cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Броеви во македонскиот јазик
Основни броеви
Десетките 20, 30, 40 и 60 се прават така што се додава наставката -есет (од старомакедонскиот -десет). За десетките 50, 70, 80 и 90 се додава целиот страромакедонски наставка -десет. Забележете дека кога се формира бројот 60 не изговараат и пишуваат последните две букви од бројот шест. Така имаме: шест > шеесет. Исто така кога се формира бројот 50 не се изговара последната буква од бројот пет. Ова е така поради полесниот изговор на зборот.
Броевите помеѓу десетките се формираат така што се става десетката на почетно место, потоа се става сврзникот „и“ и потоа се додава основниот број. Така имаме:
Стотките 100, 200, 300 се формираат така што се додава зборот сто на основниот збор со мала модификација поради подобар изговор. Стотките од 400 до 1000 се формираат така што се додава наставката -стотини на основниот број. Наставката -стотини дава заобиколна количина.
Илјадитите броеви се формираат така што се додава зборот илјади на основниот број. Броевите помеѓу илјадарките се формираат на ист начин како и десетките и стотките.
Криста Волф
Животопис
Криста Волф е родена на 18 март 1929 година, како Криста Иленфелд (Christa Ihlenfeld), во Ландсберг (денес во Полска), а живеела и работела во Берлин. Била омажена за Герхард Волф.
Творештво
За своите дела, Волф била повеќепати наградувана, а во 1980 година ја добила и познатата Бихнерова награда. Нејзини најважни дела се:
Броеви во македонскиот јазик
Основни броеви
Милионите се формираат на ист начин како и сите останати броеви. Броевите помеѓу милионите се формираат како и десетките и стотките.
Понатамошните броеви се милијардите што се формираат на ист начин како и претходните броеви.
Редни броеви
Редните броеви се формираат во зависност од родот на бројот, но најчесто се додаваат наставките: -ти, -та, -то. Исклучок на ова правило се редните броеви изведени од броевите еден, два и три. Ако основниот број завршува на буквата -т и се додаде наставката -ти/-та/-то, тогаш буквата т се дуплира. Кај некои редни броеви се кратат основните броеви за полесен изговор како на пример: седми и осми.
Мултипликативни броеви
Во овие броеви спаѓаат: двојно, тројно, четворно... Но исто така во оваа група на броеви се вметнуваат: еднаш, двапати, трипати итн.
Членување на броеви
Членувањето на броевите е на ист начин како и членувањето на секоја именка или придавка во македонскиот јазик. Броевите можат да се сретнат во машка, женска или средна членувана форма, во зависност од родот на бројот.
ОУ „Милто Гура“ - Стрелци
Основно училиште „Милто Гура“ (официјално: Основно општинско училиште „Милто Гура“ - Стрелци; скратено: ООУ „Милто Гура“) — централно основно училиште во селото Стрелци. Училиштето се наоѓа во горниот дел на селото Стрелци.
Денес, училиштето е именувано по албанскиот писател Милто Гура додека во минатото училиштето го носело името Маршал Тито.
Местоположба
Објектот на централниот објект на училиштето се наоѓа во горниот дел на селото Стрелци.
Историја
Централното училиште во Стрелци поседува објект од 1936 година, кој бил обновен во 2002 година со средства од швајцарската амбасада во Македонија, како и од самите жители на Стрелци и Гарани.
Настава
Во училиштето наставата се изведува на албански наставен јазик.
Подрачни училишта
Во составот на училиштето спаѓаат:
Riders on the Storm
„Riders on the Storm“ е песна на групата The Doors од нивниот шести албум од 1971 година, L.A. Woman. Го достигна 14-то место на табелата Билборд Хот 100 во САД, 22-то место на англиската сингл табела и седмо место во Холандија.
Кристијансхолм
Кристијансхолм (Christiansholm) — општина во округот Рендсбург-Екернферде, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Маркизат Салуцо
Маркизат Салуцо (италијански: Marchesato di Saluzzo; француски: Marquisat de Saluces) — историска италијанска држава која ги опфаќала француските и пиемонтските територии на Алпите. Маркгрофовијата Салуцо окупирала делови од италијанската провинција Кунео и градот Торино, а понекогаш и области сега под француска контрола; јадрото на нејзините поседи била областа помеѓу Стура ди Демонте, реката По и Алпите.
Договор за факторинг
Договорите за факторинг ги делиме по повеќето критериуми:
Спрема обемот на преземање на ризикот на наплата:
* Прав факторинг – преземање на целокупното побарување од страна на факторот со сите видови на ризици во врска со наплативоста на побарувањето кој е назастапен во меѓународното работење; * Квази факторинг – кога не се презема del credere[6] ризикот за наплата на побарувањето. Значи, кај неправниот факторинг, значи, отпаѓа една од неговите основни функции – del credere функцијата; * Факторинг платив по стасаноста на побарувањето. Се работи за договор за факторинг во кој недостасува неговата функција на финансирање. Факторот ги купува краткорочните побарувања од клиентот на денот на нивната стасаност. Не се дава никаков аванс за побарувањата како кај правниот договор за факторинг; * Факторинг со право на регрес и без право на регрес. Кај факторингот со регрес, факторот го задржува правото на регрес од својот клиент, ако не успее да го наплати долгот од должникот на својот клиент и овој вид на факторинг не се смета за прав факторинг.
Фудбалот во 1970 година
1970 година во фудбалот содржи некои значајни настани.
Папа Лав III
Лав III (лат. Leo PP. III; 750 - 12 јуни 816) — римски папа од 27 декември 795 до 12 јуни 816. Заштитуван од Карло Велики од неговите противници во Рим, Папата Лав III во 800 година ќе го круниса Карло Велики за римски цар.
Екатерина Чундева-Галиќ
Екатерина Чундева-Галиќ ( во —  ) — македонска позната професорка, еден од основачите на Електротехничкиот факултет во Скопје.
NGC 722
NGC 722 — спирална галаксија во соѕвездието Овен, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Телото е откриено на 2 декември 1861 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 722 е од видот Sbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 722 има привидни димензии од 1,7' х 0,5'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 54 м 46,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 20° 41' 54". Положбениот агол на објектот е во износ од 138°.
Национален совет на шведските жени
Националниот совет на шведските жени (шведски: „Svenska Kvinnors Nationalförbund“) е шведски огранок на Меѓународниот совет на жени.
Основаен е во 1896 година од Елен Фрис за да функционира како чадор организација за женските организации во Шведска и да ја претставува Шведска на меѓународните конгреси на МКС.
Список на места во Мекленбург-Западна Померанија
Ова е список на географски објекти во сојузната покраина Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Вараждин арена
Вараждин арена — повеќенаменска спортска и забавна арена која се наоѓа во Вараждин, Хрватска. Се користи главно за тимски ракомет и кошаркарски натпревари. Салата има сместивост од 5.400 луѓе.
Арената била официјално отворена на 6 декември 2008 година. [3]
Се користела како едно од местата за време на Светското првенство во ракомет во 2009 година. Во 2018 година во арената се одржиле неколку натпревари од Европското првенство во ракомет.
Космос-1459
Космос-1459 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Шведско здружение за реформи во облекувањето
Шведско здружение за реформи во облекувањето (шведски: Svenska drägtreformföreningen ) било шведско женско здружение, активно од 1886 до 1903 година Тоа било дел од реформата на викторијанскиот фустан и работело на реформирање на женскиот фустан кон поздрав и поудобен, вклучително и укинување на корсетот. Движењето привлекло големо внимание и постигнало одреден успех за време на неговото времетраење, како што е правењето корсетите да бидат немодерни меѓу ученичките.
Основа
Многу познати современи Швеѓанки биле членови на Svenska drägtreformföreningen. Меѓу членовите биле Ана Хиерта-Рециус и Елен Ки, која била нејзин прв, привремен претседавач по нејзиното основање, додека не се избрал постојан.
Активност
Општеството било активно во менувањето на јавното мислење кон поздрава облека за жените преку јавни предавања, написи и публикации. Добило широка поддршка од скандинавските лекари, а Курт Волис, Каролина Видерстром и Лоренц Дитрихсон напишале придружни написи кои го осудиле особено тесниот корсет на тантела како нездрав. Во 1889 година, кралицата Софија го поканила претседавачот на официјална публика и ја поканила да ги прикаже реформските фустани дизајнирани од Аугуста Лундин во палатата Улриксдал, а потоа му ја дала на општеството својата формална поддршка, која била објавена како голем успех.
Влијание
Додека во другите нордиски нации Данска, Финска и Норвешка не било воспоставено посебно општество за реформи во облекувањето, женското движење во овие земји било под влијание на шведското општество за реформа на облекувањето и исто така било активно во ова прашање.
Реформскиот фустан на друштвото бил произведен од Friends of Handicraft и од студиото на Аугуста Лундин, која ги облекле своите голфери во реформски фустан. Реформскиот фустан сам по себе никогаш не успеал да стане популарен, иако неколку радикални жени како Кала Курман, Соња Ковалевски, Алфхилд Агрел и Ана Боберг, го носеле реформскиот фустан во јавноста. Сепак, општеството постигнало одреден успех во однос на употребата на корсети кај девојчињата. Во 1890-тите, било објавено дека употребата на корсети во шведските училишта за девојки значително се намалила, бидејќи повеќе не се сметало дека е соодветно за ученичка да носи корсет.
Распуштање
Во 1890 година, здружението станало дел од Здружението Фредрика Бремер. Се сметало за природен чекор за шведските женски здруженија во тоа време да се организираат под ФБА, но тоа било подредено како посебен ентитет под ФБА и продолжило да функционира независно. Меѓутоа, по 1896 година, прогресивно поедноставната и поудобна мода, воведувањето на спортска облека за време на возење велосипед и намалувањето на тесните корсети со врвки ја намалиле активноста на општеството. Во 1903 година, тоа било распуштено.
1068
1068 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1068 година од новата ера, 68. од вториот милениум, 68. од XI век и деветта од 1060-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6576 и 6577 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5818 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4828 и 4829 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1821.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1068 година се протега во 3704 и 3705, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3764 и 3765 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1611. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 460 и 461 исламска година.
Стево Спасовски
Стево Спасовски (роден Стеван Спасов ;, - , )  — македонски глумец, член во Младинско-детскиот театар (1959-1962), во Драмата на МНТ (1962-1964), а од 1964 година до пензионирањето во Драмскиот театар во Скопје. Настапувал и во ТВ драми, во серии, на радиото и на филм. .
Животопис
Спасовски е роден во Скопје на 25 ноември 1940 година. Со професионална глумечка дејност почнал да се занимава од 1960 година, прво во Македонскиот народен театар, а потоа од 1964 година во Драмскиот театар во Скопје, сè до неговото пензионирање. Спасовски е добитник на наградите: „11 Октомври“ за улога во претставата “Косанчичев венец (1983), награда на ТИ „Војдан Чернодрински“, за улога во претставата „Тетовирани души во 1987 година, а истата година е прогласен и за глумец на годината. Во 1988 повторно е награден на ТИ „Војдан Чернодрински“ за улогата во претставата „Клаустрофобична комедија“, а како заокружување на неговата глумечка дејност во 1999 година Стево Спасовски е добитник на наградата „Климент Охридски“, додека во 2001 година ја добива наградата за животно дело на ТФ „Војдан Чернодрински“. Син на Спасовски е познатиот глумец Драган Спасов - Дац. Починал во Скопје на 30 март 2008 година.
Белмопан
Белмопан е главен град на Белиз и има околу 14.000 жители.
Се наоѓа на надморска висина од 76 метри. Бил изграден источно од истоимената река, 80 километри од брегот на Карипското Море, каде се наоѓа поранешниот главен град на Белиз - Белиз. Градот Белиз бил седиште на државата Белиз сè до неговото уништување од ураган во 1961 година. Владата се преселила во Белмопан во 1970. Зградата на народното собрание е дизајнирана така што претставува преткокумбовски мајански храм. Белмопан е еден од најмалите главни градови во светот.
Вавилонска кула
Вавилонска/Бабилонска кула  — претставува мит кој објаснува зошто луѓето во светот зборуваат различни јазици. Кулата исто така е поврзана и со изградбата на градот Вавилон, каде се наоѓала кулата.
Кулата според Библијата
Според Библијата по Потопот, човечкото општество го претставувало еден народ, кој говорел на еден јазик. Од исток народот се насочил кон земјата Шинар (на долниот тек на Тигар и Еуфрат), и го изградиле градот (Вавилон) и една висока кула до небото „за да си создадаат свое име“. Градбата на кулата била прекратена од страна на Бог, кој го „помешал“ јазикот на народот, поради кое тие престанале да се разбираат еден помеѓу друг. Народот на Вавилон не можел да продолжи со изградбата на кулата бидејќи се распрснале по целата земја што дотогаш ја познавале. Така историјата за Вавилонската кула ја објаснува појавата на различните јазици по Потопот.
Овие податоци датираат околу 2 000 години п.н.е.. Самата градба има многубројни митолошки паралели.
Кулата според јудаизмот
Самата градба на Вавилонската кула е поврзано со негативниот однос на евреите кон Вавилон како и тогашното гледиште на населението на Вавилон за што е можно повеќе доближување до Бог. Градот во текот на столетијата бил политички и воен противник на јудаизмот. Во Библијата, Вавилон станал симбол на гревот.
Занимливости
Зградата на Европскиот парламент е поврзана со формата на неизградената вавилонска кула. Многу христијани овој факт го гледаат кон стремежот на Европејците кон бунт со Бога. ЕУ исто така многу често се поврзува со Вавилонската кула поради постоењето на многу службени јазици (23 од 1 јануари 2007), со кое дополнително се создаваат проблеми во комуникацијата.
Саат-џамија (Гостивар)
Саат-џамија (или Ебу Бекир-пашина џамија) — стара османлиска џамија во средиштето на градот Гостивар. Му припаѓа на Гостиварското муфтиство на ИВЗ и претставува главниот муслимански храм во градот.
Историја
Џамијата е изградена од Ебу Бекир-паша во 1676 година, кој бил син на првиот бег на Гостивар - Кара Мустафа паша Кеманкеш, Голем везир на Османлиското Царство од 1638 до 1644 година. Ебу Бекир ја изградил џамијата близу Бег Маалото. Џамијата на Ебу Бекир, односно првичната градба, била срушена и потоа била обновена од неговиот стрико Исмаил-ага, кој воедно ја изградил и Саат-кулата до неа, по која џамијата го добила нејзиното народно име. Според вакафнамето од 1688 година, до џамијата била изградена и медреса — првото училиште во Гостивар. Била изградена и библиотека која денес не постои.
Во 1920 година го имала првото реновирање, а во 1944 година џамијата по втор пат претрпела реконструкции. Во 1994 година бил изграден нов голем храм со едно минаре и две шерефиња.
Архитектура
Саат-џамијата како архитектонска градба и припаѓа на класичните облици на градење. Џамијата е покриена со поцинкуван лим, има правоаголна основа и минарето кое излегува од југозападниот ѕид во многуаголен облик. Планиметријата и нејзината композициската шема се состои од сала за молитви, трем (хајат) и минаре.
Трем
Тремот, наречен и хајат, од Саат-џамијата ја опфаќа нејзината северозападна страна. Неговата внатрешност служи (во случај на потреба, кога во салата нема место или се стигнува со доцнење) за молитви, и за клањање на намазот. Подот од хајатот како секогаш е на повисоко ниво од подот на салата за молитви и теренот покрај џамијата. Од овој дел се влегува директно во салата за молитви.
Молитвена сала
Салата за молитви е покриена со купола. Оваа сала има планиметрија од правоаголник и има влез од варата која се наоѓа на северозападната фасада. Салата за молитви добива светло од прозорците поставени со поглед кон четирите конструктивни ѕида од џамијата кои се во правоаголен облик завршен со полукруг.
Минаре
Минарето зафаќа место десно од салата за молитви кај што излегува од југозападниот ѕид. Со минарето се комуницира преку мала врата која се наоѓа во салата за молитви. Основата на минарето е правоаголна и продолжува нагоре во многуаголен облик и завршува во пирамидален поцинкуван облик.
Махвил
Махвилот е целосно направен од бетон. Тој стои на столбовите кои се профилирани од мермер. Махвил како конструктивно архитектонски и функционален дел, ја збогатува и ја крши монотонијата на волуменот на салата за молитви. Галеријата зафаќа место во северозападната и источната страна над влезот во салата за молитви, на цела нејзина должина. Во махвилот се стигнува преку скалило и се наоѓаат во источниот и западниот дел. Особеност на Саат-џамијата е дека таа нема украсни елементи на ѕидовите. Подот од џамијата цел е простран со килим, кој е дизајниран во облик на правоаголник така што секој верник има свое катче за молење и клањање на намазот.
Михраб
Михработ се наоѓа помеѓу југоисточниот ѕид и традиционално е свртен кон Мека. Овој елемент е длабнат во ѕид (ницхе), со горниот дел во облик на полуконус збогатен со сталактички украси резбани во б-релјеф, други украсни поединости кај михработ има и во двата странични столба, каде на горниот и долниот дел од столбовите (кафеава боја) украсени се со релјефна капитела, целосно изработени од мермер.
Минбер
Минберот од Саат-џамијата стои на десниот дел од источниот ѕид, целиот како елемент е составен од бел мермер. Пармаците се украсени со геометриски облици направени во облик на деветоаголник кои се преплетуваат една со друга и создаваат шестокрака ѕвезда која неколку пати се повторува во правиленгеометриски облик. Страничните плочи од минберот се разубавени со плиток релјеф со неправилни облици. Овој е користи за верски проповеди, од каде што во петоците и во првите два дена од двата Бајрама, имамот држи посебни предавања.
Ќурсија
Ќурсијата е елемент изработен од мермер, има исти украсни детали како кај минберот и михработ. Горниот дел има празен петаголен облик залепен за ѕид, од левата страна е отворен и служи како влез за верскиот предавач. Во долниот дел има релјефни дела во кои се изразуваат геометриските облици направени во облик на деветоаголник со сталактички градирани детали и со бордура во кафеава боја. Ќурсијата стои над мермерен шестаголен столб, каде што нејзиниот долен дел е поширок, е разубавен со релјефни бордури од мермер.
Завој (медицина)
Во колоквијалниот американско-англиски, зборот „завој“ често се користи со значење на преврска која се става директно на раната, додека завојот само технички се користи за да ја држи преврската и не се става директно на раната.
Газа завој
Газа завојот е во списокот на фармакопејата на САД како вид во кој може да се најде хироскопна газа. Тој се прави од хидроскопна газа тип 1 во различна должина и ширина. Највообичаениот вид на завој е газа завојот кој претставува обичен проткаен појас од материјал или проткаен појас од материјал со телфа хидроскопна бариера со која се спречува лепењето за раната и кој, исто така, може да биде со различна должина и ширина. Газа завојот може да се користи скоро секаде, па и за да ја држи преврската на место.
Компресивен завој
Терминот „компресивен завој“ опфаќа голем број на завои со различни начини на употреба.
Компресивни завои со мала еластичност се користат за екстремитети (обично за лечење на лимфедем или венски улкус). Овој вид на завој, откако ќе се стави, може да се намали околу екстремитетот и затоа не создава притисок при мирување. Ваквиот притисок се нарекува притисок при мирување и се смета за безбеден и удобен при долготрајно лекување. Наспроти тоа, стабилноста на завојот создава голема отпорност на растегање при притисок од контракција на внатрешен мускул и движење на зглобовите. Оваа сила се нарекува работен притисок.
Компресивни завои со голема еластичност имаат својства многу да се растегнат односно нивната моќ за голема компресија лесно може да се прилагоди. Сепак, тие имаат и голем притисок при мирување и мора да се отстрануваат навечер или ако пациентот мирува.
Триаголен завој
Познат и како марама завој, триаголниот завој е парче ткаенина во вид на правоаголен триаголник. Честопати доаѓа во комбинација со безопасни игли кои го држат на место. Може да се користи целосно како завој без да се одвитка, превиткан како обичен завој, или за специјални места, како на пример, на главата. Предност на овој вид завој е тоа што може да биде импровизиран и да се направи од парчиња материјал или од парче од маица. Извидниците го направија овој завој популарен со тоа што го користеа во нивните часови по прва помош. Тие носат марама завој во вид на марамче задно со нивната униформа. Кога се користи за да се направи завој за фрактури на хумерусот или подлактицата, најдобро е да се врзе средната точка. Треба да се опфати под лактот за да се обезбеди и ограничи понатамошното движење на раката. Потоа, се зема еден од подолгите краеви на триаголниот завој и се подвиткува под раката. Тогаш се повлекува над повреденото рамо и зад вратот. Другиот долг крај треба да е поставен над спротивното рамо и да се врзе со другиот крај на страничниот дел од вратот (а не на задниот дел од вратот поради притисокот кој му се наметнува). Треба да се обезбеди дека завојот ја покрива раката од лактот до или малку над дланката. За да бидете љубезни, можете да ставите нешто во дланката на лицето за раката да биде во функционална позиција.
Граметал
Граметал (Grammetal) — општинска заедница во округот Вајмар, во Тирингија, Германија. Седиштето на општинската заедница е во Исерода.
Општинската заедница Граметал се состои од следниве општини:
Светиврачка Бистрица
Светиврачка Бистрица (Санданска Бистрица или само Бистрица; Санданска Бистрица, порано: Светиврачка Бистрица) — река во Светиврачко, Пиринска Македонија, лева притока на Струма. Долга е 33 км. Се одвонува од делови на југозападните падини на Пирин.
Реката извира од југоисточниот агол на Тевното Езеро (на 2.512 м.н.в.), сместено во циркот Белемето во Северен Пирин. Потоа минува низ уште четири од Малокаменичките Езера под името Мозговица, па се насочва кон запад. Откако ќе ја прими полноводната притока Башлиица (од десно), Светиврачка Бистрица свртува на југозапад и тече во длабока и оскудно пошумена долина. По месноста Тремошница, каде се влеваат притоките Расланковица и Арнаутдере (Тремошница), веќе се нарекува Светиврачка Бистрица. Кај градот Свети Врач (Сандански) излегува од планината и навлегува во Светиврачко-петричката Котлина, образувајќи голем наносен конус. Се влева во левиот брег на Струма, на 104 м.н.в. во индустриското подрачје на Свети Врач.
Главни притоки: → лева, ← десна
Реката претежно се напојува од стопен снег и дождови; најполноводна е во мај, а најслабоводна во септември. Средниот годишен истек кај селото Лиљаново изнесува, а во устието —.
По течението на реката во Општина Свети Врач има 3 населени места, од кои 1 град и 2 села: Лиљаново, Стожа, Сандански, како и одморалишните места Попина Лака и Тремошница.
Голем дел од водите на реката се зафатени од централите „Попина Лака“, „Лиљаново“ и „Сандански 1“ за производство на електрична енергија. Во најголното течение водите се користат за наводнување.
Во горното течение на реката се наоѓа Попинолачкиот Водопад — еден од петте големи водопади на планината Пирин.
Фудбалот во 1968 година
1968 година во фудбалот содржи некои значајни настани.
Борна Ќориќ
Борна Ќориќ (роден на 14 ноември 1996 г.) е хрватски професионален тенисер. Негово највисоко место на АТП листата е 12. место кое го постигнал на 5 ноември 2018 година. Ќориќ моментално е најмладиот играч во најдобрите 14 на АТП листата.
Јуниор
Во септември 2013, Ќориќ победил на јуниорскиот турнир од Отвореното првенство на САД, забележувајќи победа над Танасиј Кокинакис во три сета. Со овој резултат, тој се искачил на 1. место на светската јуниорска ранг листа. Тој исто така освоил 5 фјучерс турнири.
Јуниорски Гренд Слем резултати:
Отворено првенство на Франција: Полуфинале (2013)
Вимблдон: Четвртфинале (2013)
Отворено првенство на САД: Победник (2013)
2013
Во 2013, Ќориќ бил избран во хрватскиот Дејвис куп тим за плеј-оф натпреварот за влез во Светската лига против Обединетото Кралство. Тој му се спротивставил на светскиот бр. 3, Енди Мари но загубил во три сета.
2014
Во април, Ќориќ го победил 21. играч во светот Јежи Јанович на првиот ден од Дејвис куп двобојот меѓу Хрватска и Полска. Во мај, тој стигнал до полуфинале на челинџер турнир во Кина, со што го подобрил својот ранг.
Во јули, во првото коло на Отвореното првенство на Хрватска каде играл со вајлд-карта, Ќориќ постигнал нова значајна победа, победувајќи го седмиот носител, светскиот бр. 46 Едуард Роже-Васлен во два сета. Тој го победил квалификанатот Орасио Зебаљос во второто коло и за првпат се пласирал во АТП четвртфинале. Таму, тој се соочил со вториот носител Фабио Фоњини и загубил во три сета. По овој одличен резултат, Ќориќ за првпат влегол во најдобрите 200 на АТП листата, на 194. место.
Во август, Ќориќ се квалификувал за главниот ждреб на Отвореното првенство на САД и за првпат во кариерата бил дел од главен ждреб на Гренд слем турнир. Тој во првото коло го изненадил 29. носител Лукаш Росол во три сета, но во второто коло загубил од Виктор Естреља Бургос.
Интелектуална сопственост
Интелектуална сопственост — израз кој вклучува повеќе различни типови на умствена активност за кои се признаваат посебни права и за коишто постојат посебни различни законски рамки. Иако овие права не се права на сопственост, сепак зборот сопственост се користи поради некои сличности. Сопствениците во оваа смисла добиваат ексклузивни права на различни нематеријални добра како што се музиката, литературата, пронајдоците и др. Законите во Република Македонија од оваа област ги вклучуваат законот за индустриска сопственост, законот за авторско право и сродните права, а во други јурисдикции постојат и други закони.
Борна Ќориќ
2014
Тој добил вајлд-карта за турнирот во Базел, и во првото коло забележал победа над светскиот бр. 13, Ернест Гулбис во два сета. Во второто коло тој бил подобар од Андреј Голубев, а потоа во четвртфиналето ја забележал најголемата победа во неговата кариера, победувајќи го светскиот бр. 3, Рафаел Надал. Со пласманот во полуфиналето, Ќориќ за првпат влегол во најдобрите 100 на АТП листата (на 93. место), и станал најмладиот играч кој го сторил тоа по Надал во 2003 година. Во полуфиналето, тој загубил од Давид Гофан во три сета.
Интелектуална сопственост
Концепт на интелектуална сопственост
Творбите на човечкиот ум, односно интелект, се објект (предмет) на заштита на интелектуална сопственост. Интелектуалната сопственост, гледано најсеопфатно, ги претставува правата кои произлегуваат од интелектуалните активности во индустријата, науката, литературата и уметноста. Истовремено, може да се каже дека интелектуалната сопственост се однесува на информација или на делови од информација кои се инкорпорираат во одредени предмети, во исто време во неограничен број копии на разни места во светот.
Борна Ќориќ
2014
Во ноември, Ќориќ ја добил наградата АТП најдобар нов играч.
Интелектуална сопственост
Концепт на интелектуална сопственост
Во расветлувањето на проблематиката на интелектуална сопственост потребно е да се објасни поимот на сопственоста. Теоретичарите сметаат дека најважната особина на сопственоста се состои во тоа што сопственикот во основа може да ја употребува, односно да ја искористува сопственоста, неограничено во согласност со својата волја и потреби и дека никој не може злонамерно да ја употребува неговата/нејзината сопственост. Се разбира, постојат законски ограничувања на употребата, односно искористувањето на правото на сопственост.
Борна Ќориќ
2015
Ќориќ ја започнал сезоната на турнирот во Ченај, победувајќи го Робин Хасе пред да загуби од подоцнежниот победник Станислас Вавринка. На Отвореното првенство на Австралија, за првпат директно во главен ждреб, тој загубил во првото коло од Жереми Шарди во четири сета.
Интелектуална сопственост
Концепт на интелектуална сопственост
Најопшто, сопственоста би можела да се категоризира во три групи сопственост, притоа земајќи го предвид обектот на сопственоста:
Борна Ќориќ
2015
Во февруари, по поразите од Сергеј Стаховски и Жил Симон во првото коло во Загреб и второто коло во Марсеј редоследно, Ќориќ стигнал до своето второ АТП 500 полуфинале во кариерата на турнирот во Дубаи, победувајќи го светскиот бр. 3, Енди Мари во два сета во четвртфиналето. Тој заиграл во главниот ждреб на турнирот како среќен губитник, откако претходно загубил во последното квалификациско коло. Во полуфиналето, тој бил поразен од светскиот бр. 2, Роџер Федерер, во два сета.
Интелектуална сопственост
Концепт на интелектуална сопственост
Конвенцијата за основање на Светската организација за интелектуална сопственост од 14 јули 1967 година, утврдува дека интелектуалната сопственост ги опфаќа правата што се однесуваат на: литературните, уметничките и научните дела; изведбите на уметниците-изведувачи, фонограмите и радио-телевизиските станици; пронајдоците од сите полиња на човековата активност; научните откритија; индустриски дизајн; трговски и услужни марки, комерцијални имиња и ознаки; заштита против нелојална конкуренција, како и сите други права поврзани со интелектуалната сопственост во индустриската, научната, книжевната и уметничката област.
Борна Ќориќ
2015
На Мастерсот во Индијан Велс, Ќориќ успешно ги минал квалификациите, но загубил во второто коло од Бернард Томиќ, откако во првото коло бил подобар од Андреас Хајдер-Маурер. До своето второ полуфинале во годината, Ќориќ стигнал на турнирот во Ница. Во полуфиналето тој загубил од Леонардо Мајер.
Интелектуална сопственост
Концепт на интелектуална сопственост
Интелектуалната сопственост, вообичаено, се дели на две големи групи, и тоа:
Борна Ќориќ
2015
Ќориќ за првпат заиграл на Отвореното првенство на Франција, и во првото коло бил подобар од Сем Квери во четири сета. Во второто коло, тој направил изненадување, победувајќи го светскиот. бр. 19, специјалистот за земјена подлога, Томи Робредо во пет сета. Во третото коло тој бил поразен од Џек Сок. На Вимблдон, Ќориќ во првото коло во пет сета забележал победа над Сергеј Стаховски, но во второто коло во пет сета загубил од Андреас Сепи.
Интелектуална сопственост
Критики на терминот
Ричард Столмен бјаснува дека иако терминот интелектуална сопственост е во широка употреба, тој треба да биде отфрлен во целост, бидејќи „систематски ги искривува и збунува овие прашања и истиот е промовиран токму од оние што имаат корист од оваа забуна“. Тој тврди дека терминот „функционира како чадор за да собере заедно различни закони што имаат одвоено потекло, различно се развиле, покриваат различни активности, имаат различни правила и покреваат различни прашања за јавното закондавство“ и дека тоа создава „пристрасност“ со тоа што ги споредува овие монополи со сопственоста на ограничените физички предмети, со што ги изедначува со „правата на сопственост“ Сталман се залага за насловување на авторските права, патентите и трговски марки во еднина и предупредува против собирање на различни закони во колективен термин.
Борна Ќориќ
2015
Тој го повторил резултатот од минатата сезона на Отвореното првенство на Хрватска во Умаг, повторно стигнувајќи до четвртфиналето, во кое овојпат бил поразен од Роберто Баутиста Ахут.
Елсдорф-Вестермилен
Елсдорф-Вестермилен (Elsdorf-Westermühlen) — општина во округот Рендсбург-Екернферде, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Борна Ќориќ
2015
На Отвореното првенство на САД, тој бил поразен во првото коло од осмиот носител, Рафаел Надал во четири сета. Веднаш потоа, тој ја освоил втората челинџер титула во кариерата, во Баранкиља, Колумбија, победувајќи го Рожериу Дутра Силва во финалето.
Ѕвездена атмосфера
Ѕвездена атмосфера  — надворешната област од зафатнината на една ѕвезда, која се наоѓа над ѕвезденото јадро, зрачната зона и конективната зона. Таа е поделена на неколку области со различни одлики:
За време на целосно затемнување на Сонцето фотосферата на Сонцето е прикриена, покажувајќи ги останатите слоеви на атмосферата. За време на затемнувањето на Сонцето, хромосферата изгледа како тенок розовкаст лак, и короната може да се набљудува како праменест ореол. Истата појава при затемнувањето кај двојните ѕвезди може да ја направи видлива хромосферата на џиновските ѕвезди.
Интелектуална сопственост
Право на индустриска сопственост
Правото на индустриска сопственост е релативно нова правна дисциплина. Таа се развива со донесување на првите национални закони и со меѓународните конвенции- кои ја регулираат заштитата на индустриската сопственост на меѓународно рамниште, надвор од границите на една земја. Терминот индустриска сопственост потекнува од француското право, така што коренот на овој термин е содржан во текстот на првиот патентен закон во Европа, Францускиот закон за патенти од 1791 година. Поимот „право на индустриска сопственост“ или „индустриско право“ има повеќе значења: право на индустриска сопственост во објективна смисла; во субјективна смисла; како правна наука и како правна практика.
Фудбалот во 1967 година
1967 година во фудбалот содржи некои значајни настани.
Интелектуална сопственост
Право на индустриска сопственост
Во објективна смисла правото на индустриска сопственост може да се дефинира како збир на правни правила коишто ги нормираат правните односи во поглед на интелектуалните творби на полето на индустријата. Правото на индустриска сопственост во субјективна смисла може да се дефинира како право на творецот на конкретна индустриска творба, на полето на индустријата, во однос на неговата творба признато со објективното право. Содржината на правото на индустриска сопственост во субјективна смисла зависи од правните правила на право на индустриска сопственост во објективна смисла.
Видови права на индустриска сопственост
Модерната доктрина и практика, под индустриска сопственост подразбираат збир на права утврдени со членот 1 од Париската конвенција за заштита на индустриска сопственост. Предмет на заштита, според Хашката ревизиона конференција од 1925 година, се патентите, корисните модели, индустрискиот дизајн, фабричките и трговските марки, услужните трговски марки, трговското име, ознаката на географското потекло и сузбивањето на нелојалната конкуренција. Истовремено, поимот индустриска сопственост се подразбира во најшироко значење, па не се применува само на индустријата и трговијата во буквална смисла на зборот.
Во поново време, во индустриската сопственост се инкорпорораат и know-how, т.е. знаењето и искуство кое не е заштитено со исклучително право, бидејќи имателот на тоа знаење и искуство располага со него само додека не го отстапи на другите. Во најширока смисла know-how се однесува не само на техничкото знаење и искуство, туку и на знаењето и искуството од комерцијален, организационен, фискален и сличен карактер кое може да се примени во стопанското работење.
Со донесувањето и стапувањето во сила на Договорот за трговските аспекти на правата од интелектуална сопственост (ТРИПС), како права од индустриска сопственост се почесто се сметаат и трговската тајна (неоткриените информации) и топографијата на интегралните кола. Последниве неколку години се прават обиди во корпусот права од индустриска сопственост да се инкорпорира и името на доменот (domain name).
Карактеристично за сите овие права од индустриска сопственост е што тие можат да се групираат во две групи. Во првата група спаѓаат оние кои се правно заштитени, односно се регистрираат, и тоа: патент, корисен модел, индустриски дизајн, трговска марка, ознака на потеклото на производ и географска ознака, топографија на интегрално коло и домен име. Во втората група спаѓаат оние кои не се регистрираат, и тоа: трговска (деловна) тајна, односно неоткриена информација и know-how. Овие се штитат само преку правилата за заштита од дејства на нелојална конкуренција.
Авторско право
Терминот авторско право потекнува од латинскиот збор auctor, што во класичниот латински јазик значел создавач, множител, творец, основач, втемелувач, зачетник и др. Авторското право се однесува на уметничките творби, односно на делата кои, по правило, се оригинални интелектуални творби во литературата, науката и уметноста. Всушност, сите национални закони за авторско право обезбедуваат заштита на: литературни творби; музички творби; уметнички творби; карти и технички цртежи; фотографски дела; кинематографски дела и компјутерски програми. Како, сродни права се сметаат правата на уметниците-изведувачи над своите изведби и правата на фонограмските, филмските и сценските продуценти, на РТВ организациитеи на издавачите на нивните фонограми, видеограми, сценски дела, емисии или изданија и сл.
Видови на авторски дела
Тргнувајќи од категоризацијата на авторски дела од член 2 став 1 од Бернската конвенција, македонскиот законодавец во член 3 став 2 од Законот за авторско право и сродни права направил соодветна категоризација на авторските дела. Притоа, како авторски дела, законот ги смета особено:
Сродни права на авторското право
Сродните права на авторското право се појавиле на крајот од 19 век, како резултат на новите пронајдоци (фонограф, грамофон, кинематографски апарат). Овој тренд продолжил и кон крајот на XX век, како резултат на развојот на дигиталната технологија и Интернет. Тие влијаат на појавата и признавањето на нови права кои се сродни на правото на авторот (правото на уметниците-изведувачи, правото на производителите на фонограми и правото на РТВ организациите). Секое од наведените сродни права има свој посебен предмет на заштита кој е сврзан, главно, со авторското дело. Сродните права се разликуваат од авторското право особено во поглед на носителот, предметот и траењето на правото.
Индустриската сопственост во Македонија
Во 2016 година, во Македонија биле пријавени вкупно 1003 патенти, од кои 24 домашни и 979 странски. Истата година, бројот на пријавените индустриски дизајни изнесувал 325 (22 домашни и 303 странски), додека бројот на пријавените трговски марки изнесувал 5 569 (782 домашни и 4 787 странски). Една година подоцна биле пријавени 943 патенти (33 домашни и 910 странски), 288 индустриски дизајни (35 домашни и 253 странски) и 5 319 трговски марки (780 домашни и  4 539 странски). Во 2019 година бројот на пријавените патенти во Македонија изнесувал 1099 (49 домашни и 1 050 странски), бројот на индустриските дизајни изнесувал 279 (34 домашни и 245 странски), а бројот на трговските марки изнесувал 4 439 (870 домашни и  3569 странски). Набљудувано од земји, во вкупниот број на пријавените патенти во Македонија во 2019 година, 342 поднесители на патенти биле од САД (31,1%), 130 од Германија (11,8%), 69 од Британија (6,3%) и 57 од Швајцарија (5,2%). Во пријавите на индустрискиот дизајн, 76 биле од Швајцарија (27,8%), 37 од Германија (13,6%) и 30 од Франција (11%), додека учеството на македонските пријави изнесувало 12,18%.
Препознавање на говор
Во компјутерските науки, препознавањето на говор (ПГ) е превод на изговорените зборови во текстот. Тоа е исто така познат како "автоматско препознавање на говор", "АПГ", "Компјутер за препознавање на говор", "говор на текстот", или само "STT". Некои ПГ (Препознавање на говор) системи користат "обука", каде што поединецот звучник чита делови од текстот во ПГ системот. Овие системи го анализираат конкретниот глас на лицето и го користат за фино нагодување на признавање на говорот на тоа лице, што резултира во попрецизна транскрипција. Системи кои не го користат за обука се нарекуваат "звучни независни" системи. Системи кои користат обука се нарекува "звучни зависни" системи.
Апликациите за препознавање на говор вклучуваат гласовен кориснички интерфејси како што е гласовно бирање (на пример, "Повик за дома"), насочување (на пример, "Би сакал да се направи колективен повик"), domotic - апарат за контрола, пребарување (на пример,да се најде поткаст каде одредени зборови беа изречени), едноставно внесување на податоците (на пример, со внесување на бројот на кредитната картичка), подготовка на структурирани документи (на пример, извештај за радиологија ), говор во обработка на текст (на пример, зборвен процесор или e-mail), и во авио-транспортот (обично се нарекува директен гласовен влез).
Терминот за препознавање на глас  се однесува на наоѓање на идентитетот на "кој" се обраќа, од она што тие го кажуваат.Со препознавање на говорникот може да се поедностави работата на преведување говор во системи кои се обучени за гласови одредено лице или тие може да се користат да се идентификува или провери идентитетот на говорникот, како дел од безбедносните процеси.
Здравство
Во здравството, препознавање на говор може да се спроведе во front-end или back-end на процесот на медицинската документација. Front-end препознавањето на говор е кога давателот на услуги диктира во машината за препознавање на говор, препознати зборови се прикажани како тие се изговараат, а диктаторот е одговорен за уредување и одјавување на документот. Back-end или одложено препознавање на говор е кога давателот на услуги диктира во дигитален диктафонски систем, гласот се пренесува преку машина за препознавање на говор и препознатиот draft-документ се пренесува заедно со оригиналниот глас до уредникот, каде што на предлог се изменети и пријавите. Одложеното препознавање на говор, во моментов најмногу се користи во индустријата.
Многу (ЕМС) апликации можат да бидат поефикасни и можат да се извршат многу полесно кога се распоредени во врска со машината за препознавање на говор. Пребарувања, прашања и пополнување на форми, сите можат побрзо да се изврши од страна на глас отколку со користење на тастатура.
Едно од главните прашања во врска со употребата на препознавање на говор во здравството е дека американскиот Обновен и реинвестиран акт од 2009 година (ARRA) предвидува значителна финансиска корист за лекарите кои ги користат на ЕМЗ според стандарди за "Значајни употреба". Овие стандарди бараат значителен износ на податоци кои се одржуваат од страна на EMR (сега почесто се нарекува електронски здравствени картони или EHR. За жал, во многу случаи, употребата на препознавање на говор во рамките на една EHR нема да доведе до податоци кои се одржуваат во рамките на една основа на податоци, туку да наративниот текст. Поради оваа причина, значителни ресурси се потрошени за да се овозможи употреба на front-end СР, а фаќањето на податоци во рамките на EHR.
Високо перформансни борбени авиони
Значителни напори биле посветени во последната деценија на тест и евалуација на препознавање на говор во борбени авиони. Особена белешка е програмата на САД во препознавање на говор за Напредно борец Интеграција на технологија (AFTI) / F-16 авиони (Ф-16 Vista), како и програма во Франција за инсталирање на системи за препознавање на говор на Мираж авиони, а исто така и програми во Велика Британија кои се занимаваат со различни авионски платформи. Во овие програми, препознавачот на говор работеше успешно во борбени авиони, со вклучени апликации: поставување на радио честоти, командување на автопилот системот, поставување управувачка-точка со координати, оружје порака параметри и дисплеи за контролирање на летот.
Работењето со шведските пилотикои кои летаат во JAS-39 Грипен пилотската кабина, Енглунд (2004) најде препознавање на влошување со зголемување на Г-товари. Исто така, беше заклучено дека адаптацијата на голема мера ги подобрува резултатите во сите случаи и воведување на модели за дишење беше прикажанo за да се подобри препознавањето на резултати.Спротивно на она што може да се очекува,дека нема ефекти на лош англиски јазик на говорниците.Беше евидентирано дека спонтаниот говор предизвика проблеми за препознавачот, како што може да се очекува.Ограничен речник, и над сè, соодветна синтакса, со што може да се очекува значително да се подобри точноста на препознавање.
На Eurofighter Тајфунот моментално во сервис со Велика Британија РАФ вработува на говорникот зависни од системот, односно го бара секој пилот да се создаде дефиниција. Системот не се користи за било кои безбедносни, критични или оружје критични задачи, како што оружје ослободување или намалување на подвозјето, но се користат за широк спектар на други пилотската кабина функции. Гласовни команди се потврдени од визуелни и / или слушни фидбек. На системот се гледа како еден од главните дизајн функција во намалувањето на обемот на работа пилот, па дури и им овозможува на пилотот да му ја додели цели кон себе со две едноставни гласовни команди или на било кој од неговите wingmen со само пет команди.
Звучните независни системи исто така почнале да се развиваат и да се тестираат за “F35 Молња II (JSF)” и “Alenia Aermacchi М-346 Master lead-in fighter trainer”. Овие системи произведуваат зборовна точност во износ поголема од 98%.