cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Право на Европската Унија
Развојот на правото на Европската заедница е во голема мера моделирано од страна на Европскиот суд на правда (ЕСП). Всушност, во пресвртниот случај на Ван Генд ен Лос во 1963 година, Европскиот суд на правда пресуди дека Европската заедница, преку волјата на земјите-членки изразена во Договорот од Рим, „претставува нов правен поредок на меѓународното право со кој земјите-членки ги ограничуваат своите суверени права, секако, во рамките на одредени полиња.“ Разликата помеѓу правото на Европската заедница (ЕЗ) и правото на Европската Унија (ЕУ) се заснова врз структурниот договор на Европската Унија. Европската заедница претставува еден од „трите столба“ на Европската Унија и се занимава со социјалните и економските телеми на единствениот пазар. Вториот и третиот столб беа создадени со Договорот за Европската Унија (Мастришкиот договор) што доведе и до појава на Заедничката политика за безбедност, одбрана и внатрешна безбедност. Процесот на донесување одлуки во вториот и третиот столб не е предмет на мнозинско гласање во моментов. Со Мастришкиот договор, се создаде и третиот столб наменет за правда и внатрешни работи. Следствено на тоа, со Амстердамскиот договор, областите како нелегална имиграција, визи, азил и судска соработка беа префрлени во Европската заедница (првиот столб). Сега, третиот столб е полицијата и судската соработка во областа на кривичните прашања. Правдата и внатрешните работи, сега се однесуваат и на областите кои се пренесени на ЕЗ и на третиот столб. Некои начела како што се супсидијарност, пропорционалност, принципот на пренесување и принципот на правна сигурност станаа познати во развојот на правото на Европската Унија. Научниците, како што е Кетрин Бернанд, тврдат дека четирите слободи го формираат материјалното право на ЕУ: слободно движење на добра, услуги, капитал и труд во рамките на внатрешниот пазар на ЕУ.
= Извори на правото =
= Договори =
Примарното законодавтсво, односно договорите, се всушност уставното право на Европската Унија. Нив ги создаваат Владите на сите земји-членки на ЕУ преку конзенсус. Тие ги утврдуваат основните политики на Унијата воспоставувајќи ја нејзнината институционална структура, законодавни постапки и моќ. Договорите кои го сочинуваат примарното законодавство се:
Договорот на ЕЗЈЧ од 1951 годнна (Договорот од Париз)
Договорот на ЕЕЗ од 1957 година (Договорот од Рим, Договор за функционирање на Европската Унија)
Договорот за Евроатом од 1957 година (Договорот од Рим)
Договорот за спојување од 1965 година
Актите за пристапување на Обединетото кралство, Ирска и Данска (1972)
Буџетскиот договор од 1970 година
Буџетскиот договор од 1975 година
Актот за пристапување на Грција (1979)
Актите за пристапување на Шпанија и Португалија (1985)
Мастришкиот договор од 1992 година (Договорот за Европската Унија)
Актите за пристапување на Австрија, Њведска и Финска (1994)
Договорот од Амстердам од 1997 година
Договорот од Ница од 2001 година
Договорот за пристапување од 2003 година
Договорот за пристапување од 2005 година
Лисабонскиот договор од 2007 година
Многубројните дополнувања и протоколи на овие договори, исто така, се сметаат за извор на примарното законодавство.
= Законодавство =
= Одлуки на судот = Европскиот суд на правда веќе долго време игра клучна одлука во развојот на правото на ЕУ, главно преку изразувањето на правните принципи како што се директен ефект и супремација (превласт, надмоќ). Тој, исто така, има надлежност во решавањето на различните специфични прашања кои произлегуваат од договорите. Особено член 220 каде ЕЗ го назначува Европскиот суд за правда (и Првостепениот суд), да обезбеди „толкување и примена на договорот“, одредба штосудот ја искористи за да ја прошири својата моќ. Со Мастришкиот договор, судот се овластува и да наметне парични казни на земјите-членки кои не го почитуваат тоа. Судот го потпомага обликувањето на правото на ЕУ и затоа често неговиот пристап е опишан како целосен и телеологичен. Правото на судот, заедно со правото на судовите на секоја земја-членка, воспостави и одреди еден куп начела на правото на Европската Унија, кои ги обврзуваат институциите на ЕУ, како и земјите-членки, вклучувајќи ги директниот ефект, супремацијата на Европската Унија врз земјите-членки и државната одговорност за оштета.
Според Договорот, судот се состои од по еден судија од секоја земја-членка, па според тоа од 2007 година, судот е составен од 27 судии. Судиите се избираат „со заедничка согласност на Владите на земјите-членки“ за (обновлив) период од шест години. Работата на судот е потпомогната од страна на осум општи адвокати. Судот обично заседава со тројца или петтмина судии, но во некои особено важни случаи со судот заседава и еден судија како голем судски совет од 13 судии.
Општиот суд (порано наречен Првостепен суд) беше основан врз основа на Единствениот европски акт во 1988 година, пред Лисабонскиот договор да стапи на сила. Првобитно, тој беше приврзан за Европскиот суд на правда во чиј склоп играл помошна улога. Со Договорот од Ница, тој се стекнал со поголема независнот и сопствено право. Правото на Општиот суд вклучува директни дејствувања од страна на правни или физички лица против институции на Заедницата за нивните дела (или неуспехот да се дејствува), дејствување од страна на земјите-членки против Заедницата и дејствувања поврзани со трговските марки на Заедницата.
Според Договорот, Судот се состои од по еден судија од секоја земја-членка, па според тоа од 2007 година, судот се состои од 27 судии. Судиите се избираат „со заедничка согласност на Владите на земјите-членки“ за (обновлив) период од шест години. Работата на Судот е потпомогната од страна на осум општи адвокати. Судот обично заседава со тројца или петтмина судии, но во некои особено важни случаи со судот заседава и еден судија како голем судски совет од 13 судии.
= Правни начела =
= Супремација (надмоќ, превласт) =
= Директен ефект =
Правото на ЕУ опфаќа широк спектар кој може да се спореди со оној на правните системи на самите земји-членки. Се смета дека и одредбите од Договорите и регуалативите на ЕУ имаат хоризонтално „директен ефект“. Тоа значи дека граѓаните можат да се потпрат на правата кои им се доделени (и обврските кои произлегуваат од нив). На пример, една стјуардеса може да ја тужи авиокомпанијата во која работи поради сексуална дискриминација. Другиот главен правен инструмент на ЕУ, „директивите“ имаат директен ефект, но само „вертикално“. Граѓаните не можат да се тужат едни со други врз основа на директивата на ЕУ, бидејќи тоа се однесува на земјите-членки. Директивите им овозможуваат некаков избор на земјите-членки во начинот на кој тие ја пренесуваат директивата во националното право - обично тоа се прави со донесување еден или повеќе законодавни акти како што се: Акт на Парламентот или законски иснтрумент во Обединетото кралство. Откако тоа ќе се случи, граѓаните можат да се потпрат на правото кое се спроведува. Тие можат да ја тужат само Владата и тоа „вертикално“ за неправилно спроведување на директивата. Еден таков пример е Директивата за обврска кон производите што ги прават компаниите одговорни за опасни и неисправни производи кои можат да им наштетат на потрошувачите.
= Основни права =
Договорите на ЕУ, првенствено, не вклучуваат упатување за основните човекови права. Во 1964 година, Европскиот суд на правда пресуди во корист на Коста в Енел каде судот одлучи дека правото на Заедницата треба да биде во преден план во однос на националното право. Тоа значи дека националната власт не може да избега од она за што се согласила на европско ниво со донесувањето на спротивставени домашни мерки, но,исто така, тоа значело дека законодавецот ЕЕЗ непречено може да донесува закони врз основа на ограничувањата наметнети од страна на одредбите за основните права содржани во Уставот на секоја земја-членка. Ова претставуваше сериозен проблем во 1970 година со случајот на Германското трговско друштво Handelsgesellschaft кога Германскиот суд пресуди дека еден дел од законодавството на ЕУ го повредува основното германско право. По барање на Германскиот суд, Европскиот суд на правда пресуди дека примената на правото на Заедницата не може да зависи од неговата усогласеност со националните устави, што е случај со основните права како „составен дел од правото на Европската заедница“ и дека неусогласеноста на основното право би можело да ја формира основата за успешен предизвик на Европското право. На тој начин, со пресудата на Европскиот суд на правда за германското трговско друштво Handelsgesellschaft, всушност се создаде доктрина на непишани правила кои ги ограничуваат институциите на Заедницата. Само во 1999 година, Европскиот совет формално започна изработка на кодифициран каталог на основните права на ЕУ во време кога правото за основни права на судовите беше одобрено од страна на институциите како и вметнато во Мастришкиот договор. Повелбата за основни човекови права на Европската Унија сега штити одредени политилки, социјални и економси права за граѓаните и жителите на Европската Унија. Таа беше изработена и јавно објавена во 2000 година, но нејзиниот правен статус тогаш беше несигурен и затоа немаше целосен правен ефект пред Лисабонскиот договор да стапи на сила на 1 декември 2009 годона. Во 2007 година, беше создадена Агенцијата за основни човекови права со ревидирањето на мандатот на постојнот мониторинг центар. Според повелбата, Европската Унија (ЕУ) може доследно да дејствува и да донесува закони во нејзините рамки, а судовите на ЕУ ќе го соборат законодавството на ЕУ што го прекршува тоа право. Повелбата важи само за земјите-членки во моментот кога тие го спроведуваат правото на ЕУ и не ги прошируваат надлежностите на ЕУ надвор од даденото во договорите.
= Социјална повелба =
Според член 8 од Договорот за функционирање на Европската Унија, Социјалната повелба на Европската Унија се однесува на делот од Договорот кој се справува со третманот на мажот и жената како и регулирање на работното време според Директивата за работно време. Еден пример за анти-дискриминаторско законодавство е Директивата 2006/54/ЕЗ „за спроведување на нечалото за еднакви можности и еднаков пристап на мажите и жените во областа на вработувањето и професијата“. Обединетото кралство си обезбеди исклучок од Социјалната повелба како и многуте членови на Владата на Џон Мајор кои биле против проширување на надлежностите на ЕУ во социјалните области. Проблемот водеше до политика на разделување па затоа постоеше и закана за поделба на Кабинетот. Со доаѓањето на Лабуристичката партија на власт во 1997 година на општите избори, овој исклучок бил веднаш укинат.
= Четирите слободи =
Јадрото на економската и социјална политика на Европската Унија ја опфаќа и идејата за четирите слободи - слободно движење на добра, капитал, услуги и работна сила. Понекогаш, кон овие четири слободи се приклучува и слободното право на основање, па затоа уште се познати и како петте слободи каде разликата е ништо друго туку називот т.е. сите се однесуваат на истите области од материјалното право.
Одредбите кои се однесуваат на слободното движење на добра се наоѓаат уште во првото поглавје од Договорот на европската заедница. Во периодот помеѓу двете светски војни и доаѓањето на Големата депресија, Владите во целиот свет применија жестоки политики на национален протекционизам. Појавата на царина и царински давачки за увоз, а понекогаш и за извоз на добра, се смета за причина на падот на трговијата, а оттука и за застојот на економскиот раст и развој. Економистите, како Адам Смит и Давид Рикардо, уште одамна кажаа дека богатството на народите би можело да се засили само преку долгорочно намалување и укинување на бариерите и трошоците на меѓународната трговија. Укинувањето на сите овие бариери е во функција на одредбите на Договорот. Според член 28 од Договорот на ЕЗ: „Квантитавните ограничувања на увозот и сите мерки кои имаат еднаков ефект се забранети во рамките на земјите-членки“. Член 29 го наведува истото и за извозот. Но, важно е да се напомене дека забраната важи само за земјите-членки на Европската заедница. Една од основните обрвски на институциите е да ја надгледува трговската политика на трети лица т.е. други земји како што се Америка или пак Кина. На пример, во второто поглавје на ЕЗ, член 34(1), се регулира контроверзната Заедничка земјоделска политика која дозволува „задолжителна координација на националните пазарни организации“ со заедничка европска организација. Втора работа што треба да се напомене е дека член 30 утврдува исклучоци од забраната за слободно движење на добра.
Ху Ѓинтао
Ху Ѓинтао (на кинески: 胡錦濤, Hú Jǐntāo) е поранешен претседател на Народна Република Кина. На функцијата се задржал од 15 март 2003 – 14 март 2013 г. На местото го наследил Си Ѓинпинг.
Право на Европската Унија
Член 30: „Одредбите од член 28 и 29 не ги исклучуваат забраните или ограничувањата врз увозот, извозот или добрата во транзит поради јавниот морал, јавната политика и јавната безбедност; заштитата на здравјето и животот на човекот, животните и растенијата; заштитата на националните богатства со уметничка, историска и археолошка вредност; или пак заштитата на индустриската и трговска сопственост. Сепак, овие забрани или ограничувања не претставуваат средства за неоснована дискриминација или пак прикриено ограничување на трговијата меѓу земјите-членки.“ Според тоа, Владите на земјите-членки сè уште можат да ги оправдаат некои одредени трговски бариери кога јавниот морал, политиката, безбедноста, здравјето, културата или индустриската и трговската сопственост претставува закана за целосно укинување. Еден неодамнешен пример за тоа е кога Франција постави бариери за увоз на британско говедско месо за време на кравјото лудило во Обединетото кралство.
= Движење на работна сила =
= Движење на капитал =
= Основање и услуги =
Член 81 (1) од Договорот на Европската заедница забранува: „какви било спогодби меѓу претпријатија, одлуки донесени од здруженија на претпријатија и договорена практика која може да влијае врз трговијата меѓу земјите-членки и кои имаат за цел спречување, ограничување или нарушување на конкурентноста во рамките на заедничкиот пазар.“ Договорите, одлуките и договорените практики познати како „заговор“ автоматски се сметаат за неважечки според член 81 (2). Сепак, член 82 (3) содржи исклучоци за заговор кој би бил економска придобивка. „Сепак, придобивките од став 1 може да не се спроведат во случај на: (I) каков било договор или категорија на договори меѓу претпријатија; (II) каква било одлука или категорија на одлуки од страна на здруженија на компании; (III) каква било договорена практика или категорија на одредени практики кои би придонеле за подобрување на производството или дистрибуција на добрата или пак за промовирање технички и економски напредок, притоа овозможувајќи им на потрошувачите добар дел од добиената корист (а) без да се наметнуваат ограничувања на засегнатите претпријатија кои не се неопходни за постигнување на овие цели, (б) недопуштајќи им на таквите претпријатија да можат да ја отстранат конкурентноста во однос на значител дел на производите. Поимот „претпријатие“ во суштина се однесува на трговска дејност, но, исто така и на секој економски субјект што се занимава со трговија.
= Доминантност и монопол =
Член 82 од Договорот на ЕЗ ја забранува злоупотребата на големите корпорации кои доминираат на пазарот. „Секоја злоупотреба на било кое претпријатие со доминантна позиција во рамките на заедничкиот пазар или негов сиштински дел ќе се сноси со забрана за учество на заедничкиот пазар доколку тоа може да влијае врз трговијата меѓу земјите-членки. Оваа одредба е појаснета со употреба на некои специфични категории на однесување кои се сметаат за „навредливи“. „Таквата злоупотреба честопати се состои од: (а) директно или индиректно наметнување на нефер откупни или продажни цени или пак други нефер трговски услови; (б) ограничување на производството, пазарот и техничкиот развој на штета на потрошувачите; (в) примена на различни услови за исти зделки но со други трговски субјкети, со што се ставаат во понеповолна конкурентна позиција; (г) условување заклучокот од договорите да подлежи на прифаќање дополнителни обрски од другите договорни страни кои по својата природа или според трговските обичаи не се поврзани со предметот на таквите договори.
= Спојување и присоединување =
Според член 82 од Договорот на ЕЗ, Европската комисија не само што има можност да го регулира однесувањето на големите фирми кои ја злоупотребуваат својата доминантна позиција и моќ на пазарот, туку и можноста на овие фирми да добијат позиција во рамките на пазарната структура која им овозможува да се однесуваат грубо. Регулативата 139/2004 се справува со спојувањето кое има „европска димензија“ и наведува постапка каде целата „концетрација“ (т.е. спојувања, присоединувања, преземања) меѓу претпријатијата подлежи на дозвола од Европската комисија.
= Регулатива на јавниот сектор =
Индустриите на јавниот сектор односно индустриите кои овозможуваат јавна услуга се вклучени во законот за конкурентност на многу сличен начин како и приватните претпријатија. Член 86 и 87 од законот на Европската заедница ја исклучуваат одредбата на услужниот сектор за загарантирано остварување. Затоа, многу индустрии како што се железницата, телекомуникациите, електричната енергија, гасот, водата и медиумите имаат свој независен регулаторен сектор. Овие владини агенции имаат за цел да ги осигураат приватните добавувачи дека обврските од одредена јавна услуга ги извршуваат во согласност со целите на јавната благосостојба.
= Кривично право =
Во 2006 година, токсичен отпад од европски брод се прелеа на Брегот на слоновата коска што ја поттикна Комисијата да го разгледа законодавството за токсичен отпад.Комесарот за животна средина Ставрос Димас изјави дека „таков високо токсичен отпад никогаш не требало да ја напушти Европската Унија.“ Затоа, комесарот за правда, слобода и безбедност Франко Фратини, заедно со Димас, предложија воведување кривична казна за извршување „еколошко-кривични дела“. Во 2005 година, судот на правда го оспори неговото право да го стори тоа што резултираше со победа на Комисијата. Оваа пресуда претставува преседан за Комисијата на меѓународно ниво што може да се озакони во кривичното право - нешто што никогаш не се случило без претходно да е наведено во оговорите. Досега, единствената таква употреба била Директивата за правата на интелектуална сопственост. Во Европскиот парламент беа поднесени предлози против воведување на тој закон врз основа на тоа дека кривичното право не треба да е во надлежност на ЕУ што беше одбиено на гласање. Сепак, во октомври 2007 година, судот на правда пресуди дека Комисијата не предлега какви треба да бидат кривичните санкции, туку само дека е потребно да се изречат.
Тојпиц
Тојпиц (Teupitz), Tupc) — мал град во округот Даме-Шпревалд, во сојузната покраина Бранденбург, Германија. Градот е административно седиште на општинската заедница Шенкенлендхен.
Географија
Градот се наоѓа на јужниот брег на Тојпицското Езеро, 29 километри северозападно од окружното седиште Либен и околу 45 километри јужно од Берлин. Градот се состои од местата Егсдорф, Нојендорф и Торнов.
Има пристап до автопатот 13, дел од европскиот коридор Е55, во близина на раскрсницата Тојпиц.
Историја
Тојпиц потекнува од средновековна словенска населба. Тврдината Тупч била првпат спомената во декрет од 1307 година, издаден од маркгрофот Хајнрих. Династијата Асканија ги добиле поседите на поранешната Лужичка марка од маркгрофот Дитрих.
Замокот, сместен полуостров, од 1330 служел како седиште на благородничкото семејство Шенк фон Ландсберг. Во 1411, Алберт Шенк фон Ландсберг, гроф на Тојпиц и Зајда во Саксо-Витенберг, служел како саксонски претставник на вториот избор на кралот Зигисмунд. Династијата блескала наредните четири века до нејзиното исчезнување во 1721, оставајќи го локалниот замок, како и две други резиденции. Исто така во 1437 изградиле готска парохиска црква, со што го издигнале Тојпиц на ниво на град.
Од 1717 остатоците на замокот биле припоени од Прусија и служел како седиште на локалната администрација до 1812, кога биле предаден како приватен дворец. Градското собрание било изградено во 1830. По објавувањето на патописот на Теодор Фонтане за областа во 1880, Тојпиц станал популарно одредиште на жителите од Берлин. Во 1910 пруската покраина Бранденбург отворила санаториум во градот, а во 1930 поранешниот замок бил повторно изграден во хотел, кој по Втората светска војна бил користен како рекреативен центар од Комунистичката партија на Источна Германија (SED).
Претпоставка за џиновски удар
Хипотезата за џиновски удар или влијанието на Теја, сугерира дека Месечината настанала од судир помеѓу прото-Земјата и планета со големина на Марс, пред приближно 4,5 милијарди години, во Хадејскиот еон. (околу 20 до 100 милиони години по соединувањето на Сончевиот Систем). Телото што се судрира понекогаш се нарекува Теја, од името на митскиот грчки Титан, мајка на Селена, божицата на Месечината. Анализата на карпите на Месечината, објавена во извештај од 2016 година, сугерираат дека ударот можеби бил директен, предизвикувајќи темелно мешање на двете тела.
Хипотезата за џиновски удар е моментално омилената научна хипотеза за формирањето на Месечината. Придружните докази вклучуваат:
Сепак, остануваат неколку прашања во врска со најдобрите сегашни модели на хипотезата за џиновски удар. Се предвидува дека енергијата на таков џиновски удар ја загреала Земјата за да произведе глобален магма океан, а документирани се докази за резултантната планетарна диференцијација на потешкиот материјал кој тоне во обвивката на Земјата. Сепак, не постои самоконзистентен модел кој започнува со настанот со џиновски удар и ја следи еволуцијата на остатоците во една месечина. Другите преостанати прашања вклучуваат кога Месечината го изгубила својот дел од испарливи елементи и зошто на Венеракоја доживеала џиновски удари при своето формирање, не се наоѓа слична месечина.
Историја
Во 1898 година, Џорџ Дарвин дал предлог дека Земјата и Месечината некогаш биле едно тело. Дарвиновата хипотеза била дека стопената Месечина била извртена од Земјата поради центрифугалните сили, и ова станало доминантно академско објаснување. Користејќи ја Њутновата механика, тој пресметал дека Месечината орбитирала многу поблиску во минатото и дека се оддалечува од Земјата. Ова лебдање подоцна било потврдено со американски и советски експерименти, користејќи цели за ласерски дострел поставени на Месечината.
Сепак, пресметките на Дарвин не можеле да ја решат механиката потребна за следење на Месечината наназад до површината на Земјата. Во 1946 година, Реџиналд Олдворт Дејли од Универзитетот Харвард го оспорил објаснувањето на Дарвин, приспособувајќи го да претпоставува дека создавањето на Месечината било предизвикано од удар, а не од центрифугални сили. Малку внимание било посветено на предизвикот на професорот Дејли до конференцијата за сателити во 1974 година, за време на која идејата било повторно воведена, а подоцна објавена и дискутирана во списанието Икар во 1975 година од Др. Вилијам К. Хартман и Доналд Р. Дејвис. Нивните модели сугерирале дека, на крајот од периодот на формирање на планетите, се формирале неколку тела со големина на сателити кои би можеле да се судрат со планетите или да бидат фатени. Тие предложиле дека еден од овие објекти можеби се судрил со Земјата, исфрлајќи огноотпорна, испарлива сиромашна прашина која би можела да се спои за да ја формира Месечината. Овој судир може потенцијално да ги објасни уникатните геолошки и геохемиски својства на Месечината.
2030
2030 (Римски бројки) ќе биде година според грегоријанскиот календар. Тоа ќе биде 2030 година од новата ера, 30. од третиот милениум, 30. од XXI век и прва од 2030-тите.
Претпоставка за џиновски удар
Историја
Сличен пристап бил донесена од страна на канадскиот астроном Алистер Камерон и американскиот астроном Вилијам Р. Вард, кој сугерирал дека Месечината е формирана од страна на површно влијание врз Земјата на тело со големина на Марс. Се претпоставува дека поголемиот дел од надворешните силикати на телото што се судира би се испарувале, додека металното јадро не. Оттука, најголемиот дел од материјалот од судирот испратен во орбитата би се состоел од силикати, со што Месечината што се спојува има недостаток на железо. Поиспарливите материјали што биле испуштени за време на судирот веројатно ќе избегаат од Сончевиот Систем, додека силикатите ќе имаат тенденција да се спојат.
2030
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Претпоставка за џиновски удар
Историја
Осумнаесет месеци пред конференцијата за месечевото потекло во октомври 1984 година, Бил Хартман, Роџер Филипс и Џеф Тејлор ги предизвикал колегите научници од Месечината: „Имате осумнаесет месеци. ''Вратете се на вашите податоци на Аполо, вратете се на вашиот компјутер, правете се што треба, но одлучите. Не доаѓајте на нашата конференција освен ако немате нешто да кажете за раѓањето на Месечината''“. На конференцијата во 1984 година на Хаваи, хипотезата за џиновски удар се појавила како најомилена хипотеза. Пред конференцијата, имаше приврзаници на трите „традиционални“ теории, плус неколку луѓе кои почнаа сериозно да го сфаќаат џиновското влијание, а имаше и огромна апатична средина кој не мислеше дека дебатата некогаш ќе биде решена. Потоа, во суштина имаше само две групи: џиновски судир и агностици.
Теја
Името на хипотезата е изведено од митскиот титан Теја која е родена на Месечината од страна на божицата Селена. Оваа ознака првично била предложена од англискиот геохемичар Алекс Н. Халидеј во 2000 година и станала прифатена во научната заедница. Според современите теории за формирање на планети, Теја била дел од популацијата на тела со големина на Марс што постоеле во Сончевиот Систем пред 4,5 милијарди години. Една од привлечните одлики на хипотезата за џиновски удар е дека формирањето на Месечината и Земјата се усогласуваат; За време на нејзиното формирање, се смета дека Земјата доживеала десетици судири со тела со големина на планета. Судирот на Месечината би бил само еден таков „џиновски удар“, но секако последниот значаен настан на ударот. Доцното тешко бомбардирање од многу помали астероиди се случило подоцнапред околу 3,9 милијарди години.
2030
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 2030 година се протега во 4666 и 4667, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4726 и 4727 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2573. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1451 и 1452 исламска година. 2030 (MMXXX) ќе биде редовна година која започнува во четврток.
Претпоставка за џиновски удар
Основен модел
Целиот материјал на прстенот не бил веднаш ичистен: задебелената кора на далечната страна на Месечината укажува на можноста дека втората месечина околу 1,000 километри во пречник формирана во Лагранжова точка на Месечината. Помалата месечина можеби останала во орбитата десетици милиони години. Како што двете месечини мигрирале нанадвор од Земјата, сончевите плимни ефекти би ја направиле орбитата на Лагранж нестабилна, што резултирало со судир со бавна брзина што ја „запалила“ помалата месечина на она што сега е далечната страна на Месечината, додавајќи материјал во нејзината кора. Месечевата магма не може да пробие низ густата кора на далечната страна, предизвикувајќи помалку месечево море.
Состав
Во 2001 година, тим од Научниот институт „Карнеги“ во Вашингтон објавил дека карпите од програмата Аполо носат изотопски белег кој е идентичен со карпите од Земјата и се разликува од речиси сите други тела во Сончевиот Систем.
Во 2014 година, тим од Германија објавил дека примероците на Аполо имаат малку поинаков изотопски белег од карпите на Земјата. Разликата била мала, но статистички значајна. Едно можно објаснување е дека Теја се формирала во близина на Земјата.
Овие емпириски податоци кои покажуваат блиска сличност на составот може да се објаснат само со стандардната хипотеза за џиновски удар како крајно неверојатна случајност, каде што двете тела пред судирот некако имале сличен состав. Меѓутоа, во науката, многу мала веројатност за ситуација укажува на грешка во теоријата, така што напорите се фокусирани на модифицирање на теоријата со цел подобро да се објасни овој факт дека Земјата и Месечината се составени од речиси ист тип на карпи.
Хипотеза за рамнотежа
Во 2007 година, истражувачите од Калифорнискиот институт за технологија покажале дека веројатноста Теја да има идентичен изотопски белег како Земјата е многу мала (помалку од 1 процент). Тие предложиле дека после џиновскиот удар, додека Земјата и прото-месечевиот диск биле стопени и испарувани, двата резервоари биле поврзани со заедничка силикатна атмосфера на пареа и дека системот Земја-Месечина станал хомогенизиран со конвективно мешање додека системот постоеле во форма на континуирана течност. Таквата „рамнотежа“ помеѓу Земјата по ударот и прото-месечевиот диск е единственото предложено сценарио кое ги објаснува изотопските сличности на карпите со карпите од внатрешноста на Земјата. Меѓутоа, за ова сценарио да биде остварливо, прото-месечевиот диск би требало да издржи околу 100 години. Работата е во тек  да се утврди дали тоа е можно или не.
Хипотеза за директен судир
Според истражувањето (2012) за објаснување на слични состави на Земјата и Месечината врз основа на симулации на Универзитетот во Берн од физичарот Андреас Рофер и неговите колеги, Теја директно се судрила со Земјата наместо едвај да ја помине. Брзината на судирот можеби била поголема од првично претпоставената, а оваа поголема брзина можеби целосно ја уништила Теја. Според оваа модификација, составот на Теја не е толку ограничен, што овозможува состав од до 50% воден мраз.
Хипотеза за синестија
Еден од напорите, во 2018 година, да се хомогенизираат производите од судирот бил да се поттикне примарното тело преку поголема вртежна брзина пред судир. На овој начин, повеќе материјал од примарното тело ќе се откачи за да се формира Месечината. Понатамошното компјутерско моделирање утврдило дека набљудуваниот резултат може да се добие со тоа што телото пред Земјата се врти многу брзо, толку многу што формира нов небесен објект кој го добил името „синестија“. Ова е нестабилна состојба која би можела да се генерира со уште еден судир за ротацијата да се врти доволно брзо. Понатамошното моделирање на оваа минлива структура покажало дека примарното тело кое се врти како предмет во облик на крофна (синестија) постоело околу еден век (многу кратко време),  пред да се олади и да ги роди Земјата и Месечината.
Хипотеза за океан за копнена магма
Друг модел, во 2019 година, за да се објасни сличноста на составот на Земјата и Месечината, тврди дека кратко време по формирањето на Земјата, таа била покриена со море од жешка магма, додека објектот што удирил најверојатно бил направен од цврст материјал. Моделирањето сугерира дека тоа би довело до ударот што ќе ја загрее магмата многу повеќе отколку цврстите материи од објектот што удира, што ќе доведе до исфрлање повеќе материјал од прото-Земјата, така што околу 80% од остатоците што формираат Месечина потекнуваат од прото-Земјата. Многу претходни модели сугерирале дека 80% од Месечината доаѓаат поради ударот.
Доказ
Индиректниот доказ за сценариото за џиновски удар доаѓа од карпите собрани за време на слетувањето на Месечината на Аполо, кои покажуваат сооднос на изотопи на кислород речиси идентични со оние на Земјата. Високо анортозитниот состав на кората на Месечината, како и постоењето на примероци богати со KREEP, сугерираат дека голем дел од Месечината некогаш бил стопен; и џиновско сценарио за удар лесно би можело да ја снабди енергијата потребна за формирање на таков океан со магма. Неколку линии на докази покажуваат дека доколку Месечината има јадро богато со железо, тоа мора да биде мало. Особено, средната густина, моментот на инерција, вртежниот белег и одговорот на магнетна индукција на Месечината сугерираат дека полупречникот на нејзиното јадро е помал од околу 25% од полупречникот на Месечината, за разлика од околу 50% за повеќето од другите копнени тела. Соодветните услови на удар што ги задоволуваат ограничувањата на аголниот моментум на системот Земја-Месечина даваат Месечина формирана претежно од обвивките на Земјата и ударниот удар, додека јадрото на ударниот удар се надополнува на Земјата. Земјата има најголема густина од сите планети во Сончевиот Систем; апсорпцијата на јадрото на телото на ударот го објаснува ова набљудување, со оглед на предложените својства на раната Земја и Теја.
Споредбата на изотопскиот состав на цинкот на примероците од Месечината со оној на карпите на Земјата и Марс дава дополнителни докази за хипотезата за удар. Цинкот е силно фракциониран кога се испарува во планетарните карпи, но не при нормални магматски процеси, така што изобилството на цинк и изотопскиот состав можат да ги разликуваат двата геолошки процеси. Карпите од Месечината содржат повеќе тешки изотопи на цинк и севкупно помалку цинк од соодветните магматски карпи на Земјата или Марс, што е во согласност со цинкот што се исцрпува од Месечината преку испарување, како што се очекувало за потеклото на џиновскиот удар.
Судирите меѓу ејектите кои бегаат од Земјината гравитација и астероидите би оставиле знаци за загревање на ударот во камените метеорити; анализата заснована на претпоставката за постоење на овој ефект е искористена за датира настанот на влијание од пред 4,47 милијарди години, во согласност со датумот добиен со други средства.
Топла прашина богата со силициум диоксид и изобилен гас SiO, производи од удари со голема брзинанад 10 километри во секундапомеѓу карпести тела, биле откриени со вселенскиот телескоп Спицер околу блиската ѕвезда HD 172555 во подвижната група Бета Пикторис. Појас од топла прашина во зона помеѓу 0,25 AU и 2 AU од младата ѕвезда HD 23514 во кластерот Плејади изгледа сличен на предвидените резултати од судирот на Теја со ембрионската Земја и се толкува како резултат на судир на објекти со големина на планета еден со друг. Сличен појас на топла прашина е откриен околу ѕвездата BD+20°307 (HIP 8920, SAO 75016).
Тешкотии
Оваа хипотеза за месечевото потекло има некои тешкотии кои допрва треба да се решат. На пример, хипотезата за џиновски удар имплицира дека по ударот би се формирал површински океан со магма. Сепак, нема докази дека Земјата некогаш имала таков океан со магма и веројатно постои материјал што никогаш не бил обработен во океанот со магма.
Состав
Треба да се решат голем број композициски недоследности.
Недостаток на месечина на Венера
Ако Месечината била формирана од таков удар, можно е и други внатрешни планети да биле подложени на споредливи удари. Месечината што се формирала околу Венера со овој процес веројатно нема да побегне. Да се случел таков настан за формирање на Месечината, можното објаснување зошто планетата нема таква месечина би можело да биде дека се случил втор судир кој се спротивставил на аголниот моментум од првиот удар. Друга можност е дека силните плимни сили од Сонцето ќе имаат тенденција да ги дестабилизираат орбитите на месечините околу блиските планети. Поради оваа причина, ако бавната стапка на ротација на Венера започне рано во нејзината историја, сите сателити поголеми од неколку километри во пречник веројатно би се спирале навнатре и би се судриле со Венера.
Симулациите на хаотичниот период на формирање на копнени планети сугерираат дека ударите како оние за кои се претпоставува дека ја формирале Месечината биле вообичаени. За типични копнени планети со маса од 0,5 до 1 Земјинска маса, таквото влијание обично резултира со една месечина која содржи 4% од масата на планетата домаќин. Наклонот на орбитата на месечината е случаен, но овој наклон влијае на последователната динамичка еволуција на системот. На пример, некои орбити може да предизвикаат месечината да се врати назад кон планетата. Исто така, близината на планетата до ѕвездата исто така ќе влијае на орбиталната еволуција. Нето ефектот е дека поверојатно е месечините генерирани од удар да преживеат кога кружат околу подалечни копнени планети и се порамнети со планетарната орбита.
Можно потекло на Теја
Во 2008 година биле презентирани докази кои сугерираат дека судирот можеби се случил подоцна од прифатената вредност од 4,53 Gya. Споредбата на компјутерски симулации од 2014 година со мерења на елементарното изобилство во обвивката на Земјата покажале дека судирот се случил приближно 95 My по формирањето на Сончевиот Систем.
Се претпоставува дека би можело да се создале други значајни објекти од ударот, кои би можеле да останат во орбитата помеѓу Земјата и Месечината, заглавени во Лагранжовите точки. Таквите објекти можеби останале во системот Земја-Месечина дури 100 милиони години, додека гравитационите влечења на другите планети не го дестабилизирале системот доволно за да ги ослободи објектите. Студијата објавена во 2011 година сугерира дека последователниот судир меѓу Месечината и едно од овие помали тела предизвикало забележителни разлики во физичките одлики помеѓу двете полутопки на Месечината. Овој судир, според симулациите, би бил со доволно мала брзина за да не се формира кратер; наместо тоа, материјалот од помалото тело би се раширил низ Месечината (во она што би станала нејзина далечна страна), додавајќи дебел слој кора. Резултирачките масовни неправилности последователно ќе произведат градиент на гравитација што резултирало со плимно заклучување на Месечината, така што денес, само блиската страна останува видлива од Земјата.
Во 2019 година, тим од Универзитетот во Минстер објавил дека изотопскиот состав на молибден во јадрото на Земјата потекнува од надворешниот Сончев Систем, што веројатно носи вода на Земјата. Едно можно објаснување е дека Теја потекнува од надворешниот Сончев Систем.
Алтернативни хипотези
Други механизми кои биле сугерирани во различни времиња за потеклото на Месечината се дека Месечината била исфрлена од стопената површина на Земјата со центрифугална сила; дека бил формиран на друго место и последователно бил заробен од гравитационото поле на Земјата;  или дека Земјата и Месечината настанале во исто време и место од ист насобирачки диск. Ниту една од овие хипотези не може да го објасни високиот аголен моментум на системот Земја-Месечина.
Друга хипотеза го припишува формирањето на Месечината на ударот на голем астероид со Земјата многу подоцна отколку што се мислело, создавајќи го сателитот првенствено од остатоци од Земјата. Во оваа хипотеза, формирањето на Месечината се случува 60-140 милиони години по формирањето на Сончевиот Систем. Претходно, староста на Месечината се сметала дека е 4,527 ± 0,010 милијарди години. Ударот во ова сценарио би создал океан од магма на Земјата и прото-Месечината со двете тела кои споделуваат заедничка атмосфера на пареа од плазма метал. Заедничкиот метален парен мост би овозможил материјалот од Земјата и прото-Месечината да се разменуваат и да се изедначат во повообичаен состав.
Уште една хипотеза предлага дека Месечината и Земјата се формирале заедно наместо одделно како што сугерира хипотезата за џиновски удар. Овој модел, објавен во 2012 година од Робин М. Канап, сугерира дека Месечината и Земјата настанале од масивен судир на две планетарни тела, секое поголемо од Марс, кои потоа повторно се судриле и го формирале она што сега се нарекува Земја. По повторниот судир, Земјата била опкружена со диск од материјал, кој се насобрал за да ја формира Месечината. Оваа хипотеза може да објасни докази што другите не го прават тоа.
141
141 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 141 година од новата ера, 141. од првиот милениум, 41. од II век и втора од 140-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5649 и 5650 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4891 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3901 и 3902 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 894.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 141 година се протега во 2777 и 2778, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2837 и 2838 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 684. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 496 и 495 година пред хиџра.
Милан Бутозан
Милан Бутожан ( Роден во Панчево, 28 ноември 1905 г. - а, починал во Загреб, 30 март 1943 г. ) бил српски сликар, вајар, графичар, писател, ликовен критичар и педагог, кој бил убиен од усташите за време на Втората светска војна.
Биографија
Милан Бутозан, бил академски сликар, вајар, графичар, писател, ликовен критичар и педагог, и бил  роден во Панчево во 1905 година. Основното и средното образование го стекнал во родното Панчево, а сериозното уметничко образование го започнал на Кралската академија на уметностите во Загреб, во класата на тогаш познатиот професор Јозо Кљаковиќ, специјализирајќи за изработка на фрески, а завршил во Белград, на Уметничката школа, 1931 година.
Уметничкиот опус на Бутозан опфаќал 2000 дела: бројни портрети, 2 циклуси фрески, околу 1000 графики и најмалку 15 скулптури, изложени на бројни самостојни и групни изложби во Панчево, (1933, 1934, 1939) (1931, 1939), Белград (1939, 1939), Загреб (1932,1934, 1936 и 1940) и во странство. Денес, неговите дела се наоѓаат во неколку музејски и приватни збирки низ поранешна Југославија, Швајцарија и Австрија, додека неговото лично наследство, дневник и документација од околу 6.000 страници се чуваат во Архивот за ликовни уметности на Хрватската академија на науките и уметностите во Загреб. Во меѓувреме, во Панчево се одржани неговите две ретроспективни изложби, во 1959 и 2004 година. години.
NGC 2603
NGC 2603 — галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 9 февруари 1850 година од страна на Вилијам Парсонс, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 72 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2603 е од видот C. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,7 m/лм2. NGC 2603 има привидни димензии од 0,3' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 34 м 31,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 52° 50' 25".
Други поделби
Проучување на NGC 2603 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 3133653. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 44; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3797. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 679.
Окупација на Грција во Втората светска војна
Окупацијата на Грција од страна на Силите на Оската (грчки: Κατοχή) започнала во април 1941 година кога Нацистичка Германија ја нападнала Грција за да и помогне на Фашистичка Италија, која била во војна со Грција од октомври 1940 година. По освојувањето на Крит, цела Грција била окупирана до јуни 1941 година. Окупацијата на копното траело додека Германија и нејзиниот сојузник Бугарија не биле принудени да се повлечат под сојузничките притисоци на почетокот на октомври 1944 година. Сепак, германските гарнизони останале на Крит и некои други егејски острови, сè до крајот на Втората светска војна во Европа, кога се случило предавање на овие острови во мај и јуни 1945 година.