cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ристо Огненовиќ
Животопис
Огненовиќ роден е во Галичник во 1870 година во семејството Лоновци. Заминува со татко му на печалба во Солун, каде се запишува во егзархиската гимназија. Подоцна се запишува на Учителската школа „Свети Сава“ во Белград и во 1890 година станува учител. По неуспешниот обид да отвори српско училиште во Битола, се враќа во Белград. Потоа заминал за Истанбул, во Галата Сарај и се запишал на францускиот лицеј и го изучувал францускиот јазик. Бил еден од главните луѓе на Новаковиќ кој ја ширел на самиот терен српската пропаганда, односно отворал српски училишта во Македонија. Ристо Огњановиќ работел како професор во српската гимназија во Скопје. Но пред својата смрт во 1940 година ја пишува книгата “Галичник и Мијаците”, на македонски јазик, тврдејќи дека самиот тој не е ниту Србин, ниту Бугарин, односно дека Македонците се посебен народ кој јасно се разликува од нив во секој научен поглед.
"„Одма да кажа да Мијациве, како и сиве други племиња во Македонија, имајет две јаки осеќања: едно, да се Славјани и да се многу родниње како со Србите, таке и со Бугарите, а друго-да не се ни Срби ни Бугари, токо нешчо треќо: да се Мијаци, Брсјаци итн., а по теја Македонци“"
- од книгата „Галичник и Мијаците“
"„Ни Срби ни Бугари, пред да завладејет Турциве, немале ни време ни начин, ни стредства, ни сила за да напрвит (од нами) едно тесто: српско или бугарско... Македонец се делит јасно и од Србин и од Бугарин и овије ги броит како братучеди од вујко и од стрико. Овакво је осаќањето, свеста и волјата на овја народ овамо и добро је овеја да го знојет и едните и другите. Овеја го знојет и историјата и науката и неопходно је овеја да не го заборавит и нашиве славјански политичари“"
Валентино Скендеровски
Валентино Скендеровски (роден на година во ) — македонски продуцент.
Биографија
Основно и средно образование завршил во Скопје, а во 2008 година ги завршува и студиите на Високата Школа за Аудиовизуелна Реализација ЕСРА во Франција со што се стекнува со звање дипломиран инженер на звук. Во 2011 ги завршува после дипломските студии на УКИМ Институт за македонска литература, каде се стекнува со звање магистер по културологија.
Кариера
Својата кариера ја започнува во 1980 година и во периодот до 1986 настапува со сите позначајни македонски групи како што се Берза, Мизар, Меморија, Кикс, Рок Систем, Уликс и други.
Во 1987 започнува да работи во Македонската радио-телевизија како студиски пијанист, при што работел на различни проекти од типот на Макфест, Интерфест, Скопје фест, Гоце фест итн.
Нордајх (Дитмаршен)
Нордајх (Norddeich) — општина во округот Дитмаршен, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Валентино Скендеровски
Кариера
Во 1988 настапува со групата Леб и сол со која што одржува преку 40 концерти низ цела поранешна Југославија. Истата година го снима и продуцира албумот на Игор Јорданов во студиото Лисински во Загреб. Започнува да работи како аранжер, програмер, музички продуцент и клавијатурист на бројни пејачи и музички групи.
Во 1989 во Германија добива награда за најдобра театарска музика за претставата „Крвава свадба“ на театарот Пралипе. Ја компонира музиката за ТВ серијата „Трст виа Скопје“.
Во 1990 е награден како најдобар музички продуцент за албумот „Оган под ѕвездите“ на групата Меморија, снимен во студиото М2 на Македонската Телевизија.
Од 1991 е и официјално вработен во Македонската радио телевизија како музички продуцент и инженер на звук во студиото М2. Во годините што следат во повеќе наврати е добитник на наградата најдобар музички продуцент и најдобар аранжер на манифестациите „12 величествени“, магазинот Екран, Макфест, Интерфест за песни и албуми на Меморија, Ареа, Зијан, Легенда, Дарио, Владо Јаневски, Џина Папас Џокси, Дуле и Коки, Олгица Христовска и многу други изведувачи.
Во 1996 како дел од групата Анастасија работи на музиката на филмот „Пред дождот“ од Милчо Манчевски. Истата година работи како музички продуцент на албумот „Микроорганизми“ на Рамбо Амадеус. Во 1996 работи на неколку музички фестивали, изработува музика за повеќе рекламни спотови, а го продуцира и албумот „Некаде во ноќта“ на Тоше Проески, како и албумот на Џон Илија Апелгрин. Истата година настапува со групата Анастасија на нивната европска турнеја.
Во периодот од 1999-2001 е уметнички директор на најреномираниот фестивал на забавна музика во Македонија Макфест, а го изработува и вториот албум на Џон Илија Апелгрин.
Во 2002 работи со групата Нон Стоп како музички продуцент и аранжер, а работи и на албумите на Биба Додева и Бојана Атанасовска. Во 2002 го формира приватното рок училиште Enterprise.
Во 2003 продуцира и снима албуми за Каролина Гочева, Биба Додева и Кристина Арнаудова, а работи и како музички продуцент и на Детскиот избор за Евровизија.
Во 2004 работи со следните изведувачи: Златко Ориѓански, Тоше Проески, Мартин Вучиќ, Ареа, Ѓорѓи Крстевски, Владо Јаневски, Олгица Христова, Каролина Гочева, Мизар и Фолтин.
Во периодот 2006-2007 работи како музички продуцент, инженер на звук и композитор за следните изведувачи Тони Китановски и Черкези, Дуле и Коки, Дени те чува, Влатко Илиевски, Дани, Марга, Адријан Гаџа, Каролина Гочева, Eye Cue, Златко Ориѓански, Владо Јаневски, Наташа Мијатовиќ, Паркети, Монистра, Мартин Вучиќ и други.
Од 2008 е стручен соработник на Универзитетот за аудиовизуелни уметности ЕСРА на катедрата по Звучно инженерство. Истата година соработува со Каролина Гочева, Дени те чува, Eye Cue и Џон Илија Апелгрин.
Во 2009 работи на детскиот фестивал Златно славејче, а работи и на миксот и постпродукцијата на звукот за анимираниот филм „Вистинската приказна за Хансел и Гретел“ во режија на Гоце Цветановски. Го снима албумот „Агнозија“ на групата Новиот Почеток, албумот на групата Холокауст, како и песната „Само за Македонија“ на групата Дени те чува за изборот на Национална навивачка химна.
Во 2010 и 2011 е ангажиран како музички продуцент на првиот избор за Македонски Идол. Во 2011 година работи како соавтор, аранжер, инженер на звук у музички продуцент на албумот „Poisoned Arrows“, на мултимедијалната артистка Marla Blumenblatt. Таа, на име на овој албум успеа да потпише договор со Сони Мјузик во Австрија и сега е деклариран Сони артист. Во 2011 година работи композитор за Виктор Апостоловски, еден од финалистите на Македонски идол, со кого остварува повеќе изданија, а заедно реализираат повеќе концерти низ Македонија. Во 2011 година е назначен за Декан на факултетот за тонска продукција, при универзитетот за аудиовизуелни уметности, Европска Филмска Академија, ЕСРА Париз-Скопје-Њујорк во Скопје.
Во 2012 година е ангажиран како музички продуцент, инженер на звук и аранжер на албумот „Бурубреал“, на популарниот австриски композитор и изведувач Нино Мандл. Подоцна, во текот на истата година заминува во Виена, Австрија, за да го продуцира и микса неговиот промотивен концерт, кој беше пренесуван на националните австриски телевизии.Во 2013 година, албумот „Бурбуреал“ е номиниран за албум на годината, и ја добива наградата за најуспешно испродуциран алтернативен албум во 2012 г. Во 2012 година е ангажиран како дизајнер и инженер на звук, за претставата „Архелаос“ или „Еврипид се враќа на Балканот“, во режија на Владо Цветановски, а на текст на Јордан Плевнеш. Во 2012 година работи како продуцент и тон мајстор на албумот „Балкан Вулкан“, на македонскиот перкусионист Зоран Маџиров. Овој албум е издаден за германската издавачка куќа, Гема рекордс.
Во 2013 година работи на реставрацијата и мастерингот на целосниот опус на македонскиот изведувач на народни мелодии Никола Бадев. Во 2013 година е назначен за уметнички директор на фестивалот за забавни мелодии „Скопје Фест 2013“, а воедно работи и како музички продуцент и инженер на звук на горенаведениот фестивал. Непосредно по завршувањето на фестивалот, именуван е за директор на секторот Музичка Продукција на МРТВ и оваа функција ја обавува во текот на една година. Во 2013 година е ангажиран како музички продуцент и инженер на звук за фестивалот „Цветници 2013“, во продукција на МРТВ.
Во 2014 година е ангажиран како уметнички директор, инженер на звук и музички продуцент на „Скопје Фест 2014“, на кој, изведувачот Даниел Кајмакоски, беше избран за македонски претставник на Евровизија 2015.
Нова демократија (Грција)
Нова демократија (Νέα Δημοκρατία; Неа димократи́а) — грчка либерално-конезрвативна, политичка партија и е една од најголемите партии во Грција. Партијата беше основана од Константин Караманлис во 1974 година и го состави првиот кабинет на Третата Грчка Република. Партијата владееше со Грција непречено од 2004 година сè до 2009 кога беше поразена на парламентарните избори од ПАСОК. Партијата со својот нов претседател Антонис Самарас ги доби мајските и јунските парламентарни избори во 2012 година.
Партијата има црвсти анти-македонски ставови кои се забележуваат низ говорите на претседателите и членовите.
Науката во 1579 година
1579 година во науката опфаќа некои значајни настани.
NGC 6272
NGC 6272 — спирална галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6272 се споменува и како CGCG 169-22, KUG 1656+280.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6272 е од видот Sab. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 11,9 m/лм2. NGC 6272 има привидни димензии од 0,5' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 16 ч 58 м 58,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +27° 55' 51"". Положбениот агол на објектот е во износ од 167°.
Други поделби
Проучување на NGC 6272 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 59367. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 157; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2067. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 129.
Царица Милица и Владета Војвода
Содржина
Царицата Милица шета во околината на Крушевац, заедно со ќерките Вукосава и Мара. Ним им приоѓа војводата Владета кој штотуку се враќа од Косовската битка. Владета ѝ кажува на царицата дека го видел коњот на кнезот Лазар и смета дека тој погинал. Потоа, тој ѝ кажува дека ги видел и Југ-Богдан со неговите девет синови како со последните сили се борат против Османлиите. Најпосле, Владета раскажува за јуначката борба на Милош Обилиќ и за предавството на Вук Бранковиќ.
Оливера Поппанкова
Оливера Поппанкова ( во ) — македонска водителка на Радио Скопје.
Животопис
Од Трговско-индустриската комора на НРМ преминува во Радио Скопје и како водител го поминува целиот работен век во Македонското радио. Таа била една од првите и најбележити водители на Радиото, а од неа учеле повеќе генерации водители.
Идштет
Идштет (Idstedt; Isted) — општина во округот Шлезвиг-Фленсбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Се наоѓа околу 10 километри северозападно од градот Шлезвиг и источно од сојузниот автопат А7.
На 24-25 јули 1850 година, со Битката кај Истед завршила Првата шлезвишка војна.
Морумби
Морумби е стадион во Сао Пауло, Бразил. Toj е еден од најголемите фудбалски стадиони во светот, со сместивост од 67,052 седечки места.
На овој стадион својте домашни натпревари ги игра екипата на Сао Пауло. Стадион исто така бил еден од домаќините на Копа Америка 2019.
Список на езера во Република Српска
Езерата на Република Српска е подрачјето на водата во површинските слоеви на територијата на Република Српска. Езерата на Република Српска е природно богатство на Република Српска и е под јурисдикција на Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство на Република Српска. Езерата припаѓа на категоријата на водите, и имаат статус на добро од општ интерес за Република Српска, и како такви се под посебна заштита на Република Српска. Статусот на езерото како водена категорија е дефиниран во Законот за водите на Република Српска, во кој е дефинирано: „Езеро - значи водно тело на стоечка површинска вода во внатрешноста на Република Српска.“ Во рамките на Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство на Република Српска, постојат Регионалната агенција за водостопанство на реката Сава и Агенцијата за водостопанство на сливот на реката Требишница. Овие агенции се занимаваат со управување и контрола на водите и езерата на Република Српска. Од аспект на рационалното користење на водните ресурси, езерата на Република Српска се наоѓаат под надлежност на Хидрометеоролошкиот институт на Република Српска, кој е дел од Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство на Република Српска.
Најголемото езеро во Република Српска и најголемото вештачко езеро на Балканскиот Полуостров е Билеќко Езеро.
Сливови на Република Српска
Сите води во Република Српска, вклучувајќи ги и езерата, припаѓаат на Европскиот басен на Црното Море и на помал дел од Јадранското. Јужниот дел на Република Српска, кој го сочинува најголемиот дел од територијата на источна Херцеговина, со релативна граница во општината Гачко (реките Чемерно и Гтачково поле), припаѓа на Јадранскиот басен. Речниот слив на Требишница и Неретва му припаѓа на подрачјето на јадранскиот слив на територијата на Република Српска.
Евидентирани езера
мини|250x250пкс| [[Балкана
Комбинаторика
Комбинаториката е гранка на математиката која ги проучува конечните или броиви дискретни структури. Таа е поврзана со други гранки на математиката како: алгебра, теорија на веројатност, топологија и геометрија. Постојат повеќе гранки на комбинаториката, како: аналитичка, геометриска, тополошка, аритметичка комбинаторика и др.
Швилпер
Швилпер (Schwülper) — општина во округот Гифхорн, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Местоположба
Низ општината поминува автопатот А2, до кој општината има приклучок, и покраинскиот пат Б214. Низ општината течат реките Окер, Шунтер и Букграбен.
Општински единици
Кон општината припаѓаат следниве места: Грос Швилпер, Ротемиле (со Клајн Швилпер и Хилпероде), Лагесбител и Вале.
Вока пипл
Првото видео на групата, објавено на „Јутјуб“ во 2009 година, имало повеќе од 5 милиони прегледувања. Настапувале цела година на „Оф-Бродвеј“ сцената во Њујорк, а во 2012 година, тие ја освоиле наградата „Locile Lortel“ за „извонредно алтернативно доживување“. Групата има настапувано во повеќе од 25 земји, а на 1 август 2014 година, таа настапила и во Македонија, во рамките на фестивалот „Охридско лето“.
Сарек (национален парк)
Националниот парк Сарек (швед. Sareks nationalpark) е национален парк во општината Јокмок во Лапонија, северна Шведска. Се граничи со националните паркови Стура Шефалет и Падјеланта. Сарек е популарен за пешачење и планинарење, но не е погоден за почетници.
Паркот има приближно кружен облик, со просечен пречник од 50 км. Во Сарек нема означени патеки, нема угостителски капацитети, и има само два моста. Покрај тоа, ова подрачје е едно од најдождливите во земјата, па затоа активностите зависат од временските услови. Низ паркот има повеќе потоци кои се опасни за минување без претходно искуство.
Делтата на реката Рапа се смета за најубавата во Европа, a врвот на планината Хјерфе дава глетка на целата долина прекриена со мраз.
Во паркот има повеќе планини повисоки од 2.000 метри. Од вкупно 13 врва над 2.000 м надморска височина во Шведска, 6 се наоѓаат во Сарек. Тука се вбројува и планината Саректјоко, која е втора по височина во земјата. Понекогаш за дел од паркот се смета и планината Ака (веднаш северно), со што бројот на врвови над 2.000 м станува 8. Околу 200 врва во паркот достигнуваат барем 1.800 м. Планините ретко се искачуваат поради должината на искачувањето.
На 1.800 надморска височина се наоѓа опсерваторијата Порте, изградена во раниот XX век по иницијатива на природонаучникот Аксел Хамберг. Сиот градежен материјал е донесен на плеќи.
Во Сарек има над 100 ледници. Заедно со неколку други паркови во Шведска, Сарек е најстариот национален парк во Европа (1909-1910).
Естонија во Втората светска војна
Естонија прогласила неутралност на избувнувањето на Втората светска војна (1939-1945), но нејзината територија постојано била оспорувана, по кое била нападната и окупирана, најпрвин од Советски Сојуз во 1940 година, потоа од Нацистичка Германија во 1941 година, и на крајот повторно нападната и повторно окупирана во 1944 година од страна на Советскиот Сојуз.
Позадина
Непосредно пред избувнувањето на Втората светска војна, во август 1939 година, Германија и Советскиот Сојуз потпишале пакт (исто така познат како пакт Молотов-Рибентроп, или германско-советски пакт за ненапаѓање од 1939 година), во врска со поделбата и распоредувањето на Полска, Финска, Литванија, Летонија и Естонија, во нејзиниот таен дополнителен протокол.
Територијата на дотогаш независна Република Естонија била нападната и окупирана од советската Црвена армија на 16-17 јуни 1940 година. Следеле масовни политички апсења, депортации и погубувања од страна на советскиот режим. Во Летната војна за време на германската операција Барбароса во 1941 година, „Планинските браќа“ за независност зазедле големи делови од јужна Естонија од советските трупи на НКВД и 8-та армија пред пристигнувањето на германската 18-та армија во областа. Во исто време, во јуни-август 1941 година, советските паравоени баталјони за уништување извршиле казнени операции во Естонија, вклучувајќи грабежи и убиства, врз основа на тактиката на изгорена земја нарачана од Јосиф Сталин. Естонија била окупирана од Германија и инкорпорирана во Рајхскомесаријат Остланд во 1941–1944 година.
По германската инвазија на СССР во 1941 година, илјадници Естонци биле регрутирани во советската армија (вклучувајќи го Советскиот 8-ми естонски корпус и други единици), а во 1941-1944 година во германските вооружени сили. Голем број Естонци кои ги избегнале овие регрути можеле да побегнат во Финска, а многу од нив потоа го формирале Финскиот пешадиски полк 200. Околу 40% од естонската предвоена флота била реквизиирана од британските власти и користена во конвоите на Атлантикот. Приближно 1000 естонски морнари служеле во британската трговска морнарица, од кои 200 како офицери. Мал број Естонци служеле во Кралските воздухопловни сили, во британската армија и во армијата на САД.
Загубите во Втората светска војна во Естонија, кои се проценуваат на околу 25% од населението, биле меѓу највисоките пропорции во Европа. Смртните случаи од војна и окупација наведени во тековните извештаи изнесуваат вкупно 81.000. Тие вклучуваат смртни случаи при советски депортации во 1941 година, советски погубувања, германски депортации и жртви на холокаустот во Естонија.
Предговор
Пред Втората светска војна, Република Естонија и СССР ги потпишале и ратификувале следните договори:
Пакт Келог-Брајанд
27 август 1928 година, пактот Келог-Бријанд „се откажува од војната како инструмент на националната политика“. Ратификуван од Естонија и СССР на 24 јули 1929 година.
Договор за ненапаѓање
Со СССР на 4 мај 1932 година.
Конвенцијата за дефиниција на агресија
На 3 јули 1933 година, за прв пат во историјата на меѓународните односи, агресијата била дефинирана во обврзувачкиот договор потпишан во Советската амбасада во Лондон од страна на СССР и меѓу другите, Република Естонија.
Пакт Молотов-Рибентроп
Рано утрото на 24 август 1939 година, Советскиот Сојуз и Нацистичка Германија потпишале 10-годишен пакт за ненапаѓање, наречен Пакт Рибентроп-Молотов. Најзначајно, пактот содржел таен протокол, откриен дури по поразот на Германија во 1945 година, според кој државите од Северна и Источна Европа биле поделени на германска и советска „сфера на влијание“.[12] На север, Финска, Естонија и Латвија беа доделени во советската сфера. Полска требало да биде поделена во случај на нејзино „политичко преуредување“ - областите источно од реките Нарев, Висла и Сан кон Советскиот Сојуз додека Германија требало да го окупира западот. Литванија, во непосредна близина на Источна Прусија, требало да биде во германската сфера на влијание, иако вториот таен протокол, договорен во септември 1939 година, го доделил поголемиот дел од Литванија на СССР.
Почеток на Втората светска војна
Втората светска војна започнала со инвазијата на Полска, важен регионален сојузник на Естонија, од страна на Германија. Иако постоела одредена координација меѓу Германија и СССР на почетокот на војната, Советскиот Сојуз и ја соопштил на Нацистичка Германија својата одлука да започне сопствена инвазија седумнаесет дена по инвазијата на Германија, како резултат, делумно, на непредвидената брзина на полскиот воен колапс.
На 24 септември 1939 година, со неминовен пад на Полска под нацистичка Германија и СССР и во светло на инцидентот во Орзел, московскиот печат и радио започнале насилно да ја напаѓаат Естонија како „непријателска“ кон Советскиот Сојуз. Воени бродови на Црвената морнарица се појавиле кај естонските пристаништа, а советските бомбардери започнале заканувачки патроли над Талин и околината. Москва побарала од Естонија да му дозволи на СССР да воспостави воени бази и да стационира 25.000 војници на естонско тло за време на европската војна. Владата на Естонија го прифатила ултиматумот со потпишување на соодветниот договор на 28 септември 1939 година.
Пактот бил склучен на десет години:
Во естонското општество не постои консензус за одлуките што раководството на Република Естонија ги донеле во тоа време. Кога советските трупи марширале во Естонија, пушките на двете нации давале меѓусебни поздрави, а бендовите ја свиреле и естонската химна и Интернационалата, химната на СССР, во тоа време.
Слични барања биле испратени до Финска, Латвија и Литванија. Финска се спротивставила и била нападната од Советскиот Сојуз на 30 ноември. Бидејќи нападот бил оценет како нелегален, Советскиот Сојуз бил исклучен од Друштвото на народите на 14 декември. Финска се одржала во Зимската војна до март 1940 година, кога бил потпишан Московскиот мировен договор.
Првата загуба на населението за Естонија била репатријацијата на околу 12.000-18.000 балтички Германци во Германија.
Советска окупација
Во летото 1940 година, окупацијата на Естонија била спроведена како редовна воена операција. 160.000 луѓе, поддржани од 600 тенкови биле концентрирани за инвазијата во Естонија. 5 дивизии на советските воздухопловни сили со 1150 авиони го блокирале целиот балтички воздушен простор против Естонија, Литванија и Латвија. Советската балтичка флота ја блокирала операцијата од морето. Советската НКВД добила наредба да биде подготвена за прием на 58.000 воени заробеници.
На 3 јуни 1940 година, сите советски воени сили со седиште во балтичките држави биле концентрирани под команда на Александар Локтионов.
На 9 јуни, директивата 02622ss/ov била дадена на воениот округ Ленинград на Црвената армија од Семјон Тимошенко да биде подготвен до 12 јуни за (а) да ги фати бродовите на естонската, латвиската и литванската морнарица во нивните бази и/или на море.; (б) Да ја естонската и латвиската трговска флота и сите други пловни објекти; (в) Да се подготви за инвазија и слетување во Талин и Палдиски; (г) Да се затвори Ришкиот Залив и се направи блокада на бреговите на Естонија и Латвија во Финскиот залив и Балтичкото Море; (д) да се спречи евакуација на естонската и латвиската влада, воените сили и средства; (ѓ) Да се даде поморска поддршка за инвазија кон Раквере; (е) Да се спречат естонските и латвиските авиони да летаат до Финска или Шведска.
На 12 јуни 1940 година, наредбата за целосна воена блокада на Естонија била дадена на советската балтичка флота, според директорот на Рускиот државен архив на поморскиот оддел Павел Петров, повикувајќи се на записите во архива.
На 13 јуни во 10:40 часот, советските сили почнале да се движат кон своите позиции и биле подготвени до 14 јуни во 22 часот. (а) 4 подморници и голем број единици на лесна морнарица биле позиционирани во Балтичкото Море, до заливите на Рига и Финска за да ги изолираат балтичките држави по море. (б) Ескадрила на морнарицата која вклучувала три разурнувачи дивизии била позиционирана западно од Наисар со цел да ја поддржи инвазијата. (в) Четирите баталјони на првата поморска бригада на транспортните бродови Сибир, 2. Пјатилетка и Елтон биле позиционирани за слетување и инвазија на Наисааре и Аегна; (г) Транспортниот брод Днестер и разурнувачите Сторжевој и Силној биле позиционирани со војници за инвазијата на главниот град Талин; (д) 50-тиот баталјон бил позициониран на бродови за инвазија во близина на Кунда. Во поморската блокада учествувале вкупно 120 советски бродови, вклучувајќи 1 крстосувач, 7 уништувачи и 17 подморници; 219 авиони вклучувајќи ја и 8-та воздушна бригада со 84 бомбардери: ДБ-3 и Туполев СБ и 10-та бригада со 62 авиони.
На 14 јуни, додека вниманието на светот било насочено кон падот на Париз под Нацистичка Германија еден ден претходно, советската воена блокада на Естонија стапила на сила. Два советски бомбардери го собориле финскиот патнички авион „Калева“ кој летал од Талин за Хелсинки, кој превезувал три дипломатски торби од американските легации во Талин, Рига и Хелсинки и над 120 килограми дипломатска пошта од двајца курири од француската амбасада. Вработениот во американската служба за надворешни работи Хенри В. Антеил Џуниор, француските курири и други патници загинале во несреќата.
На 16 јуни 1940 година, Советскиот Сојуз ја нападнал на Естонија. Црвената армија излегла од нивните воени бази во Естонија; околу 90.000 дополнителни советски трупи влегле во земјата. Вјачеслав Молотов ги обвинил балтичките земји за заговор против Советскиот Сојуз и поставил ултиматум на Естонија за формирање влада што Советите ќе ја одобрат. Естонската влада одлучила во согласност со пактот Келог-Бријанд да не ја користи војната како инструмент на националната политика, со оглед на огромната советска сила и на границите и внатре во земјата - да не дава отпор, да избегне крвопролевање и отворена војна.
На 17 јуни, денот кога Франција и се предала на Германија, Естонија го прифатила ултиматумот и државноста на Естонија де факто престанала да постои. Воената окупација на Република Естонија била завршена до 21 јуни 1940 година и станала „официјална“ со комунистички државен удар поддржан од советските трупи.
Повеќето од естонските одбранбени сили и Естонската одбранбена лига се предале според наредбите на естонската влада, верувајќи дека отпорот е бескорисен и биле разоружани од Црвената армија. Само естонскиот независен сигнален баталјон стациониран во Талин во Улицата Рауа покажал отпор кон Црвената армија, заедно со комунистичката милиција наречена „Народна самоодбрана“, (Rahva Omakaitse) на 21 јуни 1940 година. Бидејќи Црвената армија донела дополнително засилување поддржано од шест оклопни борбени возила, битката траела неколку часа до зајдисонце. Конечно, воениот отпор бил прекинат со преговори и Независниот сигнален баталјон се предал и бил разоружан. Имало 2 мртви естонски војници, Алексеј Маникус и Јоханес Мандре, и неколку ранети на естонска страна и околу 10 убиени и повеќе ранети на советска страна. Истиот ден, 21 јуни 1940 година, знамето на Естонија било заменето со црвено знаме на кулата Пик Херман, симболот на владата на сила во Естонија.
На 14-15 јули се одржаале веројатно измислени избори на кои им било дозволено да учествуваат само на кандидатите поддржани од Советскиот Сојуз. Оние на кои не им се ставило печат на пасошот за гласање за комунистички кандидат, ризикувале да бидат застрелани во задниот дел од главата. Биле формирани трибунали за да ги казнат „предавниците на народот“, оние кои не ја исполниле „политичката должност“ да гласаат за Естонија во СССР. Така избраниот „парламент“ ја прогласил Естонија за социјалистичка република на 21 јули 1940 година и едногласно побарал Естонија да биде „прифатена“ во Советскиот Сојуз. Окупацијата и анексијата на Естонија во Советскиот Сојуз во 1940 година се сметале за нелегални и никогаш официјално не биле признати од Велика Британија, Соединетите Американски Држави и другите западни демократии. Анексијата укинала бројни претходни договори склучени од Советскиот Сојуз и неговиот претходник, болшевистичка Русија.
Советски терор
Откако ја презеле контролата над Естонија, советските власти брзо тргнале да го отстранат секое потенцијално противење на нивното владеење. Во текот на првата година од окупацијата (1940–1941) биле уапсени над 8.000 луѓе, вклучително и повеќето водечки политичари и воени офицери во земјата. Околу 2.200 од нив биле погубени во Естонија, додека останатите биле пренесени во затворски логори во Русија, од каде многу малку се вратиле живи. На 19 јули 1940 година, врховниот командант на естонската армија Јохан Лајдонер бил заробен од НКВД и депортиран заедно со неговата сопруга во градот Пенза. Лајдонер починал во затворскиот логор Владимир, Русија на 13 март 1953 година. Претседателот на Естонија, Константин Пац бил уапсен и депортиран од Советите во Уфа, Русија на 30 јули; тој починал во психијатриска болница во Калинин (моментално Твер), Русија во 1956 година. Вкупно околу 800 естонски офицери биле уапсени, од кои околу половина биле погубени, уапсени или изгладнети до смрт во затворските логори.
Кога Естонија била прогласена за Советска Република (ССР), екипажот на 42 естонски бродови во странски води одбил да се врати во својата татковина (околу 40% од предвоената естонска флота). Овие бродови биле реквизирани од британските сили и користени во конвоите на Атлантикот. За време на војната, околу 1000 естонски морнари служеле во британската трговска морнарица, од кои 200 како офицери. Мал број Естонци служеле во Кралските воздухопловни сили, во британската армија и во американската армија, вкупно не повеќе од двесте.
Советска репресија на етничките Руси
Веднаш по советското преземање, локалните руски институции (општества, весници итн.) биле затворени. Културниот живот што се развил за време на независноста на Естонија бил уништен. Речиси сите водечки руски емигранти биле уапсени и подоцна погубени.
Некои од руските бели емигранти веќе биле уапсени пред 21 јуни 1940 година од страна на естонската политичка полиција, веројатно со цел да се избегнат „провокации“ за време на инвазијата на Црвената армија, а уапсените биле последователно предадени на коморите за мачење на НКВД по преземањето на комунистите.
Историски советски извори
Сè до преоценувањето на советската историја во СССР што започнала за време на Перестројката, пред СССР да го осуди тајниот протокол од 1939 година меѓу Нацистичка Германија и самата себе, што довело до инвазија и окупација на трите балтички земји, вклучувајќи ја и Естонија, настаните во 1939 година според советските извори пред Перестројката биле следните: во претходната провинција на Руската империја, гувернерот на Естонија (руски: Эстляндская губерния), советската власт била воспоставена на крајот на октомври 1917 година. Естонската Советска Република била прогласена во Нарва на 29 ноември 1918 година, но паднала во рацете на контрареволуционерите и Белото Движење во 1919 година
. Владата на Советскиот Сојуз и предложила на Владата на Република Естонија да склучи договор за заемна помош меѓу двете земји. Притисокот од естонскиот работник ја принудило естонската влада да го прифати овој предлог. На 28 септември 1939 година, бил потпишан Пакт за взаемна помош кој му овозможил на СССР да стационира ограничен број единици на Црвената армија во Естонија. Економските тешкотии, незадоволството од политиките на естонската влада „која го саботираше исполнувањето на Пактот и естонската влада“ и политичката ориентација кон Нацистичка Германија довеле до револуционерна ситуација на 16 јуни 1940 година. Нота од советската влада до естонската влада сугерирала дека строго се држат до Пактот за взаемна помош. За да се гарантира исполнувањето на Пактот, дополнителни воени единици влегле во Естонија, добредојдени од естонските работници кои побарале оставка од естонската влада. На 21 јуни под раководство на Естонската Комунистичка партија се одржале политички демонстрации на работниците во Талин, Тарту, Нарва и други градови. Истиот ден била соборена фашистичката влада и била формирана Народна влада предводена од Јоханес Варес. На 14-15 јули 1940 година се одржале избори за естонскиот парламент. „Работниот народен сојуз“, создаден по иницијатива на Естонската Комунистичка партија, добил со 84,1% учество на електоратот 92,8% од гласовите. На 21 јули 1940 година, Државното собрание ја усвоило декларацијата за обновување на советската моќ во Естонија и ја прогласила Естонската Советска Социјалистичка Република. На 22 јули била усвоена декларацијата за желбата на Естонија да се приклучи на СССР и соодветно се обратил Врховниот совет на СССР. Барањето било одобрено од Врховниот совет на СССР на 6 август 1940 година. На 23 јули Државното собрание ја прогласила целата земја за народна сопственост, додека банките и тешката индустрија биле национализирани. На 25 август Државното собрание го усвоил Уставот на Естонската ССР, се преименувал во Врховен совет на Естонската ССР и го одобрил Советот на народни комесари на Естонската ССР.
Летна војна
На 22 јуни 1941 година, Нацистичка Германија ја започнала својата инвазија на Советскиот Сојуз. На 3 јули, Јосиф Сталин ја дал својата јавна изјава преку радио повикувајќи на напуштање на политиката на изгорена земја во областите. Во Северна Естонија најголемо влијание имале советските баталјони за уништување, кои биле последната балтичка територија заземена од Германците. „Шумските браќа за независност“, броејќи 12.000 ги нападнале силите на НКВД и 8-та армија (генерал мајор Љубовцев). Борбата против Форест Брадерс и спроведувањето на тактиката на изгорена земја биле придружени со терор врз цивилното население, кое било третирано како поддржувачи на востаниците. Уништувачките баталјони гореле фарми и некои мали населби. За возврат, членовите на баталјоните за истребување биле изложени на ризик од репресалии од страна на антисоветските партизани.
Илјадници луѓе, вклучително и голем дел од жени и деца биле убиени, додека десетици села, училишта и јавни згради биле изгорени до темел. Во август 1941 година, сите жители на селото Виру-Кабала биле убиени, вклучително и двегодишно дете и шестдневно бебе. Во масакрот во Каутла, дваесет луѓе, сите цивили, биле убиени - многу од нив по тортура - и десетици фарми биле уништени. Нискиот број на човечки смртни случаи во споредба со бројот на изгорените фарми се должи на разузнавачката група Ерна со долг дострел, која ја пробила блокадата на Црвената армија на областа, дозволувајќи им на многу цивили да избегаат. Повремено, баталјоните палеле живи луѓе. Баталјоните за уништување убиле 1.850 луѓе во Естонија. Речиси сите биле партизани или невооружени цивили.
Откако германската 18-та армија ја преминале естонската јужна граница на 7-9 јули, „Шумските браќа“ се организирале во поголеми единици. Тие ги презеле единиците на 8-та армија и баталјоните за уништување во Анцла на 5 јули 1941 година. Следниот ден, се случила поголема офанзива во Вастселина каде „Шумските браќа“ го спречиле советското уништување на градот и ги заробиле началниците на баталјоните за истребување и локалните комунистички администратори. На 7 јули, „Шумските браќа“ можеле да го подигнат естонското знаме во Вастелиина. Последователно, Вору бил ослободен и до моментот кога пристигнала 18-та армија, сино-црно-белите знамиња веќе биле на јарболите и „Шумските браќа“ се организирале во милицијата Omakaitse.
Битката кај Тарту траела две недели и уништила голем дел од градот. Под водство на Фридрих Кург, „Шумските браќа“ ги избркале Советите од Тарту, зад линијата на реката Парну - Емајиги и ја обезбедиле јужна Естонија под контрола на Естонија до 10 јули. НКВД убила 193 луѓе во затворот Тарту при своето повлекување на 8 јули.
18-та армија го продолжила напредувањето во Естонија работејќи во соработка со „Шумските браќа“. Заедничките естонско-германски сили ја презеле Нарва на 17 август. До крајот на август, Талин бил опколен, додека во пристаништето било мнозинството од Балтичката флота. На 19 август започнал последниот германски напад на Талин. Заедничките естонско-германски сили го зазеле главниот град на Естонија на 28 август. Советската евакуација на Талин донела големи загуби. На тој ден, Црвеното знаме соборено претходно било заменето со знамето на Естонија. Откако Советите биле протерани од Естонија, германските трупи ги разоружале сите групи на „Шумските браќа“. Естонското знаме набргу било заменето со знамето на Германија.
На 8 септември, германските и естонските единици ја започнале операцијата Беовулф за да ги исчистат советските сили од западниот естонски архипелаг. Имало серија напади за диверзија за да се збунат советските бранители. Операцијата ги постигнала своите цели до 21 октомври.
Штети
2.199 луѓе биле убиени од советските државни безбедносни агенции, баталјоните за уништување, Црвената армија и Балтичката флота, меѓу кои 264 жени и 82 малолетници. Нанесена била голема штета на Естонското кооперативно друштво за големопродажба, Естонската компанија за извоз на месо и Централната асоцијација на кооперативни млекарници. Биле уништени 3.237 фарми. Вкупно, биле уништени 13.500 згради. Податоците за добитокот и птиците од 1939 година се разликуваат од 1942 година по следните бројки: имало 30.600 (14%) помалку коњи, 239.800 (34%) помалку млечни говеда, 223.600 (50%) помалку свињи, 320.000 помалку (4%) овци и 470.000 (27,5%) помалку птици. Следната опрема била евакуирана во Советскиот Сојуз: оние на Талински инженерски работи „Ред Крул“, фабриката за радио „Радио Пионер“ и фабриката за хартија Северна. Почнала и демонтажа на индустријата за нафтени шкрилци. Дополнително биле евакуирани суровини, полупроизводи, производи и готово производство. Севкупно, изведени биле индустриска опрема во вредност од 36.849 рубли, транспортни средства во вредност од 362.721 рубли, готови производи во вредност од 82.913 рубли и материјали во вредност од 94.315 рубли. Биле евакуирани средства во вредност од 606.632 рубли.
Во пожарите на 12 и 13 јули изгореле седиштето на Естонската одбранбена лига, кампусот на Факултетот за ветеринарство и земјоделство на Универзитетот во Тарту и повеќе универзитетски згради. Уништени биле неколку библиотеки на универзитетот и 135 големи приватни библиотеки, со вкупно 465.000 книги, многу архивски материјали и изгубени 2.500 уметнички дела. Меѓу нив биле библиотеките на Аино и Густав Суитс и Аурора и Јоханес Семпер.
Германска окупација
Повеќето Естонци ги поздравиле Германците со релативно раширени раце и се надевале на обновување на независноста. Во Јужна Естонија биле формирани администрации за независност, предводени од Јури Улуотс, и координативен совет во Тарту веднаш штом советскиот режим се повлекол и пред да пристигнат германските трупи. |group=nb}}. „Шумките браќа“ од Тарту го овозможиле тоа. Сето ова пропаднало бидејќи Германците ја распуштиле привремената влада и Естонија станала дел од окупираниот од Германија Рајхскомесаријатот Остланд. За внатрешна безбедност бил формиран Sicherheitspolizei под водство на Аин-Ервин Мере
Во април 1941 година, во пресрет на германската инвазија, Алфред Розенберг, министер на Рајхот за окупираните источни територии, балтички Германец, роден и израснат во Талин, Естонија, ги изложил своите планови за Истокот. Според Розенберг, била креирана идна политика:
Розенберг сметач дека „Естонците се најгерманци од луѓето што живеат во балтичката област, откако веќе достигнаа 50 проценти од германизацијата преку данското, шведското и германското влијание“. Несоодветните Естонци требало да бидат преместени во регионот што Розенберг го нарекол „Пејпуленд“ за да им се направи простор на германските колонисти. Отстранувањето на 50% од Естонците било во согласност со Генералниот план Ост, но планот не предвидувал само нивно преместување, мнозинството требало да работи и на крај да умрат од глад. Почетниот ентузијазам што го придружувал ослободувањето од советската окупација брзо исчезнал и Германците имале ограничен успех во регрутирањето доброволци. Нацртот бил воведен во 1942 година, што резултирало со околу 3400 мажи кои побегнале во Финска за да се борат во финската армија наместо да им се придружат на Германците. Финскиот пешадиски полк 200 (естонски: soomepoisid) бил формиран од естонски доброволци кои избегале од присилната мобилизација од 1943-1944 година во германските сили во Естонија. Единицата се борела со Црвената армија на Карелскиот фронт. Во јуни 1942 година, политичките лидери на Естонија кои ги преживеале советските репресии одржале состанок скриен од окупаторските сили во Естонија каде што се разговарало за формирање на подземна естонска влада и опциите за зачувување на континуитетот на републиката. На 6 јануари 1943 година се одржал состанок во естонската странска делегација во Стокхолм. За да се зачува законското продолжение на Република Естонија, било одлучено последниот уставен премиер, Јури Улуотс, да продолжи да ги исполнува своите одговорности како премиер. Во јуни 1944 година, избирачкото собрание на Република Естонија се собрало во тајност од окупаторските сили во Талин и го назначил Јури Улуотс за премиер со одговорности на претседателот. На 21 јуни Јури Улуотс го назначил Ото Тиф за заменик-премиер. Откако сојузничката победа над Германија станала сигурна во 1944 година, единствената опција да се спаси независноста на Естонија била да се спречи нова советска инвазија на Естонија до капитулацијата на Германија. Со поддршка на германскиот повик за регрутирање, Улуотс се надевал дека ќе ја врати естонската армија и независноста на земјата.
Холокауст
Првите записи за Евреите во Естонија датираат од 14 век. Постојаното еврејско населување во Естонија започнало во деветнаесеттиот век, кога во 1865 година рускиот цар Александар II им доделил на Евреите со универзитетски дипломи и на трговците од третиот еснаф право да влезат во регионот
Создавањето на Република Естонија во 1918 година го означило почетокот на новата ера за Евреите. Приближно 200 Евреи се бореле во борба за создавање на Република Естонија и 70 од нив биле доброволци. На 12 февруари 1925 година естонската влада донела закон единствен во меѓувоената Европа кој се однесува на културната автономија на етничките малцинства. Еврејската заедница брзо ја подготвила својата апликација за културна автономија. Составена е статистика за еврејските граѓани. Тие биле вкупно 3045, исполнувајќи го минималниот услов од 3000. Во јуни 1926 година бил избран Еврејскиот културен совет и била прогласена еврејска културна автономија. Еврејската културна автономија била од голем интерес за глобалната еврејска заедница. Еврејскиот национален фонд и доделил на Владата на Република Естонија сертификат за благодарност за ова достигнување.
Еврејската заедница била меѓу првите што била заокружена во согласност со Генералниот план Ост кој барал отстранување на 50% од естонските граѓани. Со инвазијата на Балтикот, намерата на нацистичката влада била да ги искористи балтичките земји како нивна главна област на масовен геноцид.
Во мај 2005 година, естонскиот премиер Андрус Ансип одржал говор при посетата на Клога:
На Естонија (заедно со Австрија, Литванија, Норвешка, Романија, Шведска, Сирија и Украина) и е дадена оценката Категорија F: „Целосен неуспех“ („земји кои во принцип одбиваат да истражат, а камоли да ги гонат осомничените нацистички воени злосторници“) од Центарот Симон Визентал, Извештај за статусот за истрага и гонење на нацистичките воени злосторници за 2006 година.
Естонски единици во германските сили
Во 1941 година, било објавено во Германија дека дополнителните сили за борбена поддршка, единиците Вафен-СС ќе бидат подигнати од негермански странски државјани. Целта била да се добие дополнителна работна сила од окупираните нации. Некои од овие формирани странски легии вклучувале доброволци од Белгија, Данска, Финска, Франција, Норвешка и Холандија. На 28 август 1942 година, германските сили го објавиле легалниот состав на Естонската легија во рамките на силите за борбена поддршка, единиците Вафен-СС Verfügungstruppe. Оберфирерот Франц Аугсбергер бил номиниран за командант на легијата. До 13 октомври 1942 година се појавиле 500 доброволци. Во пролетта 1943 година, дополнителни мажи биле повикани од полицијата и бројот се искачил на 1.280.[91][потребна е страница] 90% од волонтерите изгубија роднина во Црвениот терор Баталјонот „Нарва“ бил формиран од првите 800 мажи на Легијата кои ја завршиле својата обука во Дебица (Хајделагер во 1943 година), испратена во април 1943 година да се приклучи на дивизијата Викинг во Украина. Тие го замениле финскиот баталјон за доброволци, отповикан во Финска поради политички причини.
Баталјонот „Нарва“ учествуваше во Корсуно-Шевченковската операција. Повлекувајќи се низ патеката за бегство наречена Портата на пеколот, баталјонот се нашол под силен советски оган. Баталјонот ја изгубил речиси целата своја опрема за време на масакрот, додека повеќето војници го избегнале опкружувањето.