cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Петковден
Славење
Особено култот кон Света Петка бил раширен во Мариово, како што стои во записите на Крсто Бинев. Во овој крај петокот се празнува повеќе од неделата онака како што Евреите ја празнувале саботата. Тоа празнување, вели запишувачот, не е во чест на воспеаната од светата ни црква светица Петка која се празнува еднаш во годината, имено на 14 октомври, која селаните ја разликуваат од нивната св. Петка, ами по некој стар обичај останат којзнае од кога и којзнае зашто. Населението за света Петка верува дека е заштитничка на луѓето, нивни застапник пред Бога, ги чува од суша, помор, неплодност, грмење и воопшто од многу зла и напасти. Како празник света Петка повеќе го празнуваат жените. Во Мариово на овој ден мажите можеле да берат дрва, да копаат, да прават рало, само не смееле да ораат. Жените уште од вечерта спроти петокот не работеле никаква работа дури до петокот навечер, како што тоа го правеле Евреите во саботата. Неделата не ја празнувале толку колку петокот ‒ вели запишувачот на овие верувања.
Култот кон света Петка кај Македонците е многу раширен. Таа се смета за заштитничка од разни несреќи, но и од многу болести поради што народот ја нарекува уште и мајка Параскева. Многу лековити извори се поврзани со нејзиното име и се наречени петочни води.
Света Петка низ рај шета, ми ги фати двете раце, Света Петка по рај шета, ми ги фати двете нозе. Света Петка по рај шета, ми ги ослепе двете очи. Па ме фати за десна рака, ме одведе посветена црква, ми ги пушти мене двете раци. Ме одведе посветен манастир, ми ги пушти двете нози. Ме одведе на посветен камен, Ми ја пушти мојата сила. Ме одведе посветена вода, Ми ги изми двете очи.
1822 во книжевноста
1822 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Светско првенство во кошарка 2010
Понуда
Три понуди од шест држави - Франција, Турција и заедничка понуда од поранешните југословенски републики Босна и Херцеговина, Хрватска, Србија и Црна Гора и Словенија - ја направиле својата последна понуда за време на 20-члениот Централен одбор на ФИБА во Куала Лумпур, Малезија, на 5 декември 2004 година. Претходно, Австралија и Нов Зеланд, Италија, Русија и Порторико ја објавиле својата намера да учествуваат на турнирот, но ги повлекле своите понуди пред почетокот на гласањето. Франција го освои првиот круг на гласање, но Турција на крајот го освои правото на домаќин, откако заедничките понудувачи биле исфрлени во првиот круг.
Грб на Закавкаската Советска Федеративна Социјалистичка Република
Грбот на Закавкаската Советска Федеративна Социјалистичка Република го усвоила владата на Закавкаскатата Советска Федеративна Социјалистичка Република и бил во употреба сè до 1936 кога оваа СФСР се распаднала и поделила на Ерменска ССР, Азербејџанска ССР и Грузиска ССР.
Опис
Грбот се заснова на грбот на СССР како и на поголемиот дел од останатите грбови на советските републики. Грбот е направен во облик на ѕвезда и комбинира елементи од трите главни групи во Закавкаската СФСР Ерменците, Азерите и Грузијците, како и симболи од исламот и комунизмот.
Општини во Шведска
Општините во Шведска (швед. kommun) се локални административни единици во Шведска. Моментално постојат 290 општини кои влегуваат во 21 округ (län). Општинските управи се одговорни за голем дел од локалниот јавен сектор како училишта, итни служби и планирање на средината.
Формирање
Правната основа за општините во Шведска е Законот за локална самоуправа од 1991. Во него се пропишани надлежностите на општините и начинот на работа (на пр. начинот на избирање на општинско собрание). Законот ја пропишува и постапката за поднесување жалби на окружен суд (laglighetsprövning) кога граѓаните сметаат дека локалната управа со нив постапила неправедно.
Општината има законодавно собрание (kommunfullmäktige) кое брои помеѓу 31 и 101 члена кои се бираат на локалните избори од партиските списоци (кои се одржуваат на секое четири години заедно со парламентарните). Потоа собранието од своето членство избира општински извршен комитет (kommunstyrelse). На чело на комитетот стои претседател (kommunstyrelsens ordförande), наречен и „општински комесар“ (kommunalråd).
Поделба
Општините се делат месни заедници (församlingar), чиј вкупен број изнесува 2.512. Овие единици традиционално биле црковни парохии, а денес служат за избори и пописи. Многу од нив имаат исти граници, но има и многу што претрпеле измена во границите и спојување во поголеми единици.
Надлежности
Општините по закон ги имаат следниве надлежности:
Покрај ова, многу општини нудат рекреативни активности за млади и станбени услуги.
1821 во книжевноста
1821 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Гредерсби
Гредерсби (Grödersby; Grødersby) — општина во округот Шлезвиг-Фленсбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Ќерката на Агамемнон
Ќерката на Агамемнон (Vajza e Agamemnonit) е новела од 2003 година на албанскиот писател и инаугурален добитник на престижната книжевна награда, „Меѓународен Ман Букер“, Исмаил Кадаре. Се работи за првиот дел од диптихот, чиј втор и подолг продолжеток е објавен истата година со наслов Наследникот. Многу критичари го сметаат диптихот за најзначајното остварување на Кадаре. На македонски јазик, диптихот е објавен во 2003 година, од страна на „Табернакул“, во превод на Луан Старова (Ќерката на Агамемнон) и Фатбардха Шеху (Наследникот).
Позадина
Пишувана во текот на последните години од комунистичкиот режим во Албанија, Ќерката на Агамемнон е еден од трите манускрипти што Исмаил Кадаре успева да ги прошверцува од Албанија по смртта на Енвер Хоџа, со помош на својот француски уредник, Клод Диран. Со цел да ги изнесе во Париз, првите страници од трите ракописи Кадаре ги камуфлира како албански преводи на дела од Зигфрид Ленц; книгите ги комплетира Диран по две патувања во Тирана каде успешно го собира остатокот од манускриптите и истите ги депозитира во банкарски сеф во Париз. Преведен од страна на познатиот албански виолинист, Теди Папаврами, од оригиналниот и неревидиран ракопис, Ќерката на Агамемнон првпат се појавува на француски во 2003 година, откако Кадаре веќе го пишува и нејзиното продолжение, Наследникот.
Содржина
Целото дејство од новелата се случува во текот на неколку часа додека главниот раскажувач, анонимен телевизиски новинар со либерални ставови, се движи од својот дом кон стадионот каде се одржува годишната првомајска парада. На парадата ѝ претходат два настани: наратарот добива неочекувана покана да присуствува на прославата со место во ложата, а Сузана, ќерката на претпоставениот наследник на Водачот – благо завиен портрет на албанскиот претседател Енвер Хоџа – ја раскинува својата врска со раскажувачот, повикувајќи се на стравот што таа би можела да го оцрни угледот на нејзиниот татко. Слично како во Џојсовиот Улис, новелата е внатрешен монолог што ги следи размислите на раскажувачот за Сузана и за луѓето со кои тој се среќава додека се движи до трибините на стадионот. Како таква, новелата функционира како еден вид "портфолио на скици за човекиов распад – сублимиран Пекол, во текот на кој наратарот среќава низа режимски жртви".
Па, сепак, клучната аналогија е онаа што раскажувачот ја открива при прочитот на Грејвсовите Грчки митови, онаа што континуирано го искушува да ја изедначи судбината на Сузана (како и судбината на Сталиновиот најстар син Јаков Џугашвили) со судбината на Агамемнонвата ќерка, Ифигенија – сите жртви на „цинична тиранска промисла“ чија задна цел е да им даде право на тираните – независно дали Агамемнон, Сталин, Хоџа, или, како во случајов, Наследникот на Водачот – право да го бараат животот на кој и да е друг во иднина.
Критички осврт
"Соединувајќи ги атмосферите на Кафка и Орвел", диптихот Ќерката на Агамемнон / Наследникот се смета за „едно од најдобрите и најсовршените остварувања на Исмаил Кадаре" – како што го нарекува во воведот кон првото издание Клод Диран, тогашниот главен уредник на францускиот издавач на Кадаре, Фајар. Опишувајќи го како „хируршки директен“ во својата критика кон тоталитарниот режим, во еден подолг преглед на Кадареовиот опус за Њујоркер, Џејмс Вудс ја нарекува Ќерката на Агамемнон „можеби најдобрата книга“ на Кадаре, сметајќи дека таа, заедно со Наследникот, го конституира „несомнено еден од најпотресителните записи за умствената и духовна контаминација спроведена врз поединецот од страна на тоталитарната држава“. Иако смета дека во двата романи Кадаре „го губи некогашниот голем романескнен елан [од] Генералот на мртвата војска, Скршениот април и Палата на соништата“, во „Универзумот на романескната уметност на Кадаре“, Луан Старова оценува дека, сепак, албанскиот автор успеал, „со не помал успех да го допише и со овие два сегмента големиот роман за жртвувањето, како можеби единствен потфат во светските литератури“.
Такајуки Сузуки
(роден ) — јапонски фудбалер.
Репрезентативна кариера
бил член на јапонската репрезентација на Светското првенство 2002.
Бајанџаргалант
Бајанџаргалант (Баянжаргалан) е област во Монголија во покраината Тов.
Честота
Честота или фреквенција — големина што го изразува бројот на пати за кој еден настан се повторува во единица време. Исто така е определена како брзина на промена на фазата на синусоиден бран.
Пресметување
За да се пресмета честотата на некој настан, бројот на појавувања на настанот во фиксна единица време се брои, а потоа се дели со должината на временскиот интервал.
Алтернативен метод за да се пресмета честотата, е да се измери времето помеѓу две последователни појави на еден настан (период), а потоа да се пресмета честотата како реципрочна вредност од изминатото време:
Каде што T е периодот.
Честота на бран
Честотата на бранот се пресметува така што: Честотата f е еднаква на брзината v на бранот поделена со должината на бранот λ (ламбда): Во посебни случаи на електромагнетен бран што се движи низ вакуум, тогаш v=c, каде што c e брзината на светлината во вакуум. Следнава равенка може да се употреби за овој случај:
Забелешка: Кога бранот патува од еден медиум во друг, тогаш честотата останува иста, но се менува брановата должина и брзината.
Тонганска азбука
Тонганската азбука е официјалната азбука за запишување на тонганскиот јазик. Азбуката и јазикот се официјални на територијата на островската држава Тонга, која се наоѓа во Океанија. Азбуката е заснована на латиницата и е составена од 16 букви, од кои едната е факауа или превртен апостроф. Азбуката има и еден диграф (ng) кој се смета за една буква, не две посебни. Азбуката и правописот се стандардизирани во 1943 година и се замениле мисионерскиот правопис и азбука за тонганскиот јазик. Денес, тонганскиот правопис е фонетски, исто како македонскиот.
Тонганскиот правопис и македонската транскрипција
Едно од правилата на тонганскиот јазик е дека две согласки не може да стојат една до друга, мора да има самогласка меѓу нив. Од другата страна пак дозволено е да се има повеќе самогласки една до друга во еден збор. Исто така, важно е да се напомене дека ниту еден тонгански збор не може да завршува на согласка.
Акцентот во тонганскиот јазик најчесто паѓа на претпоследниот слог од зборот. Сепак има исклучок од ова правило. Првиот исклучок е ако има долга самогласка, тогаш акцентот паѓа на таа самогласка. Вториот исклучок е ако зборот пред него има определен член 'e' или 'he', тогаш акцентот е на последниот слог.
Согласки
!Буква !Име !МФА !македонски еквивалент !Ff !Hh !Kk !Ll !Ма !Nn !NGng !Pp !Ss !Tt !Vv !‘
Самогласки
Тонганскиот јазик има пет самогласки, кои имаат уште по три варијанти. Првата верзија на самогласките е чисти кратки самогласки. Втората верзија се долгите самогласки. Третата верзија се кратки самогласки пртходени од факауа. Четвртата вверзија е долги самогласки претходени од факауа. Должината на самогласките се бележи со надреден знак макрон (toloi), грлениот допирачки глас со факауа (fakau’a). Верзиите на самогласките не се сметаат за посебни букви во азбуката.
!Буква !Име !МФА !македонски еквивалент !Aa !Ее !Ii !Oo !Uu
!Буква !Име !МФА !македонски еквивалент !Āā !Ēē !Īī !Ōō !Ūū
!Буква !Име !МФА !македонски еквивалент !‘A‘a !‘Е‘е !‘I‘i !‘O‘o !‘U‘u
!Буква !Име !МФА !македонски еквивалент !‘Ā‘ā !‘Ē‘ē !‘Ī‘ī !‘Ō‘ō !‘Ū‘ū
Паоло Тиралонго
Паоло Тиралонго (Paolo Tiralongo; р. во Авола) — поранешен италијански професионален друмски велосипедист, кој професионално настапувал во периодот 2000-2017 година.
Кариера
Во 2009 година, додека возел за, Тиралонго го забележал најдобриот пласман на Гранд Тур, завршувајќи на Вуелта а Еспања на осмото место откако постојано возел добро на планинските етапи. Доцнел нешто помалку од девет минути во однос на победникот, Шпанецот Алехандро Валверде од. Се придружил на Астана за сезоната 2010 со двегодишен договор. Во 2011, Тиралонго победил на етапата 19 на Џиро д’Италија, завршница на врв. Нападнал во последните километри и јасно се одвоил од водечката група, но бил придружен од Алберто Контадор во последните неколку метри. Прв дошол до целта, со што ја освоил првата победа по повеќе од десет години.
Во 2012 година, ја освоил седмата етапа на Џиро д’Италија, која завршувала на врвот на Рока ди Камбио. На 500 метри пред крајот, возачот на нападнал по воведниот напад од Микеле Скарпони од  и го поминал Скарпони во последните 100 метри, остварувајќи ја својата втора победа во кариерата на етапа на Џиро д’Италија.
1820 во книжевноста
1820 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Константин Белимаче
Животопис
Белимаче е роден во 1848 година во влашко семејство во големото влашко село Маловиште, тогаш дел од Османлиското Царство, а денес во Република Македонија. Припаѓа на фрашеротскиот род Белемаче. Завршува основно образование во родното село, а потоа продолжува да учи во српско училиште во Белград. Отворил меана во Букурешт, која што станала центар на романските социјалисти. Во 1893 година се вратил во Македонија, за да се вклучи во борбата против османлиската власт. Работел во влашкото училиште во Битола. Соработувал на изданијата „Лумина“, „Братство за правда“, „Пенинсула Балканика“, „Алманахул Мачедорумин“ и други. Во 1914 година се враќа во Романија. Во 1916 година, откако Романија влегува во Првата светска војна, Белимаче е заробен од бугарска војска и поминува две години како воен заробеник. Посветува стихови на тој период. Во 1918 година се враќа во Битола, која била веќе во рамките на Југославија, каде што романските училишта се затворани. Умира во 1934 година.
1819 во книжевноста
1819 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
ФК Лугано
Клубот бил основан во 1908 година под името ФК Лугано, но во 2004 година како резултат на испаѓање од втората лига и лошата финансиска состојба, клубот претрпел банкрот и бил рефундиран под името АК Лугано. Во 2008 година, клубот го вратил неговото оригинално име, ФК Лугано. Инаку, тие се трикратни шампиони на Швајцарија и трикратни освојувачи на Купот на Швајцарија.
Бои и амблеми
Официјалните бои на клубот се црна и бела.
Стадион
Лугано ги играат својте домашни натпревари на Стадионот Корнаредо, изграден во 1951 година, и има капацитет од 15.000 гледачи. Теренот е со димензии 105 x 68м.
Тој бил домаќин на некои натпревари од Светското првенство 1954.
Соперништва
Дербито со екипата на Белинцона се смета за Дерби Тичино; Лугано и Белинцона всушност претставуваат двата најголеми града во кантонот Тичино и се единствените тимови кој го освоиле швајцарското првенство.
Титули
1937-1938, 1940-1941, 1948-1949. 1930-1931, 1967-1968, 1992-1993. 1953-1954, 1960-1961, 1963-1964.
Штолпе на Узедом
Штолпе на Узедом (Stolpe auf Usedom) — општина во округот Западна Померанија-Грајфсвалд, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Бајанхангај
Бајанхангај (Баянхангай) е област во Монголија во покраината Тов.
1818 во книжевноста
1818 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Бајанцаган, Тов
Бајанцаган (Баянцагаан) е област во Монголија во покраината Тов.
Хое Рен
Хое Рен (Hohe Rhön) — општинска заедница во округот Шмалкалден-Мајнинген, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Седиштето на општинската заедница е во Калтенордхајм.
Општинската заедница Хое Рен се состои од следниве општини:
Глукагон
Глукагонот е хормон кој се секретира од алфа- клетките на лангерхансовите островца од панкреасот. Неговата функција е зголемување на концентрацијата на глукоза во крвта (хипергликемија). Значи, во услови на хипогликемија, глукагонот го стимулира разградувањето на гликогенот до глукоза во црниот дроб и синтеза на глукоза од липиди и белковини (најчесто при гладување).
Омлоп Хет Ниусблад
Омлоп Хет Ниусблад (Omloop Het Nieuwsblad; претходно позната како Омлоп Хет Волк) — годишна професионална велосипедска еднодневна трка за мажи и жени, која почнувала и завршувала во Гент, Фландрија, Белгија. Вообичаено се одржува кон крајот на февруари. Претставува воведна трка во белгиската велосипедска сезона како прва трка во годината во северозападна Европа и поради тоа има значаен престиж. Во 2017 година, трката била вклучена по првпат во Светската турнеја. До 2016 година била 1. HC трка во Европската турнеја.
Глукагон
Структура
Глукагонот е полипептид изграден од 29 аминокиселински остатоци.
Омлоп Хет Ниусблад
Трката започнува и завршува во Гент, Фландрија, поминувајќи низ ридовите во областа Фламански Ардени, означувајќи го почетокот на сезоната на калдрмисаните класици во Европа. Поради својот ран датум во календарот, често се соочува со ладно време, што е целосна спротивност на раните етапни трки на Средниот Исток и во Јужна Европа. Следниот ден се одржува Курне-Брисел-Курне со што се заокружува воведниот викенд.
Од 2006 година истиот ден се одржува и женско издание, започнувајќи и завршувајќи на истото место во должина од околу 130 километри. Обата настани се организирани од Фландриски класици.
Омлоп Хет Волк
Првпат одржана во 1945 година, трката била наречена „Омлоп ван Вландерен“ (Omloop van Vlaanderen), што означува Круг околу Фландрија. Трката била започната од фламанскиот весник Хет Волк, како одговор на класикот Трка околу Фландрија на соперничкиот весник Хет Ниусблад. Хет Волк, левичарски весник, сакал да започне нова велосипедска трка во Фландрија како соперничка трка на наводната блискост на Трката околу Фландрија со нацистите во текот на Втората светска војна. Организаторите на трката протестирале дека името било преслично на нивното — постои мала семантичка разлика помеѓу „Ронде“ и „Омлоп“. Белгиската велосипедска федерација побарала Хет Волк да го промени името на настанот. Во 2009 година, поранешните сопернички весници „Хет Волк“ и „Хет Ниусблад“ се споиле, со што трката била преименувана во „Омлоп Хет Ниусблад“ од 64. издание.
Зимска трка
Поради датумот рано во сезоната, трката понекогаш имала студени и зимски услови. Три изданија на трката биле откажани. Трката во 1971 година била одложена поради снег и била одржана три недели подоцна. ВО 1986 и во 2004 година, организаторите биле принудени да ја откажат трката, бидејќи снегот и ниските температури ја направиле патеката преопасна и не можела да биде гарантирана безбедноста на возачите. Во поново време, организаторите се водат според временската прогноза и ја приладуваат патеката, ако некои делови се сметаат за несигурни. Без поврзаност со времето, трката во 1960 година била откажана поради недоразбирање помеѓу организаторите и регулаторното тело UCI.
Белгиска воведна трка
Традиционално претставува воведна трка во белгиската велосипедска сезона, трката има особено значење за белгиските велосипедисти. Низ историјата, белгиските возачи, навикнати на ладното време и водени од големите групи на поддржувачи, владееле со трката. Белгијците освоиле 56 од 72 изданија, но поради растечкото светско внимание на трката, тие освоиле само четири во последните десет изданија. Во 1948 година, италијанскиот возач Фаусто Копи ја освоил трката, но бил дисквалификуван за нелегална промена на тркалото.
Рекордот за број на победи е три, кој го држат Јозеф Бријер, Ернест Стеркс и Петер ван Петегем. Бријер го има најбрзиот просек (43,35 км/ч) за својата победа во 1975 година. Други познати победници се Еди Меркс, Роже де Влеминк, Фреди Мертенс, Јохан Мизеув, Филип Жилбер и Тор Хушовд.
Рута
Официјалниот почеток и крај традиционално се одржуваат на најголемиот плоштад во Гент, Синт Питерсплејн. Меѓутоа, на секои седум години, Велигден се погодува порано во годината, поради што на плоштадот се одржува панаѓур и организаторите бараат други места. Во 2016 година го одбрале градскиот парк.
Машки победници
Следниве возачи ја освоиле трката:
Омлоп Хет Ниусблад под 23 години
Од 1950 година се одржува и посебно издание за возачите под 23 години.
Херц
Херцот (Хц, Hz) претставува стандардизирана единица за мерење честота (честота).
Жан Кокто
Жан Кокто (на Jean Cocteau, - ) — француски писател, сликар и режисер. Како експериментатор поминал низ фази на модерна уметност - кубизам, дадизам, надреализам, а по разноликоста на опусот се смета за ѕвезда на францускиот дух (Орфеј, Страшни деца, Петел и Арлекин).
Алден (Алер)
Алден (службено познат како Алден (Алер); Ahlden или Ahlden (Aller)) — општина во округот Хајдекрајс, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Жан Кокто
Тој бил член на Француската академија од 1955, на позиција број 31 сè до 1963 година.
Херц
Дефинирање
Еден Херц буквално значи „еднаш во секунда“, 100 Херци означува „100 пати во секунда“ и така натаму. Оваа единица може да се употреби за било кој периодичен настан. На пример: За часовникот може да се каже дека отчукува со 1 Hz, или дека човечкото срце отчукува со 1,2 Hz. Оваа единица го има добиено името по германскиот физичар Хајнрих Рудолф Херц.
Алден (Алер)
Општината поседува пазарно право и со тоа има некои одлики на град, но официјално не ги добила градските права. Сепак, означена е како „флекен“ (Flecken), мала населба со локално значење.
Местоположба
Алден се наоѓа на левиот брег на реката Алер, помеѓу Целе и Верден и во средишниот дел на туристичката област долина на Алер-Лајне.
Општински единици
Кон општината Алден припаѓа местото Ајлте.
Одејќи по својот пат
Одејќи по својот пат е американски филм од 1944, режиран од Лио Мекери. Филмот е комедија-драма во која се обработува приказната за млад свештеник (Бинг Крозби) кој ја презема контролата на парохијата од нејзиниот основач (Бери Фитзџералд). Крозби пее пет песни во филмот. Следната година било снимено и продолжение на филмот именувано „Ѕвоната на Св. Марија“. Овој филм имал најголема заработка во 1944, рекорд кој останал непоразен до крајот на 1940-тите. По Втората светска војна, Бинг Крозби и Лио Мекери му однеле копија од филмот на ватиканскиот папа Пиј XII.
Награди
Одејќи по својот пат бил номиниран за 10 оскари, а освоил 7 од нив :
Ерсберг
Ерсберг (Oersberg; Ørsbjerg) — општина во округот Шлезвиг-Фленсбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Француски воени гробишта (Битола)
Француски воени гробишта во Битола – воени гробишта од Првата светска војна во кои почиваат повеќе од 13.262 војници на Француската армија убиени на Македонскиот фронт. Денес секоја година, а по повод годишнината од завршувањето на Првата светска војна, претставници на амбасадаамбасадите на Република Франција и на Сојузна Република Германија, и на Француските и на Германските воени гробишта во Битола оддаваат почит.
Местоположба
Гробиштата зафаќаат површина од 30.000 квадратни метри, поделени се на 32 парцели со средишни патеки изведени во облик на крст. Во склоп на гробиштата се и две куќарки, една за чуварот, а другата за документацијата.
Контекст
По неуспехот во Дарданелската битка, Бугарија влегува во војна на страната на централните сили во октомври 1915 година и води победничка офанзива во Србија. За да се поддржат српските трупи, француските и британските трупи од експедициониот корпус на Дарданелите се истовараат во Солун. Сепак помошта на сојузниците доаѓа многу доцна за да се спасат српските сили кои мора да се борат и да се повлекуваат спроти германската, австроунгарската и бугарската војска. Француските и британските сили напредуваат, но мора да се повлечат по битките кај Костурино и Криволак. Сојузничките војски, поразени се засолнуваат во Солун. Од септември до декември 1916 година, преземена е сојузничка офанзива која овозможува да се напредува и да се заземе Битола. Фронтот е стабилизиран до септември 1918 година кого со Солунскиот договор им се става крај на борбите со Бугарија.
Историја
Организирањето на Француските воени гробишта почнала во првите години по Првата светска војна. За таа цел во Париз била формирана централна комисија за прибирање на посмртните останки на француските војници и офицери, на чие чело бил поставен Тиво де Лавижери, учесник во војната во која бил и ранет. За нејзино балканско седиште бил одреден Солун, од каде поткомисиите се упатувале на терен да ги бараат и идентификуваат останките. Во работата биле вклучени месни жители каде се трагало. Во работата се истакнал инженерискиот поручник Дровен, кому му помагала мала група месни жители како и шефот на Католичката мисија во Битола, Р. П. Бежеро. За финансирање на зафатот француската влада издвоила 150.000 франци. Дел од пронајдените останки биле засолнувани на Александрово Брдо (Тумбе Кафе), а дел крај Новачки пат, местото каде што подоцна биле формирани гробиштата. Проектот прераснал во еден од најголемите и најсложените меморијални зафати преземени по Првата светска војна.
Француските воени гробишта во Битола се отворени на 15 септември 1923 година, денот на пробивот на фронтот кај Добро Поле. На свеченоста на отворањето бил присутен многу народ од Битола и од околните села, а покрај висока делегација од Белград присуствувал и командантот на сојузничките сили, маршалот Франше д’Епере, кој специјално дошол за оваа прилика.
NGC 3269
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3269 се споменува и како ESO 375-44, MCG -6-23-40, AM 1027-350.
Откривање
Објектот е откриен на 1 мај 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3269 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 3269 има привидни димензии од 2,4' х 1,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 29 м 57 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 35° 13' 26". Положбениот агол на објектот е во износ од 8°.
Други поделби
Проучување на NGC 3269 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 30945. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 366; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7192.
NGC 5672
NGC 5672 — спирална галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5672 се споменува и како IC 1030, UGC 9354, MCG 5-34-68, CGCG 163-77, IRAS 14305+3153.
Откривање
Објектот е откриен на 13 март 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5672 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 5672 има привидни димензии од 0,8' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 32 м 38,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +31° 40' 13"". Положбениот агол на објектот е во износ од 50°.
Други поделби
Проучување на NGC 5672 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 51964. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 111; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2553. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1390.
Призрен
Призрен (албански: Prizreni, српски: Prizren / Призрен) — град на северните падини на Шар Планина, близу границата со Албанија и Македонија. Тој е центар на истоимената општина и Призренскиот Округ.
Географија
Градот се наоѓа на јужниот дел на Метохија, во Призренската котлина. Таа, заедно со Љубижданското поле сочинуваат посебен шарско-пиндски регион, заобиколен од ридот Цвилен (1381 м) и планините Ошљак (2212 м), Паштрик (1978 м), Коритник (2395 м) и Шара. Надморската висина се изменува од 412 до 500 метри. Низ градот тече реката Призренска Бистрица, која го дели на два дела. Таа извира од Шара, а се влева во Бел Дрим. Подрачјето е релативно земјотресно, така што меѓу 1900 година и 1936 година се регистрирани 136 земјатреси.
Клима
Климата е умерено - континентална со влијание на подсредоземна. На повисоките предели се чувствува влијанието на Шара, а во пониските на Јадранот. Просечните темпратури за месец јануари се од +0,5 °C до -0,5 °C. Летото е жешко и за месец јули просечните температури се од +21,5 °C до 22,8 °C. Сончевото греење годишно изнесува 2 150 часови.
Население и демографија
Во XVII век најмалку 20 000 православни лица се иселиле, бегајќи од турските војски, кои го зазеле градот. Тогаш во градот почнуваат да се населуваат Албанци, коишто доаѓале од југозапад, односно Северна Албанија.
Во 1838 година Австриецот Јозеф Мулер го проценува населението на Призрен и неговата околина на околу 24.950 Срби (христијани и муслимани) или 73,68%, а Албанците (католици и муслимани) се 16,63%.
Во последните години демографската ситуација е значајно променета:
Историја
За првпат Призрен се спомнува во 1019 година како Приздријана (Призрѣнь) во грамота на царот Василиј II Македонецот.
Византиски период
Во времето на Византија, Призрен бил значајно регионално седиште и во тоа време во него биле изградени тврдините Дрвенград и Вишеград, познат како призренски Горен град. Во него било седиштето на Византиската епископијa. Со Повелбата на царот Василиј од 1019 година, на Охридската архепископија ѝ се подарува Призренската епископија и ова е прв пишан документ во кој се споменува Призрен, тогаш под името Приздријана.
Во времето на византиската власт над Призрен, во него е подигнато востание против царот Михајо VII и на седницата која била одржана во 1072, учесниците на востанието, властелините и скопските бољари го прогласиле кнезот Бодин за владател и го крунисале за бугарски цар. Востанието за кратко време било крваво угушено.
Тврдини
Во Призен и неговата околина постојат неколку тврдини. Сите тие се со словенски имиња, иако повеќето се градени пред доаѓането на Словените.
Џамии
За време на петвековното турско владеење Призрен е бил важен исламски центар во кој се подигнати бројни џамии, теќета, турбиња и медресета. Во еден период во градот имало 23 џамии, 15 турбета, 21 училишта, 4 медресета и 4 месеџида. Во нив се препишувале арапски, персиски и турски дела со литературна и научна содржина. Најзначајни џамии се:
Камен мост
Еден од симболите на Призрен - Камениот мост е изграден заедно со Синан пашовата џамија. За време на поплавите во 1980 година е оштетен, а потоа обновен.
Алден
Алден може да се однесува на следново:
База Белграно II
База Белграно II (шпански: Base Belgrano II) — постојана, целогодишна аргентинска база на Антарктикот и научно-истражувачка станица именувана по генералот Мануел Белграно, еден од Либертадорите и креаторот на аргентинското знаме. Се наоѓа на Бертраб Нунатак на брегот Луитполд, Коутсова Земја.
Од 2022 година таа е најјужната постојана база на Аргентина, третата најоддалечена јужна постојана база во светот и најјужната база во светот изградена на цврста карпа, што ја прави особено погодна за геолошки истражувања.
Од 2022 година, Белграно II е една од 13-те истражувачки станици на Антарктикот со кои управува Аргентина.
Историја
Во 1955 година, тогашниот бригаден генерал Хернан Пујато ја основал првата база Белграно (Белграно I), која останала со години како најјужна населба во Аргентина.
По континуирана активност 25 години, Белграно I била затворен поради брзото влошување на ледената бариера на која седела; нови, често скриени пукнатини го загрозувале дежурниот персонал и материјалот. Со цел да се продолжат научните програми и да се задржи присуството на Аргентина во областа, а по внимателно проучување на алтернативни локации направени од аргентинската армија, било одлучено новите објекти да се постават на цврсто земјиште. Среде огромното пространство мраз што го покрива регионот, се појавуваат само две мали маси на гранит: нунатаките Молтке и Бертраб, обедете првпат видени и именувани од експедицијата на Филхнер во 1912 година. Белграно II е основана на 5 февруари 1979 година над вториот, хектар трајно земјиште без мраз. Исто така, и покрај тоа што била појужно и повисоко од Белграно I, климата била значително поблага.
Растоварувањето на материјалите - опрема, алати и инструменти, храна и гориво - било спроведено од мразокршачот АРА Генерал Сан Мартин.
Покрај новите инструменти донесени од копното, Белграно II ја добила целата научна опрема пренесена од Белграно I. Лабораторијата била повторно изградена барајќи значителен напор. Биле поставени и нови објект, поларната астрономска опсерваторија Хозе Луис Сершиќ и антена со сателитска чинија за пренос на податоци.
Утрото на 10 септември 2005 година, главната куќа била целосно уништена како резултат на пожар предизвикан од дефект на грејачот. Персоналот морало да биде дистрибуиран во други згради и морало да се донесе нова храна и облека од копното бидејќи пожарот ги уништил сите презимувачки елементи. Изградбата на итни објекти за решавање на станбениот проблем започнал во почетокот на 2006 година. Оваа нова зграда била планирана во две фази, при што првата (бањи, кујна и спални) била завршена во 2006–07 година и втората (дневна соба), во 2007–08 година. За време на кампањата 2008-09 започнала изградбата на нова главна куќа. Таа била завршена за време на кампањата 2009–10 и била инаугурирана на 25 мај 2010 година. Новата куќа има покриена површина од околу 500 м2 со поголема удобност и простор за рекреација.
Бајанцогт
Бајанцогт (Баянцогт) е област во Монголија во покраината Тов.
1817 во книжевноста
1817 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
База Белграно II
Клима
Базата Белграно II има клима под влијание на крајбрежјето.
Областа е премин на временските фронтови насочени кон север: иако не врне, тие произведуваат силни ветрови кои надминуваат 200 км/ч кои радикално го зголемуваат факторот на студ.
Просечните месечни температури се движат од −20,4 °C во јули, најстудениот месец до −2,4 °C во јануари, најтоплиот месец. Во текот на летото, просечната висока е −1,2 °C, додека просечната ниска е −7,7 °C. Во зима, просечните високи и ниски се −15,9 °C и −23,6 °C соодветно. Во текот на поларната ноќ може да се забележат многу поларни половини.
Врнежи од снег се случуваат во текот на целата година; во просек има 143 дена со снег. Од јануари до април се најснежните периоди од годината со секој месец од 13 до 14 дена со снег.
К’шање
К’шање — село во Општина Куманово, во околината на градот Куманово.
Географија и местоположба
Селото К’шање се наоѓа во северниот дел на Република Македонија, на околу 5 километри од регионалниот пат Куманово - Свети Николе, односно од превојот Караула (518 метри н. в.). Од градот Куманово, селото е оддалечено 28 километри, југоисточно и се наоѓа на јужната граница на Средоречката област. Селото е сместено на местото каде се спојуваат Градиштанска Планина (југозападно) и планината Манговицеа (југоисточно), приближно на 570 метри надморска висина. Од К’шање северозападно, за околу 4 км се наоѓа селото Пезово, источно за околу 6 км се наоѓа селото Татомир, југоисточно за околу 4 км се наоѓа селото Кокошиње и западно за околу 7 км се наоѓа селото Градиште. Селото го надвисуваат 4 висои, и тоа: северно за околу 2 км висот Сувар (н.в. 714 метра), југоисточно за околу 3 км висот Бабин Град (н.в. 765 метри), јужно за околу 2 км висот Перица и северозападно за околу 3 км висот Вукосија (н.в. 636 метри. Западно од селото се наоѓа полето Кампур. Оваа нископланинска област претставува вододелница помеѓу Кумановската Котлина, на југ и на Овче Поле, на северозапад. Вододелницата помеѓу сливовите на  Пчиња и Брегалница се наоѓа на околу 1 километар јужно од К’шање, во правецот Перица - Бабин Град. Кшањски Дол е повремен водотек кој тече на запад и заедно со другите водотеци на северните области на Градиштанска Планина, претставува лева притока на реката Пчиња. Месната клима е умереноконтинентална.
Историја
Во XIX век селото било дел од Кумановската каза во Отоманското Царство.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во К’шање живееле 420 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, во 1905 година во К’шање имало 488 Македонци под врховенството на Бугарската егзархија.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 15 жители, од кои 11 Македонци и 4 лица без податоци.
Родови
Кшање е македонско село.
Според истражувањата од 1972 година, родови во селото се:
Општествени установи
Затворот „Куманово“, се наоѓа во село К’шање. Во 2007 година во К’шање тогашниот министер за правда Михајло Маневски и министерката за внатрешни работи Гордана Јанкулоска ги фрлија првите лопати на новата затворска зграда оддалечена 25 километри од Куманово. Затворот има три ката. Нови се последните два ката и страничниот дел на зградата, а првиот кат е адаптиран од училишната зграда. На првиот кат ќе биде сместено притворското одделение. Затворот ќе прими 250 затвореници, од кои 50 ќе бидат притвореници. Предвидено е во една ќелија да има по двајца или по девет квадрати за еден затвореник. На секој кат има по една голема соба во која ќе бидат сместени шест-седум затвореници и посебен дел, во кој има по три самици.
Иселеништво
Постаро иселени Македонци има во Скачковце (Џумбушови) и Клечевце (Бајеви). После Втората светска војна преку 50 македонски семејства се иселиле Куманово, Скопје, Велес и Свети Николе.
Националболшевичка партија
Национал-болшевичка партија (руски: Национал-большевистская партия ) е руска политичка партија.
Борнур
Борнур (Борнуур) е област во Монголија во покраината Тов.
Јоичи Дои
(роден ) — јапонски фудбалер.
Репрезентативна кариера
бил член на јапонската репрезентација на Светското првенство 2006.
1816 во книжевноста
1816 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Вроден долг QT синдром
Вроден долг QT синдром (LQTS) е состојба во која е засегната реполаризација на срцето по отчукувањата на срцето. Тоа резултира со зголемен ризик од неправилно чукање на срцето што може да доведе до несвестица, давење, напади или ненадејна смрт. Овие епизоди може да се активираат со вежбање или стрес. Некои ретки форми на LQTS се поврзани со други симптоми и знаци, вклучувајќи глувост и периоди на мускулна слабост.
Синдромот на долг QT може да биде присутен од раѓање или да се развие подоцна во животот. Наследната форма може да се појави сама по себе или како дел од поголемо генетско нарушување. Подоцна во животот може да биде резултат на одредени лекови, низок калиум во крвта, низок калциум во крвта или срцева слабост. Лековите кои се вмешани вклучуваат одредени антиаритмици, антибиотици и антипсихотици. LQTS може да се дијагностицира со помош на електрокардиограм (ЕКГ) ако се најде коригиран QT интервал поголем од 480-500 милисекунди, но клиничките наоди, другите одлики на ЕКГ и генетското тестирање може да ја потврдат дијагнозата со пократки QT интервали.
Менаџментот може да вклучи избегнување напорни вежби, не внесување доволно калиум во исхраната, употреба на бета блокатори или имплантиран срцев дефибрилатор. Со соодветен третман ова се намалува на помалку од 1% во текот на 20 години.
Се проценувало дека синдромот на долг QT влијаел на 1 од 7000 луѓе. Жените биле почесто погодени од овој синдром од машката популација. Повеќето луѓе со оваа состојба развиваат симптоми пред да наполнат 40 години. Во САД тоа резултира со околу 3500 смртни случаи годишно.
Знаци и симптоми
Многу луѓе со вроден долг QT синдром немаат знаци или симптоми. Кога се појавуваат симптоми, тие генерално се предизвикани од абнормален срцев ритам (аритмии), најчесто форма на вентрикуларна тахикардија наречена Torsades de pointes (TdP). Ако аритмијата се врати во нормален ритам спонтано, засегнатото лице може да доживее зашеметеност (позната како пресинкопа) или несвестица, на што може да му претходи чувство на треперење во градите. Ако аритмијата продолжи, засегнатото лице може да доживее срцев удар, кој ако не се лекува може да доведе до ненадејна смрт. Оние луѓе со LQTS, исто така, може да доживеат активност слична на напади (неепилептичен напад) како резултат на намален проток на крв во мозокот за време на аритмија. Епилепсијата е исто така поврзана со одредени типови на долг QT синдром.
Аритмиите што доведуваат до несвестици и ненадејна смрт се со поголема веројатност да се појават во специфични околности, делумно определени со тоа која генетска варијанта е присутна. Додека аритмиите може да се појават во секое време, во некои форми на LQTS аритмиите почесто се забележуваат како одговор на вежбање или ментален стрес (LQT1), во други форми по ненадеен гласен шум (LQT2) и во некои форми за време на спиењето или веднаш по будење (LQT3).
Некои ретки форми на синдромот на долг QT влијаат на другите делови од телото, што доведува до глувост во Џервел и Ланге-Нилсен облик на состојбата и периодична парализа во формата Андерсен-Тавил (LQT7).
Луѓето со овој синдром имаат продолжен QT-интервал на електрокардиограмите. Симптомите се појавуваат само кога пациентот развива епизода на опасна вентрикуларна тахикардија, и симптомите зависат од времетраењето на аритмијата. Повремената вртоглавица може да биде единствениот симптом. Ако трае повеќе од 10 секунди, се јавува синкопа, т.е. краткотраен губиток на свест, па сè до ненадејна срцева смрт на пациентот во рок од неколку минути, доколку нема непосредна медицинска помош. Ова е првиот симптом кај 1 од 10 пациенти заболени со долгиот QT-синдром. Симптомите можат да почнат за време на првата година од животот и да станат почести за време на школска возраст. Машките деца обично ќе ја искусат првата епизода на синкопа на просечна возраст од 11 години, а девојчињата на 16-годишна возраст. Срцевите епизоди во контекст на овој синдром, можат да бидат предизвикани од физички и емоционален стрес (вежбање, лутина, страв, радост, возбуда, скокање во вода, нуркање, и сл.). Некои од тие епизоди се појавиле кај индивидуални пациенти за време на спиење или одмор.
Ризик за аритмии
Додека оние со долг QT синдром имаат зголемен ризик од развој на абнормален срцев ритам, апсолутниот ризик од аритмии е многу променлив. Најсилниот предиктор за тоа дали некој ќе развие TdP е дали ја доживеал оваа аритмија или друга форма на срцев удар во минатото. Оние со LQTS кои доживеале синкопа без во тоа време евидентирано ЕКГ се исто така изложени на поголем ризик, бидејќи синкопата во овие случаи често се должи на недокументирана само-завршувачка аритмија.
Покрај историјата на аритмии, степенот до кој QT е продолжен го предвидува ризикот. Додека некои имаат QT интервали кои се многу продолжени, други имаат само мало продолжување на QT, или дури и нормален QT интервал во мирување (скриен LQTS). Оние со најдолги QT интервали имаат поголема веројатност да доживеат TdP, а коригиран QT интервал поголем од 500 ms се смета дека ги претставува оние со поголем ризик. И покрај ова, оние со само суптилно продолжување на QT или скриен LQTS сè уште имаат одреден ризик од аритмии. Севкупно, секое зголемување од 10 ms во коригираниот QT интервал е поврзано со 5% зголемување на аритмискиот ризик. Со оглед на тоа што ефектите на продолжување на QT на двете генетски варијанти и стекнати причини за LQTS се адитивни, оние со наследен LQTS имаат поголема веројатност да доживеат TdP ако им се дадат лекови за продолжување на QT или ако имаат проблеми со електролитите, како што се ниски нивоа на низок калиум во крвта (хипокалемија). Слично на тоа, оние кои земаат лекови за продолжување на QT имаат поголема веројатност да доживеат TdP ако имаат генетска тенденција за продолжен QT интервал, дури и ако оваа тенденција е скриена. Ризикот од аритмии е исто така поголем ако лицето кое го прима лекот има срцева слабост, зема дигиталис или неодамна е кардиовертирано од атријална фибрилација.
Причини
Постојат неколку поттипови на долг QT синдром. Тие можат да бидат широко поделени на оние предизвикани од генетски мутации со кои засегнатите се родени, ги носат во текот на нивниот живот и може да се пренесат на нивните деца (наследен или вроден долг QT синдром), и оние предизвикани од други фактори кои не можат да се пренесат и често се реверзибилни (стекнат долг QT синдром).
Идентификувани се неколку гени кои влијаат на QT-интервалот, така што постојат неколку варијанти на овој синдром. Фамилијарните форми на долгиот QT-синдром, кои се поврзани со висока инциденца на опасни аритмии, ненадејна смрт и кои често се јавуваат кај неколку членови на едно семејство, го вклучуваат синдромот Јервел-Ланге-Нилсен, кој се наследува на автосомно рецесивен начин и во повеќето случаи е поврзан со вродена загуба на слухот. Синдромот на Романо-Вард е почест и следи по автосомно доминантно наследство, и исто така е фамилијарна форма.
Наследен
Наследен, или вроден долг QT синдром, е предизвикан од генетски абнормалности. LQTS може да произлезе од варијанти на неколку гени, што во некои случаи доведува до сосема различни одлики. Предложени се системи за класификација за да се направи разлика помеѓу поттиповите на состојбата врз основа на клиничките одлики (и именувани по оние кои први ја опишале состојбата) и поделени со основната генетска варијанта. Поретко забележан облик е синдромот Џервел и Ланге-Нилсен, автосомно рецесивна форма на LQTS која комбинира продолжен QT интервал со вродена глувост. Други ретки форми вклучуваат Андерсон-Тавил синдром (LQT7) со одлики вклучувајќи продолжен QT интервал, периодична парализа и абнормалности на лицето и скелетот; и Тимоти синдром (LQT8) кај кој продолжениот QT интервал е поврзан со абнормалности во структурата на срцето и нарушување на спектарот на аутизам.