cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Илијада
Ахил
Ахил е син на морската божица Тетида и кралот Пелеј и е водачот на Мирмидонците, јунакот околу кого се групирани сите поважни настани во „Илијада“. Во античко време тој бил олицетворение на нивниот идеал за совршен јунак. За разлика од другите грчки јунаци кои во војната со Тројанците пред сè барале плен и богатство, тој е дојден да војува за општото добро на сите Грци. Ахил при поделбата на пленот се задоволил со најмал дел, иако знаел дека е најголемиот јунак во грчката војска. Кога Ајант за Брисеида, што му ја одзел Агамемнон, му нудел седум моми и многу дарови, тој му одговорил дека во Грција секоја навреда може да се ублажи со поткуп. Тој не мислел така, со честа не се тргува и ги одбил понудите на Ајант. Ахил е бестрашен јунак и Хомер ни го покажува во разни ситуации: кога е гневен и упорен, кога се бори на бојното поле, нанесувајќи смртоносни удари; кога се колне над телото на мртвиот Патрокле дека ќе го одмазди; кога се одмаздува, бездушно влечејќи го телото на Хектор под ѕидините на Троја и кога наредува да се убијат дванаесет Тројанци. Силата и бестрашноста не се единствените одлики на Ахил. Тој знае да биде благороден и великодушен. Молбите на Пријам да му го даде мртвото тело на Хектор го смекнуваат неговото гневно срце. Тој е трогнат до солзи кога стариот крал Пријам клекнува и му ја бакнува раката, раката што го убила неговиот син. Во тој миг Ахил ја заборавил одмаздата и му го предал мртвиот Хектор:
„''Кротко го зеде старецот за рака, го отсеби полека, Двајцата тажни беа: Пријам за синот плачеше свој, славниот, мртов сега легнат пред нозете на Ахил: Ахил, пак, со мисла за татка си и другарот тажно плачеше - и надалеку се носеше плачот жален.''“
Ахил му го дава телото и му ветува дванаесет дена примирје за да можат Тројанците да го исплачат Хектор и да го закопаат со сите почести. Ахил е национален јунак на грчкиот народ. Тој станал нивен идеал поради способноста да биде жесток и најнежен; многу да сака и многу да мрази, да се одмаздува и да сочувствува. Неговата храброст и благородност станале поим за совршен човек.
Хектор
Хектор е најславниот тројански јунак и војсководец. Ахајците го сметале за непобедлив и кога паднал погоден од копјето на Ахил, грчките војници дошле да проверат дали е обичен човек:
''„Другите синови пак Ахајците околу него трчаа за да го видат и да се начудат мошне на Хекторовата снага и лик, што возбудува восхит туку не можеше тогаш ниеден од нив да се здржи и да го удри трупот на Хектора, макар и мртов. Вака пак некој ќе речел, гледајќи во другиот ближен: Олеле, вистина сега на пипање е помек Хектор одошто корабите кога ги палел со жешкиот оган.“''
Хектор е одважен и чесен борец, тој војува за да ја одбрани честа таткова и своја и да ја заштити родната земја од туѓинските напаѓачи. Тој има развиено чувство за обврска и одговорност. Жена му Андромаха го одвраќа од двобојот со Ахил, но тој, иако многу ја сака, иако е загрижен за нејзината иднина и иднината на синот, не се откажува од двобојот:
''„Вистина жено, за ова се мислам и јас, но се срамам страшно од нашиве Тројци и Тројки со облеки долги, ако се повлечам јас ко страшливец беден од бојот: зашто не ме пушта духот и везден сум свикнал да бидам чесен и одважен јас, да се борам сред првите Тројци славата таткова велја и своја гледајќи да спасам.“
Хектор страшливоста ја сметал за недостојна слабост и го прекорува својот брат Парис, кој, кога го повикал Менелаја на двобој за да го решат спорот околу убавата Елена, штом го видел како скока од колата, се уплашил и почнал да бега:
''„Зошто ти не сретна со оружје царот Менелај. Би открил на каков јунак си му ја зел жената. Нема да ти помогнат ни гитарата ни раскошната убост даровите на Афродита, кога си ништожен како прашинка.“''
Од Хектор зрачи човечка доблест, искреност и непосредност. Ако на бојното поле идеал му била чесната борба, идеал во домот му е семејната среќа. Тој е нежен татко и верен сопруг, целосно предаден на жената и синот.
Агамемнон
Агамемнон е крал на Микена, и тој е војсководец на Грците во оваа војна. Најголемиот противник на Ахил и најголем виновник за започнување на Тројанската војна. Според него, Ахил бил премногу вообразен човек, којшто мисли дека е над сите луѓе па дури и над боговите.
„Не ми преправај мене, биголики Ахиле, вака
колку и умен да си оти не ќе ми го свртиш умот.
Или пак сакаш да ти имаш дар, а јас овдека вака
лишен да седам, штом мене ми викаш да неа ја вратам?
Но ќе ми додељат дар Ахајциве силни и смели
достоен угодувајќи ми мене што срце ми сака;
ако не ми дадат тие, јас самиот можам да дојдам
твојот дар или од Ајнт иљ од Одисеј да го земам
и да го носам, а тој ќе се љути кај кого ќе дојдам...“
Одисеј
Одисеј е кралот на Итака, итар и трпелив.
Патрокле
Патрокле е најблискиот другар и побратим на Ахил.
Терсит
Во „Илијада“, антагонизмот што постоел меѓу луѓето во робовладетелското општество, пред сè е претставен како борба меѓу робовладетелите, а не меѓу робовите и господарите. Робовите служат само како пасивна основа при опишувањето на јунаците. Како ќе завршат битките решаваат водачите на двобои, а не војската, па затоа во „Илијада“ е многу мал бројот на личности претставници на пониските слоеви. Меѓу тие малубројни ликови се издвојува ликот на Терсит. Терсит е слободен војник и според надворешниот изглед е многу грд:
''„Тој бил најгрдиот човек од сите што дошле под Илиј: кривоног сосем и куц на едната нога, со двете рамена криви, кон градите збрани, а главата нему шилеста горе му била со тенка проретчена коса“.''
Неугледниот надворешен изглед на Терсит како да е одраз на неговото неугледно потекло. Иако бил грд, имал бистар и прониклив и затоа Одисеј го нарекувал лудозборец. Терсит протестира против богатењето на царевите, во очи им кажува која е побудата што ги тера да војуваат, а тоа е алчноста за плен и злато:
Овие зборови што Терсит му ги упатил на Агамемнон ја покажуваат појавата на социјална нееднаквост во рамките на првобитната демократија. Терсит е и бунтовник и бара војската да му откаже послушност на царот, кој на Ахајците им носи беда. Со својата слободоумност и протест, Терсит е казнет и е натепан од Одисеј. По лицето му се леат солзи, веројатно повеќе од јад, зашто е осамен во својот протест и што народот не ја осознава својата положба.
Аристократијата
На страниците на “Илијада“ се прикажани голем број личности. Повеќето од нив се цареви, војсководци, богови, свештеници и ретко некој човек од народот, како војникот Терсит. Хомеровите цареви (василевси) не се од типот на европските монарси, тие се избрани водачи на племињата. Општеството за кое раскажува Хомер сè уште не е класно општество. Тоа е време кога се распаѓа родовското општествено уредување и се создаваат робовладетелски односи. Хомеровите цареви се првите никулци на робовладетелската аристократија. Тие се големци, горди луѓе, свесни за својата моќ, бидејќи се израснати во битки за освојување туѓи територии. Ропството на воените заробеници веќе била прифатена појава. Тие се самоуверени и не признаваат друг суд, освен судот на својот меч.
Агамемнон, заповедникот на грчката флота, е горделив. Тој со презир го истерува свештеникот Хрис, кога тој дошол да го моли да му ја врати ќерката Хрисеида, која му припаднала како дел од пленот кога Ахајците го зазеле градот Теба. Моќта ги прави многу надмени. Агамемнон не трпи приговори ни од Ахил, најголемиот грчки јунак. Кога Ахил го убедува да ја врати Хрисеида, за да престане поморот во грчката војска, тој се согласил, но во замена му ја одзел робинката Брисеида, сакајќи на тој начин да ја покаже својата надмоќ. Робовладетелската аристократија е многу лакома за богатство. Ограбувањето било основна побуда при водењето на војните. Тоа и ги довело под ѕидините на Илион (Троја). Тие не се откажуваат лесно од пленот. Агамемнон кога е принуден да ја врати Хрисеида го заплашува Ахила:
''„Или пак ти да имаш дар, а јас овдека вака лишен да седам, штом мене ми велиш неа да ја вратам? Но, ќе ми доделат дар Ахајците силни и смели достоен, угледувајќи ми мене што срце ми сака; ако не дадат тие, јас самиот можам да дојдам, твојот дар ил’ од Ајант, ил’ од Одисеј да го земам и да го носам, а тој ќе се лути кај кого ќе дојдам.“''
Во битките сите тие се храбри, тоа им е главната одлика. Освен јунаштвото и физичката сила, што ги почитувале над сè, умееле да ја почитуваат и мудроста на филозофот, инспирацијата на поетот и ораторството на ораторот. Богатиот живот и слободното време им овозмножиле да се здобијат со естетски вкус и имале чувство за убавина и хармонија, кои доаѓале до израз во изгледот на облеката и оружјето што го носеле. Дури и штитот на Ахил, наменет пред сè за војување, бил украсен и претставувал уметничко ремек-дело. Ја почитувале поезијата, поетот бил неопходен украс на секоја гозба и го сметале за избраник на боговите. Претставниците на грчката аристократија Агамемнон, Менелај, Ахил, Диомед, браќата Ајанти, Одисеј и други, биле со големи лични квалитети.
Боговите
Олимписките богови и божици се мешаат во голема мерка и имаат голема улога во животот на луѓето. Во „Илијада“ боговите се прикажани со карактери на луѓе: завидливи, љубоморни, подготвени за одмазда. Речиси секоја акција во „Илијада“ е водена или предизвикана од боговите. Така, на пример, по налог на Зевс, Хефест го кова чудесното оружје на Ахил со кое тој излегува на бојното поле после смртта на Патрокле; а Хермес доцна во ноќта го води кралот Пријам до шаторот на Ахил.
Стилот
Стилот во „Илијада“ е реалистички и испреплетен со фантастика. Хомер со медицинска точност ги опишува местата на раните добиени во битките:
''„...А синот Тидеев со раката грабна грамаден камен, што мажи не би могле два да го носат, какви се луѓево сега, а оној и сам г’играл лесно со него г’удрил Ајнеа по бедрото, каде што бутот внатре со колкот се врти, а којшто го викаат чашка. Коската тој му ја скршил и обете жили ги скинал каменот грубо му ја солупил кожата. Јунакот тогаш падна на колена в прав и со силната рака ја фати земјата, црна пак ноќ му ги покрила обете очи.“''
Реалистичкиот принцип предметите и појавите како и личностите да се опишуваат во најситни подробности е присутен во сета епопеја. Пластичноста на описите се одликува со најпрецизна вистинитост. Штитот на Ахил, што го исковал богот Хефест, со литографијата на него, е опишан, во 130 стиха:
''„Најпрвин почна штитот тој голем и јак да го прави вешто длабејќи го сегде: наоколу сјаен му ковал триплочен раб, сиот светкав, а на него сребрена рачка. Пет пак на самиот штит биле пластој, а врз него многу мајсторско претставил дела со својата вештина вредна: земјата, морето и небото тој г’изрезал згора, и неуморното сонце и таа Месечина полна уште и ѕвездите сите што небото го накитуваат, тие Плејади, Хијади, и снажниот онај Орион, и уште Мечката згора што Кола ја викаат други што се во местото врти и спроти Ориона гледа“''
Освен реалистичките описи се среќаваат и кога се опишуваат боговите. Боговите имаат моќ да се преобразуваат во невидливи, во ликови на други луѓе, во птици и растенија. Можеле да ги направат невидливи и луѓето коишто ги штитат, ако се во опасност. Божицата Артемида, кога нејзиниот син Ехеј постоела опасност да загине во двобој, таа го обвила во магла и го спасила. Бурата на небото е претставена вака:
''„Страшно загрме Ѕевс од Ида и огнена искра фрли на небото страшно загрме и гром страшен џитна на земјата пред нозете на коњите од Диомед го џитна богот Зевс Страшен се крена пламен што вивна веднаш.“''
Поетскиот јазик
Поетскиот јазик на Хомер е сликовит и богат со оригинални изразни средства. За неговата сликовитост придонесуваат оригиналните епитети: крилатни зборој, копитни коњи, гласовит борец, пресветлиот син, зажарениот ветер и други. Особено се впечатливи сложените епитети: брзоног Ахил, коњокротец Хектор, белолакта Андромаха, сјајноока Атина, долгокоси тројки, многударовна жена, мажоморец Арес, далекуметна Артемида, белоштитен јунак и други. Избројани се 153 куси и 197 развиени споредби. Хомеровите компарации најчесто се развиени во слика:
''„Хектор се устреми ко орел од вишното небо, кога се урнува в поле низ црните облаци долу, или за овчица тој, или плашливо зајаче да зграпчи, така се впушти и Хектор мавтајќи со мечот свој остар.“''
Контрастот и антитезата, што се среќаваат многу често, придонесуваат читателот да ги открива расположенијата на ликовите, како во антитезата кога Хектор прашува за Андромаха каде е:
''„Ај, кажете ми мене по правина слугинки мои кај пошла од дома зар Андромаха белолакта сега? Дали до своите золви и јатрви стокмени добро, или до храмот Атенин си отишла, кај што и други многу краснокоси Тројки ја молат божицата страшна. А домаќинката вредна му вратила збор и му рекла: Хекторе кога ме прашаш по правина ќе ти кажам нито до своите золви и јатрви стокмени добро нито до храмот Атенин си отиде, кај што и други туку до велјата кула на Илион појде, штом дочу дека Тројанците гинат од силната Ахајска војска.“''
Втората одлика на стилот во „Илијада“ се честите архаизми, со кои се добива свечен тон. Композицијата на „Илијада“ е сосем едноставна, раскажувањето е спокојно и мирно, а на некои места со драматичност. „Илијада“ содржински е целосно завршено дело. Целото дејствие се движи околу гневот на Ахил и се развива во причинско-последична врска.
Во „Илијада“ за првпат се споменуваат географските поими кои и денес постојат. Се споменуваат Пајонци, Пелагонците и реката Вардар (Аксиј). Хомер ја опишува реката Вардар како „длабоковирна река, што со своите води ја натопува земјата“, а Пајонците се „добри коњаници“ што се борат со „долги копја“. Тие се борат на страната на Троја.
„Илијада“ на Хомер не ја читаме како соопштение за некој древен мит или историска битка, туку како повест за јунакот и човекот Ахил со чии чувства и гнев, тага и внатрешни судири, можеме да сочувствуваме, иако сме далеку од јуначките сфаќања што ја определуваат неговата личност. Судбината на Ахил и Хектор, судбината на убавата Елена и стариот Пријам, се човечки судбини. И покрај херојските димензии на личностите, кога ја читаме „Илијада“ се идентификуваме со нив, па и во митот и легендата гледаме еден повисок одраз на животната реалност.
IC 1404
IC 1404 — галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 27 март 1906 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1404 е од видот NF.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 11 ч 18 м 40,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +12° 33' 51".
Други поделби
Проучување на IC 1404 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
1695
1695 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1695 година од новата ера, 695. од вториот милениум, 95. од XVII век и шеста од 1690-тите.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7203 и 7204 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6445 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5455 и 5456 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2448.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1695 година се протега во 4331 и 4332, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4391 и 4392 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2238. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1106 и 1107 исламска година.
NGC 4998
NGC 4998 — спирална галаксија во соѕвездието Ловечки Кучиња, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4998 се споменува и како MCG 9-22-17, CGCG 271-15, IRAS 13062+5054.
Откривање
Објектот е откриен на 26 април 1789 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
356
356 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 356 година од новата ера, 356. од првиот милениум, 56. од IV век и седма од 350-тите.
NGC 4998
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4998 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 14 m/лм2. NGC 4998 има привидни димензии од 0,9' х 0,8'.
356
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
NGC 4998
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 8 м 10,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +50° 39' 52"". Положбениот агол на објектот е во износ од 48°.
Други поделби
Проучување на NGC 4998 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 45537. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 48; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3462. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 675.
356
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 356 година се протега во 2992 и 2993, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3052 и 3053 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 899. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 274 и 273 година пред хиџра.
1412 п.н.е.
1412 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1412. година пред новата ера, 412. од вториот милениум п.н.е., 12. од 15 век п.н.е. и трета од 1410-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1412 година се протега во 1224 и 1225, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1284 и 1285 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 869 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 2095 и 2094 исламска година пред хиџра.
Керстин Братш
Керстин Братш (родена 1979) е германски современ визуелен уметник. Таа е првенствено позната како сликар. Исто така работи како соработник на ДАС Институт (со уметникот Адел Родер ) и KAYA (со уметникот Дебо Ајлерс). Таа моментално живее и работи во Њујорк.
Ран живот и образование
Братш е родена во 1979 година во Хамбург, Германија. Магистрирала ликовни уметности на Универзитетот Колумбија во Њујорк.
Кариера
Братш е сликар, кој често создава големи, високо апстрактни дела кои комбинираат повеќе медиуми. Иако апстрактните дела на Брч визуелно би можеле да потсетуваат на уметници како Васили Кандински, таа се противи на традицијата со необичното прикажување на нејзините дела. На пример, нејзините слики се обесени со магнети, обвиткани и врамени меѓу стаклени листови, а потоа се потпрени на ѕидот, што комбинира елемент на изложба и изведба на нејзината уметничка практика.
Братш е исто така позната по тоа што работи брзо и произведува големи количини на работа. Во 2007 година Братч го формирала ДАС ИНСТИТУТ со колешката уметница Адел Родер. Користејќи традиционална агенција за увоз и извоз како модел, ДАС ИНСТИТУТ се обидувал да испита како сликите се шират, разменуваат и произведуваат во денешниот свет. Овие соработки често произведуваат дела што ги комбинираат сликите на Братш со дигиталните проекции, постери и реклами на Родер. Иако Братш и Родер се главните вклучени уметници, ДАС ИНСТИТУТОТ исто така соработува со други уметници.
Друг нејзин чест соработник е вајарот Дебо Ајлерс, со кого работи со КАЈА. Ова алтер-его е „тековен проект со нивната муза и соработничка Каја, тинејџерка која е ќерка на еден од пријателите на Ајлерс од детството од Тексас. Братш и Ајлерс соработуваат со Каја од нејзината 14-та година, во процесот охрабрувајќи ја да се развие како уметник.
Признанија
Во 2014 година, Братш ја добила наградата Август Маке.
Во 2017 година, на Братш и било доделено второто издание на наградата за уметност Едвард Мунк, што претставувало парична награда и самостојна изложба во Музејот на Мунк во 2019 година
Уметнички пазар
Братш е застапувана од Gladstone Gallery од 2020 година Таа претходно работела со Gavin Brown's Enterprise.
Катанѕаро
Катанѕаро (Catanzaro) е град во Италија. Катанѕаро е административен центар на провинцијата Калабрија во јужниот дел на земјата и главен град на истоимениот округ Катанѕаро. Сепак, овој град не е најголемиот град и економското „срце“ на покраината, тоа е Реџо ди Калабрија.
Катанѕаро е познат како „Град три В “:
Релјеф
Катанѕаро се наоѓа во централниот дел на Калабрија, на местото каде што полуостровот е најтесен. Се развил на три стрмни ридови над крајбрежната рамнина на Јонското Море, лоцирано југоисточно од градот (10 км). Поради близината до морето, градот се наоѓа на надморско ниво од околу 340 м (центар на градот), а неговата положба на ридовите над рамнината му дава на Катанѕаро специфичност.
Клима
Климата во Катанѕаро е изменета средоземна поради надморската височина.
Вода
Катанѕаро е поставен многу високо и затоа нема поголеми водотеци, но низ градот течат неколку мали потоци.
Историја
Иако областа во која се наоѓа градот има долга историја, Катанѕаро не е толку стар град. Населбата на местото на денешниот град се појавила некаде во 10 или 11 век. со доаѓањето на Норманите на овие простори. Населбата била тврдина и како таква го бранела блискиот византиски град Скилетон, кој, како приморски град, бил постојано напаѓан.
Во 1860 година градот се приклучил на новооснованата Италија.
Во 1970 година Катанѕаро станал провинциски центар по бунтот во тогашниот главен град Реџо ди Калабрија.
Популација
Според резултатите од пописот на населението во 2011 година, во општината живееле 89.364 жители. Во 2008 година Катанѕаро имал околу 94.000 жители, 3 пати повеќе отколку на почетокот на 20 век.
Економија
Катанѕаро, како провинциски центар, има развиен терцијарен (трговија, услуги) и кватернарен сектор (администрација, образование, банки). Индустријата е претежно во форма на мали бизниси.
Мавран
Мавран или Мавроништа — село во Гребенско, Егејска Македонија, денес Грција.
Лина Ландерсон
Лина Ландерсон (родена на 27 септември 1995 година) е иранско-шведска глумица. Таа ја играла главната улога на Ели во шведскиот романтичен вампирски филм од 2008 година, Нека Влезе Вистинскиот, заснован на истоимениот роман. Родена во Фалун, Ландерсон почнала да настапува на млада возраст. Таа глумела во локални аматерски театарски претстави и имаше неколку кратки телевизиски настапи во 2006 година. На единаесетгодишна возраст, Ландерсон била избрана да ја глуми една од двете главни ликови во филмот на Томас Алфредсон, Нека Влезе Вистинскиот, откако аплицирала за улогата преку веб - сервис за кастинг. Филмот беше меѓународен успех, а изведбата на Ландерсон како вампирката Ели и донела широко распространето критичко признание, како и неколку награди и номинации. Таа изјавила дека сака да продолжи да глуми.
Ран живот и кариера
Лина Ландерсон е родена во Фалун, Шведска. Таа се заинтересирала за глумење уште од млада возраст, глумејќи во аматерски театарски претстави, посетува курсеви за драма, и изведувајќи уличен и џез танц. Една од нејзините први улоги биле во аматерска театарска претстава, глумејќи мајка на разгалено девојче кое сака нови фармерки. Во 2006 година се појавила како член на жирито на шведскиот натпревар за песна Лила Мелодифестивален. Истата година, таа била избрана како една од петте, од вкупно петстотини апликанти, да учествува во програмата на Никелодион, која била емитувана на телевизија во октомври 2006 година.
Нека влезе вистинскиот
Ландерсон се пријавила за улогата во Нека влезе вистинскиот преку веб-базирана услуга за кастинг. Откако била контактирана од директорката на кастингот за деца, Меги Видстранд, таа се пријави за улогата на аудиција трипати пред конечно да биде избрана. Не знаела дека улогата за која била на аудиција е улогата на вампир. „Бев шокирана“, изјавила таа подоцна за Експресен; Мислев дека тоа е повообичаена улога“. Но, штом се навикна на идејата, „тоа стана уште позабавно. Сакав да бидам вампир кога бев мала“, рекла таа.
Прием
Ландерсон добила неколку награди и номинации за награди за нејзината изведба во филмот.
Идни проекти
Во 2012 година, Лина снимаше за филмот „Арбитер“ на естонскиот режисер Кадри Кузаар и играното деби „Нежност“ на шведската режисерка Софија Норлин.
Личен живот
Ландерсон живее во Фалун со нејзината мајка, очувот и двете помали сестри. Таа има шведско и иранско потекло. Ландерсон отсекогаш сакала да танцува и да глуми во театар. Иако во нејзиното семејство има неколку спортисти, таа не е голем љубител на спортот. „Бев во фудбалски тим кога бев трето одделение. Но, бев толку лоша што не ми дозволија да играм на натпревар“, се присетува таа. Таа во неколку наврати изјави дека сака да продолжи да глуми, и посочи дека би сакала да проба различни типови на улоги за да се предизвика себеси. Ландерсон била студент во Груврисколан. Во едно интервју, таа ја идентификуваше историјата како нејзин омилен предмет, бидејќи смета дека е „интересно да се знае како луѓето живееле и умирале во минатото“. Таа не го гледа училиштето како пречка да продолжи да глуми, велејќи дека „само ќе мора да работи повеќе од сите други. Но, училиштето не е толку тешко, тоа е прилично лесно.“ Таа е обожавател на серијата филмови „Самрак“. Во годините 2011–2014 студирала театар во Културама, училиште за изведувачки уметности во Стокхолм, Шведска.
Арбен Таравари
Арбен Таравари ( во ) — македонски лекар и поранешен министер за здравство во владата од 2017. Тој моментално е градоначалник на Општина Гостивар.
Животопис
Средно медицинско училиште завршил во „Панче Попоски“ во Гостивар, а дипломирал на Медицинскиот факултет при универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во 1998. Специјализирал неврологија во 2006, а во 2011 ја одбранил докторската дисертација од областа на Паркинсонова болест. Во 2010 година, започнал да биде редовен предавач на Медицинскиот факултет при Универзитетот Св. Кирил и Методиј. Во 2016 бил претседател на одделот на екстрапирамидални болести при универзитетската клиника за неврологија, а бил член на одборот на меѓународните медицински списанија „Mediicus“ и „Vox Medici“. Исто така бил раководител на одделението за мигрена, главоболки и други синдроми при Универзитетска клиника за неврологија. Таравари е оженет со Нора Таравари и е татко на две деца. Говори албански, македонски, турски, англиски, и српски јазик.
На локалните избори во 2017 година Таравари станал градоначалник на Општина Гостивар, победувајќи го својот противкандидат од редовите на ДУИ, Невзат Бејта со што станува единствен градоначалник, кој е градоначалник двапти по ред. На 29 октомври 2021 година, за време на локалните избри, Арбен Таравари победил во вториот круг и станал старо нов градоначалник на Општина Гостивар. Тој ја претставувал коалицијата на Алијанса за Албанците и Алтернатива.
Мавронорес
Мавронорес — гребенско село во Егејска Македонија, Република Грција.
Генадиј I Цариградски
За патријарх дошол по смртта на Свети Анатолиј. Современик на Св. Маркијан (10 јануари) и на Св. Данило Столпник (11 декември). Во негово време бил основан манастирот наречен Студитски според римскиот сенатор Студиј. Сенаторот Студиј со благослов на Генадиј отишол во Цариград, му подигна црква на Св. Јован Предвесник и подигнал манастир при црквата. Бил многу кроток и воздржлив. Претседавал со помесниот собор во Цариград, на кој била анатемисана симонијата во црквата.
Финарда
Финарда ― сорта на крупни домашни овци од регионите Ломбардија и Пиемонт во северна Италија. Таа е тешка раса која е одгледувана главно за месо, иако дава и 4–6 приноси кг волна годишно. Таа произлегува од вкрстувањето на расите Бергамаска и Бјелезе. Таа е една од четириесет и двете автохтони месни сорти на овци со ограничена распространетост за која се води овчарска книга од страна на Националното здружение за овчарство (италијански: Associazione Nazionale della Pastorizia). Меѓутоа, во 2008 година, овчарската книга бila празна и можеби всушност никогаш не била активирана. Повеќето податоци за сортата датираат од 1983 година.
Статусот на зачувување на сортата бил наведен како „не е изложен на ризик“ од ОХЗ во 2007 година. Во 2013 година не биле пријавени вкупните бројки за расата; населението се проценува на 5000 грла.
Аматер (филм од 1979)
Аматер (полски: Amator) - полски филм од 1979 година, во режија на Кшиштоф Кишловски, кој е и автор на сценариото. Главните улоги ги играат: Јежи Стур, Малгоржата Жабковска, Ева Покас, Стефан Чижевски, Јежи Новак, Тадеуш Брадецки, а во филмот се појавува и славниот режисер Кшиштоф Зануси.
Содржина
Работникот Филип (го игра Стур) купува камера и станува вљубеник во филмот. Неговата сопруга е незадоволна и го обвинува дека не се грижи доволно за нивното бебе. Директорот на фабриката постојано настојува да ги цензурира филмовите на Филип, но тој освојува награда на еден фестивал на филмски аматери. Потоа, неговите филмови се прикажани од националната телевизија, со што Филип станува познат во своето место. Меѓутоа, неговата сопруга го напушта и тој останува сам.
Пирокластичен материјал
Пирокластичните карпи или пирокластите (изведени од грчкиот збор: πῦρ, што значи оган и κλαστός, што значи скршени) — видови на карпи составени само или главно од вулкански материјали. Кога вулканскиот материјал е пренесен и преработен преку механичко дејство, како на пример со ветер или вода, овие карпи се нарекуваат вулкански слоеви. Пирокластичните депозити најчесто се формираат од пепел од воздухот, лапили и бомби или блокови исфрлени од самиот вулкан.
Акакиј Цариградски
Акакиј Цариградски (починал во година) — Вселенски патријарх во периодот од 471 до 488 година.
Пирокластичен материјал
Пирокластите од различни големини се класифицирани како вулкански бомби, лапили и вулканска пепел. Пепелта се смета за пирокластична, бидејќи е направена од вулканска карпа. Една од најспектакуларните форми на пирокластичен депозит се игнимбритите, депозити формирани од високотемпературната гасна и пепелна мешавина на пирокластични текови.
Може да се разликуваат три начини на пренесување: пирокластичен проток, пирокластичен бран и пирокластичен пад. За време на плинските ерупции, пемза и пепел се формираат кога силициската магма е фрагментирана во вулкански канал, поради декомпресија и раст на меури.
Требижат (река)
Требижат – река во Херцеговина, најголема десна притока на Неретва.
Извори
Извира во облик на снажен варовнички вруток, кој е продолжение на текот на понорницата Врлика од Имотско Поле, во една пештера под планината Јагодница на крајот на Имотско Поле.
Текот на реката
До селото Клобук на почетокот на Љубушко Поле, реката тече по име Тихалина со корито всечено во варовнк. Со влезот во Љубушкото Поле тече под името Млада во плитко корито кое е делумно регулирано. На излезот од Љубушко Поле го добива името Требижат и тече во длабоко коритово варовничкото тло. Тука прави водопад Кравица кој е висок 25 м. Во својот долен тек Требижат тече низ рамница, правејќи меандри и се влева во Неретва кај селото Струга нешто појужно од Чаплина. Требожат е долга 51,3 км, а сливот има површина од 646 км2.
Милутин Гарашанин (политичар)
Милутин Гарашанин (Белград, 22 февруари 1843 - Париз, 5 март 1898 ) бил српски политичар, претседател на Владата, претседател на Народното собрание и министер.
Биографија
Роден е во Белград, од татко Илија, писател на „Начертание“ и претседател на српската влада во два наврати, и мајка Софија Даниќ, родена на 10/22 февруари 1843 година.
Се школувал во Белград, каде покрај основното образование завршил и гимназија. Поминал само една година во белградскиот Лицеј, на природонаучниот отсек. Во 1860 година заминал во Франција, каде студирал основна и посебна математика во Сен-Барб. По завршувањето на политехничките студии, тој станал артилериски поручник во 1865 година. Потоа дипломирал на артилериското училиште во Мец, Франција, а потоа (од 1868 година) живеел на имотот на неговиот татко во Гроцка и се занимавал со мелничарската индустрија. За прв пат влегол во државната служба во 1876 година како офицер. Во Српско-турската војна од 1876 годин учествувал во борбите на Ибарската војска во чин артилериски капетан, како командант на Чачанската бригада. Ден 11 август истата година бил ранет во битката кај Огоријевац, поради што бил унапреден во мајор и добил Орден Таковски крст од 5-ти степен. До објавувањето на нова војна во 1877 година, се занимава со економија во Грочка, на имотот „Гавран“. Во втората војна со Турција 1877/78 година, тој бил помошник началник на Јаворската војска, во чин мајор. Воената кариера ја завршил како полковник.
Тој ја започнал својата политичка кариера дури во октомври 1880 година, кога се приклучил на Пироќанскиот кабинет. Од 1881 - 1883 година бил министер за внатрешни работи на Кнежевството Србија.
Во јануари 1881 година со група млади конзервативци ја основал Српската напредна партија и станал нејзин претседател.
Бил учесник во првиот телефонски разговор меѓу Белград и Ниш во 1886 година. Од другата страна на линијата, во Ниш, бил кралот Милан Обреновиќ. Поради лошата чујност и лошиот квалитет на телефонската линија, кралот неколку пати повторил: „Милутин, зборувај погласно! “. На крајот Гарашанин одговорил: „Ваше Височество, толку гласно зборувам што ако се качете на кулата на Соборниот храм, несомнено ќе треба да ме слушнете во Ниш и без телефон“. “
Автор е и на книжевни дела, од кои најзначајно е „Доколице“, напишано во 1892 година. Тој се сметал за одличен говорник.
Здружението за култура, уметност и меѓународна соработка „Адлигат“ има едно негово писмо, во кое Гарашанин пишува за промената на власта во Бугарија и за обидите на Русија да го прошири своето влијание на Балканот, кое е спротивставено на тогашната српска политика.
Црна Гора му доделила Орден кнез Данило I и Обилиќ медал.
Руско-турска војна (1787-1792)
Руско-турската војна (1787–1792) претставува неуспешен обид на Османлиското Царство да си ги врати териториите кои ги загубила по Руско-турската војна од 1774 година од Руската Империја.
Во пролетта на 1787 година, Катерина Велика направила триумфална поворка во Крим заедно со светиот римски цар Јозеф II. Овие настани во Цариград биле прифатени како непочитување на Кучуккајнарџискиот договор, а британските и француските амбасадори дале поддршка на Османлиите.
Така во 1788 година, Османлиите објавиле војна на Русија а рускиот амбасадор во османлиската престолнина бил затворен. Сепак Османлиите не биле подготвени за војна, а од друга страна пак Австрија и Русија како сојузници биле пресилни за Османлиското Царство.
Во исто време започнала и Австриско-турската војна каде Османлиите го зазеле Банат. Во Молдавија, Петар Румјаницев им нанел пораз на Османлиите. Следувале порази кај Пчеков, Јеш и Хотин. Според некои извори, кога султанот Абдул Хамид I разбрал за воените порази, тој добил срцев удар и починал.
Војната завршила со потпишување на Јашкиот мировен договор на 9 јануари 1792 година. Според него, Крим и Очаков биле присоединети кон Русија, а границата помеѓу двете земји се поместила до реката Днестер. цОсвен тоа, Османлиите се откажале од Грузија.
NGC 2527
NGC 2527 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Крма, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2527 се споменува и како NGC 2520, OCL 685, ESO 430-SC15.
Откривање
Објектот е откриен на 9 декември 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2527 е од видот III1p. Видливиот сјај со голо око изнесува 6,5 m. NGC 2527 има само една позната привидна димензија, која изнесува 10'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 4 м 58,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 28° 8' 46".
Други поделби
Проучување на NGC 2527 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 362; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6566. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 52.
Манаш
Манаш или Манас — гребенско село во Егејска Македонија, Република Грција.
Големо Трново
Големо Трново (Tërnovë e Madhe) — село во општината Булчица на Дебарската област, источна Албанија. Населено е со Македонци-муслимани.
Географија
Селото се наоѓа во македонската област Голо Брдо. Низ селото тече Трновска Река, која оди во југоисточен правец и потоа се влева во Окштунска Река.
Историја
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. во Трново живееле 540 Македонци-муслимани (торбеши), кои биле во процес на албанизација:
По Првата балканска војна во 1912 г. Големо Трново влегло во состав на Албанија.
Сè до 2015 г. селото било во состав на Општина Зрчани.
Фрабозана
Статусот на зачувување на расата бил наведен како „не е изложен на ризик“ од ОХЗ во 2007 година. Во 2013 година вкупниот број за сортата бил 4284.
Тома I Цариградски
Тома I Цариградски — Цариградски патријарх во периодот од 607 до 610 година.
Живеел во времето на царевите Маврикиј и Фока и во времето на патријарсите св. Јован Посник и Киријак. Забележан од св. Јован поради големото благочестие и ревноста, тој од овој светител бил поставен во чин сакелариј на Патријаршијата (патријаршиски намесник), а по смртта на Киријак II Цариградски, бил избран за патријарх.
Православната црква слави празник во негова чест на 21 март.
Ноќ на вештерките
Ноќ на вештерките (Halloween, скратено од All Hallows' Evening — „Вечерта на Сите Свети“) — празник што се слави на 31 октомври. Според многу научници, овој празник првобитно бил под влијание на западно европскиот празник на жетвата и денот на мртвите со можни пагански корени, особено келтскиот Саун (Samhain), додека други сметаат дека овој празник независно произлегол од Саун и има христијански корени. Ова е народен празник, но посебно врзани со него се некои христијани и пагани, особено Ирските доселеници во Северна Америка кои донеле со себе верзија на нивната традиција. Овој ден често е поврзан со црната и портокаловата боја, и посебно со симболот фенер од тиква. Активностите поврзани со овој ден вклучуваат шеги (trick-or-treat), посетување на „проколнатите“ места, палење логорски оган, маскенбал, резбање тикви (jack-o'-lanterns), „вадење јаболка“ (apple bobbing), читање страшни приказни и гледање хорор-филмови.
Етимологија
Изразот „Ноќ на вештерките“ (Halloween) за првпат е употребен во 16 век и претставува шкотска варијанта на целосниот назив Ноќта на Сите Свети (All Hallows' Even ('evening')), односно, ноќта пред Денот на Сите Свети. Иако фразата Сите Свети (All Hallows') се среќава и во Стариот англиски (ealra hālgena mæssedæg, ден на миса за сите светци), изразот Ноќта на Сите Свети се споменува дури во 1556 година.
Келтски влијанија
Иако изразот Ноќ на вештерките има христијанско потекло, генерално се смета дека празникот има пагански корени. Историчарот Nicholas Rogers, истражувајќи го потеклото на овој празник, забележува дека иако „некои фолклористи неговото потекло го лоцираат кај римскиот празник Помона, божиците на овошките и семињата, или кај денот на мртвите наречен Parentalia(периодични обреди во чест на мртвите родители и роднини), почесто се поврзува со, келтскиот празник Саун", што доаѓа од старо ирскиот израз за „крај на летото“ ("summer's end"). Саун бил првиот и најважен од четирите квартални денови (квартелен ден се нарекувал секој од четирите фиксни денови кои по обичај го означувале првиот ден на тримесечјето - денот кога се плаќала рента и сл.) во средновековниот галски (ирски, шкотски и мански/на островот Ман во Ирското Море/) календар. Овој празник се славел на или околу 31 октомври - 1 ноември, а и во другите келтски земји во истиот период од годината се славеле сродни празници; на пример бритонскиот (бритскиот) Calan Gaeaf (во Wales), Kalan Gwav) (во Корнвол) и Kalan Goañv (во Бретања). Саун се споменува и во некои дела на најраната ирска литература како и во многу важни настани од ирската митологија кои се случувале или почнувале на Саун. Овој празник го одбележувал крајот на сезоната на жетвата и почетокот на зимата или „помрачната половина“ на годината. Во ова време се правел инвентар и подготовки за претстојната зима; стоката се враќала од летните пасишта, а она што било за колење се колело. Кај повеќето галски народи имало ритуали кои вклучувале и палење огнови. Некои од овие ритуали навестуваат дека тие можеби во одреден период вклучувале и поднесување човечки жртви. На Саун исто така се изведувале и ритуали или игри со гатање.
Саун (како и Белтеин (Beltane), (еден од кварталните денови - првиот ден во мај) се сметал време кога „вратата“ од другиот свет се отовара доволно да можат душите на мртвите и други суштества како на пример самовилите, да влеза во нашиот свет. Се сметало дека на Саун душите на мртвите ги посетувале своите домови. Се одржувале гозби на кои душите на мртвите роднини со гест со раката се поканувале да се придружат на гозбата, а на масата се поставувало место и за нив. Lewis Spence го опишува како „гозба за мртвите“ и „празник на самовилите“. Но, исто така се сметало дека на Саун биле активни и лошите духови и самовили. Луѓето преземале мерки како да ги смират или да се одбранат од овие штетни духови/самовили, а ова се смета дека влијаело на денешните костими кои се носат на Ноќта на вештерките. Пред 20 век, на Саун костими се носеле само во делови од Ирска, Ман, Шкотските планини и острови и Велс. Маскирањето можеби потекнува од потребата луѓето да се маскираат пред овие штетни духови/самовили, иако некои сметаат дека маските потекнуваат од христијанските или христијанизираните верувања (погледнете подолу). Во Ирска, луѓето оделе наоколу собирајќи храна за гозбата на Саун, а понекогаш додека го правеле тоа биле и маскирани, односно носеле различни костими. Во 19 век на јужниот брег на Ирска, човек облечен како бела кобила ги водел младите од врата до врата да собираат храна; со тоа што им давале храна домаќините можеле да очекуваат добра среќа од 'Muck Olla'. Во Moray во текот на 18 век, момчињата ги посетувале сите куќи во селото барајќи гориво за големиот оган што се палел на Саун. Модерниот обичај прелажи-или-чести можеби потекнува од овој стар обичај. Но може и да доаѓа од христијанскиот обичај наречен souling (погледнете подолу). Првањето фенери од тиква (jack-o'-lanterns) на Ноќта на вештерките можеби исто така потекнува од Саун и келтските верувања. Во 19 век во делови од Ирска како и шкотските планини на Саун се правеле фенери од репка, кои понекогаш имале вдлабени лица. Освен што се користеле за да му го осветлат патот на оној што во ноќта на Саун бил надвор, тие исто така ги претставувале духовите/самовилите и/или луѓето ги користеле за да се заштитат себеси и својот дом од нив. Но, исто така се нуди и варијанта според која истите имаат христијанско потекло.
Влијание на христијаните
Исто така се смета и дека празникот Ноќта на вештерките има влијание и од христијанскиот празник Сите свети (исто така познат и како All Hallows, Hallowmas или Hallowtide) на 1 ноември и Задушница на 2 ноември. Тоа е време за чествување на светците и молитви за неодамна починатите кои допрва треба да стигнат во Рајот. Празникот Сите свети е воведен во 609 г., но првобитно се одбележувал на 13 мај. Во 835 г., по налог на Папата Григориј IV истиот е префрлен на 1 ноември (на истиот ден кога се слави и Саун). Некои сметаат дека ова е последица на келтското влијание, додека според други тоа била германска идеја.