cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нереида (месечина)
Физички особености
Во 2016 г. се извршени опширни набљудувања со вселенскито телекоп „Кеплер“, каде се забележани само малозамавни разлики (0,033 величини). Топлинското моделирање врз основа на инфрацрвените набљудувања од вселенските телескопи „Спицер“ и „Хершел“ укажуваат на тоа дека Нереида е само умерено издолжена, со сооднос на страните од 1,3:1, што ја отфрла наметнатата прецеција на вртењето. Моделот упатува и дека телото има многу нерамна површина, слична на Сатурновата месечина Хиперион.
Параклис „Св. Јован Крстител“ - Кавадарци
Изградба и осветување
Главната црква започнала да се гради на 8 август 2010 година, кога бил удрен камен-темелник на денот на празникот „Св. Петка“. На 18 октомври 2015 година било извршено осветувањето на целокупниот храм со присуство на Архиепископот Охридски и Македонски г.г. Стефан, надлежниот Митрополит Повардарски г. Агатангел, Митрополитот Преспанско-пелагониски г. Петар, како и бројно свештенство и монаштво на Повардарската епархија и на целата Македонска православна црква.
Нереида (месечина)
Физички особености
Спектрално, Нереида има неутрална боја и на нејзината површина е забележан воден мраз. Има преоден спектар, некаде помеѓу Урановите месечини Титанија и Умбриел, што значи дека површината ѝ е сочинета воден мраз помешан со некаков спектрално неутрален материјал. Спектарот е значајно различен од малите планети во надворешниот Сончев Систем, кентаурите Фол, Хирон и Харикло, што упатува на заклучокот дека Нереида се образувала околу Нептун, а не подоцна зафатено тело.
Халимеда, which displays a similar gray neutral colour, may be a fragment of Nereid that was broken off during a collision.
Орбита и вртење
Нереида кружи околу Нептун во напредна насока на просечно растојание од 5.513.400 км, но поради големата занесеност од 0,7507 растојанието може да биде од 1.372.000, па сè до 9.655.000 км.
Судејќи по необичната орбита, може да се заклучи дека се работи за зафатен астероид или тело од Кајперовиот Појас, или пак дека телото некогаш било внатрешна месечина кое претрпело растројување при зафатот на најголемата Нептунова месечина, Тритон. Доколку тоа е исправно, таа може да е единствената преостаната месечина од првичните правилни месечини на планетата.
Во 1991 г. е утврдено дека вртежниот период изнесува 13,6 часа со анализа на светлинската крива. Во 2016 г. е пронајден јасен вртежен период од 11,594 ± 0,017 часа, овојпат според набљудувањата со вселенскиот телескоп „Кеплер“.
Истражување
Единственото летало кое ја посетило Нереида е „Војаџер 2“, минувајќи на растојание од 4.700.000 км од 20 април и 19 август 1989 г. Леталото направило 83 слики, со точност од 70 до 800 км. Пред ова, телото било набљудувано само од Земјата, што овозможувало да се одредат само нејзината суштинска сјајност и орбитални елементи. Иако направените слики немаат доволна острина за да ја доловат површината на месечината, потфатот успешно го овозможил утврдувањето на нејзината големина, сивата боја и фактот дека нејзиното албедо е поголемо од Нептуновото и она на другите мали месечини.
Судирно семејство
Судирно семејство — група астрономски тела со заедничко потекло од судир. Имаат сличен состав и највеќето делат слични орбитални елементи.
Познати или претпоставени судирни семејства се бројните астероидни семејства,   највеќето неправилни месечини на надворешните планети, Земјата и Месечината, како и џуџестите планети Плутон, Ерида и Хаумеја and their moons.
Фанес (митологија)
Фанес (Φάνης, genitive Φάνητος), или Протогон (грчки: Πρωτογόνος, "Првородениот"), бил мистичен исконски бог на зачнувањето и на создавањето нов живот, кој бил воведен во старогрчката митологија од страна на орфичката традиција. Други имиња за овој класичен грчки орфички концепт се Ерикапеј ( "моќ") и Метис ("мисла").
Митологија
Во митовите Фанес често се изедначува со Ерос и со Митра и е прикажан како божество кое произлегло од космичкото јајце, испреплетено со змија. Тој имал шлем и широки, златни крилја. Орфичката космогонија е бизарна и сосем поинаква од сагите за создавањето кои ги нудат Хомер и Хесиод. Научниците сугерираат дека Орфизмот е "негрчко" па дури и "азиско" поимање на нештата, поради неговиот својствен дуализам.
Орфички мит
Времето, кое исто така, се нарекува и Е он, создало сребро јајце на вселената. Од ова јајце излегол првородениот, Фанес. Фанес бил машко-женско божество на светлината и добрината, чие име означува "да се донесе светлина", или "да блесне". Првородениот е бог на светлината, кој изникбува од празнината или водената бездна и со него се раѓа вселената.
Улогата на Фанес како исконски бог
Многу теми од претходните митови се очигледни во новата традиција. За Фанес се верувало дека е изведен од Светот-Јајце на Хронос (Времето) и на А нанке (Потребата или Судбинатата) или пак од Никта во форма на црна крилеста птица. Неговата постара сопруга Никта (Ноќ) него го нарекувала Протоген. Откако таа ја создала ноќта, тој го создал денот. Тој го создал методот на создавање со мешање. Станал владетел на божествата и ѝ го дал жезлото на Никта. Оваа нова орфичка традиција вели дека Никта подоцна му го дала жезлото на нејзиниот син У ран пред тоа да дојде во рацете на К рон кој потоа ќе му го предаде на Зевс.
Теогонијата на Протогон во други извори
Според Аристофан, каде тој се нарекува Ерос, Фанес се родил од јајце што го создала Никта. Потоа бил ставен во безграничниот круг на Е реб по што се помешал со Хаос от и ги создал птиците. Овој пасус се обидува да покаже дека птиците се сметаат за постари од сите други живи суштества, постари дури и од другите богови.
"Теогонијата на Протогон" е позната преку коментарот во Дервентскиот папирус и наводите на Е мпедокле и П индар.
Според Дамас, Фанес бил првиот бог "изразлив и прифатлив за човековите уши" (грчки: πρώτης ητόν τι ἐχούσης καὶ σύμμετρον πρὸς ἀνθρώπων ἀκοάς ).
Друга орфичка химна тврди: "'Ти ја расфрли темната магла што ти лежеше пред очи и мавтајќи со крилјата, низ светот ја донесе чистата светлина. Заради ова те нарекувам Фанес.' (старогрчки: 'ὄσσων ὃς σκοτόεσσαν ἀπημαύρωσας ὁμίχλην πάντη δινηθεὶς πτερύγων ῥιπαῖς κατὰ κόσμον λαμπρὸν ἄγων φάος ἁγνόν, ἀφ' οὗ σε Φάνητα κικλήσκω.')"Дервентскиот папирус зборува за Фанес: "'На првородениот крал, бескраен ; и после него сите бесмртници растеле, благословени богови и божици и реки и прекрасни извори и сè друго што се родило, и тој самиот стана еден единствен'. (старогрчки: 'Πρωτογόνου βασιλέως αἰδοίου∙ τῶι δ' ἄρα πάντες ἀθάνατοι προσέφυν μάκαρες θεοὶ ἠδὲ θέαιναι καὶ ποταμοὶ καὶ κρῆναι ἐπήρατιο ἄλλα τε πάντα, ἅσσα τότ' ἦγγεγαῶτ ', αὐτὸς δ' ἄρα μοῦνος ἔγεντο.')"
Поврзаноста на Протогон и Дионис
Дионис во орфичката традиција е тесно поврзан со Протогон. Во орфичката химна 30, тој е дадена му е листа со епитети кои, исто така, укажуваат на Протогон: (старогрчки: "πρωτόγονον, διφυῆ, τρίγονον, Βακχεῖον ἄνακτα,ἄγριον, ἄρρητον, κρύφιον, δικέρωτα, δίμορφον") - "исконски, со двојна природа, трипати роден, бахиски господар, дивјак, неискажлив, таинствени, со два рога, и со два облика".
Во орфичката традиција, Дионис-Протогон-Фанес е умирачки и оживувачки бог. Е всевиј раскажува приказната за неговата смрт и оживување. Титаните ги свариле откинатите екстремитети на Дионис во котел, го печеле па го јаделе печеното "жртвено месо", тогаш Атена му го спасила срцето (која сè уште чука) од кое (според Олимпиодор) Зевс успеал одново да го создаде богот и да го врати во живот.
Кеслер тврди дека овој култ на смртта и воскресението на Дионис развиен во 4-от век, заедно со митраизмот и други секти бил во директна конкуренција со раното христијанство во текот на доцната антика.
Список на места во Half-Life 2
Дејството на Half-Life 2 се случува најверојатно некаде во Источна Европа. Ова може да се утврди по некој специфични локации во играта, каде што може да се забележи архитектура од Советската ера. Локациите подетално се опишни подолу.
Сити 17
Сити 17 претставува голем град некаде во Источна Европа. Тој е главаната локација на Half-Life 2 и нејзината експанзија Episode One. Во градот има измешани видови архитектури, но највеќе има Источно Европска архитектура, од периодот на неокласицизмот пред Втората светска војна, потоа има од Советската ера после војната накај 60-тите и 70-тите години, а најнова е онаа од вонземјаните Алијансата (Combine), како што се метални ѕидови, огромни метални кули итн. Градот е доста голем; во неко може да се видат голем број на железнички пруги и станици, канали, подземни автопати и многу станбени сгради. Во градот има многу натписи и реклами напишани на кирилица. Градот го чува т.н. Тим за Цивилна Заштита, кој ги патролираат улиците и ги отстраниваат сите закани и непријатели.
Сити 17 е главниот град на светот, во чија Тврдина (Citadel) живее администраторот на целата планета, Волас Брин. Тврдината претставува огромна метална кула, околу 2,5 километри висока, понегогаш покириена од облаците. Таа се гледа од секоја точка во градот. Во Half-Life 2, играчот доаѓа во градот со воз, и веднаш се гледа дека тој е под целосна контрола на вонземјаните. Откако ќе го откиријат, играчот веднаш треба да избега од градот преку големиот број на канали низ целиот град. Играчот не се враќа во градот скоро половина игра, но кога ќе се врати, се гледа дека тој е претворен во бојно поле; има многу срушени згради, убиени луѓе, се слушаат истели од сите страни и др. Голот на играчот е да се качи на врвот на Тврдината, да го деактивира реакторот за т.н. темна енергија на самиот врв и да го убие администраторот. Откако тоа ќе се заврши, во Episode One има опасност од нуклеарнот реактор на Тврдината да експлодира и да го уништи целиот град. Играчот, заедно за Алекс Венс брза да го стабилизира да им даде на луѓето шанса да избегаат. На крајот нз Episode One, откако скоро сите ќе избегаат, Тврдината ќе експлодира и целиот град ќе се уништи.
Источна Блек Меса
Источна Блек Меса (Black Mesa East) е база на отпорот надвор од Сити 17. Во Half-Life 2 е дел во кој нема акција, само брифинг. Тоа е базата на Илај Венс, водачот на отпорот на Земјата. Источна Блек Меса е покриена од една хидроелектрана, и се наоѓа под земја, слично на оригиналната Блек Меса. Таа содржи лаборатории, кујни, соби за спиење, соби за заштита итн. Тука живеат и луѓе итн. вонземјани Вортиганти, кој се единствените добри вонземјани во играта. Источна Блек Меса е целта на играчот уште од почетокот на играта, кога се расипува телепортот на Д-р Клајнер. Но само што играчот доаѓа во Источна Блек Меса, Џудит Мосман им јавува на Алијансата дека Фримен е тука, и тие ја уништуваат цела база. Фримен ќе избега низ Рејвенхолм, но Илај ќе биде заробен и однесен во Нова Проспект.
Рејвенхолм
Играчот мора да помине од едниот до другиот крај на градот за да стигне до брегот, откако Источна Блек Меса ќе биде нападната. Рејвенхолм претставува класична хорор локација; вечер, полна месечина, крикови од зомбиња итн. Играчот треба да помине низ многу темни и тесни песта, од каде што изненадувачки напади се многу веројатни. Тоа е една од најдобро напраенте локации во играта.
Брегот и Автопатот 17
Автопатот 17 е прикажан како автопат кој ги поврзува Сити 17 и затворот Нова Проспект. Тој се протека по брегот надвор од Сити 17. На брегот исто така владеат вонземјани, наречени мравки-лавови. Тие се големи инсектоидни суштества, скоро колку едно мало пони и сакаат да си ја одбранат територијата во која живеат. На брегот веднаш се забалежува смалувањето на нивото на водата на океаните. Сите пристаништа, докови и сл. некогаш што биле на вода, сега се на копно, околу 100 метри од водата. Можат да се видат превртени бродови и чамци низ целиот брег. Автопатот 17 самиот е многу оштетен. Некој мостови се целосно уништени, некој делови од патот оштетени и срушени. Исто така на него можат да се забележат многу стари оштетени возила, најверојатно од руско потекло, како што се Лада, Волга, Москвич, камиони Камаз итн. На автопатот исто така има многу бази на отпорот, но повеќето се уништени кога играчот ќе стигне кај нив.
Најпознати места на брегот се големиот метален мост, кој треба да се помине со возилото кое Фримен го вози, но притоа треба мостот да се помине низ неговите столбови и метални шипки под него. Мостот е изработен со многу детали, се гледа секоја навртка на сите метални шипки. Исто така познато место на брегот е големиот светилник, кој се корист за да се сруши еден ганшип (gunship), летало за напад користено од Алијансата.
Нова Проспект
Нова Проспект претставува институција за безбедност и притвор која е контролирана од Алијансата во Half-Life 2. Нова Проспект е одредиште на играчот од половина на играта, после Источна Блек Меса. Целта на Фримен да дојде до Нова Проспект е да го ослободи водачот на отпорот и таткото на Алекс Венс, Илај Венс, откако ќе го зароби Алијансата во Источна Блек Меса. Нова Пропект е опишан како негогашен затвор со максимална заштита, кој лежи на карпа на брегот. Интериорот на затворот е прилично запуштен и трошен, во кој може да се видат доста оштетени ќелии, соби за испрашување и безбедносни станици. Вистинската институција која е изградена врз остатоците од стариот затвор има инфраструктура која наликува на Алијансата, телепортер, простор во кој се чуваат затвореници. Во Нова Проспект може да се видат како луѓето се прават во војници или робови на Алијансата. Во Нова Проспект има и железнички перон, од кој пристигаат затворениците од Сити 17. Затворот подоцна е доста оштетен кога Фримен ќе влезе во него, бидејќи тој ги пушта сега контролираните мравки-лавови во затворот. Таму со Алекс ќе ја најдат Мосман, која повторно ќе ги предаде и ќе го однесе Илај во тврдината во Сити 17. Алекс и Гордон ќе избегат точно навреме, пред да експлодира телепортот и да го уништи скоро цел затвор.
Св. Олга
Св. Олга претставува гратче на брегот во играта Half-Life 2: Lost Coast, која требала да биде дел од Half-Life 2. Ова ниво е дадено за проба за новото достигнување на Valve во графиката наречено HDR или High Dynamic Range. Св. Олга е изграден на една карпа покрај еден православен манастир кој се користи од Алијансата за лансирање на ракети наполнети со хедкраби. Фримен се сретнува со еден стар рибар кој му кажува дека треба да се качи до врвот на карпата на која е изграден манастирот, и да го сопре лансирањето.
NGC 4380
NGC 4380 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4380 се споменува и како UGC 7503, MCG 2-32-37, CGCG 70-61, VCC 792, IRAS 12228+1017.
Откривање
Објектот е откриен на 10 март 1826 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4380 е од видот Sab. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 4380 има привидни димензии од 3,5' х 1,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 153°.
Други поделби
Проучување на NGC 4380 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 40507. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 193; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 873. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1563.
Долна Германија
Долна Германија (на латински Germania Inferior) била римска провинција од 85 г.п.н.е., сè додека провинцијата не била преименувана во Втора Германија (латински Germania Secunda) во четвртиот век. Се наоѓала на западниот брег на Рајна и граничела со Северното Море, главиот град на провинцијата бил Колонија Агрипина (денешен Келн).
Географија
Првичните населби на провинцијата биле Кастра Ветера и Колонија Улпија Трајана (двете во близина на Ксантен), Кориовалум (Херлен), Албанијана (Алфен ан ден Рејн), Лугдунум Батаворум (Катвајк), Форум Адријани (Ворбург), Улпија Новиомагус Батаворум (Нејмехен), Трајектум (Утрехт), Атуатука Тунгрорум (Тонхерен), Бона (Бон) и Колонија Агрипина/Агрипиенсис (Келн), главниот град на Долна Германија.
Рисима Рисимкин
Рисима Матевска Рисимкин (р. ) — македонска балерина и кореограф.
Животопис
Рисимкин е еднa од водечките македонски кореографки и уметничка директорка на „Танц Фест Скопје“ и Скопскиот танцов театар, првата официјална компанија за современ танц во Македонија. Таа е редовен професор на Катедрата за современ танц, при Филмската академија на Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип, каде што е и декан од ноември 2020 година.
Рисимкин докторира на државниот универзитет „Кирил и Методиј“ во Скопје на тема „Компаративна поетика на современите танцови стилови во Европа во 20 век“, каде се стекнува со титулата Доктор на филолошки науки, а магистрира на Универзитетот во Пловдив, Бугарија, на Академијата за музичка и танцова уметност (АМТИ) на отсек за кореографија, балетска режија и педагогија, со звање балет-мајстор.
Рисимкин е основач на Катедрата за современ танц при Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип, која произлегува од нејзината соработка со една од најдобрите светски академии за современ танц – Ротердамската академија за современ танц, дел од универзитетот КОДАРТС во Холандија. Оваа високообразовна програма започнува со работа во земјава во 2010 година, на универзитетот за аудио-визуелни уметности ЕСРА Парис-Скопје-Њујорк, а од 2017 година е во рамките на УГД, како единствена академија за создавање на современи танчери, не само во нашата земја туку и во целиот регион.
Како професор за современ танц, импровизација и композиција и кореографија, Рисимкин предава на Универзитетот Антон Брукнер од Линц, Австрија (2019), Универзитетот Минзу и Пекиншката академија за современ танц во Пекинг, Кина (2016; 2017; 2018 и 2019), Академијата за изведувачки уметности во Братислава, Словачка (2016ч 2017 и 2018), „Holland Dance Festival“, Хаг, Холандија (2018) и на Бродвеј, Њујорк (2018), Летен камп за современ танц во Кина во 2015 – Шангси, Сиан и во 2016 во Јунан и Гуангдунг.
Рисимкин е автор на повеќе трудови за современиот танц и теорија на танцот – „Компаративна поетика на современите танцови стилови во Европа – 20 век“ – докторски труд, „Историја на современиот танц – 20 век“, „Теорија на танцот“, како и уредник на повеќе книги за танц, како „Волшебниот свет на танцот“, „На крилјата на танцот“, „Патот на промените“, „Скопје танцова академија“, „Нов танцов театар“ а преку Интерарт центарот, се јавува како издавач на книгата поддржана од УНЕСКО „Уметноста на танцот“.
Во периодот од 2005 – 2013 година, Рисимкин е член на Управниот одбор на ЦИД УНЕСКО (Интернационален совет за танц, под покровителство на УНЕСКО), во Париз, Франција, во два последователни мандата. Во сезоната 2012-2103 година, Рисимкин е уметнички директор на Националниот балет на Анталија, Турција.
Оснивач е на Интерарт културниот центар (1996) преку чии активности ја развива македонската современа танцова сцена. Се вбројува меѓу најплодните современи македонски кореографи, како авангарден претставник во современото творење. Ја претставува активно Македонија на меѓународната современа танцова сцена со свои претстави, за кои добива одлични критики. Добитник е на повеќе награди, меѓу кои и Награда за исклучителен придонес за развој на културата во Република Македонија.
Рисима Рисимкин ја претставува Македонија како кореограф во Aркус, Данска (1993); Лајпциг, Келн и Диселдорф, Германија (1998, 2010, 2012); Солун, Грција – Европска Културна Претстолнина (1998); Лисабон, Португалија – EКСПO – Национален ден на Македонија (1998); Нијамеј, Нигер(2005); Санвинченто, Хрватска (2011); Белград, Србија (1997); Варна, Софија и Бургас, Бугарија (1995, 1997, 1998); Подгорица, Црна Гора (1998), Лондон, Велика Британија (2012), Ротердам, Амстердам и Хаг, Холандија (2010, 2013, 2017 и 2018); Пекинг, Кина (2015, 2016, 2017 и 2018), Љубљана, Словенија (2017 и 2018), Њујорк, САД (2018). Претставата „Идентитети – Историја на еден растегнат сон“ која ја подготви со Скопје танцовиот театар, а со која одбележа 30 години короеграфско творештво во рамките на фестивалот „Охридско лето“ 2020 година, е поканета да гостува во еден од најпрестижните светски театар за современ танц, Националниот театар „Шајо“ во Париз, Франција, што ќе претставува прво гостување во овој театар, на современ кореограф не само од нашава земја, туку и од целиот регион.
Во 2010 година Рисимкин работи како гостин-кореограф во Ротердам, Холандија и во Националниот балет Љубљана, Словенија. Во 2016 година работи како гостин-кореограф во „Nine Contemporary Dance Company“ од Пекинг, Кина и ја создава претставата “Р.Е.М. – Низа од соништа“, која во април 2017 година е на европска мини-турнеја и гостува на сцените во Скопје, Македонија; Љубљана, Словенија и Хаг, Холандија. Во март 2018 година, во Танцовиот театар во Љубљана, се изведува премиерно претставата „Орландина“ која Рисимкин ја подготви за легендарната словенечка современа танчерка Росана Хрибар, а нејзината кореографија „Котел“ во февруари 2018 година се изведе на престижниот „Holland Dance Festival“ во Хаг, Холандија; а во август истата година, на Свеченото затворање на фестивалот „Battery Dance Festival“ во Њујорк, САД. Во октомври 2018 година, настапи со кореографијата „Егзистирање“ на Меѓународниот фестивал за танц во Пекинг, Кина, со дел од студентите од Катедрата за современ танц, при УГД.
Нејзините претстави се оценети како “претстава- меѓник на македонската танцова историја” (Дневник Стравински 2004) или “Нова ера во македонскиот танц” (МЕМЕНТО 2002), а странската критика ја нарекува “Македонската Пина Бауш”.
Голем потковичар
Голем потковичар ( Rhinolophus ferrumequinum ) бил инсективојаден лилјак од родот Rhinolophus. Неговата дистрибуција опфаќала Европа, Северна Африка, Средна Азија и Источна Азија. Тој бил најголемиот од лилјаците потковичари во Европа и затоа лесно се разликувал од другите видови. Видот бил седентарен, обично патувал до 30 km помеѓу зимските и летните живеалишта, со најдолго забележано движење е 180 км (110 ми). Честотите што ги користел овој вид лилјаци за ехолокација биле помеѓу 69 – 83 kHz, имале најмногу енергија на 81 kHz и имале просечно времетраење од 37,4 Госпоѓица.
Опис
Лилјакот Голем потковичар бил најголемиот лилјак од потковичари во Европа. Имал карактеристичен нос, кој имал зашилен горен дел и долен дел во облик на потковица. Неговиот нос од потковица помагал да се фокусира ултразвукот што го користел за да „види“. Поголемиот лилјак од потковица имал и забни и коскени структури кои се разликувале од оние на другите ринолофиди. Неговиот прв премолар на горната вилица излегувал од редот на забите. За другите лилјаци потковичари, овој премолар бил многу мал или не постоиел. Исто така, во споредба со неговите роднини, лилјакот потковичар имал релативно кратки трета и четврта метакарпална коска во своите крилја. Му недостигал и трагус. Големата потковица лилјак била, во просек, помеѓу 57 - 71 mm долго, со 35–43 mm опашка (1,4-1,7 во) и 350–400 мм распон на крилјата (14–16 во) ; Крзното на видот било меко, со основата на влакната светло сива, дорзалната страна на косата сива кафена и вентралната страна сиво-бела, при што малолетните лилјаци имале повеќе пепел-сива нијанса на нивното крзно. Мембраните на крилата и ушите биле светло сиво-кафеави. Големиот потковичар тежел до 30 g и можел да живее до 30 години.
Дистрибуција
Големиот потковичар се движел од Северна Африка и јужна Европа преку југозападна Азија, Кавказ, Иран, Авганистан, Пакистан и Хималаите до југоисточна Кина, Кореја и Јапонија. Најсеверната појава била во Велс. Достигнувал до јужните делови на Холандија, Германија, Полска и Украина. Општо земено, лилјаците живееле под 800 m н.в. (над морското ниво), но исто така живееле, во зависност од достапноста на живеалиштето и влажноста, на 3.000 m н.в. во Кавказ.
Живеалиште
Пасиштата, листопадните умерени шуми, средоземните и субсредоземните грмушки и шумите биле вообичаени живеалишта за потрага по храна за овој вид. Во северните делови од својот опсег, потковичарот користел топли подземни места, природни и вештачки, како летни живеалишта, како и поткровје. Онаму каде што видот зафаќал згради, важно е близината до добри области за потрага по храна и подземни места за труење во различни периоди од годината и за зимска хибернација, како и сопствените одлики на зградата.
Големиот потковичар хибернира на ладни подземни места во текот на зимата. На лилјаците им била потребна одредена граница на температура и влажност, но тоа можело да варира во зависност од возраста, полот и состојбата. Единките на Големиот потковичар биле активни во текот на целата година во јужните делови од нивниот опсег. Потковите лилјаци најчесто патувале на растојанија од 20-30 км помеѓу зимските и летните живеалишта, со најдолго регистрирано растојание од 180 км. Потковичарите живееле и во планинските шуми меѓу планините и долините на Хималаите во Јужна Азија и биле сместени во пештери, стари храмови, стари и уништени згради во тесни групи.
Исхрана
Видот преференцијално се хранел со лепидоптерани (молци), кои сочинувале околу 41% од исхраната особено ноктуидните видови. На пример, видот плен на помалиот восочен молец со тоа што го идентификувал високочестотниот повик за парење на молецот. Колеоптераните (бубачки) сочинувале околу 33% од исхраната, од кои често се земале бубачки од измет и бубачки. Aphodius rufipes била една таква изметна буба која претставувала особено важен дел од неговата исхрана. (Кравите тапкања биле дел од неговиот животен циклус, делувајќи како извор на храна и живеалиште за ларвите . Во една крава можело да се најдат до 100 ларви; додека возрасната буба била најзастапена во август кога младите лилјаци ги започнувале своите први летови за хранење. ) Остатокот од исхраната се состоел од видови Hymenoptera и Diptera, како и пештерски пајаци.
Областа за хранење била типично со полупречник 4 км, бидејќи ниту женките или младите кои дојат не можеле да патуваат далеку. Кон крајот на август и септември, лилјаците се хранеле со крафли, за да се здебелат пред хибернација. Женките кои се размножувале зависат од бубачки од април до јуни, а молците од јуни до август.
Парење и размножување
Женските лилјаци станувале сексуално зрели на возраст од три години, додека мажјаците биле сексуално зрели на две години. Некои женки можеби немало да се размножуваат до нивната петта година. Повеќето спарување се случувале во есен, но некои се случуваат во пролет. Репродуктивното однесување на овој вид било детално проучено. За време на периодот на парење, женките ги посетувале мажјаците кои се кревале во мали пештери. Системот за парење најдобро се опишувал како полигинозен, со повеќе женки кои ги посетувале мажјаците. Сепак, генетските докази покажале дека некои женски лилјаци од потковица ќе посетувале и ќе се пареле со истиот машки партнер во текот на следните години, што укажувал на моногамија или верност на партнерот. Интересно, откриено е дека и сродните жени споделувале сексуални партнери, што можело да послужи за зголемување на поврзаноста и социјалната кохезивност во колонијата. Мажјаците се разликувале во нивниот репродуктивен успех, но немале тенденција да покажувале репродуктивно искривување во рок од една година. Меѓутоа, во текот на неколку години, искривувањето станувало силно поради повторливиот успех на одредени мажи.
По парењето, семената течност се коагулирала во вулвата на женката за да формирала приклучок, кој веројатно функционирал или за да спречи последователно парење од други мажјаци, или да ги зголеми шансите спермата да се задржи за успешно оплодување. Постојат некои докази дека женките можеле да ги исфрлат овие приклучоци, што сугерирал дека тие можеби ќе можеле да вршат одредена контрола врз оплодувањата што се случувале. Женките ги одгледувале своите младенчиња во заеднички породилишта и покажувале силна верност на местата каде што биле родени (т.н. натална филопатија ). Секоја сезона, една женка раѓала по едно потомство. Повеќето млади биле родени во јуни или јули. Кога ќе наполнеле седум дена, младите можеле да ги отворат очите, а во третата или четвртата недела можеле да летаат. Младите можеле да го напуштат живеалиштето седмата или осмата недела.
Статус и конзервација
Генерално, лилјакот потковица бил наведен како најмала загриженост од страна на IUCN бидејќи: „Овој вид имал голем опсег. Иако имал забележителни и добро документирани падови во некои области, видот останувал широко распространет, изобилен и очигледно стабилен во други области. Оценето како најмала загриженост“. Сепак, вкупната поголема популација на лилјаци потковица се намалувала. Тие биле во голема мера невообичаени во голем дел од нивниот опсег. И покрај ова, тие се чинело дека се во изобилство и широко распространети барем во делови од југозападна Азија и Кавказ. Исто така, во некои северозападни европски земји, се чини дека имал одредена стабилизација и/или закрепнување. Помалку се знаело за трендовите на лилјаците во другите делови на Европа. Изумрен бил во Малта. Фрагментација/изолација на живеалиштата, промена на режимот на управување со листопадни шуми и земјоделски површини, губење на инсекти предизвикани од пестициди и нарушување и губење на подземните живеалишта и тавани биле главните закани за лилјакот потковица. Уништувањето на шумите, главно предизвикано од операциите на сеча и пренамена на земјиштето за земјоделски и други намени, го загрозувал видот во Јужна Азија.
Статус во Британија
Видот бил редок во Британија, ограничен на само мал број локации. Неговата дистрибуција можело да се најде на веб-страницата за Национална биолошка разновидност овде. Нејзините места за размножување ги вклучувале шталите на Брокли Хол во близина на Бристол, Ајфорд Манор во близина на Бат и Литлдин Хол во шумата Дин. Нејзините места за зимска хибернација ги вклучувале пештерите Банвел и рудникот за окер Комптон Мартин во Мендип Хилс, Каменоломите Чилмарк во Вилтшир и рудниците Комб Даун и Батамптон Даун во близина на Бат. Во Дорсет, видот се наоѓал во Брајанстон, Крич Гранџ и во каменоломот Belle Vue. Видот се среќавал и во Бери Хед во Девон и имал надгледувано место во замокот Вудчестер во Строуд. Се јавувал во Велс, вклучително и во Фелин Лвингваир, SSSI.
Видот исчезнал од повеќе од половина од својот поранешен опсег во Обединетото Кралство, при што преживеал околу 1% од популацијата. Како и сите лилјаци од потковица, тој бил чувствителен на вознемирување и бил загрозен од употребата на инсектициди и елиминацијата на бубачки со променливите земјоделски практики.
Загубата на живеалиштата првенствено се должела на недостатокот на воспоставени жива ограда и листопадни шумски-пасишни екотони. Современите методи на земјоделство довеле до намалување на пасењето на добитокот и тоа влијаело на потковиците кои претходно откриле дека изметот привлекувал инсекти и одржувал ентомогени популации, давајќи им на нивниот плен стабилна популација.
C1 комплекс
C1 комплексот е белковински комплекс кој учествува во системот на комплемент. Тој е прва компонента од класичниот пат на активација на комплементот и е составен од C1q, C1r и C1s.
Структура
C1 комплексот е составен од 1 молекула на C1q, 2 молекули на C1r и 2 молекули на C1s, или C1qr2s2.
Функција
Активација на C1 комплексот го иницира класичниот пат на активација на комплементот. Ова се случува кога C1q се врзува за антиген-антитело комплекс. Антитела како IgM или одредени подкласи на IgG комплексирани со антигени имаат способност да го иницираат системот на комплемент: еден пентамерен IgM може да иницира активација, додека кај IgG се потребни неколку мономерни молекули.
Михаил Младенов
Михаил Младенов (Тетово, ? – затворот Дијарбекир, Турција, 1906) — македонски револуционер и истакнат член на ТМОРО. Бил директор на тетовската прогимназија. Во времето на тетовските провали во 1905 година, пренесувајќи бомби за една од четите, бил уапсен и осуден на 101 година затвор, каде што и починал.
Изгубени опери од Клаудио Монтеверди
Италијанскиот композитор Клаудио Монтеверди (1567–1643), покрај големата црковна музика и мадригали, пишувал плодно за сцената. Неговите театарски дела биле напишани помеѓу 1604 и 1643 година и вклучувале опери, од кои три - „Орфеј“ (L'Orfeo) (1607), „Враќањето на Одисеј во татковината“ (Il ritorno d'Ulisse in patria) (1640) и „Крунисувањето на Попеја“ (L'incoronazione di Poppea) (1643) - преживеале со нивната музика и либрета непроменети. Во случајот со другите седум опери, музиката исчезнала речиси целосно, иако некои од либретата постојат. Загубата на овие дела, напишани за време на критичниот период од раната оперска историја, била забележана со жалење од коментаторите и музиколозите.
Операта, како музички и театарски жанр, почнала да се појавува во раниот дел од кариерата на Монтеверди, првично како форма на дворска забава. Со други композитори, тој одиграл водечка улога во нејзиниот развој во главната форма на јавниот музички театар. Неговата прва опера, Орфеј (L'Orfeo), напишана во 1607 година за дворот Мантуа, кој го вработил, постигнала голем успех. Во годините што следеле, во Мантуа и во неговото подоцнежно својство како маестро ди капела (директор на музика) во базиликата Свети Марко во Венеција, Монтеверди продолжил да пишува театарска музика во различни жанрови, вклучувајќи опери, танци и интермеди (кратки музички интермедии вметнати во драми). Бидејќи во времето на Монтеверди ретко се мислело дека од сценската музика има голема корист по нејзината првична изведба, голем дел од оваа музика исчезнувала набргу по нејзиното создавање.
Повеќето од достапните информации во врска со седумте изгубени опери се изведени од современите документи, вклучувајќи ги и многуте писма што ги напишал Монтеверди. Овие документи даваат непобитен доказ дека четири од овие дела - Аријадна (L'Arianna), Андромеда (Andromeda), Грабнувањето на Персефона (Proserpina rapita) и Бракот на Енеја и Лавинија (Le nozze d'Enea con Lavinia) - биле завршени и изведени во животот на Монтеверди, но од нивната музика, само познатиот плач од Аријадна и триото од Персефона се знае дека преживеале. Останатите три изгубени опери - „Свадбата на Тетида“ (Le nozze di Tetide), „Лажната луда Ликори“ (La finta pazza Licori) и „Напуштената Армида“ (Armida abbandonata) - биле оставени од Монтеверди пред да бидат завршени, и не се знае колку од нивната музика всушност била напишана.
Позадина
Креативниот живот на Монтеверди опфатил повеќе од 50 години. Помеѓу 1590 и 1612 година служел како музичар во дворот Гонзага во Мантуа, а потоа 30 години (1613–43) како маестро ди капела во базиликата Свети Марко во Венеција. Во овој временски период операта се развивала, од нејзините почетоци како ограничена форма на дворска забава, за да стане дел од главниот тек на јавниот музички театар. Пред италијанскиот збор „опера“ - скратено од опера во музиката („музичко дело“) - да влезе во општа употреба околу 1634 година, музичките сценски дела обично се нарекувале музичка басна, музичка драма, или музичка трагедија. Монтеверди ги користел овие и слични описи за многу од неговите рани оперски проекти. Првото дело што сега генерално се смета за опера е Дафне од Јакопо Пери од 1597 година, тесно следено од Евридика (1600), за кое Пери и Џулио Качини напишале посебни музички поставки. Отавио Ринучини бил либретист и за Дафне и за Евридика. Во новиот жанр била раскажана целосна приказна преку ликовите, а покрај рефрените и ансамблите, вокалните делови вклучувале рецитатив, арија и ариозо. Ова бил развој на разни постари форми на музички театар што постоеле уште од најраните години на италијанската ренесанса; таквите форми вклучувале маскера („маска“), бало (танцова забава, често со испеани пасуси), а особено интермедио или интермецо, кратка драматична музичка епизода вметната како пролог или помеѓу чиновите. Друг формат во подоцнежниот ренесансен период бил торнео, или „турнир“, стилизиран драмски спектакл во кој главното пеење го изведувал наратор. Под-оперските форми на драмска музика продолжиле да напредуваат додека самата опера се развивала; нејасните граници што постоеле многу години помеѓу овие форми и „операта“ довело до дебата за тоа како да се категоризираат некои дела. На пример, прецизниот жанр на „Борбата на Танкреди и Клоринда“ (Il combattimento di Tancredi e Clorinda) (1624) на Монтеверди се покажал особено тешко да се дефинира.
Првата позната опера на Монтеверди е „Орфеј“ (1607). Компонирал, вкупно, 24 дела за сцената. Од нив, десет обично се класифицирани како опери, од кои музиката за седум е изгубена освен неколку фрагменти. Повеќето од она што е познато за исчезнатите дела доаѓа од преживеаните либрета и друга документација, вклучувајќи ја и обемната кореспонденција на Монтеверди. Тим Картер, водечки научник за Монтеверди, сугерира дека високата стапка на загуба е објаснета затоа што, во времето на Монтеверди, „сеќавањата биле кратки и големите музички дела често имале ограничена употреба надвор од нивните непосредни околности“.
За Мантуа
Монтеверди напишал шест признати опери за дворот во Мантуа, од кои само „Орфеј“ преживеал со либрето и недопрена музика. Четири од петте изгубени мантуански дела биле напишани откако композиторот ја напуштил службата на Гонзагас во 1612 година и бил сместен во Венеција, но сепак ги задржал контактите со Мантуа. „Аријадна“ и „Андромеда“ биле завршени и изведени, а другите сите биле напуштени или нецелосни.
Аријадна (1607–1608)
Аријадна (L'Arianna) е составена како празнично дело за свадбата на наследникот на војводството, Франческо Гонзага, со Маргерита од Савој, во мај 1608 година. Монтеверди го добил налогот по успешната премиера „Орфеј“ на дворот, во февруари 1607 година. Либретото за Аријадна било на Ринучини, чии книжевни вештини претходно го импресионирале војводата Винченцо I од Мантуа по изведбата на Евридика. Композицијата на Аријадна станала тешка работа за Монтеверди, бидејќи била само едно од трите дела што војводата ги барал од него за свадбата. Аријадна во голема мера е компонирана во последните два месеци од 1607 година, напор што биографот на Монтеверди, Ханс Редлих, го опишувал како „натчовечки“. Речиси 20 години подоцна, во писмото до секретарот на судот во Мантуа, Алесандро Стриџо Помладиот, Монтеверди напишал дека за малку ќе се убиел додека ја пишувал Аријадна.
Ринучини користел бројни класични извори како основа за неговото либрето, особено делата на Овидиј - Хероидите и Метаморфозите - и песните од Катул. По прологот, главната акција започнува кога Венера му кажува на Купидон дека Аријадна и нејзиниот љубовник Тезеј, бегајќи од Крит по убивањето на Минотаурот, наскоро ќе пристигнат во Наксос. Тезеј, известува таа, потоа ќе ја напушти Аријадна, бидејќи верува дека таа е неприфатлива за жителите на Атина како нивна кралица. Венера планира да ја спои со богот Дионис, и бара Купидон да го договори тоа. Тезеј и Аријадна пристигнуваат; Тезеј се мачи поради неговата одлука да ја напушти, но неговиот советник го советува дека е мудар во својата решителност и заминува. Утрото Аријадна, наоѓајќи се себеси напуштена, залудно го бара Тезеј на брегот, каде што го пее и оплакува. Фанфара укажува на неизбежно пристигнување; Аријадна се надева дека ова е Тезеј што се враќа, но тоа е Дионис и неговата придружба. Јупитер зборува од небото, а среде празничните сцени Дионис ѝ ветува на Аријадна бесмртност со боговите за возврат за нејзината љубов.
Ринучини го продолжи либретото за време на пробите, по поплаките од војвотката дека делото е „премногу суво“; Како резултат на тоа, биле додадени раната сцена помеѓу Венера и Купидон, и благословот на Јупитер од небото. Подготовките за изведбата на операта биле прекинати кога, во март 1608 година, водечката сопранистка Катерина Мартинели починала од сипаници. Морало брзо да се најде замена, а насловната улога ѝ припаднала на Вирџинија Андреиди, позната актерка-пејачка која го користела уметничкото име „Ла Флоринда“. Таа, наводно, го научила делот за само шест дена. Во својата анализа на театарските дела на Монтеверди, Картер сугерира дека жалењето можеби е додадено на делото за да се искористи најдоброто од актерските и вокалните способности на Андреиди. Премиерата, на 28 мај 1608 година, била поставена во специјално подигнат привремен театар, кој според тогашните извештаи може да собере неколку илјади публика, а биле потребни 300 мажи за да ракуваат со сценската машинерија. Федерико Фолино, кој го подготвил официјалниот извештај на судот во Мантуа по тој повод, ја пофалил убавината на работата, величественоста на костимите и машините, и сладоста на музиката. Колегата на Монтеверди, Марко да Гаљано, бил подеднакво пофален, бидејќи операта „видливо ја расплакала целата публика“. Можно е дека Аријадна била изведена во Фиренца во 1614 година, а изведбата во Мантуа во мај 1620 година за да го прослави роденденот на војвотката Катерина била откажана од непознати причини. Инаку, нема записи за изведбата на операта пред нејзиното заживување во 1640 година во Театро Сан Мојсе, Венеција. Во својата студија за операта од доцната ренесанса, Гери Томлинсон претпоставува дека ентузијастичкиот прием на делото во Венеција бил значаен фактор во одлуката на Монтеверди да продолжи со оперската композиција во последните години.
Од музиката преживеало само оплакувањето. Било објавено независно од операта во различни форми. Адаптација за пет гласови била вклучена во Шестата книга на Мадригалите на Монтеверди во 1614 година, а две верзии на оригиналното соло биле објавени во 1623 година. Други композитори го имитирале форматот на плачот; Редлих тврди дека иницирал музички поджанр кој траел до крајот на 17 век и понатаму. Либретото е зачувано; верзии биле објавени во Мантуа во 1608 година, а во Венеција во 1622 и 1639 година.
Свадбата на Тетида (1616–1617)
По смртта на војводата Винченцо во февруари 1612 година, Монтеверди се нашол во немилост на дворот во Мантуан. Наследникот на Винченцо Франческо не го почитувал Монтеверди и го разрешил од функцијата. По ненадејната смрт на Франческо во декември 1612 година, војводството преминало на неговиот брат Фердинандо, но Монтеверди не бил повикан на дворот и бил назначен за маестро ди капела во август 1613 година во Свети Марко, Венеција. Сепак, тој останал во контакт со високо поставени дворјани на Гонзага, преку кои можел да обезбеди повремени нарачки за компонирање на театарски дела за дворот Гонзага. Во 1616 година, Монтеверди бил замолен да напише музика за либретото на Скипионе Ањели „Свадбата на Тетида“ (Le nozze di Tetide), како дел од прославите за претстојниот брак на војводата Фердинандо со Катерина де Медичи. Оваа приказна е заснована врз венчавката на митскиот грчки херој Пелеј со морската божица Тетида.
Андромеда (1618–1620)
Следната задача на Монтеверди од Мантуа дошла на почетокот на 1618 година, кога од него било побарано да напише музика за Андромеда (Andromeda), опера базирана врз античкиот грчки мит за принцезата окована во карпа. Либретото го напишал канцеларот на војводата Фердинандо, Ерколе Мариљани, а проектот бил спонзориран од помладиот брат на војводата, дон Винченцо Гонзага. Веројатно е дека делото било наменето за изведба на карневалот во Мантуа во март 1618 година, но како што пишува Картер, пристапот на Монтеверди кон порачките од Мантуа често бил разочарувачки и со половина срце; неговата неспособност или неподготвеност да работи на Андромеда ја одложило нејзината изведба, прво до 1619 година, а потоа до 1620 година.
Ниеден дел од музиката на Монтеверди за Андромеда не преживеал. Либретото исто така се сметало дека е изгубено, сè до неговото повторно откривање во 1984 година. Како што било вообичаено во времето на Монтеверди, ракописот не го спомнува името на композиторот - либретото честопати биле предмет на бројни поставувања од различни композитори. Предлогот на либретото потврдува дека Андромеда била изведена за време на карневалот во Мантуа, 1-3 март 1620 година. Анализата на неговата содржина открива одредено влијание од либретото на Ринучини за Аријадна, како што е употребата на идентичен метар и должина во пролозите на секое дело и неколку заеднички ликови во соодветните списоци на актерите. Документот останува во приватни раце и не е објавен.
Два неуспешни проекти (1627–1628)
По Андромеда следел период од неколку години во кој Мантуа малку ги користел услугите на Монтеверди. Војводата Фердинандо починал на 26 октомври 1626 година и бил наследен од Дон Винченцо, кој станал војводата Винченцо II. На почетокот на 1627 година, Стриџо му пришол на Монтеверди со барање за театарска музика, веројатно за свеченостите што ќе го прослават прогласувањето на Винченцо. Монтеверди одговорил нудејќи три опции: прво, „Битката кај Танкред и Клоринда“ (Il combattimento di Tancredi e Clorinda), дел од епската поема на Торквато Тасо „Ослободен Ерусалим“, која била изведена на карневалот во Венеција во 1624 година; второ, друг дел од поемата на Тасо, кој ја опфаќа приказната за волшебничката Армида и нејзиното напуштање од страна на христијанскиот херој Риналдо; трето, тој ја понудил новата драма на Џулио Строци, „Ликори се преправа дека лудо го сака Аминта“ (Licori finta pazza inamorata d'Aminta), за жена која глуми лудило заради љубовта. Монтеверди му испратил на Стриџо копија од драмата на Строци на 7 мај 1627 година. На Стриџо му се допаднала и му наложил на Монтеверди да ја започне музиката.