cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Цветан Грозданов
Библиографија
54. Композицијата на Седмочислениците во живописот од XVII-XVIII век // Годишен зборник на Филозофскиот факултет – Скопје, 5-6(31-32), (1979/80), стр. 161-171 : 6 репр.
55. Из иконографије Марковог манастира // Зограф. - Београд, 11 (1980), стр. 83-93 : 11 репр.
56. Охрид и Охридската архиепископија во XIV век // Историја, XVI, 1 (1980), стр. 157-187
57. Значајна монографија за културната и уметничката историја на Хиландар – Димитрије Богдановиќ, Војислав Ѓуриќ, Дејан Медаковиќ, „Хиландар“, Београд 1978 // Историја, XVI, 2 (1980), стр. 234-239
58. Средновековниот живопис од Македонија во студијата на Воислав Ј. Ѓуриќ за византиските фрески во Југославија // Разгледи, XXII, 2-3 (февр.-март 1980), стр. 264-269
59. Сеопфатна монографија за фреските во Курбиново // Разгледи, XXII, 8-9 (окт.-ноем. 1980), стр. 965-967. - [L. Hadermann-Misguich, Kurbinovo, Bruxelles 1975]
60. На денот на словенските просветители Кирил и Методиј // Нова Македонија, (24.V 1980)
1981
61. Портретите на Климент Охридски од XIV век надвор од Охрид // Годишен зборник на Филозофскиот факултет – Скопје, 7(33), (1981) стр. 79-92 : 4 репр.
62. Црква Св. Ђorђa у Речици код Охрида / Ц. Грозданов, Г. Суботић // Зограф. - Београд, 12 (1981), стр. 62-75 : 17 репр.
63. Гојко Суботиќ, Охридската сликарска школа од XV век, Охрид 1980, зрело истражувачко дело // Нова Македонија, (10.V 1981)
1982
64. Култот на цар Самоил кон Ахил Лариски и неговиот одраз во ликовната уметност // Ликовна уметност, VI, 8-9 (1981-1982), стр. 71-84 : 5 репр.
65. Визијата на Петар Александриски во живописот на Богородица Перивлепта (Св. Климент) во Охрид // Годишен зборник на Филозофскиот факултет – Скопје, 8(34), (1982), стр. 115-122 : 3 репр.
66. Naučno-istraživački rad i istraživačka delatnost // III Kongres i skupština Saveza društava istoričara umetnosti Jugoslavije. - Beograd, 1982, str. 40-54
67. Охридската ризница // Чудесна Југославија. - Скопје : Македонска книга, 1982, стр. 118- 119
68. Што ги забавува сложените проекти // Нова Македонија, (2.Х 1982)
69. Портрети на светителите од Македонија од IX-XVIII век. - Скопје : Завод за заштита на спомениците на културата, 1983. - 321 стр. : 110 репр. - (Културно историско наследство во СР Македонија ; 20)
70. За тематиката на живописот на црквата во с. Речица – Охридско // Ликовна уметност, VII, 10-11 (1983-1984), стр. 19-23 : 2 репр.
72. L'arte medievale macedone nel contesto dell'arte Europea. - Скопје : Огледало, 1983. - (9 стр.) : 10 репр.
74. Средњовековна ризница Охрида // Чудесна Југославија. – Сарајево, 1983, стр. 185-188 75. Трајан Витларски 1948-1984 : in memoriam // Ликовна уметност, VII, 10-11 (1983-1984), стр. 225-226
1984
76. Историјски портрети у Полошком (II) / Ц. Грозданов, Д. Ћорнаков // Зограф. - Београд, 15 (1984), стр. 85-93 : 8 репр.
77. Јован Владимир и представе Седмочисленика у македонској уметности XVIII-XIX века // Зборник за ликовне уметности. - Нови Сад, 20 (1984), стр. 229-235 : 5 репр. 1985
78. Живописот на гробниот параклис на свети Наум Охридски // Наум Охридски. - Охрид : Историски архив, 1985, стр. 85-98 : 15 репр.
79. За портретите на Теофилакт Охридски // Историја, XXI, 2 (1985), стр. 281-292 : 4 репр. 80. Иконографија на словенските светци // Постојана изложба „Словенска писменост“ : (каталог). - Охрид : Завод за заштита на спомениците на културата ; Народен музеј, 1985, стр. 12, 28
81. Иконографијата на Св. Наум Охридски // Предавања на XVII семинар за македонски јазик, литература и култура : Охрид, 3-24.VIII 1984 година. - Скопје : Универзитет „Кирил и Методиј“, 1985, стр. 263-268
82. La Macedonia e le effigi dei maestri slavi fino alla fine del XVIII secolo // San Cirilo et San Metodio e la loro tradizione in Macedonia. - Skopje : Makedonska kniga ; Istituto della lingua macedone "Krste Misirkov", 1985, str. 70-84 : 3 repr.
83. Месецослов Асемановог јеванђеља и старије зидно сликарство у Македонији // Зборник за ликовне уметности – Нови Сад, 21 (1985), стр. 13-27 : 5 репр.
84. Христос цар, Богородица царица, небесните сили и светите воини во живописот од XIV и XV век во Трескавец // Културно наследство – Скопје, XII-XIII (1985-1986), стр. 5-20 : 17 репр.
1986
85. Света Софија Охрид = Hl. Sophia Ohrid. - Охрид : Завод за заштита на спомениците на културата ; Народен музеј, 1986. - 48 стр. : 36 репр.
86. Света Софија Охрид = Saint Sophia of Ohrid. - Охрид : Завод за заштита на спомениците на културата ; Народен музеј, 1986. - 48 стр. : 36 репр.
87. За графичките претстави на Климент Охридски во XVIII век и неговиот култ во Бер (Вериа) // Зборник посветен на Бошко Бабиќ. - Прилеп : Институт за истражување на старословенската култура, 1986, стр. 71-74 : 5 репр.
88. За литографијата на Седмочислениците во Преспа // Историја, XXII, 2 (1986), стр. 275- 279 : 1 репр
Бафинова Земја
Бафинова Земја или Бафинов Остров е еден од арктичките острови од Арктичкиот Архипелаг во северна Канада и припаѓа на сојузната територија Нунавут. Со површина од 507,451 км2, тој е најголемиот канадски остров и петти по големина во светот, но поради ладната клима има население од околу 11,000 жители, воглавно Инуити. Островот е крстен по името на британскиот истражувач Вилијам Бафин, а некогаш Нордијците го викале Хелуланд.
Цветан Грозданов
Библиографија
89. Извори за познавање на старата градска архитектура во Охрид // Годишен зборник на Филозофскиот факултет – Скопје, 1986, 13(39) : јубилеен број, стр. 211-220
Бафинова Земја
Најголемото населено место на островот е главниот град на Нунавут - Иквалуит, кој е сместен на неговиот јужен брег, кај Фробишеровиот Залив. Според пописот од 2001 година, ова гратче имало 5,236 жители. Други поголеми населени места се Пангниртунг со 1,243 жители, Понд Инлет со 1,220 жители, Клајд Ривер, Арктик Беј итн.
Цветан Грозданов
Библиографија
90. Најстарите портрети на Климент Охридски // Климент Охридски : студии. - Скопје : Одбор за одбележување на 1100-годишнината од доаѓањето на Климент во Охрид и формирањето на Охридската школа за словенска култура и писменост, 1986, стр. 238-253 : 5 репр.
Бафинова Земја
Јужно од островот се наоѓа Хадсоновиот Премин и копното на сојузната провинција Квебек. На исток е Бафиновиот залив и Девисовиот Премин позади кои е сместен Гренланд, а на запад и север е Фоксовиот Залив, заливот Бутија и Ланкастеровиот Залив, кои ја делат Бафинова Земја од останатиот дел од архипелагот.
Цветан Грозданов
Библиографија
91. Portraits of Macedonian Saints in Mediaeval Art // Македонија, год. 33, бр. 398 (јуни 1986), стр. 26-27
92. Ангажираниот македонски мурализам : (Борис Петковски: „Македонското сликарство на тема од НОВ и Револуцијата“, Македонска книга, Скопје 1984) // Разгледи, год. 28, бр. 1-2 (1986), стр. 95-97
Бафинова Земја
На Бафинова Земја е честа појавата на поларен ден (во лето) или поларна ноќ (во зима). Од животните, најзастапени се арктичките ѕверови и белите китови.
Цветан Грозданов
Библиографија
93. Климент во делото на Дичо Зограф // Нова Македонија, (24.IX 1986) 1987
95. Историјски портрети у Полошком. (III) / Ц. Грозданов, Д. Ћорнаков // Зограф. - Београд, 18 (1987), стр. 37-43 : 7 репр.
96. Кон отворањето на галеријата „Охридска порта“ // Портрети на душата на мудроста и дождовните траги : од колекцијата на Љубица Наумовска : [каталог]. - Охрид : Уметничка галерија „Охридска порта“, 1987 = Towards the opening of "Ohrid's Gate" // Portraits of the soul of wisdom and the collection of Ljubica Naumovska : [каталог]. - Ohrid : The Gallery "Ohrid's Gate",
1987
97. Д-р Димитар Ќорнаков: Творештвото на мијачките резбари // Културен живот, XXXII, 1-2 (1987), стр. 48-49
98. Осум векови на Студеница // Културно наследство, XIV-XV (1987-1988), стр. 119-123
1988
100. Света Софија Охрид = Saint Sophia of Ohrid. - Охрид : Завод за заштита на спомениците на културата ; Народен музеј, 1988. - 48 стр. : 36 репр.
101. Света Софија Охрид = Hl. Sophia Ohrid. - Охрид : Завод за заштита на спомениците на културата ; Народен музеј, 1988. - 48 стр. : 36 репр.
102. Црква Св. Климент Охрид = Kirche Hl. Kliment Ohrid. - Охрид : Завод за заштита на спомениците на културата ; Народен музеј, 1988. - 46 стр. : 32 репр.
103. Црква Св. Климент Охрид = Church St. Kliment Ohrid. - Охрид : Завод за заштита на спомениците на културата ; Народен музеј, 1988. - 46 стр. : 32 репр.
104. За иконописот во[[ Прилеп // Иконописот во Прилеп и Прилепско за време на преродбата реткости и музеј, 1988. - [5] стр. : 4 репр.
105. La peinture de Macedoine du moyen age // International Sympozium on Macedonian Studies – Istanbul, May 1988
107. Придонесот на [[Фрањо Баришиќ (1914-1988) во проучувањето на уметноста и историјата на средновековна Македонија // Историја, (1988-89), стр. 201-204
...
328. Односот меѓу портретите на Климент Охридски и Климент Римски во живописот од првата половина на XIV век // Епоха Св. Климент Охридски. [т.] 2 / [уреду. одбор Г. Старделов (претсед.), Ѓ. Поп-Атанасов, Д.Пандев]. – Скопје : МАНУ, 2016. - (Макропроект Историја на културата на почвата на Македонија ; [кн. 27]). - Стр. [863]–870.
329. Композицијата на Седмочислениците во живописот на XVIII век и влијанието на Опширното житие на св. Климент // Епоха Св. Климент Охридски. [т.] 2 / [уредувачки одбор Георги Старделов (претседател), Ѓорги Поп-Атанасов, Димитар Пандев]. - Скопје : МАНУ, 2016. - (Макропроект Историја на културата на почвата на Македонија ; [кн. 27]). - Стр. [871]-874.
330. Духовни и културни традиции на Охридската архиепископија во делата на Христофор Жефарович-Џефар // Monumenta : годишник на Истражувачкиот центар за културно наследство (МАНУ). - Бр. 1 (2016), стр. [197]-205.
331. Портретите на Св. Климент Охридски во ликовната уметност на Македонија и во соседните земји = Portraits of St. Clement of Ohrid in the paintings of Macedonia and in the neighboring countries / [текст и избор на портретите Цветан Грозданов ; превод на англиски Гоце Алексоски]. - Скопје : МАНУ = Skopje : MASA, 2016. - 29 стр. : илустр. (каталог)
332. Предговор // Monumenta : годишник на Истражувачкиот центар за културно наследство (МАНУ). - Бр. 1 (2016), стр. [5]-6.
333. Предговор // Македонистички погледи / Драги поп Стефанија. - Охрид : НУ Завод и Музеј, 2016. - Стр. 11-13.
2017 334. Студии за охридскиот живопис. - Скопје : Матица македонска : МАНУ, 2017. - 280 стр. 335. Уметноста и културата на XIX век во Западна. - Скопје : Матица македонска : МАНУ, 2017. - 336 стр.
336. Приоритети на идниот развој на Република Македонија : quo vadis res publica Macedonia? / ред. Т. Фити ; [чл. на раб. група А. Беџети, Ц. Грозданов ... и др.]. - Скопје : МАНУ, 2017. - 193 стр. (изд. од истраж. проект)
337. Месецословот на Асеманиевото евангелие и постариот монументален живопис во Македонија // Музејски летопис : (зборник на трудови по повод 65 години Завод и музејСтрумица) / [гл. уред. В. Ѓоргиев-Ликин]. - Струмица : Завод за заштита на спомениците на културата и Музеј, 2017. - Стр. 13-24.
338. За градителските и зографските потфати во манастирската црква Св. Јован Претеча (Продром) во Слепче, во втората половина на XIX век // Манастир Свети Јован Крстител Слепче : духовен, книжевен и уметнички центар : зборник на трудови од меѓународниот симпозиум, Демир Хисар, 6 јули 2015 / уред. С. Цветковски. - Журче, Демир Хисар : Манастир "Свети Атанасиј Велики", 2017. - Стр. 37-51.
339. [Поздравно обраќање] // Манастир Свети Јован Крстител Слепче : духовен, книжевен и уметнички центар : зборник на трудови од меѓународниот симпозиум, Демир Хисар, 6 јули 2015 / уред. С. Цветковски. - Журче, Демир Хисар : Манастир "Свети Атанасиј Велики", 2017. - Стр. 16- 17.
340. Во потрага по корените : сеќавајќи се на Глигор Чемерски // МАНУскрипт. Одделение за уметност (МАНУ) = MANUscript. Department of Arts (MASA). - Год. III, бр. 1-2 (2017), стр. [191]-194
Награди
За својата научна дејност акад. Грозданов имал добиено поголем број награди:
Награда „11 Октомври“,
Награда„13 Ноември“ – награда на Град Скопје]],
Награда„13 Ноември“ – награда на гр. Охрид и др.
Одликувања (во 1975 г. по повод одбележувањето на 150 години од формирањето на Матица Српска, доделен му е сребрен медал за неговата соработка во Годишникот – Зборник за ликовни уметности, Нови Сад,
Орден „Св. Владимир Велики“ за поучување на ликовните врски меѓу [[Русија и Македонија од Синодот на Руската православна црква во 1988 год
Сина лента на VI. конгрес за балканологија и Југоисточна Европа). За монографијата „Свети Наум Охридски”,
Друштвото на интелектуалците „Духовни конаци“ на Македонија во 2005 година му ја доделило наградата „Велја кутија“ за книгата „Уметноста на Западна Македонија во XIX век“ (2005).
Украинската академија на науките, акад. Цветан Грозданов го одликува со признанието „Златна фортуна“.
На академик Грозданов, Бугарската академија на науките му го додели највисокото одликување (медал) „Марин Дринов“.
Во 2005 година е избран за член на Здружението на европските интелектуалци.
Во 2003 г. е избран за странски член на Српската академија на науките и уметностите, а во 2007 г. за дописен член на Црногорската академија на науките и уметностите. Во 2004 г. е промовиран за doctor honoris causa historicae scientiae (почесен доктор на историските науки) на Универзитетот „Св. Климент Охридски“ во Софија,
За дописен член на Македонската академија на науките и уметностите е избран на 7 мај 1991 година, а за редовен член е избран на 20 јуни 1996. Во периодот од 2004 до 2007 година бил претседател на Македонската академија на науките и уметности. ,
Во 2007 година бил одликуван со Орденот за заслуги за Македонија.
Вена
Вените (латински Venae) се крвни садови кои ја враќаат крвта во срцето од сите делови на телото на животните. Во крвната мрежа, повеќето животни (вклучувајќи го и човекот) имаат повеќе венски отколку артериски садови. Кај човекот, на пример, просечно на една артерија доаѓаат два венски сада.
Вените се слично градени како и артериите, но постојат и некои разлики. Тие имаат поголем пречник и средниот мускулен слој е потенок, што го прави венскиот ѕид нееластичен. Затоа при повреда, венските ѕидови се слепуваат и крвта бавно истекува. Внатрешниот слој кај вените образува клапи (залистоци) кои ја движат крвта и спречуваат нејзино враќање назад. Значи, вените се изградени од три слоеви:
Сите венски крвни садови, со исклучок на белодробните вени носат редуцирана крв од ткивата до срцето. Се формираат по принцип на собирање, така што на венските капилари се надоврзуваат венулите (најмалите венски садови). Венулите, пак, преминуваат во горна и долна шуплива вена, кои ја носат редуцираната крв до срцето.
При попуштање на мускулните ѕидови, вената се проширува со што доаѓа до појавата на попуштени вени. Ова нарушување е очигледно, бидејќи вените се сместени површински во телото, за разлика од артериите кои се сместени подлабоко.
Површински вени
Ако повеќе од артериите најчесто се сместени во длабоки зони на организмот, многу вени се наоѓаат блиску до површината на телото. Најважни од површинските вени ес оние кои доаѓаат од екстремитетите. Таму се вклучени следните вени:
1. Вените од лактот коишто често се користат за земање примероци на крв за испотување. Најголеми од оваа група се:
2. Скриени вени се наоѓаат во долните екстремитети и се најдолги вени во организмот. Големата скриена вена почнува од петицата и продолжува по средината на ногата, коленото и бутот. На крајот, во пределот на препоните, се влеваат во бутната вена (v. femoralis).
Длабоки вени
Длабоките вени имаат тенденција да се протегаат паралелно со артериите и обично имаат и имиња како соодветните артерии. Ваквите примери ги вклучуваат бутните и карличните крвни садови од долниот дел на организмот и рамените, пазувните и потклучните крвни садови од горните екстремитети. Меѓутоа, разлики има во вените на главата и вратот. Така вратната вена (лат. v. jugularis) собира крв од артериите на главата (лат. a. carotis). Двете рамено-главени вени се создаваат, по една на секоја страна, со сврзување на потклучната вена (лат. v. subclavikularis) и вратна вена (лат. v. jugularis).
Горна шуплива вена
Венската крв од главата, вратот, горни екстремитети и градниот кош, се собираат во горна шуплива вена (лат. vena cava superior), која е сврзана со срцето. Таа се создава со спојување на десната и левата рамено-главена вена (безимена вена - лат. v.v. innominata). Единечна вена (лат. v. azygos) ги собира вените од ѕидот на градниот кош и се празни во горната шуплива вена непосредно пред нејзиното влевање во срцето.
Долна шуплива вена
Долна шуплива вена (лат. vena cava inferior) е многу подолга од горната шуплива вена, а ја собира крвта од деловите на телото под дијафрагмата. Почнува во долниот дел на стомачната празнина со спојување на двете општи карлични вени (лат. v. iliaca communis). Потоа се протега нагоре по должината на ѕидот на задната страна на стомачната празнина зад црниот дроб, низ дијафрагмата и се излева во десната преткомора на срцето.
Емилија Атијас
Емилија Атијас (Emilia Attias) (родена  ) — професионален модел, глумица и танчерка во Аргентина. Се има појавено на многу насловни страници на голем број списанија вклучувајќи ги и Maxim, Gente и Gabo. Најдобро е позната по својата улога како Сиело Махико, подоцна Паз Бауер во аргентинската телевизиска серија Ангели. Атијас е родена во Буенос Аирес.
Кариера
Својата кариера ја започнува некаде во 2003 година со гостување во неколку епизоди од серијата Млади бунтовници. Подоцна се здобива со мали улоги во некои сегменти на некои телевизиски емисии. Нејзината прва главна улога ја добива во 2007 година, во телевизиската серија Ангели каде ја толкува Сијело Махико во првите две сезони, нејзината ќерка Паз во третата сезона, и се појавува како гостин во неколку епизоди во четвртата сезона, чие снимање и емитување завршија во 2010.
Долно Јаболчиште
Долно Јаболчиште — село во северниот дел на Општина Чашка, во околината на градот Велес (до 2004 година под Општина Велес).
Географија и местоположба
Селото е планинско на надморска височина 700 метри, а од градот Велес е оддалечено 40 километри. Во селото има основно училиште до IV одделение, а во близина е една од патеките за планински велосипедизам.
Историја
Според опшорниот пописен турски дефтер од 1568/69 година, турската администрација прецизно ги забележала имињата на жителите во Горно и Долно Јаболчиште и ги посочува како чисти христијански села.
Во 1942 година се случил масакрот во Долно Јаболчиште, при што се убиени 11 селани од страна на бугарската војска за кој се сомневало дека сооработувале со Велешкиот партизански одред „Димитар Влахов“.
Помеѓу октовмри и ноември 2001 година одново се случил инцидент во Јаболчиште каде што посетители биле легитимирани од лица кои носеле црни униформи со ознаки „УЧК“ и биле вооружени со пиштоли. Откако таксистот влезе во селото да остави патник, тој бил застанат од двајца лица со црна облека. Откако одговорил на прашањето на бандитите дека е Македонец, тие бурно реагирале и прашале зошто е тука. Кога таксистот го оставил патникот во селото, при враќање одново бил запрен од двајца униформирани лица. Тие му порачувале дека посетата во селото Јаболчиште му било „прв и последен пат.“ МВР и Македонската армија потврди дека имале информации дека во ова велешко село се забележани припадници на ОНА. Според безбедносните служби, станува збор за мал број луѓе, кои „се самоорганизирале и не се во никаков контакт со терористите од Тетовско и Кумановско“.
Население
Според опшорниот пописен турски дефтер од 1568/69 година, турската администрација прецизно ги забележала имињата на жителите во Горно и Долно Јаболчиште и ги посочува како чисти христијански села.
Според „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ во 1873 г. Долно Јаболчиште е село со 41 домаќинство и 334 жители Торбеши.
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Долно Јаболчиште имало 400 жители, сите Арнаути муслимани (Албанци).
Според германскиот етнограф Леонард Шулце Јена, на неговата етничка карта од 1927 година, Долно Јаболчиште наведено како арнаутско (албанско) село.
Во 1961 година во селото живееле 335 жители, 199 Турци и 135 Албанци, додека во 1994 година селото броело 496 жители само Албанци.
Според пописот од 2002 година, Долно Јаболчиште има 718 жители, од кои 716 Албанци и двајца останати.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 1.047 жители, од кои 1.021 Албанец, 1 Бошњак и 25 лица без податоци.
Родови
Долно Јаболчиште е албанско село.
Самоуправа и политика
Според новиот закон за територијална организација на Република Македонија селото (заедно со Горно Јаболчиште) беше припоено кон мнозинско Македонско населената (73,91% Македонци) Општина Чашка. Причината со заради која овие 2 доминантно албански села беа припоени кон Општина Чашка беше само за општината да се албанизира и да стане двојазична. Кон општината беа припоени и помалите рурални општини Богомила (95,21% Македонци) и Извор (99,24% Македонци). Меѓутоа со припојувањето на овие две села кои природно не гравитираат кон општината и воопшто кон областа Азот, бројот на Албанско население беше насила зголемен на 33,06%. Според локалното Македонско население кое во најголем број е доста старо ова значи тотална албанизација на општината од причина што младите Македонци бегаат од општината, а бројот на Албанците константно се зголемува и со доселување и со природен прираст. Власта на ова одговараше дека со тоа ќе се зајакнел соживотот и мултикултурноста на овој крај, што всушност греши бидејќи тоа значи трајно албанизирање на овој крај од кој произлегле голем број видни Македонски борци, револуционери, учители, градители итн.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 2204 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на селска зграда.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 507 гласачи.
Иселеништво
Од 1924 до 1966 година од селото се иселиле околу 50 албански семејства во Турција. Помал број се иселиле во Сливник, Бањица, Отиштино и Бузалково.
Речник на македонската народна поезија
Речник на македонската народна поезија – речник на македонската народна поезија. Досега се издадени три тома, том I (А-Г) во 1983, том II (Д-Ѕ) во 1987 и том III (И-Г) во 1993 година. Издавач е Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“ под редакција на Тодор Димитровски
Речникот бил планиран да го содржи претежниот дел од лексиката на македонската народна поезија, а негова цел била:
NGC 5737
NGC 5737 — спирална галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5737 се споменува и како UGC 9488, MCG 3-37-39, CGCG 105-7.
Откривање
Објектот е откриен на 20 април 1792 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5737 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,4 m/лм2. NGC 5737 има привидни димензии од 1,3' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 43 м 12 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +18° 52' 50"". Положбениот агол на објектот е во износ од 170°.
Други поделби
Проучување на NGC 5737 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 52582. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 153; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1480. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 54.
Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2014 година
Финале на УЕФА Лигата на шампиони во 2014 — финалниот натпревар на УЕФА Лигата на Шампоните во сезоната 2014-15 година, односно 59-та сезона на Европскиот премиерен клупски фудбалски турнир организиран од страна на УЕФА, или 22-та сезона на УЕФА Лигата на Шампионите, бидејќи натпреварувањето било преименувано од Куп на Европски Шампиони во Лига на Шампиони.
Натпреварот се одиграл на 24 мај 2014 година, на Стадионот Луж во Лисабон, Португалија, меѓу шпанските клубови Реал Мадрид и Атлетико Мадрид. Тоа било петто финале каде што се сретнале две екипи од иста асоцијација, и прво финале на шпански екипи од ист град. Реал Мадрид победил на натпреварот со резултат од 4-1 по продолженијата, со головите од Герет Бејл, Марсело и Кристијано Роналдо, по израмнувачкиот гол на Серхио Рамос, во 93-та минута. Разултатот бил отворен од страна на Диего Годин во првото полувреме. Со оваа победа, Реал Мадрид ја освоил јубилејнта 10 титула во ова натпреварување, 12 години по нивната деветта победа.
Место
Стадионот Луж во Лисабон, Португалија, бил избран за место на одигрување на натпреварот за Финалето на Лигата на шампионите во 2014 година на УЕФА состанокот на Извршниот Одбор одржан во Истанбул, Турција, на 20 март 2012 година.
Бенелукс
Бенелукс е економска унија во Западна Европа составена од три земји членки. Таму релјефот е претежно низински. Само во јужниот дел на Белгија и Луксембург е повисок. Бенелукс е составена држава од три земји: Белгија, Холандија и Луксембург.
Договорот со кој е основана "Царинската унија на Бенелукс" го потпишаа 1944 година трите земји во Лондон, а стапи на сила 1947 година. Унијата престана со постоење 1960 година, кога беше заменете со Економската унија на Бенелукс. Пред неа постоела (и постои) Економска унија Белгија-Луксембург, основана 1921 година. Основњето на унијата допиринесе за Формирање на Европската Унија (ЕУ. Парламентот на Бенелукс е формиран 1955 година . Се состоел од 21 члена на холандскиот парламент, 21 член од белгискиот парламент и 7 члена од луксембуршкиот парламент. Договорот по кој е основана Европската унија на Бенелукс е потпишан 1958 година, а стапил на сила 1960. Генералниот секретириат се наоѓа во Брисел. 1965 година, потпишан е договор со кој е основан Суд на Бенелуксот. Стапил на сила 1975 година. Судот е составен од судиите на највискиоте судови на трите земји. Ова меѓународна правна институција се наоѓа во Брисел. Договорот по кој е основана Економската унија на Бенелукс ќе истекна 2010 година.
Википедија на арапски јазик
Арапска Википедија е издание на Википедија на арапски јазик, дел од Фондација Викимедија.
База на знаења
База на знаења (крат. БЗ, англ. knowledge base, крат. KB или kb ) е посебен вид на база на податоци наменета за управување со знаења. Оваа база е складиште на информации што овозможува начин на собирање, организирање, споделување, пребарување и примена на информации. Може да биде предвидена да ја чита сметач или човек („машински-читлива“ или „човечки-читлива“).
Бази на знаења за машинско читање
Машински-читливите бази на знаења складираат информации во облик читлив за сметач, обично со цел да се обработува по пат на автоматизирано дедуктивно расудување. Содржат збир податоци во облик на правила што ги опишуваат знаењата на логички доследен (непротивречен) начин. Структурата на складираните податоци ја определува извесна онтологија, каде е утврдено кои типови на единици да се заведуваат и нивниот меѓусебен однос. Почнувајќи од поедноставни информации, таа се гради со помош на логички оператори како И (конјункција), ИЛИ (дисјункција), материјална импликација и негација. Следствено на тоа, расудувањето во врска со знаењата во базата може да се врши со класична дедукција. Некои машински-читливи бази на знаења се користат со вештачка интелигенција, на пр. како дел од експертен систем што се задржува на извесен домен како лекарски рецепти или царински закони и регулативи. Таквите бази на знаења се користат и во семантичката пајажина.
Бази на знаења за човечко читање
Човечки-читливите бази на знаења се предвидени да им овозможат на луѓето на пронаоѓаат и употребуваат сознанијата што ги содржат. Честопати се користат прирачно во служби за техничка поддршка или за споделување и раздавање на информации помеѓу вработените во една организација. Ваквите бази може да складираат информации за решавање на проблеми, статии, бели книги, прирачници за употреба, метаподаточни ознаки или одговори на често поставувани прашања. За пронаоѓање на информациите во системот, корисниците употребуваат пребарувач или прелистуваат според извесна класификациона шема.
Текстуалниот систем што може да содржи групи документи со хиперврски се нарекува хипертекстуален систем. Хипертекстуалните системи помагаат во постапката на одлучување со тоа што го одменуваат корисникот во паметењето и поврзува нештата." Еден начин на водење на основа на знаења за хипертекстен систем е да се користи вики-програм. Базите можат да постојат едновремено и на сметачи и на мобилни телефони во хипертекстуален формат.
Човечки-читливата база на знаења може да се здружи со машинската преку еднонасочна или двонасочна репликација, или пак некаков посредник во реално време. Потоа програмите можат да применуваат техники од вештачката интелигенција за сметачки-читливиот дел од податоците за да понудат подобри резултати во пребарувањето, за да ја проверат веродостојноста на фактите во разни документи и да овозможат подобри алатки за авторите. Ваков пример е машински-читливата DBpedia, која е извадок од човечки-читливата Википедија.
Категории на информации во базите на знаења
Човечки-читливите бази на знаења можат да содржат информации од следниве типови:
Анализа на хемијата на водата
Хемиските анализи на водата се вршат за да се идентификуваат и квантифицираат хемиските компоненти и својства на примероците на вода. Видот и чувствителноста на анализата зависи од целта на анализата и од предвидената употреба на водата. Хемиска анализа на водата се врши на вода која што се користи во индустриски процеси, исто така тек на отпадни води, на реки и потоци, на врнежи и на море. Во сите случаи, резултатите од анализата обезбедуваат информации што може да се користат за донесување одлуки или за повторно уверување дека условите се очекувани. Избраните аналитички параметри се избрани за да бидат соодветни за процесот на донесување одлуки или за да се воспостави прифатлива нормалност. Хемиската анализа на водата често е основа на студиите за квалитетот на водата, загадувањето, хидрологијата и геотермалните води. Аналитичките методи кои рутински се користат можат да се детектираат и измерат сите природни елементи и нивните неоргански соединенија и преставува многу широк спектар на органски хемиски видови користејќи методи како гасна хроматографија и масена спектрометрија. Во постројките за третман на вода кои произведуваат вода за пиење и во некои индустриски процеси кои користат производи со карактеристичен вкус и мирис, може да се користат специјализирани органолептички методи за откривање мириси при многу ниски концентрации.
Еколошка вода
Примероците на вода од природната средина рутински се земаат и анализираат како дел од однапред утврдена програма за мониторинг од страна на регулаторните органи за да се осигура дека водите остануваат незагадени, или ако се загадени, треба да се потврди дека нивоата на загадување не се зголемуваат или паѓаат во согласност со договорен план за санација. Пример за таква шема е хармонизираната мониторинг шема која функционира на сите поголеми речни системи во ОК. Анализираните параметри ќе бидат многу зависни од природата на локалната средина и/или од изворите на загадување во областа. Во многу случаи, параметрите ќе ги одразуваат националните и локалните стандарди за квалитет на водата утврдени со закон или други законски прописи. Типични параметри за обезбедување каде незагадените површински води остануваат во рамките на прифатливите хемиски стандарди вклучуваат pH, главните катјони и анјони вклучувајќи амонијак, нитрати, нитрити, фосфати, спроводливост, фенол, хемиска потреба за кислород (COD) и биохемиска побарувачка на кислород (BOD).
Залихи за вода за пиење
Површинските или подземните води земени за снабдување со вода за пиење мора да бидат способни да исполнуваат ригорозни хемиски стандарди по третманот. Ова бара детално познавање на водата што влегува во пречистителната станица. Покрај нормалниот пакет хемиски параметри на животната средина, други параметри како цврстина, фенол, масло и во некои случаи органски профил на влезната вода во реално време како во шемата за регулација на Ривер Ди.
Индустриска процесна вода
Во индустрискиот процес, контролата на квалитетот на процесната вода може да биде критична за квалитетот на крајниот производ. Водата често се користи како носител на реагенси и губењето на реагенсот до производот мора постојано да се следи за да се обезбеди правилна стапка на замена. Измерените параметри се однесуваат конкретно на процесот што се користи и на која било од очекуваните загадувачи што може да се појават како нуспроизводи. Ова може да вклучува несакани органски хемикалии кои се појавуваат во неоргански хемиски процес преку контаминација со масла и маснотии од машините. Следењето на квалитетот на отпадната вода што се испушта од индустриските простории е клучен фактор за контрола и минимизирање на загадувањето на животната средина. Во оваа апликација, шемите за следење анализираат за сите можни загадувачи што се појавуваат во процесот и дополнително загадувачи кои можат да имаат особено негативни влијанија врз животната средина, како што се цијанидот и многу органски видови како што се пестицидите. Во тогашната јадрена индустрија, анализата се фокусира на специфични изотопи или елементи од интерес. Онаму каде што јадрената индустрија врши испуштање отпадна вода во реките кои имаат апстракција на вода за пиење, радио-изотопи кои потенцијално би можеле да бидат штетни или оние со долг полуживот, како што е тритиумот, ќе бидат дел од рутинскиот пакет за следење.
Методологија
За да се обезбеди конзистентност и повторливост, методите што се користат во хемиската анализа на примероците на вода често се договараат и објавуваат на национално или државно ниво. По конвенција овие често се нарекуваат „Сините книги“.
Одредени анализи се изведуваат на терен (на пр. pH, специфична спроводливост), додека други вклучуваат земање примероци и лабораториско тестирање.
Методите дефинирани во релевантните стандарди може нашироко да се класифицираат како:
Во зависност од компонентите, се применуваат различни методи за одредување на количините или односот на компонентите. Додека некои методи може да се изведат со стандардна лабораториска опрема, други бараат напредни уреди, како што е индуктивно поврзана масена спектрометрија на плазмата (ICP-MS).
Истражување
Многу аспекти на академските истражувања и индустриските истражувања како што се фармацевтските производи, здравствените производи и многу други се потпираат на точна анализа на водата за да се идентификуваат супстанциите со потенцијална употреба, да се рафинираат тие супстанции и да се осигури дека кога тие се произведени за продажба, хемискиот состав останува конзистентна. Аналитичките методи кои се користат во овие области може да бидат многу сложени и може да бидат специфични за процесот или областа на истражување што се спроведува и може да вклучуваат употреба на нарачана аналитичка опрема.
Форензичка анализа
Во управувањето со животната средина, анализата на водата често се применува кога постои сомневање за загадување за да се идентификува загадувачот со цел да се преземат мерки за поправка. Анализата често може да овозможи и да се идентификува загадувачот. Таквата форензичка работа може да ги испита соодносите на различни компоненти и може да „типизира“ примероци од масла или други мешани органски загадувачи за директно да го поврзе загадувачот со изворот. Во снабдувањето со вода за пиење, причината за неприфатливиот квалитет на сличен начин може да се утврди со внимателно насочена хемиска анализа на примероците земени низ дистрибутивниот систем. Во производството, производите што не се спецификацирани може директно да се врзат за неочекувани промени во фазите на влажна обработка и аналитичката хемија може да идентификува кои фази може да се виновни и која е причината.
Поврзано
<references group="" responsive="1">
Докази за еволуцијата
Доказите за еволуцијата го потврдуваат потеклото на сите живи суштества на Земјата од еден заеднички предок. Благодарение на овие докази, еволуционизмот добил признание во научната јавност, а водечки начин на претставување на процесите на видообразба станала синтетичката теорија на еволуцијата.
Еволуциските процеси можат да се набљудуваат како во природни услови, така и во лабораториски. Познати се случаи на образување на нови биолошки видови. Исто така, опишани се случаи на развиток на нови својства со посредство на случајни мутации. Фактот на еволуцијата е докажан експериментално.
За да добијат докази за еволуционата историја на живиот свет, палеонтолозите ги испитуваат фосилите на организмите. Степенот на сродство меѓу современите видови може да се установи со споредба на нивната градба, геноми и ембриогенеза. Друг извор на информации за еволуцијата се закономерностите на географското распространување на растенијата и животните, кои ги проучува биогеографијата. Сите овие податоци се спојуваат и даваат една слика - еволуционото дрво на животот.
Еволуција на Escherichia coli во лабораторија
Група биолози од Универзитетот на Мичиген под раководството на Ричард Ленски, по лабораториски пат поттикнале еволуција на еден организам преку примерот со бактеријата Escherichia coli (видете: E. coli long-term evolution experiment.)
Поради брзото размножување, смената на генерации на E. coli се одвива мошне брзо, така што научниците се надевале дека долготрајното набљудување ќе ги демонстрира механизмите на еволуцијата во акција. Во првата етапа од експериментот, во 1988 година, 12 колонии на бактерии биле сместени во идентични услови: изолирана репродуктивна средина во која имало само еден хранлив извор - глукоза. Покрај ова, медиумот бил цитрат, кој во присуство на кислород овие бактерии не можат да го искористат како извор на храна. Во последните 20 години се смениле повеќе од 44 илјади генерации на бактерии.
Еволуција на гуштери во нови услови
Според едно истражување од 2008 година, во една популација од ѕидни гуштери (Podarcis sicula), за само 36 години (многу краток период за еволуција) се променила големината и формата на главата, се зголемила силата на касање и се развиле нови структури во системот за дигестија. Овие физички промени се случиле едновремено со драматичните измени во популационата густина и социјалната структура.
Најнеочекувана разлика била присуството на илеоцекален залисток, наменет за забавување на протокот на храна, со цел создавање во регионот на цревата комора за ферментација во која бактериите можат да ги разградуваат тешко сварливите делови од растителната храна. Овие залистоци никогаш не биле најдени кај овој вид на гуштери, вклучувајќи ја и првобитната популација од островот Под Кописте. Експертите нив ги нарекуваат ,,еволуциски новини, својство отсутно кај предочната популација кои се развиле за време на еволуцијата на овие гуштери‘‘. Покрај тоа, во цревата на единките од новата популација присуствуале цевчести црви кои ги немало кај првобитната популација.
Промените во исхраната довеле исто така и до промени во густината на популацијата и социјалната структура. Како резултат на фактот што растенијата се многу поверојатен и надежен извор на храна за разлика од инсектите, бројот на гуштери се зголемил. Исто така веќе не било потребно да се брка плен, што довело до престанок на агресивното бранење на нивната територија.
Развивање на отпорност кон антибиотици и пестициди
Развитокот и распространувањето на отпорност на бактериите кон антибиотици и отпорност на растенијата и инсектите кон пестициди е доказ за еволуцијата на видовите. Појавата на форми од Staphylococcus aureus отпорни на ванкомицин и опасноста која тие ја претставуваат за пациентите во болниците е директен резултат на еволуцијата по пат на природна селекција. Уште еден пример е развиток на соеви од Shigella отпорни на антибиотици од групата на сулфонамиди. Појавата на комарци отпорни на ДДТ и развитокот на отпорност на австралиските популации од зајци на миксоматоза ја демонстрираат еволуцијата во услови на дејство на селекцискиот притисок при брза смена на генерациите.
Последните 50 години се забележани повеќе од 2500 случаи на адаптација на инсекти-штетници на различни пестициди. Затоа, за борба со штетниците, наместо обичните отрови, денес се употребуваат биолошки пестициди - ентомопатогени вируси. На пример, за борба со молецот Cydia pomonella (чии гасеници се "црвите" во црвливите јаболки) активно се користи Cydia pomonella грануровирус (CpGV). Но во 2003 година се забележале првите случаи на намалување на делотворноста на вирусот и во 2005 се појавиле популации од овој молец кај кои отпорноста кон овој вирус се зголемила за 100 000 пати. Востановено е дека причината за отпорноста е мутација која се јавила на половиот Z-хромозом.
Примери за образување на нови видови
Според синтетичката теорија на еволуцијата, образувањето на нови видови (односно, видообразба) протекува како резултат на одделување на единките од еден вид на групи кои не се вкрстуваат меѓусебно. Ова одделување може да биде предизвикано од разни причини, на пример присуство на непремостливи географски бариери (алопатричка видообразба) или одделување по еколошки ниши во рамките на еден ареал (симпатричка видообразба). По воспоставувањето на различните типови на изолации, популациите започнуваат да еволуираат независно, како резултат на што меѓу популациите постепено се натрупуваат генетски разлики и по одредено време се достигнува генетска несовпадливост - вкрстувањето (размножувањето) станува невозможно.
Набљудувањата на современите видови покажуваат дека видообразбата непрекинато се одвива во постоечките популации.
Интермедиерни фази на видообразбата
При дефинирањето на поимот вид, големо значење има речиси целосната репродуктивна изолација во природни услови. Ако знаеме дека видообразбата протекува постепено, како резултат на мали последователни промени, тогаш и денес ние ги набљудуваме сите можни фази на видообразбата, а со тоа и сите можни фази на репродуктивната изолација: слободно вкрстување меѓу популациите, отежнато вкрстување, намалување на плодноста на потомството, неплодно потомство и на крајот - целосна генетска изолација. Ако ништо слично не може да се забележи среде современите видови, тогаш се побиваат основите на еволуционата теорија, односно тоа е можен пример за фалсификабилност на еволуционата теорија.
Постојат многу примери за тоа како различните видови може да се вкрстуваат, во исклучителни околности. На пример, црната врана и сивата врана населуваат многу ареали, но на местата каде се среќаваат овие ареали видовите може да образуваат хибриди. Друг пример се различните видови риби од родот Catostomus од реката Плат, кои живат блиску еден до друг, но во ретки случаи се вкрстуваат.
Нецелосната видообразба може да се набљудува кај различни прстенести видови - состојба кога претставниците на даден вид живеат во круг („прстен“) околу одредена планина, воден басен итн., при што соседните популации се вкрстуваат меѓусебно и незначително се разликуваат, а екстремните форми значително се разликуваат и не се вкрстуваат (види го дијаграмот). Пример за прстенест вид е безбелодробниот дождовник Ensatina eschscholtzii, која живее на падините од планините блиску до тихоокеанското крајбрежје на Северна Америка. Во зависност од областа на живеење околу планината, дождовниците образуваат различни форми кои постепено ги менуваат своите морфолошки и еколошки одлики. Екстремните форми Ensatina eschscholtzii eschscholtzii и Ensatina eschscholtzii klauberi, од кои првата има црвеникава боја, а втората црнобела, се среќаваат во тесна зона на планините на југот од Калифорнија, но меѓусебно не се вкрстуваат. Друг пример на прстенест вид се зеленикавото коприварче (Phylloscopus trochiloides), Peromyscus maniculatus, Partula olympia, Drosophila paulistorum.
Кај многу хибриди е намалена плодноста. Кај хибридите на ровчици од родот кафенозапки (Sorex), размножувањето е отежнато поради разликите во хромозомските гарнитури. Истиот ефект бил набљудуван во лабораторија при вкрстување на Drosophila pseudoobscura со потекло од Јута и Калифорнија. Плодноста е исто така намалена кај хибридите на жаби од фамилијата Bombinatoridae - Bombina bombina и Bombina variegata.