cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Химера (град)
Положба
Фазело правилно ја идентификувал реката Химера чија устие е 8 милји од Термини. Ова растојание не било преголемо за да се помири со изразот на Цицерон дека новата населба (Терма) е основана недалеку од античкиот град; додека додавањето дека бил на истата територија и се чини дека имплицира дека не бил многу блиску до старата локација.
Археологија
Многу делови од античкиот град се ископани во последниве години и можат да се посетат. Од долниот град, главните видливи остатоци се состојат од монументалниот Tempio della Vittoria (Храмот на победата), дорска структура изградена за да го одбележи поразот на Картагинците.
Во горниот град на врвот на ридот има остатоци од други храмови и од многу други градби.
Исто така, има импресивни прикази во регионалниот археолошки музеј во Палермо.
Познати луѓе
Се вели дека Химера е родното место на поетот Стесихор, но всушност тој е роден во градот Метаурос во Магна Грец (денешен Џоја Тауро) во 630 п.н.е. Тој се преселил во Химера и во подоцнежниот живот и ја пишувал својата поезија додека бил жител на градот. Ерготелес, чија победа на Олимписките игри ја слави Пиндар, бил граѓанин, но не и роден во Химера. Од друга страна, Терма ја имала честа да биде родно место на тиранинот Агатокле.
Јалта
Јалта (руски и Я́лта; Yalta) — град на северниот брег на Црното Море во Република Крим, Русија. Како и целиот Крим, припадноста на градот е предмет на спор помеѓу Русија и Украина, која сè уште ја смета за сопствена територија.
Градот е сместен на местото на грчка колонија, која била основана од грчки морепловци кои барале сигурен брег (од каде што потекнува и името на градот; од грчкиот збор γιαλός). Се наоѓа во длабок залив свртен кон југ кон Црното Море, опкружен од пошумени планини. Се одликува со влажна суптропска клима со многу лозови насади и овоштарници во близина.
Поимот „Голема Јалта“ се користи за да означи дел од јужниот брег на Крим, кој се протега од Форос на запад до Хурзуф на исток и го вклучува градот Јалта и многубројните урбани населби.
- век
Постоењето на Јалта било првпат забележано во век од арапски географ, кој го опишал како византиско пристаниште и рибарска населба. Станал дел од мрежата на трговските колонии на Џенова на кримскиот брег во век, кога бил познат како Еталита или Галита. Крим бил освоен од Отоманското Царство во 1475, кој преминал во полунезависна територија под власта на Кримското ханство, додека јужниот брег со Јалта бил под директно османлиско владеење под ејалетот Кефе (Феодосија). Јалта била освоена од Руската Империја во 1783, заедно со остатокот на Крим, по руско-турската војна во 1787-1792. Пред освојувањето на Крим, кримските Грци биле преселени во Мариупол во 1778; едно од селата кои ги основале во близина е исто така наречено Јалта.
Во век, градот станал омилено одморалиште за руското благородништво и нивните придружници. Лав Николаевич Толстој ги поминувал летата овде, а Антон Чехов во 1898 купил и своја куќа, каде живеел до 1902; Јалта е местото на дејството во расказот на Чехов „Дамата со кучето“, додека познатите претстави како Трите сестри биле напишани во Јалта. Градот бил исто така блиску поврзан со царството. Во 1889, царот Александар III ја завршил изградбата на дворецот „Масандра“, северно од Јалта, а Николај II го изградил дворецот Ливадија, југозападно од градот во 1911.
Во век
Во текот на век бил главно одморалиште на Советскиот Сојуз. Во 1920, Ленин издал декрет „за употреба на Крим за медицинско лечење на работниците“, поради што областа претрпела голема промена, од ексклузивно летувалиште станала место за одмор на изморените работници. Биле изградени бројни капацитети во и околу Јалта. Всушност имало уште само неколку места на кои советските граѓани можеле да одат на летен одмор, бидејќи патувањето во странство било забрането. Советските власти исто така доаѓале на Јалта; советскиот диктатор Јосиф Сталин го користел дворецот „Масандра“ како негова летна резиденција.
Јалта била окупирана од германската војска од 9 ноември 1941 до 16 април 1944.
Криза и враќање во Русија
По немирите во Украина, во 2014 г. во Крим се јавува т.н. „Кримска криза“ поттикната од стравувања кај мнозинското руско население од загрозеност. Како последица од тоа Русија, извесни неофицијални единици и месното население издејствуваат смена на управата на републиката. Подоцна, парламентот на Крим носи одлука за припојување на Крим кон Русија под услов предлогот да помине на референдум во самиот Крим и Севастопол. Управата на Крим потоа распишува референдум за оцепување од Украина за 16 март истата година. На референдумот, преку 96,77% од граѓаните искажале поддршка за присоединување кон Русија, при излезност од 83%. Дел од Кримските Татари не излегле на гласање.
Современа Јалта
По распаѓањето на Советскиот Сојуз во 1991, Јалта се соочила со економски потешкотии. Многу од новите богаташи оделе на одмор во европските одморалишта, додека осиромашените граѓани не можеле да си дозволат одмор на Јалта. Сообраќајните врски до градот биле значително намалени и без малку бил запрен патничкиот поморски превоз (од 2009 функционира линија до Новоросијк). Најдолгата тролејбуска линија во Европа се движи помеѓу железничката станица во Симферопол и Јалта (околу 86 км). Јалта е навистина посетена во летната сезона, додека цените за сместување се висок. Многу од туристите доаѓаат од поранешните земји на Советскиот Сојуз.
Јалта има убав брег долж Црното Море. Постојат неколку плажи во близина на градот.
Две плажи во Јалта имаат добиено сино знаме од мај 2010, со што станале први плажи (со две плажи во Евпаторија) кои добиле сино знаме во земјите од поранешниот Советски Сојуз.
Главни знаменитости
Познати знаменитости во или во близина на Јалта се:
Во предградијата на Јалта се наоѓаат:
Клима
Бидејќи Јалта се наоѓа јужно од Кримските Планини и опградена со ридови, климата е многу свежа. Јалта има влажна суптропска клима (Кепенова климатска класификација: Cfa) која се граничи со средоземната клима. Во февруари, просечната температура достигнува 4 °C. Снегот е редок и многу ретко паѓа во градот. Во јули, просечната температура достигнува 24 °C. Просечните годишни врнежи се 612 мм, најголем дел од нив во постудените месеци. Сонцето грее околу 2.169 часови годишно. Бидејќи градот е сместен на брегот на Црното Море, времето ретко знае да биде спарно. Просечната годишна температура во Јалта е 13 °C.
Демографија
Според пописот од 2001, населението во Јалта броело 80.500 жители. Главни етнички групи на Јалта се: Руси — 65,5%, Украинци — 25,7%, Белоруси — 1,6%, Кримски Татари — 1,3%. Главен јазик во градот е рускиот. Овој вкупен број на жители не го вклучува населението во околните села и малите гратчиња. Метрополитенската област се претпоставува дека брои околу 139.500.
Збратимени градови
Јалта е збратимена со следниве градови:
994 п.н.е.
994 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 994. година пред новата ера, 994. од првиот милениум п.н.е., 94. од 10 век п.н.е. и петта од 990-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4514 и 4515 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3756 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2766 и 2767 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 241 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 994 година се протега во 1642 и 1643, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1702 и 1703 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 451 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1665 и 1664 исламска година пред хиџра.
Тлалтекухтли
Тлалтекухтли е ацтечка божица на земјата, поврзана со проблеми при породување.
Црква „Св. Никола“ - Велмеј
Свети Никола — главна селска црква во селото Велмеј, која претставува седиште на Велмејската парохија.
Црквата се наоѓа на самото сретсело, а околу нејзе се наоѓаат и селските гробишта. На самиот влез во црквата се наоѓа големата камбанарија.
Опис
Стариот дел од црквата е подигнат уште во 13 век и поради дотрајноста забележливи се значителни оштетувања. Влагата и другите влијанија направиле внатрешните сводови да се значително потемнети и ликовите на светителите одвај да се препознаваат. Пред повеќе децении бил ангажиран фрескосликар, кој ни од далеку не бил на рамниште на најпознатите македонски зографи, па затоа фреските на ѕидовите се со слаб квалитет. На сводот доминира итн. масонско око што постои и во некои други македонски цркви. И иконостасот со повеќе икони кои датираат од и  век е во лоша состојба, исто како и владичкиот престол на кој му недостигаат повеќе делови.
Од десна страна на иконостасот на посебен постамент се наредени околу дваесетина стари црковни книги кои сè уште се чуваат.
Лунд
Лунд (шведски: Lund) е еден од поголемите градови во Шведска, кој се наоѓа во јужниот дел од државата. Градот се наоѓа во рамките на Сканскиот округ, каде е трет град по големина и значење. Лунд истовремено е и седиште на истоимената општина и еден од клучните населени места во агломерацијата Голем Малме.
Црква „Св. Никола“ - Велмеј
Опис
Стариот дел од црквата има влез од јужната страна и на неговиот надворешен дел веднаш се забележува насликаната икона на Пресвета Богородица со малиот Исус Христос. Малиот Исус има обетка на едното уво, што е симбол кој во тој период се користел за да се покаже дека е дете единец. Ваков мотив на Исус со обетка на уво е мошне редок на фреските во македонските цркви и постои само на уште една фреска. Поради тоа, велмејската фреска е мошне значајна.
Лунд
Лунд денес е светски познат град по истоимениот Лундски универзитет, една од најдобрите високообразовни институции во Скандинавија и најголем универзитет во Шведска. Лунд, заедно со Сигтунa, е најстар град во Шведска.
Црква „Св. Никола“ - Велмеј
Опис
До неа се и други фрески на кои се забележува дека им се ископани очите, што често се правело во минатото од страна на луѓето заради верувањето дека делови од малтерот и боите се лековити. Се забележува дека ѕидовите на стариот дел од црквата се дебели и до 80-ина сантиметри и дека во нив може да се направи доволен простор за криење на книгите. Целта на криењето била да се сочуваат книгите од кражбите на грчките фанариоти.
Лунд
Природни услови
Лунд се наоѓа во јужниот дел на Шведска и Скандинавски Полуостров. Од главниот град на државата, Стокхолм, градот е оддалечен 600км југозападно. Од првиот поголем град во близина, Малме, градот е оддалечен само 15км.
Црква „Св. Никола“ - Велмеј
Опис
Новиот дел од црквата бил граден некаде околу 1840 година и неговата функција била да служи како селско училиште. Затоа внатрешните сводови никогаш не биле осликани со фрески за сводовите и на тој начин да се спојат со стариот дел. И неговите камени ѕидови се дебели најмалку 60-ина сантиметри.
Лунд
Релјеф
Лунд се формирал во најјужната покраина на Шведска, Сканија, која по своите природни одлики повеќе посетува на средноевропско подрачје, плодна е и густо населена. Градското подрачје е бреговито, а надморската височина се движи од 20 до 70км.
Црква „Св. Никола“ - Велмеј
Опис
Постои пишани документи, но најповеќе како усна легенда фактот дека во црковните ѕидови се закопани многу книги.
Лунд
Клима
Климата во Лунд е претежно континентална под големо влијание на морето и крајните разгранети делови на топлата Голфска струја. Затоа зимите се благи, а летата се свежи во однос на дадената географска широчина.
Црква „Св. Никола“ - Велмеј
Опис
"На полноќ се вратија од Велмеј, предводени од свештеникот со торба полна со книги. Тој ми објасни дека тоа се преостанатите од големиот број ракописи кои биле чувани во црквата. Прашав, каде исчезнале другите? Сме ги закопале во ѕидовите на новоизградениот храм. Тоа беше така, а јас не можев повеќе да дознаам за ова..."
Лунд
Води
Лунд нема водотеци на своето подрачје, но само 10км е оддалечен од најблиското море Категат, заливот на Северно Море.
Историја
До пред некое време се претпоставувало дека градот е сонован во 1020 година, но архиолошките откритија покажуваат дека е старото населено место Упокра, кое се наоѓало на само 5км од денешниот Лунд, е преселено на тоа место во 990 година. Упокра, било најзначајно населено место во југозападна Сканија уште од 6 век, улога која Лунд лесно ја преземал. Преселувањето на населението било под притисок на данскиот крал Свен I Рашљобрадог, со цел обединување на данското кралство.
Црква „Св. Никола“ - Велмеј
Опис
- Виктор Григорович
Лунд
Историја
Во 1060 година Лунд станува архиепископија, додека во 1085 година е основана првата црковна школа, најстара школа во Скандинавија и една од најстарите школи во Северна Европа (иако во Упсала се наоѓа најстариот универзитет во Скандинавија). Ова школа до ден денес го сучувала својот углед, па затоа ја посетувале многу познати личности. Во првата половина на 12 век изградена е Лундска соборна црква, манастир и многу помали цркви. Лунд најмногу имал 27 цркви, од кои поголемиот дел се срушени за време на реформацијата. Во ова време Лунд, станал најважен град на Данска, со 3,000 - 4,000 жители.
Меѓутоа, во 1658 година Лунд со војната е прилепен со Шведска, додека во 1666 година тука е основан универзитет со намера ширење на шведското влијание. Сепак, во почетокот на XVIII век, тој губи на значење во корист на блискиот град Малме, благодарејќи на неговата положба и излезот на море. Сепак, сè до денес Лунд останал верски, образовен и културен центар на јужниот дел на Шведска.
Население
Денес, Лунд е град со средна големина за шведски услови. Градот има околу 83,000 жители (податок од 2010 година), додека градското подрачје, т.е. истоимената општина има околу 112,000 жители (податок од 2012 година). Последните децении бројот на населението во градот забрзано расте. Градот има доста бројна студентска заедница која претставува 20% од градското население.
До средината на XX век, Лунд бил четири пати помал и бил населен исклучително со етнички Швеѓани. Меѓутоа, со честите доселувања во Шведска, населението станува се шаренолико, посебно благодарејќи на многуте студенти од целиот свет кои доаѓаат во градот.
Стопанство
Денес Лунд е современ град со посебно развиена индустрија (посебно одние поразвиени индустрии, како што се: производство на прецизна медицинска опрема, фармацевстката индустрија итн.).
Последните две децении посебно се развиваат трговијата, услугите и туризмот.
Знаменитости
Покрај богатата историја и културна сцена, Лунд има и добро сочуван стар градски алштат. Самиот алштат има неправилна мрежа од улици со повеќе плоштади.
Покрај тоа, градот има и низа од знаменитости и интересни градби:
Борис Стојчев (физичар)
Борис Стојчев (роден во Битола на 1 јуни 1924 г.) бил канадски универзитетски професор и афирмиран научен работник од областа на физиката, со македонско потекло.
Животопис
На седумгодишна возраст се преселил кај своите родители во Канада и станал натурализиран Канаѓанец. Во 1947 г. на Универзитетот во Торонто дипломирал инженерска физика, 1948 г. магистрирал, а 1950 г. докторирал на истиот факултет. По повеќегодишни специјализации на разни универзитети во Канада и САД, 1964 г. бил избран за доцент по физика, а 1977 г. за редовен професор на Универзитетот во Торонто. Учествувал во работата на многу високошколски институции во Канада, во својство на член на канадски и интернационални комитети.
Научна кариера
Широкиот спектар на проучувања во спектроскопијата и теоријата на ласерите се области од физиката во кои се афирмирал проф. д-р Борис Стојчев во Канада и надвор од неа. Бројните резултати, печатени во над 100 научни трудови, му донесуваат повеќе меѓународни признанија. Неговите резултати од овие области се цитирани во трудовите на многу познати научници и користени за добивање на нови научни резултати.
Признат на универзитетот на којшто работи, како и надвор од Канада, по своите резултати и научни достигања во областите: светлина, спектроскопија, молекуларни структури, ласери и нивната примена во физиката, му биле доверувани научноистражувачки групи за раководење. Организирал и раководел со интернационални конференции за ласерска спектроскопија и бил уредник или член на редакцијата на познати светски списанија од областа на физиката, како што се: Canadian Journal of Physics ( 1974 - 1980 ), Nuovo Cimento - Италија ( 1974 ), Raman Spectroscopy - Велика Британија ( 1977 - 1980 ), Laser Focus - САД ( 1975 ).
Награди и признанија
Проф. д-р Борис Стојчев, Македонец и иселеник во прва генерација, успеал со големи напори и труд да се афирмира во новата средина и да добие бројни научни признанија во Канада и надвор од неа. Како виден граѓанин на својата нова татковина, тој бил активно присутен во средината на македонското иселеништво и градот Торонто и пошироко во Канада.
За својата научна работа и постигнатите резултати бил одликуван со повеќе канадски и странски одликувања и почесни звања. Во 1982 година бил назначен за Officer of the Order of Canada. Професор Стојчев соработувал и со Артур Шолоу (Arthur Leonard Schawlow), американски добитник на Нобелова награда во 1981 г., при што заедно работеле во областа на ласерската технологија. Борис Стојчев работел и со НАСА на вселенскиот проект Аполо.
За член на Македонската академија на науките и уметностите надвор од работниот состав е избран во ноември 1981 г.
Проф. д-р Борис Стојчев почина на 15 април 2010 година во Торонто, Канада.
Рос Баркли
Технички одлики
Се работи за поливалентен играч, чија главна позиција е онаа на офанзивен играч од средниот ред кој игра зад напаѓачот/чите, но исто така може да игра како централен играч од средниот ред. Опремен со многу добра поединечна техника, добро се снаоѓа со двете нозе, со голема физички сила и агилност се неговите главни предности, но исто така, има многу добар дриблинг и квалитетен шут од далечина.
Рана кариера
Баркли ја започнал својата кариера на 11-годишна возраст кога и се приклучил на академијата на Евертон и потоа напредувал низ сите младински екипи сè до првиот тим. Тој бил избран да биде резерва во првенствен натпревар на првиот игра во почетокот на сезоната 2010-2011, и се очекувало набрзо да го направи своето деби во Премиер лигата пред да ја скрши ногата на дури три места по судир со соиграчот Андре Висдом за време на еден натпревар на англиската репрезентација под 19 години во октомври 2010 година.
На 14 септември 2012 година, Баркли му се приклучил на Шефилд Венздеј во Чемпионшип лигата на заем за еден месец и дебитирал истиот ден во поразот на гости од Брајтон и Хоув Албион. Тој го постигна својот прв гол за клубот, од пенал, против Болтон во следното коло. Неговиот заем бил продолжен пред тој да биде повикан да се врати назад во Евертон, откако одиграл 13 натпревари за Венздеј. Тој бил позајмен повторно, овој пат во Лидс Јунајтед во јануари 2013 година и го направил своето деби за Лидс во дербито против Барнсли.
Евертон
Баркли бил вратен во првиот тим на Евертон за сезоната 2013-2014. Тој го постигнал својот прв гол за клубот во првото коло од Премиер лигата, ремито 2-2 против Норич Сити, а подоцна бил прогласен за играч на натпреварот. На 22 декември 2013, тој го постигнал победничкиот погодок за Евертон на гостувањето кај Свонзи Сити. На 4 јануари Баркли го постигнал својот прв гол во кариерата во натпреварите од ФА Купот, првиот за Евертон во победата со 4-0 над Квинс Парк Ренџерс во третото коло. Во март, Баркли постигнал прекрасен гол со соло-продор против Њукасл Јунајтед изнесувајќи ја топката од својата половина до мрежата на противникот, носејќи му на својот тим водство од 1-0 во победата со 3-0. На 18 април 2014, тој бил именуван како еден од шесте играчи на листата кандидати за добитник на наградата ПФА млад играч на годината. Тој постигнал вкупно 6 гола во 34 настапи во Премиер лигата во текот на сезоната, вклучувајќи го и погодокот против Манчестер Сити на 3 мај кој БиБиСи спорт го опишале како "спектакуларен" и бил избран за гол на сезоната на Евертон.
Сезоната 2015-2016 Баркли ја започнал постигнувајќи гол во првите два натпревари на Евертон во лигата против Вотфорд и Саутхемптон. Тоа била неговата најдобра сезона во кариерата, ги одиграл сите 38 натпревари во Премиер лигата и постигнал највисоки за него во кариерата 8 голови во една првенствена сезона. Тој, исто така, постигнал 4 гола во куповите (2 во ФА Купот и 2 во Лига купот) што вкупно го донело до бројката од 12 голови за сезоната, што исто така е негов личен рекорд и до денес е единствената сезона во неговата кариера во која постигнал двоцифрен број голови.
На почетокот на сезоната 2016–2017, Баркли постигнал гол во првото коло од сезоната, стрелајќи во мрежата на Тотенхем во ремито 1–1 на домашен терен. Во мај 2017, менаџерот на Евертон Роналд Куман му поставил ултиматум на Баркли, дека доколку не го потпише договорот за продолжување со клубот кој му е понуден, тој ќе биде продаден во текот на летото. Потоа на 26 јули, Куман потврдил дека разговарал со Баркли и дека играчот му рекол дека е подготвен за нов предизвик во својата кариера поради што нема да потпише нов договор со Евертон.
Баркли не се појавил во ниту еден натпревар на Евертон во сезоната 2017-2018, поради повреда на тетивата.
Челси
На 5 јануари 2018 година, Баркли потпишал за за сума од 15 милиони фунти, потпишувајќи пет и пол годишен договор со бранителот на титулата. Од клубот му бил доделен дресот со број 8, истиот број што го носел и во Евертон. Баркли бил блиску до приклучување на Челси претходно во последните моменти од летниот преоден рок, но трансферот не се реализирал поради тоа што претрпел долготрајна повреда и сакал да ги разгледа неговите опции. Баркли го направил своето деби во поразот со 2–1 од Арсенал во реванш полуфиналето од Лига купот на 24 јануари. Тој влегол како замена во првото полувреме, на местото на повредениот Вилијан. Своето деби во Премиер лигата со Челси, Баркли го направил во поразот на домашен терен со 3-0 од. На крајот на сезоната, тој бил неискористена замена во Финалето на ФА Купот 2018, во кое Челси го победил Манчестер Јунајтед со 1-0, резултат што му овозможил на Баркли да го освои својот прв трофеј во професионалната кариера.
Репрезентативна кариера
Баркли ја претставувал англиската репрезентација речиси во сите младински селекции почнувајќи од онаа под 16 години до селекцијата под 21 година.
За сениорската репрезентација дебитирал на 6 септември 2013 во квалификациски натпревар за Светското првенство 2014 против Молдавија на Вембли, влегувајќи во игра на местото на Џек Вилшер во победата со 4-0. Во јуни 2014 бил избран во составот од 23-ца играчи за Светското првенство во Бразил, и дебитирал веќе во првиот натпревар од групната фаза влегувајќи на местото на Дани Велбек во 61-вата минута во поразот со 2-1 од Италија. Својот прв гол за гордиот албион го постигнал во септември 2015 во победата со 6-0 над Сан Марино во квалификациите за Евро 2016.
Клупска статистика
Статистиката е ажурирана на 20 април 2016.
Модрич
Модрич — село во областа Дримкол, во Општина Струга, на патот помеѓу градовите Струга и Дебар.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Дримкол, во северозападниот дел на територијата на Општина Струга, чиј атар се издига до сртот на планината Јабланица, каде што се допира со државната гранична линија со Албанија. Селото е планинско, чии куќи се издигаат на надморска височина од 880 до 1.000 метри. Од градот Струга е оддалечено 25 километри.
Селото се наоѓа на падините на планината Јабланица, по течението на реката Црн Дрим, во областа наречена Долни или Дебарски Дримкол.
Селото е од разбиен тип и во моментов брои околу 50-тина куќи и останати малкумина постојани жители, претежно стари лица.
Историја
Во 1448 година, султанот Мурат II ја опседнал тврдината во Светиград. Првата битка меѓу војската на Скендербег и отоманската војска во Опсадата на Светиград (1449) се одиграла кај тврдината Модрич.
Според Стефанаљ Поло и Арбен Путо, во 1456 година внукот на Скендербег, Георги Стреши Балшич, ја продал тврдината на Османлиите. Во 1467 година Модрич бил регистриран како тимар на извесен Синан кој бил диздар на твдрината Модрич. Тврдината најверојатно била уништена до тој степен што во неа немало гарнизон, а нејзина реконструкција била или невозможна или непотребна.
Во век, Модрич било село во рамките на Дебарската Каза на Отоманското Царство.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 16,2 км2. На него преовладуваат шумите на површина од 1.178 хектари, на пасиштата отпаѓаат 233 хектари, а на обработливото земјиште само 191 хектар.
Население
Според податоците од 1873 година, селото имало 60 домаќинства и 152 жители мажи.
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Модрич имало 960 жители. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Модрич имало 624 жители.
Модрич било средно по големина село, но со значителна емиграција на населението, преминало во мало село. Така, селото во 1961 година броело 701 жител, а во 1994 година само 51 жител, македонско население.
Според пописот од 2002 година, во селото Модрич живееле 25 жители, сите Македонци.
Денес, Модрич е пред целосно раселување, поради миграцијата која го зафатила селото во втората половина на XX век.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 8 жители, 1 Македонец и 7 лица без податоци.
Родови
Модрич е македонско село.
Според истражувањата од 1935 година родови во селото се:
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Струга, која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било седиште на некогашната Општина Луково.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Струга. Селото припаѓало на некогашната општина Струга во периодот од 1957 до 1965 година, додека во периодот 1955-1957 селото било седиште на тогашната општина Луково.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Манастирец, во која покрај селото Модрич, се наоѓале и селата Буринец, Дренок, Отишане, Селци и Џепиште. Во периодот 1950-1952 година, селото Модрич било седиште на некогашната општина Модрич, во која влегувале селата Дренок и Модрич.
Избирачко место
Во селото се наоѓа избирачкото место бр. 1886, кое според Државната изборна комисија е сместено во основното училиште во Модрич. Во избирачкото место е опфатено и селото Дренок.
На локалните избори во 2017 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 22 гласачи. На референдумот во 2018 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 21 гласач.
Личности
Учесници во НОБ, и жртви на фашистичкиот терор
Автомобил на годината (во Европа)
Автомобил на годината (англиски: Car of the Year) - меѓународна награда за најдобар автомобил во Европа. Наградата се доделува од 1964 година од страна на меѓународно жири.
Историјат и услови
Наградата „Автомобил на годината“ започнала да се доделува во 1964 година. Секоја година, изборот на најдобар нов автомобил во Европа го врши меѓународно жири, составено од новинари од областа на автомобилизмот од различни европски земји. Автомобилите се оценуваат според повеќе критериуми, како: економичност, удобност, безбедност, возни својства, функционалност, дизајн и технички напредок.
2015 година
На 52. издание на наградата „Автомобил на годината“, изборот на најдобар нов автомобил во Европа го извршила меѓународна жири-комисија, составена од 58 новинари од 22 европски земји. Притоа, комисијата избрала седум автомобили во финалето, а за најдобар автомобил бил избран новиот „пасат“ на „Фолксваген“, кој победил со освоени 340 бода.
Модул на смолкнување
каде
Изведената СИ-единица на модулот на смолкнување е паскалот (Pa), иако обично се изразува во гигапскали (GPa) или пак илјадници фунти на квадратен инч (ksi) по империјалниот систем. Неговиот димензионален облик е M1L−1T−2, заменувајќи ја силата со масата помножено со забрзувањето.
Образложение
Модулот на смолкнување е една од величините со која се изразува крутоста на материјалите. Сите тие произлегуваат од воопштениот Хуков закон:
Овие модули не се независни, а за изотропни материјали, поврзани се преку равенките.
Модулот на смолкнување се однесува на изобличувањето на цврсто тело кога врз него ќе се примени сила напоредна на една од неговите површини, додека спротивната страна е подложена на спротивна сила (како триење). Предмет со облик на правоаголна призма ќе се изобличи во паралелопипед. Анизотропните материјали како дрвото, хартијата и сите единечни кристали се изобличуваат различно кога се напрегаат во различни правци. Тука се применува посложен метод.
Течностите се материјали со нула модул на смолкнување.
Бранови
Кај еднородните и изотропни цврсти материјали се јавуваат два брана: притисочен и смолкнувачки. Брзината на смолкнувачкиот бран, (v_s) се раководи по модулот на смолкнување, каде
Список на државни водачи во 671 година
Ова е список на државни водачи во 71 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
NGC 6998
NGC 6998 — елиптична галаксија во соѕвездието Микроскоп, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6998 се споменува и како ESO 464-14, A 2058-28.
Откривање
Објектот е откриен на 19 октомври 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 21 ч 1 м 37,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -28° 1' 54"".
Други поделби
Проучување на NGC 6998 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 65925. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 382; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6931. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 5.
Ригански црн балсам
Риганскиот црн балсам е направен од АД „Латвиски балсам“. Традиционалниот рецепт во 1742 година бил создаден од Абрахам Кунце, аптекар кој живеел во Рига и има основа од 24 различни растенија, цвеќиња, пупки, сокови, корења, масла и бобинки. Се продава во рачно изработени керамички срчи. Со време, риганскиот црн балсам станал познат и во странство, откако добил повеќе од 30 награди на меѓународните саеми.
Црниот балсам, исто така, се користи и во традиционалната медицина. Се смета дека е добро средство против настинка и се користи за ублажување на дигестивните проблеми. Се прави во Рига од средината на век. Според легендата, царицата Катерина Велика од Русија, се разболела при нејзината посета на Латвија, но била излечена пиејќи ригански црн балсам.
Кобилица (соѕвездие)
Кобилица — соѕвездие на јужното небо. Името потекнува од латинскиот збор Carina што значи кобилица дел од брод, и едно време било дел оф поголемото соѕвездие Брод Арго (Argo Navis), соѕвездие кое беше поделено на три делови, останатите две се Крма, и Едро.
Историја и митологија
Кобилица едно време била дел од соѕвездието Брод Арго, познатиот брод на Јасон и Аргонаутите кои биле во потрага по Златното руно. Соѕвездието било осмислено во Стара Грција. Но, Никола Луј де Лакај го поделил Арго на три соѕвездија во 1763 година.
И покрај поделбата Лакај ги задржал Бајеровите ознаки за Арго. Па затоа Кобилица ги има α, β и ε, Едро ги има γ и δ, Крма ζитн.
Ѕвезди
Кобилица ја содржи ѕвездата Канопус, бел суперџин која е втората најсјајна ѕвезда на ноќното небо со светлинска величина −0,72, на растојание од 313 сг. од Земјата. Алфа Кобилица, порано означена како Канопус, е променлива ѕвезда која има промена на светллинската величина од 0,1. Името Канопус потекнува од митологијата Канопус, кој бил навигатор на кралот на Спарта Менелај.
Постојат и други ѕвезди во Кобилица со светлински величини поголеми од 3. Бета Кобилица, традиционално позната под името Миаплацидус, е сино бела ѕвезда со светлинска величина 1,7 и на растојание од 111 светлосни години од Земјата. Епсилон Кобилица е портокалова џиновска ѕвезда со сличен сјај како Миаплацидус со светлинска величина од 1,9 и е на растојание од 630 сг. од Земјата. Друга силносјајна ѕвезда е сино-белата Тета Кобилица, со светлинска величина 2,7 и на растојание од 440 сг. од Земјата. Тета Кобилица е и најизразениот член на ѕвезденото јато IC 2602. Јота Кобилица е бел суперџин со светлинска величина од 2,2 и на растојание од 690 светлосни години од Земјата.
Ета Кобилица е најистакнатата променлива ѕвезда во Кобилица, со маса од околу 100 сончеви маси и сјајност поголема за 4 милиони пати од онаа на Сонцето. Првично било откриено дека станува збор за крајно невообичаена ѕвезда во 1677 година, кога нејзината светлинска величина наеднаш пораснала на 4, привлекувајќи го вниманието на Едмонд Халеј. Ета Кобилица е сместена во NGC 3372, или т.н. маглина Кобилица. Имала невообичаен изблик на сјајност во 1827 година, кога сјајноста достигнала светлинска величина 1, за да се намали на 1,5 во 1828 година. Најсилниот изблик на сјајност Ета Кобилица ја изедначил по сјајност со Сириус, со светлинска величина од −1.5 во 1843 година. Но, од 1843, Ета Кобилица мирува и има сјајност со светлинска величина од 6,5 до 7,9. Во 1998 година таа засјајува повторно но само до светлинска величина 5, доста послаб изблик на сјајност. Ета Кобилица е двојна ѕвезда, со придружник чиј орбитален период е 5,5 години, двете ѕвезди се обвиени со Хомункулова маглина, која се состои од гас кој бил исфрлен во 1843 година.
Постојат и неколку помалку интересни променливи ѕвезди. l Кобилица е кефеида забележителен по својата сјајност, станува збор за најсјајната кефеида чија променливост може да се набљудува и со голо око. Ѕвездата е жолт суперџин со минимална светлинска величина од 4,2 до максимална светлинска величина од 3,3, и со временски период од 36,5 денови.
Во Кобилица има и две светли Мириди: R Кобилица и S Кобилица, се црвени џинови. R Кобилица има минимална светлинска величина 10 и максимална 4. Периодот изнесува 309 денови и е на растојание од 416 сг. од Земјата. S Кобилица е слична ѕвезда,со минимална светлинска величина 10 и максимална 5. Но, S Кобилица има покус период од 150 денови, и е на растојание од 1300 сг. од Земјата.
Кобилица е дом на неколку двојни ѕвезди. Ипсилон Кобилица е двојна ѕвезда од два бело-сини џинови, на растојание од 1600 сг. од Земјата. Првичната има светлинска величина 3 додека пак втората е со светлинска величина 6,0, двете можат да се забележат одделени со употреба на мал аматерски телескоп.
Два астеризми се издвојуваат во Кобилица. Еден од нив е познат како 'Дијамантски Крст', кој е поголем од Јужниот Крст, и, од гледиште на набљудувач од јужната полутопка, превртен наопаку, при што долгите оски на двата крста се напоредни. Другиот астеризам во соѕвездието е Лажен Крст, кој често се помешува со Јужниот Крст, кој е пак астеризам за Крст. Лажниот Крст се состои од две ѕвезди во Кобилица, Јота Кобилица и Епсилон Кобилица, и две ѕвезди од соѕвездието Едро, Капа Едро и Делта Едро.
Далечни објекти
Кобилица е позната по истоимената маглина, NGC 3372, првпат забележана од францускиот астроном Никола Луј де Лакај во 1751 година, која пак содржи неколку помали маглини. Маглината Кобилица е пред сè огромна оддавна маглина на приближно растојание од 8.000 сг. од Земјата и со широчина од 300 светлосни годинии истата поседува огромни области каде се создаваат нови ѕвезди, и има вкупна светлинска величина 8. Исто така има и огромен привиден пречник, со големина од 2 степени. Централната област се нарекува Клучалка, именувана како таква во 1847 година од страна на Џон Хершел. Клучалка е со широчина од 7 сг. и е составена од јонизиран водород, и има две области во кои се создаваат ѕвезди. Хомункуловата маглина е планетарна маглина видлива со голо око и истата е создадена од светлата сина променлива ѕвезда Ета Кобилица, најмасивната позната променлива ѕвезда. Ета Карина е толку масивна што ја постигнала теоретската горна граница за маса на една ѕвезда и поради тоа истата е мошне нестабилна. Позната е по својте изблици на сјајност, во 1840 година станала една од најсјајните ѕвезди на небото, сето ова поради исфрлањето на огромно количество на гас, со што се создала и Хомункуловата маглина. Поради својата нестабилност и историја на изблици, Ета Карина се смета за кандидат за супернова експлозија која би требала да се случи во наредните неколку стотина илијади години бидејќи ена крајот од својот животен пат проценет на 1 милион години.
Кобилица го содржи и видливото со голо око збиено ѕвездено јато NGC 2808. Епсилон Кобилица и Ипсилон Кобилица се двојни ѕвезди видливи со мали телескопи.
Забележано е и едно галактичко јато со ознака 1E 0657-56, или пак Куршум. На растојание од 4 милијарди сг. (црвено поместување 0,296), ова галактичко јато е именувано според ударниот бран кој може да се види во меѓуѕвездената средина, која наликува на ударен бран од надзвучен куршум. Се смета дека оваа појава се должи на фактот што помало галактичко јато се движи низ меѓуѕвездената средина со брзина од 3.000–4.000 км/с кон поголемото галактичко јато. Бидејќи ова гравитационо заемодејство траe веќе со стотици милиони години, помалото јато е уништено и целосно ќе се припои кон поголемото јато.
Метеори
Кобилица го содржи радијантото од метеорскиот дожд Ета Кариниди, чиј максимум е на 21 јануари секоја година.
Том и Џери
Том и Џери (Tom and Jerry) — серија, кратки анимирани кино филмови создадени од Вилијам Хана и Џозеф Барбера за продуцентската куќа Метро-Голдвин-Маер (МГМ) (анг. Metro-Goldwyn-Mayer). Серијата е заснована на вечното соперништво меѓу еден домашен мачор (Том) и еден глушец (Џери), чии брканици и тепачки честопати подразбираат насилство прикажано на смешен начин. Хана и Барбера напишаа и изрежираа 114 цртани филмови „Том и Џери“ во студиото на МГМ во Холивуд, Калифорнија во периодот меѓу 1940-1958 година, пред одделот за анимација да биде затворен. Оригиналната серија остана запаметена по тоа што беше добитник на 7 Оскари за најдобар краток анимиран филм и го дели првото место по бројот на добиени статуетки во оваа категорија заедно со серијата цртани филмови „Смешна симфонија“ на Волт Дизни. Покрај тоа, запаметена е и по најпознатото и најдолготрајното соперништво во историјата на американската кинематографија. „Том и Џери“ има публика низ целиот свет, серијата ја сакаат и млади и стари. Во 2000 година магазинот „Тајм“ (анг. ‘’’Time’’’) ја вброи оваа серија меѓу најдобрите телевизиски програми на сите времиња. Серијата се прикажува од 10 февруари 1940 година до ден денес. Почнувајќи од 1960 година, како дополнување на првата серија беа издадени нови епизоди, направени во Источна Европа, во продукција на „Рембренд Филмс“ (анг. Rembrandt Films), под режисерската палка на Џин Дич. Во 1963 година продукцијата на „Том и Џери“ се врати во Холивуд, овој пат под водство на Чак Џоунс и продуцентската куќа „Сиб-Тауер Твелв Продакшнс“ (анг. Sib-Tower 12 Productions). Оваа серија траеше сè до 1967 година и се состои од 161 епизода. Познатиот мачор и глувчето повторно се појавија во ТВ- цртани во текот на 1970-тите, 1980-тите и 1990-тите години, во продукција на тандемот Хана-Барбера и продуцентската куќа „Филмејшн Студиос“ (анг. Filmation Studios), а потоа и во филмот „Том и Џери": Филмот“ во 1992 година. Најновиот цртан филм со овие ликови, „Карате чувар“, направен по сценарио и режија на ко-творецот Џо Барбера, се појави во кината во Лос Анџелес на 27 септември 2005 година. Денес, авторските права врз „Том и Џери“ ѝ припаѓаат на продуцентската куќа „Тајм Ворнер“ (анг. Time Warner).
Приказна
Серијата „Том и Џери“ е мошне популарна поради смешните тепачки меѓу двајцата вечни непријатели, еден обичен куќен мачор и глувче. Обично приказната на секоја епизода се врти околу бројните обиди на Том да го фати Џери и на општиот хаос што настанува притоа. Со оглед на тоа што Том ретко се обидува да го изеде Џери, и тоа што во некои епизоди тие двајца дури и добро се сложуваат, не е јасно зошто Том толку многу го брка Џери. Некои од причините се можеби вообичаеното непријателство меѓу мачка и глушец, обврската што мачорот ја има кон својот сопственик, тоа што Џери се обидува да ја расипе секоја работа што Том ќе ја започне, тоа што Џери краде од храната на сопственикот или го уништува секој обид на Том да заведе некоја мачка, потоа, одмазда, натпревар со друг мачор, или поради обидите на Џери да спаси некоја жртва на Том (на пример патка, канаринец или златна рипка). Том ретко успева да го фати Џери, затоа што Џери е паметен, снаодлив и има среќа. Интересно е тоа дека на повеќето најавни шпици, Том и Џери се прикажани како се смеат еден кон друг, што укажува дека тие во исто време и се сакаат и се мразат, иако во секоја епизода се мошне бесни еден на друг. Постојат неколку сцени во кои е прикажано искреното пријателство помеѓу нив („Пролет за Томас“) и загриженоста за доброто на другиот, како на пример во епизодата „Џери и Лавот“, каде што Џери се преправа дека Том го погодил со куршум, па Том веднаш трча по приборот за прва помош.
Оваа серија е позната по некои од најнасилните сцени во историјата на филмската анимација: Џери го сече Том на половина, му ја фаќа главата со вратата или со прозорецот, му ја става опашката под пеглата, во цедалката за алишта или во штекерот, го шутнува во фрижидерот, го удира со боздоган, чекан или со палка, сече дрво или бандера која паѓа врз Том и го закопува во земја, става запалени чкорчиња меѓу прстите на Том и сл. Од друга страна, пак, Том користи сè и сешто во своите обиди да го убие Џери: секири, пиштоли, екплозиви, стапици, отров... И покрај својата популарност, „Том и Џери“ честопати биле критикувани поради тоа што се премногу насилни. Но, иако има многу насилство, во ниту една сцена од првата серија нема крв. На почетокот на „Том и Џери: Филмот“ кога Том е исечен на парчиња, јасно се гледа крв, но тоа е една од мошне ретките сцени од ваков тип. Понатаму, честопати ја гледаме сцената кога Џери го удира Том, а тој чувствува болка дури по некое време (откако ќе види дека е повреден), и обратно, или кога Џери застанува на сред брканица како да бара тајмаут, пред да направи нешто, обично да го повреди Том. Цртаниот филм е забележителен и по тоа што користи одредени стереотипи, како на пример поцрнети лица после експлозија или користењето на големи и страшни сенки, како на пример во „Д-р Џекил и г-дин Глушец“. Музиката е мошне битен дел од секој цртан филм, бидејќи го нагласува дејството и внесува емоции во сцените. Музичкиот директор Скот Бредли создаде сложени мелодии, кои се комбинација од џез, класична и поп-музика. Тој има користено и модерни поп песни, како и песни од филмовите во производство на МГМ, како што се „Волшебникот од Оз“ и „Се гледаме во Сент Луис“. Вообичаено нема дијалози, бидејќи Том и Џери ретко зборуваат, но затоа пак споредните ликови не се ограничени во тој поглед. Така на пример, Бабата има реплики во сите епизоди во која се појавува, освен во „Малото сираче“. Повеќето од звуците кои ги испуштаат Том и Џери се всушност гласна смеа или врескање, кои можат да се добијат со помош на труба или други музички инструменти.