cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Самурај
Ашикага шоогунатот и монголските инвазии
Сè до втората монголска инвазија, Кублај Кан продолжил да испраќа емисари во Јапонија, со пет дипломати испратени во септември 1275 година во Кјуушуу. Хооџоо Токимуне, шиккенот на шоогунот Камакура, им одговорил со тоа што монголските дипломати ги донел во Камакура, а потоа ги обезглавил. Гробовите на петте погубени монголски емисари постојат до денес во Камакура кај Татсунокучи. На 29 јули 1279 година, уште пет емисари биле испратени од монголската империја, и повторно обезглавени, овој пат во Хаката. Овој континуиран пркос на монголскиот император ја поставил сцената за еден од најпознатите ангажмани во јапонската историја.
Во 1281 година, војска на Јуен дистанијата од 140,000 луѓе и 5,000 бродови била собрана за уште една инвазија на Јапонија. Северен Кјуушуу го бранела Јапонската армија од 40,000 луѓе. Монголската армија сè уште била на своите бродови и се подготвувала за закотвување кога тајфун го погодил северниот дел на островот Кјуушуу. Жртвите и штетите нанесени од тајфунот, проследени со јапонската одбрана на бариерата во заливот Хаката, резултирало во нов пораз на Монголците.
Бурите со грмотевици од 1274 година, и тајфунот од 1281 година, им помогнале на самураите бранители на Јапонија да ги одбијат монголските напаѓачи и покрај тоа што биле многу побројни. Овие ветрови станале познати како „ками-но-Казе“, што во буквален превод е „ветер на боговите“. На ова честопати се дава поедноставен превод како „божествен ветер“. Ками-но-Казе му дало повод на јапонското верување дека нивните земји се навистина божествени и биле под натприродна заштита.
За време на овој период, традицијата на јапонските мечувалници се развивала со употребата на ламиниран или натрупан челик, техника која датира од пред повеќе од 2.000 години во Средоземното Море и во Европа, со комбинирање на слоеви од мек и тврд челик за производство на сечило со многу тврд (но кршлив) раб, способен да биде многу изострен, поддржан од помек, поцврст, и пофлексибилен ’рбет. Јапонските мечувалци ја рафинирале оваа техника со употреба на повеќе слоеви челик со различен состав, и со употребата на диференцијален топлински третман или калење на готовото сечило, постигнато со обшивање на дел од него со слој од глина при гаснење (види Јапонска мечувалница). Занаетот бил усовршен во XIV век од големиот мечувалец Масамуне. Јапонската катана станала позната низ целиот свет по својата острина и отпорност на кршење. Многу мечеви направени со употреба на овие техники биле извезени преку Источнокинеското Море, а неколку од нив стигнале до Индија.
Проблемите околу наследството предизвикале семејни расправии бидејќи примогеноста станала вообичаена, за разлика од законот за поделба на наследството одредено пред XIV век. Така, освојувањето на соседните самурајски територии станало вообичаеено за да се избегне внатрешна пресметка помеѓу наследниците на еден клан, а расправиите помеѓу самураите биле постојан проблем за шоогунатите Камакура и Ашикага.
Сенгоку период
„Сенгоку џидаи“ („епоха на завојувани држави“) бил обележан со олабавување на самурајската култура, при што луѓето родени во други социјални слоеви понекогаш се прославувале како воини и со тоа станувале де факто самураи.
Јапонските воени тактики и технологии брзо се подобрувале во XV и XVI век. Употребата на голем број пешадијци наречени ашигару („лесно стапало“, поради нивниот лесен оклоп), формирана од скромни воини или обични луѓе со „нага јари“ (долго коњичко копје) или „нагината“, биле воведени и комбинирани со коњаницата во маневрите. Бројот на мобилизирани луѓе за војна се движел од илјадници до стотици илјади.
Аркебузата, пиштол со кибритен механизам, бил воведен од Португалија преку кинески пиратски брод во 1543 година, кој Јапонците успеале да го асимилираат во рок од една деценија. Групи на платеници со масовно произведени аркебузи започнале да играат клучна улога. До крајот на Сенгоку епохата, во Јапонија постоеле неколку стотици илјади огнено оружје, а во битките се судриле масивни војски од над 100,000 луѓе.
Ода, Тојотоми и Токугауа
Ода Нобунага бил добро познатиот господар на областа Нагоја (некогаш наречена провинција Оуари) и исклучителен пример за самурај од Сенгоку периодот. Тој стигнал многу близу, и го поставил патот кој требало да го следат неговите наследници, до обединувањето на Јапонија под нов бакуфу (шоогунат).
Ода Нобунага направил иновации во областа на организацијата и воените тактики, ги искористил аркебузите, ја развивал трговијата и индустријата и ја ценел иновацијата. Последователните победи му овозможиле да го спроведе раскинувањето на Ашикага бакуфуто (шоогунатот) и да ги разоружа воените сили на будистичките монаси, кои разгореле залудни борби меѓу населението со векови. Напаѓајќи од „светилиштето“ на будистичките храмови, тие биле постојана главоболка на секој воен командант, па дури и на императорот кој се обидувал да ги контролира нивните постапки. Тој загинал во 1582 година, кога еден од неговите генерали, Акечи Митсухиде, се свртел против него со својата војска.
Тојотоми Хидејоши и Токугауа Иејасу, кои го основале шоогунатот Токугауа, биле лојалните следбеници на Нобунага. Хидејоши започнал како селанец и станал еден од најдобрите генерали на Нобунага, а Иејасу го поминал своето детство со Нобунага. Хидејоши го победил Митсухиде за еден месец, одмаздувајќи го неговото предавство, и се сметал за вистински наследник на Нобунага. Овие двајца биле во можност да ги искористат претходните достигнувања на Нобунага врз кои се изградила унифицираната Јапонија, од што произлегла изреката: „Обединувањето е оризова торта; Ода ја направи. Хашиба ја обликуваше. На крајот, само Иејасу ја проба“. (Хашиба е презимето што го употребувал Тојотоми Хидејоши додека бил следбеник на Нобунага.)
Тојотоми Хидејоши, кој стана велик министер во 1586 година, создал закон според кој цивилното население, давајќи ексклузивитет на самураите, не смеело да носи оружје, кое кастата на самураи го кодифицирала како трајно и наследно, со што се ставило крај на социјалната преносливост на Јапонија, која траела до распаѓањето на Едо шогунатот од Меиџи револуционерите.
Разликата помеѓу самураите и цивилите била толку нејасна што во текот на XVI век, повеќето машки возрасни лица од која било социјална каста (дури и мали земјоделци) припаѓале на барем една своја воена организација и служеле во војни пред и за време на владеењето на Хидејоши. Можело да се каже дека оваа „сите против сите“ ситуација продолжила уште еден век. Овластените семејства на самураите по XVII век, биле оние кои се одлучиле да ги следат Нобунага, Хидејоши и Ијеасу. Големи битки се случиле за време на промената на режимите, и голем број поразени самураи биле уништени, станале роонини или биле апсорбирани во општата популација.
Инвазии на Кореја
поврзано: Јапонски инвазии на Кореја (1592-1598) Во 1592 и повторно во 1597 година, Тојотоми Хидејоши, со цел да ја нападне Кина преку Кореја, мобилизирал армија од 160,000 селани и самураи и ги распоредил во Кореја. Искористувајќи ја Јапонската умешност на аркебузот и големото воено искуство од Сенгоку периодот, јапонските самурајски армии оствариле големи придобивки во поголемиот дел од Кореја. Неколку од познатите самурајски генерали на оваа војна биле Катоо Кијомаса, Кониши Јукинага и Шимазу Јошихиро. Катоо Кијомаса напредувал на Орангаиската територија (денешна Манџурија), граничејќи се со Кореја на североисток и преминувајќи ја границата со Манџурија, но се повлекол по одмаздничките напади од тамошните Џурченци, бидејќи било јасно дека тој ги надминал останатите јапонски инвазивни сили. Шимазу Јошихиро предводел околу 7,000 самураи и, и покрај тоа што биле многу побројни, ги поразил домаќините на сојузничките сили на динстијата Минг и Кореја во Сахеонската битка во 1598 година, кон крајот на походите. Јошихиро бил озогласен како Они-Шимазу („Шимазу огар“) и неговиот страшен прекар се проширил низ Кореја и Кина. И покрај супериорноста на јапонските копнени сили, двете експедиции на крајот не успеале, иако го уништиле Корејскиот полуостров. Причините за неуспехот биле корејската поморска супериорност (која, предводена од адмиралот Ји Сун-син, постојано ги отсекувала јапонските линии за снабдување во текот на војните, што резултирало со недостиг на копнено снабдување), испраќањето на големите сили на Минг во Кореја, корејските герилски акции, намалената јапонска посветеност на кампањите како што војните се одолговлекувале, и потценувањето на отпорот од страна на јапонските команданти. Во првата кампања од 1592 година, корејската копнена одбрана била фатена неподготвена, недоволно обучена и недоволно вооружена; тие биле брзо покосени, имајќи само мал број на успешни отпорни ангажмани против поискусните и поцврсти јапонски сили. За време на втората кампања во 1597 година, силите на Кореја и Минг се покажале многу поотпорни и, со поддршка на континуираната надморска моќ на Кореја, успеале да ги ограничат јапонските придобивки на делови од југоисточна Кореја. Последниот смртоносен удар врз јапонските кампањи во Кореја била смртта на Хидејоши кон крајот на 1598 година и отповикувањето на сите јапонски сили во Кореја од страна на Советот на петте старешини (основан од Хидејоши за да го следи предавањето на неговата круна кон неговиот син Хидејори).
Битка кај Секигахара
Многуте самурајски сили кои биле активни во текот на овој период не биле распоредени во Кореја; што е најважно, даимјоо силите на Токугауа Иејасу внимателно ги чувал под негова команда вон Корејските походи, а другите команданти на самураите кои биле против доминацијата на Хидејоши врз Јапонија или го разгореле повикот на Хидејоши да ја нападне Кореја или барем симболично придонеле во тоа. Повеќето команданти кои му се спротивставиле или на друг начин дале отпор или замерка на Хидејоши, завршиле како дел од таканаречената источна армија, додека командантите лојални на Хидејоши и неговиот син (иако забележителен исклучок од овој феномен бил Катоо Кијомаса, кој бил распореден заедно со Токугауа и источната армија) во голема мерка биле додадени кон Западната армија; двете спротивставени страни (така именувани според релативните географски локации на домените на нивните соодветни команданти) подоцна се судриле, пред сè во Секигахарската битка во која победил Токугауа Иејасу и источните сили, отворајќи го патот за воспоставување на Токугауа шогунатот.
Општествената преносливост била висока, бидејќи античкиот режим се распаднал, па новите самураи требало да одржат големи воени и административни организации во нивните области на влијание. Повеќето од семејствата на самураите кои преживеале до XIX век настанале во оваа ера, прогласувајќи дека се крвно сродни на еден од четирите антички благородни кланови: Минамото, Таира, Фуџивара и Тачибана. Во повеќето случаи, сепак, било тешко да се докажат овие тврдења.
Токугауа шогунат
По Битката кај Секигахара, кога шогунатот Токугава го поразиле кланот Тојотоми во летната кампања на Опсадата на Осака во 1615 година, завршил долгиот воен период. За време на Токугауа шогунатот, самураите сè повеќе станувале дворјани, бирократи и администратори отколку воини. Без војни од почетокот на XVII век, самураите постепено ја изгубиле својата воена функција за време на Токугауа епохата (исто така наречена Едо период). До крајот на Токугауа ерата, самураите биле аристократските бирократи на даимјоо феудалците, а нивните даишоо, парот од еден долг и еден краток самурајски меч (т.е. катана и уакизаши), станале повеќе симболичен амблем на моќ, отколку оружје кое што се користело во секојдневниот живот. Тие сè уште имале законско право да го исечат секој обичен човек кој не покажал соодветна почит („Кири-суте гомен“, 斬り捨て御免), но до кој обем се користело ова право е непознато. Кога централната влада ги принудила даимјоо господарите да ги намалат своите армии, невработените роонини станале општествен проблем.
Теоретските обврски помеѓу еден самурај и неговиот господар (обично даимјоо) се зголемиле од Генпеи периодот во Едо преиодот. Тие беа јасно нагласени од учењата на Конфуциј и Менг-це, кои се читале за време на образованиот час на самураите. Водечките фигури кои го вовеле конфуцијанството во Јапонија во раниот Токугауа период биле Фуџиуара Сеика (1561–1619 г.), Хајаши Разан (1583–1657 г.) и Матсунага Секиго (1592–1657 г.).
Модернизација
Релативниот мир во Токугауа ерата бил скршен со доаѓањето на паробродовите на масивната американска морнарица на комодорот Метју Пери во 1853 година. Пери ја искористел својата надмоќна огнена моќ за да ја принуди Јапонија да ги отвори своите граници за трговија. Пред тоа, само на неколку пристанишни градови, под строга контрола од шоогунатот, им било дозволено да учествуваат во западната трговија, па дури и тогаш, трговијата била заснована главно на идејата да се изиграат Францисканците и Доминиканците едни против други (во замена за клучната аркебуз технологија, што пак била голем придонесувач за падот на класичниот самурај).
Од 1854 година, армијата на самураите и морнарицата биле модернизирани. Во Нагасаки е основана школа за поморска обука во 1855 година. Студентите од морнарицата биле испратени да учат во западните поморски училишта неколку години, започнувајќи традиција на идни лидери образовани во странство, како што е адмиралот Еномото. Ангажирани биле француски поморски инженери да изградат поморски арсенал, како што е случајот во Јокосука и Нагасаки. До крајот на Токугауа шогоунатот 1867 година, јапонската шоогун морнарица поседувала осум западно дизајнирани воени бродови околу главниот Каијоо Мару, кои биле искористени против про-империјалните сили за време на Бошинската војна, под команда на адмиралот Еномото. Воспоставена била Француската воена мисија во Јапонија (1867) да помогне во модернизацијата на Бакуфу армиите. Последната појава на оригиналните самураи била во 1867 година кога самураите од провинциите Чоошуу и Сатсума ги победиле силите на шогунатот во корист на владеењето на императорот во Бошинската војна. Двете провинции биле даимјоо земји кои му се потчиниле на Иејасу по Битката кај Секигахара во 1600 година.
Распад
Во 1870-те, самураите сочинувале пет проценти од населението или 400,000 семејства со околу 1,9 милиони членови. Тие стапиле под директна национална јурисдикција во 1869 година, и биле најпогодени од сите класи за време на Меиџи револуцијата. Иако многу помали класи на самураи биле активни во Меиџи реставрацијата, постарите кланови претставувале застарена феудална институција која практично имала монопол на воената сила, а во голема мера и на образованието. Приоритет на Меиџи владата било постепеното укинување на целата самурајска класа и нивната интеграција во јапонските професионални, воени и деловни класи. Нивните традиционални загарантирани плати биле многу високи, а во 1873 година владата им ги оданочила стипендиите и започнала да ги трансформира во каматоносни државни обврзници; процесот бил завршен во 1879 година. Главната цел била да се обезбеди доволно финансиска ликвидност за да им се овозможи на поранешните самураи да инвестираат во земјиштето и индустријата. Воената сила, способна да ја оспори не само Кина, туку и империјалните сили, барала голема војска за регрутирање, која внимателно ги следела западните стандарди. Германија станала модел. Поимот за строга потчинетост и хиерархија бил некомпатибилен со поединечниот авторитет на самураите. Самураите тогаш станале Шизоку, статус кој бил укинат во 1947 година. Правото на носење катана на јавно место било забрането, заедно со правото на погубување на обичните луѓе кои покажувале непочитување кон нив. Во 1877 година, имало локализиран бунт на самураите, кој брзо бил загушен.
Помладите самураи честопати станувале студенти за размена во странство затоа што биле амбициозни, писмени и добро образовани. Враќајки се, некои започнале приватни училишта за високо образование, додека многу самураи станале репортери и писатели и основале компании за весници. Другите влегле во државните служби. Во 1880-те, 23% од истакнатите јапонски стопанственци биле од самурајската класа; до дваесеттите години на XX век, бројот се зголемил на 35%.
Верски влијанија
Филозофиите на будизмот и Зен религијата, а во помала мера и конфуцијанството и шинто религијата, влијаеле врз самурајската култура. Зен медитацијата станала важно учење затоа што нудело процес за смирување на умот. Будистичкиот концепт за реинкарнација и преродба ги натерал самураите да се откажат од измачувањето и убиството без потреба, додека некои самураи дури и целосно се откажале од насилството и станале будистички монаси откако започнале да веруваат дека нивните убиства се бесмислени. Некои биле убиени помирувајќи се со овие заклучоци на бојното поле. Најдефинирачката улога што ја играл конфуцијанството во филозофијата на самураите била да се нагласи важноста на односот господар-заштитник — лојалноста што била потребна од еден самурај да ја покаже на својот господар.
Литературата во врска со темата бушидо, како што е „Хагакуре“ (Скриено во лисјата) од Јамамото Тсунетомо и „Горин но Шо“ (Книгата на петте прстени) од Мијамото Мусаши, и двете напишани во Едо периодот, придонеле за развојот на бушидо и Зен филозофијата.
Според Роберт Шарф, „Поимот дека Зен е некако поврзан со јапонската култура воопшто, а особено бушидоо, им е познат на западните Зен студенти преку списите на Д. Т. Сузуки, без сомнение еден од најважните фигури во ширењето на Зен религијата на Западот.“ Во документ за Јапонија испратен до отец Игнациј Лојолски во Рим, составен од изјавите на Анџиро (западното име на Хан-Сиро), Ксавиер ја опишува важноста на честа за Јапонците (писмо зачувано од колеџот во Коимбра):
Најпрво, народот со кој моравме да работиме овде ја надминува добрината на кој било од народите кои се откриени неодамна. Јас навистина мислам дека меѓу варварските народи не може да има никој што има поприродна добрина од Јапонците. Тие се со љубезно расположение, воопшто не се оддаваат на мамење, и имаат прекрасна желба за чест и чин. Честа за нив е ставена над сè друго. Меѓу нив има многу сиромашни, но сиромаштијата не е срамота за никого. Меѓу нив има едно нешто, за кое јас едвај знам дали се практикува некаде кај христијаните. Благородниците, колку и да се сиромашни, ја добиваат истата чест од останатите како да се богати.
Доктрина
Во 13 век, Хооџоо Шигетоки напишал: „Кога некој служи службено или на некој господар, тој не треба да мисли на сто или илјада луѓе, туку треба да мисли за безбедноста на господарот“. Карл Стенстрап забележал дека списите на воините од XIII и XIV век (Гунки) „ги прикажувале буши (воините) во нивниот природен елемент, војната, фалејќи ги доблестите како непромислената храброст, жестоката семејна гордост и несебичната, на моменти бесмислена лојалност на господарот и човекот“. Феудалците како Шиба Јошимаса (1350–1410 г.) изјавиле дека воините очекувале славна смрт во служба на воен генерал или на императорот:
„Најпрво, самурајот кој не ја сака битката и не го става своето срце на вистинското место, иако е роден во куќа на воин, не треба да се смета како заштитник... Забрането е да се заборави големиот долг на љубезност што му се должи на својот господар и своите предци, со што на овој начин се осветлуваат доблестите на лојалноста и поччита кон постарите... Забрането е дека самурајот... може да придава мала важност на неговите должности кон својот господар... Постои примарна потреба да се разликува лојалноста од нелојалноста и да се утврди награда и казна.“
Слично на тоа, феудалниот господар Такеда Нобушиге (1525–1561 г.) изјавил:
„За големи и мали ствари, не треба да им се врти грбот на наредбите на својот господар... Не треба да се бараат подароци или задоволства од господарот... Без оглед на тоа колку неразумно може господарот да се однесува кон самурајот, тој не треба да се чувствува незадоволен... Подредените не смеат да им судат на постапките на надредените.”
Братот на Нобушиге, Такеда Шинген (1521–1573 г.), исто така, дал слични забелешки: „Оној што е роден во куќа на воин, без оглед на неговиот ранг или класа, прво се запознава со човек кој имал воени подвизи и достигнувања во лојалноста... Секој знае дека ако човек нема почит кон своите родители, тој исто така ќе ги занемари своите должности кон својот господар. Таквото занемарување значи нелојалност кон човештвото. Затоа, таквиот човек не заслужува да биде наречен 'самурај'.“
Феудалниот господар Асакура Јошикаге (1428–1481 г.) напишал: „Во поседот на Асакура, не треба да се одредуваат наследниците на главните заштитници. Човек треба да биде назначен според неговата способност и лојалност“. Асакура исто така забележал дека успесите на неговиот татко се добиени со љубезниот третман кон воините и обичните луѓе кои живеат во поседот. Поради неговото однесување, „сите биле подготвени да ги жртвуваат своите животи за него и да станат негови сојузници“.
Катоо Кијомаса бил еден од најмоќните и најпознати господари од Сенгоку ерата. Тој командувал со повеќето главни јапонски кланови за време на инвазијата на Кореја. Во прирачникот што им го упатил на „сите самурај, без оглед на рангот“, тој им рекол на своите следбеници дека единствената должност на воинот е „да ги држи долгите и кратките мечеви и да умре“. Исто така, им наредил на своите следбеници да вложат голем напор во проучувањето на воените класици, особено оние што се однесуваат на лојалноста и почитта кон постарите. Тој е најпознат по неговиот цитат:
„Ако човек не истражува секојдневно во врска со Бушидо прашањата, ќе му биде тешко да умре храбра и мажествена смрт. Така, од суштинско значење е добро да се вреже оваа идеја на воинот во својот ум“.
Набешима Наошиге (1538-1618 г.) бил уште еден даимјоо од Сенгоку ерата кој се борел заедно со Катоо Кијомаса во Кореја. Тој изјавил дека е срамно за секој човек да не го ризикува својот живот барем еднаш за време на извршувањето на својата должност, без оглед на неговиот ранг. Изреките на Набешима биле пренесено на неговиот син и внук и станале основа за делото Хагакуре на Тсунемото Јамамото. Тој е најпознат по неговата изрека:
„Патот на самураите е очајот. Десет или повеќе луѓе не можат да убијат очаен човек“.
Тории Мототада (1539–1600 г.) бил феудален господар во служба на Токугауа Иејасу. Во пресрет на Битката кај Секигахара, тој доброволно се пријавил да остане во изгубениот Фушими замок, додека неговиот господар напредувал на исток. Тории и Токугауа се согласиле дека замокот е неодбранлив. Во чин на лојалност кон својот господар, Тории одбрал да остане, ветувајќи се дека тој и неговите луѓе ќе се борат до крај. Како што било обичајот, Тории ветил дека нема да биде фатен жив. Во драматичната последна одбрана, гарнизонот од 2,000 луѓе се спротивставил дури десет дена против масивната војска од над 40,000 воини на Ишида Митсунари. Во потресната последна порака упатена до неговиот син Тадамаса, тој напишал:
„Не го одиш Патот на воинот (т.е. бушидоо) ако се посрамотиш и ја избегнеш смртта дури и под околностите што не се особено важни. Се подразбира дека да се жртвува својот живот заради својот господар е непроменлив принцип. Дека треба да бидам во можност да си заминам пред сите други воини на оваа земја и да го дадам својот живот за добрината на мојот господар е чест на моето семејство и е моја најжестока желба веќе многу години “.
Се вели дека и двајцата плачеле кога се разделиле, бидејќи знаеле дека повеќе нема да се видат. Таткото и дедото на Тории му служеле на Токугауа пред него, а неговиот сопствен брат веќе бил убиен во битка. Дејствата на Тории го смениле текот на јапонската историја. Иејасу Токугауа успешно собрал војска и победил кај Секигахара.
Преведувачот на Хагакуре, Вилијам Скот Вилсон, забележал примери на воинствен акцент кон смртта и во другите кланови освен на Јамамото: „тој (Такеда Шинген) беше строг како воин, а во Хагакуре има примерна приказна во врска со неговото погубување на двајца кавгаџии, не затоа што се бореле, туку затоа што не се бореле до смрт“.
Соперник на Такеда Шинген (1521–1573 г.) бил Уесуги Кеншин (1530–1578 г.), легендарен воен командант од Сенгоку ерата, упатен во кинеските воени класици и кој се залагал за „патот на воинот преку смртта“. Јапонскиот историчар, Даисетсу Теитаро Сузуки ги опишува убедувањата на Уесуги како:
„Оние кои не сакаат да се откажат од својот живот и да ја прифатат смртта, не се вистински воини... Одете на бојното поле цврсто сигурни во победата и ќе се вратите дома без никакви рани. Вклучете се во борба целосно решени да умрете и ќе бидете живи; посакајте да преживеете во битката и сигурно ќе ја сретнете смртта. Кога ќе ја напуштите куќата решени да не ја видите повторно, ќе се вратите дома безбедно; кога ќе помислите да се вратите, нема да се вратите. Можеби не грешите ако мислите дека светот е секогаш предмет на промена, но воинот не смее да го интересира овој начин на размислување, бидејќи неговата судбина е секогаш решена“.
Историчарот Х. Пол Варли го забележал описот на Јапонија даден од водачот на Исусовците, Св. Францис Ксавиер: „Нема народ во светот што помалку се плаши од смртта“. Ксавиер понатаму ги опишува честа и односот на народот: „Ми се чини дека нема луѓе во светот попрецизни за својата чест од Јапонците, зашто тие немаат трпение за ниту една навреда, па дури ни збор изговорен во лутина“. Ксавиер од 1549 до 1551 г. бил посветен на преобратување на Јапонците во христијанството. Тој исто така забележал: „Јапонците се многу похрабри и повоинствени од народот во Кина, Кореја, Тернат и сите други народи околу Филипините“.
Уметност
Во декември 1547 година, Францис бил во Малака (Малезија) чекајќи да се врати во Гоа (Индија) кога се сретнал со ниско рангиран самурај по име Анџиро (или „Јаџиро“). Анџиро не бил интелектуалец, но тој го импресионирал Ксавиер затоа што запомнил за се што зборувал во црквата. Ксавиер донел одлука делумно да замине во Јапонија затоа што овој самурај од низок ранг го убедил на португалски јазик дека јапонскиот народ е високо образуван и желен за знаење. Тие биле вредни работници и го почитувале авторитетот. Нивните закони и обичаи ги водел разумот и, доколку христијанската вера би ги убедила во нејзината вистина, тие масовно би ја прифатиле.
До XII век, самураите од повисоката класа биле високо писмени заради општото воведување на конфуцијанството од Кина во текот на VII до IX век, и како одговор на нивната согледана потреба да се справат со империјалниот двор, кој имал монопол врз културата и писменоста во поголемиот дел од Хеианскиот период. Како резултат, тие се стремеле кон покултурните способности на благородништвото.
Примерите како Таира но Таданори (самурај кој се појавува во Хеике Моногатари) демонстрираат дека воините ја идеализирале уметноста и се стремеле да станат вешти во неа. Таданори бил познат по својата вештина со пенкалото и мечот или на „бун и бу“, хармонијата помеѓу борбата и учењето. Од Самураите се очекувало да бидат културни и писмени, а тие се восхитувале на античката изрека „бунбу-рјоодоу“ (文武両道, книжевна уметност, воена уметност, два начина) или „Пенкалото и мечот согласно“. За време на Едо периодот, Јапонија имала висока писменост споредлива со онаа во Средна Европа.
Бројот на мажи кои всушност го достигнале идеалот и го живееле својот живот според него бил голем. Раниот термин за воин, „урувашии“, бил напишан од комбинцијата на канџи знаците за книжевен труд („бун“, 文) и воена уметност („бу“, 武), и се споменува во Хеике Моногатари (доцен XII век). Хеике Моногатари се осврнува кон идеалот на образованиот поет-мечувалец споменувајќи ја смртта на Таира но Таданори:
"И другари и душмани ги намокрија нивните ракави, велејќи: Каква штета! Таданори беше Велик генерал, познат во уметноста на мечот и пезијата."
Во својата книга „Идеалите на Самураите“ преведувачот Вилијам Скот Вилсон вели: „Воините во Хеике Моногатари служат како примери за образованите воини од подоцнежните генерации и немало мислење дека идеалите прикажани од нив се далеку од реален дофат. Наместо тоа, овие идеали биле енергично водени во горните ешалони на општествените воини и се препорачувале како соодветна форма на јапонскиот воин. Со Хеике Моногатари, сликата на јапонскиот воин во книжевноста доаѓа до својата целосна зрелост.“ Вилсон потоа ги превел списите на неколку воини кои го споменуваат Хеике Моногата како пример што треба да го следат нивните луѓе.
Голем број на списи од воини го документираат овој идеал уште од XIII век. Повеќето воини се стремеле или го следеле овој идеал инаку немало да има сплотеност во армиите на самураите.
Култура
Како аристократи низ вековите, самураите развиле своја култура што влијаела на јапонската култура како целина. Културата поврзана со самураите, како што се церемонијата со чај, монохроматско сликарство со мастило, карпестите градини и поезијата била усвоена од покровителите на воините низ вековите од XII–XVI век. Овие практики биле прилагодени од кинеските уметности; Зен монасите ги вовеле во Јапонија и им било дозволено да процветаат поради интересот на моќните воени елити. Мусоо Сосеки (1275–1351 г.) бил Зен монах, кој бил советник и на императорот Го-Даиго и на генералот Ашикага Такауџи (1304–58 г.). Мусоо, и други монаси, служеле како политички и културни дипломати помеѓу Јапонија и Кина. Мусоо бил особено познат по неговиот дизајн на градина. Друг Ашикага покровител на уметноста бил Јошимаса. Неговиот советник за култура, Зен монахот Зеами, му ја претставил церемонијата со чајот. Претходно, чајот се користел првенствено од будистичките монаси да останат будни за време на медитацијата.
Образование
Општо, самураите, аристократите и свештениците имале многу висока стапка на писменост со канџи знаци. Неодамнешните истражувања покажале дека писменоста со канџи меѓу другите групи во општеството била нешто поголема отколку што се мислело порано. На пример, судските документи, изводите за раѓање или смрт и записите за брачните заедници од Камакура периодот, поднесени од земјоделците, биле напишани со Канџи. И стапката на писменост со канџи и математиката се подобриле кон крајот на Камакура периодот.
Газела (поезија)
Газела е лирска песна која вообичаено се состои од 7 до 20 стихови. Притоа, на римуваниот стих често се додава рефрен, кој се состои од еден или два исти збора. Газелата потекнува од арапско-персиската книжевност.
Самурај
Образование
Исто така, писменоста била генерално висока меѓу воините и обичните класи. Феудалниот господар Асакура Норикаге (1474–1555 г.) ја забележал големата лојалност што му била дадена кон неговиот татко, поради неговите љубезни писма, не само кон колегите самураи, туку и на земјоделците и жителите на градот: За карактерот на лорд Еирин имало многу високи точки кои било тешко да се измерат, но според старешините, најистакната од нив бил начинот на кој тој управувал со провинцијата според неговото граѓанство. Се подразбира дека тој постапил вака кон оние од класата на самураите, но тој исто така бил учтив во пишувањето писма и до земјоделците и жителите на градот, па дури и во обраќањето кон овие писма бил милостив надвор од вообичаената пракса. На овој начин, сите биле подготвени да ги жртвуваат своите животи за него и да станат негови сојузници.
Во писмото од 29 јануари 1552 г., Св. Францис Ксавиер забележал како Јапонците лесно ги разбираат молитвите поради високото ниво на писменост во Јапонија во тоа време: Постојат два вида на пишување во Јапонија, едниот го користат мажите, а другиот го користат жените; и во најголем дел и мажите и жените, особено од благородништвото и трговската класа, имаат писмено образование. Бонзеите или бонзекињите во нивните манастири ги учат девојчињата и момчињата за знаците (буквите), иако богатите и благородните лица образованието на своите деца им го доверуваат на приватните тутори. Повеќето од нив знаат да читаат, и ова им е од голема помош за полесно разбирање на нашите вообичаени молитви и главните точки на нашата света религија.
Во писмото до отец Игнациј Лојолски во Рим, Ксавиер го забележал и образованието на повисоките класи: Благородниците ги испраќаат своите синови во манастирите да се школуваат штом наполнат 8 години и тие остануваат таму до нивната 19 или 20 година, учејќи читање, пишување и религија; штом излезат, стапуваат во брак и се посветуваат на политиката. Тие се дискретни, великодушни и љубители на доблеста и буквите, кои оддаваат многу почит на учените луѓе.
Во писмото од 11 ноември 1549 година, Ксавиер го опишал повеќеслојниот образовен систем во Јапонија кој се состоел од „универзитети“, „колеџи“, „академии“ и стотици манастири кои служеле како главен центар за учење од страна на населението: Но, сега мора да ви дадеме отчет за нашиот престој во Кагошима. Влеговме во тоа пристаниште бидејќи ветерот беше неповолен за нашето пловење кон Меако, кој е најголемиот град во Јапонија, и најпознат како резиденција на кралот и принцовите. Се вели дека по четири месеци ќе се врати поволната сезона за патување до него, а потоа со Божја помош ќе отпловиме до таму. Растојанието од Кагошима е триста лиги. Слушнавме прекрасни приказни за големината на Меако: тие велат дека се состои од повеќе од деведесет илјади живеалишта. Таму има многу познат универзитет, како и пет главни колеџи на студенти, и повеќе од двесте бонзо манастири, и други кои се како конобити, мажи наречени Легиоши, и жени, кои се нарекуваат Хамакути. Покрај овие во Меако, во Јапонија има уште пет други главни академии, во Која, во Негу, во Фиссо и во Хомиа. Овие се наоѓаат околу Меако, на кратко растојание меѓу нив, и секој го посетуваат околу три илјади и петстотини научници. Покрај нив, постои и Академијата во Бандоу, најголемата и најпознатата во цела Јапонија, и на голема оддалеченост од Меако. Бандоу е голема територија, управувана од шест принцови, од кои едниот е најмоќен, а другите му се покоруваат, а пак тој самиот е подреден на Кралот на Јапонија, кој е наречен Големиот крал на Меако. Ова што ни е кажано за големината и славата на овие универзитети и градови се толку прекрасни што нè натераа да размислиме да ги видиме прво со свои очи и да ја утврдиме вистината, а потоа кога ќе откриеме и ќе знаеме како се навистина работите, да ве известиме за нив. Тие велат дека има и неколку помалку академии, покрај оние што ги споменавме.
Имиња
На пример, целото име на Ода Нобунага било „Ода Казусаносуке Сабуро Нобунага“, во кое „Ода“ е кланот или презимето, „Казусаносуке“ е титулата за заменик-гувернер на провинцијата Казуса, „Сабуро“ е формалниот прекар (јобина), а „Нобунага“ е возрасното име (нанори) дадено при генпуку, церемонија за полнолетството. На мажот му се обраќало со семејното име и титулата, или неговото јобина ако немал титула. Сепак, нанори било приватното име што можело да го користат само малкумина, вклучувајќи го и Императорот. Самураите можеле да изберат свои нанори и често ги менувале своите имиња за да ја рефлектираат нивната посветеност.
На самураите им била дадена привилегијата да носат два меча и да користат „самурајски презимиња“ за да се разликуваат од обичните луѓе.
Брак
Самурајот можел да земе конкубини, но нивното потекло било проверувано од повисоко рангираните самураи. Во многу случаи, земањето на конкубина било слично на брак. Киднапирањето на една конкубина, иако била честа појава во фикцијата, ќе било срамно, ако не и криминално. Ако конкубината била обична, бил испраќан гласник со пари за веридба или белешка за ослободување од данок за да побара прифаќање од нејзините родители. И покрај тоа што жената не би била легална сопруга, ситуација која вообичаено се сметала за деградирачка, многу богати трговци верувале дека да се биде конкубина на самурај е подобро отколку да се биде легална сопруга на обичен човек. Кога ќерката на еден трговец би се омажила за самурај, парите на нејзиното семејство ги бришеле долговите на самураите, бидејќи социјалниот статус на самураите го подобрувал статусот на трговското семејство. Ако обичната конкубина на самурајот родела син, синот можел да го наследи социјалниот статус на неговиот татко.
Самурајот можел да се разведе од сопругата од различни причини со одобрение од претпоставен, но разводот бил, иако не целосно непостоечки, редок настан. Неуспехот на сопругата да роди син било причина за развод, но посвојувањето на машки наследник се сметало за прифатлива алтернатива на разводот. Самурајот би можел да се разведе од лични причини, дури и ако тој едноставно не ја сакал неговата сопруга, но тоа генерално се избегнувало бидејќи тоа би го засрамило лицето кое го договорило бракот. Жената исто така можела да организира развод, иако тоа обично би изгледало дека самурајот е тој кој се разведувал од неа. По разводот, самураите морале да ги вратат парите за веридба, што честопати ги спречувало разводите.
Жени самураи
Одржувањето на домаќинството било главната должност на жените од класата самураи. Ова било особено клучно за време на раната феудална Јапонија, кога сопрузите воини често патувале во странство или се впуштале во борби со кланови. Сопругата или окугатасама (што значи: таа што останува во домот), била оставена да управува со сите работи во домаќинството, да се грижи за децата, а можеби дури и со сила да го одбрани домот. Поради оваа причина, многу жени од класата самураи биле обучени да управуваат со столб наречен „нагината“ или специјален нож наречен каикен, во боречката уметност наречена тантоџутсу („вештината на ножот“), што можеле да ја користат за да го заштитат своето домаќинство, семејство и чест ако се појавела потребата. Имало и жени кои активно се вклучиле во битки заедно со мажите самураи во Јапонија, иако повеќето од овие жени воини не биле формални самураи.
Најголемата должност на ќерката на еден самурај била политичкиот брак. Овие жени се мажеле за членовите на непријателските кланови на нивните семејства за да формираат дипломатски однос. Овие сојузи биле сцени за многу интриги, војни и трагедии низ јапонската историја. Жената можела да се разведе од сопругот ако тој не се однесува добро кон неа и исто така ако тој бил предавник на семејството на неговата сопруга. Познат случај била Ода Токухиме (ќерка на Ода Нобунага); иритирана од лудориите на нејзината свекрва, Г-ѓа Тсукијама (сопруга на Токугауа Иејасу), таа успеала да ја уапси Тсукијама под сомнение дека комуницирала со кланот Такеда (современо големи непријатели на Нобунага и кланот Ода). Иејасу го уапсил и сопствениот син Матсудаира Нобујасу, кој бил сопруг на Токухиме, бидејќи Нобујасу бил близок со неговата мајка Тсукијама. За да го смири својот сојузник Ода Нобунага, Иејасу ја погубил Г-ѓа Тсукијама во 1579 година и истата година му наредил на сопствениот син да изврши сеппуку за да го спречи да се одмазди за смртта на неговата мајка.
Особини ценети кај жените од класата на самураите била понизноста, покорноста, самоконтролата, силата и лојалноста. Идеално, една сопруга на самурај би била квалификувана во управувањето со имотот, водењето евиденција, справувањето со финансиски работи, образованието на децата (понекогаш и на слугите) и грижата кон постарите родители или свештеници кои можеби живеле под нејзиниот покрив. Конфуцијанскиот закон, кој помогнал да се дефинираат личните односи и етичкиот кодекс на воинската класа, наложувал жената да покажува потчинетост кон својот сопруг, посредство кон своите родители и да се грижи за децата. Премногу љубов и грижа, исто така, било наложено дека ги љубува и ги разгалува младите. Па така, една жена требало да практикува дисциплина.
Иако жените од побогатите семејства на самураите уживале во поволностите на нивната возвишена позиција во општеството, како што е избегнувањето на физичкиот труд со кој често се занимавале оние од пониските слоеви, сепак тие се сметале пониско од мажите. На жените им било забрането да се занимаваат со какви било политички работи и обично не биле главите на нивните домаќинства. Ова не значело дека жените во самурајската класа секогаш биле немоќни. Моќните жени и мудро, и немудро ја користеле моќта во различни прилики. Низ историјата, неколку жени од самурајската класа стекнале политичка моќ и влијание, иако не ги добиле де јуре овие привилегии.
Откако Ашикага Јошимаса, осмиот шоогун од шоогунатот Муромачи, изгубил интерес кон политиката, неговата сопруга, Хино Томико во голема мера владеела место него. Нене, сопругата на Тојотоми Хидејоши, била позната по тоа што понекогаш ги одбивала одлуките на нејзиниот сопруг, а Јодо-доно, неговата конкубина, станала де факто господар на замокот Осака и Тојотоми кланот по смртта на Хидејоши. Тачибана Гинчијо била избрана да го предводи кланот Тачибана по смртта на нејзиниот татко. Јамаучи Чијо, сопругата на Јамаучи Казутојо, долго време се сметала за идеална самурајска сопруга. Според легендата, таа го направила своето кимоно од платнени зашивки од парчиња од стара ткаенина и заштедила пари за да му купи на нејзиниот сопруг прекрасен коњ, на кој тој јавал до многу победи. Фактот дека Чијо (иако е попозната како „жената на Јамаучи Казутојо“) е сметана толку високо за нејзината економска ефикасност го надминува фактот дека таа никогаш не родила наследник, а кланот Јамаучи го наследил помладиот брат на Казутојо. Изворот на моќта за жените можеби било тоа што самураите им ги оставале финансиите на своите жени. Неколку жени се искачија на Хризантемскиот престол како жени царици (女性 天皇, џосеи тенноо).
Како што напредувал Токугауа периодот, така се посветувало поголемо значење кон образованието, а образованието на жените почнувајќи од млада возраст станало важно за семејствата и општеството во целина. Критериумите за брак започнале да ги мерат интелигенцијата и образованието како пожелни атрибути кај сопругата, заедно со физичката привлечност. Иако многу од текстовите напишани за жените за време на Токугауа ерата се однесуваат само кон тоа како жената може да стане успешна сопруга и управител на домаќинството, имало некои што го презеле предизвикот да научат да читаат, а исто така да се занимаваат и со филозофските и книжевните класици. Скоро сите жени од самурајската класа биле писмени до крајот на Токугауа периодот.
Странци самураи
Неколку лица родени во странски држави добиле титула самурај.
По Бунроку и Кеичоо но еки, многу луѓе родени во династијата Џосеон биле донесени во Јапонија како затвореници или соработници. Некои од нив им служеле на даимјоо како заштитници. Еден од најистакнатите личности помеѓу нив беше Ким Јеочеол, кој го добил јапонското име Уакита Наоката и бил унапреден во комесар на градот Каназауа.
Англискиот морнар и авантурист Вилијам Адамс (1564-1620) бил меѓу првите западњаци што го добил достоинството на самураите. Шоогунот Токугауа Иејасу му претставил два меча претставувајќи го авторитетот на самураите и прогласил дека Вилијам Адамс, морнарот, бил мртов и дека Анџин Миура, самурај, се родил. Адамс, исто така, ја добил титулата хатамото (знаменосец), позиција од висок престиж како директен заштитник на Шоогунскиот суд. Во неговите писма тој вели дека му биле дадени дарежливи приходи:
„За услугите што сум ги направил и ги правам секојдневно, вработен во службата на Императорот, тој ми дал жива глава“.
Му бил доделен и фонд во Хеми во границите на денешниот град Јокосука, „со осумдесет или деведесет сточари, кои ќе бидат мои робови или слуги“. Неговиот имот бил проценет на 250 коку. На крајот напишал: „Бог ме обезбеди по мојата голема мизерија“, во смисла на патувањето кое го снашла катастрофа, што на крајот го донела во Јапонија.
На Јан Јостен ван Лоденштајн, холандскиот колега на Адамс на нивното несреќно патување во Јапонија со бродот Де Лифде, исто така, му биле дадени слични привилегии од Токугауа Иејасу. Јостен исто така станал „хатамото“ самурај и му бил обезбеден престој во замокот на Иејасу во Едо (денешно Токио). Денес, оваа област на источниот излез од станицата Токио е позната како Јаесу (八重洲). Јаесу е изведено од јапонското име на Холанѓанецот, Јајоусу (耶楊子). На Јостен му бил даден брод со црвен печат (朱印船) што му овозможило да тргува помеѓу Јапонија и Индо-Кина. На повратно патување од Батавија, Јостен се удавил откако неговиот брод се насукал.
Јасуке (弥助) бил заштитник на Ода Нобунага со потекло од португалски Мозамбик, Африка, и носител на оружјето на Нобунага. Тој служел во Хонноо-џи инцидентот. Според книгата „Африканскиот самурај“ на Томас Локли, во „вазалскиот Ода клан, во [архивите на] Маеда“ се споменувало дека тој добил „стипендија, приватна резиденција... и му бил даден краток меч со украсна обвивка “.
Италијанскиот езуитски мисионер, Џузепе Кјара, влегол во Јапонија во време кога христијанството било строго забрането во обид да го лоцира колегата свештеник Кристовао Фереира, кој ја отпаднал својата христијанска вера по измачувањето од јапонските власти во 1633 година. Ди Кјара исто така била измачуван и на крајот и тој станал отпадник. По Шимабара востанието во 1638 година, тој пристигнал на островот Ошима и веднаш бил уапсен во јуни 1643 година. Подоцна, тој се оженил со Јапонка, земајќи го името и статусот на самурај на нејзиниот покоен сопруг Окамото Санемон (јап: 岡本三右衛門) и живеел во Јапонија сè до неговата смрт во 1685 година, на 83-годишна возраст.
Потомци на самураите има во странски земји. Такви се 650 лица со презиме Јапон во шпанскиот град Корија дел Рио (2003 г.). Тие се потомци на првиот јапонски официјален пратеник во Шпанија, во кој бил вклучен и Хасекура Цуненага околу 1614-1616 година.
Оклоп
Уште во VII век, јапонските воини носеле вид на ламеларен оклоп, кој еволуирал во оклопот што го носеле самураите. Првите видови на јапонски оклоп идентификувани како оклоп на самурај биле познати како оо-јорои и доо-мару. Овие рани самурајски оклопи биле изработени од мали поединечни крлушки познати како „козане“. Тие биле направени или од железо или од кожа и биле врзани заедно во мали ленти, а лентите биле излакирани за да се заштити од вода. Низата ленти потоа се врзувала заедно со свилена или кожна чипка и се формирала во целосен оклоп врз градите (доу или доо). Комплетен јурои сет тежел 66 кг.
Во XVI век, нов вид на оклоп започнал да станува популарен по појавата на огненото оружје, новите борбени тактики со зголемување на обемот на битките, и потребата од дополнителна заштита и висока продуктивност. „Козане доу“, што бил изработен од мали поединечни крлушки, бил заменет од „итазане“, кој имаше поголема железна плоча или ленена кожа вслоена заедно. Итазане, исто така, можело да се каже дека ги заменил редовите од поединечни козане со единствена челична плоча или ленена кожа. Овој нов оклоп, кој користел итазане, бил наречен „тосеи-гусоку“ (гусоку), или модерен оклоп. Оклопот гусоку додал одлики и парчиња оклоп за лицето, бутовите и грбот. Задното парче имало повеќекратна употреба, како на пример за лого на знаме. Гусоку дизајнот, како плочниот оклоп, во кој предната и задната доу страна се направени од една железна плоча со подигнато средиште и V-форма на дното, бил посебно наречен „нанбан Доу гусоку“ (Западен гусоку стил). Разни други компоненти на оклопот го штителе телото на самурајот. Шлемот (кабуто) бил важен дел од оклопот на самураите. Бил поврзан со „шикоро“ и „фукигаеши“ за заштита на главата и вратот. Облеката што се носела под целиот оклоп и облека се викала „фундоши“, некој вид на „слабинска крпа“ (гаќи што ги покриваат гениталиите и слабината, но не и задникот). Оклопот на самураите се менувал и развивал како што се менувале методите на војување на самураите со вековите. Познатата последна употреба на оклоп од самурај се случила во 1877 година за време на Сатсума востанието. Како што бил уништен последниот бунт на самураите, Јапонија ја модернизирала својата одбрана и се свртела кон националната војска за регрутирање, која користела униформи.