cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ахеменидско Царство
Второто освојување на Египет
Во 338 година п.н.е. Артаксеркс бил отруен од Багоас со помош на некој лекар.
Падот на Империјата
Види: Александар III Македонски и Падот на Персија Артаксеркс III бил наследен од Артаксеркс IV, кој пред да може да дејствува исто така бил отруен од Багоас. Понатаму, се вели дека Багоас ги убил не само сите негови деца, туку и многу други принцови во земјата. Тогаш Багоас го поставил Дариј III, внук на Артаксеркс IV, на престолот. Дариј III, претходно Сатрап од Ерменија, лично го натерал Багоас да проголта отров. Во 334 година пред нашата ера, кога Дариј успеал повторно да го покори Египет, Александар и неговите воени сили ја нападнале Мала Азија.
Александар Велики (Александар III Македонски) ги победил персиските војски кај Граник (334 година п.н.е.), потоа кај Ис (333 п.н.е.), а на крај кај Гавгамела (331 п.н.е.). Тој се упатил кон Суза и Персеполис, кои се предале на почетокот на 330 година п.н.е. Од Персеполис, Александар тргнал кон север кон Пасаргаде каде го посетил гробот на Кир, за кого знаел од Киропедијата.
Во последователниот хаос создаден со инвазијата на Александар во Персија, гробот на Кир бил распарчен и голем дел од неговите богатства биле ограбени. Кога Александар стигнал до гробот, бил ужаснат од начинот на кој бил третиран гробот и ги изнесол магите на суд. Според некои извештаи, одлуката на Александар да им суди на магите било повеќе обид да се поткопа нивното влијание и да се покаже сопствената моќ отколку израз на грижа за гробот на Кир. Сепак, Александар Велики му наредил на Аристобул да ја подобри состојбата на гробот и да ја врати нејзината внатрешност, искажувајќи почит кон Кир. Оттаму тој се упатил кон Екбатана, каде што побегнал Дариј III.
Дариј III бил заробен од Бес, неговиот бактријански сатрап и роднина. Како што се приближувал Александар, Бес ги натерал неговите луѓе да го убијат Дариј III, а потоа се прогласил за негов наследник, како Артаксеркс V, пред да се повлече во Средна Азија, оставајќи го телото на Дариј на патот од каде Александар потоа го донел во Персеполис за почесен погреб. Потоа Бес создал коалиција на своите сили, со цел да создаде армија за одбрана против Александар. Пред да може целосно да се соедини со сојузниците во источниот дел на империјата, Александар го пронашол, му судел во некој персиски суд под негова контрола и наредил негово убиство на „суров и варварски начин“.
Александар генерално ја зачувал оригиналната административна ахеменидска структура. По смртта на Александар во 323 година п.н.е., неговата империја била поделена меѓу неговите генерали дијадоси, што резултирало со голем број помали држави. Најголемата од нив, која се протегала над иранската висорамнина, била Селевкидската империја, управувана од генералот на Александар Селевк Први Никатор. Локалното иранско владеење било обновено од страна на партското царство на североисточниот дел на Иран во текот на 2 век п.н.е.
Признати
Имало 13 признати кралеви во текот на 220 години од постоењето на Ахеменидското Царство. Владеењето на Артаксеркс II било најдолго, траело 47 години.
Уредување на Империјата
Структурата на Ахеменидското Царство се врти околу „кралот на кралевите“, кој е симболичен центар на империјата, каде и да е. Од географска гледна точка, можеме да утврдиме дека центарот на империјата е во Персија (сегашната провинција Фарс), регионот од каде било потеклото на династијата. Спомениците пронајдени таму биле местата на изразување на кралската моќ, но нивната точна функција останува неодредена. За оттука да владеат со толку огромна територија, која првично не била многу просперитетна, персиските крале се потпирале на администрација и армија предводена од нивните роднини, припадници на персиската аристократија кои, според П. Бријант, формирале „етно-доминантна класа“, поврзана меѓусебно со припадноста на заеднички племиња и кланови кои практикувале заеднички јазик и религија коишто никогаш не се обиделе да ги прошират и наметнат на народите со кои владееле.
Власт
Кир Велики ја основал империјата како мултидржавна империја, управувана од четири престолнини: Пасаргада, Вавилон, Суза и Екбатана. Ахеменидите дозволиле одредена количина регионална автономија во форма на систем на сатрапија. Сатрапијата била административна единица, обично организирана, на географска основа. Сатрап от (гувернерот) управувал со регионот, „генералот“ имал воен ангажман и обезбедувал ред, а „државниот секретар“ ги чувал службените записи. Генералот и државниот секретар известувале директно до сатрапот, како и до централната власт. Во различен период, имало меѓу 20 и 30 сатрапи.
Кир Велики создал организирана армија, вклучително и единицата наречена Бесмртни, составена од 10.000 високо обучени војници Тој исто така формирал и иновативен поштенски систем низ целата империја, заснован на неколку штафетни станици наречени Чапар Кане.
„Кралот на кралевите“
Кралот го заземал централното место во Империјата, како и во нејзината администрација. Според посветената титула, тој бил „ Крал на кралевите“, xšāyaθiya xšāyaθiyānām. Натписите на Дариј I во Накш-е Рустам и Бехистун ја отсликуваат кралската моќ, нејзините темели и вклучувањето во космичкиот ред. Според текстовите на втората локација, кралот е како другите луѓе биле создадени од големиот бог Ахура Мазда, но тој се разликувал од другите со извонредни квалитети. Тој бил крал благодарение на богот кој го поставил на чело на народите на земјата со мисија да ги насочува на праведен начин и да обезбеди уредување на светот со борба против лошите и лагите (според дуалистички принцип). Затоа тој бил посредникот меѓу Ахура Мазда и луѓето за доброто да го победи злото, како што е покажано на Бехистунските релјефи во кои бунтовниците се гледаат како манифестации на лаги и нив ги казнува кралот, затоа што од него зависела правдата. За да ја исполни оваа улога, тој бил надарен од богот со супериорна интелигенција и непогрешлива проценка. Најпосле тој бил докажан воин, во можност да се справи со лак, копје, стрела. Борбените квалитети на кралевите честопати се појавуваат на печати или монети, илустрирајќи го во позиција на победник во лов или војна. Врската на кралот со божествениот свет била во неговата свештеничка функција бидејќи тој морал да дава жртви во Персија во редовни интервали наменети пред сè за иранските божества.
Монета
Персискиот дари к била првата златна монета која, заедно со слична сребрена паричка, сиглос, го вовела биметалниот монетарен стандард на Ахеменидската Персиска Империја кој продолжил до денес. Ова го постигнал Дариј Велики, кој ја засилил империјата и го проширил Персеполис како церемонијална престолнина и ја подобрил економијата.
Даночни окрузи
Дариј исто така вовел регулиран и одржлив даночен систем кој бил прецизно прилагоден на секоја сатрапија, заснована врз нивната продуктивност и економски потенцијал. На пример, Вавилон бил проценет за најголема сума и за изненадувачка мешавина на производи - 1000 сребрени таленти, четиримесечно снабдување со храна за армијата. Индија била омилена за своето злато; Египет бил познат по богатството на своите земјоделски култури и требал да биде житар на Персиската империја (како подоцна и на Рим) и се барало да обезбеди 120.000 мерки жито, покрај 700 таленти сребро.
Трговијата била развиена и постоела ефикасна инфраструктура што ја олеснувала размената на стоки низ империјата. Тарифите за трговија биле еден од главните извори на приход на империјата, заедно со земјоделството и даноците.
Сатрапиите биле поврзани со 2.500 километри пат, највпечатливиот дел бил Кралскиот пат од Суза до Сардис, изграден со команда на Дариј Први. Имал станици и каравансараи. Релеите на монтирани курири ( ангариумот ) можеле да достигнат оддалеченост од области за петнаесет дена. Херодот напишал дека „нема ништо на светот што патува побрзо од овие персиски курири. Ниту снегот, ниту дождот, ниту топлината, ниту мракот на ноќта не ги задржува овие храбри курири од брзото завршување на нивните назначени тури.“ Покрај релативната локална независност што ја овозможувал системот на сатрапија, кралските инспектори, „очите и ушите на кралот“, ја обиколувале империјата и известувале за локалните услови.
Пешадија
Пешадијата на Ахеменидите се состоела од три групи: Бесмртните (Мелофори), Спарабара и Такабара.
Бесмртниците биле опишани од Херодот како тешка пешадија, предводена од Хиднарс, која постојано се одржувала на сила со точно 10,000 мажи. Тој тврди дека името на единицата потекнува од обичајот дека секој убиен, сериозно ранет или болен член веднаш бил заменет со нов, со што се задржале броевите и кохезијата на единицата. Имале плетени штитови, кратки копја, мечеви или големи дагери, лак и стрела. Под облеката носеле штитови. Контрабалансите на копјата на обичниот војник биле од сребро. За да се разликуваат командните редови, врвот на копјето на офицерите било златно. Преживеаните застаклени ахеменидски тули во боја и издлабените релјефи ги претставуваат Бесмртниците облечени во наметки, со обетки и златен накит, иако овие додатоци најверојатно се носеле само за церемонијални прилики.
Спарабара обично биле првите што се впуштале во борба со непријателот. Иако не се знае многу за нив денес, се верува дека тие биле ’рбетот на персиската војска кои формирале ѕид на штит и ги користеле своите метарски копја за да ги заштитат поранливите трупи како стрелците од непријателот. Спарабара биле сите членови на персиското општество. Тие биле тренирани уште од детството да бидат војници и кога не биле повикани да се борат на походи во далечни земји, вежбале лов на огромните рамнини на Персија. Кога немало војна (Pax Persica), Спарабара се враќале во нормален живот, земјоделство на земјата и пасејќи ги нивните стада. Поради ова, тие немале вистински професионален квалитет на бојното поле, но сепак биле добро обучени и храбри до моментот да ја држат линијата во повеќето ситуации доволно долго за противнапад. Тие биле облечени во ленени алишта и носеле големи правоаголни плетени штитови за лесна манипулативна одбрана. Меѓутоа, ова ги ставало во сериозна неповолна положба против силно оклопните противници како што е хоплитот. Плетените штитови биле во можност ефикасно да запрат стрели, но не доволно силни за да го заштитат војникот од копјата.
Ахеменидите многу се потпирале на стрелците. Најголемите нации што придонесувале биле Скитите, Медијците, Персијците и Еламитите. Композитниот лак го користеле Персијците и Медијците, кои го прифатиле од Скитите и го пренеле на други нации, вклучително и на Грците. Скитската стрела изработена од легура на бакар била варијантата што вообичаено ја користела ахеменидската војска. Оваа варијанта барала голема експертиза и прецизност за изработка.
Такабара била ретка единица која била тежок вид на пелтасти. Такабара беа регрутирани од териториите на денешен Иран.
Коњаница
Персиската коњаница била клучна за освојувањето на народите и ја одржувала својата важност во Ахеменидската војска до последните денови на Ахеменидското Царство. Коњаницата била поделена во четири групи. Воени кочии, коњи, камили и воени слонови.
Во подоцнежните години кочиите станале само церемонијален дел од персиската војска, но во раните години на Империјата, нивната употреба била широко распространета. Стрелците на кочиите биле вооружени со копја, лакови, стрели, мечеви и штит. Коњите исто така носеле оклопен штит, сличен на сасанидските катафакти. Кочилите биле украсени со империјални симболи и украси.
Коњите честопати носеле оклопен штит, како и повеќето коњанички единици. Коњаниците честопати имале ист оклоп како пешадиските единици, плетените штитови, кратки копја, мечевите или широки сечила, лак и стрела и оклопни палта. Коњаницата на камила била поинаква, затоа што на камилите им била пружена помала заштита против непријателите, но сепак кога имале заштита, јавачите на камили носеле копја, мечеви, лак, стрела и штит. Камил ите за првпат се вовеле во персиската војска од страна на Кир Велики, во Битката кај Тимбра. Слонот најверојатно бил воведен во персиската војска од страна на Дариј I по неговото освојување на долината Инд. Можеби биле користени во грчките походи од Дариј и Ксеркс I, но во грчките извештаи се спомнуваат само 15 од нив користени во Битката на Гавгамела.
Морнарица
Од основањето Персиската империја првенствено била копнена империја со силна војска, но без никакви реални поморски сили. До 5 век пред нашата ера, ова требало да се промени, бидејќи империјата се соочила со грчки и египетските сили, секоја со свои поморски традиции и способности. Дариј Велики (Дариј I) бил првиот цар на Ахеменидите кој инвестирал во флота. Дури и до тогаш ниту една вистинска „империјална морнарица“ не постоела ниту во Грција ниту во Египет. Персија ќе стане првата империја, под Дариј, која ќе ја инаугурира и распореди првата регуларна империјална морнарица. Силите на империјалната морнарица честопати биле Феникијци (претежно од Сидон ), Египќани и Грци избрани од Дариј Велики за да управуваат со борбените бродови на империјата.
Најпрво бродовите биле изградени во Сидон од Феникијците. Првите ахеменидски бродови биле долги околу 40 метри и 6 метри широки, со можност да пренесат до 300 персиски трупи на кое било патување. Наскоро, другите држави на империјата граделе свои бродови, секоја вклучувајќи мали локални преференци. Персиските поморски сили ги поставиле темелите за силно поморско присуство на Персија во Персискиот Залив. Персијците не само што биле распоредени на островите во Персискиот Залив, туку имале и бродови често со капацитет од 100 до 200 патроли на различните реки на империјата, вклучувајќи ги Карун, Тигар и Нил на запад, како и Инд.
Ахеменидската морнарица воспоставила бази сместени долж Карун и Бахреин, Оман и Јемен. Персиската флота не била користена само за мировни цели покрај Карун, туку и ја отворила вратата за трговија со Индија преку Персискиот Залив. Морнарицата на Дариј била во многу начини светска моќ во тоа време, но Артаксеркс II бил тој којшто во летото 397 година п.н.е. изградил огромна морнарица, како дел од вооружувањето што ќе доведе до неговата решавачка победа кај Книдос во 394 година п.н.е. и повторното воспоставување ахеменидската власт во Јонија. Артаксеркс II ја искористил својата морнарица за подоцна да го угнети бунтот во Египет.
Above and Beyoncé – Video Collection & Dance Mixes
Above and Beyoncé – Video Collection & Dance Mixes е ремикс и видео албум од американската Р&Б пејачка Бијонсе Ноулс. Албумот содржи два диска; првиот диск е составен од музички видеа, а вториот диск е составен од денс ремиксови. На почетокот бил планиран за издавање на 16 јуни 2009 преку Вал-Март продавниците и J&R ексклузивно, иако подоцна бил овозможен преку другите продавници. Above and Beyoncé се искачил на триесет и петтото место на Билборд 200 и бил позитивно прифатен од Енди Келман од Allmusic, кој му дал три од пет ѕвезди. Се појавил и на другите Билборд табели, Топ Р&Б/Хип-Хоп Албуми и Денс/Електронски Албуми.
Ахеменидско Царство
Култура
Херодот, во неговиот извештај од средината на 5 век п.н.е. за персиските жители на Понт, вели дека младите во Персија, од петтата година до нивната дваесетта година, биле поучувани во три работи - да јаваат коњ, да фрлаат стрела и да ја зборуваат вистината.
Во Ахеменидска Персија, лагата, дуру, се сметала за кардинален грев, и тоа било казнувано со смрт во некои екстремни случаи. Таблетите откриени од археолозите во 1930-тите години на местото на Персеполис ни даваат соодветни докази за љубовта и почитта кон културата на вистината за време на Ахеменидскиот период. Овие таблети содржат имиња на обични Персијци, главно трговци и чувари на складишта. Според Стенли Инслер од универзитетот Јеил, дури 72 имиња на службени лица и ситни службеници пронајдени на овие таблети го содржат зборот вистина. Дариј Велики утврдил уредба за добри прописи за време на неговото владеење. Сведочењата на кралот Дариј за неговата постојана борба против лагата се наоѓаат во натписите со клинесто писмо.
Обичаи
Херодот спомнува дека Персијците правеле прослави (Херодот, Историја 8), со многу десерти, закуска која Грците ја изоставувале од нивните оброци. Тој исто така забележал дека Персијците пиеле вино во големи количини и го користеле во Советот, разговарајќи за важни работи кога се пијани и донесувајќи одлука следниот ден, кога се трезни. Поклонувањето пред претпоставените, или кралското семејство била една од многуте персиски обичаи прифатени и од страна на Александар Велики.
Above and Beyoncé – Video Collection & Dance Mixes
Композиција и издавање
Above and Beyoncé содржи два диска. Првиот содржи музички видеа од шест сингла од нејзиниот студиски албум од 2008, I Am... Sasha Fierce: „If I Were a Boy“, „Single Ladies (Put a Ring on It)“, „Diva“, „Halo“, „Broken-Hearted Girl“ и „Ego“. Исто така содржи и „ексклузивна фан“ снимка од видеото на „Ego“ и снимки од зад сцените на музичките видеа. Вториот диск содржи електронски денс ремиксови од песните, како и шестиот сингл од албумот, „Sweet Dreams“. Микс од „Ego“ со рап стих со Кање Вест го затвора албумот. На 15 јуни 2009, снимките од зад сцените биле прикажани на емисијата на BET, Access Granted. Алтернативното видео за „Ego“ било премиерно прикажано подоцна.
Отворено тениско првенство на Хрватска
Отвореното тениско првенство на Хрватска (моментално спонзорирано од Сина лагуна) е АТП тениски турнир кој се одржува секоја година во Умаг, Хрватска и е дел од АТП 250 серијата на АТП турнејата.
Дружината на ајдукот Мијат
Дружината на ајдукот Мијат (српски: Дружина Мијата хајдука) - епска (ајдучка) песна.
Above and Beyoncé – Video Collection & Dance Mixes
Композиција и издавање
Омотот за Above and Beyoncé бил прегледан од People.com во мај 2009. Албумот бил оригинално издаден ексклузивно до Вал-Мартпродавниците и J&R, на 16 јуни 2009. Денс миксовите биле овозможени само преку MP3 формат преку Amazon.com на 16 јуни, а целиот албум бил издаден на онлајн продавниците на 3 ноември 2009. iTunes Store почнале со продажбите на ремиксовите од 1 февруари 2010.
Ахеменидско Царство
Писмо
Неколку видови пишани извори од ерата на Ахамедидите биле пронајдени во центарот на империјата. Кралските натписи со клинесто писмо се оние што се познати подолг период. Неколку од нив се претставени во тријазична форма : староперсиски, акадски (вавилонски) и еламски. Тие служеле како основа за дешифрирање на документите на клинесто писмо во 19 век, заземајќи посебно место во историјата на асириологијата.Тие честопати раскажуваат за градбите на кралот, понекогаш и за воени победи и се испишани на камен, понекогаш метални, на трајни материјали, и можеле да ја испратат славата на владетелите на следните генерации, по традиција директно преземена од кралството на Месопотамија и Еламит. Текстовите биле откопани во Суза и особено во Персеполис, огромно мнозинство административни акти напишани на еламски, понекогаш на акадски, арамејски, па дури и на староперсиски (во еден случај). Тие биле напишани на глинени таблички, материјал прилично отпорен на времето.
Above and Beyoncé – Video Collection & Dance Mixes
Прием
Енди Келман од Allmusic го нарекол албумот „добар сет за посветените обожаватели кои не г слушнале сите миксови“ и го наградил со три од пет ѕвезди. Above and Beyoncé за првпат се искачил на табелата Билборд 200 на 4 јули 2009, продавајќи 14,000 копии истата недела. Највисокото место на албумот било триесет и петтото, а вкупно поминал четиринаесет недели на табелата. На Топ Р&Б/Хип-Хоп Албуми, Above and Beyoncé за првпат се искачил и воедно тоа била и неговата највисока позиција на дваесет и третото место, а подоцна поминал четириесет и три недели на табелата. На табелата за Денс/Електронски Албуми, албумот се искачил на второто место веднаш зад The Fame од Лејди Гага. Поминал четириесет и осум недели на табелите на Билборд, од кои дваесет и четири недели бил меѓу првите десет. Above and Beyoncé бил рангиран на деветтото место на годишната табела за Денс/Електронски Албуми за 2009, и на дваесет и првото место на табелата од 2010.
Кредити
Кредити за Above and Beyoncé, преземени од Allmusic:
Ахеменидско Царство
Писмо
Староперсиското клинесто писмо првенствено било систем на фонетско пишување, со околу триесетина слоговни знаци и три чисти самогласки (а, е, и), но содржело осум логограми (знаци со вредност на еден збор, како што е „земја“, “ крал “,„ бог “). Тоа веројатно било разработено за натписите на Дариј I, а неговата употреба надвор од Персија е многу ограничена (во тријазични натписи или четири јазици пронајдени во Египет, или Анадолија). Јазикот е од ирански тип, инспириран од оној што го зборувале Персијците од тоа време, но вклучуваат зборови што доаѓаат од јазиците на други ирански народ, особено Медијците, јазиците што ги зборувале елитите кои владееле со империјата.
Користејќи го клинестиот систем за натписите на староперсиски јазик, Ахаменидите се надоврзале на претходните кралства. Персијците ја имале навиката да ги преземат писмата што веќе се користеле во регионите во кои владееле без наметнување на нивниот облик на јазик и пишување. Вавилонскиот, семитски јазик, кој е дијалект на акадскиот, на натписите на вавилонските кралеви и во литературните и административните текстови на Вавилон, се користел и во Елам. Најчеста форма на пишување било клинестото писмо, со десетици слоговни знаци и други со логографска вредност. Еламскиот јазик бил лингвистичкиот изолат што го користеле луѓето кои им претходеле на Персијците во југозападен Иран. Забележан со клинесто писмо, бил користен и од персиската администрација, покрај кралските натписи, за изготвување на сметководствени таблети на иранските територии (како што е потврдено во Персеполис а исто така и во Кандахар ). Во египетскиот контекст, кралските натписи се појавуваат и во хиероглифи.
Јазици
За време на владеењето на Кир и Дариј, и сè додека седиштето на владата сè уште било во Суза во Елам, јазикот на канцеларството бил еламски. Ова првенствено е потврдено во таблетите за богатството и ризницата на Персеполис кои откриваат детали за секојдневното функционирање на империјата. Во големите камени натписи на кралевите, еламските текстови секогаш се придружени со акадски (вавилонски дијалект) и старо персиски натписи, а се чини дека во овие случаи, еламските текстови се преводи на староперсискиот. Тогаш е веројатно дека иако еламскиот јазик го користел главниот град на владата во Суза, тој не бил стандардизиран јазик на владата насекаде во Империјата. Употребата на еламскиот не е потврдена по 458 година п.н.е.
По освојувањето на Месопотамија, арамејскиот јазик (како што се користи на таа територија) бил усвоен како „средство за писмена комуникација помеѓу различните региони на огромната империја со нејзините различни народи и јазици. Употребата на единствен службен јазик, во голема мерка придонело за зачудувачкиот успех на Ахеменидите да ја одржат целосна својата далечна империја онолку долго колку што траела. Во 1955 година, Ричард Фрај ја довел во прашање класификацијата на империјалниот арамејски како „службен јазик“, истакнувајќи дека ниту еден преживеан едикт експлицитно и недвосмислено не му го доделувал тој статус на кој било посебен јазик. Фрај го прекласирал империјалниот арамејски во лингва франка на територијата на Ахеменидите. Многу векови по падот на империјата, арамејското писмо и - како идеограмите - арамејскиот речник преживеал како суштинска одлика на системот за пишување во Пахлави.
Иако староперсискиот исто така се појавува на некои уметнички предмети, овој јазик се потврдува првенствено во ахеменидските натписи од Западен Иран, што сугерира тогаш дека староперсискиот бил заеднички јазик во тој регион. Меѓутоа, со владеењето на Артаксеркс II, граматиката и правописот на натписите биле толку „далеку од совршени“ што пак сугерира дека книжниците што ги составувале тие текстови веќе во голема мерка го имале заборавено јазикот и морале да се потпираат на постари натписи, чии глаголи во голема мерка ги репродуцирале.
Кога барала пригодата, административната кореспонденција на била спроведена и на грчки јазик. Има многу докази (покрај извештаите на Херодот) дека Грците, освен што биле распоредени и вработени во основните региони на империјата, очигледно живееле и работеле и во срцето на Ахеменидското Царство, имено Иран. На пример, Грците биле дел од различните етникуми што ја конструирале палатата на Дариј во Суза, покрај грчките натписи пронајдени во близина, и една кратка таблета од Персеполис напишана на грчки.
Уметност и архитектура
Археменидската архитектура вклучува големи градови, храмови, палати и мавзолеи како што е гробот на Кир Велики. Квинтесенцијалната одлика на персиската архитектура била нејзината еклектична природа со елементи на медијско, асирско и азиско грчко влијание, одржувајќи уникатен персиски идентитет што се гледа во изработките. Еден од највпечатливите примери и на ахеменидската архитектура и уметност е големата палата на Персеполис, како и нејзината детална изработка, заедно со нејзината огромна скала.
Ахеменидската уметност вклучува фриз релјефи, металопреработувачка, како што се Окуското богатство, декорација на палати, глазирани тули, фино занаетчиство (ѕидарство, столарија, итн), и сл. Персијците земале уметници од сите страни на нивната империја и создале не само комбинација на стилови, туку синтеза на нов уникатен персиски стил.
Полихромија
За разлика од Персеполис, палатите на Суза немаат основни релјефи врежани во камен. Декорацијата е обезбедена со комплети на емајлирана тула што прават големи полихроматски керамички панели од месопотамска инспирација. Постојат смалени фигури на животни (лавови, бикови, грифини) и претстави на Мелофори како оние на перспеполитските релјефи. Полихромијата игра значителна улога во претставителната уметност на Ахеменидите, преобразувајќи ги претставените ликови и фигури, давајќи им на палатите шарен сјај.
И покрај откривањето на полихромната керамика од Суза, употребата на боите во Персеполис честопати била потценета заради многуте измени на што пигментите биле подложени со текот на времето. Означувањето на повеќе бои на многу парчиња од повеќето палати и градби од Персеполис, докажува за богатството и сеприсутноста на полихроматските слики во Персеполис. Овие бои се користеле не само на архитектонските елементи (sидови, релјефи, столбови, врати, подови, скали, статуи), туку и на ткаенини и на други украси. Застаклени тули, вар подови обоени во црвен окер или зелено-сив гипс, насликани столбови и др. ги украсуваат ентериерите и надворешните страни на палатите. Големата палета на бои дава идеја за полихромското богатство. Се споменува употреба на растителни пигменти, но сè уште не е докажано.
Гробници
Многу ахемидски владетели граделе гробници за себе. Најпознатиот, Накш-е Рустам, е античка некропола сместена околу 12 км северозападно од Персеполис, со гробници на четворица од кралевите на династијата врежани на оваа планина: Дариј I, Ксеркс I, Артаксеркс I и Дариј II. Другите кралеви ги граделе своите гробници на друго место. Артаксеркс II и Артаксеркс III претпочитале да ги издлабнат своите гробови покрај пролетниот главен град Персеполис, левиот гроб, кој припаѓа на Артаксеркс II и десниот гроб што му припаѓал на Артаксеркс III, последниот ахаменидски крал што има гроб. Гробот на основачот на Ахеменидската династија, Кир Велики, бил изграден во Пасаргада (денес место за светско наследство).
Религија
Религиската толеранција е опишана како „извонредна одлика“ на Ахеменидското Царство. Стариот завет кажува дека кралот Кир Велики ги ослободил Евреите од вавилонското заробеништво во 539–530 п.н.е. и им дозволил да се вратат во татковината. Кир Велики помогнал во реставрацијата на светите места на разни градови. Религијата на населението на Персија во ерата на Ахеменидите е пред сè позната од документи на кралската моќ и персиските елити. На прво место, официјалните натписи на кралевите. Што се однесува до верувањата, тие посочуваат дека голем бог на Персијците бил Ахура Мазда („Господ-мудрост“), кој останал голем бог на Иранците сè до исламското освојување. Според натписите на Дариј, тој „ги создал земјата, небото, човекот, среќата за човекот“ : тој е бог творец. Се споменува како суверено божествo, оној што го создал кралот и го надарил со квалитети над оние на другите луѓе за да му ја овозможи победата и да го постави на чело на империјата. Оваа форма на религија е хенотеизам, бидејќи постојат други богови, но со понизок ранг. Натписите на Дариј се повикуваат на „други богови што постојат“, без дополнителни детали, оние на Артаксеркс II или III, покажуваат дека овој крал го подигнал рангот на Анахита и Митра, уште два големи ирански бога. Таблетите на Персеполис укажуваат дека кралската палата предвидена во срцето на Персија за обожавање на разни божества, од кои некои се именувани како ирански ( Наријасанга, можеби Зурван ) и други се еламитски божества кои продолжуваат да бидат почитувани на истите места каде што биле неколку векови пред доаѓањето на Персијците (Хуман, Напириша).
Зороастризам
За време на Ахеменидскиот период, зороастризмот стигнал во Југозападен Иран, каде што бил прифатен од владетелите и преку нив станал дефинирачки елемент на персиската култура. Религијата освен што била придружена со формализирање на концептите и божественоста на традиционалниот ирански пантеон, вовела и неколку нови идеи, вклучително и оние на слободната волја. Под покровителство на ахеменидските царевите и тоа до 5 век п.н.е. како де факто религија на државата, зороастризмот стигнал до сите страни на империјата.
За време на владеењето на Артаксеркс I и Дариј II, Херодот напишал „[Персијците] немаат слики на богови, нема храмови ниту олтари и сметаат дека нивната употреба е глупост. Ова доаѓа, мислам, од нивното неверување дека боговите ја имаат истата природа со луѓето, како што замислуваат Грците. “ Тој тврди дека Персијците нудат жртва на: „сонцето и месечината, земјата, оганот, водата и ветровите. Овие се единствените богови чие обожавање потекнува уште од прастари време. Во подоцнежниот период тие го започнале обожавањето на Уранија, кое го позајмиле од Арапите и Асирците. Милита е името со кое Асирците ја познаваат оваа божица, на која Персијците ја нарекуваа Анахита.” (Оригиналното име овде е Митра, кое оттогаш се објаснува дека е мешање на Анахита со Митра, разбирливо бидејќи тие обично се поклонувале заедно во еден храм).
Прашањето дали Ахамедидите биле зороастри или не, е многу контроверзно. Од една страна, нивниот врховен бог е Ахура Мазда а името на пророкот Заратустра (Зороастер) стигнало до современите грчки автори. Но, од друга страна, не се појавува во познати персиски извори или во светите зороастриски текстови (Авеста и особено на Гата ), а персиските кралеви не делувале во согласност со реформите што му се припишуваат на Заратустра, особено за време на погребот (кралевите биле закопувани додека тоа било забрането со зороастризмот). Сепак, концептите присутни во зороастризмот се рефлектираат во кралските натписи, како што е опозициската „вистина“ ( хашија ) / „лага“ ( драуга ) која доаѓа од дуалистички концепт на добро / лошо, првиот што триумфира под покровителство на Ахура Мазда. Но, тие тука се политизираат („лажговците“ се бунтовниците, триумфот на „вистината“ е победата на кралот) и навистина не претставуваат радикален дуализам. Според тоа, ситуацијата останува неодредена.
Култ
Култот бил ставен под покровителство на персиските кралеви, кои самите вршеле ритуали. „Свештенството“ се појавува особено во текстовите на Персеполис, но и во грчки текстови. Магите ( " мудреците ") биле свештеници на иранските богови и можеби биле свештеничко племе (од медијско потекло, ако се следи Херодот), кои биле задолжени за изведување жртвување и ониромантија. Свештениците од еламска религија ( Шатин ) се спомнуваат во текстовите на Персеполис, очигледно соработувале со свештеници од персиската религија Малку се знае за местата за богослужба. Херодот вели дека Персијците немале храмови и затоа треба да се предвиди дека тие ќе градат само храмови од Артаксеркс (II или III) што ги спомнува во неговите натписи. Архивите на Персеполис јасно укажуваат на присуство на многу места за богослужба, од кои некои се несомнено храмови (поврзани повеќе со еламската религија ?).
Од вавилонскиот научник-свештеник Берос, кој - иако пишувал над седумдесет години по владеењето на Артаксеркс II Мномон - рекол дека императорот бил првиот што направил култни статуи на божества и ги поставил во храмовите во многу од поголемите градови на империјата. Берос го потврдува и Херодот кога вели дека Персијците не знаеле за слики на богови сè додека Артаксеркс II не ги подигнал овие слики. На средствата за жртвување, Херодот додава „тие не подигаат олтар, не палат оган, не истураат никакви либерации“. Оваа реченица е протолкувана за да се идентификува критичко (но подоцна) приближување кон зороастризмот. Олтар со оган од дрво и служба Јасна на која се истураат либерациите, сите се јасно препознатливи со современиот зороастризам, но очигледно, биле практики кои сè уште не се развиле во средината на 5 век.
Археологијата не е во можност да ги лоцира храмовите, само веројатните места за обожавање на отворено со олтари како на Пасаргадис (две камени основи, од кои едната носи горилник). Херодот, исто така, забележал дека „ниту една молитва ниту жртва не може да се изврши без присутен маг“ но тоа не треба да се меша со она што денес го сфаќаме под поимот маг, тоа бил магупат (современ персиски: мобед), зороастриски свештеник. Ниту, пак, описот на Херодот за терминот како едно од племињата или касти на Медијците не мора да значи дека тие маги биле Медијци. Тие едноставно биле наследно свештенство кое било пронајдено низ целиот Западен Иран и иако (првично) не биле поврзани со ниту една специфична религија, тие биле традиционално одговорни за сите ритуални и верски служби. Недвосмислената идентификација на магите со зороастризмот дошла подоцна (ерата на Сасанида, 3–7 век од нашата ера). Зороастријанството подлежело на доктрински модификации за кои денес се смета дека се одземања на оригинални учења на пророкот. Многу од ритуални практики опишани во Вендидад на Авеста (како изложеноста на мртвите ) веќе се практикувале од страна на магот за време на Херодот.
Наследство
Ахеменидското Царство оставила траен белег врз наследството и културниот идентитет на Азија, Европа и Блискиот Исток и влијаела врз развојот и структурата на идните империи. Всушност, Грците, а подоцна и Римјаните, ги усвоиле најдобрите одлики на персискиот метод на управување со империјата.
Во историјата на античкиот Близок Исток, Ахеменидското Царство зазема посебно место. Под владеењето на Ахамедидите, претходно кралските кралства се обединиле во иста државна формација која се протегала помеѓу Инд и Егејското Море. Претходните кралства исчезнале, заменети со административната организација на империјата. Империја која, исто така, ги сочувала различните традиции на освоените империи и ги преосновала во нова целина со воведување на нова идеологија, како што е прикажано особено од ахеменидската уметност или одредени административни традиции успевајќи долго да ја обезбеди својата моќ.
Белешки
<references group="Белешка" />
<references group="б" />
Дервиш Цара
Дервиш Цара (алб.: Dervish Cara; Долно Палчиште, тетовско, кон почетокот на 19 век – солунски затвор, по 1844) бил управник на Џеладинбег во Гостивар и водач на востание на албанското население против османлиската власт во ноември 1843 - 26 мај 1844. Востанието избило како резултат на бавните и недоволни реформи во системот на феудалните институции во времето на танзиматот, започнати со Ѓулханскиот хатишериф на 3 декември 1839. Востаничките дејства започнале во Гостивар, каде што тој бил управник и заменик на Џеладинбег. По задушувањето на востанието бил заробен и во затворот му се губи трагата.
Список на државни водачи во 1300 година
Ова е список на државни водачи во 300 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Бертил Олин
Бертил Готхард Олин (Bertil Gotthard Ohlin; — ) — шведски економист и политичар. Бил професор по економија на Стокхолмската економска школа од 1929 до 1965 година. Исто така бил претседател на Народната партија, социјаллиберална партија која во тоа време била најголема партија во опозиција на владејачката Социјалдемократска партија, од 1944 до 1967 година. Кратко бил министер за трговија од 1944 до 1945 година во коалициската влада во текот на Втората светска војна.
Името на Олин се сретнува во еден од стандардните математички закони на меѓународната слободна трговија, Хекшер-Олинов закон, кој го развил заедно со Ели Хекшер. Ја поделил Нобеловата награда за економија во 1977 година заедно со британскиот економист Џејмс Мид „за нивниот придонес кон теоријата за меѓународна трговија и и меѓународниот биланс на плаќање“.
Животопис
Дипломирал на Лундскиот универзитет во 1917 година, а магистрирал на Стокхолмската економска школа во 1919 година. Исто така, магистрирал и на Харвард во 1923 година и докторирал на Стокхолмскиот универзитет во 1924 година. Во 1925 година станал професор на Копенхагенскиот универзитет. Во 1929 година дебатирал со Џон Мајнард Кејнс, спротивставувајќи му се на погледот за последиците од тешките воени репарации на кои била изложена Германија. Дебатата била важна во современата теорија на унилатералниот девизен пазар.
Во 1930 година, Олин го наследил Ели Хекшер, негов професор, како професор на економија, на Стокхолмската економска школа. Во 1933 година, Олин објавил труд со кој станал светски познат, „Меѓурегионална и меѓународна трговија“. Тука, Олин ја поставил економската теорија за меѓународната трговија од поранешните дела на Хекшер и неговата сопствена докторска дисертација. Сега е позната како Хекшер-Олинов закон, еден од стандардните закони за слободната трговија.
Подоцна, Олин и други членови на „Стокхолмската школа“ ги прошириле економските анализи на Кнут Виксел за да направат макроекономска теорија со влијание на кејнзијазам.
Во 2009 година, улица во близина на Стокхолмската економска школа, била именувана по Олин (Bertil Ohlins Gata).
Хекшер-Олинова теорема
Хекшер-Олиновата теорема, која произлегува од Хекшер-Олиновиот закон за меѓународната трговија, наведува: трговијата помеѓу државите е во сооднос на нивните релативни износи на капитал и труд. Во државите со преголем капитал, платите одат нагоре; затоа, трудоинтензивните индустрии, на пр. текстилната, електрониката итн., се поскапи да се произведуваат во земјата. Спротивно, капиталноинтензивните индустрии, на пр. автомобилската, хемиската итн., се поевтини да се произведуваат во земјата. Државите со големи износи на капитал ќе извезуваат капиталноинтензивни производи и ќе увезуваат трудоинтензивни производи. Државите со големи износи на труд ќе го прават спротивното.
Притоа, следниве услови мора да бидат точни:
Теоријата не зависи од вкупните износи на капитал или труд, туку на износите по работник. Ова дозволува малите земји да тргуваат со големите земји специјализирајќи во производство на производи кои користат фактори кои се подостапни отколку кај трговскиот партнер. Клучната претпоставка е дека капиталот и трудот не се достапни во ист сооднос во двете земји. Ова доведува до специјализација, која ја користи економската благосостојба на земјата. Колку е поголема разликата помеѓу двете земји, поголема е добивката од специјализацијата.
Василиј Леонтјев направил студија на теоријата која ја соборува. Забележал дека Соединетите Американски Држави имаат многу капитал; затоа, треба да извезуваат капиталноинтензивни производи и да увезуваат трудоинтензивни производи. Наместо тоа, пронашол дека извезувале производи кои побаруваат повеќе труд отколку производите кои ги извезуваат. Ова е наречена Леонтев парадокс.
Сумска Област
Сумска Област (украински: Сумська область; исто така се нарекува Сумшчина - украински: Сумщина) е област (покраина) од северна Украина. Административен центар на областа е градот Суми.
Географија
Сумската Област е сместена во североисточниот дел на Украина. Вкупната површина на покраината е околу 23.800 км ², или околу 3,95% од вкупната површина на Украина. Област граничи со Брјанска Област (Русија) на североисток, со Курска Област (Русија) на исток, со Полтавска Област на југозапад, Харковска Област на југ, и Черниговска Област на запад.
IC 743
Откривање
Објектот е откриен на 25 март 1889 година од страна на Луис Свифт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 743 е од видот E3. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,5 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 mag, додека површинскиот сјај изнесува 11,5 m/лм2. IC 743 има привидни димензии од 0,3' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 56 м 38,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -6° 44' 0". Положбениот агол на објектот е во износ од 95°.
Други поделби
Проучување на IC 743 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 158287.
Административна поделба на Гамбија
Гамбија се дели на шест окрузи (divisions). Тие пак, се поделени на 37 области (districts).
Во Гамбија има шест окрузи:
Списокот на окрузите и областите во нив:
45. јужен напоредник
45. јужен напоредник (45° ЈГШ) — напоредник кој лежи 45 степени јужно од екваторот.
Оваа линија ја означува теоретската средина помеѓу Екваторот и Јужниот Пол (вистинската средина е малку појужно, бидејќи Земјата не е правилна топка.
За разлика од нејзиниот северен еквивалент, оваа линија минува главно низ големи морски океански пространства. Минува низ Атлантскиот и Индискиот Океан, Австралазија, Тихиот Океан и Јужна Америка.
Почнувајќи од нултиот меридијан, па кон исток, напоредникот 45° ЈГШ минува низ:
! Width="135" | Координати ! Земја, територија, море ! Белешки
Капибара
Капибара или водно прасе (Hydrochoеrus hydrochaеris) е џиновски шуплински глодач роден во Јужна Америка. Тој е најголемиот жив глодач и член на родот Hydrochoеrus. Единствениот друг постоечки член е помалата капибара ( Hydrochoеrus isthmiuѕ ). Неговите блиски роднини вклучуваат заморчиња и карпест шуплинец, а подалеку е поврзан со агути, шиншила и нутриа. Капибарата населува савани и густи шуми и живее во близина на водни тела. Таа е високо социјален вид и може да се најде во групи од 100 единки, но обично живее во групи од 10-20 единки. Капибарата се лови поради неговото месо и кожа, како и поради маснотиите од густата масна кожа. Не се смета за загрозен вид.
Етимологија
Неговото заедничко име е изведено од Тупи ', комплексна аглутинација на ' (лист) + ' (тенок) + ' (јади) +  (наставка за агентна именка ), што значи „оној што јаде тенки лисја“ или „тревојадач“.
Научното име, и hydrochoеrus и hydrochaеris, доаѓа од грчкиот ( ' „вода“) и  ( ' „свиња“).
Класификација и филогенија
Капибарата и помалата капибара припаѓаат на подфамилијата Hydrochoerinaе заедно со карпестите шуплини. Живите капибари и нивните изумрени роднини претходно биле класифицирани во нивното семејство Hydrochoeridaе. Од 2002 година, молекуларните филогенетски студии препознаа блиска врска помеѓу Hydrochoeruѕ и Kеrodon, карпестите шуплини, поддржувајќи го сместувањето на двата рода во подфамилијата на Caviidaе.
Палеонтолошките класификации претходно користеле Hydrochoеrinae за сите капибари, додека користеле Hydrochoerinaе за живиот род и неговите најблиски фосилни роднини, како што е Nеochoerus,  но од неодамна ја усвоиле класификацијата на Hydrochoerinaе во рамките на Caviidaе. Таксономијата на фосилните хидрохоерини исто така е во состојба на флукс. Во последниве години, разновидноста на фосилните хидрохоерини е значително намалена. Ова во голема мера се должи на признавањето дека капибара моларните заби покажуваат силни варијации во формата во текот на животот на поединецот. Во еден пример, материјалот што некогаш се однесувал на четири рода и седум видови врз основа на разликите во обликот на молар сега се смета дека претставува различно стареење на поединци од еден вид, Cardiathеrium paranensе. Помеѓу фосилните видови, името „капибара“ може да се однесува на многуте видови Hydrochoerinaе кои се потесно поврзани со современиот Hydrochoeruѕ отколку со „cardiomyinе“ глодачите како Cardiomyѕ. Фосилните родови Cardiathеrium, Phugаtherium, Hydrоchoeropsis и Nеochoerus се сите капибари според тој концепт.
Опис
Капибарата има тешко тело во облик на буре и кратка глава, со црвено-кафено крзно на горниот дел од телото што добива жолтеникаво-кафеава боја одоздола. Нејзините потни жлезди можат да се најдат во површината на влакнестите делови од нејзината кожа, што е необична одлика кај глодачите. На животното му недостасува коса, а неговата заштитна коса малку се разликува од косата. Возрасните капибари растат од 106 до 134 сантиметри во должина, стојат од 50 до 62 сантиметри во височина до рамењата и обично тежи од 35 до 66 килограми. Женките се малку потешки од мажјаците. Најголемите забележани тежини се: 91 килограми за дива женка од Бразил и 73.5 килограми за див мажјак од Уругвај. Исто така, 81 килограми поединец беше пријавен во Сао Паоло во 2001 или 2002 година. Капибарите имаат малку мрежести стапала и заостанати опашки. Нивните задни нозе се малку подолги од нивните предни; имаат три прсти на задните стапала и четири прсти на предните стапала. Нивните муцки се тапи, со ноздри, а очите и ушите се блиску до врвот на главата.
Неговиот кариотип има 2n = 66 и FN = 102, што значи дека има 66 хромозоми со вкупно 102 краци.
Екологија
Капибарите се полуводни цицачи кои се наоѓаат низ сите земји во Јужна Америка освен Чиле. Тие живеат во густо пошумени области во близина на водни тела, како што се езера, реки, мочуришта, езерца и блата, како и поплавени савани и покрај реките во тропските прашуми. Тие се одлични пливачи и можат да го задржат здивот под вода до пет минути одеднаш. Тие талкаат во пасишта со просечна површина од 10 хектари во популации со висока густина. Многу бегалци од заробеништво, исто така, може да се најдат во слични водени живеалишта ширум светот. Случувањата се прилично чести во Флорида, иако популацијата за размножување сè уште не е потврдена. Во 2011 година, еден примерок беше забележан на централниот брег на Калифорнија. Овие избегани популации се јавуваат во области каде што живееле праисториски капибари; Капибарите од доцниот плеистоцен ја населувале Флорида и Hydrochoеrus hеsperotiganites во Калифорнија и Hydrochoеrus gаylordi во Гренада, а дивите капибари во Северна Америка всушност може да ја пополнат еколошката ниша на плеистоценските видови.