Кнежевски_погребувања
2.1.1Централен Гроб
Фибулите на тој тип од хоризонт на старото железно доба чии модел се врзува за старите Грчки примери, најдени се не само во гробовите во Атеница,Нови Пазар,Печка Бања, туку и на други страни кој се биле повеќе или помалку оддалечени како на пр. во Учмара,Гривца,Кузмин,Сотин, Земун па потоа во Гласинац и др. Фибулите од овој тип се појавуваат и во Требеништа а многу поретко и на хоризонт и во некои Албански некрополи констатирани се и во Бугарија во Серск,Гардец на подрачје на денешна романија, исти фибули се најдени и во некрополите Голоша и Телешти и во Груја кај Гердап чии наоди може да се доведат во врска со Трибалската популација на десното крајбрежје на Дунав. Во Панонија, Сребрените фибули на ваквов тип биле забележани и во богатите гробови во Бермеда и во Шентеш во Зад Карпатската област затоа нема никаков сомнеж дека на толкава распространетост и така богатите наоди на Лучките фибули со цетвртеста нога-често направени од стребро-на основа на тоа може да се донесе заклучок дека фибулите од тој тип биле во зелосна општа употреба како функционален украс на облеката на различните племиња на старото железно доба на балканското тло. И ако тие фибули некаде украсени со орнаменти од со различен мотив на сребрените примероци од Атеница, нивното типолошко единство е несомнено индетифицирано. Дури и без оглед на сите варијанти на осниовниот Грчки геометриски стил кој се менувал од локалните традиции и хронолошки процеси во промената на културните мерила, покрај фибулите во централниот гроб на гробницата I во Атеница пронајдени се повеќе златни копчиња(35) од различен тип и облик. Најбројни се малите округлаести копчиња со испупчен златен лим, а се појавуваат и октуглаеести копчиња украсени со венец од ситни бубичести Испапкнатини. Во истата група на украси на облеката спаѓаат и две помали златни апликации со кружен облик, кои се исти како и златните копциња се сметаат за Грчли импорт. Импортираниот карактер на овие златни предмети не упатува податокот дека внатрешните страни на некои копчиња, пронајдени се остатоци од некаква сива маса, која со сигурност служела да го прицврсти тенкиот златен лим. Слични копчиња со такви исти остатоци на основа најдени се и во Скитските гробови во јужна Русија, каде со сигурност може да се зборува за Грчки импорт преку Црно морските пристаништа и Грчките колонии. За разлика од импортираните златни копчиња, златните апликации најдени се во истите гробови а биле одредени по орнаментите и изработката, со сигурност може да се тврди дека биле со локални карактери и производство. На сите пет ромбоидни примероци бил изведен истоветен орнамент на кукест крст, сите 10 триаглести апликации биле украсени со врежани концентрични троаголници. Специфични стилски модели на геометриска орнаментика, кои се јавуваат и на некои пронајдоци од Мраморци, а со Ново Пазарските апликации имале големи сличност, дозволуваат претпоставки на некои единства во стилизацијаата на орнаментите, особено во рамката на истите друштвени слоеви на племенската аристократија. Симболот на кукест крст кој на апликациите се јавува во Атеница и во Нови Пазар пронајден е на проширокиот простор на старобалканските друштвени заедниви и племенски организации. Сосема е неизвесно дека кукестиот крст е како симбол,не бил особено во балканските провинции па ни примената на тој универзален мотив не може да се смета како некој значаен фактор на етничките или културните детерминации. Бидејќи по карактер наодот од централниот гроб на гробницата I.