cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Џонатан Кантвел
Џонатан Кантвел (Jonathan Cantwell; — ) — австралиски професионален друмски велосипедист, кој последно возел за аматерската екипа Свифт Карбон Мелбурн.
Кариера
Кантвел станал професионалец во 2008 година, настапувајќи за екипите Џитери Џос и Флај Ви Австралија, пред да се приклучи кон за сезоната 2012. Кантвел го направил своето деби на големата трка Тур де Франс 2012, каде бил назначен за водечки човек на спринтерот на екипата, Хуан Хосе Аедо; Кантвел го освоил својот прв пласман помеѓу првите десет на етапата 4, кога завршил шести.
Кантвел го напуштил на крајот на сезоната 2013 и му се приклучил на  за сезоната 2014.
На крајот на сезоната 2014, Кантвел се повлекол од професионалниот велосипедизам со цел да се насочи кон дуатлон и триатлон.
Карл Шлехтер
Карл Шлехтер (Carl Schlechter; 2 март 1874, Виена - 27 декември 1918, Будимпешта) бил австриски шаховски мајстор, теоретичар и еден од најсилните шахисти на почетокот од 20. век.
Џонатан Кантвел
Болест и смрт
Во 2017 година, Кантвел открил дека имал операција за рак на тестиси. Починал на 6 ноември 2018 година на 36 години; причината била самоубиство (ментално растројство кое ги однело животите на неговиот татко и брат). Кантвел имал две деца.
Карл Шлехтер
Основното занимање на Шлехтер било играњето шах, а тоа бил и неговиот единствен долгорочен извор на приходи. Во својата 25-годишна шаховска кареира одиграл повеќе од 50 меѓународни турнири, како и неколку мечеви против некои од најсилните шахисти во тоа време. Особен успех остварил на турнирот организиран од страна на Германскиот шаховски сојуз, на којшто победил трипат, и на меморијалниот турнир во чест на Леополд Требич, на којшто победил седум последователни пати. Во 1910 година, го предизвикал светскиот првак Емануел Ласкер на меч за титулата, којшто завршил без победник и на тој начин Ласкер останал светски првак.
Во својот живот работел и како шаховски уредник во неколку весници, а дал свој придонес во обработката на делото „Handbuch des Schachspiels“. Голем придонес дал и во шаховската теорија, па во негова чест се именувани неколку варијанти во отворањата.
Рани години
Карл Шлехтер се родил во католичко семејство во Виена. Некои сметаат дека бил Евреин,   иако други го оспоруваат ваквото мислење. Научил да игра шах на 13-годишна возраст, а негов прв и единствен учител бил унгарскиот шаховски композитор Самуел Голд.
Меч за светски првак
Во 1910 година, Шлехтер го предизвикал светскиот првак Емануел Ласкер во меч за титулата светски првак. Мечиот се одиграл во Виена и во Берлин и се состоел од 10 партии, во кои Шлехтер морал да оствари позитивен резултат од +2 како би станал нов светски првак. Пред почетокот на последната десетта партија, тој бил во водство со еден бод и бил принуден да ја добие партијата за да му ја одземе титулата на својот противник. Но, откако се стекнал со добра предност на почетокот од партијата, направил грешка која го довела до позиција за реми, а потоа и уште една голема грешка по којашто ја загубил партијата. Поради своето спортско значење и возбудлив тек, оваа партија била анализирана од страна на голем број велемајстори, меѓу кои и Гари Каспаров во неговата серија на книги насловена „Моите големи претходници“. Конечниот резултат од мечот бил 5-5 (+1, -1, =8), со што Ласкер успеал да ја одбрани титулата. Во секој случај, ваквиот отпор го издвоил Шлехтер како единствениот шахист во 16 години, кој успеал толку сериозно да го загрози светскиот првак.
Подоцнежна кариера
По неуспешниот обид во мечот за светски првак против Ласкер, Шлехтер одиграл меч против Зигберт Тараш во 1911 година, којшто завршил нерешено, со по 3 победи на двете страни и 10 партии коишто завршиле реми. Особено голем успех во тој период остварил на меморијалниот турнир во чест на Леополд Требич, на којшто победил на шест последователни изданија (1910/11, 1911/12, 1913, 1914, 1915, 1916/17). Следната година, не успеал да го повтори успехот од претходните неколку изданија на турнирот и завршил на третото место, зад победникот Видмар и второпласираниот Тартаковер. Истата година, загубил меч одигран против Акиба Рубинштајн (+1, -2, =3), зазел едно второ (зад победникот Видмар) и едно трето место (зад победникот Ласкер и Рубинштајн) на четирикружните турнири во Берлин, а завршил и на делба на третото место на турнир во Кашау. Починал од пневмонија и прегладнетост на 27 декември 1918 година во Будимпешта, каде што и бил погребан на 31 декември истата година.
Политика на Боливија
Боливија била владеена со демократски избрани влади уште од 1982 година, кога се прекинале долгите државни удари. Предавањето на власта по мирен и демократски начин било започнато од Ернан Силес Зуазо и Виктор Пас Естенсоро. Повеќепартискиот демократски систем на државата бил испреплетен од различен број политички партии во минатото, но сепак доминирале Револуционерното националистичко движење, Национална демократска акција и Револуционерно лево движење од 1985 до 2005 година. Моментален претседател на Боливија е Ево Моралес, кој е прв староседелски претседател на државата и тој е на чело на моментално владеачкото Движење за социјализам - политички инструмент за независност на народот. Оваа политичка партија била победничка на изборите во 2005 и 2009 година.
Карл Шлехтер
Подоцнежна кариера
Во 1995 година, во негова чест била именувана улицата „Карл Шлехтер“ во виенскиот округ Донауштат.
Тиго Фајнанс
Тиго фајнанс (Tigo Finance) - македонско финансиско друштво.
Карл Шлехтер
Шаховско творештво
Почнувајќи од 1893 година, па сè до својата смрт, Шлехтер учествувал на повеќе од 50 меѓународни шаховски турнири. Неговиот највисок историски рејтинг изнесувал 2764 бода и бил достигнат во 1911 година. Познато е дека бил шахист по професија и освен шахот немал некој друг долгорочен извор на приходи. Покрај тоа, бил и воодушевен играч на домино.
Политика на Боливија
Сегашниот устав на Боливија бил усвоен во 2009 година и овозможува балансирање на извршната, законодавната, судската власт и изборната комија, како и одреден број автономии. Традиционално силната извршна власт тежнее да го надвладее Националниот конгрес, чија улога е ограничена на дебатирање и усвојување законски регулативи зададени од извршната власт. Судската власт се состои од Врховен суд и департманските и пониски судови. Судовите во Боливија се соочуваат со корупција и неефикасност. Уставот од 1994 година се обидел да изврши реформи во судската власт, а воедно и да ги децентрализира департманите, општините и староседелските територии.
Тиго Фајнанс
Историјат
Финансиското друштво „Тиго“ е основано во јануари 2018 година.
Карл Шлехтер
Шаховско творештво
Карл Шлехтер, заедно со Артур Калифман и Хуго Фандрих, се залагал за промовирање на Виенската шаховска школа, основана од страна на Макс Вајс во 19. век. Тој бил препознатлив по својот љубезен однос и почит кон противникот за време на шаховските партии. Често се случувало да понуди реми, доколку неговиот противник не се чувствувал добро, а во случај на доцнење на противникот, се согласувал од неговото време да биде одземено и додадено на спротивната страна. Соработувал и со многу од неговите противници, меѓу кои и со Олдрих Дурас.
Политика на Боливија
Главен град
Според уставот на државата, главен град на Боливија е Сукре. Ла Пас е седиште на владата и поради тоа често се смета за „де факто“ главен град. Името на Сукре пред независноста било „Ла Плата“ и бил прогласен како транзициски главен град на новата независна држава Горно Перу (денес Боливија) на 1 јули 1826 година. На 12 јули 1839 година, претседателот Хозе Мигел де Веласко донел закон со кој градот се прогласил за главен град на државата и го сменил името во чест на револуционерот Антонио Хозе де Сукре. На почетокот на 20 век, боливиската влада била префрлена од Сукре во Ла Пас, поради изолираноста на Сукре од економската активност на државата по падот на индустријата за сребро во Потоси.
Тиго Фајнанс
Организација и менаџмент
„Тиго Фајнанс“ има мрежа од 26 филијали во 19 македонски градови. Друштвото има повеќе од 100 вработени. Извршен директор на „Тиго фајнанс“ е Филип Димитровски.
Карл Шлехтер
Шаховско творештво
Работел и како уредник во врска со шахот во неколку виенски весници. Во периодот од 1892 до 1918 година, тој бил уредник на шаховската рубрика во виенскиот весник „Allgemeinen Sportzeitung“, а од 1893 до 1914 и на шаховскиот оддел во весникот „Wiener Hausfrauen-Zeitung“. Свој придонес дал и во преработувањето на Билгеровото дело „Handbuch des Schachspiels“, а ги подготвил осмото и последното десетто издание од книгата. Делото било повторно издадено во 11 делови и вкупо 1040 страници во периодот од 1912 до 1916 година, а меѓу останатите придонесувачи биле и Рудолф Шпилман, Зигберт Тараш и Рихард Тајхман.
Политика на Боливија
Главен град
Уставот од 2009 година го именува Сукре како главен град на Боливија и Ла Пас не се споменува во текстот. Сепак, претседателската палата се наоѓа во Ла Пас, како и Националниот конгрес на Боливија.
Карл Шлехтер
Шаховско творештво
Шлехтер бил активен и во збогатувањето на шаховската теорија, па во негова чест се именувани неколку варијанти во шаховските отворања. Најпознатата од нив е Шлехтеровата варијанта во Словенска одбрана, којашто за првпат ја одиграл во 10. партија од мечот за светски првак против Ласкер во 1910 година. Нејзината позиција настанува по потезите: 1. d4 d5 2. c4 c6 3. Sf3 Sf6 4. e3 g6 (или по 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sf6 d5 4. е3 c6 во Гринфелдова одбрама). Од останатите варијанти што го носат неговото име, Шпилмановата варијанта во Француска одбрана се јавува по: 1. е4 е6 2. d4 d5 3. Ld3; а варијантата во Дански гамбит по: 1. е4 е5 2. d4 exd4 3. с3 dxc3 4. Lc4 cxb2 5. Lxb2 d5. Шпилмановиот гамбит, пак, се јавува во Бердовиот гамбит и тоа по потезите: 1. f4 e5 2. fxe5 Sc6. Компонирал повеќе од 40 шаховски композиции, претежно дво- или тропотезни.
Тиго Фајнанс
Активности и финансиски резултати
Во текот на првите две години од постоењето, „Тиго“ одобрил 82 000 кредити во износ од над една милијарда денари, т.е. просечниот износ на еден одобрен кредит изнесувал 170 евра. Притоа, во структурата на кредитите доминирале оние со износ до 30 000 денари
Политика на Боливија
Извршна власт
Извршната власт на Боливија е во рацете на претседателот, потпретседателот и министерствата, кои моментално (2012) се 20 на број. Претседателот на државата се избира на избори за мандат од пет години и негово седиште е претседателската палата, која неформално се нарекува „изгорена палата“ (Palacio Quemado).
Законодавна власт
Повеќенационалното законодавно собрание, или „национален конгрес“, е дводомен парламент. Претставничкиот дом (Cámara de Diputados) има 130 членови кои се избираат за мандат од пет години. Сенатот, или Сенаторски дом, (Cámara de Senadores) има 36 членови. Секој департман има по четири сенатори и се избираат за мандат од пет години. Собранието се наоѓа во Ла Пас на Пласа Мурилјо. Потпретседателот на државата функционира како шеф на дводомниот парламент.
Карл Шлехтер
Во народната култура
Главниот лик во книгата „Карл Хафнеровата љубов за реми“, напишана од Томас Главиниц и издадена во 1998 година, е смислен врз основа на творештвото и делото на Карл Шлехтер. Всушност, во делото се прикажува измислен извештај од мечот за светски првак против Ласкер во 1910 година.
Политика на Боливија
Судска власт
Судската власт на Боливија е составена од Врховниот суд, Уставниот суд, Судскиот совет, Земјоделскиот и еколошки суд, окружни и пониски судови.
Изборна комисија
Изборната комисија е независно владино тело која го заменила Националниот изборен суд на Боливија во 2010 година. Комисијата се состои од врховен изборен суд, девет департмански изборни судови, изборни судии, анонимно избрана порота и изборни нотари. Претседател (2012) на врховниот изборен суд е Вилфредо Овандо. Првите избори на комисијата биле во октомври 2011.
Хеде
Хеде може да се однесува на следниве места:
Битка кај Ватерло
Битка кај Ватерло — последната и одлучувачка битка од Наполеоновите војни, со што престанала француската доминација на Европскиот континент и придонела за драстични промени во политичките граници и рамнотежата во политичката моќ. Водена на 18 јуни 1815, близу Ватерло 50.67917°N, 4.40694°W, сега во Белгија, битката претставува голем момент на пресврт во модерната историја.
Кога Наполеон по вторпат седнал на престолот на Франција, по бегството од островот Елба, здружените сили на Британија, Обединети Ниски Земји, Хановер, Насау, Брауншвајг и Прусија, близу белгиското село Ватерло, го поразиле Наполеон и ставиле крај на неговите амбиции за освојување на цела Европа. На 22 јуни 1815, Наполеон потпишал капитулација и до крајот на својот живот останал во прогонство на островот Св. Елена во јужниот дел на Атлантскиот Океан.
Позадина на битката
По издигањето на Франција на позиција водач во Европа од 1804 до 1813, Наполеон бил поразен во 1814 година од страна на коалицијата на моќните сили, предводени од Прусија, Британија и Австрија. Наполеон тогаш бил заробен и протеран на островот Елба, а Луј XVIII бил назначен за крал на Франција. Во септември 1814 година, на Конгресот во Виена, делегати од повеќето нации во Европа се собрале да дискутираат за проблемите околу поразот на Франција. На 26 февруари 1815 година, додека конгресот бил во тек, Наполеон побегнал од Елба и се вратил во Франција. Таму, многу ветерани од неговата поранешна војска, застанале зад него и на 20 март 1815 година тој повторно седнал на престолот. Учесниците на конгресот во Виена, растревожени од враќањето на Наполеон, бргу реагирале на кризата. На 17 март, Австрија, Велика Британија, Прусија и Русија се согласиле да соберат 150.000 војници за напад, поставени во Белгија, близу француската граница. Поголемиот дел од другите нации, присутни на конгресот, исто така, предложиле да дадат воена сила за нападот врз Франција, кој требало да почне на 1 јули 1815 година.
Мобилизација и стратегија
Во Париз, Наполеон дознавајќи за планот за напад, бргу одлучил да ги нападне сојузниците на нивна територија, пред да се формира нивната војска. Со карактеристична енергија и одлучност, за два месеца, тој мобилизирал 360.000 обучени војници. Половината од оваа војска ја оставил во Франција како обезбедување, а останатите ги групирал во нападни единици. На 14 јуни 1815 година, Наполеон, движејќки се со полна брзина и потполна дискреција, ја достигнал француско-белгиската граница со 124.000 војници, додека 56.000 војници биле оставени во позадина, како поддршка. Од другата страна на белгиската граница биле две одделни сојузнички војски: поголемата војска од 116.000 Пруси и Саксонци, предводени од прускиот маршал Гебхарт Леберхарт вон Блихер, била поставена кај Намир, а одделни делови од Блихеровата војска била стационирана западно од градовите Гили и Черлерој. Војска од 93.000 Британци, Данци и Германци била поставена кај Брисел, со позадина во селото Кварте-Бра. Водачот на оваа армија, британскиот маршал Артур Велсли, прв Војвода од Велингтон, бил командант на сојузничките сили. Наполеон планирал да ги нападне двете војски со идеја да ги раздели и да ги уништи, а потоа да се спогоди со Русите и Австријците. За да го изведе овој план, тој ја поделил својата војска во две нападни крила и стратешка резерва, која се сочинувала од доверливи ветерани, позната како „Стара Гарда”.
На 15 јуни 1815, Наполеон ја преминал белгиската граница и ги изненадил сојузниците. По минувањето на реката Самбра, Французите ги забележале Прусите, кои напредувале накај Черлерој. Тогаш, Наполеон му наредил на своето лево крило, под команда на маршалот Мичел Неј, да ја нападне бригадата на Велингтоновата коњаница кај Катр-Бра, 19 км северно од Челерој, а десното крило, под команда на генералот Емануел де Гручи, да се придвижи источно против пруската бригада стационирана во градот Гили. Доцна попладне, на 15 јуни, Гручи ја исполнил својата мисија и пристигнал до точката близу селото Флерус, каде биле концентрирани корпуси од Блихеровите војници. Со паѓањето на ноќта, на првиот ден од битката, Наполеоновата војска ја одржувала предноста. Императорот успеал да ја постави војската помеѓу елементите на војските на Велингтон и Блихер, а неговата централна сила била на позиција да ги нападне или лево англо-данската војска или десно пруската војска. На 16 јуни, Наполеон се придвижил кон неговите резерви од Челерој кон Флерус и лесно го победил прускиот корпус. Тогаш, отишол северно до Лињи за да го пресретне Блихер, кој со својата војска се утврдил западно од Намир, надевајќи се дека ќе ги пресретне Французите.
Лињи и Катр-Бра
Рано попладнето, на 16 јуни, Наполеон го слушнал звукот на артилеријата на Неј кај Катр-Бра. Тогаш повел војска од 71.000 војници во акција против 83.000 војници на Блихер. По еден час изедначено крвопролевање, Наполеон испратил ургентна порака до маршалот Неј, наредувајќи му да ја прати неговата Прва полковија, сила што се состоела од 30.000 луѓе, на фронтот кај Лињи. Курирот на Наполеон, наместо да ја испрати пораката во штабот на Неј, ја однел директно на генералот Жан-Батист Дерлон, командирот на Првата полковија. Дерлон веднаш заминал кон Лињи. Кога Неј подоцна разбрал за заминувањето на Дерлон, испратил порака со наредба да се вратат назад трупите во Катр-Бра. Пораката била примена кога Дерлон штотуку стигнал до фронтот на Лињи. Повторно Дерлон ги послушал наредбите, со тоа што тој и неговата војска не учествувале во ниту една од двете битки. Наполеон и покрај ова, успеал да го победи Блихер по крвопролевачка акција која траела три часа. При зајдисонце, Прусите се повлекле, оставајќи 12.000 војници мртви или повредени. Сепак, заради неуспехот на Дерлон да влезе во битката, поголемиот дел од војската на Блихер, околу 70.000 војници, успеале да се повлечат во добар ред.
Во меѓувреме, кај Катр-Бра, Неј чекал неколку часа да го почне својот напад на англо-холандските позиции, а ова оддолжување придонело Велингтон да го зацврсти Катр-Бра со неколку дивизии пешадија и коњаница. Неј конечно нападнал во 14 часот, но бил остро одбиен. Повторливите напади со голем број на војници врз англо-холандските позиции се покажале како неуспешни; за време на попладнето, Неј бил сериозно оштетен од отсуството на силите на Дерлон. Околу 19 часот, Њелингтон извршил противнапад и го принудил Неј да се полече назад до гратчето Фрасне, неколку километриц јужно од Катр-Бра. Неј изгубил 4.300 војници, а Велингтон 4.700. Дерлон, сепак успеал да му се приклучи на Неј кај Фрасне во 21 часот.
Мон-Сен-Жен
Кај Лињи, истото утро, Наполеон наредил Груши да земе 30.000 војници и да изврши потера по војската на Блихер која се повлекувала. Наполеон тогаш испратил порака кон Неј кај Фрасне, наредувајќи му веднаш да го нападне Велингтон. Неј, кој не бил свесен за повлекувањето на Велингтон, не успеал да ги исполни наредбите. Наполеон пристигнал во Фрасне попладнето, презел контрола врз силите на Неј, и тргнал во потера по Велингтон. Таа вечер, Наполеон ја забележал англо-холандската војска стационирана на една мала висорамнина, јужно од Мон-Сен-Жан. И двете страни почнале подготовка за борба. Во меѓувреме, Груши не успеал да ја пронајде пруската војска. Утрото на 18 јуни, француската и англо-холандската војска биле во борбeна позиција. Англо-холандските сили, стационирани кон југ, биле составени од 67.000 војници со 156 топови, а Велингтон добил гаранција од Блихер дека засилување составено од 74.000 војници ќе пристигне тој ден.
Стратегијата на Велингтон била да пружи отпор на Наполеон, сè додека не пристигне засилувањето на Блихер, да го нападне десното крило на императорот со многу војници и да ја прегази целата француска линија. Војската на Наполеон, стационирана кон север, се состоела од 74.000 војници со 246 топови. Борбениот план на императорот бил да го освои селото Мон-Сен-Жан и со тоа да го пресече евентуалното повлекување на англо-холандската војска кон Брисел. Војската на Велингтон тогаш би била поразена.
Марија Антониу
Марија Антониу (родена на 8 декември 1964 година во Хагерстен) — шведска глумица.
Битка кај Ватерло
Тек на битката
Во меѓувреме, жестоки пешадиски и коњанички битки се воделе на самиот срт од висорамнината, јужно од Мон-Сен-Жан, при што главните сили на Велингтон биле засолнети. Во сите прилики, француските напади биле жестоко одбивани. Околу 16 часот, дополнителните сили на Блихер, кој чекале поволен момент, влегле во битката и ги принудиле Французите да се повлечат околу 0.8 км. Противнапад ги повратил француските линии и ги притиснал Прусите назад околу 1.6 км, кон североисток. Кратко по 18 часот, Неј се пробил длабоко до англо-холандскиот центар и сериозно ја загрозил целата борбена линија на Велингтон. Велингтон, сепак, се спротивставил и Неј бил одбиен назад.
Наполеон тогаш извршил очајничка дефанзива, во кој ги вклучил сите пет баталјони од неговата Стара Гарда да го нападнат центарот на сојузниците. Пешадијата на сојузниците, во формација на празни квадрати, нанеле тешки загуби на французите, уништувајќи ја офанзивата. Иако Наполеон ги регрупирал скршените сили и пак напднал, ситуацијата на французите станала безнадежна. Околу 20 часот, Прусите, кои зазеле позиција лево од линијата на Велингтон, минале директно низ десното крило на Наполеон, фрлајќи голем дел од трупите на Наполеон во паника. Само една успешно изведена акција на неколку баталјони од старата гарда овозможиле императорот да побегне. Велингтон и Блихер се договориле да тргнат по потера на војската на Наполеон која се повлекувала. За врее на ноќта на 18 јуни, Прусите ги прогониле Французите преку реката Самбра.
Жртви
Битката кај Ватерло е една од најкрвавите битки во модерната историја. За време на борбата на 18 јуни, Французите изгубиле 40.000 луѓе, британските и холандските загуби биле околу 15.000, а Прусите изгубиле околу 7.000 војници. Во еден момент, на борбеното поле на територија од 8 квадратни километри имало околу 45.000 мртви тела. Дополнителни се загубите настанати во трите дена кои претстоеле на главната битка.
Последици
Наполеон ја потпишал својата втора абдикација на 22 јуни; на 28 јуни кралот Луј XVIII бил вратен на францускиот престол, со што завршиле т.н. „Сто дена“; британските власти го прифатиле предавањето на поранешниот император на 15 јули; подоцна, тој бил протеран на островот Света Елена. Поразот на Наполеон бил толку голем, што Ватерло останало како синоним за огромен пораз. Во неговите мемоари за Битката кај Ватерло, Наполеон сериозно ги критикувал генералот Груши, за неговиот неуспех да ги пресретне Прусите по нивниот пораз кај Лињи, како и маршалот Неј за неговиот неуспех да го разбие центарот на Велингтон на 17 јуни и со тоа да го спречи нивното повлекување кај Катр-Бра. Друга грешка на Неј била отповикувањето на војската на Дерлон, која ќе му овозможела на Наполеон потполно да ја уништи војската на Блихер.
Црква „Св. Троица“ - Куманово
Света Троица — македонски православен храм, кој се наоѓа во строгиот центар на градот Куманово, во непосредна близина зад Домот на културата „Трајко Прокопиев“ и висококатницата. Според изгледот на градбата, црквата најверојатно е изградена во дваесеттите години на XX век. Таа е понова црква изградена по отоманското владеење, втора во центарот на Куманово, покрај соборниот храм Свети Никола. = Манастир Св. Троица = Манастирот Св. Троица се наоѓа во с. Скачковце, Куманово.
Мистерија
Ова не е прво чудо што се случило во манастирот, имало и други, кратко ни рече свештеникот Стојан Пајковски-Пајко, кога слушна за што сме дојдени. Повеќе сака да зборува за манастирот отколку за чудото. Подоцна, неговата сопруга ни објаснува дека тој има обичај да каже: „Тоа се божји работи, вие вршете ги човечките“.
На 14 октомври, на празникот Покров на Пресвета Богородица, три крста се појавиле на старите дабови дрвја во манастирскиот двор, сите три свртени кон светиот крст, кој тука стои повеќе од десет века.
- Беше попладне, точно 3.18 часот. Најпрвин на стеблото на едниот даб се појави триаголник, како знак на Светото тројство, а потоа од него произлезе крст. Го викнав мајстор Љубе, кој беше во близината. Гледавме како крстот се формира на кората на дрвото. Набргу уште два крста се појавија на другите два даба. Не е првпат, ама овој пат успеавме да снимиме и фотографии - раскажува Марина, сопругата на поп Стојан.
Случајно дознавме за ова од посетител на манастирот. Ни се чинеше неверојатно, па моравме да се увериме самите. Изненадувачки за нас, „Св. Троица“ во селото Скачковце е еден од најубаво уредените манастири во Македонија. Бргу ги најдовме дабовите врз чија кора се има нафатено зеленкасто-сива боја, од која се двојат создадените крстови. Гледаме со недоверба, со раката ги допираме крстовите, бараме трага од некое средство со кое се издлабени, ама попусто.
Домаќините како да ја претчувствуваат недовербата и со насмевка велат: - Кој верува - верува, кој не - здравје!
Нè канат на кафе, го пиеме, но се враќаме назад уште еднаш, бараме потврда за нашата недоверба, ама никако не ни оди. На еден од крстовите се искорнати две-три парчиња од кората на дабот, но тоа очигледно е сторено од некои посетители. Недовербата полека исчезнува, а зачуденоста расте. Сме слушале за вакви работи низ светот, сме чуле за слични чуда и тука во Македонија, но многу од нив можеле да се толкуваат различно. За ова немаме објаснување и не ни останува ништо друго освен да веруваме во сведоштвото.
Внукот на бегот
Впрочем, стариот крст (според преданието за него и ридот го носи името Крстно место), од памтивека, во Кумановско и многу пошироко е познат по исцелителната моќ за телесни или психички проблеми на верниците. За тоа постојат повеќе преданија. Едно од најстарите е поврзано со самиот почеток на османлиското владеење во Македонија. Внукот на бегот од Куманово бил парализиран. По принесените дарови, по клекнувањето пред крстот и молитвите на бегот, детето се исправило и почнало да се движи како никогаш да не било парализирано. За возврат, поради чудесната моќ на крстот, бегот дозволил верниците од селото Скачковце (во тоа време Али Факли, што во слободен превод значи село што скока, поради расфрлените куќи во околината), слободно да го слават Денот на крстот, кој во календарот е обележан како прв ден по Духовден. Во дозволата бегот напишал дека славјето треба да почне пред зајдисонце, кога сонцето ќе биде на три остени над заодот. Тоа најверојатно е и времето кога неговото внуче се кренало на нозе.
Прота Пајковски, кој е и ктитор на манастирскиот комплекс, многу од чудата ги чува во себе и за себе. И од нив ќе го издвои тоа што се случило пред пет години.
- Една квечерина, штотуку дојдов од Скопје, кога возобновениот крст како да пламна со невиден оган. Отидов до крстот. Огнот растеше, а јас отидов и со раката го допирав, го галев. Немаше никаква жештина. Тогаш ми се јави татко ми, стар човек во деветтата деценија од животот. Мислел дека сè уште патувам, па ми рече: „Доаѓај побрзо, крстот ти е во пламен, сите очи од селото се свртени натаму!“. Му реков дека веќе сум тука. Потоа огнот го снема, а крстот си остана како ништо да не се случило - раскажува отецот.
Неговата сопруга, онака патем, ни зборува за скопска брачна двојка, атеисти, од кои лекарите, дури и со сите денешни можности, кренале раце дека можат да имаат пород. Некако дошле во манастирот, кога кај крстот им се јавиле ликовите, најпрвин на св. Сисое, а потоа и на самиот Исус. Сопругот клекнал и ја бакнал земјата. Денес имаат детенце.
Отецот Пајковски вели дека првите записи за ова свето место, наречено големо светилиште, датираат од 16 век, а обновата на крстот и изградбата на манастирскиот комплекс ќе овозможат тоа да остане така и долго по нас.
Молитва и копач
Приказната за крстот и воопшто за комплексот е вистинска реткост за нашето време. Сè почнало пред повеќе од две децении, кога прота Пајковски се вратил во Македонија по мисијата меѓу Македонците во Австралија. Тогаш, Пајковски, кој е роден во Скачковце во 1951 година, побуден од верски чувства и, како што самиот вели, од локален патриотизам, решава да ја исполни својата дамнешна желба, да го возобнови стариот крст, кој им донел здравје, среќа и радост на многу негови поклоници. За почеток, имотот што татко му му го дал како оставина од предците и тој што самиот го купил од соселаните и го препишал на МПЦ. Веднаш потоа почнал со изградба на големиот крст, кој денес се гледа оддалеку. Во неговата основа го вградил стариот крст, поточно тоа што низ вековите останало од него. Како симбол на дванаесетте апостоли, кои Господ ги испратил низ светот, градбата ја извишил 12 метри. На денот на осветување на крстот, во своето обраќање до верниците Пајковски ветил дека тука ќе изгради и манастирски комплекс, кој ќе ги отсликува рајот и убавината на Земјата. Тоа се случило во 1997 година. Три години подоцна ветувањето било остварено.
Во изградбата, од проектирањето, преку подигањето на манастирскиот комплекс до создавањето на фреските и иконите, сè им било доверено на врвни стручњаци.
Денес комплексот се протега на 20 хектари. Не треба многу за човек да се увери дека отецот навистина се вложил и себеси за да го овековечи земниот рај. Покрај крстот, црквата иконописана со сите македонски светци и конаците, Пајковски ја изградил и сета инфраструктура, вклучувајќи и сопствени извори на вода. Тука се и 4.000 зимзелени дрвја, 300 корени разнобојни цвеќиња, старите дабови, кои се украс самите за себе, а единствениот парк го сочинуваат и прекрасно уредените тревници. Среде сето тоа, распослани се повеќе видиковци со простор за седење за 300 луѓе. На еден од нив работел мајсторот Љубе, сведок на појавувањето на крстовите на 14 октомври. Крај нив, на отворен простор ќе најдете повеќе чешми, фонтани, скари и фурни. Тука се и живеалиштата за егзотични птици, гулаби и живина, но и забавен парк за децата.
Прота Пајковски се надева дека пред да го заврши својот земен живот ќе успее во рамките на комплексот да изгради и етно-населба со 20 куќички. Како ктитор, до црквата веќе го подготвил и својот вечен дом.
Годишно комплексот го посетуваат илјадници паталци и намерници, како и 5-10 илјади ученици од сите краишта на Македонија.
Така и му прилега на местото што го создал отец кој наутро и навечер држи молитви и Библија, а преку ден копач и мотика.
568 Херускија
568 Херускија — мала планета која кружи околу Сонцето. Била откриена од германскиот астроном Паул Гец на 26 јули 1905 година од Хајделберг.
Фотометриските набљудувања на овој астероид во опсерваторијата Палмер Дивајд во Колорадо Спрингс во 2008 година дале светлинска крива со период од 13,209 ± 0,001 h и промена на светлосната величина од 0,10 ± 0,01 m. Ова било во судир со претходната студија од 2000 година, која му дала проценет период од 14,654 h.
Петре Бицевски
Петре Ристов Бицевски (р. во Горно Пожарско, Мегленско) — македонски раскажувач, романописец, писател за деца, фолклорист и сликар.
Животопис
Во време на Граѓанската војна во Грција, семејството на Бицевски го напуштило родното село и во 1948 година се доселило во селото Ерџелија, Светиниколско. Во 1964 година, Петре Бицевски завршил средно земјоделско училиште во Струмица, а во 1968 година ја завршил и Вишата педагошка школа во Скопје. Во периодот 1968-1971, работел како наставник по македонски јазик во Свети Николе, а подоцна се преселил во Скопје, каде работел како наставник во периодот 1971-2000, по што заминал во пензија.
Бицевски е член на Друштвото на писатели на Македонија од 1993 година. Тој се занимавал и со собирање фолклорен и ономастички материјал од Мегленско. Покрај тоа, приредил и две самостојни изложби на слики.
Валериан Албанов
Валериан Иванович Албанов (Валериа́н Ива́нович Альбанов; 26 мај 1881 - 1919) — руски навигатор, најпознат по тоа што бил еден од двајцата преживеани од експедицијата Брусилов во 1912 година, во која загинале 22 лица.
Ран живот
Албанов е роден во 1881 година во Воронеж, а бил воспитуван од неговиот чичко во градот Уфа. На седумнаесетгодишна возраст се запишал во Воениот колеџ во Санкт Петербург, на кој дипломирал во 1904 година.
Експедицијата Брусилов
Тој служел на бројни бродови пред да се приклучи на Света Ана, со капетанот Георги Брусилов, за експедиција да ја помине Северноморската патека - подвиг кој само еднаш претходно бил успешно завршен, од истражувачот Адолф Ерик Норденшелд.
Експедицијата била лошо испланирана и лошо извршена од Брусилов, а Света Ана се заринкала во морскиот мраз на Карското Море во октомври 1912 година. Снабдувањето било изобилно, па службениците и екипажот се подготвувале за зимување, со надеж дека ќе бидат ослободени при одмрзнувањето следната година. Меѓутоа, во текот на 1913 година, морето останало целосно замрзнато.
Патување преку мразот
Албанов, верувајќи дека нивната позиција е безнадежна, побарал дозвола од капетанот Брусилов да биде ослободен од должноста командант, да го напушти бродот, и да се обиде пеш да се врати во цивилизацијата. Целта на Албанов била да стигне до Хвиденленд, најсевероисточната островска група на Земјата на Франц Јосиф. Тој ја користел неточната карта на Фридјоф Нансен, полна со точки, каде архипелагот сè уште бил неистражен.
Тринаесет други членови на екипажот го придружувале Албанов кога тој патувал на југ-запад со скии, санки и кајак. Напредокот бил тежок поради пукнатините во мразот, како и бројните гребени што го направиле напредокот бавен. После долго и страшно искушение, само Албанов и еден човек од екипажот, Александар Конрад, стигнале до Кејп Флора на островот Нортбрук, каде знаеле дека Фредерик Џорџ Џексон оставил резерви и колиба при претходната експедиција. Албанов и Конрад биле спасени со навремено пристигнување на Свјатој Фока под команда на Георгиј Седов, додека се подготвувале за зимата.
Подоцнежен живот
Подоцна, Албанов ги напишал своите мемоари за неговата авантура, и тие за првпат биле објавени во Санкт Петербург во 1917 година. Тој се вратил на море, но починал само неколку години подоцна.
Извештаите за неговата смрт се разликуваат, при што некои велат дека починал од тифус, а некои објавиле дека е убиен во експлозија на железнички вагон кој превезувал муниција во Ачинск, во Гувернерот на Јенисејск во Сибир.
Наследство
Податоците за судбината на Света Ана заглавена во Карското Море кои ги оставил Албанов, биле внимателно проучени во 1924 година од страна на советскиот океанограф Владимир Визе. Тој открил отстапување на бродот од патеката предизвикано од одредени варијации на обрасците на морските и ледените струи. Визе сметал дека отстапувањето е предизвикано од присуството на неоткриен остров чии координати можел прецизно да ги пресмета благодарение на податоците на Албанов. Овој остров подоцна бил откриен и наречен Остров Визе.
Ледникот кај островот Октомвриска револуција, во Северна Земја е именуван по Валериан Албанов. Руска експедиција во септември 2010 година, следејќи ја трасата на членовите на екипажот, пронашле остатоци од нив: човечки скелет, часовник, чевли за снег, нож, лажица со иницијали на морнар и очила за сонце направени од стакло на празни шишиња со рум на бреговите на Франц Јосиф Ленд.
Куќа на Патчеви
Куќа на Патчеви — стара куќа во градот Охрид прогласена за значајно културно наследство на Македонија.
Архитектура
Куќата е сместена на улица „Цар Самоил“ бр. 60. Му припаѓала на семејството Патчеви, чиј наијстакнат претставник е револуционерот Методи Патчев. Изградена е во средината на XIX век, најверојатно во исто истиот период како Куќата на Робевци, со која дели заеднички ѕид на запад. Другите три страни се слободни и имаат развиени фасади — јужната кон улицата е најпретставителна, источната кон сокакот е делумно обработена на спојот со јужната фасада, а северната гледа кон дворот. Дворот е тесен и долг, до вертикалното карпесто издигнување каде се наоѓа помошен објект со капатило и летна кујна со огниште. Во првата половина на XX век е направена реконструкција, при што се скусени еркерните греди на предната фасада и таа е повлечена наназад. Куќата првично била предвидена за една семејство, а потоа е разделена на два дела со посебни влезови и скалишта за катовите. Подоцна одново е споена во едно. Приземјето од камен, со еден дел од него вкопан во теренот. Има два влеза. Скалиштето нагоре е отстарнето и така тоа е изолирано од просториите за живеење. Катовете, како и меѓукатната конструкција, се од бондрук со дрвени греди. Скалиштата исто така се дрвени. Покривот е дрвен, со ќерамидни каналици. Фасадата е типична за охридската градска архитектура — бело обоена со еркерно издадени катови и богато профилирани венци. Еркерите и челата од венците се опшиени со даски, прозорците се карактеристични, со вертикално поместување и дрвени опшиви.
Голо Брдо
Голо Брдо (Gollobërdë) — географска, претежно планинска област во источниот дел на Албанија и југозападно од градот Дебар во Македонија. Населението во овој регион е претежно македонско, од кои мнозинството се со исламска вероисповед. Македонците од овој дел на Албанија се организирани во здружение наречено „Мир“ чијшто претседател е Кимет Фетаху.
И покрај тоа што Македонците се официјално признаени како малцинска заедница во Албанија, сега за сега македонскиот јазик официјално се употребува само во реонот на Мала Преспа, но не и во Голо Брдо и другите делови на Албанија каде живеат Македонци. Во тие делови македонскиот јазик се користи во домашна и меѓусебна комуникација меѓу Македонците.
Во одредени делови на Голо Брдо постои и одредена група на луѓе кои се декларираат како етнички Бугари и се организирани во здружение наречено „Просперитет Голо Брдо“ чиј претседател е Хаџи Пируши од с. Стеблево. Но, за разлика од Македонците, Грците или Власите кои се официјално признати како малцински заедници во Албанија, албанската држава нема официјално признание за постоење на бугарска малцинска заедница во ниту еден дел од Албанија или дадено право на образование на бугарски јазик и покрај тоа што властите во Бугарија и самодекларираните Бугари во Албанија тврдат дека на Голо Брдо постои население со бугарска национална свест. Некои бугарски политичари одат до таму што покрај тврдењата за постоење на бугарско население во Албанија, сакаат да го претстават и македонското население низ Албанија како бугарско агитирајќи меѓу албанските власти.
Села во Голо Брдо
Областа Голо Брдо во 1924 година, дванаесет години по формирањето на Албанија, е поделена меѓу тогашна Југославија и Албанија. Во Албанија областа Голо Брдо територијално е поделена на три општински единици Требишта, Острени и Стеблево во рамките на општините Булчица и Либражд. Од вкупниот број на села, 16 се чисто македонски. Селата се следниве: Вичишта, Миреши, Владимирица, Тучепи, Којовец, Косовец, Смолник, Лешничани, Себишта, Мало Острени, Големо Острени, Врбница, Пасинки, Требишта, Клење, Гиновец, Стеблево, Борово, Забзун, Студена, Оржаново, Радоешта, Љуболеш. Во Македонија од областа Голо Брдо припаѓаат селата Отишани и Џепиште, а според некои извори и селото Дренок. Во единиците Острени и Требишта живеат само Македонци, а во единицата Стеблево населението е етнички мешано и Македонци и Албанци. Во многу случаи овие „Албанци“ се албанизирани Македонци.
Во областа Долно Поле, понасевер од Голо Брдо во општината Макелари останати се само три, од претходно сите македонски села Горно Крчиште, Долно Крчиште и Ербеле. Во 1924 година Албанија ги добива од тогашна Југославија во размената на територии по граничната линија.
Во областа понекогаш се вклучуваат и селата Моглица и Продан во југоисточниот дел на областа, како и Горна и Долна Горица во северниот.
Постолар
Постолар (Απόστολοι, Апостоли, до 1926 Αποστολάρ, Апостолар) — село во Општина Кукуш во Кукушкиот округ, Егејска Македонија, денес во областа Централна Македонија, Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 9 километри јужно од градот Кукуш, на неколку километри од грчко-македонската граница, во близина на североисточниот брег на Дојранското Езеро, на 30 километри од градот Солун. Селото се наоѓа на надморска височина од 102 метри.
Селото се наоѓа на дното на Солунското Поле и се состои од три маала: Горно Постолар (Άνω Απόστολοι, Ано Апостоли), Средно Постолар (Μέσοι Απόστολοι, Меси Апостоли) и Долно Постолар (Κάτω Απόστολοι, Като Апостоли). Горно Постолар е старата населба, додека останатите две биле изградени по 1924 година, кога во новите населби се населиле грчките бегалци од денешна Турција.
Историја
Во античко време во близина на Горно Постолар се наоѓал старомакедонскиот град Морил.
Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Постолар се состоело од 56 семејства и 255 жители Македонци Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година Постолар имало 240 жители Македонци и 50 Роми.
Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на Егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 288 Македонци и работело егзархиско училиште.
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција. Во 1926 година, селото било преименувано во Апостоли.
Демографија
Во 1928 година селото било чисто бегалско со 411 жители бегалци. , додека во 1940 година селото броело 456 жители. Селото во пописот од 1951 година броело 442 жители, на пописот од 1961 година, во селото живееле 502 жители, во 1971 година имало 339 жители, во 1981 година имало 432 жители, додека во 1991 година имало 306 жител. Денеска, населението на селото е 1063 жители.
Стопанство
Бидејќи самото село се наоѓа на Солунско Поле, селото е богато со жито. Населението се занимава и со земјоделство.
Еолосаурус
Провидност
Аеолосаурусот е широко распространет род на титаносаурус познат од доцната Креда на Јужна Америка. Фосили се собрани од Ален, Ангостура Колорада, Баџо Бареал и Лос Аламитос на Аргентина и Адамантина и Марилија од Бразил. Сите фосили на Еолосаурусот се од периодот кампан и мастрих.
Историја
Типскиот вид на Еолосаурусот, Aeolosaurus rionegrinus, првично бил именуван заедно со родот во докторската теза на Хаиме Е. Пауел. Сепак, според ICZN, имињата од дисертациите не се валидни, па затоа не бил именуван официјално сè додека не била објавена следната година. Тезата на Пауел на крајот била објавена во 2003 година, за која понекогаш се посочува погрешно дека го именувала родот. Во 2004 година, Еолосаурусот и Гондванатитан биле признати дека формираат нова група на титаносауруси, која била именувана како Аеолосаурија. Во 2007 година, бил именуван и вториот вид, A. colhuehuapensis, исто така од Патагонија. Трет вид, A. maximus, бил именуван во 2011 година.
Опис
Како и сите сауроподи, и Аеолосаурусот бил голем, со долг врат, четириножно тревојадно животно. A. rionegrinus бил приближно 14 метри долг и 6 тони (6,6 кратки тони) според Грегори С. Пол. Во 2020 година, Молина-Перез и Лараменди дале поголема проценка од 18,1 метри (60 стапки) и 14,7 тони (16,2 кратки тони). A. rionegrinus бил силно изграден за титаносаурус, со коски на екстремитетите слични на цврстината на оние на Салтасаурус, додека A. maximus се чини дека бил потенок.
Еолосаурусите имаат многу карактеристични пршлени на опашката. Родот Aeolosaurus се дијагностицира со заедничко присуство на надолу закривени презигапофизи на неговите предни каудални пршлени и шеврони од предните и средните делови на опашката со вдлабнати постеродорзални површини кои содржат двојни артикуларни аспекти. Каудалните пршлени на Еолосаурусот и сродниот род Гондванатитан ги делат нервните 'рбети на предниот наклон во предните каудални пршлени. Пршлените од средниот дел на опашката имале издолжена центра. Еолосаурусот имал странични јазли на пршлените кои наликувале на плитки вдлабнатини. Шуплините личат на плитки депресии се познати од Салтасаурусот, Аламосауруситм Малависаурусот и Гондванатитанот. Нервните 'рбетници на неговите пршлени од средната опашка се под агол на предниот дел кога пршлените се порамнети. Овие пршлени личат на оние на Сидаросаурус от, Вененосаурусот и Гондванатитанот. Опашката на Еолосаурусот очигледно била закривена силно надолу, одлика што најверојатно ја споделувале со другите членови на Еолосауриди. Оваа закривеност веројатно би довела до тоа да задниот дел од опашката е многу низок кон земјата, но веројатно не допирал. Закривената основа на опашката можеби го овозможи м. caudofemoralis longus, кој се протегал од бедрената коска до пршлените на опашката, за да изврши поголема сила при повлекување на задниот екстремитет.
Еолосаурусот, како и многу литостротски титаносаури, имал остеодерм. Сепак, неговите остеодерми биле невообичаени и најмногу личат на оние на Мендозасаурусот. Како и кај сите титаносаури кои носат остеодерм, остеодермите веројатно биле распоредени во еден или два реда по крилјата.
Класификација
Еолосаурусот е најтесно поврзан со родовите Гондванатитан и Панамерикансаурус. Заедно со Гондванатитан, го дефинира кладот Еолосауриди. Двата вида Aeolosaurus од Аргентина, A. rionegrinus и A. colhuehuapensis, се чини дека се потесно поврзани едни со други отколку со бразилскиот вид A. maximus.
Класификацијата на Аеолосаурусот и неговите роднини е во голема мера заснована врз одликите на пршлените на опашката, кои се единствените коски зачувани во повеќето еолосаури.
Еолосаурусот е вклучен во неколку кладистички анализи. Филогенијата на Еолосаурини тука се заснова на Галина и Отеро од 2015, со примена на имиња на обвивки според нивните филогенетски дефиниции.
Видови
Во моментов има три именувани валидни видови на Еолосаурус, како и неколку примероци кои биле упатени на родот, но не добиле вид. Покрај тоа, е предложено Gondwanatitan faustoi, најблискиот познат роднина на родот, да претставува дополнителен вид на Еолосаурус.
Друг примерок, опишан во 1993 година, се состои од пет пршлени на опашката и некои коски од предниот екстремитет и карлицата. Бидејќи има две коски на десната улна (подлактицата), примерокот мора да се состои од најмалку две единки. Овие коски биле поврзани и со два остеодерма, или коскени оклопни плочи, што дава докази дека овој диносаурус бил оклопен. Овој примерок е од формацијата Ален на Рио Негро, датира од пред околу 70-68 милиони години, до средната сцена во Мастрих. Додека овој примерок носи одлики што го карактеризираат родот Aeolosaurus, тој е од помлад временски период и покажува доволно разлики што авторите го препознале како можен втор вид. Дополнителен материјал од истиот каменолом, опишан во 2013 година, покажува дека во каменоломот имало остатоци од најмалку три единки.
Друг делумен скелет, вклучително и уште четири пршлени на опашката и материјал од обете екстремитети од левата страна на телото, биле опишан во 1997 година. Ова било пронајдено од Формацијата Лос Аламитос на Рио Негро, која спаѓа меѓу другите два датуми. Овој примерок бил упатен и на родот Aeolosaurus, но не и на видот A. rionegrinus и може да претставува трет вид.
Сепак, бидејќи родот Аелосаурус не е добро познат, авторите избрале да не именуваат официјално ниту еден од овие можни нови видови. Засега, обајцата се едноставно познати како „ Аелосаурус“. Идните откритија може да им дадат на научниците повеќе информации за варијациите во родот и да покажат дека сите горенаведени примероци припаѓаат на A. rionegrinus или дека заслужуваат да бидат и официјално именувани.