cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Багрем
Надворешни врски
https://nmd-zdravje.com/slatko-od-bagrem-dhem-od-bagrem-palachinki-i-pohuvan-bagrem/
IC 922/1
IC 922/1 — галаксија во соѕвездието Водолија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Откривање
Објектот е откриен на 19 септември 1892 година од страна на Стефан Жавел.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 922/1 е од видот S/P. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,5 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. IC 922/1 има привидни димензии од 0,9' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 21 ч 58 м 25,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -3° 7' 29". Положбениот агол на објектот е во износ од 45°.
Други поделби
Проучување на IC 922/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Неделен ручек (филм)
„Неделен ручек“ (српски: Недељни ручак) — филм на режисерот Милан Јелиќ од 1982 година. Главните улоги ги играат: Велимир Бата Живојиновиќ, Милена Дравиќ, Неда Арнериќ и Карло Булиќ.
Синопсис
Еден хирург (го игра Живоиновиќ) на возраст од околу 50 години запаѓа во криза, а логиката со која го градел својот дотогашен успешен живот почнува да откажува. Тој е растргнат меѓу жената (ја игра Дравиќ) и љубовницата, а и во професијата повеќе не наоѓа задоволство. Оттука, ненадејната можност за напредок на скалата на општествената хиерархија му се чини спасоносна, меѓутоа не може да му се оствари сонот за нов и поинаков живот. Затоа, тој им се враќа на семејството и на стварноста од која не може да се побегне.
Чаша
Чаша е предмет со тркалезна форма, кој се користи за пиење на различни течности. Чашите најчесто се со зафатнина од два децилитра, но постојат и во други големини. Се изработубаат од стакло, пластика, керамика, дрво и др.
Даме (Холштајн)
Даме (Dahme) — општина во округот Источен Холштајн, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Историја на Украина
Територијата на Украина била главен центар на источната словенска култура во средниот век. Секако историјата на Украина датира многу години наназад. Територијата била населувана континуирано од пред 5000 години пред нашата ера и според некои автори се смета за татковина на праиндоевропската фамилија на јазици. Коњот за првпат бил припитомен на територијата на Украина.
Предисторија
Географските простори на денешна Украина биле населени пред многу години.
Пронајдени се траги на населување на Украина од страна на неандерталците, во археолошки наоѓалишта во Молдавија во периодот од 43.000 - 45.000 година пред нашата ера. Населувањето на Граветите датира од пред 32,000 години, според пронајдоци во Буран-Каја пештерата во Кримските Планини. Доцно неолитската Трипилианска култура се појавува некаде околу 4500–3000 година пред нашата ера.
Трипилианската култура, се смета за една од најстарите култури која оставила траги во денешниот југозападен дел на Украина. Трипилианците одгледувале жито и изработувале глинени садови. Трипилианската култура се смета за врв на развојот на неолитските земјоделски и сточарски племиња на територијата на Европа.
Околу 1500 година пред нашата ера на просторите на денешна Украина се појавиле номадски племиња. Едно од тие племиња било и племето на Кимеријците кои оставиле и писмени траги. За ова племе пишувале и античките автори меѓу кои: Хомер, Калимах, Херодот и Страбон. Кимеријците го населувале просторот помеѓу реките Днестар и Дон а го населиле и Кримскиот полуостров. Се смета дека припадниците на ова племе се потомци на старо иранско номадско племе, генетски блиско до Скитите. Подоцна, околу 7 век пред нашата ера Кимеријците биле потиснати од Скитите од денешните украински степи. Во тоа време исто така античките грци започнале со основање на своите први колонии на северните брегови на Црното Море. Скитите биле протерани од овие простори некаде во 2 век пред нашата ера од страна на Сарматите - друго номадско племе.
Кон крајот на 2. и почетокот на 3 век од новата ера, низ денешна Украина владеело германското номадско племе - Готи. Хуните пак во 375. година ги поразиле Готите, по што создале моќна држава која се простирала помеѓу реката Дон и Карпатите. На чело на оваа држава бил Атила. Атила починал во 451. година. После неколку порази од Римјаните и нивните сојузници, хунската држава се распаднала.
За прататковината на Словените сè уште нема општоприфатена територија. Првите записи за Словените се сретнуваат во 1. и 2 век пред нашата ера кај римските автори Плиниј Постариот, Такит и Клаудиј Птолемај, кои Словените ги нарекуваале Венеди или Венети. Етнонимот Словен прват се сретнува кај византиските автори. Според некои извори Словените се поделиле на три големи групи: Венеди (во подрачјето околу реката Висла), Анти (во подрачјето околу реката Днепар) и Словени или Склавини (во подрачјето околу реката Дунав).
Повеќето историчари сметаат дека преселбата на племињата на Антите и Склавините треба да се земе за почеток на формирање на словенските народи а со самото тоа и на украинскиот народ.
Во 7 век, територијата на денешна Украина била срцето на државата на Булгарите (често наведувана како Стара Голема Булгарија) со главен град Фанагорија. На крајот од седмиот век, повеќето Булгарски племиња мигрирале во неколку правци а остатоците од нивната држава биле апсорбирани од страна на Хазарите, полуномадско племе од Цетрална Азија.
Хазрите го формирале Хазарското царство во југоисточниот дел на денешна Европа, близу до Каспиското Езеро и Кавказот. Царството се простирало на територијата на Казахстан, делови на источна Украина, Азербејџан, јужна Русија и Крим.
Последните големи преселби на народите на просторот на Украина биле оние на Бугарите и на Унгарците, но во тоа време веќе била воспоставена една од најголемите и најмоќните европски држави – Киевска Русија.
Кнежевства
Во периодот од 9. до 10 век била создадена првата источнословенска држава со средиште во Киев на чие чело се наоѓала династијата Рјуркович. Првите записи за ова кнежевство се забележани во Бертинските анали во кои се наведува дека Олег бил водач на скандинавското племе Варјази (Викинзи) кој го освоил Киев 882. година и го направил престолнина на новата држава.
Во следните сто години Киевска Русија ќе ги опфаќа околните источнословенски племиња како и некои фински племиња на североисток. Во 988. година, Владимир I Велики го прифатил Христијанството од Византија.
Најголем степен на централизација државата ќе постигне за време на владеењето на Јарослав Мудриот (1019-1054).
Со текот на времето дошло до распаѓање на државата на посебни кнежевства. После напливот на монголите под водство на Бату Кан 1237-1241 и потполното разрушување на Киев (1240), главното упориште на државноста ќе се префрли во Галициско-волинското кнежевство (1199-1340).
Полско-литванска Државна Заедница
Во 14 век значаен дел на Киевска Русија, вклучително и Киев, потпаѓа под власт на Литванија со што настанала Литванско-руска држава која се нарекувала Големо Кнежевство Литванија. Полското кралство ја зазело Галиција и подрачјето околу градот Холм. После Кревската унија 1385. година во Големото Кнежевство Литванија почнал да јакне послкото и католичкото влијание. Унијата помеѓу Литванија и Полска, т.н. Лублинска унија постојано се зајакнувала со што дошло и до нивно реално соединување, во 1569. година. Поголемиот дел од украинските територии потпаднал под власт на Полска, а полската аристократија се стекнало со право на поседи во Украина. Црквата, до тогаш под самостојната Киевска митрополија, 1596. година ја сколопила т.н. Брестска унија со католичката црква. Со помош на оваа унија католичка Послка сакала да ја прекине врската на Украина со православна Русија. После распадот на Златната Орда пред крајот на 14 век околу Днепар се населиле украинските Козаци, кои одиграле важжна улога во отпорот кон турско - татарскиот притисок. Тоа е време на развојот на книжевноста на староукраински јазик. Во периодот од 1591 - 1638 година избиле низа на селски буни потпомогнати од козаците. 1648 година започнала ослободителна борба на украинскиот народ под водство на Богдан Хмелницки против Полска. Хмелницки ѝ нанел тешки порази на полската војска, но увидел дека самостојна Украина нема да може самата да се одбрани од Турците и пољаците, поради што помош побарал од Русија. На т.н. перејаславски собир 1654. година, Украина се обединува со царска Русија.
Унија со Царска Русија
Веднаш после обединувањето на Украина и Русија, Русија започнала војна со Полска, која завршила после 13 години со потпишување на примирје во Андусов 1667. година. Како последица на војната, и граѓанските војни, Украина ќе се подели на два дела разделени од реката Дљепар. Автономијата на хетманската (козачката) држава ќе опстане уште некое време само во Украина источно од Дљепар под власт на Москва. Меѓутоа Царска Русија продолжила со феудално и национално угнетување на Украина, на ист начин како што тоа претходно го правеле Полска и Унгарија, за што сведочат селско-козачки буни пред крајот на 17. и во текот на 18 век.
Хетманот Иван Степанович Мазеп во сојуз со шведскиот крал Карло XII (1708-1709) направил неуспешен обид за отцепување од Русија, после што рускиот цар Петар I ја намалил автономијата на хетманската држава. Подоцна руската царица Катарина II Велика во периодот од 1760. до 1780. година ги укинала сите слободи на украинците.
Украина ја изгубила својата автономија 1871 година. При првата поделба на Полска, Австроунгарија во 1772 година ја добила Галиција, а 1775 година ја добила Буковина, додека пак Русија ги добила териториите помеѓу Днепар и Буг 1774 година а нешто подоцна и Крим. После втората поделба на Полска, 1793 година, преостанатиот дел на Украина потпаднал под руска власт.
Народна преродба
Кон крајот на 18 век дошло до формирање на украинско народно движење, прво како културно а подоцна со основањето на кирило-методиското братство и како политичка организација. Тоа е време на раѓање на модерната украинска нација. Големо влијание во будење на националната свест на украинците имало творештвото на украинскиот поет и сликар Тарас Григорович Шевченко.
Поради постојаниот притисок и пресии на руските власти, сединштето на народната преродба се поместило во Галиција, која во тоа време се наоѓала во состав на Австрија.
Кон крајот на 19 век во Украина се појавиле и првите политички партии. Повеќето од тие партии се занимаваат со основање на самостојна украинска држава.
Украинските писатели и интелектуалци биле инспирирани од останатите европски народи кои исто така биле под јарем на големите европски царства, и биле одлучни во својата намера за оживување на украинскот јазик, култура, традиција и државност. Русија наметнувала строги закони против обновувањето на украинскиот јазик целосно забранувајќи ја неговата употреба.
Многу украинци ја прифаќале својата судбина да живеат во рамките на Русија, а некои дури и имале голем успех. Многу руски писатели и композитори, сликари и архитекти биле по потекло од Украина. Најпознат меѓу нив бил Николај Васиљевич Гогољ, еден од најголемите руски писатели.
Украина ќе остане во состав на Царска Русија сè до нејзиниот распад во февруари 1917 година.
Украина помеѓу 1917-1920
Украинската Централна Рада (тогашен украински парламент) во ноември 1917 година ја прогласува Украинската Народна Република, која на почетокот се наоѓала во состав на Русија, а на 25 јануари 1918 година била прогласена самосталност и отцепување. Првиот претстедател на таа држава бил писателот В. К. Вуниченко.
Фобетор
Фобетор („страв“), (Икел или Икелос) во старогрчката митологија, е еден од Онеирите, персонификација на кошмарните соништата.
Историја на Украина
Украина помеѓу 1917-1920
Во тоа време настанала современата украинска хералдика (грб и знаме). За да се спротивстави на болшевиците кои владееле со поголемиот дел од земјата, Централната Рада издаве документ насловен како „Обраќање на украинскиот народа до Германија со молба за вооружена помош“. Тоа било повод за своевидна германска окупација. На 29 април 1918 година со поддршка на Германија, во Украина е изведен државен удар и на власт доаѓа хетман П. П. Скоропадски. Украина повторно е хетманат, а државата е германски протекторат.
Фобетор
Според Хесиод, Фобетор е син на Никта, божицата на ноќта која го родила сама, по пат на партеногенеза, додека според Цицерон, татко е Ереб, богот на темнината.
Фобетор има способност да се појавува во светот на смртниците под маската на разни животни и да ја промени нивната форма за да комуницира со нив откако ќе се разбудат. Тој е персонификација на кошмарите и во соништата се појавува во форма на животни и чудовишта.
Меѓу боговите, тој е познат под вистинското име Икел („привид“). Заедно со своите браќа, тој престојува во земјата на соништата, дел од подземјето.
Историја на Украина
Украина помеѓу 1917-1920
После поразот на Германија во Првата светска војна, во Украини избиле востание под водство на Семен Петљура. Скоропадски заминува од власт, а во декември 1918 година се прогласува Украинска Народна Република на чие чело повторно застанува Вуниченко.
После распадот на Австроунгарија, 1918 година, во Галиција во исто време е прогласена Западноукраинска Народна Република која во јануари 1919 година се обединува со Украинската Народна Република. Од февруари 1919 година целата власт во Украинската Народна Република се наоѓа во рацете на Семен Петљура. За да се одбрани од Црвената армија која надоаѓала од исток, Петљура склопил воен сојуз со Полска. Но после полско-советската војна, поголемиот дел од земјата преминува под контрола на советските власти на чија територија настанува Украинска Советска Социјалистичка Република. Западна Украина и припаднала на Полска, Буковина и Бесарабија на Румунија, а Закарпатјето било припоено кон Чехословачка.
Советска Украина
За да ги задоволи државните потреби за храна и да собере средства за индустријализација на земјата, Сталин започнал со реализација на својата идеја за колективизација на економијата. Колективизацијата првенствено ја погодила Украина, која често се нарекувала и „житница на СССР“.
1929 година на селаните им се одзема земјата и стоката. Се создале колективни фарми - колхози. За конфискување на имотот, државата ги користела регуларните полициски сили но често и тајната полиција.
Многумина се спотивствиле на таквата одлука на централната влада, со што започнала очајничка борба на селаните против советската васт. Некои попрво ја колеле својата стока отколку да ја предадат во колхозите. Побогатите селани, нарекувани кулаци, биле прогласувани за непријатели на државата. Десетици илјади селани биле стрелани и испратени на некои од многубројните работнички логори на Далечниот Исток.
Присилната колективизација го уништила земјоделието. Но и покрај тоа, советската влада на чело со Сталин, го зголемила украинскиот удел за обавезен принос на жито за дури 44%, иако добро знаел дека тоа е невозможно да се изведе. Законот налагал житото од колхозите да не може да се дели на селаните сè додека не се наполни државната квота која ја одредила владата. На овој начин гладот станал редовна појава. Најмалку 5 милиони луѓе биле до смрт изгладнети во трагедијата која украинците ја нарекуваат гладомор, а според некои извори имало и двојно повеќе жртви.
Во Советскиот Сојуз овие податоци постојано биле прикривани, дури во одумдесеттите години од 20 век се признало дека имало некои потешкотии поради диверзиите од страна на некои кулаци и поради многу лошите временски прилики. Денес гладоморот е прифатен и признат како реален настан. Некои историчари сметаа дека гладот во периодот од 1932 до 1933 година не можела да се избегне и дека била последица на Стаиновата колетивизација на земјата, додека други историчари сметаа дека до глад не смеело да дојде и дека тоа било смислен чин и геноцид над украинскиот народ.
Откако Германија и СССР ја поделиле Полска во 1939 година, во состав на Советска Украина влегуваат западните подрачја кои до тогаш биле под контрола на Полска а година дена подоцна биле припоени и Буковина и сегашниот украински дел на Бесарабија. На самиот почеток на Втората светска војна, украинските националисти соработувале со Нацистичка Германија, надевајќи се на нејзината помош за обновување на државноста, како што бил случајот со Хрватска и Словачка, кои биле посебни држави под контрола на Третиот рајх. Но германскиот терор кој ќе завладее со украина од 1941 година ги избришал тие алузии. 1942 година била создадена Украинската востаничка армија (укр. Українська повстанська армія), која ќе војува и против Германија и против СССР (и тоа против Советите до 1950-те години). Другиот дел на украинците се борел против нацизмот во редовите на Црвената армија и партизанските движења.
После завладувањето со Украина, нацистите го задржале советскиот тип на колективни фарми, систематски вршеле геноцид над еврејското население а преостанатото население (главно украинци) го депортирале на присилна работа во Германија.
Украинците сочинувале значителен дел од Црвената армија и нејзиното раководство, а за да се спротивстават на нацистичка германија биле активни и како членови на движењата за отпор.
Се проценува дека во текот на војната и германската окупација на Украина погинале 7 милиони луѓе, вкучително и над еден милион настрадани евреи кои биле убиени од псебните германски СС единици и нивните украински сојузници. Поголемиот дел од нив биле жртви на ѕверства, присилна работа и колења на цели села како освета за нападите на нацистичките сили. Од 11 милиони жртви на совестките воени сили, колку се пороценува дека загинале во војната со нацистичка Германија, околу една четвртина (2,7 милиони) биле украинци или биле со украинско потекло. На територијата на Украина се одвивале некои од најголемите битки во текот на Втората светска војна, како на пример Опсадата на Киев, Одбраната на Одеса како и победничкиот јуриш преку Дљепар.
1945 година СССР потпишал спогодба со Чехословачка за приклучување на Закарпатите во Советска Украина, во рамките на која 1946 година е основана Закарпатската област со главен град во Ужхород.
Во наредните децени Украина, не само што го достигнала предвоениот степен на индустрија и производство, туку станала и главна ударна сила меѓу останатите Советски републики. Многу комунистички водачи, како на пример Никита Хрушчов и Леонид Брежњев биле родум од Украина. Тоа било поволно време за развивање на руско-украински културни врски. Многу советски спортисти, научници, писатели и поети доаѓале од Украина. 1954 година за да ја одбележат триста годишницата од моментот кога украинскиот хетман Богдан Хмелницки ја обединил Украина со Русија, РСФСР се одрекла од Крим и истиот бил припоен кон Советска Украина. Недалеку од украинскиот град Припјат, на местото на Чернобилската атомска електрана, на 26 април 1986 дошло до експлозије, а како последица на тоа поголемиот дел од северна Украина и големо подрачје во Белорусија бил радиоактивно загаден. Тој настан како дополнително дал поттик на движењето за независност на Украина кое се залагало за распад на СССР во втората половина на осумдесеттите години од 20 век.
Украина прогласила независност од СССР на 24 август 1991 година следејќи го примерот на останатите советски републики. Украина е една од основачите на Заедницата на независни држави (ЗНД). На 1 декември 1991 украинците на референдум со големо мнозинство изгласале самостојна и независна Украину, со што службено на тој начин излегле до СССР.
СССР формално ќе престане да постои на 25 декември 1991, а со тој чин украинската независност ќе биде и службено призната од страна на меѓународната заедница
Самостојна Украина
На чело на самостојна Украина во периодот од 1992 до 2004 година се наоѓа прво претседателот Леонид Кравчук, кој потоа ќе биде заменет со Леонид Кучма.
Катедрала Санта Марија Асунта (Верона)
Катедралата во Верона, чие официјално име е катедралата Санта Марија Асунта, но исто така позната и како катедралата Санта Марија Матриколаре, чие име доаѓа од името на старата ранохристијанска црква. Оваа катедрала претставува главното место на католичката богослужба во градот Верона. Во исто време таа е и мајка црква на истоимената италијанска епархија (Веронска епархија)и национален споменик. Градбата на катедралата претставува дел од еден артикулиран поширок архитектонски комплекс, кој ги вклучува палатата Палацо дел Весковадо, манастирот на Каноните, библиотеката за поглавјата, крстилницата Сан Џовани во Фонте и црквата Санта Елена. Крстилницата и црквата Сан Елена се поврзани со катедралата преку портата на Санта Марија Матриколаре (Санта Марија Асунта).
Ранохристијанско потекло
Некаде на почетокот на четвртиот век започнала поинтензивна фаза на христијанизација на градот Верона. Во тој период извршена е и реорганизација на локацијата каде што и денес стои комплексот на катедралата. Така, во првата половина на четвртиот век бил изграден првиот верски објект во градот, таканаречената „црква А“, која можеби во тоа време го зазела просторот на храмот посветен на Минерва и местото наменето за јавните бањи. Таа црква во тоа време била со димензии од 16,9 метри по ширина и 37,5 метри по должина. Архитектурата бил создадена од три делови наречени кораби, со една апсида и презвитерскиот простор кој бил подигнат и изолиран од корабите со помош на неколку бариери. Тие бариери, но и презвитерскиот простор сè уште делумно се видливи под црквата Санта Елена. Таа градба всушност се наоѓала во рамките на римскиот патен систем, на третиот лев цитратен дел наречен кардо. Во втората половина на четвртиот век, веројатно за време на епископијата на Сан Зено, малата базилика била опремена со хипокаусно греење. Подот затоа бил подигнат и украсен со елегантни мозаици.
Црквата била дополнително обновена во првата половина на 9 век по налог на епископот Ратолдо и архиѓаконот Пацифико. Во истиот тој период, просторите за свештениците биле целосно реорганизирани, особено просторот училиштето сакардолум и ксенодохиум или таканаречената „болница на Санта Марија ал Домо“. Реконструкција претрпеле и манастирот на Каноните, но и сите репрезентативни простории.
Реконструкцијата на романските форми
Катедралата повторно била изградена, започнувајќи од 1120 година, и тоа во романски стил. Дизајнерот на новото издание не е познат, но познати се некои занаетчии, особено извесен Николо, кој ја создал влезната порта со двоен дел наречен протирум. Овој факт може да се идентификува благодарение на натписот кој стои на делот од надворешното крунисување на долниот протирум (Низ вековите народите го величеле одметникот на гномите Николо, а тој е човекот кој го создал ова дело со длабење). Друг човек кој бил познат по својот занает и работел на портата бил мајсторот Пелегрин, чиј потпис е изгравиран на лак на кој е претставен Христос меѓу светите Петар и Павле. Ова дело денес е заштитено и се чува во музејот Кастелвекио, но која била точната намена на лакот не е познато. Новата катедрала била осветена на 13 септември 1187 година од страна на папата Урбан III.
Оваа романска градба, чиј планиметриски распоред суштински останал непроменет сѐ до денес, сè уште е читлива и видлива дури и по ѕидовите особено во делот на извајаните рамки, но и во просторот на двата тремови, главниот и страничниот. Сѐ е добро видливо и покрај фактот дека постоеле бројните трансформации што биле сторени во наредните векови. Црквата имала план со иведба на три кораби кои биле поделени со два реда на сводови поставени на столбови наизменично со останатите столбови на катедралата. Постоела длабока централна апсида и две помали странични апсиди создадени во самата дебелина на ѕидот. Тогашниот објект бил со помала висина од сегашната висина на сегашниот објект. Покривот морало да биде изведен со потполно откриени греди. Оригиналната височина на корабите била лесно воочлива, благодарение на остатоците од корнизот кој сè уште бил присутен како на делот од фасадата, така и на страничните коти. Корнизот на фасадата бил особено важен, бидејќи двата фрагменти од висечките сводови сместени меѓу триаголните потпори и готските мулионирани прозорци сведочат за максималната висина на страничните кораби. Двата агли пак на главната фасада и другите фрагменти од корнизи укажувале на нивната минимална висина. На централниот кораб, минималната височина ни ја дава висината на триаголните потпори кои ја делат фасадата на три дела. Гребенот на покривот не е можно да се идентификува поради честите последователни трансформации. Тремот на страничната влезна порта припаѓал, односно водел потекло од првата градба, чии главни зафати најчесто се изведувале помеѓу дваесеттите и триесеттите години на 12 век, тој дел се претпоставува дека е изградена во втора фаза на градба или некаде околу 1139 година. Тремот кој го заштитувал главниот влез, бил дело на гореспоменатиот мајстор и знаетчија Николо.
Готика, ренесансни трансформации и реставрации
Првиот проект за реновирање веројатно води потекло од 14 век и во него биле предвидени проширувања на објектот и неговата површина требало да ја зголеми и да содржи вкупно пет кораби. Новата реконструкција сепак не започнала пред почетокот на 15 век. Интервенциите извршени во XV век предвидувале подигнување на корабите, кои на тој начин ја достигнале својата сегашна височина; потоа замената на колонадите со вкупно осум масивни греди во вид на столбови кои ги потпираат заострените лакови. Исто така било предвидено да се изградат попречни сводови за покривање на внатрешноста. Било извршено и конечно отворањето на страничните капели, вклучувајќи ја и капелата Мемо и секако поголемата капела посветена на Мадона дел пополо (Богородица на народот). Изработените столбови и капителите со листови, биле изработени во јасен готски стил. Конечниот изглед наликувал на проектот инспириран на некој начин уште од оној проект од четиринаесеттиот век кој никогаш не бил ни започнат. Изведбата сепак била доста изменета при што биле воведени некои чудни и необични елементи. Помеѓу другото, овие елементи подоцна биле земени како модел кои го користеле градителите на познатата Миланска катедрала. Градителите на миланската катедрала лично ја посетиле катедралата во Верона за да можат да ги искористат посочените архитектонски елементи.
Градителските работи на катедралата продолжиле некаде до крајот на 16 век. Тоа било период на идни трансформации. Од страна на епископијата бил одреден Џан Матео Гиберти за да го уреди просторот на презвитериумот. Тој простор бил обновен пред сѐ од функционална гледна точка. Местото на хорот и олтарот било малку спуштено пониско. Од декоративна гледна точка, била променета фреско-декорацијата на апсидата и на сводот на триумфалната порта кои биле изградени во 1534 година. На портата се наоѓал циклус од маријански теми, дело на ренесансниот сликар Франческо Торбидо, кој бил инспириран од некои цртани елементи, нарачани директно од самиот бискуп Џулио Романо. Во таа година завршило реновирањето, кое започнало во 1527 година. Подоцна на подот на црквата, се извршила елиминација на висинската разлика помеѓу презвитериумот и плебејскиот простор. Оваа нивелација била изведена за да може да се запази одликата која ја имаат сите цркви од ромаски стил. Малку подоцна, или поточно во 1550 година било започнато уредувањето во делот на хорот сместен во презвитерската област. Бил завршен според дизајнот на добро познатиот архитект Микеле Санмикели, помеѓу 1575 и 1579 година, а неговиот близок роднина Бернардино Бруњоли, ја дизајнирал изградбата на камбанаријата, која како основа ја користела претходната камбанарија изградена од времето на романската ера. Во 1587 година било завршено издигнувањето на камбанариската фасада. Конечниот и дефинитивен изглед го добила во времето на епископот од Верона Агостино Валиер, чиј грб е поставен на врвот од камбанаријата. На внатрешната порта има поставено часовник и како целина се поставени на делот од страната на контрафасадата на црквата. Овој дел уредувањето се должи на Алберто Валиер, инаку внук на епископот Агостино.
Последните важни градителски работи се извршени кон крајот од 19 и почетокот на 20 век. Во 1880 година на подот биле извршени интервенции по налог на бискупот Лујџи ди Каноса. Помеѓу 1913 и 1931 година се извршило дополнително издигнување на ѕвоното поставено на камбанариската кула. Ова ѕвоно било изработено според дизајн на архитектот Еторе Фагиуоли. Од непознати причини ѕвоното не било до крај завршено според претходната замисла. По овие извршени градителски работи се случувале главно конзерваторски интервенции за реставрација и структурна консолидација. Тие реставраторски и конзерваторски работи се случувале во периодот помеѓу 1979 и 1987 година, потоа помеѓу 2005 и 2009 година и последните помеѓу 2013 и 2015 година.
Надворешен опис
Предната фасада на црквата е со тристрана форма на која постојат две потпори со триаголен пресек. Во централниот сектор на предната страна се наоѓа шаренита влезна порта, украсена со скулптури на кои се прикажани светци, но и двајцата паладини, едниот Орландо и другиот Уливиеро. Скулптурите се затворени на врвот со лунета украсена со полихромни релјефи кои ја прикажуваат Богородица устоличена заедно со рожбата. Портата е покриена со двоен трем со извртени столбови кои се потпираат на два грифона. Овој простор претставува вредно дело на мајсторот Николо изградено околу 1139 година. Понатаму, на делот на архитравот постојат три медаљони во кои се издлабени алегориите, кои се исцрпени од теолошките доблести. Во централниот сектор на предната страна постои прозорец, кој е изведен како прозорец со розета. Преку овој отвор се осветлува централниот кораб на катедралата, но и грбот на кардиналот и епископ Агостино Валиер. Овој грб е нарачан и изработен во 1587 година. На фасадата на двата предни странични сектори постојат два доста високи готски обоени прозорци. Страничните коти, се поделени по висина во два реда што одговараат и на поделбата на внатрешните корабни делови. За нив карактеристично било што биле ѕидани со наизменични текови од туфни со пепелници и материјал од тула. На тие делови има присуство на потпорни елементи со остри врвови на крајот. Двата реда се крунисани со по еден лиен корниз. Во ниските предели на страничните ѕидови се забележуваат волумените на внатрешно страничните капели, додека во горниот предел од ѕидовите има кружни отвори во вид на очи кои го осветлуваат внатрешниот централен кораб. Источната страна, која одговара на внатрешниот простор од презвитериумот, е целосно изграден од блокови од материјал туфа и варовник. Се одликува по волуменот на полуцилиндричната апсида која е видлива. Апсидата е обележана со густа серија од пиластри кои го потпираат корнизот. На карајниот врв, постои таканаречен фриз украсен во еден барелјеф.
Камбанаријата на катедралата
Од јужната страна на црквата се издигнува импозантната камбанарија. Основата на проектот претставува монументално дело од романската ера. Оваа камбанарија е подигната помеѓу 12 и 13 век, со димензии кои немаат висинска еднаквост со ниту една друга кула во градот Верона, со димензии од 11 и 10 метри на страните и дебелина на ѕидовите од 3,10 метри. На камбанаријата може да се забележи масивна ренесансна таканаречена шахта изработена од амонитски веронски мермер. Почетниот проект на камбанаријата бил на познатиот архитект Микеле Санмикели. Подоцна почетниот проект бил модифициран од неговиот внук Бернардино Бруњоли. Бруњоли ја довршил камбанаријата поставувајќи го и врвот, затворајќи ја кулата, на камбанаријата. Истата била конечно завршена дури во 1925 година, овојпат според дизајнот на Еторе Фагиуоли кој го запазил и го вградил санмикелискиот почетен проект. Сегашната камбанарија претставува кула со октогонален формат која се потпира на основа крунисана со балустрада и аголни обелисни делови. Тие делови се надградени со барабан на кој требало да биде изграден покривот предвиден во проектот на Фагиуоли. Барабанот сепак никогаш не бил изграден и тоа исклучиво поради економски причини. Кулата на камбанаријата достигнува 75 метри и претствува втора по висина градба во градот Верона, веднаш по кулата Ламберти, која е висока 83 метри. Доколку камбанаријата била изградена според првичниот план во делот на покривните елементи, таа би ја надминала кулата Ламберти за околу 15-20 метри. На кулата се сместени вкупно десет ѕвона поставени по принцип на опаѓачка скала А2. Скоро сите ѕвона се донација од веронското семејството Кавадини во 1931 година: со исклучок на големото ѕвоно, кое е изработено од леарницата Де Поли на Виторио Венето во 2003 година за да го замени претходното кое било преработено во 1934 година од страна на Кавадини. Замената била поради производствени неисправности. Ѕвоното распукало во 2000 година и оштетувањето било непоправливо. Едно од помалите ѕвона во 2014 година, било претопено од леарницата Грасмајер во градот Инсбрук и повторно вратено на целиот комплекс. Принципот на работа на ѕвоната бил со удирање со рака од тим од дваесетина удирачи. Оваа изработка била според техниката на веронските концепти. Во кулата, некаде на висината од покривот на катедралата, се наоѓа таканареченото „ѕвоно на каноните“, рачно изработено. Звукот на ова ѕвоно било според опаѓачката нота F#4 и е надвор од стандарната мелодија. Ова ѕвоно е изработено од мајсторот Јакобус од Верона во 1384 година, додека второто ѕвоно наречено „Мезана“, изработено е во 1358 година од страна на мајсторите Вивенкус и Виктор. Ова ѕвоно требало да биде целина со ѕвоното на Каноните кое се наоѓа во оригиналниот комплекс, наместо тоа ѕвоното е сместено во поставката на музејот Кастелвекио.
Внатрешност на катедралата
Внатрешниот план на катедралата е составен од правоаголна сала поделена на три кораби со две серии од благо огивални сводови, секој поставен на четири цврсти столбови изработени од црвен веронски мермер. Корабите се поделени на вкупно пет заливи, при што централниот се протега во правец кон делот на презвитериумот, со што се создава изразито издолжен простор. Старата античка презвитерија, подигната на висина од три скалила е заштитена со елегантни торнакори со полукружна форма. Презвитеријата е дизајнирана од Микеле Санмикели. Составена е од висока основа на која се поставени јонските столбови за да го потпираат обликуваниот перваз. Трабацијата се наоѓа во блиско содејство со столбовите и преминува кон делот со канделабри. Старата античка презвитерија завршува со полукружната апсида на делот каде треба да биде сместен хорот. Новата презвитерија го зазема претпоследниот залив на главниот кораб. Заливите на корабите се покриени со изѕидани вкрстени сводови со дополнителни дијагонални ребра. Со огивални сводови, и двата изработени во познатата Веронска црвена боја, е покриена презвитеријата. Над неа има цилидричен свод. Делот на хорот е надграден со хемисферична покривка. Овој потег е изграден во шеснаесеттиот век од страна на Франческо Торбидо според однапред подготвен проект на Џулио Романо. Романо има создадено импозантен сликовен циклус насликан со класична изведба на кој се прикажуваат библиските сцени во кои има вметнато одредени ликови. Во внатрешноста, по страните на патеките постојат осум помали жртвеници, по четири на секоја страна. Жртвениците се вметнати во делот од капелите. Од страна на десната патека се наоѓаат капелата наречена Диониси, потоа капелата Калкасоли; параклисот Емили, посветен на Преображението Христово, капелата на Пресвета Сакраменто, позната и како капела Мемо. Од последната капела може да се пристапи до подземната крипта посветена на веронските бискупи. По левата патека се наоѓаат: капелата Картолари-Ничесола заедно со олтарот на Успението; потоа параклисот на Абазија-Лазари, посветен на Пресветото Тело на Исус Христос, капелата Картолари, посветена на Сан Микеле Арканџело, како и капелата посветена на Богородица на народот, позната и како капела Маласпина. Од двете страни на триумфалната порта која дава пристап до презвитериумот постојат уште две капели од кои едната е капелата Мазанти, посветена на светите Фрањо и Агата, и втората е капелата посветена на Мафеи.
Десен коридор
Првата капела која припаѓа на десната патека е всушност капелата Дионис, изградена помеѓу 1481 и 1484 година од страна на каноникот Паоло Диониси, а посветена на светите Петар и Павле. Од првобитната градба останал само надворешниот лак на кој стоел натпис со текст: Спасителот и двајцата светци Петар и Павле. Покрај ренесансните фрески кои се вградени во капелата е и делото Олтарниот живопис изработено 1711 година од страна на веронскиот училишен сликар Антонио Балестра. На тоа дело е прикажана Богородица со детето заедно со свети Петар, Павле и Антонио од Падова. Веднаш потоа се наоѓа капелата Калкасоли, изградена од страна на Бернардино Калкасоли помеѓу 1503 и 1504 година. Таа се одликува со една монументалната фреска изработена од Фалконето, изработена во 1503 година. Таа фреска ја опкружува групата од слики пронајдени во делот на олтарот. Во истата капела, од десната страна се вклучени и делата Светите Роко и Себастиано, а од левата страна, Антонио и Бартоломео. На врвот се наоѓа делото наречено Депонијата изработено од Николо Џолфино, а во центарот е сместена сликата на Либерал од Верона со која се доловени на некој начин таканаречените мудреци.
Третата капела е наречена Емили, изградена околу 1504 година од истоименото благородничко семејство од градот Верона. Над олтарот се наоѓа Преображението Христово изработено од страна на веронскиот сликар Џамбетино Чињароли. Таму има и остатоци од триптихот на авторот Франческо Мороне на кој се претставува Сан Џакомо заедно со патрон и Сан Бартоломео.
Лев коридор
Првата капела долж левата патека е онаа на Картолари-Ничесола, која се наоѓа веднаш по гробното место на Галесио Ничесола, веронски прелат кој станал епископ на Белуно во 16 век. Капелата била изградена од страна на канонот Бартоломео Картолари некаде околу 1468 година, а реновирана околу 1532 година од страна на семејството Ничесола. Ова семејство му наредило на познатиот архитект Јакопо Сансовино да ги преправи капелата и олтарот, каде што се наоѓа прекрасниот олтар на Богородица изработено од Тицијан. Ова дело било вратено во Италија по француските кражби од времето на италијанската окупација од 1797 година од страна на француските војски.
Третата капела на левата патека е капелата Картолари, изградена во 1465 година од страна на канонот Бартоломео Картолари, а обновена во 1880 година. Посветена е на Сан Микеле Арканџело. Барокниот олтар е дело изработено во 17 век од страна на Анџело Рангиери. Тоа е украсено со различни слики. На врвот е сликата на Сан Микеле од Џузепе Занони изработено во 1880 година, во центарот на триптихот од 1531 година на Богородица, Сан Џероламо и Свети Георгиј, инаку светец-заштитник на Поглавјето на каноните. Изработено е од страна на училиштето на Франческо Карото. На долниот дел е делото изработено од Франческо Мороне, кое го претставува моментот на Раѓањето на Крстителот. Наредна во редот е капелата свртена кон просторот на Пресвета Богородица. Оваа капела е од особена важност за жителите на Верона. Таа е посветена на Богородица и народот, чиј локален култ води потекло од 13 век. Структурата е некаде од 16 век. Внатрешноста била трансформирана, односно изменета во 1756 година. Внатре во капелата се наоѓа импозантна статуа на Богордица со рожбата, дело изработено во 1921 година од страна на скулпторот Винченцо Кадорин. Веднаш под тој елемент се наоѓа урната со „тронот“ на светите Фермо и Рустико, маченици особено почитувани во градот Верона.
Конечно, на крајот од наосот се наоѓа и капелата Мафеи, изградена на почетокот на 16 век од каноните Франческо и Џироламо Мафеи. Ова капела претрпела бројни реновирања. Сегашниот олтар е дело изработено некаде во 1794 година од страна на Агостино Уголини. Делото ги претставува Богородица и детето заедно со светите Андреј, Анана, Џироламо и Јован Крстител. Во лунетата над лакот има и дел наречен Депонирање од 16 век. Тоа му се препишува на авторот Фалконето. Овој автор имал изработено уште неколку фрески во истата капела.
Оргули
Во последниот распон на двата патеки, над специјални дрвени тезги за хор, постојат две оргули. Оргулите од десната страна наречени „Антегнати“ и оргулите од левата страна наречени „Фаринати“. И двете се одликуваат со дрвена кутија, фино издлабени со двојни издигнувања, составени од две странични рабови од по седум цевки. Постои и централен дел од пет прошарани цевки со две колони составени од цилиндрични делови.
NGC 2336A
NGC 2336A — спирална галаксија во соѕвездието Жирафа, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2336A се споменува и како UGC 4066, MCG 13-6-12, CGCG 349-11.
Откривање
Објектот е откриен во 1877 година од страна на Ернст Вилхелм Либерехт Темпел, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2336A е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,7 m/лм2. NGC 2336A има привидни димензии од 1,7' х 1,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 7 ч 56 м 15,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 78° 0' 47".
Други поделби
Проучување на NGC 2336A е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 22238. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 7; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4535. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1295.
Иван Влашки
Доцент д-р Иван Влашки (1930 - Скопје, ), шеф на Уролошката клиника на медицинскиот факултет во Скопје.
Д-р Иван Влашки е основоположник на современата урологија и пресадувањата на бубрег во Македонија. Со своите стручни способности како хирург и педагог се стекна со голем углед во земјата и во странство.
Список на државни водачи во 1168 година
Ова е список на државни водачи во 168 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Нумизматика
Нумизматика е самостојна научна дисциплина која од разни гледишта ја проучува монетарната историја низ историските периоди, а воедно, таа е и една од поважните помошни историски дисциплини. Името потекнува од грчкиот збор nomisma, односно латинскиот nummus, што значи пари.
Историја
Во 17 век започнува каталогизација и документација на постоечките колекции, а интерес предизвикала и улогата која ја играле нумизматичките докази во реконструкција на историјата.
Во 18 век интересот за колекционерството станал уште поголем и во 1792 г. објавена е монографијата Doctrina numorum veterum во осум томови од Johann Hilarius Eckhel (1737-1798), кој се смета за татко на нумизматиката како научна дисциплина. Истиот бил кустос во Виенскиот Нумизматички кабинет и прв професор по нумизматика на виенскиот универзитет.
Покрај кралските и музејските збирки почнувајќи од 17 век и банките почнуваат да формираат свои збирки на монети, медаљи, печати, уметнички слики, скулптури итн. Така на пример во збирката на Банката на Англија има предмети кои биле инвентарирани во 1694 г., односно годината кога банката била формирана.
Во Македонија во периодот меѓу 16 до 19 век главно манастирите и поголемите џамии биле местата каде што се прибирале и чувале старините. Кон средината на 19 век кога се зголемува интересот за старините и меѓу другото забележано е дека Димитар Миладинов од 1856 г. се занимавал со собирање на нумизматички и археолошки материјал. Нумизматичкиот материал го испраќал во Белград во Друштвото на српските словесности и во Москва на Орел Ошмајанцов. Забележано е дека Народниот музеј во Белград му исплатил форинти во сребро за откуп на средновековни монети.
Со формирањето на првите музејски институции во Македонија започнува систематското собирање и проучување на нумизматичките наоди. Некаде во средината на 20 век се појавуваат првите посериозни трудови од областа на нумизматиката, а нивните автори Борка Јосифовска-Драгоевиќ, Вера Битракова-Грозданова и Апостол Керамитчиев и денес се цитираат во литературата. Во 1998 г. од печат излезе и првиот број на Македонски нумизматички гласник во издание на Музеј на Македонија во кој двојазично се публикуваат трудови на домашни автори, но и автори од регионот на Балканот.
Следејки ги светските трендови во врска со улогата која ја имаат централните банки во грижата за сопственото културното наследство во 1999 г. Народна банка на Република Македонија меѓу своите функции приклучи уште една, откуп на стари и ретки пари од тлото на Македонија. Збирката денес брои околу 17 000 примероци на монети, медаљи, ексагии и модерни банкноти што е резултат на систематски откуп и донации, и со оваа бројка таа прерасна во најголема јавна нумизматичка збирка во Р. Македонија.
Класификација
Од историска гледна точка нумизматиката во Македонија опфаќа:
Приказната на младите сопруги
Приказната на младите сопруги е 1951 англиски филм режиран од Хенри Кас. Во филмот игра и Одри Хепберн во една од своите први улоги како Ев Лестер.