cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Препроинсулин
Препроинсулин е примарен транслациски производ на генот за инсулин (INS). Се работи за пептид со должина од 110 аминокиселини. Препроинсулинот е претставува препроформа на инсулинот, кој во пептидниот синџир содржи една кратка аминокиселинска секвенца или сигнален пептид, која овозможува насочување и внес на растечкиот препроинсулин од рибозомот во луменот на Ендоплазмичниот Ретикулум. Во ЕР сигналната секвенца подлежи на протеолиза (ензиматско отсекување од остатокот на пептидниот синџир), со што препроинсулинот се претвора во проинсулин, кој пак, во ЕР подлежи на понатамошна обработка, обработка и пакување во везикули за транспорт кон Голџи апаратот.
Биосинтетска патека на инсулин
Препроинсулин е биолошки неактивен претходник на биолошки активниот ендокрин хормон инсулин. Препроинсулинот се претвора во проинсулин со помош на ензими наречени сигнални пептидази, кои го отстрануваат неговиот сигнален пептид од неговиот N-аминокиселински крај (N-терминус). Проинсулинот подлежи на понатамошна обработка во средината на луменот на ЕР, транспорт и обработка во Голџи и пакување во секреторни везикули. Конечно, во секреторните везикули проинсулинот подлежи на ензимска (посттранслациона) обработка, при што од проинсулинот преку лимитирана протеолиза се отстранува аминокиселинска секвенца меѓу А- и Б-синџирот наречена Ц-пептид. Со отстранувањето на Ц-пептидот проинсулинот се претвора во биоактивен хормон инсулин.
Во клетката речиси и да не е присутен препроинсулин, бидејќи отстранувањето на сигналниот пептид не е посебен чекор, туку е тесно поврзано со транслокацијата на рестечкиот полипептид во Ендоплазматскиот ретикулум (ЕР). Имено, додека трае синтезата на полипептидната верига на препроинсулинот на рибозоми врзани на мембраната на ЕР, таа во исто време се внесува во ЕР (процес наречен котранслациона транслокација), а истовремено во луменот на ЕР ензимот сигнална пептидаза го отескува сигналниот пептид од пептидниот синџир. Поради оваа причина, во медицински цели препроинсулинот ретко се користи, за разлика од инсулинот, зрелиот производ, или проинсулинот, кој е стабилен претходник на инсулинот.
Поврзано
Proprotein convertase 1, proprotein convertase 2
.gw
.gw — највисок семрежен домен на Гвинеја-Бисао. Со доменот управува IT & Media University.
Надворешни врски
Toppdomän
Јузо Курихара
(роден ) — јапонски фудбалер.
1803 во археологија
1803 година во археологијата содржи некои значајни настани.
Александар Кокорин
Александар Кокорин (руски: Александр Александрович Кокорин, роден на во ) — руски фудбалер, напаѓач на Зенит Санкт Петербург и на руската репрезентација.
Кокорин својата кариера ја започнал како играч на ФК Локомотив Москва, но својот прв професионален договор го потпишал со Динамо од Москва во 2008 година.
Лебед
Лебед претставуваат птици од фамилијата на Anatidae, во која спаѓаат и гуските и патките.
Ташка Митрева
Ташка Митрева — македонска револуционерка, член на ТМОРО. Родена е во Струга. За време Илиндеското востание активно работела на организирањето и доставувањето на муниција на востаниците кај селата Ташмаруништа, Охридско.
Лебед
Опис
Пердувите на лебедите се целосно бели, или се мешавина од црно и бело, понекогаш и со бело црни завршетоци на крилјата. Црните лебеди се единствените видови на црни лебеди. Тие имаат бели завршетоци на крилјата и изразена црвена боја на клуновите. Мажите и жените се секогаш многу слични, без сексуален диморфизам. Лебедите во однос на гуските се различни, имаат  подолг врат кој им овозможува да пребаруваат на дното, и во  подлабоката вода, како и во  големината на телото, што ги прави најголеми водни птици, распонот на крилјата може да им достигнат и до два метра, а нивната тежина може да изнесува 15 кг, се смета дека нивниот животен век се движи од 19- 50, но и повеќе од ова, спротивно на крилјата нозете им се многу кратки, така што лебедите на земјата делуваат многу неспретно, меѓутоа затоа имаат силни крилја и мускули, па можат да прелетаат и повеќе од илјада километри до своите гнезда на север. Двата родители се грижат за младите, и остануваат со нив до една година
Систематика
Лебедите во потесна смисла на видовите се од Cygnus, кои се делат на пет, односно седум видови. Јужноамерикански Коскорба лебед е единствениот вид од родот Coscoroba.
Видови
Прави лебеди (-{Cygnus}-) Коскороба лебеди (-{Coscoroba}-)
Лебедот како тема во уметноста и во популарната култура
Лебедот се јавува како тема во бројни дела од уметноста и популарната култура.
.gy
.gy — највисок семрежен домен на Гвајана. Со доменот управува Универзитетот на Гвајана.
Надворешни врски
Toppdomän
NGC 1421
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1421 се споменува и како MCG -2-10-8, IRAS 03401-1338.
Крафтсдорф
Крафтсдорф (Kraftsdorf) — општина во округот Грајц, во Тирингија, Германија.
NGC 1421
Откривање
Објектот е откриен на 1 февруари 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1421 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,5 m/лм2. NGC 1421 има привидни димензии од 3,4' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 42 м 29,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 13° 29' 16". Положбениот агол на објектот е во износ од 0°.
Други поделби
Проучување на NGC 1421 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 13620. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 267; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5309. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1480.
Василево Градиште (Матејче)
Василево Градиште — средновековно градиште во атарот на селото Матејче, Македонија. Над селото, до патот за манастирот Матејче се гледаат грамади од градежен материјал од помала утврдена населба.
1804 во археологија
1804 година во археологијата содржи некои значајни настани.
Василка Костова Размова
Василка Костова Размова — македонска учителка и револуционерка, деец на ВМОРО.
Животопис
Василка Размова е родена во Охрид во семејството на Коста Размов. Завршила женската гимназија во Солун, и станала учителка во родниот град. Се приклучила на женската организација на ВМОРО во Охрид Успение на Богородица. По заминувањето на Славка Пушкарова за Скопје во 1900 година, на чело на организацијата биле поставени Василка Размова и Поликсена Попантова. Учителките организирале болница за ранети и болни четници во двоспратната куќа на семејството на Андроник Скопакови. Оваа куќа била митрополија во времето кога тука делувал митрополитот Синесиј Скопски. Василка Размова учествувала во везењето на востаничкото знаме.
Василка Размова умрела по долго боледување од туберкулоза во Охрид, на 2 мај 1903 година. Погребана е од владиката Методиј Охридски.
.hk
Надворешни врски
Toppdomän
Хоенштајн (Тирингија)
Хоенштајн (Hohenstein) — општина во округот Нордхаузен, во сојузната покраина Тирингија, Германија.
Кристофер Халворсен
Кристофер Халворсен (Kristoffer Halvorsen; р. ) — норвешки професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата.
Кариера
На 13 октомври 2016 година, Халворсен ја освоил друмската трка под 23 години на Светско друмско првенство 2016.
2018
Халворсен потпишал за по две сезони со норвешката континентална екипа. Халворсен требало да го има својот прв настап со на Тур Даун Андер, предводејќи ја новата екипа на спринтовите. Меѓутоа, на 14 јануари, Халворсен паднал на Пиплс Чојс Класик, кршејќи ја раката и со тоа бил надвор од Тур Даун Андер. На 16 март стигнал втор на Класикот Хандзаме.
Рјоичи Маеда
(роден ) — јапонски фудбалер.
Орќуше
Орќуше — село во Општина Маврово и Ростуше, во областа Горен Полог, во околината на градот Гостивар.
Селото културно припаѓа на областа Горна Река, каде денес припаѓа и административно (во општината Маврово и Ростуше), иако историски припаѓало на областа Горен Полог.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во источниот дел на територијата на Општина Маврово и Ростуше, недалеку од патот Гостивар-Маврови Анови, а во изворишното сливно подрачје на најголемата македонска река Вардар. Селото е планинско, сместено на надморска височина од околу 940 метри. Од градот Гостивар, селото е оддалечено 15 километри.
Селото се наоѓа во подножјето на планината Влаиница, сместено во тесната долина на Мелца, која се влива во Вардар. Самата долина пружа слаби услови за живот и затоа Орќуше отсекогаш било мало село. Водата за пиење се добива од потокот Порој, како и од неколку извори и од чешми.
Месностите во атарот на селото ги носат следниве имиња: Дедоа Нива, Шулан, Влаиница, Мелца, Грика (Клисура), Рупа, Смрека, Штраке, Велика Бука, Лески, Макрца, Дебарски Пат, Станица, Танки Пат, Дафилоа Чешма, Папрад, Орќушки Камен, Лиси Сад, Купа Нивје, Чука, Суа Река, Срт, Ќафа, Попов Гроб, Крс, Стара Кула, Пат, Бел Камен, Рид и Џаде.
Орќуше е збиено село, поделено на две маала: Горно и Долно Маало (Маала Епр и Маала Поштр).
Историја
Орќуше првично било населено со православни Македонци. Се знае дека некогаш било метох на врбенскиот манастир „Св. Петка“ (Кожа), сместен во Горна Река. Исто така, се тврди и дека во селото постоел пчеларник на некогашниот манастир „Св. Симеон“ од селото Симница.
Православните Македонци во Орќуше живееле до втората половина на век, кога селото покрај 15 муслимански куќи, имало и 16 православни куќи. Подоцна, некои од нив изумреле, а некои се иселиле. Иселувањето се случило поради нападите од доселените Албанци.
Стопанство
Атарот на селото зафаќа простор од 4,7 км2, при што преовладуваат шумите со површина од 400 хектари, на обработливото земјиште отпаѓаат 77 хектари, а на пасиштата 10 хектари.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Орќуше живееле 114 жители, сите Албанци од кои 14 христијани и 100 муслимани.
Орќуше е мало село, во фаза на раселување, населено со албанско население. Така, тоа во 1961 година броело 221 жител, додека во 1994 година само 24 жители.
Пописот од 1991 година не бил целосно одржан во селото Орќуше, бидејќи неговото население одбило да учествува, односно го бојкотирало неговото одржување, поради што за таа пописна година, за селото нема податоци.
Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото имало 15 жители, сите Албанци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 13 жители, од кои 11 Албанци и 2 лица без податоци.
Родови
Денес, Орќуше е албанско муслиманско село и сите жители зборуваат на албански јазик.
Според истражувањата од 1946 година, родови во селото:
Иселеништво
Од селото има иселени родови, како православни, така и муслимански родови.
Од православните родови, Јовица Тримов (1 к.) и Трпе Орќушанин (1 к.) се иселиле во селото Леуново, каде изумреле, Трпе поседувал добри ниви и воденици во Орќуше; неговата ќерка живее во соседното Ново Село; Гилеица (1 к.), се иселила во Церово (живеејќи во родот Велјановци), а подоцна се преселила во Панчево; Крајна и Дева, најпрвин живееле во Ново Село. Како последни македонски родови во Орќуше биле Гавриловци (1 к.) и Савевци (1 к.), кои сега живеат во Дуф, односно во Печково. Гавриловци и по заминувањето ги обработувале нивите во селото, и имале своја воденица.
Од родот Али Љок едно семејство се иселило во Лакавица и едно во Турција и од родот Ариф исто така едно семејство живее во Турција.
Самоуправа и политика
Кон крајот на век, Орќуше било село во Гостиварската нахија на Тетовската каза на Отоманското Царство.
Селото се наоѓа во рамките на новосоздадената Општина Маврово и Ростуше, која настанала со територијалната поделба на Македонија во 2004 година. Претходно селото припаѓало на поранешната Општина Маврови Анови, која со измените во Законот за територијална поделба на Македонија била припоена со Општина Ростуша, со што двете општини ја создале новата Општина Маврово и Ростуше, во која денес се наоѓа селото.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Гостивар, додека во периодот по војната од 1957 до 1965 година се наоѓала во некогашната општина Маврово. Во рамките на истата општина се наоѓало и во периодот 1955-1957.
Во периодот 1952-1955, селото се наоѓало во рамките на Општина Вруток, во која покрај Орќуше се наоѓале Вруток, Дуф, Ново Село, Печково, Равен и Речане. Во периодот 1950-1952 година, селото се наоѓало во тогашната општина Речане во која влегувале селата Дуф, Ново Село, Орќуше и Речане.
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 0496 според Државната изборна комисија, сместено во простории на приватен објект.
На локалните избори во 2021 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 23 гласачи.
Вилијам Волес
Вилијам Волес (средновековен гелски: Uilliam Uallas; современ шкотски гелски: Uilleam Uallas; нормански француски: William le Waleys; умрел на 23 август 1305 година) бил шкотски земјопоседник кој станал еден од главните водачи за време на Војните за шкотска независност.
Заедно со Ендру Мореј, Волес ја поразил англиската војска во Битката кај мостот на Стерлинг во септември 1297 година, и бил назначен за Заштитник на Шкотска, служејќи до неговиот пораз во Битката кај Фолкерк во јули 1298 година. Во август 1305 година, Волес е фатен кај Робројстон близу Глазгов и предаден на кралот Едвард Први од Англија, кој наредил да се обеси, удави, и подели на четири дела заради врвно предавство и злосторства против англиското население.
После неговата смрт, Волес стекнал статус на икона и надвор од неговата татковина. Тој е протагонист на епската поема од петнаесеттиот век Волес, од Слепиот Хари. Волес е исто така предмет на книжевни дела на Сер Волтер Скот и Џејн Портер како и на долгометражниот игран филм Храбро Срце од 1995 година, на режисерот Мел Гибсон, кој се закити со Оскар.
Потекло
Вилијам Волес бил дел од пониското благородништво но малку нешта се дефинитивно познати за неговата семејна историја или за неговите родители. Слепиот Хари во својата поема од крајот на петнаесеттиот век, како татко го наведува Сер Малколм од Елдерсли, иако печатот, пронајден на писмо испратено до градот Лубек во 1297 година го наведува Алан Волес како негов татко. Овој Алан Волес може да биде истиот оној заведен во 1296 година како кралски потстанар во Ејршаер, но нема дополнителна потврда. Претпоставката на Слепиот Хари дека Вилијам бил син на Сер Малколм од Елдерсли ја зачна традицијата дека родното место на Вилијам било кај Елдерсли во Ренфрушир, и тоа е сè уште гледиште на некои историчари, но печатот на Вилијам поттикна и спротивни тврдења дека тоа е Елерсли Ејршаер. Не постои современ доказ кој го поврзува со ниедна од овие локации, иако двете области се поврзани со поширокото семејство Волес. Забележано е дека неговите претходници во семејството имале имоти на повеќе места. Тие биле вазали на Џејмс Стјуарт откако нивните земји потпаднале под негова територија. Неговите браќа Малколм и Џон се познати од други извори.
Потеклото на презимето Волес и неговата поврзаност со југозападот на Шкотска се исто така неизвесни, освен ако името е изведено од староанглискиот wylisc (се изговара како "wullish") што означува "странец" или "Велшанин". Можно е дека сите припадници на семејството Волес во областа Клајд биле средновековни доселеници од Велс, но имајќи предвид дека називот бил исто така употребуван месно население, Велшани, кои зборувале кумбриски, еднакво можно е дека презимето се однесува на луѓе кои биле гледани како "Велшани" заради нивниот јазик.
Политички кризи во Шкотска
Во детството на Волес, Кралот Александар Трети владеел со Шкотска. Неговото владеење се сметало за период на мир и економска стабилност. Но, на 19 март 1286 година, Александар умира паѓајќи од коњ.
Наследник на престолот била внуката на Александар, Маргарет, од Норвешка. Додека сè уште била дете и живеела во Норвешка, шкотските господари воспоставиле влада на старатели. Маргарет паднала болна на пат за Шкотска и умрела во Оркни, на 26 септември 1290 година. Недостигот на јасен наследник довело до период познат како 'Големата Кауза', каде што неколку семејства полагале право врз престолот.
Со можна граѓанска војна на повидок, шкотското благородништво го повикало кралот Едвард Први од Англија како посредник. Пред да започне процесот, тој инсистирал сите претенденти да го признаат него како Врховен Господар на Шкотска. На почетокот на ноември 1292 година, на големото феудално заседание во дворецот Берик на Твид, била донесена пресуда во полза на Џон Болиол кој пред законот ги имал најсилните аргументи.
Едвард продолжил да ги менува одлуките на шкотските господари и дури и го ополномоштил Џон Балиол да застане пред англискиот суд како заеднички тужител. Џон бил слаб крал, познат како „Тум Табард“ или „Празен капут“. Џон ја откажал својата покорност во март 1296 година и веќе на крајот од месецот Едвард јуришал кон Берик на Твид, ограбувајќи го тогаш граничниот шкотски град. Во април, Шкотите биле поразени во Битката кај Данбар во Источен Лотиан и до јули, Едвард го присилил Џон да абдицира од престолот. Едвард, тогаш, им наредил на своите луѓе да одат и да издејствуваат формална покорност од скоро 1800 шкотски благородници (многумина од преостанатите во тоа време биле воени заробеници).
Тивки години пред започнување на Војните за независност
Некои историчари, како Ендру Фишер веруваат дека Волес морал да има некакво претходно воено искуство како би можел да води успешен поход во 1297 година. Кампањи, како оние војни на Едвард Први од Англија во Велс можеле да бидат добра прилика за еден млад син на земјопоседник да стане (војник) платеник.
Личниот печат на Волес носи ознаки на стрелец. Ако Волес навистина бил стрелец, тој морал да биде професионалец, вреден да му се исплати пристојна сума пари за воени услуги.
Волтер Боуер нагласува дека Волес бил " висок човек со тело на џин ... широк во колковите, со силни раце и нозе ... со цврсти и силни екстремитети". Според Слепиот Хари Волес достигнувал над два метри висина.
Почетокот на востанието
Првото дело кое со сигурност било извршено од Волес бил атентатот на Вилијам де Хеселриг, англискиот Висок Шериф од Ланарк, во мај 1297 година. Тој потоа му се придружил на Вилијам Харди, Лорд од Даглас, и тие заедно го извршиле препадот од Скоун. Ова била една од неколкуте побуни кои се случиле ширум Шкотска, вклучувајќи ги и тие на неколку шкотски благородници и Ендру Мореј на север. Востанието доживува удар кога благородниците им се предале на Англичаните кај Ирвајн во јули. Волес и Мореј не биле вклучени и продолжиле со своите напади. Се претпоставува дека Волес и Мореј се сретнале и ги здружиле своите сили при опсадата на Данди во почетокот на септември.
Битката кај мостот на Стерлинг
На 11 септември 1297 година, војската, заеднички предводена од Волес и Ендру Мореј ја добива Битката кај мостот на Стерлинг. Иако значително надброена, шкотската армија ја заобиколила англиската армија. Професионалната армија на Џон де Ворен, Шестиот Ерл од Сари составена од 3000 коњаници и 8000 до 10000 пешадија доживеала катастрофа откако ја преминале реката од северната страна. Тесниот мост спречил повеќе војници да ја преминат реката заедно, па додека англиските војници преминувале, Шкотите чекале додека половината од нив преминале и започнале набрзина да ги убиваат Англичаните, како што стапнувале на брегот. Најпрво била испратена голема пешадија, пропратена со коњаница. Но шкотските формации ја принудиле пешадијата да се повлече дури до надоаѓачката коњаница. Главниот јуриш, предводен од еден од заповедниците на Волес, предизвикал повлекување на дел од војниците додека другите туркале напред, па од преголемата тежина, мостот се срушил и многу англиски војници се удавиле. Така Шкотите оствариле значајна победа која го подигнала моралот на војската. Хју Кресингам, благајникот на Едвард во Шкотска, загинал во борбите и се претпоставува дека неговото тело било дополнително одрано а кожата исечена на мали парчиња за спомен на победата. Хрониката од Ленеркост забележува дека Волес зел "широк појас [од кожата на Кресингам] ... од главата до петиците, да направи со него опасач за својот меч".
По битката, Мореј и Волес се назначиле за Заштитници на Кралството Шкотска во име на кралот Џон Болиол. Мореј умрел од раните здобиени на бојното поле некаде кон крајот на 1297 година.
Акциите предводени од Волес биле карактеризирани како опортунистички тактики и стратешка употреба на теренот. Ова било во остра спротивност со современите погледи на витешкото војување кои се одликувале со силата на оружјето и витешката борба. Па затоа битката дополнително ги загорчила односите помеѓу двата спротивставени народи, пружејќи истовремено збогување со типот на војување кое Англија дотогаш го практикувала. Бројната и материјалната инфериорност на шкотските сили ќе биде отсликана во онаа на Англичаните за време на Стогодишната војна, кои, за возврат, ќе го напуштат витешкото војување за да остварат убедлива победа во слични ангажмани како Креси и Поатје.
Некаде во ноември 1297 година, Волес предводел голем напад во северна Англија, низ Нортумберленд и Камберленд.
Скоро во исто време, Волес бил прогласен за витез. Ова би можело да биде извршено од страна на еден од шкотските ерлови: Керик, Стретхерн или Ленокс.
Битката кај Фолкерк
Во април 1298 година, Едвард наредил втора инвазија на Шкотска. Со себе имал војска од 3000 луѓе од 23 клана. Тие го ограбиле Лотиан и освоиле неколку замоци, но не успеале да го предизвикаат Вилијам Волес на борба; Шкотите ја засениле англиската армија, со намера да избегнат битка сè додека недостигот од намирници и пари не го натерал Едвард да се повлече, па во тој момент да ги удрат од зад грб. Неуспехот на англиските интенданти да се подготват за експедицијата се одразил на моралот и резервите со храна, па бунтот на армијата на Едвард морал да се сузбие со помош на коњаницата. Во јули, додека планирал да се врати во Единбург по намирници, Едвард добил известување од доушниците дека Шкотите имаат поставено камп кај Фолкерк, и побрзал да ги пресретне во директна борба за која подолго се надевал.
Волес ги распоредил своите копјаници во четири кружни заштитени формации, опкружени со одбранбен ѕид од дрвени колци. Меѓутоа, Англичаните довеле велшки стрелци (со долг лак) кои покажале стратешка надмоќност. Англичаните го продолжиле нападот со коњаница, и ги скршиле шкотските стрелци. Под командата на шкотските благородници, шкотските витези се повлекле, и луѓето на Едвард започнале да ги напаѓаат заштитените копјаници. Останува нејасно кој бил одлучувачкиот фактор, но најверојатно стрелците успеале да ги разбијат заштитените копјаници. Набргу се појавиле дупки во заштитата, па англичаните лесно го совладале преостанатиот отпор. Шкотите изгубиле многу луѓе, вклучувајќи го и Џон де Грејам. Волес побегнал, меѓутоа, за сметка на тоа, претрпела неговата воена репутација.
До септември 1298 година, Волес не бил повеќе Заштитник на Шкотска, на негово место бил назначен Роберт Брус, Ерл од Керик и иден крал, и Џон Трети Комин, Лорд од Беденох, внук на кралот Џон Болиол.
Нема многу податоци за активностите на Волес во овој период, иако постојат одредени докази дека тргнал во мисија на дворот на кралот Филип Четврти од Франција со молба за помош во шкотската борба за независност. Постои писмо од францускиот крал, со датум 7 ноември 1300 упатено до неговиот пратеник во Рим каде бара да му помогнат на Сер Вилијам. Тоа исто така претпоставува дека Волес можеби имал намера да отпатува и до Рим, иако не е познато дали го направил тоа. Постои извештај на еден англиски шпијун од една средба на шкотските водачи, каде спомнале дека Волес е во Франција.
Фаќање и погубување
Волес избегнал фаќање од Англичаните сè до 5 август 1305 година, кога Џон де Ментит, шкотски витез предан на Едвард, го предал Волес на англиските војници кај Робројстон близу Глазгов. Писма за слободен премин од Хаакон Петти од Норвешка, Филип Четврти од Франција, и Џон Болиол, заедно со неколку други документи, биле пронајдени кај Волес и предадени на Едвард од Џон де Сегрејв.
После судењето, на 23 август 1305 година, Волес бил одведен од салата до Лондонската кула, потоа соблечен гол и влечен низ градот врзан за коњ. Тој бил обесен, телото развлечено, разделено на четири дела а главата отсечена. Главата (потопена во катран) била забодена на копје и ставена на врвот на Лондонскиот Мост. Денеска, блиску местото на погубувањето е поставена спомен плоча.
Историографија на Волес
Не постојат сигурни информации за животот на Вилијам Волес. Неговиот лик е обвиен во мистерија, постојат единствено одредени податоци кои се однесуваат на воената кампања од 1297–98 година, и последните денови од неговиот живот, во 1305 година. Повеќето 'биоографски' детали доаѓаат од народното епско творештво, создадено над 150 години после вистинските настаните. На него се надоврзал и Слепиот Хари, гусларот, од чија поема се извлечени многу податоци за животот на Волес. Меѓутоа, најголемиот дел од поемата не е соодветна на историски познатите факти и документи од овој период и веројатно содржи одредени поетски стилски фигури или позајмува одлики од други историски личности кои му се припишуват на Волес.
Владимир Гранат
Владимир Гранат (руски: Владимир Васильевич Гранат, роден на во ) — руски фудбалер кој во моментот настапува за екипата на ФК Динамо Москва.
Гранат својата професионална кариера ја започнал во 2004 година како играч на ФК Ѕвезда Иркутск, и во истиот тим се задржал до 2005 година, кога преминал во ФК Динамо Москва. Во сезоната 2005/2006 година настапувал во ФК Сибир Новосибирск, како позајмен играч.
Бакутисов Брег
Бакутисов Брег (Bakutis Coast) — дел од бреговата линија на Земјата на Мери Берд, Западен Антарктик. Се протега од точка спроти источниот дел на островот Дин (-74.7°N, -127.08°W), па до ’ртот Херлахер, или пак меѓу Хобсовиот Брег на запад и Волгриновиот Брег на исток. Го опфаќа просторот меѓу 127°05' ЗГД и 114°12' ЗГД. Брегот е обиколен од неколку големи ледени острови и мошне пространиот Гецов Леден Гребен. За првпат е забележан од посадата на Антарктичката служба на САД (1939–1941) и картографски исцртан со воздушни снимки направени во операијата „Скок во височина“ (1946–1947), обете предводени од адмиралот Ричард Берд. Геолошки топографскиот институт на САД извршил целосно картирање на брегот користејќи теренски земјомер и воздушни снимки на Воената морнарица од 1959 до 1966 г.
Брегот го добил името со одлука на Советодавната комисија за антарктички имиња во чест на контраадмиралот Фред Бакутис, командант на Силите за поморска поддршка на Антарктикот од 1965 до 1967 г.
Во задгрбнината на Бакутисовиот Брег се наоѓала поларната станица „Берд“, сместена 500 км копнено од самиот брег.
NGC 3321
NGC 3321 — спирална галаксија во соѕвездието Секстант, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 1886 година од страна на Френсис Ливенворт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3321 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 14 m/лм2. NGC 3321 има привидни димензии од 2,5' х 1,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 36°.
Други поделби
Проучување на NGC 3321 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 31653. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 280; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5495. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1537.
Користена литература
Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238)
NGC 5801
NGC 5801 — спирална галаксија во соѕвездието Вага, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5801 се споменува и како NPM1G -13.0467.
Откривање
Објектот е откриен на 1886 година од страна на Френсис Ливенворт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5801 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,4 m/лм2. NGC 5801 има привидни димензии од 0,7' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 15 ч 0 м 25,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -13° 54' 13"". Положбениот агол на објектот е во износ од 51°.
Други поделби
Проучување на NGC 5801 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 53596. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 288; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5591. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1025.
Математичка награда за девојчиња
Математичката награда за девојчиња на Фондацијата „Напредно тестирање“ (англиски: Advantage Testing Foundation Math Prize for Girls), честопати нарекувана само Математичка награда за девојчиња, - годишен натпревар по математика, отворен за ученички од средните училишта од Соединетите Држави и Канада. Натпреварот ја нуди најголемата единствена парична награда во светот за математика за млади девојки. Во 2017 година, наградата за првото место била 46.000 долари на САД (за првпат поделена подеднакво меѓу тројката), и уште 9.000 долари поделени меѓу преостанатите финалисти. Девојките можат да освојат максимум 50.000 долари со учество на натпреварот во текот на повеќе години. Организиран секоја година од Фондацијата „Напредно тестирање“, се смета дека е врвен натпревар по математика за млади девојки во Северна Америка.
На еднодневниот годишен натпревар можат да учестуваат ученички од средно училиште 12 одделение или подолу, од Соединетите држави и Канада кои постигнале квалификациски резултат на Испитите за натпревари во САД по математика, поточно АМЦ 10 или АМЦ 12 доделени во февруари секој година. Секоја година се избираат до 300 учесници за натпреварот. Учесниците мора да одговорат на 20 прашања со кратки одговори кои содржат проблеми од темите геометрија, алгебра, тригонометрија и други теми по математика за 150 минути. Тестовите потоа ги разгледуваат судии, кои доделуваат парични награди на учесниците со најдобри резултати.
Историја
Натпреварот бил основан 2009 година од страна на Арун Алагапан и Д-р Рави Бопана во обид да ја вдаховат следната генерација жени математичари и да создадат заедница на млади жени кои имаат страст за математика. Бопана, основачот и директор на натпреварот, во една од неговите изјави, рече дека „Наградата по математика е создадена за да ги разоткрие стереотипи и да ги поддржи младите жени кои гледаат на математиката на повисоко ниво како потрага која е предизвикувачка, забавна и неверојатно наградувана“. Првите две години од натпреварот се одржувале во Њујорк, а од 2011 година, натпреварот се одржувал секоја година на МИТ во Кембриџ, Масачусетс.
Советодавен одбор
Од 2017 година, Советот на советници на конкурсот ги има следниве членови:
Драгичевски сабор
Драгачевски сабор на трубачите во Гуча во 2020 година, по предлог на Центарот за култураи спорт на општина Лучани, е вупишан на листата на Нематеријално културно наследство на Србија.
Историја на саборот
Првиот Драгачевски сабор во Гуча започнал сосема скромно, кон средината на октомври 1961 година, кога учествувале четири оркестра. Го замислил долгогодишниот новинар на „Дуга“ и „Политика” Благоје Блажа Радивојевиќ (1925 – 2016) година. Голем придонес во осмислувањето на оваа приредба дал писателот Бранко В. Радичевиќ, кој на фестивалот му го дал името „Голем (народен) сабор ‘Од Овчари и Каблари’ („српски јазик:Велики (народни) сабор ‘Са Овчара и Каблара’“).
За фестивалот се заслужни и музичарите Миодраг Васиљевиќ, Предраг Радмилац, Драгољуб Јовашевиќ, Драгослав Девиќ, Живојин Здравковиќ, Боривоје Илиќ, Будимир Гајиќ, воениот музичар Миломир Милетиќ од Тијање и двајца Драгачевци, Властимир Лала Вујовиќ и Никола Ника Стојиќ.
По наговарање од страна на Бранко В. Радичевиќ, во популаризација на српската труба се вклучил и листот „Вечерње новости“, кој години подоцна продолжил да доделува „Златна труба“ на најпопуларниот трубач на Саборот.
Почнал да излегува и лис од Драгачевскиот сабор, во 1967 година под назив Драгачевски трубач. Цел на овој пишан медиум била повеќезначна. Меѓу другото да го чува сеќавањето и да ја популаризира оваа единствена, одамна веќе, меѓународна манифестација.
Домаќин на Драгачевскиот сабора во 2013 година бил Добрица Ериќ. Драгослав Петровиќ во 2012 година на Филозофскиот факултет на Универзитетот во Ниш ја одбранил докторската дисертација под назив „Местото и дометот на Драгачевскио сабор во културното миље во Србија” („српски јазик:Место и домашај Драгачевског сабора у културном миљеу Србије”).
Лангенвецендорф
Лангенвецендорф (Langenwetzendorf) — општина во округот Грајц, во Тирингија, Германија.
.hm
.hm — највисок државни домени за островите Херд и Макдоланд. Со доменот управува HM Domain Registry.
Надворешни врски
Toppdomän
Јухеи Токунага
(роден ) — јапонски фудбалер.
Лангенволшендорф
Лангенволшендорф (Langenwolschendorf) — општина во округот Грајц, во Тирингија, Германија.
Солунски Залив (општина)
Општината е наречена по Солунскиот Залив (гр. Термајкос), на чиј брег е сместена.
Населени места
Општината Солунски Залив е создадена на на 1 јануари 2011 година след обединение на три стари административни единици - општините Солунски Залив, Епаноми и Михањона по законот „Каликратис“.
Општинска единица Епаноми
Општинската единица Епаноми ги опфаќа следните општински оддели и населени места:
Општинска единица Михањона
Општинската единица Михањона ги опфаќа следниве општински оддели и населеним места:
Општинска единица Солунски Залив
Општинската единица Солунски Залив ги опфаќа следниве општински оддели и населени места:
Џамија ел-Кадинија
Џамијата Ал Кадимија (арапски: الحضرة الكاظمية) е муслимански храм кој се наоѓа во Багдад, Ирак. Во просториите на оваа џамија се закопани научниците Шејх Муфид и Шејх Нашир ад-Дин ат-Туси.
Кинеска книжевност
Кинеската литература е многу стара - уште од пред 2000 г. п.н.е. таа имала разни верски песни и записи, но правата литература започнува од VI век п.н.е., кога Лао-це ја реформирал старата вера и проповедал таоизам (вид на мистичниот пантеизам),а Конфуциј ја систематизирал целата верска и литературна оставнина во 5 канонски книги (зборници): „Ше-џинг“, „Шу-џинг“, „И-ѓинг“, „Ли-џи“ и „Чун-циу“. Ше-џинг е „книгата на песните“ (305 песни од 1050 до 700 п.н.е.), една од најубавите збирки на поезија, воопшто. Како што самиот Конфуциј е целосна спротивност на мистичниот и занесен Лао-це, така и нивните сфаќања често се разликувале: Конфуциевиот внук Цесе и другите писатели залудно се обидувале да ги усогласат. Тоа го навело Менг-це (372-289 п.н.е.) да го изгради првиот поголем филозофски систем, но брзо по неговата смрт филозофијата опаѓа, а се развива песништвото. Притоа се истакнуваат Киих-Јиан (332-295 п.н.е.) и Сунг-Ји (290?-222? п.н.е.) и со нив се завршува класичниот период.
Литературата за време на династиите Ќин и Хан
Во тоа време, владетелот Ќин Ше Хуанг, основач на династијата Ќин, поробува и обединува повеќе кинески кнежевства, ја зема титулата „цар“ (хуангди) и сакајќи да прекине со претходните традиции наредува во 213 п.н.е. да се спалат сите дела на класичната (конфуцијанска) литература.
За повеќе информации, погледајте Четири книги и пет класици.
Литературата за време на династијата Танг
По падот на династијата Хан, пропаднала и државата, песништвото станало скудно, но се појавил есејот, нов литературен род за Кина. За време на династијата Танг (618-907) песништвото поново достига кулминација. Песните се по содржина поприродни почувствени, а по форма и јазик скоро совршени. Најважни поети се Ли Тај-по (701?-762?), Ту Фу (712-770), По Ки-ји (772-846). Имало многу повеќе поети, така што една антологија од епохата Танг содржи околу 50,000 песни. Кај некои од нив се согледува дека формата е поважна од содржината, што исто така важи и за поетите од епохата Сунг (960-1129).
Великите Бугари
Великите Бугари (Великите българи) е бугарски нуспроизвод на програмата од 2002 година 100 Велики Британци (100 Greatest Britons) создадена од BBC. Емитува се на бугарската национална телевизија - Канал 1. Првата фаза започна на 9 јуни 2006 година и заврши на 10 декември, со шоу програма на 23 декември за објавуване "Топ 100" имињата, избрани со гласање. "Топ 10" се наредени по азбучен ред. Во втората фаза, која трае до 17 февруари 2007 година, гледачите поставија редоследот во "Топ 10". Документарци посветени на секоја личност од "Топ 10" беа емитувани во текот на втората фаза.
Кинеска книжевност
Литературата за време на династиите Сунг, Јиан и Минг
Поетите од ова време како да ја имитираат раната поезија, но имало и повеќе првокласни писатели: есеистите Ванг Ан-Ше (1021-1086) и Су Тунг По (1036-1102), потоа историчарот и полихисторот Сума Куанг (1019-1086) и филозофот Чоу-це, кој поставува нов систем на природната филозофија. Неговиот ученик Чу Си (1130-1200) ги обработил критички класичните и конфуцијанските записи, ги исчистил од противречности и создал неоконфуцијански систем на учење кој бил официјално признат. Овој догматизам го укочил целиот понатамошен духовен развој, и во следните 7 векови настануваат само компилаторски дела: речници, огромни енциклопедии и сл. Во нив се употребувал само научниот јазик, додека народниот постепено продира во драмата и приповедните дела, но Кинезите ги вбројувале во литература само песните и донекаде есеите.
Великите Бугари
1–10
<li> Васил Левски <li> Петар Днов <li> кан Аспарух <li> цар Симеон I <li> Христо Ботев <li> цар Борис I <li> Св Кирил и Методиј <li> Стефан Стамболов <li> Иван Вазов <li> Св Паисиј Хилендарски {|
Кинеска книжевност
Романи
Романот како литературен вид води потекло или од централна Азија, или од Индија. Цртањето на карактерите и приказот на заплетите се шаблонски, а главните ликови се обично конвенционални (студенти без пари и испити, стари скржавци, свештеници итн.). Развојот на романот во овој период не може да се следи. Еден од најстарите романи воопшто е „Проширена историја на три држави“ (на почетокот на XII век), кој не опишува и прикажува поедини личности, туку бурните времиња настанати по пропаста на династијата Хан. Овој роман е толку популарен, што го нарекле народен епос (меѓутоа Кинезите денес не го поседуваат овој роман). Инаку, автор на оваа книга е Ло Куан Чунг (1330-1400).
Великите Бугари
11–20
<li> Џон Атанасов <li> Христо Стоичков <li> Баба Ванѓа <li> Тодор Живков <li> Георги Аспарухов <li> цар Калојан <li> кан Крум <li> цар Иван Асен II <li> Владимир Димитров <li> Св Јован Рилски
Кинеска книжевност
Приповедна литература
Доста се омилени и малите приповетки, а најпознати се две збирки од ваков вид - „Чудни истории од старото и новото време“ (40 новели од времето на династијата Минг) и „Необични забелешки од засолништето“ од Пу Сунг-Линга (1640-1715). Доцната приповедна литература е со мала или никаква вредност.
Великите Бугари
21–30
<li> Азис <li> Иван Костов <li> Алеко Константинов <li> Волен Сидеров <li> Георги Бенковски <li> Нено Јуруков <li> Слави Трифонов <li> Никола Вапцаров <li> Бојко Борисов <li> Лили Иванова
Кинеска книжевност
Драми
Развојот на драмата може да се следи сè до VIII век, но вистинската драма се развила за време на монголското владеење и исто така за време на династијата Јиан (1280-1368), а подоцна за време на династијата Минг (1368-1644). Многу детали укажуваат на индиско потекло на кинеската драма. Работата е ограничена обично на 4-5 членови и има доста единства. Најзанимливи се комедиите, кои реалистично прикажуваат разни личности, иако претежно шаблонски. Додека за време на монголското владеење делувале 85 драматичари со 564 дела (во Европа најпозната кинеска драма е „Круг од креда“), за времето на Минг драмата почнала да опаѓа и се фокусирала на драматизирање на епизоди од романите, па дури и на акробатски и слични дијалози во еден единствен чин.
Великите Бугари
31–40
<li> Дан Колов <li> кан Кубрат <li> Тонка Обретенова <li> Георги Раковски <li> Петко војвода <li> Рајна Кнегиња <li> Валја Балканска <li> Георги Димитров <li> Албена Денкова <li> Гена Димитрова
41–50
<li> Евлоги и Христо Георгиеви <li> Атанас Буров <li> Колју Фичето <li> Емил Димитров <li> Св Патријарх Евтимиј <li> цар Самуил <li> Александар Стамболијски <li> Георги Парцалев <li> Захари Стојанов <li> Николај Хајтов
Кинеска книжевност
Кинеската литература во XIX век
Кон крајот на XIX век, кај филозофите се јавува тежнеење од конфуцијанството да направат религија. За ова најмногу се залагал Канг Ју-Веј (1858-1927) од Кантон, кој ја познавал европската култура и предлагал воведување на политички реформи. Неговиот ученик Ланг Ци-чао (1873-1929) видно се истакнал во движењето за реформи и ја напуштил земјата поради отпорот на конзервативните кругови. Напишал бројни статии за политичките и економските прашања, како и бројни дела за литературните, историските и филозофските проблеми, така што во првите децении на XX век бил најсилна литературна фигура.
Великите Бугари
51–60
<li> Св Климент Охридски <li> Веселин Топалов <li> Јордан Јовков <li> Гоце Делчев <li> Пејо Јаворов <li> Рајна Кабаиванска <li> кан Тервел <li> Ахмед Доган <li> Хаџи Димитар <li> цар Борис III
Кинеска книжевност
Песни
Песништвото не се одликувало со оригиналност во текот на XIX век; тоа било повеќе игра на научниците кои со стихови го покажувале своето знаење и техничка виртуозност. За манџурската династија најзначајни поети се Чен Ченји (1582-1664) и Ву Веи-Је (1609-1671), додека Ванг Ше Чен (1634-1711) пишувал теориски дела за поетската уметност. Најважен поет е На-Лан Синг-Те (1655-1685), манџурски аристократ, кој за смртта на својата жена пишувал песни полни со болка. Хуанг Тсун-сјан (1848-1905) спаѓа меѓу првите поети кои се запознаваат со настаните и тековните проблеми на Западот. Тој се обидел во својата поезија да даде нови изрази; наоѓал мотиви во блиската општествена стварност, но ги чувал традиционалните облици
Великите Бугари
61–70
<li> Нешка Робева <li> Невена Коканова <li> Борис Христов <li> Јордан Радичков <li> Јане Сандански <li> Димитар Пешев <li> Елин Пелин <li> Васил Априлов <li> Апостол Карамитев <li> Георги Прванов
Кинеска книжевност
Театар
Театарот се развивал во традиционален правец, но Лин Ју на почетокот на династијата Ќинг пишувал дела кои можеле да се изведуваат на најпопуларните сцени. Тој посебно внимание им обратил на дијалозите. Од позначајните театарски писатели станал славен Хонг Ченг (1650?-1704) со делото „Палатата на долгиот живот“.
Великите Бугари
71–80
<li> Димчо Дебелјанов <li> Захари Зограф <li> Панајот Волов <li> Сергеј Станишев <li> Симеон Сакскобургготски <li> Људмила Живкова <li> Димитар и Константин Миладинови <li> Стефан Караџа <li> Николај Гјауров <li> Стојанка Мутафова
Кинеска книжевност
Пресвртот во кинеската литература
Романот и приповетките најсилно се развиле за време на последните манџурски владетели. Пу Сунг-линг (1640-1715) пишувал на многу фин стил збирки со раскази за демони, духови, самовили; негов е и прочуениот роман „Синг-че-јин јуан чуан“, а и неколку песни за пеење со гитара. Во друг облик пишува Ву Ќинг Це, кој во романите дал портрети и карактери на личности од литературните кругови. Еден од најдобрите љубовни романи - „Сон во црвената одаја“ го напишал Цао Сјуеќин (1722-1763). Тоа е роман за аристократското семејство Киа. Кон крајот на XIX и почетокот на XX век се преведени многу класични романи и филозофски записи од западните литератури. Тие дела (ги преведувале Јен Фу и Лин Чу) влијаеле и на големиот пресврт во кинеската литература на почетокот на XX век. Младиот професор Ху Че по враќањето од Америка го објавува во 1917 првиот манифест на литературната револуција, сакајќи писателите да се ослободат од имитирањето на класичните и традиционалните облици и во нивните дела да го негуваат својот личен стил. Во вториот манифест, Ченг Ту Сјуe се залагал да се отфрлат аристократските поими и да се создаде реалистична, свежа и искрена народна книжевност; се залагал и за општествена литература на народниот јазик пајхуа, јасна и разбирлива за секого. Од 1920 година, јазикот пајхуа е дефинитивно прифатен, па на него се пишувани литературни и научни дела.
Великите Бугари
81–90
<li> капетан Димитар Списаревски <li> Љубен Каравелов <li> Стафка Костадинова <li> Христо Смирненски <li> генерал-мајор Георги Иванов <li> Петар Берон <li> Валери Петров <li> Георги Калојанчев <li> Гео Милев <li> Софрониј Врачански