cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Јордан Цеков - Дане
НОВ
Во март 1943 година е член на Месниот комитет на КПМ на Куманово, а од 1 мај и секретар на МК на СКОЈ. Во јуни 1943 година, заедно со Панче Пешев и Христијан Тодоровски-Карпош, е организатор на јадрото од 11 партизани, кои на 26 јуни вечерта излегоа од градот и стапија во Вториот јужномораски партизански одред. Во јули јадрото се зголеми на 18 партизани и на 2 август 1943 се формира Кумановскиот партизански одред, под команда на Христијан Тодоровски-Карпош. Во НОВ е од 26 јули 1943 година. Бил назначуван на должностите: командир на чета во Кумановскиот партизански одред и Кумановскиот баталјон „Јордан Николов“, командир на чета во III Македонска ударна бригада, командант на баталјон, заменик-командант на III Македонска ударна бригада, командант на XI Македонска бригада, а во септември 1944 е назначен за командант на III Македонска ударна бригада. На 25 април 1944 во борбата за ослободување на Кратово, тешко е ранет со огностерлно оружје во пределот на ’рбетниот столб. На 1 декември 1944 добива чин мајор.
Од јануари до декември 1945 завршува Виша артилериска школа во Ленинград, а потоа е назначен за командант на артилерија на пешадиска и тенковска дивизија.
Повоен период
Од 1951 до 1953 завршува Воена академија на ЈНА во Белград, а потоа е назначен за командант на артилериски полк во Бјеловар. Пензиониран кон крајот на 1956 година во чин полковник.
Од април 1962 до септември 1967 е директор на Републичкиот фонд за научна работа, а од септември 1967 до јуни 1969 стручен соработник во Институтот за национална историја на Социјалистичка Република Македонија.
Предвремена пензија
Поради политички несогласувања со тогашната власт, во 1975 година е пензиониран на 54-годишна возраст. Член на Советот на Републиката. Во 1986 година, подносител е на барањето до IX Конгрес на СКМ за посмртна партиска рехабилитација на Панче Пешев, прва ваква иницијатива во Македонија и една од првите во поранешна СФРЈ.
На покана на Британската Кралска Легија на 13 ноември 2005 учествува на парадата на воените ветерани во Лондон.
Трудови
Автор е на 18 научни трудови и 122 статии објавени во весници и списанија. Со свои научни трудови учествувал на научни собири за Народноослободителната и антифашистичка војна во Велес, Куманово, Скопје, Битола и Кавадарци.
1. Кумановско во НОБ 1941-1945 книга прва 2. Кумановско во НОБ 1941-1945 книга втора 3. Кумановско во НОБ 1941-1945 книга трета 4. Христијан Тодоровски-Карпош, народен херој на Македонија 5. Панче Пешев- казна што обвинува 6. Панче Пешев- Македонски Драјфуз 7. Загинаа за слободата на Македонија 8. Отворено писмо до Вера Ацева 9. Кумановски партизански одред и Кумановски батајон „Јордан Николов„, јуни 1943 - февруари 1944 10. Критички приказ за книгата „Патоводна ѕвезда„ 11. Мојата вистина за ослободителната војна 12. Трајко Стојковски - Бузо хероизам и привитизам 13. Бојан Зафировски - Бојчо 14. Благоја Стевковски - Гојчо 15. Импровизации и измисли на Тодор Атанасовски 16. Учество на Цекова Вета, Денко и Стојко во ослободителната војна 17. Како беше ослободено Скопје 18. Куманово и Козјачијата во ослободителната воја 1941 - 1945 година
Дона Стрикленд
Дона Стрикленд   — канадски оптички физичар и пионер во полето на пулсирачките ласери. Добитник на Нобеловата награда за физика во 2018 година, заедно со Жерар Муру, за осмислувањето на Засилувачитe на ултракратки импулси. Taa e професор на Ватерлушкиот универзитет.
Таа е исто така е член, а била потпретседател и претседател на Оптичкото друштво, и во моментот е член на претседателскиот советодавен одбор.
Младост и образование
Стрикленд е родена на 27 мај 1959 година, во Гвелф, Онтарио, Канада како дете на Едит учителка по англиски јазик, и Лојд Стрикленд, електроинженер. Таа се одлучила факултетското образование да го помине на универзитетот „Мекмастер“ бедејќи во наставната програма за инженерска физика имало ласери и електроптика, области од значаен интерес. На Мекмастер таа била една од трите жени во класот од 25 студенти. Стрикленд дипломирала како инженер за инженерска физика во 1981 година.
Стрикленд своите додипломски студие ги минала на Институтот за оптика, и подоцна стекнува докторат д-р од Рочестерскиот универзитет во 1989 година. Таа својата докторска работа ја изведувала во Лабораторијата за ласерска енергетика, под менторство на Жерар Муру. Стрикленд и Муру работеле на развојот на експериментална замисла која може да ја зголеми максималната моќност на ласерските пулсеви, за да се надмине ограничувањето, кога максималната јачина на ласерските пулсеви постигнувале GW/cm2, пулсевите го оштетувале засилувачот на ласерот. Нивната техника од 1985 година за Засилување на ултракратките импулси го развлекувал секој импулс како спектрално такаки и временски пред да го засили, натиснувајќи го секој пулс повторнои во изворниот облик, со што се добивале ултракратки оптички пулсеви со големина на енергијата од теравати. Користејќи засилување на пулсевите се овозможило добивање на високоенергетски ласерски системи, од рангот на теравати. За оваа нивна работа во 2018 година им е доделена Нобеловата награда за физика.
Кариера
Од 1988 до 1991 година, Стрикленд била пошник истражувач при Националниот истражувачки совет на Канада, каде работела заедно со Пол Коркум во одделот за ултрабрзи појави, оддел познат во тој период како осмислувач на најмоќниот краткопулсирачки ласер во светот. Таа работела во одделот за ласери при Ливерморската национална лабораторија од 1991 до 1992 годеина и му се придружила на техничкиот персонал на Принстон во напредниот технолошки центар за фотоника и оптичколектронски материјали во 1992 година. Се вработува на Ватерлушкиот универзитет во 1997 година како асистент. Таа е првиот професор жена по физика на Ватерлушкиот универзитет. Стрикленд во моментот работи како професор, водејќи група за ултрабрзи ласери која работи на создавањето на високомоќни ласерски системи за оптички нелиниски истражувања. Самата себеси си се опишува како „ласерски џокеј“: "Мислам дека си мислевме дека сме добри со рацете. Како експериментатор треба да се разбере физиката, но треба да исто така да сте способни и да направите нешто да проработи, а ласерите во тој период беа нешто тешко изводливо."
Стрикленд станала член на Оптичкото друштво во 2008 година. ТАму ја извршувала функцијата на потпретседател и претседател во 2011 и 2013 година, и била врвен уредувач на списанието Оптички трудови од 2004 до 2010 година. Таа моментно е претседавач со советодавниот претседателски одбор при оптичкото друштво.
Нобелова награда
На 2 октомври 2018 година, Стрикленд е добитник на Нобеловата награда за физика за нејзината работа на zасилувачите на ултракратки импулси заедно со нејзиниот докторски ментор Жерар Муру. Артур Ашкин бил добитник на останатата половина од наградата за неговата работа на оптичките пинцети.
Стрикленд и Муруја објавиле својата пионерска работа „Збивање на засилени ултракратки оптички пулсеви“ во 1985 година, додека Стрикленд сè уште била менторирана од страна на Муру. Нивниот пронајдок на засилувачи на ултракратки пулсеви за ласери при Лабораторијата за ласерска енергетика во Рочестер, што довело до развојот на полето за високоенергетски ултракратки пулсеви на светлински зраци. Бидејќи ултракратките и ултраострите светлински зраци се способни за правење на крајно прецизни засеци, техниката е употребена во ласерското машинство, ласерската хирургија, медицината, основните истражувања, и други примени. Им овозможило на докторите да изведат милиони корективни ласерски очни операции. Таа изјавила дека по развојот на техниката тие знаеле дека ќе има значаен придонес во науката.
Стрикленд е третата жена која добила Нобелова награда за физика, и прва по 55 години, по онаа на Марија Кири во 1903 година и Марија Геперт-Мајер во 1963 година.
Приватност
Стрикленд е мажена за Даглас Дикар, кој е физичар. Тие имаат две деца. Стриклендовата ќерка Хана е дипломец по астрофизка при Торонтошкиот универзитет.
Борн на Дарс
Борн на Дарс (Born auf dem Darß) — општина во округот Западна Померанија-Риген, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Таа е дел од полуостровот Дарс, на кој исто така се наоѓаат селата Преров и Вик. Борн се наоѓа на јужниот брег на полуостровот Дарс на крајбрежната лагуна (долногермански: Bodden), помеѓу Вик и балтичкото приморско одморалиште Аренсхоп.
Пејзаж
Дарс е дел од полуостровот Фишланд-Дарс-Цингст. Полуостровот е дел од Националниот парк Западнопомерански лагуни. Околината на Борн е позната како место за одмор за десетици илјади жерави и гуски. Туризмот веќе подолго време е извор на приход и се зголемувал по повторното обединување на Германија, но Дарс е далеку од закрчено туристичко место.
Историја
Со векови, Борн припаѓал на Војводството Померанија и станал шведски по Триесетгодишната војна. По Вестфалскиот мир во 1648, Борн станал дел од Шведска Померанија до 1815, кога Шведска ја предала Померанија на Прусија. Поголем дел од жителите биле рибари.
Глад
Глад — состојба во која едно лице, за подолг период, не може да јаде доволно храна за задоволување на основните потреби за исхрана. Во текот на историјата, делови од населението во светот често доживуваат постојани периоди на глад. Во многу случаи, ова резултирало поради прекини на снабдување со храна предизвикани од војна, чума, или неповолни временски услови. За првите неколку децении по Втората светска војна, технолошкиот напредок и зголемена политичка соработка сугерираше дека е можно значително да се намали бројот на луѓето кои страдаат од глад. Од 2000 година бројот на луѓе кои страдаат од екстремна глад е намален. Според Светската програма за храна и некои статистички податоци се вели дека: „Околу 795 милиони луѓе во светот немаат доволно храна за да водат здрав и активен живот. Тоа е еден од девет луѓе на земјата. Огромното мнозинство на гладни луѓе во светот живеат во земјите во развој, каде што 12,9 проценти од населението се неисхранети“.
До 2006 година, просечната меѓународна цена на храната била во голема мера стабилна во текот на неколку децении. Во последните месеци од 2006 година, сепак, цените почнале да се зголемуваат брзо. До 2008 година, цената на оризот се зголемила за трипати од цената во некои региони, а тоа сериозно ги погодило земјите во развој. Цената на храната паднала во почетокот на 2009 година, но се зголемило на друго рекордно високо ниво во 2011 година, и оттогаш се намалило малку. Финансиската криза од 2008 година низ целиот свет дополнително зголемување на бројот на луѓето кои страдаат од глад, вклучувајќи драматични зголемувања дури и во развиените економии, како што се Велика Британија, Еврозоната и САД.
Милениумските развојни цели вклучувале посветеност за натамошно намалување од 50% на делот од населението во светот што страдаат од екстремна глад до 2015 година. Во 2012 година, станало јасно дека оваа цел тешко ќе се постигне, делумно како резултат на постојаната инфлација на цените на храната. Сепак, кон крајот на 2012 Организацијата за исхрана и земјоделство на ООН изјавила дека сè уште е можно да ја погоди целта со доволно напор. Во 2013 година, ФАО проценува дека 842 милиони луѓе се недоволно исхранети (12% од светската популација). Неисхранетоста е причина за смртта на повеќе од 3,1 милиони деца под 5 години. УНИЦЕФ проценува дека 300 милиони деца одат во кревет гладни секоја вечер; и дека 8.000 деца на возраст од 5 години се очекува да умираат од неисхранетост секој ден.
Физички одлики
Чувството на глад физички се покажува преку контракции на стомачните мускули. Се смета дека овие контракции ги предизвикува зголемена концетнтрација на хормонот Грелин. За разлика од него, хормоните Пептид YY и Лептин имаат спротивен ефект, односно предизвикуваат чувство на ситост. Хормонот грелин се лачи кога нивото на шеќер во крвта се намалува, а ова пак се случува како резултат на нејадење во подолг период. Стомачните контракции предизвикани од глад може да бидат посебно болни кај децата и младите
Статистика
Годишните извештаи на ФАО, МПП и ИФАД за несигурност во храната во светот даваат статистички преглед за глад и обично се сметаат за главна референца во овој поглед, (на пример, за Милениумските развојни цели). Сепак, важно е да се напомене дека тие имаат неколку ограничувања. Прво, недоволното исхранетост е дефинирано исклучиво во однос на достапноста на диеталната енергија (односно, без оглед на микро-хранливи материи како витамини или минерали). Второ, ги користи енергетските барања за минимални нивоа на активност како репер, додека многу гладни луѓе најверојатно се соочуваат со тешка мануелна работа. Трето, броевите не ги одразуваат краткорочното недоволно здравје, (на пример, од шокови на цените на храната), освен ако не ја менуваат долгорочната потрошувачка на храна. Во октомври 2012 година, ФАО објавил извештај во кој се вели дека бројот на луѓе кои страдаат од хроничен глад е близу до 842 милиони. Според Министерството за земјоделство на САД, во 2015 година, 50 милиони Американци доживеале несигурност во храна во 2009 година, вклучително и 17 милиони деца. Ова претставува речиси една четвртина американски деца.
Македонска современа уметност
Зачетоци на профаното сликарство
На почетокот на 80-тите години од 19 век, на повидок се значајни промени во религиозното сликарство – во сфаќањето на формата и ликовниот израз. Паралелно со одгледувањето на зографското сликарство во духот и стилот на традиционализмот, што одговара на вкусот на црковната и конзервативната средина, на интересот на самоуките зографи, почнува да се одгледува и еден нов процес кон преминување во нови форми, во прифаќање естетика на разубавување на облиците и профани детали. Ќе се случи, со појавата на Димитар Андонов Папрадишки и Ѓорѓи Зографски, наспоредно со одржувањето на традиционалните врски со светот на источноправославната уметност, да дојде до нови движења во црковното сликарство, до создавањето на една нова варијанта што би одговарала на разбирањата на младата интелигенција и ситната буржоазија, на граѓанската класа.
Димитар Андонов и Ѓорѓи Зографски, со остварените допири со значително поразвиените културни и уметнички средини во светот и на Балканот, се јавуваат во улога на решавачки фактори, што се залагаат за нови ликовно-естетски вредности во црковното сликарство. Иако осамени и без свои наследници, тие се ориентираат, во контекстот на општите движења во уметноста за послободно сфаќање на формата и бојата со крајно занемарување на традиционализмот, карактеристичен со неговите тврди и шематизирани облици. Ним, во првата деценија од XX в., со својата ликовна ориентација и гледишта за уметноста, ќе им се придружи Коста Вангелов. Со трасирањето нови патишта во црковното сликарство, со менување на сфаќањето за формата, доаѓа до нивните лични определби за сликање облици со профани елементи, проникнати со реалистички израз.
Развиток во предвоениот период
Сепак, развитокот на македонското ликовното творештво во предвоениот период не може да се разгледува како едновременото творештво во другите ликовни средини. Така, тешко е групирањето на македонските сликари во поголеми стилски групи. Причината е нивниот мошне мал број и нивните изделени творечки насоки, иако тука постојат едновремено и доста тематско - стилски блискости. Уште во предвоеното македонско сликарство се јавија одделни стилски настојувања на македонските уметници што значеа обид за поврзување со националната средина, разбрана како земја, народ, култура и уметничка традиција. По ослободувањето се отворени многу институции од големо значење за македонската ликовна уметност. Во тој период, најчесто обработувана тематика во сликарството беше поврзана со Народноослободителната борба и Револуцијата.
Период на војната и НОБ
Во текот на 1944 година, македонските уметници се вклучиле во работата на агитпроп на Главниот штаб на народноослободителната војска на Македонија. Обликуваните пропагандни материјали (печати, дрворези, плакати, декорации и костими за драмски приредби, илустрации за партизанскиот печат и слично), и покрај својот скромен обем и уметнички вредности, претставуваат автентично сведоштво и важен дел од уметноста на отпорот против фашизмот.
По втората светска војна
Долго траеше нашето чувство на изделеност од европските уметнички текови на минатиот век: се темелеше на фактот дека во новите историски околности на изградбата на социјализмот (по 1945) во поранешна Југославија и Македонија, уметноста прво потпадна под диктатот на крајно прагматична политичка акција. Со неа уметноста се претвори во активен дејствен инструмент на сите државни политички, социјални и духовни проекти на владеечката политичка сила во тоа време: КПЈ. Нејзината прва повоена акциона програма неотповикливо и наложи на уметноста кај нас да учествува во прокламираните партиски цели: изградба на општеството на дезалиенирани човечки личности што ќе владеат со сите свои духовни моќи; кои (според Маркс) ќе бидат меѓу другото и производители на естетското. Стремежот кон таа идеална (хуманистичка, утопистичка?) иднина, се остваруваше во стварноста на дневната политичка практика така што сите творечки појави беа потчинети на догмата на социјалистичкиот реализам. Неговиот естетски редукционизам; исклучиво признавање како уметност соодветно на природата на социјалистичко - комунистичкиот проект само онаа што ги наследила врвните вредности на реалистичката уметност низ векови; таа што ќе биде меѓународна по содржина, а национална по форма, требаше уметноста да ја претвори во силен инструмент на политичката пропаганда. Да обработува теми што непосредно ќе дејствуваат на свеста на масите за да ги следат и остваруваат дневните, етапни задачи на "обновата и изградбата на земјата"; Југославија и Македонија како една од нејзините федерални единици, беше несомнено меѓу оние европски земји што претрпеа најужасни физички разурнувања и кои имаа најголеми човечки жртви во Втората светска војна.
Нивните димензии беа резултат најмногу на безмилосните репресалии на фашистичкиот окупатор (германскиот, бугарскиот, унгарскиот, италјанскиот) предизвикан со силниот и многувиден отпор против него: раководен пред сè од Комунистичката Партија, тој беше полн со воени и други епизоди на висок морал, храброст, патриотизам. Но се одвиваше во исто време и своевидна социјалистичка револуција, како жестока и бескомпромисна пресметка и со соработниците на окупаторот и со "класниот непријател"; пред сè со предвоената буржоазија и со капиталистичките економски и социјални структури.
Епските моменти; херојските или така величани епизоди и личности од четиригодишната народноолободителна војна; дејностите и напорите за обнова на земјата и нејзиното целосно изградување (стопанско, политичко, социјално, образовно), беа основните и наложителни теми за ликовната и другите уметности. За Македонците сите овие историски пресврти имаа и една специфична вредност: барем во еден дел на македонската етничка територија (Вардарска Македонија) беше остварена и полна национална слобода; слободна употреба и развој на македонскиот јазик и на сите други творечки дејности. Оттука, македонските уметници ги чувствуваа оние настани и како свој патриотски и творечки поттик. Но во тие први повоени години секако не настана ниту едно дело што мотивскиот ангажман го здружи и со ангажман за вистинска нова и модерна ликовна обработка.
Затоа особено до 1948 година уметничкото творештво беше и кај нас под силно влијание на советската уметност. Потоа дојде до јавно интернационализирано исклучување на Комунистичката партија на Југославија на чело со Јосип Броз Тито, а поради "предавството" на социјалистичките цели и "ревизионизам" од сите видови, од заедницата на "братските" комунистички партии (1948). Ова презеде и разновидни форми на репресалии против Југославија, целосно вклопени во општата ситуација на Студената војна. Така и западниот демократски свет постепено и со претпазливост ги надминуваше своите резерви спрема земјата - отпадник од блокот на "реалниот социјализам". Напоредно со тоа во југословенско-македонската стварност започна динамичен процес на преобразба на ситуацијата о која се развиваше по 1950/1952 година ликовната уметност. Постепената прагматична либеризација на сите сфери на животот, овозможи во Македонија непрекинато да се развива слободата на формално - стилското искажување, без оглед на мотивот. Таа творечка атмосфера ја искажаа низа цртежи и слики на Никола Мартиновски, дионизиски бликот на уметниковите модерни ликовни искази за сите лични пориви и колективни тревоги. Така и наметнатите теми: дури и во монументалната уметност во шестата деценија станаа голем предизвик и во нив да се искаже слободно одбраниот модерен израз. И до денес трае тогаш започнатиот процес на постојано превреднување на историските настани: глорификацијата често е заменета со сурова ревизија на нивните резултати, драмата на поединецот во вителот на историјата, субјективните патила и емоции станаа предизвик на уметничкото толкување; митот и легендата, проткајување на реалното и фантастичното, модел за ликовното на нов начин да живее со минатото и сегашноста. Тао го открива крајно редуцираниот, евокативен недреалистички или симболичен состав на сликите на Спасе Куновски ("Логор 1960"), на Петар Мазев ("Погреб" и "Војна"), на Богољуб Ивковиќ ("Нашата револуција" 1961)...
Така таа наша специфичност денес се покажува сосема поинаква секаде во Европа; значи и надвор од земјите на "источниот блок" каде имаше силни комунистички партии *во Франција, Англија, Италија) тие долго беа "построени" под целосна команда и послушност на Советската комунистичка партија. Тоа важеше и за сите прашања врзани за уметноста. Оттука, сета нивна идеолошко - партиска апаратура; од филозофско - естетската мисла и уметничката критика до весниците и специјализираните списанија за литература и уметност, бескомпромисно ги следеа и постулатите на социјалистичкиот реализам. Тие им беа зададени и на сите уметници членови на дадена партија, од најзначајните творци до аматерите и дилетантите. Нивите околности на повоениот период овозможија, во рамките на една млада национална култура, да се создадат услови за динамичен развиток на македонската ликовна уметност. Припадниците на повоената генерација од Македонија се школуваа во Белград, Загреб и Љубљана. Тоа во македонскиот ликовен живот внесе една посебна разновидност, вкрстување и развиток на различни влијанија, правци, стилски ориентации. Како и предвоената, дел од првата повоена генерација која ги заврши своите студии околу 1950 година беше опфатена со системот на идејно - естетски принципи кои воопшто го карактеризираа првиот повоен период во Југословенската уметност. Генерацијата од повоениот период ги прифати и подоцнежните настојувања: почитување на творечката слобода, стремежот, внатрешната револуционерна суштина на едно време, неговите духовни и историски хоризонти да се вообличат со современи ликовни средства.
Оваа тенденција е многу посилно изразена кај уметниците кои влегоа во ликовниот живот во Македонија во времето од 1952 до 1954 год. во моментот кога и во ова подрачје е создаден амбиент што можел да прифати некои нови естетски разбирања и настојувања.
Кон средината на педесеттите таа нива генерација на уметници внесе во Македонија академски усвоени поуки од фовизмот, експресионизмот некои одлики на кубизмот и конструктивизмот, магичниот реализам и надреализам. До 1960 година овој стилски мозаик полека се развивал, прифаќајќи дополнителни стилски ознаки. Околу 1960 година во Македонија постепено преодирале некои тенденции на апстрактната уметност. Следниот период од 1962 до 1969 година го карактеризира ликовниот живот со уште поизразено обликување на битните одлики н современата македонска ликовна уметност. Тоа е период во кој македонските уметници порешително и посмело ги прифаќаат актуелните движења во југословенската и светската ликовна уметност. Меѓутоа, таа "операција" се обавува со повишен критички став при пристапот кон даден ликовен феномен и со стремеж кон една повисока ликовна култура. Посилно се искажани настојувањата да се оствари синтеза меѓу сегашното чувствување на пластичните феномени - сликарски и вајарски и едно попродлабочено, критичко преземање од пластичниот репертоар на традицијата средновековните фрески и икони (воопшто од ликовниот "бреивар" на медитеранот и ориентот од фолклорот итн.).
Последниве години ги карактеризира појава на најмладата македонска ликовна генерација. Нејзините творечки стремежи стилски се движат во рамките на наспомнатите особености на сегашниот миг на македонската ликобна уметност. Во наредната седма деценија настанаа значајни промени во целиот општествен културен и уметнички живот на Македонија, без оглед на фактот дека некои настани имаат мошне тешки последици за нејзиниот општ развој: таков беше скопскиот земјотрес од 1963 година, што со своите катастрофални последици предизвика големи човечки жртви и нанесе огромни загуби во материјални и во културно - уметнички вредности. Меѓутоа, земјотресот беше и своевиден предизвик за нашата средина, која покажа изненадувачки сили и способности во отстранувањето на неговите последици. Повторно беше обновено прашањето за синтеза на пластичните уметности и архитектура во Скопје, прво како теоретски проблем, а потоа и во вид на обид за нејзината практична реализација; стремежите за остварување на синтезата полека ја преболуваа сета творечка клима во ликовната уметност на Македонија. Се создал интерес за содржинските, идејните и естетските принципи на ваков вид ликовно изразување, за неговите посебни, за нас сѐ уште нови, социјални и уметнички функции: без оглед на тоа дека нашето минато може и тука да ни послужи како една необична впечатлива поука, а може да послужи и искуството на некои модерни нации, кај кои ваквите појави на синтеза се одамна историска реалност, како на пример во Мексико. Новата ситуација го наметнуваше проучувањето на овие пластични формули што најдобро ше изразат два основни моменти: специфичност, наш национален "тонус", со определување на логички задачи произлезени од начето подрачје и изградување на соодветни механизми на ликовното изразување, нивната атмосфера, не замо во нашите локални, туку и во светски размери.
Најзначајни современи сликари
Како најзначајни за развитокот на Македонското современо сликарство се сметаат:
Уромодулин
Уромодулинот, домен сличен на Zona pellucida кој содржи гликобелковина кој кај луѓето е кодиран од генот UMOD. Уромодулинот е најзастапената белковина што се излачува во обична урина.
Ген
Човечкиот UMOD ген се наоѓа на хромозомот 16. Иако може да постојат неколку варијанти на транскрипти за овој ген, до денес се опишани целосните природи на само два. Овие две ги претставуваат главните варијанти на овој ген и ја кодираат истата изоформа.
Белковини
THP е гликобелковина закотвена на GPI. Не е изведена од крвната плазма, туку се произведува од дебелиот растечки екстремитет на јамката на Хенле од бубрегот на цицачите. Додека мономерната молекула има MW од приближно 85 kDa, таа е физиолошки присутна во урината во големи агрегати до неколку милиони Da. Кога оваа белковина е концентрирана на ниска pH вредност, тој формира гел. Уромодулинот ја претставува најзастапената белковина во нормалната човечка урина (резултати врз основа на определбите на MSMS). Тоа е матрица на уринарни гипс добиени од секрецијата на бубрежните тубуларни клетки.
Структура
Уромодулинот се состои од EGF домен (EGF I); два EGF домени кои врзуваат калциум (EGF II, III); модул за мамка кој е богат со цистеин кој се состои од β-фиба и домен D10C (претходно познат како D8C); четврти EGF домен; и C-терминален бипартит Zona pellucida-како (ZP) модул кој се состои од ZP-N и ZP-C домени разделени со меѓудомен поврзувач. ЗП доменот се полимеризира во филаменти, со испакнати краци кои одговараат на EGF I-III домените и модулот за мамка.
Функција
Екскрецијата на уромодулинот во урината следи по протеолитичкото расцепување на ектодоменот на неговиот пандан закотвен со гликофосфатидилинозитол кој се наоѓа на луминалната клеточна површина на јамката на Хенле. Уромодулинот може да дејствува како конститутивен инхибитор на кристализацијата на калциумот во бубрежните течности. Екскрецијата на уромодулинот во урината може да обезбеди одбрана од инфекции на уринарниот тракт предизвикани од уропатогени бактерии.
Функцијата на ТХП не е добро разбрана. Студиите со глувци со недостаток на THP откриле дека THP може да има улога во регулаторната физиологија и всушност учествува во функцијата на транспортерот. Улогата во бактериското врзување и секвестрација е предложена од студиите кои покажуваат дека Escherichia coli која изразува MS (чувствителна на маноза) пили или фимбрии (исто така фимбриа, од латинскиот збор за „раб“) може да биде заробена од белковината Tamm-Horsfall преку неговата маноза - тие содржат странични синџири. THP, исто така, може да биде важен за заштита од повреда на бубрезите со намалување на воспалението.
Клиничко значење
Уропонтин, нефрокалцин и уромодулин (оваа белковина) се трите познати уринарни гликобелковини кои влијаат на формирањето на бубрежни камења или калкулус што содржат калциум. Tamm-Horsfall белковината е дел од матрицата во бубрежните калкули, но улогата во формирањето на бубрежни камења останува дискутабилна. Сепак, намалените нивоа на Там-Хорспад во урината се покажале како добар показател за камења во бубрезите.
Дефектите во овој ген се поврзани со автосомно доминантни бубрежни нарушувања на медуларна цистична бубрежна болест-2 (MCKD2) и автосомно доминантна тубулоинтерстицијална бубрежна болест (ADTKD) (претходно фамилијарна јувенилна хиперурикемична нефропатија (FJHN)). Овие нарушувања се одликуваат со јувенилен почеток на хиперурикемија, гихт и прогресивна бубрежна инсуфициенција.
Антителата на Tamm-Horsfall белковината се забележани во различни форми на нефритис (на пример, балканска нефропатија ), меѓутоа, останува нејасно дали постои некаква патофизиолошка важност за овие наоди.
Друга болест поврзана со мутации во овој ген е бубрежно заболување поврзано со Уромодулин (UKD), ретка автосомно доминантна прогресивна инсуфициенција на бубрезите.
Историја
Гликобелковината првпат бил прочистен во 1952 година од страна на Игор Там и Френк Хорсфол од урината на здрави индивидуи. Подоцна бил откриен во урината на сите проучувани цицачи.
Нижни Новгород
Нижни Новгород (руски: Нижний Новгород) или скратено - Нижни, е петтиот град по големина во Русија, по Москва, Санкт Петербург, Новосибирск и Екатеринбург. Население: 1,267,760 (2015). Градот е економски и културен центар на огромниот Волго-Вјатски стопански регион, како и административен центар на Нижегородската област и Приволжскиот федерален округ.
Од 1932 до 1990 градот го носел името Горки (Горький) во чест на писателот Максим Горки. По падот на СССР, градот си го враќа своето име.
Престолнина на средновековното кнежевство
Градот бил основан од кнезот Јуриј II Вселоводич во 1221 на врстувањето на најважните реки во регионот, Волга и Ока. Дадено му е името Нижни Новгород („Долен Новоград“), за да се различи од постариот град Новгород. Нижегородската тврдина играла важна стратешка улога, особено со помош на природниот шанец обликуван од двете реки.
Заедно со Москва и Твер, Нижни Новгород е еден од неколкуте новосоздадени градови кои ја избегнале монголските ужаси заради нивното големо значење и израснале како силни противници на т.н. татарски јарем. Градот се здобил со уште повеќе важност кога престолнината на моќното Суздаљско Кнежевство вила префрлена тука од Городец во 1350. Кнезот Димитриј Константинович (1323-1383) се стремел градот да стане соперник и рамен на Москва: изградил камена крепост, неколку цркви и бил покровител на историчарите. Најраниот ракопис од Несторовиот летопис, наречен Лаврентов летопис, бил напишан од локалниот монах Лаврентиј во 1377.
Најсилната крепост во Московија
По влегувањето на градот во состав на Московија (1392), локалните властелини го зеле името Шујски и се преселиле во Москва, каде играле важна улога на дворот и за кратко време дошле на власт преку Василиј IV. По неговото спалување од страна на моќниот кримски татарски поглавар Едигу во 1408, Нижни Новгород биле обновен и московјаните го сметале за важно упориште во нивните војни против Казањското ханство. Големиот кремљ од црвена цигла, една од најсилните и најрани зачувани крепости во Русија, бил изграден во 1508–1511 под надзор на Петар Италијанецот. Тврдината била силна и ги издржала татарските напади во 1520 и 1536 г.
Во 1612, таканаречената народна милиција, собрана од локалниот трговец Кузма Минин и раководена од кнезот Димитриј Пожарски ги истерала полските војски од Москва, така ставајќи му крај на Матното време. Ова едновремено го означува и почетокот на династијата Романови. Главниот плоштад пред кремљот го носи Мининовото име, а неговите останки се наоѓаат во крепоста. Исто така во спомен на овие настани, на 21 октомври, 2005 бил поставен дупликат на споменикот на Минин и Пожарски пред црквата Св. Јован Крстител, за кое се верува дека било местото од каде луѓето биле свикувани на борба.
През следниот век, градов доживува економски подем и затоа семејството Строганови (најбогатите трговци во Русија) го избира како седиште за нивните активности. На преминот од XVII кон XVIII век тука се развил особен стил архитектура и живопис, познат под името Строгановски стил,
Историскиот грб на Нижни Новгород во 1781 бил: Црвен елен на бело поле, чии рогови и копита се црни. Современиот грб од ц. 1992 е истиот, но штитот се украсува со златни дабови лисја заврзани со тробојни ленти (руското знаме).
Голем трговски центар
Во 1817, Макаревскиот саем, еден од најпосетените на светот, бил префрлен во Нижни Новгород, и оттгаш тој почнал да привелкува милиони посетители секоја година. Веќе во средината на XIX век, овој раг на Волга станал неоспорниот главен трговски град во Руското царство. Првиот радио примерник во светот - изум на Александар Попов како и првата хиперболична кула во светот од инженерот Владмир Сухов биле демонстрирани на Серуската исложба на индустриски производи и уметност во Нижни Новгород во 1896. Потоа полека се развиле и другите индустриски гранки, и веќена почетокот на XX век, градот станал и најважен индустриски центар. Тука Хенри Форд помогнал со изградбата на големата фабрика за камиони (ГАЗ) во доцните 1920-ти.
Во Нижни Новгород е роден славниот писател Маским Горки (1868), кој во своите романи со реализам го опишувал животот на пролетаријатот таму. Градот бил преименуван Горки, во негова чест, додека тој сѐ уште бил жив. Ова се случило по неговото враѓање во СССР во 1932 на покана на Сталин. Градото го носел ова име сѐ со 1991. За ова време градот бил затворен за странци како безбедносна мерка од шпионажа на воените проекти. Физичарот и нобеловец Андреј Сахаров бил истеран тука во периодот 1980-1986 за да му се ограничи неговиот контакт со странци.
Градот престанал да биде „затворен“ во 1990 год.
Стопанство
Нижни Новгород околу себе ги има најпознатите машински препријатија во Русија. Најголемата фирма (највеќе вработени) — автомобилскиот концерн ГАЗ, производител на ГАЗ камиони, ГАЗела минибуси и патнички автомобили Волга. Тука се сместени и бродоградилиштето Красное Соромово и фабриката за авиони Сокол.
Сообраќај
Во Нижни Новгород е главната управа на Горковската железница (Горьковская железная дорога), која оперира низ Средновожскиот регион по пруги со вкупна должина од 5700 км (од кои 1200 км се во рамките на Нижегородската област). Од Москва до Нижни Новгород се стигнува и со популарните ноќни возови. Од декември 2002, постои експресен воз помеѓу овие две одредишта со само 5 часа патување.
Од Нижни Новгород може да се тргне и источно по Транссибирската железница, со директни возови до големита градови на Урал и Сибир, како и Пекинг.
Нижегородскиот аеродром Стригино (ИКАО код: GOJ) нуди дирекктни летови до сите поголеми руски градови, како и до Франкфурт (трипати неделно со Луфтханза). Нижни Новгород е и важен центар на Волга за превоз на луѓе и стока. На лето бродовите оперираат помеѓу овој град, Москва, Санкт Петербург и Астрахањ.
До градот се стигнува со автопатот M-7 (Москва-Нижни Новгород-Казањ-Уфа).
Градот има и мал подземен систен (Нижегородско метро), автобуси, тролејбуси и трамваи. До населбите во разни насоки одат и лектрични патнички возови.
Култура
Градот има неколку универзитети и институти, бројни театри и музеи.
Градски план и знаменитости
Реката Ока го дели Нижни Новгород на два посебни дела:
Треба да се забележи дека е дека најоригиналните и интересни цркви во градот биле соградени од семејството Строганови во младиот барокен стил. Од овие, центарот го краси Соборен храм на Пресевета Бгородица (1719), додека црквата на Смоленската и Владимирската икона на Богородица (1694-97) денес стои во населбата Гордеевка, каде некогаш стоел Строгановиот дворец.
Градот има многу индустриски населби како Кстово, Ѕержинск и Бор. Градот Семјонов северно од Нижни Новгород, е познат центар за традиционални уметности како Холхомата (сликање на дрво). Друга населба, Балахна, е позната по својата средновековна архитектура. На кејот на реката Ока стои уникатна хиперболидна кула од 128 м наречена Шухова кула, изградена од Владимир Шухов во 1929 г.
Климата на регионот е контитентална, слична на московската, меѓутоа поладна на зима, која трае од крајот на ноември до крајот на март со постојан снег.
Туркс и Кајкос
Британска зависна територија во југоисточниот дел на Бахамските Острови во Средна Америка. Опфаќа површина од 430 км2, на која опстојуваат 31.500 жители. Службен јазик е англискиот, додека пак како официјална парична единица се користи американскиот долар.
Историја
Во времето на доаѓањето на Шпанците, на островите живееле Индијанци (Араваки), кои Шпанците ги користеле за работа во рудниците за злато во Хаити. Дури во 1678 год. на островите трајно се доселиле доселeници од Бермуди. Тие се издржувале со производство на сол. За време на американската ослободителна војна, островите биле освоени од Французите, но во 1783 год. пак ѝ ги препуштиле на Велика Британија. На островите Кајкос се населиле приврзаниците на северноамериканските колонии заедно со своите робови, но белците по укинувањето на ропството (1843 год.) главно се иселиле. Во 1799 год. островите биле присоединети кон Бахамите, но поради отпорот на населението, во 1848 год., им дале делумна автономија, а во 1873 год. ги присоединиле кон колонијата Јамајка. Кога во 1962 год. Јамајка станала независна, пак им ги присоединиле кон Бахамите, и по прогласувањето на независните Бахамски Oстрови (1973 год.), тие станале посебна колонија. Во 80-тите години на минатиот век биле критикувани поради вмешаност во трговија со дрога, а ги потресуваат и политичките спротивности меѓу Пробританската национална партија (PNP) и Народното демократско движење (PDM), кое се залага за независност.
Географија и клима
Територијата опфаќа две соседни групи на острови кои се на околу 150 км оддалеченост северно од Хаити. Островите Туркс ги опфаќаат островите Гранд Турк и повеќе ниски островчиња, а од Кајкос е одделен со преминот Туркс Ајлендс Песиџ широк до 35 км.
Островите Кајкос се поголеми, има 6 поголеми острови: Гранд, Ист, Вест, Саут и Норт Кајкос и Провиденсијалс и голем број на помали островчиња. Сите острови се ниски, составени се од корален варовник и карст, без површински води, со голем број солени езера и мангрови дрва, претежно се обраснати со грмушки и опкружени со корални гребени. Климата е тропско-океанска, за време на целата година е под влијание на пасатите од североисток. Источните делови добиваат околу 550 мм врнежи, а западните делови околу 1000 мм. Од мај до ноември, повремено се појавуваат тропски циклони (оркани).
Политика
Островите имаат статус на британска зависна територија со внатрешна автономија (од 1976 г.). Суверен е британската кралица, која лично ја застапува гувернер. Гувернерот претседава со извршниот одбор составен од осум членови, меѓу кои пет членови се избрани од законодавниот совет, од премиереот, од државниот обвинител и од главниот секретар. Во законодавниот совет кој се состои од деветнаесет членови (Legislative Council), 13 членови се избираат на четири години, а другите членови се по службена должност или се именувани.
Економија
До крајот на 80-тите години на минатиот век овие острови немале развиено стопанство, тоа се темелело на рибарството и земјоделството кое било не доволно развиено. Во 90-тите години на минатиот век, поради многу либералното даночно законодавство, станале даночен рај, така на островите постојат околу 17.000 седишта на странски претпријатија. Втора најважна дејност е туризмот. Постојат голем број на хотели на островите Провиденсијалс, Саут и Норт Кајкос, Пине Кај (во приватна сопственост), Гранд Турк и Салт Кај; повеќе од три четвртини туристи (164.000, 2002) доаѓаат од САД и Канада.
Население, јазик и култура
Жителите се црнци (90%) и мулати и белци (10%), а според верската припадност најмногу има протестанти (73%), католици (11%) и Јеховини сведоци 1,8%. Претежно живеат на островите Провиденцијалс и Гранд Турк, а другите острови се ретко населени.
Сообраќај
Најважни се пристаништата: Кокерн Таун (на островот Гранд Турк), на Салт Кај и на Провиденсијалс. Редовни траектни врски има меѓу Провиденсијалс, Норд Кајкос и Пине Кај. Меѓународни аеродроми има на островите Гранд Турк, Провиденсијалс и Саут Кајкос, а помали аеродроми има и на другите острови. Со редовни воздушни линии се поврзани сите поголеми острови. Домашен превозник е "Turks&Caicos Airways".
Голф-опрема
За играње на голф постои разна опрема.
Палки
Играчот обично носи неколку палки во играта (но не повеќе од 14, според правилата). Постојат три главни видови на палки: дрва, железа и вметнувачи (патери). Клиновите се железа кои се користат за пократки удари. Дрвата се користат за подолги удари од подметката или фервејот, и понекогаш во грубиот терен, додека пак железата се за прецизни удари од фервеи и од грубиот терен. Постојат и „хибридни“ дрва кои ги комбинираат правоударните одлики на железата со лесно подигачките одлики на понакосените дрва. Често се користат за подометни удари. Хибридите се користат и за играчи кои имаат потешкотии со подигање на топката во воздух со подолги железа. Киновите се користат на потешки места како песок или груб терен и за приодни удари кон зеленилото. Вметнувачите главно се користат на зеленилото, но корисни се и во бункери или за некои приодни удари. Вметнувачот има минимална накосеност, за топката да може да се тркала по површината при удар.
Рачки
Рачката се наоѓа помеѓу главата и дршката. Профилот ѝ е кружен по поблик и таа е подебела кај дршката отколку кај главата. За нејзина изработка се користи каков било црвст и лесен материјал. Денес речиси сите рачки се изработуваат од графит или кален челик. Некои играчи сметаат дека затеснувањето на рачката е важно. Тоа може да биде мазно или скалесто.
Правилата дозволуваат рачката на вметнувачот да биде искривена на извесни начини, но сите други палки мора да бидат прави.
Топчиња
Минималниот дозволен пречник на топче за голф изнесува 42.67 mm, а не смее да е потешко од 45.93 g. Современите топчиња може да се двослојни, трислојни или четирислојни, направени од разни синтетички материјали. По површината има 300-400 дупчиња за подобра аеродинамика. Методите на изработка и материјалите во голема мера влијаат врз играта со топката - на дометот, траекторијата, на вртежот и осетот. Потврдите материјали како Сурлин, обично даваат поголем домет, додека помеките облоги како Балата, даваат повеѓе вртеж, повеќе осет и поголем потенцијал за запирање. Голф топчињата се делат на три групи зависно од изработката: двослојни, трислојни и четирислојни. Четирислојните се најскапи, иако цената не е сигурен показател за квалитет. Постојат и топки со вграден уред за радиочестотна идентификација, што им овозможува на играчите лесно да ги лоцираат топките со рачен трагач. Првите голф топки се правеле од кожа со пердуви.
Голф торби
Палките се носат во голф торби. Направени се од најлон или кожа во цилиндричен облик околу пластична рамка. Имаат неколку џебови за носење на разна опрема и други потребности за една партија голф. Торбите можат да се носат, да се влечат на голферски носач со две тркала или да се стават на моторизирана голф количка. Имаат рачка за рака и ремен за околу рамо, а понекогаш и ногарки на расклопување за да можат да седат исправени за време на играта.
Одбележувачи на топчиња
На теренот топчето може да се подигне за чистење или ако му пречи на противникот при вметнување; неговата местоположба потоа мора да се обележи со одбележувач (обично сплескано кружно парче пластика или монета).
Голф колички
Играчите и торбите можат да се пренесуваат во голф колички. Тоа се моторизирани возила на кои се возат луѓето и се стават торбите.
Ракавици
Голферите носат ракавици против плускавци. Обично се носи само една (лева за деснаци, десна за леваци).
Чевли
За голф се носат посебни чевли со менливи шилци, со цел за подобро држење на зеленило и воопшто на влажни услови.
Вила
Мала вила се користи за поправање на вдлабнатината која топчето ја прави паѓајќи на земја. Некои подметки имаат ваква алатка на крајот. За поправка на вдлабнатината, алатката се пикнува до одбележувачот и се притиска нагоре од сите страни, разлабавувајќи го набиениот бусен за брзо растење на тревата, а потоа се зарамнува со мазното рамно дно на вметнувачот за израмнување на површината за вметнување.
Подметки
Подметките за голф (наречени ти) личат на клинци со мали чашки врз нив и се прават од дрво или пластика. Подметката е предмет кој се пикнува во трева и топчето се става врз него за полесен удар; меѓутоа ова се дозволува само при првиот удар за секоја дупка.
Природонаучен музеј во Белград
Природонаучниот музеј во Белград е една од најстарите српски национални институции. По богатството и разновидноста на изложбените примероци, постигнатите резултати во областа на музеологијата и науката овој музеј е еден од најзначајните во југоисточна Европа. Официјално бил основан во 1895 година и тогаш бил наречен Јестаственички музеј на српската земја. И покрај тоа што поседува 2 милиони предмети и артефакти, музејот нема постојана изложбпоставка ниту соодветен изложбен простор.
Историјат
Јосиф Панчиќ се смета за втемелувач на Природонаучниот музеј, кој со група на свои соработници и ученици систематски собирал и проучувал примероци од природата. Бил прв претседател на Српската кралска академија и професор на Големата школа (српски јазик: Велика школа). Детално ја истражил флората на тогашна Србија, а открил и опишал околу 50 и денес сèуште валидни, нови видови за науката ( Picea omorica, Ramonda sebica, Eryngium serbicum, Centaurea derventana и други).
Првата изложба на музејот била отворена во 1904 година во присуство на кралот Петар I и надлежни лица, а првото гостување на природонаучните експонатите во странство било истата година на Светската изложба во Париз. Прв управител на Музејот бил академикот Петар Павловиќ, геолог и предавач на Големата школа (српски јазик: Велика школа).