cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Општина Радовиш
Географија
Општина Радовиш има добри гравитациско-контактни и функционални врски во правец северозапад-југоисток, односно Штип и Струмица, од кои градот Радовиш е оддалечен само 35 односно 30 км. Градот Радовиш е сместен во централниот дел на општината, на надморска височина од 380 м, и претставува општински административе центар со добра местоположба за развој на стопанството.
Како административен центар ги опслужува и жителите на Општина Конче бидејќи во градот Радовиш се сместени сите државни институции кои имаат дејност на регионално ниво. Територијата на општина Радовиш со 608 км2 се вбројува меѓу средно големите општини.
Историја
На територијата на општина Радовиш уште од праисторијата се наоѓаат траги на материјалната култура. Посебно се интересни наодите од епохата на неолитот, бакарното време, халштатот и бронзата. Во времето на Филип II Македонски и Александар Македонски територијата на радовишко ја населувале Пеонците. Бројни остатоци од вредност се од времето на предримската и римската епоха. Тоа се претежно антички населби, некрополи, каструми, терми, аквадукти, милјокази и други наоди.
Градот Радовиш за првпат се споменува во 1019 во Грамотата на Византискиот цар Василиј II, а така се викала и средновековната жупа, што покажува дека градската функција потекнува од средниот век. Во тоа време, Радовиш претставувал значаен регионален трговско-занаетчиски и рударски центар. Името на Радовиш е поврзано со името на средновековната кнегиња од словенско потекло, Рада, која живеела во тврдината над градот, чиишто урнатини сè уште постојат. Во периодот на 14 век бил под власт на српските владаетери - 1361 година во него престојувал Цар Урош.
Под турското освојување во почетокот на 16 век во овој крај многу се населувале Јуруци - турско номадско племе, етничка група која и денес е присутна во радовишко. Документите Ќустендилски метрополити во 17 век се викаат и радовишки. Кон крајот на 18 век Радовиш било гратче опколено од ѕид од стара тврдина чии остатоци стојат и денеска. Некогаш големиот пат од Поморавје преку Куманово и Овче поле и Радовишко поле преку Струмица водел до Солунскиот и Струмскиот Залив. Во XIX и XX век Радовиш и околината биле под влијание на историските настани поврзани со разловечкото, кресненското и илинденското востание, потоа настаните од балканските војни, првата и втората светска војна и периодот по завршувањето на втората светска војна придонеле за денешниот изглед на Радовиш.
Територијата на општина Радовиш е богата со истражени и голем број неистражени археолошки наоѓалишта, манастири и цркви кои се дел од богатата ризница на споменици на културата.
Демографија
Во општина Радовиш има вкупно 36 населби, населени се само една градска и 20 селски населби со вкупен број на жители 28 244. Има три населби со повеќе од 1000 жители: Ораовица-1720, Ињево-1624, и Подареш-1413 жители во останатите населби живеат помеѓу 300 и 1000 жители. Во пет населби живеат помалку од 50-тина жители, а шест селски населби се целосно иселени.
Општествени установи
Во Радовиш работат две институции од областа на културата:
Стопанство
Приватниот сектор во општината го сочинуваат: Рударство, угостителство, текстил, шумарство, месна индустрија, трговија на големо и мало, занаетчиство (поправка на моторни возила, часовници, чевли, бела техника и др.), индустрија за конзервирање, млечна индустрија, индустрија за неметали, тутунска индустрија, козметичко-фармацевтска, обработка на злато и сребро. Приватната дејност е 90 % од вкупното стопанство.
Самоуправа и политика
Претходни градоначалници на Општина Радовиш биле: Герасим Конзулов (2017-2021),Сашко Николов (2013–2017) Роберт Велков (2005–2013), Ристе Кукутанов (2000–2005), Кирчо Сусинов (1996–2000) и Љупчо Захариев (1990–1996). На локалните избори во 2000, 2005, 2009, 2013 и 2021 победи кандидатот на ВМРО-ДПМНЕ, додека на изборите во 2006 и 2017 има победено канидидатот на СДСМ.
Актуелен Градоначалник на општина Радовиш е Ацо Ристов од редовите на ВМРО-ДПМНЕ. Тој е избран на локалните избори од 2021 година за мандат од четири години. Советот на општина Радовиш е составен од 19 члена. Според последните локални избори од 2021 година, членовите на советот според политичката припадност за мандатот 2021-2025 се:
Културни и природни знаменитости
Како културно-историски вредности коишто ги поседува општината Радовиш се Црквата „Св. Троица“, Параклисот Св. Спасо Радовишки, „Црква Св. Илија“, Туљбето, Крстот над Радовиш и Стариот Јавор.
Редовни настани
Заштитник на општината и градот Радовиш е светецот Свети Спасо Радовишки. Празникот се чествува секоја година на 21 август во параклисот „Св. Спасо Радовишки“ на плоштадот во Радовиш.
Култура и медиуми
Познати се фолклорните ансамбли: Ф.А „Бучим“, Ф.А. „Ацо Караманов“, Ф.А. „Китка“ - Ораовица, Ф.А. Славеј - Јаргулица и аматерските драмски студија. Во текот на годината се одржуваат: „Радовишкото културно лето“, Детскиот фолклорен фестивал „Оро весело“, Изворниот фестивал „Гајда“ - Ињево, Фолколорниот фестивал „Велигденските средби“ во Ораовица, „Карамановите поетски средби“, Манифестацијата „Самун ем Татлија“ и др.
Медиуми
Во медиумскиот простор присутни се една локална телевизија „ТВ Еми“, една регионална телевизија „ТВ Кобра“ и два кабелски оператори „АндесНет“ и “Телекабел“. Печатени локални медиуми се појавуваат периодично, a и еден локален-регионално мрежно место портал RadovisNews.
Телекомуникации
Во градот постои развиена фиксна и мобилна телефонија. Постојат неколку локални интернет доставувачи со безжично покривање на целиот град, и WiFi точки.
Образование
Во областа на образованието и воспитувањето работат вкупно осум институции. Една од нив е предучилишна комбинирана установа, пет основни училишта со повеќе подрачни објекти, една гимназија од областа на средното образование и еден факултет.
Основно образование
Основни училишта во општина Радовиш
Спорт
Во Радовиш дејствуваат организирано спортските клубови:
ФК Плачковица (формиран 1942 година),
ФК Детонит Јуниор,
пинг понгарски клуб „Еми Петрол-Радовиш“ (формиран во 1993 година, а денес се натпреварува во Националните Пинг-Понгарски лиги),
РК „Радовиш“ (игра во Супер Лигата на Македонија),
Борачкиот клуб „Бучим-Радовиш“ (освојувач на титулата Државен шампион на Македонија за 2013 година, Европски и Светски клупски шампион),
Стрелачкиот клуб „Бучим“,
Велосипедскиот клуб „Свиок“,
Триатлон клубот „Ана-да“,
NGC 3467
NGC 3467 — леќеста галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Општина Радовиш
Спорт
Риболовниот клуб „Крап-Радовиш“ (се натпреварува во Првата македонска риболовна лига),
NGC 3467
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3467 се споменува и како UGC 6045, MCG 2-28-30, CGCG 66-67.
Општина Радовиш
Спорт
Мото клубот „Џинка“,
Планинарското друштво „Бел Камен“,
NGC 3467
Откривање
Објектот е откриен на 18 јануари 1828 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Општина Радовиш
Спорт
Алпинистичкиот клуб „Плоча“,
NGC 3467
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3467 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 3467 има привидни димензии од 0,8' х 0,8'.
Општина Радовиш
Спорт
Џудо клубот “Сенсеи“,
NGC 3467
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0.
Општина Радовиш
Спорт
Спортски навивачи „Лебари“ и други.
NGC 3467
Други поделби
Проучување на NGC 3467 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 32903. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 191; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 847. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 976.
Општина Радовиш
Спорт
Исто така, во Општина Радовиш од 2013 година била возобновена и Општинската фудбалска лига - Радовиш, а постои и „Општинска училишна лига во футсал“ за Основните училишта од Општина Радовиш.
Радовиш поседува капитални спортски објекти како: Спортскиот-рекреативен комплекс „Шампион“ (со олимписки базен, повеќе игралишта за мал фудбал и кошарка, ракомет, одбојка и тениски терени), Спортската сала „25 мај“ со капацитет од 1,500 седишта, Градскиот стадион за фудбал во Радовиш, тениски терени, повеќенаменски спортски терени и друго.
NGC 3467
Користена литература
Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238)
Иден (Саксонија-Анхалт)
Иден (Iden) — општина во округот Штендал, во Саксонија-Анхалт, Германија.
Австриско-швајцарска епархија
Австро-швајцарската епархија — епархија на Српската православна црква.
Архијереј на епархијата е Андреј Чилерџиќ, а нејзиното седиште се наоѓа во Виена.
Историја
Епархијата беше формирана на 26 мај 2011 година со одлуката на Светиот совет на епископи на Српската православна црква за време на редовното мајско заседание. За администратор на новоформираната епархија беше назначен Иринеј (Буловиќ).
Се проценува дека во Виена живеат околу 100 илјади припадници на оваа епархија. Постојат три цркви и постојат планови за изградба на нова црква во Нојлерхенфелд од српските католици, кои досега имаат 172 цркви.
Тахиќанка со цвеќе
Тахиќанка со цвеќе — слика од 1891 од Пол Гоген. Денес, сликата се наоѓа во Новата Карлсбершка Глиптотека во Копенхаген.
Италијанска Швајцарија
мини|десно|270п|[[Јазици во Швајцарија|Јазични подрачја во Швајцарија – сооднос на мнозинското население согласно статистичко испитување спроведено во 2010 година. Управната поделба на картата е согласно 1 јануари 2021 година.
]]
Италијанска Швајцарија (Svizzera italiana) или Италијанскојазична Швајцарија — поим со којшто се опишуваат подрачјата на Швајцарија во коишто мнозинското население говори италијански. Италијанскојазичниот дел од Швајцарија во 2015 година броел отколку 350.000 жители, односно околу 6% од вкупното население на земјата, коишто главно ги населуваат кантоните Тичино и Граубинден. Сепак, во Швајцарија живеат околу 700.000 италијанскојазични лица, кои претставуваат околу 8% од вкупното население. Најголема општина во Италијанска Швајцарија со околу 68.000 жители е градот Лугано, којшто всушност е и најголем град во којшто се зборува италијански надвор од Италија.
Италијанскиот е службен јазик во Швајцарија и со тоа правно е еднаков со германскиот и францускиот.
Црква „Св. Вознесение Христово“ - Голозинци
'''Св. Вознесение Христово (или Св. Спас''') — православна црква во велешкото село Голозинци, Општина Чашка, претставник на Македонската преродба. Му припаѓа на Велешкото архијерејско намесништво во Повардарската епархија на МПЦ - ОА.
Црквата е гробишен храм сместен крај реката Тополка, на половина километар источно од селото. Градена е од 1800 до 1820 година. Во 1887 г. истакнатиот зограф Димитар Андонов Папрадишки насликал четири иконостасни икони во црквата.
Мека (покраина)
Мека (منطقة مكة) — најнаселената покраина во Саудиска Арабија која се наоѓа во западниот дел од земјата, и има долго крајбрежје. Зафаќа површина од 164,000 км² и има население од 5.797.971 жители (попис од 2004). Главен град е светиот град Мека, но најголем е Џеда, кој е исто така главното пристаниште во земјата. Гувернер на покраина е принцот Халид ел-Фејсал, син на претходниот крал Фејсал.
Основен суд Штип
Основен суд Штип — суд со основна надлежност сместен во градот Штип и го опфаќа подрачјето на општините Штип, Карбинци и Пробиштип, со судско одделение во градот Пробиштип. Воедно, овој суд има и проширена надлежност за подрачјето на судовите во Штип и Свети Николе.
Црква „Св. Атанасиј“ - Богомила
Свети Атанасиј — главна селска црква во азотското село Богомила, а воедно и парохиски храм на Богомилската парохија.
Основен суд Штип
Судот во Штип ја извршува судската власт во прв степен во рамките на гореспоменатите општини. Основниот суд во Штип одлучува за сите дела во прв степен по кривични дела и прекршоци извршени на подрачјето на општините.
Црква „Св. Атанасиј“ - Богомила
Црквата се наоѓа во самото село, а околу нејзе се наоѓаат и селските гробишта, како и споменикот на загинатите борци во НОБ.
Основен суд Штип
Историја
Основниот суд во Штип, како и останатите судови во Македонија, бил основан со Повелбата на Президиумот на АСНОМ за устројство на првите судови во Македонија на 31 март 1945 година.
Црква „Св. Атанасиј“ - Богомила
Историја
Црквата Свети Атанасиј е подигната во 1837 година.
Основен суд Штип
Историја
Првично, судот бил сместен во центарот на градот, позади куќата на Стрмбови, а денес позади хотелот „Гарни“. Во еден период, судот се наоѓал и во близина на Камениот мост во центарот на градот. Дел од судот се наоѓал и во зградата на плоштадот „Слобода“.
Црква „Св. Атанасиј“ - Богомила
Историја
За можноста дека сепак постоел постар објект врз кој е подигната денешната црква во Богомила, непосредно може да наведува податокот што произлегува од анализата на групата иконописни дела што потекнуваат од XVI/XVII век. Најголемо внимание предизвикуваат двата пара царски двери депонирани во црквата Св. Атанасиј.
Основен суд Штип
Внатрешна организација
Основниот суд во Штип е поделен на пет одделенија: приемно, граѓанско, прекршочно, кривично и извршно одделение.
Црква „Св. Атанасиј“ - Богомила
Архитектура
Била подигната во 1837 година како монументална трикорабна базилика со полукружна апсида на исток. Градена е од кршен камен и покриена со едноставен двосливен покрив од ќерамиди (првично со камени плочки). Затворениот трем долж западната и делумно на јужната страна и камбанаријата што се надвишува над западниот влез се доградби од поново време судејќи според фотографијата од 1929 година, каде што се гледа старата камбанарија изградена целосно од дрвена граѓа и тремот кој од западниот влез до јужната страна до прозорското окно е со отворена диспозиција, заграден со ниска дрвена ограда. На јужната страна има уште еден влез и два полукружни прозорски отвора, додека на северната има еден отвор повеќе.
Корабите во внатрешноста на црквата се одвоени со по пет масивни столбови со украсни капители. Тие се поврзани со пандатифи и лакови меѓу себе. Таваницата е рамна со тоа што централниот кораб ги надвишува бочните два. На западната страна има галерија на кат, додека олтарниот простор на исток е одвоен со висока трикатна иконостасна преграда. Олтарниот простор, покрај полукружната апсида има оформено и две плитки ниши за проскомидијата и ѓаконикот.
Фрескоживопис
Црквата е живописана во 1844 година од непознат зограф, кој негува наивен и шематизиран стил на ликовно изразување.
На северната страна, во првата зона, од запад кон исток, во одделни правоаголни полиња се насликани во цел раст „Св. Константин и Елена“ меѓу Чесниот крст, архиѓаконот Стефан, кој во десната рака држи модел на храм со купола, а во другата кандило, а покрај приложничките записи е запишана и годината 1844, потоа следува „Св. Пантелејмон“ со лекарски инструменти и медицинска кутија во рацете. На крајот е претставата на „Света Троица“, каде што меѓу Бог Отец, кој во раката носи жезол, и Бог Син (Исус Христос) кој благословува со едната рака, насликана е вселената врз која е поставен голготскиот крст, а на него, пак, е застанат Светиот дух во вид на гулаб. Светата Троица лебди во облаци опкружени со ангелски чинови - престоли. Во втората зона, светителите насликани во цел раст се издвоени со помош на правоаголни и кружни столпчиња со капители и лачно поврзани меѓу себе. Во архијерејска одежда се насликани „Св. Григориј Богослов“, „Св. Јован Златоуст“ (?) и „Св. Василиј Велики“, следува „Св. Игнатиј“ меѓу лавовите, каде што уште еднаш е забележана годината 1844, потоа „Св. Петка“ со маченички отсечената глава и долг крст во левата рака, а во десната носи бројаници. На крајот е насликана фигурата на „Св. Спиридон“.
Во олтарот, во првата зона е претставено Причестувањето на апостолите, каде што кон средишната, фронтално поставена фигура на Исус Христос, насликан како благословува со обете раце, му приоѓаат дванасетте апостоли во поворка по шест од обете страни. Во конхата на апсидата е насликана Богородица Ширшаја Небесна. Богородица е во став на оранта, а во нејзините пазуви е тркалезен медалјон со Христос Емануил, кој благословува со обете раце. Во проскомидијата е претставен Мртвиот Христос во путир со наклонета глава кон десното рамо. Насликан е со сина перизома околу бедрата, со прекрстени раце пред себе, придружен со орудијата на неговото мачеништво, копјето и сунѓерот натопен со оцет. Богородица и Јован се насликани од обете страни на Исус, со крената рака кон лицето, во гест на жалост.
На јужната страна, од исток кон запад, во првата зона се „Св. Недела“ и „Св. Катерина“ со долги маченички крстови во рацете и со отворени круни на главите. Во втората зона, во ист амбиент и со еднаков шаблон се насликани во архијерејски одежди „Св. Никола“ и „Св. Атанасиј“ со евангелија во рацете. Следуваат две поопширни композиции, „Вознесението на пророкот Илија“, каде што во горниот дел е насликан Илија во огнена кочија што ја вознесуваат четири црвени крилати коњи. Во долната зона Елисеј го прима милотот, а во десниот агол е претставена уште една сцена во која св. Илија во пештерата, придружен од ангел, го хранат гаврани. Другата композиција е посветена на „мачеништвото на св. Георги Јанински“.
Во овој циклус посветен на маченикот од Јанина е насликан „Св. Георги“ во средишниот простор во цел раст, облечен во карактеристична народна носија фустанела, елек, црвена наметка и фес на главата. Нему од обете страни му приоѓаат ангел со венец за неговото мачеништво и Христос со двоен благослов. Сцените течат од десната страна со „Приведувањето на св. Георгија“ пред турскиот старешина, потоа, под оваа сцена следува „Тепањето на светецот со жили“. На спротивната страна продолжува „Третиот суд“, каде што св. Георгија го тепаат со жили и други справи за мачење. Четвртиот суд е „бесењето на св. Георгија“. На запад, на оградата од галеријата на кат, насликано е „Успението на Богородица“, а на сводот од централниот свод, во елипсовидна рамка е насликана допојасна претстава на „Исус Христос како благословува со обете раце“.
Иконостас
Покрај ѕидното сликарство, црквата поседува и завидно иконописно творештво. Во прв ред тоа се иконите на трикатниот монументален иконостас, кој го надвишува Големиот крст со Распетието Христово што лежи на змиовидно подножје, со придружните икони на „Богородица“ и „Св. Јован“. Иконостасната преграда е со едноставен украс од сликана флорална декорација без употреба на резба. Иконостасот е дело на повеќе автори од различни периоди, меѓу кои највидно место заземаат зографите Михаил Анагност и син му Никола од Крушево. Зографите Михаил и Никола, во 1848 година биле поканети да учествуваат во изработката на иконостасните икони. За ова имаме потврда од сигнатурата испишана на престолната икона на „Св. Димитрија“ од каде што може да се види дека иконата е сликана од раката на Михаил и неговиот син Никола од Крушево во 1848 година. Освен четирите престолни икони, во периодот од 1843 до 1848 година, судејќи според наведената година во натписот на дарителот на престолната икона на „Св. Харалампиј“ зографската тајфа од Крушево сукцесивно изработила уште дваесет и осум икони на број за пополнување на вториот ред со празничните икони и третиот што го сочинува деисисот со апостоли.
Во пополнување на содржините на иконостасот подоцна учествувал и Димитар Папрадишки во 1883/84 година. Папрадишки во овој период, освен во „Св. Атанасиј“ во Богомила, работел во повеќе цркви во Велешко. Тој за црквата „Св. Атанасиј“ во Богомила изработил четири престолни икони во 1883/84 година и една одделна икона со претставата на „Тајната вечера“ во 1938 година.
Во изработката на дел од престолните икони учествувал и еден локален зограф од XIX век кој не е на уметничкото ниво на тајфата на Михаил и Никола од Крушево, ниту пак на Папрадишки. Тој ги слика царските двери со претставите на Благовештението и пророците Давид и Соломон, понатаму, негови дела се „Св. Атанасиј“, архангелот Гаврил од јужната врата и архиѓаконот Стефан од северната врата. Негови дела се и Задпрестолното распетие со придружните икони, на кој се насликани „Св. Богородица“ и „Св. Јован“, но и Надиконостасниот крст со Распетието Христово, кое лежи на змејско подножје со придружните икони на „Богородица“ и „Св. Јован“ и веројатно иконата со допојасната претстава на „Исус Христос“.
Црквата содржи и иконописен трезор, кој содржи поголем број на икони кои не се составен дел на иконостасот.
Аседера
Аседера — општина во покраината Бадахос, во автономната заедница Екстремадура.
Арборетум Трстено
Арборетрумот е основан во 1948 година на просторот на ренесансен летниковец со градина, на имо кој од крајот на 14 века бил во сопственост на благородничкото семејство Гучетиќ-Годзе. Во 1949 година бил заштитен со закон како споменик на природата. Се простира на површини од приближно 25 ха и на тој простор обединува неколку целини:
Во рамките на комплексот на арборетумот, освен летниковецот, се наоѓаат и капелата Свети Јероним од 17 век, стара преса за маслинки, акведукт од 15 век и барокна фонтана со Нептун и нимфите, изградена во 1736 година. Заедно со богатиот растителен фонд кој го сочинуваат 465 одгледувани и 510 самоникнати видови, Арборетумот Трстено на единствен начин го соединува природното и културното наследство.
Надлежност над арборетумот дене има Хрватската академија на науките и уметностите.
Историја
Парковскиот комплекс, од кого подоцна настанал арборетумот, бил создаден на крајот на 15 век, кога во 1494 година дубровничкиот властелин Иван Маринов Гучетиќ-Годзе на својот полски имот подигнал летниковец со парк. Летниковецот и паркот набрзо станале средиште на културниот живот на Дубровник и за нив се поврзани многу познати имиња од културната историја на Дубровник. Меѓу останатите тука боравела и познатата дубровничка поетеса и убавица Цвијета Зузориќ, а во текот на 16 век на овој имот познатиот филозоф и хуманист Никола Витов Гучетиќ напишал бројни филозофски дела и расправи.
На крајот на 19 и почетокот на 20 век на имотот се изградил уште еден парк, просторно одвоен од ренесансната градина, уреден во тогаш модерен пејзажен стил.
Целиот комплекс во 1948 година бил претворен во арборетум, а следната година бил заштитен како споменик на природата. Забранети биле работи кои можеле да им нанесат штети на архитектонските и градинарските споменици, како и на растенијата и животните на целата површина на арборетумот. Било забрането корнење и берење на одгледуваните и самоникнатите растенија како и на нивното семе. Исто така бил забранет и ловот, убивање на животни и нивно изнесување од арборетумот. Денес Арборетум Трстено е во надлежност на Хрватската академија на науките и уметностите. Хрватската академија на науките и уметностите.
Летниковец
Изградбата на самиот летниковец била завршена во 1502 година. Зградата била ѕидана во ренесансен стил, но првичната градба била срушена во земјотресот кој го погодил Дубровник во околината во 1667 година. На негово место бил соѕидан нов кој постои и денес. Освен летниковецот во парковскиот комплекс се наоѓаат и капелата Свети Јероним од 17 век и економски објекти, во чиј состав е и мелницата за маслини со добро сочувани преси за цедење маслиново масло.
Ренесансен парк
Паркот Гучетиќ му припаѓа на карактеристичен вид дубровничка ренесансна градина. Според времето на создавање постар е од многу прочуени италијански и француски ренесансни градини. Тоа е парк со геометриска основа која сочинува ортогонална мрежа на пешачки патеки, обрабени со ниски камени ѕитчиња. Средиште на паркот е главното шеталиште, со двократна колонада од камени столбови кои носат пергола од винова лоза. Од останатите елементи карактеристични за ренесансните градини во рамките на паркот Гучетиќ се наоѓа и павилјон со поглед на отворено мое и Елафитските Острови, простор за одмор, наречен „зелена лоѓија” и фонтана до која се доведувала вода со акведукт со 14 лакови, долг 70 метри. Акведуктот и фонтаната биле изградени во 15 век, а денешниот барокен изглед, со скулптурите на Нептун и нимфите, фонтаната го добила во 1736 година, кога била преуредена.
Нова дел на паркот
Овој нов парк ѝ припаѓа на специфична групација јужнојадрански градини кои ги карактеризира композициско решение кое соединува два спротивни градинарски концепти:
Паркот почнува на шумовита ледина од каде, преку камени скалила и видиковец, постепено се спушта низ стрмна падина сè до морскиот брег. Во средишниот дел на паркот доминира украсна „урнатина“ со сончев часовник, од каде се пружа панорамски поглед на Елафитските Острови.
Услови на живеалиштето
Арборетум Трстено лежи на геолошка подлога од мезозојски пропусни варовнички стени. Климата е средоземна, со средна годишна температура од 15,5 °C, релативна влажност на воздухот од 67% и средна годишна количина на врнежи од 1284 мм.
Растителност
Растителноста застапена во арборетумот претставува спој на одгледувани видови и автохтона растителност од ова подрачје.
Одгледувани видови
Збирката на одгледувани видови во најголем дел се наоѓа во склоп на старата ренесансна градина и денес опфаќа 465 растителни видови, кои припаѓаат на 111 семејства. Според географското потекло најголем број се средоземни и европски видови, кои се застапени со 31%. Во време кога бил формиран Гучетиќевиот парк во Дубровник, благодарение на бројната поморска флота, почнале да пристигаат и различни странски видови, па така во паркот бројни се и азиските видови, застапени се со 22%, а значаен е и бројот на американски кои ги има 17%. Освен украсни оваа збирка ја сочинуваат и економски корисни видови, како што се лимон, портокал, чедрун (Citrus medica), калинка, винова лоза, рози, јасмин, рузмарин, лаванда, сантолина и други.
Кон крајот на 19 и почетокот на 20 век паркот бил збогатен со растенија од сите страни на светот, меѓу кои се палми - - феникс палма, вашингтонија, висока жумара (Serenoa repens) и мала жумара, потоа камфоровац, авокадо, плутар, вирџиниски драгун (Diospyros virginiana), гумиевец, еукалиптус, црн и жолт бамбус, цикас и многу други егзотични видови. Меѓу најголемите и најстари видови дрвја, чија старост достига и 150 години, се наоѓаат стебла на гинкго, американска липа (Tilia americana), либансиг кедар (Cedrus libani), тулипановец, хималајски чемпрес (Cupressus torulosa), чинар (Platanus orientalis) и многу други.
Автохтони видови
Автохтоната самоникната растителност застапена е на просторот на арборетумот со 510 вида, од 84 семејства. Основа ја сочинуваат шуми од благун, алепски бор и чемпрес, растителност од макии и растителност на крајбрежните стенаи. Како доминантни елементи на средоземната растителност се јавуваат маслина и рогач, а локално, на подлабоко и повлажно земјиште, се јавуваат и субмедитерански видови бел граб, јасен и лавор, а на стрмните стени над море ретки наоѓалишта од дрвенеста млечика.
Занимливости
На просторот на арборетумот снимани се бројни сцени од популарниот серијал Игра на тронови, на американската продукциска куќа ХБО (HBO). Единственоста на градината со летниковец, акведукт, мелница, барокна фонтана со скулптури на Нептун и нимфи и видиковец со поглед на море и острови створиле неповторлива природна сценографија за King’s Landing.
Екатерина Каравелова
Екатерина Каравелова (бугарски: Екатерина Каравелова), (21 октомври 1860 во Русе – 1 април 1947 во Софија) — бугарска просветителка, преведувачка, публицистка, правосудна и активистка за правата на жените. Таа била основач на културната женска организација Маика и нејзин претседател од 1899 до 1929 година, потпретседател на Бугарската женска унија во 1915-1925 година, претседател на бугарскиот огранок на Женската меѓународна лига за мир и слобода во 1925 година, ко-основач на Бугарско-романското друштво во 1932 година и соосновач на Друштвото на бугарските писатели и негов претседател во 1935 година.
Активна како учителка, рано била активна во дебатата за образованието на жените и статусот на наставничките. Во 1901 година, таа била ко-основач на Бугарската женска унија заедно со Вела Благоева, Кина Конова, Ана Карима и Јулија Малинова. Организацијата била чадор организација на 27 локални женски организации кои биле основани во Бугарија од 1878 година. Таа била основана како одговор на ограничувањата на образованието на жените и пристапот до универзитетски студии во 1890-тите, со цел да се продолжи интелектуалниот развој на жените и учество на студии, организирала национални конгреси и го користела весникот Женски глас како свој орган. Екатерина Каравелова била бугарски делегат на повеќе меѓународни конференции. Во 1935 година таа се спротивставила на смртната казна на политичките затвореници во Бугарија, а во 1938 година служела во комисија која се спротивставила на затворањето на бугарските училишта во Романија.
Точката Каравелова на Антарктикот е именувана по нејзе.
Мртвите херои на нашата иднина
Мртвите херои на нашата иднина е книга од македонскиот блогер Струмјан, издадена во едицијата „Блог-записи“. Едицијата е составена од 14 книги на независни автори - блогери на издавачката куќа „Аквариус пет“.
Вистинско име на авторот е Илија Илиев, роден 1970 година, познат македонски хуморист, кој објавувал во Остен и Хихирику. Книгата содржи куси карикатурни описи со исклучително саркастичен карактер.
''„Кога се појавија првите текстови од серијалот, не бев сигурен дека авторот ќе ја истера докрај оваа замисла. На моја среќа не бев во право“'' - вели Сашо Мацановски Трендо во својот осврт кон книгата. Иван Карадак додава: „Да се нафати некој денес да напише книга, особено овде, кај нас во Македонија, покрај неопходниот талент мора да поседува уште еден квалитет: да биде бескрајно наивен, храбар или луд...“
113 (број)
113 (сто и тринаесет) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 112 а претходник на бројот 114.
Список на фараони
Оваа статија содржи список на фараони на Стариот Египет, од ранодинастичкиот период пред 3000 п.н.е. па сѐ до крајот на Птолемаидската династија, кога Египет станал римска провинција под водство на Октавијан Август во 30 п.н.е.
Важно е да се спомене дека речиси сите дадени години се приближни. Датирањето во египтологијата има разни системи, зависно од нивната структура и претпоставки. Ова е една таква интерпретација, но сигурно не и единствената.
Архаичен период
Во Архаичниот период спаѓаат т.н. Ранодинастички период, кога Долен Египет и Горен Египет биле засебни кралства, како и Првата и Втората династија
Ранодинастички период: Долен Египет
Долен Египет, наречен уште и Црната Земја, го зафаќал северниот дел на реката Нил и неговото устие. Овој список можеби не е целосен:
Ранодинастички период: Горен Египет
Горен Египет, наречен уште и Црвената Земја, го зафаќал јужниот дел на реката Нил и пустините. Овој список можеби не е целосен (има уште многу за кои не се знае дали постоеле):
Прва династија
Првата династија која владеела од 3050 п.н.е. до 2890 п.н.е.
Втора династија
Втората династија владеела од 2890 до 2686 п.н.е..
Старо Кралство
Кралската престолнина за време на Старото Кралство била Мемфис, каде Џосер го воспоставил својот двор. Старото Кралство е веројатно најпознато по големиот број на изградени пирамиди. Затоа, Старото Кралство често се нарекува „Добата на пирамидите“.
Трета династија
Третата династија владеела од 2686 до 2613 п.н.е..
Четврта династија
Четвртата династија владеела од 2613 до 2498 п.н.е. и во неа спаѓаат фараоните по чии наредби се изградени големите пирамиди - Хуфу (Кеопс), Хафр (Кефрен) и Менкаур (Микерин).
Петта династија
Петтата династија владеела од 2498 до 2345 п.н.е..
Шеста династија
Шестата династија владеела од 2345 до 2181 п.н.е..
Прв преоден период
Првиот преоден период е периодот помеѓу крајот на Старото Кралство и доаѓањето на Средното Кралство.
Старото Кралство пропаднало по смртта на Пепи II. Тој владеел цели 94 години, подолго од било кој друг монарх во историјата, и умрел кога имал 100 години. Подоцнежните години од неговото владеење се одликуваат со неефикасност заради неговата старост.
Обединетите кралства се разделиле на повеќе делови и владетелите морале да се справуваат со гладот како резултат на овој распад.
Околу 2160 п.н.е., нова низа фараони пробале повторно да го обединат Долен Египет од нивната престолнина Хераклепол. Но, во меѓувреме, соперничка група фараони стационирани во Теба повторно го обединувала Горен Египет и судирот помеѓу овие две династии бил неизбежен.
Околу 2055 п.н.е., потомок на фараонот Интеф III ги поразил хераклеполските фараони, ги обединил двете земји, ја основал Единаесеттата династија и владеел како Ментухотеп II, првиот фараон на Средното Кралство.
Седма и Осма династија (заедно)
Седмата и Осмата династија владееле од 2181 до 2160 п.н.е.. (Оваа табела се заснова врз Абидоската табела од храмот на Сети I, преземена од www.narmer.pl/main/abydos_en.html)
Деветта династија
Деветтата династија владеела од 2160 до 2130 п.н.е..
Десетта династија
Десеттата династија била локална група која го занишала Долен Египет - владеела од 2130 до 2040 п.н.е..
Единаесетта династија
Единаесеттата династија била локална група која влечела корени од Горен Египет - владеела од 2134 до 1991 п.н.е..
Средно Кралство
Средното Кралство е период од крајот на Првиот преоден период до почетокот на Вториот преоден период. Покрај Двенаесеттата династија, некои стручњаци ја ставаат Единаесеттата, Тринаесеттата и Четиринаесеттата династија во Средното Кралство. Средното Кралство се одликува со експанзија на трговијата вон самото кралство. Ова отворено тргување довело до падот на Средното Кралство, поттикнат од инвазија од Хиксите.
Дванаесетта династија
Дванаесеттата династија владеела од 1991 до 1802 п.н.е. која подоцна Египќаните ја сметале за најдобрата династија.
Втор преоден период
Вториот преоден период е период на неред меѓу крајот на Средното Кралство и почетокот на Новото Кралство. Периодот е најпознат како времето во кое Хиксите се појавиле во Египет, чии владеења се состоеле од Петнаесеттата и Шеснаесеттата династија.
Тринаесеттата династија била многу послаба од Дванаесеттата династија и не можела да го задржи Египет во целост. Провинцијалното владеачко семејство во Ксоа, кај мочуриштата на западното устие, се отцепило од централната власт и ја формирало Четиринаесеттата династија.
Хиксите за првпат се појавиле за време на владеењето на Собехотеп IV, кои околу 1720 п.н.е. го зазеле градот Авара (денешен Тел ед-Даба/Хатана). Хиксите, под водство на Салита, основачот на Петнаесеттата династија, го зазеле Египет за време на Дудимос I.
Во времето кога Мемфис потпаднал под власта на Хиксите, египетската владејачка династија во Теба објавила независност и се вопоставила како Седумнаесеттата династија. Подоцна оваа династија ги потисната Хиксите назад во Азија.
Тринаесетта династија
Тринаесеттата династија (според Торинскиот папирус) владеела од 1803 до околу 1649 п.н.е. и истрајала 153 или 154 години според Манетон.
Местото на следниве кралеви е несигурно:
Четиринаесетта династија
Четиринаесеттата династија била локала група од источното устие, сместена во Ксоа (Авара), која владеела од околу 1705 до околу 1690 п.н.е..
Торинскиот папирус ни дава уште 25 имиња, некои нецелосни, и без ниеден датум. Ниедно од овие имиња не се јавуваат никаде на друго место, и сите се мошне сомнителни.
Петнаесетта династија
Петнаесеттата династија се јавила од Хиксите: пустински бедуини кои дошле од Плодната полумесечина и воспоставиле краткотрајна управа врз Нилскиот регион, и владееле од 1674 до 1535 п.н.е..
Борис Новковиќ
Борис Новковиќ (на Boris Novković; роден на ) е хрватски поп пејач. Роден во, Босна и Херцеговина во поранешна Југославија, Борис уште во рани години покажал интерес за музиката, што не било и чудно затоа што и двата негови родители се занимавале со тоа. Мајка му била учителка по музичко, додека неговиот татко Ѓорѓе Новковиќ беше еден од водечките хрватски текстописци и музички менаџери. Тој го издаде неговиот прв албум Куда иду изгубљене дјевојке во 1986 кој се продаде до 120,000 копии, а неговиот следбеник Јачи од судбине (1987) беше дури и поуспешен. Следуваа уште два успешни албум: Док свира Радио во 1988 и Обојени снови во 1989.
Список на фараони
Шеснаесетта династија
Шеснаесеттата династија била домородна група сместена на северниот брег на Синајскиот Полуостров (Пелусиум) и владеела од 1663 до околу 1555 п.н.е.:
Борис Новковиќ
Во 1990 тој за малку ќе ја претставуваше Југославија на Евровизија со песната „Дајана“, но сепак заврши на второто место кое и не беше многу лошо за него затоа што го одведе на Меѓународниот фестивал во Куала Лумпур. До 2003 година издаде уште седум нови албуми, како и две „Best of“ компилации, но само неколку песни можеа да го повторат успехот од неговите постари. Песни коишто оставија најголем траг најверојатно се: „Струји Струја“, „Све мијења све“ и „Далеко“.
Список на фараони
Шеснаесетта династија
Некои извори даваат дури шест други имиња – Семкен, Хаусер, Секет, Ахетепр, Аму и Небхепешр (Апепи III) – кои не се споменати никаде на друго место. Изгледа дека до 1555 г. п.н.е. оваа група сосема исчезнала.
Борис Новковиќ
Во 2005 година, петнаесет години после неговиот неуспех да ја претставува Југославија на Евровизија, Новковиќ победи на националниот избор за песна на Евровизија Дора и го доби правото да ја претставува сега независната Хрватска на Евровизија 2005 која се одржа во Киев, Украина. Тој ја претставуваше неговата земја со песната „Вукови умиру сами“ заедно со некои членови од ансамблот Ладо. Поради претходното учество на Хрватска во Евровизија 2004 год., земјата немаше доволно бодови за директен влез во финалето, па поради тоа најпрво Новковиќ ја изведе песната во полуфиналето, каде што заврши на четвртото место со 169 бода и се квалификуваше за финалето. Во финалето заврши на 11-то место со 115 бода.
Список на фараони
Седумнаесетта династија
Седумнаесеттата династија била сместена во Горен Египет и владеела од 1650 до 1550 п.н.е.:
Ново Кралство
Новото Кралство е период кој ги покрива Осумнаесеттата, Деветнаесеттата и Дваесеттата династија од 16 век п.н.е. до 11 век п.н.е., помеѓу Вториот и Третиот преоден период.
Преку воената хегемонија во странство, за време на Новото Кралство Египет се проширил најмногу во својата историја. Државата се проширила длабоко во Нубија на југ, како и на големи територии на Блискиот Исток. Египетските војски се бореле со хетитски сили за превласт на денешна Сирија.
Двата најпознати крала од Новото Кралство се Ехнатон, познат и како Аменхотеп IV, чија исклучителна посветеност само на богот Атон се смета за прв пример на монотеизам, и Рамзес II, кој пробал да ги врати териториите на денешен Израел, Либан и Ситија кои Египет ги имал за време на Осумнаесеттата династија. Неговите походи резултирале со Кадешката битка, каде тој ја водел египетската војска против војската на хетитскиот крал Мватали II.
Осумнаесетта династија
Осумнаесеттата династија владеела од 1550 до 1295 п.н.е.:
Дваесетта династија
Дваесеттата династија владеела од 1185 до 1070 п.н.е.:
Трет преоден период
Третиот преоден период го одбележал крајот на Новото Кралство по колапсот на Египетската империја. Во овој период владееле разни династии со либиско потекло, и затоа алтернативно овој период се нарекува Либиски период.
Дваесет и прва династија
Дваесет и првата династија била сместена во Танис и била релативно слаба група. Теоретски тие биле владетели на цел Египет, но фактички нивното влијание било ограничено на Долен Египет. Владееле од 1069 до 945 п.н.е.
Дваесет и втора династија
Фараоните од Дваесет и втората династија биле Либијци кои владееле од околу 945 до 720 п.н.е.:
Дваесет и трета династија
Дваесет и третата династија била локална група, повторно од либиско потекло, сместена во Леонтополис која владеела од 836 до 720 п.н.е.:
Либујци
Либујците не се сметаат за династија. Тие биле уште една група на западни номади (Либијци) кои живееле на територијата на западното устие од 805 до 732 п.н.е..
Дваесет и четврта династија
Дваесет и четвртата династија била краткотрајна соперничка династија од западното устие (Саис), со само два фараона кои владееле од 732 до 720 п.н.е..
Доцен период
Доцниот Период се протега од 732 п.н.е. до моментот кога Египет станал римска провинција во 30 п.н.е.. Во него спаѓаат периодите во кои владееле Нубијците, Персијците и Македонците.
Дваесет и петта династија
Нубијците извршиле инвазија на Египет во 732 п.н.е. и го зазеле престолот, воспоставувајќи ја Дваесет и петтата династија која владеела сѐ до 656 п.н.е..
Овие на крајот биле потиснати назад во Нубија, каде создале кралство во Напата (656-590), и подоцна, во Мерое (590 п.н.е. - 4 век н.е.)
Дваесет и шеста династија
Дваесет и шестата династија владеела од околу 672 до 525 п.н.е..
Дваесет и седма династија
Во 525 п.н.е. Персиската империја го освојува Египет и така тој станува дел од нивното царство сѐ до 404 п.н.е.. Ахеменидските шахови во ова доба биле признавани за фараони, така сочинувајќи ја „Дваесет и седмата“ династија:
Дваесет и осма династија
Дваесет и осмата династија траела само 6 години, од 404 до 398 п.н.е., со само еден фараон:
Дваесет и деветта династија
Дваесет и деветтата династија владеела од 398 до 380 п.н.е.:
Триесетта династија
Триесеттата династија владеела од 380, па сѐ додека Египет повторно не потпаднал под персиска власт во 343 п.н.е.:
Триесет и прва династија
Египет повторно потпаднал под Ахеменидска Персија. По обичајот на Манетон, персиските владетели од 343 до 332 п.н.е. понекогаш се нарекуваат Триесет и прва династија:
Аргеади
Македонците под водство на Александар Македонски го започнале т.н. „Македонски период“ (некаде нарекуван „Еленски период“) со освојувањето на Персија и Египет. Аргеадите владееле од 332 до 309 п.н.е.:
Птолемаиди
Втората Македонска династија, Птолемаиди владеела со Египет од 305 п.н.е., до потпаѓањето на Египет под римска власт во 30 п.н.е. (годините се преклопуват, каде што имало двојно владеење):
Рим
Клеопатра VII била во љубовна врска со римскиот диктатор Јулиј Цезар, и римскиот генерал Марко Антониј, но само по нејзината смрт во 30 п.н.е. (по поразот на Марко Антониј од страна на Август, подоцна цар Октавијан Август) Египет станал римска провинција во 30 п.н.е.. Сите понатамошни римски владетели ја носеле титулата „фараон“, но само додека се во Египет.
Рохау
Рохау (Rochau) — општина во округот Штендал, во Саксонија-Анхалт, Германија.
Мустафа Наили-паша
Мустафа Наили-паша (Mustafa Naili Paşa или Giritli Mustafa Naili Paşa; 1798–1871) – отомански државник, кој двапати бил голем везир за време на владеењето на Абдул Меџит I, прв пат меѓу 14 мај 1853 и 29 мај 1854, и втор пат меѓу 6 август 1857 и 22 октомври 1857 година.
Неговото раздобје на голем везир било обележано со тензии меѓу Османлиското Царство и Руското Царство. Првото раздобје како голем везир коинцидира со самото предвечерие на почетокот на Кримската војна, а второто непосредно по таа војна.
Италијански вестерн
Италијанскиот вестерн (исто така познат како шпагети вестерн или итало-вестерн на англиски, или исто така Italoaters) е жанр на вестерн филм основан во Италија во шеесетите и седумдесеттите години, со често учество на вредни актери, сè уште во раните денови од нивната кариера, кои подоцна ќе станат меѓународни ѕвезди. Такви филмови генерално се снимале во Италија или Шпанија, а во ретки случаи и во други медитерански земји.
Благодарение на овој плоден правец, околу петнаесет години (приближно помеѓу 1964 и 1978 година) вестернот се здобил повторно со популарност во Италија по период на опаѓање. Овој жанр на вестерн бил успешен и надвор од Италија, а потоа влијаел и на темите и конвенциите на неевропскиот вестерн жанр.
Потекло
Изразот „шпагети вестерн“ се појавил во Соединетите Американски Држави и првично означувал долгометражни филмови снимени на италијански јазик, со ниски буџети и недостаток на средства, според конвенциите на првите вестерни, делумно намерно, делумно како последица на ограничените финансиски средства. И покрај првичната недоверба, жанрот станал сè попопуларен кај пошироката јавност, додека критичарите долго време се воздржиле само да ја препознаат вредноста на она што бил најголемиот експонент и неприкосновен експерт на жанрот, режисерот Серџо Леоне (и на неколку актери вклучени во неговите филмови). Всушност, уште од неговите први долгометражни филмови, тој го заслужил восхитот и почитта од неговите американски колеги и растечката популарност меѓу прекуокеанската и меѓународната публика.
Првиот италијански вестерн бил Дама од Запад од 1942 година, потоа наоѓаме пародии на американскиот жанр како што се Момчето од Западот од 1942 година од Џорџо Ферони и Уморниот бандит од 1952 година од Фернандо Серкио, во кои главните улоги ги толкуваат Ерминио Макарио и Ренато Рашел. Најпознатите филмови, веројатно архетипите на жанрот, се оние од таканаречената доларска трилогија, во режија на Серџо Леоне, со Клинт Иствуд (кој ја оживеал улогата на Неименуван човек) и познатите саундтракови на Енио Мориконе (три имиња кои станале синоним за самиот жанр): За грст долари (1964), За неколку долари повеќе (196)) и на крајот Добриот, лошиот и грдиот (1996). Последнов е несомнено еден од најпознатите вестерни на сите времиња, во однос на другите филмови, со нетипично висок буџет: речиси милион долари. На оваа трилогија Леоне потоа го додал монументалното ремек дело „Беше еднаш на западот“ (1968), носталгична фреска за епот на Запад на зајдисонце, во која ликовите стекнуваат поголема човечка длабочина и маестрална техничка и наративна вештина на режисерот, полна со значења, среќавајќи се идеално со самрак теми на новиот американски вестерн.