cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Катедрала во Комо
Таписерии
Распоредот на таписериите помеѓу централниот и јужниот распон (правец од почетокот кон презвитериумот):
На ѕидот на контрафасадата била поставена уште една таписерија. Точната местоположба била на левата страна, додека гледаат кон главниот влез. Таму се наоѓа:
И на крајот се двете таписерии од колекцијата, и двете со мотиви од Раѓањето на Богородица. Овие дела не се изложени во катедралата. Едната таписерија ( со ломбардско потекло од 1525-1535, подарок од епископот Волпи), сè уште на неа со познатите елементи од XV век се наоѓа во просторот на во Пинакотеката на Палатата Волпи, додека втората таписерија (изработена во Фиренца, 1634 -1635 година, со исцртан мотив од страна на Џован Батиста Реки, а репродуцирана на материјал платно од страна на Моразоне во црквата Сан Агостино) денес се наоѓа во просторијата на бискупската палата.
Од таписериите изложени во катедралата, вреди да се напомене дека сцената на Презентацијата на Марија во храмот е јасно преземена од делото во дрворез на уметникот Албрехт Дирер. Таписеријата пак со тема Преместувањето на Богородица најверојатно изведен врз цртани мотиви од страна на Џузепе Арчимболди, има експлицитни иконографски референци изведено од страна на уметниците Брамантино и Бернардино Луини. .
Стандард на блажената тајна (или на Сан Абондио)
Овој таканаречен гонфалон (или банер) бил изработен од страна на Морацоне во 1608 година, а нарачана од страна на „Друштвото на Светата Тајна во катедралата во Комо“. Ова е истото друштво или братство кое нарачало и платило за големите таписерии кои сè уште се изложени во катедралата. Во 1610 година целовкупната работа била завршена и била исплатена сметка од 125 скуди.
Друштвото било основано пред 1571 година со истите планови како оние на аналогните братства на Светата Тајна распространета низ парохиите на епархијата, како вообичаен инструмент за посветеност во периодот на контрареформацијата. Приврзаниците се обврзале дека секогаш светилката која стои над скинијата, да биде активирана и понатаму се обврзале дека ќе бидат посветени на побожните практики и добрите дела (едно добро дело било изработка и подарок на таканаречениот мираз кој им се давал на сиромашните девојки при нивната веридба). Во тоа време секое братство си имало свој транспарент, кој го изложувал при поворките како свое знаме. Не било ни чудо што за најистакната дружина, онаа на градската катедрала, за да се стапи во контакт со нив претходно било потребно да се обратат до еден од најистакнатите сликари во тоа време, кој работел под директен надзор на свештеникот, канонот Квинтило Лучини Пасалаква. Тој господин во тоа време го контролирал редот на иконографскиот апарат исклучиво по наредби на Советот на Тренто.
На главниот преден дел се прикажани ангели кои го поддржуваат чудовиштето, додека на позадинската страна постојат мотиви од благословот на Сан Абондио (според литургиската традиција еден вид на римски обред, при што мерилата се носеле во процесија со предникот лик свртени кон напред. Во местата каде се практикува амброзискиот обред сите тие правила биле со поинаква поставеност, но и редослед). Околу двете големи централни слики, Морацоне претставил дело со дванаесет мали сцени, по шест сцени од секоја страна, така што илустрирајќи го на едната страна триумфот на евхаристиската догма низ вековите, а на другата страна сцени од животот на Сан Абондио. На предната страна има дела со тематики од:
На позадинската страна има дела со тематики:
Морацоне двете главни сцени ги насликал на платно (триумфот на Светата Тајна и заштитникот на градот и на епархијата), додека за помалите сцени подготвил таканаречени цртани киароскуро - цртани елементи во природна големина кои потоа везителите на таписериите ги репродуцирале на рамката од стандардната поставеност. Според сето тоа, ова не претставува вистинска таписерија, туку насликано платно на кое подоцна везителите исткајувале одреден вез од свилени, златни и сребрени нишки. На тој начин можело да се случи да останат некои делови од платното неизвезани или непокриени со нишки. Тоа било најчесто пример со лицата на отелотворените ликови. Тие останувале како финални делови во боја без нишки од текстил.
На границата се расплетуваат пердуви од крилја, маниристички спирали и фигури на ангели кои алудираат на небесните хиерархии: каријатиди во долните агли, разиграни мали ангели на врвот, мали глави на херувими и серафими насекаде, како и две лица на архангели, затворени во воени шлемови, во горните агли. Дури и централните слики потсетуваат на рајски контекст: монструацијата (на амброзискиот обред ) поддржана од ангели е прикажана со небо населено со бројни ангели, додека Сан Абондио во благослов оди преку растителен тепих толку апстрактен и оддалечен од природноста на реалното, вегетација која може само да натера да размислува за рајската градина.
Втор банер на Сан Абондио
Заштитникот на градот Комо претставува главната тема на вториот банер, кој бил изработен од страна на Јован Пјетро Малакрида некаде во последните пет години од XV век. Делото на Малкрида било доста изменувано и преработувано за време на реставрацијата во 1862 година. Работата била нарачана од „Училиштето Сан Абондио“. На предната страна од банерот бил прикажан Сан Абондио, во благословена положба веднаш над пиедесталот, опкружен со светите Прото и Џиацинто. Зад светците се протега видик на заградениот град, додека кај нозете на Абондио има група на клекнати мажи и жени (веројатно клиентот). Останати исто така клекнати ликови се наоѓаат на позадинската страна од приказот, има дело кое го прикажува Распетието, а во позадина се наоѓа тогаш сѐуште постоечката утврдена цитадела.
Евангелариум
Колку што е познато, катедралата во Комо ниту еднаш во ниедно време од нејзината многувековна историја на постоење не поседувала евангелариум. Со оглед на јубилејот во 2000 година, конечно била нарачана скапоцена корица за книгата на евангелијата (во изданието уредено од Италијанската епископска конференција во 1987 година, опремено со уметнички отпечатоци и иконографија конципирана од страна на современи уметници). Работата која требала да се изведе со техника на длето му била доверена на локалниот уметник Пино Доменико Сант'Елија, во соработка со работилницата во Брењано.
Евангелието (внатрешниот текст) обично не е видливо за јавноста. Тоа како целина се носи во процесијата и се користи за читање за време на најсвечените прослави во и надвор од катедралата.
Оргули
Во катедралата се наоѓа оргулата наречена Балбијани-Вегеци-Боси (веројатно според презимињата на конструкторите на инструментот) опус 1519.
Инструментот е изграден во 1932 година со три тастатури и една педала. Првото рекунструктивно проширување било изведено само две години подоцна. Тогаш било додадено телото наменето за хорот кое било поставено веднаш до тогашниот висок олтар. Во 1981 година инструментот (оргулата) бил дополнително проширен со поместување на телото од хорот кон левиот трансепт и дополнително инсталирање на нова конзола со вкупно четири тастатури и нова табла за педали.
Инструментот бил обновен и значително зголемен од страна на компанијата Масиони во 1998 година, а во 2000 година, биле додадени уште 122 цевки и два дополнителни регистри.
Оргулата веќе претставувала комплетно електричен преносен инструмент кој имал 69 регистри, за вкупно дури 6515 цевки. Овој огромен инструмент поседувал четири прирачници и педала. Фонските тела биле внатре во катедралата распоредени на следниот начин:
Скулптурите кои ги красат подиумите на двата барокни инструменти ги изработил Џовани Гаспаре Педони.
Поглавје на катедралата
Во катедралата „Успение на Пресв. Богородица“ постојат одредени записи за постоење на поглавје и тоа некаде од далечната 1187 година, кога епископот Анселмо Рајмонди или само дела Торе добил од папата Григориј VIII одобрение за да го одреди бројот на каноните. Тој број требало да биде дваесет. Бројката можела да се почитува и практикува дури подоцна, кога биле создадени „достоинствените“ проповедници со титули како архиѓакон, протоереј и проповедник. Останатите позиции во катедралата биле разделени на проповедници со чинови како „свештеници“, „ѓакони“ и „ „подѓакони“.
Од крајот на XVIII век, благодарение на сè уште зачуваниот таканаречен Сметковен десеток, можно било да се даде отчет за придобивките, но и за десетоците. Поглавјето своите приходи ги црпело и врз нив остварувало права од сите видови на придобивки, вклучително и феудалните. Особено ги црпело од познатите феудални семејства како Чернобио, Молтрасио, Блевио, Цивиљо, Понзате, Брунат, Тавернерио, Капијаго, Грандат, Киасо итн.
Поради фактот што новиот епископ на епархијата Комо често се случувало да биде избиран помеѓу каноните на катедралата, но и поради богатството од предлозите кои им биле доделувани на самите канони, поглавјето наскоро добило благороднички карактер на својот состав. Оттука добродојдени биле на членовите на најславните благородни и/или декурионални семејства во градот (Албрици, Каркано, Цицери, Кокио, Гаџо, Гатони, Џовио, Ламбертенги, Лусини, Магнокавало, Муџиаска, Одескалки, Паравичини, Пелегрини, Резиконико, Раимон, Ториани, Туркони, Волпи, итн.) Тој принцип останал долго да се практикува и довело до формирањето на канонски родови со наследство кое се пренесува од вујко на внук. Овој пренос се сметало како еден вид на позитивна норма.
За одбележување било создавањето на „Господово училиште“ во првата половина на XVII век, кое го поддржало постарото Училиште на Канониците во делот на држењето на литургијата, особено во моментот на пеењето, можеби поврзано со активностите на Академијата на Лари (активно помеѓу XVI и XVII век). Помеѓу неговите најпознати членови бил и кардиналот Толомео Галио Училиштето на Канониците настанало благодарение на две последователни темелни одлуки, првата од страна на пофалниот игумен на Сан Абондио Марко Галио, во 1618 година, а втората по желба на благородникот од градот Комо Габриеле Корти. На тој начин биле создадени Господовите Галии кои броеле десет луѓе и Господовите Судии шест на број. Сите тие биле доста надарени за задачите кои ги извршуваале.
Дворците биле подредени според ранг на каноните. Сепак, врз основа на фактот дека во градот Комо, според статутот, училиштето за опис на работните места во секој случај припаѓало на поглавјето. Тие (раководните лица на катедралата) едноставно уживале (за разлика од описите на работните места присутни во останатите катедрали во градот). Привилегиите на каноните, биле огромни и почнувајќи од крајот на XVIII век стапило на сила употребата името на каноните мансионари (Господовите каноници). За сето тоа да биде така несомнено, придонес имал општествениот состав на училиштето од каде се делегирале и каноноците. Често пати се случувало да се посака добредојде на претставници на истите благородни семејства кои ги имале каноните (тоа било пример со семејствата Одскалки, Гатони, Паравичини, Албрици и Корти). Сите тие можеле генеалошки да го покажат својот ранг и поврзаноста со основачот Габриеле Корти, и на тој начин можеле да пристапат до колеџот на Господовиот суд). Но, сепак одредено место им било дадено и на други семејства кои биле со помала среќа. Некои од тие семејства било случај и да бидат неодамна доселени во градот Комо (пример Баглиача, Каркано, Перласка, Рива, Сеса, Сомаци, Ториани од Мендрисио, итн.). Обичајот, кој веќе бил широко распространет меѓу каноните, на пренесување на правата од вујко на внук, подоцна бил и одлика на одликата на самото училиште (колеџот). Таа одлика била внесена и како правило за описот на работните места. Случајот со семејството Сеса е прв, но и симболичен. Имено благородничкото семејство кое се доселило во градот Комо помеѓу XVI и XVII век, го добиле во 1643 година својот прв опис на работа (меѓу Галите) во името на Камило Сеса. Нареден таков пример бил Стефано, кој станал декан на тоа училиште (колеџ) некаде во 1699 година. Тој на тоа место бил наследен од Алесандро во 1711 година. Нареден бил неговиот внук Карло Калдара, кој имал задача да биде архивар во училиштето (колеџот).
Само француската окупација во 1797 година и жестоките настани поврзани со неа успеале да стават крај на вековната доминација на благородништвото над целовкупното владение со катедралата.
И денес, секоја литургиска служба во катедралата во Комо е обезбедена со осум ефективни канони (на чело со протоерејот на катедралата), десет почесни канони и пет описници на работни места.
Објаснување
<references group="N" />
NGC 546
NGC 546 — спирална галаксија во соѕвездието Вајар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 546 се споменува и како ESO 296-25, MCG -6-4-29, AM 0122-381, IRAS 01229-3819.
Откривање
Објектот е откриен на 23 октомври 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 546 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 546 има привидни димензии од 1,4' х 0,5'.
Други поделби
Проучување на NGC 546 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 5255. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 352; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7541.
NGC 7568
NGC 7568 — спирална галаксија во соѕвездието Пегаз, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7568 се споменува и како NGC 7574, UGC 12469, CGCG 475-58.
Откривање
Објектот е откриен на 17 октомври 1876 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7568 е од видот S?. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 7568 има привидни димензии од 0,9' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 16 м 24,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +24° 29' 50"". Положбениот агол на објектот е во износ од 120°.
Други поделби
Проучување на NGC 7568 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 70892. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 169; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2240. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 843.
Роб (роман)
Роб (англиски: The Slave) е роман од американскиот писател Исак Башевис Сингер.
Содржина
Романот се состои од три дела, со вкупно 13 глави: Ванда (1-7 глава) Сара (7-12 глава) Враќање (13 глава) Дејството на романот се одвива во Полска, во 17. век и во него се опишува животот на Јаков, Евреин од малото место Јозефово. На дванаесетгодишна возраст него го свршиле со ќерката на претседателот на еврејската општина, но никогаш не ја сакал својата жена. Еден ден, кога Јаков имал 25 години, во Јозефово упаднала Козачка банда, која извршила колеж врз Евреите. Јаков успеал да побегне до Козаците, но бил грабнат од разбојници, а потоа му бил продаден како роб на селанецот Јан Бзик. Еден дел од годината Јаков го поминувал високо во планините, пасејќи ги кравите, а зимата ја поминувал во селото.
Готхолд Ефрајм Лесинг
Готхолд Ефрајм Лесинг (германски: Gotthold Ephraim Lessing, 22 јануари 1729 — 15 јануари 1781) бил германски писател, критичар и теоретичар на уметноста, еден од најзначајните борци на европското просветителство. Автор на првата германската граѓанска драма „Мис Сара Сампсон“, а делото „Лаокон или границите на сликарството и поезијата“ ги поставиле темелни модерни естетики.
Роб (роман)
Содржина
Со исклучок на неговиот господар, сите селани го мразеле Јаков, постојано го навредувале и кроеле планови да го убијат. И покрај несреќата што го снашла, Јаков останал верен на својата религија. Меѓутоа, уште при првата средба, тој се вљубил во ќерката на Јан Бзик, Ванда чиј маж неодамна умрел. Иако Ванда постојано му ја нудела својата љубов а Јаков горел од страст кон неа, сепак тој цело време се воздржувал, останувајќи им верен на својата религија и на жената (за која не знаел дали е жива). Меѓутоа, наспроти секојдневните молитви, една ноќ, Јаков не издржал и започнал да води љубов со Ванда, која му ветила дека ќе побегне со него од селото и дека ќе ја прифати еврејската вера. Една зима, откако Јаков поминал пет години во ропство, непосредно по смртта на Јан Бзик, во селото пристигнала група Евреи, кои платиле откуп за слободата на Јаков. Притоа, тој дознал за злосторствата над Евреите во Јозефово и за смртта на неговото семејство.
Готхолд Ефрајм Лесинг
Влијание и значење
Гете имал високо мислење за творештвото на Лесинг кого го оценил како „најснажен дух“ со извонреден каркатер и „сјаен метеор“ и го сметал за гениј кој оставил трајно влијание, иако морал да живее во бедно време кое не можело да му даде добра материја за неговите драми. Според признанието на Гете, драмата на Лесинг „Мини од Барнхелм“ извршила големо влијание врз младите луѓе, а првите два чина од неа ги оценил како ремек-дело на експозицијата од кое може многу да се научи.
Роб (роман)
Содржина
По враќањето во Јозефово, Јаков бил многу потиштен: од една страна, не можел да си одговори, како е можно бог да дозволи такви злостроства, а од друга страна, како луѓето можат толку лесно да продолжат со секојдневниот живот. Истовремено, тој продолжил да копнее по Ванда. Затоа, го напуштил местото и една летна ноќ се вратил во селото, каде ја пронашол несреќната Ванда. Потоа, двајцата избегале и по некое време се населиле од другата страна на Висла, на поседот на полскиот благородник Адам Пилицки. Претходно, Јаков и Ванда се венчале, а таа го добила името Сара и ја прифатила еврејската вера. Притоа, бидејќи не го познавала добро еврејскиот јазик, Сара се преправала дека е глувонема. Меѓутоа, еднаш, кога Јаков му се спротивставил на пијаниот Пилицки, во намера да го заштити, Сара прозборела на полски јазик, а Евреите го протолкувале тоа како чудо. По тој настан, Јаков станал управник на имотот на Пилицки, кој почнал да се сомнева во „чудото“ на Сара. Кога дошло време Сара да се породи, мачејќи се со породилните болки и претчувствувајќи ја својата смрт, Сара повторно прозборела и тогаш била откриена измамата. Така, Јаков повторно бил доведен во опасност, бидејќи ниту [Христијани|[христијанските]] ни еврејските закони не го дозволувале нивниот брак. По долго измачување, Сара родила син, но веќе утредента умрела, а бебето го зела една жена за да го дои. Еврејската заедница свикала состанок на кој го осудила однесувањето на Јаков, а една ноќ, додека тој бдеел над мртвото тело на Сара, дошле војници кои го уапсиле. Сепак, Јаков успеал да побегне и дошол до брегот на Висла, каде сретнал еден еврејски испосник. По разговорот со него, Јаков скришум се вратил во селото, го посетил гробот на Сара, го зел бебето и повторно побегнал на брегот на Висла.
По дваесет години, Јаков се вратил во Пилиц со намера да го откопа телото на Сара и да го однесе во Израел, каде веќе подготвил заеднички гроб. Во меѓувреме, синот на Јаков пораснал, се оженил и станал учител во верско училиште. Во Израел, Јаков живеел скромен, повлечен живот и бил посветен на религијата, иако некое време бил припадник на една верска секта. Додека Јаков бил отсутен, Пилиц се променил целосно: Адам Пилицки и жена му биле мртви, земјата имала нов сопственик, а во градот се населиле други луѓе. Кога пристигнал во Пилиц, Јаков го побарал гробот на Сара, но не можел да го најде. Тој се сместил во дом за сиромашни, а утредента, кога се разбудил, почувствувал дека наеднаш силата го напуштила и наскоро умрел, постојано мислејќи на Сара. Кога жителите на градот сакале да му ископаат гроб, неочекувано го пронашле телото на Сара и, така, тие биле закопани еден до друг.
Единство (солунски весник)
Единство бил весник на Реформската струја од Македонската револуционерна организација.
Почнал да излегува на 27 септември 1908 година, три дена по обидот за атентат врз Јане Сандански и два дена по планираниот, но неодржан конгрес на МОРО. Се печател во Солун. Вкупно имал 25 броја, а ги изразувал ставовите на Реформската струја, првенствено на Струмичаните околу Христо Чернопеев.
Негови уредници биле Ангел Томов и Павел Делирадев. Весникот ја отфрлил идејата за автономна Македонија и вооружената борба, а се залагал за федеративниот принцип. „Единство“ давал поддршка на Младотурците, а ги напаѓал ставовите на Конзервативната струја на ВМОРО.
По надминувањето на несогласиците помеѓу серските, од една страна, и струмичките и солунските револуционери, од друга страна, во јануари 1909 година „Единство“ се обединил со весникот „Конституциона зора“ и продолжил како „Народна волја“.
Хрватска на Летните олимписки игри 2004
Хрватска учествувала на Летните олимписки игри 2004 во Атина, Грција, од 13 до 29 август 2004 година. Ова бил четврти последователен настап на нацијата на Летните олимписки игри од пост-југословенскиот период. Хрватскиот олимписки комитет ( Hrvatski olimpijski odbor , ХОО ) ја испрати најмалата делегација на нацијата на Игрите од своето деби во 1992 година. Вкупно 81 спортисти, 66 мажи и 15 жени, се натпреварувале во 14 спортови. Машките ватерполисти и ракомет биле единствените екипни спортови во кои Хрватска имала свое претставување на овие Олимписки игри.
Хрватскиот тим имал тројца олимписки медали од Сиднеј: веслачите и браќа Никша и Синиша Скелин, и четирикратниот олимпиец и бранител во кревање тегови, Николај Пешалов, во машка категорија. Пинг-понгарот и олимписки освојувач на сребрен медал Зоран Приморац станал првиот Хрват кој учествувал на пет Олимписки игри како поединечен спортист (неговиот прв настап бил под поранешната Социјалистичка Федеративна Република Југославија ). Поранешниот босански спортист и фрлач на дискови Драган Мустапиќ служел како капитен на тимот и најстар член на тимот на 41 година, додека пливачката во грбно Сања Јовановиќ била најмлада на 17 години. Трикратниот олимписки ватерполист и двократен медалист Дубравко Шименц бил назначен од комитетот да стане знаменосец на нацијата на свеченото отворање.
Хрватска ја напуштила Атина со вкупно пет медали (еден златен, два сребрени и два бронзени), сметајќи се за најуспешните олимписки игри во историјата, според вкупниот број на медали за оваа земја. Сите овие медали биле освоени за прв пат на хрватските спортисти во пливање, машки парови во веслање и машки тениски парови. Во меѓувреме, машката ракометна репрезентација на Хрватска (предводена од капитенот на тимот Венио Лосерт ) се покажала како особено успешна во Атина, бидејќи ги победила Германците за нивниот единствен златен медал на овие Игри, додавајќи го на нивниот претходен рекорд од Летните олимписки игри 1996 година во Атланта.
Атлетика
Хрватските натпреварувачи имале постигнато квалификациски стандарди во следните атлетски дисциплини (најмногу до 3 спортисти во секоја од дисциплините според „А“ стандардот и 1 според „Б“ стандардот“).
Спринт
Легенда за квалификации: П = Квалификување до финалето; q = Квалификување во полуфинале
Веслање
Хрватските веслачи ги квалификуваа следните бродови:
1282
1282 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1282 година од новата ера, 282. од вториот милениум, 82. од XIII век и трета од 1280-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6790 и 6791 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6032 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5042 и 5043 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2035.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1282 година се протега во 3918 и 3919, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3978 и 3979 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1825. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 680 и 681 исламска година.
Пал Зилери
Пал Зилери е италијански луксузен бренд специјализиран за свечена и за секојдневна машка облека. Брендот бил создаден во Квинто Вичентино (Виченца, Италија), а сега е со седиште во Милано. Брендот се дистрибуира преку многу продавници и преку 500 мултибренд трговци ширум светот.
Историја
Основан е во 1980 година како компанија посветена на традиционалното кроење на машка облека.
Во 80-тите, компанијата го создала Пал Зилери како бренд за да го зацврсти својот идентитет и позиција, врз основа на италијанскиот савоар-фер и занаетчиското знаење. Пал Зилери го евоцирал името на „Палацо Зилери“ античка градба во историскиот центар на Виченца. Пал Зилери работел со некои италијански дизајнерски етикети за да ги произведува и дистрибуира нивните линии за машка облека.
Во 2014 година, Мајхула Груп го стекнал мнозинскиот удел на компанијата, а подоцна, во 2016 година ја добил целосната сопственост. Пал Зилери ја следел својата сарторијална изработка во комбинација со современа естетика.
Колекции
Секоја облека на Пал Зилери е направена во фабриката лоцирана во Квинто Виченто или од мрежата на брендот од избрани италијански занаетчии. Линијата Пал Зилери е наменета за мажи и ја балансира италијанската дизајнерска традиција и иновативност во однос на кројот, дизајнот и материјалите. Колекцијата е составена од свечена машка облека, секојдневна и спортска облека: костуми, јакни, мантили, капути, бомбер јакни, тенки јакни, тенок фит панталони, жакард или печатени кошули, кожни производи, додатоци (чанти, ранци, ремени, итн.) чевли.
Направено по мерка е услуга прилагодена и приспособена што одговара на италијанската традиција на ракотворби со широк спектар на модели и ткаенини.
Дистрибуција
Дистрибуцијата вклучува водечки продавници во Милано, 32 моно-бренд бутици (Москва, Дубаи, Мексико Сити, Лима, Баку и Богота, да именуваме само неколку) и 500 мулти-бренд продавници (Истанбул, Лондон, Мадрид, Париз, Свети Петербург, Мелбурн и Сиднеј). Од 2019 година, биле отворени и катчињата на Пал Зилери во врвни стоковни куќи како што се Херодс и Селфриџес во Лондон, Галерие Лафајете и Ел Корте Инглес во Мадрид.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Алтона-Норд
Алтона-Норд (Altona-Nord) се наоѓа во округот Алтона во градот Хамбург, Германија и е еден од 105 квартови на Хамбург.
Географија
Според статистичкото биро на Хамбург и Шлезвиг-Холштајн, квартот има вкупна површина од 2,2 км2.
Демографија
Во 2006, во квартот Алтона-Норд живееле 21.406 луѓе. 15,1% биле деца под 18 години, а 9,8% имале 65 или повеќе години. 22,9% биле странци. 1.689 лица биле регистрирани како невработени. Во 1999, 55,1% од сите домаќинства биле составени од поединци.
Население по години
Во 2006, се случиле 3.314 кривично дело (155 дела на 1.000 луѓе).
Образование
Во 2006, имало 2 основни и 4 средни училишта во Алтона-Норд.
Економија
Holsten Brewery plc. се наоѓа во квартот.
Здравствен систем
23 лекари во приватни ординадии и 4 аптеки биле регистрирани во 2006.
Сообраќај
Алтона-Норд е опслужуван со системот на железничкиот сообраќај на градските возови преку станиците Холстенштрасе и Дибстајх.
Според секторот на моторни возила (Kraftfahrt-Bundesamt), во Алтона-Норд биле регистрирани 5.682 приватни возила (269 возила на 1.000 луѓе).
Џон Лок
Џон Лок (John Locke; 29 август 1632, Рингтон, Англија - 28 октомври 1704, Есекс, Англија) — англиски филозоф и лекар, претставник на емпиристичката филозофија, предвесник на просветителството и често нарекуван „татко на либерализмот“. Пред сè, Лок е познат како еден од најзначајните англиски емпиристи, по традиција на Френсис Бејкон, но е подеднакво значаен и познат по теоријата за општествен договор. Неговите дела имаат огромен придонес во полето на теоријата на познанието и политичката филозофија. Волтер, Русо, многу шкотски просветители, како и американски револуционери се под големо влијание на политичките идеи на Лок.
Согледбите на Лок во однос на умот честопати се земаат за појдовна точка во современите поимања на идентитетот и себството, но и во делата на подоцнежни филозофи како Хјум, Русо и Кант. Лок е првиот да го дефинира себството како продолжение на свеста. Според него, на раѓање умот е празна страница или tabula rasa. Наспроти картезијанското гледиште кое верува во веќе-постоечки идеи во умот, според Лок во умот нема преходно дадени, вродени идеи, односно човечкото познание произлегува од сетилното восприемање.
Животопис
Џон Лок се родил во истата година како уште еден голем филозоф - Барух Спиноза. Во детството и младоста бил сведок на бурните револуционерни промени во Англија. Неговиот татко, правник и пуританец, како офицер на револуционерната војска, активно учествувал во граѓанската војна. За тоа време, Џон Лок учел во училиште во Вестминстер (1646-1653), а потоа и на Универзитетот во Оксфорд (1653-1657), каде по завршувањето на студиите останал да работи како еден вид асистент по старогрчки јазик и реторика, а подоцна и по морална филозофија. За време на неговото студирање, во Оксфорд преовладувала схоластичката филозофија, но Лок чувствувал одбивност кон неа и ги претпрочитал нововековните филозофски дела (Бекон, Декарт, Хобс), како и природните науки (хемија, експериментална физика и медицина). Таму, тој се запознал и со славниот хемичар Роберт Бојл и со лекарот Сиденхам, кои се залагале за примена на емпириските методи во истражувањето.
Во 1688 година, виговците се спогодиле со ториевците и го повикале холандскиот крал Вилим III Орански да седне на англискиот престол. Така, тој дошол во Англија, а стариот крал, Џејмс II, морал да побегне во Франција. Со промената на власта (во историјата позната како „Славната револуција“), заедно со бродот во која патувала жената на новиот крал, во Англија се вратил и Лок. Оттогаш, тој живеел спокојно и исполнет со почит и признание: понуденото место на амбасадор го одбил поради здравствени причини, но прифатил некои помали функции; а во 1691 година се преселил на селскиот имот на своите пријатели во близината на Лондон, каде што починал во 1704 година.
Онтолошкото учење на Лок
Онтолошките погледи на Лок се дадени во неговото главно дело „Есеј за човековиот разум“ (An Essay Concerning Human Understanding) од 1690 година, како и во помалото дело „За управувањето со разумот“ (On the Conduct of the Understanding). Така, уште во воведот на „Есејот за човечкиот разум“, Лок најавува дека во него ќе го истражува „потеклото, сигурноста и обемот на човековото сознание, заедно со темелите и степените на верувањето, мислењето и согласувањето“. Притоа, тој нагласува дека не планира да ги проучува спекулациите за суштината на духот и неговиот однос кон телото, туку сака да проучи како духот доаѓа до знаењето, до каде допира знаењето и кои се степените на верувањата и мислењата за нештата за кои немаме сигурни знаења.
Според Лок, проучувањето на познанието има голема практична вредност, зашто ако ги познаваме границите на нашиот разум, ќе можеме подобро да го употребуваме, т.е. наместо да го бараме она што не може да се разбере, нашите сили ќе ги насочиме кон она што можеме да го осознаеме. Исто така, разграничувањето помеѓу она што може и она што не може да се осознае претставува заштита од скептицизмот и разочарување при истражувањето. Притоа, Лок тврди дека независно од тоа колку човековиот разум „заостанува зад универзалното и совршено сфаќање на сето постоечко“, тој е доволен за нашите животни потреби, за осознавањето на Бога и за нашите морални обврски. Поставувајќи ги овие проблеми, Лок се јавува како основач на теоријата на познанието, бидејќи тој бил првиот филозоф кој јасно го издвоил проблемот на сознанието како посебен филозофски проблем.
Критика на теоријата на вродeни идеи
Исто така, тој тврди дека токму оние идеи за кои најчесто се истакнува дека се вродени (како законот за идентитет), воопшто не можат да се докажат со разумно заклучување. Освен тоа, искуството покажува дека во текот на човечкиот живот, разумот најпрвин ги запознава поединечните идеи, а дури подоцна, кога човекот ќе созрее, разумот стекнува општи идеи. По критиката на вродените примарни идеи, Лок продолжува со критика на вродените практични принципи. Така, тој истакнува дека ниту еден морален принцип не е толку општоприфатен за да се смета дека е вроден. На пример, разни народи имаат различни морални принципи, па дури и еден ист народ со текот на времето има различни морални принципи. Најпосле, ниту идејата за Бога не е иста кај сите луѓе, а кај некои луѓе таа воопшто не постои, па ниту таа идеја не може да биде вродена.
Потеклото на сознанието
Заклучокот од првата книга на „Есејот за човечкиот разум“ е дека не постојат никакви вродени идеи, туку човечката душа претставува празна, неиспишана табла (tabula rasa). Во втората книга на „Есејот за човечкиот разум“, Лок дава одговор на прашањето од каде произлегуваат идеите. Во таа смисла, тој вели: „Nihil est in intellectu quod antea non fuerit in sensu“ (Нема ништо во интелектот што претходно не било во сетилата). На тој начин, Лок се смета за основач на теоријата на познанието и на емпиристичката филозофија. Тврдејќи дека искуството е извор на идеите, Лок не порекнува дека и разумот има одредена улога во сознанието. Имено, разумот поседува два вида идеи: едноставни и сложени. Едноставните идеи ги добива како готови од искуството и при нивното примање тој е пасивен, т.е. не може да ги создаде, промени или уништи „исто како што ни огледалото не може да ги одбие, промени или избрише сликите кои ги произведуваат предметите поставени пред него“. Меѓутоа, разумот со својата активност, преку комбинирање на едноставните идеи, ги создава сложените идеи. Значи, разумот може да ги составува, разделува, споредува и комбинира едноставните идеи, но нема никаква улога во создавањето на тие први елементи на сознанието.
Искуството како извор на едноставните идеи, Лок го дели на: надворешно искуство, осет или сензација (sensation) и внатрешно искуство, размислување или созерцание (reflection). Притоа, од надворешното искуство потекнуваат нашите идеи за надворешните објекти, додека од внатрешното искуство потекнуваат идеите за активностите на нашиот дух. Едноставните идеи, Лок ги дели на четири категории, во зависност од тоа дали разумот ги прима: 1) со едно сетило (боја, звук, мирис итн.), 2) со повеќе сетила (простор, облик, мирување, движење), 3) со созерцание (мислење, желба) или 4) созерцание и осет (радост, задоволство, болка, сила итн.). Лок посветува посебно внимание на разработката на првите два вида идеи, кои потекнуваат од дејството на надворешните предмети врз сетилата, но меѓу нив има голема разлика. Едноставните идеи кои ги добиваме од повеќе сетила претставуваат слика на примарните квалитети, т.е. на реалните својства на предметите (големина, облик, движење итн.). Идеите кои ги добиваме преку едно сетило се само идеи на секундарните квалитети, односно одраз на способноста на предметите со своите примарни квалитети да предизвикуваат кај нас различни осети. Оттука, според Лок, секундарните квалитети не се целосно субјективни, туку во нивната основа лежат примарните квалитети, кои пак се објективни. Поради тоа, секундарните квалитети се второстепени, зашто самите по себе тие не се ништо и нашите идеи за нив не можат да им бидат слични. Со други зборови, примарните квалитети се апсолутни својтва на предметите без кои тие не може да постојат, додека секундарните квалитети се само релативни својства на предметите, кои се појавуваат само во одредени односи.
Својата теза за субјективноста на секундарните квалитети, Лок ја докажува преку два аргументи: првиот се однесува на релативноста на нашите идеи за тие квалитети. На пример, еден сад со вода некому може да му изгледа топла, а на друг може да му биде студена. Бидејќи водата не може истовремено да биде и топла и студена, произлегува дека топлото и студеното се само наши субјективни осети. Вториот аргумент се однесува на поврзаноста на осетните квалитети со одредени емоционални состојби, кои се субјективни. На пример, топлината предизвикува чувство на удобност, а тоа чувство е субјективно.
Според Лок, активноста на духот врз основа на едноставните идеи се одвива во три насоки: 1) преку поврзување на повеќе едноставни идеи во една, тој создава сложени, т.е. комплексни идеи; 2) со истовремено набљудување и споредување на две едноставни или сложени идеи се доаѓа до идеи за релациите; 3) со апстрахирање, т.е. издвојување на идеите од сите други идеи со кои во реалноста заеднички постојат се доаѓа до општите идеи. Од своја страна, комплексните идеи Лок ги дели на модуси, супстанции и релации. Според Лок, супстанцијата е она што постои само по себе, односно за своето постоење нема потреба од ништо друго. Притоа, тој признава дека постои материјална и духовна супстанција, но нашите идеи за супстанцијата се нејасни, односно нашата идеја за супстанцијата е „само едно претпоставено не знам што, кое е носител на идеите, кои ги нарекуваме акциденции“. Сепак, ние имаме јасни идеи за два примарни квалитети на супстанцијата, а тоа се: кохезијата на цврстите делови на телата и моќта за придвижување со импулсите, додека две важни специфичности на духот се: „мислењето и волјата или моќта за придвижување на телата со мислата, како и слободата, која е последица на тоа“. Според тоа, идејата на телата е идеја за цврста супстанција која се простира и која со удар може да предизвика движење, а идејата на душата е идеја за супстанцијата која мисли и поседува способност со волјата или мислењето да предизвика движење во телото. Во секој случај, според Лок, идеите за телото и душата не се целосно неодредени, но сепак се многу нејасни, зашто примарните квалитети, кои јасно ги забележуваме, ами по себе се нејасни.
Видови и степени на познанието
Во четвртата книга на „Есејот за човечкиот разум“, Лок ги разработил проблемите на степените и критериумите на сознанието, веројатноста, мислењето, верувањето итн. Според него, знаењето (knowledge) е „забележување на врските и согласувањето или несогласувањето и противречностите на кои и да било наши идеи“. Значи, знаењето се однесува само на односите меѓу нашите идеи, а не и на односите меѓу идеите и предметите од реалниот свет. Но, ако односот меѓу две идеи точно одговара на односот на предметите или својствата на кои тие идеи се однесуваат, тогаш станува збор за реално сознание или вистина (truth). Тоа значи дека за разлика од знаењето, кое се однесува само на односите меѓу идеите, вистината се однесува и на релациите меѓу идеите и постоечките предмети.
Во однос на степените на сознанието, Лок разликува: интуитивно, демонстративно и чувствително сознание. Интуитивно сознание има кога духот непосредно, без помош на некоја трета идеја, го забележува (не)согласувањето меѓу две идеи. Такво е сознанието дека белото не е црно, дека кругот не е триаголник итн. Ова е најсугурното сознание за кое е способен човекот. Вториот степен на сознание е демонстративното - сознанието за (не)согласувањето меѓу две идеи кое духот го добива со помош на други идеи. Таквата постапка, Лок ја нарекува заклучување (reasoning), посредните идеи ги нарекува докази (proofs), а способноста на духот брзо да ги пронаоѓа тие докази ја нарекува остроумност (sagacity). Демонстративното сознание е сугурно, но не е толку очигледно и јасно како интуитивното, бидејќи пред демонстрацијата постоело сомневање.
Интуицијата и демнострацијата, според Лок, се единствените вистински степени на сознание, зашто само со нив се стекнува сигурно знаење за општите вистини. Затоа, сето друго сознание претставува само верување (faith) или мнение (opinion). Но, постои и трет вид сознание - чувствителното, а тоа е забележување на поединечната егзистенција на конечните суштества надвор од нас, кое не е еднакво на интуицијата и демонстрацијата, но не е ниту обична веројатност.
Понатаму, Лок го истражувал и обемот на нашето сознание и заклучил дека тоа е многу ограничено. Имено, сознанието се состои само од нашите идеи, кои ги стекнуваме само со сетилата и со созерцанието, така што за многу нешта за кои може да претпоставиме или дури да бидеме сигурни дека постојат, не можеме да имаме никаква идеја (на пример, за супстанцијата). Уште повеќе, нашето сознание е ограничено и во однос на самите идеи, т.е. има многу односи меѓу познатите идеи за кои не знаеме ништо. На пример, не можеме да знаеме дали материјата може да мисли.
Според Лок, постојат четири врски меѓу идеите за кои можеме да изрекуваме судови: 1) идентитет, 2) коегзистенција, 3) релација и 4) реална егзистенција. За идентитетот и за разликите, нашето знаење достигнува до нашите идеи, т.е. за кои и да било две идеи можеме да осознаеме дали се идентични или не. Но, реалната егзистенција не е толку очигледна, односно можеме интуитивно да ја спознаеме нашата сопствена егзистенција, егзистенцијата на бога можеме да ја спознаеме демонстративно, а егзистенцијата на сите други нешта ја спознаваме само чувствително. Исто така, спознавањето на релациите е тешко, а сознанието на коегзистенцијата е уште позамрсено.
Покрај знаењето, човековиот разум уште поседува и расудување (judgments) за она што е веројатно, при што, мислењето го дефинира како „претпоставување на согласувањето или несогласувањето на две идеи со посредство на една или повеќе идеи, чие сигурно согласување или несогласување со првите не се согледува, но се забележува дека е често и вообичаено“. Веројатноста (probability) има два основни темели: аналогијата на нешто со нашето сознание или искуство и сведочењето на другите луѓе. Притоа, степенот на веројатноста зависи од бројот на другите сведоци, од веродостојноста и согласувањето на нивните изјави, а од тоа зависи и степенот на нашата согласност (assent) за нешто. Согласноста, пак, може да има различни степени, како: уверување (assurance), доверба (confidence), верба (belief), претпоставување (conjecture), нагаѓање (guess), сомневање (doubt), колебање (wavering), недоверба (distrust) и неверување (disbelief).
Сепак, и мислењето има граници, зашто за она за кое немаме туѓо сведоштво или аналогија со сопственото искуство не можеме да имаме ниту свое мислење. Но, иако се ограничени, според Лок, и знаењето и мислењето се доволни за потребите на човековиот живот и целата наша активност треба да почива врз нив. Во тој поглед, Лок вели дека „разумот мора да биде нашиот највисок судија и водич за сè“. Притоа, на крајот на „Есејот за човечкиот разум“, Лок ја разгледува и врската меѓу разумот и верата (faith). Тој ја отфрла можноста да се верува во нешто што е спротивно на разумот само затоа што божем така објавил Бог. Божјата објава не може да биде спротивна на разумот, па затоа, разумот е единствениот судија кој може да процени дали нешто може да биде божја објава. Сепак, според Лок, постојат и нешта што се над разумот, кои разумот не може да ги сфати. Во таквите нешта, ако се објавени, треба да се верува, дури и ако не изгледаат веројатни.
Педагошките и етичките погледи на Лок
Иако Лок е најпознат како основач на теоријата на спознанието, сепак, тој дал придонес и во други полиња, како: етиката, педагогијата, политичката економија, филозофија на религијата итн. На пример, во неговото главно дело, Лок во повеќе наврати расправал за категориите на доброто и злото, како и за другите етички проблеми. Во продолжение, неговото дело од 1693 година „Некои мисли за воспитувањето“ (Some Thoughts on Education) се смета за едно од најзначајните дела во англиската и светската педагогија. Слично, неговите „Писма за толеранцијата“ (Letters on Tolerance), од кои, првото е напишано во 1667 а објавено во 1685 година, одиграле голема улога во ширењето на верската трпеливост, додека делото „Разумноста на христијанството“ (The Reasonableness of Christianity) го трасирало патот кон атеизмот. Во областа на политичката економија, особено е значајно неговото дело од 1691 година „Некои размислувања за последиците од намалувањето на каматата и зголемувањето на вредноста на парите“ (Some Considerations of the Consequences of the Lowering of Interest and raising the Value of Money).