cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пума
Ловење и исхрана
Како многу прилагодлив и успешен грабливец, пумата го јаде секое животно што може да фати, од инсекти до големи копитари (над 500 килограми). Како и сите мачки, таа е Carnivora, се храни само со месо. Просечната тежина на ’рбетениот плен (MWVP) е во позитивна корелација (р = 0,875) со телесната тежина на пумата и во обратнопропорционално корелација (р =- 0,836) со храната распространета низ Америка. Во принцип, MWVP, е помала во областите поблиску до екваторот. Нејзини најважни пленови се различни видови елени, особено во Северна Америка; Odocoileus hemionus, белоопашест елен, северен елен, па дури и големите лосови се ловени од мачката. Други видови како муфлон, диви коњи во Аризона, домашни коњи и домашни животни како што се говеда и овци, се исто така се примарна храна на пумата во многу области. Во едно истражување во Северна Америка 68% од пленот на пумите беа копитарите, особено еленот. Само флоридскиот пантер покажува варијација, често претпочитајќи ги дивите свињи и оклопникот. Истражувањето во националниот парк Јелоустон покажа дека северниот елен, по кој следи Odocoileus hemionus, беа примарната цел на пумата; базата на пленови ја дели со сивите волци, со кого пумата се натпреварува за ресурси. Друга студија за ловот на пумите во зима (ноември-април) во Алберта покажала дека копитарите придонесуваат за 99% и повеќе во исхраната на пумите. Забележано е поединечно препознавање на пленот, така што некои пуми ретко убиваат муфлони, додека други исхраната најмногу ја засноваат на овие животни.
Во опсегот на пумата во Централна и Јужна Америка, учеството на елените во исхраната опаѓа. Во овие предели претежно се претпочитаат мали до средно големи цицачи, вклучувајќи ги и големите глодачи, како што е капибарата. Во едно истражување е утврдено дека копитарите изнесуваат само 35% од пленот на пумата, или околу половина отколку во Северна Америка. Се претпоставува дека конкуренција со поголемиот јагуар е причината за опаѓање на големината на пленот. Меѓу другите пленови на пумата спаѓаат глувците, боцкавото прасе, и зајакот. Птици и мали влекачи понекогаш се ловат на југ, но тоа е ретко се забележува во Северна Америка.
Иако е способена да трча брзо, пумата е типичнен грабливец од заседа. Се прикраднува низ грмушки и дрва, на испакнатини, или други скришни места, пред да направи моќен скок врз грбот на својот плен и задушушувачки гриз во вратот. Пумата е способна да го скрши вратот на некои од нејзините помали пленови со силен залак и моментално да го кутне животното на земјата.
Пумите просечно убиваат по еден голем копитар на секои две недели. Периодот се намалува кога женката одгледува малечки, и може да достигне до убивање на плен на секои три дена кога младите се скоро возрасни, на 15 месеци. Мачката го влече убиеното животно на скришно место, го покрива со грмушки, и се враќа да се храни во текот на наредните денови. Познато е дека пумите не се мршојади и тие многу ретко се хранат со плен кои не го уловиле самите; но во една студија, на пумите во Калифорнија им биле принесени трупови на елени и тие се хранеле со нив, што сугерира на пооптимистичко однесување.
Размножување и животен циклус
Женките ја достигнуваат половата зрелост на возраст од 1,5 до 3 години. Обично се окотуваат еднаш на 2-3 години за време на нивниот репродуктивен период, иако периодот може да биде и само една година. Женките се во овулација од прилика 8 дена од 23-дневниот циклус; времето на гестиција трае приближно 91 ден. Женките се сметаат за моногамни, но ова не е потврдено и полигинијата може да биде честа појава. Копулацијата е кратка, но честа.
Пумите коишто се речиси возрасни ги напуштаат своите мајки во обид да создадат своја територија на околу 2 години а понекогаш и порано; машките тежнеат да си отидат порано. Една студија покажала висок морбидитет на пумите што патуваат најдалеку од родното дувло, најчесто поради конфликтите со други пуми. Истажување направено во Ново Мексико покажало дека “мажјаците што дисперзираат многу подалеку од женките, се во можност да поминат големи пространства ненаселени со пуми, и се веројатно поодговорни за протекувањето на јадрениот генетски материјал помеѓу различните живеалишта.”
Животниот век во дивината се смета дека е помеѓу 8 и 13 години, просечно помеѓу 8 и 10, но има извештај за женка со најмалку 18 години убиена од ловци на островот Ванкувер. Пумите можат да живеат и до 20 години во заробеништво. Еден северноамерикански мажјак, именуван како Скреч (Гребнатина), умрел само 2 месеци пред да го наполни својот 30. роденден. Причините за смрт во дивината ги вклучуваат неспособноста, болестите, натпреварувањето со останатите пуми, гладот, несреќите и, каде што е дозволено, ловење од луѓето. Фелин имунодефициентниот вирус, ендемска болест слична на СИДА-та кај мачките, е добро адаптирана кај пумите.
Социјална структура и територијални граници
Како и повеќето мачки, пумата е самотник. Само мајките и малечките живеат во групи, а возрасните се сретнуваат само за парење. Парењето е таинствено и се случува најчесто за време на мугрите и самракот. Проценките за територијалната големина во голема мера се разликуваат. „Canadian Geographic“ открива дека териториите на мажјаците можат да изнесуваат од 150 до 1000 квадратни километри, а териториите на женките изнесуваат половина од оваа големина. Друго истражување сугерира многу помала долна граница од 25 км2, но многу поголема горна граница од 1300 км2 за мажјаци. Во САД, многу големи територии се забележани во Тексас и на Црните врвови на северната Голема рамнина со над 775 км2. Териториите на мажјаците може да ги содржат или да се преклопуваат со териториите на женките, но, барем таму каде што се направени студиите, не се поклопуваат со териториите на други мажјаци, што служи да се редуцираат конфликтите помеѓу пумите. Териториите на женките може незначајно да се поклопуваат. Траги од гребење, урина и фецес се користат за да се обележи територијата и да се привлече партнер за парење. Мажјаците можат да насоберат мал куп лисја и трева па да уринираат врз него со цел да ја обележат својата територија.
Големината на територијата и целокупното изобилство на пумата зависи од теренот, растителноста и изобилството со плен. Една женка во непосредна близина на планината Сан Андрес, на пример, беше пронајдена со голем опсег од 215 км2, пред сè поради сиромашното изобилство на плен. Една студија во Јужна Америка покажа присуство на пумата од 0,5 до дури 7 единки на 100 км2.
Поради тоа што мажјаците диспергираат подалеку од женките и подиректно се натпреваруваат за патнери за парење и територија, тие тие полесно се вклучуваат во конфликт. Кога новите возрасните единки нема да успеат да ја напуштат својата мајчинска територија, тие можат да бидат убиени дури и од татко им. Кога мажјаците ќе наидат едни на други, тие с'скаат, плукаат, и може да влезат во насилен конфликт, ако ниеден од нив не се повлече. Ловењето или преселувањето на пумата може да го зголемат агресивните средби со млади животни кои минуваат низ одредени територии и влегуваат во конфликт со тамошните единки.
Распространетост и живеалиште
Пумата има најголемо живеалиште од кое било друго земно диво животно во Америка. Распространета е на 110 степени географска ширина, од северен Јукон во Канада до јужните Анди. Таа е една од само трите видови мачки, заедно со Lynx rufus и канадскиот рис, коишто се распространети во Канада. Нејзината голема распространетост се должи на способноста да се приспособи кон секакво живеалиште: може да се најдеме во сите видови на шуми како и во ниските и карпести пустини. Истражувањата покажуваат дека пумата претпочита региони густи со грмушки, но може да живее и во отворени предели со мала растителност. Нејзините омилени живеалишта ги вклучуваат стрмните кањони, ескарпите, острите карпи и предели густи со грмушки.
Пумата била истребена во источните делови на своето северноамериканско живеалиште (со исклучок на Флорида), во двата века по Европската колонизација, и се соочила со сериозни закани во остатокот од својата територија. Моментално, ја има во повеќето западно-американски држави, во канадските провинции Алберта и Британска Колумбија, и во канадската територија Јукон. Постојат многу дебатирачки извештаи за можна реколонизација на источниот дел на Северна Америка. ДНК доказите покажуваат присуство во источна Северна Америка, додека консолидираната карта на забележани пуми покажува бројни извештаи, од среднозападниот дел на Големата рамнина сè до источна Канада. Квебечките служби за диви животни исто така сметаат дека пумата е присутна во провинцијата како загризен вид откако повеќе ДНК тестови докажале присуство на влакна од пума во просторот за парење на рисовите. Единствената со сигурност позната источна популација е Флоридскиот пантер којшто е критично загрозен. Исто така пумата била забележана во Елиотсвајл, Мејн; во Њу Хемпшир била забележана во 1997, а во Мичиген во 2009 година. Типично, забележаните пуми на овие далечини вклучуваат млади мажјаци, кои можат да патуваат на големи далечини за заземат територија надвор од територијата на постарите мажјаци.
Јужно од Рио Гранде, Интернационалната Унија за Заштита на Природата и Природните Ресурси (ИУЗП) ја наведува мачката во секоја држава од Средна и Јужна Америка освен во Костарика и Панама. Додека во Северна Америка постојат специфични државни и регионални статистики, многу малку е познато за мачката во нејзиното јужно живеалиште.
Целокупната популација на пумата се проценува на помалку од 50,000 според ИУЗП, со опаѓачки тренд. Државните статистики на САД се пооптимистички, предложувајќи дека популацијата на пумата расте. Во Орегон, здрава популација од 5,000 била забележана во 2006, надминувајќи ја целта од 3,000. Калифорнија активно се заложи да ја заштити пумата и сличен број на пуми бил предложен, помеѓу 4,000 и 6,000.
LMFAO
LMFAO е Американско електро поп дуо составено од рапери, продуценти, танчери и Диџеите Редфу (Стефан Кендал Горди, роден на 3 септември 1975 година) и неговиот внук Скајблу (Скајлер Хјустен Горди, роден на 23 август 1986 година). Групата е основана во 2006 година во Лос Анџелес, Калифорнија. Редфу е исто така син на музичкиот магнат Бери Горди, СкајБлу пак е негов внук. Нивната музика вклучува тема на забави и пиење, и најчесто стилот на групата се однесува како „рок забава“.
2006-07: Формирање и почетоци на кариерата
Редфу (Стефан Кендал Горди) и Скајблу (Скајлер Горди) двајцата пораснале во најбогатото соседство во Лос Анџелес, Пацифик Палисејдс, каде што тие во 2006 година ја формирале групата LMFAO. Дуото кажа дека оригиналното име на групата било Sexe Dude (Читај Sexy Dudes) и двете потоа ги промениле на совет од баба им. Тие потпишаа со компанијата за снимање Interscope во ноември 2008 година.
2008-09 Предизвикување слава и „Party rock“
LMFAO ја објавија Party rock EP во музичката продавница iTunes на 1 јули 2008 година, и го објавија нивниот целосен албум на 7 јули 2009 година. Албумот го освои 33 место на Билборд 200 и број два на Американската денс топ листа. Лос Анџелес Тајмс ја опиша Party rock како „14 виртуелни менливи оди на ноќниот живот“.
Нивниот прв сингл беше „I’m in Miami Bitch“ или „I’m in Miami Trick “ (чиста верзија), која беше објавена во декември 2008 година и се искачи на на 51 место на Billboard Hot 100 и на 37 место во Канада.
На почетокот од 2009 година малку познатиот Диџеј продуцент „Диџеј Инфинити“ создаде бутлег користејќи го ремиксот од Dj Chuckie („ДЈ Чаки“) хитот во 2008 година „Let the bass kick“ и Акапела од LMFAO создавајќи го „Bass kick in Miami“. Бутлегот беше раширен преку интернет и стана голем успех на Зимската музичка конференија во Мајами во 2009 година. Неколку недели подоцна песната стана музичка тема на телевизиското шоу Kourtney and Khloé Take Miami, а Get Crasy беше употребена за Jersey Shore во 2009 година.
LMFAO беа вклучени во сценариото на MTV The Real Worldn: Cancun во август 2009 година, кои го покриваа појавувањето на бендот во Канкун за време на Spring Break во 2009.
Исто така во 2009 година, дуото се вклучи во песната Sine language од The crystal Method.
2010-11 Интернационално пробивање и „Sorry for party rocking“
Средината на 2010 година беа вклучени во песната на Дејвид Гета „Gettin' Over You“, која беше интернационален хит, искачувајќи се на првите 10 места во 11 земји а во три од нив на прво место, вклучувајќи ја и Велика Британија. Исто така се искачи на 31 место на U.S Hot 100 и 12 место во Канада. Дуото потоа во остатокот од 2010 година го снимија нивниот втор албум, Sorry for party rocking, кој беше објавен на 17 јуни 2011 година во САД. Првиот сингл земен од албумот „Party Rock Anthem“ вклучувајќи го Британскиот пејач Лаyрен Бенет и продуцентот GoonRock и покажувајќи го популарниот танц стил „Melbourne Shuffle“ во нивното популарно видео. Песната е досега најуспешна во нивната кариера искачувајќи се на првото место во САД, Канада и Велика Британија и преку десет други земји, како и на првите десет места во многу други. Вториот сингл од албумот Sorry for party rocking беше објавен 27 мај 2011 година и е насловен „Champagne Showers“ вклучена е и Англиската пејачка и композиторка Наталија Килс. Третиот сингл „Sexy and I’m know it“, беше објавен на 3 октомври 2011 година и го освои првото место на iTunes топ листите ширум светот и првото место на Австралиската и Канадската Hot 100. Во интервјуто за Ирскиот канал TG4, Редфу изјави дека тие работеле на видеото за нивниот следен хит Sorry for party rocking.
Во февруари 2010 година, SkyBlu беше вмешан во една расправија со политичарот Мит Ромнеј во авион за време на Зимските олимписки игри 2010 година во Ванкувер. Раперот изјави дека Ромнеј го нападнал од позади, со поставување на вулкански зафат на неговиот врат. SkyBlu беше исфрлен од авионот како резултат од расправијата и беше префрлен во следниот лет. Расправијата беше наведена во видео кое покажува како SkyBlu е исфрлен од авионот од властите, каде SkyBlu и Редфу даваат објаснување за инцидентот.
Исто така во 2011 гофина, LMFAO ја започна својата прва Азиска турнеја, беше изведена во Сингапур, Манила, Филипините, Тајпеј, Тајван и Куала Лумпур, Малезија меѓу другите градови. Исто така на 30 јуни 2011 LMFAO изведуваа на Островот од MTV 2011 Маlta Special на Фосос (Granaries) во Флоријана, Малта пред толпа од 50 000 заедно со Far East Movement и Снупдог (Snoop Dogg).
На 29 Август 2011 година го снимија спотот за нивниот нов сингл „Sexy and I know It“, на Venice Beach во Калифорнија. Порнографскиот глумец Рон Џереми е вклучен во спотот и се фокусира тематски на машките гениталии. Глумците Симон Рекс и Вилемер Валдерама, драмскиот автор Даниел Каненгејтер и боречкиот артист Алистер Оверим исто така направи камеја појавувања. Песната постигна сличен успех како Rock Party Anthem наоѓајќи се на врвот од топ листите низ целиот свет. Sexy and I’m know It стана второто дуо број еден во САД, Канада, Австралија и Нов Зеланд.
Групата на 20 септември 2011 учествуваше на првото елиминационо шоу на 13-тата серија од Танцување со ѕвездите кое се емитуваше во живо.
Во октомври 2011, песната Party rock Anthem беше употребена во хаус шоу на Ноќ на вештерките, кога Јужно Калифорниски човек темпира време на популарната песна. По видеото од You Tube куќата беше вирусна, дури и добивање вести за покриеност, дуото ја посети куќата и сними Киа комерција вклучувајќи ја и куќата.
Влијанија
LMFAO наведуваат широк спектар на различни влијанија, како што се рапери како Тупак Шакур, хип-хоп групи како The Black Eyed Peas, и Р&Б изведувачи како Џејмс Браун и Мајкл Џексон и рок бенодви како Битлси и Лед Цепелин. И двајцата се посветени обожаватели на Мајкл Џексон и употребуваат многу од неговите танцови чекори во нивната танцова рутина. Австралискиот танцов стил Melbourne Shuffle е карактеристичен во голема мера во видеоклипот на Party Rock Anthem фузирано со хип-хоп елементи. Исто така LMFAO наведуваат огромна инспирација од Адам Голдстајн, повеќе познат како Dj AM кој прв ги запозна со електронската музика. Имено, Редфу е поранешен зет на Џермејн Џексон постариот брат на Мајкл Џексон и исто така тој е и чичко на Џермен Џексон. Во 2007 година LMFAO учествуваше на Зимската Музичка Конференција во Мајами, Флорида за којшто дуото изјави дека тоа било искуство што го инспирирал нивниот музички и креативен стил.
Бизнис интереси
Редфу е поранешен трговец и беше избран во шоуто на CNBC, Mad Money заедно со Џим Крамер.
Енкелад (месечина)
Енкелад или Енцелад — десетта најоддалечена месечина на Сатурн и кружи во широкиот прстен Е. Наречен е по истоимениот гигант од старогрчката митологија.
Неговата орбита се наоѓа во најширокиот дел на прстенот, поради што се смета дека Енкелад, веројатно, го снабдува прстенот со материјал. Месечината има синхронизирана ротација со Сатурн. Замрзнатата површина на Енкелад ја одбива светлината, поради што оваа месечина е многу сјајна; таа е најсјајна месечина во Сончевиот Систем. Релјефот докажува дека оваа студена месечина претрпела долготрајна тектонска активност и обновување на површината. Степенот на геолошки промени е неверојатен за една толку мала месечина. Мимас има слична големина, но не е активна. Во некои области има кратери, а во други има корита, пукнатини и гребени. Снимките направени да ги нагласат разликите во боите откриле детаљ што дотогаш не можел да се забележи. Сината боја што може да се види на некои распукани ѕидови веројатно, е последица од долготрајна изложеност на дејството на цврст мраз или на составот или големината на честичките на мразот под површината. Енкелад е откриен од страана на Вилијам Хершел на 28 август 1789 година.
Полицитемија
Причини и ризични фактори
Една од формите, наречена примарна полицитемија, е позната уште како полицитемија вера (ПВ). Оваа состојба се јавува кога коскената срцевина произведува премногу еритроцити. Над 90% од нив се зафатени со мутација на генот, наречен ЈАК2 ген, кој се мисли дека не предизвикува директно ПВ, туку го зголемува ризикот од нејзино појавување. Полицитемија вера е ретка, и претежно ги напаѓа луѓето после 60-тата година. Карактеристично е црвеното лице, предизвикано од големата концентрација на еритроцити, понекогаш погрешно толкувано како црвенило кое се јавува при консумирање на алкохол.
Друга форма е секундарната полицитемија. И овде коскената срцевина произведува еритроцити во поголеми количини, но овој пат тоа не е како одговор на недостаток на кислород. Ова може да се должи на белодробни заболувања, како што се хроничниот бронхитис или емфизем (сега познато како хронична опструктивна белодробна болест, или ХОББ) или кога некој живее на висока надморска височина. Постои уште една форма, наречена релативна полицитемија. Иако бројот на еритроцитите е нормален, плазма волуменот е намален. Причини за тоа може да бидат: Важно е да се нагласи дека полицитемијата може брзо да се дијагностицира и третира, или барем да се следи, бидејќи големиот број на црвени крвни клетки во крвта ја прават погуста, а тоа пак го зголемува ризикот од срцев удар, излив или други проблеми.
Цабенштет
Цабенштет (Zabenstedt) — село и поранешна општина во округот Мансфелд-Зидхарц, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јануари 2010 е дел од градот Гербштет.
Македонски парламентарни избори (2020)
Македонски парламентарни избори (2020) — десетти по ред парламентарни избори во Македонија, одржани на 15 јули 2020 година.
Позадина
Претходните парламентарни избори се одржале во декември 2016 година, на кои ВМРО-ДПМНЕ, предводена од Никола Груевски, освоила најголем број гласови. Изборите во 2016 година биле предвремени поради политичка криза во Македонија, која започнала во 2015 година. Груевски не успеал да ја формира владата во предвидениот рок. По рекорден 171 ден од изборите, поради несогласување на претседателот Ѓорге Иванов, дури на 31 мај 2017 година била формирана новата македонска Влада, на чело со Зоран Заев, водач на СДСМ.
Меѓу главните заложби на владата на Зоран Заев било членството на земјата во меѓународните политички и безбедносни организации ЕУ и НАТО. Како услов за влез на Македонија во нив, во 2018 година бил постигнат Преспанскиот договор со Грција за решавање на спорот за името Македонија, што допира идентитетски прашања, согласно кој, меѓу другото, Република Македонија го смени своето име во Република Северна Македонија. Протоколот за членство во НАТО бил потпишан од Алијансата на 6 февруари 2019 година, проследен со процес на поединечна ратификација од секоја земја-членка.
Изборите во 2020 година според нивниот редовен датум требале да се одржат на 11 декември, но најголемата опозициска партија ВМРО-ДПМНЕ, предводена од Христијан Мицкоски, се обидувала од есента 2019 година тие да се одржат пред време. Заев, пак, прво сметал дека изборите треба да бидат редовни, оценувајќи дека периодот пред редовниот датум на изборите е „економски драгоцен за целата трансформација“.
Клучен за одлуката за предвремени избори бил состанокот на Европскиот совет одржан на 17 и 18 октомври 2019 година кога земјите-членки на ЕУ не одредиле датум за пристапни преговори за Македонија и Албанија. Два дена подоцна се одржала средба на водачите на македонските парламентарни политички партии заедно со претседателот Стево Пендаровски, каде било одлучено да се одржат предвремени избори на 12 април.
Во периодот пред предвремените избори, Македонија била погодена од пандемијата на коронавирус, поради што изборите не се одржале на закажаниот датум во април. На 16 јуни, претседателот на Собранието Талат Џафери потпишал решение за одржување на парламентарните избори на 15 јули.
Детроит (река)
Детроит е река во Онтарио и американската држава Мичиген. Долга е 51 km. Детроит, Мичиген e главно пристаниште на реката, на северната страна. Виндзор, Канада се наоѓа на јужната страна.
Острови
Острови во реката се:
Кристине Либеркнехт
Кристине Либеркнехт (Christine Lieberknecht; р. во ) — германска политичарка во Христијанската демократска унија (CDU). Моментално е министер-претседател (премиер) на сојузната покраина Тирингија од 2009 година и како претседавач на покраинскиот огранок на партијата во Тирингија.
Момир Поленаковиќ
Момир Поленаковиќ (роден на 26 април 1939 година во Скопје - 6 март 2021) — македонски научник, професор и лекар од областа на нефрологијата, нефропатијата, урологијата и бубрежните заболувања. Член на МАНУ.
Образование и работен век
Медицински факултет завршил во Скопје во 1963 година, кога како најдобар студент-првенец е награден од Универзитетот „Кирил и Методиј“, Скопје. Специјализација по интерна медицина завршил во 1969 година. Во 1977 година ја одбранил докторската дисертација на тема „Клиничко имунолошка процена на патолошките настанувања во бубрежните гломерули“. За редовен професор е избран во 1988 година. Работи на Клиниката за нефрологија при Медицинскиот факултет во Скопје, а од 1990 година е директор на клиниката.
Во текот на 1972 и 1973 година е на стручно усовршување во САД како стипендист на IREX. Најголем дел од времето го поминал работејќи на North¬western University, Chicago, на De¬partment of Medicine, Renal Unit and Department of Pathology. Како стипендист на Светската здравствена организација (WнефHO) престојувал на универзитетските нефролошки клиники во Шведска, Германија и Англија. Visiting Professor на Fulbright Program во САД 1991/1992 година.
Научна дејност
Акад. Момир Поленаковиќ искуствата од светот ги применил во нашата средина, а и нашите сознанија и достигнувања ги соопштил во земјава и странство во над 500 отпечатени научни и стручни трудови, од кои 191 труд се на Pub Med, како и во 250 апстракти со кои учествувал на научно-стручните состаноци во земјата и светот. Редактирал и издал пет книги на реферати од конгреси и научни состаноци. Автор е на книгата „Исхрана кај болните со бубрежна инсуфициенција и на дијализа“, 1997, како и соавтор (со акад. И. Дејанов и П. Дејанов) на книгата „Инфекции, хемостатски нарушувања и антибиотичка терапија кај болни на хемодијализа“, 2004.
Акад. Поленаковиќ е активен во изучувањето на: гломерулонефритите, интерстиционефропатиите, уринарни инфскции, инвазивна и неинвазивна нефролошка дијагностика, паренхимните нефропатии, имуносупресивна терапија, плазмафереза, невролошки пореметувања при хроничната бубрежна инсуфициенција и др. Акад. Поленаковиќ за првпат во нашата земја воведува добивање на бубрежно ткиво по пат на псркутана бубрежна биопсија и овозможува иследување на свежо добиено бубрежно ткиво со имунохемиски методи. Ја дал класификацијата на гломерулонефрититс во Република Македонија. Од 1965 година акад. Поленаковиќ учествува во лекување на акутната бубрежна инсуфициснција со хемодијализа, а од 1971 година во лекувањето на хроничната бубрежна инсуфициснција со интермитснтна хемодијализа. Прв го вовел лекувањето со рекомбинантсн еритропоетин реналната анемија кај пациенти лечени со дијализа. Во 1977 година учествувал во изведувањето на првото бубрежно пресадување на Медицинскиот факултет во Скопје.
Акад. Поленаковиќ одржал повеќе предавања од областа на гломерулонефрититс, балканската ендемска нефропатија и лекувањето на хроничната бубрежна инсуфициенција во повеќе институции во земјата и странство.
Акад. Момир Поленаковиќ активно учествува во работата на Македонското лекарско друштво. Основач и претседател е на Македонското здружение за нефрологија, дијализа, пресадување и вештачки органи (1992-2011). Иницијатор е за создавањето на Балканската нефролошка асоцијација (БАНТАО) во 1993 година. Член е на повеќе меѓународни асоцијации и здруженија, и тоа: European Dialysis Transplant Association-European Renal Association, International Society of Nephrology, Inter¬national Society for Artificial Organs и др. Од 1992 г. е претседател на Македонското здружение за нефролгија, дијализа, пресадување и вештачки органи, а од 2011 г. е негов почесен претседател. Од 2011 г. е претседател на Етичкиот комитет на МАНУ, а од 2014 г. е прв претседател на Македонското здружение на медицински уредници.
Награди и признанија
Тој е носител на повеќе признанија и награди, меѓу кои: Орден заслуги за народ со сребрена ѕвезда, Повелба ,Д-р Трифун Пановски“ (1988), од National Kidney Foundation (NKF), USA доделено му e Distinguished International Medial за 1997 година, највисоко иризнание кое се доделува од NKF на нефролози, кои не се жители на САД, за извонредни научни достигнувања во нефрологијата и за работа во развивањето на нефрологијата во својата земја, Награда на град Скопје - „13 Ноември“ за особени остварувања во здравствената заштита од областа на нефрологијата (2005), Сребрен медал од прв ред „Столна медаља на Македонската православна црква“ по повод 50 години од обновувањето на Охридската архиепископија и 40 години од автокефалноста на МПЦ (2008), Државна награда на РМ - „11 Октомври“ за животно дело во областа на науката и образованието (2009) и други. Во 2013 г. е добитник на наградата The 2013 Pioneer Award Eastern & Central Europe region на Интернационалното здружение за нефрологија (ISN) за постигнувањата од областа на нефрологијата за регионот на Источна и Централан Европа.
Зелени на Босна и Херцеговина
Зелени на Босна и Херцеговина (Zeleni Bosne i Hercegovine) ― босанскохерцеговска зелена политичка партија.
Историја
Партијата била основана во 2004 година. Зелените, исто така, се обидуваат да ги зајакнат своите односи со другите зелени партии, како што се Европската зелена партија и невладините организации во Босна и Херцеговина, како што се движењето за мир, движењето на жените, младинското и студентското движење, еколошките организации и работничките синдикати.
Идеологија и политики
Партијата се залага за следните политики:
Лангобардија
Лонгобардија бил византиски израз за територии контролирани од Ломбардите во Италија. Во 9 и 10 век, тоа било исто така името на византиската воено-цивилна покраина (или тема) позната како Тема Лонгобардија, сместена во југоисточна Италија.
Историја
Терминот традиционално се користел за ломбардските имоти од хроничарот Теофан Исповедник кој разликувал "Голема Лонгобардија" и "Мала Лонгобардија", која ја сочинувала јужна Италија, со ломбардските војводства на Беневенто, Сполето, Салерно и Капуа, византиските поседи и градските држави (Неапол, Гаета и Амалфи) под византиска управа.
Во најстрога и најтехничка смисла, името се однесувало на покраината (тема) која го опфаќала италијанскиот регион Апулија и делови од Базиликата, со Бари како главен град. Неговото потекло и еволуција не се сосема јасни. По еден век на речиси целосно отсуство од работите на италијанскиот полуостров, Византија уште еднаш почнала активно да интервенира за време на Василиј I Македонецот, чија западна политика имала за цел да го расчисти Јадранското Море од Сараценските насилници, повторно да воспостави византиската доминација над Далмација и повторно да ја прошири византиската контрола над делови од Италија. Во овој процес, Отранто бил одземен од Сарацените во 873 година, а во 876 година Византијците го презеле Бари, кој бил заробен од неговите владетели во Сарацентот во 871 година од страна на Лудвиг II Италијански. Веројатно во овој момент биле поставени основите на подоцнежната тема, можеби во форма на подредена поделба на темата на Цефаленија.
Варангиската гарда се сметала за дел од византиската армија во неколку походи во областа, позната како Лангбардланд.
Тетида (месечина)
Тетида или Сатурн III — месечина на Сатурн со средна големина и пречник од 1.072 километри.
Италијанскиот астроном Џовани Доменико Касини ја открил Тетида на 21 март 1684 година. Речиси по 200 години било откриено дека Тетида ја дели орбитата со уште 2 помали месечини: Телесто и Калипсо. Нејзниата површина покажува дека Тетида претрпела тектонски промени и обновување на површината. Можат да се забележат две структури. Кратерот создаден при удар Одисеј (широк 400 километри) се истакнува на главната полутопка. Овој кратер е голем, но плиток; на почетокот имал облик на длабок сад, кој подоцна станал порамен поради слоевите мраз. Втората голема структура е кањонот Итака на страната на Тетида што е свртена кон Сатурн. Овој огромен систем од долини се простира на една половина од месечината. Веројатно, тој се создал поради распукување, што било последица од удар кој се создал кратерот Одисеј, или кога внатрешноста на Тетида замрзнала и површината на месечината се зголемила и се растегнала.
Ен Хеберлејн
Ен Хелен Хеберлејн (22 јуни 1970 година) е шведски академик и автор. Таа многу пишува за теологијата и етиката. Таа е позната по својата автобиографска приказна за животот со биполарно растројство, Jag vill inte dö, jag vill bara inte leva (2008; „Не сакам да умрам, едноставно не сакам да живеам“).
Серава
Серава — река во Македонија, која тече во селото и населбата Радишани и се влева во Вардар од неговата лева страна, во Скопје.
Течение
Реката Серава настанува со составувањето на повеќе помали речни текови како Љубанска Река, Побушка Река, Турчевска Река, Мала Река и Љуботенска Река во подножјето на планината Скопска Црна Гора на нејзиното југозападно било. Во своите записи од 1896, Ѓорче Петров, исто така, дал опис на течението на реката Серава која настанува од 3 рекички: Љубанската, Побошката и Јазирската, наречени така според имињата на селата кај кои излегуваат од Скопска Црна Гора. Околу тие села во вид на подгорја на Црна Гора се издигнуваат широки ридови во височина од околу еден час од подножјето до билото и тие ридови се разделени еден од друг со долишта низ кои протекуваат споменатите рекички. Највидна од нив е Љубанската, која се образува од браздите Вуча Рупа, Црнокаменичка. Љубанскиот поток на ¼ час под с.Љубанци во себе ја прима Јазирската Река која во летно време речиси пресушува, уште ¼ час подолу ја прима Бродечката Река која е еднаква и слична на неа во секој однос, а 10 минути над с.Радишани таа се соединува со Побошка Река и тече надолу под името Радишка Река. Оттука таа се спушта надолу низ с.Бутел и полето преку неопределено корито и во самиот град Скопје се влева во Вардар. Таа извирајќи од Скопска Црна Гора, влегува во Скопје во неговиот северен крај и го пресекува во должина од север кон југ. Бидејќи надолу во полето коритото на Серава било со насипи и доста е високо, селаните и граѓаните лесно ја растурале водата, поради што во градот таа е речиси безводна. Во денешно време, по повеќе хидромелиоративни и градежни зафати, реката Серева има малку променето течение особено во долниот и дел од средниот тек. Протекува низ долот во селото Радишани, а оттаму течејќи низ регулирано соѕидано корито минува покрај Бутел, Шуто Оризари и се влева во реката Вардар кај Момин Поток. Во минатото реката Серава течела и минувала низ самиот град Скопје делејќи го неговото централно градско јадро (стариот дел со маалата Топаана, Чаир, Гази Баба и Старата скопска чаршија) на два дела, влевајќи се во Вардар во близината на денешната зграда на МАНУ. Во втората половина на XX век по Скопскиот земјотрес од 1963 година, коритото на реката Серава низ градот Скопје било покриено и пополочено оставајќи преку подземни канали дел од водата и денес да се влева на истото место кај зградата на МАНУ. Во тоа време, долното течение на реката на потегот од населбата Бутел вештачки е пренасочено кон северозапад низ Визбеговското Поле во долината на Момин Поток.
Хидрографски и водостопански одлики
Извира како повеќе водотеци под врвот Пупљак на Скопска Црна Гора на надморска височина од 1.270, а во Вардар се влева во Скопје на надм. височина од 243 м. Должината на реката Серава изнесува е 21 километар, а сливното подрачје зафаќа површина од 67 км2 и има пад од 1.027 м, односно 49‰. Водостопански реката Серава се искористува само во своето изворишно подрачје и горно течение. Имено, како што запишал македонскиот револуционер Ѓорче Петров на крајот на XIX век дека во своите горни теченија по Црна Гора, потоците коишто ја составуваат оваа рекичка, како и на сите други црногорски потоци, работат многу воденици, така и денес по течението на изворишните челенки на Серава, постојат и работат неколку воденици. Покрај тоа водите во горното течение се користат и за поливање на градинарските насади во бавчите во Радишани, Љубанци, а на места од нејзината вода се напојува и добиток. За водите на Серава во Скопје, Ѓорче Петров запишал дека се нечисти и мрсни, бидејќи во неа ги фрлале нечистотиите од поголемиот дел на градот поради што водата ѝ е мрсна. Серава била зло за Скопје, бидејќи таа носела таква смрдеа што во куќите блиску до неа едноставно не можело да се седи летно време. Познатиот валија Ахмет Ејуп-паша се обидел да ѝ го прокопа коритото, да ја покрие одгоре и да отвори улица по неа, но набрзо го преместиле, а ако тоа се остварело, Серава ќе стане многу корисна зашто ќе претставува природен и многуводен канал којшто ќе го пресекува градот во должина. По големиот Скопски земјотрес 1963 тоа е остварено, нејзиното корито низ градот е покриено и пополочено и таа денес е всушност главна канализациона артерија на северниот дел на градот од левиот брег на Вардар.
Именување
Во горното течение реката е позната и под името Радишанска или Радишка Река. Под името Серава таа е позната само во градот Скопје. Опишувајќи го Скопје, Ѓорче Петров во својата книга „Материјали по изучувањето на Македонија“ од 1896 запишал дека освен Вардар, низ Скопје протекува суводолицата Серава, a тоа име го среќавал и во другите градови на тогашниот Скопски санџак, при што насекаде така ги нарекувале суводолините, чијашто вода се слева од браздите на градот.
Црква „Св. Јован Крстител“ - Љубанци
Свети Јован Крстител — помала селска црква во скопското село Љубанци.
Местоположба
Црквата е сместена западно од селото, а околу нејзе во понова време се подигнати камбанарија и конаци.
Историја
Црквата е изградена во 1940-тите.
Пенал (фудбал)
Пенал (исто така познато како најстрога казна во фудбалот) е вид на слободен удар во фудбалот, кој се изведува од 11 метри од голот, односно од соодветно означената точка за изведување на прекршоци направени внатре во шеснаесетникот.
Волф-Рајеова ѕвезда
Волф-Рајеова ѕвезда, честопати и само ВР-ѕвезда — редок хетероген збир на ѕвезди со невообичаен спектар со изразени широки оддавни линии на јонизиран хелиум и високојонизиран азот или јаглерод. Спектарот укажува на многу високо површинско ојачување на тешките елементи, искористување на водородот, и силни ѕвездени ветришта. Површинската температура на познатите Волф-Рајеови ѕвезди се движи од 20.000 K до околу 210.000 K, односно потопли се скоро од ссите други видови на ѕвезди. Претходно биле познати под името W-тип на ѕвезди според нивната спектрална класификација.
Класичните (или население I) Волф-Рајеови ѕвезди се развиени, масивни ѕвезди кои целосно го изгубиле надворешниот слој на водород и сврзуваат хелиум или потешки елементи во своето јадро. Подмножество на населението I од WR-ѕвезди укажува постоење на водородни линии во нивните спектри се познати како WNh ѕвсезди; тие се млади крајно масивни ѕвезди кои сè уште сврзуваат водород во своето јадро, при што хелиумот и азотот се изложени на површината поради силното мешање и загубата на маса предизвикана од зрачењето. Посебна група на ѕвезди со WR-спектри се централните ѕвезди во планетарните маглини (CSPNe), по-асимптотска гранка на џинови, ѕвезди кои биле слични на нашето Сонце додека биле на главната низа, но денес се неактивни односно го прекинале сврзниот процес и ги исфрлиле горните слоеви на атмосферата отскривајќи го јадрото богато со јаглерод и кислород.
Сите Волф-Рајеови ѕвезди се вискосјајни ѕвезди пред се поради високите температури—илијадници пати од болометриската сјајност на Сонцето за CSPNe,  за населението I на WR-ѕвезди, па сè до  преку  пати за WNh-ѕвезди—иако истите не се особено сјајни нагледно поради фактот што поголемиот дел од  зрачење е во ултавиолетовото подрачје.
Ѕвездите кои се видливи за човековото око како Гама Едро и Тета Мува, како и една од најмасивните познати ѕвезди, R136a1 во 30 Златна Рипка, се Волф-Рајеови ѕвезди.
Историја на набљудувања
Во 1867 година, користејќи го 40 cm Фуков телескоп при Париската опсерваторија, астрономите Шарл Волф и Жорж Раје забележале три ѕвезди во соѕвездието Лебед (HD 191765, HD 192103 и HD 192641, денес означени како WR 134, WR 135 и WR 137) кои поседувале широки појаси на оддавање во инаку непрекинатиот спектар. Повеќето ѕвезди Повеќето ѕвезди покажуваат само впивни линии или појаси во нивните спектри, како резултат на преклопувањето на елементите кои ја впиваат светлинската енергија при одредени честоти, па со сигурност овие беа невообичаени тела.
Природата на оддавните појаси во спектрите на Волф-Рајеовите ѕвезди останале мистерија во следните десетолетија. Едвард Чарлс Пикеринг дал теорија дека линиите биле предизвикани од неовобичаените состојби на водородот, и било потврдено дека оваа "Пикерингова серија" на линии следела шема слична на онаа на Балмеровата серија, кога биле заменети половинките квантни броеви. Подоцнба се покажало дека овие линии се резултат на присуството на хелиум, елемент кој бил за првпат забележан во 1868 година. Пикеринг ги забележал сличностите меѓу Волф–Рајеовите спектри и маглинските спектри, и оваа сличност довело до заклучокот дека само ако не сите Волф-Рајеова ѕвезди се централните ѕвезди во планетарните маглини.
До 1929 година, ширината на оддавните појаси се објаснувала со Доплеровото проширување, а со тоа и гасот кој се наоѓа околу овие ѕвезди морал да се движи со брзини од 300–2400 km/s во линија на набљудувањето. Заклучокот бил дека Волф-Рајеовите ѕвезди постојано исфрлаат гас во вселената, создавајќи на тој начин растечка прекривка од гас. Силата која го исфрла гасот при високи брзини е зрачниот притисок. Добро е познато дека многу од ѕвездите со спектри од типот на Волф-Рајеовите биле центрите на планетарните маглини, но имало и многу кои се поврзувале со очигледна планетарна маглина или каква и да е видлива маглина.
Покрај хелиум, Карлајл Билс препознал оддавни линии на јаглерод, кислород и азот во спектрите на Волф–Рајеови ѕвезди. Во 1938 година, Меѓународниот астрономски сојуз го класифицирала спектарот на Волф-Рајеовите ѕвезди како ѕвезди од типот WN и WC, во зависност од тоа дали преовладувале линиите на азотот или пак на јаглерод-кислород.
Во 1969 година, неколку CSPNe со изразени O VI оддавни линии биле групирани под новата "O VI низа", или само OVI-тип. Подоцна овие ѕвезди биле наречени [WO]-ѕвезди. Слични ѕвезди кои не се поврзани со планетарни маглини се опишани кусо по WO класификацијата и подоцна е прифатено да се користи население I WR-ѕвезди.
Класификација
Волф-Рајеовите ѕвезди се именувани врз основа силно изразените широки оддавни линии во нивните спектри, препознаени преку спектралните линии на хелиум, азот, јаглерод, силициум, и кислород, но со слаби или отсутни водородни линии. Првиот систем на класификација ги поделил овие ѕвезди на ѕвезди со доминирачки линии на јонизиран азот (N III, N IV , и N V ) и оние со доминирачки линии на јонизиран јаглерод (C III и C IV ) и понекогаш кислород (O III – O VI ), и биле означувани како WN и WC. Двете класи на WN и WC биле понатамошно поделени по температурните низи на WN5–WN8 и WC6–WC8 врз основа на релативната јачина на 541,1 nm He II и 587,5 nm He I линии. Волф-Рајеовите оддавни линии честопати имаат проширено впивно крило (Профил на P Лебед) што пак укажува на околуѕвезден материјал. Постои и WO-низа, низа одделна од WC-низата за потоплите ѕвезди каде оддавањето на јонизираниот кислород преодвладува над јонизираниот јаглерод, иако актуелните соодноси на овие елементи во ѕвездите се скоро споредливи. WC and WO spectra are formally distinguished based on the presence or absence of C III emission. WC - спектрите вообичаено имат недостаток на O VI линии кои пак се изразени во WO - спектрите.
WN-спектрланата низа ги вклучува и WN2–WN9, и дефинициите засновани на релативините јачини на N III линиите при 463,4–464,1 nm и 531,4 nm, N IV линиите при 347,9–348,4 nm и 405,8 nm, и N V линии при 460,3 nm, 461,9 nm, и 493,3–494,4 nm. Овие линии се издвоени од областите со силни и променливи хелиумски оддавања и јачините на овие спектрални линии се во добрар сооднос со температурата. Ѕвездите со спектри меѓу WN и Ofpe се класифицирани како WN10 и WN11 иако ова именување не е сеопфатно признаено.
Типот WN1 бил предложен за ѕвезди без N IV и N V линии, со цел да се вклопат во класификацијата ѕвездите Бреј 1 и Бреј 66 кои се измеѓу WN2 и WN2,5. Релативните јачини на линиите и ширини за секоја од WN подкласите се објавени подоцна, и соодносот меѓу 541,1 nm He II и 587,5m, He I линиите бил воведен како првичен показател за јонизирачкото ниво а со тоа и спектралната подкласа. Со ова се отстранува потребата од WN1 и со тоа Бреј 1 и Бреј 66 денес се класифицирани како WN3b. До некој степен засенетите WN2,5 и WN4,5 класи се исто така исфрелени.
WC-спекралната низа била проширена да ги вклучува и WC4–WC11, иако некои постари трудови користат и WC1–WC3. Првичните оддавни линии се користат за да се направи разлика од WC-поттиповите на C II 426,7 nm, C III од 569,6 nm, C III/IV 465,0 nm, C IV од 580,1–581,2 nm, и O V (и O III ) слеани при 557,2–559,8 nm. Низата била проширена за да ги вклучува WC10 и WC11, и критериумите за подкласите биле засновани на релативните јачини на јаглеродните линии и се поткрепени од јонизационите фактори иако постоеле бројни разлики меѓу јаглеродот и кислородот.
За WO-типот на ѕвезди главните типови на линии кои се користат се C IV при 580,1 nm, O IV при 340,0 nm, O V (и O III ) слеани при 557,2–559,8 nm, O VI при 381,1–383,4 nm, O VII при 567,0 nm, и O VIII при 606,8 nm. Низата била проширена за да ги вклучи и WO5 и е кванифицирана врз основа на релативните јачини quantified based the relative strengths на O VI /C IV и O VI /O V линии. Подоцнежна поделба, осмислена за постојаност кај класичните ВР-ѕвезди и CSPNe, повторно го вратила стариот тип на поделба на WO1 до WO4 низи и соодветните поделби.
Деталните современи истражувања на Волф-Рајеовите ѕвезди може дополнително да ги препознаат спектралните одлики, кои се означени со додавки на главната спектрална класификација:
Класификацијата на спектрите на Волф-Рајеовите ѕвезди е сложен процес бидејќи овие ѕвезди честопати се придружени од маглини, облаци прашина или придружник двојник. Претставката „+OB“ се користи за да се укаже на присуството на впивни линии во спектарот кои се надоврзуваат со понормална придружна ѕвезда, или „+abs“ за впивни линии со непознато потекло.
Пожешките ВР-спектрални подкласи се опишани како млади ѕвезди додека поладните се опишани како стари ѕвезди, што е во согласност со останатите спектрални типови на ѕвезди. WNE и WCE се ознаки за млади ѕвезди додека пак, WNL и WCL се за постари ѕвезди, а поделбата се случува приоближно при преминот меѓу подкласите шест и седум. Не пости ѕвезди која е стара ѕвезда од типот на WO. Истовремено ѕвездите од типот WNE имаат силнио изразени спектри кај кои има слаб придонес на вододродни линии додека пак спектрите на WNL честопати имаат изразени вододродни линии.
Одредени супернови набљудувани пред да го постигнат својата максимална сјајност прикажуваат ВР-спектри. Ова се должи на природата на суперновата: брзоширечкиот хелиумов отфрлок сличен на оној при Волф-Рајеовите ветришта. Спектралните одлики на WR траат само неколку часа, високото ниво на јонизација исчезнува брзо, и остануваат сани неутрални виодиридни и хелиумови оддавни линии, пред да бидат заменети со вообичаениот спектар кај суперновите. Предложено е овие спектрални типови да се означуваат со „X“, на пример XWN5(h). Слично, класичните нови развиваат спектри кои се состојат од широки оддавни појаси слични на оние на Волф-Рајеовите ѕвезди. Ова е предизвикано од истиот физички механизам: брзо ширење на густи гасови околу изразено врел централен извор.
Пресечни ѕвезди
Поделбата на Волф-Рајеовите ѕвезди од спектралната класа О со приближно исти температури зависи од постоењето ба силни изразени оддавни линии на јонизиран хелиум, азот, јаглерод и кислород, но постојат и голем број на ѕвезди со средни или збунувачки спектрални одлики. На пример, високосјајните O-ѕвезди може да покажат хелиумови или азотни линии во нивните спектри, додека пак некои ВР-ѕвезди имаат водородни линии, слаби оддавни, и слаби впивни прикази. Овие ѕвезди се означени со спектрални ознаки како O3If∗/WN6 и се нарекуваат пресечни ѕвезди.
Суперџиновите од спектралната класа O, може да развијат оддавни линии на хелиум ин азот. И овие одлики се означени со особени претставки во облик на код, кој е соодветен за секој тип на овие ѕвезди: