cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Љубљана
Геологија и клима
Градот, со површина од 275,0 км2, се наоѓа во Љубљанската Котлина во средишниот дел на Словенија. Неговата местоположба меѓу Австрија, Унгарија, регионот Венеција во Италија и Хрватска има силно влијание во неговата историја. Љубљана се наоѓа околу 140 километри западно од Загреб, 250 км источно од Венеција, 350 км југозападно од Виена и на 400 км југозападно од Будимпешта.
Топографија и хидрографија
Градот се наоѓа на надморска височина од 298 m во долината на реката Љубљаница помеѓу регионот Крас и Јулиските Алпи. Во близина на градот се наоѓа устието на реката Љубљаница во Сава.
Геологија
Градот се протега во алувијалната рамнина која датира од ерата на кватерот. Постарите планински региони кои се наоѓаат во близина датираат од ераите на мезозоик или од палеозоик.
Љубљана била разурната од земјотреси во 1511 и во 1895 година. Словенија се наоѓа во сеизмичка активна зона на јужниот дел од евроазиското плато. , а целата земја е на крстосница на три важни тектонски зони: Алпите од север, на Динарските Планини од југ и Панонската Низина на исток.
Клима
Климата на градот, како и климата во источниот дел на Словенија е од континенталнен тип. Во принцип, јули е најтоплиот месец јануари и февруари се најстудените. Најниската измерена температура изнесува -28 °C додека највисоката изнесува 39 °C. Најсушен период е од јануари до април, со помалку од 100 мм на врнежи, а септември и октомври се највлажните месеци.
Градски четврти
Градска општина Љубљана има седумнаесет градски четврти:
Стопанство
Љубљана произведува околу 25% од бруто-домашниот производ на Словенија. Во 2003 година, нивото на активна работна популација е 62%, од кои 64% работат во приватниот сектор и 36% во јавниот сектор. Во јануари 2007 година, стапката на невработеност изнесувала 6,5% (намалена е од 7,7% од една година порано), во споредба со националниот просек од 8,7%.
Индустрија на градот претставува најголем работодавец, особено фармацевтската индустрија, петрохемиската и индустријата за преработка на храна. Други стопански гранки се банкарството, финансиите, транспортот, градежништвото, трговијата и услуги, како и туризмот. Јавниот сектор обезбедува вработување во образованието, културата, здравството и локалната администрација.
Љубљанската берза (Ljubljanska Borza), која во 2008 година е купена од страна на Виенската берза, се занимава со големите словенечки компании. Некои од овие компании имаат свое седиште во главниот град или во неговата близина: на пример, малопродажен синџир „Меркатор“, нафтената компанија „Петрол“ АД и телекомуникацискиот концерн „Телеком Словенија“. Над 15.000 претпријатија работат во градот, повеќето од нив во терцијарниот сектор.
Сообраќај
Љубљана е во центар на словенечката патна мрежа, која го поврзува градот до сите делови на земјата. Градот, во централниот дел на Словенија, е поврзана на југозапад преку автопат со италијанските градови Трст и Венеција и со хрватското пристаниште Риека. На север, со автопат поврзан е со Марибор, Грац и Виена. На исток, со автопат поврзан е со Загреб, од каде што може се продолжи кон останатите градови од поранешна Југославија. На северозапад, со автопат поврзан е со Клагенфурт (односно Целовец) и Салцбург. Сево ова ја прави Љубљана важна крстосница на Западна и Средна Европа со Балканскиот Полуостров.
За јавниот превоз во градот одговорно е автобуско претпријатие кое е во сопственост на градот. Во градот функционираат и поголем број на такси служби.
Градот поседува многу добро уредени патеки за велосипеди, а со оглед на неговата големина велосипедите во голема мерка се користат за превоз од месното население. Велосипеди може и да се изнајмат.
Љубљанската железничка станица е дел од железничката мрежа која ги поврзува Германија и Хрватска преку Минхен-Салцбург-Љубљана-Загреб. Друга важна железничка линија е Грац-Виена-Марибор-Љубљана, која ја поврзува Австрија со Словенија. Третата важна линија е линијата Џенова-Венеција-Љубљана. Таа ја поврзува Љубљана со Италија. Со железничка линија Љубљана е поврзана и со Будимпешта.
Аеродромот во Љубљана, кој од пред некое време се нарекува Јоже Пучник, (ИАТА код LJU), сместен на 26 километри на север од градот, има летови до многубројни европски одредишта. Меѓу компаниите што летаат од таму се Adria Airways, Air France, Brussels Airlines, EasyJet и Finnair. Меѓу одредишта кои се опслужуваат се Амстердам, Атина, Барселона, Белград, Брисел, Будимпешта, Букурешт, Копенхаген, Даблин, Франкфурт, Хелсинки, Истанбул, Киев, Лондон, Мадрид, Манчестер, Москва, Минхен, Охрид, Париз, Подгорица, Прага, Приштина, Стокхолм, Скопје, Виена, Варшава, Тирана, Тел Авив и Цирих.
Спорт
Во Љубљана активни се следните познати спортски клубови за хокеј на мраз: ХД ХС Олимпија, СД Алфа, ХК Славија и ХДД Олимпија Љубљана. Сите тие се натпреваруваат во словенечката хокеарска лига; ХДД Олимпија Љубљана, исто така, учествува и во австриската хокеарска лига.
Фудбалски тимови од градот кои играат во словенечката прва лига се: Интерблок Љубљана и НК Олимпија Љубљана.
Секоја година, почнувајќи од 1957 година, во периодот од 8 до 10 мај, околу Љубљана се одржува традиционален рекреативен марш По патот на другарството и спомените, а по повод ослободувањето на градот (9 мај 1945 година). Покрај тоа, во последната недела во октомври се одвива Лубљанскиот маратон на кој учествуваат по неколку илјади тркачи секоја година.
Збратимени градови
Љубљана е збратимена со следните градови:
Папа Бенедикт VII
Бенедикт VII (лат. Benedictus PP. VII; ? - 10 јули 983) — римски папа од октомври 974 до 10 јули 983. Како Римјанин го поддржувал германскиот цар, но и политиката на Италија. Го охрабрувал монаштвото и се борел против корупцијата на папскиот двор.
Волонтер (ботаника)
Во градинарството и агрономската терминологија, волонтер е растение кое расте самостојно, наместо да биде намерно засадено од земјоделец или градинар. Волонтерите често растат од семиња што лебдат на ветерот, паѓаат од птици или ненамерно се мешаат во компост. За разлика од плевелите, кои се несакани растенија, растенијата волонтери може да бидат одгледувани од градинарите кога ќе се појават, се наводнуваат, оплодуваат или на друг начин се грижат. Акцијата на ваквите растенија - да никне или да расте на овој начин - исто така може да се опише како волонтерство..
Црква „Рождество на Пресвета Богородица“ - Берово
Рождество на Пресвета Богородица — главната градска црква во Берово. Таа градена во 1912 година, а осветена била во 1922 година. Во 1930 година била изградена камбанаријата. Храмот има облик на еднокорабна градба од поголеми размери, со полукружна апсида однадвор. Во внатрешноста, во горниот дел завршува со рамна таваница, зелено обоена, со тоа што делот од централниот простор е повисок и има украсни полиња. Главниот влез е откај западната страна, а јужниот е откај олтарниот простор. На северната страна влезот во галеријата е заѕидан. Црквата не е живописана.
Волонтер (ботаника)
Волонтерите кои растат од семето на специфични сорти не се сигурно идентични или слични на нивниот родител, и често се разликуваат значително од него. Таквите отворени опколени растенија, доколку покажат пожелни одлики, можат да бидат избрани за да станат нови сорти.
Земјоделство
Во земјоделските ротации, растенијата со само-постави од културата од претходната година може да се утврдат како плевел во сегашната култура. На пример, волонтерската зимска пченица може да 'рти на доста високи нивоа во следната култура на маслодајна репка, која обично бара мерки за хемиска контрола. Во земјоделските истражувања, обично е пожелно висока чистота на жетвата. За да се постигне ова, вообичаено, група привремени работници одат по редовите за култури кои бараат волонтерски растенија или „непријателски“ растенија во вежба која често се нарекува „превртување“.
Историски стари градови Штралзунд и Висмар
Историски стари градови Штралзунд и Висмар — име на културно наследство во Германија, кое што било додадено на списокот на светско наследство на УНЕСКО на 27 јуни 2002 година.
Наведеното подрачје ги опфаќа ханзините градови Штралзунд и Висмар во сојузната покраина Мекленбург-Западна Померанија, кои го зачувуваат ханзиното наследство во неговата првобитност.
Бранислав Ѓекиќ
Бранислав Ѓекиќ (Ќуприја, 12 август 1991) е српски кошаркар. Игра на крилната централна позиција за тимот на Еуро Никел 2005.
Клупска кариера
Ѓекиќ израснал во кошаркарскиот клуб Ќуприја, од каде во 2004 година преминал во ФМП. Следните пет години ги поминал во клубот од Железник и во тој период освоиле две јуниорски Евролиги (2008, 2009). По полнолетството во август 2009 година, Ѓекиќ одбил да потпише професионален договор со ФМП и преминал во Партизан.
Тој во Партизан во сезоната 2009/10, заедно со својот тим, ги освоиле сите три домашни трофеи и учествувале на фајналфорот на Евролигата во Париз. Ја започнал и следната 2010/11 година сезона во Партизан, освоиле уште еден куп Радивоје Корач, но потоа во март 2011 година бил испратен на позајмица во Мега Визура до крајот на сезоната. Сезоните 2011/12. и 2012/13 година. целото свое време го поминал во Партизан, а на листата на трофеи додале уште две титули на српски првак, како и уште една Јадранска лига и Купот Радивоје Корач.
Сезона 2017/18 ја стартувал без клуб, но на почетокот на 2018 година потпишал за екипата на Рогашка. Тој поминал околу еден месец во овој клуб, по што спогодбено го раскинал договорот. После тоа, кон средината на февруари 2018 година повторно потпишал за Куманово. Тој останал во Куманово до крајот на сезоната 2018/19. Во август 2019 година, тој потпишал за Сараевски Спарси, и со нив го освоил Купот на Босна и Херцеговина во февруари следната година. Во јули 2020 г. тој го продолжил договорот со Спарси за уште една година, но го напуштил клубот во декември истата година.
Репрезентација
Ѓекиќ ги минал сите помлади селекции на Србија. Со репрезентацијата до 16 години го освоиле првиот бронзен медал на ЕП во 2006 година, а следната година го освоиле златото со истата возрасна категорија. Со репрезентацијата до 18 години освоиле злато на ЕП 2009. Со репрезентацијата до 20 години настапувале на ЕП во 2010 и 2011 година. каде репрезентацијата не освоила медали.
Џарканд
Џаму Кашмир е сојузна држава во источна Индија со површина од 74.677 км2 и 20.909.428  жители.
Разихиски јазик
Разихискиот е семитски јазик, дел од западната подгрупа на јужносемитските јазици. Јазикот се зборува од околу 62.000 луѓе во Разих, Јемен. Денес се верува дека овој е единствен жив потомок на старите јужноарапски јазици.
Говорници
Јазикот се зборува во месноста Џабал Разих, планински предел западно од градот Сада во Јемен. Според податоците од 1970-те, Џабал Разих имал население од околу 25.000 луѓе, а денес се проценува да има многу повеќе. Според Етнолог, јазикот го зборуваат околу 62,900, според проценките за 2004 година.
Брница (Храстник)
Брница (словенечки: Brnica) — населба во Општина Храстник во средна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Засавскиот статистички регион.
Швецинген (замок)
Замокот Швецинген - замок во Швецинген што во главно служел како летна резиденција на принцовите Карл Филип и Карл Теодор. Најпозната е градината на замокот уредена во 18 век. Секоја година во замокот се одржуваат Швецингшките игри, а Фестивалот на светлината се одржува на секои две години.
Историја
Замокот во Швецинген првпат бил документиран во 1350 како тврдина. Тогаш бил средновековен замок со ров полн вода околу него. Во 1427 станал сопственост на принцот Лудвиг III. Во наредниот период бил одново изграден неколкупати, служел како замок за лов и бил уништен кон крајот на Триесетгодишната војна. Принцот Карл Лудвиг дал одново да се изгради замокот за неговата љубовница Луиза фон Дегенфелд. За време на посетата во август 1656 година, тој им наредил на жителите на Швецинген да ги отстранат сите рушевини, при што им било дозволено да ги задржат собраните остатоци како што се камења, дрво и „старо железо“ за сопствена употреба. Својата денешна форма замокот ја добил по наредба на принцот Јохан Вилхелм, кој владеел во Диселдорф. Под водство на грофот Матео Алберти, кој го изградил и замокот Бензберг, замокот бил одново изграден од мајсторот ѕидар Јохан Адам Бројниг и проширен со две крила. Градбата била доградена и проширена во неколку фази почнувајќи од 1697 година. Во 1752 година била планирана градина, а истата година бил отворен и театарот за замокот. Иако замокот едвај се користел откако резиденцијата на принцот Карл Теодор била преместена од Манхајм во Минхен во 1778 година, работата на градината продолжила во наредните години.
Светско културно наследство
Во септември 1999 година, Германија го регистрира Швецинген како потенцијално светско културно наследство на УНЕСКО.
Птици што испуштаат вода
Посебна атракција е фонтаната со птици што испуштаат вода направени од лим железо. Меѓу другото, има утка со раширени крилја во напад што држи фазан.
Оранжерија
Во 16 век, збирките на портокали и други цитрусни дрвја станале модерни на европските дворови. Ги оставале да презимат во згради што можеле да се монтираат и демонтираат во близина на растенијата.
Познати посетители на замокот Швецинген
Волтер првпат дошол во Швецинген во 1753 и останал 14 дена на гости кај принцот со кого биле пријатели. Во летото 1758 година Волтер се вратил во Швецинген за краток престој. Волфганг Амадеус Моцарт учествувал заедно со татка си и сестра си на дворски концерт на 18 јули 1763 со. Композиторот Кристоф Вилибалд Глук бил гостин во 1774. Фридрих Шилер нашол во Швецинген идеи за првиот чин на Дон Карлос. Глумецот Август Вилхелм Ифланд во писмо од 26 ноември 1779 година, опишал лов во Швецинген што чинел 50.000 гулдени.
Мало Пелистерско Езеро
Мало Езеро (Мало Пелистерско Езеро) — постглацијално ледничко езеро кое се наоѓа на планината Баба во рамките на Националниот парк Пелистер. Езерото се наоѓа во изворишниот дел на Црвен Река која е лева притока на реката Сапунчица на североисточната падина на планината Баба. Сместено е во вдлабнатина - цирк на надморска височина од 2.190 метри веднаш североисточно под самиот Партизански Врв висок 2.349 метри надморска височина. Настанокот на езерото датира во времето на после ледничкиот (пост-ледничкиот) период пред околу 10 до 12.000 години. Малото Пелистерско Езеро зафаќа поввршина од 7.440 м2, а неговата најголема должина измерена во правец југ - југозапад - исток - североисток изнесува 144 метри, додека најголемата широчина измерена во правец запад - исток изнесува 73 метри. Најголемата длабочина на езерото при висок водостој изнесува 3,35 метри, а при апсолутно најнизок водостој изнесува 2,35 метри, односно просечаната длабочина изнесува 2,85 метри. До езерото се стигнува по добро обелжеана планинарска патека која ги поврзува највисокиот врв Пелистер (1 час) и планинарскиот дом кај Големото Езеро (1,5 часа). Во езерото постои редок и помалуброен жив свет како полноглавци и ракчиња, а неговата вода често ја пијат дивите планински животни како дивите коњи, мечки и елени, но и стадата овци. Поради малата длабочина неговите води брзо се загреваат, поради што езерото е многу често посетено од капачи и планинари за време на летото.
Отоманско-венецијанска војна (1570–1573)
Војната започнала со османлиската инвазија на островот во времето на Селим II. Главниот град Никозија паднал многу брзо и за кратко време островот бил заземен. По два месеци се случила Битката кај Лепанто каде османлиските сили доживеале пораз, но и покрај тоа христијанските сојузници не биле во можност да го вратат островот па Венеција била принудена да преговара и да го отстапи островот во 1573 година.
Позадина
Островот Кипар под венецијанска власт бил од 1489 година. Заедно со Крит островите претставувале огромна добивка за Венеција, главно поради нивната стратешка позиција во Средоземјето. Населението на островот во средината на 16 век била околу 160,000 луѓе. Освен трговија, на островот се произведувало памук и шеќер. За заштита на нивната најоддалечена колонија, Венеција плаќала данок на Мамелуците од Египет во износ од 8,000 дукати. Договорот продолжил да важи и по зазимањето на Египет во 1517 година од Османлиите. Сепак неговата стратешка позиција меѓу Анадолија, Левант и Египет го направил примамлива цел за османлиските власти. . Ситуацијата ескалирала кога локалните венецијански власти започнале да малтретираат муслимански аџии кои патувале кон Мека.
По склучување на договор со Хабсбуршката династија во 1568 година, Османлиите своето внимание го насочиле кон Кипар. Султанот Селим по качувањето на престолот во 1566 година како прв приоритет му бил зазимање на островот, намалување на помошта на шпанските муслимани и напад на португалските територии во Индиски Океан. Според легендата Селим се одлучил за напад на Кипар поради својата голема љубов кон кипарските вина, но сепак главниот потикнувач за нападот бил Јосиф Наси, португалски евреин кој бил близок пријател со султанот и кој бил управител на Наксос.
И покрај склучениот мировен договор со Венеција од 1567 година, Големиот везир Мехмед-паша Соколовиќ се одлучил за напад. Од друга страна исламскиот шеик прогласил прекршување на договорот кажувајќи дека Кипар била поранешна исламска земја (накратко во 7 век). Средствата за воениот поход биле обезбедени по конфискација на имоти, манастири и цркви на Цариградската патријаршија. Лала Мустафа-паша бил назначен за командант на копнените сили, а Муезинзаде Али-паша за Капетан-паша кој немал големи искуства.
Венецијанските власти биле вознемирени кога отоманската флота го посетила Кипар во септември 1568 година на чело со Наси која посета била протолкувана како обична авантура но во реалност ова претставувало прикриен обид за шпионажа на бранителите на островот. Венеција како главен проблем и претставувало големото растојание од нејзиниот главен град, како и неуспешните преговори со Шпанија која во тој момент била зафатена со муслиманите во својата земја и востанието во Холандија. Друг проблем за Венеција бил односот кон населението на островот. Суровиот третман и угнетувачкото оданочување на локалното православно грчко население од страна на католичка Венеција предизвикало големо незадоволство.
Освојување
По отфрлениот османлиски ултиматум од Венеција, на 27 јуни околу 400 бродови со бројка од 60,000 до 100,000 војници заминала кон Кипар. На 3 јули Османлиите пристигнале кај Ларнака и започнале со својата инвазија кон Никозија. Венецијанските бранители се засолниле во тврдините додека да дојде засилување но османлиската артилерија била супериорна. Опсадата на Никозија започнала на 22 јули и траела седум недели до 9 септември кога биле пробиени градските ѕидини. По ова следувал масакар над 20,000 жители во градот. Во колежите не биле поштедени ниту свињите кои муслиманите ги сметале за нечисти. Единствено жените и децата биле поштедени од сигурна смрт и биле продадени како робови. Сојузничката христијанска војска која се наоѓала на Крит се вратила назад кога разбрала дека Никозија паднала.
Единствено од целиот остров не бил освоен Фамагуста. До тој момент бројот на венецијански ќовечки жртви бил околу 56.000 луѓе. По ова следувала христијанска помош со околу 200,000 војници. Големиот конфликт траел до 1 август кога градот паднал. Османлиите имале повеќе од 50,000 загубени војници. Според договорот Османлиите им дозволиле на венецијанските сили мирно да се повлечат од островот.
Staphylococcus warneri
Staphylococcus warneri е член на бактерискиот род Staphylococcus. Станува збор за каталаза-позитивни, оксидаза-негативни, и коагулаза-негативни бактерии кои се чести коменсали во кожната микрофлора на луѓето и животните. Како и другите коагулаза-негативни стафилококи, S. warneri ретко предизвикува болест, но повремено може да предизвика инфекции кај пациентите чиј имунолошки систем е компромитиран.
Идентификација
Колониите на S. warneri на триптиказа соен агар се обично со беж или жолтеникава боја, понекогаш со портокалови ивици и околу 2-4 милиметри во пречник, после 48 часа инкубација на 35 °C. Оптимална температура за раст е 30-40 °C.
Клиничко значење
S. warneri е предложен како причинител за појава на спонтан абортус кај добитокот и луѓето. Исто така е поврзан со ’рбетен дисцититис, инфекции на мочните патишта, менингит, ортопедски инфекции, инфекции на вентрикуларни шантови, и ендокардит.
Предложен е и како причинител за случај на менингоенцефалитис кај куче.
Некои поранешни извештаи за сериозни инфекции со S. warneri, може всушност да се должат на бактеријата S. lugdunensis.
Црква „Св. Никола“ - Драма
Свети Никола (Αγίου Νικολάου Δράμας) — средновековна црква во градот Драма, Егејска Македонија. Влегува во состав на Драмската епархија на Цариградската патријаршија. Црквата се наоѓа во ценарот на градот, во југозападниот агол на плоштадот „Елевтерија“. Изградена е од султанот Бајазит II (1381 – 1412) како џамија. Се нарекувала Ески-џамија, т.е. Стара џамија или Чарши-џамија. Куполата и деветте полутопчести куполки на покривот се прекриени со оловни лимови. По 1922 г. градбата е претворена во црква посветена на Свети Никола.
Гетингенски ракопис
Гетингенски ракопис — првото дело посветено на шаховската игра. Напишано е на латински јазик и се смета дека потекнува од 1471 или периодот меѓу 1500 и 1505 година, со што се најраните познати записи посветени на современиот шах. Записите се на 33 листа, со димензии 14 x 10 см, кои денес се чуваат во државната и библиотека на Долна Саксонија, односно Гетингенскиот универзитет со реден број „Филос 85“. Во времето на доминацијата на францускиот јазик, ракописот бил доработен. Потеклото на доработениот ракопис се поврзува со лоренскиот двор или Нанси. Сличностите со делото Repeticion de Amores e Arte de Axedres con CL iuegos de partido од Луис Рамирез де Луцена од околу 1497 година, води кон претпоставката дека записите се дело токму на Луцена. Иако се смета дека ракописот е постар од делото на Луцена, ова сепак сè уште не е потврдено.
Значење
Готингенскиот ракопис, заедно со гореспоменатото делото Repeticion de Amores e Arte de Axedres con CL iuegos de partido од Луцена, делото Libre dels Jochs partits dels Schachs en nombre da 100 ordenat e compost од Францеск Висент (Валенсија, 1495), каталонската песна за шахот, насловена Scachs d'amor, како и некои друи книжевни творби за шахот во периодот од 1470 до 1790 г, спаѓа во групата на најстарите документи на современиот шах.
Ракописот целосно се посветени на современиот шах, при што правилата за движење на пешаците, ловците и дамата се идентични како денешните, но сепак рокадата не е според денешните правила, туку се зиведувала во два до три потези, со т.н. „кралски скок“. Шаховските правила не се објаснети, што води кон претпоставката дека во тоа време, на местото од коешто потекнува ракописот, правилата биле добро познати или дека ракописот е дело на шахист, кој добро ги познавал овие правила.
Содржина
Ракописот содржи 12 шаховски отворања, кои делумно и денес се доста популарни, како и 30 шаховски композиции. Исто така, претставени се и неколку стапици при отворањето. Описот на потзите е претставен на прилично комплициран начин, кој и денес се употребва, но во тоа време не бил познат. Во продолжение е наведен извадок од првата страница на ракописот, преведен од страна на Х. Шомекер: „Прво правило Вашето Височество го игра кралскиот пешак на четири полиња, сметајќи од полето на кралот. И ако противникот го одигра истото, играјте со коњот на три полиња, сметајќи од полето на ловецот до кралот. И ако тој го заштити пешакот со пешакот пред ловецот до кралот, земето го пешакот со коњот. И ако тој земе со пешакот, објавете му шах со дамата на четири полиња косо од полето. И ако тој покрие со пешакот пред коњот, земето го неговиот кралски пешак и објавете му шах, напаѓајќи го топот. И ако тој не покрие и игра на второто поле од полето....“.
Шаховски отворања
Вниманието коешто е обрнато во ракописот имало големо влијание врз значајноста на проучувањето на раната фаза од партијата, причинета од промените на правилата за движење на фигурите во современиот шах. Старата игра била со тенденција да се развива бавно, а до победа најчесто се доаѓало, кога од таблата ќе бидат отстранети сите протвинички фигурни. Современата игра се развива многу побрзо, што се должи и на новата способмост на пешаците, во својот прв потег да играат за две полиња напред, како и зголемените сила на дамата и ловците. Матот станал почест епилог во завршницата на партијата и се јавила потребата од проучување на отворањарта за да се развијат рани напади и одбрани против нив. Идните шаховски записи продолжиле да го нагласуваат проучувањето на отворањето.
Стапици во отворањето
Во ракописот дадени се и неколку стапици во отворањето, кои често се случуваат и на кои треба да се внимава. Еден карактеристичен пример е претставен на дијаграмот десно, а позицијата настанува со потезите:
Шаховски композиции
<br style="clear:both;"/>
Белешки
"Вашето височество го игра кралскиот пешак на четири полиња, сметајќи од полето на кралот. И ако противникот го одигра истото, играјте со коњот на три полиња, сметајќи од полето на ловецот до кралот. И ако тој го заштити пешакот со пешакот пред ловецот до кралот, земето го пешакот со коњот....“." Вториот дел започнува: "„Да претпоставиме, величествен господару дека тој не го заштитува негвиот кралски пешак со пешакот пред неговиот ловец до кралот, туку со оној пред дамата...“."
Игор Исаковски
Игор Исаковски (, -, ) — македонски поет, прозаист, преведувач, уредник.
Животопис
Исаковски е роден на 19 септември 1970 во Скопје. Работел како радио и ТВ водител од 1991 до 1999 годинаи потоа од 2001 од 2003 година, на различни честоти. Тој бил основач и директор на културната установа „Блесок“, а работел и како главен и одговорен уредник и веб-мастерот на истоименото списание. Исто така бил уредник на списанието на Независните писатели на Македонија, „Наше писмо“. Дипломирал на катедрата за Општа и компаративна книжевност во Скопје, а магистрирал на Средноевропскиот универзитет во Будимпешта (Родови и културолошки студии). Починал на 15 декември 2014 во Скопје.
Творештво
Исаковски преведувал поезија, проза и есеи, од (и на) македонски, англиски, словенечки, српско-хрватски-босански-црногорски. Во негов превод, на македонски јазик се објавени 60 книги, меѓу кои оние на: Алеш Дебељак (2), Лудвиг Гиц, Марија Тодорова, Душан Гојков, Клод Фримен, Роберт Млинарец, Јосип Ости (8), Рони Сомек, М.Т.Ц. Кронин, Горан Глувиќ, Томас Шапкот, Џек Галмиц, Герит Бусинк, Ханс ван де Ваарсенбург, Том Петсинис (2), Сибила Петлевски (2), Хенк ван Керквијк (Дејвид Винвуд), Павле Горановиќ, Предград Луциќ, Хенри Милер, Оља Савичевиќ Иванчевиќ, како и една антологија на црногорската поезија.
Исаковски објавувал во многу домашни и странски списанија. Делата му се објавени на англиски, холандски, романски, словенечки, хрватски, српски, бугарски, црногорски, босански, чешки, унгарски, полски, словачки, корејски, хебрејски и турски.
На 18 септември 2015 година, во клубот МКЦ, посмртно била промовирана 11. збирка поезија на Исаковски „Дека да“.
Објавени дела
Писма (роман, 1991), Црно сонце (поезија, 1992), Експлозии, трудна месечина, ерупции… (раскази, 1993), Вулкан – Земја – (поезија, 1995), – Небо (поезија, 1996, 2000), Гравири - Blues говорница (многу куси текстови, 2001), Песочен часовник (раскази, 2002), Длабоко во дупката (поезија, 2004), Пливање во прашина (роман, 2005, награда Прозни мајстори, 2005), Blues говорница II (многу куси текстови, 2006, годишна награда за најдобар визуелно-графички дизајн на печатена книга, 2007), Стажирајќи за светец  (поезија, 2008), Ноќта е најтемна пред разденување  (поезија, 2009), „Дека да“ (поезија, 2015).
Sky (поезија на англиски, 1996, 2000), Sejanje smeha (избрана поезија на српски и македонски, 2003), I & Tom Waits (избрана поезија на македонски и англиски, 2003), Sandglass (раскази на англиски, 2003)
Ернест.01 (избор од раскази објавени во Блесок, 1998-2003), Морфеј.01 (избор од поезија објавена во Блесок, 1998-2003, автори родени помеѓу 1960-1977), Морфеј.02 (избор од поезија објавена во Блесок, 1998-2003, автори родени помеѓу 1930-1959)
Качамак
Качамак, бакрдан или бакрданик е вид на традиционално јадење кое воглавно се прави од пченкарно брашно.
Ова јадење спаѓа во традиционалните јадења во Македонија, Србија, Црна Гора, Босна и Херцеговина, Бугарија, и Турција. Во качамакот може да се додаваат разни прилози како што се: сирење, месо, пржена свинска маст, пржена сланина, џимиринки, кисело млеко, слатко млеко, шеќер и кајмак.
За да се заштеди на брашно, се додава компир, кој се вари до неговото распаѓање и се соединува со брашното во хомогена смеса.
Слични јадења како качамакот постојат и во другите краеви на Балканот, но под разни називи како: мамалига, жганци, пура, палента и полента. Во Италија и западните земји постојат слични јадења кои исто така се викаат palenta или polenta, додека на југот на САД се викаат grits.
1720 во музиката
1720 година во музиката содржи некои значајни настани.
Опсада на Новогеоргиевск
Опсада на Новогеоргиевск била битка во Првата светска војна што се водела откако Германците ја пробиле руската одбрана за време на Офанзива Горлице-Тарнов и се приближиле до Варшава.
Русите се предале на 20 август, и изгубиле 1.600 топови и околу 1.000.000 артилериски гранати. Во човечки жртви, загинале околу 90.000, меѓу кои 30 генерали.
Белград (област)
Белград или Берат (Qarku i Beratit) — една од 12те области во Албанија. Таа се состои од окрузите Белград, Кучово и Скрапар и нејзиниот главен град е Белград (Берат). Според пописот од 2010 година во областа Белград живеат околу 170,845 жители.
Филипините на Олимписките игри
Филипините првпат настапиле на Олимписките игри во 1924 година и оттогаш учествувал на сите игри освен на Летните олимписки игри во 1980 година кога истите ги бојкотирале.
На Зимските олимписки игри Филипините за првпат настапиле во 1972 година.
Спортистите на Филипини на Олимписките игри досега имаат освоено 9 медали.
Националниот олимписки комитет на Филипини бил основан во 1911 година и бил признаен во 1929 година.
Окарина
Окарина – дувачки инструмент со долгнавест облик кој потсетува на птичја глава.
Топчеста окарина во Македонија
Во Македонија е пронајдена топчеста окарина со три отвори која датира од неолитскиот период и е стара околу 6000 години.
Изработена е од теракота, била пронајдена во 1989 година на археолошкиот локалитет Мраморје, Чашка, Велес. Ова е и единствен ваков инструмент пронајден во Европа.
Окарината и покрај староста е сè уште функционална и на неа може да се свири. Тоа го покажал македонскиот музичар Драган Даутовски.
Структура
Се изработува од печена глина или порцелан. Тонскиот опсег главно ѝ е октава. Со пребирање со прстите по дупчињата се добива саканиот тон.
Комо
Комо (Como; ломбардски: Còmm; ) — град и општина во Ломбардија, северна Италија. Градот претставува административно седиште на истоимената покраина.
Со 215.320 пристигнувања во 2013 година, Комо бил четвртиот најпосетен град во Ломбардија зад Милано, Бергамо и Бреша.
Комо бил родно место на многу историски личности, вклучувајќи го поетот Сесилиј споменат од Катул во век пред нашата ера, писателите Плиниј Постариот и Помладиот, папата Инокентиј XI, научникот Алесандро Волта и Козима Вагнер, втората жена на Рихард Вагнер.
Историја
Околу I в. п.н.е. оваа територија потпаднала под римска власт. Првиот центар се наоѓал на околните ридови, но потоа бил преместен на неговата моментална местоположба по наредба на Јулиј Цезар, кој го исушил мочуриштето близу јужниот крај на езерото и го поставил планот на крепосниот град по типичниот шаблон на улици под прав агол. Новооснованиот град бил наречен Новум Комум и носел титула на муниципиум.
Во 774, градот се предал на Франките под водство на Карло Велики, и станал трговски центар.
Во 1127 Комо бил поразен по десетгодишна војна со соседниот град Милано. По неколку децении, со помош од Фридрих Барбароса, комаските се осветиле со тоа што го срамниле градот Милано (1162). Барбароса ја поддржал изградбата на неколку одбранбени кули околу градот, од кои денес постои само една, наречена Барадело.
На крајот на Втората светска војна, со неговото поминување низ градот во бегството за Швајцарија, Мусолини бил заробен и застрелан од локалните партизани во Џулино ди Мецегра, паланка на северниот брег на езерото Комо.
Стопанство
Комското стопанство е традиционално индустриско - градот уживал светска слава заради производството на свилата. Во последно време туризмот е сè повеќе значајна гранка. Многу познати личности имаат куќи на бреговите на езерото Комо, како на пример Ерос Рамацоти, Мадона, Џорџ Клуни, Џани Версаче и Силвестер Сталоне. Ова значително го има зголемено меѓународниот профил на местото.
Превоз
Сервицио Феровиаријо Реџонале го поврзува Комо со воз со другите позначајни места во Ломбардија (R линии). Услугите ги вршат Трениталија и Феровие Норд Милано и постојат две главни станици: Комо С. Џовани (Трениталија) и Комо Лаго (Феровие Норд Милано). Има уште една градска станица опслужувана од Трениталија (Албате) и три други градски станици опслужувани од Феровие Норд Милано (Комо Борги-Университа, Комо Камерлата и Грандате Бречија).
Најблиските аеродроми се Милано Малпенза и Лугано Ањо. До Милано Маплпенса се стигнува за 1 час со автобус или воз (Феровие Норд Милано), со промена на воз во Сароно.
Димитар Атанасов
Димитар Атанасов Думбалаков (21 март 1872 - 31 октомври 1915) — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член на Македонскиот комитет, бугарски офицер и мајор.
Животопис
Думбалаков е роден во 1872 година во лагадинското село Сухо, Егејска Македонија, тогаш во Османлиското Царство, денес Сохос, Грција. Тој е брат на Трендафил и Михаил Думбалаков, а татко му и двајцата негови чичковци загинале во борба против османлиската власт. Учи во грчкото (патријаршиско) училиште во своето родно село, а во 1884 година се запишал во Солунската бугарска (егзархиска) гимназија. Во 1890 година завршува 5 класа и се запишува во Военото училиште во Софија, што го завршува во 1893 година и пристапува во бугарска служба како офицер на 4-от коњички полк во Јамбол.
По востанието доаѓа во контакт со Македонската револуционерна организација и учествува во подготовката на Илинденското востание и во снабдувањето со материјали и оружје. По постигнатата спогодба меѓу ВМОК и МРО Атанасов на 22 јули на чело на чета влегува во Македонија и се среќава со водачите на Серскиот револуционерен округ во Банско. На окружниот конгрес е решено тој да застане на чело на Неврокопскиот реон. Думбалаков ја напаѓа касарната во Обидим и води борби кај Момина Клисура, под врвот Харами Бунар, реката Ретиже и селото Годлево. По востанието четата на Дембалаков ги обезбедува бегалците од Разлог кон Бугарија. По востанието Думбалаков повторно се враќа на воена служба во Бугарија, но по Младотурската револуција во 1908 година заминува за Македонија, каде што се занимава со публицистична активност.
Во 1909 година се враќа во Бугарија. Во 1912 година заедно со Петар Дрвингов е еден од главните организатори на Македонско-одринското ополчение. Во Балканските војни командувал со 3. солунска дружина, која се бори за Малград (Малгара), Шарќој, Кешан и Булаир. Борбата на Солунската чета на врвот Емирица против српска армија им овозможува бугарски сили да излезат од опкружување.
По Втората балканска војна во периодот 1913 - 1915 година се занимава со публицистика. По влегувањето на Бугарија во Првата светска војна, Атанасов командува со Втора дружина на Третиот пешадиски полк при Единаесеттата пешадиска македонска дивизија, која се бори со француските сили во Велешко. Думбалаков е повреден на 31 октомври 1915 година и малку подоцна умира. Погребан е свечено на 1 ноември во дворот на црквата "Свети Пантелејмон" во Велес.
Македонија (1888-1912)
"Македонија" е единствениот весник во 80-тите години во Бугарија, кои целосно бил посветен на Македонското прашање. Во првиот број на весникот било истакното дека:
Низ своите страници весникот разгледувал и политички прашања, во смисла дека треба да дојде до организирање и обеднинување на македонските друштва во Бугарија и тоа во интерес на Македонија. Се повикале македонските друштва да се обединат на чело со еден Комитет, кој требало да ја кординира ниваната акција и да преземе дејности, најпрво по мирен дипломаски начин, а пота и да се преземат револуционерни средста. Според весникот Македонија, целата на Комитетот треба да биде Автономија на Македонија врз основа на членот 23 од Берлинскиот конгрес. Автономијата би овозможила да се прекратат пропагандите на соседните држави и би овозможола да зе зачува територијалната целовитост на Македонија. Во тој контекс било истакнато дека во борбата за политички права на Македонија, треба да се обединат сите народности во Македонија. Прашањето за обединување на сите народности во Македонија било посебно разгледано во статијата:
потпишана со псевдонимот:
Според овој автор, ослободувањето на Македонија треба да биде поставено врз неутрална македонска почва и истакнува дека:
Понатаму во стаијата било истакнато дека населението во Македонија трба да биде нарекувано исклуциво како Македонци, додека пак македонските друштва како македонски без претставките бугаро, србо, елино и румуно. Оваа статија предизвикала реакции и полемика во кои се вклучила и самата редакција на весникот. Подоцна, в. Македонија еволуирал во правецот на ставовите на Еден Македонец
Весникот излегува до 1 октомври 1893 година, кога Шахов почнува да го издава "Глас македонски".
Звонко Танески
Звонко Танески — македонски поет, преведувач и универзитетски професор.
Животопис
Звонко Танески е роден на 12 03 1980 година во Кичево. Дипломирал на Катедрата за општа и компаративна книжевност на Филолошкиот факултет во Скопје (2002). Остварил студиски престој на Универзитетот во Перуџа, Италија (2003). Докторирал на Филозофскиот факултет при Универзитетот „Коменски“ во Братислава, на Катедрата за словачка литература и литературна наука, во научната област „Теорија и историја на словачката литература“, а со тема од модерната словачка поезија: „Модели на метафорична слика во поезијата на Јан Ондруш“ (2007, PhD.). Подоцна уште докторирал и на Катедрата за превод и толкување на Филозофскиот факултет при Универзитетот „Константин Филозоф“ во Нитра со тема од областа на словачко-македонските книжевни и културни врски (2008, PhDr.). На братиславската катедра ги предавал периодично предметите „Преглед од историјата на јужнословенските литератури“ и „Современа словачка поезија“ (2005-2007). Работел и како прв лектор по македонски јазик и литература на Катедрата за словенски филологии, на Филозофскиот факултет при Универзитетот Коменски во Братислава, Словачка (2004-2007).
Творештво
Поетски книги: Отворени врати (1995), Хорот на гнилите лисја (2000), Срт (2003), Чоколада во портфолио (2010), Нежности без гарантен лист (2012), Чекајќи ја историјата (2016), книжни поетски избори: на словачки јазик Dobrý lovec (2016) и на српски јазик Херој заборављене класе (2017). Лингвистички трудови: Мал лексикон на помалку познати зборови иизрази (соавтор, заедно со Лилјана Угриновска, 2003), Македонско-словачки прирачник за конверзација (2006), Словачки низ разговор со кратка граматика (2013), Словачко-македонски речник (соавтор, заедно со Гоце Цветановски – уредник и Љупчо Митревски, 2014). Книжевно-научни монографии: Metaforické modely obraznosti v poézii Jána Ondruša (Nitra, 2008), Slovensko-macedónske literárne a kultúrne vzťahy (Bratislava, 2009), Македонско-словачки компаративни согледби – студии и интерпретации (Скопје, 2012) и Просторите на текстот – по врвиците на критиката и на академското пишување (Скопје, 2015). Научен соуредник на словачките академски публикации: Duchovné, intelektuálne a politické pozadie cyrilo-metodskej misie pred jej príchodom na Veľkú Moravu (Nitra, 2007), Poznávanie kultúrneho dedičstva sv. Cyrila a Metoda (Nitra, 2007), Význam kultúrneho dedičstva sv. Cyrila a Metoda pre Európu (Nitra, 2008); Európske kontexty interkultúrnej komunikácie (Nitra, 2009), Macedónsko-slovenské literárne, kultúrne a jazykové vzťahy / Македонско-словачки книжевни, културни и јазични врски / Macedonian-Slovak Literary, Cultural and Linguistic Relations (Nitra, 2015), Македонско-словачки книжевни, културни и јазични врски 2 / Macedónsko-slovenské literárne, kultúrne a jazykové vzťahy 2 (Скопје, 2016); соуредник на Зборниците на поезија и кратка проза на младите од просторите на поранешна Југославија – Rukopisi 35 - 40 (Панчево – Србија, 2012 - 2017); главен уредник и приредувач на хрестоматијата Единство на многугласјето - поглед врз новата словачка литература и култура низ македонскиот превод (Скопје, 2012), како и член на главната стручна редакција на петтомниот капитален проект „Антологија на светската поезија (преведена на македонски јазик)“ (Скопје, 2015-2017).
Преведувачка дејност
Преводи и препеви на македонски јазик - на избрани творби од авторите: Пол Рикер и Ричард Палмер (од англиски); Марлена Зингер (од полски); Чарна Поповиќ, Марија Драгниќ и Ненад Трајковиќ (од српски); Христо Ботев, Пејо Јаворов, Никола Јонков Вапцаров, Димана Иванова (од бугарски); Бронислава Волкова (од чешки); како и Рудолф Фабри, Владимир Рејсел, Јан Брезина, Павел Бунчак, Јан Рак, Јулиус Ленко, Штефан Жари, Јан Ондруш, Иван Купец, Павел Виликовски, Јан Замбор, Милан Рихтер, Станислава Хробакова-Репар, Вилијам Климачек, Вера Прокешова, Иван Лаучик, Ерик Јакуб Грох, Иван Коленич, Александер Халвоник, Михал Бабјак, Јан Гавура, Дана Кршакова, Петер Шулеј, Михал Хабај, Мартин Палух, Мира Кератова, Јана Бењова, Душан Митана, Франтишек Липка, Јурај Шебеста, Љубомир Фелдек, Мирослав Демак, Игор Хохел, Мирослав Дудок, Петер Били, Мартина Грманова, Петер Иванич и други (од словачки). Преводи од македонски на словачки јазик на избрани текстови од авторите: Богомил Ѓузел, Соња Стојменска-Елзесер, Ангелина Бановиќ – Марковска, Маја Јакимовска-Тошиќ, Катица Ќулавкова, Лидија Димковска, Игор Исаковски, Стево Симски, Јовица Ивановски и др. Негови песни, есеи и културолошки согледби сè уште преведени и објавени на англиски, италијански, шпански, словенечки, српски, хрватски, албански, бугарски, есперанто, руски, украински, унгарски, полски, чешки и словачки јазик, а исто така, дел од неговото творештво е уште публикувано или претставено, на различни јазици, во Хрватска, Босна и Херцеговина, Србија, Бугарија, Црна Гора, Словенија, Италија, Шпанија, Латвија, Англија, Р. Ирска, Чешка, Словачка, Полска, Русија, Индија, Филипини, Колумбија и САД.
Анастасија (музичка група)
Анастасија — македонска музичка група. Анастасија е една од најуспешните музички групи во Македонија. Нивната музика претставува оригинален микс од византиски звуци, православна црковна музика и етно ритми. Тие користеле повеќе акустични инструменти, како: кавал, гајда, тапан, но и компјутери, семплери и синтисајзери.
Историја
Групата „Анастасија“ била основана во 1990 година од страна на Горан Трајкоски (поранешен член на Сарацени, Падот на Византија, Мизар и Апореа), Златко Ориѓански (поранешен член на „Лола В. Стаин“) и Зоран Спасовски (поранешен член на „Мизар“ и „Апореа“).
Музиката на Анастасија претстаува спој на византиското минато, низ православната црковна музика, со големи примеси на етно ритам. Тие користеле акустични инструменти, како: кавал, гајда, тапан, но и модерна технологија, компјутери, семплови, синтисајзери и итн. Анастасија направиле музички творби за театарски перформанси, филмови и ТВ програми.
Музиката за филмот „Пред Дождот“ била објавена од „Полиграм Рекордс“ и била распродадена во илјадници примероци низ целиот свет. Во 1996 година, „Анастасија“ ја направиле музиката за театарскиот перформанс „Баханалија“ кој се прикажувал низ цела Европа. Во 1997 година го издале синглот „Лице“, по кој следувал и синглот „Гори“, а потоа и албумот „Мелургија“ кој претставува компилација на необјавените песни на групата. Потоа следувал албумот „Ноктурнал“, снимен во скопското студио „Тра Ла Ла“ а миксуван во атинското студио, со Коти К.
1719 во музиката
1719 година во музиката содржи некои значајни настани.
Глаголи во старословенскиот јазик
Глаголот е една од најспецифичните црти на старословенскиот јазик. Слично како при промената на именските зборови, и глаголите изобилуваат со форми. Некои од категориите и формите што ги пројавува глаголот се исклучиво словенски, други пак индоевропски. Според информацијата којашто ја носи, глаголот ги има следниве категории:
Покрај наведените категории, постојат и следниве именски форми на глаголот:
= Поделба на глаголите = Старословенските глаголи имаат две основи: презентска основа (или основа на сегашното време) и инфинитивно-аористна основа (основа на инфинитивот). Според формите на овие две основи е извршена и поделба на глаголите во пет конјугации (групи):
Напомена: кај глаголите чија инфинитивна основа завршува на к, г или х се врши палатализација (речеши, можеши). Глаголите кои имаат ер во инфинитивната основа (слаба коренова самогласка), во презентската се огласува (преминува во посилен степен). Така имаме зъвати-зовеши, бьрати-береши (=бере), жьдати-жидеши (=чека).
Во оваа конјугација спаѓаат и глаголите чија инфинитивна основа завршува на -а- пред кое стои мека согласка. Историски, завршетокот -а- се развил од  кој по извршената палатализација се повлекол кон а: леж-а-ти, леж-и-ши (<*leg-ĕ-ti), бж-а-ти, бж-и-ши (<*'bĕg-ĕ-ti'').
= Прости глаголски форми =
Сегашно време (презент)
Сегашното време, логично, се гради од презентската основа со додавање на следниве наставки:
Глаголите од првата, втората и третата, како и глаголите бъıти и имти од петтата конјуација ја добиваат наставката -тъ за 3. лице множина; глаголите од четвртата конјугација, како и останатите три глагола од петтата конјугација, ја добиваат наставката -тъ. Исто така, глаголите од петтата конјугација имаат наставка -мь и -си за 1. и 2. лице еднина соодветно, како и -ста и -сте (наместо -та и -те) за 2. и 3. лице двоина соодветно, правило од кое отстапува само глаголот имти.
Парадигмата на глаголите мошти (I к.), с'кн'ти (II к.), знати (III к.), водити (IV к.) и имти (V к.) е следнава:
Презентот има две главни значења:
...и рече се сътвор, разор житьниц мо и больш съзижд и събер т вьсıа жита моıа и вьсе добро мо, то рек дши мои ıако дше имаши мъного добро лежште на лта мънога...
(...и рече еве, вака ќе сторам, ќе ги урнам моите амбари и ќе соѕидам поголеми и ќе го зберам тука сето жито мое и добра мои, та ќе ѝ речам на душава моја: душо имаш многу добра приготвени за многу години... Лука 12:16)