cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Јавни финансии
Краток преглед
Владата може да плати за трошењето преку позајмување ( на пример,со државни обврзници), иако позајмувањето е метод на распределување на даночните оптоварувања одвреме-навреме отколку како замена за даноците. Дефицит е разликата меѓу владиното трошење и приходите. Акумулацијата на дефицити со текот на времето е вкупниот јавен долг. Дефицитните финансии им овозможуваат на владите со текот на времето да ги урамнотежат даночните оптоварувања и им даваат на владите важно средство за фискална политика. Дефицитите исто така може да ги ограничат можностите на владините следбеници.
Јавното финансирање е блиску поврзано со прашањата од распределба на приходот и општествената праведност. Владите можат да го пренасочат приходот преку преносни плаќања или преку конструирање системи за оданочување кои различно се однесуваат кон високо придофните и ниско приходните домаќинства.
Пристапот „Јавен Избор“ до јавните финансии се обидува да објасни како самозаинтересираните гласачи,политичари и бирократи всушност функционираат, а не како тие би требало да работат.
Владини операции
Владините операции се оние активности вклучени во управувањето со држава или функционален еквивалент на држава (како на приме, племиња,сецесионистички движења или револуционерни движења) за целите на создавање вредност за граѓаните. Владините операции имаат моќ да прават и авторитет да спроведуваат правила и закони во рамките на граќанска, колективна, религиска, академска или друга организација или група. Во нејзината најширока смисла „да владее“ значи да владее над или врши надзор, без разлика дали над држава, група на луѓе или собир од луѓе.
Финансирање на владини издатоци
Владиното финансирање може да се постигне преку даноци, владино позајмување, средства за продажба или приходни такси. Како владата избира да ги финансира своите активности може да има значајни ефекти врз распределбата на приходите и богатството (прераспределба на приходот) и врз ефикасноста на пазарите (ефектот на даноците врз пазарните цени и ефикасноста). Прашањето за тоа како даноците влијаат на распределбата на приходот тесно поврзана со даночната привилегија,која ја истражува распределбата на даночните оптоварувања по земањето предвид на пазарните исправки. Истражувањето на јавните финансии исто така ги анализира ефектите од разните видови на даноци и видови на позајмување како и административните проблеми, како што е даночното спроведување.
Даноци
Данокот е финансиско наплаќање или друг порез воведен врз поедино или оравно лице од страна на државата или функционален еквивалент на држава (на пример,племиња,сецесионистички движења или револуционерни движења). Даноците исто така може да бидат воведени од субнационално лице. Даноците се состојат од директни даноци или индиректни даноци и може да бидат платени во пари или како бесплатен труд. Данокот може да се дефинира како „паричен товар поставен врз поединците или имотот за да се поддржи владата [...]одредена исплата од страна на законодавната власт“. Данокот „не е доброволна исплата или донација, туку спореден интерес, одредено во согласност со законодавната власт“ и „е секој придонес наметнат од страна на владата [...]дали под името патарина,данок,данок за користење на имот,закупнина,давачки,царина,царински давачки,акциза,субвенции,помош,снабдување или друго име“.
Долгови
Владите,како и секое друго правно лице,може да одобруваат кредити, издаваат обврзници и да прават финансиски инвестиции. Државниот долг (исто така познат како јавен долг или национален долг) се пари (или кредит) во сопственост од страна на кое било ниво на влада или централната власт, сојузната влада,општинската влада или локалната самоуправа. Некои локални вчасти извадаат обврзници врз основа на нивната оданочувачка власт, како што се зголемените даночни обврзници или приходните обврзници.
Како што владата го претставува народот, владините долгови може да се согледаат како индиректен долг на даночните обврзници. Владиниот долг може да се категоризира како внатрешен долг,што се должи на кредиторите од државата и надворешниот долг, што се должи на странски кредитори. Владите најчесто позајмуваат преку издавање на хартии од вредност како што се државните обврзници и записи. Помалку кредитоспособните земји понекогаш позајмуваат директно од комерцијалните банки или меѓународните институции како што е Меѓународниот монетарен фонд или Светската банка.
Повеќето владини буџети се пресметани врз основа на готовината,што значи дека приходите се признаваат кога ќе се соберат и трошоците се признаваат кога ќе се платат. Некои ги сметаат сите државни обврски вклучувајќи ги и идните пензиски исплати и исплатите за стоки и услуги за кои владата има склучено договор, но уште не се исплатени, како државен долг. Овој пристап е наречен акумулациона пресметка,што значи дека обврските се признаваат кога ќе се стекнат или натрупаат, а не кога тие се платени.
Приходна такса
Приходна такса е нето приходот добиен од издавањето на валута. Произлегува од разликата помеѓу номиналната предност на монетата или банкнотата и трошокот за производство, распределување и евентиално повлекување од промет. Приходната такса е важен извор на приход за некои национални банки, иако нуди многу мал дел од приходите за поразвиените индустриски земји.
Јавните финансии во социјалистичките економии
Јавните финансии во централно планираните економии се разликуваат во основните начини од тие на пазарните економии. Некои претпријатија во државна сопственост создадоа профити кои помогнаа во финансирањето на владините активности. Владините лица кои работат за профит се најчесто произведствени и финансиски институции. Услугите како што е националното здравство не работат за профит за да ги задржат ниски трошоците за корисниците. Советскиот Сојуз силно се потпираше на даноцитет на промет од продажбата на мало. Продажбата на природните ресурси, а особено нафтените производи беа важен извор на приходи за Советскиот Сојуз. Во Венецуела, државната нафтена компанија ПСДВА (PSDVA)обезбедува профит за владата да ги финансира своите операции и програми кои инаку би биле профит за приватните сопственици. Во разни мешани економии, приходите создадени од државни претпријатија или препријатија во државна сопственост се користат за разни државни напори.
Војводство Легница
Војводство Легница (полски: Księstwo Legnickie; чешки: Lehnické knížectví) или Војводство Лигниц (германски: Herzogtum Liegnitz) — едно од Војводствата на Шлеска, основано во 1248 година. Нејзин главен град бил Легница во Долна Шлеска.
Еврејски гробишта (Битола)
Еврејски гробишта во Битола — гробишта на еврејската заедница во Битола. Се наоѓаат на самиот влез во Битола наспроти светонеделските гробишта и црквата „Св. Недела“ како и до старите турски гробишта. Изградени се во 1929 година, додека над влезната порта на гробиштата постоела мермерна табла на српски на која пишувало: „Јеврејско гробље Битољ 1497-1929 год“.
Историја
Кога стигнал рабинот Шабтај Џаен во Битола во 1924 година, видел дека гробиштата се на остра падина на периферијата од градот, во многу лоша состојба. Поголем дел од спомениците и токму од оние подобрите, бил разнесен и служел како градежен материјал. Понекогаш натписот бил отстрануван, но многу често останувал како некој орнамент. Останатите надгробни споменици биле расфрлани и скршени, а по нив се ширела мов. Рабинот Џаен отпатувал во Америка и таму собрал прилози од Евреите-печалбари родум од Битола. По враќањето, рабинот покренал акција за изградба на многу убав и цврст заштитен ѕид од камен и од железо со исковани Давидови штитови, како и за средување на самите гробишта. Тој ѕид ги зачувал битолските еврејски гробишта од скрнавење и рушење дури и за времето на бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна, додека синагогата „Арагон“ била претворена во свинска кланица.
Во 1961 година, Народниот одбор на Општина Битола донел одлука целиот комплекс да се преуреди и таму да се создаде парк, кој би носел спомен-обележје и кој би бил под заштита на државата. Бил изработен и проект и направена првична пресметка, како и дел од средствата за уредување на просторот, но сепак ништо не било преземено.
Во текот на 2015 година започнале конзерваторски работи на гробиштата и изградба парк, откако претходно бил потпишан меморандум за реконструкција, заштита и конзервација помеѓу градоначалникот Владимир Талески, израелскиот амбасадар Дан Оријан и претседателката на АРХАМ, Марјана Стефановска.
На конзервацијата најпрвин се вршеле откопување на надгробни плочи и расчистување на теренот за да може да се употребува како парк. Акцијата ја предводеле конзерваторката Орит Бортник, археологот Хен Бен-Ари и доброволци од здружението за одржлив урбан развој, архитектура и амбиент (АРХАМ). Според планот се планира да се создаде алеја за сите надгробни плочи и да се засадат исто толку дрвја колку што некогаш живееле еврејски семејства во Битола.
Денес
Некои гробници од еврејските рабии до ден денес може да се идентификуваат поради тоа што се зачувани. Објектот го обезбедува агенцијата Карпатија која врши обезбедување од грабежи, вандализам и други криминални активности, поради тоа што порано имало скрнавење. .
Археолошко наоѓалиште
Крај еврејските гробишта се пронајдени и археолошки остатоци од праисториско време.
Фани Брате
Фани Ингеборг Матилда Брате, родена Екбом (, -, ) — шведска сликарка. Била специјализирана во жанрот сцени, прикажувајќи семејства, кои често биле цитирани како инспирација за слични дела од страна на Карл Ларсон.
Животопис
Фани Брате била ќерка на Јохан Франс Густаф Оскар Екбом (1832-1894), службеник во домаќинството на принцот Оскар, војводата од Естергетланд (подоцна, кралот Оскар II), и таа е родена во дворците Арвфурстенс. Од 1868 до 1877 година студирала во женско училиште, по што следеле часови по цртање во Училиштето за уметност и занаетчиство. Таа станала редовна студентка таму од 1878 до 1879 година. Таа година, таа почнала да зема часови од Август Малмстром на Кралската шведска академија за ликовни уметности. Во 1885 година добила за слика од самата таа на која е опкружена со деца-ученици.
Минусинска котлина
Минусинск котлината или Хакас-Минусинск котлина е котлина во Хакасија и Краснојарскиот крај, Русија, која се наоѓа меѓу планините на Јужен Сибир. На запад е ограничена со Кузнецки Алатау, а на исток со Сајанските планини. Нејзината висина варира помеѓу 200-700 м, што претставува рамнина со ретки ридски предели и е пресечена по долини.
Фани Брате
Животопис
Во 1887 година, со помош на стипендија за патување од Кралската академија, посетувала часови во Академијата Колароси во Париз. Подоцна истата година, таа се омажила за ренологот Ерик Брате. Имале четири ќерки. Торун Брате, нивното второ дете, исто така станала сликар. Таа продолжила да прави студиски патувања низ Западна Европа, вклучително и посета на Експозиција Универзела (1889). До крајот на векот, таа го усвоила импресионистичкиот стил и се приклучила на скагенските сликари. Многу од нејзините дела ги прикажувале нејзините сопствени деца. Процесот на нивното одгледување, исто така, ја инспирирало да ги илустрира детските книги, како што е Mormors eventyr (Приказните на бабата), и да учествува во тековната дебата за образованието.
Минусинска котлина
Реката Енисеј и нејзините најголеми притоки Абакан, Оја и Туба течат низ оваа котлина. Поголеми градови во котлината се Минусинск и Абакан. Во неа има голем број езера, вклучувајќи ги и оние со солена вода. Депресијата е важна земјоделска област а исто има и наоѓалишта на јаглен (слив на јаглен Минусинск ).
Фани Брате
Животопис
Во 1891 година, таа станала членка на „Svenska konstnärernas förening“ (Шведско здружение на уметници).
Националниот музеј на Шведска одржал спомен-изложба на нејзините собрани дела во 1943 година. Нејзините дела може да се видат и во Нордискиот музеј и музејот Гетеборг.
Српски народни носии
Српските народни носии заземаат значајно место во културата и традицијата на српскиот народ. Низ историјата носиите биле симбол на етничкиот идентитет и се одликуваат со високи ликовни и естетски вредности. До денес се сочувани машки и женски носии во целост од 19 и почетоците на 20 век, со сите нивни додатоци и украси. Секоја област која Србите ја населувале низ историјата се одликува со посебни, специфични носии. По карактеристичниот изглед на облеката луѓето препознавале од кој крај потекнувале, а во мешани етнички средини според носијата се препознавала и етничката, односно националната припадност. Во својот историски развој, разновидните народни носии имале разновидно значење во животот на народот. Низ времето на нивниот изглед влијаеле носиите на соседните етнички групи, така да иако како ракотворби се обележје на времето од кое потекнуваат, во себе можат да носат и одлики на соседните и на носиите од претходните периоди.
Народни носии во Шумадија и Босна
Српската народна носија после ослободување од отоманската власт претрпела промени во смисол на нејзино збогатување и ослободување од турските влијанија. Кнезот Милош Обреновиќ, тогашниот српски владетел, бил пример за облекување бидејќи и самиот сакал убаво да се облекува. Во продолжение се наведени делови од облека која се носела во 19 век во Србија. Наброени се делови од носија, од кои некои биле типични за град, а некои биле типични за село.
Народни носии во Лика
На територија на Лика, со векови живееле заедно православни Срби (со ијекавски дијалект) и католици Хрвати, Буњевци и Крањци (со икавски и чакавски дијалект). Иако живееле на ист простор, меѓу нив постоеле видни разлики и особености во поглед на историските, духовните, културните и говорните одлики. Сето тоа се одразило и во народните носии на овие етнички групи.
Народните носии на православните Срби во Лика се разликуваат од носиите на католиците, како по боја така и по називите на одделните делови од облеката. Наведените делови од народните носии се однесуваат исклучиво на облеката на православните Срби во Лика, од крајот на 19 и почетокот на 20 век.
Поделба и делови на личката народна носија
Постојат две поделби на личката народна носија. Се дели на машка личка народна носија и женска личка народна носија. Другата поделба е на секојдневната, работна личка народна носија и свечената, црковна личка народна носија.
Составни делови на личката народна носија се:
Народни носии во Црна Гора и Херцеговина
Народната носија во Црна Гора и Херцеговина се јавува во разни варијанти на традиционалната херцеговска и црногорска носија. Нејзини делови се:
Често, наместо опинци, можеле да се носат чизми, но тогаш не се ставале доколеници и кратки чорапи.
Херцеговска планинска народна носија
Планинската херцеговска народна носија била во секојдневна употреба до 1875 година на територија на Источна Херцеговина и западна Црна Гора. Постоела секојдневна и свечена народна носија, која се облекувала само во тек на празници.
Свечената женска носија од овој краишта се разликувала за мажени жени и девојки. Таа се состои од:
Свечената машка народна носија од овие краишта се состоела од:
Народни носии на озренскиот крај
Српската народна носија во озренскиот крај главно е исткаена од платно. Се ткаела од памук со посебни алати за изработка на платно. Мажите носеле шешири, и секој човек носел различно украсена торба.
Женската носија се состои од:
Машката носија се состои од:
Космос-1342
Космос-1342 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,6 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 72,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 287 км, а најмалото на 226.
ОУ „Гоце Делчев“ - Битола
„Гоце Делчев“ — основно училиште во Битола, општина Битола .. Училиштето располага со училиштен простор за двосменско работење според бројот на учениците. Дел од училниците се класично опремени со основниот училиштен мебел, претежно во нижите одделенија, а дел се специјализирани и опремени за кабинетска настава во предметна настава.
Дворната површина е 2.920 m², целосно асфалтирана и дидактички уредена. Затоплувањето на училишните простории во сите згради е со парно греење. Во училиштето работи и библиотека со завиден фонд на книги од 6800 примероци. Во училиштето учат вкупно 669 ученици во 38 паралелки. Од нив 330 ученици се од прво ново до петто одделение во 18 паралелки, а од шесто деветолетка до осмо учат 339 ученици во 20 паралелки.
Поврзи ги точките
Технички одлики
Книгата е отпечатена во мек повез и мал формат, со димензии од 17 сантиметри. Таа има 64 страници и е каталогизирана во Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје, а ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-4658-35-1. Графичкото уредување и дизајнот се дело на „Кома“. На крајот од збирката се наоѓаат поговорот под наслов „Поврзување на световите“, напишан од Владимир Јанковски, како и куса биографија на Андова Шопова. Објавувањето на книгата било финансиски поддржано од Министерството за култура.
Содржина
Збирката содржи 36 песни, сместени во три циклуси: „Патувам“, „Дом“ и „Ништо не е твое“. Таа ги содржи следниве песни: „Се сеќавам на една игра“, „Во моето тело“, „Чукни пред да влезеш“, „Дента кога се родив“, „Првпат те сретнав“, „Наопаку“, „Се задолжив“, „Стапки“, „Мед и тишина“, „Таму е тоа место“, „Високо“, „Кружи ли кружи“, „Патувам“, „Ајде да му избегаме на времето“, „Во твојот џеб“, „Нечие друго име“, „За секој случај“, „Сега“, „Така и тебе те пронаоѓам“, „Едно време знаев сè за тебе“, „Толку малку“, „Да изградиме куќа“, „Нивната игра“, „Дом“, „Да научиме да забораваме“, „Моите раце“, „Се затворам“, „Рамка“, „Траги“, „Подвиткај ги овде зборовите“, „Заборавам“, „Сè се знае“, „19, 20, 21, 22“, „Надвор од нас“, „Пукнатина“ и „Ништо не е твое“.
Годивје (Охридско)
Географија и местоположба
Селото Годивје се наоѓа во областа Дебрца, на источните падини на Славеј Планина, оддалечено 27 километри јужно од Кичево и 38 километри северно од Охрид и Струга. Атарот на селото Годивје граничи со атарите на селата:Сливово на исток, Врбјани на север, Ржаново и Селци на запад, Лактиње на југ, и Арбиново на југоисток. Поедини места во атарот на селото ги носат следните имиња: Горни и Долни Локви, Бел Камен, Војово, Присој, Корија, Рајчиница, Кобилица итн.
Историја
Подрачјето на Годивје е населено уште од неолитот, за што сведочи наоѓалиштето Черенец околу 1 км источно од селото.
Годивје е старо село, за првпат под името Годивје се спомнува во 1582, кога припаѓало во Охридскиот Санџак, нахија Дебрца. Еднаш старото Годивје пропаднало, и народот се иселил во Прилепско каде основале ново село Годивје (таму наречено „Годивле“). После пропаста на старото Годивје денешното Годивје го обновиле родови кои живееле во раселените села Војово и Гроов, тоа било средината на ХVIII век. Во Илинденското востание селото било запалено поради силната активност на месното население, при што биле запалени 98 куќи, а биле убиени и неколку невини жители, стари, млади. Населението многу страдало и во текот на Втората светска војна, тогаш трпело насилие од балистите. Од ова село излегле и доста партизани, а во чест на загинатите партизани во селото има споменик.
Според податоците од 1873 година, селото имало 80 домаќинства со 225 жители христијани (Македонци).
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Годивје живееле 550 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Годивје имало 576 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Според пописот од 2002 година, во селото Годивје живеат 92 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 27 жители, од кои 26 Македонци и 1 лице без податоци.
Родови
Според истражувањата од 1948 година, родови во селото:
Според истражувањата од 1978 година, родови во селото:
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1332 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на месна заедница.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 30 гласачи.
Иселеништво
Помеѓу двете светски војни десетина семејства мигрирале на разни локации, во Канада, Битола, Ниш, Бугарија и во Прилепско.
После Втората светска војна иселеници имало во Војводина (Глогоњ), Тиквеш, Охрид, и на други места.
Црква „Св. Дух“ - Добрача
'''Св. Дух или Св. Троица''' — православна црква во кумановското село Добрача, Општина Старо Нагоричане, претставник е на Македонската преродба. Му припаѓа на Кумановско-кратовското архијерејско намесништво во Кумановско-осоговската епархија на МПЦ - ОА.
Црквата е трикорабен гробишен храм, сместен во средината меѓу маалата на селото. Изградена е најверојатно во првата деценија на XVII век, а видоизменета во 1931 г. На западната фасада се зачувани елементи од првобитната камена пластика. Ѕидното сликарство е целосно уништено.
Врело (пештери)
Врело — две пештери (подводна и надводна) во близина на Скопје со досега откриена длабочина од 230 метри, што во моментов ја прави најдлабока подводна пештера на Балканот и втора најдлабока во Европа, но длабочината не е целосно откриена. За пештерата Врело се смета дека е една од најдлабоките подводни пештери во Европа и во светот. .
Општи одлики
Подводната пештера Врело е сместена во кањонот Матка од десната страна на реката Треска во близина на Скопје. Пештерата е систем од две пештери една над (наречена Врело) и една под водата (наречена Подврело) и езеро. На таванот е вистински „дожд“ од сталактити, а не помалку зачудуваат неколкуте столбови. Посебно воодушевуваат „столбовите близнаци“, кои се високи околу 6 метри и се со бела кристална боја.
Во длабочината на пештерата се наоѓаат две езера, Мало и Големо Езеро со своја т.н. руска плажа. Плажата го добила името така што меѓу првите во неа се бањале руски пилоти вработени во македонското воздухопловство. Малото езеро има форма на осумка. Во најширокиот дел има димензија од 8 м, а должината и длабочината му се 15 м, додека Големото езеро има должина од 35 м, широчина од 15 м, а длабочина од 15-18 м. Присуството на сталактитите во водата упатува на заклучок дека некогаш во пештерата немало вода. Оваа констатација ја потврдува еден спелеолог и информира дека езерата се создадени по изградбата на акумулацијата Матка во 1936 година.
Во пештерата има итн. „концертна сала“, од чија лева страна се таканаречените „пишани камења“. Станува збор за систем од знаци, можеби и за писмо, за чие дешифрирање и толкување треба стручна помош.
До пештерата Врело се стигнува со организиран превоз со чамец кој трае околу 20 минути. Чамецот застанува на специјално направена платформа, а потоа се пешачи до влезот на пештерата. Веднаш на влезот се наоѓа „концертната сала“, а од левата страна се споменатите пишани камења. Централниот простор го зазема сталактитот „шишарка“ (висок два метра), според кој е наречена втората сала (Сала на шишарката), додека понатаму е третата сала (Сала на езерата). Во пештерата може да се сретнат лилјаци.
Потекло на името
Името на пештерата Врело, доаѓа од зборот врело што означува силен извор на вода во варовнички (карстни) предели, каде што се среќаваат и пештери каков што е и кањонот Матка. Веднаш до самата пештера Врело постои отвор над самото нив на водата на езерото Матка низ кој на неколку секунди постојано излегува (клокоти) млаз од вода од извор-врело во внатрешноста на пештерата, кој прави мали кружни бранови над површината на водата. Постоењето на езерца во внатрешноста на пештерата исто така се показател на присуство на силен карстен извор Врело - според кој пештерата го добила името.
Занимливости
Пештерите Врело, заедно со Охридското Езеро беа кандидати за избор за нови 7 светски чуда на природата.
Марковски округ
Марковски округ (Märkischer Kreis) — округ во средишниот дел на покраината Северна Рајна-Вестфалија во Германија. Се граничи со окрузите Уна, Зост, Горен Зауерланд, Олпе, Обербершкиот округ, Енепе-Рур и градот Хаген. Наречен е по некогашната грофовија Марк која се наоѓала на ова подрачје.
Историја
Округот е создаден во 1975 г. како дел од реформите во окрузите на покраината. Направен е со спојување на поранешните окрузи Лиденшајд и Изерлн, градскиот округ на Изерлон и подрачјето околу Балве (дотогаш во состав на округот Арнсберг).
Географија
Во географски поглед, Марковскиот округ го опфаќа северозападниот дел на ридската област Зауерланд, јужно од долината на Рур. Највисоко место е Нордхеле, на надморска височина од 683 м. Поважни реки во округот се Лене и Хене. Иако е претежно шумовит и слабо населен, округот сепак бележи долга индустриска историја поради изобилството на огревно дрво за тополниците за челик, кое се користело сè до воведувањето на јаглен од Рур.
Киргиски јазик
Киргискиот јазик (кыргыз тили,, kyrgyz tili) е туркиски јазик кој е службен јазик во Република Киргистан, покрај рускиот. Генетички, киргискиот јазик е сроден со алтајските јазици, но сепак киргискиот јазик е сроден и разбирлив со околните туркиски јазици.
Киргискиот јазик го зборуваат околу 4 милиони луѓе во Киргистан, но и во околните Кина, Авганистан, Казахстан, Таџикистан, како и во киргиската дијаспора во Турција, Узбекистан, Пакистан и Русија. Првично, киргискиот јазик се пишувал со униформираната турска азбука, која постепено била заменета со изменетото персиско-арапско писмо. Персиско-арапското писмо се користело до средината на XX век, кога за еден доста краток период се вовела латиницата, но таа била заменета со кирилицата за време на СССР. Денес, кирилицата останала доминантно писмо за запишување на јазикот. Кога Киргистан станал независен во државата имало движење за замена на кирилицата со латиница, но тоа до денес не се остварило.
Писмо
Киргискиот јазик кој се користи во Киргистан користи кирилица за негово запишување и воедно кирилицата е официјално писмо во државата. Персиско-арапското писмо се користи за запишување на киргискиот јазик кој се зборува во Кина.
IC 1806
IC 1806 — дел од галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведен во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1806 се споменува и како part of N 4559.
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1903 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1806 е од видот GxyP.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 35 м 53,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +27° 57' 50".
Тероризам
Тероризмот — незаконско користење на сила и насилство од страна на поединци или групи кои имаат директна врска со странските сили или пак, чии активности ги преминуваат националните граници, насочени против лица или објекти со цел да ги заплаши или да го принуди населениетo или било кој сегмент од општеството во остварување на своите политички или општествени цели. Во денешно време, најголем број на меѓународни терористички организации се спонзорирани од една или повеќе држави. Терористичките организации добиваат целосно поодршка од владите на државите- спонзори односно за своите активности имаат охрабрување во вид на финансиска помош, обука и заштита од една или повеќе влади.
Почетоци на тероризмот
Држави кои го спонзорираат тероризмот се: Куба, Иран, Ирак, Либија, Северна Кореја, Судан и Сирија.
Најновата етапа во развојот на тероризмот, претставува глобална закана и го отвора патот за создавање на нова “Империја на насилство” односно светот го внесува во новото “Царство на стравот и ужасот”. Пречекорувањето на последниот праг на тероризам ќе значи отворање на нова “Цивилизациска врата” во пеколот, иако за утеха ќе констатираме дека шансите за успешен супертерористички акт сѐ уште се минимални, но до кога…?
Остварувањето и реализацијата на овој “Терористички сон” е можно, говори и податокот дека денес во светот има преку 3000 терористички организации со вкупно 200 000 терористи. За големината и јачината на терористичките организации илустративно говорат за извршените 73 785 терористички инциденти од 1970 до 1997 година. Исто така, мошне значајно е и тоа што тероризмот се става и во функција на интернационализација на војна. Всушност тероризмот во поново време се дефинира и како “војување”- војување со ниско ниво, конфликт од мали размери, односно војување со низок интензитет на употреба на насилство за остварување на определени политички цели. Но, во исто време, неговите активности сè повеќе се ставаат и во функција на интернационализација на војната, посебно на граѓанските конфликти. Создавањето на сè поголем број меѓународни терористички организации и сериозноста на тероризмот како јадрена, биолошка и хемиска закана претставува Ахилова петица на нашата цивилизација- смртна опасност за иднината на човештвото. Глобалните закани во целост претставуваат закани на новото време- сериозна опасност за меѓународниот мир и безбедност. Современиот тероризам само ја зголемува таа опасност, кој зајакнува сè повеќе од ден на ден. Светот повторно е изложен на нови големи и опасни терористички провокации.
Терористички дејства како облик на специјална војна
Специјална војна претставува збир на организирани и координирани политички, економски, психолошки- пропаганди, обавештајно- субверзивни, а често и воени акции, мерки и постапки кои ги презема една или повеќе држави против други земји( група држави) народноослободителни или револуционерни движења, пред сè поради наметнување на хегемонија, мешање во постоечките политички, економски и општествени односи, остварувања на одредени цели и интереси.
Преку специлалната војна пред сè се остваруваат целите и интересите на големите сили во светот. Целите на големите сили пред сè се одредуваат од страна на највисоките државни раководства, врз основа на проценките од моменталната меѓународна ситуација. За остварување на зацртаните цели големите сили (држави) ангажираат обавештајни и други служби и институции, потоа разни здруженија и организации, а по потреба и вооружени сили.
Терористичките дејства претставуваат битен облик на специјална војна. Трминот тероризам покрива мноштво различни и контрадикторни толкувања. Денес доминираат три типа и тоа: анахистичкиот, неофашистичкиот и државниот тероризам. Така “Црвени бригади”, “Фракцијата на црвената армија”, “Дирекната акција” се мотивирани од малограѓанска псевдореволуционерност, “Нов напредок”, “Нова сила”, ”Национален фронт” се профашистички групи, а во некои земји од парламентарните демократи до јужноамериканските диктатури, Израел и Јужна Африка, со различни мотиви и образложенија се развива државниот тероризам. Без оглед на тоа како се декларира, секој вид на тероризам ги загрозува демократските процеси и објективно им оди по рака на десничарско- реакционерните сили.
На 11 септември 2001 година беше урнат Светскиот трговски центар во Њујорк, во кој загинаа околу 3.100 цивили. За овој напад одговорноста ја презеде авганистанскиот терорист Осама Бин Ладен. Во 2002 година во снајперските тринеделни напади во САД беа убиени 10 цивили, а тројца беа потешко ранети. За овој терористички напад беше обвинет 41 годишниот терорист Џон Ален Мухамед и 17 годишниот Џон Ли Молво. Основно обележје на тероризмот е неговата континуираност (непрекинатост). Дефинирањето на тероризмот сѐ уште не е завршено главно поради две основни причини: според едни теоретичари е невозможно да се дефинира поради неговите разни облици, а според други, поради политичката обоеност на самиот термин што исклучува секаква објективност.
Етимолошки терминот тероризам непосредно произлегува од латинскиот израз “терор” и означува психичка состојба на страв, ужас од определена опасност што постои или пак во секој момент се очекува. Тероризмот се јавува се јавува со различни идејно- политички сфаќања и вредности, односно неговото толкување е условено класно и идеолошки. Освен ова, се јавуваат и двојни мерила при толкувањето. Така тероризмот кој и одговара на политиката на владеачките кругови се дефинира како политички акт, при што убиство на лојален граѓанин или на дипломатски претставник се прикажува на пример како политички, односно како дело на демократската опозиција или како борба за политички права, а истите форми на тероризам што ги загрозуваат интересите на тие земји се кваликификуваат како криминал и злосторство.
Тероризмот претставува метод на политичка борба заради здружувања на власта, но истовремено и метод за борба против постојаната власт, што значи дека тероризмот како средство на политичка борба подеднакво го користат и оние што се на власт, но и подчинетите. Во повеќе наврати тероризмот е поистоветуван со герилата( германските акуи). Меѓутоа постојат значителни разлики меѓу тероризмот и герилата. Пред сè грилските акуи се одликуваат по тоа што се вршат во рурални средини, а не во градски како тероризмот.
Герилците за разлика од терористите, оперираат во релативно броен состав и на ослободените територии спроведуваат и организираат сопствена власт. ЦИА располага со сопствен центар за обучување во методите за задушување на востаничките движења ( базите Келт Пирг и Форд Браг во Северна Каролина, базата Форд Амаларг во зоната на Панамскиот Канал), а покрај ова илјадници офицери и подофицери на латиноамериканските армии се обучувани во други воени логори во армијата на САД за пресметка со востаничките движења. На овој начин, меѓународниот тероризам претставува средство за остварување на блоковската политика, при што не престануваат обвиненијата меѓу големите сили.
ФК Горно Лисиче
Еуромилк Горно Лисиче е фудбалски клуб кој се наоѓа во населбата Горно Лисиче во Скопје. Клубот се натреварува во Општинската фудбалска лига - Кисела Вода.
Тероризам
Терористички дејства како облик на специјална војна
Во минатото тероризмот бил ексклузивност на мажите, а во поново време се ангажираат и значителен број на жени како на пример, легендарниот лик на палестинката Леига Калед која на 20 години возраст поточно во 1969 г. Го принудила пилотот на авионот на компанијата ТИА наместо за Сан Франциско да лета за Дамаск. После ова грабнување извршува пластична операција и учествува во уште неколку акции, а потоа станува пратеник на Националниот совет на Палестина. Потоа следуваат Урлике Мајнкоф која била мозок на јадрото на “Фракцијата на Црвената армија”, потоа Барбара Мајер наречена “Ангел на смртта” и еден од основачите и идеолозите на “Црвените бригади”, Маргарита Кагол. Ова се само неколку од големата галерија на женски терористи, така што тезата дека тероризмот е ексклузивност само на мажите се прави неодржлива и неоснована.
Социјалната структура на терористите исто така е различна и во истата влегуваат личности од сите слоеви. Кога зборуваме за личноста на терористот, не можеме да ги прифатиме теориите според кои тие се главно ментално растроени личности, криминалци, садисти, односно неморални личности. Тоа би било апсурдно, затоа што досегашните откриени водачи, идеолози и членови на некои терористички организации, биле претежно млади образовани луѓе со инзвнодредни интелектуални способности, па дури и со највисок степен на универзитетска наобразба.
ФК Горно Лисиче
Духовни претходници на ФК Горно Лисиче
Фудбалот како спорт влечел корени уште од времето на Кралството Југославија (1918 - 1941 година). Се знае дека почетоците на фудбалската игра во тогаш селото се врзуваат за некој затвореник (кој пред да биде затворен во Скопскиот затвор активно играл фудбал). Тој во 1940 година ја донел првата фудбалска топка и го организирал првиот натпревар во селото што се одиграл во местото викано Јурија. Многу бргу бил расчистен теренот и подготвен за игра. Од тогаш па сè до денес овој терен е место кадешто се игра фудбал. Првите фудбалери биле Срби и Хрвати, дојдени како колонисти во селото во 1923 година. Клубот бил именувал по името на селото, односно се викал „Лисиче”. Под тоа име ја одиграл и првата средба со фудбалскиот клуб „Лебане” од Лесковац (Србија), во есента на 1940 година.
Тероризам
Објекти на нападот
Објекти на нападот, односно жртви на терористите можат да бидат разни политички личности, функционери, судии и јавни обвинители, високи воени и дипломатски претставници, банки, полициски станици, претставништа, складишта и други јавни објекти, Кога се избираат жртвите, односно објектите се врши таканаречен селективен терор. Овие напади терористите ги вршат со атентати, грабнувања или земање на заложници, киднапирање на авиони, уривања со експлозии, подметнување пожари и други диверзии.
Битен елемент кај сите облици на тероризам е насилството, кое претставува средство заради постигнување на одредена политичка цел. Гледано објективно, терористичките акции ги изведуваат мали групи при што употребените средства се огромна неусогласеност со целта. Општ заклучок е дека со примена на тероризмот не може да дојде до целосна промена во системот и глобалните политики на одредени земји. Историски гледано не постои пример каде што тероризмот довел до општонароден бунт туку тој е успешен само во специфични случаи и услови кога настапуваат со јасно дефинирани цели како на пример, киднапирање, со кое сакаат да ослободат затворени терористи.
ФК Горно Лисиче
Духовни претходници на ФК Горно Лисиче
Меѓу првите фудбалери на клубот бил Пајо Гргиќ, Хрват, кој во Горно Лисиче живеел од 1923 година. Во почетокот во клубот немало ниту еден фудбалер од Горно Лисиче. Дури во 1941 година во него почнале да играат и жители од селото. Фудбалерите немале некоја стандардна опрема, туку се играло со минимум опрема, обезбедена и чувана од самите нив. Во фудбалските вештини ги подучувал Паjo Гргиќ, кој воедно го водел и тимот на повеќето натпревари со клубови од околните села. Се играло со клубови од скопските села. Клубот од Горно Лисиче бил еден од посилните во овој реон на Скопската околија. Треба да потенцираме дека овие натпревари немале натпреварувачки карактер, туку биле рекреативни, за забава и дружење меѓу жителите од соседните села.
се поголемата љубов кон фудбалскиот спорт и забележителното подобрување на фудбалската игра било прекинато со Априлската војна во 1941 година. Во текот на Втората светска војна клубот се распаднал и престанал да постои. По завршувањето на Втората светска војна спортскиот живот во Г. Лисиче заживеал со новоформираниот фудбалски клуб „Ударник”, формиран во 1945 година. Клубот бил аматерски, а ја продолжил традицијата на фудбалскиот клуб кој во Г. Лисиче постоел до април 1941 година. Најголема заслуга за повторното реактивирање на клубот имал Пајо Гргиќ кој во почетокот клубот одигрувал повеќе натпревари со фудбалски екипи од соседните села. Натпреварите немале натпреварувачки карактер, туку повеќе рекреативен и забавен. Во меѓувреме клубот повеќето натпревари ги одигрувал и на новоформираното фудбалско игралиште во местото Расадник (денес населба Расадник). Тука натпреварите се играле до 1957 година и биле поорганизирани, помасовно посетени и со учество на поголем број екипи. Од 1958 година натпреварите продолжиле да се играат на игралиштето во местото „Јурија”.
Тероризам
Цели на терористичките акции
Целите на тероризмот се секогаш политички обоени и можат да бидат различни, почнувајќи од изнудување на одредени отстапки, преку промена на дел од внатрешната и надворешната политика па сè до јасно манифестирана желба за соборување на поредокот односно освојување на власта. Условно политичките цели на терористичката активност можеме да ги групираме во посредни и непосредни. Непосредни цели се давање публицитет на своите дела и идеи, потоа нанесување штета на меѓународниот углед на една земја, предизвикување принуди, разни изненадувања, обезбедување на симпатии на одредени слоеви и маси, вршење притисок врз оние кои ја поддржуваат антитерористичката активност.
Конечните цели можат да бидат конкретни (преземање и консолидирање на политичка власт во одредено општество) или неодредени ( покренување светска револуција во интерпретација на оние терористички групи чии цели ги надминуваат националните граници, а кои ги нарекуваат анархисти), а такви се црвените бригади, црвената армија, раф, директна акција и други. Меѓународниот тероризам како историска категорија претставува екстремен метод на насилство со кое организира група или здружение, организација или држава односно нејзин орган, кој имаат своја идеологија, цел и план, континуирано се обидуваат преку најкраток пат да ги остварат своите цели, и тоа преку напади на претставници на власта, симболи на државата, но и неселектирање на жртви, а примарна цел е да се предизвика застрашување.
ФК Горно Лисиче
Основање
Сосема нови услови на планот на поорганизираното дејствување во фудбалскиот клуб „Ударник” настануваат во 1962 година. Во летото на оваа година, по иницијатива било одржано едно основачко собрание за формирање на спортско друштво во Г. Лисиче. На ова основачко собрание, во присуство на голем број жители, била донесена одлука да се создаде нов фудбалски клуб кој ќе се натпреварува во тогашниот Скопски потсојуз. Бил формиран нов фудбалски клуб со поголем број нови фудбалери, распоредени во повеќе групи. Било променето и името на клубот од „Ударник” во фудбалски клуб „Братство-Единство”. Спонзор на клубот била Земјоделската задруга „Братство-Единство“ од Горно Лисиче, зашто според тогашните законски правила за да се формирал фудбалски клуб морало некоја работна организација да го поддржува и гарантира за истиот. Во почетокот Клубот се натпреварувал во Скопскиот фудбалски потсојуз. Првиот натпревар го одиграл со ФК Југ од населбата Мичурин. Натпреварот бил одигран на игралиштето во населбата Автокоманда.
Тероризам
Цели на терористичките акции
Денес не постои општо прифатена дефиниција за меѓународниот тероризам, а нема ниту согласност за неговата појава. Се наметнува констатацијата дека причините и условите за појавата на меѓународниот тероризам се општо специфични и разновидни за одредени региони и земји, времиња и околности во кои се појавуваат. Со тоа се покажа целокупната сложеност и разликите во толкувањата на причините за тероризам, а особено разновидни се толкувањата за причините на најновиот бран меѓународен тероризам. Тезата што ја лансираат Соединетите Американски Држави се сведува на тоа дека овој вид на насилство води директно потекло од Блискиот Исток и е во функција на палестинското прашање и исламскиот фундаментализам.
За реакционите сили на десницата меѓународниот тероризам е составен дел на разните мировни движења. Според одредени согледувања во меѓународната заедница причините за појава на меѓународниот тероризам се поделени на внатрешни и надворешни. Внатрешните причини се резултат на општествено- политичката и економската состојба во одредена земја, каде што се репродуцира тероризмот. Тие можат да се манифестираат:
ФК Горно Лисиче
60-ти до 80-ти
Во текот на наредните години фудбалскиот клуб во Горно Лисиче постигнувал се позабележителни резултати. Играта станувала се поквалитетна, додека бројот на играчите од ден на ден се зголемувал, што создавало поголема конкуренција и квалитет. Резултатите биле видливи по неколку години. За релативно брзо време, односно за четири години, клубот од Г. Лисиче го освоил првото место во Скопскиот фудбалски потсојуз, по што се здобил со право да настапува во лига со повисок ранг, односно во Скопскиот фудбалски регион. Квалитетот на играта продолжил и понатаму да биде на високо ниво. Клубот секогаш се наоѓал во горниот дел на табелата. Тренинзите продолжиле на местото Јурија. Главен спонзор сè уште била задругата Братство Единство.
Тероризам
Цели на терористичките акции
Надворешните причини за појавата на тероризмот се производ на политиката и техничко- технолошкиот развој.
Како побитни фактори( причини) за појавата на експанзијата на меѓународниот тероризам во светски рамки како внатрешни така и надворешни можеме да ги наброиме следниве: релативниот неуспех на руралните герила на латиноамериканските земји, народноослободителните движења во извесни случаи, кршење на основните правила на човекот, толерантна политичка клима, промените во вкупната стопанска ситуација што доведе до миграциони движења и концентрирање на странски работници од кои некои им обезбедуваат засолништа, помош и поддршка на терористите, ерозија на постојаните институции на власта, национализмот и шовинизмот, сепаратистичките и етничките групи кои сакаат поголема автономија и сопствена земја, техничко- технолошкиот развој како процес, улогата на средствата за масовно комуницирање односно големиот публицитет на секоја изведена терористичка акција.
ФК Горно Лисиче
90-ти
Најголемиот успех клубот го постигнал со освојувањето на првото место во лигата во натпреварувачката 1992/93 година. По оваа година тој започнал да се натпреварува во многу поквалитетната Втора лига 1993/94. За жал, во оваа фудбалска лига клубот се натпреварувал само една сезона. Причини имало повеќе. Сепак, една од најголемите била немањето на доволно финансиски средства. Од друга страна, на клубот му била нанесена голема неправда од страна на Фудбалскиот Сојуз на Македонија, кој на негова штета форсирал друг фудбалски клуб за останување во оваа поквалитетна лига. Тоа било причина Клубот како последен во наредната фудбалска сезона да се натпреварува во подолната лига на Скопскиот Регион. Во наредните години клубот доживува повеќе турбуленции, така што едно време, заради лошиот материјален статус, опстанокот му зависел од приватни спонзорства. Извесен период тој настапувал и под името „Техноком”, фирма која привремено со свои финансиски средства го спасила од распаѓање. Но, инвестирањето на оваа фирма во наредните години стагнирало, а потоа и целосно престанало. Тоа било причина клубот да се најде во дотогаш најголемата неизвесност од своето постоење. Само благодарејќи на упорноста на фудбалерите, раководството на клубот и на жителите на Г. Лисиче било избегнато најлошото. По напуштањето на спонзорот „Техноком”, клубот си го променил името во ФК Горно Лисиче.
Тероризам
Механизмот на терористичкото дејствување
Мораме да истакнеме дека современите терористички организации меѓусебно значително се разликуваат во поглед на нивната големина, организациона поставеност,географски простор на дејствување, идеолошка платформа, меѓутоа сите тие одредени слични организациони и тактички обележја пред сè во нивната конспиративност, дисциплинираност, фантастичност, максимално користење на изненадување.