cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кенија
Број на жители во поголемите градови
Поголеми градови во Кенија се: Најроби (3 375 000 жители), Момбаса (966 000 жители), Накуру (337 200 жители), Кисуму (273 400 жители), Меру (273 000 жители), Њери (179 500 жители), Махакос (140 900 жители) и Елдорет (100 000 жители).
Покрај тоа, во главниот град на Кенија, Најроби, се наоѓа Кибера, најголемото гето во светот. Се верува дека во гетото се сместени меѓу 170 000 и 1 000 000 жители. Во базата на УНХЦР во Дадааб во моментов живеат околу 500 000 жители.
Религија
Мнозинството Кенијци се христијани (83%) од кои 47% се протестанти, 23,5% се римокатолици. Постојат и други поголеми малцинства ( муслимани 11,2%, домородни верувања 1,7%). Шеесет проценти од муслиманското население живее во Крајбрежната покраина и го сочинува 50% од вкупното население во покраината. Западните делови на Крајбрежната покраина се главно христијански. Во горниот дел на Источната покраина живеат 10% од вкупното муслиманско население, каде што претставуваат мнозинска религиозна група. Исто така, има голем број на хиндуси на територијата на Кенија (околу 50 000 жители), кои имаат клучна улога во локалната економија. Има и мал број на жители припадници на религијата Бахаи.
Здравство
И покрај големите достигнувања во здравствениот сектор, има уште многу работи кои треба да се променат. Сѐ уште многу жени умираат при пораѓањето, а децата умираат во првата година од животот. Многу умираат и до петтата година.
Маларија, ХИВ/СИДА, дијареа, пневмонија и неисхранетост се главните убијци на децата и се одговорни за лошото здравје.
Главни виновници за тоа се слабите политики, несоодветните здравствени работници и лошото управување со јавните здравствени установи.
Во просек, секоја жена раѓа 3-5 деца. Животниот век е меѓу 47 и 55 години. Има голем број на ХИВ позитивни луѓе во Кенија. Смртноста за време на мајчинството е висока поради осактување на гениталиите.
Образование
Образовниот систем во Кенија се состои од предучилишно, основно, средно и високо образование. Нивото на писменост во Кенија изнесува 85% од вкупното население. Раното предучилишно образование трае најмалку три години, основното образование трае осум години, средното четири, а високото образование трае четири или шест години во зависност од областа на изучување. Предучилишното образование е наменето за деца на возраст од 3-5 години и е предуслов за прием во прво одделение. На крајот на основното образование децата се стекнуваат со Уверение за завршено основно образование на Кенија кое одредува кој ќе продолжи со средно образование или со стручна обука. Возраста за основно образование е од 6 или 7 години до 13 или 14 години. По завршувањето на четирите години средно образование учениците полагаат испит за да добијат Уверение за завршено средно образование со кое се одредува кој ќе продолжи со високо образование, друга професионална обука или вработување. Заедничкиот одбор за прием е одговорен за изборот на студенти во јавните универзитети. Освен државните училишта, постојат и многу приватни училишта во земјата, главно во урбаните средини. Слично на тоа, постојат и голем број на меѓународни училишта кои обезбедуваат различни странски меѓународни ситеми.
Историјат
Првиот систем на образование на независна Кенија го воведоа британските колонисти. По осамостојувањето на Кенија на 12 декември 1963 година, се формираше орган наречен Оминде комисија која имаше цел да воведе промени кои ќе се одразат на суверенитетот на државата. Комисијата се фокусираше на идентитетот и единството кои беа критични прашања во тоа време. Се направија промени во содржината на предметот историја со цел да се одрази националното единство. Во периодот меѓу 1964 и 1985 беше усвоен системот 7-4-2-3 – седум години основно образование, четири години средно образование, две години вишо образование и три години високо образование. Сите училишта имаа иста програма.
Во 1981 година, Претседателската работничка партија на Вториот Универзитет доби овластување да ги разгледа можностите за отворање на втор универзитет и за реформирање на целокупниот образовен систем. Одборот предложи да се воведе системот 8-4-4 (осум години основно, четири години средно и четири години високо образование). Иако системот 7-4-2-3 теоретски заврши во 1985 година со воведувањето на системот 8-4-4, последната група на студенти според старата програма дипломираше на универзитетите во Кенија во 1992 година.
Образованието денес
Денешниот систем 8-4-4 се воведе во 1985 година. Овој систем стави поголем акцент на стручните предмети по претпоставка дека новата структура ќе им даде можност на учениците кои ќе се откажат од понатамошното образование да се самовработат или да се вработат во неформалниот сектор.
Во јануари 2003 година, владата на Кенија го најави воведувањето на бесплатно основно образование. Како резултат на тоа, уписите во основните училишта се зголемија за 70%. Немаше пропорционално зголемување на уписите во средното и високото образование бидејќи сѐ уште се плаќаше школарината.
Во осмо одделение се полага испитот за Уверение за завршено основно образование на Кенија (KCPE). Резултатот од овој испит е потребен за упис во средно училиште. Во четврта година средно се полага испит за Уверение за завршено средно образование (KCSE). Учениците полагаат испити по осум предмети по нивен избор. Сепак англиски, свахили и математика се задолжителни предмети. Во Кенија постојат и приватни училишта.
Во 2007 година, владата издаде соопштение во кое се наведува дека во 2008 година средното образование ќе биде во голема мера субвенционирано и владата ќе ги плаќа сите школарини.
Култура
Кенија е разновидна земја. Значајни народи се народот Свахили кој живее во крајбрежниот дел на Кенија, сточарските заедници на северот и неколкуте различни заедници во централните и западните региони. Културата Масаи е позната поради туризмот иако претставува мал дел од населението во Кенија. Тие се познати по сложените украси и накитот на горниот дел од телото.
Кенија има развиена музичка, телевизиска и театарска сцена.
Литература
Нгуги ва Тионго е најпознатиот писател во Кенија. Неговата книга „Не плачи, дете“ го претставува животот во Кенија за време на британското владеење. Ова е приказна за влијанието на Мау Мау врз животите на Кенијците. Комбинацијата на темите колонијализам, образование и љубов помогна да се направи еден од најпознатите романи во Африка.
Во 2003 година започна да се објавува литературното списание „Квани?“ кое објавува кениска современа литература.
Музика
Кенија има различни форми на популарна музика која произлегува од различните видови на народна музика заснована на над 40 различни регионални јазици.
Стиховите на песните се најчесто на свахили или англиски јазик. Нов аспект е вметнувањето на елементи од јазикот лингала што е позајмено од конгоанските музичари. Се пишуваат текстови и на домородните јазици, но урбаните радија обично не пуштаат песни напишани на „племенските“ јазици. Овие песни се пуштаат на локалните радија кои емитуваат песни на јазиците на локалните народи.
Бенга музиката е позната уште од 1960-тите години, особено околу езерото Викторија. Зборот „бенга“ повремено се користи за секаков вид поп-музика. Вообичаени инструменти се гитарата, басот и ударните инструменти.
Занзибарската таараб музика исто така стана многу позната како и стиловите хип-хоп, реге, соул, сукус, зук, рок, рокенрол, фанк и европоп.
Спорт
Кенија освои неколку медали на Олимписките игри во Пекинг, пет златни, пет сребрени и четири бронзени медали што ја прави најуспешната нација во Африка на Олимписките игри во 2008 година. Нови спортисти го привлекоа вниманието, како што е Памела Џелимо која освои златен медал на трки од 800 метри за жени и го освои џекпотот на Златната Лига ИААФ и Семјуел Ванџиру кој победи на маратонот за мажи. Пензионираниот шампион на Олимписките игри и Игрите на Комонвелтот ја започна низата на победи на трките на далечина во 1970-тите која продолжи со низата на светски рекорди на Хенри Роно на Игрите на Комонвелтот. Во последно време, постои контроверзност во атлетските кругови на Кенија бидејќи многу кениски атлетичари се одлучуваат да претставуваат други држави како што се Бахрејн и Катар. Министерството за спорт на Кенија се обиде да ги спречи овие преминувања на спортистите, но тие сепак продолжија, со одлуката на Бернард Лагар да ги претставува САД. Ваквите преминувања се случуваат поради економски или финансиски фактори. Некои од елите кениски трачи се одлучуваат да претставуваат други држави поради тоа што неможат да се квалификуваат во силниот кениска репрезентација.Во последната деценија, Кенија е доминантна сила и во одбојка за жени во Африка со победи во различни првенства и со клубовите и со репрезентацијата. Женскиот тим се натпреваруваше и на Олимписките игри и на Светското првенство, но без забележителен успех. Крикетот е уште еден познат и најуспешен тимски спорт. Кенија учествуваше на Светското првенство во крикет во 1996 година. Тие претставуваа закана за најдобрите светски тимови и стигнаа до полуфинале на првенството во 2003 година. Тие победија на Светската лига во крикет во првата лига во Најроби и учествуваа во Светските Т20. Нивниот сегашен капитен е Колинс Обуја. Тие учествуваа во Светското првенство во крикет во 2011 година. Лукас Онијанго ја претставува Кенија како професионален рагби играч во англискиот тим „Oldham Roughyeds“. Освен во професионалната рагби лига тој играше и за „Widnes Vikings“ и „Sale Sharks“. Популарноста на рагбито е сè повеќе се зголемува. Рагбито е особено популарно за време на турнирот „Safari Sevens“ (варијанта на рагбито со 7 играчи наместо 15). Тимот на Кенија се рангираше на 9 место на светскиот турнир во 2006 година. Кенија претставуваше регионална сила во фудбал, но поради расправиите во кениската Фудбалска Федерација нивната доминација се уништи. Ова доведе до суспензија од страна на ФИФА која се укина во 2007 година. Во Кенија се наоѓа патеката Рели Сафари за која се смета дека е една од најтешкте во светот и беше дел од Светското првенство во рели до 2002 година кога беше исклучена поради финансиски проблеми. Некои од најпознатите рели возачи учествуваа и победуваа на оваа патека, како што се Бјорн Валдегорд, Ханну Миккола, Томи Макинен, Шекхар Мехта, Карлос Саинз и Колин Мекреј. Иако патеката е сѐ уште работи за рели првенството во Африка, организаторите се надеваат дека таа повторно ќе биде вклучена на Светскиот рели првенство во наредните години.
Кенија освои неколку медали на Олимписките игри во Пекинг, пет златни, пет сребрени и четири бронзени медали што ја прави најуспешната нација во Африка на Олимписките игри во 2008 година. Нови спортисти го привлекоа вниманието, како што е Памела Џелимо која освои златен медал на трки од 800 метри за жени и го освои џекпотот на Златната Лига ИААФ и Семјуел Ванџиру кој победи на маратонот за мажи. Пензионираниот шампион на Олимписките игри и Игрите на Комонвелтот ја започна низата на победи на трките на далечина во 1970-тите која продолжи со низата на светски рекорди на Хенри Роно на Игрите на Комонвелтот. Во последно време, постои контроверзност во атлетските кругови на Кенија бидејќи многу кениски атлетичари се одлучуваат да претставуваат други држави како што се Бахрејн и Катар. Министерството за спорт на Кенија се обиде да ги спречи овие преминувања на спортистите, но тие сепак продолжија, со одлуката на Бернард Лагар да ги претставува САД. Ваквите преминувања се случуваат поради економски или финансиски фактори. Некои од елите кениски трачи се одлучуваат да претставуваат други држави поради тоа што неможат да се квалификуваат во силниот кениска репрезентација.Во последната деценија, Кенија е доминантна сила и во одбојка за жени во Африка со победи во различни првенства и со клубовите и со репрезентацијата. Женскиот тим се натпреваруваше и на Олимписките игри и на Светското првенство, но без забележителен успех. Крикетот е уште еден познат и најуспешен тимски спорт. Кенија учествуваше на Светското првенство во крикет во 1996 година. Тие претставуваа закана за најдобрите светски тимови и стигнаа до полуфинале на првенството во 2003 година. Тие победија на Светската лига во крикет во првата лига во Најроби и учествуваа во Светските Т20. Нивниот сегашен капитен е Колинс Обуја. Тие учествуваа во Светското првенство во крикет во 2011 година. Лукас Онијанго ја претставувал Кенија Во 1986 на светското првенство во Велика Британија,натпреварувач на Кенија го освои првото место на трката на 100 м.
153 п.н.е.
153 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 153. година пред новата ера, 153. од првиот милениум п.н.е., 53. од 2 век п.н.е. и четвртта од 150-тите п.н.е.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5355 и 5356 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4597 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3607 и 3608 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 600.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 153 година се протега во 2483 и 2484, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2543 и 2544 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 390. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 798 и 797 исламска година пред хиџра.
Венец (Трстеник)
Венец  — археолошко наоѓалиште во светиниколското село Трстеник. Наоѓалиштето претставува гроб од доцноантичко време. Се наоѓа во непосредната близина на манастирската црква „Рождество на Пресвета Богородица“ на Ѓуришки манастир во месноста Венец, во која е подигната станицата на Метеоролошкиот завод од Скопје. При изградбата на објектот, со механизацијата бил откриен и делумно оштетен гроб – тип циста, граден од камени плочи, поставен во правец североисток-југозапад. Дното на гробот било покриено со четвртести тули наредени една до друга и врзани со варов малтер. Погребувањето е со инхумација, а покрај левиот колк на покојникот е најдено керамичко сатче – бокал со црвеникава боја.
Вера Кублановскаја
Вера Николаевна Кублановскаја (родена Тотубалина, -  година ) била руска математичарка, забележана по својата работа во развојот на пресметковни методи за решавање на спектралните проблеми на алгебрата. Таа го предложила QR алгоритмот за пресметување на сопствените вредности и сопствените вектори во 1961 година, кој бил именуван како еден од десетте најважни алгоритми на дваесеттиот век. Овој алгоритам бил предложен, независно, од страна на англискиот компјутерски научник Џон Г. Ф. Френсис во 1959 година.
Кублановскаја е родена во 1920 година во Крокхона, мало село во близина на Белозерск во Вологда област, Русија. Студирала математика на Ленинградскиот државен универзитет и се приклучила на ленинградскиот оддел на Стеклов институтот за математика на Академијата на науки на СССР во 1948 година, каде што работела целиот свој живот. Во првите години на институтот од 1948 до 1955 година, нејзините научни истражувања се однесувале на јадрените реактори, под надзор на Леонид Канторович. Потоа, таа ја бранела својата кандидатска дисертација "Примена на аналитичко продолжување во бројчените методи на анализа" во 1955 година. Во 1972 година ја бранела својата докторска дисертација "Примена на ортогоналните трансформации во решавањето на проблемите во алгебрата".
NGC 3646
NGC 3646 — спирална галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3646 се споменува и како UGC 6376, MCG 3-29-37, CGCG 96-34, KCPG 281A.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3646 е од видот Sbc pec. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,4 m/лм2. NGC 3646 има привидни димензии од 3,9' х 2,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 50°.
Други поделби
Проучување на NGC 3646 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 34836. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 146; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1439. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 51.
Користена литература
Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238)
Надежда Крупскаја
Надежда Крупскаја (рус. Наде́жда Константи́новна Кру́пская) — руски болшевички револуционер и политичар, сопруга на рускиот револуционер и болшевички водач Владимир Илич Ленин.
Ран живот
Од раното детство Крупскаја била инспирирана од протестите против грдиот живот околу неа.
Една од нејзините пријатели од гимназија, Аријадна Тиркова, ја опиша Крупскаја како "висока, тивка девојка, која не флертувала, стално во замисла, и веќе формирала силни убедувања... Таа беше една од оние кои се засекогаш посветени, откако ќе станат опседнати од своите мисли и чувства."
Крупскаја изразила интерес за областа на образованието од рана возраст. Таа била особено привлечена од теориите на Толстој за образованието, кое е флуидно наместо структурно. Тие се фокусирале на личниот развој на секој поединец-студент и биле центрирани на важноста на наставник-студент односите.
Ова доведе Крупскаја да студира голем број на дела на Толстој, вклучувајќи ги и неговите теории за реформирањето. Овие биле мирни, легалистички идеи, кои се фокусирале на воздржувањето од непотребен луксуз, и имајќи самостојност. Толстој остави траен впечаток на Крупскаја; беше кажано дека таа имала "посебен презир за модерна облека."
Како посветена, доживотна ученичка, Крупскаја почна да учествува во дискусии во неколку кругови. Овие групи се собрирале заедно да учат и да дискутираат за одредени теми во корист на сите кои се вклучени. Подоцна, во еден од овие кругови, Крупскаја за првпат била воведена во теоријата на Маркс. Крупскаја започна во длабочина да ја студира оваа тема. Ова беше тешко бидејќи таквите книги биле забранети од страна на руската влада. Како резултат на тоа, револуционерите собирале такви книги и ги чувале во подземни библиотеки.
Советското образование
Предреволуционерните руски библиотеки имале тенденција да исклучуваат одредени членови. Некои беа исклучиво за повисоките класи, а некои беа само за вработените на одредени "синдикати". Покрај тоа, тие исто така, имале скудоумна, православна литература. Тешко беше да се најдат книги со нови идеи, што била причината за отворањето на подземни библиотеки. Друг проблем беше ниското ниво на писменост на масите. Таа ги охрабри библиотеките да соработуваат и да ги отворат своите врати за пошироката јавност.
Крупскаја беше посветена марксистка за која секој елемент на едукацијата на јавноста беше чекор кон подобрување на животот на нејзиниот народ, со обезбедување на сите поединци пристап до алатките за образование и библиотеки, потребни за поисполнет живот.
Земјотрес во Вранча (1738)
Земјотресот во Вранча од 1738 година се случил на 11 јуни 1738 година, за време на третото владеење на Константин Маврокордат. Сеизмиката предизвика голема паника и се споменува во повеќе извори. Се случи во долниот литосферски блок, на длабочина од 130км. Нејзините ефекти беа насилни на големи области, а најтешко беше Букурешт, каде што се урнаа неколку куќи и цркви.
Романските територии не биле единствените погодени. Во Ниш, српски град каде што била сместена османлиската војска, тврдините на Дунав делумно се урнале, а во Никопол на Дунав се урнале четири џамии.
Со проценета јачина од 7,7 степени според Рихтеровата скала, земјотресот од 1738 година бил еден од најсилните во романската историја.
Форешок
Според каталогот на Корнелиус Раду, се случиле неколку предшокови со јачина од 5-6, почнувајќи од март 1738 година. Во една хроника се спомнува „голем“ предшок на 8 мај 1738 година. Се случи во „5 часот“, но не е позната неговата јачина.
Оштетување
Земјотресот бил почувствуван особено во Букурешт, Јаши, Фочани, Бузау и Сфанту Георге. Во Јаши се урнале 11 манастири, 15 куќи, 15 кули и една црковна камбана. Во Карпатите, се случија неколку одрони на карпи, од кои голем во долината на реката Бузау. Значајна штета била забележана во тврдините како Рупеа, Șчеи и Прејмер, каде што ѕидовите и одбранбените кули биле уништени или сериозно оштетени. Сеизмичкиот бран ја зафатил и Цитаделата Неамц, каде што се урнале нејзините дебели ѕидови.
Во хрониката на Константин Дапонтес се споменува дека ѕидовите на Кнежевската палата во Букурешт биле напукнати. Во книгата на часови се појавува дека на 31 мај земјата се затресла, па дури и „се расцепила и излегла вода со мирис на барут и сулфур“. Во истата книга на часови се споменува дека многу сводови и ѕидови на манастири и куќи во Букурешт биле напукнати, додека „надвор“ цркви и сводови се урнати. Еден славоромански псалтир дава информации за јачината на земјотресот: „Земјата се затресе во месец мај, на 31, пладне, многу силна, и отиде на исток и пак се сврте наназад. И дрвјата се тресеа како ветер и ги уништи домовите, а земјата направи голема врева“
Во Од вчера Букурешт (Din Bucureștii de ieri), Џорџ Потра потсетува дека несреќата „почна со големо татнеж“. Оштетени се многу куќи и цркви, а отворена е „длабока фрактура“ во близина на Букурешт.
Милост (расказ)
Милост е расказ на францускиот писател Марсел Еме. Расказот е објавен на македонски јазик во 2008 година (во состав на збирката раскази под наслов “Париски приказни”), од страна на издавачката куќа “Темплум”, а преводот од француски јазик е направен од Ружа Димишковска.
Содржина
Господинот Диперие е најдобриот христијанин во улицата Габриел, како и на целиот Монмартр. Тој е толку набожен и праведен, што Господ му подарува ореол околу главата. Диперие е многу благодарен за божјата милост, но сепак, тој е скромен и не сака да се гордее со својот божји подарок, туку го крие ореолот под шеширот. Меѓутоа, неговата жена е загрижена дека соседите, пријателите и роднините ќе ја озборуваат поради ореолот и затоа му наредува да се ослободи од него.
Тогаш, господинот Диперие започнува да ги практикува сите смртни гревови, со надеж дека така ќе го налути бога и дека тој ќе му го одземе ореолот. Најпрвин, започнува со горделивоста, односно се фали дека тој е поблагороден човек од сите свештеници, дека треба да биде назначен за надбискуп итн. Бидејќи тоа не дава резултати, тој се предава на ненаситноста и започнува да се прејадува со обилни ручеци, но и тој грев не му помага да се ослободи од ореолот. Потоа, Диперие го зафатила лутина и тој дури почнал да ја тепа жена си, но повторно без успех. Исто така, тој станал завидлив, мрзелив и алчен. Најпосле, тој го избира најстрашниот грев - сладострастието и започнува да се плетка со проститутките од плоштадот Пигал. Така, ја запознава проститутката Мари-Јаник која, воодушевена од неговиот ореол, станува зависна од него. На крајот, Диперие се претвора во нејзин сводник, меѓутоа ореолот сè уште останува на неговата глава.
Наум Пејов
Наум Пејов (Габреш, 18 август 1919 - Скопје, 21 мај 2003) — македонски национален деец од Егејскиот дел на Македонија, борец за националните права на Македонците под Грција. Роден во 1919 година во селото Габреш, Костурско. Член е на КПГ од пред војната. Еден од главните организатори и раководители на македонското националноослободително движење за време на Втората светска војна. Командант е на македонскиот партизански одред „Лазо Трповски“. Член е на Окружниот комитет на СНОФ за Костурско. Организира и раководи со отпорот на Македонците против погрешната политика на КПГ спрема Македонците. Заменик командант на Првата егејска ударна бригада. По војната зазема разни високи политички и државни функции во СР Македонија.
Мирко Јанков
Мирко Перов Јанков ( во ―  во ) ― македонски партизан и учесник во НОВ.
Животопис
Роден е во сиромашно селско семејство. Основно училиште завршил во селото. Се занимавал со земјоделство и чување добиток. Во септември 1944 година стапил во 16 македонска ударна бригада. Учествувал во сите борби на Бригадата против балистите на падините на Скопска Црна Гора. Потоа продолжил со својата единица да ги гони балистите по Косово. На Сремскиот фронт учествувал при пробивот и во натамошните секојдневни тешки битки, што се воделе против непријателот. Во април 1945 година во една од битките бил тешко ранет. Како тешко повреден бил пуштен дома. Меѓутоа, од добиените повреди нарбгу починал и бил погребан во родното село Побожје.
Ртиче
Ртиче (словенечки: Rtiče) — населба во Општина Загорје на Сава во средна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Засавскиот статистички регион.
Караѓузлија (Мачево)
Караѓузлија — населба од римското време. На околу 2 километри јужно од селото, во непосредната близина на Чакаревски мост, по површината на нивите се забележуваат фрагменти од керамички садови, питоси и множество градежен материјал. Во нива се најдени долго железно копје и камен со натпис.
Блок Ајленд
Блок — остров во состав на сојузната држава Род Ајленд, САД. Сместен е во во Атлантски Океан, околу 21 км јужно од брегот на Род Ајленд, 23 км источно од Монток Поинт на Лонг Ајленд, и е одделен од Роуд Алјан со Блок Ајленд Саунд. Пописното биро го дефинира Блок Ајленд како единица 415 од округот Вашингтон, Род Ајленд. Во пописот од 2000г. населението од 1.010 жители, живее на површина од. Островот е дел од регионот Аутер Ленд, крајбрежен архипелаг направени од терминална морена што произлегува од Висконското повлекување на ледници, пред околу 22.000 години.
Организацијата Nature Conservancy, го додаде Блок Ајленд на својот список на „Последните одлични места“. Списокот се состои од дванаесет градови од западната полутопка. Околу 40 проценти од островот се резервирани за заштита на природата. Претседателите Бил Клинтон, Двајт Ајзенхауер, Френклин Делно Рузвелт и Улис С. Гранд го посетиле Блок Ајленд.
Секое лето островот е домаќин на неделна трка, конкуретна на еднонеделната едрилична трка. Порано ова случување се одржуваше од страна на Storm Trysail Club, а во денешно време од страна на Block Island Race Week. Јахти се натпреваруваат во различни класи, курсеви за пловење на Блок Ајленд и обиколки на островот.
Други популарни настани како парадата и славењето на 4 јули. Во текот овие времиња популацијата на островот трипати се зголемува за време на летниот период.
Родната историја
Ниантик, племе кое што на крајот се спои со луѓето од Нарагансет, островот го нарекувале ’’Менесис’’ што значи ’’Мал остров на Маниту’’. Археолошките наоѓалишта покажуваат дека овие луѓе во најголема мера живееле од лов на елен, риболов, фаќање школки и ракови, одгледување пченка, грав и сквош. Од шумата се преселиле во крајбрежните области со цел да ги искористат предностите на сезонските ресурси. Артефакти пронајдени во областа укажуваат на тоа дека Американските Индијанци ја населиле областа уште од 1300 година. Во 1662, се населиле домородци од 1200 до 1500. Од 1774 тој број е намален до педесет и еден. Поради -упади во почетокот на 17 век од страна на Пекоти и Мохиген, Ниантиците беа поделени во две дивизии: западен Ниантик, кој бил во сојуз со Пекотите и Мохиген и источен Ниантик кој бил во сојуз со Нарагансет.
Во 1634 година, западен Ниантик го одбрана своето племе со убивање на Џон Стоун, отпадник од Бостон, кој бил познат по крадење скапоцени садови, во близина на устието на реката Конектикат. И покрај фактот дека човекот се обидувал да киднапира жени и деца и да ги продава како робови во Вирџинија, колонистите побеснеле ( делумно поради претходните Индијански злосторства против доселеници на копното, со поврзано племе). Англичанецот побара да, Пекотите Индијанци ( кој зборуваше за западниот Ниантик) ги предадат своите убијци. Ова беше одбиено и започна слајд кон војна. Во летото 1637 година, западните Ниантици убија уште еден човек од Бостон, трговецот Џон Олдам, во близина на Блок Ајленд.
Без консултација со колонистите од Конектикат, Масачусетс, во август, испрати казнена експедиција од деведесет мажи под раководство на Џон Ендикот кон Блок Ајленд со инструкции да го убие секој Ниантички воин и ја фати секоја жена и дете, кои ќе бидат корисни како робови. Експедицијата беше наредена од Гувернер од Масачусетс Хенри Ване за ’’масакар на сите Нативци на островот’’. Експедицијата уби четиринаесет источни Ниантици и ги изгоре нивните села и тела. Англичанецот изгоре шеесет полиња со пченка. Тие исто така го убивале секое куче, но Нинатиците избегале во шумата и војниците убиле само четиринаесет од нив. Одлуката за оваа казна беше недоволна, Ендикот и неговите луѓе пловеа сè до Форт Сајбрук пред да заминат кон Пекотските села во устието на реката Темза да бараат илјада сажени за да платат за убиството на Џон Олдхам и да земаат некои пекотски деца како заложници за да го осигураат својот мир. Овој инцидент се гледа како еден од првичните настани кои доведоа до Пекотската војна.
Колонијална историја па сè до денес
Во 1524, подоцна познат како Блок Ајленд беше означен од Џовани Да Веразано, којшто го именува како ‘’Клаудиа’’ во чест на Клод, Војвотка од Британија, претолонаследничка на Франција, и жена на Францис 1-ви. Како и да е, на неколку мапи истиов остров е именуван како „Луиза“, според Луиза од Савој, Кралицата мајка на Франција и мајката на Францис 1-ви.
Туристички атракции
Најавите на бродот Веразано беа дека овој остров е полн со островчиња, покриен со дрвја, добро населен со што имаа видено пожари по целото крајбрежје. Во 1614 година, Блок Ајленд беше пронајден на мапа од страна на холандскиот истражувач Адријан Блок кој и самиот тој го именуваше островот по себеси. Во 1636 година на Блок Ајленд пристигна бостонска експедиција предводена од капетанот Џон Едикот и тогаш островот стана дел од колонијата Масачусетс, која во 1658 година го продаде островот на група луѓе предводени од Едикот, којшто ја водеше експедицијата во 1636 година. Во 1661 година истата оваа група го продаде островот на друга група од шеснаесетина луѓе кои беа доселеници, предводени од Џон Алкок. Како овие доселеници имаа верност кој Род Ајленд така Блок Ајленд беше усвоен од страната на генералното собрание на Род Ајленд во 1672 година, а владата го присвои острвот под новото име Њу Шорехам. Холандската карта од 1652 година јасно покажува дека името на островот било Адријан Блок Ајленд.
Во 1699 година шкотскиот морнар Вилијам Кид го посети Блок Ајленд непосредно пред да биде обвинет за пиратство и да биде обесен. Во Блок Ајленд тој бил заштитен непосредно од страна на г-га Мерси Рејмонд, ќерка на морнарот Џејмс Сандс. Приказната вели дека, поради нејзиното гостопримство и поради заштитата што му ја пружела, Кид им дал многу злато и накит додека имал. По смртта на нејзиниот сопруг Џошуа Рејмонд, Мерси се преселила кај нејзиното семејство во северниот дел на Њу Лондон, Конектикат, кадешто таа купила многу земја. Во семејството Рејмонд се веруваше дека таа се збогатила поради богатството дадено заради заштитата што ја имаше пружено. За време на војната во 1812 година Блок Ајленд за кратко време беше под окупација на британската морнарица која била предводена од Сер Томас Харди. Британската морнарица била збогатена со диспечери, бродови, терор. Харди ја искористи флотата да го окупира островот со цела да најде храна и да воспостави стратешка позиција во срцето на Блок Ајленд Сауд. Британците беа збеснати кога дознаа дека сите залихи на Блок Ајленд се префрлени во Стонингтон, Конектикат уште пред тие да пристигнат. На 9 август 1814 година Харди и неговата флота од Блок Ајленд заминале за Стонингтон, пристаниште каде можеле би можеле да имаат претензии врз залихите за храна и добиток на Блок Ајленд. На 10 август пред изгрејсонце тој бил одбиен и била нападната флотата на Харди, со тоа останува како позната Битката кај Стонингтон.
Во 1829 година Северниот Светилник го добол својот вистински изглед, но во 1827 госина повторно бил изграден бидејќи бил однесен од океанот. Во 1867 година бил изграден и можел да се види. Неколку години подоцна во 1873 година започна изградбата на нов фар на Блок Ајленд, Јужниот Светилник.
На Блок Ајленд нема природни пристаништа, едно од нив биле изградени во 1870 година со што го даваат вистинскиот аватар на островот. Други пристаништа како што е Њу Харбор, се создал 1895 година кога бил ископан каналот кој го поврзувал Грејт Салт Понд со северозападната страна на островот. Библиотеката на Блок Ајленд кој е достапна за сите. Таа е единствена и е основана во 1875 година. Во 1933 година беше изградено училиштето во Блок Ајленд.
За време на Втората светска војна, на Блок Ајленд беа поставени неколку артилериски ловци со цел да ги огновите од Форт Грин, Поинт Џудит со што беше заштитен влезот во заливот Нарагансет. Стражарските позиции на ловците биле изградени и изгледале како куќи. Американската влада понуди да се евакуираат,бидејќи не можеа да ги штитат од непријателите, но островјаните сепак одлучиле да останат. Неколку дена пред да заврши војната со Германците, битката на Поинт Џудит се одвиваше 11 км североисточно од островот.
Клима
Времето во Блок Ајленд е под влијание на океанот и ветровите кои дуваат. Климата е океанска, што е реткост на источниот брег во северната полутопка. Бидејќи океанот останува студен во текот на пролетта и летото, за време на овој период времето е постудено за разлика од на копното. Сепак летата на Блок Ајленд може да бидат топли особено во јули и август. Највисоката температура на Блок Ајленд е измерена и изнесува 35 степени целзиусови. Температурата се затоплува во есенскиот период, но и во зимскиот кога океанот е потопол од копното. Пекордната ниска температура изнесува 7 степени целзиусови под нулата.
Плажи
Квартал плажата се гледа од пристаништето на ферито, Поинт Џудит. Составена е од три помали плажи и тоа: Фред Бренстон Таун Бич ( попозната како Стејт Бич поради нејзиниот поранешен статус ), Скоч Бич и Мансион Бич и сите се наоѓаат по Корн Нек Роад. Стејт Бич и Балардс Бич се единствени плажи кои имаат спасувачи. Стејт Бич има шатор и издава реквизити за на плажа. Таканаречената Бејби Бич, започнува од Сурф Хотелот во близина на Бичхед ресторанот на Кон Нек Бич, Скоч Бич се наоѓа на север од Фред Бенсон Таун Бич и Маинсон Бич која се наоѓа северно од Скоч Бич.
Северно од Маинсон Бич се наоѓаат Клајхед и Потс & Кетлс. Клајхед е збир на карпи кои можат да се видат како траект од Поинт Џудит или Њу Лондон. Оваа област е карпеста и содржи железо, богата со глина, популарна по школки и ловење.
Кав Ков, Сетлер рок и Санди Поинт ја сочинуваат најсеверната точка на островот. Тука се наоѓа Северниот Светилник и разгледницата на зајдисонцето. Сетлер рок се наоѓа кај Кав Ков, кадешто се сместиле доселениците пливајќи и со себе ги донеле првите крави на овој остров, кои го напуштиле бродот и биле исфрлени на брегот. На карпа е закачена плакета со вистинско име на домордците на Блок Ајленд. Плажата не е идеална за пливање, особено во точката каде има многу големи морски струења. Од друга страна Сашем Понд има свежа вода и е добра за пиење.
На јужната страна на островот се наоѓа Блек Рок Бич, една од најдобрите плажи за сурфање на островот, поради високите бранови. како и да е плажата оди кон тоа да стане многу карпеста, и оди кон тоа да стане нудистичка плажа и покрај законите за нудизам кои се против за сите плажи на Род Ајленд. Се наоѓа блиску до Мохиген Блафс и Јужниот Светилник.
Коастгард Бич се наоѓа помеѓу Грејт салт Поинт и океанот од северозападната страна на островот. Таа е доста популарна за рибарење и шетање, но не е добра за пливање поради големиот број на бродови кои поминуваат во близина. Балардс Бич се наоѓа на најужната старана на островот. Се наоѓа веднаш пред ресторанот Балардс, каде има доста чадори од слама и толпа од млади. Има и келнери кои служат на плажа каде што се сончате исто така и секојдневна музика во живо. Има и терен за одбојка каде секој ден има турнири во одбојка. Спасувачите се дел од персоналот на плажата Балардс.
Балфс Бич има влез од страната на Мохиган Блафс и се оди по скалите. Има околу 141 карпесто скалило, кое нуде доста сппецифична глетка. Во подножјето на овие стрмни древни скали се наоѓаат големи карпи кои ќе ве доведат до плажата.
Туристички атракции
Југоисточниот светилник се наоѓа на југоисточниот агол на островот долж патеката Мохиген. Јужниот светилник е изграден во 1875 година и оттогаш останал активна американска крајбрежна стража и навигациска помош. Светилникот бил преместен во 1993, поради безбедност од ерозија. Во текот на сезоната светилинкиот е отворен како и музеј кој е содржан во него. На кратко растојание од Мохиген Блуфс се наоѓа Југоисточниот светилник. Во регионот на Блуфс во минатото се одржала колонијална битка меѓу освојувачките сили на Мохиген и тамошниот Нанити, во која Мохиген биле протерани т.е. фрлени од високите карпи. Исто така во дното на глинените карпи се наоѓаат долгите скалила кои се составени од стотина. Од нив јасновидно се гледа Атлантикот, како и Њујорк кој може да се види во далечините на јужните и западните страни. Родман Холоу е околу 230 акри (93 хектари) оддалечен од јужниот брег и претставува леднички слив. На Холоу се понудени и неколку патеки за јавање коњи.
Северниот светилникот се наоѓа на Сенди точката на северниот врв на Блок Ијланд. На Северниот светилникот се наоѓа песочник и јато од чамци кои се протегаат низ островот. Околните песочни наноси се дел од Блок Ајленд и претставуваат дел од Националениот Природен Резерват на Засолништа, дом на многу видови, вклучувајќи ја и веригата од проморската крајбрежна птица и американска буба. Еден кратка прошетка од Северна светилникот долж островот, со океанот на двете страни на тенка лента на земјиште, го одзема здивот.
На Блок Ајленд се наоѓа и Историско – Општествениот Музеј кој се наоѓа во близина на централното градско подрачје и содржи широк спектар артефакти од островот. Меѓу нив е У-853 е У-бродот, кој потонал 11 км, на источниот дел од островот, лежејќи во 130 стапки (40 м) под водата. Рекреативни нуркачи често се потсетуваат на потонатиот брод, иако најмалку тројца загинале.
Сообраќај
Островот е поврзан преку целата година со фери брод до пристаништето Поинт Џудит, а во лето и до Њу Лондон, Конектикат. Монток, Њујорк, и Њупорт, Род Ајленд. Патувањето со традиционалниот фери брод, трае околу еден час до стасувањето на од островот до Поинт Џудит. А со прзиот фери брод на истата траса зема 35 минути. Друго транспортно средство со голема брзина е траектот од Њу Лондон, Конектикат до Блок Ајленд потребно еден час и половина. Во текот на летната сезона, патниците кои сакаат да ги носат своите автомобили, обично треба да се резервираат резервации месеци однапред. Њу Ингланд Аерлајнс нуди редовно закажани 12-минутни летови до Државниот аеродром на Блок Ајленд од Вестли, Род Ајленд.
Инциденти
Во 1992 година Кјунард авионските линии РМС на кралицата Елизабета II се потопија во водите на Блок Ајленд.
Потонати бродови
Областа околу Блок Ајленд е местото на бројни потонати бродови, вклучувајќи го и пароброд Ларшмонт во 1907 година. Во 1738 е потонат Принцез Аугуста (исто така познат како Палатин брод), подоцна беше овековечен од страна на Џон Гринлиф Витиер во 1867 поемата, "Остатоците на Палатин", меѓу чии стихови зборовите "опкружен со водите кои никогаш незамрзнаа, претепан од страна на грамаден морски бран и збришани од ветре, лежи островот Манисес ", станаа добро познати. Две подморници, исто така потонаа околу островот. Две подморници на САД УСС С-51 потонаа во 1925 година, како и германски У-бродови У-853 во 1945 година, Еден брод потона во 19 век, јужно од југоисточниот светилник. Неговиот јарбол бил потопен околу 4 метри под површината на водата. Областа е затворена за поминување на бродови.
Пилав (село)
Пилафи — село во Албанија. Селото се наоѓа во областа Дебар и општината Томи.
Папа Урбан IV
Урбан IV (лат. Urbanus PP. IV; 1195 или 1200 - 2 октомври 1264) — римски папа од 29 август 1261 до 2 октомври 1264.
Аритметичка средина
Аритметичката средина претставува најчесто употребувана мерка на централна тенденција. Таа претставува еден од основните параметри на распоредот на честотите. Се пресметува на мошне едноставен начин. Поради тоа аритметичката средина има најширока примена во статистичката анализа. Таа уште се нарекува и просек
Примена
Пресметувањето на аритметичката средина често е врзано со правење на разни анкети кои имаат влијание на јавното мислење. Таа како метод често се користи во науки како економија, социологија, историја, како и во други академски области до одредено ниво. Во стопанството и воопшто во практиката, аритметичката средина се користи како синтетички показател на локацијата на масата или примерокот. Нејзината предност во споредба со другите средни вредности се состои во тоа што таа може да биде подложена на понатамошни алгебарски операции. Така на пример, може да се пресмета аритметичка средина од аритметичките средини.
Пресметување на аритметичка средина
Аритметичката средина се добива на тој начин што се собираат сите вредности на белегот и добиениот збир се дели со вкупниот број на вредности на белегот. Таа може да се пресмета за податоци кои се групирани или негрупирани. Разликата е во тоа што групираните имаат своја честота.
Негрупирани податоци
За негрупирани податоци се пресметува проста аритметичка средина и начинот на ваквото пресметување е прилично едноставен. Ако X е набљудуваниот белег, x1, x2, ..... , xn-1, xn се неговите вредности, а n нивниот број, тогаш аритметичката средина ќе се пресмета кога збирот на вредностите на набљудуваните белези ќе се подели со бројот на податоците
Групирани податоци
При пресметување на аритметичката средина од податoци одредени во вид на честоти (групирани податоци) мора да се земе предвид застапеноста на поодделните вредности на белегот односно разликите во честотите. Во случај кога податоците се прикажани во интервали (пр. 21-30; средина 25,5), тогаш секој интервал мора да биде претставен со една вредност на белегот – средина на групниот интервал. Всушност, ваквата аритметичка средина ќе се пресмета кога сумата на производите на поединечните честоти и вредности на белегот (fi и xi) ќе се подели со сумата на честотите.
Пример задача
Колку ќе изнесува просечната остварена цена по килограм доколку параметрите се следните:
Σ= 908/37 = 24,54 '''
Аритметичка средина најчесто се пресметува за одреден примерок, а врз основа на добиените резултати се прави оцена на самата популација. Има и одредена разлика во ознаките при пресметувањето и во самата формула.
Наводи
.
Свази (јазик)
Свазискиот (свати, сисвати; изворно: siSwati; isiSwazi) е банту-јазик од групата на нгунски јазици што се говори во Есватини (порано Свазиленд) и ЈАР од народот Свази. Се смета дека има 3 милиони говорници и е присутен во образованието во Есватини и некои јужноафрикански училишта во подрачјето на Мпумаланга и Кангване. Свази е службен јазик во Есватини (заедно со англискиот) и еден од 11-те службени јазици на ЈАР.
Изворното име на јазикот е „свати“, но во светот јазикот е попознат по „свази“, неговото име на зулу. Јазикот е најсроден со „тугелскиот“ нгунски јазик пути, но е мошне близок и со „зундските“ нгунски јазици: зулу, јужен ндебеле, северен ндебеле и коса.
Дијалекти
Свази во Есватини може да се подели на четири дијалекти, што одговара на четирите административни региони во земјата: хохо, лубомбо, манзини и шиселвени.
Во најјужните делови од земјата, јазикот има значајни влијанија од зулу. Овој втор дијалект не се смета за вистински свази. Истото важи и за најголем дел од говорниците на свази во ЈАР (претежно во покраината Мпумаланга и во Совето) се сметаат дека говорат нестандарден јазик.
За разлика од варијантата на југот од Есватини, варијантата во Мпумаланга има помалку влијанија од зулу, па затоа се смета за поблиска до стандардниот свази. Меѓутоа, оваа варијанта се одликува со мошне различна интонација и тон, што звучи необично за стандардните говорници и се смета дека ова е влијание од другите околни јазици.
Стандардната престижна варијанта (во северен и централен Есватини) има карактеристичен бавен ритам со силно нагласување на зборовите.
Именки
Именката (') се состои од два дела: претставка (') и основа (). Според претставките, именките можат да се групираат во класи со свои редни броеви, за полесна споредба со другите банту-јазици.
На следнава табла се дадени именските класи, според паровите еднина-множина.
1 umu- го заменува um- пред едносложни основи, како на пр. umu ntfu (човек).
2 s- и t- ги заменуваат si- и ti- пред основи што почнуваат на самогласка, како на пр. s andla/ t andla (рака/раце).
3 Пополнувачот N во претставките iN- и tiN- за m, n или воопшто без буква.
Родеж
Родеж (словенечки: Rodež) — населба во Општина Загорје на Сава во средна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Засавскиот статистички регион.
Комедија
Комедијата е вториот основен вид драма, во кој судирот, дејствието и личностите се прикажани во смешна форма. Називот потекнува од грчкиот јазик и значи весела песна. Во комедијата се прикажува смешното во животот, а смешните појави обично се случуваат поради несообразноста меѓу тоа што е нормално, вообичаено и логично и отстапувањето од тоа. Смешни, според Аристотел, се некоја грешка, некое безобразие, кои кај никого не предизвикуваат страдања и за никого не се погубни. Личностите во комедиите сакаат да се прикажат во поинаква светлина, спротивна од вообичаеното однесување, дејствување и зборување. Тие како да се надвор од реалноста, им недостасува разумен начин на живеење. Комичните личности не се одбивни, тие се смешни. Токму поради оваа своја особина тие придонесуваат драмското дејствие да разведрува, наспроти фактот што писателот во комедијата честопати преку хуморот сака нешто да исмее.
Видови Комедии
Според тоа на кого, или на што, се однесува смешното во комедиите, тие се делат на неколку видови: комедија на карактери, комедија на нарави, комедија на интрига и комедија дел арте.