cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Честична физика
Историја
Претставата дека материјата е сочинета од елементарни честички потекнува од претсократските мислители од VI век п.н.е., а можеби и порано. Во XIX век, Џон Далтон, работејќи на полето на стехиометријата, заклучил дека секој елемент во природата е составен од посебен вид честичка. Поимот атом доаѓа од старогрчкиот збор  (атомос) што значи „неделив“, односно најмалата честичка на еден хемиски елемент. Но подоцна научниците увиделе дека атомите не се основни честички на природата, туку склопови од помали честички како што е електронот. На почетокот на XX век, иследувањата на јадрената и квантната физика овозможиле во во 1939 г. да се докажат појавите како јадрено цепење (Лиза Мајтнер, врз основа на претходни опити на Ото Хан) и јадреното соединување (Ханс Бете, истата година). Обете откритија довеле до развојот на јадрено оружје. Во текот на 1950-тите и 1960-тите се спроведени опити со расејување и пронајден е огромен број на најразновидни честички, кои тогаш се сметале за сосема посебни. Две децении подоцна е утврдено дека се работи за релативно мал број на честички кои меѓусебно се здружуваат и прават сложени единици.
Небесна сфера
Ѕвезден глобус
Небесната сфера може да се претстави и на макета наречена ѕвезден глобус. На топките на ваквите глобуси се исцртани соѕвездијата, отсликувајќи го она што можеме да го видиме од Земјата. Најстариот зачуван примерок е скулптурата Фарнезински Атлас, и копија од II век на постаро вајарско дело од хеленистичкиот период, изработено околу 120 п.н.е.).
Честична физика
Стандарден модел
Според тековната класификација, сите видови честички се опфатени со стандардниот модел, кој ги опишува основните заемодејства како силното, слабото и електромагнетното, со помош на посреднички баждарни бозони. Овие баждарни честички можат да бидат глуони,, и  бозони или пак фотони. Стандардниот модел содржи и 24 основни честички, (12 честички и 12 нивни античестички), од кои е сочинета сета материја. Последно достигнување на овој модел е предвидувањето на Хигсовиот бозон, чие постоење е потврдено во 2012 г.
Лаборатории
Ова се најзначајните лаборатории за честична физика во светот:
Покрај овие, постојат многу други забрзувачи на честички.
Теории
Трет позначаен приод во теоретската честична физика е теоријата на струните. Струнотеоретичарите се обидуваат да ја опишат квантната механика и општата релативност во една целина по пат на теорија за постоењето на мали струни и брани наместо честички. Доколку оваа теорија е успешна, таа ќе може да се смета за „теорија на сè“.
Постојат и други полиња на делување во теоретската честична физика, од честичната космологија до јамчестата квантна гравитација.
Практична примена
Начелно земено, сета физика и нејзината практична примена се заснова на нејзините основни елементи. Строевите кои се користат во честичнофизичките иследувања сепак наоѓаат изведена примена и во други сфери на живеењето. Такви се циклотроните, со кои се произведуваат медицински изотопи за истражуавња и лечење (на пр. кај позитронската емисиона томографија, т.е. ПЕТ), или пак непосредно кај извесни лекувања на ракот. Подобрувањата на суперпроводниците исто така асе должат на нивната употреба во честичната физика. Светската пајажина (интернет) и допирниот екран се измислени во CERN.
Други места на примена на придобивките од честичната физика се медицината, државната безбедност, производството, информатиката и кадровското работење.
Иднина
Главна замисла за иднината на честичната физика физиката е да дознае што се крие по стандардниот модел. Постојат неколку исклучителни поводи за постојаните напори, меѓу кои се опитните наводи за постоењето на темна материја и масата на неутрината. Има и теоретски показатели кои укажуваат на тоа дека овие нови области на физиката можат да се проучуваат и при пониски енергетски нивоа.
Најголеми опитни потфати на денешницата се Големиот хадронски судирач (LHC) наменет за потрага по Хигсовиот бозон, суперсиметрични честички и други нови аспекти на физиката и изградбата на Меѓународниот линеарен судирач (ILC) наменет за упте поточни мерења на својствата на новопронајдените честички.
Покрај судирачите, во светот се одвиваат и други видови опити за да се дојде до откритија по стандардниот модел. Еден од поважните е обидот да се утврди масата на неутрината, што може да се должи на нивото мешање со мошне тешки честички. Космолошките набљудувања исто така играат улога во разбирањето на темната материја, но истата веројатно сепак ќе треба да се испитува во судирачи. Како последен проблем се јавува и многу долгиот животниот век на протонот кој задава ограничувања на теоријата на големото обединување при енергетски нивоа многу поголеми од способноста на судирачите во блиска иднина.
Обервајд
Географија
Обервајд се наоѓа во горниот тек на потокот Вајд во тириншкиот дел на ридскиот масив Рен.
Грб на Бангладеш
Националниот грб на Бангладеш е официјален грб во државата кој бил усвоен набрзо по независноста на републиката. Грбот е составен од приказ на воден лилјан кој е опколен од оризов венец. Над лилјанот се наоѓаат четири ѕвезди и три поврзани листа. Водниот лилјан е национален симбол или национално цвеќе на државата и ги претставува многуте реки во Бангладеш. Оризот ја симболизира храната и земјоделството во државата. Четирите ѕвезди ги претставуваат: национализам, секуларност, социјализам и демократија. Врз овие се заснова уставот од 1972 година.
Св. Никола (Лескоец)
За современата црква, видете Црква „Св. Никола“ '''Св. Никола''' — археолошко наоѓалиште во охридското село Лескоец. Наоѓалиштето претставува средновековна црква и некропола. Во стариот дел на селото, во подножјето на планината Петрино, е зачувана еднокорабна црквичка од XV век и околу неа некропола.
Коџи Наката
(роден ) — поранешен јапонски фудбалер, играч од одбранaта.
Наката најголемиот дел од својата кариера го поминал во екипата на Кашима Антлерс во својата родна Јапонија, но исто така имал и искуство во Европа каде играл за францускиот Олимпик Марсеј и за швајцарскиот Базел.
Тој исто така бил репрезентативец на Јапонија, во периодот 2000-2007, забележувајќи вкупно 57 настапи и 2 гола за самураите. Својата земја ја претставувал на две Светски првенства во 2002 и 2006.
Да се преживее на Антарктик: Реалити ТВ 2083
Да се преживее на Антарктик: Реалити ТВ 2083  е роман напишан од Андреа Вајт.
Ден на македонскиот јазик
Ден на македонскиот јазик — празник од работен карактер во Македонија кој се празнува на 5 мај. На овој ден во 1945 година Народната влада на Народна Република Македонија ја усвоила азбуката на македонскиот јазик како официјално писмо.
Да се преживее на Антарктик: Реалити ТВ 2083
Во 2006 година, книгата ја освои Golden Spur Award дадена од Асоцијација за читање на државата Тексас за најдобра книга од автор од Тексас, и беше номинирана за Тексас Bluebonnet награда за литература за деца.
Ден на македонскиот јазик
Денот 5 мај е прогласен за „Ден на македонскиот јазик“ на 130. седница на владата, одржана на 16 април 2019 година.
Да се преживее на Антарктик: Реалити ТВ 2083
Содржина
Преживувањето на Антарктикот се одвива во 2083 година.. Америка претрпила екстремни економски тешкотии, со луѓе кои живеат во колиби и населби кои потсетуваат на Хувервили за време на Големата депресија. Секретарот на „Забава“ е раководител на Одделот за забава, или DOE. Јавните училишта се затвораат и се заменети со „Еду-ТВ“ кои се часови со интерактивни квизови на телевизиски екран. Тоа е задолжително и оди само до осмо одделение. По завршувањето на потребната Осма година на Еду-ТВ, мора самостојно да платите за средно училиште и колеџ. За да се плати дополнителното образование, се доделуваат неколку спонзорирани стипендии, од кои најпопуларна е играта на чиста среќа наречена „The Toss“. Администраторот вика број, а 14-годишното момче кое сака да ја добие целосната стипендија фрла две коцки, надевајќи се дека ќе слета на тој број.
Ставре Ѓорески
Ставре Дејанов (Дејаноски) Ѓорески ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Да се преживее на Антарктик: Реалити ТВ 2083
Содржина
Во Еду-ТВ, емисијата за социјални студии/историја се вика „Историски преживеан“. Секретарот на DOE собира „неколкумина среќници“ за повторно да прикажат делови од историјата. Пет деца (Роберт, Поли, Грејс, Ендру и Били) гледаат реклама на секретарот за забава (наречен „Топол сос“) за нова серија на историски преживеан во која има деца. Се нарекува „Историски преживеан: Антарктик“. Таа нуди 10.000 долари на оној кој ќе биде избран да ја реконструира експедицијата на Роберт Ф. Скот и дополнителни 90.000 долари за МВП (најкорисен играч). Од 4.000 други апликанти, овие пет деца се прифатени. Не знаејќи за нив, секретарот стави импланти на рожницата на видео камерата во сите леви очи на децата за да го снима шоуто наместо снимателска екипа поради смртни случаи на сниматели во претходните сезони и да ги намали трошоците. Секретарот исто така планирал неколку различни несреќи да им се случат на децата на нивното патување како сурова алузија на слични пречки со кои се соочува Скот. Не знаејќи за секретарот, група вработени во ноќната смена, главно фокусирани на новиот работник по име Стив, се впуштаат во саботажа како да разговараат со неколку од децата за да им помогнат на децата на патот.
Ставре Ѓорески
Животопис
По занимање бил столар, а работел ѝ како земјоделец. По окупацијата на Македонија се определил за борба против окупаторот. Од пролетта 1943 година активно соработувал со народно ослободителното движење и извршувал партиски задачи. Неговата активност била откриена од балистите и бил убиен на 6 октомври 1943 година во Кленоец.
Да се преживее на Антарктик: Реалити ТВ 2083
Содржина
Сите петмина доаѓаат од сосема различни потекла и сфери на животот, но ќе мора да соработуваат за да го преживеат Антарктикот. Низ низа трагедии и несреќи, тие завршуваат сред никаде, премрзнати и гладни. Но, дали ќе добијат помош од една личност која никој не би ја очекувал ?
Наслов
Surviving Antarctica првично беше објавена како No Child's Game: Reality TV 2083. Харпер Колинс ѝ се јавила на авторката и ѝ кажала дека тинејџерите и пред тинејџерите (возраст група кон која е насочен романот) би била помала веројатноста да се купи доколку насловот има „дете“ во својот наслов. Потоа беше сменет во „Преживеан Антарктик: Реалност ТВ 2083“. Scholastic го купи како оригинален наслов, а потоа завршија со продажба, откако друг издавач ја купи No Child's Game, како Surviving Antarctica: Reality TV 2083. Дури и ако насловите се различни, приказната и текстот се исти.
Стојаковска парохија
Стојаковската или локално Стојачката парохија — парохија која е под јурисдикција на Архиерејското намесништво од Гевгелија и е со седиште во селото Стојаково во црквата „Св. Недела“.
Цркви и манастири
Ова е список на црквите во парохијата. Можно е списокот да не е целосен:
Опсада на Цариград (1203)
Опсадата на Цариград од 1203 година — неуспешен обид за освојување на престолнината на Византија од страна на Крстоносците.
Опсада
Царот знаел дека градот нема да може да го одбрани, па така успеал да побегне со голема количина на злато, некои скапоценети камења и слично. По ова, од затвор бил ослободен Исак Ангел и бил вратен на престолот, додека пак сопругата на Алексиј затворена а целиот нејзин имот конфискуван. Така, на 1 август за цар на Византија бил избран неговиот син Алексиј IV Ангел. По неколкудневните преговори, главната цел на крстоносците била да Византија отплати голема количина на злато. Сепак, бил постигнат договор нападот да се одложи за шест месеци, по кое градот бил освоен.
NGC 5677
NGC 5677 — спирална галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5677 се споменува и како UGC 9378, MCG 4-34-46, CGCG 133-88, KUG 1431+256, IRAS 14319+2541.
Откривање
Објектот е откриен на 17 февруари 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5677 е од видот Sbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 5677 има привидни димензии од 0,9' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 34 м 12,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +25° 28' 6"". Положбениот агол на објектот е во износ од 135°.
Други поделби
Проучување на NGC 5677 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 52072. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 152; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2018. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 102.
1801 во книжевноста
1801 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Виктор Лилчиќ
Виктор Лилчиќ — македонски археолог и професор по археологија на Филозофскиот факултет во Скопје. Роден на 16 мај 1956 година во Скопје.
Образование
1974. Гимназија „Кочо Рацин” - Скопје
1978. Дипломирал на Филозофскиоот факултет во Скопје на Групата за историја на уметност со археологија.
1986. Магистрирал на универзитетот „Св. Кирил и Методиј” во Скопје. Тема: „АНТИЧКА ГРАДЕЖНА КЕРАМИКА ВО С.Р. МАКЕДОНИЈА, СКУПИ, СТОБИ, ХЕРАКЛЕЈА И СТИБЕРА”
2000. Докторирал на универзитетот во Белград. Тема: „АРХИТЕКТОНСКА КАМЕНА ПЛАСТИКА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА ОД 1-6 ВЕК” Дипломата е нострифицирана во Република Македонија на Филозофскиот факултет во Скопје со Решение бр. 09-1137/3 од 31. 10. 2000 година
Археолошка пракса
1975-2005 година активно работел на археолошките наоѓалишта во Македонија.
АКТИВНО УЧЕСТВО ВО НАУЧНОИСТРАЖУВАЧКИТЕ ПРОЕКТИ
СЛУЖБА
Од 1982 - 1988 година библиотекар на Институтот за историја на уметноста со археологија на Филозофскиот факултет во Скопје. Од 15. 03. 1988 до 2000 асистент на Филозофскиот факултет во Скопје, вежби по предметите Класична археологија I и Класична археологија „I. Од 27. 10 1988 година до денес го предава предметот Вовед во археологија за I наставна година Од 27. 10 1988 година до учебната 1997/8 година го предавал предметот Вовед во историја на уметност, предавања и вежби. Од 01.10 2000 држи предавања и вежби на дициплината Нумизматика, како дел од предметот Класична археологија I (1 зас неделно). Од 22. 02. 2001, избран во наставничкото звање доцент по предметите класична археологија II и Вовед во археологија Од 2006 избран во наставно-научно звање вонреден професор на Филозофскиот факултет во Скопје
ПЕДАГОШКА АКТИВНОСТ
Ментор на повеќе дипломски трудови Ментор на одбранети магистерски работи на м-р Сузана Котовчевска, м-р Антонио Јакимовски, м-р Трајче Нацев, м-р Гордана Јанева. Ментор на повеќе магистерски трудови во фаза на подготовка Ментор на три докторски труда во фаза на подготовка.
Научно-истражувачка работа на темите античка градежна керамика во Република Македонија
Магистерски труд „Античка градежна керамика во Република Македонија: Скупи, Стоби, Хераклеја и Стибера”, одбранет на ден 9. 06 1986 година на Философскиот факултет во Скопје, пред комисија: проф. д-р Блага Алексова, проф. д-р Иван Микулчиќ и проф. д-р Вера Битракова Грозданова, публикуван во 1996 година.
Во трудот се накусо проследени: развојот на различните типови и специфични форми на градежната керамика кај старите народи на Блискиот Исток во Егеја, Грција и Италија, потоа преглед на овој материјал кај нас, идентификување на формите, типовите и стандардите во нашите римски градски центри. Одабрани се и обработени околу 2000 примероци од 20 добро датирани антички градби и повеќе десетина сепулкрални целини, напоредно со изворните примероци и добиени одредени метрички, типолошки и други податоци, временски параметри, стандарди и отстапувања. Освен тоа проследени се и оценети општите одлики на џидаријата, џиданите слогови, материјалот и квалитетот на џидањето во првите векови од нашата ера во градовите Скупи, Стоби и Хераклеја, средишта на античката цивилизација во територија на Македонија.
СТАРИ ГРОБНИЦИ И НАДГРОБНИ СПОМЕНИЦИ ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА
В. Лилчиќ работел на проблемите на раноцарските надгробни споменици како и на ранохристијанските гробници под свод во територијата на Република Македонија.
АРХИТЕКТОНСКА КАМЕНА ПЛАСТИКА ВО МАКЕДОНИЈА
Со архитектонската камена пластика работел од 1983 година, а од 16. 03. 1990 уште поинтензивно, обработувајќи ја оваа материја во рамките на докторската дисертација.
Дисертацијата ја предал на Универзитетот во Белград на 10. 09. 1999. а ја одбранил на 8. 0.6. 2000 година пред комисија во состав: проф. д-р. Александрина Цермановиќ Кузмановиќ, проф. д-р Александар Јовановиќ, проф. д-р Иван Ѓорѓевиќ и доц. д-р Сташа Бабиќ. Дипломата е нострифицирана на Философскиот факултет во Скопје со извештајот на проф. д-р Вера Битракова Грозданова, проф. д-р Елица Манева и проф. д-р Коста Аџиевски.
Во рамките на оваа тема активно работел на голем број наоѓалишта, каде го документирал и научно го обработувал овај материјал. Од овие истражувања публикувал поголем број научни статии а како врвен резултат произлезе корпусот на овој материјал од територијата на Република Македонија во рамките на докторската дисертација, студијата „АРХИТЕКТОНСКА КАМЕНА ПЛАСТИКА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА ОД 1 ДО 6 ВЕК Н.Е.”, каде на 1044 страници, 3 карти на Р. Македонија, 6 табли графичка презентација на типолошката еволуција на камените елементи (А3 формат), се третирани голем број архитектонски камени елементи во Република Македонија од раноцарскиот период и од периодот на доцната антика. Трудот се подготвува за печатење.
Активно работејќи на теренските остатоци на голем број ранохристијански базилики на територијата на Република Македонија и особено во кабинетски студиски услови, ја создаде капиталната студија-основен учебник за разбирањето, толкувањето на ранохристијанските архитектонски објекти низ аспектите на археологијата, архитектурата, нумизматиката, камената пластика, литургијата, под наслов Ранохристијанска црква, Скопје 2003, 1-268 страници, како и повеќе статии на истата проблематика публикувани главно во списанието Македонско наследство и во зборникот Спартак 2, Сандански 2006, 157-160.
ДОЦНОАНТИЧКИ И СРЕДНОВЕКОВНИ ТВРДИНИ ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА
Од 1975 година, В. Лилчиќ работи особено активно на македонските доцноантички и средновековни тврдини. Резултатите од тие истражувања се публикувани во повеќе парцијални трудови. Тука посебно се истакнуваат тврдините во пределот на скопско, кај Нерези, кај Матка, кај Свиларе, потоа тврдините во Тиквешијата, тврдините во Западна Македонија и т. н.
Во јануари 2005 изработи прелиминарна список на сите македонски фортификации од периодите на Железно време, Раната антика, Доцната антика и средниот век, вкупно 980 на број. Доцноантичките тврдини што ќе бидат и главен предмет на неговиот научен интерес во наредните години изнесуваат приближно 50 % од вкупната бројка. В. Лилчиќ посетил до денес повеќе од 50 % од вкупниот број македонски тврдини. Планира да посети истражи и документира уште 313 фортификации за да се доближи до приближно 90-95 % посетени тврдини од вкупниот број 980 македонски тврдини. Со тоа В. Лилчиќ ќе има набљудување на најголемиот број македонски доцноантички тврдини и најобемна досега собрана документација за истите.
Во 2009 година започна со публикување на оваа обемна материја со првиот том од Корпусот на старите градови и тврдини во Република Македонија, Линкестида и Девриоп.
Интересот за античкото кралство Македонија го покажува за првпат во стручната литература со монографијата Кралевите а античка Македонаија и нивните монети во Република Македонија (соавтор на Никола Шелдаров), публикувана во Скопје 1994 година.
Подоцна, во 1997 година, ги публикува своите истражувања за северната граница на кралството Македонија во Република Македонија во списанието Македонско наследство бр. 4 и резултатите од истражувањата на Походот на (последниот македонски крал) Персеј на Ускана во Македонско наследство бр. 14 во 2000 година. Во 2004 година го покренува научноистражувачкиот проект Античкото кралство Македонија во Република Македонија а текст-елаборатот за реализацијата на проектот го публикува на македонски и на англиски јазик во истото списание Македонско наследство бр. 23, во Скопје 2004 година.
Во 2004 година покренува научно-истражувачки проект Античкото кралство Македонија во Република Македонија при Филозофскиот факултет во Скопје со цел да се фокусира врз научно истражување на кралството Македонија во Република Македонија и да го сврти вниманието на научната и останатата јавност кон богатиот културен хоризонт на античка Македонија во Република Македонија.
Раноантичкиот културен хоризонт на Македонското кралство не претставува главен интерес на В. Лилчиќ, туку е тоа доцноантичкиот период. Сепак работејќи на доцноантичките тврдини и архитектонската камена пластика, како и на монетите на македонските кралеви, паралелно ги истражува и документира и македонските тврдини. Токму затоа одлучува ограничено да се занимава со оваа тема во наредните неколку години до публикувањето на неколку монографии како резултат од истражувачките активности во горенаведениот проект.
НАУЧНИ СОБИРИ, ЈАВНИ НАСТАПИ ВО МЕДИУМИТЕ
Ховд, Увс
Ховд (Ховд) е област во Монголија во  покраината Увс.
1800 во книжевноста
1800 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Виктор Лилчиќ
Научно-истражувачка работа на темите античка градежна керамика во Република Македонија
22.-23. 04 1977. Титов Велес: III симпозиум на Археолошкото друштво на Р. Македонија. Известување од истражувањето на доцноантичката тврдина кај Г. Нерези. 10.04 1980 Скопје, VII симпозиум на Археолошкото друштво на Р. Македонија. Известување за остатоците на ранохристијанските базилики во скопскиот крај (соавтор на рефератот на проф. д-р И. Микулчиќ). 25-26. 11 1981. Битола, VIII симпозиум на Археолошкото друштво на Р. Македонија. Известување за доцноантичката гробница под свод кај скопското село Орман. 10.-11. 10 1984. Нови Сад, ХII конгрес на Сојузот на археолошките здруженија на С.Ф.Р. Југославија Известување за истражувањата на средновековната тврдина Матка на Марков Град кај скопското село Матка. 2.-4. 10 1987. Охрид. Симпозиум на античката секција на САДЈ. Соопштување за резултатите од истражувањата на ранохристијанските базилики во Средното Повардарие. 20.-22. 11 1987. Струмица, XI симпозиум на Археолошкото друштво на Р. Македонија. Соопштување на резултатите од истражувањата на надгробните споменици во Средното Повардарие од периодот на Раното Царство. 1996. (10-15. 06 1996 г.) Снимена документарна емисија за МРТВ под наслов северозападни крстопати, за истражувањата на тврдините во Западна Македонија. Водител Љубомир Бошковски, (дипл. ист. на ум. и археол.), стручен водител В. Лилчиќ. 31. 03. 1999 година, во Неготино, промотор на монографијата 1000 години антика во Тиквешијата, докторска дисертација на археологот д-р Живојин Винчиќ. 2001 Симпозиум посветен на Спартак во Сандански Бугарија 2002 окт. Симпозиум посветен на Акад. Драгослав Срејовиќ, Крагујевац Србија 2006 Симпозиум на МАНД во Делчево, тема Обид за убикација на градот Пелагонија 2008 Симпозиум на МАНД во Кичево теми: 1. Нови моменти околу убикацјата на градот Пелагонија 2. Три раномакедонски тврдини кај Демир Капија
ПРЕДАВАЊА И СТУДИСКИ ПРЕСТОИ НА СТРАНСКИ УНИВЕРЗИТЕТИ И СПЕЦИЈАЛИЗИРАНИ АРХЕОЛОШКИ УСТАНОВИ
Март 2004, Одржани две предавања на Универзитетот во Стокхолм, Шведска Рановизантиски градови и тврдини во Скопско (на англиски) Доцноантичките тврдини во Западна Македонија (на англиски) Септември (4-29) 2006, студиски престој на Römisch-Germanische Kommission des Deutschen Archäologischen Instituts, Frankfurt am Main. Визитинг професор со предавања во Белград на покана од професор д-р Михаило Милинковиќ во 2006 година на тема доцноантички раносредновековни тврдини воп Република Македонија
МАКЕДОНСКА ЦИВИЛИЗАЦИЈА
Основач, со сопругата, Ј. Маневска Лилчиќ (директор) на книгоиздателството Македонска цивилизација. Ова книгоиздателство од своето основање, 01. 01 1994 година до денес печати речиси исклучиво публикации од доменот на македонската археологија.
МАКЕДОНСКО НАСЛЕДСТВО/MACEDONIAN HERITAGE
Основач, главен уредник и член на издавачкиот научен совет на двојазичното списание Македонско Наследство / Macedonian Heritage, на македонски и англиски јазик, што се публикува со динамика од три броја годишно. Списанието публикува пред сè трудови од археологија а потоа историја на уметноста, историја и етнологија. Основано е во 1996 година и досега се отпечатени 35 броја.
== ЦЕНТАР ЗА АРХЕОЛОШКИ ИСТРАЖУВАЊА ==
Основач и претседател на Центарот за археолошки истражувања, Скопје, невладина, непрофитна организација за грижа, заштита, проучување и афирмација на археолошкото културно наследство на Република Македонија. ЦАИ е основан на 26. 08 1998 година, судски регистриран на 8. 12. 1998 година во Скопје.
Во периодот на 11-годишното постоење Центарот за археолошки истражувања од Скопје под раководство на В. Лилчиќ се занимава со следните активности:
1. Подготви и публикува елаборати за изведување шест научно истражувачки проекти, под заеднички наслов Protection and Safeguarding of the Cultural Heritage in the Republic of Macedonia.
2. Изведе научно-истражувачки проект во Западна Македонија во 2000 г, под раководство на В. Лилчиќ: Заштитна документација на доцноантичките и средновековни тврдини во Западна Македонија.
3. Со проф. д-р В. Битракова Грозданова подготвен и поднесен елаборат во Министерството за култура на Република Македонија, за изведување научно-истражувачки проект Заштита и сочувување на културното наследство од античката цивилизација во Република Македонија со два подпроекти:
– Раната антика во Република Македонија, раководител проф. д-р В. Битракова Грозданова
– Доцната антика во Република Македонија, раководител В. Лилчиќ.
4. Подготви и реализира документарна ТВ емисија во должина од 30 минути под наслов Алтернативна археологија. Водител Оливер Бранковиќ дипл. историчар, стручен водител В. Лилчиќ. Емисијата е емитувана во текот на 2000 година повеќепати на МРТВ за Република Македонија како и од МРТВ преку сателитската програма.
5. Организираше во соработка со Филозофскиот факултет од Скопје, прв научен собир на ЦАИ, на локално рамниште на тема Јустинијан и Македонија кон крајот на јуни 2001 година.
ИНФОРМИРАЊЕ НА ЈАВНОСТА ВО МЕДИУМИТЕ
Многупати давал изјави, размисли, толкувања и други информации околу разните проблеми на македонското културно и археолошко наследство во медиумите, пред сè весниците и ТВ медиумите. Неколку предавања во основни и средни училишта во Скопје.
ПЛАНИРАНИ АКТИВНОСТИ
– Активно залагање за отпочнување на примена на дигитална технологија во постапките и методите на археологијата на Република Македонија, пред сè во рамките на Институтот за историја на уметноста со археологија на Филозофскиот факултет во Скопје.
– Бидејќи досега посетил и документирал приближно 70 % од доцноантичките тврдини во Р. Македонија, планира, со досегашните технолошки постапки да ги посети и документира останатите 30 %. Отпочнува да документира со новата компјутеризирана, дигитална технологија. Притоа акцентот во истражувачките активности го става на периодот на 6. век, времето кога на подрачјето на Р. Македонија завршува античката епоха.
– Активно се залага, одделот за археологија при Институтот за историја на уметноста со археологија на Филозофскиот факултет во Скопје да прерасне во вистински Институт за археологија на Република Македонија.
– Активно се залага Институтот за историја на уметноста со археологија при Филозофскиот факултет во Скопје да добие нова работна зграда со зголемени услови за работење, како и најнова опрема за дигитална елаборација на археолошките теми на теренот и во кабинетски услови.
– Активно се залага да оформи активни теренско-кабинетски истражувачки центри: во Скопје Пелагонија и тоа во Прилепско Мариово (Крушевица и Бонче) и во Црнобуки, Битолско.
Грб на Оман
Грбот на Оман е официјален грб во државата. Грбот се состои од анџар во канија на две прекрстени сабји. Ова е традиционален симбол на Оман. Тој се наоѓа на различни омански знамиња и на парите на Оман.
Најдобрите години од нашиот живот
Најдобрите години од нашиот живот е американски драма филм, режиран од Вилијам Вајлер, во кој глумат Фредрик Марч, Мирна Лој, Дејна Ендрус, Тереза Рајт, Вирџинија Мајо и Харолд Расел. Во филмот се обработува приказната за тројца американски војници кој се обидуваат да си ги средат своите живот по враќањето од Втората светска војна. За продуцирањето на овој филм, Семјуел Голдвин бил инспириран откога прочитал колумна за ветерани објавена во магазинот Тајм на 7 август 1944, во која биле опишани тешкотиите на војниците по нивното враќање од војна и живеење како цивили. Голдвин најмил поранешен воен репортер за да напише сценарио. Неговото дело, најпрво било објавено како новела именувана „Слава за мене“. Подоцна, Роберт Шервуд ја адаптирал новелата на сценарио.
Надворешни врски
ККатегорија:Филмови засновани на романи
Историја на хебрејскиот јазик
Историјата на хебрејскиот јазик е една од најдокументираните меѓу јазиците во светот.
Според Аврахам Бен Јосеф, хебрејскиот јазик се воздигнал како секојдневен јазик на широките маси во Израелското Кралство и во Јудејското Кралство во периодот од 1200 до 586 година п.н.е. Помеѓу научниците се развила дебата за тоа до кој степен хебрејскиот бил секојдневен јазик на општење во древните времиња по Вавилонскиот егзил, кога во тој период доминантен меѓународен јазик бил староарамејскиот.
Во доцниот Древен период хебрејскиот исчезнал како секојдневен јазик на општење, но продолжил да биде употребуван како книжевен јазик на Јудаизмот. Во тој период се развиле различни писмени форми на јазикот, па така овој период започнува со средновековниот хебрејски па сè до неговото повторно оживувањето како секојдневен јазик на општење во доцниот 19 век.
Најрани хебрејски записи
Во јули 2008 година израелскиот археолог Јосеф Гарфинкел открил керамички остатоци во Кирбет Кејафа, за кои тврдел дека се најстарите записи на хебрејскиот, кои пак ги датира на старост од 3000 години. Археологот Амихај Мазар од Хебрејскито Универзитет изјавил дека записите се „праканански“, но предупредил дека „разликите помеѓу писмото, и помеѓу самите јазици во тој период останиваат нејасни“ и додал дека да се именува тој натпис како „хебрејски“ е преголем залак.
Гезерскиот календар исто така датира од 10 век п.н.е., од почетокот на „монархискиот период“, традиционално име на периодот од владеењето на кралевите Давид и Соломон. Натписот на календарот се класифицирал како архаичен библиски хебрејски јазик и тој всушност претставува список на сезонски и поврзани земјоделски активности. Календарот, кој е именуван според градот каде е пронајден, е испишан на старосемитско писмо, слично на феникиското и истиот нема употреба на самогласки.
Бројни постари табли се пронајдени во регионот соо слични писма напишани на други семитски јазици. Се верува дека оригиналниот извор на ова писмо е египетското хиероглифско писмо. Фонетските вредности се зададени според акрофонските принципи. Заедничкиот предок на хебрејскиот и феникискиот се нарекува канански и тој бил првиот кој користел семитско писмо различно од египетскиот. Еден древен документ за хеберскиот е Моапскиот камен, како и Силоамскиот натпис, кој е пронајден во близина на Ерусалим. Понатака, значаен за развојот на хебрејскиот и историјата на раниот развикот на јазикот се и остраконите кои се пронајдени во близина на Лахиш кои пак даваат објаснување за настаните поврзани со последното заземање на Ерусалим од страна на Вавилон во 586 п.н.е.
Библиски хебрејски
Класичниот хебрејски јазик, или попознат како библиски хебрејски јазик, во поширока смисла на зборот бил во својот подем од 10 век п.н.е. до 4 век. Самиот поим „библиски хебрејски“ опфаќа неколку значајни и меѓусебно совпаѓачки дијалекти. Така, етапниот развој на јазикот, односно неговите фази се именувани според одредени значајни книжевни дела:
Понекогаш, горе напоменатите развојни фази на јазикот се сместуваат во „библискиот хебрејски“, вклучително и дијалектите од 10 век п.н.е. па до 2 век, како и мишнајскиот хебрејски, вклучувајќи ги дијалектите од 3 век п.н.е. па до 3 век. Како и да е, денес, повеќето хебрејски јазичари ги класифицираат дијалектите од Свитоците од Мртвото Море како дијалектна група која се развила од доцниот библиски хебрејски јазик во мичнајскиот хебрејски, па така вклучувале елементи и од двете фази но сепак ја задржале својата посебност и одделност. Со почетокот на византискиот период во 4 век, класичниот хебрејски престанал да се употребува како секојдневен јазик за општење, односно грубо кажано еден век по објавувањето на Мишна. Ова е делумно како директна последица на Востанието на Бар Кохба во 135 година и катастрофалниот прогон о терор врз еврејското население од страна на Римското Царство.
Падот на хебрејскиот
Во околу 6 век п.н.е. Нововавилонското царство го освоило древното Јудејско Кралство. При тоа освојување голем дел од Ерусалим бил уништен и како последица на тоа населението пребегнало источно од Вавилон. За време на Вавилонското ропство, голем дел од Изаелитите го изучиле арамејскиот јазик, кој пак бил нивен сроден јазик. Така, еден значаен период еврејската елита потпаднала под големо влијание на арамејскиот.
Точните меѓусебни врски на доминантните јазици во регионот се сè уште жешка тема на дебата. Во овој римски период и периодот пред и после него се предлага сценарио со три јазика за Галилеја. Хебрејскиот јазик бил мајчин јазик на Евреите и силна врска со историјата, потеклото и златното доба на Израел. Арамејскиот имал функција на административен и меѓународен јазик  или „лингва франка“ за Блискиот Исток. Во меѓувреме навлегле и други јазици, помали, но и европски како што е старогрчкиот. Така, полека и старогрчкиот, заедно со латинскиот, станал јазик за меѓународна комуникација, но не со толкав подем како арамејскиот во своето златно доба.
Според одреден број јазичари, меѓу кои и Сполски, можеби постоело и географско распоредување на јазиците на почетокот на нашата ера. Така, според оваа теорија, јудео-арамејскиот воглавно се користел во северниот дел од Галилеја, старогрчкиот се користел во териториите кои биле поранешни нивни колонии, а хебрејскиот се користел воглавно во јужните села на Јудеја. Со други зборови, тогашната територија на Палестина можела да се подели на арамејско-говорна Самарија и Галилеја и мали делови на Јудеја каде се зборувал мишнајскиот хебрејски. По задушувањето на Востанието на Бар Коха во 2 век, Јудејците биле прогонети. Голем дел се преселиле во Галилеја па така се верува дека последните говорници на хебрејски би можеле да се најдат на север во Израелската Земја.
Мишнајски период
Поимот „мишнајски хебрејски јазик“ или „мишнајски период“ често се употребува за хебрејските дијалекти кои се користат во Талмуд, освен за директните цитати од Еврејската Библија. Овие дијалекти се делат на две групи, односно: мишнајски хебрејски (ранотрабински хебрејски или танаимски) кој е говорниот јазик и амораимски хебрејски (доцнорабински хебрејски) кој е всушност пишаниот јазик. Најраните делови на Талмудот се мишнајски и биле напишани во 200 година, иако голем дел од самите приказни се одвиваат многу порано. Овој дијалект или форма на хебрејски се наоѓа и во свитоците од Мртвото Море. Денес понекогаш се смета дека мишнајскиот е еден од дијалектите на класичниот хебрејски кој функционирал како жив јазик во Израелската Земја. Транзициона форма на јазикот настанала во другите дена на танаимската книжевност, кои датираат еден век пред Мишнах. Овие дела се Мидраш халаха, Мидраш (Сифра, Мехилта на Рабин Ишмаел, итн) и проширената колекција на материјали поврзани со Мишнах познати како Тосефта. Талмудот содржи исечоци од овие дела.
Еден век откако се објавила Мишна, мишнајскиот хебрејски престанал да се користи како говорен јазик. Така, подоцнежмната секција на Талмудот позната како Гемара дава општи коментари за Мишнах и Бараитот на арамејски. Како и да е, хебрејскиот, иако не се користел за секојдневна комуникација, преживеал како литургиски и книжевен јазик во форма на амроаимски хебрејски. Бидејќи уште времето кога се препишувала Тората, јазикот имал висока функција и се сметал за јазик на израелската вера, историја и национална гордост. Дури и кога престанал да се користи како секојдневен јазик, сепак јазикот се користел како „лингва франка“ меѓу еврејските трговци од различни земи.
Алпско скијање
Алпско скијање – начин на скијање на планински падини прекриени со снег. Името го добило по Алпите, планински венец во Европа, каде започнала традицијата на таков начин на скијање. Иако денес алпското скијање е раширено низ целиот свет и на сите континенти, името се задржало до денес.
Историја на хебрејскиот јазик
Средновековен период
За време на златното доба на еврејската култура во Шпанија, значајни дела биле напишани од граматичари кои ја објасниле граматиката, но и зборовите, на библискито хебрејски. Значајни хебрејски граматичари биле Џуда бен Давид Хајуи, Џуда ибн Џанах, Абрахам ибн Езра и Давид Кимхи. Покрај нив, се појавиле и значајни поети како што се на пример Дунаш бен Лабрат, Соломон ибн Габирол, Џуда хе-Леви, Мосес ибн Езра и Абрахам ибн Езра.
Хебрејскиот бил зачуван низ вековите како пишан јазик за пишана комуникација на еврејската заедница во светот. Оваа пишана комуникација не се однесува само на литургијата, туку и за поезија, проза, трговија, секодневен контакт и договори. Така, Еверите од целиот свет и од различни земји имале заеднички јазик за комуникација и општење. Ова било слично со Христијаните од тој период, односно заеднички јазик на образованите Христијани и свештеници бил латинскиот.
Оживување
Хебрејскиот бил оживеан како книжевен јазик неколкупати во својата историја, а најзначајно е оживувањето како книжевен јазик за време на преродбата позната како хаскалах во средината на 19 век во Германија. Кон крајот на векот еврејскиот активист Елиезер Бен Јехуда, предводен од идеологијата на национална преродба (שיבת ציון, шиват цијон), денес позната како ционизам, започнал со оживување на хебрејскиот како современ говорен јазик. Како резултат на локалното движење кое тој го создал, но повеќе како последица на новите групи имигранти познати под името „Втор Алијах“, хебрејскиот ги заменил јазиците кои претходно ги зборувале тие луѓе. Тие јазици биле всушност еврејски дијалекти на јазиците на државата каде живееле, од кои денес познати се ладино, јидиш, јудео-арапски и бухориски.
Главниот резултат на книжевната работа на хебрејските интелектуалци во 19 век била лексичката модернизација на хебрејскиот. Нови зборови и изрази биле присвоени како неологизми од различниот корпус на хебрејски писанија, или преку позајмување од арапскиот (воглавно од страна на Елиезер Бен Јехуда), како и постари арамејски и латински зборови. Забележливо е и влијанието на европските јазици, особено од англискиот, рускиот, германскиот и францускиот. Современиот хебрејски станал службен јазик на британскиот мандат Палестина во 1921 година, покрај арапскиот и англискиот. По прогласувањето на независноста на Израел, новокодифицираниот хебрејски бил прогласен за службен јазик на државата. Денес, хебрејскиот го зборуваат 10 милиони луѓе и е главно средство за комуникација во државата.
Хебрејската книжевна форма во 19 век оживеала и станала говорна форма на јазикот и денес се нарекува со повеќе имиња, покрај основиот 'хебрејски јазик': современ израелски хебрејски, израелски хебрејски, новохебрејски, стандарден хебрејски или стандарден израелски хебрејски. Оваа стандардна форма изразува одлики на сефардскиот хебрејски од локалните ерусалимски традиции, но со присвојување на голем број неологизми. Книжевната и расказната употреба на хебрејскиот била оживеана на почетокот на движењето хаскалах. Првиот секуларен месечник на хебрејски, „Меасефим“ ('Собирач'), бил објавен во Калининград во 1783. Во средината на 19 век се зголемил бројот на списанија објавени на хебрејски јазик низ Европа. Исто така се зголемил и бројот на автори на хебрејски јазик, како што се на пример познатите Хајим Нахман Биалик и Шаул Черниховски.
Алпско скијање
Дисциплини на алпско скијање
Алпски натпреварувачки скијачки дисциплини се: слалом, велеслалом, супервелеслалом, спуст, алпска комбинација и паралелни натпревари. Неслужбено би можеле да се категоризираат како технички (слалом и велеслалом) и брзински (спуст и супервелеслалом) дисциплини.
Историја на хебрејскиот јазик
Оживување
Додека постоел пишаниот книжевен јазик, говорниот активен секојдневен хебрејски не постоел. Оживувањето на хебрејскиот како прв, мајчин, јазик на Евреите започнало во 19 век со подвизите на Елиезер Бен Јехуда. Тој се приклучил кон Ционизмот и во 1881 година се преселил во тогашната покраина Палестина, дел од Отоманското Царство. Мотивиран од идеите за обнова и отфрлување на животниот стил на дијаспората, Јехуда решил да постави алатки сè со цел книжевниот и свет јазик да го претвори во секојдневен јазик за комуникација. Сепак, неговиот стил следел норми кои биле заменети во Источна Европа со други граматички стилови. Неговите обиди да воспостави училишта и учебници полека земале замав и прифаќање од еврејската заедница. Како и да е, дури во периодот од 1904 до 1914 година, период познат како Втор Алијах, хебрејскиот го зазел вистинскиот моментум кога се појавиле поорганизирани организации на имигранти и ја разработувале идејата. Кога британскиот мандат Палестина го прифатила новиот основан хебрејски како службен јазик во регионот, тоа значително помогнало во етаблирањето на јазикот меѓу населението.
Голем број на Евреи на почетокот го сметале ова оживување како „грев“ сметајќи дека јаизкот на Тората не смее да се користи за секојдневни цели. Сепак, луѓето набрзо сфатиле дека Евреите во Израел имаат потреба од еден заеднички јазик, бидејќи Евреите доаѓале од различни земји од светот и зборувале на јазиците на државите од каде доаѓале. Набрзо бил основан Комитет за хебрејски јазик, кој по озновањето на Израел се преименувал во Академија на хебрејскиот јазик. Работата на Бен Јехуди била објавена во речник насловен како „Целосен речник на стар и современ хебрејски“. Така, од мртов јазик со ниту еден активен говорник, хебрејскиот станал мајчин јазик на околу 10 милиони Евреи во светот. Ова е единствен успешен и добро познат пример на јазично оживување во светот.
Алпско скијање
Дисциплини на алпско скијање
Најважни натпревари во алпско скијање се натпреварите на зимските олимпски игри. Секоја година врвните скијачи се натпреваруваат на натпреварите на Светскиот куп по патронат на Меѓународната скијачка федерација (ФИС), која организира и трки на пониско ниво. Исто така се одржуваат и светски првенства.
Познати алпски скијачи
Има голем број познати скијачки кои низ историјата доминирале во алпските натпревари. Тука се вбројуваат Ингемар Стенмарк, Алберто Томба, браќата Стив и Фил Мер, Марк Џирардели, Андреас Венцел, Петар Попангелов, Бојан Крижај, Рок Петрович, Борис Стрел и бројни други.
Дисанска Река
Дисанска Река — река во средишниот дел на Македонија која тече во Тиквешијата и претставува десна притока на Вардар.
Течение
Извира од еден силен и непресушен извор на висорамнината Витачево на надморска височина од 820 метри во долот веднаш непосредно јужно над самото Горни Дисан. Од нејзиниот силен извор е спроведена и водата за водоводот кој ги снабдува селата Горни, Долни Дисан и Вешје. Во горното течени тече кон север, а во средното течение тече спрeма североисток помеѓу ридовите Венец од десната и Орле од левата страна до селото Долни Дисан, а потоа свртува кон југоисток и во Вардар се влева на кота од 122 метри надморска височина, источно од селото Тремник.