cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Николас Спаркс (писател)
Ран Живот
Николас Спаркс е роден на 31 декемвре 1965 година, во Омаха, Небраска, на Патрик Мајкл Спаркс, професор и Џил Ема Мари (родена Тоен) Спаркс, домаќинка и помошник оптометрист. Тој бил средно од трите деца, со постар брат Мајкл Ерл „Мика“ Спаркс (1964 -) и помлада сестра Даниеле „Дана“ Спаркс (1966-2000), која умре на 33 годишна возраст. Спаркс има изјавено дека таа е инспирацијата за главниот лик во неговиот роман Прошетка за паметење.
Спаркс е израснат како Романокатолик и има германско, чешко, англиско и ирско потекло. Тој и неговата сопруга се побожни католици, и ги воспитуваат нивните деца во католичката вера.„Јас израснав како католик, крстен сум, посетував неделно училиште, одев во Нотр Дам, одам на исповед и во црква секоја недела,“вели авторот.„Мојот најстар син е олтарно момче. Сите мои деца одат во Католичкото училиште. Мојата жена Катерина е израсната како католик. Се венчавме во Католичка црква.“
Неговиот татко ги завршувал дипломските студии и семејството многу се селело, па додека Спаркс да наполни 8 години живеел во Ватертаун, Минесота, Лос Анџелес и Гранд Ајланд, Небраска.Во 1974 година неговото семејство се преселило во Феир Оакс, Калифорнија и останале таму во текот на средношколските деновина Николас. Тој матурирал во 1984 година како ученик со највисок просек од Гимназијата Бела Виста, потоа се запишал на Универзитетот во Нотер Дам откако добил целосна стипендија за атлетика. Во неговата прва година, неговиот тим поставил рекорд за 4 х 800 штафета.Спаркс студирал деловни финансии и дипломирал со високи почести во 1988 година. Таа година ја запознал и неговата идна сопруга, Кети Кот од Њу Хемпшир, додека и двајцата престојувале на пролетен одмор. Се венчале на 22 јули 1989 година и се преселиле во Сакраменто,Калифорнија.
Писателска кариера
Додека сè уште бил ученик во 1985 година, Спаркс го напишал неговиот прв (никогаш необјавен) роман, Предавање, додека бил дома за летото помеѓу бруцошката и сафоморската година во Нотр Дам. Во 1989 година напишал уште еден роман, исто така необјавен, Кралски Убиства.
По завршувањето на колеџот Спаркс побарал работа кај издавачи а се обидел и да се запише на правен факултет, но и од двете места бил одбиен. Наредните три години ги поминал пробувајки други кариери, вклучувајќи проценка на недвижен имот, продавал стоматолошки производи преку телефон и започнал негов производствен бизнис.
Во 1990 година, Спаркс започнал да пишува со Били Милс Вокини: Лакота патување до среќа и саморазбирање. Книгата е издадена од Feather Publishing, Random House и Hay House. Продажбата на оваа книга достигнала околу 50 000 копии во првата година од нејзиното издавање.
Во 1992 година, Спаркс почнал да продава фармацевтски производи и во 1993 година бил преместен во Гринвил,СЦ. Таму во неговото слободно време напишал уште еден роман,Страници на љубовта. Две години подоцна, тој бил откриен од литературен агент Тереза Парк, која ја зела Страници на љубовта од купот други романи во нејзината агенција, и се допаднал и понудила да го претставува. Во октомври 1996 година, Парк обезбедила 1 милион долари однапред за Страници на љубовта од Time Warner Book Group. Романот е издаден во октомври 1996 година и станал бестселер на списокот на Њујорк Тајмс во првата недела од неговото издавање.
Според неговото мрежно место, тој ги продал и прилагодените филмски сценарија на Вистински Верник и На прв поглед. Неговиот последен роман прилагоден во филмско сценарио, Последната песна, е претворен во филм продуциран од Offspring Entertainment за Touchstone Pictures во кој главен лик е Мајли Сајрус.
Спаркс го започнал неговиот 16ти роман, Засолниште, на 17 февруари 2010 година, и беше објавен на 14 септември 2010 година. Филмски продуценти на 4 август го прашале Спаркс за права да направат филм според неговиот нов роман и договорот бил склучен наредниот ден.
На 28 февруари 2011 година, Николас Спаркс на неговата Твитер страница изјавил дека Засолниште треба да почне со производство некогаш во текот на 2011 година.
Личен живот и филантропија
Спаркс живее во Њу Барн, Северна Каролина со неговата жена Кети, нивните три сина: Мајлс, Рајан и Лендон и керќите близначки Лекси и Савана.
Спаркс донирал песна на Гимназијата Њу Барн и придонесува во локалните и националните добротворни цели. Придонесува и за Креативната Програма за Пишување (КПП) на Нотр Дам Универзитетот со финансирањето школарини, практиканти и годишни стипендии. Во 2008 година, Ентертејнмент Викли објави дека Спаркс и неговата сопруга донирале „околу 10 милиони долари“ за отворање на христијанско приватно училиште, Школото Богојавление, кое го нагласува патувањето и доживотното учење.
Боро Менков
Боро Менков (Куманово, 5 мај 1919 - кај с. Белановце, Кумановско, 14 октомври 1941) — македонски комунист, учесник во НОВ. Прогласен е за народен херој на Југославија на 20 декември 1951 година.
Животопис
Боро Менков е роден во Куманово, на 5 мај 1919 година, во сиромашно семејство. По завршување на основното училиште, учел берберски занает, како чирак во берберница. Бил истакнат синдикален активист и раководител на штрајкот на берберските работници во Куманово, во 1936 година. По штрајкот, полицијата им забранила на мајсторите да го примаат Борко Менков на работа, поради што тој морал да замине од градот. Откако безуспешно барал работа низ Белград, заминал во Крагуевац на работа, каде останал од 1936 до 1938 година, и каде учел есперанто. Во Крагуевац ја добил поканата за војска, и по отслужувањето се вратил во Куманово.
Во 1940 година се преселил во Скопје, каде отворил свој дуќан. По неколку претреси од страна на полицијата, Боро Менков го затворил дуќанот и се вратил во Куманово. Станал член на КПЈ во 1940 година.
Учество во НОБ
По окупацијата на Македонија бил еден од организаторите на НОВ во Куманово. Собирниот центар за оружје се наоѓал во неговата куќа, која подоцна била претворена и во тајна работилница за експлозивен материјал. Во работата помагале и неговите браќа. На 12 октомври 1941 година бил назначен за командант на Карадачкиот партизански одред.
Загинал два дена подоцна, на 14 октомври 1941 година, во борба со бугарската војска и полиција, при разбивањето на одредот.
Лук Мба а Муте
Лук Мба а Муте ( во ) — камерунски професионален кошаркар кој настапува за екипата на Хјустон Рокетс во НБА како и за кошаркарската репрезентација на Камерун. Ба а Муте играл за кошаркарската екипа од средното училиште во Монтверди (Флорида), а потоа и за колеџот УКЛА во периодот 2005–2008. На драфтот во 2008 бил одбран во вториот круг од страна на Милвоки Бакс, за чија екипа играл пет сезони. Во јули 2013 бил разменет во Сакраменто Кингс, а во ноември истата госдина бил испратен во екипата на Минесота Тимбервулфс каде останал до крајот на сезоната. Летото 2014 Ба а Муте завршил во Филаделфија Севентисиксерс каке дел од размена на играчи од три екипи, каде една сезона настапувал во почетната петорка. Во септември 2015 тој како слободен агент потпишал за Лос Анџелес Клиперс, а во вториот дел од сезоната 2015–16 заработил место во почетната постава на Клиперс.
Боро Менков
Учество во НОБ
За народен херој бил прогласен на 20 декември 1951 година.
Сивоврановидни
Сивоврановидни (науч. Coraciiformes) — група или ред на најчесто живописни сродни врапчеви птици која ги вклучува рибарчињата, пупунците, смрдивраните, пчеларките и птиците-носорози. Кај нив обично се среќава синдактилија, при што три прсти се насочени напред (прстите 3 & 4 се споени во нивните основи), иако кај повеќето рибарчиња еден од овие прсти отсуствува.
Името Coraciiformes значи „сивоврановидни“, што е збунувачки, бидејќи тие се врапчевидни птици. Поточно, ова име доаѓа од латинскиот збор "corax" што значи сивоврана и "forma" што се додава на крајот од редовите на животни.
Ќафа
Ќафа — раселено село во Општина Гостивар.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во подрачјето на планината Добра Вода.
Сивоврановидни
Основни одлики
Клунот е силен и задебелен и има различна големина и изглед — кај птиците-носорози тој е доста голем и украсен со рожести секреции во облик на обоен гребен; кај момотите тој е прилагоден за рассечување на инсекти; кај пчеларките тој е долг, тенок и свиен надолу. Пердувите се густо распоредени, сјајни и живописно обоени. Кај рибарчињата тие се масни, што оневозможува мокрење на пердувите во текот на нуркањето во водата. Летот е елегантен и акробатски како кај пчеларките, или брз и издржлив како кај рибарчињата, додека кај пупунците е ундулаторен. Птиците-носорози во текот на летот произведуваат свирежни звуци многу слични на туканите и кои потсетуваат на звукот кога од вентил се испушта пареа под притисок. Опашката се состои од десет до дванаесет летни пердуви и има различна должина, која кај јужноамериканските момоти ја надминува должината на телото.
Ќафа
Историја
Според податоците на Васил К’нчов од 1900 година, Ќафа имало 100 жители Албанци. Според податоците на Афанасиј Селишчев во 1929 година, селото имало 22 куќи со 114 жители.
Сивоврановидни
Систематика и филогенија
На овој ред денес се гледа како на измешана група, при што во него би можеле да влегуваат само смрдивраните. Вака гледано, сите други семејства тогаш би се сметале за еволутивни линии на птици кои се подалечни роднини на сивоврановидните.
Ќафа
Историја
Иако е традиционално гостиварско, од 1996 до 2004 г. селото било во состав на тогашната Општина Осломеј.
Население
Според пописот од 2002 година, во селото има само 5 жители Албанци.
Сивоврановидни
Систематика и филогенија
Молекуларните истражувања укажуваат на тоа дека сивоврановидните би можеле да се поделат на основна (базална) група која не е предалечна роднина на клукајдрвците (Piciformes) и на понов, изведен подред кој ги содржи главно рибарчињата (Johansson & Ericson, 2003). Местото на некои фосилни претставници е нејасно, бидејќи некои од нив се блиски со клукајдрвците.
Ќафа
Население
Според последниот попис од 2021 година, во селото немало жители.
Родови
Ќафа е албанско село
Сивоврановидни
Систематика и филогенија
Едно скорешно истражување укажува на тоа дека следните семејства би можеле да припаѓаат на одделен ред наречен Bucerotiformes. Но, ова е далеку од разрешено.
Ќафа
Родови
Според истражувањата од 1947 година, родови во селото:
Сивоврановидни
Систематика и филогенија
Кукавичката модроврана (како единствен вид од Leptosomatidae) веројатно не припаѓа овде. Понекогаш трогоните се сместуваат во овој ред како семејство Trogonidae. Горноеоценските видови од Palaeospizidae исто така понекогаш се сместуваат во овој ред, како што и долно и средноеоценските претставници од Primobucconidae и средноеоценските до долноолигоценските видови на Sylphornithidae.
Ќафа
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 782 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
Сивоврановидни
Систематика и филогенија
Основна група
Подред Alcedini
Ќафа
Избирачко место
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 38 гласачи.
Цијанид
Цијанид (од κυάνεος, кијанеос = „темносин“) — хемиско соединение кое ја содржи функционалната група. Оваа група, наречена цијаногрупа, се состои од јаглероден атом во тројна врска со азотен атом.
Кај неорганските цијаниди, цијанидната група е присутна како цијаниден анјон. Овој анјон е крајно отровен. Растворливите соли како натриум цијанидот (NaCN) и калиум цијанидот (KCN) се многу токсични. Цијановодородната киселина, наречена и цијановодород (HCN), е многу испарлива речност која индустриски се произведува во големи количества. Се добива со закиселување на цијанидните соли.
Органските цијаниди обично се нарекуваат нитрили. Кај нитрилите, групата е сврзана со јаглерод со единечна ковалентна врска. На пример, кај ацетонитрилот, цијанидната група е сврзана со метил. Иако нитрилите обично не испуштаат цијанидни јони, тоа не е случај со цијанохидрини, кои затоа се прилично токсични.
Сврзување
Цијанидниот јон е изоелектронски со јаглерод моноксидот  и со молекуларниот азот N≡N. Постои тројна врска помеѓу C и N. Негативниот набој е сосдредоточен во јаглеродот C.
Во природата
Во природата, некои бактерии, габи и алги произведуваат цијаниди. Разни растенија го содржат како одбранбен механизам. Значителни количини на цијанид се застапени во извесни семиња и јатки, на пр. оние на горчливиот бадем, кајсијата, јаболкото и праската. Хемиските соединенија кои испуштаат цијанид се нарекуваат цојаногени соединенија. Кај растенијата, цијанидите обично се сврзани со шеќерни молекули во облик на цијаногени гкликозиди и го бранат растението од тревопасни животни. Цијаногени гликозиди има во касавата (маниока), која е важна основна храна во тропските земји.
Џиновскиот мадагаскарски бамбус (Cathariostachys madagascariensis) исто така произведува цијанид како заштита од тревопасни животни. Во одговор на тоа, златниот лемур има развиено висока толеранција на цијанид бидејќи се храни со овој бамбус.
Меѓуѕвездена средина
Цијанорадикалот •CN е пронајден во вселенскиот простор. Цијаногенот се користи за мерење на температурата на меѓуѕвездени гасовити облаци.
Пиролиза и производ од согорување
Цијановодородот се произведува со согорување или пиролиза на извесни материјали под услови на недоволен кислород. На пример, тој се забележува во издувните гасови на моторите со внатрешно согорување и тутуновиот чад. Извесни видови на пластика, особено оние добиени од акрилонитрил, испуштаат цијановодород кога ќе се загреат или запалат.
Органски деривати
Според номенклатурата на МСЧПХ, органски соединенија кои ја имаат функционалната група се нарекуваат нитрили. Еден пример е ацетонитрилот. Нитрилите обично не испуштаат цијанидни јони. Функционалната група со хидроксил и цијанид  сврзан со истиот јаглероден атом се нарекува цијанохидрин. За разлика од нитрилите, цијанохидрините испуштаат отровен цијановодород. Во неорганската хемија, солите што го содржат јонот се нарекуваат цијаниди.
Протонација
Цијанидот е базен. Цијановодородот има pKa-вредност од 9,21. Затоа, додавањето на киселини посилни од цијановодород во раствори на цијанидни соли води до испуштање на цијановодород.
Алкилација
Поради високата нуклеофилност на цијанидниот анјон, цијаногрупите лесно влегуваат во органски молекули со истиснување на халидната група (на пр. хлоридот on хлорометанот). Органските цијаниди се нарекуваат нитрили. Кај органската синтеза, зијанидот е синтон C-1; т.е. го продолжува јаглеродниот ланец за еден, притоа задржувајќи ја способноста да биде функционализиран.
Редокс
Цијанидниот јон е редуктор и оксидира под дејство на силни оксиданси како молекуларниот хлор, хипохлоритот и водород пероксидот. Овие оксиданси служат за уништување на цијанидите во отпадните води од рудници на злато.
Метално комплексирање
Цијанидниот анјон реагира со преодни метали, образувајќи врски M-CN. Оваа реакција е основата на токсичноста на цијанидот. Големиот афинитет на металите за овие анјони се должи на неговиот негативен набој, збиеноста и пособноста за π-сврзување.
Межу најважните координациски соединенија на цијанидите се калиум фероцијанидот и пигментот берлинско сино, кои не се токсични поради цврстата прикрепеност на цијанидите за средишниот железен атом. Берлинското сино е за првпат добиено по случајност во 1706 г. со загревање на супстанции со што содржат железо. јаглерод и азот. Подоцна се се добиени други цијаниди, и наречени по ова боја. Берлинското сино е одговорно за бојата на техничките нацрти, плавилата и цијанотипите.
Производство
Главен метод на производство на цијаниди е Андрусовиот процес каде гасовитиот цијановодород се добива од метан и амонијак во присуство на кислород и платински катализатор.
Натриум цијанидот, претходник на највеќето цијаниди, се добива со обработка на цијановодород со натриум хидроксид:
Отровност
Многу цијаниди се високотоксични. Цијанидниот анјон е инхибитор на ензимот цитохром c-оксидаза (наречен и aa3), четвртиот комплекс на ланецот на електронски пренос во внатрешната опна на митохондриите на еукариотните клетни. Се прикрепува на железото во оваа белковина. Сврзувањето на цијанидот со овој ензим го спречува преносот на електрони од цитохромот c до кислородот. Ова го прекинува ланецот на електронски пренос, што ѝ оневозмжува на клетката аеробно да произведува АТФ за енергија. Особено се засегнати ткивата кои се многу зависни од аеробно дишење како централниот нервен систем и срцето. Ова е пример за хистотоксична хипоксија.
Најопасното соединение е гасот цијановодород, чие вдишување предизвикува смрт. Затоа, кога се работи со овој гас, техничарот дише преку цевка со надворешен дотур на кислород. Цијановодородот се добива со додавање на киселина во раствор со цијанидна сол. Алкалните раствори на цијанидот се побезбедни за употреба бидејќи не даваат цијановодороден гас. Цијановодородот може да се произведе со согорување на полиуретани, и затоа тие не се препорачуваат за употреба во куќен и авионски мебел. Усното внесување на мало количество на цврст цијанид или цијаниден раствор (дури и само 200 мг), или изложувањето на цијанид во воздухот при концентрација од 270 милионитинки е доволно за да усмрти во рок од неколку минути.
Органските нитрили не испуштаат лесно цијанидни јони, и затоа имаат мала токсичност. За разлика од ова, соединенијата како триметилсил цијанид лесно испуштаат HCN или цијанидниот јон во допир со вода.
Противотров
Хидроксокобалминот реагира со цијанид образувајќи цијанокобалмин, кој безбедно се елиминира во бубрезите. Овој пристап е погоден бидејќи го спречува образувањето на метхемоглобин.
Чувствителност
Минималното ризично ниво не го штити организмот од одложени здравствени последици како хиперчувствителност, астма или бронхит. Ова ниво треба да се преиспита со добивањето на доволно податоци.
Рударство
Цијанидот претежно се произведува за експлоатацијата на сребро и злато. Тој ги раствора овие метали, овозможувајќи нивно одвојување од другите цврсти материи. Во цијанидниот процес, фино мелената висококласна руда се меша со цијанид (во сооднос од 1:500); нискокласната руда се става на купишта и се прска со цијаниден раствор (во сооднос 1:1000). Скапоцените метали се компелсираат од цијанидните анјони образувајќи растворливи деривати, како на пр. (дицијаноаргентат(I)) и (цидијаноаурат(I)). Среброто е помалку „благородно“ од златото и често се среќава како сулфид, па тогаш не се применува редокс (не треба ). Наместо тоа се одвива реакција на истиснување: Наситената течност што ги содржи овие јони се двои од цврстите супстанции, кои се исфрлаат во јаловиште или одлагалиште, откако ќе се отстрани сето злато. Металот се отстранува од наситениот раствор по пат на редукција со цинков прав или со адсорпција врз активен јаглерод. Излевањето на јаловиштата предизвикува еколошки и здравствени проблеми. Загадувањето на реките и потоците со цијанид води до многу смртни случаи кај луѓето и водните видови.
Водниот цијанид брзо хидролизира, особено на сончева светлина. Може да придвижи некои тешки метали како живата, ако е присутна. Златото може да се здружи со арсенопирит (FeAsS), кој е сличен на пиритот („злато на будалите“), каде половината од сулфурните атомис се заменуваат со арсен. Арсенопиритни руди што содржат злато реагираат слично кон неорганскиот цијанид.
Индустриска органска хемија
Втората по важност примена на алкалнометалните цијаниди е производството на соединенија што содржат CN, обично нитрили. Ацилцијанидите се добиваат од ацил хлориди и цијанид. Цијаногенот, хлороцијанот и тримерот цијанурхлорид се изведуваат од алкалнометални цијаниди.
Медицинска примена
Цијанидното соединение натриум нитропрусид се користи главно во клиничката хемија за мерење на кетонските тела во мочта на дијабетичарите. Поретко се користи во итни случаи за брзо покачување на крвниот притисок; се користи и за вазодилатација во истражувањата поврзани со крвните садови. Кобалтот во вештачкиот витамин B12 содржи цијаниден лиганд како примеса од прочистувањето; него телото мора да отстрани зада може да се активира витаминската молекула. За време на Првата светска војна, јапонските лекари за кратко користеле бакар цијанид во лекувањето на туберкулоза и лепра.
Рибокрадство и ловокрадство
Цијанидите бесправно се користат за улов на живи риби крај корални гребени за аквариум и рибните пазари. Овие постапки се штетни и осудени, но продолжуваат поради доходовноста на трговијата со егзотични риби.
Некои ловокрадци во Африка ставаат цијанид во поилиштата на слоновите и потоа ја продаваат нивната слонова коска.
Справување со штетници
Во САД се користат цијанидните уреди (мамки) M44 за усмртување на којоти, лисици и диви кучиња. Цијанидот се користи и за справување со штетници во Нов Зеланд, особено за посуми, кои се доведени во земјата и го загрозуваат опстанокот на домородните видови и шират туберкулоза кај говедата. Меѓутоа, цијанидот знае да убие и автохтони птици, заклучно со загрозената птица киви. Цијанидот е делотворен и во контролата на тамарското валаби, кој е уште еден штетник донесен во Нов Зеланд од Австралија. За складирањето, ракувањето и употребата на цијанид во Нов Зеланд е потребна дозвола.
Цијанидите служат и како инсектициди за фумигација на бродови. Цијанидните соли убиваат мравки, а на некои места служат и како отров за стаорци (иако почест е помалку отровниот арсеник).
Испитувања за цијанид
Количеството на цијанид се одредува со потенциометриска титрација, нашироко застапен метод во експлоатацијата на злато. Може да се одреди и со титрадија со сребрен јон.
Некои анализи почнуваат со истиснување на воздухот од закиселен вриечки раствор, вшмукувајќи ги испаренијата во базен впивен раствор. Цијанидната сол се впива во базниот раствор и потоа се анализира.
Квалитативни испитувања
Поради огромната токсичност на цијанидот, со тек на време се испробани многу методи. Бензидинот добива сина боја во присуство на ферицијанид. Железо(II) сулфатот може да се додаде во цијаниден раствор, како филтрат од испит за соединување на натриумот, и дава берлинско сино. Растворот од пара-бензохинон во ДМСО реагира со неорганскицијанид, образувајќи цијанофенол, кој е флуоресцентен. Присуството на цијанид се утврдува со ставање на примерокот под УВ-светлина, кој ќе добие зелена/сина боја.
NGC 7562A
NGC 7562A — спирална галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7562A се споменува и како UGC 12467, MCG 1-59-25, PGC 70881.
Откривање
Објектот е откриен на 25 октомври 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 16 м 1,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +6° 39' 11". Положбениот агол на објектот е во износ од 0°.
Други поделби
Проучување на NGC 7562A е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 70880. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 583. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 316.
Витолишка Река
Витолишка река — река која се наоѓа на Козјак, Мариово. Реката минува низ селото Витолиште и се влева во Црна Река.
Стојан Киселиновски
Стојан Киселиновски — македонски историчар, научен советник во Институтот за национална историја.
Животопис
Роден е во селото Б’мбоки во Костурско на 10 јануари 1943 година. Основно, средно и високо образование - Историски факултет, завршил во Романија. Се вработил во Институтот за национална историја во Скопје. Магистрирал и докторирал на скопскиот Универзитет „Св. Кирил и Методиј“. Покрај големиот број на научни трудови и книги на историска тематика, тој е автор и на првите класични афоризми во Македонија, а пишува и поезија и проза.
Дела
Стојан Киселиновски е автор на трудовите:
Хисарлака
Тврдината Хисарлака се наоѓа во близина на Ќустендил, Бугарија. Тврдината била изградена кон 5 век, а проширена во наредниот 6 век, во времето на Јустинијан I. По доаѓањето на Османлиите, тврдината била разрушена. Тврдината има форма на многуаголник, со размери 117/175 метри и плоштина на 21 декар.
Нокаут
Нокаут е музичка група од Скопје, Македонија, формирана во 1997 година, а реоформена во 2006 година. Основач на бендот е Никола Перевски – Пере кој со поддршка на Дарко Димитров и покана на Кирил Колемишевски (втор вокал) и Ацо Богдановски (перкусии) и Владимир Крстевски - Франц го формираа првиот состав на „Нокаут“. По неколку години пауза (2003-2006) Нокаут повторно се активирале во проширен и изменет состав. Покрај Франц и Пере влегуваат и членовите Благоја Антовски (тапани), Горјан Петровски (гитара), Бојан Перевски (перкусии), Борче Кузмановски (клавијатура), Виктор Николовски (бас гитара) и Луај Реџепов (гитара).
Фестивали и награди
Добитници се на наградите „Тинејџерска атракција“ во 1998, кога се и прогласени за „Група на годината“ две години по ред (1998, 1999). Во 2001 ја добиваат Златната Бубамара за албум и престижната награда како композитор и текстописец „Grand Prix“ на официјалниот избор за Евровизија на Скопскиот фестивал во 2002 година со песната „Од нас зависи“ во изведба на Каролина Гочева. Учествувале во повеќе турнеи, издвојувајќи ги “Сакам Скопско“, “Македонски Телекомуникации“, “Мис на Македонија“, "B.U.perfume" итн... Добитници на „Златната бубамара на популарноста“ 2011/2012 година за концерт на годината.
Во 2020, Нокаут победи на Макфест со песната "Сакам да живеам".
Концерти
На 17 декември 2014 година, „Нокаут“ одржале концерт во Универзалната сала во Скопје. Концертот започнал со песната „Фатална опсесија“, еден од првите хитови на групата, изведен на фестивалот „Макфест“ во 1997 година, а следувала песната „Танго“ со која се претставиле на истиот фестивал во 2014 година. Премиерно, била изведена песната „Понекогаш“, а концертот завршил со песните „Илјада причини за крај“ и „Ти си проблем“, која оригинално ја исполнувала групата „Студени нозе“. Инаку, на концертот гостувале и раперот Тони Зен, Владимир Поп-Христов од групата Д.Н.О., и Игор Џамбазов.
Ајне (река)
Ајне (долнолужички Dupej) е река, околу 40 километри долга во германската покраина Саксонија-Анхалт, која извира југоисточно од Харцгероде во планините Харц на 420 метри надморска височина. Ајне тече северно од сојузниот автопат Б 242 до Фридриксроде во источен правец, а потоа врти кон североисток кон подножјето на Харц. Речните канали течат низ Алтероде, Велбслебен и Вестдорф до Ашерслебен. Притоки на Ајне се Вибек, Лајне, Швенеке, Мукарене и Лангеталбах. Југоисточно од овој град, Ајне се влева во реката Випер на висина од 93,7 метри.
Ајне го дала името на заедницата на општини Випер-Ајне.
Манастир Жича
Жича е српски средновековен манастир од првата половина на 13 век, кој се наоѓа во близина на Краљево и припаѓа на жичката епархија на српската православна црква. Ја подигнал тогашниот прв крал на Србија од династијата Немањиќи, Стефан Немањиќ (голем жупан 1196-1217, крал 1217-1228), од 1206 до 1221 година, а најзначајна улога во неговото подигање имал и неговиот брат Свети Сава (1219-1233).
Главната манастирска црква, изградена во рашки стил, посветена на Воскреснување на Христос (Свети Спас), според мислењето на научникот и историчар на уметноста Војислав Ј. Ѓуриќ, кога била завршена црквата, станала пример, и тоа во текот на целиот 13 век, со што во историјата на рашкото градителство, имала клучно место. Внатре во црквата има два слоја на фрески:
Во текот на османлиското владеење со тој крај, манастирот повеќепати бил напуштан. Меѓу Првата и Втората светска војна, манастирот доживеал голема обнова, а најголемата реставрација е изведена по земјотресот кој ја погодил таа област во 1987 година.
Манастирот Жича во 1979 година бил прогласен за „споменик на културата од посебно значење, и бил поставен под заштита на Република Србија.
Историја
Манастирот Жича го изградил Стефан Првовенчани, но не се знае точно во кој период. Почетокот на изградбата бил во 1206 или 1207 година, а се смета дека изградбата и делумно фреските во манасторската црква биле завршени до врремето на одржување на големиот собир во Жича, на Спасовден, 20 мај 1221 година.
Ктиторот на црквата во 1217 година од папата Хонориј III (1216—1227) добил кралски венец, и се смета дека крунисувањето било извршено во Жича во текот на истата или наредната година. По стекнувањето на црковната независнот во 1219 година, кога во Никеја братот на Стефан Свети Сава бил поставен за прв српски архиепископ, Жича станала седиште на новооснованата архиепископија, и тука во 1220 година биле поставени епископите на седумте нових епископии, кои со трите стари ја сочинувале автокефалната српска архиепископија.
При своето враќање од Никеја во Србија, Сава од Цариград донел со себе сликари, кои започнале да работат на фрескописот на манастирската црква.
На почетокот на 14 век, за време на владеењето на кралот Милутин, започнала обновата на Жича, и во текот на целата прва половина на 14 век на манастирскиот комплекс се вршени разни поправки. Иако седиштето на српската црква било пренесено кај Пеќ, архиепископите, а потоа и патријарсите често отседнувале во Жича, посебно во текот на последните децении од 14 век, кога Османлиите сè повеќе ги загрозувале јужните делови на Србија, каде припаѓа Пеќ. Во Жича, во 1429 година деспотот Ѓураѓ Бранковиќ ја издал повелбата таканаречена Есфигменска повелба.
По падот на Србија во 1459 година, манастирот Жича настрадал, иако не се знае точниот датум. Она што се знае е дека жичкиот игумен со двајца монаси во 1520 година го основал манастирот Шишатовац на Фрушка Гора. Смедеревскиот митрополит Захарие во 1562 година го затекнал напуштен манастирот Жича, и почнал да ги обновува монашките ќелии, а во манастирот во 1587 година умрел патријархот Герасим. Османлиските дефтери од 16 век наведуваат дека во Жича во тој период имало монаси, како и тоа дека се работело на обновување на егзонартексот на манастирската црква. Во периодот меѓу 1614 и 1647 година, се знае дека Жича била напуштена, но иако на ѕидовите од комплексот се забележени натписи кои датираат од 17 век, не може со сигурност да се тврди дека во манастирот се одвивал нормален живот. Познато е дека во времето кога манастирската црква добила покрив, во 1730 година за време на митрополитот Јосиф, манастирот доста долго бил напуштен. Кон крајот на 18 век во манастирот работело училиште, а Караѓорѓе Петровиќ во 1806 година го посетил манастирот, и изградил монашки ќелии на четири спрата. По Првото српско востание, Османлиите повторно го урнале манастирот.
Работата на обнова на Жича започнала во 1856 година со новопоставениот епископ Јоаникије Нешковиќ, а новите српски кралеви Александар Обреновиќ и Петар I Караѓорѓевиќ во текот на своите крунисувања биле миропомазани во Жича, со што ја продолжиле традицијата на Немањиќи. На почетокот на 1858 година во манастирот било донесено ѕвоно од 478 фунти, подарок од Белград, од српскиот војвода Тома Вучиќ Перишиќ. На натписот на ѕвоното пишувало дека тоа ѕвоно го дава во чест и слава на апостолот и еванѓелистот Лука, својот заштитник.
За време на Првата светска војна, Жича повторно била разрушена, поради што во 1925 година започнала обнова на манастирскиот комплекс. Самата манастирска црква била обновена според проектот на Александар Дероко, а обновата на манастирот не престанала до почетокот на Втората светска војна.
Во текот на окупацијата на Србија, на 10 јули 1941 година германската војска го бомбардирала и го запалила манастирот, а жички епископ Николај Велимировиќ бил одведен во логорот Дахау.
На почетокот на 21 век, одржани се повеќе манифестации со кои била прославена 800-годишнината на манастирот Жича.
Битка кај Баница
Битката кај Баница е борба водена помеѓу четата на Македонската револуционерна организација на чело со Гоце Делчев против турскиот аскер кај серското селото Баница во 1903 година.
Битката
Пред почетокот на самата битка турските власти добиле точни подтоци за бројот на четниците и каде точно тие биле сместени, во кои куќи. Ноќта на 3 мај селото било опколено од страна на османликста војска. Бројот на турските сили се состоел од 300 војници и жандармериски и башибозлучки формации, од. Од друга страна пак бројот на четата изнесувала 21 четник на кои им се придружиле и околу 40 селани.
Борбата започнала утрото во 10 часот на 4 мај, Гоце Делчев прв припукал кон аскерот по што бил погоден и паднал на земја, при обидот да стане повторно бил погоден и загинал, а останатите продолжиле да стрелаат. Битката траела 30 часа и завршила на 5 мај во 16 часот.
Во текот на борбата загинал еден од најистакните водачи на Организацијата зедно со 11 четници. По судирот Турците го запалиле селото, а 166 селани биле затворени. Османалиите од своја страна имале 8 ранети и 5 загинати.
Винсент Прајс
Винсент Прајс (1911 - Лос Анџелес, ), американски глумец, холивудски ветеран, ѕвезда на класичните хорор филмови, како што се: „Куќа од восок“ и „Гавран“.
Лесли Нилсен
Лесли Нилсен (Leslie Nielsen; – ) бил американско-канадски глумец и комичар. Роден во Реџина, Канада, ѝ се посветил на глумецската кариера откако ја завршил Њујоршката театарска школа во 1949 година. Кон средината на 50. години заминал во Холивуд, откако претходно играл во 150 телевизиски серијали во Њујорк и започнал да снима филмови.
Лесли Нилсен својата светска слава ја стекнал благодарејќи на улогите во филмовите Има ли пилот во авионот, Неправедно обвинет, филмскиот серијал Гол пиштол и други.
Влаина Река
Влаина Река — река која се наоѓа на планината Влаина. Под селото Моштица се соединува со Селска Река и ја образуваат Моштичка Река.
Мезомеланезиски јазици
Мезомеланезиските јазици се подгрупа на океанските јазици кои се зборуваат на островите во Папуа Нова Гвинеја и на Соломонските Острови.
Јазици
Според Базата на осносвни австронезиски зборови од 2008 година оваа група е составена од:
Покрај оваа класификација, постои и подетална:
Билурскиот јазик, кој не е сроден со меланезиските јазици, спаѓа некаде меѓу бугенвилските и северозападните соломонски јазици.
Мало Трново
Мало Трново (Малко Търново) — град во Југоисточна Бугарија, административен центар на општината Мало Трново во Бургаската Област. Има население од околу 1.989 жители (2022).
Мало Трново е град во крајниот југоисточен дел на Бугарија, втор најголем граничен премин на бугарско-турската граница во планината Странџа. Целото население се состои од Бугари, и покрај близината на Турција. Сите жители на регионот се потомци на старобугарското население. Природниот резерват „Странџа“ е познат со единствениот растителен и животински свет на Балканот.
Во регионот се ноаѓаат многу археолошки и историски наоди од Тракијците. Во градот постои населба од античко време, исто така археолошки, историски и природонаучен музеј. Претставени се 5 збирки - археологиjа, нова и модерна историја, црковна уметност, етнографија и природа.
Редовни настани
Летен универзитет или „експедициjа“ — „Странџа планина и неjното место во влегувањето на цивилизациите Исток — Запад“, организиран од Нов бугарски универзитет, Софискиот универзитет „Св. Климент Охридски“ и Благоевградскиот универзитет „Неофит Рилски“.
Бен Фостер (фудбалер)
Бен Ентони Фостер (англиски: Ben Anthony Foster, 3 април 1983 година) — англиски професионален фудбалер кој игра како голман за ФК Вотфорд и англиската репрезентацијата.
Вест Бромвич Албион
Фостер се приклучил на премиерлигашот Вест Бромвич Албион на 29 јули 2011 и дошол од ФК Ватфорд, менувајќи го местото на голамот Боаз Михил. Двајцата има договор за позајмување на играч за сезоната 2011-12. Фостер одиграл во 37 од нивните 38 лигашки натпревари, само недостасува финалниот меч на сезоната.
Враќањето во Ватфорд
По испаѓањето на Вест Бромвич  од Првенството, Фостерповторно потпишал за премиерлигашот Ватфорд на 5 јули 2018, двегодишен договор, со опција за дополнителни година, за некоја непозната цена.
Ела Билинг
Елна (Ела) Билинг моминско Вулф (1869–1921) била шведска активистка за правата на жените и правобранител, која првично придонесувала за здружението на женските суфражисти (ФКПР) во Кристијанштад. Таа подоцна патувала нашироко низ Шведска, дури и на далечниот север, основајќи здруженија за право на глас. Билинг пишувала написи за право на глас за списанието на здружението Rösträtt för kvinnor (Гласови за жени). Таа се покажалаа како убедлив говорник во огранокот на Стокхолм на Националната асоцијација за право на глас на жените.
Биографија
Родена во Ферлов, Скане, на 26 март 1869 година, Елна Вулф била ќерка на крофтерот Нилс Оредсон Вулф и неговата сопруга Јохана родена Карлсдотер. Таа била израсната заедно со неколку браќа и сестри во нешто што изгледа дека било скромно опкружување. Во 1897 година се омажила за Јохан Алберт Билинг (1863–1918) со кого имала две деца. Работела одредено време како наставничка во основно училиште во Кристијанштад каде што станала член на градскиот Одбор за ублажување на сиромаштијата (Fattigvårdsstyrelsen), каде што била забележана по нејзината посветеност да се грижи за младите луѓе. Додека била во Кристијанштад, таа била активен член на ФКПР, локалниот огранок на Здружението за право на глас на жените.
Во 1912 година, семејството се преселило во Стокхолм каде Ела Билинг посветила зголемено внимание на движењето за право на глас на жените. Таа патувала низ земјата, собирајќи потписи и основајќи локални здруженија. Во 1913 година, нејзините посети на здруженијата на северот на Шведска привлекле значително внимание. Таа давала написи во списанието за право на глас на жените Rösträtt för kvinnor, особено охрабрувачки извештај за здружението за право на глас во Лулео во кое ги пофалила напорите на нејзиниот шеф Марта Бухт.
Од 1915 година, таа работела за краток период како избрана за член на Градскиот совет на Стокхолм. Таа исто така била претседател на огранокот во Стокхолм на Шведското здружение на жени на граѓани (Svenska Kvinnors Medborgarförbund). Ела Билинг починала во Стокхолм на 22 декември 1921 година и била погребана на гробиштата Остра во Кристијанштад.
IC 1672
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1903 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1672 е од видот S?. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. IC 1672 има привидни димензии од 0,5' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 22 м 43,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +24° 49' 14"". Положбениот агол на објектот е во износ од 25°.
Други поделби
Проучување на IC 1672 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Покахонтас (филм из 1995)
Покахонтас Pocahontas) биламерикански анимиран филм на Волт Дизни од 1995 година и инспириран од животот на индиската принцеза Покахонтас.
Синхронизацијата на српската телевизија е 2008 година, за каналот RTS 1 радио студио Laudworks. Филмот бил премиерно прикажан на 4 јануари 2009 година. Песните не биле синхронизирани. Официјалната српска синхронизација била 2019 година и го направила студиото Ливада Белград и се очекува премиерата.
Акција
По откривањето на Америка (Новиот свет), Англија започнувала да го освојува континентот. Откако Британците пристигнале, почнале да го градат новиот град Џејмстаун. Кога ги виделе Индијанците, отишле и го известиле началникот. Во една прилика, ќерката на началникот, Покахонтас, се запознава со британскиот генерал Џон Смит, каде што станале пријатели и подоцна се заљубиле. Кога ги видел Коколум, инаку најдобриот воин, го нападнал Џон. Кога Томас, пријателот на Џон, го видел ова, пукал во Коколум и го убил. Индијците го фатиле Џон, за да го убиеле во зори следниот ден. Покахонтас изгубил надеж дека може да го спаси Џон Смит, но баба Вилоу и велела да го следи нејзиното срце. Таа се упатувала кон нејзиниот татко, кој требало да го убие Џон. Пристигнува Покахонтас и ја ставил главата на Смит и му кажувал на татко му дека ако го убијат, нека ја убиел и неа. Шефот сфати дека не требало да се бори со Британците и сака примирје, но Џон бил погоден и тешко ранет, што значело дека мора да се врати во Англија на лекување. Покахонтас му велел дека му треба на народот и дека не може да оди кај него.
Воденичка Река (Клепа)
Воденичка река — река која се наоѓа на планината Клепа, источно од селото Мрзен Ораовец и северозападно од Кавадарци, при  поголем водостој се влева во реката Раец.
Провев
Провевот (арх. промаја) e воздушно струење кое се јавува во затворена просторија. Доколку една просторија има отвори од две или повеќе страни, настанува струње на воздухот поради разлика во температурата и воздушниот притисок. Провевот може да предизвика определени заболувања кај човекот.
Стина Бергман
Стина Бергман (29 април 1888 – 3 јули 1976) била шведска писателка, преведувачка и сценарист.
Бергман била ќерка на глумецот Август Линдберг и глумицата Аугуста Линдберг, и сестра на режисерот Пер Линдберг. Таа била во брак со писателот Јалмар Бергман.
NGC 539
NGC 539 — спирална галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Телото е откриено во 1886 година од страна на Френсис Ливенворт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 539 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,2 m/лм2. NGC 539 има привидни димензии од 1,6' х 1,3'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 25 м 21,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 18° 9' 52". Положбениот агол на објектот е во износ од 145°.
Други поделби
Проучување на NGC 539 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 5269. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 308; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5852. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1194.
NGC 7563
NGC 7563 — спирална галаксија во соѕвездието Пегаз, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7563 се споменува и како UGC 12465, MCG 2-59-15, CGCG 431-29.
Откривање
Објектот е откриен на 19 октомври 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7563 е од видот SBa. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 7563 има привидни димензии од 1,9' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 15 м 55,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +13° 11' 48"". Положбениот агол на објектот е во износ од 155°.
Теочак
Теочак (босански, српски, хрватски: Teočak) е општина во североисточниот дел на Босна и Херцеговина. Центар на општината е Теочак.
Теочак се наоѓа северно од Калесија и североисточно од Тузла. Административно е дел од Тузланскиот кантон во Федерацијата на Босна и Херцеговина.
Битка кај Аржинското блато
Битката кај Аржинското блато е борба на здружените чети на Македонската револуционерна организација со турската војска кај селото Аматово, Кукушко.
NGC 2762
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2762 се споменува и како MCG 8-17-45, CGCG 264-72.
Откривање
Објектот е откриен на 26 февруари 1851 година од страна на Вилијам Парсонс, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 72 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2762 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,1 m/лм2. NGC 2762 има привидни димензии од 0,3' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 9 м 54,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 50° 25' 6". Положбениот агол на објектот е во износ од 10°.
Други поделби
Проучување на NGC 2762 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 25828. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 44; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3430. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 982.
Стефан Наумов-Стив
Стефан Наумов-Стив (, — ) — македонски комунист, учесник во НОВ. Бил прогласен за Народен херој на Југославија на 29 јули 1945 година, како еден од првите борци од Македонија кои го добиле тоа одликување (заедно со Мирче Ацев, Орце Николов, Страшо Пинџур, Христијан Тодоровски-Карпош и Кузман Јосифовски-Питу).
Рани години
Стив Наумов потекнува од печалбарско семејство. Татко му Васил потекнувал од село Битуша. Тој уште кога имал 19-20 години заминал во Романија каде работел на сечење шуми, односно изградба на железнички пруги. По петгодишна работа се вратил во Битуша во 1903 година, кога се оженил со мајката на Стив, Јана Темелкова. По раѓањето на синот Сотир, Васил повторно заминал на печалба, овој пат во САД. По враќањето од САД, во 1913 година целото семејство се преселило во Битола. Потоа Васил повторно заминал во САД, каде останал до крајот на Првата светска војна. Стив Наумов се родил на 27 октомври 1920 година, како трето машко дете.