cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Марин Држиќ
Политичката активност и смртта
Во 1566 година, Држиќ бил вклучен во една поголема политичка акција: тој се обидел да ја урне власта со надеж дека во иднина таа ќе биде поделена меѓу благородниците и граѓаните, со учество и на странските трговци. За таа цел, Држиќ напишал серија писма до тосканскиот војвода Козма I, барајќи помош за својто потфат. Во првото писмо, тој детаљно го опишал Дубровник, а во второто ја опишал власта и причините поради кои таа треба да се промени. Од третото писмо се гледа дека Држиќ би го подготвил народот за државен удар, а војводата би ги обезбедил луѓето за спроведување на планот. Притоа, Држиќ предлагал Козма I да ја преземе власта во Дубровник, но војводата воопшто не одговорил на тие писма. Познато е дека Држиќ поминал четири месеци во Фиренца, водејќи ја оваа преписка, но не е познато каде заминал оттаму. Се претпоставува дека во Дубровник се разбрало за неговите планови за државен удар, така што тој морал да замине во Венеција, каде ненадејно починал на 2 мај 1567 година.
Творештво
Уште во младоста, Марин Држиќ пишувал поезија, околу 20 лирски песни во стилот на Петрарка и со очигледна почит кон споменот на Ѓоре Држиќ. Во својата поезија, Држиќ не дал ништо ново ниту пак дал свој авторски белег, туку само ги повторувал истите теми обработени од Петрарка. Сепак, неговите песни биле многу барани и препишувани на рака, така што тој бил принуден да ги отпечати. Во својата поезија, тој останал на нивото на петрархистичкото пеење. Во речиси сите песни, тој страда од неприфатената љубов, како на пример во песната „Ах, огнот на љубовта го уништи животот мој“, или во „Уживај во убавината и радоста“.
Во Сиена Марин се запознал со ренесансната книжевност. Една од најголемите творби на тоа време е ренесансната „комедија дел арте“ или таканаречена „плаутовска комедија“. Во Сиена на студентите не им било дозволено да следат или да учествуваат во театарски претстави, затоа што се сметале за народна забава која нема врска со големата наука. Но Марин Држиќ бил фатен токму на еден ваков престап. Тоа сведочи дека тој уште таму се интересирал за театарската уметност.
Театарот во кој е затекнат Марин Држиќ бил слободен, понекогаш со скокотливи теми, сатиричен, и на студентите им донесувал нови сознанија. Во таа претстава Марин ја толкувал главната машка улога, т.е. го играл љубовникот, според полицискиот запис од тоа време. Книжевната слава, Марин Држиќ име не ја стекнал со поезијата, туку со пасторалите и комедиите.
Пасторали
Марин Држиќ е еден од најистакнатите автори на еклоги, односно пасторали. Едно такво дело е неговата еклога „Тирена“, а познати се и „Венера и Адон“ (отпечатена во 1551 година) и „Плакир“ (или „Грижула“). Додека „Тирена“ и „Венера и Адон“ биле напишани во стихови, „Плакир“ бил прозно дело. Тирена е самовила во која се вљубиле овчарите, а Венера и Адон се божества од старогрчката митологија. Фактот што Држиќ, како и многумина ренесансни писатели, зема теми од старогрчката митологија, говори дека таа традиција била жива во тоа време, но и дека ренесансната комедија е блиска до комедијата на Плавт. Во еклогите на Марин Држиќ има комика на ситуациите, а особено било смешно за дубровничките граѓани, кога сите ќе се вљубат во Тирена.
Во тоа време, богатите дубровнички граѓани и благородници при свадбена свеченост нарачувале специјално напишани комедиографски текстови, кои биле изведувани за разонода на гостите. Марин Држиќ бил многу баран автор за ваквите претстави веднаш по појавувањето на неговата еклога „Тирена“, а бил и член на една театарска група која ги изведувала тие претстави. Се знае дека „Тирена“ за првпат била изведена изведена во 1549 година на свадбата на една брачна двојка која припаѓала на богатите кругови, а била објавена во 1551 година.
Комедии
Љубовта на Држиќ кон комедијата веројатно произлегувала од самиот негов карактер: тој бил шегобиец, весел човек. За жал, Марин Држиќ немал обичај да ги печати своите драмски текстови, така што многу од нив се или целосно изгубени, или зачувани само во извадоци, како на пример комедијата „Помет“, според која и дружината се нарекувала: „Помет дружина“. Она што е денес зачувано од Држиќ е колку една мала книга, но тоа го прави него автор со европско реноме. Марин Држиќ пишувал комедии и пасторали само во период од десет години. Негови зачувани комедии се: „Дундо Марое“, „Скржавец“ (позната и како „Скуп“), „Манде“ (од која се изгубени прологот, првиот чин и дел од вториот чин), „Аркулин“ (од која недостасуваат прологот и половина од првиот чин), „Пјерин“ (од која се зачувани само неколку фрагменти), како и „Шега со Станец“ (Novela od Stanca) од 1551 година. Исто така, тој направил и превод на „Хекуба“ од Еврипид.
„Скуп“ (за првпат играна во 1555 година) претставува слободна преработка на комедијата на Плавт „Аулуларија“ во која ликовите од оригиналното дело се заменети со дубровчани. „Шега со Станец“ е типична ренесансна комедија, напишана во 1550 година. Во ова дело, Држиќ покажал извонредна умешност за комедиографија, како и за водење лесен дијалог. Овде се користи јазикот на дубровничката улица, како и јазикот на простиот народ. Комичните ефекти се постигнати врз основа на една измама и една игра. Поради овие одлики „Шега со Станец“ е чиста „комедија дел арте“. Но, иако го следи жанрот за кој се определил, сепак Држиќ внесува иновации, пред сè со фактот што на сцена го изнесува народот, во јазикот и во карактерот. Обично, во ренесансната комедија за потсмев служи некој богат стар и измамен маж, а тука е прикажан човек од народот, сиромашен, прост, неук. „Дундо Марое“ (или во превод „Чичко Марое“) е најзначајното дело на Марин Држиќ, пишувано во рамките на неговата активност со дружината Помет, а за првпат изведено во 1551 година. Во него, Марин Држиќ покажал извонредно мајсторство на ниво на заплет. Комедијата Дундо МАрое припаѓа на типизирана плаутовска комедија со кои се исмеваат човечките мани, во случај себичлук. Инаку во комедиите на Држиќ освен влијанието на Плавт видливо е и влијанието на италијанската комедија по Плавт и чиј главен застапник е прочуениот Пиетро Аретино.
Ентони Хјуиш
Ентони Хјуиш (Antony Hewish ) e британски радиоастроном кој ја добил Нобеловата награда за физика во 1974 (заедно со колегата радиоастроном Мартин Рајл) за работата окулу пронаоѓањето на радиосинтезна апература и неговата улога во откривањето на пулсарите. Исто така бил награден и со Едингтонов медал на Кралското астрономско друштво во 1969.
Рани години
Се образувал во Таунтонскиот кралски колеџ. Неговите постдипломски студии во колеџот "Gonville and Caius" (Кембриџ), биле попречени од воените служби во истражувачкото воспоставување "Royal Aircraft Establishment" и "Telecommunications Research Establishment" каде работел со Мартин Рајл. Враќајќи се во Кембриџ во 1946, Хјуиш дипломирал и истовремено се придружил на рајловиот истражувачки тим во кавендишката лабораторија, а докторирал во 1952. Хјуиш направил честичен и теориски напредок во набљудувањето и експлоатацијата на очигледните светкања на радиоизворите како резултат на нивното зрачење на слики на плазмата. Ова го довело до предложување и сигурно финансирање за конструкција на меѓупланетарната светлосна низа, голема низа на радиотелескопи во милардската радиоастрономска опсерваторија (MRAO) во Кембриџ за да однесе високовременска радиорезолуциска анкета од меѓупланетарната светлина.
Нобелова награда
Во текот на оваа анкета, еден од неговите дипломирани студенти, Џослин Бел Бернел, открил радиоизвор кој бил познат како првиот пулсар. Документот во кој бил објавен овој пронајдок имал пет автори, името на Хјуиш било прво на листата, а на Бел било второ. Хјуиш и Мартин Рајл биле наградени со Нобелова награда за физика во 1974. Нобеловата награда на Рајл и Хјуиш, без вклученост на Бел како кодобитник, била контроверзна и била строго осудена од колегата на Хјуиш, астрономот Фред Хојл. Сега светски познато е дека раководителот на секторот и супервизорот на Џослин Бел „ја добиле Нобеловата награда за физика за откритие кое всушност било нејзино. Некои луѓе Нобеловата награда ја нарекуваат Не-Бел бидејќи толку силно сметаат дека наградата требала да биде споделена со Џослин Бел Бернел.“ Покрај ова, сеедно, по доделувањето на наградата на Хјуиш и Рајл, на интервју со „Cosmic Search (Вселенска истрага)“ Бел го изјавила следново:
Последователна кариера
Хјуиш бил професор по радиоастрономија во кавендишката лабораторија од 1971 до 1989 и начелник на милардовата радиоастрономска опсерваторија (MRAO) од 1982 до 1988. Бил направен за соработник на Кралското друштво во 1968. Тој се здружил со Кралската институција во Лондон кога било наредено од Сер Вилијам Лоренс Брег. Во 1965 бил поканет да биде дел од доделувањето на божиќните предавања на кралската институција за „Истражување на вселената“. Тој последователно одржал ноќни петочни дебати и бил професор во кралската институција во 1977.
Хјуиш е соработник со черчиловиот колеџ во Кембриџ. Тој исто така е член на советничкиот конзулат на кампањата за наука и инженерство.
Награди и почести
Хјуиш има почесни дипломи од шест универзитети меѓу кои Манчестер, Екстер и Кембриџ. Тој е странски член на белгиската кралска академија и американската академија на уметностите и науките. Негови поважни награди се:
Религиозни погледи
Хјуиш сметал дека религијата и науката се комплементарни. Во предговорот на „Прашања на вистината“ Хјуиш напишал:
Личен живот
Тој се оженил со Мерџори Ричардс во 1950 и имале еден син.
IC 1050
IC 1050 — галаксија во соѕвездието Овен, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1050 се споменува и како CGCG 439-26.
Откривање
Објектот е откриен на 7 јануари 1896 година од страна на Стефан Жавел.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1050 е од видот C. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,6 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,6 mag, додека површинскиот сјај изнесува 14 m/лм2. IC 1050 има привидни димензии од 0,8' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 40 м 32,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +14° 17' 53"".
Други поделби
Проучување на IC 1050 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 10131.
Користена литература
Vol.I. Pasadena, Calif., California Institute of Technology, 1961. Also, successive volumes through 1968. (1,380) (Catalog)
Театарска војна
Театарска војна (1788-1789) (Teaterkriget) или Брусничка војна (Tyttebærkrigen, Tyttebærkrigen), била кратка војна меѓу Данска-Норвешка и Шведска, која започнала на 24 септември 1788 година и формално траела до 9 јули 1789 година. Иако одлуката за нападот била донесена во Данска, мнозинството од напаѓачките војници биле Норвежани од Данско-Норвешката армија.
Нападот бил насочен кон регионот познат како Бохуслен во Шведска и требал да дејствува како диверзија за да се ослободи Русија, која била сојузник на Данска-Норвешка и неодамна била нападната од Шведска (Руската војна на Густав III). Ова ја принудила Данска-Норвешка да го почитува нивниот сојуз меѓу двете држави што бил потпишан во 1773 година.
Позадина
Кога Густав III од Шведска на своја иницијатива, и противуставно, ја нападнал Русија во 1788 година и со тоа ја започнал Руско-Шведската војна од 1788–90 година, Данска се нашла во непријатна позиција. Во Договорот од Царское Село од 1773 година, Данска-Норвешка се обврзала да помогне со 12.000 луѓе, шест линиски бродови и три фрегати во случај Русија да биде нападната. Набргу по шведскиот напад, Русите побарале Данска-Норвешка да го одржи ветувањето, и така Данска-Норвешка била принудена да се приклучат на војната. Кога Густав III добил вест за ова, извикал „Спасен сум!“.
Имајќи предвид дека нападот врз Русија бил само иницијатива на Густав, и дека многу Шведски офицери и противници на кралот биле силно против војната и дека војната не се водела многу успешно, овој извик може да изгледа чуден. Сепак, Густав III, остроумниот политичар го видел ова како златна можност да го сврти шведското мислење во своја полза. Тој го напуштил борбениот фронт во Финска и продолжил кон Стокхолм, а потоа и во Даларна каде успеал да поттикне неколку слободни корпуси да учествуваат во одбраната против Данците и Норвежаните. И покрај силната поддршка од народот, Шведска имала само 10.000 луѓе кои морале да бидат поделени помеѓу Сканија, Јемтланд и Бохуслен.
Данско-Норвешки Напад
Првата данска сила од околу 8.000-10.000 луѓе под команда на принцот Чарлс од Хесен го нападнала Бохуслен од Норвешка на 24 септември и брзо напредувала кон Венерсборг, сретнувајќи слаб шведски отпор. Полковник Јохан Вернер Транефелт се обвиткал во Квиструм северно од Удевала со 700 од неговите луѓе, но бил поразен на 29 септември од страна на многу поголеми Дански-норвешки сили предводени од генерал-мајор Јохан Фридрих фон унд цу Мансбах. За една недела Данско-Норвежаните ја зазеле Удевала, Венерсборг и Амал и на 6 октомври побарале предавање на Гетеборг.
Офанзивните трупи наишле на мал отпор и ја окупирале Удевала, Венерсборг и Амал за една недела, но подоцна биле запрени во Гетеборг. Од 10.000 војници, Норвежаните загубиле само 8 во конфронтациите што следеле.
Заклучок и последици
Соочени со примирје, закани за заеднички напад врз Холштајн од Велика Британија и од Прусија, и со уште посилно одбранет Гетеборг, данско-норвешките трупи тргнале на 12 ноември 1788 година кон Норвешка, а Густав III можел да го искористи ова како изговор да го наречел победа. Ова било погодно за Шведска бидејќи борбите на финскиот фронт сè уште биле во тек.
Успехот можел да се претвори во дебакл кога било откриено дека поручникот Бензелстјарна со одобрение на кралот планирал да ги запали седумте руски бродови во пристаништето во Копенхаген. Преку откровението, плановите никогаш не биле реализирани.
Напаѓачката Данско-Норвешка сила изгубила само осум мажи преку воени дејствија. Речиси несериозните шведски и норвешки имиња за конфликтот не го одразуваат вистинското страдање предизвикано: Данско-Норвешката армија загуби 1.500-3.000 мажи поради глад, болест, лоши санитарни услови и изложеност на постојани есенски врнежи. На 12 ноември, норвешката дивизија се повлече назад во Норвешка.
На 9 јули 1789 година, пред заканата од комбинираната моќ на Британија и Прусија, Данска-Норвешка се согласиле да го прекинат активното ангажирање во конфликтот. Изјава за неутралност била издадена од Данска-Норвешка, а не формален мировен договор.
Фредерик фон Хакстаузен учествувал во оваа кампања како офицер. Како резултат на катастрофалната одредба на војниците, што била причина за фатална чума меѓу нив, тој отпатувал во странство во 1793 година со цел да студира воено снабдување. За да го направи тоа, тој ги посетил Пруската, Австриската и другите војски.
Името на војната
Шведскиот термин „Театарска војна“ го одразува мислењето во подоцнежните времиња дека војната во пракса била театарски спектакл, а не „вистински“ воен конфликт.
На норвешки, војната е позната како Tyttebærkrigen по норвешкиот збор за планинска брусница, во сеќавање на тоа како норвешките трупи, на кои им било одбиена помош од месното население, морале да живеат од земјата во сезоната на бобинки.
Рене Шар
Животопис
Шар е роден во Л’Ил сир ла Сорг во департманот Воклиз во Франција, како најмал од четирите деца на Емил Шар и Мари-Терез Руже. Татко му бил градоначалник и директор на гипсарницата во Воклиз. Детството го поминал во Невон, богат семеен дом кој бил завршен пред неговото раѓање, потоа учел во Авињон каде бил сместен во интернат, а од 1925 година студент е на Трговското училиште во Марсеј каде ги чита Плутарх, Франсоа Вијон, Жан Расин, германските романтичари, Алфред де Вињи, Жерар де Нервал и Шарл Бодлер. Бил висок 1,92 м и бил активен играч на рагби. Откога кратко работел во Кавајон, во 1927 година бил на отслужување на воениот рок во артилеријата во Ним.
Првата книга на Шар, „Ѕвончиња на срцето“ била издадена во 1928 година како компилација на песни пишувани меѓу 1922 и 1926 година. На почетокот на 1929 година, заедно со Андре Кајат го основал весникот „Меридјен“ и издал три броја. Во август, на Пол Елијар, кој есента дошол да го посети во Л’Ил сир ла Сорг, му испратил дваесет и шест примероци од неговата книга „Арсенал“ издадена во Ним. Кон крајот на ноември, Шар се преселил во Париз каде ги сретнал Луј Арагон, Андре Бретон и Рене Кревел и им се приклучил на надреалистите. Неговото „Вероисповедување на субјектот“ (Profession de foi du sujet) било издадено во декември во дванаесеттиот број од „Надреалистичка револуција“. Тој останал активен во надреалистичкото движење во раните 1930-ти години, но постепено се дистанцирал од средината на триесеттите години. Во кариерата, делата на Шар излегувале во различни едиции, често со уметнички работи од значајни творци како Василиј Кандински, Пабло Пикасо, Брак, Жоан Миро, Анри Матис и Виера да Силва.
Шар му се приклучил на Француското движење на отпорот во 1940 година под името капетан Александар, и командувал со падобранската зона Диранс. Одбил да издава што било за време на окупацијата, но во 1943-1944 ги напишал „Страници на Хипнос“ ("Feuillets d'Hypnos"), песни во проза кои се однесувале на отпорот. Во текот на педесеттите и шеесеттите години и покрај кратките и несреќни експерименти во театарот и филмот, Шар ја достигнал својата полна зрелост како поет. Во шеесеттите се приклучил на борбата против стационирање атомско оружје во Прованса. Умрел од срцев удар во 1988 година во Париз. Во хотелот Кампредон (познат и како Дом Рене Шар) во Л’Ил сир ла Сорг е сместена јавна колекција од неговите ракописи, цртежи, слики и уметнички предмети.
Шар им бил пријател и близок соработник на Албер Ками, Жорж Батај и Морис Бланшо кај писателите, Пабло Пикасо, Жоан Миро и Виктор Браунер кај сликарите. Тој требало да биде во колата која имала сообраќајна несреќа во која загинале Ками и Мишел Галимар, но немало место и истиот ден тој се вратил во Париз со воз.
Композиторот Пјер Булез напишал три поставки на поезијата на Шар, „Сонцето на водите“ (Le Soleil des eaux), „Свадбеното лице“ (Le visage nuptial) и „Чеканот без господар“ (Le marteau sans maître). Доцно пријателство се развива меѓу Шар и Мартин Хајдегер, кој поезијата на Шар ја опишал како „ремек-дело во неискажливото“ и редовно бил негов гостин во Ла Тор во Воклиз.
Економска географија
Економска географија или стопанска географија — релативно млада научна географска дисциплина. Нејзината појава и формирање е сврзано со развитокот на капитализмот. Таа произлегла од потребата што подобро да се запознае природната средина во која живеат луѓето и да се стави во служба на општеството, поточно од потребата за претворање на природните во економски богатства.
Појава на економската географија
Првите податоци од областа на економската географија датираат од времето на големите географски откритија, кога разните морепловци и истражувачи оставале од своите патувања, во вид на патописи, податоци за природата, луѓето и нивното занимање, односно производството и деловите на светот коишто ги посетувале.
Подоцна, развојот на економската географија доста го унапредиле германските географи кои се занимавале со проучување на природната средина и нејзиното дејство врз човекот и општеството. Тие го воведуваат и компаративниот метод во географијата преку кој појавите во природата почнуваат да се истражуваат, а не само да се опишуваат.
Голем придонес во развојот на економската географија дале француските географи. Тие ја формирале и развиле таканаречената хумана географија. Нејзина одлика е што истражувањата не се насочувале кон просторот, како што бил случајот со германската школа, туку кон човекот и просторот и на нивните меѓусебни влијанија. Тие го застапувале гледиштето дека географската средина на општеството му дава одделни можности, но од човекот, односно општеството и степенот на неговата развиеност, зависи до кое ниво ќе бидат тие исползувани.
За време на Втората светска војна економската географија во Британија многу се афирмирала и зафатила нова проблематика. Тогаш поради тешкотиите што се јавиле околу снабдувањето со лрехранбени производи од прекуморските земји, Англичаните ја развиле теоријата за најниски производствени трошоци и најрентабилно ползување на обработливото земјиште. За таа цел тие изработиле голем број карти на природните услови на одделни реони на државата со укажувања на земјоделските култури кои во дадени услови би дале и најдобри резултати. На тој начин е извршена промена на производствената структура, специјализација и реонизација на аграрното производство, со што се зголемило производството и се намалила потребата за увоз на прехранбени производи. Оваа теорија и методологија за најрационално ползување на аграрните површини денеска е прифатена и се користи во многу земји.
Во втората половина од XX век економската географија е насочена главно кон економската реонизација. Се истражува територијалкната разместеност на аграрното производство, индустријата, сообраќајот а со цел да се обезбеди преку погодните локации оптимално ползување на природните и човечки потенцијали. Оттука потекнува и современата дефиниција на економската географија. Таа е географска наука која ги проучува условите и особеностите во географската разместеност на производството, неговата размена и потрошувачка.
Предмет на економската географија
Предмет на проучување претставува производството, при што најпрво се истражува географската средина зашто таа ја претставува базата во која се одвива производството. Меѓутоа, елементите на таа средина, како што се: релјефот, климата, хидрографијата, почвите, растителниот и животинскиот свет и минералното богатство, не се истражуваат изолирано туку комплексно во нивното единство и поврзаност. Набљудувањата се изведуваат од аспект на нивното влијание врз нивото, структурата и територијалната разместеност на производството.
По истражувањето на природните одлики се преминува кон проучувањето на вториот важен фактор на производството, а тоа е населението. Кај него не е важна само динамиката на движењето на вкупниот број на населението и територијалната разместеност, туку уште повеќе квалитетот на работната сила, нејзината квалификациона структура, како и останатите структурни одлики, бидејќи само квалификуваниот труд може да биде високопродуктивен.
Потоа следуваат истражувањата во областа на географската разместеност на одделните видови производство и на сообраќајот. Притоа најпрво обично се набљудува развитокот, структурата и разместеноста на аграрното производство, бидејќи низа аграрни производи служат како суровинска база на индустријата и како такви придонесуваат за објаснувањето на прашањата од областа на разместеноста на индустриското производство. Индустријата, пак, се разработува по еден логичен ред. Најпрво се прикажува енергетското стопанство, потоа основната индустрија и најпосле гранките на лесната индустрија. Аграрното и индустриското производство завршуваат со реонизација на тоа производство, со цел да се изнајде оној простор каде што постојат оптимални услови за одделните видови на производство.Благодарение на Марина Јакупег денеска постои економската географија
Поделба на економската географија
Економската геогрефија според одредени услови и фактори се дели на: општа економска географија, која ја изучува разместеноста на производството во светски размери, посебна или регионална економска географија, која ја изучува разместеноста на производството во рамките на една држава или на едно географско лодрачје и гранска економска географија, која ги проучува одделните стопански гранки и во зависност од предметот на проучување се дели на: аграрна географија, индустриска географија, сообраќајна географија, тргoвска географија, туристичка географија и др.
Аспен (Колорадо)
Аспен е град, и скијачко одморалиште во Питкин Каунти, Колорадо, САД. Тоа е седиштето на округот Питкин Каунти и е блиску до областа на Карпестите планини опсегпт Sawatch, по течението на реката Roaring Fork, на надморска височина малку под 8.000 метри (2.400 м) од западниот наклон, 11 милји (18 км) на запад од разделувањето на континентот. Според пописот во 2010 година, имало 6.658 постојани жители.
Основан како рударски камп во текот на Сребрената ровокопачката гранка во Колорадо и именуван поради изобилството на трепетлики во областа, градот напредувал со брзо темпо во текот на 80-тите, во првата деценија од своето постоење. Оваа рана ера заврши кога паниката од 1893 година доведе до колапс на пазарот на среброто, а градот започна половина век кој беше познат како "тивки години" во кој населението постојано се намалуваше, достигнувајќи најниска точка на помалку од илјада жители веќе во 1930 година. Судбината на Аспен се смени во средината на 20 век, кога соседната планина Аспен беше развиена во едно скијачко одморалиште, и индустријалецот Валтер Пепке купи многу имоти во градот и повторно ги разви. Денес е дом на три реномирани институции, од кои две ги основал Пепке, и имаат меѓународна важност: Фестивалот за музка и образование во Аспен, Институтот во Аспен, а центарот за физика во Аспен.
Во доцниот 20 век, градот стана популарна и повлекуваше познати личности. Новинарот за интервјуа Хантер С. Томпсон го разработел хотелот во центаротна градот и неуспешно се кандидираше за градоначалник. Пејачот Џон Денвер напишал две песни за Аспен по неговиот престој таму. И двете го популаризира Аспен помеѓу младината на 70-тите како идеално место за живеење, и градот продолжи да расте, дури и кога стана озлогласен за некои од хедонистичките ексцеси, како и нивната култура за дрога.
Денес музичари и филмски ѕвезди се споени со директорите на корпорации. Како резултат на овој прилив на богатство, Аспен може да се пофали со најскапите цени за недвижности во САД и повеќето од жителите од средната класа, не можат да си дозволат да живеат таму. Тој останува популарно туристичко одредиште, кое пружа рекреација во околната национална шума “White River” која служи како летно дополнување на четирите ски области во близина.
Историја
Корените на градот се поставени во зимата 1879 година, кога група на рудари ги игнорираа апелите од страна на Фредерик Питкин, гувернерот на Колорадо, да се вратат преку континенталниот јаз поради востание на индијанците во Уте. Првично наречен Уте Сити, малата заедница беше преименувана во Аспен во 1880 година, а во своите врвни производствени години во 1891 и 1892 година, го надмина Ледвил во САД кој беше најпродуктивната сребрено-рударска област. Производство се прошири поради усвојувањето на Актот за набавка Sherman Silver во 1890 година, што придонесе владата двојно да купува сребро. Од 1893 година, Аспен имаше банки, болница, два театри, оперски куќа и електрични светла. Економскиот колапс дојде со паниката од 1893 година, кога претседателот Кливленд повика на специјална седница на Конгресот и го укина актот. За неколку недели, многу од рудниците во Аспен се затворија, а илјадници рудари останаа без работа. Беше предложено среброто да биде признаено како законско платежно средство и популистичката партија го донесе ова како едно од нејзините главни прашања; Дејвис Х Вајт, новинар и активатор на Аспен, беше избран за гувернер на Колорадо на демократскиот билет, но после некое време, движење пропадна.
Во 1977 година, Аспен беше темелно фотографиран за проектот за филмското мрежно место за Аспен финансиран од страна на американското Министерство за одбрана. Филмското мрежно место е еден од најраните примери на виртуелната реалност.
Аспен е познат како најмалиот радио пазар следен од страна на Arbitron, рангиран на # 302.
Локалните медиуми во Аспен вклучуваат две радио станици: KSNO и KSPN; два дневни весници: “The Aspen Times” и “The Аspen Daily News”, три локални списанија: “Aspen Sojourner”, “Aspen Magazine” и двогодишен “Aspen Peak”, едно дигитално списание, “Skollie Magazine’s Aspen Edition”, како и локалнite телевизиски канали: “TV Aspen” и “Plum TV Aspen – Channel 16”.
Влада
Аспен е автономната општина под законот на Колорадо. Таа има совет-влада. Избраниот совет од четири члена и градоначалникот ги надгледуваат операциите во градот, заснована на ден-за-ден од менаџерот на градот, именуван функционер, кој служи за нивните задоволство. Стив Барвик е менаџер на градот од 1999 година; Мик Ирска е градоначалникот.
Главната канцеларија на градот е во Градското собрание, поранешната сала на Арсеналот која се наоѓа на списокот на националниот регистар на историски места во пресекот на улицата Јужна Галена и источната авенија Хопкинс. Поради својата експанзија во доцниот 20 век, го надмина тој простор. Неколку одделенија на градот се сместени во сателитски канцеларии низ градот.
Пазар на недвижности
Аспен е најскапото место за купување недвижен имот во САД. Аспен е мешавина од врвни луксузни имоти и различни кондоа со едно-семејни куќи и мобилни домашни паркови. Почнувајќи од март 2011 година, најниската цена на едно-семеен дом на пазарот беше приколка за $ 559,000. Средната цена на листата за домови или кондоа за продажба во Аспен е 4.229.558 $ според Trulia. Не е невообичаено да се види на списокот на цените да стигнуваат до осум бројки. Во август 2012 година, 6 загарантирани недели од фракциона сопственост на 3 собно луксузно кондо во центарот на Аспен изнесуваше 625.000 $.
Географија
Градот се наоѓа по должината на југоисточниот горен дел на долината Roaring Fork, и по должината на реката Roaring Fork, притока на реката Колорадо долга 40 милји (64 км) јужно од Гленвуд Спрингс, Колорадо. Тој е опкружен со планини и пустински области од три страни: Црвената планината на север, планината Smuggler на исток, и планината Аспен на југ.
Аспен се наоѓа на 39 ° 11'32 "С 106 ° 49'28" З [12], заедно со државниот автопат 82.
Според Бирото за попис на САД, градот има вкупна површина од 3,5 квадратни милји (9,1 км2).
Демографија
Според пописот од 2000 година, имало 5914 жители, 2903 домаќинства и 1.082 семејства кои живеат во градот. Густината на населението била 1,675.4 луѓе на квадратен километар (646.9/km ²). Имало 4.354 станбени единици со просечна густината од 1,233.5 по квадратен километар (476.2/km ²). На расна основа составот на градот бил 94,94% бела раса, 0,44% црна или афроамериканска, 0,24% индијанска, 1,45% азиска, 0,08% од тихоокеанските острови, 1,64% од другите раси. 6,14% од населението биле шпанци или латинци.
Имало 2.903 домаќинства од кои 16,5% имале деца под 18-годишна возраст кои живееле со нив, 28,8% биле брачни парови кои живееле заедно, 5,6% биле жени без сопруг, а 62,7% биле самци. 43,8% од сите домаќинства биле составени од поединци а 4,8% имале некој кој живе сам и кој имал 65 години или повеќе. Просечната големина на домаќинствата била 1,94, а просечната големината на семејствата била 2,67.
Во градот населението се ширело со 13,1% на возраст под 18 години, 9,8% 18-24, 42,1% 25-44, 27,6% 45-64, а 7,4% оние кои имале 65 години или повеќе. Средната возраст била 37 години. За секои 100 жени имало 115,1 мажи. За секои 100 жени на возраст од 18 и повеќе, имало 117,5 мажи.
Просечниот приход за едно домаќинство во градот било $ 60,418, а просечниот приход за семејствата бил 70.300 $. Мажите имале просечниот приход од $ 41.011 наспроти 32.023 $ за жените. Приходот по жител на градот бил 40.680 $.
Транспорт
Единствениот аеродром во Аспен е аеродромот Аспен-Питкин Каунти, исто така познат како Sardy Field. Аеродромот е од класа FAA 1 и има една асфалтирана писта, широка 100 стапки (30 метри) и долга 8.006 стапки (2440 м). Нејзиното работно време согласно со FAA контролата на воздушниот сообраќај се 07:00-10:00(според времето на планините). Sardy Field е третиот најпрометен аеродром во Колорадо. Аеродромот има голем дел за генерална авијација во кој можат да се сместат многу корпоративни и приватни авиони што може да створи толпа на аеродромот за време на прометна сезона. Постојан оператор, кој работи на делот за генерална авијација, е Атлантското воздухопловство. На аеродромот има две редовни комерцијални авиопревозници: Јунајтед ерлајнс (управувана од SkyWest ерлајнс) и Американ ерлајнс (управувана од страна на американ Игл). Во зима, аеродромот има услуги од меѓународниот аеродром Денвер, меѓународниот аеродром О’хара, интерконтиненталниот аеродром Џорџ Буш, меѓународниот аеродром Лос Анџелес, и меѓународниот аеродром Сан Франциско.
Државниот автопат 82 во Колорадо е единствениот главен пат кој обезбедува пристап до Аспен. Постојат некои планински премински патишта кои водат кон градот, но сите тие бараат теренски возила и обично се непроодни во текот на зимата. Автопатот 82 источно од Аспен е исто така непроодни поради постојаниот снег на преминот, оставајќи го автопатот 82 во западниот дел на Аспен како единствен кој дава пристап со моторно возило во текот на зимата.
Образование
Биомаса
За разлика од другите обновливи енергетски извори, биомасата може да се претвори директно во течност при потребата за пренос. Најпознатите биогорива се етанолот и биодизелот. Етанолот (алкохол) се добива со ферментација на било која биомаса богата со јаглехидрати, како пченката, преку процес сличен со правењето пиво. Најмногу се користи како додаток (адитив) на горивото за да ги намали емисиите на гасовите кои предизвикуваат смог (како јаглерод моноксидот). Биодизелот (естер) се прави од растително масло, животински масти, алги или дури и рециклирани масти за готвење. Може да се употребува како додаток на дизелот за намалување на емисиите на штетни гасови или во својата оригинална форма, директно во возилото.
Топлината може да се користи за хемиско претворање на биомасата во гориво, кое може да се гори како нафтата за да произведе струја. Биомасата може да се гори директно со што се создава пареа за производство на струја или општо, за процесите на производство. Во централа, турбината вообичаено ја заробува пареата, а генераторот ја преведува во струја. Во индустриите за дрво и хартија, струготините понекогаш директно се ставаат во печките за да произведат пареа која ќе се употреби за понатамошно производство или само дапроизведе топлина за загревање на работните простории. Некои термоцентрали на јаглен користат биомаса како дополнителен извор на енергија во високо ефикасни печки за да ги намалат емисиите на штетни гасови во воздухот.
Дури и гасот може да се произведе од биомасата со цел производство на струја. Системите за гас користат високи температури да ја преведат биомасата во гас (мешавина на водород, јаглерод моноксид и метан). Гасот оди во турбина која наликува на моторот од авион, само што истата придвижува електричен генератор наместо авион. Остатокот од биомасата во полињата исто така произведува гас - метан што може да се согорува во печка за да произведе пареа за создавање струја или за индустриски процеси.
Новите технологии можат да доведат до користење на биолошки хемикалии и материјали за производство на производи како на пример антифриз, пластика и предмети за лична хигиена што сега се произведуваат на основа на нафта. Во некои случаи, овие производи можат да се комплетно биоразградливи. Додека технологијата споро напредува за да масовно го рашири производството на овие материјали, придобивките од истите се огромни.
Биоенергетските технологии користат обновливи извори на биомаса за да произведат ланец на енергетски производи, како струја, течни, гасовити и тврди горива, топлина, хемикалии и други материјали.
Џамија Дуќанџик
Џамијата Дуќанџик (отомански турски: Muslihuddin bin Abdülgani (Müezzin Hoca - Dükkancık) Camii; кирилица: Муслихуддин бин Абдулгани (Муеззин Хоџа-Дуќанџик) Џамија) — џамија во скопската населба Дуќанџик, на самата периферија на Старата скопска чаршија. Ja изградил Муезин-оџа Продавачот, видна личност на старо Скопје. Се смета дека е изградена во 1549/1550 година. Земјотресот од 1963 година ја разрушил џамијата, додека недопрено останало само нејзиното минаре. Обноввуањето на објектот, финансиски потпомогнато од страна на арапскиот емират Шаржах и од други турски организации и некои македонски стопанственици, започнало во 2004 година, а џамијата повторно била отворена во 2007 година.
Имиња
Во почетокот, џамијата била позната како „Муезин-оџина џамија“, во чест на нарачателот на изградбата, Муезин-оџа, а ова име се споменува уште во 1615 година. Нејзиното денешно име го добила по чаршијата „Дуќанџиклар“, која во времето на изградбата на џамијата се наоѓала во непосредна близина.
Историја
Не е познато кога точно џамијата била изградена, но според пишан документ за нејзиниот градител, како најдоцен датум може да се земе предвид 1549 година. Нарачател на нејзината изградба бил Муезин-оџа Продавачот, кој бил познат и по изградбата на џамии во Нови Пазар и Трепча. Во своето завештание, во кое се нашле Куршумли ан, Ѓулчилер амам и бројни дуќани, тој го вклучил водоводот изграден за шадрванот од џамијата. Како последица на земјотресот од 1963 година, џамијата претрпела големи штети и била во голем дел разрушена, а неоштетено останало само нејзиното минаре. Со преземените активности за отстранување на урнатините во 1984, пронајдени се делови од објект и градежен материјал постари од XV век, па се претпоставува дека била изградена врз темелите на постара градба.
Во 2004 година бил формиран Иницијативен одбор за реконструкција на џамијата, која наишла на огромен број на критики. На чело на иницијативниот одбор за реконструкција на џамијата бил последниот нејзин имам од 1963 година, Хатиз Идриз ефендија. По започнувањето на градежните работи во 2004, изградбата била запрена поради недостиг на пари, па било испратено писмо до гувернерот на третиот по големина арапски емират, Шаржах, во коешто била побарана финансиска помош за доградба на џамијата. Тој испрати 170 илјади евра. Покрај арапската донација средства за џамијата донирале турски организации, џамии, како и македонски стопанственици. Изградбата на џамијата чинела околу 500 илјади евра. Свеченото отворање на обновената џамија се одржало на 4 мај 2007 година, а на церемонијата на отворањето присуствувале тогашниот градоначалник на Скопје, Трифун Костовски, видни македонски политичари, како и гости од Турција.
Архитектура
Градбата спаѓа во групата на еднопросторни куполни џамии. Првобитно, куполата на тромпи била поставена над доста висок тамбур со осумаголна основа, при што тромпите овозможувале премин од квадратниот простор до тамбурот. По широчината на објектот пред неговиот средиштен дел имало трем со два четириаголни столба, над кои се наоѓала сводната конструкција со две помали куполи покриени со олово. Тремот бил поставен во правоаголна рамка и бил обложен со обработен камен, а содржел и надворешен михраб и сталактитни украси. Влезот на џамијата бил поставен несиметрично и бил сместен на левата страна, речиси до бочниот ѕид. Внатрешноста на објектот се одликувал со михработ, чијашто ниша била украсена со сталактити. Објектот има високо минаре кое било ѕидано со обработен камен и е со многуаголна основа. Во долниот дел од минарето има два камени прстена, а содржи и сталактитни украси под шерефето и парапетни плочки со ориентални мотиви.
Рочестер (Њујорк)
Рочестер (Rochester) е град во американската држава Њујорк. Градот има најголемиот економија во Њујорк после Њујорк Сити. Овој град според статистиките во 2006 година, има 208 123 жители, што го прави трети град во Њујорк, и 98-ти град по број на жители во САД.
Кампос (музичка група)
Кампос е италијанска електронско-фолк рок музичка група од Пиза, која била формирана во 2011 година.
Историја
Бендот е основан во Пиза во 2011 година од страна на Симоне Бетин, поранешен гитарист на Motta 's Criminal Jokers и музичкиот продуцент Давиде Барбафиера. Подоцна истата година, Бетин се пресели во Берлин, каде што го запозна австралискиот басист Дари Виј, кој му се придружи на бендот во 2014 година. Триото почна да ги изведува своите први песни во клубовите во Берлин и го сними својот деби студиски албум на англиски јазик, Viva, во 2015 година. Албумот бил мастериран од диск џокејот Јан Драјвер, а издаден на 3 Март 2017 година од етикетата Aloch Dichi.
Подоцна во 2017 година, Дари Виј беше заменет со Томазо Танзини и бендот потпишал договор со Woodworm.
Во 2018 година, Давиде Барбафиера глумел во филм од Гипи, претставен на 75. Меѓународен филмски фестивал во Венеција, а самиот бенд се појави во камео улога, некои од нумерите од Вива беа вклучени и во саундтракот на филмот.
Тие го извеле својот прв студиски албум на италијански јазик, Umani, vento e piante, на 9 ноември 2018 година.
На 27 ноември 2020 година, Кампос го издале својот трет студиски албум, Латлонг.
Вест Ајленд
Вест Ајленд (англ. West Island = „Западен Остров“) е главен град на Кокосовите Острови. Населението брои околу 120 жители. Ова е помалку населениот од двата населени острови во земјата (другиот е Хоум Ајленд).
Вест Ајленд бил дел од плантажата Клунис-Рос, со авионско слетувалиште кое се користело во Втората светска војна. Освен управни објекти, местото има колонијал за мешана стока, аеродром и сместување за туристи.
Антиаритмички агенс
Антиаритмиците се класа на лекови кои се користат во третманот на состојби на абнормален срцев ритам (кардијални аритмии), како што се атријална фибрилација, атријален флатер, вентрикуларна тахикардија и вентрикуларна фибрилација.
NGC 7029
NGC 7029 — елиптична галаксија во соѕвездието Индијанец, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7029 се споменува и како ESO 235-72, AM 2112-483.
Откривање
Објектот е откриен на 2 октомври 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Други поделби
Проучување на NGC 7029 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 66318. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 412; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8430. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Споменик на Никола Карев (Скопје)
Споменикот на Никола Карев е споменик пред Собранието на Република Македонија, во Скопје. Споменикот бил најавен како дел од т.н. проект „Скопје 2014“. Седумметарскиот бронзен споменик го претставува Никола Карев (1877-1905), македонски херој и претседател на Крушевската Република. Излеан во леарницата „Фернандо Маринели“ во Фиренца. Постаментот е висок пет метри и е обложен со травертин и на истиот се поставени четири релјефи со мотиви од македонската историја. Споменикот на Никола Карев, според неофицијални информации чини околу 1 милион евра.
Нгерулмуд
Нгерулмуд (палауански: Ngerulmud) е месност во покраината Мелекеок, што воедно е и главен град на Палау. Владата се преселила тука на 7 октомври 2006 од поранешниот главен град Корор во. Нгерулмуд лежи 20 km североисточно од Корор, на островот Бабелдаоб и 2 km северозападно од селото Мелекеок. .
IC 1051
IC 1051 — галаксија во соѕвездието Касиопеја, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1051 се споменува и како CED 8.
Откривање
Објектот е откриен во 1906 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1051 е од видот EN. IC 1051 има само една позната привидна димензија, која изнесува 120'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 44 м 0 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +63° 0' 36"".
Други поделби
Проучување на IC 1051 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Користена литература
Vol.I. Pasadena, Calif., California Institute of Technology, 1961. Also, successive volumes through 1968. (1,380) (Catalog)
Еколошки фактори
Под надворешната (животна) средина, постои комплекс на фактори кои дејствуваат врз живите суштества на местото каде што живеат. Овие влијанија доаѓаат од жива и нежива природа во околината која ги опкружува растенијата и животните и се нарекуваат надворешни или еколошки фактори.
Основни својства на еколошките фактори се: Тие меѓусебно ги условуваат и менуваат, така што единствениот ефект на еден единствен фактор е невозможен. На пример, влажност поради неговата температура. Промената на еколошките фактори е присутна со текот на времето (во текот на денот и ноќта, во текот на годината) и во просторот (на пр. Промена на температурата од екваторот кон половите).
Поделба на еколошките фактори
Сите еколошки фактори може да се поделат на: Влијанието на човекот, бидејќи е многу специфично и значајно, се разликува како посебен антропоген фактор.
Абиотички фактори
Абиотичките фактори на животната средина се поделени во три групи: Климатските фактори го одредуваат основниот карактер на некои области и вклучуваат: За растот и развојот на секој растителен и животински вид, потребна е одредена минимална количина на топлина, а доколку недостасуваат, основните физиолошки процеси се прекинуваат и се создава смрт на дадениот организам. Затоа, температурата е еден од најважните фактори на животната средина. Водата, исто така, има огромно значење за живиот свет, бидејќи основните животни процеси во клетките не можат да се замислат без вода. Единствениот важен извор на природна светлина на Земјата е сончевото зрачење. За разлика од растенијата чија светлина е директен извор на енергија потребна за процесот на фотосинтеза, светлината влијае на повеќе животни индиректно (однесување, исхрана, итн.), Иако може да не дејствува директно (за адаптација, дистрибуција итн.). Воздухот има ефект врз живи суштества, нивните физички и хемиски својства. Воздухот дејствува врз живите суштества со нивните физички и хемиски својства. Хемиските својства на воздухот зависат од неговиот состав на гасови (содржи 78% азот, околу 21% кислород, околу 0,03% јаглерод диоксид, водородни траги итн.).Од физичките одлики на воздухот, важното за живите суштества, влажноста и воздушните струи имаат најголемо значење.
Едафски фактори кои ги опфаќаат физичките, хемиските и биолошките својства на земјиштето и ѕидовите на кои се развива земјиштето.
Орографски фактори вклучуваат релјефни одлики: