cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хералдика
Други делови
Витезите пак од Суверениот воен ред на Малта имат право на своите грбови, зад штитот да стават малтешки крст.
Други хералдички елементи
Покрај грбот, хералдиката познава уште два други засебни знаци.
Значка
Во хералдиката, значката претставува обележје кое исто така го претставува грбоносецот (имателот на грбот). Тој може да содржи елементи од грбот но и не мора.
Кога грбот станува традиционален симбол, кој најверојатно имал значење за оригиналниот носител, но наследникот сака да има нешто што би го означувал него, често значката претставува решение.
И кога грбот станува прекомплексен, често значката ја презема улогата за полесна идентификација.
Хералдички знамиња
Хералдиката познава неколку видови на хералдички знамиња а најпознати и најчесто применувани се банерот и штандартата.
Банер
Банерот всушност е презентацијата на елементите на штитот на правоаголно знаме. Тука влегуваат само елементите на штитот.
Штандарт
Штандартот е посебен вид на хералдичко знаме, на кое покрај елементите на штитот можат да се појавуваат и девизата, значката и челенката.
Правото да се има и користи грб низ историјата
Во почетокот на времето на хералдиката, луѓето, односно благородниците сами одлучувале за дизајнот на грбот. Во тоа време положбата на обичните луѓе не им дозволувала да имаат грбови. Набргу, големите великодостоинственици го земаат правото за доделување на грб. Со јакнењето на монархијата, правото на доделување на грб го задржува царот.
Со појавата на републиките и крајот на монархизмот, во најголемиот дел од државите, се губи и постоењето на официјални хералдички органи кои би се занимавале со доделување на грбови, како и со грижа за тоа кој користи грб, како орган на дворот.
Дури и во некои монархии не постои строга хералдичка легислатива, па така, во најголем број држави, секој може да си дизајнира и користи грб.
Кој денес може да поседува и користи грб?
Денес, за граѓаните на оние земји кои немаат официјални хералдички тела и закони, во која група спаѓаат поголемиот број земји, секој може да користи грб. Секој може да користи блазон како свој, освен ако грбот кој го одбрал веќе не е заштитен на некој легален начин.
Хералдичкото уредување денес
Бидејќи во поголемиот дел на земјите не постои официјално хералдичко тело и законска рамка во која тоа би работело, денес, хералдички авторитет претставуваат разни хералдички здруженија, кои прествауваат приватни организации.
Актите на овие здруженија немат правна моќ и се доброволни. Сепак имаат авторитет во хералдичките кругови. Здруженијата се занимаваат со создавање на грбови, водат евиденција за постоечките и новите грбови, и често вршат генеолошки истражувања како дел од евиденцијата за носителите на постоечките грбови и нивните наследници.
Правото за доделување грб
Право на доделување на личен грб го има монархот преку хералдички орган. Ова се случува со посебен документ. Лицето кое користи грб се нарекува грбоносец или „армигер“. Кога едно лице има право на грб, за него велиме дека е „грбоносно“ (англ. armigerous)
Под поимот подарување (доделување) на грб се подразбира акт на дизајнирање на грб и давање полно законско право за поседување и користење, од страна на владин орган, кој може да го прави тоа во согласност со уставот.
Ова е најтесната дефиниција на законско стекнување со грб. Според оваа дефиниција, само неколку тела можат да подарат грб, а тоа се оние хералдички авторитети на монархии, каде ова е регулирано со уставот и соодветни закони.
Тука спаѓаат англискиот Колегијат на грбови, шкотскиот Суд на Лордот Лајон, шпанскиот корониста. Овие институции подаруваат грбови само на свои државјани, со сосема мали исклучоци. Со овие органи раководат грбовни службеници, хералдички функционери кои се делат на три чина: грбовни кралеви, хералди и персеванти.
Во хералдичкиот свет се прифатливи и оние хералдички здруженија во републиките, кои ја продолжуваат традицијата на дворските хералди, кои имаат поддршка од изгонетите монарси.
Прашањето за јурисдикција
Отсекогаш хералдите имале определени јурисдикции односно територии на кои се протегала нивната хералдичка власт, а тоа било територијата на владеење на монархот во чија служба бил хералдот. Затоа хералдите подарувале грбови само на свои поданици и на „странци“ кои имаат голем придонес во соодветната монархија.
Ова претставува важно прашање кога станува збор за подарување грбови, односно регистрација, како понизок степен на официјализација на грбот.
Следува дека едно хералдичко здружение има јурисдикција само врз територијата која ја покрива. Затоа, се регистрираат грбови само на жители на таа јурисдикција како и иселеници кои потекнуваат од неа.
Регистрацијата на грб во друга јурисдикција нема хералдичка оправданост.
NGC 1300
NGC 1300 — спирална галаксија во соѕвездието Еридан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 11 декември 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1300 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,8 m/лм2. NGC 1300 има привидни димензии од 6,2' х 4,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 19 м 40,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 19° 24' 41". Положбениот агол на објектот е во износ од 106°.
Други поделби
Проучување на NGC 1300 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 12412. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 311; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5875. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 947.
NGC 3250
NGC 3250 — елиптична галаксија во соѕвездието Пумпа, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3250 се споменува и како ESO 317-26, MCG -7-22-7.
Откривање
Објектот е откриен на 1 февруари 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3250 е од видот E4. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 3250 има привидни димензии од 2,7' х 2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 26 м 32,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 39° 56' 37". Положбениот агол на објектот е во износ од 148°.
Други поделби
Проучување на NGC 3250 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 30671. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 399; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7713.
По
Реката тече низ разни важни градови како што се Торино, Пјаченца и Ферара. Поврзана е со Милано со мрежа од канали во чие осмислување учествувал Леонардо да Винчи. При крајот на течението, По образува широко устие со стотици мали канали. На јужниот дел до устието се наоѓа местото Комакјо, познато по одгледувањето на јагули. Долината на По влегувала во римската провинција Кисалпска Галија и ја делела на две територијални целини.
По е позната по честите и големи поплави. Затоа денес над половината од течението се регулира со насипи. Наклонот на долината се намалува од 0,35% на запад на 0,14% на исток, што е прилично низок степен. Долж реката има 450 езера.
Притоки
Реката По има вкупно 141 притоки. Гледано низводно, тука спаѓаат (Д = десни, Л = леви):
Природа
Концептот за природата како целина, физичка вселена, е едно од неколкуте проширувања на првобитното значење; тој започнал да се користи од страна на претсократовските филозофи и оттогаш се увидела неговата прецизност и започнал нашироко да се употребува. Ваквото поимање на природата е потврдено од современиот научен метод во последните неколку векови.
Денес најчесто во „природа“ се вбројуваат геолошките одлики на Земјата и дивината. „Природа“ може да се однесува на различни видови на живи растенија и животни, а во некои случаи на процесите што се одвиваат кај неживите објекти.
Земја
Земјата е единствената планета за која денес се знае дека има живот. Нејзините природни одлики се предмет на проучување на многу научни дисциплини. Во сончевиот Систем таа е третата најблиска планета до Сонцето; воедно е најголемата земјовидна планета и петтата најголема од сите планети. Нејзини најзабележливи климатски одлики се двата поларни региони, двата релативно тесни умерени појаси, како и широкиот екваторијален тропски и суптропски регион. Врнежите се различни во зависност од местото, се движат од неколку метри вода годишно до помалку од милиметар. 71% од површината на Земјата е покриен со соленоводни океани. Остатокот се состои од континенти и острови, при што најнаселена е северната полутопка.
Земјата еволуирала преку геолошки и биолошки процеси кои оставиле траги од првобитните услови. Надворешната површина е поделена на неколку тектонски плочи кои постепено се поместуваат. Внатрешната останува активна, со дебела обвивка од пластичен плашт и јадро исполнето со железо кое генерира магнетно поле.
Леонќин (општина)
Зафаќа површина од, а во 2011 г. населението броело 5.435 жители.
Природа
Земја
Атмосферските услови се значително изменети од првобитните преку дејството на живите организми, со што се создава еколошка рамнотежа која ги стабилизира условите на површината. И покрај широките регионални варијации во климата со зголемување на географската широчина и други географски фактори, долгорочната просечна глобална клима е доста стабилна за време на интерглацијалните периоди, а варијациите од степен или два на просечната глобална температура имале големи ефекти на еколошката рамнотежа, како и на сегашната географија на Земјата.
Леонќин (општина)
Населени места
Општината ги опфаќа следниве населени места (од кои сите се села):
Природа
Геологија
Геологијата е наука за цврстата и течна материја која ја сочинува Земјата. Геологијата ги проучува составот, градбата, физичките својства, динамиката и историјата на компонентите на Земјата, како и процесите со кои тие се образуваат, придвижуваат и менуваат. Ова е големо академско поле на науката кое исто така е важно да се знае и при екстракцијата на минерали и јаглеводороди, справувањето со природните непогоди и разбирањето на климата од минатото и животната средина.
Леонќин (општина)
Соседни општини
Леонќин се граничи со шест други општини: Брохув, Закрочим, Кампинос, Лешно, Червињск над Висла и Чоснув.
Природа
Геолошка еволуција
Геологијата на дадена област еволуира низ времето со депозитирање и вметнување на карпести единици, чии форми и положба се менуваат со деформациски процеси.
Карпестите единици можат да се сместат како со депозиција на површината, така и со интрузија во горната карпа. Депозиција има кога седиментите се сместуваат на површината на Земјата и подоцна се литифицираат во седиментна карпа, или, пак, кога има проток на вулкански материјал (вулкански пепел или лава) кој ја препокрива површината. Магматските интрузии какви што се батолити, лаколити, дајкови и силови се туркаат нагоре во горната карпа и кристализираат како што интрудираат во неа.
По депозитирањето на првичната секвенца од карпи, карпестите единици можат да се деформираат и/или метаморфозираат. Деформација обично се случува како резултат на хоризонтално скусување, хоризонтално издолжување или страна-по-страна (удар-лизгање) движење. Овие градбени режими се поврзуваат со приближувачите граници, разидувачките граници и трансформните граници, соодветно, меѓу тектонските плочи.
Историски поглед
Се проценува дека Земјата настанала пред 4,54 билиони години од сончевата маглина, заедно со Сонцето и другите планети. Месечината се формирала пред 20 милиони години (груба проценка). Најпрво растопена, надворешната обвивка на планетата се ладела, со што се добила цврста кора. Гасовитата и вулканска активност ја произвела првичната атмосфера. Со кондензирање на водната пареа (која во поголем дел потекнувала од мразот донесен од кометите) се создале океаните и другите извори на вода. Се смета дека високо енергетските хемиски процеси ја дале самореплицирачката молекула пред околу 4 билиони години.
Континентите се образувале, па се разделувале и повторно се формирале паралелно со преформирањето на површината на Земјата во текот на милиони години, повремено спојувајќи се при што се добивале суперконтиненти. Пред околу 750 милиони години, најраниот познат суперконтинент Родинија започнал да се распаѓа. Подоцна континентите се рекомбинирале и ја дале Паноција која се распаднала пред околу 540 милиони години, и на крајот Пангеа, суперконтинент кој се распаднал пред околу 180 милиони години.
Постојат голем број докази дека за време на ерата неопротерозоик постоело масовно заледување кое покрило голем дел од планетата. Оваа хипотеза е насловена како „Земја снежна топка“ и е од особено значење поради тоа што ѝ претходи на камбриската експлозија со која почнале да се појавуваат многуклеточни животни форми пред околу 530-540 милиони години.
По камбриската експлозија се случиле пет различни масовни истребувања. Последното масовно истребување се случило пред околу 65 милиони години, кога поради колизија на метеорити исчезнале диносаурусите кои не се предци на птиците како и други големи влекачи, но биле поштедени малите животни какви што биле цицачите, кои тогаш наликувале на ровчиците. Во изминатите 65 милиони години настанала диверзификација на цицачите.
Пред неколку милиони години, еден вид на мал африкански човеколик мајмун се здобил со способноста да стои исправено. Последователната појава и напредок на луѓето, развојот на земјоделството и цивилизацијата им дозволиле на луѓето да влијаат на Земјата многу побрзо отколку било која претходна животна форма, со што биле афектирани природата и бројноста на другите организми, како и светската клима. За споредба, на големиот оксигенациски настан, поттикнат од појавата на алгите за време на периодот сидериј, му биле потребни околу 300 милиони години за да кулминира.
Современата ера се вбројува како дел од масовно истребување - холоценско масовно истребување - кое е најбрзото што досега се случило. Одредени научници, како Едвард Вилсон од Универзитетот Харвард, предвидуваат дека уништувањето на биосферата од страна на луѓето би можело да предизвика истребување на една половина од сите видови во следните 100 години. Опсегот на сегашното истребување сè уште се истражува, дебатира и се прават пресметки за него од страна на биолозите.
Атмосфера, клима и време
Атмосферата на Земјата е клучен фактор во одржувањето на планетарниот екосистем. Тенкиот слој гасови што ја обиколува Земјата се држи на место со помош на гравитацијата на планетата. Сувиот воздух се состои од 78% азот, 21% кислород, 1% аргон и други инертни гасови, јаглерод диоксид итн.; исто така, воздухот содржи и променлива количина на водна пареа. Атмосферскиот притисок се намалува со зголемување на надморската височина. Озонската обвивка на Земјината атмосфера има важна улога во намалувањето на ултравиолетвоото (UV) зрачење кое стигнува до површината. Бидејќи ДНК се оштетува од UV зрачењето, ова има за цел заштита на живиот свет на површината. Атмосферата исто така задржува топлина за време на ноќта, со што се редуцираат дневните температурни екстреми.
Времето на Земјата го има исклучиво во долниот дел од атмосферата и служи како спроводен систем за редистрибуција на топлината. Океанските струи се друг важен фактор во одредувањето на климата, особено големото подводно термохалино струење кое ја распространува топлинската енергија од екваторските океани до поларните региони. Овие струи помагаат во ублажување на разликите во температурите кои постојат во зима и лето во умерените зони. Исто така, без редистрибуција на топлинската енергија од океанските струи и атмосферата, тропските области би биле многу пожешки, а поларните региони многу поладни.
Времето може да има корисни и штетни ефекти. Временските екстреми (торнадо, ураган, циклон) може да потрошат големи количини на енергија долж нивниот пат на минување и да предизвикаат уништување. Површинската растителност развила зависност од сезонската променливост на времето, така што ненадејни промени од само неколку години би можеле да имаат драматичен ефект, како на растителноста, така и на животните кои зависат од нејзиниот раст поради исхрана.
Климата на планетата е мерка за долгорочните трендови во времето. Познато е дека различни фактори влијаат на климата, меѓу кои се океанските струења, површинското албедо, стакленички гасови, варијации во сончевата светлина и промени во орбитата на планетата. Врз основа на историски податоци, познато е дека Земјата била подложена на драстични климатски промени во минатото, меѓу кои се вбројуваат и ледените доба.
Климата на еден регион зависи од бројни фактори, особено од надморската височина. Појас од надморска височина на површината кој има слични климатски својства образува климатски регион. Постојат многу вакви региони, кои се наоѓаат од тропската клима на екваторот до поларната клима во северните и јужните екстреми. На времето исто така влијаат и сезоните (годишните времиња) кои се резултат од тоа што Земјината оска е поместена во однос на нејзината орбитна рамнина. Според ова, во дадено време од летото или зимата, еден дел од планетата е повеќе директно изложен на сончевите зраци. Ова изложување се менува како што Земјата врши револуција во својата орбита. Во дадено време, независно од годишното време, северната и јужната полутопка имаат спротивни годишни времиња.
Моментално се случуваат две работи:
Вода на Земјата
Водата е хемиска супстанца која се состои од водород и кислород и е неопходна за сите познати форми на живот. Во секојдневието на човекот, поимот „вода“ се однесува само на течната агрегатна состојба, но оваа супстанца исто така се среќава и во цврста агрегатна состојба - мраз - и во гасовита состојба - водена пареа. Водата покрива 71% од површината на Земјата. На Земјата, таа се наоѓа најмногу во океаните и другите поголеми водни басени, со тоа што 1,6% отпаѓа на подземната вода, а 0,001% на воданта пареа, облаците (образувани од цврсти и течни честички вода суспендирани во воздухот) и врнежите. Океаните држат 97% од површинската вода, ледниците и поларните снежни покривки 2,4% а останатите копнени површини (реки, езера и бари) - 0,6%. Дополнително, мала количина на вода се состои во живите организми и преработените производи.
Океани
Океан е голем воден басен со солена вода и главна компонента на хидросферата. Приближно 71% од површината на Земјата (површина од околу 361 милион км2) е покриен со океан, непрекинат воден басен кој е поделен на неколку главни океани и помали мориња. Повеќе од половина од оваа област има преку 3000 метри длабочина. Просечната соленост на океанот изнесува околу 35 ppt (3,5%) и приближно целата морска вода има соленост од 30 до 38 ppt. Иако во општи црти се опишуваат како неколу „одделни“ океани, овие води сочинуваат еден светски, поврзан басен од солена вода, често нарекуван и светски океан. Тој е од фундаментално значење за океанографијата.
Големите океански оддели се одредени делумно од континентите, различните архипелази и според други критериуми: овие оддели се (од најголем кон најмал) Тихи Океан, Атлантски Океан, Индиски Океан, Јужен Океан и Северноледен Океан. Помалите региони на океаните се познати како мориња, заливи итн. Постојат и солени езера кои претставуваат помали басени на солена вода обиколена од сите страни со копно кои не се поврзани со светскиот океан. Два забележителни примери се Аралското Море и Големото Солено Езеро.
Езера
Езерата (lacus) се поголеми вдлабнатини на Земјината површина исполнети со вода, која не е во непосредна врска со океанот. За езера се сметаат оние водни басени кои се подлабоки од бара и кои се напојуваат со вода од река. Природните езера на Земјата најчесто се наоѓаат во планински предели, раседни зони и области на кои денес има заледување. Други езера се наоѓаат во неистечни басени или долж тековите на големите реки. Во некои области на светот постојат многу езера поради тоа што има неконтролирана дренажа од последното ледено доба. Сите езера се привремени во однос на геолошката временска скала; тие бавно ќе се исполнат со седименти или ќе истечат од басенот во кој се содржат.
Бари
Бара е басен од неистечна вода, било природен или изграден од човекот, кој најчесто е помал од езеро. Барите и езерата се разликуваат од потоците според брзината на струењето. Додека струењето на водата во потоците лесно се набљудува, кај барите и езерата се среќаваме со микроструења на водата кои се придвижени од температурата и со струења придвижени од ветерот.
Реки
Река е природен тек на вода, обично слатководна, која тече кон океан, езеро, море или друга река. Во ретки случаи реката може едноставно да потоне во земјата или целосно да се исуши пред да достигне до друга вода. Водата во реката најмногу потекнува од врнежите, изворите и водата што се топи од ледниците и сл.
Потоци
Поток е проточна вода со свое сопствено струење, која се наоѓа во речно корито. Потоците се важни како спроводници во водниот циклус, а служат и како коридори за миграција на рибите и друг жив свет. Биолошкото живеалиште во непосредна близина на потокот се нарекува рипариска зона. Денес, во поглед на холоценското масовно изумирање, потоците имаат улога на коридори во поврзувањето на фрагментираните живеалишта, а со тоа и во зачувување на биолошката разновидност.
Екосистеми
Екосистемите се составени од различни абиотички и биотички компоненти кои функционираат заедно и поврзано. Градбата и составот на екосистемите е одредена од многу фактори на животната средина кои се поврзани. Разновидностите на овие фактори ќе поттикнат динамички измени во екосистемот. Некои од поважните компоненти се почва, атмосфера, зрачење од Сонцето, вода и живите организми.
Централна идеја во екосистемскиот концепт е таа според која живите суштества заемодејствуваат со секој друг елемент во нивната непосредна средина. Јуџин Одум како еден од основачите на екологијата, вели: „Секоја единица која ги вклучува сите организми („заедница“ од организми) од дадена област кои заемодејствуваат со физичката средина така што протокот на енергија доведува до јасно дефинирана трофичка структура, биоразновидност и циклус на материите (на пример, размена на материи меѓу живиот и неживиот дел) во рамките на системот се нарекува екосистем.“ Во екосистемот видовите се поврзани и меѓусебно зависни (што се огледа во ланецот на исхрана) и разменуваат енергија и материја меѓусебно и со нивната околна средина.
Помала единица се нарекува микроекосистем. На пример, микроекосистем може да биде камен и целиот жив свет што се наоѓа под него. Во макроекосистем може да се вклучи цел екорегион, заедно со неговиот водособирен басен.
Дивина
Како дивина обично се сметаат области кои не се значително изменети од човечката активност. Дивината постои во резерватите, националните паркови, па дури и во урбаните области покрај реките, клисурите и стопански неразвиените области. Областите со дивина и заштитените паркови се сметаат за важни за опстанокот на одредени видови, еколошки проучувања, конзервација и рекреација. Одредени опишувачи на природата веруваат дека дивината е клучна за човечкиот дух и креативност, а некои еколози ја сметаат дивината како интегрален дел од планетарниот самоодржувачки природен екосистем (биосфера). Исто така, овие области би можеле да обезбедат живеалишта за дивата флора и фауна кои инаку тешко би можеле да опстојат во зоолошките градини, арборетумите или лабораториите.
Жив свет
Иако не постои севкупен договор за тоа што е живот, научниците во општи црти прифаќаат дека животот се одликува со организација (градба), метаболизам, раст, адаптација, одговор на дразби и размножување. За животот би можело исто така да се каже дека е карактеристична состојба на организмите.
Под биосфера се подразбира делот од Земјината надворешна обвивка - вклучувајќи копно, површински карпи, вода, воздух и атмосфера - на кој се среќава живиот свет и кој се менува со биотичките процеси на организмите. Денес на планетата Земја се наоѓаат над 75 билиони тони на биомаса (жив свет) која живее во различните животни средини во рамките на биосферата.
Над девет десетини од вкупната биомаса на Земјата отпаѓа на растителниот свет, од кој зависи животинскиот. До денес се идентификувани повеќе од 2 милиони видови на растенија и животни, а проценките за точниот број на постоечки видови се движат од неколку милиони до преку 50 милиони. Бројот на поединечни видови на живи организми постојано се менува (се појавуваат нови видови, а други исчезнуваат). Вкупниот број на видови денес е во постојано опаѓање.
Еволуција
Видовите кои не можеле да се прилагодат (адаптираат) на промените во средината и конкуренцијата од другите животни форми исчезнале. Меѓутоа, фосилниот запис содржи докази за многу од овие постари видови. Поновите фосилни докази и докази од ДНК покажуваат дека кај сите постоечки видови може да се проследи линијата на предоштво сè до првите примитивни животни форми.
Со појавата на фотосинтезата кај најосновните форми на растителен жив свет се овозможило собирање и искористување на сончевата енергија. Кислородот добиен од фотосинтеза се акумулирал во атмосферата и на овој начин се создала озонската обвивка. Вклучувањето на помали клетки во рамките на поголеми довело до развиток на уште посложени клетки наречени еукариоти. Клетките кои биле дел од колонии станале силно специјализирани, со што се оформиле вистинските многуклеточни организми. Новонастанатата озонска обвивка го апсорбира штетното ултравиолетово зрачење, па така живиот свет бил во можност да ја колонизира површината на Земјата.
Микроорганизми
Првата форма на живот која се развила на Земјата биле микроорганизмите-прокариоти кои останале единствената форма на живот на планетата сè до пред неколку билиони години, кога се појавиле многуклеточните организми. Микроорганизмите се едноклеточни или повеќеклеточни организми кои обично се со микроскопски димензии и не можат да се регистрираат со човечкото око. Тука припаѓаат бактериите, некои габи, археите, протистите и одредени животински видови.
Прокариотските животни форми можат да се најдат речиси насекаде на Земјата каде постои течна вода, меѓудругото и во внатрешноста на карпите. Нивното размножување е брзо и обилно. Комбинацијата од висока стапка на мутација и хоризонтален пренос на гени ги прави многу прилагодливи и способни да опстојат во нови средини, меѓу кои и вселената. Тие сочинуваат основен дел на Земјиниот екосистем. Некои микроорганизми се патогени и се ризик по здравјето на други организми.
Растенија и животни
Првата поделба на живите суштества ја направил Аристотел. Тој направил разлика меѓу растенија (кои обично не се движат доволно брзо за да бидат забележани од луѓето) и животни. Во системот на Карл Лине, растенијата станале царство Vegetabilia (подоцна наречено Plantae), а животните царство Animalia. Понатаму станало јасно дека царството Plantae како што првично било опишано вклучувало и неколку неповрзани, далечни групи, па така габите и неколку групи на алги биле сместени во нови, посебни царства. Сепак, овие организми сè уште понекогаш се сметаат за растенија. Бактериите понекогаш се сметаат за флора, а одредени класификациски системи го користат поимот бактериска флора или микрофлора како одделен од растителна флора.
Еден од многуте начини на класифицирање на растенијата е според регионални флори, кои, во зависност од намената на проучувањето може исто така да ја вклучат и фосилната флора, односно остатоците од растенија од некоја претходна ера.
Обично регионалните флори се поделени на категории, како нативна флора и земјоделска и градинарска флора, од кои последните две намерно се одгледуваат и култивираат. Некои типови на „нативна флора“ всушност се интродуцирани пред повеќе векови од страна на луѓето кои мигрирале од еден регион или континент до друг и станале интегрален дел од нативната или природна флора на местото каде тие биле интродуцирани. Ова е пример за тоа на кој начин човечкото заемодејство со природата може да ја направи нејасна границата на она што се смета за природа.
Друга категорија растенија историски и традиционално се сметаат за плевели. На сличен начин, и животните често се категоризираат како домашни, диви животни, штетници и сл. според нивната поврзаност со животот на луѓето.
Животните како група поседуваат неколку одлики што ги одделуваат од останатите живи суштества. Животните се еукариоти и најчесто се многуклеточни. Тие се хетеротрофни, најчесто ја варат храната во внатрешна комора (желудник и црева), што ги разликува од растенијата и алгите. Тие исто така се разликуваат од нив и по отсуството на клеточен ѕид кај нивните клетки.
Со неколку исклучоци (пред сè се мисли на сунѓерите), телата на животните се диференцирани во посебни ткива. Меѓу нив се мускулното ткиво, кое има способност да се контрхира и да го контролира движењето, како и нервниот систем кој праќа и обработува нервни сигнали. Еукариотските животински клетки се опколени со карактеристична вонклеточна матрица составен од колаген и еластични гликобелковини. Тој може да се калцифицира и да даде структури како черупки, коски и спикули, кои служат како потпора на телото.
Човекот и природата
Макар што луѓето денес сочинуваат само мал дел од вкупната жива биомаса на Земјата, влијанието на луѓето врз природата е несоодветно големо. Поради опсегот на влијанието од човекот, границите меѓу она што луѓето го сметаат за природа и вештачките средини не се јасни, освен во екстремите. Дури и на екстремите, големината на природна животна средина која не е под влијание на луѓето денес се намалува со многу брзо темпо.
Технологијата развиена од страна на човекот довела до поголемо искористување на природните ресурси и потпомогнала во ублажувањето на некои од ризиците кои потекнуваат од природни непогоди. Меѓутоа, и покрај овој напредок, судбината на човечката цивилизација останува тесно поврзана со промените во животната средина. Постои многу сложена повратна врска меѓу искористувањето на напредната технологија и промените кои настануваат во животната средина, која штотуку се осознава. Заканите врз Земјата кои потекнуваат од луѓето се загадување, обесшумување и хаварии (излевање на нафта и сл.). Луѓето придонеле во истребувањето на многу растенија и животни.
Луѓето ја користат природата за рекреација и економски активности. Употребата на природни ресурси за индустријата останува главна компонента за светскиот економски систем. Одредени активности како лов и риболов се користат како за добивање храна, така и за рекреација од страна на различни луѓе. Земјоделството се појавило во 9-от милениум п.н.е. Дали во сферата на производство на храна или на енергија, природата влијае на економското богатство.
Иако првите луѓе ги собирале некултивираните растенија за храна и ги користеле лековитите својства на растителноста, денес најмногу се употребуваат одгледуваните растенија (по пат на земјоделство). Расчистувањето на големи површини земјиште за одгледување на земјоделски култури довело до значително намалување на шумите и мочуриштата, што повлекло (и сè уште повлекува) губење на живеалиштата на многу растителни и животински видови и појава на голема ерозија.
Материја и енергија
Некои полиња на науката ја гледаат природата како материја во движење, која се покорува на одредени закони на природата кои науката се обидува да ги разбере. Поради оваа причина, за најфундаментална наука обично се смета физиката - име под кое се препознава проучување на природата.
Материјата најчесто се дефинира како супстанцата од која се состојат физичките објекти. Таа ја изградува вселената што може да се набљудува. Денес се смета дека видливите компоненти на вселената сочинуваат само 4% од вкупната маса. За остатокот се смета дека се состои од 23% на ладна темна материја и 73% на темна енергија. Суштинската природа на овие компоненти сè уште не е позната и моментално интензивно се проучува од страна на физичарите.
Однесувањето на материјата и енергијата во вселената што може да се набљудува е водено од добро дефинирани физички закони. Овие закони се искористени за да се добијат космолошки модели кои успешно ги објаснуваат градбата и еволуцијата на вселената која ние можеме да ја набљудуваме. Математичките изрази за законите на физиката користат низа од дваесетина физички константи кои по сè изгледа дека се статични во вселената што може да се набљудува. Вредностите на овие константи се внимателно измерени, но причината за нивните специфични вредности останува непозната.
Космичко пространство
Космичкото пространство, познато и како вселена, се однесува на релативно празните региони на вселената што се наоѓаат позади атмосферите на небесните тела. Поимот „космички простор“ се користи за да се направи разлика од „воздушно пространство“ (и местата на Земјата). Не постои дискретна граница меѓу Земјината атмосфера и вселената, бидејќи атмосферата постепено атенуира со зголемување на надморската височина. Космичкото пространство во рамките на сончевиот Систем се нарекува меѓупланетарен простор, кое преминува во меѓуѕвездениот простор во она што е познато како хелиопауза.
Космичкото пространство е оскудно пополнето со неколку десетици типови на органски молекули кои се откриени со помош на микробранова спектроскопија, потоа зрачење од црно тело останато од Големата експлозија и почетокот на вселената и со космички зраци, кои вклучуваат јонизирани атомски јадра и различни субатомски честички. Исто така постои одредена количина на гасови, плазма и прав, како и мали метеори. Дополнително, постојат знаци на човечки живот, како на пример, материите останати од претходните лансирања на ракети, кои се потенцијална опасност за вселенското инженерство. Одреден дел од овие отпадоци повторно навлегуваат во атмосферата на периоди.
Условите на другите земјовидни планети, Меркур и Венера, се јавуваат како премногу сурови за да би одржувале живот каков што ние го знаеме. Но, се претпоставува дека Европа, четвртата најголема месечина на Јупитер, би можела да поседува подповршински океан од течна вода и со тоа потенцијално да поддржува живот.
Природата како тема во уметноста и во популарната култура
Често, природата се јавува како тема во бројни дела од уметноста и популарната култура, како:
Стадион Динамо Минск
Стадион Динамо (Стадыён Дынама) — повеќенаменски стадион кој се наоѓа во Минск, Белорусија. Во моментот е во процес на големи реновирања. Претежно се користи за фудбалски натпревари и своите домашни натпревари на овој стадион, пред да биде започната реконструкцијата, ги играле екипите на Динамо Минск, ФК Минск и Фудбалската репрезентација на Белорусија. Стадионот официјално има 40.000 седишта, но горниот дел од горната трибина не се користи уште од средината на 1990-тите години, од безбедносни причини, па поради тоа сместивоста пред реновирање изнесувала 34.000 гледачи.
Историја
Стадионот на Динамо Минск бил изграден и отворен во 1934 година и бил проширен во 1939 година, но истиот бил разрушен за време на Втората светска војна, и повторно изграден во текот на периодот од 1947-1954 година. Објектот бил дополнително бил реновиран во периодот на 1978-1980 година, во подготовка за Летните олимписки игри од 1980 година. Во октомври 2012 година стадионот бил затворен поради големата реконструкција, и требало неговата обнова да трае до 2014 година, како фудбалски специфичнен стадион.
Домашна употреба
Во советскиот период своите домашни натпревари на овој стадион ги играле екипата на Динамо Минск, која екипа продолжила да го користи стадионот до 2008 година. Од 2009 година Динамо Минск, се преселил во помалиот Стадион Динамо Јуни, додека Динамо стадионот станал примарен дом за ФК Минск. Стадионот е исто така традиционално место каде се одржува финалниот натпревар на Белорускиот куп во фудбал, што се одржува тука речиси секоја година во периодот помеѓу 1992 и 2012 година, со исклучок на 2002 и 2011 година.
Меѓународна употреба
Стадионот бил еден од местата на фудбалскиот турнир на 1980 Летниte олимписки игри. Тој бил домаќин на 6 натпревари во групната фаза и еден во четвртфиналето. Тој исто така бил еден од стадионите на кој се одржале натпревари во рамките на Европското првенство во фудбал под 18 години во 1984 година и Светското младинско првенство во 1985 година, кое се одржувало во Советскиот Сојуз. Од 1992 година стадионот е место каде своите домашни натпревари ги игра фудбалската репрезентација на Белорусија.
Со текот на годините стадионот започнал да се користи од страна на неколку белоруски клубови во европските купови, во случај кога сопствените стадиони на клубовите не ги исполнуваат критериумите на УЕФА. Во последниве години се користи како место каде своите домашни натпревари ги игра БАТЕ Борисов во Лигата на Шампионите и Лига Европа, вклучувајќи ја групната фаза од двата натпревари во Лигата на шампионите квалификациите и Лига Европа нокаут фазата.
Булент Аринч
Булент Аринч (роден на во  ) е турски политичар и вицепремиер на Турција.
Живот и образование
По завршувањето на средното училиште во Маниса, тој се запишал на Анкарскиот универзитет и истиот го завршил во 1970 година. По ова, тој работел како адвокат во Маниса.
Булент Аринч е оженет и има две деца, едното од нив починало во сообраќајна несреќа.
Политика
Уште во времето на студентските години, Аринч пројавувал интерес кон политиката. Во 1995 година бил кандидат за пратеник на Маниса, од Партијата за благосостојбата. . Тој станал и член на управниот одбор на партијата. По забраната на неговата партија, тој во 1999 година се приклучил кон Fazilet Partisi. Тој бил избран на локалните избори за заменик управител на Маниса. Бил и член на комисијата за надворешни прашања на парламентот.
Но и неговата втора партија била затворена и забранета во 2001 година, па тој заедно со Реџеп Таип Ердоган станал еден од основачите на Партијата на правдата и развојот. Тој бил назначен за претседател на парламентарната група од страна на неговата партија.
На 19 ноември 2002 година, тој бил избран за претседател на Собранието, а од 2009 година ја извршува функцијата вицепремиер на земјата.
Жерав
Жеравот, познат и како сив жерав или евроазиски жерав — вид птица од семејството жерави (Gruidae) од редот жеравовидни (Gruiformes).
Жеравот е птица преселница која ја среќаваме во Македонија.
Опис
Жеравот е голема птица, средно голем во семејството на жеравите. Димензиите му се следниве:
Бојата на перјето е светлосивкаста, главата и вратот му се темносиви, на темето има црвена круна и има бела линија која се протега од очите до грбот. Боите му се потемни на грбот, а посветли на градите и крилјата. Краевите на пердувите на крилата и опашката му се црни, и украсно му паѓаат создавајќи заедничка пуфкаста опашка. Младенчињата имаат жолто-кафеавкасти пердуви на телото, немаат ресести крила ни светла линија на вратот, а на главата круната им е пердувеста. Секои две години, пред преселба (преселување), жеравите целосно се измитаруваат, останувајќи без пердуви 6 недели кога не можат да летаа, сè додека не им пораснат нови.
Распространетост
Овој вид жерав го има во северните делови на Европа и Азија. Порано бил распространет дури до Ирска, но пред 200 години изумрел. Сега, повторно се враќа таму, со помош на луѓето кои му овозможуваат да преживее во поголем број. Жеравите во помал број се среќаваат во јужна Европа, во Грција, Македонија, Србија, Хрватска, Романија, Данска и Германија. Поголеми популации се среќаваат во Скандинавија, особено во Финска и Шведска. Но, срцето на најголемата популација е во Русија, каде има најверојатно над 100,000 жерави во сезона. Најдалечната распространетост на жеравите е Манџурија.
Жеравите се птици преселници на долги одредишта, и најчесто презимуваат во северна Африка. Есенската преселба се одвива од август до октомври, а пролетната од март до мај.
Живеалиште
Во Европа жеравите вообичаено гнездат во пределите на тајгастите и мешаните шуми, на надморска височина од 2200 m. Во посеверните краеви живеат во мочурливи отворени пространства, со ниски грмушки, покрај мали езерца. И во Русија животните навики се слични. Може да гнездат во степите, па дури и полупустините, сè додека имаат вода во близина.
Исхрана
Жеравите се сештојади, односно опортунисти. Својата исхрана ја прилагодуваат кон условите за живот. Јадат растенија, и сè од нив - коренот, стеблото, плодот, семето, листовите. Од животинска исхрана најмногу јадат инсекти - бумбари, скакулци, термити, муви, пеперутки, вилини коњчиња и др. Од безрбетниците јаде полжави, црви, ракови, а поретко пајаци и стоногалки; а од ’рбетниците - жаби, гуштерчиња, змии и мали цицачи, најчесто глувци. Поретко конзумира риби и јајца од други птици. Жеравите може да пасат по земјата или плитката вода во потрага по нешто што се јаде. Може да се случи да уништат ниви со посеви, но почесто тие го јадат отпадокот и остатокот од нивите и на тој начин помагаат да се исчисти земјата и да се подготви за следниот посев.
Размножување
Овој вид обично ги снесува јајцата во мај, што поскоро по враќањето во гнездото од преселбата. Како и повеќето од семејството на жеравите и овој вид живее во моногамна врска. Но, ако еден од партнерите умре, другиот ќе се обиде да најде нов партнер следната година. Иако паровите может да бидат и неколку години заедно - ритуалот на специјалниот танц, тие секако го изведуваат. Танцот се состои потскокнување, правење лакови и пируети, запирање и сл. Потоа, танцот вклучува ширење на пердувите и крилјата, фрлање разна вегетација во воздух и покажување на црвената дамка на главата еден на друг. Додворувањето започнува така што мажјакот ја прати женката со достоинствен чекор, сличен на марш. Складниот дует го содржи повикот на женката, држејќи ја главата прво високо, па полека спуштајќи ја. Женката испушта висок тон, а мажјакот ја прати со истиот тон, ама малку подолг. Самиот чин на копулација продолжува на ист драматичен начин. Обично снесуваат 2 јајца, а поретко 3 или 4. Ако јајцата се оштетат во раната инкубација, можно е да снесат повторно за неколку недели. Периодот на инкубација трае 30 дена, и најчесто женката ги лежи јајцата, но понекогаш и двата родитела. Младенчињата се речиси беспомошни кога ќе се родат, но сепак, по неколку часа веќе се во можност да ползат и да пливаат ако се во опасност, а по 24 часа веќе може да трчаат со своите родители. Пилињата, на опасност обично реагираат со скаменување, преправајќи се дека се умрени. Крилјата на почеток ги користат за држење рамнотежа додека трчаат, а по 9 недели може да летаат на кратки релации. До следната сезона на парење, претходните младенчиња обично остануваат заедно со родителите. Половата зрелост жеравите ја достигнуваат на 3 до 6 годишна возраст. Се смета дека е вообичаено овие птици да живеат 30 до 40 години.
Дружељубивост
Кога не е сезона на парење, жеравите се дружељубиви птици. Јата од над 400 птици може заедно да летаат за време на преселбата. Местата на собирање, каде птиците се одмараат и хранат на средина од нивната преселба, може да бројат и над илјада птици наеднаш. Јатата не се постојани групи, туку се формираат заради подобра безбедност.
Интеракции меѓу видовите
Има неколку природни грабливци на возрасните жерави. Но, белоопашестиот орел и златниот орел се потенцијално најопасните грабливци за жеравите од сите возрасти. Жеравите се бранат и борат со орлите и на земја и во лет, користејќи ги клуновите како оружје и клоцајќи со нозете. Дивата свиња, лакомецот и црвената лисица ги напаѓаат гнездата на жеравите. Кога се соочуваат и борат со цицачите, жеравите бодат со клунот, удираат со крилјата и клоцаат со нозете. Нападот го избегнуваат со скокање во воздух. Гавраните исто така може да им ги украдат јајцата.
NGC 5648
NGC 5648 — спирална галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5648 се споменува и како NGC 5649, UGC 9330, MCG 2-37-19, IRAS 14281+1414, CGCG 75-59, KUG 1428+142.
Откривање
Објектот е откриен на 23 мај 1887 година од страна на Гијом Бигурдан, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 12 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5648 е од видот Sbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 5648 има привидни димензии од 1,1' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 30 м 32,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +14° 1' 24"". Положбениот агол на објектот е во износ од 172°.
Други поделби
Проучување на NGC 5648 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 51840. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 197; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 916. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 65.
Надворешни врски
NGC 5648
Противотров
Противотров (или антидот) е средство со кое се поништува или се намалува дејтвото на некој отров. Може да делува на еден отров (специфичен) или на повеќе (неспецифичен). Некои противотрови истовремено се и отрови и треба внимателно да се употребуваат.
1940 во книжевноста
1940 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Приекуле (општина)
Приекуле (Priekules novads) е општина во Летонија. Општината е создадена во 2009 година.
1939 во книжевноста
1939 година во книжевноста содржи некои значајни настани.