cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Руд ван Нистелрој
Кариерата ја започна во тимот на Ден Бош, каде што помина 4 години, и постигна 17 голови, за да биде продаден во Херенвен каде што се задржал само една година при што забележал 31 настап и постигнал 13 гола. Во летото 1998 година, тој се преслил во тимот на ПСВ Ајндховен, каде што одиграл одлични две сезони и постигна 62 гола на 67 натпревари. Добрите игри во ПСВ Ајндховен беа забележани од Манчестер Јунајтед, каде што во 2000 година бил продаден за 19 милони фунти, но поради повреда тој го засилил Манчестер Јунајтед наредната 2001 година. Во Манчестер Јунајтед под водство на Сер Алекс Фергусон, освоил една шампионскa титула во Премиер лигата во сезоната 2002/2003, еден ФА куп во сезоната 2003/2004, еден Лига куп во 2005/2006 година и Комјунити Шилд сезоната 2003. Во сезозната 2002/2003 тој ја освоил златната копачка на Премиер лигата, како и најдобар играч во лигата.
Во 2006 година тој преминал во Реал Мадрид, и потпишал три годишен договор вреден 14 милони евра. Шпанската Ла Лига ја освоил две години по ред, во сезоните 2006/2007 и 2007/2008 по водство на Фабио Капело и Бернд Шустер. Во 2008 година го освоил и шпанскиот куп. Во Лигата на шампионите три години по ред бил најдобар стрелец, во сезоните 2001/2002, 2002/2003 и 2003/2004 година.
На 14 мај 2012 тој објави дека се повлекува од фудбалот на возраст од 35 години.
Сатурн (планета)
Внатрешноста на Сатурн е составена од јадро железо–никел и каменитите (силициумови и кислородни) соединенија. Ова јадро е опкружено со длабок слој на метален водород, среден слој на течен водород и течен хелиум, и надворешен слој од гас. Сатурн има бледо жолта боја која се должи на присуствоито на кристали на амонијак. Електричната струја која се создава во рамките на слојот од метален водород овозможува да се создаде Сатурновото магнетно поле, кое е послабо од Земјиното, но има магнетен момент 580 пати поголем од оној на Земјата поради поголемата зафатнина на планетата. Сатурновото магнетно поле е со сила со јачина од една дваесеттина од онаа на  Јупитер. Надворешната атмосфера е обично еднобојна и со слаб контраст, но можно е да се забележат и некои подолговечни појави. Ветриштата на Сатурн може да достигнат брзина и од 1800 км/ч или 500 m/s, поголема отколку на Јупитер, но не толку голема како на Нептун.
Планетарно најпозната одлика на Сатурн се неговите истакнати планетарни прстени кои се составени воглавно од мраз, со помала количество на карпести честички и прашина. Познати се околу 62 месечини во орбитата околу Сатурн, од кои 53 се официјално именувани. Ова не ги вклучува стотици месечинки во прстените. Титан, е најголемата месечина на Сатурн, а втора по големина во Сончевиот Систем, поголема е од планетата Меркур, но помалку масивна, и е единствената месечината во Сончевиот Систем која поседува атмосфера.
Физички одлики
Сатурн е гасовит џин, и е претежно составен од водород и хелиум. Тој нема одредена површина, но сепак можно е да има цврсто јадро. Сатурновата ротација, предизвикува тој да има облик на сплеснат сфероид, кој е сплеснат на половите и испапкнат на екваторот. Неговиот екваторски и поларен полупречник се разликуваат речиси за 10%: 60,268 км наспроти 54,364 км. Јупитер, Уран, Нептун и други џиновските планети во Сончевиот Систем, исто така, се сфероидни но во помала мера. Комбинацијата на испактноста и ротацијата укажува  дека делотворната површина на гравитацијата  во должина на екваторот  е 74%, додека на половите  е пониска отколку на површината. Сепак, на екваторот, втората космичка брзина е скоро пати  повисока од онаа на Земјата.
Сатурн не е единствената планета која има помала густина од водата - за 30% помала. Иако Сатурновото јадро е многу погусто од водата, просечна специфична густина на планетата е  поради атмосферата. Јупитер им 318 пати поголема маса од онаа на Земјата а Сатурн има 95 пати поголема маса од Земјината. Заедно, Јупитер и Сатурн содржат 92% од вкупната планетарена маса на Сончевиот Систем.
Внатрешна структура
Иако во поголем дел планетата се состои од водород и хелиум, поголемиот дел од Сатурновата маса не е во гасна фаза, бидејќи водородот станува не-идеалена течност кога неговата густината е над, која ја достигнува  на полупречник должина од  99.9% од Сатурновата маса. Во внатрешноста на Сатурн температурата, притисокот и густината постепено се зголемуваат како што се оди кон јадрото, што предизвикува водородот да биде металичен во подлабоките слоеви.
Стандардните планетарни модели укажуваат дека внатрешноста на Сатурн е слична со онаа на Јупитер, бидејќи има карпесто јадро кое е  опкружено со водород и хелиум, со трага на различни volatiles. Ова јадро е слично со составот на Земјата, но има поголема густина. Испитување на Сатурновотиот гравитациски момент, во комбинација на физички модели за неговата внатрешост, ни овозможува ограничувањата да бидат ставени на масата на Сатурновото јадро. Во 2004 година, научниците процениле дека јадрото мора да биде 9-22 пати поголемо од масата на Земјата, кое одговара на пречник од околу 25.000 километри. Пречникот е опкружен со подебел течен слој од метален водород, проследено со течен слој на хелиум-заситен молекуларен водород кој постепено преоѓа во гас со зголемување на височината. Најоддалечените слоеви се протегаат од 1.000 км и се состојат од гас.
Сатурновата кора е топла, достигнувајќи 11,700 °C температура во неговото јадро, и тоа зрачи 2,5 пати повеќе енергија во вселената отколку што се добива од Сонцето. Јупитеровата  топлинска енергија се генерирана од страна на Келвин-Хелмхолцовиот механизам на бавна гравитациска компресија, но како процес сам не е доволен за да се објасни топлина која ја производува Сатурн, поради тоа што е помалку масивна. Алтернатива или дополнителен механизам што може да ја објасни генерацијата  на топлина преку таканаречено изврнување на капки на хелиум кои се наоѓаат длабоко во внатрешноста на Сатурн. Капките се спуштаат преку водоротот со пониска густина, процесот ослободува топлина од триење и остава надворешните слоеви на Сатурн да имаат недостаток на хелиум. Овие опаѓачки капки може да се акумулираат во хелиум школки околу јадрото. Врнежите
на дијаманти се претпоставува дека се случуваат во рамките на Сатурн, како и во Јупитер и другите  мраз гиганти како што се Уран и Нептун.
Атмосфера
Надворешната атмосфера на Сатурн содржи 96.3% молекуларен водород и 3.25% хелиум по волумен. Процентот на хелиум е значително помал во однос на Сонцето. Количината на елементи потешки од хелиум (металичност) не се познато точно, но се претпоставува дека се совпаѓаат со примордијално изобилство од формирањето на Сончевиот Систем. Вкупната маса на овие потешки елементи се очекува да биде 19-31 пати поголемо од масата на Земјата, со значителен дел сместен во јадрото на Сатурн.
Составот на облаци варира со длабочината и зголемувањето на притисокот. Во горните слоеви на облаците се со температура во опсег 100-160 К и притисоци се протегаат помеѓу 0.5–2 бар, облаците се состојат од амонијак и мраз. Вода-мраз облаците започнуваат на ниво каде што притисокот е околу 2,5 бар и продолжуваат надолу за да 9.5 бар, каде температурите се движат од 185-270 К. Измешан во овој слој е бенд на амониум хидросулфат мраз, кој лежи во спектарот на притисок во околу 3-6 бар со температури од 190-235 К. На крај во пониските слоеви, каде притисоци се помеѓу 10-20 бар и температури се 270-330 К, постои регионот на водни  капки со амонијак во воден раствор.
Шестаголна облачна шема на Северниот Пол
На постојаниот шестаголнаен бран околу поларнен вител во атмосферата е  околу 78°N кое беше првпат  забележано од Војаџер слики. Страните на хексагонот се  13800 km и се подолги  од пречникот на Земјата. Целата структура се ротира со период од (на истиот период како и онаа на планетата радио емисии) која се претпоставува да е еднаква на вртежниот период во внатрепшноста на Сатурн. На шестаголна опција не се ротира во должина како и на други облаците во видливата атмосфера. за овој моделот има многу шпекулации. Повеќето научници сметаат дека тоа е стоечки бран шема во атмосферата. полигобакни форми биле заменети во лабораторија низ диференцијална ротација на течности.
Јужниот Пол вител
HST слики од јужна поларниот регион, укажува на присуство на џет поток, но не и силен поларнен вител ниту шестаголен стоечки бран. НАСА објави во ноември 2006 година дека Касини го имав гледано "ураганот бура" до Јужниот Пол кое има јасно дефинирана во  oko(eyewall). Eyewall облаците не биле претходно видени на никоја друга планета освен на Земјата. На пример, слики од Галилео летало не покажувале никакви таканаречени очи во Големата Црвена Дамка на Јупитер.
Бурата на Јужниот Пол можно е да постои милијарди години. Овој вител може да се спореди со големината на Земјата, и тој има правец на 550 км/ч.
Други особености
Касини забележа голема низа на облаковидни појави наречени „бисерни низи“ кои се среќаваат на северните должини. Овие појави се чистини од облаци кои се наоѓаат во подлабоките слоеви на атмосферата.
Магнетосфера
Сатурн има внатрешно магнетно поле кое има едноставна, симетрична форма – магнетен дипол. Нејзината сила на екваторот е– 0.2 гаус (20 µT) – приближно една дваесеттиот на областа околу Јупитер и малку послаба од Земјиното магнетно поле. Како резултат на тоа, Сатурновата магнетна сфера е многу помала од онаа на  Јупитер. Кога Војаџер 2 влегол во магнетно сферата, притисокот на сончевиот ветар бил толку висок што направило магнетно сферата да се продолжи само за 19 Сатурн полупречници, или 1.1 милиони километри (712,000 mi), Таа се зголемила во рок од неколку часа, и останала така околу три дена. Најверојатно, магнетното поле е слично со тоа на Јупитер – струите во течниот метален-водороден слој се нарекува металик-водороден  динам. Оваа магнетно сфера е ефикасна во отфрлање на честичките од сончевиот ветар  кои доагаат од Сонцето. Месечината Титан орбитира во рамките на надворешниот дел на Сатурновата магнетно сфера и создава  плазма од ијонизираки честички кои се наогаат во надворешниот атмосфера на Титан. Сатурновата магентно сфера е слична како на Земјата, произведува  поларни светлини (аурори).
Орбита и ротација
Просечната оддалеченост помеѓу Сатурн и Сонцето е над 1,4 милијарди километри (9 ае). Со просечна орбитална брзина на 9.68 км/s, На Сатурн му треба 10,759 земјени денови (или околу 291⁄2   години) за да се заврши една ротирање околу Сонцето. Како последица на тоа, формира околу 5:2 средна- движечка резонанца со Јупитер. На елипсовидната орбита на Сатурн е наклонето 2.48° во однос на орбиталната рамнина на Земјата. На перихелијата и афелијата растојанија се 9.195 и 9.957 АУ, во просек. Видливите одлики на Сатурн е тоа што се ротира во различни стапки во зависност од координатите на географската ширина и повеќекратни ротациски  периоди кои  биле доделени на различни региони (како со случајот на  Јупитер).
Астрономите кориселе три различни системи за специфицирање  ја стапката на ротација на Сатурн. Системот јас има период од 10 час 14 мин 00 дик (844.3°/d) и ги опфаќа Екваторската Зона, Јужна Екваторскиот Појас и Северна Екваторскиот Појас. Се смета дека Поларните региони имаат ротациски стапки слични на Системот јас. Сите други Сатурнови географски широчини, со исклучок на севернате и јужните поларните региони, се означени како Систем II и им е доделен на ротација на период од 10 hr 38 мин 25.4 дик (810.76°/d). Систем III се однесува на внатрешната вртежна стапка на Сатурн. Засновани на радио емисии од планетата откриена од страна на Војаџер 1 и Војаџер 2, Систем III има ротација на период од 10 hr 39 мин 22.4 дик (810.8°/d). Систем III во голема мера го заменил Систем II.
Точната вредноста за вртежниот период на внатрешноста останува непознато. Кога Касини се приближувал на Сатурн во 2004 година, било најдено  дека периодот на радио ротација  на Сатурн се зголемила значително, околу 10 hr 45 мин 45 сек (± 36 дик). Најновата проценка за Сатурновата ротација (како означена стапка на ротација за Сатурн како целина) врз основа на збир од различни мерења од Касини, Војаџер и Пионер сонди беше објавено во септември 2007 година и изнесува 10 hr 32 мин 35 сек.
Во Март 2007 година, беше откриено дека варијација на радио емисии од планетата не одговараат со Сатурновата стаока на ротација Оваа ппрепрека  може да биде предизвикана од гејзер  активности на Сатурновата месечината Енкелад. Водената пареа која се емитира во Сатурновата орбита со оваа активно создава влечете по Сатурновото магнетно поле и малку ја забавува нејзината ротација во однос на ротацијата на планетата.
Очигледна чудост за Сатурн е дека нема ниакви познати  тројански астероиди. Овие се мали планети кои орбитаат околу Сонцето во стабилна Лагранџиски бодови,означени L4 и L5, кој се наоѓаат на агол од  60° на планетата заедно својата орбита. Тројански астероиди биле откриени на Марс, Јупитер, Уран и Нептун. Механизмите на орбиталните резонанции, вклучувајќи ги и секуларна резонанца, се верува дека се причина за исчезнати Сатурнови тројанци.
Природни сателити
Сатурн има 62 познати месечини, од кои 53 имаат формални имиња. Покрај тоа, постојат докази од десетици до стотици месечинки (moonlets) со дијамер на 40-500 метри кои се наогаат во Сатурновите  прстени,, тие не се сметаат за вистински месечини. Титан е најголемата месечина, се состои  повеќе од 90% од масата во орбита околу Сатурн, вклучувајќи ги и прстени. Втора најголема месечина на Сатурн е Реја која има нејаснен свој прстен систем,, заедно со нејасна атмосфера. Многу други сателити се мали: 34 помалку од 10 км во пречник и други14 меѓу 10 и 50 км во пречник. Традиционално, поголемиот дел на Сатурновите месечини биле именувани по Титаните од старогрчката митологија. Титан е единствениот сателит во Сончевиот Систем со голема атмосфера, во која комплексна органската хемија се случува. Тоа е единствениот сателит со јаглеводородни езера.
На 6 јуни 2013 година, научниците на IAA-CSIC откриле на полициклични ароматични јаглеводороди во горниот дел од атмосферата на Титан, можно да имало претходно живот. На 23 јуни 2014 година, НАСА тврди дека имаат силен доказ дека азот кои се наоѓа во атмосферата на Титан потекнува од материјали во Ортовиот Облак, поврзани со комети, а не од материјали од кои се формирал Сатурн во претходните времиња.
Месечината Енкелад, се чини дека има слична хемиска шминка со комети, често се смета како потенцијалено живеалиште за микрооранизми. Доказ за оваа можност теорија е дека сателитски има сол-богати честички кои имаат "океан-како" состав што покажува дека најголемиот дел од Енкелад  мраз доаѓа од испарување на течност од  солена вода. На 2015 Касини прелетал преку облаците на Енцелат во коишто се нашле голем број на состојки кои се доволни за одржување на животни  форми кои живеат со метаногенеза.
Во април 2014 година, НАСА научниците објавиле можен почетокот на создавање на нова месечина во рамките на Прстен, кој беше снимен од страна на Касини на 15 април 2013.
Планетарни прстени
Сатурн е веројатно најдобро позната по системот на планетарни прстени што го прави визуелно уникатен. Прстените се протегаат од 6630 to 120700 km а надвор од Сатурновиот екваторот имаат просек околу 20 m во дебелина. Тие се составени претежно од вода и мраз, со трага на толин нечистотии, и листовит слој на околу 7% аморфен јаглерод. Честичките кои ги сочинуваат прстенестиот варираат во големина се од точки на прашина и па до 10 m. Додека пак други гас гиганти, исто така имаат прстенести системи, Прстенестите системи на сатурн се најголеми и највидливи.
Постојат две главни хипотези во однос на потеклото на прстените. Една хипотеза е дека прстени се остатоци од некоја уништена месечината на Сатурн. Втората хипотеза е дека прстените се оставени повеќе од оригиналниот маглина од кој Сатурн е формиран. Дел од мразот кои се наоѓа во E прстенот потекнуваат од месечината гејзерите на Енкелад. Водното изобилство на прстените се разликуваат радиално, со најоддалечените прстен А која ома најчиста ледена вода. Големото изобилство на варијанса може да се објасни со метеор бомбардирање.
Надвор од главниот прстени на растојание од 12 милиони километри од планетата е редок прстен нарече  Фиби прстен, кој е навален под агол од 27° до други прстени и, како и Фиби, кружат на повратен начин.
Некои од сателити на Сатурн, вклучувајќи ѓи Пандора и Прометеј, дејствуваат  како водечки месечини  кои ги ограничуваат прстени да се   шират надвор. Пан и Атлас предизвикаат слаби, линеарна густи бранови во Сатурновите  прстени кои кои дадоа посигурни пресметки за нивните маси.
Историјата на набљудување и истражување
На набљудување и истражување на Сатурн може да се подели во три главни фази. Првата фаза е античките набљудувања (како што со голо око), пред пронаоѓањето на современите телескопи. Со почеток во 17 век, прогресивно повеќе напредни телескопски согледувања биле направении од Земјата. Третата фаза е посета од страна на вселенски сонди, преку орбитирање или прелетувања. Во 21-от век, набљудувањата продолжија од Земјата (вклучувајќи ја и Земјени орбитирачки опсерватории - како Hubble Space Telescope) сè додека во 2017 Касини се пензионираше ,од орбитата на Касини околу Сатурн.
АНТИЧКИ НАБЉУДУВАЊА
Сатурн е познат уште од праисторијата и во почетокот на пишаната историја беше главен лик во различни митологии .Вавилонски астрономи систематски го откриле Сатурн. Во древната Грција, планетата беше позната како Паинон, и во Римско време беше позната како "ѕвезда на Сатурн". Во древната Римска митологија, планетата Паинон било свето нешто за земјоделскиот бог, од што и модернно име на  планетата  и потекнува. Римјаните сметале дека бог на Сатурн е еквивалентно со грчкиот бог Крон; во модерниот  грчки јазик, планетата го задржува името Cronus—Κρόνος: Kronos.)
Грчкиот научник Птоломеј врз своите пресметки на набљудувањето за орбитата на Стурн тој го направил додека бил во опозиција. Во Хинду астрологија, постојат девет астрономски објекти, познати како Navagrahas. Сатурн е познат како "Shani" и го суди секој засновано на добри и лоши дела кои ги извршил во животот. Древните Кинески и Јапонски култура ја означиле планетата Сатурн како "земјата ѕвезда". Ова се заснова на Пет Елементи кои беле традиционално користени за да се класифицираат природни елементи.
Во древниот еврејски, Сатурн е наречен 'Shabbathai'. Својот ангел е Cassiel. Својата интелигенција или корисни дух е 'Agȋȇl (עֲזָאזֵל), и нејзиниот потемен дух (демонот) е Zȃzȇl (זאזל). Zazel е опишан како еден голем ангел, повика во Solomonic магија, кој е "ефикасни во љубовта conjurations". Во Отоманската турски, Урду и Малајски, името на Zazel е 'Zuhal', добиени од арапски јазик.
Европската набљудувања (17–19 век)
Сатурновите прстени бараат најмалку 15 mm пречник телескоп за да го реши и  не било познато дека тие постеоеле сè додека Галилео прв ги видол во 1610 година. Тој помислил на нив како две месечина на Сатурновите страни. Кристијан Хајгенс користел поголеми телескопски зголемување и ова идеја била побиено. Huygens откриени Сатурн е месечината Титан; Џовани Доменико Касини подоцна ги открил останатите четири месечини: Јапет, Реја, Тетида и Диона. Во 1675, Касини ја открил празнината што сега е позната како Касини Поделба.
Дополнителни откритија од значење не биле направени сè до 1789 кога Вилијам Хершел открил две нови месечини, Мимант и Енкелад. На неправилниот облик на сателитот  Хиперион, кој има резонанца со Титан, бил откриена во 1848 година од страна на Британскиот тим.
Во 1899 Вилијам Хенри Пикеринг ја открил месечината Феba, многу неправинио месечини дека не се врти синхронизирано со Сатурн како што тоа го прават  поголемите месечини. Фиби била прва таква месечина што откриле дека и е потребно повеќе од една година да кружи околу Сатурн во повратна орбита. За време на раниот 20 век, истражување на Титан доведе до потврдата во 1944 дека имало густа атмосфера – функција уникатна меѓу Сончевиот Систем на месечини.
Пионер 11 прелет (flyby)
Пионер 11 го направи првиот прелет на Сатурн во септември 1979 година, кога поминал во рамките на 20.000 километри на горните облаци на планетата. Сликите се земени од планетата и неколку од неговите месечини, иако ресолуцијата на сликите била премногу ниска за да се рзаберат површинските детали. Леталото исто така ги изучувало Сатурновите прстени, откривајќи тенки Ф-прстен и фактот дека темните дупки во прстените се светли гледани од висока фаза на аголот (во насока на Сонцето), што значи дека тие содржат ситен материјал за расфрлање на светлина. Покрај тоа, Пионер 11 ја измерил температурата на Титан.
Војаџер прелети
Во ноември 1980 година, Војаџер 1 го посетил Сатурновиот систем. Испратил назад првата висока резолуција слики од планетата, нејзините прстени и сателити, а површински  одлики на различни сателити се гледаат за првпат. Војаџер 1 извршил близок прелет околу Титан, што го зголемило знаењето за атмосферата на месечината. Тоа покажува дека атмосферата на Титан е необоен во видливите бранови должини, па затоа деталите на површината не се гледаат. Прелетите на Војаџер ја сменила траекторијата на леталата надвор од рамнината на Сончев Систем.
Речиси една година подоцна, во август 1981 година, Војаџер 2 продолжил со студиите  за Сатурновиот систем. Повеќе слики со блиски погледи биле потребни од месечините на Сатурн Сатурн е месечини, како и доказ за промените во атмосферата и прстените. За жал, во текот на прелетите, камерата која можела да се врти во платформа се заглавила  неколку дена, а некои планирани слики биле изгубени. Сатурновата гравитација била искористена за да се насочи траекторија на леталото кон Уран.
Сондите откриле  и потврдиле  неколку нови сателити кои орбитираат во близина или во рамките на планетарните прстени, како и малата Максвел празнина (празнина во рамките на Ц - Прстен) и Келер празнина (за 42 километри широка празнина  во А- Прстен).
Касини-Хајгенс летало
На Касини- Хајгенс просторна сондата влезе  во орбита околу Сатурн, на 1 јули 2004 година. Во јуни 2004 година, се спровел близок прелет на Фиби и испртил  назад висока резолуција на слики и податоци. Касини прелетот на најголемата месечина на Сатурн,Титан сликал радарски слики на големи езера,нивните крајбрежја, бројни острови и планини.. Вселенското летало извршило два прелета околу Титан пред издавањето на Хајгенс сонада на 25 декември 2004 година. Хајгенс леталото се спуштило на површината на Титан 14 јануари 2005 година
Почнувајќи во почетокот на 2005 година, научниците го користеле Касини за да ги следат мољњите  на Сатурн. Моќта на молњата е околу 1,000 пати поголема од молњата на Земјата. Во 2006 година, НАСА објави дека Касини нашол докази на течна вода, резервоарите не повеќе од десетици метри под површината што еруптирало во гејзерите на Сатурновата месечината Енкелад. Авиони на ледени честички што се испуштаат во орбитата околу Сатурн од отвори во Јужниот Поларниот регион на месечината. Над 100 гејзери се идентификувани во Енкелад Во Мај 2011 година, НАСА научниците објавија дека во Енкелад "се појавува како најстабилно место за живот надвор од Земјата во Сончевиот Систем,сличен на  живот како што го познаваме".
Фотографиите направени од Касини ни откриваат претходно неоткриен планетарен прстен, надвор од посветлите главни прстените на Сатурн и внатре во Г и Д прстените. Изворот на овој прстен се претпоставува дека потекнува од судирањето на метероид од Јанус и Епиметеј. Во јули 2006 година, слики беле испратени од јаглеводородните езера во близина на Северниот Пол на Титан, присуството на овие езера биле потврдени во јануари 2007 година. Во Март 2007 година, јаглеводородни езера биле најдени во близина на Северниот Пол, најголемото езеро е речиси со големина на Касписко Езеро. Во октомври 2006 година, леталото открило еден 8,000 км пречник циклон-( бура) со ѕид на око на Јужниот Пол на Сатурн
Од 2004 до 2 ноември 2009 година, истрагата откри и потврди осум нови сателити. Во април 2013 Касини вратил слики од ураганот кој е за 20 пати поголем од оние кои се наоѓаат на Земјата, со ветрови на побрзи од 530 километри на час. На 15 септември 2017, Касини - Хајгенс леталото го извело  "Големото Финале" на својата мисија: број на поминувања преку празнините  помеѓу Сатурн и Сатурновите внатрешни прстени. Атмосферскиот влез на Касини ja заврши мисијата.
Возможни идни мисии
Континуираното истражување на Сатурн сè уште се смета да биде остварлива опција за НАСА како дел од нивната постојана "Нови Граници" програма на мисии. НАСА претходно побара плановите за мисии на Сатурн да се стават први, во  кои се вклучени на атмосферски влез на сондата и можно истраги за можен живот и можно откривање на живот на Сатурновите месечини Титан и Енкелад.
Набљудување
Од време на време Сатурн е окупирана ,не може да се наблудува одстрана на Месечината " (тоа се случува лпга, Месечината го покрива Сатурн во небото). Како и со сите планети во Сончевиот Систем, октултации на Сатурн се случуваат во "годишни времиња". Сатурновите октулации ќе се јавуваат 12 или повеќепати во текот на 12-месечниот период, проследено од околу пет-годишен период во кој никаква  таква активност не е регистрирана. Австралиски експерти за астрономија Хил  и Хорнел  објаснуваат дека тоа е  сезонската природа на Сатурнски окултуции"Ова е резултат на фактот дека месечината е во орбита околу Земјата е навалена во Земјината орбита што се движи околу Сонцето – и така поголемиот дел од времето, месечината ќе помине над или под Сатурн на небото, и никакви окултузии нема да се случат. Тие се случуваат само кога Сатурн се наоѓа во близина во  момент кога орбитата на месечината ја сече 'рамнината на еклиптиката' и прикривањатa можат  да се случат во секое бреме кога месечината премунува, сè додека Сатурн се оддалечува од точката на сечење."
Нада Ѓуревска
Нада Ѓуревска (, -, БиХ, ) — една од најзначајните босанскохерцеговски глумици со македонско потекло.
Животопис
Ѓуровска е родена на 8 јануари 1952 година во Скопје, а во Сараево се преселила како шестгодишно девојче.. Основно завршила во ОУ „Хасан Кикиќ”, потоа средна медицинска школа, а на крај се запишала и завршила глума. Во текот на животот станала сараевска легенда, а во текот на војната во БиХ играла на сите три сцени на сараевските театри. Речиси немало филм во Босна и Херцеговина во кој таа немала улога, па така има глумено во над 30 филмови и десетина ТВ серии.
Беневоленција
Беневоленција (од — добро, и volens од velle — да сакаш) е мотивација да се прави добро на другите, особено на оние во состојба на социјална или некоја друга потреба.
1568 во уметноста
1568 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Вахш (град)
Градот се смета за родно место на познатиот персиски поет Џалалудин Руми (1207-1273).
Алатау (Казахстан)
Алатау е град во покраината Алмати во југоисточен Казахстан, на 15 км од Алма Ата.
Градот е познат по институтот по физика и пом тоа што во него има јадрен реактор и забрзувач на честички.
424 п.н.е.
424 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 424. година пред новата ера, 424. од првиот милениум п.н.е., 24. од 5 век п.н.е. и петта од 420-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 424 година се протега во 2212 и 2213, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2272 и 2273 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 119. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1077 и 1076 исламска година пред хиџра.
NGC 1778
NGC 1778 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Кочијаш, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 17 јануари 1787 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1778 е од видот III2p. Видливиот сјај со голо око изнесува 7,7 m. NGC 1778 има само една позната привидна димензија, која изнесува 8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 8 м 5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 37° 1' 24".
Други поделби
Проучување на NGC 1778 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 97; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2401. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1315.
Дуќан на ул. „Илинденска“ бр. 47 (Прилеп)
'''Дуќан на ул. „Илинденска“ бр. 47''' — дуќан во Старата чаршија во градот Прилеп. Објектот е заведен како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра на Министерството за култура.
Манаслу
Манаслу (मनास्लु) — планина во Непал, што спаѓа во планинскиот венец Мансири Химал, кој пак е дел од ланецот Хималаи. Еден е од вкупно четиринаесетте планини повисоки од 8000 метри, а со својата надморска височина од 8156 метри, претставува осма највисока планина во светот.
Опис
Манаслу, чик назив влече корени од санскиртскиот збор Манса (Mansa), што во превод значи „Планина на Духот“, претставува највисока планина во дистриктот Ламјунг. Сместена е околу 65 километри источно од Анапурна, десеттата највисока планина на светот.
1569 во уметноста
1569 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Рамница крај Овер
Предел крај Овер (оригинален наслов: Ebene bei Auvers) — слика работена во  масло на платно создадена во 1890, од Винсент ван Гог. Таа е трајно изложена во Нова пинакотека во Минхен, Германија.
Сликата е создавана со брзи, снажни потези, со густо нанесена боја. Некои ја сместуваат во постимпресионистичкиот стил, но како и во сите негови дела, тој е автентичен, оригинален, тешко дека може да биде сместен така лесно и компаративно во некаков стил, тој е секогаш оригинален и не припаѓа на ниедна школа, правец, влијание. Неговите пораки се директни, снажни, емотивни и духовно длабоки.
Литија
Литија (словенечки: Litija) — град во Средна Словенија. Градот е центар на општината Литија. Се наоѓа во долината на реката Сава, источно од главниот град Љубљана, во историскиот регион Горењска. Градот сега е вклучен во Засавскиот статистички регион.
Историја
Литија се разви како трговска станица меѓу Трст, Љубљана и Хрватска. Градот добил пазарни права во 14 век. Во римско време рударството се развило во Литија и останало еден од примарните извори на приход до 1965 година, кога најголемиот од рудниците бил затворен. Во 1849 година австриската јужна железница се проширила до Литија и ја зајакнала нејзината економија значително. Поштата во градот била отворена во декември 1852 година.
Црква
Парохиската црква во населбата е посветена на Свети Никола и припаѓа на Римокатоличката надбискупија Љубљана. Сегашната црква е изградена во 1884 година, а проширена во 1997 година.
Урс Имбоден
Урс Имбоден (роден на 7 јануари 1975 година во Санта Марија Вал Мустаер, Швајцарија) - алпски скијач кој ги претставувал и Швајцарија и Молдавија.
Тој се натпреварувал за Швајцарија на Зимските олимписки игри 2002 година, каде го постигнал најдобриот резултат во кариерата; пласман на петтото место во слаломот.
Во 2006 година, по низа на опаѓачки резултати, тој бил истеран од швајцарскиот состав, и тој станал молдовски државјанин.
Потоа се натпреварувал за Молдавија на Зимските олимписки игри 2010, не успевајќи да ја заврши првата низа од слаломот.
1570 во уметноста
1570 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Лева Река
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 10-тина километри северно од градот Ресен, на околу 1,8 км десно од главниот магистрален пат А3 (Битола-Ресен-Охрид) во правец кон Охрид. Селото се наоѓа во многу живописна котлина оградена со густо пошумените ридови: Курјак, Орлец, Чукана (Чукарна), Трнон, Градиништа, Коједол и Коблето. На средина тече истоимената река која ја дели Љоречката Котлина на два дела, а селото Лева Река или познато меѓу народот како Љорека се наоѓа на надморска висина од околу 970 м.н.в. кое лежи на 41. степен и 10. минута северна географска ширина, и на 21. степен и 1. минута источна географска должина, и е најсеверно село во познатата Преспанска Котлина и како дел од Општина Ресен.
Селото располага со најголем селски атар во цела Општина Ресен, и се простира на скоро 24,5 км2 и зафаќа исклучиво ридско-планинско земјиште обраснато со листопадна шума (даб, бука, евла, брест, габер, јасика, леска, дрен, јавор) и зимзелена шума во која исто е застапен и белиот бор, и доглазијата и тревнати терени по кои некогаш се напасувале многубројни стада на кози, овци, говеда. Од целокупната површина околу 500 хектари се обработливо земјиште (кое може е и зголемено во поново време со понова технологија на механизација), околу 277 хектари пасишта и 1585 хектари шуми.
Селото е од собран тип, со 23 стари куќи градени од камен и плитар, на приземје и кат, со чардаци и дворни места. Според групираноста на куќите и семејствата селото се дели на три маала: Горна или Дачуловска Маала (северниот дел), Средна или Папазоска Маала (средишниот дел) и Долна или Гулевска Маала (јужниот дел).
Сите топоними кои се користат во селото се со старо-словенско потекло меѓу најчесто употребуваните во месното население се: Бела Војца, Богдајнца, Бразда, Виројне, Вранче Дол, Ваковски Ливаѓе, Голем Дол, Градиништа, Грмечки Камен, Гарвајнца, Голи Врв, Дробацине, Делој, Дабје, Дупка, Еленски Рид, Јавороец, Јасичкине, Јанов Камен, Јариница, Курјак, Кољојца, Колкон, Кленче, Краижник, Колибине, Кочедол, Коједол, Кртина, Кисела Вода, Лисино, Лева Река, Мала Рудина, Мачни Кошари, Милејца, Млачкине, Мигулици, Орлец, Орница, Пучи Г'з, Попов Дол, Секундица, Свински Дол, Ставцине, Трнон, Топлец, Трно Ливада, Темни Дол, Керни Евли, Кирин Дол, Умишта, Црни Врв, Чукана, Честак, Џепчинец, Шумје, Широка Ливада, Шамлица, Шталите и многу други.
Селото е изложено најмногу на северниот и југозападниот ветар, и кои се сметаат за студени и дождоносни.
Историја
Селото Лева Река е повеќевековно старо хрисијанско село во кое секогаш живееле православни Македонци. Името се среќава во повеќе форми низ историјата (Леорека, Јорека, Љорека, и Лева Река) споменуваќи се во повеќе извори низ ралични периоди. Во врска со името на ова село Вологимјеж Пјанка пишува дека е придавно-именски состав, и првобитно се однесувало на селската река а подоцна е и селото именувано со тоа име. Најрано достапни пишани извори се во 1519 и 1583 година во турските пописни документи, и во 1865 година во патописот на Јохан Кан, Во 1889 година во делата на Стефан Верковиќ, во 1900 година во делата на Васил К’нчов, во 1902 година кај Лев Огненов, и во многу документи од Илинденскиот период, во 1912 година кај Георги Трајчев, во 1925 кај Ѓорѓе Киселиновиќ и други, и било познато како дервенџиско (заштитничко) село во XVI век. Сè до 1912 година Лева Река (Љорека) била под турско владение, кое никогаш не било беговски чифлик. Во подготовките и текот на Илинденското востание Лева Река има и зазема доста активно учество, и биле мобилизирани доста селани, кои се спомнуваат во дневниците на Славејко Арсов. Загинале 8 души меѓу кои и Вељо Гулевски кој бил неправедно однесен во затворот во Битола и погубен, селото било запалено и ограбено, а вкупно изгореле 54 куќи. Во ноември 1912 година селото паѓа под српско владение додека пак во октомври 1915 година за време на Првата светска војна под бугарско владение. Во овој период љоречани биле мобилизирани на двете страни и на српска и на бугарска и се бореле на фронтот спротивставено. После 1918 година селото повторно паѓа под српска власт сè до 1941 година, Србите направиле голема штета на населението кое било асимилирано, денационализирано, со српска власт со српска војска, писмо, јазик, училишта, учители, српска црква и попови, наметната српска народност и презимиња. Во тој период селото било во составот на општина Јанковец (Јанкоец). Во текот на Втората светска војна повторно доаѓаат Бугарите во мај 1941 година кои иако се воделе како фашисти на страната на окупаторска Германија, тие во Преспа и во Лева Река биле пречекани како „Ослободители“ од стегите на српското владение, дури имало и војници мобилизирани во бугарската војска. Селото останало под бугарска окупација сè до јуни 1944 година кога биле формирани НОО и влегло во Демократска Федерална Македонија подоцна сменета во Народна Република Македонија, во склоп на Федеративна Народна Република Југославија.
Стопанство
Љоречани својата издршка секогаш ја обезбедувале преку печалбарство и сточарство, каде се одгледувале голем број на стада овци, кози, говеда, коњи, се произведувало и ќумур, преработка на дрво, продажба на огревно дрво, пчеларство. А во денешно време најголема гранка е земјоделството поготово овоштарството, каде се одгледува познатото преспанско јаболко, најмногу застапено од сортата ајдаред, каде посебната клима и влага му дава извонредно црвена боја и посебен вкус и сочност. Месно населението се занимава и со збирање на шумски плодови, како печурки, мов, смрека, итн.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Лева Река живееле 285 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Лева Река имало 280 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Според пописот од 2002 година, селото имало 20 домаќинства и 60 жители од кои 59 Македонци и 1 Србин.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живеел 41 жител, од кои 40 Македонци и 1 останат.
Родови
Лева Река е македонско село.
Родови во селото се: Гулевци, Дамуловци и Папазовци, а од нив подоцна произлегле Деровци, Старковци, Крстевци, Оџовци, Маџуровци и Симјановци, овие се стари родови. Доселени се: Ајтовци (доселени се од Боиште, Железник), Арнаутите (доселени од Мала Преспа), Гроздановци (доселени се од Боиште, Железник), Калиовци (доселени се од Мала Преспа), Рајчановци (доселени се од Рајца) и Тосковци (доселени се од областа Полог).
Според истражувањата на Бранислав Русиќ во 1949 година, родови во селото се:
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1634 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на приватен објект на лицето наумовски симо.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 50 гласачи.
Иселеништво
Постари иселеници кои мигрирале до 1949 година, има во Аргентина (десетина семејства), во Србија мигрирале во Војводина, највеќе во селото Јабука (Тасевски, Милошевски, Божиновски, Костевски и Ѓоргијовски), потоа во Бугарија, Грција, САД (тринаесет семејства), Ресен, Велес.
Печалбарството продолжило и после 1950-тите, значаен дел од населението мигрирало во Австралија, Америка, Канада, Шведска, Данска, Норвешка, Германија, Србија, Бугарија, и други земји.
Мал Шкољ (Клек)
Мал Шкољ (босански: Mali Školj) ― ненаселено островче во Малостонскиот Залив, кој се наоѓа во Босна и Херцеговина, а со блиското островче Голем Шкољ ги прави единствените два острова во Босна и Херцеговина во Јадранското Море.
Привремениот режим на морската граница меѓу Хрватска и Босна и Херцеговина бил утврден во 1999 година. Неумскиот договор за привремената граница го потпишале Фрањо Туѓман и Алија Изетбеговиќ, а не е ратификуван поради појавата на контроверзноста околу сопственоста на овие два острова и 'ртот на полуостровот Клек. Хрватска ја оспорува важноста на договорот и го тврди како своја територија.
1571 во уметноста
1571 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Постриг
Постриг или потстриг — во историските цркви, симболично и ритуално дејство, кое се состои во потстрижување коса како знак на припадност кон Црквата. Во западната традиција, постригот се вршел само на свештениците и монасите, кои на главата (околу темето) имале избричен круг - тонзура (од tonsura „стрижење“).
Православна црква
Постригот се врши:
Монашки постриг
Постригот е главниот чин на ракополагање во монаштво и неговите степени. Јован Лествичник бил еден од првите што го спомнал постригот.
Пред постригот, искушеникот ползи по подот од припратата на храмот до амвонот, каде што го чека игуменот. Монасите што ги придружуваат со своите мантии го штитат искушеникот што ползи од љубопитните очи. Игуменот ја испитува цврстината на тонираните со прашања и предупредувања за тешкотиите на монашкиот живот, за кои е неопходно да се даде одговор на Бога на Страшниот суд. Оној што е стрижен ги изговара заветите. Се читаат молитви. Тогаш игуменот трипати ги фрла ножиците и бара од понизноста да ги подигне. Секој пат кога тонурираниот понизно ги дава и ја бакнува раката на хегуменот. Откако по трет пат ги прифати ножиците, хегуменот го нагризува иницијаторот со крст, изговарајќи ги зборовите: „Во името на Отецот и Синот и Светиот Дух“ и му дава ново име, со што го означува конечното одрекување. на оној што е тонсиран од светот. По тонирањето, иницијаторот облекува туника, параман, расо, ремен, мантија, клобук, сандали и добива јаже ( бројаница ).
Катник
Постојаните катници или молари се најголемите заби во устата и истовремено се најмногу постериорно сместени и служат за џвакање. Името им потекнува од латинскиот збор molaris, што значи “камен за мелење“. Тие не се супституенти, затоа што се појавуваат зад млечните заби и од нив ја преземааат доминантната улога во формирањето на оклузални односи на хуманата дентиција. Обично има дванаест постојани молари, по три во секој квадрант, а се означаваат како прв, втор и трет постојан катник. Заедно со премоларите, тие ја сочинуваат групата на странични заби (латински: dentes posteriores s. transcanini).
Класа на моларите
Класата катници се формира временски дисконтинуирано. Имено, првиот катник никнува околу шестата година од животот, вториот околу дванаесеттата, а третиот околу осумнаесеттата година или воопшто не никнува. Тоа значи дека е потребно повеќе од дванаесет години за да се комплетира постојаната дентиција.
Пространата оклузална површина, силната коренска поддршка и односот кон виличниот зглоб, ја прават класата на моларите идеално погодна за функцијата на мелење на храната. Тие имаат и естетска и фонетска улога, а исто така ја придржуваат и вертикалната димензија на лицето и структурите на темпоромандибуларниот зглоб.
Атрибути на класата
Постоја четири карактеристични одлики според кои класата на моларите се разликува од другите заби:
Горни молари
Круните на горните катници се пократки оклузо-цервикално во однос на останатите заби, но се поголеми во сите останати димензии.
Контурите на надворешното оклузално поле обично се со ромбоиден облик, а основна одлика на внатрешното оклузално поле е присуството на три поголеми и едно помало чворче. Главни чворчиња се: мезиобукалните, дистобукалните и мезиопалатиналните, и тие се уредени во трикуспално-триангуларна форма. Последните две обично се поврзани со кос гребен (латински: crista obliqua), а преостанатото дистопалатинално чворче секогаш е најмало и понекогаш е сосема отсутно.
Носии од Овче Поле
Народната носија од Овче Поле се надоврзува на носијата од Бабуна со сличен облековен состав, но со одредени разлики во оформувањето и украсувањето на одделните облеки.
Катник
Горни молари
Горните молари имаат три корени, два букални и еден палатинален. Први горен катник е најголем и покажува најмал опсег на варијации.
Носии од Овче Поле
Женска носија
Во женската носија кошулите се од бело домашно платно, со разнобојни пругасти шарки означени со народниот назив кенари, а на ракавите има разнобојни украсни тантели оји. Елекот, со широк ѕвонест долен дел, поетавен е со дебело конопно платно и со прошиени конци, и сиот е малку набран. Украсни оји се застапени и на другите делови на носијата. Околу половината се опашува тесно, декоративно, орнаментирано појасче - ѕуница и скутина - крпа, со вткаени пругасти и ситни геометриски шарки.
Летни олимписки игри 1988
Летните олиумписки игри - 1988 или официјално '''игри на 24. Олимпијада''' се одржале во Сеул. Градот бил избран за домаќин на 30 септември 1981 со победа над конкурентскиот град Нагоја.
Носии од Овче Поле
Машка носија
Платнените облеки во машката носија се од тенко платно кенарлија со кусо безракавно елече, преклопено на градите, ткаен, пругасто шарен, волнен појас, а машката скутина вута е со тесни црно бели пруги и ситни геометриски шарки на долниот дел. Носијата е дополнета со повеќе ткаени крпи бришалки што се носат на појасот, префрлени преку рамењата и на главата. Специјална овчарска наметка е кунтеш од светлосива валана волнена ткаенина, со украсни црни гајтани и кожув од штавена овча кожа. Овие два вида облеки, отпорни на студ и влага, - придружувајќи го овчарот, биле постојан состав на носијата на сточарот како облеки, но во исто време и како постилачи и покривачи при спиење на отворено, па оттаму и констатацијата на народот - ,,овчар без кунтеш и кожув е како без куќа".
Детска носија
Носијата кај женските деца се состои од: кошулче, елече, ѕуница и мало пешкирче, додека машките носат: гаќи, кошулче тоска, елече, појас, дури и колести чорапи.
Летни олимписки игри 1988
На игрите настапиле 8391 спортист (6197 мажи и 2194 жени) од 160 земји во 237 натпревари. 27221 волонтер помогнале во подготовките за игрите. 11331 медиум (4978 пишани медиуми и 6353 сопственици на правата за прениос) известувале од игрите.
Катник
Долни молари
Слично на горните, долните молари се најголеми и најсилни заби на мандибуларниот дентален лак. Првиот долен молар претставува „сидро“ на долниот дентален лак од аспект на оклузијата.
Летни олимписки игри 1988
Изборот на град-домаќин за игрите се одржал на 84. сесија на МОК на 30 септември 1981 одржана во Баден- Баден. Ова е табелата со резултатите од гласањето за избор на град - домаќин на игрите the International Olympic Committee Vote History :
Катник
Атрибути на денталниот лак
Со споредување на горните и долните молари, се забележуваат следните разлики:
Летни олимписки игри 1988
Земји-учеснички
Во следнава листа се дадени сите земји-учеснички на игрите во Сеул: