cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1313
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6821 и 6822 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6063 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5073 и 5074 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2066.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1313 година се протега во 3949 и 3950, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4009 и 4010 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1856. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 712 и 713 исламска година.
Кулонов закон
Кулоновиот закон, или Кулоновиот закон за инверзна квадратура, е закон на физиката кој ја опишува силата која ја има меѓу статички електрично наелектризирани честички. Во својата скаларна форма, законот е:
,
Законот првпат бил објавен во 1784 година од страна на францускиот физичар Чарлс-Августин де Кулон и бил од суштинско значење за развојот на теоријата на електромагнетизмот. Бидејќи е закон со инверзна квадратура, тој е аналогно на обратно-квадратниот закон на Исак Њутн за универзална гравитација. Кулоновиот закон може да се користи за да се изведе законот на Гаус, и обратно. Законот е опсежно тестиран, и сите забелешки го потврдија принципот на законот.
Историја
Античките култури околу Медитеранот знаеле дека одредени предмети, како што се стапчиња од килибар, може да се тријат со крзно за да привлечат предмети како пердуви. Талес од Милет направил серија на набљудувања за статички електрицитет околу 600 п.н.е., од кои верувал дека триењето на килибар е магнетно, за разлика од минералите како што е магнетит, за кои нема потреба од триење.Талес бел неточен во верувањето дека привлечноста се должи на магнетниот ефект, но подоцна науката ќе се покаже како врска меѓу магнетизмот и електричната енергија. Електричната енергија ќе остане малку повеќе од интелектуална љубопитност со милениуми до 1600 година, кога англискиот научник Вилијам Гилберт направил внимателно проучување на електричната енергија и магнетизмот, разликувајќи го ефектот на ловестон од статички електрицитет произведен со триење на килибар. Тој го измислил новиот латински збор електрик ("од килибар" или "како килибар", од λλεκτρον [електрон], грчкиот збор за "килибар") за да се однесува на привлекување на мали предмети откако ќе се протријат. Оваа асоцијација довела до појава на англиските зборови "електрични" и "струја", кои првпат се појавувале во печатот во "Pseudodoxia Epidemica" на Томас Браун од 1646 година.
Раните истражувачи на 18 век, кои се сомневале дека електричната сила се намалила со растојание како силата на гравитацијата (т.е. како обратен квадрат на растојанието), се вклучиле Даниел Бернули и Алесандро Волта, кои ги мереле силите меѓу плочите на кондензатор, и Франц Аепинус, кој го претпоставил законот за инверзна квадратура во 1758 година.
Врз основа на експериментите со електрично наелектризирани сфери, Џозеф Пристли од Англија бил меѓу првите кои го предложиле законот за инверзна квадратура, сличен на законот за универзална гравитација на Њутн. Сепак, тој не го генерализирал. Во 1767 година, тој претпоставувал дека силата меѓу полнежите варирала како инверзен квадрат на растојанието.
Во почетокот на 1770-тите, зависноста на силата меѓу наелектризираните тела на далечина и на полнежите веќе била откриена, но не и објавена од страна на Хенри Кевендиш од Англија.
Конечно, во 1785 година, францускиот физичар Чарлс-Августин де Кулон ги објавил првите три извештаи за електрична енергија и магнетизам, каде што го навел неговиот закон. Оваа публикација беше од суштинско значење за развојот на теоријата на електромагнетизмот. Тој употребил баланс на торзијата за да ги проучи силите на одбивност и привлекување на наелектризираните честички и утврдил дека големината на електричната сила помеѓу двете точки е правопропорционална со производот на полнежите и обратно пропорционална со квадратот на растојанието меѓу нив.
Балансот на торзијата се состои од лента која е одделена од средината од страна на тенко влакно. Влакната делуваат како многу слаба торзија. Во експериментот Кулон, балансот на торзијата бил изолиран со прачка со метална облога што е прикачена на едниот крај. Топката била наполнета со познат полнеж за статички електрицитет, а втората наполнета топка со ист поларитет била доближена до него. Двата полнежи од топки се одвратиле еден со друг, извртувајќи го влакното низ одреден агол, кој може да се чита од скалата на инструментот. Со тоа што знаел колку сили за извртување на влакната се потребни преку даден агол, Кулон бил способен да ја пресмета силата помеѓу топките и да го изведе својот закон за пропорционалност со обратен квадрат.
Законот
Кулоновиот закон вели дека:
Големината на електростатичката сила на привлекување или одбивност меѓу двата точкести полнежи е правопропорционална на производот на големината на полнежите и обратно пропорционална на квадратот на растојанието помеѓу нив.
Силата е по права линија што им се придружува. Ако двата полнежа имаат ист знак, електростатичката сила меѓу нив е одбивна; ако имаат различни знаци, силата меѓу нив е привлечна.
Кулоновиот закон, исто така, може да се запише како едноставен математички израз. Скаларните и векторните форми на математичката равенка се
и                     соодветно,
каде што k_e е константа на Кулон, q_1 и q_2 се величини на полнежите, скаларот r е растојанието помеѓу полнежите, векторот е векторско растојание помеѓу полнежите, и. Векторската форма на равенката ја пресметува силата F_1 применет на q_1 и q_2. Ако се користи r_{1,2} наместо, тогаш ефектот на q_2 ќе може да се види. Може да се пресмета и со Третиот Њутнов Закон F_2=-F_1.
Единици
Кога електромагнетната теорија се изразува со користење на стандардните SI единици, силата се мери во њутни, полнежот во кулони и растојанието во метри. Кулонската константа е. Константата е диелектрикта на слободниот простор во. И ε е релативната диелектричност на материјалот во кој полнежите се без димензии.
SI изведените единици за електричното поле се волти за метар, нунти за кулон, или тесла метри во секунда.
Кулоновиот закон и константата на Кулон може исто така да се толкуваат во различни термини:
Во атомските единици, силата се изразува во hartrees per Bohr полупречник, во однос на елементарниот полнеж и растојанијата во однос на Боровскиот полупречник.
Електростатички единици или гаусовски единици. Во електростатичките единици и гаусовите единици, единечниот полнеж (esu или statcoulomb) е дефиниран на таков начин што кулонската константа k исчезнува бидејќи има вредност од еден и станува безразлична.
Cgs единици често се користи во електромагнетизмот, бидејќи во голема мера ги поедноставуваат формулите.
Електрично поле
Електрично поле е векторско поле кое асоцира на секоја точка во вселената на Кулоновската сила, која ја доживува испитната обвивка. Во наједноставниот случај, полето се смета дека е генерирано исклучиво со еднократно изворно полнење. Силата и насоката на кулоновската сила F на испитен полнеж qt зависи од електричното поле Е во кое се наоѓа, така што F = qtE. Ако полето се генерира со позитивен извор на точката q, насоката на електричното поле покажува по должината на линиите насочени радијално кон надвор од него, односно во правецот што ќе се помести позитивниот полнеж qt. За извор на полнежот од негативна точка, насоката е радијално навнатре.
Големината на електричното поле Е може да се изведе од Кулоновиот закон. Со избирање на еден точкест полнеж да биде изворот, а другиот да биде тест, од Кулоновиот закон произлегува дека големината на електричното поле Е создадено од една точка на извор на полнење q на одредено растојание од него r во вакуум е даден со:
Кулонова константа
Точната вредност на константата на Кулон е:
Услови за валидност
Постојат три услови кои треба да се исполнат за валидноста на Кулоновиот закон:
1.Полнежите мора да имаат сферична симетрична дистрибуција (на пример, да бидат точни полнежи, или полнежна метална сфера).
2.Полнежите не смеат да се преклопуваат (на пример, да бидат посебни).
3.Полнежите мора да бидат стационарни во однос едни со други.
Скаларна форма
Кога е само од интерес да се знае големината на електростатичката сила (а не нејзината насока), најлесно е да се разгледа скаларна верзија на законот. Скаларната форма на Кулоновиот закон ја поврзува големината и знакот на електростатичката сила F дејствувајќи истовремено на два точкести полнежи q1 и q2 како што следува:
каде што r е оддалеченоста на растојанието и ke e Кулоновата константа. Ако производот q1q2 е позитивен, силата помеѓу двата полнежи е одбивна; ако производот е негативен, силата меѓу нив е привлечна.
Векторска форма
Кулоновиот закон наведува дека електростатичката сила Ф1, која се наоѓа на полнежот, q1 на позиција r1, во близина на другиот полнеж, q2 на позиција r2, во вакуум е еднаква на:
каде r21=r1-r2, и ε0 е електричната константа.
Векторската форма на Кулоновиот закон е едноставно скаларна дефиниција на законот со насоката дадена од единечниот вектор, r21, паралелно со линијата од полнежот q2 за полнежот q1. Ако и двата полнежи имаат ист знак тогаш производот q1q2 е позитивен и насоката на силата на q1 е дадена со r21; полнежите се одбиваат меѓусебно. Ако полнежите имаат спротивни знаци тогаш производот q1q2 е негативен и насоката на силата на q1 е дадена со -r21 = r12; полнежите се привлекуваат едни со други.
Електростатичката сила F2 која ја доживува q2, според третиот закон на Њутн, е F2 = -F1.
Систем на дискретни полнежи
Законот за суперпозиција овозможува Кулоновиот закон да се прошири за да вклучи било кој број на точкести полнежи. Силата што дејствува на точката задолжен поради систем на точкести полнежи е едноставно векторско додавање на поединечни сили кои дејствуваат сами на тој полнеж поради секој полнеж. Резултирачкиот вектор на сила е паралелен на векторот на електричното поле во таа точка, со тоа што точката се отстранува.
Силата F на мал полнеж q на позиција r, поради системот на N дискретни обвиненија во вакуум е: каде што qi и ri се големината и положбата, соодветно, од наредното полнење, Ri е единечен вектор во правец на Ri = r-ri (вектор кој посочува од обвиненијата qi до q).
Континуирана дистрибуција на полнеж
Во овој случај, исто така се користи принципот на линеарна суперпозиција. За континуирана дистрибуција на полнеж, интеграл во регионот кој го содржи полнежот е еквивалентен на бесконечна сумација, третирајќи го секој бесконечно мал елемент од просторот како точен полнеж dq. Распределбата на полнеж е обично линеарна, површинска или зафатнинска.
За распределба на линеарен полнеж (добра апроксимација за полнење во жица), каде што λ (r ') го дава полнежот по единица должина на положба r', а dl е бесконечно мал елемент на должина,
За дистрибуција на површински полнеж (добра апроксимација за полнење на плоча во паралелен пловен кондензатор), каде што σ (r ') го дава полнежот по единица површина на положба r', а dA 'е бесконечно мал елемент од областа,
За распределбата на волуменот на полнежот (како што се полнење во најголемиот дел од металот), каде што ρ (r ') го дава полнежот по единица волумен на позиција r', а dV 'е бесконечно мал елемент во волуменот,
dq=p(r')dV'
Силата на малото испитно полнење q 'на позиција r во вакуум е дадена со интегралот над распределбата на полнежот:
Едноставен експеримент за да се потврди законот на Кулон
Можно е да се провери законот на Кулон со едноставен експеримент. Размислете за две мали сфери со маса m и ист знак за полнење q, виси на две јажиња со незначителна должина. Силите кои дејствуваат на секоја сфера се три: тежината mg, тензијата на јажето T и електричната сила F.
Tcos0_1=mg
Ја делиме 1 со 2 равенка:
Нека L1 е растојанието помеѓу наполнетите сфери; силата на одбивање меѓу нив Ф1, претпоставувајќи дека Кулоновиот закон е точен, е еднаков на:
па,
Доколку сега исфрлиме една од сферите и ja ставаме во контакт со сферата која има полнеж, секој од нив стекнува полнеж \frac{q}{2}.Во рамнотежната положба, растојанието помеѓу полнежите ќе биде L2 <L1, а силата на отпорност меѓу нив ќе биде:
знаеме дека F2=mgtan01
Ги делиме 4 со 5 равенка и добиваме
Мерењето на аглите θ1 и θ2 и растојанието помеѓу полнежите L1 и L2 е доволно за да се потврди дека еднаквоста е вистинита земајќи ја предвид експерименталната грешка. Во пракса, аглите може да бидат тешки за мерење, па ако должината на јажињата е доволно голема, аглите ќе бидат доволно мали за да го направат следното приближување:
Користејќи го ова приближување, односот (6) станува многу поедноставен израз:
На овој начин, верификацијата е ограничена на мерење на растојанието помеѓу полнежите и проверката дали поделбата е приближна на теоретската вредност.
Електростатичко привлекување
Во било која формулација, Кулоновиот закон е целосно точен само кога предметите се стационарни и останува приближно точен само за бавно движење. Овие услови се колективно познати како електростатичко привлекување. Кога се случува движењето, се произведуваат магнетни полиња кои ја менуваат силата на двата објекти. Магнетната интеракција помеѓу движечките полнежи може да се смета како манифестација на силата од електростатичко поле, но со ајнштајновата теорија на релативност земена предвид.
Атомски сили
Кулоновиот закон го има дури и во рамките на атомите, правилно опишувајќи ја силата меѓу позитивно наелектризираното атомско јадро и секој од негативно наелектризираните електрони. Овој едноставен закон, исто така, правилно ги зема предвид силите кои заедно ги поврзуваат атомите за да формираат молекули и за силите кои заедно ги врзуваат атомите и молекулите за да формираат цврсти материи и течности. Општо земено, како што растојанието помеѓу јоните се зголемува, силата на привлекување и врзивната енергија до нула и јонско поврзување е понеповолна. Со зголемувањето на големината на спротивните обвиненија, зголемувањето на енергијата и јонското поврзување се поповолни.
Критериум ди Дофине 2016
Критериум ди Дофине 2016 — 68. издание на велосипедската етапна трка Критериум ди Дофине. Осуметапната трка започнала во Ле Же на 5 јуни и ќе завршило во СуперДеволиј на 12 јуни. Претставувала шеснаесетта трка во сезоната на Светската турнеја. Дофине се смета за подготовка за јулскиот Тур де Франс и бројни кандидати за генералниот пласман на Тур ќе учествуваат на трката.
Трката била освоена од Крис Фрум од Тим Скај, успешно одбранувајќи ја титулата од претходната година и станувајќи петти велосипедист кој ја освоил трката трипати. Победил со 12 секунди пред Ромен Барде од Аг2р ЛаМондијал, додека Даниел Мартин од Етикс-КвикСтеп го заокружил подиумот.
Едвалд Боасон Хаген од Тим Дименжн Дата ја освоил зелената маичка како победник на бодовниот пласман, додека колегата Даниел Теклехајманот го освоил планинскиот пласман втора година по ред. Жилијан Алафилип од Етикс-КвикСтеп го освоил пласманот за млад возач, а Тим Скај го освоиле екипниот пласман.
Екипи
Сите 18 UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да испратат екипа. На четири професионални континентални екипи им биле доделени покани.
Поредок
На Критериум ди Дофине 2016 биле доделени четири различни маички. За генералниот пласман, пресметуван преку завршното време на секој велосипедист на секоја етапа, предводникот ја добивал жолтата маичка со сина лента. Овој пласман бил сметан за најважен на Критериум ди Дофине 2014 и победникот на овој пласман бил сметан за победник на трката.
Дополнително, постоел бодовен пласман наградуван со зелена маичка. За бодовниот пласман, велосипедистите добивале бодови за завршување во првите десет на етапа. На сите етапи, победата носела 15 бода, второто место носело 12 бода, третото 10, четвртото 8, петтото 6 и еден помалку за секое место надолу сè до еден бод за 10. место. Бодови за овој пласман можеле да се добијат и на секој од средните спринтови; овие бодови биле доделувани на секој од тројцата најбрзи возачи низ целта и тоа 5 бода за првиот, 3 за вториот и 1 за третиот.
Постоел и планински пласман, кој бил наградуван со бело-црвена точкаста маичка. За планинскиот пласман, бодови се добивале на врвот на некое искачување, доколку стигнеш пред другите велосипедисти. Секое искачување било категоризирано како екстра, прва, втора, трета или четврта категорија, а повеќе бодови носеле повисоките категории. Искачувањата од екстра категорија носеле најмногу бода, 20 за првиот возач преку врвот; првите десет возачи на искачувањата од екстра категорија добивале бодови за планинскиот пласман, првите осум за оние од прва категорија и првите шест за оние од втора категорија. Помалку бодови се добивале на помалите искачувања, обележани со трета или четврта категорија.
Четвртата маичка го претставувала пласманот за млад возач, наградуван со бела маичка. Пласманот бил пресметуван на истиот начин како генералниот пласман, но тука се натпреварувале само возачите родени по 1 јануари 1991. Постоел и екипен пласман, каде се пресметувале времињата на најдобрите тројца велосипедисти од секоја екипа на секоја етапа; водечката екипа на крајот на екипата била онаа со најмало вкупно време.
Андрија Милошевиќ
Андрија Милошевиќ (Титоград, 6 август 1978) — црногорски и српски театарски, телевизиски и филмски глумец.
Животопис
Тој е најстариот син на мајка му Вера и татко му Пека. Андрија има помлад брат Велибор. Детството го поминал во Никшиќ. Како тинејџер сонувал да стане познат фудбалер и на четиринаесет години активно играл фудбал за ФК Сутјеска. На возраст од шеснаесет години тој станал студент во првата генерација на Факултетот за драмски уметности во Цетиње во класата на професор Бора Стјепановиќ. Во втората година од студиите, тој ја добил својата прва голема улога во театарот и тогаш за првпат соработувал со режисерот Милан Караџиќ. Глумата, која што ја засакал, тој ја завршил за време на рокот, со дипломската претстава Госпоѓица Јулија. Во Црна Гора работел на многу претстави со сите режисери и глумци.
Во Белград пристигнал во 2000 година на повик од Светозар Цветковиќ, кој му пронашол ангашман во Атеље 212 во претставата Капутот на валканиот човек. 2003 година Андрија почнал да ја снима серијата Мешан брак со режисерот Милан Караџиќ и сценаристот од Стеван Копривица.
NGC 7539
NGC 7539 — леќеста галаксија во соѕвездието Пегаз, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7539 се споменува и како UGC 12443, MCG 4-54-35, CGCG 475-48.
Откривање
Објектот е откриен на 17 август 1828 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7539 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 7539 има привидни димензии од 1,5' х 1,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 14 м 29,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +23° 41' 5"". Положбениот агол на објектот е во износ од 165°.
Други поделби
Проучување на NGC 7539 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 70783. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 169; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2236. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 843.
NGC 2738
NGC 2738 — спирална галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 23 февруари 1863 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2738 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 2738 има привидни димензии од 1,4' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 4 м 0,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 21° 58' 6". Положбениот агол на објектот е во износ од 55°.
Други поделби
Проучување на NGC 2738 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 25454. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 142; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1407. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 237.
Франческо Боромини
Франческо Кастели, попознат како Франческо Боромини (Francesco Borromini; Бисоне,  - , ) — истакнат италијански архитект. Заедно со неговите современици Џан Лоренцо Бернини и Пјетро да Кортона бил предводник на барокната арихитектура во Рим.
Како поклоник на архитектурата на Микеланџело и остатоците од антиката, Боромини развил инвентивна, поинаква и донекаде идиосинкратичка архитектира, која вклучувала употреба на класични форми, геометриски правила и симболични значења во неговите дела. Работел во Рим, каде што се наоѓаат речиси сите негови дела, а и бил современик и соперник на Џан Лоренцо Бернини. Бил вклучен во изградбата на Базиликата „Св. Петар“, како и на дворецот Барберини. Негово најпознато дело е црквата Сан Карло але Кватро Фонтане, расположена на ридот Квиринал.
Бидејќи е роден во денешна Швајцарија, неговиот лик бил овековечен на банкнотите од 100 швајцарски франци во 1980-тите.
Животопис
Bоромини се родил во Бисоне, во близина на Лугано во областа Тичино. Бил снн на каменорезец, а и самиот започнал да го изучува занаетот. Во младоста се преселил во Милано, каде што се запишал во тамошното занаетчиско училиште и се стекнал со соодветното образование. Во 1619 година, откако го завршил образованието, се преселил во Рим. Таму го сменил презимето од „Кастели“ во „Боромини“, коешто потекнува од семејството на мајка му и најверојатно во чест на Карло Боромео. Во Рим се вклучил во изградбата на Базиликата Свети Петар, која била предводена од страна на неговиот роднина, Карло Мадерно. Во ова време, забрзано ја изучувал антиката и делата на Микеланџело. Со Мадерно работел и на изградбата на дворецот Барберини, но откако овој починал во 1629 година, изградбата ја презел Џан Лоренцо Бернини, кој подоцна ја добил и службата на архитект на Базиликата Свети Петар. Боромини работел како негов помошник, но по неколку години се скарале и разделиле, по што започнало долгогодишното соперништво меѓу двајцата. Во времето на папата Инокентиј X, Боромини бил заштитуван како негов штитеник, при што во тој период успеал да го истисен лутиот соперник Бернини од позицијата на водечки римски архитект. Сепак, уште за време на владеењето на следниот папа, Александар VIII, ја загубил стекнатата позиција и му биле доверувани само мал број на нови проекти. Со тоа, ѕвездата на Бернини светнала во полн сјај, а Боромини се посветил на изградбата и доградбата на претходно започнатите градби, како на пример внатрешноста на црквите Сант'Иво ала Сапиенца, Санта Андреа деле Фрате и Сан Џовани ин Латерано во Рим. Освен овие, го довршил и долниот дел од фасадата на неговото најпознато дело, малата црква Сан Карло але Кватро Фонтане, расположена на ридот Квиринал.
Летото 1667 година, Боромини се чувствувал болен и паднал во депресија, што придонело на 2 август истата година во Рим да изврши самоубиство. Погребан е во гробот на Карло Мадерно во главната капела на црквата Сан Џовани деи Фјорентини.
Во својот тестамент запишал дека не сака на неговиот гроб да се споменува некое име и ја изразил својата желба да биде погребан во семејната гробница на Карло Мадерно. Сепак, во изминатите години била додадена мермерна плоча под гробницата на Мадерно, а спомен-плоча била поставена и на еден од столбовите од црквата.
Дела
Додека изразните форми на Бернини го следеле класичниот кантон и овој можел да го следи примерот на Микеланџело, Боромини се мачел низ поединечното толкување на класичните архитектонски форми да создаде нови содржини. Работел со пластични, органски обликувани и често белобојни внатрешни простори и вдлабнати заоблени фасади. Неговите самоволни откритија му стекнале углед да гради „екстравагантно“, „бизарно“ и „готски“. Пример кој сведочи за ова е внатрешниот двор на дворецот Спада во Рим. Изграден е од мали столбови вметнати наназад, кои оставаат впечаток за продлабоченост којашто всушност не постои во толку изразета мера, како и дека фигурата на крајот од тунелот изгледа поголема отколку што навистина е.
И во текот на подоцнежните години, Боромини заостанувал во однос на Бернини. За единствен свој наследник го прогласил Гварино Гварини. Во 18. век, во времето на доцниот барок, неговиот декоративен стил бил применуван во доста значајни градби од тој период и распространет на повеќе места. Таков пример е црквата Санта Марија Маделена во Рим, изградена во 1735 година од страна на Џузепе Сарди.
Најголем дел од нацртите на делата на Боромини, денес се наоѓаат во музејот Албертина во Виена.
Паметници
Со оглед на фактот дека Боромини се родил во денешна Швајцарија, во 1980-тите бил овековечен со тоа што неговиот лик бил прикажан на банкнотите од 100 швајцарски франци. По повод одбележувањето на 400 години од неговото раѓање, под водство на Марио Бота бил изработен дрвен модел со висина од 33 m, чијашто вистинска големина би претставувала исечок од црквата Сан Карло але Кватро Фонтане.
Памучеста спирална галаксија
Памучеста спирална галаксија — вид на спирална галаксија, која е целосна спротивнност на добро обликуваната галаксија. За разлика од добро обликуваната спирална архитектура на добро обликуваната галаксија памучестата спирална галаксија е парчеста, со испрекинати спирални краци. Приближно 30% од спиралните галаксии се памучести галаксии, 10% се добро обликувани, а останатите се „многукраки“. Многукраките спирални галаксии понекогаш се класифицирани како памучести спирални галаксии.
Прототип за памучеста спирална галаксија е NGC 2841.
ЖС „Лутица Стојан“
Железничката станица „Лутица Стојан“ — железничка станица во Република Македонија, со следниве географски координати: СГШ 41o 34 ' 20 , ИГД 21o 34 ' 44 .
Лука Паолини
Лука Паолини (Luca Paolini; р. во ) — италијански професионален друмски велосипедист, кој последно возел за UCI World Tour екипата. Ја започнал неговата спортска кариера во почетокот на 2000-тите со придружувањето на Мапеи-Квик Степ (2000-2002), екипата предводена од Патрик Лефевр. Во рамките на Мапеи-Квик Степ и потоа во екипата Квикстеп (2003-2005), Лука Паолини забележал голем број на победи. Меѓу нив се, првите места на Гран Премио ди Лугано, Џиро дел Пиемонт и Гран Премио Бруно Бегели. Станувајќи помошник на познатиот Паоло Бетини, тој исто така освоил етапи на Трката околу Британија и Тур де Валони.
Кариера
Сезоните 2006-2007 и 2008-2010, Лука Паолини ги поминал во две италијански велосипедски екипи - Ликвигас и Аква & Сапоне, соодветно. Како нивен член, тој победил на некои етапи на Вуелта а Еспања и Три дена Де Пане, ги освоил еднодневните трки ГП Сита ди Камаиоре, Трофео Лаквалија, Копа Плаки, како и Копа Барноки. Во меѓувреме, неговите големи победи го привлекле вниманието од институциите задолжени за антидопинг. Бидејќи неговото име се појавило во снимените телефонски разговори со Иван Басо и неговата сестра Елиса, тој бил обвинет за нелегално користење на лекови. Во септември 2006, домот на Паолини бил пребаруван во истрагата за допинг, која била наречена Operazione Athena – меѓутоа не нашле докази, кои би довеле до покренување на обвинение, па така Ликвигас одбиле барањето да го суспендираат.
Во 2011, потпишал со руската екипа Тим Катјуша, каде бил помошник на Филипо Поцато, како на класиците, така и на големите трки. Меѓутоа, поради слабите резултати на Поцато и повредите во 2011, тој се приклучил кон другите совозачи и поставил одредени свои цели во групата. Есента 2011, завршил трет на Џиро дел Пиемонт, земајќи го неговиот прв подиум за Тим Катјуша.
Во 2013 година, Паолини го освоил Омлоп Хет Ниувсблад откако се одвоил од водечката група со возачот на Стејн Ванденберг. Двоецот опстанал пред групата, а Паолини победил во спринтот откако Ванденбург презел долги смени во последните километри. На Милано-Санремо, Паолини завршил во водечката група на петтото место, откако возачот на Гералд Чолек ја освоил трката.
Во 2015 година, Паолини го освоил ветровитото и тешко издание на Гент-Вевелгем, каде само 39 возачи од вкупно 160 ја завршиле трката. Паолини нападнал од малата група на бегалци на пет километри пред целта и ја искористил неорганизираната потера за соло-победа. Во мај било објавено дека договорот на Паолини со Катјуша бил продолжен за една година, до крајот на 2016 година. На Тур де Франс, Паолини се покажал позитивен за кокан и бил исфрлен од трката по седмата етапа.
Распоред на резултатите на Гранд Тур
СО = се откажал; — = не учествувал
Разак Омотојоси
Разак Омотојоси (англиски: Razak Omotoyossi, роден на 8 октомври 1985 г.) — бенински фудбалер роден во Нигерија, напаѓач на Хартс оф Оук и на бенинската репрезентација.
Во сезоната 2007 бил најдобар стрелец во шведската лига со 14 постигнати гола.
Омотојоси е најдобриот стрелец на репрезентацијата на Бенин на сите времиња со постигнат 21 гол.
Црква „Св. Атанасиј“ - Стругово
'''Св. Атанасиј''' — црква во демирхисарското село Стругово, претставник на Македонската преродба. Му припаѓа на Крушевско-демирхисарското архијерејско намесништво во Преспанско-пелагониската епархија на МПЦ - ОА.
Црквата е гробишен храм сместен на северниот крај на селото. Изградена е и живописана на крајот од XIX век од крушевски мајстори. Претставува трикорабна базилика покриена со дрвен свод во средишниот кораб. Подоцна западниот ѕид е урнат и храмот е продолжен. На запад му е прилепена куловидна камбанарија, а над дводот е изградена мала купола на осумстран барабан. Ѕидана е од кршен камен, а венецот, аглите и вратите се од делкан бигор. Покривот е на две води со ќерамиди, а куполата е покриена со лим. Фасадите се фугирани.
Здружение за општествени истражувања и комуникации
Историја
Здружението за општествени истражувања и комуникации (УДИК) е формирана во 2013 од Едвин Канка Ќудиќ. Целта е да се соберат факти, документи и податоци за геноцид, воени злосторства, и прекршување на човекови права во Босна и Херцеговниа.
Од 2013, УДИК има организирано голем број на комеморации на жртвите од минатата војна во поранешна Југославија.
Церемонии беа организирани во Босна и Херцеговина (Сараево, Тузла, Брчко, Зеница, Вишеград, Фоча),Хрватска (Загреб,Вуковар) и Србија (Белград,Пријепоље).
Во 2015, УДИК почна со мапирање на монументи од минатите војни во Југославија со цел да се создаде Централен Регистар на Монументи. Поради постојаното потсетување на јавноста во Босна и Херцеговина за соочување со минатото, активистите на УДИК беа повеќепати напаѓани од Сараевските хулигани.
Од 2016,организацијата е посебно концентрирана на објавување анализи од пресуди за воените злосторства во Босна и Херцеговина.
Космос-1128
Космос-1128 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,6 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 62,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 340 км, а најмалото на 176.
Мочовод
Мочовод (уретер) е парен цевчест орган од уринарниот систем кој се протега од врвот на бубрежната карлица до мочниот меур. Кај возрасни, мочоводите вообичаено се долги 25–30 cm, со пречник од ~3–4 mm. Според локализацијата, мочоводот се дели на два дела: абдоминален и карличен дел.
Agaricus abruptibulbus
Agaricus abruptibulbus е вид на печурки од родот Agaricus. Попозната е како нагло-луковичен агарикус или рамна крушка печурка. За прв пат опишан од микологот Чарлс Хортон Пек, овој јадлив вид со луковично стебло мириса малку на анасон и пожолтува кога е модрин или исечен. Печурката е со средна големина, со бела капа со жолта боја на тенок шип што има широка, рамна светилка на основата.
Таксономија и класификација
Видот првично бил именуван како Agaricus abruptus од американскиот миколог Чарлс Хортон Пек во 1900 година. Во својата публикација Извештај за државниот ботаничар од 1904 година, тој го смени името во Agaricus abruptibulbus. Тој објасни дека Елиас Магнус Фрис претходно именувал еден вид од подродот Flammula, кој го нарекол Agaricus abruptus; подродот подоцна бил подигнат на ранг на род, а видот го добил името Flammula abruptus. Според преодните номенклатурни конвенции од тоа време, не беше јасно дали Agaricus abruptus ќе остане достапен за употреба, па затоа го смени името.
Дистрибуција
Габата е пријавена во Њујорк, Мисисипи, Квебек, Канада,  и Германија.
Демиркаписка парохија
Демиркаписка парохија — православна парохија на Македонската православна црква - Охридска архиепископија, дел од Кавадаречкото архијерејско намесништво на Повардарската епархија. Нејзиното седиште е во црквата „Успение на Пресвета Богородица“ во градот Демир Капија. Во составот на оваа парохија е градот Демир Капија со селата Прждево, Бистренци, Корешница, Клисура, Чифлик, Дрен, Копришница, Драчевица, Бесвица, Барово, Вешје и Стрмашево.
Цркви
Ова е список на црквите во парохијата. Можно е списокот да е нецелосен.
Исус Христос (кована пара)
Исус Христос — кована пара за колекционерски цели издадена од страна на Народната банка на Република Македонија во 2017 година како дел од збирката „Триптих“.
Лице
На лицето, во средишниот дел од монетата е прикажан Грбот на Република Македонија и натписите: „10 денари“ и „Република Македонија“ (на македонски јазик), како и годината на издавање „2017 година“. Околу грбот е прикажан украс по должината на периметарот.
Опачина
На опачината, во средишниот дел од монетата е прикажан портретот на Исус Христос. Средишната слика е претставена врз основа со украс. Над портретот е прикажано името на Исус Христос како што традиционално се користи во иконописот.
Куново (Гостиварско)
Куново — село во Општина Гостивар, во областа Горен Полог, во околината на градот Гостивар.
Потекло и значење на името
Селото дијалектно е познато и како Куноо, а името потекнува од првиот доселеник Куне.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во средишниот дел на територијата на Општина Гостивар, од десната страна на реката Лакавица. Селото е ридско-планинско, сместено на надморска височина од околу 960 метри. Од градот Гостивар, селото е оддалечено 11 километри.
Куново е планинско село во југозападниот дел на Сува Гора, а околни села се Трново, Србиново, Лакавица и Беловиште. Во минатото водата за пиење се добивала од чешми, кои биле во селото. Чешмите се нарекувале Кладенец, Пивска и Селска Чешма. На атарот околу Куново има и неколку извори и чешми (Шарена Чешма, Попоа Чешма, Мартинец, Трендина Вода, Височица, Пољска Вода, Глувчеец и Мургоа Вода.
Месностите во атарот на селото ги носат следниве имиња: Ремчиња, Пиорит, Зад Село, Плоша, Рупи, Стара Кошара, Мост, Под Црква, Бркињо, Под Лозје, Петреа Шума, Стратеш, Слогои, Ванаќеец, Сбео, Црвениче, Бероа Страна, Митрин Камен, Завој, Стратеш, Марков Дол, Ристеи Трла, Стрезоа Ливада, Гуменце, Летуње, Мали Рупи, Широка Пристојница и Црн Камењ.
Куново е збиено село, кое до 1947 година се делело на три маала наречени по родовите. Маалата биле Илијоско, Бошкоско и Костоско или Карадаг Маало. Првите две маала се наоѓале во југозападниот дел на селото, додека третото маало се наоѓало во северозападниот дел.
Историја
На границата на атарот помеѓу Куново и Србиново порано постоело македонското село Бркињово. За време на отоманскиот период селото било раселено и мештаните во еден дел заминале во Србиново, а другите го основале денешното село Куново. По некој доселеник Куне, селото го добило името.
Местото каде сега се наоѓа селото било обраснато со шума од сите страни и добро сокриено. Поради таа причина мештаните до почетокот на век живееле доста слободно. Кога селото имало само седум македонски куќи живеел селскиот првак Ристе, кој имал голем углед кај тетовските паши и поради тоа никој не смеел да го нападне селото.
Пред да почине Ристе на тетовскиот паша им го испратил дечкото Јован како слуга. Но, истовремено, Албанците од Лакавица украле пари од пашата, а Јован ги забележал поради што тие му дале дел од парите, а за возврат не кажал никому. Јован подоцна ја напуштил службата кај пашата и заминал на печалба во Солун. Пашата разбрал за кражбата и почнал да ги бара крадците. Албанците од Лакавица го сосретнале Јован на враќање од печалба и му го отсекле јазикот плашејќи се да не ги поткаже. Потоа, во Куново дошле луѓе на пашата и во куќата на Јован во Куново нашле дел од парите на пашата. Бидејќи Јован не можел да зборува, тој бил злоставуван, а на тоа се спротиставил синот на Ристе, Столе, кого луѓето на пашата го одвеле во Тетово.
За да го ослободи синот, Ристе ја собрал целата готовина, ја продал стоката и позајмил пари од побратимот Волче од Железна Река, но сепак пашата ги присвоил и сите ниви на Ристе во Куново, кои после ги поклонил на џамијата во Лакавица. Така, Ристе осиромашил и умрел од мака. Местото каде се наоѓала неговата многубројна стока сега се нарекува Ристеи Трла.
На земјиштето кое припаднало на џамијата од Лакавица кон крајот на век се населиле три-четири албански семејства, кои тука останале неколку години. За време на балистичката окупација во текот на Втората светска војна, Македонците давале извесен данок на џамијата во Лакавица, како што тоа го правеле за време на отоманскиот период.
Стопанство
Атарот на селото зафаќа простор од 8,5 км2, при што преовладуваат шумите со површина од 684 хектари, на пасиштата отпаѓаат 145 хектари, а на обработливото земјиште 117 хектари.
Врз основа на составот на атарот селото Куново има полјоделско-шумарска функција.
Денес, преостанатите жители се главно пензионери, кои се занимаваат со земјоделство и сточарство, или пак луѓе кои живеат во Гостивар, кои се вработени, но како дополнителен приход ги користат можностите што ги нуди селото. Во селото најмногу се садат градинарски култури, грав и компир. Една од главните активности е и стопанисувањето со пасиштата, нивно косење и собирање на сеното и детелината за есенска продажба. Овоштарството е исто така распространето, при што се одгледуваат ореви, лешници, круши, сливи, јаболка. Исто така се одгледуваат кози и живина, а на пасиштата над селото, поради нивното изобилие се напасуваат стада овци, но истите не се сопственост на селаните туку се напасуваат со надоместок.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Куново живееле 262 жители, сите Македонци христијани. Според секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Куново имало 240 Македонци под врховенството на патријаршијата.
Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 11 жители, сите 832 Македонци.
Сепак, оваа бројка не ја претставува вистинската состојба поради тоа што во летниот период во селото живеат многу повеќе, но истите не се запишани како жители на селото.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 6 жители, од кои 5 Македонци и 1 лице без податоци.
Родови
Куново е македонско село.
Според истражувањата од 1947 година, родови во селото:
Иселеништво
Освен иселениците при описот на родовите, има и други иселеници, и тоа во Митрој Крсти (Пеповци), Горна Ѓоновица (Митре), Зубовце (Трајановци и Тунџовци). Родот Апостоловиќи се наоѓа во селото Салаш кај Неготин во Србија.
Општествени установи
Училиштето прекинало со работа во седумдесеттите години на XX век, но истото е реновирано и е во одлична состојба. Се користи како сала за собири за празници, и има адаптирана кујна, трпезарија, магацински простор и простор за месната заедница Куново.
Самоуправа и политика
Кон крајот на век, Куново било село во Гостиварската нахија на Тетовската каза на Отоманското Царство.
Селото се наоѓа во рамките на Општина Гостивар, која била значително проширена со територијалната поделба на Македонија во 2004 година. Претходно селото припаѓало на поранешната Општина Србиново.
Во периодот 1952-1955, селото се наоѓало во рамките на Општина Србиново, во која покрај Куново се наоѓале Железна Река, Падалиште, Србиново, Страјане, Трново и Ќафа. Во периодот 1950-1952 година, селото било дел од тогашната општина Беловиште во која влегувале селата Беловиште, Куново и Лакавица.
Избирачко место
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 989 гласачи.
Културни и природни знаменитости
Еден куриозитет за Куново претставува местоположбата на храмовите. Имено, тие се изградени така што нивната положба го отсликува христијанскиот симбол, крстот. Недостасува само храмот „Св. Огнена Марија“ на западната страна. Овој храм бил опожарен, и до ден денешен не е возобновен. Крстот има правилна форма, а главниот храм „Св. Ѓорѓи“ се наоѓа во неговиот центар.
IC 1643
IC 1643 — галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 24 јуни 1897 година од страна на Луис Свифт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1643 е од видот NF.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 20 м 24 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +60° 41' 4".
Други поделби
Проучување на IC 1643 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Стаклениот лиценцијат
Стаклениот лиценцијат (шпански: El licenciado Vidriera) - расказ на шпанскиот писател Мигел де Сервантес, дел од збирката „Примерни новели“.
Содржина
Двајца благородници, студенти на Универзитетот во Саламанка, случајно сретнале едно дете (Томас Родаха), кое го напуштило својот дом со желба да студира во Саламанка. Тие го зеле детето како свој слуга, а тоа се покажало како многу вредно и паметно. Потоа, Томас сретнал еден капетан и со него заминал во Италија, каде посетил повеќе градови, потоа заминал во Фландрија и најпосле се вратил во Саламанка, каде ги завршил студиите по право. Тогаш, во градот пристигнала една дама со сомнителен морал, која се вљубила во Томас, но тој не покажувал никаков интерес кон неа. За да го освои, дамата направила „волшебен“ пијалак од кој Томас се разболел. Сепак, лекарите успеале да го излечат, но тој станал душевно болен, замислувајќи си дека е направен од стакло, поради што не дозволувал никому да му се приближува. Секаде каде ќе се појавел, Томас бил следен од многу луѓе, кои му прашувале прашања од разни области, а тој секогаш давал мудри одговори, така што гласот за него се проширил низ целата Кастиља. По две години, еден свештеник успеал да ги излечи Томас од лудилото и тој заминал на дворот, со цел да најде работа како правник, но луѓето продолжиле да го следат, поставувајќи му разни прашања. Поради тоа, тој го напуштил главниот град и заминал во Фландрија, каде се прославил како војник, а таму и умрел.