cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Љупчо Самарџиски
Животопис
Самарџиски е роден на 4 октомври 1947 година во Скопје. Музичките студии ги заврши на академиите во Белград и во Љубљана. Како контрабасист бил член на Словенечката филхармонија и на Симфонискиот оркестар на Радио-телевизија Белград. Од 1985 до 1993 година престојувал во Париз, додека од 1995 година со самта смрт континуирано живеел и работел на Малта. Како солист на контрабас настапувал во речиси сите држави во Европа, но и во САД, Канада, Мексико и Бразил. Солистички концерти на контрабас, но и мултимедијални перформанси изведувал во најпознатите светски концертни сали, како престижниот „Карнеги хол“ во Њујорк, „Бетовен хол“ во Виена, „Мјузик центар“ во Утрехт, музејот „Стеделијк“ во Амстердам, на универзитетот „Сорбона“, во УНЕСКО во Париз, во Народната филхармонија во Варшава и многу други. Повеќе од 1.200 минути свои композиции, како и композиции од домашни и странски композитори што му беа посветени на него, ги сними со својот контрабас за потребите на најзначајните радиостаници во Европа и на американскиот континент. Мастер-часови држел на универзитетот во Питсбург, САД. Во последните години од својот живот Самарџиски интензивно и посветено се занимавал и со сликарство. Познат е неговиот циклус „Радоста на животот“, а негови слики се наоѓаат во повеќе национални, музејски и приватни колекции на сите континенти. Бил член на повеќе значајни светски уметнички асоцијации, меѓу кои и УНЕСКО-ФИАМ. Во март 2014 година ги отворил отворил две последни изложби од циклусот „Духот на пијаното“ во галерии во Виена и во Марибор. Неговата последна изложба во Македонија се одржала од 4 до 16 октомври 2012 година, во Културно-информативниот центар во Скопје, кога по повеќе од 25 години со своите дела кратко се вратил во родната Македонија. На 22 април 2014 година по кратко боледување починал на Малта.
Фламанско сликарство
Фламанско сликарство — сликарското творештво кое го опфаќа периодот од XV сѐ до XVIII век на подрачјето на Фландрија. Оваа земја давала многу водечки сликари во северна Европа, а и привлекувала многу надежни таленти од околните земји. Овие сликари биле канети да работат на странските дворови и имале сеевропско влијание врз уметноста.
Доцна готика
Таканаречените фламански „Примитивци“ биле првите кои ја популаризирале употребата на масленото сликарство. Нивната уметност влече корени од минијатурите на доцниот готски период. Меѓу нив, главни биле Јан ван Ејк, Ханс Мемлинг, Хуго ван дер Гус и Рогир ван дер Вејден.
Ренесанса
Од раниот XVI век, фламанските сликари почнале да трпат влијанија од италијанската ренесанса. Но резултатот бил многу поразличен од типичното италијанско ренесансно сликарство. Тука водечкиот уметник бил Питер Бројгел Постариот.
Барок
По Опсадата на Антверпен (1584-1585), јужните провинции на Холандија („Фландрија“) останале под шпанска власт и биле одвоени од независната Холандска Република. Иако многу уметници пребегале во религиозните војни и се преселиле од Јужна Холандија во Холандската Република (видете златното време на холандското сликарство), фламанското барокно сликарство било во подем, особено Антверпенската школа за време на XVII век, под водство на Рубенс, Антонис ван Дајк и Јакоб Јорданс.
Пад
По смртта на важните уметници како Рубенс во 1640 и крајот на Осумдесетгодишната војна во 1648, културното значење на Фландрија опаднало.
Возобнова на сликарството во овој регион се случила дури по Белгиската револуција во 1830. Сликарите од овој период се сметаат за белгиски, а не фламански (видете Список на белгиски сликари).
Рибозомна РНК
Рибозомната рибонуклеинска киселина (рРНК) е РНК компонента на рибозомот, и е од суштинско значење за синтезата на белковините во сите живи организми. Таа е доминантната градбена компонента на рибозомот, кој, во однос на масата, е составен од околу 60% рРНК и 40% белковини. Рибозомот е изграден од две главни рРНК молекули и 50 или повеќе рибозомни белковини.
Едната од двете главни рРНК молекули ја формира големата подединица на рибозомот, додека другата ја формира малата подединица на рибозомот. Големата подединица игра улога на рибозим и го катализира формирањето на пептидна врска помеѓу аминокиселини. Низите на рРНК молекулите се користат за одредување на еволутивните односи меѓу различните видови на организми, бидејќи тие имаат древно потекло и се наоѓаат во сите познати форми на живот.
Структура
Рибозомните РНК молекули формираат комплекс со белковини за изградба на двете рибозомни подединици, големата и малата. Во тек на процесот на транслација, информациската РНК (иРНК) се наоѓа помеѓу малата и големата рибозомна подединица, додека рибозомот го катализира формирањето на пептидната врска помеѓу две аминокиселини кои се носени од две аминоацил-тРНК молекули.
Рибозомот има три врзувачки места, кои се нарекуваат: А (аминоацилно), P (пептидилно) и E (излезно).
Една иРНК молекула може истовремено да биде транслатирана од повеќе рибозоми.
Подединици и рибозомни РНК-гени
Прокариотските, како и еукариотските, рибозоми се состојат од две подединици: Имајте предвид дека Сведберговите (S) единици на рибозомните подединици не може едноставно да се соберат, бидејќи тие се мерка за брзина на седиментација (таложење), а не на маса. Брзината на седиментација на секоја од подединиците зависи не само од нивната маса, туку и од нивната форма. Од друга страна, nt единиците (должина на рРНК, во однос на нуклеотиди) можат да се собираат, бидејќи тие се изразуваат во облик на цели броеви и ја претставуваат линеарната, првична структура на рРНК полимерот (на пример, вкупната должина на човековата рРНК изнесува 7216 nt).
Кај прокариотите
Големата 50S рибозомна подединица содржи две рРНК молекули (5S и 23S рибозомна РНК).
Бактериските 16S рРНК, 23S рРНК, и 5S рРНК гени обично се наоѓаат во состав на оперон.
Може да постојат една или повеќе копии на оперонот, распоредени на повеќе места во геномот (на пример, Escherichia coli има седум копии).
Археите содржат или еден рДНК оперон или повеќе негови копии.
3' крајот на 16S рРНК (во состав на рибозомот) се врзува со водородни врски за низа на 5' крајот на иРНК, која се нарекува низа на Шајн-Далгарно (анг. Shine-Dalgarno (SD) Sequence).
Кај еукариотите
Еукариотите обично имаат многу копии на рРНК-гени, кои се организирани во тандемни повторувања. Кај човекот, присутни се околу 300-400 повторувања во пет кластери, кои се наоѓаат на хромозомите 13 (RNR1), 14 (RNR2), 15 (RNR3), 21 (RNR4) и 22 (RNR5). Варијации во низата на рРНК се забележани и во рамките на една единка и помеѓу различни единки. Кај глувците е забележано дека низата на рРНК е специфична за различните ткива. Поради нивната посебна структура и транскрипција, кластерите на рРНК гени често се нарекуваат "рибозомна ДНК" (забележете дека терминот се чини дека наговестува дека рибозомите содржат ДНК, што не е случајот).
18S рРНК, кај повеќето еукариоти, е во малата рибозомна подединица, додека големата рибозомна подединица содржи три рРНК молекули (5S рРНК, 5.8S рРНК и 28S рРНК кај цицачите, а 25S рРНК кај растенијата).
Клетките на цицачите имаат два типа на митохондријални рРНК молекули (12S и 16S) и 4 типа на цитоплазматски рРНК (28S, 5.8S, 18S, и 5S). 28S, 5.8S, и 18S рРНК молекулите се кодирани од една транскрипциона единица (45S) разделена со два ITS (анг. Internal Тranscribed Ѕpacer). 45S рДНК е организирана во 5 кластери (секој има 30-40 повторувања) на хромозомите 13, 14, 15, 21 и 22. Овие се транскрибирани од страна на РНК полимераза I (Pol I). 5S се јавува во TAGs (анг. Tandemly Аrrayed Genes), при што околу 200-300 се вистински 5S гени, а останатите се псевдогени. Најголемиот TAG на 5S рРНК се наоѓа на хромозомот 1q41-42, а таа е транскрибирана од РНК-полимераза III.
Третичната структура на рРНК на малата рибозомна подединица била откриена со помош на рендгенска кристалографија. Вторичната структура на рРНК на малата рибозомна подединица содржи четири различни домени—5' домен, централен домен, 3' мајорен домен и 3' минорен домен. На сликата од десно прикажан е модел на вторичната структура на 5' доменот (долг 500-800 нуклеотиди).
Прокариоти
Во прокариотските клетки, секој рРНК-ген или оперон се транскрибира во еден претходник на РНК кој ги вклучува 16S, 23S, 5S рРНК, тРНК-низи и транскрибирани спејсери. Преработката на оваа претходничка РНК започнува пред завршетокот на транскрипцијата. Во тек на преработката, рРНК и тРНК се ослободуваат како посебни молекули.
Еукариоти
Гените кои кодираат за 18S, 28S и 5.8S рРНК се наоѓаат во регионот за организација на јадренцето (NOR, од анг. Nucleolus Оrganiser Region), и се транскрибираат во голема пре-рРНК молекула од страна на РНК-полимераза I (Pol I). Секоја голема пре-рРНК содржи 18S, 28S и 5.8S низи кои се одделени со надворешни и внатрешни транскрибирани спејсер низи. За време на реакциите на преработка на пре-рРНК, 18S, 28S и 5.8S рРНК се ослободуваат како посебни молекули. Реакциите на преработка вклучуваат егзо- и ендо-нуклеолитично раскинување на молекулата, предводено од малите нуклеоларни РНК молекули snoRNA (од анг. Small Nucleolar RNA) во комплекс со белковини. Гените за 5S рРНК се наоѓаат надвор од јадренцето (nucleolus) и се транскрибираат во пре-5S рРНК од страна на РНК полимераза III (Pol III). Пре-5S рРНК влегува во јадренцето за преработка и интеграција со 28S и 5.8S рРНК за да ја формираат големата рибозомна подединица. 18S рРНК ја формира малата рибозомна подединица заедно со рибозомните белковини.
Транслација
Транслацијата е процес на синтеза на полипептиди (белковини) од страна на рибозомот, при кој се користи молекула на иРНК добиена од ДНК со процесот на транскрипција во клеточното јадро. Една од компонентите на рибозомот (16S рРНК) базно се спарува со низата на Шајн-Далгарно, која се наоѓа пред старт кодонот на иРНК. Големата рибозомна подединица го содржи каталитички активното место, наречено пептидил трансферазен центар (ПТЦ), кој е одговорен за создавање на пептидните врски за време на фазата на елонгација и за хидролиза на пептидил-тРНК за време на фазата на терминација на синтезата на белковини. Реакцијата катализирана од ПТЦ рибозимот е аминолиза на естерска врска, при што нуклеофилната α-аминогрупата на аминоацил-тРНК го напаѓа карбонилниот јаглероден атом од естерската врска на последната аминокиселина на пептидил-тРНК.
Значење
Одликите на рибозомната РНК се важни во еволуцијата, таксономијата и медицината.
1077 п.н.е.
1077 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1077. година пред новата ера, 77. од вториот милениум п.н.е., 77. од 11 век п.н.е. и осма од 1070-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1077 година се протега во 1559 и 1560, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1619 и 1620 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 534 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1750 и 1749 исламска година пред хиџра.
Откритија
1077 av. J.-C.
522
522 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 522 година од новата ера, 522. од првиот милениум, 22. од VI век и трета од 520-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6030 и 6031 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5272 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4282 и 4283 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1275.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 522 година се протега во 3158 и 3159, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3218 и 3219 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1065. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 103 и 102 година пред хиџра.
Винко Брешан
Винко Брешан е хрватски филмски режисер, кој се појави во меѓународна слава со три критички ценети и наградувани филмови кои, на секој на свој начин, скршија дел од согледаните табуа на хрватското кино во 1990-ти години.
Животопис
Брешан е роден во Загреб, од писателката Јелена Годлар, која беше со еврејско потекло и познатиот драмски писател Иво Брешан. Студирал филозофија и компаративна книжевност на Универзитетот во Загреб, како и режија филм и телевизија на академијата за драмски уметности на универзитетот. Како студент, тој бил награден со дебитантската награда Оберхаузен за неговиот краток филм Наша бурза („Нашата берза“) во 1988 година.
Неговиот прв долгометражен филм Kako je počeo rat na mom otoku („Како започна војната на мојот остров“), е хумористична микрокосмичка преземање на Југословенските војни поставени во далматинскиот Јадран. Филмот беше награден со „Гранд златна арена“ за кинематографија на Филмскиот фестивал во Пула и Голема награда на филмскиот фестивал Котбус. Се покажа како огромен трговски успех, победувајќи го Денот на независноста во 1996 година со над 300.000 гледачи, и беше прикажан на 32 меѓународни филмски фестивали, вклучувајќи ги Торонто и Монтреал.
Брешан оствари сличен меѓународен и домашен успех со неговата црна комедија „ Маршал Титовиот дух“ во 1999 година, сатиричен поглед на тоа како непокајничките комунисти и новите капиталисти реагираат на пријавениот изглед на духот на Маршал Тито на нивниот мал јадрански остров. Беше доделена на наградата Волфганг Стауд и доби специјално споменување од жирито на читателите на Берлинер Цајтунг на меѓународниот филмски фестивал во Берлин во 2000 година. Брејан исто така го освои најдобриот режисер на Меѓународниот филмски фестивал Карлови Вари за филмот во истата година. Маршал, како и неговиот претходник, беше испишана во соработка со драмски писател на таткото на Брејан, Иво, а исто така и стана хит во хрватските кина.
Можеби најконтроверзниот дел од опусот на Брешан досега е воената драма Свједоци во 2003 година („Сведоци“), заснована врз романот „Овце од гипса“ („Овци од гипс“) од Јурица Павичиќ. Потсетувајќи се на Рашомон на Акира Куросава, таа ги истражува човековите комплексности и моралната нејасност на војната преку повеќе перспективи и ретроспективи околу несаканото убиство на наводен српски шверцер од страна на тројца хрватски војници кои се враќале од фронтот во Карловац. Филмот беше номиниран за Златна мечка на 2004 Берлинале и доби награда за мир филм, како и Специјално признание од Вселенската жирито. Исто така, ја доби наградата Филип Морис во Карлови Вари во истата година.
Винко Брешпан е оженет со Сандра Ботица, со која има два сина - Иван (р. 1996) и Нико (р. 2000).
Тој беше назначен за директор на Загреб филм во декември 2004 година.
Список на државни водачи во 999 година
Ова е список на државни водачи во 99 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Лужичкосрпски музеј
Лужичкосрпски музеј (Serbski muzej, Sorbisches Museum) — роднокраен музеј во населбата Ортенбург на градот Бауцен (Будишин) во Саксонија, Германија. Претставува најзначајната историјата и етнографијата Лужичките Срби.
Историја
Наскоро по основањето на лужичкото културно-просветно друштво „Матица (лужичко)српска“ донесена е одлука за собирање на материјали од историјата и културата на Лужичките Срби. Во 1856 г. собранието на друштвото усвоило решение за создавање на историско-археолошко одделение, кое почнало да собира историско-културни материјали за лужичкиот народ. Во 1896 г. Дрезден одделението направило изложба на народни ракотворби наречена „Вендско село“ (Wendischen Dorf), чија збирка послужила како основа за идниот музеј. Во 1904 г. во Бауцен е отворен Лужичкиот дом, на чиј трети кат е изложена збирката насловена како „Вендски (лужичкосрпски) музеј“. Во 1937 г. власта го затворила домот, и музејот престанал да работи. Во г. 1942 г. музејските збирки се предадени на Градскиот музеј на Бауцен. Во 1957 г. во градот Хојерсверда е отворен Музеј на лужичката историја и етнографија (Museum für sorbische Geschichte und Volkskunde). Со зголемувањето на збирката, музејот е пренесен во новиот Лужички дом во Бауцен. Во 1976 г. збирката е сместена во Солениот дом во бауценската населба Ортенбург, каде се наоѓа и денес. До 1988 г. музејот бил под надлежност на Здружението на музеите на Бауцен. Во вој период е направено и преуредување на збирките, па музејот е повторно отворен во јуни 1989 г. како самостојна установа.
Во свечената сала на музејот се одвиваат редовни културни и просветни збиднувања.
Историја на зградата
Солениот дом во Бауцен е изграден во 1782 г. како градски склад за сол. Во 1835 г. во домот бил сместен апелациониот суд на Саксонија. Во 1869 г. зградата е градежно преуредена и го добила сегашниот изглед. За време на II светска војна во неа се наоѓале месното одделение на НСДАП и градското одделение Гестапо. За време на Германската Демократска Република зградата се користела за станбени цели. Во 2003 г. истата е обновена.
Антички олимписки игри
Античките олимписки игри (τὰ Ὀλύμπια) биле церемонија со разни натпреварувања во спорт одржани во Стара Грција во чест на врховниот бог Зевс. Натпреварувачи биле претставници од хеленските градови-држави, но и Македонија. Олимписките игри биле сеопшт празник во стара Хелада. Првата Олимпијада била одржана во 776 п.н.е. и се одржувале на секои 4 години
Хелада
Меѓу разните свечености кои Хелените ги приготвувале за боговите најпозната е Олимпијадата. Тие се одржувале во Олимпија во храмот на Зевс. Во времето на игрите биле престанати сите војни помеѓу Хелените и имало мир според нивните обичаи и религија. Тие според преданијата траеле пет дена. Првиот ден имало церемонија со принесување жртви, вториот и третиот ден имало атлетиски натпревари, четвртиот ден имало трка со јавање коњи и петтиот се проглавусале победниците. Олимписките игри биле прекинати во 393 од н.е.. По пример на хеленските олимписки игри биле направени модерните олимписки игри во 1896 година.
Македонија
За античкиот македонски врховен бог Диос македонскиот крал Архелај I го изградил храмот во Дион (во подонжјето на Олимп). Тука ги организирал македонските Олимписки игри кои биле пандан на хеленските.
Костадин Костадинов
Костадин Костадинов ( во ) — македонски економист и политичар, градоначалник на општина Струмица од 2021 година, пратеник во Собранието на Републиката од 2017 до 2021 година, вршител на должноста градоначалник на Струмица од 2016 до 2017 година.
Животопис
Тој е роден во 1990 година во Струмица. Основно и средно образование стекнал во својот роден град. Високо образование завршил на Економскиот факултет при приватниот универзитет АУЕ-ФОН.
Политичка активност
Својата кариера како политичар ја започнал како член на Советот на општина Струмица. За време на градоначалничкиот мандат на Зоран Заев, тој ја вршел и функцијата заменик градоначалник на општина Струмица, а во декември 2016 година, десетина дена по парламентарните избори, бил именуван за вршител на должноста градоначалник на Струмица откако Заев се повлекол од истата поради ангажирања во парламентот, како и скорашното добивање на мандат за формирање на нова влада. Тој бил в.д. градоначалник на Струмица до локалните избори во 2017 година, а на 20 октомври функцијата ја предал на победникот на изборите Коста Јаневски. Од ноември 2017 година бил пратеник во Собранието на Република Македонија.
На локалните избори кои се одржале на 17 октомври 2021 година, Костадинов како кандидат за градоначалник на општина Струмица од редовите на СДСМ победил во првиот круг на гласање со освоени 53,70% од гласовите. Костадинов од својот претходник Коста Јаневски функцијата градоначалник на општина Струмица ја презел на 27 октомври.
Партиска активност
Тој е член на СДСМ. Во 2011 година бил именуван за претседател на СДММ – Струмица, локалната младинска организација на партијата, и ја водел истата до крајот на октомври 2018 година. Во периодот од април 2011 до март 2018 година бил член на Извршниот одбор на СДСМ, а од април 2011 до април 2013 година и заменик претседател на општинската организација на СДСМ во Струмица. Во март 2018 година бил избран за член на Централниот одбор на СДСМ, а неколку месеци подоцна, во октомври, бил назначен за портпарол на партијата.
Оризарска парохија
Оризарска парохија — православна парохија на Македонската православна црква - Охридска архиепископија, дел од Кочанското архијерејско намесништво на Брегалничката епархија. Нејзиното седиште е во црквата „Св. Атанасиј“ во селото Оризари. Парохиски свештеници е протереј Тоше Манев.
Парохијата ги опфаќа селата: Оризари, Пресека, Безиково и Цера.
Цркви
Ова е список на црквите во парохијата. Можно е списокот да не е целосен.
NGC 4709
NGC 4709 — елиптична галаксија во соѕвездието Кентаур, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4709 се споменува и како ESO 323-3, MCG -7-26-56, AM 1247-410, DRCG 56-28, DCL 282.
Откривање
Објектот е откриен на 7 мај 1826 година од страна на Џејмс Данлоп, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 9 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4709 е од видот E1. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 4709 има привидни димензии од 2,3' х 2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 50 м 3,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -41° 22' 57"". Положбениот агол на објектот е во износ од 112°.
Други поделби
Проучување на NGC 4709 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 43423. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 402; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7780. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Чандарли Али-паша
Чандарли Али-паша (починал 1406) — Голем везир на Отоманското Царство во периодот од 1387 до 1406 во времето на султанот Мурат I и Бајазит I и за време на граѓанската војна под Сулејман Челебија. По смртта на неговиот татко тој веднаш бил поставен како негов наследник.
Али Паша учествувал во Битката кај Никопол против крстоносците. Под негова команда 30,000 османлиска војска извршила воени походи против Трновското Царство во 1388 и 1389 година.
IC 1038
IC 1038 — галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 12 октомври 1896 година од страна на Луис Свифт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1038 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,6 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. IC 1038 има привидни димензии од 2,2' х 0,5'.
Користена литература
Vol.I. Pasadena, Calif., California Institute of Technology, 1961. Also, successive volumes through 1968. (1,380) (Catalog)
Устав на Хамбург
Уставот на Слободниот и ханзеатски град Хамбург (германски: Verfassung der Freien und Hansestadt Hamburg) е основен правен документ на германската град-држава Хамбург. Бил изгласан на 6 јуни 1952. Бил четвртиот устав, кој државата го има, се состои од 76 члена и бил изменет 13 пати.
Историја
Првиот устав бил донесен на 28 септември 1860. Вовел облик на посредна демократија, но со ограничено право на глас, н.п. можеле да гласаат само мажите. На 13 октомври 1879, бил создаден нов устав (Verfassung der freien und Hansestadt Hamburg).
По Првата светска војна во 1919 во парламентарната Вајмарска Република, Хамбуршкиот парламент ратификувал привремен устав (Gesetz über die Vorläufige Staatsgewalt), а подоцна и уставот (Verfassung der Freien und Hansestadt Hamburg) бил формално изгласан во 1921.
Уставот од 1952 бил ратификуван од Хамбуршкиот парламент.
Содржина
Поделен е на следниве делови:
Бидејќи уставот бил изгласан во 1959, по Основниот закон за Сојузна Република Германија (изгласан во 1949) — кој е документ кои ги регулира и опишува должностите, надлежностите, структурата и функцијата на политиката во Германија и за германските покраини — делот за човекови и основни права недостасуваат.
Уставни институции
Законодавната власт му припаѓа на Хамбуршкиот парламент, судската власт на Хамбуршкиот уставен суд (Hamburgisches Verfassungsgericht), а извршната власт е претставена од сенатот (владиниот кабинет), на чело со Првиот градоначалник на Хамбург (Erster Bürgermeister der Freien und Hansestadt Hamburg) еднаква титула на премиер или министер-претседател.
Амандмани
Уставот бил изменет 13 пати од 1952.
523
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6031 и 6032 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5273 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4283 и 4284 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1276.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 523 година се протега во 3159 и 3160, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3219 и 3220 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1066. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 102 и 101 година пред хиџра.
Кримски Татари
Кримски Татари (Qırımtatarlar, qırımlar, Кримськi татари, кримці, Крымские татары) — туркиски народ кој претежно живее во Украина (264.000), Узбекистан (235.000), Романија (22.000), Таџикистан (9.200), Бугарија (5.800), Русија (3.900) итн. Говорат кримскотатарски јазик од групата на туркиските јазици. Во XIII век ја примиле исламската вера, за подоцна Крим да стане еден од најважните исламски центри во светот. Во време на Втората светска војна, Сталин ги раселил по светот.
Прогон
Прогонот на Кримските Татари (sürgünlik) е организирана насилна депортација на Кримските Татари од страна на државата во 1944 г. Советските власти организирано ги раселувале Кримските Татари во Узбекистан и останатите делови на државата. Симбол на оваа депортација е парната машина.
DjVu
DjVu (се чита: „дежа ви“) е податотечен формат предвиден за отсликани (скенирани) документи, особено онакви што содржат комбинација од текст, графички прикази и фотографии. Користи технологии како раслојување на текстот од позадината и сликите, прогресивно вчитување, аритметичко кодирање и загубно збивање за двотонски (монохромни) слики. Ова овозможува висококвалитетни читливи слики во минимална зафатнина, погодни за на интернет.
DjVu се промовира како алтернатива на форматот PDF, давајќи помали податотеки од PDF кај највеќето отсликани документи. Развивачите на DjVu изјавуваат дека една страница од списание во боја се збива до 40–70 кБ, црно-белите технички документи до 15–40 кБ, а стари ракописи се збиваат до 100 кБ. Една JPEG-слика со задоволителен квалитет зафаќа околу 500 кБ. Како и PDF, DjVu може да содржи текстуален слој со оптички-препознаени букви и знаци, што овозможува лесно прекопирање на текстот и негово пребарување.
На страницата djvu.org се нудат бесплатни приклучоци за прелистувачи и прегледувачи за работната површина. DjVu го поддржуваат повеќеформатни прегледувачи/обработувачи на документи и читачи на е-книги што работат со програми на Linux (Okular, Evince), Android (VuDroid) и iPhone/iPad (Stanza).
Историја
Технологијата Djvu е дело на Јан Ле Кин, Леон Моту, Патрик Хафнер и Пол Хауард, кои ја разработувале во AT&T Labs од 1996 до 2001 г.
Некои независни стручњаци (како Брустер Кејл ) веќе подолго време го сметаат овој формат за подобар од форматот PDF поради повисоката стапка на збивање (па така и помала зафатнина), големиот капацитет на претворање текст во Djvu формат и фактот што ова е отворен формат. Djvu наоѓа широка примена во економските сектори, иако форматот PDF и понатаму е пораспространет.
Release history
Библиотеката на DjVu која се содржи во редовниот програмски пакет DjVuLibre игра улога на меродавна примена на форматот. DjVuLibre го одржуваат и подновуваат самите творци на DjVu уште од 2002 г.
Форматот DjVu претрпел повеќе измени на техничките својства во разните верзии:
Збивање
DjVu дели една слика на голем број различни слики, а потоа ја збива (компримира) секоја посебно. При создавањето на DjVu-податотеката, првичната слика најпрвин се дели на три слики: задна, предна и маска. Задната и предната се во боја и со пониска резолуција (на пр. 100 dpi). Маската е двосјлојна со висока резолуција (на пр. 300 dpi) и во неа се складира текстот. Потоа задната и предната се збиваат со алгоритам на основа на бранчиња наречен IW44. Маската се збива со методот наречен JB2 (сличен на JBIG2). Методот на шифрирање JB2 препознава речиси истоветни облици на страницата, како повеќекратно јавување на извесен знак во рамките на даден фонт, стил или големина. Потоа една по друга ги збива битовите распореди на секој посебен знак, а потоа ги шифрира местата кајшто секој облик се јавува на страницата. Така, наместо повеќепати да ја набие буквата „e“ во рамките на даден фонт, ја збива само еднаш (како набиена битова слика), а потоа го секое место кајшто таа се јавува.
Постои можност овие облици да се пресликаат со ASCII-кодови (рачно или можеби со систем за препознавање на текст) и да се складираат во самата DjVu-податотека. Ако постои ова пресликување, тогаш текстот може да се избира и копира.
NGC 7018
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7018 се споменува и како ESO 529-27, MCG -4-49-15, VV 764, AM 2104-253.
Откривање
Телото е откриено на 1886 година од страна на Френсис Ливенворт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7018 е од видот E4. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. NGC 7018 има привидни димензии од 1,3' х 0,8'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 21 ч 7 м 25,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -25° 25' 45"". Положбениот агол на објектот е во износ од 86°.
Роза
Роза, ружа , трендафил или ѓул (латински Rosa) е растение од родот на дрвенести билки, од фамилијата „Rosaceae“. Розите се одгледуваат заради убавиот мирис на цветовите, така што се создадени бројни хибридни видови рози. Постојат голем број диви рози, чии плодови се богати со витамин Ц. Покрај како украсно цвеќе, розите се користат и во: козметиката, медицината и готварството.
Систематика
Според родот, розите се делат на:
Розата во козметиката
Во козметиката, розата најмногу се користи како етерично масло или за мирис (екстракт) кое се додава во парфеми, шампони или разни креми.
Розата во готварството
Во готварството, розата често служи како зачин, но во некои краеви (Бугарија) се прави слатко или џем од роза.
Розата во медицината
Розата (особено дивата роза) се користи за подготовка на чај, а некои состојки од розата се користат за правење лекови.
Кучково
Кучково — село во Општина Ѓорче Петров, во околината на градот Скопје.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во северниот дел од Скопската Котлина, на потегот помеѓу реките Вардар и Лепенец, а во приградската зона на Општина Ѓорче Петров. Селото е ридско, на надморска височина од 560 метри. Селото се наоѓа на 15 километри северозападно од центарот на градот Скопје.
Атарот е среден по големина и зафаќа површина од 23,6 км2. На него преовладуваат пасиштата на површина од 1.276 хектари, на обработливото земјиште отпаѓаат 686 хектари, а на шумите 336 хектари.
Историја
Според монографијата на Марко Китевски, селото Кучково првпат се споменува во Грамота на царот Михаил IX Палеолог за манастирот „Св. Никита“ од 1399 година, во која пишува дека кралот Урош му ги потврдил на манастирот имотите, меѓу кои и селото Долно Кучково. За селото пишувал и Јордан Хаџи Константинов - Џинот во еден допис објавен во „Цариградски весник“ во 1855 година, наведувајќи дека по доаѓањето на Османлиите северниот дел на Скопје останал „без Славјани и не е имало кој да ора и да сее земљата. Но некој разумниј Синан паша, кој добро сја е носил с христијаните, мука му е било Скопје да е без Славјани, от кои всичка земља сја е работила. Сам Синан паша, скопски, отишел в Црна Гора приморска, в село Куч, с голема молба и с обештанија мирни и царски фермани, штом да си бидат слободни и земља колку што искале бадијала им дал да дојдат в Скопје да живеат. И тако Кучевљани си дошли в Скопје и нарекле ја таја гора Црна Гора Скопска...“
Во век, Кучково било село во Скопската каза на Отоманското Царство.
Во Втората светска војна Македонците од селото Кучково го урнисале Српскиот Споменик кој што бил направен за кралот Александар.
Стопанство
Селото има мешовита полјоделско-сточарска функција.
Население
Кучково било големо село, но со значителна емиграција на населението преминало во мало село. Така, селото во 1961 година имало 1.220 жители, од кои 1.211 биле Македонци, шест Срби и двајца жители Албанци, а во 1994 година 249 жители, од кои 235 Македонци, 10 Роми и четири жители Срби.
Според пописот од 2002 година, во селото Кучково имало 138 жители, од кои 122 Македонци, 15 Роми и 1 Србин.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 148 жители, од кои 107 Македонци, 1 Влав, 5 Срби, 6 останати и 29 лица без податоци.
Родови
Според истражувањата од 1948 година, родови во Кучково се:
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Ѓорче Петров, една од десетте градски општини на Град Скопје, која не била променета по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било исто така во рамките на Општина Ѓорче Петров.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Идадија. Селото припаѓало на некогашната општина Ѓорче Петров во периодот од 1955 до 1965 година.
Во периодот 1952-1955, селото било во рамките на тогашната Општина Волково, во која покрај селото Кучково, се наоѓале и селата Волково, Грачани, Никиштани и Орман. Општината Волково постоела и во периодот 1950-1952 година.
Избирачко место
Селото е опфатено во склоп на избирачкото место бр. 2586 според Државната изборна комисија, кое ги опфаќа селата Грачани и Кучково, кое е сместено во културниот дом во селото Кучково.
На локалните избори во 2017 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 183 гласачи.
Иселеништво
Покрај иселениците наведени при описот на родовите, се знае и за други иселеници во Волково (Видевци, Ќисовци, Богдановци и Трајковци), Горно Соње (Павлевци) и во Горно Свиларе (Ѓоревци и Чинговци). Иселеници има и во Полог.
Цијанотипија
Цијанотипијата е фотографски процес кој дава слика во (цијан) сини тонови. Процесот бил популарен во инженерските кругови до средината на 20 век. Евтин и лесен, процесот го олесни дуплирањето и копирањето на големи технички нацрти. Процесот се базира на две хемикалии - амониум железо цитрат и калиум железо цијанид.
Историја
Англискиот научник и астроном Сер Џон Хершел ја открил постапката во 1842 година. И покрај фактот дека тој го измислил процесот, тој сметал дека е наменет исклучиво за копирање белешки или дијаграми, што било и останува главната и најраспространета примена на истиот. Тој беше воведен во областа на фотографијата од англиската ботаничарка Ана Аткинс, кога таа го искористи процесот за илустрација на нејзината книга посветена на папратите и алгите. Со ставање на нејзините предмети директно на хартијата обработена со емулзија, таа добила обоени контури, односно фотограми од нив преку дејството на светлината. Користејќи го овој процес, таа остана запамтена како првата жена фотограф.
Процес
Обично ќе се користи мешавина од 8,1% раствор на калиум железо цијанид и 20% раствор на амониум железо цитрат, измешани непосредно пред употреба. Овој слабо фотосензитивен раствор потоа се нанесува на подлога како хартија или ткаенина и може да се користи по сушењето.
Иако хартиите за акварел се најчесто користената подлога, растворот може да се нанесе на секој материјал што може да го апсорбира - хартија, памук, волна или дури и желатин нанесен на непорозна подлога. Не се препорачува да се користат хартии обработени со алкални бафери бидејќи сликата на нив ќе избледи со текот на времето.
Фотографски позитив слика може да се добие и со изложување на негативите на ултравиолетова светлина. УВ светлината би ги редуцирала соединенијата на железо (III) до соединенија на железо (II), проследено со сложена реакција на соединенијата на железо (II) со раствор на железен цијанид. Реакцијата би резултирала со нерастворлива сина боја, железен фероцијанид, позната како пруско сино.
При изложување на УВ зраци (исто така присутни во сончева светлина), железото во недостапните делови би се намалило и хартијата би добила челична сиво-сина боја. Обемот на формирање на боја зависи во овој случај од количината на УВ светлина, но сосема прифатливи резултати може да се добијат по изложување од 10 - 20 минути, во облачно време. . Процесот користи или големи негативи, или литографски филм, или предмети поставени директно на хартија, што значи правење фотограм.
По експонирањето, железото што не учествувало во реакцијата се измива со проточна вода за време на разввивањето на сликата. Сината боја потемнува по сушењето, а овој ефект може дополнително да се забрза со натопување во 6 или 3 % хидроген пероксид. Солите на тровалентното железо растворливи во вода се измиваат, додека пруската сина боја нерастворлива во вода останува во хартијата.
Тонирање
Постојат 3 начини за менување на цијанотипиите: намалување на интензитетот на бојата, подобрување и тонирање.
За намалување на интензитетот користиме раствори на натриум карбонат, амонијак. Клорокс, тринатриум фосфат, боракс, Дектол. При постигнување на саканиот ефект, сликата се отстранува од растворот и се плакне со вода, со цел да се запре процесот на белење.
Доколку сакаме да зголемиме контраст и/или интензитет на бојата, најчести средства за постигнување на истото се водород пероксид, лимонска киселина или сок од лимон и оцет.
При тонирање, нашата цел е да ја промениме бојата на сликата, обично се користи танинска киселина, црн чај, вино, пирогалоична киселина или дури и урина од мачки.
Трајност
За разлика од другите историски и современи фотографски постапки, цијанотипиите реагираат негативно на алкална средина. Затоа, не се чуваат во пакување од баферирана хартија или картон, бидејќи во таква средина сликите наскоро ќе избледат. Друга необична одлика на им е тоа што ако избледат поради влијанието на светлината, едноставното привремено складирање во темница значително ќе го врати првобитниот интензитет на бојата.
Цијанотиповите на текстилна основа никогаш не треба да се мијат со сапун што содржи фосфат.
Во Македонија
Кај нас до скоро немало автори/авторки кои посветено се бавеле со цијанотипија. Во последната декада (2010-) авторот Сашо Алушевски почнува посветено да експериментира со таканаречените алтернативни или благородни форографски процеси, меѓу кои и цијанотипијата. Низ неговата работилница поминале многу заинтересирани, а заедно со Кети Талевска - Бакревска и Викторија Мачковска, го формираат и брендот „Cyanogifts" за рачни изработки од цијанотипија.
Цијанотипијата кај нас се негува и на фестивалот за алтернативна фотографија - Зрно.
Литература
Биосферен резерват Северна Виџема
Биосферен резерват Северна Виџема (БРСВ, Ziemeļvidzemes biosfēras rezervāts) е единствениот Биосферски резерват во Летонија, сместен во северниот регион Виџема покрај границата со Естонија.
Резерватот вклучува мноштво разновидни природни и полуприродни живеалишта. Опфаќа огромни области на исконски и традиционални предели. Областа вклучува 25 природни резервати, еден природен парк и две морски заштитени подрачја. Повеќе од половина од копнената област на БРСВ е покриена со шуми и мочуришта, чија вредност е потврдена со фактот дека од 28 заштитени подрачја во БРСВ (20) се основани особено за заштита на живеалиштата на шумите и мочуриштата.
Областа (БРСВ) е привлечна за туристите заради нејзините неверојатни природни вредности - реката Салача, која го започнува своето патување долго 95 км од живописното езеро Буртниекс и го завршува во Балтичко Море.
Туризам
Од туристичка гледна точка, главните точки на интерес во Биосферниот резерват Северна Виџема се:
Некои од местата за посета во Раџиена:
За оние кои сакаат сами да ги истражат природните вредности на БРСВ, препорачуваме да посетат некои од 18-те природни патеки на БРСВ. Само имајте на ум дека комуналните услуги од нив може да се разликуваат, во зависност од органот за управување. Тоа може да биде безгрижна прошетка по дрвен мост за пешаци и добро згазена патека, или скоро екстремна авантура со надминување на различни пречки. Некои од патеките исто така нудат можност да го набљудуваат пределот од различни кули за гледање и платформи. Информативниот центар за туризам управуван од локалните општини се наоѓа во Салацгрва, Лимбаши, Раџиена, Мазасалака, Аиначи, Алоја, Стренчи и Валка.
Центарот за едукација за природата „Зиемевицеме“ нуди програми за подигање на свеста за природата за различни целни групи. Центарот се наоѓа во Салацгрва.
Историја
Во 1990 година, летонската влада создала регионален комплекс за зачувување на природата „Северна Виџема" во границите на сегашниот Биосферен резерват. Со седиштето во Салазгрва била создадена администрација која започна со активно планирање за создавање на првиот Бисферен резерват во земјата. Проектот бил амбициозен бидејќи новото заштитено подрачје опфати приближно 6% од вкупната површина на Летонија, вклучувајќи повеќе градови, индустриски и инфраструктурни објекти.
Биосферниот резерват Северна Виџема е официјално создаден на 11 декември 1997 година и од 1997 година е меѓународно признат во Програмата за човекот и биосферите на УНЕСКО. Тој е дел од Светската мрежа на Биосферни резервати.
На почетокот, централната администрација била сместена во приморскиот град Салацгрва, во реновирана историска зграда. Има персонал од 11 лица. Некои членови на персоналот биле сместени во други области на огромниот резерват. Од 2009 година, администрацијата на Биосферниот резерват била интегрирана во Агенцијата за зачувување на природата на Летонија. Во 2011 година била следната реорганизација на администрацијата на Агенцијата за зачувување на природата на Летонија. Регионалната администрација на Виџем вклучувала големи области како Националниот парк Гауја, Биосферниот резерват Северна Виџема и заштитените пределни области, строгите резервати итн.