивизија, била првата среќа на кралот. Карл продолжил на југ низ Сканија, пристигнувајќи на висорамнината на поплавената река Кевлинге– во близина на Лунд – на 11 ноември. Од другата страна била позиционирана данската војска под команда на Кристијан V. Било невозможно да се помине реката и Карл морал да чека со недели додека реката не замрзне. Ова конечно се случило на 4 декември и Карл започнал ненадеен напад врз данските сили во битката кај Лунд. Ова било еден од најкрвавите битки во тоа време. Од над 20.000 борци, околу 8.000 загинале на бојното поле. Сите шведски команданти покажале способност, но главната слава му се припишува на Карл XI и неговиот борбен дух. Битката се покажала како одлучувачка за владеењето на сканиските земји и е опишана како најзначајниот настан за личноста на Карл. Карл го одбележувал овој датум до крајот на својот живот.