cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лего филм
Ликовите во филмот се играчки направени од лего коцки, а работата ја следи Емет, сосема обичен градител од градот Лего, кому според античките пророштва му било судено да го спаси универзумот Лего од тиранинот Лорд бизнис.
Благодарение на неговиот интересен визуелен стил и добриот хумор, филмот доби позитивен прием од критичарите и заработи многу пари од билетарниците во кино.
Продолжението на филмот, Лего филм 2, бил премиерно прикажано на 7 февруари 2019 година.
Работа
Градителот од лего-градот Емет (Крис Прат) е послушна и совршено просечна Лего фигура, но случајно станува Избраниот- суштество кое е од клучно значење за спас на светот.
Неговата одисеја го води со определениот Вајлд Стајл (Елизабет Бенкс) низ универзумот Лего во кој тие се здружуваат со луѓе од сите Лего светови - астронаутот Бени (Чарли Деј), суперхеројот Бетмен (Вил Арнет), добриот волшебник Витрувиус (Морган Фримен) и многу други карактери. Секој од нив е таен мајстор градител, способен да гради речиси сè без упатства, за разлика од Емет, кој секогаш ги следи правилата и го прави она што системот го бара.
Ида
Ида (полски: Ida) е полско-дански филм од 2013 година, во режија на Павел Павликовски (Paweł Pawlikowski), а по сценарио на Павликовски и Ребека Ленкиевич (Rebecca Lenkiewicz). Главните улоги ги толкуваат: Агата Кулеша (Agata Kulesza), Агата Требуховска (Agata Trzebuchowska) и Давид Огродник (Dawid Ogrodnik). Филмот бил снимен во продукција на Opus Film и Phoenix Film Investments, а продуценти биле: Ерик Абрахам (Eric Abraham), Пјотр Џециол (Piotr Dzieciol) и Ева Пушчинска (Ewa Puszczysnka). Кинематографијата била дело на Лукаш Жал (Lukasz Zal) и Ришард Ленчевски (Ryszard Lenczewski), а монтажата ја извршил Јарослав Камински (Jaroslaw Kaminski).
Филмот трае 82 минути и снимен е во црно-бела техника. Филмот бил премиерно прикажан на 30 август 2013 година на Telluride Film Festival, во САД, а исто така, бил прикажан и на повеќе други фестивали, како: Gijon International Film Festival, Toronto International Film Festival 2013, London Film Festival 2013 итн. Филмот освоил 32 награди и имал 12 номинации на фестивалите ширум светот. На Европските филмски награди 2014, филмот ги добил наградите за најдобар филм, најдобра режија, најдобро сценарио, најдобра фотографија, како и најдобар филм според гласовите на публиката. Во февруари 2015 година, на 87. доделување на наградите „Оскар“, „Ида“ ја добил наградата за најдобар филм од неанглиското говорно подрачје.
Содржина
Дејството на филмот се случува во Полска, во 1962 година. Ана (ја игра Требуховска) е млада девојка, која пораснала без родители, во еден манастир, во кој го поминала целиот живот. Пред да се замонаши, таа ја посетува својата тетка Ванда (ја игра Кулеша), која работи како судијка. Ана и Ванда се сосема спротивни карактери: Ана е мирна, повлечена и посветена на Бога, додека Ванда води несреден живот, исполнет со алкохол и мажи.
Ванда ѝ кажува на Ана дека тие се Еврејки и тоа е голем шок за Ана, бидејќи таа се подготвува да стане католичка калуѓерка. Двете патуваат во селото во кое живеело нивното семејство, со цел да ја дознаат причината за смртта на родителите на Ана. За време на Втората светска војна, нив ги криел некој човек, но подоцна, на непознат начин, тие умреле. Кога пристигаат во нивната родна куќа, новиот сопственик на имотот е непријателски расположен кон нив и одбива да им каже каде се наоѓа татко му, Симон, кој своевремено ги криел родителите на Ана и која знае сè за нивната смрт.
Во малиот град, каде што преспиваат во еден хотел, Ана и Ванда се запознаваат со млад музичар, кој свири на саксофон и меѓу него и Ана веднаш се раѓа симпатија. Двете жени го пронаоѓаат стариот Симон, кој лежи тешко болен во локалната болница. Тогаш, неговиот син се договара со Ана да им го покаже местото каде се закопани родителите на Ана, заедно со малиот син на Ванда, под услов Ана да не го бара назад имотот на своите родители. Истовремено, тој им признава дека токму тој е убиецот, а Ана се спасила само затоа што била многу мала, така што немало опасност нацистите да препознаат дека таа е Еврејка.
Ана и Ванда ги земаат посмртните остатоци од трите тела и ги погребуваат во семејниот гроб, на напуштените еврејски гробишта во близината на Лублин. Потресена од откритието на телото на своето мртво дете, Ванда паѓа во депресија и извршува самоубиство, скокајќи од прозорецот на својот стан. Ана, пак, непосредно пред да го даде калуѓерскиот завет, се премислува, го напушта манастирот и доаѓа во станот на Ванда, каде за првпат во живото обува чевли со високи потпетици, запалува цигари и пие алкохол. На нејзиниот погреб, Ана го среќава музичарот и со него има сексуален однос. Тој ја кани да му се придружи, нудејќи ѝ брак и заеднички живот, но таа повторно се враќа во манастирот.
Засавски статистички регион
На почетокот на 2010 година речиси 41.700 луѓе живееле на 264 км², што значи дека заедно со Среднословенечкиот статистички регион е најгусто населен статистички регион во земјата. Природните и географските одлики на овој регион создаваат услови за индустриски активности и повеќе од една третина од бруто-додадената вредност сè уште се генерира од преработувачката, рударската и друга индустрија. Во 2013 година, регионот повторно забележа највисока негативна годишна стапка на раст на населението (−11,9‰), што главно беше резултат на миграцијата во другите статистички региони. Меѓу сите статистички региони во 2013 година, овој регион имаше најголема негативна нето миграција меѓу регионите; имено, −9,5. Овој регион се издвојува и според возраста на мајките при породување. Во истата година, бројот на невработени лица дополнително се зголеми. Регистрираната стапка на невработеност е меѓу највисоките во земјата (16,6%). Во споредба со другите региони, тоа е за 7 процентни поени повеќе отколку во регионот со најниска регистрирана стапка на невработеност, Горењскиот регион, и речиси 1 процентен поен помалку отколку во регионот со највисока стапка на невработеност, Помурскиот регион. Во 2013 година, 60% од луѓето во регионот работеле во нивниот регион на живеење, а 40% работеле во друг регион.
Економија
Структура на вработеност: 51,2% услуги, 46,9% индустрија, 1,9% земјоделство.
Туризам
Привлекува многу малку туристи со само 0,1% од вкупниот број туристи во Словенија.
Список на општини
Засавскиот статистички регион има четири општини:
Џон Маер
Џон Клејтон Mаер (роден на 16 октомври, 1977 година) — американски гитарист, пејач - текстописец и продуцент. Роден е во Бриџпорт, Конектикат, израснал во Ферфилд, и предавања посетувал на Беркли колеџот за музика во Бостон. Во 1997 година се преселил во Атланта, каде ги усовршил своите вештини и стекнал обожаватели, а моментално живее во Монтана. Првите два негови студиски албуми, Room for Squares (2001 година) и Heavier Things (2003 година), поминале добро комерцијално, при што добиле мулти-платински статус. Во 2003 година тој добил Греми награда за изведба на најдобар машки поп вокал за песната ''Your Body Is a Wonderland. ''
Кариерата на Маер започнала со свирење на воглавно акустичен рок. Но во 2005 година, соработувајќи со реномирани уметници како Би Би Кинг, Бади Гај, и Ерик Клептон, како и со формирањето на триото на Џон Маер неговата кариера почнала постепено да се движи во правец кон жанрот блуз. Влијанието на блузот може да се слушне преку албумот во живо наречен Try! на триото Џон Маер од 2005 година и неговиот трет студиски албум Continuum, издаден во септември 2006 година. На 49тото издание на Греми музчичките награди, Маер добил награда за најдобар поп вокален албум за Continuum и награда за изведба на најдобар машки поп вокал за песната Waiting on the world to change. Во ноември 2009 година тој го издал својот четврт студиски албум, Battle Studies. Неговиот петти албум, Born and raised, во кој повторно се забележува промена на музичкиот стил, бил издаден во мај 2012 година. По него, во август 2013 година следи и шестиот албум на Маер, Paradise Valley. Тој има над десет милиони продадени примероци на албуми во САД и над 20 милиони продадени примероци ширум светот.
Ран живот
Џон Клејтон Маер е роден на 16 окотмври, 1977 година во Бриџпорт, Конектикат, како син на училишниот директор Ричард Маер и професорката по англиски јазик Маргарет Хофман. Од мајчина страна, има германско, луксембуршко, шведско, и англиско потекло. Неговиот татко е Евреин и поради тоа Џон Маер се идентификува како полу-Евреин. Тој пораснал во Ферфилд, Конектикат и има помлад брат Бен и постар брат Карл. Тој одел во Ферфилд средното училиште во Ферфилд иако првата година бил запишан во Центарот за глобални студии во средното училиште Брајан Мекман во Норвок (во тоа време познато како центар за јапонски студии во странство; тоа е програма магнет за студенти кои сакаат да учат јапонски јазик).
Фасцинацијата на Маер со гитарата се родила откако тој ја видел гитарската изведба на Мајкл Џеј Фокс како Марти Мекфлај во филмот Назад во иднината. Од таа причина, кога наполнил 13 години татко му изнајмил една за него. Љубовта на Маер кон блуз музиката пак, се родила кога еден сосед му подарил касета со песни од Стиви Реј Вон. Потоа Маер почнал да зема часови по гитара од Ал Феранте кој бил сопственик на една локална музичка продавница, при што набрзо станал фокусиран само на свирење на инструментот. Но неговиот единствен фокус ги загрижувал неговите родители и тие двапати го однеле на средба со психијатар, кој на крај му ја одредил дијагнозатата како добра. Маер вели дека контроверзната природа на бракот на неговите родители предизвикала тој да исчезне и да создаде свој свет во кој може да верува. По две години вежбање, Маер почнал да свири во блуз барови и други места во областа, додека сè уште одел во средно училиште. Покрај соло изведбите, тој бил и член на група наречена Villanova Junction (именувана според песна на Џими Хендрикс) заедно со Тим Прокачини, Џо Белезнај и Рич Вулф. Маер размислувал и да се откаже од колеџот со цел да се посвети на музиката, но неодобрувањето на своите родители го одвратила од таа идеја.
Кога Маер имал седумнаесет години, имал напад на срцева аритмија и поминал еден викенд во болница. Осврнувајќи се на инцидентот, Маер вели, Тоа беше моментот кога се роди текстописецот во мене''. Својот прв текст на песна, Маер го напишал ноќта кога се вратил дома од болница. Набрзо потоа, тој почнал да има панични напади, и стравувал дека ќе заврши во ментална институција. И денес, тој продолжува да се справува со такви епизоди со помош на ксанакс, пилули против анксиозност. По дипломирањето, петнаесет месеци работел на бензинска пумпа сè додека не заработил доволно пари да купи електрична гитара Фендер Стратокастер на Стиви Реј Вон од 1996 година.''
Рана кариера
На деветнаесет години, Маер се запишал на Беркли колеџот за музика во Бостон, Масачусетс. Меѓутоа, по убедувањето на својот пријател од колеџ Клеј Кук кој бил родум од Атланта, Џорџија, тој го напуштил училиштето по два семестри и се преселил со Кук во Атланта. Таму тие формирале бенд составен од двајца членови наречен LoFi Masters и почнале со свирење во локални кафулиња и клубови како Eddie's Attic. Според Кук, тие започнале да имаат несогласувања во однос на музиката поради желбата на Маер повеќе да се ориентира кон поп-музиката. Како резултат на тоа бендот се распаднал и Маер започнал соло кариера.
Со помош на локалниот продуцент и инженер Глен Матуло, Маер го снимил независниот мини-албум Inside Wants Out. Кук имал удел во пишување на повеќето песни од мини-албумот, вклучувајќи го издавањето на првиот комерцијален сингл, ''No Such Thing. Мини-албумот се состои од осум песни со Маер на гитара и како водечки вокал. Единствениот придонес на Кук бил како следечки вокал на песната Comfortable. За првата нумера, Back To You, бил повикан целосен бенд, вклучувајќи го копродуцентот на мини-албумот Дејвид Дела ЛаБрујер на бас гитара. Потоа Маер и ЛаБрујер започнале да свират низ Џорџија и околните држави.
Голема издавачка куќа и комерцијален успех (2000–2004)
Маер почнал да стекнува репутација, и настапот во март 2000 година на South by Southwest го довел во центарот на вниманието на издавачката куќа Aware Records. Откако го вклучиле во концертите на фестивалот Aware и ги ставиле неговите песни во компилациите на Аware, на почетокот на 2001 година, тие го издале албумот Room for Squares само на интернет. За тоа време, Aware потпишале договор со Columbia Records со што Колумбија имала прв избор за потпишување со изведувачи наAware. Така, во септември, истата година Колумбија направила ремикс и повторно го издала Room for Squares. Како дел од дебито на големата издавачка куќа, илустрациите на албумите биле ажурирани и била додадена песната "3x5". Повторното издание исто така се состоело од преработени студиски верзии на првите четири песни од неговиот независен албум, Inside Wants Out.
До крајот на 2002 година, од албумот Room for Squares произлегле неколку радио хитови, меѓу кои биле No Such Thing, Your Body Is a Wonderland и на крај Why Georgia. Во 2003 година, Маер добил Греми награда за изведба на најдобар машки поп вокал за песната Your Body Is a Wonderland. Во неговиот говор за прифаќање на наградата тој коментирал, Ова е многу, многу брзо, и ветувам дека ќе надоместам. Исто така тој за себе метафорички кажал дека има шеснаесет години, коментар кој многумина погрешно го разбрале како тој тогаш навистина да имал само шеснаесет години.
Во 2003 година, Маер издал ЦД и ДВД од концертот во живо во Бирмингам, Алабама, наречен Any Thursday. Во концертот биле опфатени песни кои не биле снимени претходно, како "Man on the Side" (напишана заедно со Кук) и "Something's Missing", која подоцна се појавила на албумот Heavier Things. Исто така во концертот била вклучена и песната Covered in Rain. Според придружниот ДВД документарен филм, оваа песна е "втор дел" од песната "City Love", во која се појавува насловот "Covered in Rain". Комерцијално, албумот достигнал седумнаесетто место на Табелата Билборд 200. ЦД/ДВД-то добило конзервативни иако доследни, пофалби со тоа што критичарите биле поделени помеѓу неговата слика на поп идол и гитарската вештина која испливувала на површина (на времето). Ерик Крофорд (од Олмјузик) прашал " Дали тој е беспрекорниот гитарски херој прикажан кога ја свири 'Лени ' на Стиви Реј Вон, или дали е тинејџерскиот идол за кого врескаат тинејџерките при свирењето на Your Body Is a Wonderland?
Heavier Things, вториот албум на Маер, бил издаден во 2003 година со генерално позитивни критики.Ролинг Стоун, Олмјузик и Блендер имале позитивна, иако умерена, реакција. Албумот бил комерцијално успешен, и иако не бил продаван во толку голем број како Room for Squares, сепак достигнал прво место на Американската табела Билборд 200. Песната Daughters била првиот број еден сингл на Маер, а исто така во 2005 година му донела Греми награда за песна на годината. За оваа награда, тој ги победил другите претенденти како Алиша Кис и Кање Вест и ја посветил на својата баба, Ени Хофман, која умрела во мај 2004 година. Тој добил и награда за изведба на најдобар машки поп вокал, при што ги победил Елвис Костело, Принц и Сил за наградата. Во едно интервју од 9 февруари, 2009 година на шоуто на Елен ДеЏенерес, Маер рекол дека не требало да ја добие греми наградата за песна на годината бидејќи сметал дека песната на Алиша Кис If I Ain't Got You е подобра песна. Поради тоа, тој ја отстранил горната половина од греми наградата и и ја подарил на Алиша Кис, а долниот дел го задржал за себе.
Премиер на Сингапур
Премиерот на Сингапур e шеф на владата на Република Сингапур. На функцијата доаѓа откако претседателот на државата ќе назначи пратеник кој, по негово наоѓање, ќе има највеќе доверба во парламентот.
Функцијата е создадена во 1959 г, и првиот премиер е назначен од страна на тогашниот управник (гувернер) Јанг ди-Пертуан Негара со добивањето на самоуправен статус во рамките на Британската Империја. Звањето „премиер“ останало непроменето по обединувањето на Федерацијата Малезија, Саравак и Британско Северно Борнео, кога сојузна држава на Малезија од 1963 до 1965 г. и по осамостојувањето во 1965 г.
Прв носител на функцијата е Ли Куан Ју, од нејзиното основање во 1959, па сè до 1990 г. По него, на функцијата застанал Го Чок Тонг, а Ли Ју ја добил титулата „виш министер“ (Senior Minister) во службата на премиерот. Го се повлекол во 2004 г. и на негово место дошол синот на Ли Куан Ју, Ли Сјен Лунг. Тогаш титулата виш министер му припаднала на Го, а Ли бил прогласен за „министер-ментор“.
Башиноселска парохија
Башиноселска парохија — македонска православна парохија, дел од Велешкото архијерејско намесништво на Повардарската епархија на МПЦ - ОА. Парохијата има седиште во црквата „Св. Никола“ во селото Башино Село и ги опфаќа селата Башино Село, Ветерско, Дорфулија, Карабуниште, Каратманово, Лозово, Мамутчево, Новачани, Сопот и Џидимирци.
Цркви
Ова е список на црквите во парохијата. Можно е списокот да е нецелосен.
Трет македонски црковно-народен собор
Светиот Синод на Македонската православна црква го свикал Третиот македонски црковно-народен собор на 17 јули 1967 година во Охрид. Митрополитот Доситеј, во присуство на соборјаните и бројниот македонски народ, отслужил Божествена литургија и по призивот на Светиот Дух, во катедралната црква на Охридската архиепископија Света Софија, го означил почетокот на работата на Соборот.
Потоа Светиот синод поднел извештај за негативниот однос и притисоците на Српската православна црква кон автокефалноста на Охридската архиепископија, а особено се посветило внимание на најновата ситуација што настанала по последниот Архијерејски собор на Српската православна црква. Соборјаните, откако го ислушале извештајот на Светиот синод на Македонската православна црква, едногласно ја одобриле неговата работа и донеле резолуција. Соборјаните од името на сите свештеници и на целиот македонски православен народ, барале од Синодот на Македонската православна црква таа да биде прогласена за автокефална.
Светиот синод на Македонската православна црква донел Одлука, со која ја прогласил автокефалноста, обновувајќи ја истовремено автокефалноста на славната Охридска архиепископија. Во првиот член на оваа одлука се вели: Македонската православна црква - наследничка на обновената Охридска архиепископија - се прогласува за автокефална.
Но откако Српската црква не остана доследна на постигнатата согласност и на ветувањето, дека ќе ја почитува самостојноста на Македонската православна црква и дека ќе ја претстави како таква пред другите помесни самостојни Православни цркви се прогласи за автокефална како што била и Охридската архиепископија. Поглаварот на Македонската автокефална црква го доби достоинството Архиепископ Охридски и Македонски. Според соборската одлука, јурисдикцијата на Македонската православна црква ги опфаќа епархиите во Република Македонија и македонските црковни општини надвор од татковината, во кои се организирани нашите сонародници. Соборската одлука завршува вака: „Светиот архијерејски синод на Македонската православна црква, од името на богоспасаемата паства, за доброто и преуспевањето на учењето на Спасителот наш Господ Исус Христос, мисли и верува дека актот на прогласувањето на автокефалноста на Македонската православна црква, објавен на Светата архијерејска литургија во црквата „Свети Климент Охридски“ на 19 јули 1967 година во Охрид ќе биде прифатен и признаен од сите помесни Свети православни цркви и ќе го добие нивниот благослов“.
Прогласената автокефалност на Македонската православна црква со одобрување и нескриена радост била пречекана од сите добронамерни луѓе во целата наша земја и во светот. Оваа може да се види и од безбројните честитки, меѓу кои и од највисоките претставници на општеството - политичкиот живот во Република Македонија и Југославија и од нашите македонски иселеници од прекуокеанските земји и од оние на привремена работа во западноевропските земји. Меѓу првите честитки била и онаа од претставникот на Извршниот совет на Република Србија како и од Сојузот на свештеничките здруженија од Белград.
Прогласувањето на автокефалноста на Македонската православна црква со одушевување било прифатено од сонародници во Америка, Канада и Австралија. Покрај веќе организираните Македонски црковни општини во тие земји, набрзо дошло до масовно организирање на наши црковни општини во сите тамошни градови, каде што живееле и работеле поголеми македонски групи. Се пристапило веднаш кон изградба на македонски цркви и културно-просветни домови. Пристигнувале бројни барања до Светиот архијерејски синод на Македонската православна црква да им испрати свештеници - Македонци од татковината. Македонските црковни општини во тој далечен свет израснувале во црковно-народни и културно-просветни центри, во кои слободно се изразуваат и се задоволуваат духовните, културно-просветните и националните чувства и потреби на Македонците.
Денес Македонската православна црква има десет епархии и заедно со Архиепископот единаесет архијереи. Во последната декада од XX век, односно по падот на комунистичкиот режим и целосното осамостојување на државата, забележан е голем подем и развој на духовно-просветниот живот во Македонската православна црква. Обновата на Црквата во Македонија започна од младите, кои со приклучувањето во активниот живот на Црквата донесоа нов квалитет во христијанското подвижништво. Најголемиот дел од македонските православни монаси се млади луѓе, еден дел од монаштвото се припадници и на други православни народи. Нивната одлука за заминување во манастир придонесе многу македонски манастири не само да заживеат, туку и да се избават од руинираноста, а со нивното сведочење на воскреснатиот Христос и многу македонски души да најдат утеха и смисла во нивните животи. Во Македонија исто така интензивно се работи и на полето на просветата. Сите Епархии на Македонската православна црква имаат сопствени издавачки дејности, а некои од нив имаат и сопствени интернет презентации и епархиски списанија.
Видра, Алба
Видра (Vidra, Alsóvidra, Kappellen) е општина, која се наоѓа во округот Алба, Романија и во која живеат 1.964 жители. Се состои од 39 села, со што е втората комуна во Романија по бројот на села од кои се состои.
Иван Радовиќ
Иван Радовиќ (22 јуни 1894 година, Вршац – 14 август 1973 година, Белград ) бил југословенски тенисер и сликар од српска етничка припадност.
Ран живот и образование
Иван Радовиќ дипломирал на Учителскиот факултет во Сомбор, каде што завршил како учител по цртање. Заминал во Будимпешта за да ги продолжи студиите на Унгарскиот универзитет за ликовни уметности. Ја посетувал класата на унгарскиот сликар Иштван Рети. Тој ги поминал своите студентски години во Унгарија помеѓу 1917 и 1920 година. Во Белград се преселил во 1927 година. Предавал во училиште во Станишиќ. Потоа предавал во средното женско училиште во Сомбор. Во 1929 година ја организира својата пробивна трета изложба во белградскиот павилјон на уметностите, „ Цвијета Зузориќ“.
Тениска кариера
Во 1929 година Радовиќ учествувал на Државното првенство во Загреб. Истата година, тој беше рангиран на третото место зад Фрањо Шефер и Крешимир Фридрих. Така тој бил повикан во тимот на Дејвис купот на Кралството Југославија и заедно со нив отпатувал во Атина за да се соочи со Грција. Тимот на Југославија загуби, а Радовиќ остана резервен играч. Во 1930 година, југословенскиот тим бил домаќин на натпреварот од првото коло против Шведска и ја прославил својата прва и беспрекорна победа во Купот. Радовиќ победи и во двојки, партнер со Шефер. Тој се повлече од тимот по следниот натпревар против Шпанија, во кој беше поразен во двојки.
Радовиќ ја претставуваше својата земја уште еднаш на пријателскиот натпревар против Унгарија во Сегед во јуни 1930 година. Тимот беше составен од него и Шефер. Иако ги загуби двата меча во сингл, Шефер израмни со две победи и тие побараа двојки за да го затворат состанокот три на два гума. Во октомври тој стана југословенски шампион во двојки, во пар со Шефер, откако успешно ги победи Емил Габровиц од Унгарија и сонародникот Фридрих во финалето на меѓународниот турнир во Белград. Тој и Шефер се сретнале и во финалето во мешани двојки, каде што вториот се здружил со Лили Шрегер и го победил дуото Радовиќ и Магда Баумгартен од Унгарија. Во 1931 година Радовиќ стигнал до полуфиналето во двојки на меѓународниот турнир Балкан куп во клубот Боб во Белград.
Приватен живот
Радовиќ се пријавил во Кралската југословенска армија во април 1941 година, за време на Втората светска војна. Набрзо бил заробен и пренесен во германски концентрационен логор. Беше ослободен непосредно пред крајот на војната. Радовиќ станал член на Српската академија на науките и уметностите во 1970 година. Починал во 1973 година и бил погребан на белградските гробишта Ново Гробље.
Стил на сликање
Уметноста на Радовиќ се опишува како „евокативност на делата на Ле Дуание Русо, Гоген и Шагал помина низ неколку фази кои често се преклопуваа како паралелното истражување, од контемплативен рационализам до емоционално, инстинктивно и ирационално“. Неговите две главни епохи се стилот на неокласицизмот во 1922-1926 година и апстрактниот стил помеѓу 1923-1924 година. Тој бил под силно влијание на венецијанската ренесанса и германскиот експресионизам. Наивизмот на Радовиќ се одликува со „виолетови и зеленикаво-жолти бои, со постепено осветлување на гамата, со воведување нови и рекреација на стари теми на поинаков начин: портрети, ентериери, актови, мртви природи и пејзажи“.
Шанса за Центар
Шанса за центар — граѓанска иницијатива за независна советничка листа во Општина Центар, која на локални избори во 2021 година освоила три советнички места во Советот на Општина Центар.
Историја
Граѓанската иницијатива произлегла од поврзување на платформата Здравје пред профит со активисти и експерти од област на архитектурата, урбанизмот, животната средина, спортот и културата.
Планков закон
Планков закон — физички закон кој го опишува електромагнетното зрачење на црно тело во топлинска рамнотежа на одредена температура. Законот е именуван по Макс Планк, кој првично го опишал во 1900 година. Станува збор за пионерски обид во современата физика и квантната теорија.
Спектралното зрачење на едно тело, B_\nu, го опишува количеството на енергија кое телото го оддава како зрачење при различи честоти. Се мери како моќност оддадена на единица површина од телото, во единица просторен агол во кој се мери зрачењето, во единица честота. Планк покажал дека спектралното зрачење на телото при апсолутна температура
T
е определено со:
каде
kB
е Болцмановата константа,
h
е Планковата константа, и
c
е брзината на светлината во средината, без разлика дали станува збор за вакуум или материјална средина. Спектралното зрачење може да се измери во единица бранова должина, наместо во единица честота. Во овој случај, се добива дека:
Законот може да се запише и на други начини, како што е бројот на фотони оддадени при одредена бранова должина, или густина на енергија во единица зафатнинско зрачење. SI единиците за
Bν
се, додека оние на
Bλ
се.
Во границите на ниските честоти (т.е. долги бранови должини), Планковиот закон се приближува кон Рејли–Џинсовиот закон, додека во границите на високите честоти (т.е. малите бранови должини) се приближува кон Виновиот закон.
Вовед
Секое физичко тело спонтано и непрекинато оддава електромагнетно зрачење. Во близина на топлинската рамнотежа, оддаденото зрачење е опишано со помош на Планковиот закон. Поради зависноста од температурата, за Планковото зрачење се вели дека е топлинско зрачење. Колку е повисока температурата, толку повеќе телото ќе зрачи на секоја бранова должина. Планковото зрачење има максимална јачина при одредена бранова должина која зависи од температурата. На пример, на собна температура (~), телото оддава топлинско зрачење кое најверојатно е во областа на инфрацрвеното зрачење и е невидливо. При повисоки температури количеството на инфрацрвено зрачење се зголемува и може да се почувствува како топлина, и телото започнува да свети со црвена боја која може да се забележи. На повисоки температури, телото е зашеметувачки жолтеникаво или сино-бело и оддава значителни количества на краткобраново зрачење, вклучувајќи ултравиолетово зрачење па дури и рендгенско зрачење. Површината на Сонцето (~) оддава големи количества на инфрацрвено и ултравиолетово зрачење, неговото зрачење го достигнува својот максимум во видливиот дел на спектарот.
Планковото зрачење е најголемото количество на зрачење што едно тело може да го оддаде при топлинска рамнотежа од својата површина, без разлика на хемискиот состав или површинска структура. Минувањето на зрачењето на преку граничната површина на средините може да се опише со емисивноста на границата (односот на вистинската зрачност и теориската зрачност на Планковото зрачење), и вообичаено се означува со буквата
ε
. Зависи од хемискиот состав и физичката структура, температурата, и брановата должина, аголот на премин, и поларизацијата. Емисивноста на природните премини е секогаш меѓу ε
= 0 и 1.
Тело кое заемодејствува со друга средина и притоа двете имаат ε
Како што и Максвел–Болцмановата распределба е единствената максимална ентропија на енергетската распределба за гасот на масивните честички при топлинска рамнотежа, на тој начин е и Планковата распределба за гас на фотони. За споредба со вистински гас каде масата и бројот на честичките играат главна улога, спектралното зрачење, притисокот и енергетската густина на фотонскиот гас при топлинската рамнотежа се целосно определени од температурата. Ако фотонскиот гас на почетокот не е Планков, Вториот закон на термодинамиката гарантира дека заемодејствата (меѓу фотоните и останатите честички или пак меѓу самите фотони) ќе предизвикаат фотонската енергетската распределба да се измени и да се приближи до Планковата распределба. При овој пристап до топлинската рамнотежа,фотоните се создадени или уништени во определените броеви и при определените енергии за да се исполни празнината со Планковата распределба сè додека не се постигне рамнотежна температура.
Количеството
Bν(ν, T)
е спектралното зрачење како функција од температурата и честотата. Се мери во единица W·m−2·sr−1·Hz−1 во SI системот. Бесконечно мала количина на моќ
Bν(ν, T) cos θ dA dΩ dν
е зрачено во насока опишана од аголот
θ
од површината нормална на бесконечно малата површина
dA
при бесконечно малиот просторен агол
dΩ
при бесконечно мал честотен пакет со должина
dν
центриран при честота
ν
. Целата моќност која се зрачи во просторниот агол е интеграл од
од овие три количества, и може да се запише како Штефан-Болцмановиот закон. Спектралното зрачење на Планковото зрачење од црното тело ја има истата вредност во секоја насока и агол на поларизација, па така се вели дека црното тело е Ламбертов зрачител.
Поинакви облици
Планковиот закон може да се сретне во неколку облици во зависност од употребата во различни научни полиња. Различните облици на законот за спектрално зрачење се запишани во табелата подолу. Облиците од лево се најчесто употребувани во експерименти, додека пак равенките од десно се употребуваат во теоријата.
Поврзаност меѓу спектралните променливи облици
Различни спектрални променливи побаруваат различни соодветни облици за изразување на законот. Воопшто, не може да се изврши смена меѓу различните променливи облици на Планковиот закон со едноставна замена на променливата со друга, бидејќи на тој начин нема да се земат предвид различните облици кои имаат различни единици. Брановата должина и честотата се реципрочни.
Поврзаните облици на изразот се поврзани бидејќи изразуваат еден ист физички факт: за одредено физичко спектрално зголемување, соодветно се израчува одредено зголемување на физичка енергија.
Ова се случува без разлика дали е изразено во услови на зголемување на честотата,
dν
, или, соодветно, брановата должина,
dλ
. Воведувањето на знакот минус е показател на зголемувањето на честотата кое соодветствува со намалувањето на брановата должина. За погорните поврзани облици со кои се изразува спектралното зрачење, може да се извлече еден заклучок, за моменталната пресметка. Тогаш, за одредено спектрално зголемување, одреденото зголемување на физичка енергија може да се запише:
Исто така,
, па следи
. Замената ја покажува поврзаноста меѓу честотните и брановите облици, со нивните различни димензии и единици. Последователно:
Очигледно, местоположбата на врвот на спектралната распределба за Планковиот закон зависи од изборот на спектралната променлива. Сепак на некаков начин, оваа равенка значи дека обликот на спектралната распределба е независна од температурата, според виновиот закон на поместувањето, како што е прикажано подолу во текстот кај перцентили во делот својства.
Облика на спектралната енергетска густина
Планковиот закон исто така може да се запише и преку спектралната енергетска густина (u) преку множењето на B со 4π/c:
Овие распределби имаат единици на енергија по единица зафатнина при спектрална единица.
Прва и втора зрачна константа
Кај гореспоменатите облици на Планковиот закон, облиците со брановата должина и брановиот број ги користат записите 2hc2 иhc/kB кои се составено целосно од физички константи. Последователно, овие записи и самите можат да се сметаат за физички константи, и од оваа причина се наречени прва зрачна константа c1L и втора зрачна константа c2 со:
и
Користејќи ги зрачните константи, обликот со брановата должина може да се упрости и доведе во облик:
па така Планковиот закон за зрачниот тек може да се запише во обликот:
Изведување
Замислете си коцка со страна L со проводни ѕидови исполнети со електромагнетно зрачење во топлинска рамнотежа на температура T. Ако има мала отвор на еден од ѕидовите, зрачењето емитувано од дупката ќе биде карактеристично на она на црно тело. Првично ќе се пресмета спектралната енергетска густина во празнината и ќе се определи спектралното зрачење на оддаденото зрачење.
На ѕидовите од коцката, паралелната компонента на електричното поле и нормалната компонента на магнетното поле мора да исчезнат. слично како и кај брановата функција на честичка во кутија, ќе се забележи дека полињата се во суперпозиција на периодични функции. Трите бранови должини λ1, λ2, и λ3, во трите насоки се ортогонални на ѕидовите и се добива:
каде ni се цели броеви. За секој избор на цели броеви ni постојат две линеарни независни решенија (модови). Според квантната теорија, нивоата на енергија на модот се определени со:
Квантниот број r може да се протолкува како бројот на фотони во еден мод. Двата мода за секој избор на цели броеви ni соодвествува на две состојби на поларизација на фотонот кој има спин 1. Треба да се забележи дека r = 0 енергијата на модот е различна од нула. Оваа енергија во вакуумот на електромагнетното поле е причината за постоењето на Касимировиот ефект. Во продолжение ќе се пресмета внатрешната енергија на кутијата при апсолутна температура T.
Според статистичката механика, веројатноста за распределба на енергетските нивоа на одреден мод е дадено со изразот:
Тука
Ознаката Z(β), е статистичката сума на единствен мод и го прави Pr соодветно нормализиран:
Тука истото е имплицитно дефинирано
што пак е енергијата на единствен фотон. Како што е објаснето тука, просечната енергија во еден мод може да се изрази преку статистичката сума:
Оваа равенка, покрај што е првиот услов за енергија во вакуумот, е и специјален случај на општата равенка за честички кои се покоруваат на Бозе-Ајнштајновата статистика. Бидејќи не постои ограничување на вкупниот број на фотони, хемискиот потенцијал е еднаков на нула.
За да се пресмета густината на состојбите ќе се презапише равенката (1) на следниот начин:
каде n е нормата на векторот n = (n1, n2, n3):
За секој вектор n со целобројни компоненти поголеми или еднакви на нула, постојат две состојби на фотоните. Ова значи дека бројот на состојбите на фотоните во одредени области на n-просторот е двапати од зафатнината на таа област. Енергетскиот опфат на dε соодветствува на слој или дебелина од dn = (2L/hc)dε во n-просторот. Бидејќи компонентите на n мора да се позитивни, слојот се простира како октант на сферата. Бројот на состојби на фотоните g(ε)dε, во енергетскиот опфат dε, е определен со:
Заменувајќи го ова во равенката (2) се добива:
Од оваа равенка може да се изведе спектралната енергетска густина на функцијата со честота u_\nu(T) и како функција со бранова должина uλ(T):
и:
каде
Ова е исто така функцијата на спектралната енергетска густина со единици енергија во единица бранова должина во единица волумен. Интегралите од овој тип за Бозевите и Фермиевите гасови можат да се изразат преку полилогаритми. Во овој случај, сепак, е можно да се пресмета интегралот во затворен облик користејќи ги само основните функции. Заменувајќи
во равенката (3), итерационата променлива станува бездимензионална при што се добива:
Целокупната електромагнетна енергија во внатрешноста на кутијата може да се добие преку:
каде V = L3 е зафатнината на кутијата.
hc/kB
Ова не е Штефан-Болцмановиот закон (кој ја одредува вкупната енергија која се зрачи од црно тело од единична површина во единица време), но може да се запише поелегантно со употреба на Штефан-Болцмановата константа σ, со што се добива:
Бидејќи зрачењето е подеднакво во сите насоки, и се простира со брзината на светлината (c), спектралното зрачење на зрачењето од малиот отвор е:
од каде се добива
Може да се изведе во израз за Bλ(T) во единици бранова должина со замена на \nu со c/λ и да се пресмета:
Се забележува дека димензионалната анализа покажува дека единицата во стерадијани, прикажани во дропката на левата страна на равенката погоре, се создава во равенката и се пренесува низ изведувањето но не се појавува во ниедна од димензиите на елементите на левата страна на равенката.
Преглед
Планковиот закон го опишува единственото и карактеристично распределување на спектралното електромагнетно зрачење при топлинска рамнотежа, кога нема збирен тек на материја и енергија. Физиката во прашање најмногу се разбира доколку зрачењето се разгледува во празнина со непроѕирни ѕидови. Движењето на ѕидовите може да влијае на зрачењето. Доколку ѕидовите не се непроѕирни, тогаш топлинската рамнотежа не е изолирана. Од интерес е да се објасни како се добива топлинската рамнотежа. Постојат два значајни начини: (а) кога пристапот до топлинската рамнотежа е во присуство на материјата, и кога ѕидовите на празнината се нееднакво ги одбиваат сите бранови должини или кога ѕидовите целосно го одбиваат кога празнината содржи мало црно тело (ова бил начинот кој го разгледувал Планк), или (б) кога се постигнува рамнотежа во отсуство на материја, кога ѕидовите целосно ги одбиваат сите бранови должини и празнината не содржи материја. За материјата која не е затворена во ваква празнина, топлинското зрачење може приближно да се објасни со соодветната употреба на Планковиот закон.
Класичната физика довела од теоремата за рамнораспределбата до ултравиолетовата катастрофа, предвидување со кое целата енергија на зрачењето на црното тело е бесконечна. Доколку се замени со класичната неоправдана претпоставка дека од некаква причина зрачењето е конечно, класичната термодинамика дава одредени законитости од Планковата распределба, како што се Штефан-Болцмановиот закон, и Виновиот закон за поместувањето. За случајот со присуството на материја, квантната механика обезбедува добра законитост, која може да се најде во делот за Ајнштајнови коефициенти. Овде станува збор за случај кој бил разгледуван од Ајнштајн,и денес се користи во квантната оптика. Во случајот со отсуство на материја, се користи квантната теорија за полето, бидејќи квантната механика самата по себе не обезбедува доволно податоци.
Теориското квантно објаснување на Планковиот закон гледа на зрачењето како на гас од безмасени, ненаелектризирани, бозонски честички, најчесто фотони, во топлинска рамнотежа. Фотоните се сметаат за носители на електромагнетното заемодејство меѓу електрично наелектризираните основни честички. Фотонските броеви не се запазуваат. Фотоните се создаваат или уништуваат во вистинскиот број и со вистинските енергии за да се исполни празнината со Планковата распределба. За фотонски гас во топлинска рамнотежа, внатрешната густина на енергијата е целосно определена од температурата, дополнително, притисокот е целосно определен од внатрешната густина на енергијата. Ова е поразлично од топлинската рамнотежа за материјалните гасови, за кои внатрешната енергија е определена не само од температурата, туку и независно, од соодветната бројност на различните молекули, и независно повторно, од специфичните одлики на различните молекули. За различни материјални гасови на одредена температура, притисокот и внатрешната густина на енергијата можат да се менуваат независно, бидејќи различните молекули можат да имаат независно различни енергии на возбудување.
Планковиот закон произлегува како гранична вредност на Бозе-Ајнштајновата распределба, енергетската распределба која ги опишува незаемодејствувачките бозони во термодинамичка рамнотежа. Во случајот со безмасените бозони како што се фотоните и глуоните, и хемискиот потенцијал е нула и Бозе-Ајнштајновата распределба се сведува на Планковата распределба. Постои и уште една основна распределба: Ферми-Дираковота распределба, која ги опишува фермионите, како што се електроните, во топлинска рамнотежа. Двете распределби се разликуваат бидејќи повеќе бозони може да ја имаат истата квантна состојба, додека повеќе фермиони не можат. При мали густини, бројот на достапните квантни состојби за една честичка е голем, и оваа разлика станува незабележителна. Во границата на малите густини, Бозе-Ајнштајновата и Ферми-Дираковата распределба можат да се сведат на Максвел-Болцмановата распределба.
Кирхофов закон за топлинското зрачење
Кирхофовиот закон за топлинското зрачење е краток и јасен за една сложена физичка ситуација. Следствено станува збор за воведен изглед за таа ситуација и е многу далеку од тоа да биде строг физички аргумент. Целта овде е да се сумираат главните физички фактори во ситуацијата и главните заклучоци.
Спектрална зависност на топлинското зрачење
Постои разлика меѓу преносот на топлината и зрачниот пренос на топлината. Зрачниот пренос на топлината може да се филтрира да минува низ конечна големина од зрачни честоти.
Општо е познато дека како што едно тело станува потопло толку поголема топлина зрачи на секоја честота.
Во празнината на непроѕирно тело со неподвижни ѕидови кои не се совршено рефлектирачки на ниту една честота, при топлинска рамнотежа, постои само една топлинска рамнотежа, и мора да биде распределена подеднакво на секоја честота.
Може да се замислат две вакви празнини, секоја со сопствена изолирана зрачна и топлинска рамнотежа. Исто така може да се замисли оптичка направа која дозволува зрачен топлински пренос меѓу двете празнини, филтрирани да минат само низ определен број на зрачни честоти. Ако вредностите на спектралните зрачења кое доаѓа од празнините се разликува по опфатот на честотите, може да се очекува топлината да минува од потоплата кон поладната празнина. Може да се предложи и употребата на таков филтриран пренос на топлина со таков опфат да покрене топлински мотор. Ако двете тела се на иста температура, вториот закон на термодинамика не дозволува овој мотор да функционира. Може да се каже дека за температура еднаква за двете тела, вредностите на спектралните зрачења мора да се еднакви. Ова мора да важи за секоја честота. ова му било познато на Балфор Стјуарт а подоцна и на Кирхоф. Балфор Стјуарт експериментално покажал дека од сите површини, црната оддавала најголемо топлинско зрачење за секое количество на зрачење, гледано низ одредени филтри.
Односот меѓу впивањето и оддавањето
Може да се замисли мало хомогено топчесто материјално тело означено како
X
на температура
TX
, кое се наоѓа во зрачно поле во голема празнина со ѕидови изработени од материјал
Y
TY
. Телото
оддава сопствено зрачење. На одредена честота
ν
, зрачењето оддадено од одреден пресек низ центарот на
во насока нормална на тој пресек може да се запише
Iν, X(TX)
, карактеристично за материјалот
. На таа честота
, зрачната моќност од ѕидовите на тој пресек може да се обележи со
Iν, Y(TY)
, за температурата на ѕидовите
. За материјалот
, со кој се дефинира впивливоста
αν, X,Y(TX, TY)
како дел од тоа упадно зрачење апсорбирано од
αν, X,Y(TX, TY) Iν, Y(TY)
.
Чекорот
q(ν, TX, TY)
Кирхофовите размислувања спомнати погоре, се дека при топлинска рамнотежа при температурата
T