cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Белонос коати
Навики на хранење
Тие се сештојади, претпочитаат мали 'рбетници, овошје, мрши, инсекти, змии и јајца. Тие можат лесно да се искачуваат на дрвјата, каде што се користи опашката за рамнотежа, но најчесто се на потрага на земја. Нивните грабливци вклучуваат удави, птици-грабливки, мачки и тајри (Еира barbara). Тие лесно се прилагодуваат на човечкото присуство; како ракуни, тие би нападнале кампови и контејнери за ѓубре. Тие можат лесно да се скротат и опитно се потврдени дека се прилично интелигентни.
Шкофја Лока
Збратимени градови
• :🇫🇷 Гранвил, Франција – 1991
Белонос коати
Однесување
Додека обичните ракуни и прстеноопашестите ракуни се ноќни, коатите се активни преку ден, се повлекуваат во текот на ноќта до одредено дрво и се спуштаат во зората за да започнат со нивната секојдневна потрага по храна. Сепак, нивните навики се прилагодливи, и во областите каде што луѓето ги ловат за храна или каде напаѓаат населби заради сопствена храна, тие можат да станат повечерни. Возрасните мажи се осамени, но женките и сексуално незрелите мажи формираат социјални групи. Тие користат многу гласовни сигнали за да општат едни со други, а исто така минуваат време и да се дотеруваат себеси и едни со други со забите и канџите. За време на периодот на потрага по храна, младите младенчиња остануваат со двојка на негувателки, слично на меркатите. Младите мажјаци, па дури и некои жени имаат намера да се борат играјќи. Многу од коатите ќе имаат кратки борби заради храна.
Шкофја Лока
Збратимени градови
• : Холстербро, Данска – 1991
• :🇧🇪 Уфализ, Белгија – 1991
Белонос коати
Однесување
Белоносите коати се познати опрашувачи на дрвото балса, како што е забележано во студијата на населението на белоноси коати во Костарика. Коатите биле забележани како ги вметнуваат носевите во цветовите на дрвото и голтаат нектар, додека цветот не покажувал последователни знаци на оштетување. Поленот од цвеќињата го покрива лицето на коатите по хранењето, а подоцна се шири низ околната шума со отпаѓање. Научниците забележале зависна врска помеѓу дрвото балса, кое обезбедува критичен ресурс на хидратација и исхрана на белоносиот коати, кога ресурсите во околината се малку, и коатито, што ја зголемува размножувањето на дрвото преку опрашување.
Шкофја Лока
Збратимени градови
• : Мерсен, Холандија – 1991
• :🇱🇺 Нидерранвен, Луксембург – 1991
• : Превеза, Грција – 1991
• : Сезимбра, Португалиај – 1991
• : Шерборн, Обединето Кралство – 1991
• :🇫🇮 Каркила, Финска – 1997
• :🇦🇹 Јуденбург, Австрија – 1999
• :🇵🇱 Хојна, Полска – 2004
• :🇭🇺 Косег, Унгарија – 2004
• :🇨🇿 Сушице, Чешка – 2004
• :🇪🇪 Тири, Естонија – 2004
• :🇸🇰 Зволен, Словачка – 2007
• :🇱🇹 Приенај, Литванија – 2008
• :🇲🇹 Марсаскала, Малта – 2009
• :🇷🇴 Сирет, Романија – 2010
• :🇧🇬 Трјавна, Бугарија – 2011
• :🇨🇾 Агрос, Кипар – 2011
Сандра Наслунд
Сандра Наслунд (6 јули 1996) е шведска скијачка во слободен стил, специјализирана за скијачко трчање и за алпско скијање. Таа е светски шампион во скијачко трчање за 2017 и 2021 година и победник на Светскиот куп, исто така во скијачко трчање во сезоната 2017-18 и севкупен победник на Светскиот куп во скијање во слободен стил според ФИС во 2017-18 година.
Кариера
Наслунд се натпреварувала на Зимските олимписки игри 2014 за тимот на Шведска. Таа завршила на 10-то место во трката за скијачко трчање. Во првиот круг таа победила во својата дисциплина. Во четвртфиналето таа завршила како втора. Таа не успеала да го заврши својот настап во полуфиналето, завршувајќи во Б-финалето. Таму победила и во севкупниот резултат го обезбедила 5то место.
Наслунд првиот свој настап во Светскиот куп во слободен стил го имала во март 2012 година. Во сезоната 2016-17, таа имала три искачувања на подиумот на Светскиот куп. Нејзиниот најдобар пласман во Светскиот куп во слободен стил во скијачко трчање ѝ бил второ место во сезоната 2016–17.
Таа станала првата светска шампионка на Шведска во дисциплината скијачко трчање кога го освоила Светското првенство во скијање и сноуборд ФИС 2017 година во Сиера Невада.
Во текот на сезоната 2017-2018, таа ги освоила и светските купови за жени во скијачко трчање и во слободен стил во обично скијање.
Титули по сезона
3 титули (1 севкупно, 2 скијачко трчање)
Кошарка на Летните олимписки игри 1972 (мажи)
Првото место го освоил СССР, второто САД и третото Куба.
Андрија Живковиќ
Андрија Живковиќ (11 јули 1996) е српски професионален фудбалер кој играл како крилен напаѓач за грчкиот суперлигашки клуб ПАОК и за репрезентацијата на Србија.
Живковиќ бил витален член на репрезентацијата на Србија до 20 години која го освоила Светското првенство за играчи до 20 години во 2015 година, постигнувајќи два гола и две асистенции.
Партизан
Живковиќ му се приклучил на Партизан во септември 2009 година. Тој бил член на перспективната генерација на клубот, покрај Данило Пантиќ и Немања Радоњиќ, меѓу другите.
Сезона 2012-13
Живковиќ го имал своето натпреварувачко деби за нивниот прв тим во лигашкиот натпревар против Нови Пазар на 28 април 2013 година, заменувајќи го Дарко Брашанац по 65 минути од натпреварот кој завршил нерешено без голови. Тоа бил неговиот единствен настап во сезоната 2012-13, а клубот ја освоил шестата последователна шампионска титула.
Сезона 2013-14
По долги преговори, Живковиќ го потпишал својот прв професионален договор со Партизан на 23 август 2013 година, на тригодишен договор. Тој го постигнал својот прв натпреварувачки гол за клубот само два дена подоцна, откако влегол како замена за Никола Нинковиќ во победата на домашен терен со 5–1 над Раднички Крагуевац. Потоа, Живковиќ постигнал гол во следните три лигашки натпревари, во победата од 3–1 на домашен терен над Рад, во победата од 2–1 на гости против Слобода Ужице, како и во победата од 2–0 на домашен терен над ОФК Белград.
Сезона 2014-15
Во својата трета сениорска сезона, Живковиќ играл редовно од почетокот на сезоната, иако не можел да постигне гол во ниту едно натпреварување. Тој, исто така, се појавил на пет натпревари од групната фаза на УЕФА Лига Европа. Откако не успеал да ја погоди мрежата за гол неколку месеци, тој го постигнал својот прв гол во сезоната во победата од 5-1 во домашната лига над Борац Чачак на 7 декември 2014 година. Тој го подобри својот резултат по зимската пауза постигнувајќи уште четири гола во лигата, вклучително и во победата со 3-1 на гости против ОФК Београд на 13 април 2015 година. Севкупно, Живковиќ забележал 40 настапи во сите натпреварувања и постигнал седум гола, а клубот ја освои шампионската титула.
Сезона 2015-16
Откако го пропуштил поголемиот дел од претсезонскиот распоред на тимот поради репрезентативна должност, Живковиќ го направил својот прв настап во сезоната во победата со 1-0 на домашен терен над Дила Гори во првиот натпревар од второто квалификациско коло на Лигата на шампионите на 14 јули 2015 година. Тој влезе на теренот како замена во 60 минута за Абубакар Оумару, успевајќи да се избори за слободен удар во 81 минута, што на крајот ќе резултирало со победнички гол. На 17 јули 2014 година, Живковиќ постигнал еден гол на отворањето на лигата против Металац Горњи Милановац, а натпреварот завршил 4–0. Потоа го постигнал својот прв гол за клубот во натпреварувањата на УЕФА, наоѓајќи го патот до мрежата во победата на домашен терен со 4–2 над Стеауа Букурешт на 5 август 2015 година. Тој исто така направил асистенција во натпреварот и му помогнал на Партизан да стигне до плеј-оф рундата од Лигата на шампионите.
На 17 септември, Живковиќ постигнал гол и асистенција во победата со 3–2 на домашен терен над АЗ во воведното коло од групната фаза на Лига Европа. Тој потоа постигнал гол во победата од 3-1 на гости против Аугсбург на 1 октомври. Во петтото коло од групната фаза, Живковиќ ја продолжил својата форма, постигнувајќи го победничкиот гол против АЗ во победата на гости со 2-1 на 26 ноември.
На 4 февруари 2016 година, Живковиќ билсуспендиран од првиот тим бидејќи одбил да го продолжи договорот со клубот.
Бенфика
На 5 јули 2016 година, Живковиќ потпишал петгодишен договор со португалскиот шампион СЛ Бенфика. Го добил дресот со број 17. На 2 октомври дебитирал за Бенфика, влегувајќи во игра во 84 минута на местото на Гонсало Гуедес. Тој го направил своето деби во Лигата на шампионите, пет месеци подоцна во поразот на гости со 4-0 од Борусија Дортмунд. Ја завршил сезоната освојувајќи ја титулата во лигата со Бенфика, без постигнат гол во 15 лигашки натпревари. Вкупно настапил на 24 натпревари и постигнал еден гол во националниот куп. Живковиќ го одиграл својот прв натпревар во Бенфика во сезоната 2017-18 против Рио Аве.
ПАОК
На 8 септември 2020 година, ПАОК го објавил потпишувањето на Живковиќ како слободен трансфер. 24-годишниот српски репрезентативец претходно бил ослободен од Бенфика како дел од нивниот летен ремонт, а со ПАОК потпиша двегодишен договор за необјавена сума на пари. За Бенфика настапил на 88 натпревари, постигнувајќи четири гола и 24 асистенции. Во неговиот прв официјален натпревар за ПАОК тој постигнал гол против неговиот претходен тим Бенфика, кој како резултат на тоа, го пропуштил плеј-офот во Лигата на шампионите. На 15 септември 2020 година, Живковиќ го постигнал победничкиот гол кога ПАОК обезбеди пласман во плеј-оф рундата од Лигата на шампионите, откако го совлада својот поранешен клуб Бенфика во Солун со 2–1 во 3 квалификациско коло. На 5 ноември 2020 година, тој постигнал гол во победата од 4-1 на домашен терен, 2020–21 на УЕФА Лига Европа во групната фаза на натпреварот против ПСВ Ајндховен, помагајќи му на ПАОК да ја зголеми можноста за пласман во следната фаза од Лигата на Европа на УЕФА. Меѓу некои други најважни моменти, на 29 април 2021 година, му помогнал на неговиот клуб да ги запечати квалификациите за финалето на Купот на Грција со спектакуларен лоб во продолжението, формирајќи домашен натпревар со победа од 2-1 против ривалите АЕК Атина. Живковиќ го освоил Купот на Грција, неговиот прв трофеј со ПАОК, откако му помогнал на својот тим да победи во финалето против Олимпијакос со 1-2, давајќи асистенција на еден од своите соиграчи во 90 минута.
На 30 октомври 2021 година, Андрија се согласи на тригодишно продолжување на договорот за годишна сума поголема од 1.000.000 евра, до летото 2024 година. На 9 декември, тој дал гол со глава, победувајќи на домашен терен на Конференциската Лига Европа на УЕФА со 2-0 против Линколн Сити ФК, запечатувајќи ги квалификациите на клубот во фазата на плеј-оф рундата на Нокаут, за прв пат во последните пет години.
Репрезентативна кариера
Живковиќ бил клучен член на репрезентацијата на Србија до 17 години во два квалификациски циклуси на УЕФА за Европското првенство до 17 години но не успеал да им помогне да стигнат до завршниот турнир во двата наврати. Тој потоа го добил својот прв повик за сениорската репрезентација од менаџерот Синиша Михајловиќ, по неговите настапи на клупско ниво. На 11 октомври 2013 година, Живковиќ стана најмладиот играч кој некогаш дебитирал за Србија, на возраст од 17 години, откако влегол како замена за Зоран Тошиќ во пријателската победа на домашен терен со Јапонија со победа од 2–0.
Потоа, Живковиќ учествувал на Европското првенство за играчи до 19 години на УЕФА 2014 година. Тој се појавил на воведните два натпревари на турнирот, пред да го напушти тимот по одлука на неговиот клуб. Србија на крајот беше елиминирана од Португалија по изведувањето пенали во полуфиналето на натпреварувањето.
Сениорски тим
Живковиќ го направил своето деби за фудбалската репрезентација на Србија на 11 октомври 2013 година, станувајќи најмладиот играч во историјата на српскиот тим кој дебитирал.
Во јуни 2018 година, Живковиќ бил вклучен во последниот тим од 23 играчи за Светското првенство во фудбал 2018 година, каде што се појавил на натпреварот против Бразил.
Клуб
Партизан
Бенфика
ПАОК
Репрезентација
Србија
300 п.н.е.
300 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 300. година пред новата ера, 300. од првиот милениум п.н.е., последна од 3 век п.н.е. и прва од 300-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5208 и 5209 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4450 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3460 и 3461 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 453.
Мал Радобил
Мал Радобил или Мало Радобил — село во областа Раец, во Општина Прилеп, на патот помеѓу градовите Кавадарци и Прилеп.
Географија и местоположба
Голем Радобил се наоѓа во североисточниот дел на Општина Прилеп, во горното сливно подрачје на реката Раец, во близина на превојот Плетвар. Селото е рамнинско и се наоѓа на надморска височина од 620 м. Од градот Прилеп е оддалечено 27 км. Неговиот атар зафаќа површина од 8,2 км2. Се наоѓа од десната страна на регионалниот пат Прилеп-Кавадарци.
Историја
Во XIX век, селото било дел од Тиквешката каза на Отоманското Царство.
Во 1908 година, селото било опишано како слободно христијанско село со 120 куќи, а било споменато и како едно од најбогатите села во Тиквеш.
Стопанство
Селото има полјоделско-сточарска функција. Во рамки на селскиот атар преовладуваат пасиштата на површина од 461 ха, обработливото земјиште зафаќа површина од 177 ха, а на шуми отпаѓа 171 ха.
Население
Во делото „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Мало Радобил било село во Прилепската каза со 25 домаќинства и 123 жители.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Голем Радобил имало 168 жители. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во селото имало 160 жители.
Селото броело 115 жители во 1961 година, додека во 1994 година во селото живееле 23 жители.
Според пописот од 2002 година, во селото живееле 10 жители, сите Македонци. Од нив 5 биле мажи, а 5 жени.
Според последниот попис од 2021 година, во селото немало жители.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Прилеп од 1962 година. Претходно, во периодот од 1950 до 1952 година, тоа било дел од Прилепската околија; во периодот од 1952 до 1955 година било дел од Општина Тројаци; а во периодот од 1955 до 1962 година, селото влегувало во склоп на Општина Плетвар.
Избирачко место
Во селото се наоѓа избирачкото место бр. 1428 кое е сместено во приватна куќа.
Во вториот круг на претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место бил запишан 1 гласач.
Поглед (Апаче)
Поглед (словенечки: Pogled) — населба во Општина Апаче во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Прекмурје. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
Министерство за образование и наука на Македонија
Министерството за образование и наука е министерство во состав на Владата на Република Македонија, според член 23 од Законот за организација и работа на ограните на државната управа (Сл.весник на Р. Македонија бр 59/2000 од 21.07.2000 година).
Министерството за образование и наука ги врши работите што се однесуваат на:
Во состав на Министерството за образование и наука се:
Бирото за развој на образованието има својство на правно лице.
Еленд (Саксонија-Анхалт)
Еленд (Elend) се наоѓа во долината Боде во горниот дел на Харц во централна Германија. Овој дел на долината е познат како Elendstal („Долина Еленд“). Еленд е општина во округот Оберхарц на Брокен во округот Харц во германската покраина Саксонија-Анхалт и се наоѓа на висина од 505 метри. До 1990 Еленд се наоѓал близу внатрегерманската граница.
Мелдред
Мелдред ― лик кој се појавува во книжевните извештаи за послеримска Британија. Тој е идентификуван како поглавар во дел од она што сега е јужна Шкотска во периодот во 6-тиот век. Текстот од дванаесеттиот век упатува на ситен крал по име Мелдредус кој владеел во Твидејл. Селото Дрaмелaр во Пиблшир можеби го добило своето име од него, а неговото седиште можеби било тврдината на замокот Тинис. Тој е интересен како лик во изворните текстови на кои се засноваат артурските романси и потенцијално првиот именуван политички водач поврзан со шкотските граници во послеримскиот период.
Смртта на Лајлокен
Во „Животот на Мерлин Силвестрис“ (Vita Merlini Silvestris), изворен текст од дванаесеттиот век за книжевниот лик Мерлин, Мелдред се прикажува како заробувачот на Лајлокен, воин толку трауматизиран од обемот на колежот на кој сведочи во битката кај Арфдерид (Артурет) во 573 година дека тој се повлекува во Големото каледонско дрво, каде што живее како див човек. Лудилото на Лајлокен го обдарува со дарот на пророштво, а Мелдред го држи заробен во неговата тврдина во Драмелер со надеж дека ќе извлече пророштва кои ќе може да ги искористи во своја полза. За време на преговорите за неговото ослободување, Лајлокен го привлекува вниманието на листот фатен во утробата на кралицата, за кој тој тврди дека е доказ за задачата со нејзиниот љубовник во градината на кралот. Лајлокен го обезбедува неговото ослободување, но кралицата му се одмаздува затоа што ја открила нејзината афера со тоа што договорила да го убијат од заседа и да го убијат банда овчари. Мелдред го погребал Лајлокен во дворот на црквата источно од неговата тврдина, блиску до местото каде што Поусејл Брн се приклучува на реката Твид.
Малдред од Алердејл
Книжевниот Мелдред на Артуровата романса од шестиот век можеби бил вдахнат од многу подоцнежна историска личност, единаесеттиот век Малдред (галски: Máel Doraid) од Алердејл, наведен од „За опсадата на Дурам“ „De obsessione Dunelmi“ како син на тејнот Кринан, веројатно Кринан, игумен на Данкелд, што ќе го направи помлад брат на кралот Данкан I Шкотски. Малдред и неговата сопруга Елдгит, ќерка на Ухтред Храбриот и внука на кралот Етелред Неподготвениот, биле родители на Госпатрик, грофот на Нортумбрија и родоначалник на данбарските грофови.
Вретено (предење)
Вретено – вид алатка на која при рачно предење се намотува преѓата. Предењето со помош на вретено и фурка е најстарата техника на предење која за предење на волна понекаде се задржала до ден-денес.
Опис
Вретеното е дрвено стапче долго околу 40 см, со најголем пречник од околу 1 см кое кон краевите конусно се стеснува во два врвови.
Со вретено можат да се испредат кратки влакна од волна, лен, коноп и памук во цврста и долга нишка – преѓа.
При предењето, очистената и влачената волна најпрво се врзува на фурката, а потоа предачката ја преде така што постепено со прстите извлекува влакна од фурката и со вртење на вретеното ги усукува во континуирана нишка и ја намотува на него.
За порамномерно и побрзо вртење на вретеното, на истото се додавал прешлен кој можел да биде фиксен или да се вади.
Историја
Од праисторијата па сè до средниот век, предењето се вршело со користење само на две алатки, фурката и вретеното.
Најстарите докази за предењето датираат околу 5000 години п.н.е. Роданот, кој е измислен во Индија, во Европа дошол во средниот век и овозможил забрзување на процесот како и поголема рамномерност на преѓата.
Сметачка архитектура
Во електротехниката, компјутерската архитектура е сет од правила и методи коишто ја опишуваат функционалноста, организацијата и имплементацијата на компјутерските системи. Некои дефиниции на компјутерската архитектура кажуваат дека тоа е како опишување на можностите и програмскиот модел на компјутерот но не со конкретна имплементација. Во други описи компјутерската архитектура вклучува дизајн на архитектурата на инструкциски сет, дизајн на микроархитектури, логички дизајн и имплементација.
Историја
Првата документирана компјутерска архитектура била во кореспонденција помеѓу Charles Babbage и Ada Lovelace, опишувајќи го аналитичкиот мотор. Други два примери биле:
Терминот ‘архитектура’ во компјутерската литература се сретнува во делата на Lyle R. Johnson, Mohammad Usman Khan и Frederick P. Brooks, Jr., кои во 1959 биле членови на машински-организациониот дел во главниот истражувачки центар на IBM. Johnson ја имал можноста да напише сопствена истражувачка комуникација за Stretch, суперкомпјутер развиен од IBM за научната лабораторија на Los Alamos. За да се опишат нивоата на детали за дискутирање на луксузно разубавениот компјутер, тој напоменал дека неговите описи на формати, инструкциски типови, хардверски параметри и надградби на брзината биле на нивото ‘системска архитектура’ - термин кои изгледал повеќе корисен од ‘машинска организација’.
Последователно, Brooks, дизајнер на Stretch, започнал со второто поглавје на книга (Planning a Computer System: Project Stretch, ed. W.Buchholz, 1962) со пишување, “Компјутерската архитектура, како и секоја архитектура, е уметност за утврдување на потребите на корисникот на структура и тогаш дизајнирајќи со цел да се задоволат тие потреби нај ефикасно што може со економски и технолошки ограничувања.”
Brooks продолжил со помагање во развивање на IBM System/360 (сега наречен IBM zSeries) линија на компјутери, со кои ‘архитектура’ настанала именка со дефиниција ‘тоа што корисникот треба да го знае'. Подоцна, корисниците на компјутерите започнале да го користат терминот на помалку експлицитни начини.
Првите компјутерски архитектури биле дизајнирани на хартија и директно вградени во финалната хардверска форма. Подоцна, прототипи на компјутерска архитектура биле физички изградени во форма на Transistor-Transistor Logic (TTL) компјутер-како прототипите на 6800 и PA-RISC-тестирани и подсредении, пред да се обврзат на финалната хардверска форма. Од 1990-тите, новите компјутерски архитектури се најчесто ‘изградени’, тестирани и подсредени-во некоја друга компјутерска архитектура во симулатор на компјутерска архитектура; или внатре во FPGA како мек микрообработувач; или и двете-пред да се обврзат на финалната хардверска форма.
Поткатегории
Дисциплината на компјутерска архитектура се има три главни под-категории :
Некои компании кои произведуваат архитектури (како Intel и AMD) користат по фини назнаки:
Дефиниција
Целта е да се дизајнира компјутер кој го максимизира перформаност додека конзумацијата на моќта ја држи во ред, има ниска цена релативна со количината на очекуваниот перформанс и е многу веродостоен. Од овие причини, треба а се земат предвид многу аспекти кои вклучуваат сет дизајн, функционална организација, логички дизајн и имплементација. Имплементацијата вклучува дизајн на интегрирани кола, пакување, енергија и ладење. Оптимизацијата за дизајнот бара познавање од компајлери, оперативни системи, логички дизајн и пакување.
Архитектура на инструкциски сет
Архитектурата - инструкциски сет (ISA) е интерфејс помеѓу софтверот на компјутерот и хардверот и исто така може да се гледа како програмерската гледна точка врз машината. Компјутерите не ги разбираат јазиците на високи нивоа што имаат малку, ако воопшто некои, јазични елементи кои се преведуваат директно во машинските домашни операциски кодови. Обработувачот ги разбира само инструкциите кодирани бројчено, најчесто бинарен код. Софтверските алатки, како компајлерите, преведуваат јазици на високо ниво, како C, во инструкции.
ISA-та на еден компјутер е обично опишана во мала книгичка или памфлет, кој опишува како инструкциите се кодирани. Исто така, можно е да дефинира на кратко мненонични имиња за инструкциите. Овие имиња може да се препознаени од софтверска развојна алатка наречена асемблер. Асемблер е компјутерска програма која што преведува форма на ISA која што може човек да ја разбере во форма што може компјутер да ја разбере. Спротивното од асемблер е исто така широко достапно, обично во дебагери, софтверски програми коишто се користат да изолираат и поправат грешки во бинарни компјутерски програми.
За време на дизајнирањето емулацискиот софтвер може да извршува програби напишани во предложен инструкциски сет. Модерните емулатори кои тестираат можат да мерат време, конзумација на енергија и големина на компајлиран код со цел да одлучат ако одредена архитектура на инструкциски сет ги задоволува своите цели.
Компјутерска организација
Компјутерската организација помага да се оптимизираат производите кои се основаат на перформанс. На пример, софтверските инженери треба да ги знаат обработувачките можности на обработувачите. Тие би требало да го оптимизираат софверот со цел да се добием најдобриот перформанс за најниската цена. Ова може да бара прилично детална анализа на компјутерската организација. На пример, во мултимедиски декодер, дизајнерите можеби би требало да наместат поголемиот дел од податоците да биде испроцесиран од најбрзата податочна патека.
Компјутерската организација исто така помага да се планира селекцијата на обработувачот за одреден проект. На мултимедиските проекти би можело да им треба брз пристап на податоци, додека на надзорниот софтвер би можело да му требаат брзи прекинувања. Понекогаш на одредени задачи им се потребни додатни компоненти. На пример: на компјутер кој може да виртуелизира му е потребен хардвер за виртуелна меморија за меморијата од различните симулирани компјутери не се меша. Компјутерската организација и функција исто така има удел во енергетската конзумација и цена на обработувачот.
Имплементација
Што инструкцискиот сет и микро-архитектурата се опишани, практичната машина мора да биде дизајнирана. Овој дизајнерски процес е нареден Имплементацијата. Имплементацијата вообичаено не се смета како архитектурска дефинициј, туку како инженерство на хардверски дизајн. Имплементацијата може да биде разделена на неколку (не целосно дефинирани) чекори:
( Логичката имплементација ги дизајнира блоковите дефинирани во микро-архитектурата на (примарно) преносното ниво на регистрите и нивотот на логичните порти.
За обработувачите, целиот имплементирачки процес е често наречеден Обработувачкки дизајн.
Дизајнерски цели
Точната форма на компјутерски систем зависи од ограничувањата и целите. Компјутерските архитектури обично разменуваат стандарди, моќ наспроти перформанс, цена, мемориски капацитет, латенција (времето кое што е потребно информацијата да патува до изворот) и проток. Понекогаш други други работи се предвид како, функционалности, големина, тежина, зависност и можност за проширување.
Перформанс
Модерниот компјутерски перформанс и често опишан преку IPC (instructions per cycle;инструкции во циклус). Ова ја мери ефикасноста на архитектурата при брзината на клок. Бидејќи побрз клок прави побрз компјутер, ова е корисно и широко користено мерење. Историските компјутери имале ниски IPC мерки (0.1). Едноставните модерни обработувачи лесно достигнуваат близу 1. Суперскаларните обработувачи можад да достигнат од 3 до 5 со извршување неколку инструкции во циклус на клокот. Повеќејадрените и векторските обработувачи можат да го помножат пова со дејстување многу на податоците во инструкцијата, коишто имаат повеќе обработувачи како извршуваат паралелно.
Да се бројат инструкциите на машинскиот јазик би било погрешно разбрано бидејќи тие работат варирачки во различни ISA. ‘Инструкцијата’ во стандардните мерки не се брои како реална ISA машинска инструкција туку како историска единица за мерка, обично заснована на брзината на VAX компјутерската архитектура.
Историски, многу луѓе ја мереле компјутерската брзина врз основа на клокот (обично во MHz или GHz). Ова се референцира на циклусите во секунда на главниот клок на обработувачот. Но, оваа метрика е малце погрешно разбрана бидејќи машината со поголема рата на клок не секогаш има подобар перформанс. Како резултат на ова, произведувачите се имаат тргнато од помислата на брзината на клокот како мерка за перформанс.
Други фактори влијаат вр брзината, како мешавината од функционални мерки, брзини на bus, достапна меморија и типот и редот на инструкциите во програмите кои работат.
Во типичек домашен компјутер, наједноставниот, нај доверливиот начин да се забрза перфромансот обично е да се додаде меморија со случаен пристап (RAM). Повеќе RAM ја зголемува можноста дека програмата нема да има потреба од преместување меморија од дискот за да се услужи. Дискот е обично 10.000 пати поспор од RAM-от бидејќи има механички делови кои ги користи за да пристапи на податоците.
Има два главни типа на брзина: латенција и проточност. Латенцијата е времето помеѓу почетокот и крајот на процесот. Проточност е количината на завршена работа за единица време. Латенција на прекинување е гарантираното максимално време за одговор на системот за електронски настан (пример: кода дискот престанува да преместува податоци).
Во перформансот имаат удел широк дел на дизајнерски избори, на пример: pipeline-ирање на процесо обично прави латенцијата да е полоша (поспора) но го прави протокот подобар. Компјутерите кои контролираат мапинерија обично имаат потреба од ниски латенциски прекинувања. Овие компјутери оперираат во околини со реално време и не успеваат доколку операциите не се завршени во специфично време. На пример: компјутерски контролирани кончници мора да почнат со кочење предвидено, кратко време откако педалата е притисната.
Перформансот на компјутер може да биде измерена со помош на други метрики во завист на неговиот апликативен домен. Систем може да биде обработувачкки приврзан (пресметки на бројки), приврзан со I/O (веб-хостирани апликации) или приврзан мемориски (како видео уредување). Конзумацијата на енергија е важно нешто на опслужувачите, лаптопите и мобилните уреди.
Бенчмаркингот пробува да ги земе сите овие фактори во пресметка со мерење на времето што на еден компјутер би му требало да пројде низ серија програми. Додека бенчмаркингот покажува силни страни, не секогаш помага при избор на компјутер. Често измерените машини се делат на различни мерки. Пример: еден систем би можел да се справи со научни апликации брзо, додека некој би можел да рендерира видео игри побрзо. Понатака, дизајнерите може да таргетираат и додадат специјални функционалности на нивните производи, низ хардвер и сфотвер, кои дозволуваат специфичен бенчмарк да се извршува побрзо но да не нудат слични предности на генерални задачи.
Конзумација на енергија
Конзумацијата на енергија е уште една мерка што е важна за модерните компјутери. Ефикасноста на моќта може често да биде заменета за брзина или пониска цена. Типичната мерка во овој случај е MIPS/W (милиони инструкции во секунда при еден ват).
Техеранска конференција
Техеранската конференција (под кодно име Еурека ) била стратешки состанок на Јосиф Сталин, Франклин Д. Рузвелт и Винстон Черчил од 28 ноември до 1 декември 1943 година, по англо-советската инвазија на Иран. Се одржала во амбасадата на Советскиот Сојуз во Техеран, Иран ( Персија). Тоа била прва од конференциите од Втората светска војна на сојузничките водачи на „Големата тројка“ (Советскиот Сојуз, Соединетите држави и Велика Британија). Внимателно ја следеле Конференција во Каиро, што се одржала на 22-26 ноември 1943 година, и’ претходела на конференциите на Јалта и Потсдам во 1945 година. Иако тројцата лидери пристигнале со различни цели, главниот исход на конференцијата во Техеран била посветеноста на западните сојузници да отворат втор фронт против нацистичка Германија. Конференцијата се осврнала и на односите на „Големата тројка“ со сојузниците Турција и Иран, операциите во Југославија и против Јапонија и предвиденото повоено решение. Засебен протокол потпишан на конференцијата ветил дека „Големата тројка“ ќе ја признаат независноста на Иран.
Сметачка архитектура
Конзумација на енергија
Модерните кола имаат помалку енергија при транзистор како што бројот на транзистори при чип расте. При тоа, ефикасноста на моќта има пораснато со важност. Неодамнешните обработувачкки дизајни како Haswell на Intel даваат поголем нагласок на зголемување на ефикасноста на енергијата. Исто така, во светот на вградени компјутери, ефикасноста на енергијата одамна е и ќе остане важна цел, веднаш до протокот и латенцијата.
Промени во барањето на потрошувачите
Зголемувања во јавно-слободните брзини на клокови релативно пораснаа споро во изминатите години со почит до големи скокови во конзумација на енергија и побарувачката на минитуризацијата. Во споредба со експоненционалното растење со истата претходна временска рамка, брзините на обработувачите полека се зголемени помеѓу 3 GHz (2006) и 4 GHz (2014). Силна побарувачка поттикната од мобилната технологија го смени фокусот на подобрување на обработката со цел да се достигне подолг живот на батеријата и намалување во големината на истата. Значајни намалувања во конзумацијата на енергијата, достигнувајќи 50% презентирани од Intel со нивното пуштање на Haswell микроархитектурата; беа 10-20 вати наспроти 30-40 во претходниот модел. Како плус, севкупниот перформанс се подобрил низ повеќејадрените паралелизирачки операции кои достигнуваат подобро одговорни и ефиксасни протоци со едно јадрени циклуси низ целиот систем. Со делење на работата низ повеќе јадра, архитектите на системите постигнуваат многу повеќе од ‘замислениот перформанс’ без да имаат потреба од 8–10 GHz-ни обработувачи.
Техеранска конференција
Прелудиум
Сталин не сакал да ја напушти Москва и не бил е подготвен да ризикува патувањсо о авио, додека Рузвелт бил физички инвалид и патувањето му било е тешко. Черчил бил страствен патник и, како дел од тековната серија конференции за време на војната, веќе се имал состанато со Рузвелт пет пати во Северна Америка и двапати во Африка, а исто така имал и два претходни состаноци со Сталин во Москва. Со цел да се договори оваа итно потребна средба, Рузвелт се обидел да го убеди Сталин да отпатува за Каиро. Сталин ја одбил оваа понуда и исто така нуди да се состане во Багдад или Басра, конечно се согласил да се состане во Техеран во ноември 1943 година.
Зборник на трудови
Конференцијата требала да се одржи во 16:00 часот на 28 ноември 1943 година. Сталин пристигна многу порано, за кратко и Рузвелт, донесен со инвалидска количка од неговото сместување во непосредна близина на местото. Рузвелт, кој поминал 11,000км да присуствува и чие здравје веќе се влошувало, го пречекал Сталин. Ова било прв пат да се сретнат. Черчил, шетајќи со својот генерален персонал од нивните сместувачки места, пристигнал половина час подоцна. Според Чарлс Болен, преведувач за Рузвелт, Рузвелт бил придружуван од Аверел Хариман и Хари Хопкинс. Сталин бил придружуван од Вјачеслав Молотов и Климент Ворошилов. Черчил ги донел Ентони Еден и Лорд Исмеј, а преведувач му бил мајор Артур Бирс. Бидејќи Сталин се залагал за втор фронт од 1941 година, тој бил многу задоволен и сметал дека ја постигнал својата главна цел за состанокот. Продолжувајќи, Сталин се согласил да влезе во војна против Јапонија откако Германија ќе биде поразена.
"Сталин се залагаше за промена на источната граница на Полска со Советскиот Сојуз за да одговара на линијата поставена од британскиот министер за надворешни работи лорд Керзон во 1920 година. Со цел да се компензира Полска за загубата на територијата, тројцата лидери се согласија да ја преместат германско-полската граница до реките Одра и Ниса. Оваа одлука не беше официјално ратификувана, сè до Конференцијата во Потсдам во 1945 година."
Лидерите потоа се свртеле кон условите под кои западните сојузници ќе отворат нов фронт со инвазија во северна Франција (Операција надвладетел), како што Сталин притискал од 1941 година. До оваа точка, Черчил се залагал за проширување на заедничките операции на британските, американските и комонвелтските сили во Средоземното Море, бидејќи отворањето на нов западен фронт било физички невозможно заради недостаток на постојни патишта за испорака, оставајќи ги Средоземјето и Италија како одржливи цели за 1943 година. Било договорено Операцијата надвладетел да биде започната од американските и британските сили до мај 1944 година и Сталин да ги поддржува сојузниците со истовремена голема офанзива на источниот фронт на Германија (операција Баграција) за пренасочување на германските сили од северна Франција.
Исто така, се дискутирало и за дополнителни офанзиви со цел да се надополни преземањето на операцијата Оверлорд, вклучително и можна сојузничка инвазија на јужна Франција пред слетувањето во Нормандија, со цел привлекување на германските сили од северните плажи, па дури и можен удар на северниот врв на Јадранот, да ги заобиколи Алпите и да вози кон Виена. Во секој случај, секој план би се потпирал на сојузничките поделби ангажирани против германската армија во Италија за време на конференцијата.
"Трите влади сфаќаат дека војната предизвика посебни економски тешкотии за Иран и сите се согласија дека ќе продолжат да и бидат на располагање на Владата на Иран, ќе и бидат економска помош колку што можат, имајќи ги предвид тешките барања што им ги поставуваат нивните светски воени операции и светски недостиг на транспорт, суровини и материјали за цивилна потрошувачка."
Детално се дискутирало за Иран и Турција. Рузвелт, Черчил и Сталин се согласиле да ја поддржат иранската влада, како што се однесува во следната декларација:
Покрај тоа, од Советскиот Сојуз се барало да и вети поддршка на Турција доколку таа влезе во војна. Рузвелт, Черчил и Сталин се согласиле дека исто така ќе било најпожелно ако Турција влезе на страната на сојузниците пред да истече годината.
Вечерата
Пред состанокот на Тројната вечера на 29 ноември 1943 година на Конференцијата, Черчил му подарил на Сталин специјално нарачан церемонијален меч („мечот од Сталинград“, направен во Шефилд), како подарок од кралот Џорџ Шести на граѓаните на Сталинград и Советскиот Сојуз луѓе, во знак на сеќавање на победата на Советскиот Сојуз во Сталинград. Кога Сталин го примил обвиткуваниот меч, го зел со двете раце и ја бакнал канијата. (Потоа му го предал на маршалот Климент Ворошилов, кој погрешно се справил со него - мечот паднал на земја.)
"„Без американските машини, Обединетите нации никогаш не ќе можеа да ја добијат војната.“"
Сталин предложил да се убијат 50.000–100.000 германски офицери за Германија да не може да планира нова војна. Рузвелт, верувајќи дека Сталин не е сериозен, се пошегувал дека „можеби 49.000 би биле доволни“. Черчил, сепак, бил револтиран и го осудил „ладнокрвното погубување на војниците кои се бореле за својата земја“. Тој рекол дека треба да бидат судени само воени злосторници во согласност со Московскиот документ, што тој самиот го напишал. Тој излетал од собата, но го вратил Сталин, кој рекол дека се шегувал. На Черчил му било мило што Сталин попуштил, но мислел дека Сталин ги тестира водите.
Три сили се спојуваат
На 1 декември 1943 година, тројцата водачи се собрале и дале декларации и преговарале за следните воени заклучоци на конференцијата.
Декларацијата на трите сили во врска со Иран:
Иран одела во војна со Германија, заеднички непријател на трите сили. Сталин, Черчил и Рузвелт се осврнале на прашањето за посебните финансиски потреби на Иран за време на војната и можноста за потреба од помош по војната. Трите сили прогласиле дека продолжуваат да даваат помош на Иран. Владата на Иран и трите сили постигнуваат договор во рамките на сите несогласувања за одржување на независноста, суверенитетот и интегритетот на Иран. Соединетите држави, СССР и Велика Британија очекувале Иран да ги следи другите сојузнички нации за воспоставување мир откако ќе заврши војната, а за ова било договорено откако се објавила декларацијата
Заклучоци:
Политички одлуки:
Сталин и Черчил разговарале за идните граници на Полска и се населиле на Керзоновата линија на исток и на линијата Одра-Источна Ниса на запад. Рузвелт побарал да се изземе од каква било дискусија за Полска, заради ефектите од каква било одлука врз полските гласачи во САД и претстојните избори во 1944 година. Оваа одлука не била ратификувана сè до Конференцијата во Потсдам во 1945 година.
Резултати
Комунистичките партизани под водство на Тито ја презеле власта во Југославија бидејќи Германците постепено се повлекле од Балканот во 1944–45 година.
Турскиот претседател се состанал со Рузвелт и Черчил на конференцијата во Каиро во ноември 1943 година и ветил дека ќе влезе во војна кога неговата земја ќе биде целосно вооружена. До август 1944 година Турција ги прекинала односите со Германија. Во февруари 1945 година, Турција објавила војна на Германија и Јапонија, што можеби бил симболичен потег што и дозволил на Турција да се приклучи кон идните Обединетите нации.
Операција Оверлорд
Рузвелт и Сталин поминале голем дел од конференцијата во обиди да го убедат Черчил за да се посветат на инвазијата на Франција, конечно успевајќи на 30 ноември, кога Рузвелт ја најавил инвазијата во мај 1944 година Ова му се допаднало на Сталин, кој вршел притисок врз неговите сојузници да отворат нов фронт на запад за да се ублажи притисокот врз неговите трупи. Оваа одлука можела да биде најкритична за остварување од оваа конференција, но бидејќи бил постигнат посакуваниот ефект на олеснување на советските трупи, по што дошло до советска офанзива и напредување кон Германија, бран кој Хитлер не можел да го запре.
Поделба на Германија
Меѓу учесниците постоело заедничко гледиште дека Германија ќе морала да се подели по војната, а страните да се разликуваат по бројот на поделби потребни за да се неутрализира нејзината способност да војува. Додека бројките што биле предложени варирале широко и никогаш не се реализирале, моќта делотворно ќе ја поделела модерна Германија на два дела до крајот на Студената војна. За време на една вечера, Черчил го испрашал Сталин за неговите повоени територијални амбиции, на што Сталин одговорил: „Нема потреба во моментов да зборуваме за какви било советски желби, но кога ќе дојде време ќе зборуваме“.
Советско влегување во Тихоокеанската војна
На 29 ноември, Рузвелт му поставил на Сталин пет прашања во врска со податоците и разузнавачките информации во врска со јапонските и сибирските пристаништа и за воздушните бази во Поморските провинции за 1000 тешки бомбардери. На 2 февруари, Сталин му рекол на американскиот амбасадор дека Америка може да управува со 1.000 бомбардери од Сибир откако Советскиот Сојуз и објавил војна на Јапонија (Владивосток е на рускиот Далечен Исток, а не на Сибир).
Наводен заговор за атентат
Според советските извештаи, германските агенти планирале да ги убијат водачите на „Големата тројка“ на Конференцијата во Техеран, но го прекинале атентатот додека тој бил сè уште во фаза на планирање. Народниот комесаријат за внатрешни работи (НКВР), единица за контраразузнавање на СССР, најпрво го известила Мајк Рејли, шефот за безбедност на Рузвелт, за осомничениот заговор за атентат неколку дена пред доаѓањето на Рузвелт во Техеран. Рејли отишол во Техеран неколку дена порано за да ги процени безбедносните проблеми и да ги истражи потенцијалните патишта од Каиро до Техеран. Непосредно пред Рејли да се врати во Каиро, НКВР го известила дека десетици Германци биле фрлени во Техеран со падобран претходниот ден. Осомничените германски агенти планирале да ги убијат водачите на „Големата тројка“ на конференцијата во Техеран.
Кога првично се дискутирало за сместување за сместување, и Сталин и Черчил упатиле покани до Рузвелт, барајќи од него да остане со нив за време на состанокот. Сепак, Рузвелт сакал да го избегне сценариото каде треба да бира еден сојузник пред друг и одлучил дека е важно да остане во американската легација за да остане независен. Рузвелт пристигнал во Техеран на 27 ноември 1943 година и се сместил во американската легија. Близу до полноќ, Вјачеслав Молотов, главниот соработник на Сталин, ги повикал Архибалд Кларк-Кер (британскиот амбасадор во Советскиот Сојуз) и Аверел Хариман (американскиот амбасадор во Советскиот Сојуз) во советската амбасада, предупредувајќи ги на атентат против Рузвелт, Черчил и Сталин. Молотов ги известил дека биле приведени неколку атентатори, но пријавил дека дополнителни убијци се на слобода и изразил загриженост за безбедноста на претседателот Рузвелт. Молотов советувал дека Рузвелт требал да биде преместен во безбедноста на британската или советската амбасада.