cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дикембе Мутомбо
Хјустон Рокетс
Мутомбо најскоро играше како резерва зад Јао Минг, формирајќи ја една од најпродуктивните центарски двојки во лигата. Во својата прва сезона во Хјустон (2004-05) Мутомбо имаше просек од 15,2 минути, 5,3 скокови и 4 бода по натпревар. Хјустон изгубија во првото коло од Далас Маверикс. Во 2007-08 сезона, Мутомбо повторно доби забележителна минутажа кога Јао Минг се здоби со скршена коска и имаше двоцифрен просек на скокови како стартер. Додатната минутажа му овозможи на Мутомбо да продолжи да реди блокади во рекордно темпо. На 10 Јануари, 2008 година, во 102-77 уништувањето на Лос Анџелес Лејкерс, Мутомбо забележа 5 блокади и го помина Карим Абдул-Џабар во вкупниот број на блокади во кариерата. Мутумбо е втор зад Хаким Олајџувон. Исто така, на 2 Март 2007 година, во поведата над Денвер, на возраст од 41 година, Мутомбо стана најстариот играч во историјата на НБА да забележи повеќе од 20 скока на натпревар со 22.
После размислувањето за пензионирање и поминувајќи го првиот дел од 2008 како непотпишан, незабранет, слободен агент, на 31 Декември 2008 година, Мутомбо потпиша со Хјустон Рокетс за остатокот од 2008-2009 сезона. Тој изјави дека 2009 сезона ќе проштална турнеја и негова последна.
Во првиот натпревар на Хјустон од првото коло во плејофот против Портланд, Мутомбо одигра 18 минути и имаше 9 скока, две блокади и одземена топка. Во втората четвртина од вториот натпревар, Мутомбо падна незгодно и мораше да биде однесен од теренот. По натпреварот, тој изјави, “завршено е за мене за мојата кариера” И дека е потребна операција. Подоцна беше потврдено дека квадрицепсната тетива на неговото лево колено беше скината во вториот натпревар. Мутомбо објави дека се понзионира на 23 Април, 2009 година, после 18 сезони во НБА.
Профил на играч
2, 18 метри високиот и 120 килограми тешкиот Мутомбо играше центар, каде што се сметаше како еден од најдобрите одбранбени играчи во рекетот на сите времиња. Наречен Мт. Мутомбо (мт = планина), неговата комбинација од висина, сила и долги раце го одведе до поделба на рекордот од 4 награди за НБА Одбранбен Играч на годината, заедно со Бен Волис. Столбови на одбранбената маестралност на Мутомбо беа неговата огромна моќ за скокови и блокади: во неговата кариера тој имаше просек од 2,8 блокади И 10,3 скока по натпревар. Тој е на второ место по регистрирани блокади, зад само Хаким Олајџувон и е 21от најдобар скокач на сите времиња. Тој иисто така беше осумкратен Ол-Стар и беше избран во три Се-НБА и шест Се-Одбранбени тимови. Заедно со неговата одбранбена мајсторија, Мутомбо знаеше и да придносе во нападот имајќи просек од најмалку 10 бода по натпревар сè до неговата 35 година. Мотомбо исто така се стекна со одредено ниво на злогласност на теренот. После успешна блокада, тој беше познат по подбивањето со противниците со нишање на показалецот, како родител кој го прекорува непослушното дете. Подоцна во неговата кариера судиите му даваа техничка грешка за неспортски потег. За да ја избегне техничката, Мутомбо започна да го ниша прстот кон публиката, што не се смета за побдивање по правило. Исто така, неколку НБА играчи беа повредени од неговите размавтани раце, бклучувајќи ги Мајкл Џордан, Денис Родман, Чарлс Оукли, Патрик Јуинг, Чонси Билапс, Реј Ален, Јао Минг, Леброн Џејмс и Трејси Мекгрејди. Неговиот поранешен соиграч Јао Минг се пошегува за тоа: “Треба да позборувам со Тренерот да го изостави Дикембе од тренинзите, бидејќи ако удри некого на тренинг, тоа е наш соиграч. На натпреварите шансите се барем 50/50”
Приватен живот
Мутомбо и неговата жена Роуз имаат шест деца, од кои четири се посвоени.
Повеќејазично воспитан и образуван, Мутомбо зборува англиски, француски, шпански, португалски И 5 африкански јазици. Доби награда за почесен Доктор за Хуманитарност од Државниот Универзитет од Њујорк Колеџ во Кортланд за неговата хуманитарна работа во Африка. Неодамна, Мутомбо доби почесен докторат од Универзитетот Џорџтаун во 2010 година. Таму тој го одржа повикот за отпочнување на Џорџтаун Колеџот за Уметност и Науки, на којшто тој е бивш студент.
Унукот на Мутомбо, Хароуна Мутомбо игра колеџ кошарка за Вестерн Керолајна Кетамаунтс (Западна Каролина) Хароуна го предводеше тимот во бодови во 2009 сезона и беше назначен за Новак на Годината во Јужната Конференција.
Хуманитарна работа
Во чест на неговата хуманитарност, Мутомбо беше поканет на Повикот кон Унијата на Џорџ Буш и беше именуван како “син на Конго” од Претседателот во неговиот говор. Мутомбо подоцна изјави, “Моето срце се исполни со радост. Не знаев дека Претседателот ќе изјави толку убави работи за мене.” На 13 Април, 2011 година, Џон Хопкинс Блумберг Училиштето за Јавно Здравство го награди Дикембе Мутомбо со Гудермот Хуманитарната Награда “за неговите напори да ја намали болеста полио во светот како и неговата работа во подобрувањето на здравјето на запоставените популации во Демократската Република Конго. Мајкл Џ. Клаг, декан на Блумберг Училиштето за Јавно Здравство изјави “Г-дин Мутомбо е победник на многу начини - на теренот и како хуманитарец: Неговото дејствување го подобри сдравјето на луѓето од Демократската Република Конго и Биамба Мари Мутомбо Болницата и Центарот за Истражување се пример за регионот. Исто така, Г-дин Мутомбо се покажа клучен во борбата против полио со зајакнувањето на напорите за вакцинација и овозможувајќИ третман на жртвите од болеста.
Биамба Мари Мутомбо Болница
Во 1997 година, Мутомбо заедно со Фондацијата Мутомбо започна планови да отвори 29 милиони долари вредна болница со 300 кревети на периферијата од неговиот роден град, главниот град на Конго, Киншаса. Темелот беше ставен во 2001 година, но изградбата не започна до 2004 година бидејќи Мутомбо имаше проблем со добивањето донации на почетокот иако самиот тој лично донира 3,5 милиони долари кон изградбата на болницата. На почетокот Мутомбо имаше други потешкотии, речиси губејќи го земјиштето од страна на владата затоа што не се употребувало и потребата д аим плати на избеглиците коишто направиле фарма да си заминат. Тој исто така имаше потешкотии да разубеди некои дека нема скриени или политички мотиве за проектот. Сепак, проектот во целина беше добро примен од сите општествени и економски нивоа во Киншаса.
На 14 Август, 2006 година, Дикембе донира 15 милиони долари за завршувањето на изградбата на болницата и за свеченото отворање на 2 Септември, 2006 година. Болницата го доби името Бианба Мари Мутомбо Болница, по неговата почината мајко, која почина од инфаркт во 1997 година.
Кога започна со работа во февруари 2007 година, 29 милиони долари вредниот објецт стана првиот модерен здравствен објект изграден во околината во скоро 40 години. Неговата болница е на површина од 49,000 метри квадратни на периферијата на Киншаса во Масина, каде што околу четвртина од 7,5 милиони жители на крадот живеат во сиромаштија. Се наоѓа неколку минути од аеродромот во Киншаса и во близина на раздвижен пазар на отворено. Болницата има целосни телемедицински можности со САД и Европа преку мрежа основана од Медицински Мисии за Деца.
Државен Уставен Центар
Тој служи на Одборот на Доверители на Државниот Уставен Центар во Филаделфија, кој е музеј во чест на Американскиот Устав.
Резиме на кариерата и најголеми достигнувања
Во 2015 година, Мутомбо бил примен во кошаркарската „Куќа на славните“, во Спрингфилд, Масачусетс. По објавувањето на веста, тој изјавил: „Ова за мене претставува остварување на сонот, иако додека растев и се развивав не размислував сериозно за кошаркарската кариера. Мојата цел беше да студирам медицина и да им помагам на луѓето“.
Друштво на народите
Друштвото на народите или Лига на народите — поранешна меѓународна организација основана за време на Париската мировна конференција по завршувањето на Првата светска војна. Организацијата била првата постојана меѓународна организација чија основна мисија била да одржува мир во светот. Нејзините примарни цели вклучувале спречување војна преку колективна безбедност и разоружување и решавање на меѓународните спорови преку преговори и арбитража. Други прашања во овој и во други сродни договори вклучувало работни услови, правично постапување со домородното население, трговија со дрога и луѓе, трговија со оружје, глобално здравје, воени заробеници и заштита на малцинства во Европа. Најголемо проширување организацијата го достигнала од 28 септември 1934 година до 23 февруари 1935 година, кога имала 58 членки.
Дипломатската филозофија на Друштвото на народите претставувала фундаментална промена на мислења за претходните сто години. Лигата немала свои вооружени сили и зависела од Големите сили за спроведување на своите одлуки, да се држи до своите економски санкции, или да обезбеди војска кога е потребно. Меѓутоа, Големите сили често се противеле да го направат тоа. Санкциите можело да им наштетат на членовите на Друштвото, па затоа тие биле подготвени да се усогласат со нив. За време на Втората италијанско-абисинска војна, Друштвото ги обвинило италијанските војници кои нишанеле по медицински шатори на Црвениот крст, а Бенито Мусолини на тоа одговорил: „Друштвото е многу добро кога врапчиња викаат, но не е воопшто добро кога орлите паѓаат“.
Потекло
Концептот за мирна заедница на народи бил предложен уште во 1795 година, во делото на Имануел Кант, Вечен мир: филозофска скица, каде ја истакнал идејата за едно друштво на народи да контролира конфликт и да промовира мир помеѓу државите. Кант за основањето на мирна светска заедница, а не во смисла на глобална влада, но со надеж дека секоја држава ќе се прогласи за слободна држава која ги почитува своите граѓани и им посакува добредојде на странските посетители како блиски рационални суштества, со што се промовира мирно општество во целиот свет. . Меѓународна соработка за промовирање на колективната безбедност потекнува од Европскиот концепт кој се развил по Наполеоновите војни во 19 век, во обид да се задржи статус кво меѓу европските држави и така да се избегне војната. Во овој период исто така се забележал развојот на меѓународното право, со првите Женевски конвенции кои вовеле закони за хуманитарна помош за време на војна и со меѓународните Хашки конвенции од 1899 и 1907 година кои ги регулирале правилата за војна и мирното решавање на меѓународни спорови.
Мировните активисти Вилијам Рандал Кремер и Фредерик Паси во 1889 година ја формирале Интерпарламентарната унија (ИПУ), која е претходник на Друштвото на народите. Во домен организацијата била меѓународна, со една третина од членовите на парламентите (во 24 земји кои имале парламенти) кои служеле како членки на ИПУ од 1914 година. Нејзините цели биле да ги охрабрат владите да ги решат меѓународните спорови на мирен начин. Биле одржани годишни конференции за да им помогнат на владите да ја подобрат постапката за меѓународна арбитража. Структурата на организацијата се состоела од совет на чело со претседател, што подоцна се одразило во структурата на Друштвото.
На почетокот на XX век, два силни блока произлегле од сојузништвата на европските Големи сили. Токму овие сојузништва на почетокот на Првата светска војна во 1914 година ги повлекле во конфликт сите поголеми европски сили. Ова била првата голема војна во Европа помеѓу индустријализираните земји, а првпат во Западна Европа каде што последиците од индустријализација (на пример, масовното производство) биле посветени на војната. Резултатот од оваа индустријализирана војна бил на тогашно невидено ниво на жртви: осум и пол милиони војници загинале, а се проценува дека 21 милион биле повредени и имало околу 10 милиони цивилни жртви.
До завршувањето на војната во ноември 1918 година, таа имала големо влијание врз социјалните, политичките и економските системи во Европа и нанела физичка и психичка штета. Се зголемило антивоеното расположение низ светот. Првата светска војна била опишана како „војна за да стави крај на сите војни“, а нејзините можни причини биле интензивно истражувани.
Утврдените причини биле во трка за вооружување, сојузи, тајна дипломатија, како и слободата на суверени држави да влезат во војна од сопствена корист. Предложено решение било создавањето на меѓународна организација чија цел би била да ги спречи идните војни преку разоружување, отворена дипломатија, меѓународна соработка, ограничувањата на правото за водење војна и казните кои ја направиле војната непривлечна.
Вилијам III Англиски
Вилијам III (англиски: William Henry; холандски: Willem Hendrik, Prins van Oranje; 4 ноември 1650 година8 март 1702 година), познат и како Вилијам Орански ― суверен орански принц, од 1670-тите властодржец (штатхаутер) на грофовиите Холандија, Зеланд, Утрехт, Гулдерс и Оверисел во Холандска Република и крал на Англија, Ирска и Шкотска од 1689 година до неговата смрт во 1702 година. Како крал на Шкотска, тој е познат како Вилијам II. Неговата победа во битката кај Бојн во 1690 година ја одбележуваат ирските унионисти, кои истакнуваат портокалови бои во негова чест. Тој владеел со Британија заедно со неговата сопруга и прва братучетка, кралицата Марија II.
Вилијам Хенри Орански е роден на 4 ноември 1650 год. во Хаг, Холандска Република, како единствено дете на Мери Хенриета Стјуарт и оранскиот принц Вилем II. Неговата мајка била најстара ќерка на кралот Чарлс I од Англија, Шкотска и Ирска и сестра на кралот Чарлс II и кралот Џејмс II од Англија.
Раѓање и семејство
Вилијам Хенри Орански е роден на 4 ноември 1650 год. во Хаг, Холандска Република, како единствено дете на Мери Хенриета Стјуарт и оранскиот принц Вилем II. Неговата мајка била најстара ќерка на кралот Чарлс I од Англија, Шкотска и Ирска и сестра на кралот Чарлс II и кралот Џејмс II од Англија.
Осум дена пред раѓањето на Вилијам, татко му умрел од сипаници; и така Вилијам од моментот на неговото раѓање бил суверен принц од Орање.
Детство и образование
Мајката на Вилијам покажувала малку интерес за својот син, понекогаш отсуствувала со години и секогаш намерно се држела настрана од холандското општество. Образованието на Вилијам прво било предадено во рацете на неколку холандски гувернанти, некои со англиско потекло. Од април 1656 година, калвинистичкиот проповедник Корнелис Тригланд го подучувал за реформираната религија.
Од 1659 година, Вилијам седум години го посетувал Универзитетот во Лајден.
Јохан де Вит и неговиот вујко Корнелис де Граф ги притиснале Холандските Држави да ја преземат одговорноста за образованието на Вилијам и да се погрижат да се здобие со вештини да управува со идна - иако неодредена - државна функција; државите презеле акција на 25 септември 1660 година. На 23 декември 1660 година, кога Вилијам имал десет години, мајка му умрела од сипаници во палатата Вајтхол, Лондон. Во својот тестамент, Мери побарала Чарлс да се грижи за интересите на Вилијам, а Чарлс побарал од холандските држави да не се мешаат во тоа. Холандските држави дале согласност на 30 септември 1661 година. Истата година, Зујленштајн почнал да работи за Чарлс и го натерал на Вилијам да му пишува писма на својот вујко и да бара да му помогне еден ден да стане штатхалтер.
Суспензија на штатхалтерството
По смртта на татко му, поголемиот дел од провинциите не назначиле нов штатхалтер. По барање на Оливер Кромвел, воВестминстерскиот договор, со кој завршила Првата англо-холандска војна, бил додаден анекс со кој од Холандија се барало да го донесе Актот за елиминација, кој ѝ забранувал на провинцијата Холандија да назначи штатхалтер од Оранската династија. По Стјуартската реставрација, актот бил прогласен за невалиден бидејќи Англискиот Комонвелт (со кој бил склучен договорот) повеќе не постоел. Во 1660 година, Мери и Амалија се обиделе да убедат неколку провинциски држави да го признаат Вилијам за нивен иден штатхалтер, но на почетокот сите тие одбиле.
Во 1667 година, кога Вилијам III требало да наполни 18 години, Оранжистичката партија повторно се обидела да го донесе на власт обезбедувајќи обезбедувајќи му позиции на штатхалтер и генерал-капетан. За да го спречи враќањето на влијанието на Оранската династија, де Вит на пензионерот од Харлем, Гаспар Фагел, му дозволил да ги наведе холандските држави да усвојат Вечен едикт. Едиктот предвидувал дека генерал-капетанот или генерал-адмиралот на Холандија не може истовремено да биде штатхалтер во ниту една провинција. И покрај тоа, поддржувачите на Вилијам барале начини да го подобрат неговиот престиж и, на 19 септември 1668 година, Зеландскиот совет го назначил за прв благородник. За да ја добие оваа чест, Вилијам морал да го избегне вниманието на неговите државни тутори и тајно да отпатува за Миделбург. Еден месец подоцна, Амалија му дозволила на Вилхелм сам да управува со неговиот двор и го прогласила за полнолетен.
Покраината Холандија, како упориште на републиканците, во март 1670 година ја укинала функцијата штатхалтер, а примерот го следеле уште четири провинции. Де Вит барал од секој регент (член на градскиот совет) во Холандија да положи заклетва за поддршка на едиктот; сите освен еден прифатиле. Вилијам сето ова го гледал како пораз, но всушност бил компромис: Де Вит претпочитал целосно да го игнорира принцот, но сега неговото евентуално издигнување на функција врховен армиски командант беше имплицитно. Де Вит го признал Вилијам за член на Холандскиот државен совет, кој тогаш бил тело кое го контролирало воениот буџет. На 31 мај 1670 година Вилијам станал член на советот со целосни гласачки права, и покрај обидите на Де Вит да ја ограничи неговата улога на советник.
Конфликт со републиканците
Во ноември 1670 година, Вилијам добил дозвола да отпатува во Англија за да го убеди Чарлс да врати барем дел од 2.797.859 гулдени кои Стјуартите им ги должеле на Оранската династија. Чарлс не можел да плати, но Вилијам се согласил да го намали долгот на 1.800.000 гулдени. Чарлс дознал дека неговиот внук е посветен калвинист и холандски патриот и ја преиспитал својата желба да му го покаже Тајниот договор од Довер со Франција, за уништување на Холандската Република и за поставување на Вилијам како „суверен“ на една холандска држава. Покрај различните политички погледи, Вилијам увидел дека неговиот животен стил се разликува од тој на неговите чичковци Чарлс и Џејмс, кои биле повеќе посветени на пиење, коцкање и на љубовници.
Следната година, станало јасно дека Републиката е пред закана од англо-француски напад. Поради заканата, Државите Гелдерланд, и покрај неговата младост и неискуство сакале Вилијам што е можно поскоро да биде назначен за генерал-капетан на армијата на холандските држави. На 15 декември 1671 година, Државите од Утрехт официјално го поддржале ова. На 19 јануари 1672 година, Холандските Држави дале контрапредлог: да се назначи Вилијам за само една кампања. Принцот го одбил ова и на 25 февруари бил постигнат компромис: назначување за едно лето, а по неговиот 22-ри роденден да биде постојано назначен.
Во јануари 1672 година, Вилијам му напишал тајно писмо на Чарлс, барајќи од неговиот вујко да ја искористи ситуацијата и да изврши притисок врз државите да го назначат Вилијам за штатхалтер. За возврат, Вилијам ќе ја припои Републиката кон Англија и ќе им служи на интересите на Чарлс онолку колку што дозволуваат неговата „чест и лојалност поради оваа држава“. Чарлс не презел ништо по предлогот и ги продолжил своите воени планови со својот француски сојузник.
Штатхалтер на Холандија
За Холандската Република, 1672 била катастрофална година затоа што во Француско-холандската војна и Третата англо-холандска војна, Холандија била нападната од Франција и нејзините сојузници: Англија, Минстер и Келн. Иако по битката кај Солебеј англо-француската флота била онеспособена, во јуни француската армија брзо ги зазела провинциите Гелдерланд и Утрехт. На 14 јуни, Вилијам со остатоците од неговата копнена војска се повлекол во Холандија, каде што на 8 јуни Државите наредиле поплавување на холандската водна линија. Луј XIV од Франција, верувал дека војната завршила и започнал преговори за да извлече што е можно поголема сума пари од Холанѓаните. Присуството на голема француска војска во срцето на Републиката предизвикало општа паника, а народот се свртел против Де Вит и неговите сојузници.
На 4 јули, Сојузот на Холандија го назначил Вилијам за штатхалтер, а тој положил заклетва пет дена подоцна. Следниот ден, специјален пратеник од Чарлс II, Лорд Арлингтон, се сретнал со Вилијам во Нивербруг и го претставил предлогот од Чарлс. Ако Вилијам капитулира пред Англија и Франција, Чарлс ќе го направи Вилијам суверен принц од Холандија, наместо штатхалтер (обичен државен службеник). Кога Вилијам одбил, Арлингтон се заканил дека Вилијам ќе биде сведок на крајот на постоењето на Републиката. На 7 јули, поплавите прекинале и натамошното напредување на француската армија било ефективно блокирано. На 16 јули, Зеланд му го понудил штатхалтерство на Вилијам.
На 15 август, Вилијам објавил писмо од Чарлс, во кое англискиот крал изјавил дека војувал поради притисоците од фракцијата на Де Вит. По ова Де Вит и неговиот брат Корнелис биле брутално убиени од цивилна милиција во Хаг на 20 август. Потоа, Вилијам заменил многу холандски регенти со свои следбеници.
Иако соучесништвото на Вилијам во линчот не било докажано, познато е дека тој спречил да се изведат на суд поттикнувачите на убиството, па дури и наградил некои од нив: Хендрик Верхоф со пари, а други како Јан ван Банхем и Јан Кифит - со високи позиции. Ова му наштетило на неговиот углед, како и неговите подоцнежни казнени акции во Шкотска, познати во историјата како Масакр во Гленко.
Вилијам продолжил да се бори против освојувачите од Англија и Франција, здружувајќи се со Шпанија и Бранденбург. Во ноември 1672 година, тој ја однел својата војска во Мастрихт за да ги загрози француските линии за снабдување. До 1673 година, ситуацијата во Холандија дополнително се подобрила. Иако Луј го презеде Мастрихт, а нападот на Вилијам против Шарлроа не успеа, поручникот-адмирал Мишиел де Рујтер три пати ја поразил англо-француската флота. Во август, Холанѓаните, Шпанија и императорот Леополд, поддржани од други германски држави, се договорија за антифранцуската алијанса на Хаг, на која во октомври му се придружи Чарлс IV од Лорен. Во септември, решителната одбрана на Џон Морис од Насау-Зиген и Ханс Вилем ван Аилва на северот на Холандската Република конечно ги принуди трупите на Минстер и Келн да се повлечат, додека Вилијам ја премина холандската водна линија и повторно го зазеде Наарден. Во ноември, холандско-шпанска војска од 30.000 сили, под команда на Вилијам, марширала во земјата на епископите од Минстер и Келн. Холандските трупи се одмаздиле и извршиле многу ѕверства. Заедно со 35.000 царски војници, тие потоа го освоија Бон, важно списание во долгите логистички линии меѓу Франција и Холандската Република. Француската позиција во Холандија станала неодржлива и Луис бил принуден да ги евакуира француските трупи. Ова длабоко го шокираше Луис и тој се повлече во Сен Жермен каде никој, освен неколку интимни, не смееше да го вознемирува. Следната година само Грав и Мастрихт останаа во француски раце.
Во текот на овие години, Вилијам покажал извонредни способности како владетел, и силен карактер во тешките години на републиканската влада. Со енергични мерки, младиот владетел ја прекинал француската офанзива, а потоа формирал коалиција со Бранденбург, Австрија и Шпанија, со чија помош извојувал голем број победи, по што Англија се повлекла од војната (1674).
Брак
За време на војната со Франција, Вилијам се обидел да ја подобри својата позиција со тоа што во 1677 година се ожени со неговата прва братучетка Марија, ќерка на војводата од Јорк, подоцна англискиот крал Џејмс II. Венчавката се одржала на 4 ноември 1677 година. Мери забременила набргу по бракот, но абортирала. По уште едно боледување подоцна во 1678 година, таа никогаш повеќе не забременила.
Тензии со Франција, интриги со Англија
Во 1678 година, Луј XIV побарал мир со Холандската Република. И покрај ова, тензиите продолжиле: Вилијам бил сомничав кон Луј, и сметал дека францускиот крал сака „универзално кралство“ над Европа. Нантскиот едикт од 1685 година, предизвикал наплив на бегалци хугеноти во Републиката. Ова го навело Вилијам III да се приклучи на различни антифранцуски сојузи, меѓу кои и Аугсбуршката лига (антифранцуска коалиција во која биле вклучуваше Светото Римско Царство, Шведска, Шпанија и неколку германски држави) од 1686 година.
По неговиот брак во ноември 1677 година, Вилијам станал силен кандидат за англискиот престол ако неговиот свекор (и вујко) Џејмс биде исклучен поради неговиот католицизам. Вилијам тајно ги навел државните генерали да му испратат на Чарлс молба да спречи католици да го наследат, без експлицитно именување на Џејмс. Вилијам негирал секаква вмешаност.
Во 1685 година, по смртта на англискиот крал Чарлс II, кој немал легитимни деца, тронот на Англија и Шкотска го презел неговиот помлад брат Џејмс II, вујко и свекор на Вилијам Орански. само неколку месеци по крунисувањето, Џејмс, кој отворено ја проповедал католичката вера, почнал да води политика која предизвикала крајно незадоволство кај протестантското мнозинство (според проценките, католиците сочинувале околу 2-3% од населението на Англија). Под изговор дека се бори против ситни бунтови, кралот создал постојана војска, чија големина брзо пораснала на 40.000 војници и ја вооружил со моќна артилерија, а предност при регрутирање војници им била дадена на католиците од Ирска. Во ноември 1685 година, бил распуштен Парламентот и не се состанал повторно во текот на целиот период на владеење на Џејмс II. Одредено време, противниците на Џејмс II се надевале дека кралот кој бил во поодминати години наскоро ќе почине, и ќе го наследи неговата ќерка Марија која била протестантка. Но, во 1688 година, на 55-годишниот Џејмс II неочекувано му се родил син и овој настан послужи како поттик за државниот удар. Противниците на кралот (ториевците и виговците) стапиле во тајна опозиција. Многу армиски офицери, одлучиле да разговараат со опцијата за смена на „тиранинот-папист“ и на престолот во Англија да ја доведат холандската двојка - Марија и Вилијам. Во тоа време, Вилијам имал неколку посети на Англија и таму стекнал голема популарност.
Инвазија на Англија
Вилијам прво се спротивставил на можноста за инвазија, но повеќето историчари денес се согласуваат дека во април 1688 година тој почнал да собира експедициски сили, бидејќи било многу јасно дека Франција ќе биде зафатена со кампањите во Германија и Италија, и нема да може да ја нападне Холандија додека трупите на Вилијам се во Британија. Во јуни, седум истакнати англиски политичари кои ја претставувале радикалната опозиција напишале тајна покана до Вилијам, во која го уверувале дека 19 од 20 Англичани ќе бидат многу среќни со државен удар по кој на чело на Англија ќе застане протестантски крал. Адмирал Херберт, преправен во морнар, ја однел пораката до Хаг.
Вилијам чекал неколку месеци, во страв дека Луј XIV ќе испрати војници во Холандија, но францускиот крал избрал да ја нападне Германија. Ова било пресудно за почеток на операцијата. Со холандска војска, Вилијам на 5 ноември 1688 година пристигнал во Бриксам во југозападна Англија. Приврзаниците на Џејмс почнале да бегаат речиси веднаш по пристигнувањето на Вилијам, а влијателни благородници од целата земја ја изјавиле својата поддршка за напаѓачот.
Џејмс прво се обидел да му се спротивстави на Вилијам, но видел дека сето тоа ќе биде залудно. Тој испратил претставници да преговараат со Вилијам, но на 11 декември се обидел да побегне и попатно го фрлил Големиот печат во Темза. Група рибари го откриле и го вратиле во Лондон.. Во вториот обид за бегство на 23 декември му било дозволено да замине за Франција. Вилијам е последниот човек кој успешно ја нападнал Англија.
Крал на Англија и Шкотска
На 22 јануари 1689 година се состанал Конвенцискиот парламент во Англија, за да разговара за начинот на дејствување по бегството на Џејмс. Вилијам се чувствувал несигурен за својата позиција; иако неговата сопруга била пред него во линијата на наследување на тронот, тој сакал самиот да владее како крал, а не како сопруг на кралицата. Единствен преседан на заедничка монархија во Англија се случил во 16 век, кога кралицата Марија I се омажила за Филип од Шпанија. Филип бил крал до смртта на неговата сопруга. Вилијам, пак, барал тој да остане крал и по смртта на неговата сопруга. Кога мнозинството ториевци ѝ предложиле да ја прогласат за единствен владетел, Вилијам се заканил дека веднаш ќе ја напушти земјата. Исто така, Марија, останала лојална на својот сопруг, и го одбила предлогот.
Круната не му била понудена на малолетниот син на Џејмс, кој во нормални околности би бил наследник, туку на Вилијам и Марија како заеднички суверени.
Вилијам, исто така, ја свикал Конвенцијата во Шкотска, која се состанала на 14 март 1689 година. На 11 април, денот на англиското крунисување на Вилијам и Марија, Конвенцијата објавила дека Џејмс повеќе не е крал на Шкотска. На Вилијам и на Марија им била понудена шкотската круна; тие прифатиле на 11 мај.
Јакобитски отпор
Иако најголемиот дел од населението во Британија ги прифатиле Вилијам и Мери како суверени, многумина одбиле да го признаат нивното право на тронот, и верувале во божественото право на кралевите (сметале дека власта на монархот произлегува директно од Бога). Во текот на следните 57 години Јакобитите вршеле притисок за реставрација на Џејмс и неговите наследници.
На 3 октомври 1691 година била потпишана капитулација - Договорот од Лимерик. Ирските протестанти сè уште го слават денот како празник и го почитуваат Вилијам Орански како херој. Портокаловата боја (семејна боја на династијата Орање) на знамето на Ирска е симбол на протестантите.
Војна во Европа
Вилијам за време на неговата Деветгодишна војна (1688–1697) против Франција, секоја пролет ја напуштал Англија и се враќал секоја есен. Англија се приклучила на Аугсбуршката лига која потоа станала позната како Голема алијанса. Додека Вилијам се борел, неговата сопруга, Марија II, управувала со кралството, но постапувала по негов совет. Секогаш кога се враќал во Англија, Марија безрезервно му ја отстапувала својата моќ, нешто што траело до крајот на животот на Марија.
Откако англо-холандската флота ја поразила француската флота во Ла Хог во 1692 година, сојузниците имале контрола врз морето до крајот на војната. Истовремено, Големата алијанса трпела порази во Европа, а Вилијам го загубил Намур во Шпански Ниски Земји во 1692 година. Ненадејниот напад врз Французите под команда на војводата од Луксембург кај Стенкерке бил одбиен и Французите ги поразиле сојузниците во битката кај Ланден во 1693 година. Сепак, Вилијам во овие битки успеал да им нанесе штета на Французите по што немало следни големи француски офанзиви. Следната година Вилијам повторно го зазел Хуј. Во 1695, сојузниците повторно го зазеле Намур од Французите. Тврдината се сметала за една од најсилните тврдини во Европа и освојувањето било голем удар за угледот на Луј XIV.
Економска криза
Владеењето на Вилијам довело до брза инфлација во Англија, што предизвикало голем глад по 1693 година. Деветгодишната војна ја уништила англиската поморска трговија и довела до двојно зголемување на даноците. Ова заедно со лошото управување на владата предизвикало валутна криза 1695-1697 година и пад на неодамна создадената Банка на Англија.
Последни години
Марија II умрела од сипаници на 28 декември 1694 година, а Вилијам III продолжил да владее сам. И покрај тоа што го прифатил англиканизмот, популарноста на Вилијам во Англија опаднала за време на неговото владеење како единствен монарх.
Мир со Франција
Во 1696 година, холандската територија Дренте го прогласила Вилијам свој државен штатхалтер. Истата година, Јакобитите планирале атентат да го убијат Вилијам III за да го вратат Џејмс на англискиот трон, но не успеале. Во согласност со Договорот од Ријсвијк (20 септември 1697), со кој завршила Деветгодишната војна, францускиот крал Луј XIV го признал Вилијам III за крал на Англија и се обврзал да не му дава дополнителна помош на Џејмс II. Така немајќи поддршка од француската династија по 1697 година, Јакобитите веќе не биле сериозна закана за владеењето на Вилијам.
Англиски кралски наследник
Вилијам и Марија немале деца, и било сигурно дека тој нема да се прежени. Сестрата на Марија, Ана, родила многу деца, но сите починале во детството. Смртта на нејзиното последно живо дете (принцот Вилијам, војводата од Глостер) во 1700 година ја ставило Ана како единствена личност која може да го наследи тронот. Затоа што се јавила можност за возобновување на лозата на Џејмс II на англискиот престол, англискиот парламент го усвоил Законот за населување 1701 година, кој предвидувал дека ако Ана умре без да остави наследник, а Вилијам ако не остави наследник во некој следен брак, Круната ќе ѝ биде предадена на една далечна роднина, Софија, електорка од Хановер (внука на Џејмс I) и на нејзините протестантски наследници.
Смрт
Во 1702 година, Вилијам починал од пневмонија, компликација од скршена клучна коска по пад од неговиот коњ. Вилијам бил погребан во Вестминстерската опатија заедно со неговата сопруга. Неговата снаа и братучетка, Ана, станала кралица на Англија, Шкотска и Ирска.
Латвиски гамбит
Латвиски гамбит — агресивно шаховско отворање, кое настанува со потезите:
Ова отворање често води до необични позиции. Ова отворање не е вообичаено за врвните шахисти, но во дописниот шах доста играчи отстапуваат од главните линии, играјќи го ова отворање.
Хенан
Хенан – кинеска покраина сместена во централниот дел на земјата. Често се нарекува Џунгјуан или Џунгџоу што буквално значи „централна рамнина“ иако истото се користи за цела внатрешна Кина. Хенан е колепка на кинеската цивилизација со повеќе од 3.000 години пишана историја и остана кинеско културно, економско и политичко средиште до пред околу 1.000 години.
Во покраината Хенан се наоѓаат многу историски локации, вклучувајќи го главниот град на династијата Шанг, Jин и манастирот Шаолин. Четири од Исторски престолнини на Кинаосумте големи древни престолнини на Кина, Луојанг, Анјанг, Кајфенг и Џенгџоу, се наоѓаат во Хенан. Практикувањето на тај чи почнало во селото Чен Јиа Гу (стил чен) како и подоцнежните стилони јанг и ву.
Сан Педро де Мерида
Сан Педро де Мерида — општина во покраината Бадахос, во автономната заедница Екстремадура.
Орбитален период
Орбитален период е времето што е потребно за едно небесно тело да направи една целосна орбита околу друг објект.
Кога се споменува без понатамошни објаснувања, во астрономијата орбиталниот период се однесува сидералниот период на небесното тело, што се пресметува во однос на ѕвездите.
Постојат неколку видови на орбитални периоди за небесните тела околу Сонцето.
Салватјера де лос Барос
Салватјера де лос Барос — општина во покраината Бадахос, во автономната заедница Екстремадура, Шпанија.
548 Кресида
548 Кресида — астероид во главниот астероиден појас во орбита околу Сонцето. откриен од страна на Паул Гец на 14 октомври 1904 година.
Руска премиер лига
Руската Премиер лига (РПЛ; Российская премьер-лига; РПЛ) — најсилна професионална фудбалска лига во Русија. Основана е на крајот на 2001 година како Руска фудбалска премиер лига (РФПЛ; Российская футбольная премьер-лига; РФПЛ) и била ребрендирана со сегашното име во 2018 година. Од 1992 до 2001 година, највисоко ниво на системот на руската фудбалска лига бил Руското фудбалско првенство (Чемпионат России по футболу, Шампион Росии по Футболу ). Во конкуренција има 16 екипи. Лигата има три места кои водат кон квалификациите во Лигата на шампионите, дадени на трите најдобри екипи на крајот од сезоната, а две места во Лигата на Европа се распределуваат на четврто и петтопласираните екипи. Последните две екипи испаѓаат во Руската национална фудбалска лига на крајот од сезоната.
Руската Премиер лига ја наследила Топ дивизија вклучувајќи историја и рекорди. Создавањето на Премиер лигата се направило за да им даде на клубовите поголем степен на независност. Лигата во моментов се нарекува Руска Премиер Лига Тинкоф ( Тинькофф Российская Премьер-Лига ) од спонзорски причини.
Од воведувањето на руската Премиер лига во 2002 година, ЦСКА Москва (6 пати), Зенит Санкт Петербург (6 пати), Локомотив Москва (3 пати), Рубин Казан (2 пати) и Спартак Москва (1 пат) ја освоиле титулата. Зенит Санкт Петербург е актуелен шампион на руската Премиер лига.
Маронити
Маронити (на арапски, مارونية, Mārūniyyah) се членови на Источнокатоличка црква во Либан, односно на католичката цркваод источнен обред која се придржува до римскиот папа. Наследството се навраќа на Св. Марони, исто така познат како Св Марон, кој живеел во почетокот на 5 век. Првиот Маронитски Патријарх бил Св. Јован Марони. Маронитите христијани зборуваат либански и арапски, кои сочинуваат една од главните религиозни групи во Либан.
Света Вероника
Света Вероника — христијанска светителка спомената во Новиот завет, која дванаесет години боледувала од незапирливо крвавење, која Исус Христос ја исцелил. Света Вероника со својата марама го избришала испотеното и вкрвавено лице на Исус Христос, кога тој носејќи го светиот крст одел кон Голгота. Христовиот лик со оцртал на убрусот на Света Вероника, поради што оваа светителка на иконите е прикажана со својот убрус на кој се гледа лицето на Исус Христос.
Санкти Спиритус (Шпанија)
Санкти Спиритус — општина во покраината Бадахос, во автономната заедница Екстремадура. Во општината има 250 жители.
Вештачко езеро Бауцен
Вештачкото езеро Бауцен, (Talsperre Bautzen на германски) е вештачко езеро на реката Шпре во Германија. Се наоѓа северно од градот Бауцен во покраината Саксонија.
Мнемоника
Мнемоника се правила и вештини за добро паметење. Мнемозина од старогрчката митологија била персонификација за меморија.
Пример за мнемоника: витамини растворливи во масти се витамините Е, К, Д и А. (мнемоника КАДЕ).
Амундсенов Залив
Амундесовиот Залив се наоѓа помеѓу северозападната канадска територија, островите Банкс и Викторија и Бофортовото Море. Заливот е долг 402 км и широк 150 км. Заливот го истражувал норвежанецот Роалд Амундсен (по којшто е именуван заливот) помеѓу 1903 и 1906. Амундесовиот залив се наоѓа на западниот крај на Северозападниот проток, морскиот пат кои го поврзува со Тихиот Океан. На бреговите околу заливот живеат многу малку луѓе, но сепак има населени места како што се: Сакс Харбор, Холман и Полатук. На север од заливот се наоѓа протокот на Принцот од Велс. На југоисток и исток заливот води преку протокот Долфин и Јунион во заливот Симпсон потоа во залив Корнејшн. На запад и северозапад може да се дојде до Бофортовото Море и Северноледениот Океан. На целиот залив владее полара клима, која има екстремно ладна зима. Амундесовиот залив е прекриен со лед во најголемиот дел од годината.
Хиеродрама
Хиеродрама  - во Франција од стариот поредок (втора половина на 18 век), наслов на вокални композиции за два или повеќе гласови на библиски теми. За разлика од ораториумот и мистеријата, хиеродрамите не користеле зборови на латински псалми, туку текстови на современи француски поети, и тие биле изведувани не во храмови, туку на свети концерти во палатата на Туилери. Особено, зборовите на Волтер беа презентирани во 1780 година „Жртвата на Авраам“ (музика од Камбини) и во 1783 година „[[Самсон“. Импресиониран од револуцијата, Дезогиер ја состави својата кантата Хиеродрама.
Манифестации по повод Младотурската револуција
Манифестации по повод Младотурската револуција е филм на браќата Милтон и Јанаки Манаки од 1908 година во времетраење од две минути. Филмот е снимен во стандард техника, без звук, црно-бел и на 35мм филм. Еден е од неколкуте посветени на Младотурската револуција и прославите одржани во Битола по повод нејзината победа.
Кратка содржина
Масовноста, големината, значењето и вербата што кај народот го предизвикало прокламирањето на Младотурската револуција најдобро се гледа токму од овој материјал, иако тој е снимен само со пет кадар-секвенци. Во него е регистрирана голема колона народ, офицери и воен оркестар како минуваат низ улиците на Битола.
Кратово (средновековно археолошко наоѓалиште)
Кратово — археолошко наоѓалиште во градот Кратово. Наоѓалиштето претставува средновековна некропола. Во дворот на еден жител, пред Втората светска војна биле откриени гробови со камени конструкции, во кој се најдени богати прилози од злато и сребро што им припаѓале на покојници од видни семејства од XIV до XV век. Накитот е изработен во луксузни техники на филигран, ниело и емаил. Наодите се чуваат во Музејот на Македонија во Скопје.
Отворање со три коња
Исто така, познати се и Винаверова одбрана или Готска одбрана: 3... f5!?. Потегот 4. Lb5 води до трансформација во Шилемановата варијанта во Шпанска партија. Треба да се забележи дека белиот сигурно нема да одигра 4. exf5, поради потегот 4... d5.
Мистеријата
Мистеријата  - е еден од жанровите на европскиот средновековен театар поврзан со религијата. Заплетот на мистеријата обично беше земен од Библијата или Евангелието и беше испреплетен со разни секојдневни комични сцени. Од средината на 15 век, мистериите почнаа да се зголемуваат во обем. Тајната на делата на апостолите содржи повеќе од 60 000 стихови, а неговото презентирање во Бурж во 1536 година, според сведоштвото, траело 40 дена. Ако во Италија мистеријата почина природно, во низа други земји таа беше забранета за време на контрареформацијата; особено, во Франција - 17 ноември 1548 година по налог на Парискиот парламент; во протестантската [[Англија во 1672 година, епископот во Честер ја забранил мистеријата, а три години подоцна забраната ја повторил архиепископот во Јорк. Во католичка Шпанија, мистериозните претстави продолжија до средината на 18 век, а ги компонираа Лопе де Вега, Тирсо де Молина, Калдерон де ла Барса, Педро; само во 1756 година тие беа официјално забранети со декрет на Карло III..
Трето полувреме (филм)
Трето полувреме — македонски филм во режија на Дарко Митревски.
Факти за филмот
Филмот е инспириран од вистинските случки во Македонија за време на Бугарската окупација во Втората светска војна. Главните улоги во филмот ги играат: Сашко Коцев, Катарина Ивановска, Ричард Самел, Раде Шербеџија, Емил Рубен, Митко Апостоловски, Мето Јовановски, Тони Михајловски итн. Сценариото е дело на Гргур Струјиќ, а музиката за филмот ја компонирал Кирил Џајковски. Филмот започнал да се снима на 24 август 2011 година, а снимањето завршило на 27 октомври 2011 година. Премиерата на филмот била на 15 септември 2012 година во рамките на Меѓународниот фестивал на филмска камера „Браќа Манаки“ во Битола.
Содржина
„Трето полувреме“ е приказна за неколку луѓе собрани околу најважната работа во светот — фудбалот, во најтурбулентното време во историјата на светот — Втората светска војна. Тоа е приказна за играчите на ФК „Македонија“ и нивниот германско-еврејски тренер Рудолф Шпиц, кој ги води низ патот кон титулата шампион на Нацистичката фудбалска лига. И најпосле — ова е приказна за фудбалот — игра што во тие страшни времиња е повеќе од игра: тој е бојно поле помеѓу Доброто и Злото!
Пред Втората светска војна, фудбалскиот клуб „Македонија“ од Скопје е просечен тим кој редовно ги губи натпреварите, претежно поради несериозниот однос на неговите играчи. Поради тоа, основачот на клубот, Димитрија, е фрустриран и сонува за тоа да направи шампионски клуб.
Најдобариот напаѓач на тимот, Коста, инаку познат шверцер, се вљубува во Ребека — убава и многу богата девојка. И таа се вљубува во Коста, но нејзиниот татко најостро се спротивставува на нивната врска и поради тоа, Ребека мора да ја напушти родната куќа и се согласува да живее во бедна, дрвена колиба со својот маж. Едно утро, бугарската војска и полиција го собира сите скопски Евреи ги собира во монополот од каде треба да бидат транспортирани во концентрационен логор. Таткото на Ребека, претчувствувајќи ја смртта, ѝ го дава ланчето со сликата на мајка ѝ. Така, по играта на случајноста, единствено Ребека го избегнува прогонот на Евреите.
Еден ден, во Скопје доаѓа познатиот германски фудбалски тренер Рудолф Шпиц, кој се согласува да го тренира тимот. Тој им наметнува на играчите строга дисциплина, која тие на почетокот не ја прифаќаат, но подоцна, кога тимот започнува да реди успеси, сите ги прифаќаат неговите методи на работа. Благодарение на тоа, ФК „Македонија“ доаѓа во ситуација да се бори за шампионската титула. Пред решавачкиот натпревар за првото место, бугарската војска го открива еврејското потекло на Шпиц и му забранува да присуствува на натпреварот. За време на натпреварот, наспроти сите опструкции од судиите, фудбалерите се борат со жар и ФК „Македонија“ успева да победи на огромна радост на публиката.
Сепак, неколку дена подоцна, власта го поништува резултатот и на клубот му ја одзема титулата. Сопственикот на клубот, Димитрија, за да ја докаже верноста кон власта, мора да го однесе тренерот Шпиц во планината каде што треба да го убие. Димитрија го вперува револверот кон него, но не може да ја изврши наредбата и го пушта да побегне на запад. Во меѓувреме, сите играчи на клубот заминуваат во редовите на партизаните.
Санта Амалија
Санта Амалија — општина во покраината Бадахос, во автономната заедница Екстремадура.
Анѓел Пеев
Анѓел Тодоров Пеев (с. Стојаково,, ) — македонски дигестивен хирург, редовен професор на Медицинскиот факултет во Скопје, директор на Клиниката за дигестивна хирургија.
Животопис
Пеев е роден во гевгелиското село Стојаково на 16 јули 1930 година. Завршил Медицински факултет и специјализација по општа хирургија во 1964 година во Скопје и супспецијализација по дигестивна хирургија во Лондон, Англија во 1973 година. Докторирал на темата „ПГВ во лекувањето на дуоденалниот улкус“. Вовел ваготомија кај дуоденалниот улкус, сопствена модификација кај најтешката форма пилорна стеноза, шантови операции кај портална хипертензија, радикална панкреато-дуоденална ресекција и ресекции на панкреасот. Ја вовел неагресивната лапароскопска хирургија во 1992 година.
Библиографија
Автор е на 83 научни трудови.
Салцбергеров Залив
Салбергеров Залив (Sulzberger Bay) — залив помеѓу островите Фишер и Волмер, долж брегот на Земјата на Кралот Едвард VII. Откриен е од експедицијата на Ричард Берд на 5 декември 1929 г., и наречен по Артур Х. Салцбергер, издавач на „Њујорк тајмс“ и поддржувач на експедициите од 1928–1930 и 1933–1935 г.
Заливот ја вдлабнува предницата на Салцбергеровиот Леден Гребен (-77°N, -148°W). Има димензии од 137 на 80 км и се грнаичи со брегот на Земјата на Мери Берд, меѓу полуостровот Едвард VII и Гестовиот Полуостров. Гребенот е забележан и грубо искартиран од Бердовата антарктичка експедиција (1928–1930).
Образување на санти
Од гребенот се одвоиле санти во 2011 г., еден ден по земјотресот во Тохоку и неговото цунами. Ова цепење на мразот се должи на цунамито кое допатувало до гребенот, од епицентарот на земјотресот. Главната санта имала површина колку островот Менхетн. Вкупната површина на сите отцепени санти изнесува 125 км2. Овој дел од гребенот се нема поместено уште од 1946 г.
870 Манто
870 Манто — астероид од главниот астероиден појас кој е во орбита околу Сонцето. Астероидот е откриен од Макс Волф на 3 август 1918 година.