cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1214
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6722 и 6723 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5964 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4974 и 4975 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1967.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1214 година се протега во 3850 и 3851, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3910 и 3911 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1757. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 610 и 611 исламска година.
IC 1771
IC 1771 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1903 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1771 е од видот E2. Видливиот сјај со голо око изнесува 16 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 17 mag, додека површинскиот сјај изнесува 14,3 m/лм2. IC 1771 има привидни димензии од 0,5' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 30 м 59,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +25° 33' 41". Положбениот агол на објектот е во износ од 20°.
Marathonbet
Marathonbet е компанија за онлајн обложување, која започнала во земјите на Заедницата на независни држави (ЗНД) во 1997 година, а на интернет се појавила во 2002 година.
MarathonBet има своја апликација за Android и Apple уреди. Апликацијата е достапна на три јазици: англиски, германски и словенечки.
Партнери за бренд
Маратонбет е партнер со шампионот во Премиер лигата 2018/19, Манчестер Сити, и исто така партнер со шпанските екипи ФК Севиља и ФК Жирона како и соукраинскиот премиерлигаш ФК Карпати Лавов.
Во пролетта 2019 година, Маратонбет се прошири и на латиноамерикаснкиот пазар, договарајќи зделки за партнерство со клубови во Чиле (Евертон Виња дел Мар) и Перу (Депортиво Мунисипал и Университарио де Депорте).
Скандал
Агенцијата за маркетинг стандарди во Велика Британија (АСА) издаде предупредување до операторот Маратонбет во врска со промоција која наведувала на погрешно мислење, поради тоа што не било јасно објаснето дека дел од добивката на клиентите ќе биде исплатена во бесплатни облози.
NGC 5205
NGC 5205 — спирална галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5205 се споменува и како UGC 8501, MCG 11-17-3, CGCG 316-17, IRAS 13283+6245.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5205 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,1 m/лм2. NGC 5205 има привидни димензии од 3,2' х 1,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 30 м 3,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +62° 30' 45"". Положбениот агол на објектот е во износ од 166°.
Други поделби
Проучување на NGC 5205 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 47425. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 26; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4167. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1428.
Маладаптивно мечтаење
Маладаптивно мечтаење е нарушена форма на дисоцијативна апсорпција поврзана со живописно и прекумерно фантазирање што често вклучува елаборирани и фантастични сценарија. Тоа може да резултира со вознемиреност, може да ја замени човечката интеракција и може да попречи во нормалното функционирање како општествениот живот и работата. Луѓето што ја имаат оваа состојба можат да поминат повеќе од половина од нивните денови во создадените живописни алтернативни универзуми.
Маладаптивното мечтаење обично се поврзува со стереотипни движења како шетањето или нишањето, но и потребата за музичка стимулација на фантазиите. Еден од водечките истражувачи на маладаптивното мечтаење и човекот кој го измисли овој термин е професорот на Универзитетот Хаифа, Ели Сомер.
Опсег на мечтаењето
Но, некои поединци поседуваат способност да фантазираат толку живописно, што доживуваат чувство на присуство во замислената средина. Ова искуство е многу пријатно за луѓето, па кај некои од нив се јавува потреба да го повторуваат мечтаењето до тој степен што тоа преминува во зависност. Научната литература предлага дека дел од луѓето со маладаптивно мечтаење што можат да го поминат 60% од времето додека се будни во мечтаење времето на будење со мечтаење, може да се каже дека страдаат од однесување на зависност.
Мрежна поддршка
Грасрутс напорите од страна на луѓето со маладаптивно мечтаење да се подигне свеста за нивната состојба, се манифестираат во глобални спонтани напори да се преведе скалата за маладаптивно мечтаење, MDS-16. MDS-16 досега е преведена на 29 јазици, од квалификувани лица што исто така ја имаат оваа состојба.
Истражување за маладаптивно мечтаење
Истражувањата покажуваат дека овој феномен е мерлив, дека е стабилен и уникатен и многу лесно може да се разликува од нормалното мечтаење. Истражувањата со MDS-16 покажаа дека лицата кои имаат маладаптивно мечтаење пројавуваат висока застапеност на дефицит на внимание и опсесивно-компулсивни симптоми.
Маладаптивното мечтаење моментално се проучува од конзорциум на научници од различни држави вклучувајќи ги САД, Полска, Швајцарија и Израел.
По објавувањето на двете единствени студии за случаи за третман на маладаптивно мечтаење, истражувањата сега е потребно да развијат практика заснована на докази за лечење на маладаптивното мечтаење.
Езеро Тено
Езерото Тено е езеро во Тено во Трентино, Италија. На надморска височина од 550 м, неговата површина е 0,25 км². Езерото било формирано околу 1100 година по големото лизгање на земјиштето кое го блокирало текот на реката Ри Сек, која моментално е главната притока на езерото. Во јужниот дел на езерото има мал остров. Нивото на езерото варира со текот на годините во зависност од протокот на притоките. Во годините кога нивото е ниско овој остров станува своевиден гребен. Оваа област е заштитена од автономната провинција Тренто како биотоп.
Boglioli
Неговиот изложбен салон е на Корсо Венеција 36 во Милано. Познати се по машката облека на јакни во боја.
Историја
„Boglioli“ бил основан во 1974 година како семеен италијански бизнис.
Тимариот
Тимариот (или носител на тимар; tımarlı на турски) — назив на спахиски коњаник во османлиската војска. Во замена за услугата, секој тимариот добивал приходна парцела наречена тимар, феуд, што обично била неодамна освоена парцела земјоделско земјиште на село. Многу поретко, султанот му доделувал тимар на државен службеник или член на царското семејство. Невоените сопственици на тимари исто така биле обврзани да ја снабдуваат царската војска со војници и намирници.
Boglioli
Историја
Во 1987 година, брендот ја претставил својата прва збирка за времето на Пити Уомо.
Во 2000 година, „Бољоли“ се здобил со светско признание благодарение на нејзината К-јакна, деконструирана кашмирска јакна со старински шмек, која се одликувала со одмиените бои добиени преку процесот на боење облека.
Тимариот
Во време на мир, се очекувало тимариотите да управуваат со земјата што им била дадена. Секој тимариот не ја поседувал доделената земја. Сите земјоделски земјишта во царството кои се сметале за државна сопственост можеле да бидат доделени како тимари. Тимариотите можеле да бидат отстранети и заменети кога султанот сметал дека е потребно.
Boglioli
Историја
Името на оваа техника потекнува од конкретниот начин на кој бојата се додава на облеката само откако е зашиена, сосема иновативен и уникатен метод невиден претходно во индустријата.
Успехот на италијанскиот пазар ги натерало „Бољоли“ да се прошират ширум светот во земји како Соединетите Држави, Канада, Јапонија и Русија.
Тимариот
Кога Османлиите ќе освоеле нова територија, вообичаена практика била тимарите да се доделуваат на локалната аристократија на освоените земји. Османлиите го кооптирале локалното благородништво и го олеснувале товарот на освојувањето. Првата група тимари на Балканот имала христијанско мнозинство (60 проценти во Србија и 82 проценти во Босна во 1467-69 година), но христијанските спахии постепено исчезнале поради конфискација на имотот или преминување во ислам.
Тимарскиот статус можел да се наследи, но земјата не била наследна за да се избегне создавање на какво било стабилно земјопоседничко благородништво. Тимарите не биле наследни сè додека не била донесена уредба во 1585 година. Оние кои се натпреварувале за статус на тимариот биле жестоко конкурентни и условите за влез биле високи. Спахиите исто така биле во постојана конкуренција за контрола на османлиската војска со класата на јаничарите.
Дариенски Расцеп
Дариенски Расцеп (Tapón del Darién) — прекин на Панамериканскиот автопат, кој се состои од голем дел од непроодно и неразвиенo подрачје од мочуриште и шума во Панама, во рамки на покраината Дариен во Средна Америка и северниот дел на одделот Чоко во Колумбија, во Јужна Америка. Подрачјето кое го опфаќа Дариенскиот Расцеп започнува во Јавиза, Панама и завршува во Турбо, Колумбија, и е долго 106 километри. Изградбата на патишта низ оваа област е скапа и еколошката цена е висока. Политички консензус во корист на изградба на патишта во овој предел не е постигнат.
Во географијата на Дариенскиот Расцеп на колумбиската страна преовледува првенствено од реката делта на реката Атрато, која создава рамно мочуриште со ширина од најмалку 80 км, а половина од тоа е блато. Планинскиот масив Серанија дел Баудо се протега долж колумбискиот Тихоокеански брег и продолжува во Панама. Панамската страна, во остра спротивност, е планинска дождовна шума, а надморската височина на теренот достигнува од 60 м во долините до 1.845 м на највисокиот врв (Серо Такаркуна, во Серанија дел Дариен).
Дариенскиот Расцеп е исто така и подрачје на присуство и активности на марксистичките револуционерни вооружени сили на Колумбија (ФАРК), кои имаат вршено атентати, киднапирања и кршења на човековите права за време на своето децениско востание против колумбиската влада. Востаниците на ФАРК биле присутни и на колумбиската и на панамската страна на границата со Дариенскиот Расцеп.
40 п.н.е.
40 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 40. година пред новата ера, 40. од првиот милениум п.н.е., 40. од 1 век п.н.е. и прва од 40-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5468 и 5469 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4710 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3720 и 3721 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 713.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 40 година се протега во 2596 и 2597, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2656 и 2657 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 503. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 681 и 680 исламска година пред хиџра.
Габа
Габа — еукариотски организам што ја вари храната надворешно и ги прима хранливите молекули во нејзините клетки. Габите се многу значајни економски: квасецот е одговорен за ферментацијата на пивото и лебот и фармите со печурки се голема индустрија во некои земји. Габите се основни разградувачи на мртвите растенија и живата материја во многу екосистеми, и вообичаено можат да се видат во стар леб како мувла. Но, комплексната биологија на габите се проширува многу повеќе од ова вообичаено знаење за нив.
Особености
Габите се размножуваат бесполово, со спори, кои носени од ветерот можат да се пренесат на големи растојанија. Тие можат да се размножуваат бесполово со кинење на делови од хифите и со пупење. Има габи кои се размножуваат полово.
Таксономија
Има повеќе видови на габи и тоа:
Холандска капа
Холандска капа, или на холандски хул, е стил на женска капа поврзана со различните традиционални холандски носии. Обично изработена од бел памук или чипка, понекогаш се одликува со триаголни клапи или крилја што се вртат од двете страни. Може да личи на некои стилови на капа на медицинска сестра. Многу делови на Холандија имаат свои традиционални носии.
Езеро Левико
Езерото Левико е езеро во Трентино, Италија. На надморска височина од 440 м, неговата површина е 1.164 км².
43 МТФ „Војдан Чернодрински“ - 2008
Програма
Во официјалната програма биле прикажани следниве претстави :
ОУ „Благој Кирков“ - Велес
Благој Кирков — основно училиште во Велес, Општина Велес. . Училиштето престанува да постои како посебен правен субјект од 05.09.2019. Со спојувањето на двете училишта „Благој Кирков“ и „Јордан Хаџи Константинов Џинот“ во нов правен субјект, основно училиште „Панко Брашнаров“. Одлуката за спојување на училиштата е потпишана од Министерството за образование на 24 август 2019 година. Со формирањето на единствена административна и педaгошко-психолошка служба на училиштето и со задржување на постоечкиот персонал од наставници и стручна служба.
43 МТФ „Војдан Чернодрински“ - 2008
Програма
Режија: Дејан ПРОЈКОВСКИ Народен театар - Битола Дом на култура "Марко Цепенков"   (официјална програма) на Крсте С. ЏИДРОВ (1982-2007) Фоаје - Дом на култура "Марко Цепенков"
Модератор: Ангелина МАРКУС Камерна сала "Сцена 105" - Дом на култура "Марко Цепенков" Режија: Владлен АЛЕКСАНДРОВ Народен театар "Антон Панов" - Струмица Дом на култура "Марко Цепенков"   (официјална програма)
Режија: Владо ЦВЕТАНОВСКИ Народен театар „Војдан Чернодрински“ - Прилеп Народен театар "Војдан Чернодрински"   (официјална програма)
СЕРДАРОТ ЗАСЕКОГАШ ЉУБОВ Режија: Тихомир СТОЈАНОСКИ Културен центар "СКРБ И УТЕХА" и Народен театар - Велес Црква "Св. Никола" - Варош   (придружна програма) Недела, 8 јуни
Режија: Наташа ПОПЛАВСКА Турски театар - Скопје Дом на култура "Марко Цепенков"   (официјална програма)
Режија: Зоја БУЗАЛКОВА Народен театар - Велес Народен театар "Војдан Чернодрински"   (официјална програма)
Режија: Софија РИСТЕВСКА Народен театар - Куманово Дом на култура "Марко Цепенков"   (придружна програма) Модератор: Сашо МИЛЕНКОВСКИ, режисер и директор на МНТ-Скопје Камерна сала "Сцена 105" - Дом на култура "Марко Цепенков" Режија: Ахмет ЈАКУПИ Тетовски театар - Тетово Народен театар "Војдан Чернодрински"   (официјална програма)
Режија: Срѓан ЈАНАЧИЕВИЌ Македонски народен театар - Скопје Дом на култура "Марко Цепенков"   (официјална програма)
Режија: Јован РИСТОВСКИ Народен театар - Битола Народен театар "Војдан Чернодрински"   (придружна програма)
Режија: Куштрим БЕКТЕШИ Албански театар - Скопје Дом на култура "Марко Цепенков"   (официјална програма)
Режија: Дејан ПРОЈКОВСКИ Народен театар - Штип Народен театар "Војдан Чернодрински"   (официјална програма) Промотор: проф. д-р Венко АНДОНОВСКИ Камерна сала "Сцена 105" - Дом на култура "Марко Цепенков"
Режија: Златко Славенски Драмски театар - Скопје Дом на култура "Марко Цепенков"   (официјална програма)
на студентите од II година во класата на проф. Кирил Ристоски и доцент Зоја Бузалковска Факултет за драмски уметности - Скопје Народен театар "Војдан Чернодрински"   (придружна програма) Доделување на наградите Нина МИТРОВИЌ КОМШИЛУК НАОПАКУ Режија: Нени ДЕЛМЕСТРЕ претстава по покана за свеченото затворање Драмски театар - Скопје Дом на култура "Марко Цепенков
Награди
2. НАГРАДА ЗА КОРЕОГРАФИЈА И СЦЕНСКИ ДВИЖЕЊА се доделува на Олга Панго за кореографија и сценски движења во претставата "ЖЕНИЧКИ" на Турскиот Театар од Скопје.
3. НАГРАДА ЗА МЛАД АКТЕР "ТРАЈКО ЧОРЕВСКИ" се доделува на СаЊА АРСОВА за улогата на ЛЕНЧЕ во претставата "БЕГАЛКА" а во изведба на Народниот Театар од Штип.
4. НАГРАДА ЗА ЖЕНСКА ЕПИЗОДНА УЛОГА се доделува на ВИКТОРИЈА СТЕПАНОВСКА за улогата на КЕТИ во претставата "ДАЛАЈ МАМА" во изведба на Народниот Театар од Битола.
5. НАГРАДА ЗА МАШКА ЕПИЗОДНА УЛОГА "ДИМЧЕ ТРАЈКОВСКИ " се доделува на АДРИАН ХАЗИРИ за улогата КАПЕТАН во претставата "ВОЈЦЕК" во изведба на Албанскиот Театар од Скопје.
6. НАГРАДА ЗА МУЗИКА се доделува на Горан Трајкоски за музиката во претставата "БЕГАЛКА" на Народниот Театар од Штип.
7. НАГРАДА ЗА КОСТИМОГРАФИЈА се доделува на МЕРИ ЈОВАНОВСКА за костимите во претставата "ЖЕНИЧКИ" на Турскиот Театар од Скопје.
8. НАГРАДА ЗА СЦЕНОГРАФИЈА се доделува на Владо Ѓорески - РАФИК за сценографијата во претставата "БЕГАЛКА" во изведба на Народниот Театар од Штип.
9. НАГРАДА ЗА РЕЖИЈА се доделува на ДЕЈАН ПРОЈКОВСКИ за претставата "БЕГАЛКА" во изведба на Народниот Театар од Штип.
10. НАГРАДА ЗА ТЕКСТ не се доделува.
11. НАГРАДА ЗА СОВРЕМЕНА СЦЕНСКА ДРАМАТИЗАЦИЈА се доделува на Трајче Крстески за драматизација на романот "Железниот светилник" од Димитар ТАЛЕВ за претставата "СВЕТИЛНИКОТ" на Народниот Театар "Војдан Чернодрински" од Прилеп.
13. НАГРАДА ЗА ГЛАВНА МАШКА УЛОГА се доделува на ЏЕНАТ САМЕТ за улогата на АПО во претставата "ЖЕНИЧКИ" а во изведба на Турскиот Театар од Скопје.
Агалуш
Агалуш — село во Егејска Македонија, Република Грција. Во селото според пописот од 2011 година има 47 жители.
Географија и местоположба
Селото е со местоположба на околу 30 км југоисточно од градот Гребен.
Под владение на Османлиското Царство
Кон крајот на ХІХ век Агалуш заедно со соседното село Венци е центар на истоимената нахија Венци во Кожанската каза во Османлиското Царство. Во близина на селото се наоѓала кулата на агите, од којшто се управувал големиот турски чифлик, кој опфаќал уште 24 сеча. Во овој период Агалуш е мешано муслиманско-христијанско гркојазично село. Според статистиката на Васил К’нчов пред 1900 година во Агалуш живеееле 90 валахади (гркојазични муслимани) и 91 Грк христијанин. Според записите на секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Агалуш имало 90 Грци.
Според грчкиот конзулат во Еласона пред 1904 година во Αγαλαίοι има 100 валахади и 40 Грци христијани. Грчката атинска статистика од 1910 година во селото има 70 муслимани и 109 православни Грци.
Грчка окупација
За време на Првата Балканската војна во 1912 година во селото влегуваат грчките војски и за време на Втората балканска војна во 1913 година Агалуш останува во Грција.
Според сведочењата од 1920 година Агалуш било населено само од валахади од 31 семејство и 85 жители.
Стопанство
Населението во селото се занимава со земјоделство и сточарство.
Езеро Ласес
Езерото Ласес е езеро во Трентино, Италија. На надморска височина од 629 м, неговата површина е 0,16км².
Злобни улици (филм)
Злобни улици (англиски: Mean Streets) е филм од 1973 година. Сценариото е напишано од Мартин Скорсезе и Мардик Мартин, а режисер е Скорсезе. Во главните улоги играат: Харви Кител, Роберт Де Ниро и Давид Провал. Филмот беше издаден од Warner Bros на 2 октомври, 1973. Де Ниро ја освои наградата National Society of Film Critics за „Најдобар Глумец во Споредна Улога“ за неговата улога како Џон „Џони Бој“ Сивело. Во 1997, Злобни улици беше селектиран од страна на Library of Congress за зачувување во „Националната Филмска Бележница“ (National Film Registry) во САД како културен, историски и естетски препознатлив филм.
Музика во филмот
Филмот вклучува многу поп и рок хитови, меѓу кои: „Be My Baby“ од „The Ronettes“, верзија на „Please Mr.Postman“, „Jumpin’ Jack Flash“, „Tell me“ од Rolling Stones, „I Looked Away“ од Ерик Клептон.
Цар Самоил
Цар Самоил или цар Самуил (958 — 6 октомври 1014) — средновековен македонски владетел, кој на преминот од X кон XI век образувал пространо царство на територијата на Балканскиот Полуостров.
Државата што ја создал е позната како Самоилово Царство, а еден дел од историчарите, за да направат јасна разлика помеѓу новата држава                која ја создал Самуил и царството на бугарскиот цар Симеон I (Прво Бугарско Царство), го нарекуваат Македонско словенско царство, Македонско царство        или Западно Бугарско Царство. Поголемиот дел од бугарските и еден дел од светските историчари го сметат за Бугарско Царство    , според некои историчари Самоил бил владетел на Првото Бугарско Царство.
Космос-1299
Космос-1299 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Цар Самоил
Учествувал во востанието на комитопулите против византиската власт во 976 година. Во почетокот владеел заедно со своите браќа Давид, Мојсеј и Арон, а по загинувањето на Давид и Мојсеј владеел заедно со брат му Арон, но по ликвидирањето на Арона, станал единствен владетел во државата во 986 година.
Космос-1299
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 24 август 1981 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Цар Самоил
Водел долга и исцрпувачка војна со византискиот цар Василиј. Учествувал во сите позначајни битки и походи против Византија и далеку ги проширил границите на државата. Ги обединил под своја власт речиси сите македонски територии (освен Солун), освоил голем дел од Балканскиот Полуостров (Тесалија, Епир, Албанија, Далмација, Босна, Србија и поголем дел од Бугарија).
Космос-1299
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 103,9 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 65,1°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 964 км, а најмалото на 927.
Цар Самоил
Ги прифатил државно-правните традиции на Првото Бугарско Царство и според некои извори се прогласил за цар, со круна што му ја испратил римскиот папа. Како формално-правен наследник на бугарските цареви, во изворите најчесто се именува како бугарски цар, а неговата држава како Бугарско Царство.
Починал во Преспа од срцев удар, потресен од морничавата глетка кога ги видел своите ослепени војници што му ги испратил Василиј. Бил оженет со византиската благородничка Агата од Драч, со која имал четири ќерки и синот Гаврил Радомир. Зачуван е неговиот натпис (992/3), во спомен на родителите и на братот Давид.
На 28 јуни 2011 година на централниот плоштад во Скопје бил поставен монументален мермерен споменик на Самоил.
Комитопули
Самоил и неговите браќа (Давид, Мојсеј и Арон) се познати како комитопули, односно млади кнезови, синови на кнезот Никола.
Според еден дел од историчарите, тие ја искористиле тешката ситуација во Бугарија во 969 година, создадена со нападите на киевскиот кнез Свјатослав, кренале востание, се осамостоиле во Југозападна Македонија и ги поставиле темелите на новата држава во Македонија. Во почетокот ја признавале византиската власт. Во 973 година испратиле пратеништво кај царот Отон I во Кведлинбург. По смртта на Јован Цимискиј кренале востание, ја отфрлиле византиската власт и почнале да владеат самостојно во 976 година.
Според друг дел од историчарите востание во 969 година немало и комитопулите кренале само едно востание, тоа во 976 година против византиската власт.
Тези за неговото потекло
За потеклото на четворицата браќа комитопули, вклучително и Самуил, во историската наука сѐ уште се водат полемики. Засега се доминантни четири хипотези. Првата се сведува дека комитопулите потекнувале од словенски род и тоа од племето Берзити.
Втората дека се од бугарски род, a оваа теза се заснова врз сведоштвото на Јован Скилица кои истакнува: Потоа пак, Бугарите, штом умре кралот, кренаа востание и за свои владетели избраа четворица, браќата Давид, Мојсеј, Арон и Самуил, синови на некој кнез, кој кај Бугарите бил многу моќен и затоа се наречени комитопули.
Ова укажува на тоа дека сите дотогашни подготовки на комитопулите вродиле со плод и дека Бугарите од стариот центар на Бугарија кренале востание против Византија и ги повикале своите владетели Самуил и неговите браќа.
Tретата хипотеза дека се од персиски род т.е. од оние персиски колонисти кои Византија ги населила во Македонија.
Четврта претпоставка е дека тие се од ерменско потекло. Приврзаниците на последната хипотеза се потпираат на Стефан Таронски, наречен Асохикили Асолит. Тој истакнува дека Самуил и неговите браќа потекнуваат од ерменски род. Но бидејќи овие вести хронолошки се неточни прашањето за потеклото на комитопулите во науката останува отворено.
Бугарско-византиско-киевска војна
Во 967 година Фока подготвил голема војска и ги нападнал пограничните бугарски територии. Византискиот владетел освоил повеќе тврдини, но морал да се повлече поради силниот отпор. Во изворите се истакнува дека Фока не сакајќи да му биде искасапена војската како добиток од Бугарите се вратил во Цариград.
Бидејќи Фока немал доволно сили сам да ја заврши војната решил да склучи сојуз со киевскиот кнез Свјатослав. Овој кнез со 60.000 војници во 968 година ја минал реката Дунав и ги нападнал подунавските бугарски градови.
Востание на комитопулите и создавање на нова словенска држава
Во историската наука сè уште не е јасно дали во 969 година комитопулите кренале востание. Еден дел од историчарите (Стјепан Антољак, Бранко Панов ) сметат дека имало востание против бугарската власт. Друг дел (Оболенски, Јонатан Шепард , Ѓорѓија Острогорски и поголемиот дел од бугарските историчари) се на спротивното мислење. Причина за несогласувањето е еден извадок од хрониката на Јован Скилица којшто различните историчари различно го толкуваат(види Острогорски и Антољак ).
Според Антољак и Панов, по повлекувањето на бугарската војска во поранешната склавинија Берзитија дошло до востание. На чело на ова востание застанале синовите на кнезот Никола, комитопулите (младите кнезови) Давид, Мојсеј, Арон и Самуил.
Востанието било кренато во 969 година и била отстранета бугарската власт од Југозападна Македонија со што била создадена нова словенска држава која во науката е позната како Македонско словенско царство, Самуилово Царство или Западнобугарско Царство со престолнина во Преспа.
Византија, плашејќи се да не се прошири востанието и во нејзините владенија во Македонија, одлучила да ги ослободи синовите на покојниот бугарски цар Петар - Борис и Роман и ги испратила да го заземат празниот бугарски престол во Преслав, а според Јован Скилица и да ги спречат комитопулите во понатамошното напредување. На чело на бугарскиот престол застанал Борис II, а неговиот брат Роман не можел да биде прогласен за цар бидејќи бил кастриран.
Уништување на Првото Бугарско Царство
Додека се поставувале темелите на новата држава во Југозападна Македонија, бугарско-византиско-киевската војна во Подунавјето продолжила. Во меѓувреме Никифор Фока бил убиен, а за нов византиски цар бил крунисан Јован Цимискиј кој успеал за кратко време да ја отстрани киевската опасност од Балканот. Во 971 година Свјатослав морал да се повлече, а потоа Јован Цимискиј се пресметал и со бугарскиот цар Борис II. Во оваа војна победила Византија и во 971 година било ликвидирано Првото Бугарско Царство и Бугарија бил претворена во византиска провинција. Царот Борис II и неговиот брат Роман биле одведени во Цариград како заложници, а таму била испратена и бугарската царска круна. .
Византија во истата 971 година ја наметнала својата власт и над Србија кој станал византиска провинција. Новата словенска држава во Југозападна Македонија како независна продолжила да егзистира до 971 година. Според Стјепан Антолјак, ерменското потекло на византискиот цар Јован Цимискиј и четворицата браќа - комитопули, влијаело за сето време на нивното владеење тој да ги остави на мира. Тоа значи дека новата словенска држава во 971 година ја признала врховната власт на Византија, но комитопулите си ја задржале управата во свои раце.
Јован Цимискиј во 973 година ѝ дозволил на македонско-словенската држава да испрати свои претставници на дворот на германскиот цар Отон I во Кведлинбург и заедно со останатите европски владетели да му ги честитаат Велигденските празници. Според Антолјак во Кведлинбург со богати подароци заминал Самуил со еден од своите браќа.
Според тој дел од историчарите, коишто сметат дека немало востание во 969 година, по византиската победа над Бугарија во 971 година и формалното покорување на Бугарското Царство, западниот дел од државата останал неокупиран и слабо засегнат од војната во исток. Тоа овозможило отфрлањето на централно наложената византиска власт и обновувањето на Бугарското Царство во 976 година, кога во Византија по смртта на Јован Цимискиј започнала граѓанска војна.
Востание на комитопулите против Византија (976 година)
Во 976 година византискиот цар Јован Цимискиј умрел, а комитопулите кренале востание да ја отстранат наложената врховна византиска власт. Со ова востание Македонско словенската држава повторно станала независна, а комитопулите успеале да присоединат и голем број на бугарски области, затоа што населението на овие области се кренало против Византија и се ставиле под власт на комитопулите. Во текот на овие настани бугарскиот цар Борис II и неговиот брат Роман успеале тајно да избегаат од Цариград, но на границата Борис бил убиен, а брат му Роман, кој успеал да се провлече, бил поставен од комитопулите за управник на градот Скопје.
Прогласување на Самуил за монарх
Во текот на 976 година за неполни шест месеци умреле двајца од браќата на Самуил. Според Јован Скилица Давид бил убиен кај месноста Убави дабови од страна на Власи, а Мојсеј загинал во битка со Византијците под sидините на градот Сер. Потоа, Арон бил убиен затоа што сакал да ја приграби власта за себе со помош на Византијците. Самуил покрај Арон ги ликвидирал и сите членови на неговото семејство со исклучок на Јован Владислав кој бил спасен од Гаврил Радомир. На тој начин Самуил станал единствен владетел на целата држава.
Борби во Северна Грција
Самуил откако станал монарх започнал офанзивна војна против Византија. Според византиските извори тој ги искористил внатрешните немири во империјата за да го нападне целиот запад, односно византиските владенија сè до Пелопонез. Првите походи на Самуил биле насочени кон Северна Грција каде успеал да освои неколку тврдини по што го опседнал градот Лариса и по неколкуте обиди за негово заземање градот во 985 година бил без крв освоен, а многу луѓе биле одведени во ропство меѓу кои и убавата Ирина во која се вљубил синот на Самуил — Гаврил Радомир. Радомир ја избркал својата жена која била бремена, инаку унгарска принцеза и се оженил за Ирина. Самуил од Лариса ги однел и моштите на Свети Ахил и ги пренел во Преспа.
Битка кај Трајановата порта
Со падот на Лариса бил отворен патот на Самоиловата војска кон останатиот дел на Северна Грција и тоа го принудило византискиот цар Василиј II на противдејствија. Откако подготвил силна војска, Василиј II го опседнал градот Сердика, а покрај царската војска се движела и војската под команда на Лав Мелесин кој имал задача да ја штити царевата заднина од напади. Според Лав Ѓакон опсадата на Сердика траела 20 дена, а во меѓувреме во околината на овој град со своја војска дошол и Самоил, меѓутоа според Јован Зонара, Самоил не се осмелил да влезе во судир со Византијците и затоа својата војска ја распоредил по врвовите на околните планини.
Со доаѓањето на Самоил во летото 986 година Василиј II ја прекинал опсадата и се повлекол кон Пловдив. Самуил сметал дека повлекувањето на византискиот цар е поради страв и затоа се решил да го нападне. На 17 август 986 година дошло до Битката кај Трајановата порта во која Византијците биле катастрофално поразени. Византиската војска била заобиколена во тесните и непристапни места и била нападната од сите страни, при што голем број византиски војници биле убиени или заробени. Според Скилица Василиј II одвај успеал да се спаси, повлекувајќи се кон Филопол (Пловдив). Лав Ѓакон кој учествувал во битката истакнува дека сета византиска коњаница била уништена. Јован Геометар пак од своја страна во една своја песна соопштува дека во битката:
Овој напад војниците предводени од Самоил, неговиот син и внук, го проследиле со борбени извици и силни викотници, со што внеле уште поголема забуна во редовите на Византијците. Византиската армија ја зафатила огромна паника и во тој хаос се заробени царските знамиња, царската благајна, целокупниот воен материјал, заедно со царскиот шатор. .
Поход во Далмација
Охрабрен од оваа победа Самуил уште истата 986 година презел поход кон Далмација. За овој поход податоци има во летописот на Поп Дукљанин кој истакнува дека Самуил најпрво ги нападнал владенијата на дукљанскиот кнез Јован Владимир, кој не сакајќи да му биде уништена воjската се повлекол кон планината Облик. .
Меѓутоа Самуил успеал да го зароби Владимир и го испратил на својот двор во Преспа. По заробувањето на дукљанскиот кнез Самуиловите војници го опседнале градот Улцињ, но не успеале да го освојат. Според летописот на Поп Дукљанин, Самуил бил огорчен поради тоа па почнал да ја пустоши Далмација, при што особено настрадале градовите Котор и Дубровник.
Самуил потоа стасал до Задар, но не успеал да го заземе и се упатил кон Босна и Рашка. Овие области успеал да ги освои и ги приклучил кон својата држава и потоа се вратил во Македонија. Во својата престолнина, Самуил дознал дека неговата ќерка Косара се вљубила во Јован Владимир и затоа Самуил донел одлука да се одржи свадба, а Јован Владимир бил вратен во Дукља да управува со неа и со Требиње како вазал на Самуил.
Напад на Солун
Додека Самуил војувал во северозападниот дел на Балканот, Василиј II се пресметувал со своите внатрешни противници и откако успеал да ги совлада во 991 година презел поход против Самуил. Тој од Цариград заминал за Солун со цел да ја засили одбраната на овој град.
Во периодот помеѓу 991 и 995 година војната помеѓу двајцата владетели се водела со наизменичен успех, но во 995 година Василиј II бил принуден да се повлече од Балканот и да замине на исток во војна против Арапите. Заминувањето на византискиот цар го искористил Самуил и со голема војска се упатил кон Солун.
Битка кај реката Сперхеј
Додека Уран бил на пат кон Солун, Самуил се повлекол од солунско и се спуштил кон Тесалија. Неговата војска ја минала Тесалската теснина и успеала преку Беотија и Атика да се спушти сè до Пелопонез пустошејќи и ограбувајќи. Меѓутоа во 996 година Никифор веднаш се упатил кон Пелопонез и успеал да ги стигне кај реката Сперхеј каде Самуил логорувал со својата војска. Поради силните дождови, се чинело дека не е можен никаков судир меѓу двете војски. Но, сепак, Уран ја преминал ноќе реката на погоден премин и ја нападнал војската на Самуил на спиење и голем дел од војската била уништена. Поради факторот изненадување, војската на Самуил не успеала да се брани. И самиот Самуил и неговиот син Гаврил Радомир биле тешко ранети и успеале да избегаат затоа што се скриле меѓу труповите. Наредната ноќ, тајно пребегале преку Етолските Планини се упатиле кон Пинд, а од таму за Македонија и стигнале во Преспа. Уран ги ограбил и ги оставил незакопани војниците на Самуил, а заробените Византијци ги ослободил и со голем плен се вратил во Солун.
Крунисување
Во Преспа Самуил решил да се круниса за цар и тоа со помошта и поддршката на римскиот папа. Во научната литература сѐ уште не е точно утврдена годината на прогласувањето на Самуил за цар и на неговата држава за царство. Еден од историчарите истакнуваат дека тоа се случило најверојатно во последните години на X век.
Со крунисувањето на Самуил за цар неговата држава добила меѓународно признавање. Од расположливите податоци не може да се утврди видот на круната кој ја добил Самуил од Папата. Најверојатно е дека папата го удостоил Самуил со титулата рекс што значи дека добил кралска круна, на латински наречена corona. Треба да се истакне дека Римската црква со царска титула единствено ги удостоила франечките владетели почнувајќи од Карло Велики и германските владетели од Отон I.
Самуил иако формално-правно се стекнал со кралска титула, тоа не му сметало да се нарекува цар или поточно бугарски цар. Некој од западните автори избегнувале да ја употребуваат царската титула за Самуил, а таков пример е Лупус Протоспатариус кој во своите анали го нарекува Самуил (Samuel rex), сепак Самуил бил признат за цар и таа титула била прифатена од византиските, арапските и другите автори.
Полемики
Има само два извора кои опишуваат како Самуил станал цар. Првиот е Јахја, современик на овие настани, кој изнесува дека Самуил по поразот што му го нанесе Никифор Уран, отпрвин барал од Василиј II милост, ветувајќи му послушност. И токму кога владетелот сакал да се согласи со тоа, се случи да умре бугарскиот цар, кој се наоѓаше во царскиот затвор во Цариград. Кога Самуил чу за неговата смрт, самиот се прогласи за цар. Втор, но подоцнежен извор е Поп Дукљанин, кој вели:
Дека Самуил навистина имал круна (се споменува круна составена од зрна бисери), сведочат неколку наоди, меѓу кои и извештајот од шпанскиот Евреин Ибрахим Ибн Јакуб. . Но, и покрај сите претпоставки, денес не се знае со сигурност каде е крунисан, кој присуствувал на овој важен чин и каква обврска примил Самуил при крунисувањето. Титулата на цар Самоил како бугарски цар, крунисувањето и воопшто, припадноста на Самоил и неговото царство е контроверзна денес и претставува предмет на спор меѓу историчарите.
Предавство на Ашот
За време на својот престој во Преспа, Самуил својата ќерка Мирослава ја омажил за Ашот, синот на убиениот солунски управител Григориј Таронит. Веднаш потоа Ашот како царски зет бил испратен да управува во Драч и во потчинетост да ја држи сета драчка област. Но набргу Самуил бил предаден. Имено Ашот во договор со својата жена Мирослава го предале градот Драч на Византијците. За тоа предавство византискиот цар го удостоил Ашот со титулата магистер а неговата жена со дворската титула зости (дворска дама). На тој начин градот Драч повторно се нашол во рамките на Византија.
Борби со Василиј (1001 — 1004 година)
Веднаш по прогласувањето на Самуил за цар, византискиот владетел Василиј II уште додека бил на истокот им наредил на патрициј Теодорокан и протоспатариј Никифор Ксифијас да ги нападнат Самуиловите владенија на територијата помеѓу Дунав и Стара Планина односно голем и мал Преслав и Плиска и по успешниот поход византиската војска се вратила во Цариград. Откако Василиј II склучил примирје со египетскиот калиф Ал-Хакимон, се посветил на борбите против Самоил. Во 1001 година Василиј II со голема војска се насочил кон Солун. По патот за Солун го зазел селото Вероја (Бер) кое било предадено од тамошниот управник Добромир и кои за таквото дело ја добил титулата антијат. Тогаш Василиј II се обидел да го придобие на своја страна и управникот на Сервија, но не успеал по што таа била опседната и освоена. По падот на овој град Василиј II од него иселил голем број на луѓе а заробениот Николица го однел во Цариград кој подоцна успеал да избега и да се врати кај Самуил. Потоа Сервија била опколена од Самуиловите војници, но Василиј II успеал да ги натера да се повлечат и зазеде неколку тврдини во околината на градот. При овие борби Николица повторно бил заробен и однесен во Цариград, а Василиј II го освоил и Воден по што се вратил во Солун.
По освојувањето на овој воено-стратешки центар, Василиј II се насочил кон северозападна Македонија. Јован Скилица соопштува дека за време на овој поход во овој дел на Македонија било нападнато и Скопје. Во одбраната на овој град учествувал лично Самуил со својата војска. Тој сметал дека Василиј нема да може да ја мине реката Вардар, па затоа се улогорил на другата страна од реката. Но со помош на сплавови Византијците ја минале реката и го изненадиле Самуил. Не очекувајќи го тоа Самуил избегал и го оставил својот логор и царскиот шатор. Така во 1004 година Византијците го освоиле градот. Всушност, Василиј II го освоил Скопје по пат на предавство, а градот бил предаден од Роман Симеон, син на покојниот бугарски цар Петар, на кого уште во 976 година Самуил му ја доверил управата. За овој чин Роман од страна на Василиј II бил удостоен со титулата Патрициј и Препозит и бил испратен како стратег во Абидос.
По заземањето на Скопје, Василиј II тргнал кон Перник (блиску до Софија) кој бил бранет од управникот Кракра. Но откако видел дека не може да го освои, се откажал од Перник, па заминал кон Пловдив, и оттаму во Цариград. Така завршил овој четиригодишен поход на Василиј против Самуил. Војната меѓу двајцата владетели се разгорела и се проширила на територијата на Македонија како и на други Самуилови владенија. Византискиот цар сѐ уште не успеал да ја уништи главнината на Самуиловото Царство, а самиот Самуил кроел планови како да му нанесе катастрофален пораз на Василиј II.
Беласичка битка (29 јули 1014 година)
До 1014 година, Василиј II секоја година навлегувал во териториите на Самоиловото Царство и напаѓал. Откако Самуил ги проучил сите начини за судир со византискиот цар и откако дознал по кои патишта главно се движела византиската војска, одлучил во 1014 година да влезе во директен судир со Василиј II. За таа цел, Самуил презел напор за преградување на кој водел од Цариград преку Струма кон нејзината притока Струмица. Овој пат бил познат како царски пат.
На најтесното место каде се доближуваат Беласица и Огражден, Самуил изградил дема (преграда) и на неа поставил добро извежбани луѓе, а во стрмните долини распоредил добро извежбани стрелци.
Според Јован Скилица, Василиј II имал обичај секоја година да навлегува во центарот на Македонија, па затоа Самуил се одлучил да му го прегради приодот на византискиот владетел низ теснината Кимба Лонга што во превод значи долго поле и е од влашко потекло и Клидис што значи клуч. По теснината е наречена и сета клисура по течението на реката Струмица односно Клучка Клисура и овој израз е од грчко потекло. Кога во летото 1014 година Василиј II ја минал реката Струма и се упатил кон градот Струмица наишол на демата. Тогаш војниците на Самуил почнале да стрелаат и од демата и од стрмнините, нанесувајќи и на византиската војска голема загуба.
Според Скилица, византискиот цар сакал да се повлече, но бил разубеден од Никифор Ксифија кој му предложил план за освојување на демата. Според планот, Никифор Ксифија требало со својата војска да ја заобиколи планината Беласица и да се спушти од другата страна и зад грб да ги нападне бранителите на демата и овој план бил одобрен од византискиот цар. Самоиловите војници не очекувајќи напад, се исплашиле и почнале да бегаат. Притоа многу војници загинале, а уште повеќе биле заробени.
Ова го искористил Василиј II кој успеал да ја сруши демата и на 29 јули 1014 година дошло до голема битка меѓу двајцата владетели. Таа се одвивала во самото подножје на планината Беласица на просторот меѓу Клучката Клисура и денешните села Борисово и Мокриево. Во оваа битка учествувал и самиот Самуил. Притоа тој решил да стави сè на коцка, и го испратил Несторица, еден од највлијателните големци од тоа време, со војска кон Солун, со цел да отворат два фронта и да ја поделат војската на Византијците.