cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Саке
Историја
Во текот на 20-от век, саке подготовката вклучила понапредна технологија. Владата отворила саке институт за истражување во 1904 година, а во 1907 г. бил одржан првиот владин натпревар во дегустација на саке. Бил избран посебен квасец за подготовка и почнале да се користат емајлирани челични буриња пристигнале. Владата започнала да ја фали употребата на емајлирани буриња бидејќи лесно се чистеле, траеле вечно, и биле лишени од бактериски проблеми (Владата сметала дека дрвените буриња биле нечисти, мислејќи на потенцијалните бактерии кои живеат во самото дрво). Иако ова е вистинито, владата, исто така, сакала повеќе пари за даноци од пиварите, затоа што користење на дрвени буриња значело дека значителен износ на саке се губел поради испарување (околу 3%), кои можеле инаку да се оданочат. Ова значело крај за дрвените буриња и употребата на дрвени буриња за подготовка е целосно елиминиран.
Во Јапонија, сакето долго време се оданочува од страна на националната влада. Во 1898 година, овој данок придонел со ¥5 милиони од вкупни ¥120 милиони, околу 4,6% од вкупните директни даночни приходи.
За време на руско-јапонската војна од 1904-1905 г., владата забранила домашна подготовка на сакето. Во ова време, сакето се состоело од 30% на јапонските даночните приходи. Бидејќи домашната подготовка на сакето била ослободена од данок, логиката била дека со забраната за домашната подготовка на сакето, продажбата би се зголемила, и повеќе даночни приходи би биле собрани. Ова значело крај за домашната подготовка на сакето, а овој закон останува во сила и денес, иако саке продажбата придонесува за само 2% од даночните приходи.
Кога Втората светска војна придонела за недостаток на ориз, саке индустријата била знаемарена бидејќи Владата воопшто не препорачувала употреба на ориз за правење алкохолни пијалаци. Од крајот на XVII век, било откриено дека мали количини на алкохол можат да бидат додадени на сакето пред да се пресува за да се извлечат аромите и вкусот од оризовата материја. За време на војната, чист алкохол и шеќер се додавале во мали количини на оризовата каша, зголемувајќи го приносот и до четири пати. 75% од денешното саке е направено со користење на оваа техника. Постоеле и неколку пивари кои производувале саке кое што не содржело ориз воопшто. Квалитетот на сакето во тоа време варира во голема мера.
По војната, пиварите полека се обновиле, и квалитетот на сакето постепено се зголемувал. Новите играчи на сцената — пивото, виното, и шпиритусот — станале популарен во Јапонија, а во 1960-тите потрошувачката на пиво ја надминала онаа на сакето за прв пат. Саке потрошувачката продолжила да се намалува, додека квалитетот на сакето постојано се подобрувал.
Денес, сакето е светски пијалак со неколку пивари во Кина, Југоисточна Азија, Јужна Америка, Северна Америка и Австралија. Повеќе од пиварите, исто така, се насочуваат кон старите методи на производство.
Додека остатокот од светот можеби пие повеќе саке и квалитетот на сакето е зголемено, саке производството во Јапонија е во опаѓање, од средината на 1970-тите. Бројот на саке пиварите е, исто така, во опаѓање. Постоеле 3,229 пивари на национално ниво во 1975 година, а бројот паднал на 1,845 во 2007 г.
Најстара саке пивара
Најстарата саке пивара е од XV век, во близина на областа која била во сопственост на Тенрјуу-џи, во Укјоо-ку, Кјото. Нерафинираното саке било изгмечено во пиварата и постојат околу 180 дупки (60 cm широки, 20 cm длабоки) за прицврстување на тегли за складирање. Корито (1.8 метри широко, 1 метар длабоко) кое ги собирало капките на пресуваното саке и Бизен тегли од XIV век, исто така, биле пронајдени. Се проценува дека се користеле до Онин војната (1467-1477 г.). Сакето било правено во Тенрјуу-џи во текот на Муромачи периодот (1336-1573 г.).
Ориз
Оризот кој се користи за производство на саке се нарекува сака маи (, [さかまい], „саке ориз“), или официјално шузоо коотекимаи (, [しゅぞうこうてきまい], ориз соодветен за подготовка на саке). Постојат најмалку 80 видови на саке ориз во Јапонија. Меѓу овие, Јамаданишики, Гохјакумангоку, Мијаманишики и Омачи ориз се попопуларни. Зрнотот е поголемо, посилно (ако зрното е мало или слаби, тоа ќе се распарчи при процесот на соголување), и содржи помалку белковини и липид од обичниот трпезен ориз. Саке оризот се користи само за правење на саке, затоа што се смета за невкусен за јадење.
Саке оризот е обично прочистен на многу повисок степен од трпезниот ориз, кој се користи како храна. Причината за чистењето е поради составот и структурата на самото зрно ориз. Јадрото на зрното е богато со скроб, додека надворешните слоеви содржат високи концентрации на маснотии, витамини и белковини. Бидејќи високата концентрација на масти и белковини во себе ќе доведе до губење на вкусот и да додаде груби елементи, надворешните слоеви на зрното на саке оризот се одвојуваат при процесот на прочистување, оставајќи го само средишниот дел од зитот (некои саке пиварници отстрануваат и над 60% од зрната ориз во овој процес). Тој пожелен џеб од скроб во центарот на зрното се нарекува „шинпаку“ (心白, しんぱく). Обично се потребни два до три дена да се прочисти зрното до половина од неговата оригинална големина. Оризовиот прав што се добива при прочистувањето често се користи за правење на крекери од ориз, или Јапонски слатки (т.е. Данго), и други прехранбени производи.
Прочистувачки сооднос на оризот, наречен Сеимаи-буаи ( [せいまいぶあい]) го мери степенот на оризово прочистување. На пример, ориз прочистен со сооднос од 60% значи дека 60% од оригиналното зрно ориз останува, и дека 40% се отстранети.
Вода
Водата е една од важните состојки за правење на сакето. Се вклучува во речиси секој голем процес на правење саке, од миењето на оризот да разредувањето на готовиот производ пред флаширањето. Минералната содржина на водата може да биде важна за финалниот производ. Железото се врзува со аминокиселините на кооџи зрната правејќи неугоден вкус и жолтеникава боја. Манганот, кога е изложен на ултравиолетова светлина, исто така, ќе придонесе за промената на бојата. Спротивно на тоа калиумот, магнезиумот, и фосфорната киселина служат како хранливи материи на квасецот во текот на ферментацијата и се сметаат за пожелни. Квасецот ги користи овие хранливи материи за да работи побрзо и да се размножи, што резултира во повеќе шеќер да се претвори во алкохол. Додека меката вода обично ќе придонесе за послатко саке, тврдата вода со повисока хранлива содржина е позната за производство на посув вид на саке.
Првиот регион познат по тоа што содржи одлична вода бил Нада-Гогоо во Хјоого префектурата. Конкретен извор на вода наречен „Мија-мизу“ (храм-вода, вода од храм) се користел за да се произведуваат висококвалитетни саке пијалоци и да привлечат голем број производители во регионот. Денес Хјоого има најмногу саке пивари од која било друга префектура.
Обично пиварите добивале вода од бунарите, иако површинската вода можела да се користи. Пиварите можеле да користат вода од чешма и да ги филтрираат или приспособат компонентите.
Коџи-кин
Кооџи-кин (Аспергилус оризае) порите се друга важна компонента на сакето. Кооџи-кин е ензим-секрет на габи. Во Јапонија, кооџи-кин се користи за да се направи различна ферментирана храна, вклучувајќи мисо (паста направена од соја) и шоју (соја сос). Исто така се користи за да се направат алкохолни пијалаци, особено саке. Во текот на печењето на сакето, пори од кооџи-кин се расфрлаат врз варен ориз за да се произведе кооџи (ориз во кој кооџи-кин порите се одгледуваат). Во топлите и влажни услови, кооџи-кин порите 'ртат и ослободуваат ензими наречени амиласи кои го претвораат скробот на оризот во гликоза. Овој процес на скробно претворање во поедноставни шеќери (на пр. глукоза или малтоза) се нарекува сахарификација. Квасецот потоа ја претвора гликозата во алкохол преку ферментација. Сахарификација исто така се јавува и при печење пиво, при што сладувањето (слад) се користи за претворање на скробот од јачменот во малтоза. Сепак, ферментацијата се случува по сахарификацијата во производството на пивото, а сахарификацијата (преку кооџи-кин) и ферментацијата (преку квасецот) се јавуваат истовремено во саке производството.
Како што кооџи-кин се микроорганизми кои се користат за производство на храна, нивната безбедност во однос кон луѓето и околината за правење на саке и друга храна мора да бидат земени предвид. Различни здравствени власти, вклучувајќи ја канадската Health Canada и американската FDA, ги сметаат кооџи-кин (А. оризае) за безбедни за употреба во ферментација на храна, вклучувајќи саке. При оценување на нивната безбедност, важно е да се напомене дека A. oryzae немаат способност да произведуваат отрови, за разлика од тесно поврзаните Аспергилус флавус. До денес, постојат и неколку пријавени случаи на животни (на пример, папагали, и коњ) инфицирани со ''А. оризае''. Во овие случаи, животните инфицирани со ''А. аризае'' веќе биле ослабени поради претходни коморбитети, како што се неодамнешна повреда, болест или стрес, односно биле подложни на инфекции во целина. Настрана од овие случаи, не постојат докази кои покажале дека ''А. оризае'' се штетни патогени врз растенија или животни во научната литература. Затоа, Health Canada смета дека ''А. оризае'' „веројатно нема да биде сериозна опасност кон добитокот или врз другите организми“, вклучувајќи ги „здравите или изнемоштени луѓе“. Со оглед на безбедносните извештаи во научната литература и богата историја на безбедна употреба (што опфаќа неколку стотици години) во Јапонската прехранбена индустрија, ФДУ и Светската Здравствена Организација (СЗО), исто така, дале поддршка за безбедноста на ''А. оризае'' за употреба во производството на храна, како и сакето. Во САД, FDA го класифицира ''А. оризае'' како „Генерално Безбедно“.
Ферментација
Саке ферментацијата е процес во 3 чекори наречен сандан шикоми. Првиот чекор, наречен хатзузое, вклучува варен ориз, вода, и кооџи-кин на кои се додава квасец наречен шубо: мешавина од варен ориз, вода, кооџи, и квасец. Оваа смеса станува позната како мороми (главната каша во текот на саке ферментацијата). Високата содржина на квасецот шубо ја стимулира ферментацијата на ''мороми. ''
Вториот ден, мешавинате стои еден ден за да му овозможи на квасецот да се размножи.
Вториот чекор (третиот ден од процесот), наречен наказое, вклучува додавање на втора смеса од кооџи, варен ориз и вода.  Во четвртиот ден од ферментацијата, третиот чекор од процесот, наречен томезое, се одвива.  Тука, третата и финална дополнителна смеса од кооџи, варен ориз, и вода, се додава во главната смеса завршувајќи го процесот.
Процесот на ферментација на сакето е повеќепаралелна ферментација, која е единствена во сакето.  Повеќепаралелната ферментација е претворањето на скробот во гликоза, проследена со непосредното претворање во алкохол. Овој процес го разликува сакето од другите алкохолни пијалоци како пивото, бидејќи се произведува во едно буре, додека пивото, на пример, претворањето од скроб во гликоза и гликозата во се произведуваат во посебни резервоари. Распаѓањето на скробот во гликоза е предизвикана од кооџи-кин габата, додека претворање на гликоза во алкохол е предизвикана од квасецот. Поради тоа што квасецот е достапен штом гликозата се појавува, претворањето на гликозата во алкохол е многу ефикасно со сакето. Ова резултира во сакето да има генерално повисока содржина на алкохол од другите видови на алкохол.
Кога процесот на ферментација е завршен, ферментираните мороми се пресуваат за да се отстрани талогот од сакето, а потоа да се пастеризира и филтрира за да ја добие саканата боја. Сакето потоа се чува во шишиња во ладни услови за да созрее.
Целиот процес на правење саке може да варира од 60-90 дена (2-3 месеци), додека ферментација може да одземе недели.
Созревање
Како и другите печени пијалоци, сакето добива на квалитет од отстојувањето додека е складирано. Девет до дванаесет месеци се потребни за сакето да созрее. Созревањето е предизвикано од физичките и хемиските фактори, како што се снабдувањето со кислород, надворешната топлина, азотните оксиди, алдехидите и аминокиселините, меѓу другите непознати фактори.
Тооџи
се нарекува професијата на саке пиварот, наречена според Ду Канг. Се смета за високо почитувана работа во јапонското општество, на ниво на музичарите или сликарите. Титулата тооџи се пренесува историски од татко на син. Денес новите тооџи се или ветерани работници или студираат во универзитетите. Модерните пиварници со ладилници работат цела година, додека повеќето традиционални саке пивари работат сезонски, само во ладните зимски месеци. За време на летото и есента повеќето тооџи работат друга работа, обично на фармите, периодично враќајќи се во пиварниците за да го надгледуваат процесот на флаширање или складирање.
Посебно означено саке
Постојат два основни типови на саке: и. Футсуу-шу е еквивалентно на трпезното вино и претставува најголем дел од произведеното саке. Токутеи меишоо-шу се однесува на премиум квалитетното саке кое се разликува по степенот на тоа колку оризот е прочистен и колку проценти на алкохол содржи, додаден или одземен. Постојат осум сорти на саке со посебни ознаки.
Четирите главни оценки за сакето се џунмаи, хонџозо, гинџо и даигинџо. Генерално џунмаи е термин кој се користи за саке кое е направено од чисто оризово вино без никаков дополнителен алкохол. Следниот списокот го пркикажува најквалитетното саке од горе надолу:
Шмек
Етикетата на саке шишето дава груба индикација за нејзиниот шмек. Термините на етикетите можат да ги вклучуваат нихоншу-до, сан-до , и аминосан-до.
Аминосан-до покажува вкус на умами или соленост. Како што големината на аминокиселините се зголемува, сакето станува повкусно. Овој број се определува со титрацијата на сакето со смесата од натриум хидроксид и формалдехид, и е еднаков на милилирите на титрантот потребни за да се неутрализираат аминокиселините во 10 милилитри саке.
Сакето може да има повеќе ароми, како на овошјата, цвеќињата, билките и зачините. Многу видови на саке мирисаат на јаболко од етил капроатот, и на банана од исоамил ацетатот, особено.
Служење саке
Во Јапонија, сакето се служи разладено (реишу ), на собна температура (џоуон ), или загреано (атсукан ), во зависност од изборот на оној кој го пие, одликите на сакето, и сезоната. Обично, топло саке се пие во зима, но високо оценето саке не се пие топло, бидејќи шмекот може да се изгуби. Повеќето саке со помал квалитет се сервира топло бидејќи тоа е традиционалниот начин, и често има подобар вкус, што не значи дека неговите недостатоци се прекриени. Постојат градации на температурата и за ладење и за греење, со секои 5 C-change, со тоа што топло саке генерално се служи на околу 50 C, а разладеното на околу 10 C, како и белото вино. Топлото саке кое се оладило (канзамаши ) може да се стопли повторно.
Сакето традиционално се пие од мали чаши наречени чоко или о-чоко, а се сипуваат во ниц од керамички шишиња наречени токкури. Ова е многу честа појава за топлото саке, каде што шишето се загрева во топла вода, а малите чаши осигуруваат дека сакето нема да се излади во нив, но, исто така, може да се користи и за разладено саке. Традиционално, еден човек не си го сипува сопствениот пијалак, во друштво, што е познато како теџаку, па друштвото си сипуваат едни на други, што е познато како шаку. Оваа традиција спласнува во последните години, но генерално се забележува во поформалните прилики, како што се бизнис оброците, и сè уште се практикува при првото сипување на пијалакот.
Уште една традиционален сад е масу, дрвена кутија обично направени од хиноки или суги, која првично се користела за мерење на оризот. Масу може да содржи точно 180 милилитри, па сакето се служи со сипување во масу садот до горе; ова се прави за разладено или на собна температура саке. Во некои јапонски ресторани, во знак на великодушност, сервирачот може да стави обична чаша во внатрешноста на масу садот или да го стави масу садот на послужавник и да сипува саке се дури не се претури течноста, и почне да истекува и полни двата садови.
Сакето традиционално се сервира во количина од 180 милилитри (1 гоо), и ова сè уште е честа појава, но други количини понекогаш се достапни.
Традиционално, сакето се загрева непосредно пред сервирањето, но денес, рестораните можат да купат саке во кутии кои можат да се загреваат во специјализирани диспензери за загревање, на тој начин овозможувајќи топло саке да се служи веднаш, иако ова е штетно за вкусот. Исто така постојат и голем број на уреди за загревање на сакето и зачувувањето на неговата топлина, надвор од традиционалните токкури.
Настрана од тоа да биде послужено чисто, сакето може да се користи како состојка во коктели, како што се тамагоказе, сакетини или ногосаке. Надвор од Јапонија, саке бомбата, чие потекло е нејасно, станало популарен пијалак во баровите и азиски-ориентираните караоке клубови.
Јапонското саке здружение ги поттикнува луѓето да пијат вода заедно со него, бидејќи е полезна за нивното здравје, а водата се нарекува Јауараги-мизу.
Сезона
Традиционално сакето се вари само во зима. Иако денес може да се приготвува во целата година, сè уште постои сезона поврзана со сакето, особено уметничката вредност. Највисокиот видлив симбол на ова е сугитама, сфера од кедар закачена традиционално пред пиварите како знак дека новото саке е сварено. Листовите имаат зелена боја, но полека се претвораат во кафена со текот на времето, како одраз на созревањето на сакето. Обично ги закачуваат рестораните кои служат саке. Новогодишното саке е наречено шиншу („ново саке“), и кога првично се продава за време на доцната зима или раната пролет, многу пивари прават прослави, познати како курабираки  (магацински отворања). Традиционално, сакето е најдобро да се транспортира во ладната пролет, за да се избегне расипувањето од летната топлина, со следниот предвиден транспорт во есента, кога времето повторно би се изладило, познато како хијаороши („ладна дистрибуција на големо“) — или есенско саке кое остарело во текот на летото.
Не постои традиционална претстава за старовремско саке — тоа обично се пие во текот на годината, и ако остаре, тоа не се разликува значително од година во година. Денес, под влијанието од виното, некои пивари ги етикетираат некои саке производи како наменети за стареење, но ова е ретка пракса.
Складирање
Сакето се продава во зафатнински единици деливи со 180 милилитри (1 гоо), традиционалната јапонска единица за големина на чаша: сакето традиционално се продава во големина од 1 гоо чаша, или во 1.8 литарско (1 шоо, 10 гоо) шише. Денес, сакето, исто така, често се продава во 720 милилитарски (4 гоо) шишиња – речиси исто како 750 милилитарскиот стандард за винските шишиња. Особено големите маркети, сакето може да се продава во 180 мл порции, или една гоо чаша, со лесно отворачка тапа, како на флашите од пиво ( каппу-заке) – ова е генерално евтино саке – или во мали 350 мл флаши.
Во принцип, најдобро е да се чува сакето во фрижидер во ладна или темна соба, бидејќи продолжено изложување на топлина или директна светлина ќе доведе до негово расипување. Сакето се чува на релативно висока температура која може да доведе до формирање на децетопиперзин, што го прави погорчливо како што старее. Сакето има висока микробиолошка стабилност, поради неговата висока содржина на етанол, но инциденти на расипување се можни. Еден од микроорганизмите кои се критични за расипувањето се бактериите на млечна киселина, кои што стануваат толерантни на етанолот и се нарекуваат хиочи-бактерии. Саке кое се чува на собна температура е најдобро да се консумира во рок од неколку месеци по купувањето.
По отворањето на шишето саке, најдобро е да се консумира во рок од два или три часа. Можно е да се чува сакето во фрижидер, но се препорачува да се консумира во рок од два дена. Кога премиум сакето е отворено тоа почнува да оксидира, што влијае на вкусот. Ако сакето се чува во фрижидер повеќе од три дена, тоа го губи својот „најдобар“ вкус. Ова не значи дека треба да се фрли ако не се консумира. Генерално, сакето може да го задржи добриот вкус оставено и по неколку недели во фрижидер. Колку долго сакето ќе остане добро за пиење зависи од квалитетот на производот, и дали тоа било запечатено со вакуум на врвот за да се намали оксидацијата.
Церемонијална употреба
Во церемонијата наречена кагами бираки, дрвени буриња со саке се отвораат (кршат) со чекани за време на Шинто празниците, свадбите, отворања на продавници, спортски или изборни победи, и други прослави. Ова саке, наречено иуаи-заке („славеничко саке“), се служи бесплатно на сите за да се рашири среќата.
За Новата година, многу Јапонци пијат посебно саке наречено тосо. Ова е еден вид на иуаи-заке направено да се впие во тососан, кинески прашкаст народен лек, во текот на ноќта. Дури и децата пијат по малку. Во некои региони, првите голтки тосо се пијат по возраста, од најмладиот до најстариот.
Список на државни водачи во 477 година
Ова е список на државни водачи во 77 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
IC 357
IC 357 — галаксија во соѕвездието Паун, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 357 се споменува и како ESO 104-39, AM 1904-633.
Откривање
Објектот е откриен на 13 август 1901 година од страна на Делајл Стјуарт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 357 е од видот SBcd. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,6 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 mag, додека површинскиот сјај изнесува 14,8 m/лм2. IC 357 има привидни димензии од 1,3' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 19 ч 9 м 13,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -63° 27' 56". Положбениот агол на објектот е во износ од 110°.
Други поделби
Проучување на IC 357 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 62824.
Преспанска гомнушка
Преспанска гомнушка (Alburnoides prespensis) е рибен вид од семејството Циприниди. Домородец на Балканот: Преспанското Езеро во Грција, Македонија и Албанија. Бентопелагична умерена слатководна риба, до 9 см во должина.
Опис и распространетост
Телото на преспанската гомнушка е издолжено, страничносплеснато, покриено со ситни лушпи. Карактеристично е што на лушпите во страничната линија се забележуваат две реда паралелни црни точки кои формираат темна линија по целата должина на телото, по што лесно се распознава. Бојата на грбот е светлокафеава а стомачната страна е светлосива покриена со црни точки. Окото е релативно крупно. Грбната перка е релативно долга Грбот е со темнозелена до темносина боја, а страните и стомакот сребрено бели со седефаст сјај. Гомнушката од Преспанското Езеро е ендемичен вид и се среќава само во Преспанско Езеро и притоките.
Значење
Преспанската гомнушка нема економска вредност а исто не претставува вид кој што е интересен за рекреативен риболов.
Кирил Жерновски
Кирил Жерновски (роден на година во  - починал на  година во ) — македонски градежен инженер и редовен професор на Градежниот факултет во Скопје во периодот од 1961 до неговото пензионирање во 1967 година по предметите Фундирање, Геомеханика и Организација на градежните работи
Животопис
Жерновски е еден од основачите на Техничкиот факултет во Скопје. Студирал во Софија, во Грац и во Загреб, каде што дипломирал на Техничкиот факултет. Пред Втората светска војна водел приватно проектантско биро, преку кое реализирал многубројни објекти, а бил и претседател на Инженерската комора на Скопје (1937–41). Потоа станал заменик-градоначалник на Скопје во периодот од јули 1941 до почетокот на 1943 година, во времето кога Скопје било под бугарска окупација. Жерновски бил делегат Второто заседание на АСНОМ.
Учествувал во НОБ, а по Ослободувањето бил директор на Скопската дирекција на железниците, на „Пробиро” и помошник министер за градежништво (1947–49), по што работел на новооснованиот Технички факултет, на кој бил и декан (1950–52). Бил член на списанието „Луч“. Силно влијаел врз повоениот развој на македонското градежништво, посебно на полето на изградба на инженерски објекти, особено хидротехнички и транспортни.
Голема Грција
Магна Граециа (латински: Magna Graecia — „Голема Грција“, од грчки Μεγάλη Ελλάς, Мегали Елас) е назив на територијата од јужниот дел на Апенинскиот Полуостров односно денешна Јужна Италија којшто бил колонизиран од страна на Старите Грци во 8 век п.н.е. Со колонизацијата, на овие простори биле формирани нови цивилизации и култури од кои подоцна биле основани латинските и италиските цивилизации.
Колонизација
Грците во 7 век п.н.е. и 8 век п.н.е. колонизирале голем дел од средоземното крајбрежје, од источните делови на Црно Море до денешниот град Марсеј. Воспоставиле контрола над Сицилија и јужниот дел на Апенинскиот Полуостров. Ова место било нарекувано Магна Граециа кое во превод значи голема Грција. Географите единствено не се слагале околу тоа дали Сицилија спаѓала во составот на Голема Грција или не. Страбон сметал дека истата била во нејзиниот состав.
Култура
Со колонизирањето на овие простори, Старите Грци ја пренеле нивната култура на овие простори, создавајќи независни полиси. НАбргу на овие простори била развиена грчката култура од која подоцна произлегле латинската и италиската цивилизација. Најзначаен придонес од тоа време е создавањето на ново писмо. Грчката алфабета од страна на Етрурците била трансформирана во латиница. На ови простори живееле и работеле научници како Архимед, Питагора и Емпедокло.
Основање на градови
Најпознати градови кои биле основани од тоа време се:
Голема Грција по Пировската војна станала дел од Римската република, со кое започнало романизација на тамошното население.
Доцна историја
По пропаѓањето на Западното Римско Царство, овие делови биле запуштени. Подоцна биле заземени од страна на Источното Римско Царство.
Благоја Крстов
Благоја Аризанов Крстов ( во ―  во ) — македонски партизан, револуционер, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Завршил основно училиште во Прилеп. Со своето семејство во 1935 година се доселиле во Скопје. Тука изучил занает и работел како бербер. Од 1943 година бил поврзан со Народноослободителното движење. Отпрвин бил ангажиран со заднинска работа. Во јануари 1944 година заминал во Кумановскиот партизански одред, а подоцна и се приклучил во Третата македонска ударна бригада. Во нејзиниот состав учествувал во повеќе борби против окупаторот и домашните предавници. Во борбите се истакнувал како мошне смел борец. На 4 април 1944 година, во победоносниот напад на Третата македонска ударна бригада за ослободување на Пробиштип, тој храбро загинал.
Црква „Св. Герман“ - Герман
Црквата веројатно е градена на крајот од X или почетокот на XI век. Се смета дека црквата и селото се наречени во чест на охридскиот патријарх Герман, поглавар на македонската црква за време на Цар Самоил кон крајот на X век. Во 1743 г. грчкото свештенство поставило натпис дека таа е посветена на цариградскиот патријарх Герман I од VIII век, но стручњаците тврдат дека тие ги помешале личностите, или пак се работи за намерно подметнување. Во 1888 г. во црквата е пронајден надгробниот натпис на родителите и братот на Цар Самуил.
Архитектура и живопис
Црквата е крстовиден куполен храм со три апсиди во обликот „впишан крст“ од провинцијален тип, без предапсиден простор со припрата. Има коморни димензии од 9 × 14 м. Куполата е висока 11 м и има облик на цилиндричен барабан носен на четири столба. Денес во храмот се влегува преку два влеза. Изворно влезот бил од западната страна, која водела од припратата на храмот кон новата црква. Имало и друг влез кој е заѕидан во 1743 г. и место него е пробиен мал втор влез, исто така од југ. Прозорците се тесни и високи — два на челата на трансептот, еден на средишната апсида и четири во куполниот барабан, насочени кон страните на светот. Храмот низ вековите претрпел многу ремонти и правени се поситни преправки како затворањето на првобитниот влез и менувањето на положбата на на владичкиот престол, изградбата на ѓаконик, промените во надворешните ѕидови на храмот и промените во подот.
Градежот е мешовит, од камен и тула, но на места не е правилен. . Камењата се наизменично наредени со појаси од тула и групи просеани меѓупросторни тули во вертикални фуги, а отворите се украсно врамени со тулен материјал воедно со конструктивна функција. Во куполниот барабан украсите се од фриз од тули од типот „волчји заби“, а камено-тулната ѕидарија барабанот е многу прецизна и живописна. Каменот е крупен и грубо обработен. Ѕидовите завршуваат со пластичен тулен корниз. Овие елементи, откриени во целост по реставрацијата во 1998 г. заедно со тлоцртот на храмот, како и обликот на куполата го потврдуваат датумот на изградба во XI век, во периодот на владеењето на Цар Самуил.
Натписот на грчки од 1743 г. вели дека храмот е зографисуван на двапати — еднаш во 1006 г., наскоро по неговата изградба, (откриени се некои фрески во наосот и олтарот), и во 1743 г. кога храмот е целосно насликан, но има и меѓувремено живописување од почетокот на XIII век од кога датира иконата на св. Герман над денес заѕиданата јужна врата. При зографисувањето се направени натписи на грчки, кој бил сосила наметнат како службен јазик на Охридската архиепископија. На последните фрески се гледаат мотиви од XIV и XVI век, но и стилските зафати својствени за оваа област во XVII век. Колку и што останало од првото живописување не е наполно јасно, бидејќи тие места се пресликувани во времето на преродбата. Во Леринскиот археолошки музеј се изложени олтарните двери од XVI век. На десниот предапсиден столб свртен кон верниците има престава на Климент Охридски, речиси скриена од денешниот дрвен иконостас.
Во 1882 г. е изградена голема нова црква, слепена со западниот ѕид на средновековниот храм. Резбите во неа се дело на смилевскиот копаничар Гино Чуранов.
Артефакти
Во северниот дел на крстот, зад североисточниот столб што држи купола стојат моштите (раката) на патријархот Герман во дрвен ковчег покриен со црвено кадифе.
Истражувањата даваат повод да се смета дека храмот можеби служел како епископска црква на Преспа по напуштањето на базиликата на островот Свети Ахил.
При ископувањата на подот вршени во 1997 г. се откриени скромни гробови во припратата и наосот, каде веројатно се положени свештени лица кои служеле во црквата во последните векови на османлиското владеење.
При ремонтно-градежните работи кај олтарот на старата црква во 1888 г. е откриен значајниот Самоилов натпис од 993 г. — мермерна спомен-плоча поставена од Цар Самоил со натпис посветен на неговите родители и браќа. Гробот врз кој стоела плочата не е откриен.
Клинкраде
Клинкраде (Klinkrade) — општина во округот Војводство Лауенбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Куќа на Поповци (Вевчани)
Куќа на Поповци — староградска куќа во струшкото село Вевчани, Македонија. Куќата е прогласена за споменик на културата на Македонија.
Архитектура
Куќата на Поповци претставува куќа со висока архитектонска и структурална изразеност со карактеристична и специфична типологија.
Подвучник
Подвучник (хрв. Podvučnik) е населено место во состав на градот Врбовско, Приморско-горска жупанија, Хрватска.
Население
Според последниот одржан попис во 2011. година не е имало жители.
Брано
Брено е остров во јужниот архипелаг Гетеборг и локалитет кој се наоѓа во општина Гетеборг, округот Вестра Гетарланд, Шведска. Имало 708 жители во 2010 година и припаѓа на парохијата Штирсо во општина Гетерборг.
Историја
Се верува дека неговите жители се исти како Брондинзите кои се спомнати во англосаксонските песни Беовулф и Ханг. Беовулф, англискиот национален еп, раскажува дека Брека Брондинг била пријателка од детството на херојот Беовулф, а Видсит раскажува дека Брека подоцна бил господар на Брондинг.
Брано се споменува во Исландските саги како локација на неколку важни собранија од Викиншката ера и подоцна.
Брегот на островот се споменува и во песната Тие танцуваат на мостот Брано.
Список на државни водачи во 1522 година
Ова е список на државни водачи во 522 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Луис Фиго
Во својата кариера долга 20 години тој играл за Спортинг Лисабон, Барселона, Реал Мадрид и Интер, пред да е пензионира на 31 мај 2009 година. Фиго има 127 настапи за португалската репрезентација, и долго бил сопственик на рекордот за најмногу настапи за репрезентацијата, пред да биде престигнат од Кристијано Роналдо во 2016.
Познат по својата креативност и дриблинг, Фиго бил сметан за еден од најдобрите фудбалери во неговата генерација. Неговите 106 асистенции претставуваат втор најдобар резултат во Примера Дивисион, после Лионел Меси. Тој ја освоил златната топка во 2000 година и бил избран за Играч на годината според ФИФА во 2001 година, а во 2004 година Пеле го вброил во ФИФА 100, списокот на најдобрите живи фудбалери во светот. Фиго е еден од ретките фудбалери кој играл во Ел Класико и за двете страни; Барселона и Реал Мадрид. Неговиот контроверзен трансфер во 2000 година од Барселона во лутиот соперник Реал Мадрид за 62 милиони евра бил едно време најскапиот трансфер во историјата на фудбалот.
Во својата успешна кариера Фиго освоил многу трофеи од кои меѓу најважните се: Лигата на шампионите со Реал Мадрид во сезоната 2001-2002, Купот на победниците на куповите со Барселона, четирите титули во шпанското првенство (две со Барселона и две со Реал Мадрид) и четирите титули во италијанската Серија А со Интер.
Животопис
Фиго е оженет со моделот Хелен Сведин, со која имаат три деца: Даниела, Стела и Мартина.
Клупска кариера
Фиго ја започнал својата кариера во малиот клуб Пастиљас од Кова да Пиедаде, каде што живеел. Наскоро тој го привлекол вниманието на Спортинг Лисабон, кој го побарале да игра за нивната екипа од училишна возраст во 1984 година. Тој официјално му се приклучил на Спортинг следната година кога имал 12 години.
Своето деби за првиот тим на Спортинг го имал на 1 април 1990 година, во натпревар против Маритимо. Во 1989 година, уште пред да дебитира за Спортинг, Фиго го освоил својот прв трофеј откако со репрезентацијата го освоил Европското првенство за играчи под 16 години. Две години подоцна тој го освоил и Светското првенство за играчи под 20 години, победувајќи го Бразил во финалето, а во португалската репрезентацијата покрај Фиго тогаш играле уште и Руи Кошта и Жоао Пинто. Својот прв и единствен трофеј со Спортинг го освоил во Купот на Португалија во 1995 година, за време на неговата последна сезона во клубот пред заминувањето во странство.
Во летото 1995 година, Фиго бил интересен за голем број европски екипи па со самото имал можност самиот да ја одбере најдобрата опција, меѓутоа поради дилема дали да се приклучи на или на, тој потпишал договор со двата клуба, и бил казнет на две години без да може да игра во Италија. Ситуацијата натаму се решила така што Фиго потпишал за Барселона во трансфер вреден 2,25 милиони фунти. По првата сезона во Барселона која ја завршил без освоен трофеј, својот прв трофеј со каталонците го освоил во Суперкупот на Шпанија 1996, во кој Барселона била подобра од шпанскиот шампион од претходната сезона со вкупен резултат 6-5. Истата сезона Барселона на крилата на Фиго и на Роналдо го освоила Купот на победниците на куповите, а следната сезона дошла и титулата во Примера Дивисион каде тој бил дел од силниот напад на Блауграна заедно со Ривалдо и Патрик Клајверт.
Во јули 2000 година, Фиго се преселил во лутиот соперник на Барселона, Реал Мадрид, за 62 милиони евра што тогаш претставувал најскап трансфер. Со доаѓањето на Фиго во Мадрид, во клубот започнала ерата на Галактикосите, затоа што покрај Фиго за Реал во тоа време играле и други големи светски фудбалски ѕвезди како Зинедин Зидан, Роберто Карлос, Дејвид Бекам, Раул Гонсалес и така натаму. Во првата сезона во Реал, тој го освоил шпанското првенство по третпат во својата кариера, а во втората сезона во клубот ја освоил титулата во Лигата на шампионите која му недостасувала во личната колекција на трофеи. Во финалето одиграно на Хемпден Парк во Глазгов, кралевите го победиле Бајер Леверкузен со 2-1, а Фиго играл до 61-вата минута кога бил заменет од Стив МекМанаман. Последователно тој му помогнал на клубот да ги освои Суперкупот на УЕФА со победа од 3-1 над Фејенорд и Интерконтиненталниот куп со победа над јужноамериканскиот шампион Олимпија со 2-0. Својот последен трофеј како играч на Реал Мадрид го освоил во Суперкупот на Шпанија 2003 со победата над Мајорка со вкупен резултат 4-2.
Во август 2005 година, Фиго потпишал за италијанскиот како слободен играч, откако неговиот договор со Реал Мадрид истекол во јуни истата година. Со Интер освоил четири скудета вклучувајќи го и она од третото место на табелата во неговата прва сезона, кога титулата на Интер накнадно му била доделена откако на регуларниот шампион Јувентус му била одземена титулата, а второпласираниот Милан бил казнет со одземање на бодови и во двата случаи заради вмешаност во скандал со наместени натпревари. Во август 2006 година, тој го постигнал победничкиот гол за нероаѕурите во првото продолжение со кој тие ја победиле со 4-3 и го освоиле Суперкупот на Италија. Својот последен натпревар во кариерата Интер- го одиграл на 31 мај 2009, носејќи ја за првпат капитенската лента на клубот.
Репрезентативна кариера
За португалската репрезентација Фиго дебитирал во 1991 година, на возраст од само 18 години, во пријателски натпревар против што завршил 1-1. Вкупно за репрезентацијата одиграл 127 натпревари и во моментов е втор по бројот на настапи - заостанувајќи само зад Кристијано Роналдо - и четврти по бројот на постигнати голови со 32. Тој ја претставувал својата земја на две Светски (2002 и 2006) и три Европски првенства (1996, 2000 и 2004), а најдобриот резултат го забележал на Европското првенство 2004 на домашен терен, каде Португалија стигнала до финалето во кое загубиле од.
По завршувањето на кариерата
Во февруари 2015 година, на стадионот „Вембли“, Фиго ја започнал својата кампања за изборите на претседател на ФИФА, како еден од четворицата кандидати за оваа функција. Притоа, во неговата изборна кампања тој се залагал за зголемување на бројот на репрезентациите кои играат на светските првенства на 40 или 48.
Почести
Орден Инфанта на Дон Енрике — 2004
Александар Жупан
Александар Жупан (роден на година во  - починал на  година во ) — македонски архитект.
Животопис
Александар Жупан дипломирал на Архитектонскиот факултет во Белград (1949). Специјализирал санитарна техника во Загреб. Го основал Одделението за санитарна техника при Централниот хигиенски завод во Скопје и бил негов раководител. Се занимавал со архитектонско проектирање на станбени, на општествени и на здравствени згради.
Позначајни реализирани објекти: Градско собрание во Кавадарци (1950); Народна банка во Кавадарци (1951); Градски театар во Струга (1952); Општа болница во Кавадарци (1955); Општа болница во Струга (1959); Онколошки институт во Скопје (1959).
Гаспар Санз
Гаспар Санз (Gaspar Sanz) (4 април 1640 – 1710) — шпански композитор и свештеник роден во Каланда во регионот Арагон. Станал доминантна фигура во шпанската барокна музика, и извршил силно влијание врз неколку композитори низ вековите. На пример, неговото дело Instrucción de música sobre la Guitarra Española („Вовед во музиката за шпанска гитара“) во голема мера оставило силно влијание врз Хоакин Родриго „Фантазија за еден господин“. Оваа книга исто така е голем извор за употребата и свирењето на барокната гитара. Санз се здобил со голема слава заради овие книги, како и неговото дело „Шпанска свита“.
Коберг
Коберг (Koberg) — општина во округот Војводство Лауенбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
NGC 4279
NGC 4279 — леќеста галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4279 се споменува и како MCG -2-32-3, NPM1G -11.0329.
Откривање
Објектот е откриен на 6 мај 1886 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4279 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 4279 има привидни димензии од 1,1' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 35°.
Други поделби
Проучување на NGC 4279 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 39812. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 283; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5529. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1063.
Капата на северот
Капата на северот се состои од окрузите Тромс ок Финмарк и Нурлан во Норвешка, округот Норботен во Шведска, регионот Лапонија во Финска и областа Мурманск во Русија.
Историчарот Пер Гуторм Квенангер го критикуваше терминот Нордкалотен за поместување на преклопувачкиот термин Сами и криење на „ликот Сами“ на северна Феноскандија.
Антал Ковач
Антал Ковач (роден на 28 мај 1972 година во Пакс, Толна) е унгарски џудист.
Тој беше избран за унгарски спортист на годината во 1993 година за освојување на златен медал на Светското првенство во Џудо за таа година.
Костањек
Костањек (словенечки: Kostanjek) — населба во Општина Кршко во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долењска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
Кристоф Томас Шефлер
Кристоф Томас Шефлер (Christoph Thomas Scheffler; (20 декември 1699 – 25 јануари 1756) — германски сликар од периодот на рококото. Најзначаен е по неговите фрески.
Роден во Мајнбург и научил сликање од татко му Волфганг. Во периодот 1719-1722 г. работел како чирак кај Козма Дамјан Азам. Во 1722 пристапил во монашкиот ред Исусовци како послушник и таму живописал неколку цркви. Во 1728 го напуштил манстирскиот живот и се преселил во Аугсбург, кадешто живеел сè до смртта во 1756 г.
Во неговото творештво се вбројуваат фреските во црквата Св. Сесилија во Хојзенштам, дело на архитектот Балтазар Нојман по порачка на семејството Шенборн-Хојзенштам, и фреските во црквата Св. Павлин во Трир, изградена за изборниот кнез Франц Георг фон Шенборн. Фреските во капелата на Тевтонското заповедништво (Deutschhaus) во Мајнц, исто така дело на Шефер, биле уништени во Втората светска војна.
NGC 465
NGC 465 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Тукан, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 465 се споменува и како ESO 29-SC40, in SMC.
Откривање
Објектот е откриен на 1 август 1826 година од страна на Џејмс Данлоп, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 9 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 465 е од видот OCL. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,5 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота m, додека површинскиот сјај изнесува  m/лм2. NGC 465 има привидни димензии од 2' х '.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 15 м 42,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 73° 19' 27".
Други поделби
Проучување на NGC 465 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 461; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9142.
Кичевски манастир
Кичевски манастир (познат и како Манастир „Св. Богородица - Пречиста“ или Крнински манастир) — средновековен манастир во областа на градот Кичево.
Во минатото манастирот бил нарекуван Крнински манастир. , име кое и денес се употребува Сместен e на планината Цоцан, на надморска височина од 920 метри. Иако манастирот се нарекува Кичевски, тој сепак се наоѓа во атарот на село Манастирско Доленци. До него се стигнува кога излегувате од Кичево и одите по магистралниот пат кон Битола, на 10 километри јужно од градот. Само петстотини метри под денешниот манастир, некогаш се издигал Крнинскиот манастир, кој заедно со манастирот Свети Ѓорѓија во село Кнежино, биле центри на ширењето на христијанската мисла во овој дел од Македонија. Сепак, денес не се зачувани овие два манастири.
Историја на манастирот
Според преданијата на местото на некогашниот древен храм, во близината на светата чешма, која и денес ја посетуваат оние кои веруваат во исцелителната моќ на нејзините води, во 1316 година е изграден манастир посветен на Пресвета Богородица. Но ако чешмата и денес постои и ја гаси духовната жед на намерниците, манастирот во 1558 година го палат Османлиите (Сарацените), во времето кога во Кичевско се уништени голем број цркви и манастири.