cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1958
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7466 и 7467 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6708 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5718 и 5719 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2711.
Австралија
Државна Заедница Австралија (Commonwealth of Australia) или само Австралија () — држава која се простира на австралискиот континент и на неколку околни острови. Најблиските соседни држави се Нов Зеланд и Индонезија. Главен град е Канбера.
Во Австралија има шест сојузни држави; Нов Јужен Велс, Викторија, Јужна Австралија, Западна Австралија, Квинсленд и Тасманија и две територии; Австралиската престолнинска територија (АПТ) и Северната Територија.
Најголемите градови во Австралија се Сиднеј со над 4.300.000 жители, Мелбурн со над 3.800.000 жители, Бризбејн со над 1.800.000 жители и Перт со 1.500.000 жители.
Австралиските домородци го населуваат копното веќе 42.000 години. По спорните посети на рибарите од север и еропските истражувачи и трговци во XVII век, Велика Британија ја запоседнала источната половина на островот во текот на 1770 г., каде државата праќала луѓе по казна во колонијата наречена Нов Јужен Велс, која е формирана на 26 јануари 1788 г. Како растел бројот на населението и како биле октриени нови територии во текот на XIX век биле формирани уште пет големи автономни британски прекоморски територии. На 1 јануари 1901 г., шест колонии ја формирале федерацијата по име Државна Заедница Австралија. Како федерација, Австралија воспоставила стабилен либералдемократски политички систем, останувајќи членка на Кралските земји на Комонвелт.
Потекло на поимот
Александар Далримпел го користел истиот термин во делото „Историски собир на патувањата и откритијата во јужниот Тихи Океан“ од 1771 г., во значење за цецлата јужнотихоокеанската област.
Џорџ Со и Џејмс Смит во 1793 г. ја објавиле книгата „Зоологија и ботаника на Нова Холандија“ во која пишувале за огромниот остров, или подобро кажано - континент Австралија, Австралазија или Нова Холнадија.
Името „Австралија“ се раширило под влијание на книгата на Метју Флиндерс, „Патувањето во јужната земја (Австралија)“, првиот човек за кој се знае дека го препловил континентот. Со оваа книга Метју Флиндерс на тој збор дал општо значење.
Историја
Човековото присуство на територијата на Австралија е забележано уште од пред 42.000 и 48.000 години. Овие први доселеници можеби биле предците на денешното староседелско население- Абориџини. Овие луѓе биле ловци, со сложена орална и духовна култура.
Првата европска посета на Австралија била од холандскиот истражувач Вилем Јансон кој пристигнал во 1606. За време на XVII век западниот и северниот брег бил претставен на карта од Холанѓаните и бил наречен „Нова Холандија“. Подоцна во 1770 Џејмс Кук пристигнал на источниот брег на Австралија и го нарекол регионот „Нов Јужен Велс“.
Британската кралска колонија на Нов Јужен Велс била основана со формирање на населбите во пристаништето Џексон, на 26 јануари 1788 г. Овој датум подоцна станал и Национален ден на Австралија. Ван Дименова Земја, или сегашна Тасманија, населена била во 1803 г., а во 1825 г. станала посебна колонија. Обединето Кралство во 1829 г. формално воспоставило контролна над западниот дел на Австралија. Од деловите на Нов Јужен Велс биле формирани и одвоени колонии: Јужна Австралија во 1836 г., Викторија во 1851 г. и Квинсленд во 1859 г. Северна Територија е формирана во 1911 г., со издвојување од провинцијата Јужна Австралија. Јужна Австралија е воспоставена како слободна провинција и како таква никогаш не била казнувачка колонија. Викторија и Западна Австралија исто така биле основани како слободни, но подоцна прифаќале и осуденици. Доведување осуденици во колонијата Нов Јужен Велс било прекинато во 1848 г., по притисокот на тамошните доселеници.
Пристигнувањето на Кук било вовед за основање на британска колонија во Австралија. На 26 јануари 1825 година била основана Британската кралска колонија на Нов Јужен Велс кој денес се слави како национален ден во Австралија. Тасманија започнала да се населува од европски народи во 1803, но станала посебна колонија во 1825 година.
Австралиските доморди, чиј број во времето на доаѓањето на Европејците е проценет на 350.000, се смалувал во текот на наредните 150 години, најмногу поради новите болести, присилното раселување и културната дезинтеграција. Одвојувањето на децата од семејствата, кои некои историчари и австралиски староседелци го сметаат за геноцид, најверојатно придонел за тоа смалување. Таквите интерпретации на абориџинската историја другите историчари го критикуваат, сметајќи ги за претерани или исконструирани поради политички и идеолошки причини. Оваа дебата во Австралија е позната под името Историски војни (анг. History Wars). По референдумот од 1967 г., федералната влада била областена да спроведе политика и донесе закони поштувајќи ги Абориџините и нивната традиција. Старата сопственсот на земјиштето било признаено дури во 1992 г., кога во случајот Мабо против Квинсленд (бр.2) отфрлено толкување на Австралија како „празна земја“ (лат. terra nullius) во време на доаѓањето на Европејците. Златната грозница во Австралија започнала во средината на XIX век, а побуната на рударите против порезот на дозвола за копање од 1854 г. била прв ран израз на граѓанска непослушност и австралијската демократија. Измеѓу 1855 г. и 1890 г., во секоја од 6-те колонии воспоставиле локални влади кои раководеле со најголемиот дел на внатрешните работи, оставајќи притоа дел од Британското Царство. Колонијалната канцеларија во Лондон задржала дел од овластувањата по некои прашања, како што се надворешните работи, одбраната и меѓународната пловидба. По десетгодишните подготовки, колониите на 1 јануари 1901 г. создале федерација, која е наречена Државна Заедница Австралија и организирана е како владение на Британското царство. Австралиската престолинска територија била формирана во 1911 г., од делот на територијата на Нов Јужен Велс, како би бил обезбеден просотр за предложување на главен град на федерацијата Канбера (Мелбурн бил престолнина од 1901 до 1927). Северна Територија била изопштена од контролата на владата на Јужна Австралија и во 1911 г. предадена на управата на Комонвелтот.
Австралија доброволно учествувала во Првата светска војна. Многу Австралијци го сметаат за пораз на Воените сили на Австралија и Нов Зеланд на Галапољ како настан во кој е родена австралиската нација.
Со Вестминтерскиот статут од 1931 г., кој во Австралија е прифатен во 1942 г., формално се прекинати сите уставни врски меѓу Австралија и Обединето Кралство. Шокот предизвикан со поразот на Велика Британија во Азија во текот на 1942 г. и заканите од јапонска инвазија, влијаеле во Австралија да им се сврти на САД како нов сојузник и заштитник. Од 1951 г., Австралија и формално станала воен сојузник на САД под покровителство на АНЗУС договорот. По Втората светска воја, Австралија ја потикнувала масовната емиграција од Европа, од седумдесеттите и укинувањето на Белата политина на Австралија, оспорена е имиграцијата од Азија и другите неевропски делови од светот. Како последица на тоа, австралиската демографија, култура и општата слика драматично се смениле. Последните уставни врски помеѓу Австралија и Велика Британија биле прекинати во 1986 г., со усвојувањето на Австралискиот акт во 1986 г., со што британската улога во австралиската власт е завршена. Во 1999 г., Австралијците на референдум ос 50% мнозинство го отврлиле предлото на Австралија таа да стане република, со претседател кој би го избрал парламентот. Од изборите на Витлам Гоф за премиер во 1972 г., Австралија е насочена на иднината во рамките на подрачјето на Азија-Тихоокеанија.
Географија и клима
Најголемиот дел од австралиското копно е пустина или полупустински предел и со тоа Австралија е наречена како најрамен континент во светот со најстара и најнеплодна почва. Само јужниот и југоисточниот дел од Австралија се плодни и погодни за живот. Густината на населението на Австралија е 2.8 жители на километар квадратен и тоа ја прави една од најненаселените држави во светот. Северниот дел од Австралија е тропски со многу прашуми, шумски предели и пустини. Климата во Австралија е тропска и има влијание од ооколните океани и мориња. Големиот корален гребен, најголем од тој вид во светот се наоѓа во близина ан североисточниот брег и се простира на површина од над 2.000 км2. Планината Аугустус, која се смета за најголем монолит на светот се наоѓа во Западна Австралија. Со 2,228 метри надморска височина, Кошќушко е најголемата планина на австралиското копно, иако врвот Мосон е на оддалеченост од Австралиската територија Херд и Макдоналд висок 2,527 метри.
Природни регии
Австралија може да се подели на три големи природни регии: Источна висорамнина, Средишна низина и Западно плато.
Во источната висорамнина се наоѓаат највисоките планини на Австралија. Во споредба со другите високи планини во светот тие планини се сразмерно ниски. Највисокиот планински врв на подрачјето и цела Австралија е Кошќушко, висок 2228 метри. Подножјето ги допира песочните плажи и карпестите спили по дожината на брегот на Тихиот Океан. во подрачјето на подножјето паѓаат и најмногу врнежи во Австралија. тоа е основна причина зошто југоисточниот дел на подрачјето од Бризбејн до Мелбурн, е најгусто населен дел на Австралија. На нешто повисока надморска височина се наоѓаат висорамнините. Некои восорамнини имаат и плодно тло и се користат за земјоделство, додека другите се под шумска површина.
Средишната низина е најужниот простор во Австралија. Во овој крај провладуваат рамнини. Поголемиот дел од низината е доста сув и топол за посејување. Поради тоа потребно е наводнување на земјоделските површини. Во западниот дел на подрачјето се простираат и песочните пустини. Во некои делови во близина на северниот или јужниот брег, толото е прекриено со груба треба или грмушки. Тие простори се користат за напасување на стока. На југот на Средишната низина, каде има и повеќе падини, земјоделците сејат пченица. Во подрачјето нема поголеми градови, така да два најголеми се Маунт Иса и Брокен Хил кои имаат едвај по околу 30.000 жители. Тоа всушност се два рударски градови.
Западното плато зазема 2/3 од Австралија. Регијата е нешто повисока од Средишната низина, но во поголемиот дел всушност е рамнина. Средишниот дел на Западната рамнина е полупустина и пустина. Кон југ и североистокот од пустината постапно преминува во простор со трева и грмушки. Поголемиот дел од таквата земја се користи за напасување на добитокот. Ниските планини исто така се пасишта. Најмногу дождови има на крајниот север и југоисток, пто овозможува развој на земјоделството.
Флора и Фауна
Иако најголемиот дел од Австралија е составен од пустина и полусушни области, таа опфаќа широк спектар на природни површини, од планински врвови до тропски дождовни шуми, а исто така се вбројува и во една од земјите со најголем биодевиризитет. Поради староста, но и како последица од тоа самата земја има ниска плодност на земјиштето, изразито некарактеристичен распоред на вода и долготрајна географска изолација, австралискиот жив свет е разновиден и единствен. Околу 85% цветни растенија, 84% цицачи, над 45% птици и 89% риби од умерениот копнен појас припаѓаат на ендемските видови. Човечката активност загрозува многу австралиски екорегиони и видови кои го населуваат континентот. Федералниот Акт за заштита на животната средина и конзервацијата на биодивиризитетот од 1999 г. е правна рамка за заштита на загрозените видови. Во рамките на националниот Акционен план за биодевиризитет, формирани се бројни заштитени зони како би се сочувале и заштитиле загрозените видови. Во рамките на националниот акционен план и биодевирезитет, формирани се бројни заштитни зони за да се сочуваат и заштита единствените екосистеми; 64 мочурливи подрачја запишани се на списокот на Рамсарската коневнција, додека 16 локации се под заштита на Светските градини. Австралија во 2005 г. била рангирана како 13-та земја на светото според индексот на оджливиот развој на околината.
Поголемиот дел од австралиските дрвни растенија се зимзелени, но многу, како евкалиптусот и акацијата, се прилагодиле на долготрајни суши и чести пожари. Во добро познатитеавстралиски животини спаѓаат: едноотворни (клунарот и клунестиот еж); торбари (кенгури, коали, вомбати) и птиците ему и кокабура. Динго е пренесен во Австралија околу 3000 години п.н.е., преку трговците од Австралија. Многу растителни и животински видови изумреле по доаѓањето на луѓето, вклучувајќи ја и австралиската мегафауна, останатите исчезнале со доаѓањето на Европејците, а меѓу нив и тасмански тигар.
Хидрографија
Хидрографијата на Австралија е сиромашна. Поради пропустливото земјиште и недоволно количество врнежи, реките во Австралија се малубројни. Најпознати се Мари и Дарлинг во југоисточна, а Флиндерс во северна Австралија. Сите други реки се со куси и повремени текови. Се влеваат во морињата и во околу 700 солени езера што се наоѓаат низ цела Австралија.
Политички систем
Системот на подлебата на власт во Австралија го сочинуваат:
Три најголеми политички партии се: Лабуристичката, Либералната и Националната. Неколку помали партии вклучувајќи ги и зелените и австралиските демократи имаат свои претставници во парламентот, како и неколку независни кандидати.
Административна поделба
Австралија се состои од шест држави, три територии на матично копно и седум мали прекоморски територии. Државите се: Нов Јужен Велс, Квинсленд, Јужна Австралија, Тасманија, Викторија и Западна Австралија. Две значајни континентални територии се Северната Територија и Австралиската престолнинска територија. По многу прашања териториите функционираат како држави. Единствена разлика е правилото дека федералниот парламент може да поништува закони на територијалните парламенти. Наспроти тоа, актите на федерацијата можат да се суспендираат од страна на државите само во случаи кои се дефинирани со Член 51 од уставот на Австралија, додека сите останати законодамни овластувања, вклучувајќи и области од здравството, образованието, полицијата, правосудството, сообраќајот, јавниот транспорт и локалната самоуправа, исклучиво се во надлежност на државниот парламент.
Секоја државата и територија има свои законодавни органи (еднодомни во случајот со Северната Територија, Австралиската престолнинска територија и Квинсленд, односно дводомни во сите останати држави). Долниот дом е познат под независен Законодавен парламент (Парламентарен дом во Јужна Австралија и Тасманија), а горниот како Законодавен совет. Шефовите на владата во секоја државата и територија се нарекуваат премиери, односно главни министри. Државниот гувернер е преставник на кралот во секоја држава, управник во Северната Територија, а главен гувернер (федерален) претседава со Австралиската Престолнинска Територија.
Во составот на Австралија се и неколку помали територии; федералната влада контролира одвоена област во Нов Јужен Велс - Територијата Џеривисбеј, како морнарничка база и пристаниште за главен град. Покрај ова, Австралија контролира и неколку други населени територии надвор од австралискиот континент: Корални Острови, островот Херд и Макдоналд, и Австралиска Антарктичката Територија.
Стопанство
Официјална валута на Австралија е австралискиот долар. Оваа валута се користи на Божиќен Остров, Кокосови Острови, Норфолшки Остров, Кирибати, Науру и Тувалу.
БНП на Австралија по глава на жител е за нијанса поголем од Обединетото Кралство, Германија и Франција. Според индексот на човеков развој во 2007 Австралија била рангирана на третото место и шеста според квалитетот на живеење. Според истражувањето за најдобри градови за живеење, австралиските градови високо котираат на листите, па така Мелбурн бил на 2 место во 2008 година, Перт на 4 место, Аделаида на 7 место и Сиднеј на 9 место. Економскиот развој на Австралија во последните 15 години изнесува околу 3.6%.
Население, јазик и религија
Австралија има население од околу 21,8 милиони жители и скоро сите се потомци на колонијални доселеници, најчесто емигранти од Европа и Азија. Доселениците сочинуваат 90% од вкупното население. Најголем дел од доселениците биле од Велика Британија или Ирска. Според пописот од 2006 година, населението се изјаснило како: австралијци (37.13%), англичани (31.65%), Ирци (9.08%), Шкоти (7.56%), Италијанци (4.29%), Германци (4.09%), и Кинези (3.37%).
Староседелското население на Австралија, Абориџините, сочинуваат околу 2.2% од вкупното население, или 410.003 жители. Абориџините се соочуваат со висок степен на невработеност, ниско ниво на образование и со повеќе трошоци одошто останатото население.
Англискиот јазик е национален јазик во Австралија, со свој специфичен дијалект наречен австралиски англиски кој е сличен со британскиот англиски дијалект. Англискиот го зборуваат околу 80% од населението, потоа следува кинески јазик и италијански јазик.
Австралија нема официјална религија. Според пописот во 2006 година, 64% од населението се изјасниле како христијани, 19% без религија и 12 % немале одговор. Најголема растечка религија во Австралија е будизмот.
Поголемиот дел од Австралијците се потомци на европските доселеници од XVIII и XIX век, посебно Британци и Ирци. Од крајот на Првата светска војна, австралскаа популација се зголемила за четири пати, поттикнувана од амбициозни програми за имиграција. По Втората светска воја, па сè до 2000 г., дури 5,9 милиони луѓе мигрирале во земјата, што значи дека двајца од сите седум Австралијци се родени во странство. Имигрантите во главном биле обучени, но имиграционата квота опфаќа и категории за членови на семејства и избеглици. Во 2001 г., пет најголеми групи кои даваат 23,1% од Австралијците родени во странство, потекнуваат од Обединето Кралство, Нов Зеланд, Италија, Виетнам и Кина. Набргу по укинувањето на Белата австралиска политика во 1973 г., владата организирала и поттикнувала вројни иницијативи, како би промовирала расна хармонија заснована на политиката мултикултурализмот. Во Австралија во 2005 г. емигрирале вкупно 123,424 жители. Од нив, 17,736 биле од Африка (5,654 од Судан, 4,594 од Јужна Африка итн.), 54,804 од Азија (4,239 од Филипини, 3,036 од Сингапур, 2,936 од Малазија, 1,936 од Ирак итн), 1,506 од Јужна Америка и 1,813 од Јужна Европа (371 од Србија и Црна Гора, 310 од Македонија, 115 од Албанија итн.).
Австралиските староседелци, Абориџините и Жителите од Островот на Торесовиот мореуз, според пописот од 2001 г. било 410.003 (2,2% од вкупната популација), што е значајно зголемување во однос на 1976, кога нивната бројка изнесувала 115,953. Нивото на невработеноста кај австралиските домородци е над австралискиот просек, почесто се предмет на апсења, полошо се образувани и со помалку животно искуство во одност на останатото население. .
Како и другите високоразвиени земји, и Австралија се соочува со изразени промени во старосната структура на населението, кои го зголемувале бројот на одење во пензија, смалувајќи го обемот на работно активното население. Големиот број на Австралијци (759,649 во периодот 2002-2003 г. ) живее надвор од државата во која се родени.
Службениот јазик е англискиот, со кој се зборува и пишува во обликот кој е познат како австралиски англиски. Според пописот од 2001 г., англискиот како единствен јазик во куќата користи околу 80% на населението. Следејќи го најучествуваниот јазик е кинескиот (2,1%), италијанскиот (1,9%) и грчки јазик (1,4%).
Многу припадници на првата или втората генерација на потомците на мигрантите зборуваат два јазика. Се верува дека во времето на првите контакти со Европејците, меѓу 200 година и 300 година постоел австралиски абориџински јазик. До денес сè на сè прежиевеале 70, од што само 20 не се во опасност од изумирање. Домородечкиот јазик останал основен јазик за околу 50.000 луѓе (0,25%). Знаковниот јазик познат како Ослен (англ. Auslan) користи околу 6,500 Австралијци.
Австралија нема државна религија. На пописот од 2006 г., 68% од Австралијците се сметаат за христијани: 26% се изјасниле како католици, а 19% како англичани. Австралијците кои не се изјаснуваат како христијани, ги има околу 5%. Околу 19% од испитаниците не поддржуваат ниту една религија (што опфаќа атеизам, хуманизам, агностицизам и рационализам), додека 12% од испитаниците одбиле да се изјаснат или да дадат адекватни одговори. Како и другите западни земји, активното учество на граѓаните во црковните активности е на значајно пониско ниво; црквата еднаш неделно ја посетуваат околу 1,5 милиони Австралијци, т.е. околу 7,5% од популацијата.
Школското образование е обавезително од 6-15 години (16 во Јужна Австралија и Тасманија, односно 17 во Западна Австралија), што влијаело на тоа стапката на неписменост да биде помала од 1%. Австралијскат влада има поддржано развивање на 38 универзитети и, иако во меѓувреме се отворени неколку приатни, поголемиот дел се финансираат со средства од буџетот. Постои и државен систем на колеџ за стручна обука, познат како институти ТАФЕ, а многу синдикати организираат обука на нови работници. Околу 58% од Австралијаните меѓу 25 и 64 години имаат стручно или високо образование, а со 49% факултетски образовано население, Австралија е на прво место меѓу земјите членки на Организацијата за економска соработка и развој. Односот на домашните и странските студенти на австралиските факултети најголем е во ОЕЦД.
Култура во Австралија
И австралиската книжевност е инспирирана од опкружувањето, дел од писателите како Бенџоа Петерсон и Хенриј Лоусон донесуваат впечатливо доживување на австралиската дивина. Обележјата на колонијална Австралија, отелотворени во раната книжевност, се разлагаат сè до периодот на Модерна Австралија, нагласувајќи ги идеите на еднаквост, поврзаност меѓу луѓето. Патрик Вајт е единствен Австралијец кој во 1973 г. добил Нобелова награда за книжевност, многумина го сметаат за еден од најзначајните писатели на англиски јазик во XX век. Австралискиот англиски е основна варијанта на англискиот јазик, неговата граматика и изговор воглавно се засновани на британскиот англиски, но е обогатен со бројни локални лексички правила и грази, од кои некои влегле и во стандардниот англиски јазик.
Австралискиот фудбал настанал во Викторија во доцните педесетти години од XIX век, а се играл како аматерски спорт, така и на професионално ниво. Се работи за спорт кој привлекува најголемо внимание во публиката на Австралија, натпреварите се доста псоетени, а чланството во клубовите е масовно.
Австралија има два јавни сервиси (Еј Ви Си и повеќејазинчен Ес Би Ес), три комерцијални телевизиски мрежи, неколку претплатнички Тв Сервиси, и бројни јавни, непрофитабилни телевизиски и радио-станици. Австралиската филмска индустрија доживеала критички и комерцијални успеси. Сè поголеми градови имаат дневни весници, а на ниво на целата земја излегуваат два дневни листа, Острелиан (англ. The Australian) и Острелиан фајнешел ривју (англ. The Australian Financial Review). Според податоците на Репортери без граници, Австралија во 2006 година била на 35 место на листата земји по слободни медии, после Нов Зеланд (19) и Велика Британија (27), но пред САД. Вака ниска позиција е последица на ограниченост во поглед на можностите на приватното влашниство над медиите во Австралија, имено, поголемиот дел од австралиските штампани медии се под контрола на Њуз корпорејшн, односно Ферфакс медија.
Спортот е важен дел од австралиската култура. Специфичната клима допушта бројни надворешни дејности. 23,5% од Австралијците постари од 15 години редовно учествуваат во организирани спортски активности. На меѓународно ниво, Австралија има слини тимови во крикет, хокеј, нетбол(игра слична на кошарка), рагби, а добри резултати остваруваат и во велосипедизмот, веслањето и пливањето. Други популарни национални спортови се австралискиот фудбал, трки со коњи, фудбал и автомобилизам. Австралија учествувала на сите Летни оломписки игри опд новото време, како и на сите Комонвелтски игри. Во 1956 г. Австралија била домаќин на Комонвелтските игри во 1938, 1962 и 2006 г. Во останатите значајни меѓународни спортски настани кои редовно се организираат во Австралија се и Отвореното превенство на Австралија, први од четирите гренд слем тениски турнири, годишни меѓународни турнири во крикет и Големата награда на Австралија во формула еден. Во Австралија е обичајно владата или компаниите стипендираат успешни спортисти. Телевизиските преноси на спортските натпревари се многу популарни, во најгледаните телевизиски програми спаѓаат Летните олимписки игри и финалните домашни или меѓународни фудбалски натпревари (австралиски, односно европски фудбал).
Стопанство
Австралија има развиено, мешовито стопанство од западен тип, со нешто повисок бруто-домашен производ во однос на Велика Британија, Германија и Франција, набљудувано низ купувачката моќ. Земјата се наоѓа на трето место на листата Индекси на оптествен развој на Обединетите нации за 2006 г., додека во однос на општиот квалитет на животот во 2005 г. го заземала 6-то место на списокот на магазинот Економист. Отсуството на извозно ориентирани преработувачки индустрии најчесто се означува како клучна слабост на австралиското стопанство.
Меѓутоа се поразвиениот туризам и растечкиот извоз на роба ширум потрошувачката ја прават сета критика помалку важна. Австралија сепак е четврта земја на светот по висина на домашниот дефицит, изразено во апсолутни цифри (во релативни, тоа изнесува 7% од БДП). Некои економисти сметаат дека ова е проблематично, посебно поради тоа што се подудара со висината на трговската размена и ниските каматни стапки ки ги смалуваат трошоците на отплата на надворешниот долг.
Хоуковата влада започнала процес на економски реформи со воведување на пливачки курс на австралискиот долар и делумната дерегулација на финансискиот систем. Хауардовата влада го продолжила процесот на микроекономските реформи, вклучувајќи и делумна дерегулација на трудовиот пазар и приватизација на државните фирми, пред сè во областа на телекомуникацијата. Посредните порески системи во суштина се реформирани во јули 2000 г., со воведување порез на добра и услуга од 10%, што е незначајно смалено цврстото ослонување на австралискиот порески систем на порез од пригоди на поединци и фирми.
Во јануари 2007 г., невработеноста во Австралија била 4,6%, со 10,033,480 вработени луѓе. Во текот на последната деценија, инфлацијата воглавно се движела меѓу 2-3%, а минималните каматни стапки меѓу 5-6%. Секоторот на услиги, вклучувајќи го и туризмот, образованието и фанансиские услуги, дава 69% од бруто-домашниот производ. Земјоделството и природните суровини даваат 3-5% од БДП, но значајно придонесуваат во вкупната надворешна трговска способност на земјата. Австралија најмногу извезува во Јапонија, Кина, САД, Јужна Кореја и Нов Зеланд.
Мирче Доневски
Мирче Доневски (, -, ) — македонски театарски, филмски и телевизиски глумец.
Опел Карл
Опел Карл (германски: Opel Karl) — градски мал автомобил кој се произведува од страна на германската марка на автомобили Опел. Овој модел е иста верзија на корејскиот Шевролет Спарк, која пак е наследник на Даеву Матис. Карл го заменил моделот Опел Агила во декември 2014 година. Во Велика Британија, тој се продава на пазарот како „Воксхал Вива“ од декември 2014 година.
Историја
Опел Карл го носи името на најстариот син на Адам Опел, Карл. Моделот е тесно поврзан со четвртата генерација на Шевролет Спарк.
Автомобилот првично започнал да се произведува во Јужна Кореја, со почетна цена во Велика Британија под 8000 фунти, а потрошувачката на гориво достигнува 4,3 л/100 км. Додека е со потекло од Јужна Кореја, неговиот 1,5-цилиндричен мотор е со 1000 кубици и моќност од 55 kW (75 КС).
Иако димензиите на Карл се многу слични на неговиот претходник, тој е помал од 115 мм (4,5 инчи), што го прави скоро иста големина како поскапиот Опел Адам со три врати.
Опел Карл не се продава на сите пазари во Европа. Не се продава во Норвешка, Шведска , поранешни земји од СССР , Малта , Источен Балкан (вклучително Бугарија и Романија ), Грција , Турција и Кипар.
Опел Карл ја имал својата втора светска премиера што се одржала во Риека, Хрватска во 2015 година. Во октомври 2018 година било објавено дека производството на Карл и Вива ќе биде прекинато до крајот на 2019 година.
Новата виетнамска автомобилска компанија ВинФаст го лиценцирала Опел Карл од Џенерал моторс, за производство на нивниот прв градски автомобил. Предниот дел на автомобилот ќе биде поставен за да одговара на новиот стил на марката ВинФаст. Раните возила ќе бидат произведени во Јужна Кореја, но во 2019 година, производството треба да биде во сопствените капацитети на ВинФаст во Хајфонг.
Воксхал Вива
Воксхал Вива го вклучува основниот SE модел, SE A/C (кој има климатизација како стандард, оттука и името) и моделот SL. [22]
Опсегот има стандардна спецификација на високо ниво во споредба со слични возила од други производители, вклучувајќи систем за предупредување за поаѓање, контрола на крстарење, ограничувач на брзина, патнички компјутер (инстант MPG, просечна MPG, просечна брзина, стоп за гледање и патување), систем за набудување, електронска програма за стабилност и контрола на влечење, предни ламби за магла и аголни ламби.
Моделот SL нуди дигитална контрола на климата, делумно кожено обојување и алуминиумски тркала. Опциите вклучуваат електронски управуван стаклен подвижен покрив, систем за забава на екран на допир и „Зимски пакет“ што содржи загреани седишта, волан и огледала на вратата.
ВинФаст Фадил
ВинФаст Фадил бил развиен од Vingroup во Виетнам. Се очекува да биде објавен во септември 2019 година.
1955
1955 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1955 година од новата ера, 955. од вториот милениум, 55. од XX век и шеста од 1950-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7463 и 7464 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6705 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5715 и 5716 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2708.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1955 година се протега во 4591 и 4592, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4651 и 4652 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2498. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1374 и 1375 исламска година.
Влколинец
Влколинец било ставено на списокот на Светско наследство на УНЕСКО од 1993 година и е едно од десетте словачки села на кои им е даден статус на резервации за народна архитектура. Овој статус бил даден затоа што селото е недопрено и сложен пример за народна селска архитектура во регионот на Северните Карпати.
Влколинец, сместено во средината на Словачка, е неверојатно недопрена населба со традиционалните одлики на средноевропско село. Тоа е најцелосната група во регионот на вакви традиционални куќички од трупци, кои често се наоѓаат во планинските области. Селото се состои од повеќе од 45 куќички од трупци, секоја од нив е составена од две или три соби. Зачувана е и дрвена камбанарија од 18 век, како и барокната капела. Куќите број 16 и 17 биле претворени во фолкролен музеј со сите алати на секојдневниот живот и работа.
Хуморски манастир
Хуморскиот манастир ― манастир во комуната Манастиреа Хуморулуј, околу 5 км северно од гратчето Гура Хуморулуј, Романија. Тој е манастир за монахињи посветен на Успението на Богородица. Изграден бил во 1530 година од војводата Петру Рареш и неговиот советник Теодор Бубујог. Манастирот бил изграден над темелите на претходниот манастир кој датирал од околу 1415 година. Хуморскиот манастир бил затворен во 1786 година и не бил повторно отворен дури во 1990 година.
1952
1952 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1952 година од новата ера, 952. од вториот милениум, 52. од XX век и трета од 1950-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Хуморски манастир
Црквата е заведена од УНЕСКО на нејзиниот список на светски културни наследства, како една од насликаните цркви на Молдавија.
1952
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7460 и 7461 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6702 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5712 и 5713 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2705.
Хуморски манастир
Фрескоживопис
Хуморскиот манастир бил еден од првите насликани манастири во Молдавија со жрески и, заедно со Воронечкиот манастир, веројатно е најдобро зачуван. Доминантната боја на фреските е црвено-кафеава. Главниот сликар одговорен за хуморските фрески, насликани во 1535 година, бил некојси Тома од Сучава.
Кисел оранж 7
Кисел оранж 7, исто така познат како 2-нафтол оранж или β-нафтол оранж, ― вид на азо боја. Користен е за боење на волна. Се произведува со азо спојување на β-нафтол и дериват диазониум на сулфанилна киселина.
1952
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1952 година се протега во 4588 и 4589, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4648 и 4649 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2495. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1371 и 1372 исламска година.
Хуморски манастир
Фрескоживопис
Предметите на фреските во манастирот вклучуваат Опсадата на Константинопол и Страшниот суд, вообичаени за надворешноста на насликаните манастири во Буковина, но и Химна на Богородица вдахната од поемата на вселенскиот патријарх Сергиј I во врска со чудесната интервенција на Богородица при спасувањето на градот од персиското освојување во 626 година. Сепак, Персијците се прикажани како Турци, што е вообичаен начин во овие манастири, а нивните слики се користат делумно и за политичка пропаганда, покрај нивното духовно значење.
Надворешни врски
47.5931°N, 25.8569°W
1954
1954 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1954 година од новата ера, 954. од вториот милениум, 54. од XX век и петта од 1950-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7462 и 7463 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6704 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5714 и 5715 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2707.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1954 година се протега во 4590 и 4591, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4650 и 4651 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2497. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1373 и 1374 исламска година.
Починале
Поврзано:
Рено Меган
Рено Меган (Renault Mégane) – автомобил што го произведува француската фабрика за автомобили Рено. Се прoизведува од 1995 година.
Историјат
Рено Меган е компактно возило, кое било лансирано во 1995 година и моментално е актуелна четвртата генерација од 2016 година. Понудата опфаќа модели со три и пет врати како хечбек, потоа седан, купе, кабриолет и караван. Рено сеник лансиран во 1996 година е првиот модерен компактен едноволуменец (миниван) кој се произведува во Европа, а се заснова токму на Меган.
Меган I (1995–2003)
Првата генерација мегна е претставена есента 1995 година како замена на Рено 19. Меганот бил со нов изглед, а од својот претходник ја наследил платформата како и моторите и менувачите. Клучен фактор за Меганот била безбедноста. Во 1998 година, Меган I на креш тестовите Euro NCAP добил четири од можните пет ѕвездички. Во 1999 година бил редизајниран кога му била изменета маската, подобрена безбедност аи опремата. Верзијата караван доаѓа со ова рестилизирање. Биле вградувани бензински мотори од 1,4 (70, 75 и 95 КС), 1,6 (75, 90 и 110 КС), 1,8 (115 КС), 2,0 (115, 140 и 150 КС) и дизел-мотор од 1,9 (65, 80, 90, 95, 100 и 102 КС).
Меган II (2002–2009)
Втората генерација се појави во септември 2002 година и обележува потполно нов почеток. Со претходната генерација има многу малку сличности. Во 2003 година ја добил титулата Европски автомобил на година. Во 2002 година, Меган II на креш тестовите на Euro NCAP добил максимални пет ѕвездички. Прво во својата класа вовел картичка преку која се стартува автомобилот. Како и кај претходните Мегани, опсегот на модели е широк, хечбек со три и пет врати, седан верзија со четири врати и караван. Во 2006 година бил редизајниран, кога била променета внатрешноста и предниот дел на возилото. Во понудата на мотори биле бензинците 1,4 (80 и 98 КС), 1,6 (116 КС), 2,0 (136, 165 и 225 КС) и дизел-мотори од 1,5 (80, 86, 100 и 106 КС), 1,9 (120 и 130 КС) и 2,0 (150 и 175 КС)
Меган III (2008–2016)
Третата генерација била претставена во 2008 година. Се појавила во хечбек верзија со пет врати и како купе. Купето имало спортски дизајн, додека хечбекот бил поконзервативен. Во 2008 година на креш тестовите Euro NCAP, Меган III добил максимални пет ѕвездички. Во 2012 година бил редизајниран и добил лед светла и предниот дел бил благо изменет. Бил опремен со бензински мотори од 1,2 (115 КС), 1,4 (130 КС), 1,6 (100 и 110 КС), 2,0 (143, 180, 250 и 265 КС) и дизел-мотори од 1,5 (85, 90, 105 и 110 КС), 1,6 (130 КС), 1,9 (130 КС) и 2,0 (150 и 160 КС).
Во 2014 година бил повторно редизајниран. Најбитните промени биле на предниот дел на возилото кој бил дизајнерски ускладен со новиот Реноов визуелн идентитети. Изменети биле браникот, маската на ладилникот, на кој доминирал голем Реноов знак во средината, како и нови фарови, хауба и нови дневни лед светла. Внатрешноста претрпела минимални измени.
Меган IV (2016–2021)
Четвртата генерација била претставена на салонот за автомобили во Франкфурт во септември 2015 година.
Продажбата почнал во јули 2016 година. Автомобилите од четвртата генерација ја користат платформата CMF-CD која ја развиле Рено и Нисан. Четвртата генерација Меган ги следи најновите иновации во поглед на дизајнот кој денес може да се видат на клио 4, каптур, еспас 5, талисман.
Технички поединости
Мегановата четврта генерација е подолга и пониска од своите претходници. Возачот може да бира меѓу пет режими на возење кои го менуваат дотерувањето на автомобилот. Повеќето Меганови модели имаат хед-ап визуализација и седуминчен екран. Сите можни опции кај овие автомобили се адаптер на контролирање на брзината, автоматско кочење, предупредување за излегување од лентата, предупредување за ограничување на брзината, автоматски фарови, задна камера, паркирни сетилници и самопаркирник. Говорејќи за овие автомобили, Реновиот главен дизајнер изјавил: „Рено може да произведе автомобили со латинска кожа и германско срце“. Оваа генерација има достапни девет мотори (4 бензинци и 5 дизелаши), со 89 до 202 коњски сили.
Меган седан
Во Европа овој модел се нуди на италијанскиот, турскиот, полскиот, романскиот и ирскиот пазар, но не и на францускиот и англискиот пазар. Во зависност од самиот пазар, седанот располага со два бензински и три дизел-мотори, со моќност во распон од 90 до 130 коњски сили.
1953
1953 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1953 година од новата ера, 953. од вториот милениум, 53. од XX век и четвртта од 1950-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7461 и 7462 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6703 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5713 и 5714 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2706.
Гребло
Гребло или грибло  — алатка што се користи за дополнителна обработа на  почвата, изработка на леи, сеење (покривање на браздите) и рамнење. Работниот дел е изработен од метал или дрво со 10-16 запци на растојание од 2,5 см, така што ширината варира од 25,5 до 41 см.
Големите механизирани верзии на гребла кои се користат во земјоделството, наречени гребла за сено, се направени во многу различни облици (на пр. гребла со ѕвездести тркала, ротирачки гребла итн.). Немеханизирано земјоделство може да се врши со различни облици на рачни гребла.
За покривање на сеидбените бразди добри се гребла низ чија основа во облик на дрвена гредичка се заковуваат клинци, чии врвови ги претставуваат запците на греблото. Должината на гредичката е 60 см, растојанието помеѓу клинците е 2,5 или 5 см, а бројот на клинците е 19 или 12. Држачот за греблото е долг 120-200 см, а пречникот е 2,8 м.
Во Стара Грција се користеле гребла харпагии, а Римјаните имале четиризабни гребла. Покрај четиризабните, за покривање на семето се користеле и дрвени гребла, кои директно доаѓаат од слични од преддинастичкиот Египет.
Видови гребла
Модерните рачни гребла обично имаат челични, пластични или бамбусови запци, иако историски тие биле направени од дрво или железо. Рачката е обично долга ~ 1,5 м и е изработена од дрво, бамбус, челик или фиберглас.
Греблата за лисје, кои се користат како метла за собирање лисја, косење трева и отпадоци, имаат долги, прави запци со свиен облик на крајот и се разместени од точката на прицврстување. Ова овозможува извесна флексибилност за да им се овозможи на запците да се прилагодат на теренот, а истовремено се лесни за да се минимизира оштетувањето на вегетацијата.
Градинарските гребла обично имаат челични запци и се наменети за погруба употреба на земјиштето и поголеми остатоци. Тие имаат долги, крути запци кои мора да бидат во состојба да ги издржат силите на абразија и силите на свиткување.
Културни асоцијации
Ако греблото лежи во земја со запците свртени нагоре, како што е прикажано на сликата погоре, и некој случајно нагази на нив, рачката на греблото може брзо да замавне нагоре, удирајќи ја жртвата в лице. Ова често се гледа во гротескните комедии и цртаните филмови, како што се Том и Џери и епизодата на Симпсонови „Рт на стравот“, во која серија гребла стануваат она што помошникот Боб го опишува како негов „смртен душман“. Постои руска изрека „да се нагази на исто гребло“ (наступить на те же грабли), што значи „да се повтори истата глупава грешка“, исто така и зборот „гребло“ (грабли) значи „неволја“ на руски сленг.