cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бернајс пропаганда
Ставот на бендот кон медиумите
Ставот на бендот уште од самиот почеток бил да избегнува мејнстрим медиуми, да не снима видеа и да не дава интервјуа. До овој став бендот се држел безмалку во целата своја кариера, само понекогаш отстапувајќи од него во моментите кога самите негови членови чувствувале дека имаат нешто дополнително да кажат, и претежно тие изјави односно интервјуа биле давани за странски медиуми или фанзин-портали. Пораката што ја упатува овој став е порака кон медиумите за нивната тривијалност, лицемерност и за служење на големиот капитал. Бернајс Пропаганда, низ годините на активност и на напорна работа, успеал да им докаже на сите добронамерници дека самиот производ е нивниот релевантен медиум и промотер. Во тој сè уште почетен период на истражување и на формирање на поголемата слика, бендот бил доста интригантен, паподоцна бил и носител на содржината на документарниот филм „Ако никој не свири“ во режија на Ѓорѓи Јаневски, а во продукција на музичкото радио „Канал 103“. Иако со интенција да ја прикаже целата надоаѓачка сцена, фокусот бил токму вpз Бернајс Пропаганда. Филмот ја освоил првата награда на меѓународниот фестивал DORF за документарни филмови во Винковци, Хрватска.
Со оглед на претходното големо искуство на Васко и на неговиот авторитет стекнат со безбројните настапи на FxPxOx по Балканот и по Европа, првичните сомнежи кај промотерите во неговиот нов проект музички дијаметрално спротивен од FxPxОx бргу ги снемало, па веќе во 2008 година за Бернајс Пропаганда започнале да се интересираат и регионалните издавачи. Најупорен во обезбедувањето потпис од бендот (само симболично бидејќи еден од ставовите на бендот е и непотпишувањето договор туку верба во даден збор), бил словенечкиот „Moonlee Records“. Toј стоел потпишан како издавач на првиот, и само со еден исклучок, на сите наредни албуми на бендот. Албумот Happiness Machines, како ко-издавачи ќе го потпишат и германците „Prügelprinz“ и издавачката куќа зад која стои самиот Васко, „Направи заедно“. Десетте теми на албумот биле снимени во студиото „Enterprise“, во периодот од октомври до декември 2008 година, во продукција на Валентино Скендеровски. Со самото влегување во студио, Васко им ставил точка на два од трите паралелни проекти во кои до тој момент бил инволвиран, FxPxOх и This Home Is Prepared. Во PMG Kolektiv останал и во наредните 6 месеци. На деби-албумот, бендот ги преснимил и четирите теми од EP-изданието веќе познати на јавноста. На само една од песните на албумот, Убиј ме! како текстописец се потпишал Васко, а сите останати се поетско-критички опсервации на Тина. Тоа ќе претставува и самиот буклет што одел со албумот, кој бил всушност дипломска работа на првенецот на генерација, филозофот Кристина Горовска. Со овој потег бендот уште еднаш ја истакнал својата определба за искажување став по однос на секое општествено прашање, најчесто низ текстовите, но понекогаш и низ дополнителни буклети. Решението за обвивката е дело на босанскиот дизајнер Дарко Кујунџик, но работено врз базична идеја на Тина. Интересно е дека покрај објавата на албумот на винилен формат, постојат и две различни цеде-објави, една од словенечкиот издавач и една заедничка од „РMG Recordings“ и „Направи Заедно“ наменета за домашниот пазар. Обете се разликуваат единствено по логоата на издавачките куќи.
2009 година
Албумот бил објавен во април 2009 година и добил генерално охрабрувачки рецензии од медиуми од целиот свет. Неколку балкански медиуми биле доволно визионерски и го прогласиле за албум на годината на Балканот. Неколку години подоцна, хрватската едиција на списанието „Rolling Stone“, го прогласиле албумот Happiness Machines за третата најважна плоча објавена на просторите на поранешна Југославија во периодот од 1991 до 2015. Ова било релевантна потврда за култниот статус што Бернајс Пропаганда го стекнала на просторите на некогашна Југославија за релативно краток период од постоењето. Една изјава на познатиот хрватски новинар Дубравко Јагатиќ од тој период најдобро ја опишува енергијата на овој албум:
"„[…] ѓаволски интересно дискографско издание што може само топло да се препорача […]“"
Понатаму во рецензијата тој искажал верување дека следниот материјал на групата ќе биде многу битен албум за целиот регион - и бил во право.
На скопската промоција на албумот Happiness Machines, на 27.02.2009 во клубот „Хавана“, за првпат во својата кариера Бернајс Пропаганда наполнил еден клуб со солиден капацитет од 600 луѓе. Безбедно лево, Ден пред да исчезнам и Не сакам да знам, се само некои од ултимативните генерациски химни од овој албум. Покрај промоцијата, овој концерт всушност бил претпремиера за почетокот на првата голема европска турнеја на бендот, која ја започнал неколку дена подоцна, на 6 март со концерт во Белград. Турнејата траела цели 45 дена, неверојатни за еден македонски, па и балкански бенд од поновото време. Завршниот концерт бил на 19.04.2009, повторно во Скопје, во еден поинтимен концертен простор, клубот „Retox". Турнеите како оваа станале заштитен знак на бендот, пa Бернајс Пропаганда ги практикувал по секој следен албум, во некои периоди и по две во една календарска година. Тие се уште еден показател што ја потврдува искажаната теза за големиот придонес на бендот во развојот на македонската сцена, но и во освежувањето на некои Балкански музички сцени. Како ретко кој македонски бенд низ историјата, токму Бернајс Пропаганда, во изјавите на помладите бендови што се појавувале на просторите на некогашна Југославија, бил посочуван како еден од бендовите што им извршиле влијание. Притоа, особено се почитувал токму нивниот бескомпромисен став кон медиумите, како и променливоста на звукот, која нималку не влијаела врз енергичноста и врз секогаш перфектно спакуваните пораки на бендот.
Во текот на летото, надвор од спомнатата турнеја, бендот свирел концерти и фестивали по целиот регион, но и работел на новиот материјал. Токму во аранжманите на повеќе од половината нови теми придонел и Фрешко, но кон крајот на летото, на некој начин не можејќи да го следи „убиственото“ темпо на Васко, тој го напуштил бендот. Набргу по неговото заминување во нов басист бил промовиран уште еден поранешен член на FxPxOx и This Home is Prepared, Ненад Трифуновски-Трипе. Таа, најпозната постава на Бернајс Пропаганда, која го создала и го отсвирила најголемиот дел од опусот на бендот, своето уигрување го имала на турнејата што следува. Турнејата била само малку пократка од претходната - траела 40 дена - а започнала на 07.09.2009 со првото искачување на групата на сцената во МКЦ, со гостите на концертот, Словенците „In-Sane“ и локалните Sludge.
2010 година
На почетокот од 2010 година, во периодот кога музичкото радио Канал 103 било прв меѓу балканските медиуми што го прогласиле Нappiness Machine за албум на годината. Бернајс Пропаганда повторно влегле во студио и снимиле нов материјал. Вториот албум, Му Personal Holiday, делумо е сниман во студиото „Blla Blla Blla" на Идриз Амети (Blla Blla Blla...), а другиот дел е сработен во МКЦ со Трипе како снимател и како продуцент. Во две од деветте теми на албумот, како соавтор бил потпишан и Васко. Останатите теми биле поетска реакција на Тина на општествените случувања во државата. Нејзино е и дизајнерското решение на комплетниот омот.
Потврда за неговиот квалитет била одлуката на хрватскиот уметнички колектив „ЕМГЕ“ во 2016 година да ја вклучи обвивката на овој албум во својата изложба на највпечатливи музички дизајни од регионот, заедно со вториот албум на ХаХаХа. Официјалната објава на Му Personal Holiday била на 17 мај, најпрвин во винилна верзија во која партиципирале матичната „Moonlee Records“, но и германските куќи „Prügelprinz“, „Narshardaa“ и „Trashbastard“, како и француската „Crapoulet“. Цеде-верзијата, по примерот на првиот албум, повторно имала две верзии зад кои се потпишани истите издавачи како и на дебитантскиот албум. Дека изданието доживеало успех потврдува и фактот што „Moonlee“ веќе во октомври го допечатил како цеде, објавувајќи го со малку поразличен внатрешен омот. Реакциите што пристигнале по ова издание биле уште подарежливи со суперлативи. По него, особено балканската јавност била на чисто дека во регионот се појавил нов и моќен политички ангажиран њу вејв панк состав со корени длабоко во американскиот пост-хардкор звук. Изданието добило одлични рецензии и од другата страна на Атлантикот од панк-библијата, месечникот „Maximumrocknroll“. Списанието и во иднина ги проследувал со рецензија сите изданија на бендот отстапувајќи му место за интервју, но и за спомнување на името на бендот на насловната страница од магазинот.
Традиционално, и таа година Бернајс Пропаганда одработил две европски турнеи, пролетна и есенска, со околу осумдесетина концерти. Круна на пролетната турнеја бил настапот на главната бина на фестивалот „Exit“, на 10.07.2010, додека домашна потврда на сè поголемата популарност бил самостојниот концерт во Скопје, на 26.11.2010, 200-тиот настап во дотогашната историја на бендот. Овој ден да помине, Намести фризура и гладувај и Кога е доволно се само дел од познатиот репертоар во кој уживале повеќе од 1000 фанови во клубот „Collosseum“.
2011 година
Иако делува како забревтана машина, Булдожер што руши сè пред себе, на почетокот на 2011 година, Васко ја изненадил јавноста започнувајќи уште еден свој проект, хардкор-панк бендот ХаХаХа. Бернајс Пропаганда креативно паузирал, но во соработка co Хахаха (Бернајс Пропаганда минус Тина), во 2011 година одработиле уште две нови и долги турнеи (првата од 5 мај до 27 јуни, и втората од 8 септември до 8 октомври), па и една кратка и само балканска (од 28 до 29 април) со канаѓаните „Handsome Furs“. Со настапите таа година бендот значително се доближил до магичната бројка од 300 отсвирени концерти во триесетина европски земји, позиционирајќи се со овој број рамо до рамо со еден од своите детски идоли, Leb I sol. Ha 04.07.2011 и директно го искажале својот став против полициското насилството настапувајќи на фестивалот наречен „103 Слободна зона“, на кејот на Скопскиот плоштад, собирајќи на настанот околу 2000 луѓе.
Штотуку вратени од пролетната турнеја, членовите на групата побрзале да снимат неколку од веќе увежбаните теми. Во јули, во МКЦ со Трипе како снимател и како продуцент, ги снимиле Јас и Денот кога се родив. На двете теми како гостин се појавил перкусионистот Југослав Стојчески (екс Conquering Lion) кој практично станал и нов официјален член на бендот, учествувајќи и на снмањето на третиот албум.
2012 година
Патувајќи и настапувајќи во континуитет, логично било дека бендот творел на пат. Дел од материјалите за следниот албум Тина ги напишала токму по патиштата во Европа, префрлувајќи се од еден во друг град, но секогаш со мислите за луѓето и за нивниот живот во родното Скопје. Новиот албум го најавиле со фридаунлоуд ЕР-то Играј Слободно!, кое во јануари 2012 година го објавиле „Moonlee Records“ и „Направи Заедно“. Изданието е збир на ремикси на осум теми на Бернајс Пропаганда, шест веќе познати и две нови работени во 2011 година, од неколку доста влијателни европски и локални артисти: Марк Хини од „Gang Of Four“, Зеја од „The Ex“, Bei The Fish & Ida од хрватскиот бенд „Lollobrigida", нивниот поранешен басист Fresh, Sethstat, Anomalia Nativa и од Mindless Violence. Изданието ја вклучува и заедничката песна Fakt, работена со Дуке Бојаџиев, која била снимена во студиото на Трајко Симоновски-Таци, басистот на придружниот бенд на Тоше Проески. Годината што ја отвориле со изданието Играј Слободно! и во која лично влегле со големи амбиции, членовите на групата концертно ја започнале со својот прв настап во популарната Денсинг сала во МКЦ. Ha 17.02.2012 Бернајс Пропаганда прославувале и пет години од својот прв одржан концерт, почестувајќи ги фановите со премиерна изведба на 6 нови песни. Таа била најслабата концертна сезона на бендот, во која имало само триесетина отсвирени регионални концерти. Позначајни секако биле четирите отсвирени од 22 до 26 октомври, во Софија, Букурешт, Белград и во Загреб заедно со легендарниот холандски бенд „The Ex“.
Во ноември таа, 2012 година, Васко и Тина започнале со снимање нов албум. Во студиото „MarryPhat“, co Ивица Јанкуловски-Шраф како снимател и продуцент биле сработени 9 целосно нови песни. За првпат Тина и Васко се обиделе да направат омаж на некои свои книжевни фасцинации создавајќи музика на текстови на Џек Лондон и на Георг Бихнер. За првпат во својата кариера и Бернајс Пропаганда во процесот на снимање повикале пријатели од еден друг македонски бенд, Sethstat. Во темата во која гостува Sethstat, Леб и игри, употребени се и семплови и ефекти командувани од нивниот поранешен басист Саша Павловиќ-Фрешко.
2013 година
Само три дена по официјалната објава на албумот Забранета Планета, на 26.02.2013, француската издавачка куќа „Stonehenge“ во соработка со „Направи Заедно“, го објавила заедничкото издание на Бернајс Пропаганда и на норвежаните „Modern Love“, во формат на сплит-сингл, именувано како Untill All Are Free. На синглот се поместени двете теми снимени неколку месеци претходно во МКЦ. Албумот Забранета Планета повторно како издавач го потпишал „Moonlee“. На винилното издание коиздавачи се и „МКЦ“, „Направи Заедно“ и „Prügelprinz“, додека цеде-верзијата во овој случај е само една и зад неа стојат истите спомнати издавачи. Дизајнот повторно го направила Кристина Горовска. Со објавувањето на Забранета Планета, Бернајс Пропаганда бил вториот бенд во македонската дискографска историја што во своето портфолио има повеќе од два албума објавени на винил. Со подоцнежните изданија бендот значително се одделил од останатите бендови, но сè уште бил далеку од фантастичните 11 винилни албуми на Leb I Sol. Промотивниот концерт пред скопската публика се случил во Денсинг салата на МКЦ, на 01.03.2013, настап што останал трајно во меморијата на посетителите по невообичаената сценска поставеност - бината била во средината на салата - и по неверојатниот контролиран излив на енергија во А bone to the dog, Ordinary toy, Чувај се од тие што те чуваат, како од бендот, така и од неприкосновениот сценски лидер, Тина. По одамна воспоставената традиција, следувале две огромни европски турнеи, првата од 14 март до 19 мај, и втората неколку месеци подоцна, од 5 септември до 19 октомври таа, 2013 година, во која Бернајс Пропаганда свиреле буквално во цела Европа, поминувајќи речиси 4 месеци на пат.
Американска „топ 200 листа“
Во 2013-тата биле вклучени на 112. место на американската „топ 200 листа“ создадена според бројот на емитувања на американските колеџ-радиостаници, успех што ниту еден македонски бенд го немал постигнато до тој момент.
На враќање од првата европска турнеја таа година, на 26.05.2013 Бернајс Пропаганда го имал и своето прво гостување со настап во живо на музичкото радио „Канал 103“, во емисијата „Ако никој не свири". Годината триумфално ја завршил со уште еден настап на фестивалот „Таксират“, 06.12. 2013 на Скопскиот саем.
Театарска претстава
Таа, 2013 година, Кристина била поканета и земала учество во театарската претстава „SKRIP inc.“ во Љубљана, во режија на Јелена Русјан, а во продукција на „Maska“. Претставата во еден подолг период по премиерата била најгледаната претстава во Словенија, а Тина станала вистински миленик на театарската критика во Словенија.
Американска турнеја
Наредната 2014 година за првпат по подолг период Бернајс Пропаганда ja зaпочнале без некакво официјално издание или нова песна, на 1 февруари за првпат се појавиле на локалниот фестивал што ја популаризирал независната музичка сцена „Земјотрес 2“. Причината за пасивноста била обелоденета многу бргу, а таа е фокусот на бендот кон проектот што значел уште една потврда за неговиот влог во музиката, но и неверојатно достигнување за еден бенд од Балканот во 2014 година, од 5 април до 21 мај. Бернајс Пропаганда, пo многу перипетии во подготвителниот период и по одбиена поддршка од државата, самостојно се финансирал и заминал на американска турнеја. На турнејата се претставувал себеси како бенд, но ја претставувал и македонската држава - постигнување што тогашната власт не сакала да го верификува како успех на еден македонски бенд. Групата отсвирила неверојатни 45 концерти во 48 дена. Со вакво темпо на концерти можат да се пофалат само малку европски бендови што настапиле во Америка, а ниту еден од нив не доаѓа од Балканот. Бернајс Пропаганда ce само третиот македонски состав - по Leb I Sol и по Kismet - во целата историја на рок-музиката на овие простори што направил макар и мини турнеја во Америка.
Со оглед на тоа дека настапите по Америка воопшто не влијаеле врз кондицијата на бендот, набргу по враќањето следувала и кратката летна екс-ју турнеја, од 31 јули до 6 август, која завршила со последниот настап на домашен терен пред поаѓање на нова европска турнеја. Тој се случил на 30.08.2014 на петтото издание на фестивалот „Слободна Зона“ во Виница, фестивал на кој бендот има настапено и на неговото второ издание, на 25.08.2011 година. Сепак, таму некаде по балканските патишта се случил првиот посериозен „лом“ во бендот, кој кулминирал на претстојната европска турнеја, од 18 септември до 26 октомври. Имено, на 12 октомври, таа 2014 година, по концертот во Берлин и на 15 концерти пред крајот на турнејата, од Бернајс Пропаганда си заминала феноменално уиграната ритам секција, Ненад Трифуновски и Џано Куч.
Бендот бил на крстопат, а во некои размислувања на Васко од тој период, можби и на својот крај. Но, дефинитивен бил само крајот на дотогашниот музички израз, за што Васко не бил разбран, но и за кој крај никој сè уште не бил свесен. Васко ги направил првите чекори кон реализација на таа нова идеја за промени. На крајот од годината, во бендот повторно се вратил Саша Павловиќ. Саша во тој период го реактивирал својот стар проект Демек, во кој Васко често свирел гитара. Како нов член на Бернајс Пропаганда бил промовиран и Дени Крстев од Фонија, зачудувачки за најупатените фанови на бендот. Но, улогата на Дени не била тапанар (што била во еден период во Фонија), туку да програмира ритмови и да свири синтисајзер, ризичен потег што на никој во тој момент не му било јасно каков краен производ ќе даде. Сите од музичките кругови знаеле дека Васко е своеглав и дека сака да ризикува секогаш кога цврсто верува во своите идеи, но во овој случај сите биле скептици. Покрај спомнатата улога на Дени, од тие моменти тој бил и човекот што во иднина ги снимил сите песни на групата и бил задолжен за звукот на нивните настапи во живо.
Став на бендот кон одржување на концерти
Интересно е фактот дека веројатно не постои град во Македонија во кој Бернајс Пропаганда немаат одржано концерт. Понекогаш тие концерти биле во рамките на некој фестивал, но многу често бендот знаел да прифати покана од некој локален фан и да настапи за локална екипа, во мали концертни простори, обидувајќи се да ја пренесе својата порака секому и секаде.
По објавата на Здраво Млади, следувале долги 10 месеци исчекување на поконкретен материјал, со што албумот Политика претставувал еден од најдолго исчекуваните македонски изданија во поновата музичка историја. Под притисок на овие големи и противставени очекување од јавноста, групата започнала да ги снима преостанатите седум теми, кои заедно со веќе објавениот сингл подоцна биле дел од четвртиот албум на бендот. Дени Крстев бил снимателот и копродуцентот, а снимањето на албумот се одвивало во неговата спална соба преуредена во студио.
Театарска претстава
Во октомври 2015 година, во пауза од наснимувањата, Бернајс Пропаганда ja направиле и музиката за театарската претстава на Орвеловата „1984“ во режија на Александра Кардалевска.
2016 година
Конечно, на 14 март 2016 година „Moonlee Records“ гo отпечатиле албумот Политика. Повторно на еден албум биле поместени девет теми, но за првпат сите биле отпеани на македонски јазик. Една од најубавите обвивки во историјата на македонската дискографија, повторно ја направила Кристина Горовска, искористувајќи случајно направена фотографија од еден фан на бендот, Љупчо Јовановски, која совршено ја отсликувала мрачната приказна на македонското општествено живеење. Политика е албум што музички е пред своето време, кој низ поетиката на Тина совршено го прикажува парадоксот на едно реално и мачно македонско животарење во апокалиптичниот сон на поединци, наречен „Скопје 2014“. Недолго по „Moonlee“, во март 2016 година и американската куќа „Land Animal Тарes“ истиот материјал го објавила за тамошниот пазар, но во форма на касета и со бонус-траката „Bread and games“. Кон крајот на месецот кога бил објавен албумот, се одржала и неговата скопска промоција. За првпат се случило еден македонски бенд да закаже и да распродаде три последователни концерти, одржани од 25 до 27 март во киното „Фросина“ во МКЦ. Но, веселбата била навидум непотполна поради заминувањето на Саша Павловиќ во Белфаст, Северна Ирска, па подготовките и самите настапи бендот ги изведувал како трио. Лажи ме, лажи ме станал првиот мејнстрим радиохит на бендот, не симнувајќи се од топ-листите на многубројни локални и регионални радиостаници. За првпат од кога постои, Бернајс Пропаганда направил и видеоспот за една тема, Лажи ме, лажи ме, во продукција на „Рутина“ (Русе Арсов и Тина Горовска).
"Според мое лично мислење, овие три концерти на групата се едни од најдобрите концептуални концертни перформанси што еден македонски бенд досега ги има направено. Прецизни од почеток до крај. Звук, видео и игра, во совршен микс што атакува на сите сетила и што секој посетител го држи прикован за седиштето од почетокот до крајот на концертот."
Две недели подоцна, не дозволувајќи позитивните импресии да стигнат подалеку од Белград, држејќи ги балканската и европска јавност сè уште во недоверба околу новиот правец на бендот, во периодот од 14 април до 14 мај таа, 2016 година, бендот Бернајс Пропаганда заминал на уште една долга едномесечна турнеја низ Европа. Враќајќи се од турнејата со која сите сомнежи биле отстранети, јавноста дознала за ново издание: култната калифорниска издавачка куќа „Asian Man“ го објавила заедничкиот сингл на „Mike Watt & The Secondman“ (Мајк Ват е легендарниот басист на „Minutemen“, „Firehose“, „Iggy and The Stooges“) и Бернајс Пропаганда. На неговата страна од плочата се наоѓал еден малку поинаков микс на веќе познатата Лажи ме, лажи ме (Lie to me, lie to me). Влегувајќи во едни поинакви односи со музичката индустрија, со материјал што го донел на границата на комерцијален успех, потезите што почнал да ги влече бендот биле само навидум спротивни од неговите првични убедувања. Групата била подотворена кон јавноста, но не по секоја цена. Естетиката на секое ново медиумско изразување во висок степен морала да биде запазена и морало да биде во соработка со самиот бенд. Во прилог на медиумската заинтересираност, го снимиле и првиот професионален видеоспот, во кој за првпат се појавил и член на бендот (Тина), за темата Повеќе во режија на Бојан Кртолица. Спотот бил добра увертира за претстојните настапи на бендот на отворено, на 13.06.2016 на еден од најголемите европски фестивали, „Sziget“ во Унгарија, и на 17.07.2016 на веќе етаблираниот регионален фестивал „Д Фестивал“ во Дојран. За првпат во својата историја, бендот добил и ја прифатил понудата за интервју со насловна страница во едно списание, Тина била на насловната страница на магазинот „Портрет“.
Во овој период, кон крајот од 2016 година, Васко ја стартувал издавачката куќа „Балкан Велики“ и започнал соло кариера. Тина започнала да работи како графички дизајнер во МКЦ, а Дени го отворил музичкото студио „1060“. Во декември „Балкан Велики“, заедно со стариот соработник „PMG Recordings“, единствено во дигитален формат, го објавиле ремикс ЕP-то наречено Skopje 2016. Изданието содржи 10 ремикси на четири теми (Lazi me, lazi, Povekje, Ne sum vekje ubava и Ovoj den da pomine), направени од неколку локални и регионални артисти (Фонија, DJ Goce, GameOver, Khara, Марк Хини, PMG Kolektiv и други). Во пресрет на годината во која прославувале 10 години од постоењето, за краток период бил објавен уште еден дигитален материјал, од архивски карактер - првиот концерт на Бернајс Пропаганда во клубот „Castro“. EP-то е едноставно наречено „Castro“ 19 02 07. Третото последователно дигитално издание во период од само еден месец е албум во живо со 13 теми, именуван најсоодветно можно, Едно 500-600 пати.
2017 година
Неколкумесечната концертна апстиненција бендот ја прекинал со два исклучително значајни концерта, на 12 и на 13 јануари 2017 година, во рамките на најголемиот саем на европска музика „Eurosonic“ во Гронинген. Со враќањето во јавноста, го пуштил и спотот за Политика (во продукција на дигиталната „Бла Бла ТВ“), и сето тоа како најава за претстојното одбележување на 10-годишнината од првиот концерт на бендот. Во таа, 2017 година, 17 и 18 февруари повторно останале забележани како значајни датуми од македонската музичка историја. Уште од далечната 1987 година и трите последователни концерти на Леб и Сол во Денсинг салата на МКЦ ниту еден македонски бенд се нема осмелено да закаже и да отсвири повеќе од еден концерт во тој простор. Бернајс Пропаганда поставил уште еден предизвик за новите генерации македонски бендови. На овие концерти, кои биле сосема поразлично конципирани од промотивните три за Политика, бендот настапил во состав што вклучува неколку гости за време на целиот концерт: екс тапанарот на „Gang Of Four“, Марк Хини, и бас-гитаристот на Љубојна, Оливер Јосифовски, но и DJ Goce, кој настапил само на уводните теми. На овие два концерта, Бернајс Пропаганда покажал дека новите теми може да звучат еднакво моќно и во многу пожестоки аранжмани од постојните. Како куриозитет врзан за Бернајс Пропаганда била и винилната објава на 12“EP од страна на канадската издавачка куќа „III In The Head Records“, во јануари 2017 година, во само 32 примерока. Куриозитетот за ова издание била грешката на фабриката за изработка на винилот, која на плочата втиснала само 3 теми: веќе познатиот микс на групата Anomalia Nativa на темата My personal holiday, новиот микс на Politika и - за јавноста дотогаш необјавена тема од музиката за театарската претстава „Animal farm“. Во јуни истата година, грешката била исправена па „III In The Head Records“ го објавил албумот на Бернајс Пропаганда, Na Ta Igrišće Ne Smem. Албумот покрај спомнатите три теми, донел уште 6, ремикси дотогаш необјавени на винил, меѓу кои и заедничката преработка нa PMG Kolektiv и Бернајс Пропаганда на легендарната тема на Падот на Византија, Почеток и крај.
Бендот свири на концерт на 07.08.2017 година во Призрен, како дел од музичката програма на фестивалот „Dokufest“. Последната песна што бендот ја снимил и која е планирана како најава за следен албум е темата Ништо нема да не раздели, во која како гостин се појавил Мајк Ват на бас. Со темата во јавноста е промовиран и новиот член на бендот, тапанарот на Фонија, Кристијан Лафазановски.
2018 година
Бендот песната ја промовирал во јануари, и наместо да следуваат нови изданија и нови турнеи, на почетокот од фебруари 2018 година, групата била вовлечена во небулозна правна битка со неизвесна разрешница. Имено, надвор од сите стандарди и правила, Министерството за култура, во својата годишна објава за финансиски поддржани проекти, објавиле информација дека ќе биде поддржан и заеднички концерт на Бернајс Пропаганда и на Македонската Филхармонија, со одреден буџет и со точен датум. Реакцијата од страна на бендот, а и на јавноста била доста бурна и логична. Бил нарушен неговиот имиџ внимателно граден со години, кој се базира на чесност, праведност и на принципиелност. Разговори за една таква меѓусебна соработка постоеле една година претходно, но никогаш не добиле завршница во форма на потпишување каков било преддоговор, кој е единствен валиден документ за какво било аплицирање, па и за односниот конкурс. Очигледниот пропуст на комисијата во Министерството за култура, која по закон е должна да одбие чија било непотполна апликација, била одговорна за скандал од невидени размери, кој имплицирал и обид за нечии и за некакви финансиски малверзации, во кои неправедно бил инволвиран македонски рок-состав. Со полно право бендот побарал правна заштита и одговорност од Министерството за култура, кое - за да биде иронијата поголема очигледно по урнек на некоја од тезите на таткото на агресивниот пи-ар, Едвард Бернајс се обидело комплетно да го спинува и да го релативизира целиот случај.
Од средината на февруари 2018 година, Бернајс Пропаганда се повлекле од јавноста оставајќи ги фановите во неизвеснот дали ќе продолжат со работа или е ставена точка на една од највозбудливите македонски рок-приказни во самостојна Македонија.
Оцетна киселина
Оцетна киселина или етанова киселина — кисела, безбојна течност и органско соединение со хемиска формула (исто така напишано како , ). Оцетот содржи најмалку 4% оцетна киселина по волумен, што ја прави оцетната киселина главна компонента на оцетот, освен водата и другите елементи.
Оцетната киселина е втората наједноставна карбоксилна киселина (по мравјата киселина). Таа е важен хемиски реагенс и индустриска хемикалија, која се користи првенствено во производството на целулоза ацетат за фотографски филмови, поливинил ацетат за лепак за дрво и синтетички влакна и ткаенини. Во домаќинствата, разредената оцетна киселина често се користи во средствата за бигор. Во прехранбената индустрија, оцетната киселина е контролирана со кодот за адитиви за храна E260 како регулатор на киселост и како зачини. Во биохемијата, ацетил групата, добиена од оцетна киселина, е основна за сите форми на живот. Кога се врзува за коензимот А, тој е централен за метаболизмот на јаглени хидрати и масти.
Глобалната побарувачка за оцетна киселина е околу 6,5 милиони метрички тони годишно (t/a), од кои приближно 1,5 t/a се исполнува со рециклирање; остатокот е произведен од метанол. Оцетот е претежно разредена оцетна киселина, често произведена со ферментација и последователна оксидација на етанол.
Номенклатура
Тривијалното име „оцетна киселина“ е најчесто користеното и најпосакуваното име на Меѓународниот сојуз за чиста и применета хемија (МСЧПХ). Систематското име „етанова киселина“, важечко име на IМСЧПХ, е конструирано според супститутивната номенклатура. Името „оцетна киселина“ потекнува од латинскиот збор за оцет, „ “, што е поврзано со самиот збор „киселина“.
„Глацијална оцетна киселина“ е име за оцетна киселина без вода (безводна). Слично на германското име „Eisessig“ („леден оцет“), името доаѓа од кристалите слични на мраз кои се формираат малку под собна температура на 16.6 C (присуството на 0,1% вода ја намалува неговата точка на топење за 0,2 °C).
Вообичаен симбол за оцетна киселина е AcOH, каде што Ac е псевдоелемент симбол што ја претставува ацетил групата ; конјугирана основа, ацетат, така е претставена како. (Симболот Ac за ацетил функционалната група не треба да се меша со симболот Ac за елементот актиниум; контекстот спречува конфузија кај органските хемичари). За подобро да ја одрази нејзината структура, оцетната киселина често се пишува како, , и. Во контекст на киселинско-базните реакции, понекогаш се користи кратенката HAc, каде што Ac во овој случај е симбол за ацетат (наместо ацетил). Ацетатот е јон што произлегува од губење на од оцетна киселина. Името „ацетат“ може да се однесува и на сол што го содржи овој анјон или естер на оцетна киселина.
Киселост
Поради ова ослободување на протонот, оцетната киселина има кисел карактер. Оцетната киселина е слаба монопротична киселина. Во воден раствор има pK3 вредност од 4,76. Неговата конјугирана основа е ацетат. А 1.0 М раствор (околу концентрацијата на домашниот оцет) има pH од 2,4, што покажува дека само 0,4% од молекулите на оцетна киселина се дисоцирани. Меѓутоа, во многу разреден (<10 −6 М) раствор оцетната киселина е >90% дисоцирана.
Одлики на растворувач
Течната оцетна киселина е хидрофилен (поларен) протички растворувач, сличен на етанолот и водата. Со релативна статичка пропустливост (диелектрична константа) од 6,2, раствора не само поларни соединенија како што се неоргански соли и шеќери, туку и неполарни соединенија како масла, како и поларни растворени материи. Се меша со поларни и неполарни растворувачи како што се вода, хлороформ и хексан. Со повисоки алкани (почнувајќи со октан), оцетната киселина не се меша во сите состави, а растворливоста на оцетната киселина во алканите опаѓа со подолгите n-алкани. Својствата на растворувач и мешање на оцетната киселина ја прават корисна индустриска хемикалија, на пример, како растворувач во производството на диметил терефталат.
Биохемија
При физиолошки рН, оцетната киселина обично целосно се јонизира до ацетат.
Ацетил групата, формално добиена од оцетна киселина, е основна за сите форми на живот. Кога се врзува за коензимот А, тој е централен за метаболизмот на јаглени хидрати и масти. За разлика од карбоксилните киселини со подолг синџир (масните киселини), оцетната киселина не се наоѓа во природните триглицериди. Сепак, вештачкиот триглицерид триацетин (глицерин триацетат) е вообичаен додаток на храна и се наоѓа во козметиката и локалните лекови.
Оцетната киселина се произведува и се излачува од бактерии на оцетна киселина, особено родот Acetobacter и Clostridium acetobutylicum. Овие бактерии се наоѓаат универзално во храната, водата и почвата, а оцетната киселина се произведува природно кога овошјето и другите намирници се расипуваат. Оцетната киселина е исто така компонента на вагинално подмачкување на луѓето и другите примати, каде што се чини дека служи како благо антибактериско средство.
Производство
Оцетната киселина се произведува индустриски и синтетички и со бактериска ферментација. Околу 75% од оцетната киселина направена за употреба во хемиската индустрија е направена со карбонилирање на метанол, објаснето подолу. Биолошкиот пат сочинува само околу 10% од светското производство, но останува важен за производството на оцет бидејќи многу закони за чистота на храната бараат оцетот што се користи во храната да биде од биолошко потекло. Други процеси се изомеризација на метил формат, конверзија на сингас во оцетна киселина и оксидација на гасна фаза на етилен и етанол.
Оцетната киселина може да се прочисти преку фракционо замрзнување со користење на ледена бања. Водата и другите нечистотии ќе останат течни додека оцетната киселина ќе таложи надвор. Почнувајќи од 2003-2005 година, вкупното светско производство на девствена оцетна киселина било проценето на 5 Mt/a (милиони тони годишно), од кои приближно половина се произведувале во САД. Европското производство било приближно 1 Mt/a и во опаѓање, додека јапонското производство изнесувало 0,7 Mt/a. Уште 1,5 Mt биле рециклирани секоја година, со што вкупниот светски пазар достигнал 6,5 Mt/a. Оттогаш глобалното производство се зголемило на 10,7 Mt/a (во 2010 година) и понатаму; сепак, се предвидува забавување на овој пораст на производството. Двата најголеми производители на девствена оцетна киселина се Celanese и BP Chemicals. Други големи производители ги вклучуваат Милениум Хемикалс, Стерлинг Хемикалс, Самсунг, Истман.
Карбонилација на метанол
Повеќето оцетна киселина се произведува со карбонилација на метанол. Во овој процес, метанолот и јаглерод моноксидот реагираат и произведуваат оцетна киселина според равенката:
Процесот вклучува јодометан како посредник и се јавува во три чекори. За карбонилација е потребен катализатор, метал карбонил (чекор 2).
Постојат два поврзани процеси за карбонилација на метанолот: Монсантов процес катализиран со родиум и Катива процес катализиран со иридиум. Вториот процес е позелен и поефикасен и во голема мера го замени првиот процес, често во истите производствени погони. Во двата процеса се користат каталитички количества вода, но за процесот Катива е потребно помалку, така што реакцијата на поместување вода-гас е потисната и се формираат помалку нуспроизводи.
Со менување на условите на процесот, оцетниот анхидрид, исто така, може да се произведе на истата фабрика со користење на родиумски катализатори.
Оксидација на ацеталдехид
Лесните компоненти на нафтата лесно се оксидираат со кислород или дури и воздух за да се добијат пероксиди, кои се распаѓаат и произведуваат оцетна киселина според хемиската равенка, илустрирана со бутан:
Ваквите оксидации бараат метален катализатор, како што се нафтанатните соли на манган, кобалт и хром.
Под слични услови и со користење на слични катализатори како што се користат за оксидација на бутан, кислородот во воздухот за производство на оцетна киселина може да го оксидира ацеталдехидот.
Со користење на современи катализатори, оваа реакција може да има принос на оцетна киселина поголема од 95%. Главните нуспроизводи се етил ацетат, мравја киселина и формалдехид, од кои сите имаат пониски точки на вриење од оцетната киселина и лесно се одвојуваат со дестилација.
Етиленска оксидација
Ацеталдехидот може да се подготви од етилен преку Вакеров процес, а потоа да се оксидира.
Во поново време, хемиската компанија Showa Denko, која отворила фабрика за оксидација на етилен во Оита, Јапонија, во 1997 година, комерцијализирала поевтина еднофазна конверзија на етилен во оцетна киселина. Процесот се катализира со катализатор на паладиум метал поддржан на хетеропол киселина како што е силикотунгстинската киселина. Сличен процес го користи истиот метален катализатор на силикотунгстична киселина и силика:
Се смета дека е конкурентен со метанол карбонилација за помали растенија (100-250 kt/a), во зависност од локалната цена на етилен. Пристапот ќе се заснова на користење на нова технологија на селективна фотокаталитичка оксидација за селективна оксидација на етилен и етан во оцетна киселина. За разлика од традиционалните катализатори на оксидација, процесот на селективна оксидација ќе користи УВ светлина за да произведе оцетна киселина на амбиентални температури и притисок.
Оксидативна ферментација
Во поголемиот дел од човечката историја, бактериите на оцетна киселина од родот Acetobacter направиле оцетна киселина, во форма на оцет. Имајќи доволно кислород, овие бактерии можат да произведат оцет од различни алкохолни намирници. Најчесто користените храни вклучуваат јаболков јаболков, вино и ферментирано жито, слад, ориз или каша од компири. Целокупната хемиска реакција олеснета од овие бактерии е:
Разреден раствор на алкохол инокулиран со Acetobacter и чуван на топло, воздушно место ќе стане оцет во текот на неколку месеци. Индустриските методи за правење оцет го забрзуваат овој процес со подобрување на снабдувањето со кислород до бактериите.
Првите серии оцет произведени со ферментација веројатно следеле грешки во процесот на производство на вино. Ако ширата се ферментира на превисока температура, ацетобактеријата ќе го совлада квасецот што природно се појавува на грозјето. Како што се зголемила побарувачката за оцет за кулинарски, медицински и санитарни цели, лозарите брзо научиле да користат други органски материјали за производство на оцет во топлите летни месеци пред грозјето да биде зрело и подготвено за преработка во вино. Овој метод, сепак, бил бавен и не секогаш успешен, бидејќи лозарите не го разбирале процесот.
Еден од првите современи комерцијални процеси бил „брзиот метод“ или „германски метод“, првпат практикуван во Германија во 1823 година. Во овој процес, ферментацијата се одвива во кула преполна со струготини од дрво или јаглен. Храната што содржи алкохол се пропушта во врвот на кулата, а свеж воздух се снабдува од дното со природна или присилна конвекција. Подобреното снабдување со воздух во овој процес го намалува времето за подготовка на оцет од месеци на недели.
Денес, најголемиот дел од оцетот се прави во култура на потопени резервоари, првпат опишана во 1949 година од Ото Хроматка и Хајнрих Ебнер. Во овој метод, алкохолот се ферментира до оцет во постојано мешан резервоар, а кислородот се снабдува со клокотот на воздухот низ растворот. Со користење на современите примени на овој метод, оцет од 15% оцетна киселина може да се подготви за само 24 часа во сериски процес, дури 20% во 60-часовна хранлива серија.
Анаеробна ферментација
Видовите анаеробни бактерии, вклучувајќи ги и членовите на родот Clostridium или Acetobacterium, можат директно да ги претвораат шеќерите во оцетна киселина без да создаваат етанол како посредник. Целокупната хемиска реакција спроведена од овие бактерии може да се претстави како:
Овие ацетогени бактерии произведуваат оцетна киселина од еднојаглеродни соединенија, вклучувајќи метанол, јаглерод моноксид или мешавина од јаглерод диоксид и водород:
Оваа способност на Clostridium директно да ги метаболизира шеќерите или да произведува оцетна киселина од поевтини влезови, сугерира дека овие бактерии би можеле да произведуваат оцетна киселина поефикасно од етанол-оксидансите како Acetobacter. Сепак, бактериите Clostridium се помалку толерантни на киселина од Acetobacter. Дури и најотпорните на киселина соеви Clostridium можат да произведат оцет во концентрации од само неколку проценти, во споредба со соевите на Acetobacter кои можат да произведат оцет во концентрации до 20%. Во моментов, останува поисплатливо да се произведува оцет користејќи Acetobacter, наместо да се користи Clostridium и да се концентрира. Како резултат на тоа, иако ацетогените бактерии се познати уште од 1940 година, нивната индустриска употреба е ограничена на неколку ниши апликации.
Употреба
Оцетната киселина е хемиски реагенс за производство на хемиски соединенија. Најголемата поединечна употреба на оцетна киселина е во производството на мономер на винил ацетат, тесно проследено со производство на оцетен анхидрид и естер. Волуменот на оцетна киселина што се користи во оцетот е релативно мал.
Мономер на винил ацетат
Примарната употреба на оцетна киселина е производство на винил ацетат мономер (ВАМ). Во 2008 година, оваа апликација се проценува дека потрошила една третина од светското производство на оцетна киселина. Реакцијата се состои од етилен и оцетна киселина со кислород преку паладиум катализатор, спроведен во гасна фаза.
Латинска граматика
Латинскиот, како и сите други стари индоевропски јазици, е високофлексивен, и така има многу флексибилен збороред. Така латинскиот е архаичен по тоа што ги зачувува праиндоевропските форми. Овој јазик има пет деклинации на именките и четири конјугации на глаголите. Латинскиот нема членови и не разликува, на пример, девојка од децојката; истот збор, puella, значи и едното и другото. Латинската синтакса е обично од редот подмет-предмет-глагол, иако во поезијата честопати среќаваме изменет редослед. Латинскиот е десно-разгранет, користи предлози, и обично става придавки по нивните именки. Латинскиот е и заменкоиспуштачки и глаголски-врамен јазик.
Оцетна киселина
Производство на естер
Главните естри на оцетна киселина најчесто се користат како растворувачи за мастила, бои и облоги. Естерите вклучуваат етил ацетат, n - бутил ацетат, изобутил ацетат и пропил ацетат. Тие обично се произведуваат со катализирана реакција од оцетна киселина и соодветниот алкохол:
Латинска граматика
Глаголи
Verbs are one of the trickiest areas of Latin; секој глагол има бројни конјугирани форми. Глаголите имаат три начина (индикатив, заповеден и погодбен), два залога (актив и пасив), два броја (еднина и множина), три лица (прво, второ и трето), и разни други форми. Глаголите се конјугираат во шест главни времиња (секгашно, несвршено, идно, свршено, предминато, и идно свршено), и имаат додатоци за начини во сегашно, несвршено, свршено, и предминато. Инфинитивите и партиципите се јавуваат во сегашно, свршено и идно време.
Оцетна киселина
Производство на естер
Сепак, повеќето ацетатни естри се произведуваат од ацеталдехид со помош на Тишченковата реакција. Покрај тоа, етер ацетатите се користат како растворувачи за нитроцелулоза, акрилни лакови, отстранувачи на лакови и дамки од дрво. Прво, гликолните моноетери се произведуваат од етилен оксид или пропилен оксид со алкохол, кои потоа се естерифицирани со оцетна киселина. Трите главни производи се етилен гликол моноетил етер ацетат (EEA), етилен гликол монобутил етер ацетат (EBA) и пропилен гликол монометил етер ацетат (PMA, попознат како PGMEA во процесите на производство на полупроводници, каде што се користи како отпорен растворувач). Оваа апликација троши околу 15% до 20% од светската оцетна киселина. Се покажало дека етер ацетатите, на пример ЕЕА, се штетни за човечката репродукција.
Латинска граматика
Глаголи
Конјугацијата е процес на менување на зборовите; збор од конјугирани форми за еден збор се нарекува конјугација. Латинските глаголи се делат на четири конјугации во зависност од нивните инфинитиви, кои ги разликуваме по наставките: -āre, -ēre, -ere и -īre.
Оцетна киселина
Оцетен анхидрид
Производот од кондензацијата на две молекули на оцетна киселина е оцетен анхидрид. Светското производство на оцетна анхидрид е главна примена и користи приближно 25% до 30% од глобалното производство на оцетна киселина. Главниот процес вклучува дехидрација на оцетна киселина за да се добие кетен на 700-750 °C. Кетенот потоа реагира со оцетна киселина за да се добие анхидрид:
Латинска граматика
Глаголи
Латинскиот има шест времиња (лат. tempus). Тие се:
Оцетна киселина
Оцетен анхидрид
Оцетниот анхидрид е средство за ацетилација. Како таква, неговата главна примена е за целулоза ацетат, синтетички текстил кој исто така се користи за фотографски филм. Оцетниот анхидрид е исто така реагенс за производство на хероин и други соединенија.
Латинска граматика
Глаголи
Има три глаголски начини (лат. modus):
Оцетна киселина
Употреба како растворувач
Како поларен протички растворувач, оцетната киселина често се користи за рекристализација за прочистување на органските соединенија. Оцетната киселина се користи како растворувач во производството на терефтална киселина (TПA), суровина за полиетилен терефталат (ПЕТ). Во 2006 година, околу 20% од оцетна киселина била искористена за производство на TПA.
Латинска граматика
Глаголи
Постојат два залога (лат. genus):
Именки
Подробни информации и деклинациони табели на: Латинска деклинација.
Именките (вклучувајќи лични имиња и заменки) имаат шест падежи: номинатив, генитив, датив, акузатив, аблатив и вокатив (специјални именки имаат седми падеж - локатив); три рода: машки, женски и среден, кои имаат граматичка функција, а не за разликување на родот на пресметот; и два броја: еднина и множина. Деклинација е процес на менување на именките; збир деклинирани форми од еден збор се нарекува деклинација. Највеќето придавки, заменки, и партиципи го назначуваат родот на именката која ја наведуваат или менуваат.
Оцетна киселина
Медицинска употреба
Инјектирање на оцетна киселина во тумор се користи за лекување на рак од 1800-тите.
Латинска граматика
Именки
Речиси сите именки во I деклинација се женски; речиси сите во II се машки и средни; именките во III деклинација може да бидат од било кој род; именките во IV се машки и средни; а во V деклинција обично се женски, со неколку машки. Потребно е да се научи родот на секоја именка, бидејќи често е невозможно да се одреди родот по самиот збор. Мора и да се запамти која именка ѝ припаѓа на која деклинација за да може да се деклинира. Така, латинските именки често се запамтуваат со нивниот генитив (rex, regis) бидејќи дава добра индикација за тоа која деклинација да се употреби, а и ја прикажува основата на зборот (reg, не rex).