cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пештера (Киселица)
Пештера  — археолошко наоѓалиште во околината на Киселица, Делчево. Наоѓалиштето претставува населба од неолитско време
Во непосредната близина на пештерите, кои се наоѓаат во атарот на селото, на простор од 50 × 50 м се среќаваат фрагменти од керамички садови, главно со сива боја.
Дрен (Прилепско)
Дрен — село во Општина Прилеп, во областа Мариово.
Население
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 10 жители, од кои 9 Македонци и 1 Турчин.
Родови
Дрен е македонско село.
Според истражувањата од 1920-тите, Родови во селото се:
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 1430 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на приватна куќа на селото Царевиќ.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 8 гласачи.
Иселеништво
Има стари иселеници во Прилеп.
Хајнрих Химлер
Хајнрих Химлер (германски: Heinrich Luitpold Himmler; - ) — главниот заповедник на нацистичката паравоена организација Ес-Ес (Schutzstaffel, SS, Шуцштафел) и еден од најмоќните луѓе во Нацистичка Германија, втор по моќ, зад Адолф Хитлер, во хиерархијата на Нацистичката партија. Како рајхсфирер (Reichsführer, Царски водач) на СС, управувал со СС и Гестапо. Како основач и главен управувач со нацистичките концентрациони логори и одредите на смртта Ајнзацгрупен (Einsatzgruppen), Химлер ја имал главната одговорност за истребувањето на „подлуѓето“ кои биле недостојни за живот. Кратко пред крајот на војната, тој понудил да ја предаде цела Германија на Сојузниците, ако го поштедат од судење како нацистички водач. Подоцна во 1945, Химлер извршил самоубиство со цијанид кога станал заробеник на британската армија откако Германија ја загубила Втората светска војна.
Пчеларка
Пчеларка — вид птица од семејство блиско до врапчевидните, од редот на модроврани. Се пари на јужните делови од Европа и на делови од северна Африка и јужна Азија. Таа е птица преселница, селејќи се во тропскиот дел на Африка, Индија и Шри Ланка. Овој вид птица го има и во Македонија.
Опис
Овие видови, како и другите пчеларки, се богато обоени витки птици. Има кафен и жолт горен дел, додека крилата се зелени, а клунот црн. Постигнува должина од 27 до 29 см, вклучувајќи ги двата продолжени пердуви на опашот.
Сенегал
Сенегал е држава во Северозападна Африка, опкружена е на север со Мавританија, на исток со Мали, на југ со Гвинеја и со Гвинеја Бисао и на запад со Атлантскиот Океан. Зелен ’Рт се наоѓа на околу 560 километри од сенегалскиот брег. Гамбија скоро во целост лежи во внатрешноста на Сенегал, опкружена е со оваа држава од исток, север и југ; од нејзината западна страна се наоѓа реката Гамбија, која е долга околу 300 километри на тоа копно. Површината на Сенегал е 196.712 км2. Главен и најголем град е градот Дакар.
Главен град
Дакар е главен град на Сенегал. Градот е сместен на Капвертскиот Полуостров, на брегот на Атлантскиот Океан. Според пребројувањето од 2005 година, избројано е дека во градот има 2,4 милиони луѓе, од кои постојани жители биле само 1 милион.
Историја
Во текот на 6 век, територијата на денешен Сенегал бил населен од страна на народите Волоф и Серер, а во 9 век пристигнале Тукулорите чија држава станала доминантна на овие простори. Во 11 век до Сенегал пристигнал исламот преку Алморавидската династија. Од 14 век била формирана државата на народот Волоф, а во 16 век се распаднала на повеќе делови. Контактите со европските колонизатори започнале кон 15 век, главно од Португалските морепловци и трговски. Во следниот, 17 век, Французите станале најголема сила на овие простори, по кое следувало француското колонизирање на земјата. По крајот на светските војни бројот на сенегалското население се зголемило, а со тоа се појавиле и првите движења кои се бориле за независност. Својата независност земјата ја стекнала на 20 август 1960 година.
Образование
Според членовите 21 и 22 од уставот усвоен во јануари 2001 година го гарантира правото на образование на сите деца. Образованието е задолжително и бесплатно до 16 години. Министерството за наука изјавило дека државата нема капацитет во државните училишта да ги прими сите деца кои треба да започнат со образование секоја година.
Писменоста во државата е релативно на високо ниво. Особено тоа се забележува кај женската популација.
Политика
Сенегал е претседателска држава. Од 2001 година претседателот се избира по пат на избори на секој 5 години (до таа година се избирал исто така на избори, но на секои 7 години), од страна на полнолетни жители на државата. Првиот сенегалски претседател бил Леополд Седар Сенгор, кој по професија бил писател. Леополд бил наследен од страна на Абду Диоф. Трет претседател на Сенегал бил Абдулаје Вејд, кој по професија бил адвокат. Сегашен претседател е Маки Сал, кој бил избран на изборите во март 2012 година.
Војска
Сенегалската војска ја сочинува персонал кој брои 19.000 и е распореден во армија, морнарица, воздушни сили и жандармерија. Сенегалската војска најголемата помош, најмногу опрема и поддршка ги добива од Соединетите Американски Држави и Франција. Германија исто така ја поддржува оваа држава, но во помала мера во споредба со претходно наведените држави.
Спорт
Спортот е прилично популарен во Сенегал. Борењето и фудбалот се најпопуларни спортови во државата. Сенегал ќе биде домаќин на Летните олимписки игри за млади 2022 година, кои ќе се одржат во главниот град. Со ова оваа држава ќе стане првата африканска земја која ќе биде домаќин на олимписките игри.
Фудбал
Фудбалот е популарен спорт во Сенегал. Во 2002 година репрезентацијата на оваа држава завршил на второто место во Африканскиот куп на нации и станал еден од само трите африкански тимови кои стигнале до четврт-финалето на светско првенство, така што го победиле бранителот на титулата Франција во првиот натпревар. Најдобар играч на сенегалската репрезентација е Садио Мане, играчот на англискиот премиерлигаш Ливерпул. Најголем број од првотимците на репрезентацијата играат за клубови од Европа. Репрезентацијата на Сенегал се квалификувал и на Светското првенство 2018 година кое се одржало во Русија, каде што се натпреварувале во групата Х против Јапонија, Колумбија и Полска.
Кошарка
Кошарката е исто така популарен спорт во Сенегал. Државата традиционално е една од најдоминантните африкански репрезентации во овој спорт. Кошаркарската репрезентација на Сенегал била најдобро пласирана африканска репрезентација на Светското првенство во 2014 година, на кое што за првпат во историјата обезбедиле настап во плејоф.
Во 2016 НБА објавила дека ќе отвори елитна академија во Африка, поточно во Сенегал.
Турар Рискулов (округ)
Турар Рискулов е округ во Казахстан во покраината Жамбил. центар е градот Кулан.
NGC 3718
NGC 3718 — спирална галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3718 се споменува и како UGC 6524, MCG 9-19-114, CGCG 268-48, IRAS 11298+5320, Arp 214, PRC D-18, KCPG 290A.
Откривање
Објектот е откриен на 12 април 1789 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3718 е од видот SBa/P. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,4 m/лм2. NGC 3718 има привидни димензии од 8,1' х 4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 15°.
264 п.н.е.
264 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 264. година пред новата ера, 264. од првиот милениум п.н.е., 64. од 3 век п.н.е. и петта од 260-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5244 и 5245 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4486 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3496 и 3497 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 489.
NGC 6078
NGC 6078 — елиптична галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6078 се споменува и како MCG 2-41-17, CGCG 79-76, NPM1G +14.0442.
Откривање
Објектот е откриен на 21 јуни 1876 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Црвеноушеста желка
Црвеноушеста желка — полуводна желка од семејството на блатните желки (Emydidae). Ова е подвид на истоимената црвеноушеста желка (T. scripta) и претставува најпопуларна желка-миленик во светот Присутна е како домородно животно во САД и северно Мексико, но денес ја има и на други места поради пуштање во дивина од сопственици. Во многу подрачја важи за инвазивен вид, каде се наметнува врз домородните видови и спаѓа во 100-те најнаметливи доведени видови во светот според Меѓународен сојуз за заштита на природата (МСЗП/IUCN).
NGC 6078
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6078 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,8 m/лм2. NGC 6078 има привидни димензии од 0,5' х 0,5'.
Црвеноушеста желка
Поведение
Оваа желка е речиси сосема водно животно, освен кога се сонча и кога положува јајца. На копно е прилично брза, а исто така е и добар пливач. Ловат плен и се обидуваат да го фатат, кога е можно. Се труди да избегне средби со грабливци и луѓе; кога ќе видат непријател, му бегаат со нивното познато „слизнување“.
NGC 6078
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 16 ч 12 м 5,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +14° 12' 34"".
Црвеноушеста желка
Опис
Новородените желчиња имаат черупка долга околу. Видот се одликува со полов диморфизам во облик на должината — женките растат до, а мажјаците до. Женките не само што се поголеми од мажјаците, туку и имаат посилна челуст. Од друга страна, мажјаците имаат значително подолга и подебела опашка, како и подолги канџи на предните нозе, предвидени за да се држат за черупката на женката кога се парат.
NGC 6078
Други поделби
Проучување на NGC 6078 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 57460. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 200; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 957. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 168.
Црвеноушеста желка
Исхрана и размножување
Сезоната на парење се одвива во мај. Женката полага по 2—30 јајца одеднаш, и ова може да се повтори до 5 пати годишно. Црвеноушестата желка достигнува полова зрелност на возраст од 6—8 години. По парењето, на женката понекогаш ѝ требаат неколку недели за да ги положи јајцата, а квачењето трае 60—90 дена.
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Џинџос
Свети Ѓорѓи (Αγίου Γεωργίου) — црква во селото Џинџос, Нигритско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија. Претставува парохиски храм на селото.
Во 1976 г. храмот е прогласен за заштитен споменик на културата.
Во парохијата влегуваат и параклисите „Св. Димитриј“, „Света Екатерина“ и „Свети Николай“.
Втора фудбалска лига на Македонија 1998/1999
Втората фудбалска лига на Македонија 1998/1999 - 7. издание на Втората фудбалска лига на Македонија. Сезоната започнала во август 1998 и завршила во мај 1999. Во оваа сезона прваци биле Куманово и Напредок.
Табела
Извор: MacedonianFootball.com
Вартбург (округ)
Вартбург (Wartburgkreis) — округ во западниот дел на Тирингија, Германија. Соседни окрузи се (од север надесно) Унштрут-Хајних, Гота, Шмалкалден-Мајнинген и окрузите Фулда, Херсфелд-Ротенбург и Вера-Мајснер во Хесен. Слободниот град Ајзенах е скоро целосно опкружен од округот.
Историја
Округот бил создаден во 1994 со спојување на претходните окрузи Ајзенах и Бад Залцунген и неколку општини од округот Бад Лангензалца. Градот Ајзенах бил изземен од округот во 1998 и стана слободен град.
Округот е именуван по Вартбург, замок близу Ајзенах кој е познат како резиденција на Лудвиг, ландгроф на Тирингија и неговата жена, Света Елизабета од Унгарија и како место каде се засолнил Мартин Лутер во 1521.
Географија
Округот се наоѓа на подрачјето во Тириншката Шума, вклучувајќи го националниот парк Хајних. Главна река во округот е Вера.
Елена Чаушеску
Рана младост
На Комунистичката Партија на Романија се приклучила во 1937 г. а во 1939 го запознала 21-годишниот Николае Чаушеску. Тие двајцата биле во еден младински округ во кој членувале единствено припадници со марксистички убедувања. Чаушеску бил воодушевен од Елена, и според некои извори, никогаш не помислувал на друга жена. Нивната врска честопати била прекинувана поради многубројните апсења и затворски притвори на Николае, но тие се најпосле венчале на 23 декември 1947 г.
Политичка кариера
Откако комунистите ја презедоа власта во Романија, Елена работела како секретарка во Министерството за надворешни работи. Откако Николае ја презел функцијата генерален секретар во Комунистичката Партија на Романија, административната кариера на Елена почнала да се движи по нагорна линија. Таа течно зборувала француски, па во јуни 1973 г. станала постојан член на Политбирото на Комунистичката Партија на Романија, а нешто подоцна станала и втората најмоќна личност во земјата по нејзиниот сопруг. Таа уживала големи државни привилегии и била една од ретките жени на комунистичките водачи да држи така значајно овластување во државата. Чаушеску честопати го придружувала нејзиниот сопруг во неговите државнички мисии во странските земји, од кои позначајна е посетата на НР Кина (јуни 1971 г.) кога имала можност да се запознае со сопругата на тамошниот претседател Мао Це Тунг, првата дама Јиан Цин. Елана била инспирирана од нејзината висока позиција во управувачката хиерархија, па се смета дека по таа средба Чаушеску сè повеќе се наметнувала во владетелскиот апарат во Романија. Во јули 1972 г. станала постојан член на Централниот комитет на Комунистичката Партија на Романија, а една година подоцна и дел од Надзорниот Одбор. На 11-тиот партиски конгрес (ноември 1974 г.) и била доделена функцијата член на Извршниот комитет, а во 1977 станала дел од нејвисокиот партиски орган. Титулата романски вицепремиер и била врачена во март 1980 г. со што станала втора најмоќна политичка фигура во земјата.
Елена, исто како и нејзиниот сопруг, уживала општонароден култ на личноста, а често била ословувана како „Мајка на нацијата“. Според повеќето политички аналитичари, желбата за државнички почести и титули ја наследила токму од Николае. По нејзин декрет, националната телевизија добила задолжение да ја претстави владеачката гарнитура на јавноста како безгрешна и целосно посветена на остварување на националните интереси. На пример, никогаш не било дозволено да биде прикажана слика на Чаушеску сликана од профил, бидејќи самата таа сметала дека личела на селанка и дека имала голем нос. Јавно има кажано дека и било чест да ја нарекуваат другарка, но без разлика на ова, во ООН ја претставувале како „мадам Чаушеску“.
Губење на власта
Откако протестите во Темишвар дошле до точка на вриење, семејството Чаушеску на 22 декември 1989 г. пребегало во гратчето Трговиште. Но, револуцијата ја презела контролата во државата и не дозволила тие да заминат во странство. Веднаш биле приведени и бил отпочнат судски процес против нив. За време на судските седници, таа ретко се решавала да одговори на поставените прашања, по сугестија на нејзиниот сопруг кој секогаш ја опоменувал да не зборува и да се брани со молчење. Попладнето на 25 декември (католички Божиќ), во Трговиште било извршено погубување на Елена и Николае Чаушеску. Со лисици биле изведени пред вооружениот одред, кој веднаш ја спровел одлуката. Целиот настан бил снимен, а тогаш Чаушеску имала 73 години. Не е откриено на кое место биле закопани нивните безживотни тела, за да не би се собирале поддржувачите и симпатизери на нивната политика.
Чаушеску била надживеана од нејзината речиси 100-годишна мајка, како и братот Ѓеорѓе Петреску (исто така важна политичка фигура во партијата). Имала три деца: Валентин (роден 1948), Зоја (1949-2006) и Нику (1951-1996), која била исто член на Комунистичката Партија на Романија.
Углед како хемиски истражувач
Чаушеску негувала големи симпатии кон науката. Иако завршила само три одделенија, поради нејзините истражувања од областа на хемијата, нацијата ја нарекла „првиот научник кој потекнува од народот“. Нејзините трудови се објавени на десетина странски јазици. Занимливо, при нејзините официјални посети на другите земји, барала да и биде доделен докторат од тамошниот државен универзитет во нејзина чест.
Давидовски манастир
Давидовски манастир — манастир во јужниот дел на Македонија, во близина на селото Давидово.
Градби
Во склоп на манастирот влегуваат една црква, трпезарија и помошни објекти.
Црква „Св. Илија“
Црквата е изградена во 1937 година. Според преданието, на местото на денешниот манастир, во периодот меѓу двете светски војни била изградена мала црква наречена „Св. Илија“. Таа во 1945 година била обновена и проширена, па целиот комплекс прераснал во манастир.
Чукутин Дол (Киселица)
Чукутин Дол  — археолошко наоѓалиште во околината на Киселица, Делчево. Наоѓалиштето претставува могила од римско време
Непосредно до главниот пат што води кон селото Киселица е зачувана голема могила со пречник од 30 м во основата и височина до 6 м. При изградбата на патот делумно е оштетена.
Евгениј Воронов
Евгениј Воронов (руски: Евгений Сергеевич Воронов, роден на во Ставрополскиот крај) е руски кошаркар кој во моментот настапува за екипата на КК Парма Баскет.
Воронов има играно со различни тимови во руската кошаркарска супер лига од почетокот на својата професионална кариера во 2005 одина. Во неговите најнови сезона, тој играл за КК Краснја Крилја Самара, и имал просек од 7,1 бода по натпревар.
Воронов исто така е член на Руската репрезентација.
AKB48
AKB48 (Еј-Кеј-Би Фотиејт) е јапонска женска поп група (идол група) основана од познатиот јапонски музички продуцент и текстописец Јасуши Акимото во 2005 година.
AKB48 е именувана по Акихабара, округот на Токио каде се наоѓа сопствениот театар на групата. Групата дава концерти во театарот речиси секојдневно.
AKB48 влезе во Гинисовата книга на рекорди како „најголема поп група“ во светот. Тренутно AKB48 се састоји од 4 тимова: Team A, Team K и Team B со по 16 учесници во секоја и Team 4 од 11 учесници, односно во групата има вкупно 59 девојки (состојба од 2 септември 2011).
Групата е многу популарна во Јапонија. Последните 9 синглови на AKB48 стигнале до број еден на јапонската неделна топ листа за продажба на синглови на Орикон.
Team A
(„Тимот А“ (チームA))
Капитен: Минами Такахаши
Team K
(„Тимот К“ (チームK))
Капитен: Сајака Акимото
Team B
(„Тимот Б“ (チームB))
Капитен: Јуки Кашиваги
Team 4
„Тимот 4“ (チーム4))
Тимот е основан на 7 јуни 2011 година.
Синглови
* Топ-листата Billboard Japan Hot 100 е основана во февруари 2008 година, топ-листата RIAJ Digital Track Chart е основана во април 2009 година.
** во 2010 година
Студиски албуми
* преиздаване през 2010 година
Киршау
Киршау (Kirschau, Korzym) — село и поранешна општина во Горна Лужица, во округот Бауцен во Саксонија, Германија. Од 1 јануари 2011 година е дел од градот Ширгисвалде-Киршау. Се наоѓа во регионот наречен Лужичките Возвишенија во долината на Шпре и Пилке, помеѓу „Mönchswalderberg“ (449 м) и „Lärchenberg“ (354 м).
Вилијам Кемден
Вилијам Кемден (2 мај - 1551 - 9 ноември 1623) е англиски историчар и археолог. Ја напишал првата топологија на островот Велика Британија и детално го опишал периодот на владеењето на кралицата Елизабета I.
Дела
Намерата на Кемден била на Британија да и обезбеди угледно место во европската култура пред сè нагласувајќи го значењето на римскиот престој на тие простори која Британија ја поврзувала со ренесанските центри на континентот. Книгата прати саксонски ис редњовековни периоди, истакнувајќи ја врската помеѓу таа римска провинција и новото историско минато.
Елмас Мехмед-паша
Елмас Мехмед-паша ( – ) — османлиски државник и голем везир од 1695 до 1697 г. Го носел прекарот „Елмас“, што на турски значи „дијамант“, бидејќи важел за убав маж.
Младост
Роден е во Доганјурт (порано Хошалај), денес во покраината Кастамону, Турција. Татко му бил поморски капетан (реис). Почнал да работи во царскиот дворец по лично барање на султанот Мехмед IV и бил меѓу ретките што станале високи функционери на млади години. За време на султанот Ахмед II во во 1688 г. бил назначен за нишанџија (чувар на царскиот печат), а во 1689 г. станал везир (министер).
Како голем везир
Покрај воената дејност, се обидел да спроведе реформи во државната благајна, Еден од најголемите проблеми на Осмалиското Царство во XVII век биле обезвреднетите монети. Мехмед собирал разни монети (вклучувајќи европски) и исковал нови златни и сребрени монети во име на Мустафа II.
Битката кај Сента и смрт
Во Битката кај Сента на 11 септември 1697 г. хабсбуршката војска заробила османлиски офицер од штабот на Мехмед-паша и од него го дознала борбениот план на Османлиите. Дознавајќи го ова, командантот на хабсбуршката војска, принцот Евгениј Савојски, наредил ненадеен напад врз турската војска додека го преминувала тамошниот мост преку реката Тиса. Мехдмед-паша се обидел да организира прописно повлекување, но имал недисциплинирани војници кои биле во паника. Мехмед загинал од рацете на опствените војници, кои го задавиле со жица. По две години, Османлиите бипе приморани да го потпишат Договорот од Карловци, со кој ја изгубиле Унгарија.
Македонска крвава свадба (филм)
Македонска крвава свадба е македонски филм од 1967 година, режиран од Трајче Попов, со Коле Ангеловски, Вера Чукиќ, Драгомир Фелба, Зафир Хаџиманов, Драги Костовски, Петре Прличко, Ристо Шишков, Јанез Врховец и Павле Вуисиќ во главните улоги. Филмот е екранизација на истоимената драма на Војдан Чернодрински од 1900 година.
Кратка содржина
Филмот ја раскажува приказната за девојката Цвета (Вера Чукиќ) која е грабната од страна на еден османски бег (Ристо Шишков) и потоа однесена на неговиот харем. Иако бегот се обидува да ја потурчи, нејзината упорност, како и нејзините соселани, предводени од саканикот Спасе (Зафир Хаџиманов) и локалниот поп (Павле Вуисиќ), потпомогнати од дипломатите на големите сили на крајот успеваат да ја ослободат. На денот на нејзината свадба, доаѓаат бегот и неговите војници во обид да ја повратат девојката. Цвета умира, но Спасе успева да го убие бегот и потоа „заминува со комитите“.
Мехмед Саид Галип-паша
Мехмед Саид Галип-паша (1763/1764 – 1829) — османлсики државник. Тој бил Голем везир од 13 декември 1823 до 14 септември 1824. Тој бил потписник на Договорот од Париз со Франција, со што завршил францускиот поход на Египет.
Приказната за Нал и Дамајанта
Приказната за Нал и Дамајанта е љубовна приказна за кралот Нал и за принцезата Дамајанта, која е дел од индискиот еп „Махабхарата“. Оваа приказна се наоѓа во „Арања Парва“ (или „Вана Парва“), третата парва од „Махабхарата“, и тоа во шестата книга на „Арања Парва“, наречена „Налопакјана Парва“.
Содржина
Приказната за кралот Нал и за принцезата Дамајанта се состои од 26 пеења.
Прво пеење: Кралот Нал, господарот на Нишад, бил убаво момче и голем јунак. Истовремено, кралот Бим, владетелот на Видарб, долго време немал деца. Еден ден, него го посетил мудрецот (браманот) Даман, по што на Бим му се родиле три деца: синовите Дам и Дант и ќерката Дамајанта. Кога слушнал за убавината на Дамајанта, кралот Нал се вљубил во неа. Еднаш, тој фатил еден лебед, кој му ветил дека ќе одлета кај Дамајанта и дека ќе ѝ каже за неговата љубов. Навстина, лебедот долетал кај Дамајанта, а таа му одговорила дека сака да се омажи за Нал.
Второ пеење: Откако ја примила пораката од Нал, Дамајанта станала бледа, замислена и тажна. Поради тоа, нејзиниот татко ги повикал сите кралеви и принцеви да дојдат во неговиот дворец за Дамајанта да си избере маж од нив. И кралот Нал тргнал кон дворецот на Бим, а патем го сретнале четири богови кои, зачудени од неговата убавина, го замолиле да им биде гласник.
Трето пеење: Привлечени од убавината на Дамајанта, боговите посакале да ја земат за себе и го испратиле Нал како гласник кај неа. Кога го виделе, Дамајанта и девојките од нејзината придружба биле воодушевени од убавината на Нал.
Четврто пеење: Наспроти желбата на боговите, Дамајанта му кажала на Нал дека него ќе го одбере за маж, а нејзиниот одговор тој им го пренесол на боговите.
Петто пеење: По еден месец, сите кралеви и боговите се собрале на изборот на Дамајанта. За да ја залажат, четирите богови се претвориле во Нал така што Дамајанта не можела да го препознае својот сакан. Тогаш, таа почнала да тажи и боговите се смилувале, па ги покажале своите божји белези. Потоа, Дамајанта го избрала Нал, а нему боговите му подариле разни наприродни способности. По свадбата, Нал се вратил во своето кралство заедно со Дамајанта и набргу им се родиле синот Индрасен и ќерката Индрасена.
Шесто пеење: На враќање кон небото, боговите го сретнале лошиот дух Калиј, кој сакал да ја земе Дамајанта за жена. Кога боговите му кажале дека таа веќе го избрала Нал, Калиј се заколнал дека ќе му се одмазди на кралот Нал.
Седмо пеење: Калиј отишол во земјата на Нал и по 12 години му се укажала прилика да навлезе во него. Потоа, Калиј го наговорил брат му на Нал, Пушкар, да го предизвика кралот Нал да играат комар. Наспроти молбата на своите поданици, во текот на неколку месеци, кралот Нал упорно играл комар, но постојано губел зашто бил заслепен од Калиј.
Осмо пеење: Гледајќи дека пропаднале сите нејзини обиди да го запре Нал, кој го изгубил целото богатство, Дајаманта ги испратила децата кај својот татко.
Јадранка Владова
Јадранка Владова (Скопје, - Скопје, ) — македонска универизитетска професорка, писателка, критичарка, антологичарка, преведувачка и учебникар.
Приказната за Нал и Дамајанта
Содржина
Деветто пеење: Откако го изгубил целото богатство, Нал бил прогонет од своето кралство и, заедно со сопругата, неколку дена скитал во околината, гладен и парталав. Еднаш, тој здогледал птици и посакал да ги улови, но тие му ја зеле и кошулата, така што тој останал и гол. Тогаш, тој сфатил дека во комарот се вмешале нечисти сили. И покрај неговата пропаст, Дамајанта му останала верна на сопругот, предлагајќи му да заминат кај нејзиниот татко.
Јадранка Владова
Биографија
Владова е родена во Скопје на 20 април 1956 година. На Филолошкиот факултет во Скопје ги предавала предметите Светска литература и Литература за деца. Автор е на следните книги: Скарбо во мојот двор, (1986); Воден знак, (1990); Измислување на светот, (1991); Мојот пријател А. (1992); Девојчето со две имиња (1993 и 2001); Волшебноста на зборот (1994); Гледалото зад огледалото (1999); Деца како мене (во соавторство со фотографот Владимир Тодоров), 2000 (Македонска верзија на изданието на UNICEF – Children just like me); Куќа, (2001); Учебник по македонски јазик за I година гимназија (ПЕКСНАС), 1997; Македонско-чешки речник (со група чешки соработници), 1998; Основи на демократијата за I одделение (2000); Пристап кон лирската песна за основното образование (2000); Читанка за петто одделение (2001); Македонски јазик и литература за петто одделение (2001); Македонски јазик и литература за шесто одделение (2001); Детска литература (2001); Mein Freund A., 2001 (превод на германски: Барбара Утевска и Ана Корженска) Преводи: Борис Билетиќ: Машки врисок (превод од хрватски јазик), 1987; Ристо Јачев: Заточеник на мракот (препев на српски јазик), 1996; Јордан Радичков: Ние, врапчињата (превод од бугарски јазик), 2000 и 2001.
Приказната за Нал и Дамајанта
Содржина
Десетто пеење: Нал и Дајаманта пристигнале до една колиба во шумата и, кога заспала Дајаманта, тој ја напуштил, зашто во него влегол лошиот дух Калиј. Сепак, воден од љубовта кон неа, Нал повторно се вратил назад, повторно побегнал и се вратил, но третиот пат конечно ја напуштил сопругата.
Јадранка Владова
Биографија
Починала во Скопје на 11 декември 2004 година.
Приказната за Нал и Дамајанта
Содржина
Единаесетто пеење: Кога се разбудила, Дамајанта почнала да очајува. Барајќи го Нал во шумата, таа налетала на змија којашто почнала да ја дави. Тогаш, неа ја спасил некој ловец, кој потоа почнал да ѝ се умилкува, меѓутоа Дамајанта го проколнала и тој веднаш умрел.
Дванаесетто пеење: Дамајанта продолжила да скита низ шумата, барајќи го Нал. Така, таа сретнала неколку пустиници, кои И претскажале дека повторно ќе живее среќно со својот сопруг, а потоа пустиниците исчезнале. Одејќи низ шумата, таа му се придружила на караванот што преминувал преку една река.
Тринаесетто пеење: Ноќта, додека сите спиеле, побеснети шумски слонови го нападнале караванот, убивајќи многу луѓе. Преживеаните ја обвиниле Дамајанта за несреќата, мислејќи дека таа направила маѓија. Поради тоа, Дамајанта морала да избега во шумата, а потоа стигнала во градот каде што владеел Субахуј. Таму, таа ѝ се претставила на кралицата-мајка, но без да каже дека е кралица. Привлечена од нејзината убавина, кралицата-мајка ја примила Дамајанта како другарка на нејзината ќерка Сунанда.
Четиринанаесетто пеење: Во меѓувреме, кога навлегол во шумата, Нал го сретнал змискиот крал, заробен во оган. Откако го спасил, змискиот крал најпрвин го претворил во грд човек (за да не го препознаат луѓето), потоа му прорекол дека ќе си го врати кралството и му дал облека со којашто ќе може повторно да се претвори во својот лик.
Петнааесетто пеење: Оттука, Нал заминал кај кралот Ртупарно кому му се претставил како коњушар со име Вахук. Кралот го примил на служба, а таму Нал го сретнал својот поранешен коњушар Варшнеј.
Шестнаесетто пеење: Кралот Бим испратил бројни луѓе со задача да ги пронајдат Нал и Дамајанта. Еден од нив, браманот Судев ја препознал Дамајанта.
Седумнаесетто пеење: Откако Судев им ја кажал вистината на кралицата-мајка и на Сунанда, кралицата мајка (која ѝ била сестра на мајка ѝ на Дамајанта) ја вратила Дамајанта кај нејзиниот татко. Таму, таа продолжила да тагува по Нал и затоа, кралот Бим испратил многу брамани во потрага по Нал, но никаде не го нашле.
Осумнаесетто пеење: По подолго време, Парнад, еден од браманите кои ги испратил кралот Бим, се вратил кај Дамајанта со веста дека кај кралот Ртупарно сретнал коњушар за кого се сомнева дека е Нал. Потоа, Дамајанта го испратила браманот Судев да го извести кралот Ртупарно дека таа сака да се премажи.
Деветнаесетто пеење: Кралот Ртупарно побарал од коњушарот Вахук (кралот Нал) да подготви најбрзи коњи за да стигне кај Дамајанта за еден ден. Гледајќи ги вештините на Вахук, коњушарот Варшнеј се посомневал дека тој е, всушност, кралот Нал.
Дваесетто пеење: На патот кон Видарб, Ртупарно се восхитувал на вештината на Вахук (Нал). Минувајќи крај едно дрво, кралот Ртупарно веднаш го погодил бројот на плодовите. Гледајќи го тоа, Вахук му ветил дека ќе го однесе во Видарб пред залезот на сонцето, ако му ја пренесе вештината за броење. Така, Ртупарно му ја пренесол на Нал вештината за играње комар и тогаш од него излегол лошиот дух Калиј. Нал сакал да го проколне духот, но се смилувал на неговите молби.
Дваесет и прво пеење: Кралот Ртупарно пристигнал во Видарб, но таму немало никакви знаци дека се подготвува свадбата на Дамајанта. Истовремено, слушајќи ја грмотевицата на коњите, таа помислила дека дошол Нал, но збунета од неговиот лик, ја испратила слугинката Кесинија да се распраша за Нал.
Дваесет и второ пеење: Кесинија разговарала со Вахук (Нал), кој ѝ ги повторил истите зборови што му ги кажал на Парнад и притоа многу се растревожил. Тогаш, Кесинија сето тоа ѝ го кажала на Дамајанта.
Дваесет и трето пеење: За да се увери дека Вахук е Нал, Дамајанта се послужила со итрина: На Вахук му дале месо за да го испече, но не му дале оган и вода и тогаш, тој самиот ги наполнил садовите со вода и од ништо запалил оган. Кога Кесинија ѝ кажала на Дамајанта за чудесната моќ на Вахук, таа веќе се уверила дека тој е Нал. Најпосле, Дамајанта ги испратила децата кај Вахук, а тој, кога ги видел, се расплакал.
Дваесет и четврто пеење: Дамајанта го повикала Нал кај себе, прашувајќи го зошто ја оставил сама во шумата. Тој ѝ објаснил дека тоа било дело на духот Калиј. Во исто време, Нал ја обвинил за нејзината намера да се премажи, но таа му кажала дека сето тоа било само мамка за него да го привлече да дојде кај неа. Тогаш, во собата се појавил Ветрот кој потврдил дека во текот на трите години Дамајанта му била верна на Нал. Најпосле, Нал ја облекол наметката што му ја оставил змискиот крал и така повторно го добил својот лик. Тој и Дамајанта ја поминале ноќта заедно, раскажувајќи си ги своите доживувања по разделбата.
Дваесет и петто пеење: Утредента, Нал бил примен од кралот Бим, а целиот град го прославувал неговото враќање. Нал му ја пренел вештината за јавање на кралот Ртупарно, а потоа некое време останал во градот.
Дваесет и шесто пеење: По еден месец, Нал се вратил во својата земја и го предизвикал Пушкар повторно да играат комар. Пушкар прифатил, убеден дека ќе победи, со намера во играта да ја добие Дамајанта. Откако победил во играта, Нал не само што му простил на својот брат, туку богато го наградил и му го оставил неговиот имот. Потоа, Нал влегол во градот, каде бил радосно пречекан од луѓето, а по некое време дошла и Дамајанта со децата. Така, Нал си го вратил кралството и владеел мудро уште долго време.
Осврт кон епот
Иако формално претставува дел од „Махабхарата“, епизодата за Нал и Дамајанта, всушност, може да се смета за посебен еп, кој не е поврзан со остатокот од „Махабхарата“ којшто е посветен на борбата меѓу Пандуите и Куруите. Единствената врска меѓу приказната за Нал и „Махабхарата“ е тоа што Врхадасво му ја раскажува приказната на прогонетиот господар Јудиштир, со цел да го утеши и да му даде надеж дека и неговиот живот ќе се заврши среќно, како што му се случило на Нал. И покрај претераната фантастичност и бројните повторувања, кои понекогаш делуваат монотоно, приказната за Нал и Дамајанта се смета за едно од највисоките достигнувања во епот „Махабхарата“, зашто во неа има силна, вистинска поезија. Тоа особено се однесува на богатите описи на убавината на Дамајанта, на вештините на Нал и на описите на природата, како и на разновидните слики на расположенијата на Нал и на Дамајанта. Во тој контекст, описите на душевното измачување на Нал во мигот кога ја остава Дамајанта сама во колибата, нејзиното скитање низ шумата каде што во очај им зборува на ридот, на дрвјата и на ѕверовите, и повторната средба на Нал со децата спаѓаат меѓу најдраматичните места во светската книжевност. Овој еп претставува химна на жената, на убавината и на трајноста на љубовта, а Дамајанта зазема едно од врвните места во галеријата на идеалните женски ликови во светската книжевност.
Кале (Градешница)
Кале — археолошко наоѓалиште во битолското село Градешница. Претставува и населба од населба од хеленистичко, римско и доцноантичко време. Се наоѓа на околу 300 м југозападно од селото, на височинка со стрмни падини на која има зарамнета тераса опкружена со одбранбени ѕидови, покриени со насип од земја. Внатре се гледаат остатоци од ѕидови на објекти, а по површината има фрагменти од керамички садови, питоси, покривни ќерамиди и множество градежен материјал. Најден е голем број монети од времето на Филип V, Персеј, Октавијан, Тибериј, Антонин Пиј, Константин I, Констанциј II, Јустин I и Јустинијан I. Монетите се чуваат во Заводот и музеј во Битола.
Талас (округ во Жамбил)
Талас е округ во Казахстан во покраината Жамбил. Центар е градот Каратау.
Список на глаголични ракописи
Ова е нецелосен список на ракописи напишани со глаголично писмо. За печатени дела видете Список на глаголични книги. За натписи видете Список на глаголични натписи.
Стефано Браски
Стефано Браски (роден на 6 јуни 1957 во Барберино ди Муџело, Италија) е пензиониран италијански фудбалски судија. Тој зборува три јазици италијански, англиски и француски. Тој на двапати бил избран за судија на сезоната во Серија А во 1999 и 2001 година. Своето деби во Серија А го направил во 1992 година и судел во најквалитетната италијанска лига до 2003 година.
Украина на Детскиот избор за песна на Евровизија
Украина учествувала 10 пати на Детскиот избор за песна на Евровизија од своето деби во 2006 година. Нивната телевизија која управува со учесниците е НТУ.
Досега во својте учества Украина има едно прво место, остварено во 2012 година кога Анастасија Петрик ја извела песната „Небо“, и две втори места во 2008 и 2013 година. Најслабиот резултат на Украина е забележан во 2010 година кога освоиле последното 14 место.
Црвеноглав кожувар
Црвеноглав кожувар (Aythya ferina) е вид птица од семејството патки, се среќава и под името Бугарец. Ја има во Македонија.
Распостранетост
Најмногу е распостранет во северна Европа и Азија. Можеме да ја сретнеме во западна и јужна Европа, и во Велика Британија.
Опис
Долги се 42-58 см, а тешки се околу 816 g. Распонот на крилјата им е 74-89 см, телото и крилјата им се бели, а на женките сиво-кафени. Главите им се кафено-црвени, клуновите им се црни со сиво. Нозете им се сиви, а опашките црни.
Живеалиште
Нивни живеалишта се мочуриштата и езерата со длабочина од 1–6 m.
Исхрана
Овие патки се хранат со нуркање, јадејќи водни растенија со некои мекотели, водни инсекти и мали риби. Најчесто се хранат ноќе.
Размножување
Гнездата ги градат на места сокриени со треви и вегетација. Инкубацијата на женките трае 25 дена, и добиваат 6-12 зелени (маслинести) јајца. Малечките го прават својот прв лет на свои 50-55 дена.
Готен (издавачка куќа)
Готен - издавачка куќа, со седиште во Скопје.
Изданија
Во каталогот на „Готен“, во рамките на повеќе едиции, се објавени поголем број белетристички и публицистички дела.
Официјално мрежно место
[www.gotenpublishing.com Официјална интернет-адреса]
Странски пропаганди во Македонија
Тешка и комплицирана ситуација во Отоманското Царство овозможила продор и вкоренување на повеќе странски пропаганди на територијата на Македонија, кои дополнитело го попречувале национално-конститутивниот процес на Македонците. Во Македонија активно дејствувале повеќе пропаганди, како што се грчката, бугарската, српската, романската, католичката и протестантската пропаганда. Првите три пропаганди имале исклучиво асимилаторски карактер, додека останатите биле поставени врз верска основа, но со политички цели и треба да се истакне дека последните две пропаганди не дејствувале ретроградно врз македонскиот национален индивидуалитет.
Главни задачи на бугарската, грчката и српската пропаганда во Македонија биле да се придобијат што повеќе т.н. „национални приврзаници“ кои би се искористиле како „внатрешни сојузници“ и оправдувачки фактор за територијалните претензии на балканските држави кои ги имале кон Македонија. Овие пропаганди воглавно дејствувале преку црквите, училиштата и хуманитарните институции. На црковен план се дејствувало преку одржување на постојните цркви, но и преку подигнување нови верски објекти, преку создавање на црковен кадар и верска литература. На просветен план се дејствувало преку одржување и подигнување нови училишта, финансиска издршка на учителите и директорите, стипендии и пансиони за учениците и студентите, како и соодветна литература која не била на македонски јазик. На хуманитарен план најчесто се дејствувало преку болниците. Покрај овие мерки пропагандите се користеле и со закани до населението, обвиненија и клевети на населението дека се бунтовници, потоа преку користење на рушвети или поткуп на турските власти. Треба да се истакне дека пропагандата била ширена и преку употреба на сила и дејствување на вооружени чети. Вакавата вооружена пропаганда особено се засилила по Илинденското востание.
Општо
Македонија била тло за разни пропаганди и делувања за територијална анексија на Македонија и асимилација на македонскиот народ и покрај огромниот отпор кој го давало населението. Рацин во еден краток напис изјавил:
Грчката пропаганда во Македонија
Грчката пропаганда е една од најстарите пропаганди што дејствувале во Македонија. Оваа пропаганда била раководена од Цариградската патријаршија, но треба да се истакне дека нејзините пропагандни позиции биле нарушени во 60-те години на XIX век за време на антифанариотските борби.
Дополнително позициите на грчката пропаганда во Македонија ослабуваат со создавањето на Бугарската егзархија. Со други зборови, Македонците бегале од погрчувањето и се надевале на заштита од Егзархијата, но треба да се истакне дека Македонците наишле на егзархиска стапица која била поставена на словенска основа, но со тенденција да бугаризира, со што дополнително се зголемувал анатaгонизам во Македонија.
Бидејќи македонската црква долго време била укината, тоа довело до плодна почва на странските политички и духовни пропаганди.
Грчка просветна пропаганда
По создавањето на Егзархијата една од главните задачи на грчката пропаганда е да се спречи понатамошното преминување на Македонците под духована јурисдикција на Егзархијата. Со таа цел по разни извори грчката пропаганда добила големи финансиски средстава за зацврстување на своите позиции. Друштвото за ширење на грчката писменост со седиште во Сер до 1879 година добило 189 000 драхми, а оваа сума во 1885 година се искачила на 536 000 драхми.
Финансиските средства за ова друштво во 1896 година изнесувале 1 000 000 драхми. Треба да се истакне дека како што се зголемувале средствата така се зголемувал и бројот на грчките училишта во Македонија со текот на годините.
Ако грчката пропаганда во 1877 година имала 256 училишта и 10 968 ученици веќе во 1886 година имала 836 грчки училишта. На тој начин во 1896 година во Македонија егзистеирале 970 грчки училишта со 53 633 ученика.
Спред еден англиски податок кој се повикува на весникот „Селаника газет“ во 1885 година во Солун имало 11 грчки училишта каде работеле 39 учители и 29 учителки, а наставата ја посетувале 1060 ученика и 1230 ученички.
Според истиот податок во Серскиот санџак имало 166 грчки училишта со 168 учители и 33 учителки, а училиштата ги посетувале 5 333 ученика и 949 ученички. Во Драмскиот санџак и во тамошните кази имало 99 училишта со 91 учител и 31 учителка, а овие училишта биле посетувани од 4861 ученик и 1387 ученички.
Репресивниот карактер на грчката пропаганда
И покрај сите обиди кои грчката пропаганда ги презела за зацврстување на своите позиции во Македонија таа не успеала да го спречи преминувањето на Македонците под јурисдикција на Егзархијата, и затоа грчката пропаганда почнала да се користи и со методи од репресивен карактер. Имено, грчките чети на Катархјас и Каракас во 1880 година испратиле заканувачко писмо до жителите на селото Ѓавато од нив побарале или да го затворат словенското училиште или да се иселаат во Бугарија, во спротивно тие истакнале дека ќе дојдат грчки чети во селото и нема да остават ниту живо куче. Треба да се истакне дека слични закани имало и до останатите македонски села. Дополнително на оваа грчката пропаганда се користела и со рушвети и обвиненија кај турските власти. Во 1880 година во Струмица повторно било отворено егзархиското училиште, но грчкиот владика веднаш ги обвинил родителите на учениците дека се бунтовници и биле уапсени 15 луѓе. Во 1888 година во селата Муртино и Моноспитово тамошното македонско население дошло во судир со локалните Турци и веднаш овој судир бил искористен од страна на грчкиот струмички владика да побара остранување на егзархиските учители и нивана замена со грчки. Во селото Босилово сите жители преминале под духова јурисдикција на Егзархијата со исклучок на свештеникот и неговото семејство но грчката пропаганда успеала да издејствува преку рушвет црквата да остане под контрола на Патријаршијата. Вооружената грчка пропаганда до 1903 година во Македонија била со послаб интензитет, а една од поголемите акции во овој период е Андартската провокација од 1896 година кога поголема група на андарти навлегле во Солунскиот и на дел од Битолскиот вилает.
Вооружената грчка пропаганда
Вооружената грчка пропаганда до 1903 година во Македонија била со послаб интензитет, а една од поголемите акции пред Илинденското востание е Андартската провокација од летото 1896 година кога поголема група на андарти навлегле во Солунскиот и на дел од Битолскиот вилает, овие грчки чети биле испратени од Етники Етерија.
По Илнденско востание организатор на првите грчки чети во Македонија бил Германос Каравангелис – грчкиот митрополит во Костур.
Во Атина бил формиран таканаречениот Македонски комитет кој требало да раководи со организирањето и препраќањето четите во Македонија. Андартските чети добиле задача да по секоја цена и со сите средства да бидат уништени комитетите на Македонската револуционерна организација по селата, а на нивно место да бидат создадени грчки комитети преку кој ќе се држи грчкиот патриотизам.
Андартите вршеле и одмазда врз населението кое уште одамна се откажало од Цариградската патријаршија или пак зошто учествувало во редовите на Македонската револуционерна организација.