cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ивабрадин
Несакани ефекти
Најчеста несакана реакција на лекот кај 2 до 14,5 проценти од пациентите се дозно зависни и реверзибилни фосфени (перцепција на светлина во смисла на изолирано осветлувања во видното поле), кои исчезнуваат за време на (кај 77,5 проценти од пациентите) или после третман. Тие се предизвикани од конкурентна инхибиција на една варијанта на каналот I f во мрежницата (ретината). Се препорачува претпазливост кај пациенти со ретинитис пигментоза.
Фармакокинетика
По орална администрација, ивабрадин брзо и речиси целосно се апсорбира. Максималните нивоа во плазмата се постигнуваат по околу еден час на празен стомак. Биорасположивоста е околу 40 проценти (ефект на првиот премин, анг. first pass effect). Храната ја одложува апсорпцијата за околу еден час. Приближно 70 проценти од ивабрадин се врзува за плазмените белковини.
Ивабрадин интензивно се метаболизира во црниот дроб и цревата преку цитохром P450 3A4 ( CYP3A4 ) и се разградува со ефективен полуживот од единаесет часа. Тој е слаб инхибитор на CYP3A4.
Бал под маски (Верди)
Бал под маски е опера од Џузепе Верди на либрето од Антонио Сома, чиј извор е либретото на Ежен Скриб за композиторот Даниел Обер за делата Густав III, или Бал под маски (1833).
Нарачувањето на операта и нејзината реализација
Оваа опера е плод на младешкото пријателство со Антонио Сома, што потекнувало од периодот на Травијата, Верди за операта се инспирира од од француската драма Густав III, или Бал под маски, либрето што Ежен Скриб го напишал за Даниел Обер во 1833 година. Пред да биде изведено за прв пат во театарот Аполо во Рим на 17 февруари 1859 година, ова дело морало да претрпи бројни промени диктирани од Бурбон, а потоа и од Папската Држава.
Верди го избрал да работи токму на второто, во договор со раководството на театарот.
Во октомври 1857 година, Сома и Верди почнале да работат на либретото и музиката и повикувајќи се (со соодветни модификации) на делото на Скриб и Обер, но кога биле испратени првите нацрти Торели веднаш го предупредил композиторот дека цензурата ќе бара многу промени. Верди ги оценил како сомнителни сите барања, пред сè, поместувањето наназад пет или шест века од епохата во која била напишана; сепак во јануари, по пристигнувањето во Неапол, тој успеал со Сома да напишат либрето со нов наслов: Одмазда во Домино, менувајќи го кралот во војвода од Померанија и пренесувајќи ја акцијата еден век наназад.
Но, со атентатот врз Наполеон III, кој се случил на 14 јануари од страна на Феличе Орсини, целата работа повторно била оценета како несоодветна. Затоа, раководството на театарот Сан Карло решило да се движи независно со тоа што ќе го има насловот и голем дел од содржината на либретото, сега познато како Аделиа од Адимари, изменето од анонимен либретист (се претпоставува дека е Доменико Болоњезе, тогашниот официјален поет на театарот). Откако ја слушнал веста, Верди решил да се ослободи од договорот уште пред да го види новото дело; управата го тужела, а тој одговорил со тужба за оштета. Сето тоа морало да се реши на суд.
По неколку месеци бил постигнат договор: раководството ги повлекло обвинувањата и во замена Верди организирал оживување на Симон Боканегра во театарот Сан Карло на 30 ноември 1958 година.
Но, желбата да го постави своето дело го поттикнала композиторот да стапи во контакт со менаџерот на театарот Аполо во Рим, Винченцо Јаковачи, кој бил воодушевен од веста, но најавил дека делото ќе мора да претрпи некои промени поради цензурата. Сома го поттикнал Верди да не преговара и да го даде либретото во Милано каде што ќе помине неповредено во театарот, но за композиторот било неопходно да му зададе „шамар“ на неаполскиот театар, поставувајќи ја операта „речиси на периферијата на Неапол и да покаже дека дури и цензурата во Рим го дозволило ова либрето“.
Така, операта преминала во рацете на Римјаните и успеала да излезе на сцената без премногу промени на 17 февруари 1859 година, иако со одредено незадоволство од авторите. Сома морал да ги прифати одредбите на цензурата, но одбил либретото да биде објавено под негово име; Верди морал да се задоволи со членовите на актерската екипа што театарот му ги обезбедил и бил малку разочаран од нив, со исклучок на Гаетано Фраскини и Леоне Џиралдони.
Премиера
Операта ја доживеала својата премиера на 17 февруари 1859 г. во театарот Аполо во Рим, со следниве изведувачи:
Претходно
Заплетот се заснова на вистински настан: Густав III, крал на Шведска од 1771 до 1792 година, бил ранет од некој човек од дворот за време на еден бал на 16 март, а починал неколку дена подоцна. За приказната, сведена на либрето на Скриб (текст од кој подоцна ќе го земат својот знак сите други опери со иста тема), била напишана музика неколку пати пред да стане извор за Вердиевиот Бал под маски.
Заплет
Дејството се одвива во Бостон на крајот на 17 век.
Слика II: живеалиштето на волшебничката Улрика
Улрика, на крајот од еден ритуал, станува свесна дека нешто многу сериозно ќе се случи. Рикардо пристигнува преправен во рибар и придружуван од Оскар и група пријатели; за да ги тестира волшебните способности на Улрика, гувернерот ја предвидува среќата на секој од нив по ред, за да ја исмее со тоа што веднаш ќе ги реализира предвидувањата со паметни измами. Во одреден момент пристигнува жена и бара да да влезе кај Улрика сама: тоа е Амелија, која растргната помеѓу љубовта и брачната должност, бара од волшебничката некоја напивка што ќе и го врати изгубениот мир. Улрика ја советува да оди на полноќ на озлогласеното поле во близина на гробиштата, каде што може да собере волшебна билка. Рикардо тајно ја слуша исповедта на Амелија и се радува што знае дека жената му ја возвраќа љубовта. Откако Амелија ќе замине, самиот Рикардо ја претскажува својата иднина. Волшебничката не ја препознава неговата висост бидејќи е преправен, и му прави застрашувачко пророштво: меѓу неговите пријатели има еден или повеќе од еден што заговараат против неговиот живот; тој што ќе го убие ќе биде и првиот што ќе му подаде рака. Рикардо, за дополнително исмејување, талка меѓу присутните барајќи од нив да му подадат рака, но никој не се осмелува да го стори тоа. Сепак, доаѓањето на Ренато и нивното пријателско ракување се чини дека ги отфрла сите сомнежи: Рикардо изјавува дека Ренато е неговиот најдоверлив пријател и никогаш нема да се осмели да го убие. Во тој момент Рикардо ѝ го открива својот вистински идентитет на Улрика и ѝ дава благодат и ја поканува да признае дека е шарлатан; волшебничката, иако му е благодарна, не може да го повлече пророштвото.
Чин II
Озлогласеното поле во близина на гробиштата во Бостон
Амелија оди на гробиштата ноќе, на полето што ѝ го посочи Улрика, за да ја собере волшебната билка; додека ја бара, ја оплакува својата бедна љубов. Рикардо ѝ се придружува и, за време на краток разговор, ѝ се исповеда за неговата љубов. Страста ќе ги обземе двајцата заљубени, кога оддалеку се гледа како пристигнува Ренато, по трагата на заговорниците кои треба да му фатат заседа на грофот. Ренато не ја препознава сопругата која го прекрила лицето со превез и го повикува пријателот да бега. Рикардо прифаќа откако добил свечено ветување од Ренато дека ќе ја врати жената пред градските порти, без никогаш да зборува со неа. Пристигнуваат заговорниците кои, разочарани од пронаоѓањето на секретарот наместо гувернерот, би сакале да се одмаздат убивајќи ја неговата мистериозна љубовница. Ренато се спротивставува ставајќи ја раката на мечот, а Амелија, за да го избегне дуелот, го симнува превезот. Глетката на неговата сопруга го остава Ренато скаменет и буди веселба кај заговорниците, кои продолжуваат да се шегуваат со ситуацијата. Ренато решава да го измие овој срам со крвта на Рикардо, па ги повикува заговорниците во неговата куќа за да се здружат со нив и да помогнат за убиство на грофот. Потоа ја води Амелија назад во градот, но не пред да и се закани со смрт.
Чин III
Како што изгрева новиот ден, Ренато се соочува со Амелија и и кажува дека само крвта може да го измие срамот. Жената ја прифаќа својата судбина, но го моли Ренато да може да го прегрне нивниот син за последен пат: гледајќи ја таа потресна сцена, Ренато одлучува да не ја убие сопругата, туку само Рикардо. Набргу потоа, Семјуел и Том, заговорниците, пристигнуваат во куќата на Ренато, сè уште вчудовидени од ненадејната промена на човекот, кој потврдува дека сака да учествува во нападот. Се влече ждрепка кој ќе треба да го зададе смртоносниот удар и Амелија е принудена да го извлече името на убиецот: избраниот е Ренато. Потоа пристигнува Оскар со покана за балот под маски, а Ренато изјавува дека таму ќе оди заедно со Амелија, која, откако ги разбрала намерите на нејзиниот сопруг, ќе се обиде на секој начин да го спаси својот сакан. Во меѓувреме, Рикардо во својата работна соба размислувајќи за верноста на Ренато, одлучува да се откаже од Амелија и има намера да го врати Ренато во Англија заедно со неговата сопруга: додека тој го потпишува декретот, пристигнува Оскар со белешка што му ја доставила една мистериозна жена, каде што пишува дека при приемот ќе му биде загрозен животот. Рикардо сепак одлучува да присуствува на балот за последен пат да ја види својата сакана. Започнува балот под маски: Ренато се обидува да разбере која е маската на Рикардо и со измама успева да ги украде информациите од Оскар. Во меѓувреме, на Рикардо му приоѓа Амелија, која го моли да побегне. Рикардо одбива, но признава дека ја потпишал наредбата за нејзино заминување. Додека се подготвуваат да се збогуваат, пристигнува Ренато и предавнички го прободува грофот. Оскар го обвинува Ренато за злосторството, но грофот, во смртна мака, го ослободува својот пријател и, откако му се доближува, му признава дека ја сакал Амелија, но дека ја почитувал нејзината чест и му го покажува потпишаното испраќање. Додека Ренато размислува за последиците од неговата погрешна одмазда, Рикардо умира, оплакуван од сите присутни.
Папокот на светот
„Папокот на светот“ — роман на македонскиот писател Венко Андоновски од 2000 година.
Предговор на приредувачот
Во предговорот, издавачот на книгата, кој за себе вели дека работи како сметководител, ги објаснува мотивите за издавањето на книгата: заедно со ковчегот со мртвото тело на брат му, кој работел во циркусот „Медрано“, тој добива и еден куфер полн со книги, но во куферот пронаоѓа уште неколку записи: романот „Папокот на светот“, дневникот на брат му и судското сведочење за неговата смрт дадено од госпоѓата Луција Земанек. Иако се сомнева дека брат му е автор на романот, сметководителот решава да ги објави пронајдените ракописи при што вистинските имиња ги заменува со имињата на главните ликови во романот „Шега“ на Милан Кундера.
Книга Папокот на светот
Отец Иларион, кој е отфрлен од божјата милост и ја има загубено верата во бога, ја пишува својата исповед во која раскажува за своите односи со св. Кирил Филозофот. Отец Иларион е дете од непознати родители, пронајдено и одгледано од калуѓерите, а почнал да зборува уште на шестмесечна возраст и подоцна се одликува со дарбата да раскажува приказни поради што е наречен Сказник. Отец Иларион се одликува и со дарбата да ги гледа невидливите нешта како во случајот со смртта на царската ќерка, кога во огледалото го видел нејзиниот посмртен лик, а потоа од парчињата на скршеното огледало ја составил сликата на мртвата девојка. Еден ден, во дворот на логотетот (владетелот) доаѓа Кирил Филозофот кој со својата мудрост тој го засенува главниот советник на логотетот, отец Стефан наречен Писмородецот поради тоа што по налог на владетелот создал сосема нови букви. Гневниот отец Стефан ги собира дванаесетмината членови на царскиот совет на таен состанок со намера да коваат заговор против Филозофот. Иларион не се согласува со тоа, но од страв им се приклучува на заверениците.
Филозофот успева да ги прочита новите букви на отец Стефан и тогаш се открива дека дека се работи за старо, заборавено писмо кое во минатото се употребувало во Кападокија. Отец Стефан е јавно посрамотен, а поради направениот фалсификат е сменет од функцијата. Неговиот гнев кон Филозофот уште повеќе се зголемува и тој го испраќа Иларион во Дамаск за да купи отровен пајак. Во меѓувреме, логотетот му дава нова задача на Филозофот – да го преведе записот на неговиот прстен, напишан на некој непознат јазик. Кирил повторно се истакнува со својата мудрост и не само што успешно го преведува записот, туку го подучува логотетот како да чита непознати писма. Стефан и Иларион го пуштаат отровниот пајак во собата во која се чува копијата на еден таен ракопис. Потоа, Иларион го краде дрвото на кое се запишани старите букви од Кападокија, членовите на царскиот совет го палат дрвото, но тоа се претвора во татко му на отец Стефан, човекот кој направил препис од тајниот ракопис, а потоа се претворил во букви. Утредента, кога Иларион оди да бара прошка од Кирил Филозофот, на големо изненадување го здогледува дрвото со стариот ракопис сосема нечепнато. Отец Стефан не мирува и повторно го наклеветува Филозофот кај логотетот, но тој успешно се брани со својата убедлива беседа за значењето на зборовите и гласовите. Тогаш, отец Стефан станува љубезен кон Филозофот и го предлага за член на царскиот совет. Иако предлогот е едногласно поддржан од сите членови на советот, на тајното гласање Филозофот добива само два гласа, од логотетот и од Иларион, но сепак, логотетот го назначува Филозофот за член на советот.
Логотетот му дава нова задача на Кирил Филозофот – да го протолкува тајниот текст кој одамна се чува заклучен во источната одаја на библиотеката, додека неговиот препис се чува во западната одаја. Кирил и Иларион влегуваат во западната одаја и над книгата здогледуваат пајак од кого се ослободуваат. Читајќи го преписот, Кирил сфаќа дека тој е само обична пресметка и дека не крие никаква тајна. Тој бара дозвола да влезе во источната одаја за да го прочита оригиналниот запис, но логотетот не се согласува. Тогаш, во придружба на Иларион, Кирил заминува на пат со намера да го пронајде центарот на светот, убеден дека таму се наоѓа оригиналниот ракопис. Тие пристигаат до планината наречена Папокот на светот која се наоѓа во пустината и на една карпа пронаоѓаат древен запис. На Кирил му се потребни три месеци за да го препише записот, а кога стигнува до крајот, наеднаш удира гром, но тој останува неповреден. Кирил открива дека записот е дело на царот Дариј.
Кирил и Иларион се враќаат во Цариград каде дознаваат дека на Стефан му се јавил на сон татко му, по што тој го отворил неговиот гроб и коските на татко му го протолкувале тајниот запис од источната одаја чиј автор бил царот Соломон. Кирил утврдува дека неговиот запис и записот што го откил отец Стефан се речиси исти, но сфаќа дека Стефан не успеал да го протолкува записот. И навистина, проклетството на царскиот двор продолжува понатаму: ќерката на владетелот се претвора во пајак, а земјата ја тресат земјотреси и се шират разни болести. Поради тоа, логотетот му го дава на Кирил клучот од источната одаја. И во неа Кирил здогледува пајак над записот при што пајакот има на грбот крст каков што има и Иларион на неговиот грб. Тајниот запис е напишан на непознато писмо, а започнува со буквата Ж. Исто така, и во таа одаја се наоѓа фреска на која е прикажан ѓаволот. Кирил го чита записот, а Иларион ја кажува последната реченица од преписот направен од отец Мида, таткото на отец Стефан. Тогаш, двајцата ја напуштаат одајата, а Кирил е задоволен зашто најпосле ја решава загатката.
Кирил му објаснува на Иларион дека записот во тајната одаја е препис од чашата на царот Соломон, а дека истиот препис се наоѓа и на карпата на Папокот на светот при што тој запис го фалсификувал царот Дариј. Тогаш, Иларион сфаќа дека отец Стефан има копија од клучот од тајната соба каде подолго време врши блуд со малоумната ќерка на владетелот. Иларион влегува тајно во собата на отец Стефан каде го чита целиот текст на преписот направен од отец Мида и открива дека тој го протолкувал тајниот запис, дека водел љубов со некоја девојка-пајак, дека тој е зачнат од таа врска и дека отец Стефан му е брат. Наспроти долготрајните измачувања до Стефан, сепак Иларион му простува и решава да го спаси од гневот на логотетот. Истата ноќ, Иларион влегува во тајната соба и го поместува тајниот запис на местото од каде што не може да се види дека тој во себе крие уште еден запис. Утредента, Кирил го води логотетот во одајата со намера да го остави самиот да го прочита тајниот запис, кој кажува дека царот Соломон не бил мудрец. Меѓутоа, бидејќи ракописот е поместен, логотетот не може да го прочита скриениот запис, па Кирил го напушта Цариград и заминува во Рим каде подоцна умира. Отец Стефан пак си го враќа угледот и повеќе не го измачува Иларион, ќерката на владетелот оздравува, во царството владее мир, на Иларион му исчезнува крстот на грбот, но истовремено тој ја губи способноста да ги гледа невидливите нешта.
Петнаесет години по напуштањето на родниот град, Јан Лудвик решава да го напушти циркусот „Медрано“. Уште од средношколските денови тој е вљубен во Луција на која безуспешно ѝ се додворувал неколку години. Причината за неуспехот лежи во тоа што тој ја одбива нејзината понуда да стане член на партијата во која членува таа. Неговиот најдобар другар е Павел Земанек за кого Јан дознава дека, исто така, е вљубен во Луција и кој неколку години подоцна се жени со неа. Јан случајно во себе открива акробатски способности. Во една прилика, тој ја разоткрива љубовната врска меѓу Луција и наставникто по физичко воспитување. По скандалот, Луција боледува цел месец, а Јан ѝ ја посветува својата стихозбирка „Енигма“. Подоцна, во училиштето се одржува приредба во организација на Луција, а Јан има мала акробатска точка за време на паузата. Кон крајот на учебната година, учениците заминуваат на излет во Стоби, каде Јан се опива и има халуцинации. По завршувањето на излетот, тој и Земанек заминуваат пеш до Велес, а патем ја здогледуваат Луција во возилото на наставникот по физичко, кој во меѓувреме е поставен за директор на училиштето. Во Велес, Јан ја среќава Луција и таа му признава дека го сака. Тие почнуваат да се љубат, тој ја соблекува Луција гола, но во последен миг ја одбива нејзината понуда за полов однос, зашто сфаќа дека таа е веќе искусна во тој поглед. По тој настан, директорот го повикува Јан на разговор во својата канцеларија и ја исмева неговата стихозбирка посветена на Луција. Во меѓувреме, во градот пристигнува циркус и Јан се запознава со Ина, која настапува во циркусот. Истовремено, тој пишува есеј во кој остро ја напаѓа новата народна уметност што ја пропагира власта.
Поради есејот, Јан е повикан на сослушување во канцеларијата на директорот на училиштето, каде е присутна и Луција. Јан одбива да се покае и продолжува со навредите кон партијата поради што директорот крвнички го претепува. Луција и Земанек го носат Јан во циркусот (каде тој веќе има акробатски настап) и тој го напушта градот заедно со циркусот, а Ина станува негова љубовница. Од тој настан минуваат многу години, а во меѓувреме Јан дознава за смртта на родителите, за напредувањето на Земанек во партијата, за неговиот брак со Луција и за нивната подоцнежна разделба поради неверството на Земанек. Истовремено, поради здравствените проблеми со внатрешното уво, Јан ја губи смислата за рамнотежа и добива отказ од циркусот.
Книга Светлина
По смртта на Јан, Луција дава исказ пред судот во кој прераскажува некои случки од средношколските денови: причините поради кои ја отфрлила неговата љубов поради верноста кон партијата и заминувањето на Јан од градот. Потоа, таа раскажува за стапувањето во брак со Земанек, за неговото напредување во партијата и за нивната подоцнежна разделба поради љубовната врска на Земанек. Најпосле, таа подробно ги опишува околностите пред погинувањето на Јан, кој го напуша циркусот со намера да се замонаши, но претходно ненајавено ја посетува Луција во нејзиниот дом; на негово наговарање, тие заминуваат во Стоби каде тој пие вино од нејзиниот папок, ѝ го враќа украсот со пајакот, додека таа му ја враќа стихозбирката; потоа, тие продолжуваат пеш кон Велес, движејќи се по железничката пруга; кога пристигаат до тунелот, Јан се качува на мостот, а во тој миг тука минува експресниот воз; качен на ограта од мостот, Јан моча врз возот и тогаш настапува силна светлина; возот застанува во тунелот, а машиновозачот го здогледува јагленисаното тело на Јан кое лежи на електричните жици; за време на неговиот погреб, присутните не можат да го отворат ковчегот од чија внатрешност се слуша шушкање на книги; претходно, за време на аутопсијата, во џебот на панталоните на Јан лекарите ја пронаоѓаат неговата пеплосана стихозбирка.
Поговор
Овој дел ја содржи рецензијата на второто издание на романот „Папокот на светот“ на Јан Лудвик при што рецензентот, доцентот Венко Андоновски, ги наведува причините поради кои го одбил барањето да биде рецензент на првото издание на романот.
За оригиналноста на фотокопијата, или - „ЕНИГМА“!...
Приредувачот ја претставува стихозбирката „Енигма“ на Јан Лудвик, која била спасена врз основа на фотокопијата направена од мајка ѝ на Луција. Притоа, приредувачот го искажува својот сомнеж во однос на оригиналноста на збирката, наговестувајќи ја можноста дека песните ги напишала токму таа, т.е. дека тие не се оригиналните песни на Лудвик. Овој сомнеж го потврдува и доцентот Андоновски.
ЕНИГМА
Овој дел ја содржи стихозбирката „Енигма“ на Јан Лудвик, како и едно писмо од писателот Бранко Варошлијаво кое патем ги споменува и песните од збирката.
За романот
„Папокот на светот“ постигнал голем успех како кај публиката, така и кај книжевната критика. Романот доживеал повеќе изданија и бил продаден во повеќе од 12 000 примероци. Истовремено, тој бил награден со неколку македонски и странски награди, како: роман на годината, „Стале Попов“, „Балканика“ и „Југра“.
Преводи
Српското издание на книгата го објавила издавачката куќа Лагуна од Белград во 2019 година во превод на Љиља Цревар и Данка Андоновски.
Кабинет на Соединетите Американски Држави
Кабинетот нема колективни извршни овластувања, не функционира самостојно и не треба да гласа. Составен е од 24 членови (25 вклучувајќи го и потпретседателот): 15 шефови на оддели и девет членови на ниво на кабинет. Кабинетот се состанува со претседателот во просторија соседна на Овалната соба. Со исклучок на американскиот јавен обвинител и претходно генералниот директор на поштата на САД, сите членови на кабинетот - шефови на органи на централната власт - се нарекуваат „секретари“ (анг. Secretary), што во владиниот систем на САД одговара на позицијата на министер.
Претседателот на САД може да разрешува членови на Кабинетот без претходно одобрение од Сенатот, што било потврдено од страна на Врховниот суд на Соединетите држави во случајот Маерс против Соединетите Американски Држави (1926. Претседателот има овластување да го организира кабинетот, како и да основа комисии. Како и сите федерални јавни службеници, членовите на Кабинетот се предмет на импичмент од Претставничкиот дом и сослушување во Сенатот за „предавство, поткуп или други високи кривични дела и прекршоци“.
Уставот на Соединетите Држави експлицитно не предвидува креирање на Кабинет. Улогата на Кабинетот, според клаузула од Уставот е давање совети на претседателот. Исто така, Дваесет и петтиот амандман го овластува потпретседателот, заедно со мнозинството од раководителите на извршните оддели, да го прогласат претседателот за „неспособен да ги извршува овластувањата и должностите на неговата функција“. Раководителите на извршните оддели - доколку ги исполнуваат условите - се во редица за наследување на претседателот во такви случаи.
Првиот кабинет го составил Џорџ Вашингтон, првиот претседател на Соединетите Американски Држави, со назначување четворица негови најблиски соработници: државниот секретар Томас Џеферсон, секретарот за финансии Александар Хамилтон, секретарот за војна Хенри Нокс и државниот обвинител Едмунд Рандолф. Потпретседателот Џон Адамс не бил вклучен во Кабинетот на Вашингтон бидејќи таа позиција тогаш се сметала за законодавен службеник (претседател на Сенатот). Дури во 20 век, потпретседателите биле постојано вклучувани како членови на Кабинетот и почнале да се сметаат првенствено како членови на извршната власт.
Фридрих Паулус
Фридрих Вилхелм Ернст Паулус (гер. Friedrich Wilhelm Ernst Paulus, Брајтенау, Гуксхаген, 23 септември 1890 — Дрезден, 1 февруари 1957) бил германски генерал, подоцна унапреден во фелдмаршал, во текот на Втората светска војна. Фридирих Паулус бил син на учител. Безуспешно се обидувал да се зачлени во Германската морнарица, и кратко време поминал студирајќи права на Универзитетот во Марбург. Кога не успеал на студиите, го напуштил универзитетот, и се зачленил во 111-тиот пешадиски полк, во февруари 1910 година. Се оженил со Елена Розети-Солеску на 4 јули 1912 година.
Ипратропиум бромид
Ипратропиум бромид е лек кој се користи за лекување на хронична опструктивна белодробна болест и срцеви аритмии. Во терапијата на бронхијална астма, ипратропиум бромид, како и другите антагонисти на мускарински рецептор, речиси и да не се користи повеќе.
Фридрих Паулус
Првата светска војна
Кога започнала Првата светска војна, Паулусовит полк помогнал во нападот на Франција, и се борел во областа Возгес (Vosges), и околу Арас (Arras), во есента 1914 година. После отсуството поради болест, стапил во Алпенкорпс како штабен офицер, и служел во Македонија, Франција, и Србија. До крајот на војната го стекнал чинот на капетан. Паулус останал во Германската војска, која е во голема мера намалена после Версајскиот мировен договор, и доделен е на 13-тиот пешадиски полк во Штутгарт, како командант на армијата. Служел на разни штабни позиции подолго од деценија (1921-1933) а потоа кратко командирал со моторизованата бригада (1934-1935) пред да биде поставен за началник на штабот во седиштето Панцера во 1935 година.
Ипратропиум бромид
Ипратропиум бромид е четвртично амониумско соединение и дериват на атропин, кој може да се произведе полусинтетички или целосно синтетички со N-алкилација. Како активна супстанција се користи само солта со бромид како контрајон.
Фридрих Паулус
Втората светска војна
Паулус oстанал на должноста како началник на штабот во Панцера сè до 1939 година, кога бил унапреден како генерал-мајор, и станал началник на штабот на Германската десетта армија, која служела во Полска, Холандија, и Белгија. Десеттата армија е подоцна преименувана во Шеста армија. Поставен е за заменик на началникот на генералштабот во 1940 година, и на германската Шеста армија во јануари 1942 година, и го водел нападот на Сталинград. Без разлика на неговата добра процена, Паулус ги следел Хитлеровите наредувања да ги задржи позициите во Сталинград по секоја цена, дури и кога неговите сили биле потполно обколени. Обидот за омош на армијската група Дон, која биле предводена од страна на Фелдмаршал Ерих Фон Манштајн, бил неуспешен, што било неизбежно, затоа што германската војска немала доволна сила да ги победи советските сили кои ја држеле Шестата армија во обрач, како и поради фактот дека кога е извршен овај обид за спасување, Паулусовите преостанати оклопни возила имале доволно горива за само 20 километри. Што и да се случило, на Паулус не му било дозволено да се обиде да побегне, и Шестата армија била конечно прегазена, заедно со румунските, хрватските (со исклучок на совезниците под команда на Марко Месича), унгарската и другите сојузници, кога од недостаток на муниција и опрема, уморот и болеста во редовите на Германската војска станале прејаки, за Германците да можат да се спротивстават на нападите на Црвената армија, кон крајот на јануари 1943 година. Сталинградската битка е водена со неверојатна жештина, и со сигурност спаѓа во некулкоте најкрвави битки во историјата на човештвото. Паулус не бил способен, или немал волја и покрај на Хитлеровите наредувања да проба да ги спаси неговите луѓе со обид за пробивање од обрачот. Меѓутоа, тој исто така одбил да изврши самоубиство, што Хитлер посакувал. Од Паулус било очекувано да го држи Сталинград до смртта. На 30 јануари 1943 година, Хитлер го унапредил Паулус во чинот фелдмаршал, после што судбината на Шестата армија била замечатена, Поради тоа што ниеден германски фелдмаршал во историјата не се предал, импликацијата на ова унапредување била јасна. Паулус се предал на 31 јануари 1943 година. Во советското заробеништво гласен критичар на нацистичкиот режим, стапуваќи во (организиран од страната на Русите) Национален комитет за слободна Германија, повикувајќи ги Германците на предавство. Подоцна бил сведон на оптужбите на судењате во Нирнберг. Пуштен е во 1953 година, две години пред репатријацијата на останатите германски војни заробеници (повеќемината преостанати ветерани од Сталинград), кои биле окарактеризирани за воини злосторници од страна на Советите. Паулус останал контроверзна историјска личност, и покрај промените во однесувањето и спротивставувањето на Хитлер. Фридрих Паулус умрел во Источна Германија, како инспектор на полицијата.
Ипратропиум бромид
Клинички информации
Како антихолинергик, ипратропиум бромид ја блокира активацијата на мускаринскиот ацетилхолин рецептор преку конкурентен антагонизам. Се користи со инхалација, на пример како аеросол со одредена доза, тој делува првенствено локално и спречува стегање на бронхијалните мускули. Како четвртично соединение, ипратропиум бромидот слабо се апсорбира во споредба со терциерните соединенија на амониум. Сепак, ова е пожелно во терапијата со цел да се избегнат централните ефекти на парасимпатолитиците, како што се инхибиција на бронхијална секреција или парализа на цилијарниот епител на дишните патишта.
Интеракции
Ефектот на ипратропиум бромид може да се зголеми ако истовремено се земаат β-симпатомиметици и деривати на ксантин, како што е теофилин.
Контраиндикација
Во случај на следниве болести, внесот треба да се избегнува:
Активната состојка не смее да се зема за време на доењето или во последните три месеци од бременоста.
Фармаколошки информации
Почетокот на дејството со инхалативна употреба се јавува по околу пет минути и времетраењето на дејството е околу четири до шест часа. Покрај тоа, ипратропиум бромид има голем терапевтски опсег. Кога се користи со инхалација, не се очекуваат сериозни антихолинергични симптоми од предозирање. Сепак, предозирањето при системска употреба може да предизвика симптоми за кои е потребен третман, како што се тахикардија, уринарна инхибиција или парализа на цревата. Како противотрови (антидот) во тој случај се користат холинергици како пиридостигмин или неостигмин.
Општински фудбалски лиги на Македонија 2018/2019
Општинските фудбалски лиги на Македонија 2018/2019 - 27. издание на Општинските фудбалски лиги на Македонија.
ОФЛ Кичево
Натпреварувањето се одржало за време на втората половина од сезоната (напролет).
Бараж за опстанок (Битола)
Во баражот обезбедиле четиринаесеттата и петнаесеттата екипа од Првата општинска лига - Битола. Нивни противници биле третата и четвртата екипа од Општинската Б лига - Битола.
Селиште (Владово)
Селиште (Σελίστε) — археолошко наоѓалиште кај селото Владово, Воденско, Егејска Македонија.
Наоѓалиштето се наоѓа југозападно од Владово. Според месните преданија, ова е старото село Владово кое тука постоело од 1600 до 1820-30 г., кога е напуштено. Зачувани се гробиштата и остатоци од куќи, како и остатоците од црквата „Св. Дионисиј Олимписки“.
Во 1995 г. Селиште е прогласено за споменик на културата.
Сакубитрил
Сакубитрил (исто така: AHU-377 ) е лек кој делува како инхибитор на неприлизин. Во фиксна комбинација со лекот валсартан (трговско име Entresto) покажува позитивни резултати во студиите за одобрување за третман на срцева слабост.
Комбинацијата сакубитрил/валсартан се нарекува уште и ангиотензин рецептор-неприлизин-инхибитор (скратено: АРНИ).
Фармаколошки својства
Сакубитрил е пролек кој се претвора во активната состојка сакубитрилат (LBQ657) од страна на ензим од класата естерази со отстранување на етил група. Активната состојка сакубитрилат претставува инхибитор на неприлизин - ензим, неутрална ендопептидаза од групата на металопротеази која разградува бројни ендогени вазоактивни пептиди како што се натриуретските пептиди (пр. атријален натриуретичен пептид АНП), ангиотензин II, брадикинин или адреномедулин. Со инхибиција на деградацијата на овие супстанци, нивната концентрацијата се зголемува и тие делуваат против прекумерната неврохуморална активација која доведува до зголемена вазоконстрикција и задржување на натриум со неприлагодливо срцево ремоделирање.
Самиот сакубитрил нема директен ефект на намалување на крвниот притисок.
Среднорочните и долгорочните ефекти на сакубитрил сè уште не се доволно истражени. Неприлизин е еден од многуте ензиме кои физиолошки ги разградуваат бета-амилоидите, кои играат важна улога во Алцхајмеровата болест. Според тоа, теоретски несакан ефект би можел да биде акумулацијата на амилоид. Глувците кај кои генот за неприлизин бил исклучен покажале симптоми слични на Алцхајмерова болест. Ова набљудување ја поттикна американската Федерална администрација за храна и лекови (ФДА) да побара од Новартис, производителот на Ентресто (трговско име за комбинацијата сакубитрил/валсартан), да спроведе долгорочно следење на ризикот во рамките на рандомизирана, двојно слепа студија. Резултатите од студијата (наречена PERSPECTIVE) беа презентирани на конгресот на Европската Асоцијација за Кардиологија во август 2022 година. Во студијата, за комбинацијата сакубитрил/валсартан во споредба со валсартан во текот на три години не беа откриени никакви абнормалности што би предизвикале загриженост.
PARADIGM-HF студија со фиксна комбинација со валсартан
Двојно слепа, рандомизирана, мултиинституционална клиничка студија наречена PARADIGM-HF, финансирана од фармацевската компанија Novartis мораше да биде прекината по просечно 27 месеци следење бидејќи претходно поставената границата за прекумерно позитивен ефект беше постигната уште за време на редовна рана анализа на податоците.
Во студијата, фиксната комбинација на сакубитрил и AT1 антагонистот валсартан беше јасно супериорна во однос на АКЕ инхибиторот еналаприл. Третирани беа 8.442 пациенти со умерена до тешка систолна срцева слабост, т.е. со ејекциона фракција од 40% или помалку. Примарната крајна точка на студијата беше смрт од кардиоваскуларни причини или хоспитализација поради срцева слабост. Во моментот на прекин на студијата, примарната крајна точка беше 21,8% за пациентите третирани со сакубитрил/валсартан, додека во контролната група примарната крајна точка изнесуваше 26,5% (HR 0,80). 17,0% починале во верум групата (т.е. групата која го примала лекот кој се испитува), односно 19,8% во контролната група (HR 0,84). Ова значи дека 32 пациенти треба да бидат третирани со сакубитрил/валсартан за да се спречи една смрт од срцева слабост (Number Needed to Treat = 32). Со сакубитрил/валсартан, стапката на прием во болница исто така беше намалена за околу 21%, симптомите на срцева слабост беа намалени и физичките перформанси беа подобрени.
Брагил
Остатоците од градот се наоѓаат на ридот Бујук Тепе (Τρανός λόφος) на 1 км ЈЈИ од Јанешево. Откриена е керамика и остатоци од бедем по обиколката на ридот. В полето на подножјето на ридот и на неговиот почеток има некропола со гробови од типот циста.
Саем на книгата во Улан Батор
Саемот на книгите во Улан Батор се организира секоја година во мај за време на пролетта и во септември за време на есента. На овој настан учествуваат повеќе од 300 автори и повеќе од 120 издавачки куќи и сродни организации. Овој настан е во организација на одделот за култура во градот и Министерството за образование. Овој саем на книги им овозможува на читателите да се запознаат со најновите книги, да се сретнат со авторите и да присуствуваат на нивните разговори за книги, да се вмрежат и да ги прошират своите културни искуства од книгите.
Ивета Радичова
Ивета Радичова (родена на 7 декември 1956) била првата жена премиер на Словачка од 2010 до 2012 година. Таа ја водела коалициската влада, во која накратко била и министер за одбрана во последните пет месеци од коалицијата. Претходно таа била министерка за труд од 2005 до 2006 година во втората влада на Џуринда.
Личен живот
Радичова била родена во Братислава на 7 декември 1956 година. Таа имала една ќерка со Стано Радич, познат словачки комичар и актер кој починал во 2005 година. Покрај мајчиниот словачки, Радичова течно зборува руски и добро ги познава англискиот, германскиот и полскиот јазик.
Академска кариера
Радичова ја започнала својата академска кариера студирајќи социологија на Универзитетот Комениус во Братислава, докторирајќи на Словачката академија на науките во 1981 година. Радичова работела како социолог при Академијата од 1979-1989 година, координирајќи го истражувачкиот тим за семејни политики. Во 1990 година, таа продолжила на постдокторски студии една година на Оксфордскиот универзитет. По нејзиното враќање во Словачка во 1991 година, Радичова го основала Центарот за анализа на социјалната политика, една од првите невладини организации во Словачка, и служела како нејзин извршен директор до 2005 година. Во овој период, Радичова предавала и на катедрите за социологија, политички науки и социјална работа на Универзитетот Комениус. Во 2005 година, таа била прогласена за професор по социологија од Филозофскиот факултет на Универзитетот Комениус, со што станала првата жена професор по социологија во Словачка. Во пролетта 2013 година, таа се вратила во Оксфорд, како виситинг соработник.
Политичка кариера
Радичова ја започнала својата политичка кариера во 1990 година како член на движењето Јавноста против насилството, служејќи како портпарол на партијата до 1992 година. Таа подоцна учествувала во словачкиот дел на Граѓанската демократска партија како портпарол. Таа никогаш не станала нејзин член и никогаш не била на функција во партијата.
Од 2005 до 2006 година, таа била министерка за труд, социјални работи и семејство во централнодесничарската влада на премиерот Микулаш Џуринда. Радичова потоа била избрана за пратеник во Парламентот на Словачка на партиската листа на либерално-конзервативната Словачка Демократска и Христијанска унија-Демократска партија (СДКУ-ДС) на Џуринда на парламентарните избори во 2006 година.
По изборите во 2006 година, СДКУ-ДС станала опозиција. Радичова официјално станала член на СДКУ-ДС по изборите и потоа била избрана за заменик-претседател на партијата. Радичова била и заменик-претседател на парламентарната комисија за социјални прашања и домување.
Во 2009 година, Радичова била избрана за кандидат на СДКУ-ДС на претседателските избори во 2009 година, а била поддржана и од конзервативното Христијанско-демократско движење (КДХ) и Партијата на унгарската коалиција (СМК-МКП). Во првиот круг од изборите одржани на 21 март, Радичова освоила изненадувачки 38,05% од гласовите и се нашла на второто место зад актуелниот претседател Иван Гашпарович, кој не добил мнозинство гласови. Радичова била поразена од Гашпарович во вториот круг од изборите одржани на 4 април, освојувајќи 44,47% од гласовите. Таа е втора жена што се пласира во вториот круг на претседателските избори во историјата на Словачка.
Премиер на Словачка
На почетокот на 2010 година, Радичова била избрана за лидер на листата на СДКУ-ДС за следните парламентарни избори преку предизбори, победувајќи го поранешниот министер за финансии Иван Миклош. За време на изборната кампања, нејзината партија се кандидирала на платформа за фискална дисциплина и ветила дека ќе ја заживее економијата.
На изборите на 12 јуни 2010 година, СДКУ-ДС дошле на далечно второ место со 15,42% од гласовите, далеку зад централно- левичарската партија Смер на премиерот Роберт Фицо, која освоила 34,79% од гласовите. Сепак, коалициските партнери на Фицо, ултра-националистичката Словачка национална партија и национал-конзервативната ХЗДС, имале слаби резултати, при што ХЗДС не успеала да освои ниту едно место во парламентот. Откако Фицо се покажал како неспособен да формира нова влада, Радичова, како лидер на најголемата опозициска партија, била замолена да формира влада од претседателот Гашпаровиќ на 23 јуни 2010 година. Радичова била поставена како прва жена премиер на Словачка на 8 јули 2010 година, на чело на коалициската влада на либералната Слобода и солидарност (SaS), Христијанско-демократското движење (KDH), етничката унгарска партија Мост–Хид и СДКУ-ДС. Помеѓу нив, оваа централнодесничарска коалиција имала 79 од 150 места. Радичова ветила дека нејзината нова влада ќе ги намали државните трошоци за да го намали буџетскиот дефицит, истовремено избегнувајќи ги даночните зголемувања. Таа изјавила: „Ние сме подготвени да преземеме одговорност за земјата во време кога таа се справува со влијанието на длабоката економска криза и неодговорните одлуки на нашите политички претходници“. Таа изјавила и дека гаранцијата на Словачка од 4,5 милијарди евра за стабилизацискиот фонд на ЕУ била преголема, но таа исто така изјавила дека нема да го блокира одобрувањето на шемата во ЕУ, иако ќе се обиде повторно да преговара за придонесот на нејзината земја во неа. Нејзината нова влада се обидела, преку коалициониот партнер Мост-Хид, да ги обнови врските со Унгарија кои биле тешко оштетени со усвојувањето на спорните закони за јазик и државјанство.
Радичова изгубила при гласање за доверба во парламентот на 11 октомври 2011 година по спорот за спасувачката програма на еврозоната, што придонело кон падот на нејзината влада. Предвремените избори биле одржани на 10 март 2012 година. Радичова повторно не се пријавила како кандидат. Во 2013 година, таа ја објавила Krajina hrubých čiar, книга за нејзиното искуство како премиер.
2Bona
2Bona или 2Бона — македонска трап, хип-хоп, ар-ен-би и регетон-група. Членови на групата се Марио Јелиќ-Кун, во улога на продуцент, текстописец и пејач; и Антонио Стојановски-Тонито, во улога на текстописец и пејач. Нивната музика е вдахновена од новите светски современи музички трендови и е наменета за ноќни клубови и дискотеки. Нивниот прв сингл се вика Лево десно и бил објавен во 2015 година. Родени се во Скопје каде што живеат моментално. Имаат издавачка куќа позната како „Gorilla TV" основана во 2020 година.
Во март 2019 година, тие издале албум наречен 2Bona. На албумот има шест песни, а тој е снимен за издавачката куќа Global Music Entertainment. Понатаму, 2Bona направила соработка со српската пејачка Елена Китиќ, и во 2019 година ја пуштиле хит-песната Colombiana. Марио во интервју за нивниот успех рекол: „Веќе сме сигурни дека кршиме некоја бариера и ставаме мостови во сите други земји". Следната година, тие ја направиле првата соло хит-песна наречена Joker, која има над 15 милиони прегледи.
Меѓу другите нивни соработки се и со: Слаткаристика — нивниот близок пријател (Би направил сè, Дијаманти, Главо луда), Tyzee (Југ), Таско, Тракер, Газда Паја, Бандата на Руба итн. 2Bona моментално се смета како водач на нов бран на музика на Балканот.
ФА Куп 2022-2023
ФА Куп 2022-2023 - 142-рото издание на ФА Купот, најважниот куп во англискиот фудбал и најстарото елиминационо натпреварување во светот. Турнирот е спонзориран од Емирејтс.
Бранител на титулата од претходната сезона била екипата на Ливерпул. Победникот ќе се квалификува за фазата по групи во Лигата на Европа 2022-2023.
Финалето ќе се одигра на 3 јуни 2023 година на стадионот Вембли.
Календар
Натпреварувањето се состои од 92 екипи од системот на фудбалската лига (20 екипи од Премиер лигата и вкупно 72 од Чемпионшип, Лига Еден и Лига Два) плус 32 квалификувани екипи од 640-те екипи од системот на Националната лига (од 5-то до 10-то ниво на англискиот фудбалски систем) кои го започнале натпреварувањето во квалификациските рунди.
Паровите за сите рунди биле извлечени со ждрепка, обично на крајот од претходната рунда или во живо вечерта за време на последниот телевизиски натпревар од тековната рунда, во зависност од ТВ правата.
Антони Слонимски
Животопис
Долги години, Слонимски живеел во Западна Европа.
Творештво
Од сите припадници на поетската група „Скамандар“, Слонимски е најголем традиционалист во однос на формата. Тој верувал дека песната треба да убедува и да воспитува и бил најголем приврзаник на дидактичката улога на поезијата во полската поезија на XX век. Поради тоа, во неговите песни доминираат мудрата реторика и актуелноста на проблемите за кои пее. Всушност, неговата поезија претставува хроника на полските случувања од 1918 година натаму, а тоа се должи на фактот дека Слонимски објавувал фељтони во кои дал најдуховита критика на полското општество во поново време. Сепак, хуморот присутен во фељтоните во помала мера е присутен во неговата поезија која повеќе се одликува со мудра иронија. За време на подемот на скамандаровците, позијата на Слонимски била поборбена од онаа на Јулијан Тувим и на другите челнови на групата. Слонимски повикувал на кршење на старите односи, на поврзување со надворешниот свет, а тоа го правел со голема доза на потсмев кој од општеството бил сфатен речиси како анархизам. Формално, неговата поезија е врзана за парнасовскиот период, за полската и за европската класика и во неговата поезија воопшто нема траги од формалните иновации низ кои поминала европската поезија во текот на XX век.
Тања Фајон
Тања Фајон (родена на 9 мај 1971) е словенечка политичарка, лидер на социјалдемократите, дел од Партијата на европските социјалисти и поранешен пратеник во Европскиот парламент (ЕП) од Словенија. Таа била министерка за надворешни и европски работи во владата на премиерот Роберт Голоб од 1 јуни 2022 година.
Таа е шеф на словенечката делегација во рамките на политичката група на Прогресивната алијанса на социјалистите и демократите. Таа е исто така авторка на неколку документарни филмови, меѓу кои и Подемот на екстремната десница во Европа, Човечки трагедии на прагот на Европа и Уставот на Европската Унија.
Образование
Тања Фајон дипломирала новинарство на Факултетот за политички и општествени науки Љубњанскиот универзитет. Во 2005 година, таа магистрирала наука и меѓународна политика на Колеџот за интердисциплинарни студии при Парискиот универзитет.
Тања Фајон зборува словенечки, англиски, германски, француски и хрватски јазик.
Кариера во новинарството
Тања Фајон работела како новинар и помошник уредник во Радио Глас Љубљана од 1991 до 1995 година. Била и известувач и писател на словенечкиот дневен весник Република во 1993 година. Работела за РТВ Словенија од 1995 до 2001 година како локален новинар, а како дописник на РТВ Словенија во Брисел од 2001 до 2009 година. Таа, исто така, била известувач за CNN од 1995 до 2001 година. Таа покривала прашања од политиката, до економијата и бизнисот, во различни држави на Европската унија, особено во Белгија, Холандија, Луксембург и Франција.
Пратеник во Европскиот парламент, 2009–2022
Во 2009 година, Фајон била избрана во Европскиот парламент во име на социјалдемократите, поврзани со Прогресивната алијанса на социјалистите и демократите. Таа била заменик-претседател на делегацијата на Европскиот парламент со Хрватска до членството на Хрватска во Европската унија, и била член на Комитетот за организиран криминал, корупција и перење пари.