cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тритон (месечина)
Тритон има површина од претежно замрзнат азот, претежно водена-ледена кора, ледена обвивка и значително јадро од карпи и метал. Јадрото сочинува две третини од неговата вкупна маса. Просечната густина е, рефлектирајќи состав од приближно 15-35% воден мраз.
За време на неговото прелетување покрај Тритон во 1989 година, Војаџер 2 открил температури на површината од 38 К (-235 °C), а исто така открил и активни гејзери кои еруптираат сублимиран азотен гас, придонесувајќи за слаба азотна атмосфера помалку од притисок на атмосферата на Земјата на морско ниво. Војаџер 2 останува единственото вселенско летало што го посетил Тритон. Бидејќи сондата можела да проучува само околу 40% од површината на месечината, предложени се идни мисии за повторно разгледување на системот на Нептун со фокус на Тритон.
Откривање и именување
Тритон бил откриен од британскиот астроном Вилијам Ласел на 10 октомври 1846 година, само 17 денови по откривањето на Нептун. Кога Џон Хершел ја добил веста за откритието на Нептун, му напишал на Ласел предлагајќи да бара можни месечини. Ласел го сторил тоа и го открил Тритон осум дена подоцна. Ласел, исто така, тврдел одреден период дека открил прстени, иако подоцна било потврдено дека Нептун има прстени, и дека тие се толку слаби и темни што не е веродостојно дека тој навистина ги видел. Пивовар по занает, Ласел го забелелжал Тритон со неговиот самоизграден ~61с рефлектирачки телескоп од метално огледало со отвор (исто така познат како рефлектор со „два стапки“). Овој телескоп подоцна бил дониран на Кралската опсерваторија, Гринич во 1880-тите, но на крајот бил демонтиран.
Тритон е именуван по грчкиот морски бог Тритон (Τρίτων), син на Посејдон (грчкиот бог што одговара на римскиот Нептун). Името првпат било предложено од Камил Фламарион во неговата книга Astronomie Populaire од 1880 година, и официјално било усвоено многу децении подоцна. Сè до откривањето на втората месечина Нереида во 1949 година, Тритон најчесто се нарекувал „сателитот на Нептун“. Ласел не го именувал сопственото откритие; тој подоцна успешно го предложил името Хиперион, претходно избрано од Џон Хершел, за осмата месечина на Сатурн кога ја открил.
Орбита и ротација
Ротацијата на Тритон е плимно заклучена за да биде синхрона со неговата орбита околу Нептун: тој постојано го држи едното лице ориентирано кон планетата. Неговиот екватор е речиси точно порамнет со неговата орбитална рамнина. Во моментов, вртежната оска на Тритон е околу 40° од орбиталната рамнина на Нептун, и оттука во одреден момент во текот на годината на Нептун, секој пол покажува прилично блиску до Сонцето, речиси како половите на Уран. Додека Нептун кружи околу Сонцето, поларните области на Тритон се менуваат свртени кон Сонцето, што резултира со сезонски промени додека едниот пол, а потоа другиот, се движи кон сончевата светлина. Вакви промени биле забележани во 2010 година.
Заробување
Месечините во ретроградни орбити не можат да се формираат во истиот регион на сончевата маглина како и планетите околу кои орбитираат, па затоа Тритон мора е од друго место. Затоа можеби потекнува од Кајперовиот Појас, прстен од мали ледени објекти кои се протегаат од внатрешноста на орбитата на Нептун до околу 50 AU од Сонцето. Се смета дека е точка на потекло за поголемиот дел од комети со краток период забележани од Земјата, појасот е исто така дом на неколку големи тела слични на планети, вклучувајќи го и Плутон, кој сега е препознаен како најголем во популацијата на објекти од Кајперовиот Појас (плутино) заклучени во резонантните орбити со Нептун. Тритон е само малку поголем од Плутон и речиси идентичен во составот, што довело до хипотезата дека двете имаат заедничко потекло.
Предложеното заробување на Тритон може да објасни неколку одлики на нептунскиот систем, вклучувајќи ја екстремно ексцентричната орбита на нептуновата месечина Нереида и недостатокот на месечини во споредба со другите џиновски планети. Првично ексцентричната орбита на Тритон би ги пресекла орбитите на неправилните месечини и би ги нарушила оние на помалите редовни месечини, расејувајќи ги преку гравитационите интеракции.
Ексцентричната орбита на Тритон по заробувањето, исто така, би резултирала со плимно загревање на неговата внатрешност, што би можело да го одржува Тритон течен милијарда години; овој заклучок е поткрепен со докази за диференцијација во внатрешноста на Тритон. Овој извор на внатрешна топлина исчезна по синхроното вртење и кружењето на орбитата.
Предложени се два вида механизми за заробувањето на Тритон. За да биде гравитациски заробено од планета, телото што поминува мора да изгуби доволно енергија за да биде забавено до брзина помала од потребната за бегство. Раната теорија за тоа како Тритон можеби бил забавен била со судир со друг објект, или оној што минувал покрај Нептун (што е малку веројатно), или месечина или прото-месечина во орбитата околу Нептун (што е поверојатно). Една понова хипотеза сугерира дека, пред неговото заробување, Тритон бил дел од бинарен систем. Кога овој систем наишол на Нептун, тој комуницирал на таков начин што системот се дисоцирал, при што еден дел од бинарното поле бил исфрлен, а другиот, Тритон, бил врзан за Нептун. Овој настан е поверојатен за помасивни придружници. Слични механизми се предложени за заробувањето на месечините на Марс. Оваа хипотеза е поддржана од неколку линии на докази, вклучувајќи ги и бинарните елементи кои се многу вообичаени кај големите објекти на Кајперовиот Појас. Настанот бил краток, но нежен, спасувајќи го Тритон од судир. Настаните како овој можеби биле вообичаени за време на формирањето на Нептун, или подоцна кога тој мигрирал нанадвор.
Сепак, симулациите во 2017 година покажале дека по заробувањето на Тритон и пред да се намали неговата орбитална ексцентричност, тој веројатно се судрил со барем една друга месечина и предизвикал судири меѓу други месечини.
Физички одлики
Тритон е седма по големина месечина и шеснаесетти по големина објект во Сончевиот Систем и е скромно поголем од џуџестите планети Плутон и Ерис. Содржи повеќе од 99,5% од целата маса позната дека кружи околу Нептун, вклучувајќи ги прстените на планетата и тринаесет други познати месечини, и е исто така помасивна од сите познати месечини во Сончевиот Систем. Исто така, со пречник од 5,5% од оној на Нептун, таа е најголемата месечина на гасовит џин во однос на нејзината планета во однос на пречникот, иако Титан е поголем во однос на Сатурн во однос на масата. Има полупречник, густина (2,061 g/cm 3), температура и хемиски состав слични на оние на Плутон.
Тритоновата површина е покриена со транспарентен слој на замрзнат азот. Само 40% од површината на Тритон е набљудувана и проучена, но можно е таа да е целосно покриена со толку тенок мразов слој од азотен. Како и на Плутон, кората на Тритон се состои од 55% азотен мраз со други измешани мразови. Водениот мраз содржи 15-35%, а замрзнатиот јаглерод диоксид (сув мраз) останатите 10-20%. Мразовите во трагови вклучуваат 0,1% метан и 0,05% јаглерод моноксид. Може да има и мраз од амонијак на површината, бидејќи има индикации за амонијак дихидрат во литосферата. Просечната густина на Тритон имплицира дека најверојатно се состои од околу 30-45% воден мраз (вклучувајќи релативно мали количини испарливи мразови), а остатокот е карпест материјал. Површината на Тритон е 23 милиони km2, што е 4,5% од Земјата или 15,5% од површината на Земјата. Тритон има значително и невообичаено високо албедо, рефлектирајќи 60-95% од сончевата светлина што допира до него, и тоа е само малку променето од првите набљудувања. За споредба, Месечината рефлектира само 11%. Се смета дека црвеникавата боја на Тритон е резултат на мразот од метан, кој се претвора во толин под изложеност на ултравиолетово зрачење.
Бидејќи површината на Тритон укажува на долга историја на топење, моделите на неговата внатрешност тврдат дека Тритон е диференциран, како Земјата, во цврсто јадро, плашт и кора. Водата, најзастапената испарлива во Сончевиот Систем, ја сочинува обвивката на Тритон, обвивајќи јадро од карпи и метал. Во внатрешноста на Тритон има доволно карпи за радиоактивно распаѓање за да се одржи течен подземен океан до ден-денес, слично на она што се смета дека постои под површината на Европа и голем број други ледени надворешни светови на Сончевиот Систем. Се смета дека ова не е соодветно за моќната конвекција во ледената кора на Тритон. Сепак, се верува дека силните коси плими генерираат доволно дополнителна топлина за да се постигне ова и да се произведат забележаните знаци на неодамнешна површинска геолошка активност. Се смта исто и дека исфрлениот црн материјал содржи органски соединенија, и ако на Тритон е присутна течна вода, тоа би можело да го направи погодно место за живеење за некоја форма на живот.
Атмосфера
Во 1997 година, биле направени набљудувања од Земјата на Тритон додека минувал пред ѕвездите. Овие набљудувања покажале присуство на погуста атмосфера отколку што било заклучено од податоците на Војаџер 2. Други набљудувања покажале зголемување на температурата за 5% од 1989 до 1998 година. Овие набљудувања покажале дека Тритон се приближувал до невообичаено топла летна сезона на јужната полутопка што се случува само еднаш на неколку стотици години. Теориите за ова затоплување вклучуваат промена на моделите на мраз на површината на Тритон и промена на албедото на мразот, што би овозможило да се апсорбира повеќе топлина. Друга теорија тврди дека промените во температурата се резултат на таложење на темен, црвен материјал од геолошки процеси. Бидејќи Бонд албедото на Тритон е меѓу највисоките во Сончевиот Систем, тој е чувствителен на мали варијации во спектралното албедо.
Одлики на површината
Сите детални сознанија за површината на Тритон биле стекнати од далечина од 40.000 км од вселенското летало Војаџер 2 за време на една средба во 1989 година. 40% од површината на Тритон снимена од Војаџер 2 открила гребени, корита, бразди, вдлабнатини, висорамнини, ледени рамнини и неколку кратери. Тритон е релативно рамен; неговата набљудувана топографија никогаш не варира повеќе од еден километар. Набљудуваните ударни кратери се концентрирани речиси целосно во водечката полутопка на Тритон. Анализата на густината и дистрибуцијата на кратерот сугерира дека во геолошка смисла, површината на Тритон е исклучително млада, со региони со старост, кои варираат од околу 50 милиони години до околу 6милион години. Педесет и пет проценти од површината на Тритон е покриена со замрзнат азот, со воден мраз кој содржи 15-35%, а замрзнатиот CO2 ги формира преостанатите 10-20%. Површината покажува наслаги на толини, органски хемиски соединенија кои можат да бидат претходници на потеклото на животот.
Криовулканизам
Една од најголемите криовулкански одлики пронајдени на Тритон е Левијатан Патера, одлика слична на калдера, приближно 100 км во пречник се гледа во близина на екваторот. Околу оваа калдера се наоѓа вулканска купа која се протега на околу 2.000 km по неговата најдолга оска, што покажува дека Левијатан е вториот по големина вулкан во Сончевиот Систем по површина, по Алба Монс. Оваа одлика е исто така поврзана со две огромни криолавински езера кои се гледаат северозападно од калдерата. Бидејќи се верува дека криолавински на Тритон е првенствено воден мраз со малку амонијак, овие езера ќе се квалификуваат како стабилни тела на површинска течна вода додека се стопени. Ова е првото место каде што се пронајдени такви тела освен Земјата, а Тритон е единственото ледено тело за кое е познато дека има езерска криолава, иако слични криомагматски истиснувања може да се видат на Ариел, Ганимед, Харон и Титан.
Сондата на Војаџер 2 во 1989 година забележала неколку гејзерски ерупции на азотен гас и навлезена прашина од под површината на Тритон во столбови високи до 8 км. Така, Тритон е, заедно со Земјата, Ија, Европа и Енкелад, едно од ретките тела во Сончевиот Систем на кои биле забележани активни ерупции. Најдобро забележаните примери се именувани како Хили и Махилани.
Сите набљудувани гејзери се наоѓале помеѓу 50° и 57°С, дел од површината на Тритон блиску до супсоларната точка. Ова покажува дека сончевото загревање, иако е многу слабо на големата оддалеченост на Тритон од Сонцето, игра клучна улога. Се смета дека површината на Тритон веројатно се состои од проѕирен слој замрзнат азот кој се прекрива со потемна подлога, што создава еден вид „цврст ефект на стаклена градина“. Сончевото зрачење минува низ тенката површинска ледена покривка, полека загревајќи го и испарувајќи го подземниот азот додека не се акумулира доволно гасен притисок за тој да еруптира низ кората. Зголемување на температурата за само 4 К над температурата на амбиенталната површина од 37 К може да доведе до ерупции до набљудуваните височини. Иако вообичаено се нарекува „криовулканска“, оваа активност на азотни столбови се разликува од поголемите криовулкански ерупции на Тритон, како и од вулканските процеси на другите светови, кои се напојуваат со внатрешна топлина. Се смета дека гејзерите на Марс еруптираат од неговата јужна поларна капа секоја пролет на ист начин како и гејзерите на Тритон.
Секоја ерупција на тритоновите гејзери може да трае до една година, поттикната од сублимација на околу 100 милиони m3 азотен мраз во текот на овој интервал; вовлечената прашина може да се наталожи до 150 км надолу од ветерот во видливи ленти, а можеби и многу подалеку во повеќе дифузни наслаги. Сликите на Војаџер 2 на јужната полутопка покажуваат многу такви ленти од темен материјал. Помеѓу 1977 година и прелетувањето на Војаџер 2 во 1989 година, Тритон се префрлил од црвеникава боја, слична на Плутон, во многу побледа нијанса, што сугерира дека полесни азотни мразови покривале постар црвеникав материјал. Ерупцијата на испарливи материи од тритоновиот екватор и нивното таложење на половите може да прераспредели доволно маса во текот на 10.000 години за да предизвика поларно талкање.
Поларна капа, рамнини и гребени
Јужнополарниот регион на Тритон е покриен со високо рефлектирачка капа од замрзнат азот и метан попрскана од ударни кратери и отвори на гејзери. Малку се знае за северниот пол бидејќи бил на ноќната страна за време на средбата на Војаџер 2, но се смета дека Тритон мора да има и северна поларна ледена капа.
Високите рамнини кои се наоѓаат на источната полутопка на Тритон, како што е Ципанго Планум, покриваат и ги бришат постарите одлики, и затоа речиси сигурно се резултат на ледената лава што се мие над претходниот пејзаж. Рамнините се преполни со јами, како што е Левијатан Патера, кои веројатно се отворите од кои се појавила оваа лава. Составот на лавата не е познат, иако постои сомневање за мешавина од амонијак и вода.
На Тритон се идентификувани четири приближно кружни „соѕидани рамнини“. Тие се најрамните региони досега откриени, со надморска височина помала од 200 м. Се смета дека тие настанале од ерупција на ледена лава. Рамнините во близина на источниот дел на Тритон се со црни дамки, наречени макули. Некои макули се едноставни темни дамки со дифузни граници, а други сочинуваат темна централна дамка опкружена со бел ореол со остри граници. Макулите обично имаат пречник од околу 100 km и ширина на ореолите помеѓу 20 и 30 км.
Има обемни гребени и долини во сложени форми низ површината на Тритон, веројатно резултат на циклусите на замрзнување-одмрзнување. Многу од нив, исто така, се смета дека се тектонски по природа и може да настанат како резултат на продолжетоци или раседи со удар. Постојат долги двојни гребени на мраз со централни корита кои имаат голема сличност со Европа (иако имаат поголем размер), и кои може да имаат слично потекло. Овие раседи со паралелни гребени исфрлени од внатрешноста и вкрстуваат комплексен терен со долини во екваторскиот регион. Сртовите и браздите, се смета дека се на средна возраст во геолошката историја на Тритон и во многу случаи се формирале истовремено. Тие имаат тенденција да бидат групирани.
Диња-терен
Западната полутопка на Тритон се состои од чудна серија пукнатини и вдлабнатини познати како „диња-терен“ поради сличноста со лушпата од диња. Иако има малку кратери, се смета дека ова е најстариот терен на Тритон. Веројатно покрива голем дел од западната половина на Тритон.
Познато е дека постои само на Тритон диња-теренот, кој е претежно валкан воден мраз. Содржи вдлабнатини 30-40 километри во пречник. Вдлабнатините веројатно не се ударни кратери бидејќи сите се со слична големина и имаат мазни кривини. Водечката хипотеза за нивното формирање е дијапиризам, издигнување на „грутки“ од помалку густ материјал низ слој од погуст материјал. Алтернативните хипотези вклучуваат формирање со колапс или со поплави предизвикани од криовулканизам.
Ударни кратери
Поради постојаното бришење и модификација од тековната геолошка активност, ударните кратери на површината на Тритон се релативно ретки. Пописот на тритоновите кратери снимен од Војаџер 2 открил само 179 кои неспорно се од удар, во споредба со 835 забележани за месечината на Уран, Миранда, која има само три проценти од површината на Тритон. Најголемиот кратер забележан на Тритон се смета дека е создаден од удар на тело од 27 км во пречник. Иако се забележани поголеми кратери, генерално се смета дека тие се од вулканска природа.
Неколку ударни кратери на Тритон се речиси сите концентрирани во водечката полутопка - онаа свртена кон насоката на орбиталното движење - со мнозинство концентрирано околу екваторот помеѓу 30° и 70° должина, што е резултат на материјалот изнесен од орбитата околу Нептун. Поради тоа што орбитира со едната страна постојано свртена кон планетата, астрономите очекуваат дека Тритон треба да има помалку удари на неговата последна полутопка, поради тоа што ударите на водечката полутопка се почести и посилни. Војаџер 2 снимил само 40% од површината на Тритон, така што ова останува неизвесно. Сепак, набљудуваната асиметрија на кратери го надминува она што може да се објасни врз основа на популациите на ударните фактори и имплицира помлада возраст на површината за регионите без кратери (≤ 6 стари милиони години) отколку за регионите со кратери (≤ 50 милиони години).
Набљудување и истражување
Орбиталните својства на Тритон веќе биле утврдени со голема точност во 19 век. Утврдено е дека има ретроградна орбита, под многу висок агол на наклон кон рамнината на орбитата на Нептун. Првите детални набљудувања на Тритон биле направени дури во 1930 година. Малку се знаело за сателитот сè додека не прелетал Војаџер 2 во 1989 година.
Пред прелетувањето на Војаџер 2, астрономите се сомневале дека Тритон може да има мориња со течен азот и атмосфера со азот/метан со густина до 30% од онаа на Земјата. Како и познатите преценувања на атмосферската густина на Марс, ова се покажа неточно. Како и со Марс, за неговата рана историја се претпоставува погуста атмосфера.
Првиот обид да се измери пречникот на Тритон бил направен од Џерард Кајпер во 1954 година. Добил вредност од 3.800 км. Последователните обиди за мерење стигнале до вредности кои се движат од 2.500 до 6.000 км, или од нешто помало од Месечината (3.474,2 km) до речиси половина од пречникот на Земјата. Податоците од приближувањето на Војаџер 2 до Нептун на 25 август 1989 година, довеле до попрецизна проценка на пречник на Тритон (2.706 км).
Во 1990-тите, биле направени различни набљудувања од Земјата користејќи прикривање на блиските ѕвезди, што укажувало на присуство на атмосфера и егзотична површина. Набљудувањата кон крајот на 1997 година сугерираат дека Тритон се загрева и атмосферата станала значително погуста откако Војаџер 2 прелетал во 1989 година.
Бурса (покраина)
Бурса  (турски: Bursa) — покраина во западна Турција. Административен центар на вилаетот е истоимениот град Бурса. Покраината има 2 413 971 жители (2006) и површина од 11 043 км2. Разделена е на 17 окрузи.
Покраини во Холандија
Покраината во Холандија претставува административен слој помеѓу националната влада и локалните општини, кој се занимава субнационални или регионални работи. Управата на секоја покраина се состои од три главни делови: покраински собранија (Provinciale Staten) кои се бираат секои четири години. Од членовите на собранието се бира совет наречен Застапничко собрание (Gedeputeerde Staten), колегиум со надлежност врз извршните функции, и со негов претседател наречен Краличин комесар (Commissaris van de Koningin) назначен од Круната.
Поделба
Денешна Холандија се дели на 12 покраини (хол. provincies). Подолу се дадени дванаесетте покраини со нивните главни градови:
Чукарец
Чукарец (Gramoz, Maja e Çukapecit; Τσιουκαρέτσικ или Τσιουκαπέτσικ, Τσιουκα Πέτσικ, Γράμος, Γράμμος) — највисокиот врв на планината Грамошта (Грамос). Висок е 2.521 м и сместен на границата помеѓу Грција (Нестрамско, Егејска Македонија) и Албанија (округ Колоња). На него стои граничната пирамида бр. 6.
До врвот се стасува од Пилкати (1.240 м) за околу 4 часа, од Денско (1.440 м) и Грамошта (1.400 м) за 5 часа. Првите две се во Коничко, Епир, а третото е во Нестрамско, Егејска Македонија.
Јоаким Нистрем
Тениска кариера
Тој бил четвртфиналист во поединечна конкуренција на турнирите на Отвореното првенство на Франција (1985 година) и на САД опен (1985 и 1986 година), а потоа шампион во двојки на Вимблдон во 1986 година заедно со Матс Виландер. Бил член на победничките тимови од Дејвис купот на Шведска во 1985 и 1987 година. Се квалификувал за турнирот во поединечна конкуренција Мастерс на крајот на годината и тоа во 1984, 1985 и 1986 година.
Нистрем бил дел од генерацијата многу добри шведски тенисери во 1980те и раните 1990ти години, меѓу кои биле Андерс Јарид, Јонас Свенсон, Микаел Пернфорс, Кент Карлсон, Стефан Едберг, Хенрик Сундстрем и секако Матс Виландер.
Брантов Леден Гребен
Ледениот гребен Брунт (Антарктик) се граничи со Антарктик брегот на Земјата на Коутс помеѓу Ледникот Досон-Ламбтон и Ледничкиот јазик Стенкомб-Вилс. Именуван е од Комитетот за имиња на места на ОК на Антарктикот по Дејвид Брант, британски метеоролог, физички секретар на Кралското друштво, 1948–57, кој беше одговорен за иницирањето на Кралската Експедиција на општеството на оваа ледена полица во 1955 година.
Таму ббила локацијата на базата на Експедицијата на Кралското друштво, 1955–59 година, која била превземена како Британска Истражувачка станица Хали.
Ледениот гребен Брунт (-75.91667°N, -25°W) се протегаат долж Керд Коуст за околу 80 km, каде стрмниот брег покриен со мраз се спушта до ледениот гребен Брунт. Ледените водопади беа откриени на 5 ноември 1967 година, во текот на Воената морнарица на Соединетите Американски Држави ескадрон VXE-6 лет над брегот во LC-130 авион, и беа планирани од Геолошко истражување на САД од воздушните фотографии добиени во тоа време. Именуван е од Советодавниот комитет за имиња на Антарктикот во соработка со Брунт ледениот гребен.
Во 2012 година, претходно стабилните големи провали (пукнатини во ледениот гребен кои јасно одат до морето) во ледениот гребен почнаа да се прошируваат што се очекуваше да предизвика отцепување на големи делови од гребенот Brunt Ice во следните неколку години.
На 26 февруари 2021 година, 1270 km2 Ледениот брег А-74 уредно се одвои од полицата свртена кон север, одвојувајќи се од работ на полица во Мекдоналд Ајс Рамплс долж Северниот Расед и конечно се приклучува на бездната Брант-Стенкомб.
Од 28 февруари, А-74 се наоѓаше на 75° 13' јужно, 25° 41' западно и мери 30 nmi на неговата најдолга оска и {{convert|18|nmi|km} } на нејзината најширока оска.
Берчевац
Берчевац е село во Србија во општина Прешево во Пчињскиот округ. Се наоѓа на самата административна линија меѓу Србија и Косово, каде гравитира длабоко кон Скопска Црна Гора. Селото е ридско-планинско.
Според пописот од 2002. селото имало 19 жители (според пописот од 1991 селото имало 38 жители).
Демографија
Во Берчевац живеат 14 полнолетни жители, а просечната старост изнесува 28,4 години (25,6 кај мажите и 32,9 кај жените). Во селото има 3 домаќинства, а просечниот број на членови по домаќинство е 6,33.
Ова село е во голем дел населено со Албанци (според пописот од 2002).
Во текот на двете светски војни, населението од Берчевац се селело (Србите во Војводина и Белград, додека Албанците претежно се селеле во Турција, Косово, Куманово и останатиот дел од Прешевската долина).
1697 во книжевноста
1697 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Адамсов Остров
Адамсов Остров (англ. Adams Island) може да се однесува на едно од следниве:
Црква „Св. Јован Канео“ - Охрид
„Свети Јован Богослов Канео“ — една од најпознатите цркви во Охрид, на карпестиот рид над плажата Канео во стариот дел на градот.
Историја
За историјата на црквата не постојат пишани податоци, современи со нејзиното подигање и живописување. Во натписот зачуван на фреско-малтер од црквата Св. Константин и Елена во Охрид се споменува една нива од селото Лескоец како имот на црквата Св. Јован Канео, што се граничи со имотот на црквата Св. Константин и Елена. Со ова се потврдува постоењето на црквата пред 1447 кога бил испишан натписот на Св.Константин и Елена - како и релативно раната појава на топономастичкиот назив на местото „Канео“ каде што е подигната црквата. Иако за црквата не постојат никакви сигурни историски податоци, нејзиниот живот може да се следи во општи историски рамки на развиток почнувајќи од XIII век па сè до почетокот на XIV век.
Во османлискиот период може да се следи активниот живот на црквата најверојатно сè до 1447 година кога се споменува имотот на црквата. Подоцна манастирскиот живот постепено опаѓа а со тоа доаѓа и уривање на самиот објект (ниските сводови од сите четри агли). Во поново време се претпоставува дека доаѓа до запуштање во подолг временски период меѓу XVII и XIX век. Тоа се докажува врз основа на најстарата запишана година која се наоѓа на најстарата икона во црквата (1676). Во поновата историја се забележуваат зафати со цел да се обнови самата црква, при што се враќаат сводовите како и подигање на анексите од северната јужната и западната страна кои денес се елиминирани. Од друга страна гледано од иконографски аспект, оваа црка обезбедува голем број на информации за историјата на средновековното сликарство во Македонија. Според иконографските одлики се поврзува со традициите од уметноста на Комнините. Во поголем број на цркви се наведуваат вакви одлики како што се Св. Софија во Охрид, Св. Константин во с. Свеќани (Велешко) и Св. Никола во с. Манастир. Меѓутоа само Канео има посебно нагласена модификација на комненските елементи, што помага за поблиско определување на хронологијата. Денес Канео има зачувано добар дел од своите првобитни фрески иако се извршени некои модификации во тој поглед меѓутоа својот првобитен шарм го има задржано до денешен ден што е прилично добро земајќи предвид дека самата црква била подолг период напуштена.
Лихтенберг (Бауцен)
Лихтенберг (Lichtenberg) — општина во округот Бауцен, во Саксонија, Германија.
Хомец (Кобарид)
Хомец (словенечки: Homec) — населба во Општина Кобарид во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Црква на сите светители (Подолски реон)
Црква на сите светители (украински: Церква Всіх Святих) е поранешна православна црква кој се наоѓала во Киев, Украина. Црквата била изградена во 1782 година, а била разрушена во 1935 година.
Во 1772 година, во реонот биле изградени нови гробишта за да по десет години биде изградена и црква во класичен украински барок стил.
Во 1809 година била изградена камбанарија околу црквата. Во времето кога низ СССР биле разрушени голем број на цркви, во 1935 било решено да се разруши и оваа црква заедно со гробиштата.
1695 во книжевноста
1695 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Кодракалангочит (Црвивци)
Кодракалангочит — археолошко наоѓалиште во кичевското село Црвивци. Претставува населба од неолитско време. Се наоѓа на околу 500 м југозападно од селото и на околу 150 м од Зајаска Река. На благата падина под ридот Чука, што постепено се спушта кон полето, поточно во приватни ниви, што зафаќаат простор од 3 декара, има множество фрагменти од керамички садови, орудија од кремен и куќен лепеж. Според фактурата, бојата и другите типолошки одлики на керамиката, населбата е среднонеолитска и културно блиска на велушко-породинската група од Пелагонија.
Св. Атанасиј (Курбиново)
'''Св. Атанасиј''' — археолошко наоѓалиште во преспанското село Курбиново. Претставува црква од средниот век. Се наоѓа на 1 км источно од селото, каде од десната страна на патот има остатоци од средновековна црква со димензии од 7,60 × 5 м. Дебелината на ѕидовите, градени од кршен камен и варов малтер, изнесува 0,80 м.
Бодрумкале
Бодрумкале ― рушевини на замок во покраината Османие, Турција. Се наоѓа на рид на 37.1775°N, 36.1875°W. Неговото растојание до градот Османије е околу 12 км. Замокот е североисточно од античкиот град Кастабала. Во средниот век го контролирал патот од Средна Анадолија до брегот на Средоземното Море. Во 1973 година била објавена археолошка проценка и точен план. Замокот бил поделен на два дела и има шест кули. Поголемиот дел од неговата ѕидарија била исечена директно од варовничкиот излив и не била преземена од античкиот град подолу. Долното ниво на јужната кула функционирало како цистерна. Истражувањето било спроведено под покровителство на Универзитетот во Калифорнија кај Беркли.
Датиран е во 13 век време на Ерменското Кралство Киликија. Кога замокот бил заземен од Рамаданидите во следниот век, тој веќе бил напуштен.
Газиантеп (покраина)
Газиантеп  (турски: Gaziantep) — покраина во јужна Турција. Административен центар на вилаетот е истоимениот град Газиантеп. Покраината има 1.426.816 жители (2006) и површина од 6.000 км2. Поделена е на 9 окрузи.
1694 во книжевноста
1694 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Спиро Ампов
Животопис
Спиро Ампов е роден во Виница. По професија бил трговец. По зачленување во Организацијата, добил задача да организира канал за оружје и опрема од Виница до Ќустендил. Починал во 1897 година, како резултат на жестоките измачувања од турската власт, за време на Виничката афера на ТМОРО.
Ледениот гребен Дотсон
Ледениот гребен Дотсон   е ледена гребен околу 30 mi  помеѓу Полуостровот Мартин и Полуостровот Мечки на брегот на Земјата Мари Бирд на Антарктикот.
Осиче
Осиче може да се однесува на следниве места во Македонија:
Лучка Кајфеж Богатај
Лучка Кајфеж Богатај е словенечки климатолог, специјалист за земјоделска метеорологија.
Ран живот и образование
Дипломирала во 1980 година на Природно-технолошкиот факултет во Љубљана и докторирала на Биотехнолошкиот факултет.
Работно искуство
Таа е истражувач и професор на Универзитетот во Љубљана, редовен професор на Факултетот за биотехнологија и претседател на катедрата за агрометеорологија. Таа е исто така член на образовниот комитет на Европското метеоролошко друштво. Во Словенија ја сметаат за една од пионерите во проучувањето на влијанието на климатските промени, особено врз растот и земјоделското производство. Богатај била именувана за член на Меѓувладиниот панел за климатски промени (IPCC) во Женева и, во 2007 година, била заменик-претседател на Работната група II „Влијанија, прилагодување и ранливост“ при подготовката на четвртиот извештај за проценка на IPCC.
Признанија
Во 2008 година, тогашниот претседател на Словенија, Данило Турк ѝ доделил Орден за заслуги за нејзината научна работа за климатските промени и неговата посветеност на заштитата на животната средина. Таа била дел од групата IPCC, која во 2007 година, заедно со Алберт Арнолд (Ал) Гор Jуниор, била наградена со Нобелова награда за мир за нивните напори да изградат и шират поголемо знаење за вештачките климатски промени.
Света Елена (појаснување)
Терминот Света Елена може да се однесува на:
Римски Гробишта (Бачишта)
Римски Гробишта — археолошко наоѓалиште во кичевското село Бачишта. Претставува некропола од доцниот среден век. Се наоѓа на околу 200 м северозападно од селото, на височинка што се издига над малата селска црква, каде од поројните води биле откриени гробови градени од камени плочи - тип циста, со насоченост исток-запад.
Кобарид
Кобарид (словенечки: Kobarid) — мал град во Општина Кобарид во западна Словенија. Градот е центар на општината Кобарид. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Споменик Барбароса (Истанбул)
Споменикот „Барбароса“ — споменик кој се наоѓа во Бешикташ, Истанбул, Турција. Споменикот е изработен од брона во 1944 година во спомен на славниот отомански адмирал Хајредин Барбароса.
Црква Свети Никола Добриот (Подолски реон)
Црквата на Свети Никола Добриот  (украински: Церква Миколи Доброго) е поранешна православна црква кој се наоѓала во Киев, Украина. Црквата била изградена во 1807 година, а била разрушена во 1935 година.
Првата црква била изградена по повод прославата од ослободувањето од турското ропство. Во 1651 година таа црква била опожарена, за да во 1662 година биде ренорирана. Во 1716 година била изградена нова црква од камен, со камбанарија. Но поради лошата конструкција, во 1799 година црквата била затворена. Во 1807 година, архитектот Андреј Маленски подигнал нов камен темелник на црквата која била опожарена во 1811 година и која по 1811 година била повторно обновена.
Споменик Барбароса (Истанбул)
Се наоѓа на улицата Алжир и веднаш зад мавзолејот на Барбароса. Уредувањето на плоштадот и местоположбата на статуата ги направил урбанистот Анри Прост. Подготвен е помеѓу 1941-1943 година и бил подигнат во 1944 година. Статуата ја изработил Зуту Мирдидоглу и Али Хади Бара; бронзените дела припаѓаат на Јусуф Акпанар и Али Хајдар Сејмен. Целиот споменик е висок 11,50 метри. Тежината на бронзата е 6 тони и 900 килограми.
Црква Свети Никола Добриот (Подолски реон)
Во средината на 1930-тите години, храмот бил разрушен и на негово место била изградена училишна зграда.
Споменик Барбароса (Истанбул)
Се состои од три дела: подлога, скулптура и столб. Десетметарската столбна плоча е на мермерна платформа. Презентацијата на Барбароса пред Сулејман I од левата страна на пиедесталот и победата кај Превеза е претставена од десната страна. Предниот дел на основата е во форма на платформа, висока два и пол метри, за да го симболизира лакот и палубата на бродот.
Филип Рот
Филип Милтон Рот (англиски: Philip Milton Roth, 19 март 1933 — 22 мај 2018) — американски писател.
Животопис
Филип Рот е роден на 19 март 1933 година во Њуарк, Њу Џерси. Починал во Менхетн, на 22 мај 2018 година.
Творештво
Рот е добитник на повеќе значајни награди и признанија: Букеровата награда (2011); Пулицеровата награда (1997) за романот „Американска пасторала“; Националниот медал за уметност (1998);  Златниот медал за фикција (2001), највисокото признание на Американската академија за уметност и книжевност; Медалот на Националната книжевна фондација (2002) за „истакнатиот придонес кон американската книжевност“; Националната книжевна награда (двапати); Националната награда на кругот на книжевните критичари (двапати); наградата ПЕН/Фокнер (трипати); наградата на Здружението на американските историчари (2005) за романот „Завера против Америка“;  наградата ПЕН/Набоков (2006) за „опусот со неминлива оригиналност и исклучителна уметничка вештина“; ПЕН/Сол Белоу (2007), награда која се доделува на писателот кој „со своето уметничко делување во текот на целата кариера се вбројува во највисокиот домет на американската книжевност“ итн. Тој е единствениот американски писател чие творештво уште за време на неговиот живот било објавено во сеопфатната и дефинтивната едиција на Американската библиотека.
Библиографија
Поважни дела на Филип Рот се:
Гиресун (покраина)
Гиресун  (турски: Giresun) — покраина во североисточна Турција. Административен центар на вилаетот е истоимениот град Гиресун. Покраината има 523 819 жители (2006) и површина од 6 934  км2. Разделена е на 16 окрузи.
1693 во книжевноста
1693 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Пасторала
Пасторална поезија, пасторала или еклога е книжевно дело во кое се работи за животите на овчарите или воопшто за руралниот живот, каде типично се прикажува констрастот меѓу простодушноста и спокојството на едноставниот живот и маката и расипаноста на градскиот, а особено дворскиот живот. Но овој вид творештво е проткаен со извесна фантазија, затоа што се појавуваат самовили коишто се митолошки суштества, а во кои се вљубуваат овчарите.
Дефиниција
Ликовите во пасторалната поезија често се користат како двигатели за изразување на моралните, општествените или книжевните гледишта на авторот. Во оваа поезија се среќава и средството наречено „натпревари во пеење“ помеѓу два или повеќе овчари. Темата е обично љубов или смрт.
Историја на пасторалната поезија
Изразните средства на пасторалната поезија главно биле поставени од Теокрит. Оваа традиција прешла од Грција во Рим, каде Вергилиј алудирал на современите проблеми на селското општество кое тој го отсликувал. Вергилиевите Еклоги извршиле силно влијание врз поетите од ренесансата.
Пасторалниот тренд во англиската поезија се јавува во 1579 со делото „Овчарски календар“ (Shepheardes Calendar) од авторот Едмунд Спенсер.
Пад
Во подоцнежните столетија, реакциите против извештаченоста на овој жанр, заедно со новите ставови кон природниот човек и природната сцена, резултирале со понекогаш горко вметнување на реалност во рустичните сцени во делата на многу поети и романописци.
Меѓутоа, пасторалната елегија и натаму останува преку делата на Перси Шели и Метју Арнолд.
Зоро (ТВ серија)
Зоро: Meчот и Розата (Zorro: La Espada y La Rosa) е американска/колумбиска теленовела заснована на творбата на Џонстон МекКалеј. Теленовелата е снимана оваа година во Колумбија, во продукција на Teлемундо и Сони Продукција. Оваа теленовела имаше голем успех во САД како и во соседните земји во Јужна Америка. Во деловите на Европа оваа теленовела моментално ги освојува гледачите. Насловната нумера ја исполлнуваат познатата американска пејачка Бијонсе Ноулс и мексиканскиот пејач Алехандро Фернандес.
Синопсис
Есмералда е нежна и млада девојка, која секој ден се бори против злобата која и ја нанесува нејзиниот татко Фернандо Санчез Монкада, гувернер на Лос Анџелес. Кога дознава дека нејзиниот татко ја посвоил и ја земал од рацете на нејзината вистинска мајка, која дал да ја затворат за да го задржи детето, нејзиниот живот драстично се менува. Сега ја разбира злобата на нејзиниот татко и зошто нејзината сестра Марија Анхела не ја почитува. Мисијата на Есмералда продолжува за да ја пронајде нејзината мајка, и да ја извлече од затвор. За достигнувањето на таа цел, нејзе ќе и помогне Зоро, во кој се вљубува со целото срце. Но, таа љубов има и препреки, бидејќи и нејзиниот татко се обидува да ја најде Есмералда за да је венча со стар маж. Освен тоа, Есмералда го краде срцето и на Диего де ла Вега, кој е добар маж и ја сака со целото срце. Ноќта, Есмералда му се предава на Зоро, а дента на Диего, иако не може да сфати како Диего и Зоро се иста личност. Набргу во животот на Есмералда се појавува и циганот Ренцо. Тој се бори за ослободувањето на своето племе од шпанските власти. Станува нејзин пријател кој е заљубен во неа.
Втора фудбалска лига на Македонија 2015/2016
Втората фудбалска лига на Македонија 2015/2016 - 24. издание на Втората фудбалска лига на Македонија. Сезоната започнала на 15 август 2015, а завршила на 14 мај 2016. Во оваа сезона првак била Победа.
Коло 1–18
Извор: MacedonianFootball.com
Втор натпревар
Вкупен резултат Пелистер - Хоризонт Турново 3:1
Бараж за опстанок
Првата рунда вклучила шест екипи (осмо пласираната од Втората лига и петте победници од Третата лига) кои биле подредени во три двојки, кои играле два натпревари на неутрален терен. Победниците напредувале во Втората лига за следната сезона.
Втор натпревар
''Вкупен резултат Љубанци 1974 - Новаци 2005 3:3. Љубанци 1974 бил подобар во пенал рулетот''
Вкупен резултат Академија Пандев - Гоблен Јуниор 5:2
Вкупен резултат Вардар Неготино - Вардари 5:0
Најдобри стрелци
Извор: MacedonianFootball.com
Ледениот гребен МекМурдо
Ледениот гребен Мекмердо  е дел од ледениот гребен Рос опкружен со Звук Мекмердо и Островот Рос на север и Мина Блаф на југ.
Во март 2010 година, додека научниците ја фотографираа долната страна на ледената плоча, открија жив Лисианассидае ампхипод.
Драгољуб Мирјаниќ
Драгољуб Мирјаниќ (Романовци, 2 ноември 1954) е српски физичар, биофизичар, професор, поранешен ректор на Универзитетот во Бања Лука и член на Академијата на науките и уметностите на Република Србија.
Биографија
Драгољуб Мирјаниќ е роден во 1954 година во Романовци кај Градишка. Дипломирал во 1977 година на Природно-математичкиот факултет на Универзитетот во Нови Сад, магистрирал во Загреб во 1981 година, а докторирал во 1983 година со својата докторска теза „Анализа на диелектрични својства на молекуларните кристали и фероелектриците“ на Природно-математичкиот факултет на Универзитетот во Нови Сад. Тој е професор по физика и биофизика на Машинскиот факултет, Универзитетот во Бања Лука, Технолошкиот факултет, Универзитетот во Бања Лука, Медицинскиот факултет, Универзитетот во Бања Лука и Земјоделскиот факултет, Универзитетот на Бања Лука. Бил член на Друштвото на математичари, физичари и астрономи на Југославија, на Друштвото за микроелектронски делови и материјали на Југославија, на Друштвото на физичарите на Југославија, на Европското друштво на физичари, на Американскиот библиографски институт, експерт на Федералниот комитет за наука, технологија и информатика и други научни здруженија. Тој е исто така претседател на Здружението на физичари на Република Србија, претседател на Ректорската конференција на Република Србија, член на Советот за реформи во образованието во Република Србија и на Советот за унапредување на високото образование во Република Србија.
Бил директор на Универзитетот во Бања Лука во периодот од 1992 до 2006 година. Тој е член на Балканската академија на науките и самоодржлив развој од 2001 година, а редовен член на Централноевропската академија на науките и уметностите од 1997 година. Стана дописен член на Академијата на науките на Република Србија и уметност на 27 јуни 1997 г. Ја извршува должноста на генерален секретар на Академијата и член на претседателството на АНУРС. Во периодот од 1996 до 1998 г. тој бил потпретседател на Република Србија.
Библиографија
Автор е на девет учебници и на над 150 научни трудови.
Ѓумушхане (покраина)
Ѓумушхане (турски: Gümüşhane) — покраина во северна Турција. Административен центар на вилаетот е истоимениот град Ѓумушхане. Покраината има 191.474 жители (2006) и површина од 6.575 км2. Разделена е на 6 окрузи.
1692 во книжевноста
1692 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Каран
Каран потекнува од семејството на Теменидите од Арг. За него постојат повеќе преданија. Го основал своето крaлство Ајга (денес Кутлеш). Се вели, за него немало место да владее во пелопонескиот Арг, каде тогаш власта ја држел неговиот брат Фејдон и Каран на молба од кнезот на Орестида, денес Костурско, оди да му помогне во борбите против соседот, кнезот на Еордеја, Островско, Кисеј. Го разбил Кисеја и во освоената територија основал свој град.
Според преданието на Јустин, Каран откога собрал војска и дошол во Македонија, врвејќи зад едно стадо кози, со помош на дождот и маглата успеал незабележано да влезе во еден град. Изгледа откако го заземал градот, тој се сетил на претскажувањето и тука го поставил својот престол. Градот го нарекол Ајга. Оттогаш во сите војнички походи, пред единиците, настапувале кози, а Каран откако ги изгонил непријателските кнезови, ги обединил племињата и го основал македонското кралство.
NGC 3567/1
NGC 3567/1 — леќеста галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3567/1 се споменува и како UGC 6230, MCG 1-29-11, CGCG 39-51, KCPG 276A.
Откривање
Објектот е откриен на 13 април 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3567/1 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 3567/1 има привидни димензии од 0,9' х 0,8'.
Други поделби
Проучување на NGC 3567/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 34004. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 191; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 269. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1392.
Користена литература
Astronomical Objects (RNGC)"". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0)
Св. Ѓорѓи (Курбиново)
'''Св. Ѓорѓи''' — археолошкo наоѓалиште во преспанското село Курбиново. Претставува некропола од средниот век. Се наоѓа на 3 км источно од селото, во непосредна близина на црквата „Св. Ѓорѓи“ од XII век. Тука при изведувањето на конзерватоските работи на црквата, во 1953 и 1980 година, се извршени и археолошки истражувања во неа и околу неа. Откриени се гробови во кои како прилози имало сребрени обетки од типот „Курбиново“, прстени, а во еден детски гроб керамичка чашка. Наодите се чуваат во Музејската збирка во Ресен.
Кенигсварта
Кенигсварта (Königswartha, Rakecy) — општина во источниот дел на Саксонија, Германија. Припаѓа на округот Бауцен и се наоѓа 20 километри северно од истоимениот град.
Ракеце означува „мажи на ракот“. Селото било првпат спомнато во 1350.
Географија
Општина се наоѓа во горнолужичката низина. Селото се наоѓа во лужичкосрпската населена област долж реката Шварцвасер.
Села
Неколку села припаѓаат на општината:
Долно Градиште-Јабланица (Берово)
Долно Градиште-Јабланица — населба од римското време. На 3,5-4 километри од населбата Јабланица, на левиот брег на Брегалница се среќаваат остатоци од градежен материјал.
Ботниски Залив
Ботнискиот Залив или Ботнички Залив (фин. Pohjanlahti, швед. Bottniska viken) се наоѓа во северниот дел на Балтичкото Море. Се наоѓа помеѓу Финска на исток, Шведска на запад и Оландските Острови на југ.
Најголеми градови коишто се наоѓаат на бреговите на овој залив се:
Роберт Петковски
Роберт Петковски (Бунарџик,,  – Вејце, , )  бил македонски бранител, припадник на Баталјонот за специјални намени „Волци“ при АРМ, учесник во Воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Загинал во заседа на 28 април 2001 во масакрот кај Вејце.