cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Битка кај Саламина (306 п.н.е.)
Поморската битка кај Саламина се случила 306 п.н.е. близу Саламина (Кипар). Била поморска битка помеѓу флотите на Птоломеј I од Египет и Деметриј, двајцата дијадоси, наследници на Александар Македонски. Битката ја добил Деметриј, по што го завладеал Кипар.
Сердика (тврдина)
Сердика е остаток од тврдина кој се наоѓа во градот Софија, Бугарија. Наоѓалиштето е изграден во периодот од 177-180 година, во времето на римскиот цар Марко Аврелиј и Комод. Градот Сердика е поранешното име на денешната бугарска престолнина. Во неа се влегувало преку четирите градски порти. Овој комплекс се наоѓа во строгиот центар на градското метро.
Историја
Сердика била претворена во тврдина од императорот Марко Аурелиј. Тврдината имала кружни и триаголни кули, и четири порти кои биле заштитени со бастион од двојни кули. Се претпоставува дека тврдината најпрво имала четириаголна форма, а од внатрешната страна постоел пат кој бил наречен „интервалум“. Градежниот знак за изградба на ѕидот на тврдината е речиси целосно зачуван. Се наоѓа на западната порта на Сердика и јасно сведочи за времето кога е поставен:
''„Добар ден! Великите и божествени цареви - Марко Аурелиј Антониј Август, победник на Германците и на Сарматите, татко на татковината, големиот свештеник, и Луциј Аурелиј Комодус Август, победник на Германците и на Сарматите, ги изградија ѕидините на Среднополис, кога гувернер на провинцијата Тракија беше Азелиј Емилијан.“''
На површина од околу 16,5-17,5 хектари и заградена со ѕидови, тврдината немала услови за развој, па затоа уште во тоа време многу згради и храмови биле изградени надвор од ѕидините. Првиот ѕид на тврдината бил сериозно оштетен во 3 век од нашата ера, а бил обновен во 4 век со надградбата на делот од ѕидот (таканаречен „опус микстум“), додека аголот на северозападниот дел бил затрупан.
Вториот надворешен ѕид со кружни и правоаголни кули од север, бил изграден од императорот Константин Велики (306-337), на површина од уште 85 хектари. Градските ѕидини биле многу оштетени при опустошување на градот од страна на Готите во 3 век и од страна на Хуните во 5 век. За време на императорот Јустинијан I (527-565 г.) тврдината Сердика била обновена: направен е појас од тули и триаголни кули, што се потврдува со изјавата на Прокопиј Цесариски за зајакнувањето на Софија. Ѕидот добил потпора, поради што станал уште поголем и длабок речиси два метри, а меѓу старите кружни кули, долги 50 метри крај ѕидот, биле изградени нови триаголни кули. Потоа, во 6 век, бастионите на портите на Сердика станале петаголни.
На 9 април 809 година – Велигден, граѓаните ги отвориле портите, бидејќи биле под опсада од страна на кнезот Крум, по што Сердика била припоена кон Бугарија. Се сметало дека кнезот Крум ја урнал тврдината и речиси го истребил населението, но податоците добиени од археолошките ископувања покажуваат дека ова не е точно.
Уривањето на ѕидините од тврдината се случило во 14 век, кога Турците ја презеле власта во Софија. Северно од западната порта постои длабока дупка во ѕидот, што се смета дека е од времето кога Турците се пробивале во градот. Во 1432 година, францускиот витез Бернтрандон де ла Брокиер враќајќи се од светите места, поминал низ Софија и го опишал градот што го нарекол „најубавиот град во цела Бугарија“, додавајќи дека населението е бугарско и дека чека помош однадвор за да се ослободи. Од неговите записи се потврдува дека ѕидините биле значително оштетени во тоа време.
Во 1969 година со изградбата на метрото, била направена првата значителна реставрација и презентација на дел од тврдината.
Особености
Сердика има три ѕидини, градени во текот на различни периоди. Ископувањата покажуваат дека градот бил многупати разурнуван од Готи, Хуни, Авари, Словени, Бугари и Турци, а поголемиот дел од урнатините не биле поправани.
Источниот дел на тврдината се протега од паркот пред хотел „Рила“ до минералниот извор меѓу улиците „Сердика“ и „Искар“. Источното предградие се протегало до местото каде денес е црквата „Св. Софија“, каде се наоѓал антички театар, кој подоцна служел како амфитеатар.
Северниот дел од ѕидините е блиску до аголот на улицата „Екзарх Јосиф“ и булеварот „Кнегиња Марија-Лујза“, а оттаму минува под трговскиот центар „Хали“. Од северното предградие на Сердика откриени се фрагменти од големи згради.
Западниот дел од ѕидините е во насока на улиците „Вашингтон“ и „Лавеле“ и доаѓа до денешната Судска палата. Западната порта може да се види делумно под нивото на улицата „Вашингтон“, во дворот на новата католичка катедрала. При истражувања на западното предградие, пронајдена е голема трикорабна базилика и две римски гробници, а потоа биле откриени уште пет гробници.
Се претпоставува дека во Сердика се влегувало низ четири градски порти, и дека на секоја од нив на голем блок стоел натпис на кој биле запишани информации за изградбата. Во метрото е изложен еден од тие блокови, оној од северната порта.
Кулите што се наоѓале во внатрешноста на тврдината биле триаголни и кружни, а кај портите биле петаголни. Растојанието меѓу кулите во западниот и јужниот дел е 200 римски фуса (59,20 м), а во источниот се претспоставува дека било околу 44 м.
Тврдината била во делот кој денес го обележуваат улиците „Леге“, „Алабин“, „Позитано“, „Вашингтон“, „Екзарх Јосиф“ и „Сердика“. Во 6 век ги имала следните размери: ширината во правец исток-запад била 337,80 м, а во правец север-југ должината била 562,20 м. Откриен е дополнителен внатрешен ѕид кај источната и западната порта.
Заради растењето на градот од север бил изграден и трет внатрешен појас. Северниот дел од новиот ѕид минува низ денешните улици „Козлодуј” и „Клокотница“, до североисточниот агол на „Козлодуј” и „Веселец”, а на северозапад до улиците „Козлодуј” и „Охрид”. Од овие места ѕидот продолжува кон југ преку реката, но не се знае како се спојувал со старата тврдина. Датирањето на двата внатрешни ѕида не е потврдено, но се однесува на периодот меѓу владеењето на Константин I Велики и Јустинијан I Велики.
Надвор од тврдината биле откриени различни видови на утврдување: квадрибург во Орландовци, голем доцноантички христијански комплекс во Лозенец над јужниот парк, римски вили каде што денес се наоѓа Медицинската академија, населбата Стефан Караџа, станицата Искар, населбата Филиповци, Обелја, и во населбата Хаџи Димитар. .
Чадир-Лунга
Чадир-Лунга (исто иЧадр-Лунга; гагауски: Çadır-Lunga) — град во Гагаузија, Молдавија. Градот има население од 19.401 жител, од кои 14.294 се гагаузи, 734 молдавци, 951 украинци, 1.552 руси, 1,510 бугари, 7 евреи, 8 полјаци, 166 Роми, и 179 други/неизјаснети. Градот е збратимен со Серпухов, Русија.
Синхроно вртење
Синхроно вртење (усогласено вртење, гравитациско врзување или зафатено вртење) — појава кога едно астрономско тело при орбитирањето е секогаш завртено со исто лице кон телото околу кој орбитира. Ова е познато како синхронизирано вртење: вртежниот период околу својата оска на синхроно врзаното тело е еднаков на орбиталниот период околу другото тело. На пример, Месечината е секогаш свртена со истата страна кон Земјата, иако има мали варијации бидејќи орбитата на Месечината не е совршен круг. Најчесто, само сателитот е синхроно врзан за поголемото тело. Меѓутоа, ако разликата во масата помеѓу двете тела и растојанието меѓу нив се релативно мали, синхроното вртење (врз другото) може да го врши било кое тело; таков е случајот со Плутон и Харон.
Овој ефект се јавува кога заемното гравитациско дејство на две астрономски тела го забавува вртењето на едното тело додека не настане синхроно вртење. Во текот на милиони години, силите на взаемните дејства ги менуваат нивните орбити и вртежна брзина како резултат на размената на енергија и губењето на топлина. Кога едно од телата ќе се најде во состојба во која веќе нема нето промена во неговата стапка на вртење за време на целосната орбита, се вели дека е синхроно врзано. Телото се стреми да ја задржи оваа состојба, а за да ја напушти треба да додаде енергија во системот.
При синхроно вртење не секогаш има и синхронизирано вртење. Таков е примерот со Меркур, оваа синхроно врзана планета ротира трипати околу својата оска на секои две обиколки околу Сонцето, 3:2 резонанца вртење-обиколка. Во посебен случај кога орбитата е речиси кружна и оската на вртење на телото не е многу навалена, како кај Месечината, синхроното вртење предизвикува истата полутопка на телото кое орбитира постојано да е свртена кон другото тело. Сепак, може да има мало отстапување поради варирање на орбиталната брзина на зафатеното тело и наклонетоста на неговата оска на вртење.
Механизам
Да земеме како пример две коорбитални тела, A и Б. Промената на брзината на вртење која е неопходна за синхроно вртење на телото Б со поголемото тело A е предизвикана од вртежниот момент со кој дејствува гравитацијата од A врз испакнатините што ги предизвикала на B преку плимни сили.
Гравитациската сила од телото А врз Б варира во зависност од растојанието; таа е најголема на најблиската површина до А и најмала на најоддалечената површина. Ова создава гравитациски градиент низ телото Б што малку ќе ја измени неговата рамнотежна форма. Телото Б ќе се издолжи по оската насочена кон А, и обратно, ќе се сплосне во ортогоналните насоки на оваа оска. Испупчувањата се познати како плимни испакнатини. (Кај Земјата, ваквите испакнатини можат да достигнат поместување до околу 0,4 метри). Кога B сè уште не е синхроно врзан, испакнатините се преместуваат по неговата површина поради орбиталните движења, при што една од двете „високи“ плимни испакнатини се преместува во близина на точката која е најблиска до телото А. За големите астрономски тела кои се речиси сферични поради сопствената гравитација, плимното деформирање создава издолжен сфероид, т.е. осино симетричен елипсоид кој е издолжен по неговата главна оска. И помалите тела се деформираат, но тоа е поретко.
Материјалот од Б пружа отпор на ова периодично преобликување предизвикано од плимната сила. Всушност, потребно е одредено време за Б да се преобликува во форма на гравитациона рамнотежа, и за тоа време веќе формираните испакнатини се преместуваат на одредено растојание од А-Б оската поради вртењето на Б. Гледано од далеку, точките на максимална испакнатост се поместени од оската насочена кон А. Ако вртежниот период на Б е пократок од неговиот орбитален период, испакнатините се преместуваат пред оската насочена кон А во насока на вртење, а ако вртежниот период на Б е подолг, испакнатините заостануваат.
Бидејќи испакнатините се сега поместени од А-Б оската, гравитациското привлекување од А на масата во нив предизвикува вртежен момент на Б. Вртежниот момент на испакнатината свртена кон А дејствува кон усогласување на вртењето на Б со неговиот орбитален период, додека "задната“ испакнатина, која е свртена во обратна насока од А, делува во спротивна смисла. Сепак, испакнатината на страната свртена кон А е поблиску до А од задната испакнатина за растојание приближно еднакво на пречникот на Б, и затоа гравитациската сила и вртежен момент кај неа се малку поголеми. Поради ова, нето вртежниот момент од двете испакнатини, секогаш е во насоката која дејствува кон синхронизирање вртењето на Б со неговиот орбитален период, што на крајот доведува до синхроно вртење.
Орбитални промени
[[Податотека:Tidal_acceleration_principle.svg|мини|300x300пкс| Во (1), сателит орбитира во иста насока (но побавно) на вртење со неговото родителско тело. Поблиската плимна испакнатина (црвена) го привлекува сателитот посилно од подалечната испакнатост (сина), со што ја забавува вртењето на родителот а истовремено додава нето позитивна сила (стрелките со точки ја покажуваат силата во нивните компоненти) во насока на орбитата, носејќи го во повисока орбита (плимно забрзување).
Во (2) со обратно вртење, нето силата се спротивставува на насоката на сателитот на орбитата, и таа се намалува (плимно успорување).]] Во овој процес аголниот импулс е зачуван за целиот А-Б систем, така што кога Б ќе успори и ќе го изгуби вртежниот аголен импулс, неговиот орбитален аголен импулс се засилува за слична количина (исто така има и некои помали ефекти врз вртењето на А). Ова предизвикува забрзување на обиколувањето на Б околу А пропратено со со неговото вртежно забавување. Во другиот случај кога Б ротира пребавно, синхроното вртење ја забрзува неговата обиколка и ја намалува неговата револуција.
Зафат на поголемото тело
За тела кои имаат слична големина, ефектот подеднакво ќе влијае на двете тела, и тие може плимно меѓусебно да се зфатат за многу пократок временски период. Таков пример е џуџестата планета Плутон и нејзиниот сателит Харон. Таму, Харон е видлив само од една полутопка на Плутон и обратно.
Занесени орбити
Кај орбити со поголема занесеност, стапката на вртење се стреми да се зафатат со орбиталната брзина кога телото е во периапсида, која што е точка на најсилно плимно дејство помеѓу двете тела. Ако телото што орбитира има придружник, ова трето тело може да предизвика стапката на вртење на матичното тело да осцилира. Ова взаемно дејство, исто така, може да доведе до зголемување на орбиталното занесување на телото кое кружи околу примарното – ефектот е познат како пумпање на занесувањето.
Во одередени случаи кога орбитата е занесена, а плимниот ефект е релативно слаб, помалото тело може да добие таканаречена вртежно-орбитална резонанца, наместо да биде синхроно врзано. Овде, односот на вртежниот период на телото кон неговиот орбитален период е проста дропка различна од 1:1. Добро познат е случајот на вртење на Меркур, која е зафатат со сопствената орбита околу Сонцето во 3:2 резонанца.
Многу вонсончеви планети (особено оние блиску до ѕвездата) се очекува да бидат во вртежно-орбитална резонанца повисока од 1:1. Земјовидна планета слична на Меркур може, на пример, да биде зафатена во 3:2, 2:1 или 5:2 вртежно-орбитална резонанца, со веројатност секоја од овие да зависи од орбиталното занесување.
Месечини
Синхроното вртење кај астероидните месечини е во голема мера непознато, но се очекува бинарните системи со блиски орбити да бидат синхроно врзани, како и контактните бинарни системи.
Земјината Месечина
Кај Месечината вртењето и обиколката се синхроно врзани, така што од Земјата секогаш се гледа истата полутопка на Месечината. Далечната страна на Месечината не била видена до 1959 година, кога биле направени фотографии од поголемиот дел од далечната страна од советското вселенско летало Луна 3.
Кога Земјата се гледа од Месечината, изгледа како да Земјата не се движи по небото, туку цело време стои на истото место ротирајќи околу сопствената оска.
И покрај тоа што вртежните и орбиталните периоди на Месечината се зафатени, од Земјата може да се види околу 59 проценти од вкупната површина на Месечината (со повторени набљудувања), поради феноменот на либрација и паралакса. Либрациите се првенствено предизвикани од промените во орбиталната брзина на Месечината поради занесувањето на нејзината орбита: ова овозможува да се видат уште околу 6° долж нејзиниот периметар од Земјата. Паралаксата е геометриски ефект: на површината на Земјата не се наоѓаме на замислената линија кој поминува низ центрите на Земјата и Месечината, и поради тоа можеме да видиме малку (околу 1°) повеќе од далечната страна на Месечината кога таа е на нашиот локален хоризонт.
Планети
Порано се мислело дека Меркур е во синхроно вртење со Сонцето. Тоа било така затоа што секогаш кога Меркур бил во положба за набљудување, со истата страна бил свртен навнатре. Преку радарски набљудувања во 1965 година се испоставило дека Меркур има 3:2 вртежно-орбитална резонанца, ротирајќи трипати околу својата оска на секои две обиколки на Сонцето. Моделирањето покажало дека Меркур бил уловен во состојба на 3:2 вртежно-орбитална резонанца многу рано во својата историја, во рок од 20 (а најверојатно од дури 10) милиони години по неговото создавање.
Интервалот од 583,92 дена помеѓу две приближувања на Венера до Земјата е еднаков на 5,001444 Венерини сончеви денови, и затоа изгледа дека приближно истото лице е свртено кон Земјата при секое приближување. Дали оваа врска настанала случајно или е резултат на некој вид синхроно вртење со Земјата, не е познато.
Вонсончевата планетата Проксима Кентаур б, откриена во 2016 година, која кружи околу Проксима Кентаур, речиси е сигурно дека е синхроно врзана, или во синхронизирано вртење или во 3:2 вртежно-орбитална резонанца како онаа на Меркур.
Една форма на претпоставени синхроно врзани егзопланети се очно јаболко планетите, кои пак од своја страна се поделени на „жешки“ и „ладни“ очно јаболко планети.
Временски период
Проценка на времето потребно за синхроно вртење на телото може да се добие со помош на следнава формула:
каде
Q и k_2 обично се непознати освен за Месечината, која има. За груба проценка, обично се зема дека (можеби традиционално, со ова се добива преценето време на зафат), и
Дури и ако големината и густината на сателитот се познати, остануваат многу други параметри кои мора да се проценат (особено ω, Q и μ ), така што сите пресметани времиња на зафат се очекува да бидат неточни, дури и до фактор десет. Понатаму, за време на фазата на синхроното вртење, големата полуоска a може да биде значително поразлична од онаа која постои денес поради плимното забрзување кое следело, а времето на зафат е многу чувствително на оваа вредност.
Поради високата несигурност, горенаведените формули може да се поедностават за да се добие помалку гломазна формула. Ако претпоставиме дека сателитот е сферичен,, и разумно е да се претпостави дека за една обиколка биле потребни 12 часа во почетната незафатена состојба (повеќето астероиди имаат вртежни периоди од околу 2 часа до околу 2 дена)
каде што масата е изразена во килограми, растојанието во метри и \mu во њутни на квадратен метар; \mu може грубо да се земе како 3  N · m −2 за карпести тела и 4  N · m −2 за ледени тела.
Ако има зафат на примарното тело со неговиот сателит како во случајот со Плутон, параметрите на сателитот и примарното тело може да се заменат.
Ако претпоставиме дека другите параметри се еднакви (како на пр Q и \mu), една голема месечина побрзо ќе се зафати од помала месечина на исто орбитално растојание од планетата затоа што m_s\,се зголемува на трет степен од полупречникот на сателитот R. Ваков пример може да има во системот на Сатурн, каде што Хиперион не е синхроно врзан, додека поголемиот Јапет е синхроно врзан иако орбитира на поголема оддалеченост. Но, ова не е доразјаснето затоа што Хиперион е под силно влијание на блискиот Титан, кој го принудува да има хаотично вртење.
Горенаведените формули за временскиот период на зафат може да бидат неточни поради големината на магнитудата, бидејќи тие ја игнорираат зависноста од честотата на k_2/Q. Уште поважно е тоа што тие не можат да се применат за вискозни бинарни системи (двојни ѕвезди или двојни астероиди кои се остатоци), бидејќи ротационо орбиталната динамика на таквите тела претежно е дефинирана со нивната вискозност, а не цврстина (ригидност).
Сончев Систем
Врз основа на споредбата помеѓу веројатното време потребно за да се зафати телото со неговото примарно тело и временскиот период во кој тоа ја задржало својата сегашна орбита (споредено со староста на Сончевиот Систем за повеќето планетарни месечини), се смета дека некои месечини се зафатени. Сепак, нивните ротации не се познати или се недоволно познати. Такви се:
Пуерто Монт
Пуерто Монт (шп. Puerto Montt) — град во Чиле, администратвен центар на регионот Лос Лагос.
Население — 175 938 (2002). Површина — 1.673 км². Густина — 110 ж/км²
Мелеарди
Мелеарди е населба во крајниот западен дел на градот Гостивар. Населбата Мелеарди се комплексот на згради од фасадна цигла и жолти згради веднаш од левата страна на автопатот Скопје - Охрид. Мелеарди е првата населба од главниот влез на Гостивар кон центарот, во неа се влегува преку надвозникот што од лево врти кон населбата Мирдита и селото Врапчиште, а од десна страна се оди кон центарот минувајќи токму низ Мелеарди. Од центарот на градот е одделена со индустриската пруга за „Силика“ и големата крстосница по која води патот за селата Чегране и Србиново. Во населбата изразит стопански карактер има трговијата, особено преку многубројните салони за мебел.
Население
Според пописните списоци за месната заедница Мелеарди од пописот во 2002 година етничкиот состав на населбата Мелеарди е: 74,11% Македонци, 21,62% Албанци и 4,27% се Турци. Од етничкиот состав на населението оваа населба заедно со гостиварските населби Дутлок, Циглана и Тексас маало-Бараки претставуваат единствените населби во Гостивар со мнозинско македонско население (или пак со застапеност на Македонците со повеќе од 35%).
Тобијас Вајс
Тобијас Вајс (роден во Швабиш Хал на 30 јули 1985) — германски фудбалер, играч од средниот ред на Бохум. Тој ја започнал својата професионална кариера во Штутгарт, пред да направи трансфер во Хофенхајм во 2007 година, каде играл цели седум години пред да се пресели во Бохум во 2014 најпрво на заем а потоа и со потојан договор.
Досега Вајс има одиграно и еден натпревар за германската репрезентација.
198
198 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 198 година од новата ера, 198. од првиот милениум, 98. од II век и деветта од 190-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5706 и 5707 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4948 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3958 и 3959 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 951.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 198 година се протега во 2834 и 2835, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2894 и 2895 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 741. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 437 и 436 година пред хиџра.
Селиште (Радибуш)
Селиште — населба од доцната антика во атарот на селото Радибуш, Македонија. Јужно од селото, помеѓу Германска Река од исток и Крива Река од запад, на мала височинка со зарамнет врв се гледаат остатоци од ѕидови, а се среќаваат и фрагменти од керамички садови, питоси и тегули.
Шверинсдорф
Шверинсдорф (Schwerinsdorf; Steern) — општина во округот Лер, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Местоположба
Општината се наоѓа помеѓу Хезел и Ремелс на поранешниот покраински пат Б75.
Соседни општини
Соседни општини се Фирел на север и Хезел на запад (обете во општинската заедница Хезел), како и Упленген на исток.
Космос-1005
Космос-1005 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 12 мај 1978 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-1005 бил сателит наменет за електронско извидување, јавување и наведување.
Штансдорф
Штансдорф (Stahnsdorf) — општина во округот Потсдам-Мителмарк, во Бранденбург, Германија.
Географија
Се наоѓа 20 километри југозападно од Берлин и 12 километри источно од Потсдам.
Историја
Штансдорф бил првпат документиран во 1264 и првично се состоел единствено од неговиот стар дел на поранешниот важен трговски пат од Саксонија преку Гитерфелде и Штансдорф преку реката Беке кон Шпандау. Со изградбата на Каналот Телтов во почетокот на 20 век, отворањето на неколку гробишта и пуштањето на линијата на берлинската С-Железница од Берлин-Ванзе во јуни 1913 започнал развојот на предградието. Во следните декади се изградиле голем број на поединечни куќи, се отворила трамвајска линија до Берлин-Лихтерфелде и се изградила населба за работниците во фабриките на Бош во Клајнмахнов. Во 1931 била пуштена во употреба станицата за отпадни води на Берлин.
Изградбата на Берлинскиот ѕид на 13 август 1961 ја одвоило општината од Западен Берлин. На 1 јануари 2002 била создадена денешната општина Штансдорф со спојување на претходно независните општини Гитерфелде, Шенкенхорст, Шпутендорф и самиот Штансдорф.
Џим Ловел
Џим Ловел Младиот — поранешен американски космонаут, кој во вселената летал четирипати.
По работата како пробен пилот на американската морнарица во педесеттите години од 20 век, Џим Ловел (роден на 25 март 1928 година) се придружи на астронимската програма на НАСА и леташе како заповедник во мисиите „Гемини“ 7 и 12, како и „Аполо 8“. Резервниот заповедник на „Аполо 11“ се прослави како заповедник на мисијата „Аполо 13“, што доживеа несреќа во текот на летото и се врати на Земјата неоштетена.
Вулканешт
Вулканешти (молдавски: Вулкэнешть, руски: Вулканешты, гагауски Valkaneş) — град во Гагаузија, Молдавија. Во 2006 градот имал 15.400 жители. Етничкиот состав во 1989 година од 18.072 жители вклучувал 11.990 гагаузи, 2.225 молдавци, 1.723 руси, 1.013 украинци, 841 бугари и 240 други.
Мариски јазик
Мариски јазик — јазик што го зборуваат околу 600 000 луѓе во руската Република Мариј Ел и е дел од групата на мариски јазици. Јазикот е службен во Република Мариј Ел и најголем број на говорници на овој јазик се наоѓаат во оваа република.
Денес јазикот е стандардизиран со своа ариска азбука заснована на кирилицата. Јазикот може да се сретне во две варијанти како источен и западен.
Валентина Радуловиќ
Валентина Радуловиќ (родена на 10 март 1975 ) — македонска ракометарка. Висина 170 см и тежина 62 кг. По пет години игра во Хипо и Шлагелсе таа денес игра во РК Кометал Ѓорче Петров. Позиција во тимот и е десно/лево крило.
Пријам
Пријам (грчки: Πρίαμος = „откупеник“) бил крал на Троја, син на Лаомедонт. Пријам бил крал за време на Тројанската војна. Бил оженет со Хекуба, ќерката на Кисеј. Пријам имал многу деца — 50 синови (од кои 19 законски) и 12 ќерки, меѓу кои најпознати се: Есак (од неговиот прв брак со Аризба), Хектор (првиот син од бракот со Хекаба), Парис, Деифоб, Троил, Касандра, Поликсена, Ликаон, Хелен, и други.
Тројанска војна
Тројанската војна започнала поради грабнувањето на спартанската кралица Елена од Парис. Меѓутоа, Спарта не ја нападнала Троја поради Елена, туку поради богатството (златото). Во Хомеровата Илијада тој е претставен како многу мудар (паметен) крал. Меѓутоа, кога почнала војната, Пријам веќе бил стар, па затоа не учествувал во борбите. Кога грчката војска ја освоила Троја, Пријам бил убиен од Неоптолем (синот на Ахил).
СЦ „Јане Сандански“ - Скопје
Спортски центар „Јане Сандански“ — повеќенаменски спортски центар за ракомет и кошарка, кој се наоѓа во Општина Аеродром. Спортскиот центар Јане Сандански претставува најголем повеќефункционален спортски центар во Република Македонија. Спортскиот центар се состои од голема и мала сала. Големата сала (Спортска арена) има сместивост од 6.000 посетители и е направена според стандардите за одигрување на сите кошаркарски и ракометни натпревари.
Константин Велики
Константин I Велики (латински: Constantinus I, Magnus или Flavius Valerius Constantinus), (Ниш, 28 февруари 274 - 337) - римски владетел од 306 до 337 година, кој заедно со Лицијан, владетел на Римското Царство. Тој претставува последниот Римски цар кој управувал со целата Империја.
Во 313 година го издава Миланскиот едикт со кој се забранува прогонството на христијаните и се прокламира верска толеранција. Тој е првиот римски цар кој во христијанската црква почна да бара потпора за својата власт и за тогашниот робовладетелски поредок на империјата. Во 330 година ја преместува престолнината на царството на исток во Цариград (денешен Истанбул).
Рани години
Константин е роден во Наисус (денешен Ниш, Србија) во римската провинција Мизија на 27 февруари 272 (274, 280 или 282 година), како син на римскиот воен водач Констанциј I Хлор и неговата прва сопруга Елена, која имала исклучително важно влијание во животот на својот син.
Во 292 година, според новиот државен систем на Тетрархијата, Констанциј Хлор бил избран за помлад совладетел на империјата со ранг Цезар, заедно со Галериј, по одлука на царевите Диоклецијан и Максимијан. Поради тоа, Констанциј бил принуден да ја напушти Елена, мајката на Константин, за да се омажи за Флавија Максимијана Теодора, ќерка (или доведена ќерка) на западноримскиот август Максимијан. Години подоцна, по смртта на неговиот татко, Константин I целосно ја рехабилитирал својата мајка Елена како "Августа, мајка на Цезар". Теодора родила шест деца, полубраќа и полусестри на Константин, вклучувајќи го и Јулиј Констанциј.
Младиот Константин добил воено образование, започнал да зборува грчки јазик и се интересирал по филозофија. По назначувањето на неговиот татко за еден од двајцата цезари во тетрархијата во 293 година Константин служел во дворот на Диоклецијан во Никомедија.
Патот кон власта
Во 305 година двајцата августи, Диоклецијан и Максимијан абдицирале од престолот и Констанциј Хлор ја прифатил од Максимијан функцијата август на западот. Иако и двајцата импператори имале свои легитимни синови Константин и Максенциј, тие биле запоставени при предавањето на власта. Наместо тоа источниот август Галериј го назначил за цезар Флавиј Валериј Север и Максимин Даја. Галериј побарал Константин да остане кај него како заложник и подмолно се обидувал да го убие. Во 306 година Константин успеал да ја напушти Никомедија и да се приклучи на својот татко во Галија. Констанциј сепак се разболел за време на експедицијата против пиктите во Каледонија и починал на 25 јули 306 година во Јорк. Таму војводата од алеманско потекло Хрок и војниците верни на Констанциј, веднаш го прогласиле Константин за август.
Според правилата на тетрархијата, вклучувањето на Константин во власта претставувало политички чин со несигурен легитимитет. Додека Констанциј Хлор како август можел да создаде нов цезар, Константиновите (или поточно оние на војниците му) претензии кон титулата август го игнорирале системот на наследување утврден во 305 година. Константин побарал од Галериј да биде прогласен за наследник на татковиот престол, но Галериј му ја дал само титулата Цезар додека оваа титула му ја дал на Флавиј Север. Ова било доволно за да воспостави власт на Константин над териториите контролирани од неговиот татко.
Цар на Западот
Константиновиот дел од империјата во тоа време ги опфаќала Британија и Галија, германските погранични провинции, Рејнски лимес. Тој застанал на чело на една од најголемите римски војски, сместена по должината на важната рејнска граница. Галија претставувала една од релативно богатите региони на империјата, која пострадила во голема мера во времето на кризата од 3 век. Многу области биле напуштени а градовите биле уништени и срушени. За време на престојот во Галија, од 306 до 316 година, Константин ги продолжил напорите на својот татко за обезбедување на рејнската граница и обновување на галските провинции. Неговата главна резиденција во тоа време бил градот Трир.
Веднаш по неговото унапредување во цар, Константин ја завршил британската кампања на Констанциј I Хлор и се вратил во Галија, за да го задуши бунтот на Франките. Друга експедиција против франкски племиња следувала во 308 година. По победата над Франките тој започнал со изградба на мост над Рајна кај Келн, за да воспостави постојано утврдување на десниот брег на реката. Новиот поход во 310 година морал да биде напуштен поради бунтот на Максимијан, опишан подолу. Последната војна на Константин на рејнската граница била во 313 година, по неговото враќање од Италија, во која тој повторно излегол како победник. На крајот на краиштата бил склучен мир со Франките и тие станале римски федерати.
Константин успеал да постигне стабилност преку непосредни, често брутални експедиции против бунтовничките племиња. Поголемиот дел од заробените варвари биле убивани на арената во игри за забава на народот. Стратегијата се покажала успешна и рејнската граница останала релативно мирна во управувањето на Константин.
Крај на Тетрархијата
При избувнувањето на внатрешните конфликти во тетрархијата, Константин претпочитал да остане неутрален во однос на другите земји. Во 307 година август Максимијан (неодамна се вратил на политичката сцена по абдикацијата во 305 година) го посетил Константин, за да добие поддршка во војната која ја водел тој и неговиот син Максенциј против Флавиј Север и Галериј. Константин се оженил за ќерката на Максимијан - Фауста, за да ја зацврсти унијата и бил унапреден од Максимијан во август. Сепак Константин не се мешал активно во војната на страната на Максимијан во Италија.
Во 307 година Флавиј Север бил поразен и отстранет, а Италија, Шпанија и Северна Африка паднале под управата на Максенциј, кој сепак немал желба да ја подели власта со неговиот татко Максимијан. Максимијан се вратил кај Константин во Галија во 308 година, откако не успеал да тргне од престолот својот син. Подоцна истата година, на соборот во Карнунт помеѓу Диоклецијан, августот Галериј и Максимијан, последниот бил принуден да абдицира повторно, а Константин повторно му била намалена титулата во цезар како син на август, заедно со Максимин Даја.
Во 309 година Максимијан се обидел да дојде на власт по третпат и започнал војна со својот зет, додека Константин водел поход против Франките по рејнската граница. Бунтот бргу бил задушен и Максимијан бил убиен или принуден да се самоубие во Марсеј. Константин и Максимијан Даја биле разочарани од одземањето на титулите и назначувањето на Лициниј за август и потоа јавно се изјасниле против оваа одлука, прогласувајќи се за августи, што во крајна линија било потврдено од Галериј во 310 година, по што империјата официјално имала четири августи. Во 311 година Галериј, последниот владетел со доволно авторитет, починал и системот на тетрархијата започнал да се распаѓа. Во последователната борба за власт Константин стапил во сојуз со Лициниј, додека Максимијан Даја се свртил кон Максенциј кој сѐ уште официјално се сметал за узурпатор.
Победа над Максенциј
По смртта на Галериј во 311 година, римската империја била управувана од страна на Максенциј (306–312), Максимин Даја (310–313), Лициниј (308–324) и самиот Константин. Максенциј, исто како и Константин, посакувал својата власт да не се ограничува со налозите дадени од страна на останатите владетели односно од страна на Тетрахијата. Во текот на 312 година, Константин со 40.000 војници се упатил од Британија кон Италија. Од друга страна пак, Максенциј го чекал Константин со армија од околу 75.000 до 120.000 војници. Така, според легендата, пред битката против Максенциј, истата година, Константин размислувал на кој бог да му се моли. Еден ден околу пладне, на небото видел нишан - светол крст и напис: “Со овој знак ќе победиш”. Тоа го виделе и неговите војници. Потоа следната ноќ на Константин и во сонот му се јавил Спасителот со истиот знак и му рекол да направи војнички знак како тој што го видел на небото, да го носи пред војската и ќе го победи непријателот. Утрото им го раскажал сонот на своите пријатели и веднаш повикал златари за да го направат крстот онака како што тој им го опишал.
Со овој знак Константин влегол во борба против Максцениј, кој со силна војска бил утврден во близината на Рим и лесно го победил. Бегајќи со многу војници Максцениј се удавил во реката Тибар на 28 октомври 312 година. Константин влегол во Рим, радосно пречекан од населението затоа што го ослободил градот. Во 314 година Лициниј се ставил на страната на Басијан, против Константин I Велики. Во оваа граѓанска војна, Константин I го победил Линциј во Панонија на 8 октомври 314 година. Иако претрпел уште еден пораз, повторно дошло до склучување на мир, во кое Лициниј ја добил Тракија, Сирија и Египет. Подоцна, Константин I Велики започнал повторно војна со Лициниј, заробувајќи го во Византион, денешен Истанбул. По ова тој бил преместен во Солун во т.н. куќен притвор. Кога се обидел да дигне повторно револт, Константин I Велики наредил да биде убиен.
Константин и христијанството
Константин е можеби најпознат по тоа што е првиот христијански римски цар. Неговото владеење претставува пресвртна точка за христијанската црква. Константин пред Битката на Милвианскиот мост во 312 година погледнал нагоре кон сонцето и видел голем светлосен крст со натпис на грчки: "ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ" По ова, Константин наредил штитовите на секој војник да се украсат со христијански симбол (Чипо). Во битката, Константин излегол на крај како победник и завладеал со целата империја. Колку Константин го прифатил христијанството во тој период е тешко за објаснување. Највлијателните соработници на Константин сѐ уште биле со пагански обичаи. На римските монети, кои биле направени по осум години по Битката на Милвианскиот мост, сѐ уште биле насликани римските богови.
Христијанската свест на Константин Велики му била наложена од неговата мајка, Света Елена. Денес, постои научен спор за тоа дали Константин христијанството го примил во младоста, во текот на својот живот или непосредно пред смртта. .
Кога настанале потреси во црквата поради дејствувањето на Ариј, царот Константин го свикал во Никеја Првиот вселенски собор. Од него произлегла првата унифицирана и општоприфатена христијанска доктирна. Со создавањето на Никејски симбол на верата, преседан бил создаден според кој за првпат во историјата на црквата бил даден модел преку кој во иднина требало да бидат создавани догми и канонски доктрини.
Константин Велики има голема улога во историјата на христијанството. Тој е еден од главните финансиери на црквата, изградил многу базилики, ја ослободил црквата од многу даноци и на тој начин го помагал распространувањето на христијанството. Во периодот од 324 до 330 година ја преместил престолнината на империјата од Рим во Византион, град кој подоцна во негова чест е наречен Цариград. Градот го изградил во духот на новата религија со многу цркви и со одбранбени ѕидини. Во Новиот Рим, како што бил нарекуван, не постоеле пагански храмови. Константин бил крстен на смртното легло.
Нов Рим
Константин I спроведел голем број на реформи во империјата. Како единствен владетел и цар на империјата, тој се сконцентрирал кон апсолутна власт, додека сенаторскиот сталеж опстојувал како дополнителна декорација во власта. Тој воведел ритуали во дворецот кои биле почитувани и од страна на неговите наследници, типични за источните монархии. Официјалното обраќање кон него било со титулата Доминус. Во неговиот двор биле повикани научници од целата империја. Оние кои не сакале да го прифатат христијанството биле лишени од можноста да се стекнат со власт, и покрај тоа што две третини од власта не биле христијани.
По само шест години од наредбаа за изградба на Византион, на 11 мај 330 година бил официјално основан градот под името Нов Рим. Главната прослава започнала на 2 април 330 година и траела четириесет дена. Прославата се одржила во Хиподромот и биле презентирани спортски и уметнички игри, вклучувајќи и трки со двоколки. Во текот на овие прослави во придружба на Константин Велики и христијанските свештеници и претставниците на старата паганска грчка религија. Во црквата Света Ирина се одржала свечена литургија, како катедрална црква на Византион.
Во новата престолнина биле изградени нови јавни објекти како христијански храмови, ѕидините на градот, Форумот на Константин, палатата Дафне, плоштадот Августајон (приближно пред Аја Софија), Големата палата во Цариград, бањата Зевксипиј и споменикот Милион итн. Црквата посветена на Светите Апостоли била започната во негово време заедно со црквата Света Софија која била завршена во времето на неговиот наследник Констанциј II. По смртта на Константин во Никомедија, неговото тело во златен ковчег било погребано во црквата Свети Апостоли која црква станала место каде биле погребувани и идните цареви и место каде се наоѓале моштите на апостолите Тимотеј, Лука и Андреј.
Последни години
Последните години од управувањете не се добро документирани. Во 326 година, за време на неговата посета во Рим по повод двадесетгодишнината од стапување на власт, Константин наредил и егзекутира најголемиот син Крисп, верувајќи на обвинувањата дека имал љубовна врска со Фауста, втората сопруга на Константин. Неколку месеци подоцна тој ја убил и Фауста.
Константин починал на 22 мај 337 година и бил наследен од неговите синови Константин II, Констанциј II и Констанс.
Реформи и правно наследство
Следува список на дел од реформите на Константин:
Хироказу Каназава
Каназава Хироказу, (3 мај 1931) е светски јапонски познат карате инструктор.
Кариера
Тој моментно е главен инструктор и претседател на Меѓународната федерација на шокатан карате-до, основана кога ја напуштил Јапонската карате асоцијација (ЈКА). Каназава е еден од ретките мајстори кои го достигнаа десеттиот ден (највисокото рангирање што може да се припише на Shotokan Karateka) и е единствениот жив човек кој го има.
Каназава го освоил натпреварот Кумите на првото Светско првенство во карате во 1957 година. Тој влегол во натпреварот со скршена рака од претходниот натпревар, но бидејќи не сакал да ја разочара мајка си која дошла од далеку да го види, се борел и ја освоил титулата. Следната година тој ја освоил титулата во Карате Ката и ја делел титулата со Такајуки Миками во еден од најспектакуларните моменти на турнирот. Миками и Каназава биле обучени заедно и биле цимери во текот на целата карате кариера. Кога се сретнале во финалето, биле направени многу малку техники, бидејќи премногу добро се познавале. Тие кружеле, чекајќи другиот да се отвори додека не истече времето. И поради тоа, било одлучено дека и двајцата ќе бидат номинирани за шампиони на првенството на шпанското првенство на Кумите во 1958 година.
Историја
Иако практикувал џудо како млад, Каназава започнал обука во карате, кога тој бил на факултет со господарот Накајама Масатоши. Тој бил меѓу првите што ја завршил програмата за инструктори на ЈКА. Меѓу другите, Такајуки Миками, Теруки Окакаки и Такаура Еиџи исто така ја завршиле оваа програма.
Градиште (Одрено)
Градиште — градиште од доцната антика во атарот на селото Одрено, Македонија. На висок рид со зарамнето плато, од исток заграден со Буин Дол, на површината се гледаат остатоци од ѕидови, а се среќаваат и фрагменти од керамички садови, питоси и градежен материјал.
Шумски пожар над Струмица (2012)
Шумскиот пожар над Струмица од 2012 година бил пожар кој ја зафатил боровата шума на планината Еленица која е сместена веднаш над градот Струмица. Причината за пожарот бил човечки фактор, а истиот бил подметнат во периодот помеѓу 11 и 12 часот на 23 јули 2012 година. Во пожарот загинале двајца спасители, вработени во ЈП „Македонски шуми“ и двајца цивили кои доброволно се вклучиле во гаснењето на пожарот. Повредени биле десетина лица од кои седум биле деца.
По повод загинувањето на двајцата волонтери и двајцата спасители, во Општина Струмица на 25 јули 2012 година бил прогласен ден на жалост. Исто така, во чест на загинатите на главниот булевар во центарот на градот е изграден споменик од страна на општината, а во близина на местото каде што загинале од страна на фамилиите на загинатите е подигната мала црква-спомен.
Почеток и развивање
На 23 јули 2012 година помеѓу 11 и 12 часот, 24-годишна жена од Струмица на 50-тина метри од последните куќи во градот, во близина на ниски растенија кои растат во групи од повеќе стебла запалила стари алишта. Таквиот акт предизвикал пожар кој по неколку часа се раширил низ боровата шума на планината Еленица, сместена над градот. Во ширењето на пожарот дополнително придонеле и неповолните услови со ветар.
Во текот на денот, над Струмица се подготвувало невреме. Околу 19 часот заврнало краткотраен дожд. Поради таквите временски услови била оневозможена интервенција на авионите за гаснење пожар во текот на истиот ден.
"„Му благодариме на Господ за дождот што падна, инаку тешко одеше справувањето со огнената стихија. Во гаснењето на пожарот беа вклучени сите државни и општински институции. Четиринаесет луѓе се повредени од кои седум дечиња. Петмина во моментов се транспортираат кон Скопје поради сериозноста на повредите. Тројца се многу тешко повредени, а од нив еден цивил и двајца вработени во шумското претпријатие. Да се надеваме дека сè ќе мине најдобро што може. Сè уште не се познати причините за пожарот.“"
- Изјава на Зоран Заев
Вечерта на 23 јули, некаде околу 21 часот поголемиот дел од пожарот згаснал. Службите за спасување останале на терен во текот на ноќта со цел да се спречи повторно избувнување на пожарот. Противпожарните возила поради непристапниот терен привремено биле стационирани кај манастирот „Свети Илија“.
Во текот на денот биле повредени вкупно 18 лица од кои петмина биле хоспитализирани во Градската болница во Скопје, а останатите во Струмица. Први жртви кои подлегнале на повредите биле Блажо Стојков и Пено Стојанов од Рич, вработени во ЈП „Македонски шуми“. По седум дена, на повредите подлегнал и Мите Ѓоргиев кој доброволно учествувал во гаснењето на пожарот. На 5 август починал и Војо Гркљанов од Вељуса, четвртата и последна жртва на пожарот, вработен во ЈП „Македонски шуми“.
По два дена повторно избувнал пожар во близина на месноста викана „Двата пата“. Истиот бил на непристапен терен, а постоела опасност да се прошири кон населените места. Поради тоа, по барање на градоначалникот Зоран Заев, откако конечно се создале временски услови, од Дирекцијата за заштита и спасување биле активирани два противпожарни авиони „Канадери“ кои истурале вода на зафатените непристапни места. Истиот бил локализиран во 16 часот.