cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Британска Индија
1946–1947: Независност, поделба
На 15 август 1947 година, биле формирани новиот доминион Пакистан (подоцна Исламска Република Пакистан), со Мухамед Али Џина како генерален гувернер; и Доминион Индија, (подоцна Република Индија) со Џавахарлал Нехру како премиер. Со ова Британска Индија престанала де факто да постои.
Олгица Станковска
Олгица Станковска (15 февруари 1987, Скопје) — македонска писателка и преведувачка.
Животопис
Олгица Станковска дипломирала македонска книжевност и јужнословенски книжевности, на Универзитетот Св. Кирил и Методиј на Филолошкиот факултет Блаже Конески во Скопје.
Од 2014 година работи како уредник во издавачката куќа Слово љубве - Букви букс. Еден од позначајните проекти на кои работела е европскиот проект citybooks Skopje, чиј носител е белгиско-холандската организација deBuren. (www.citybooks.eu), во кој учествува како асистент на проект-менаџер. Работи и како менаџер на НВО центар за култура, едукација и толеранција Bukvibooks и како уредник на едицијата „Моја“ застапена во рамките на издавачкиот центар „Слово Љубве - Букви букс“, чија цел е промоција и афирмација на дебитантски авторски дела. Уште еден значаен проект на кој соработува е антологијата „Потекло на зборот. Антологија на аргентински раскaз“ (Слово Љубве“, 2013), каде учествува како уредник. Најголемиот проект на кој учествувала е подготовката и издавањето на српско-македонскиот речник во издание на „Слово Љубве“ – Скопје во 2015 година.
Творештво
Три нејзини кратки раскази се застапени во антологијата на македонскиот краток расказ, „Џинџуџе во земјата на афионите“ (Темплум, 2022).
Исто така, таа се бави и со превод на книжевни дела од српски на македонски јазик (Матија Беќковиќ и Гојко Ѓого, Сања Р. Петровиќ итн.).
Влегување на крстоносците во Константинопол
Влегување на крстоносците во Константинопол (француски: Entrée des Croisés à Constantinople) или Крстоносците влегуваjќи во Константинопол ― голема слика на Ежен Делакроа. Била нарачана од Луј-Филип во 1838 година, а завршена во 1840 година. Насликана со масло на платно, таа е во збирката на Музејот Лувр во Париз.
Перчулица
Перчулица или Беличка Планина — планина во централниот дел на Македонија и претставува дел од планинскиот масив Мокра (Јакупица). На планината Перчулица и припаѓаат централните и западните делови од овој широко распостранет масив. Перчулица е сместена помеѓу три големи планински ограноци (Караџица, Јакупица и Даутица), кои за разлика од Перчулица се многу повеќе познати и навлезени во литературата. На север од планинскиот огранок Караџица, Перчулица е одвоена со превојот Порта (2037 м) и Солунското Поле, на североисток и исток од Јакупица (Солунска Глава 2540 м), исто така е одвоена со Солунското Поле, а додека на југ постепено се снижува кон Даутица. Честопати, Перчулица е поврзувана и означена како дел од огранокот Даутица, но тоа е дискутабилно, бидејќи гребенот на Перчулица има разграничување со Даутица, нив ги одвојуваат превојот Плавник (2065 м), планинското зарамнување наречено „Горно Бачило“ и Крив Дол. Исто така, планината Перчулица е изразито повисока од планината Даутица и доминира во однос на пониската Даутица, а воедно гребенот на Перчулица во месноста Бабина Дупка постепено се спојува со гребените на Даутица и Јакупица.
Влегување на крстоносците во Константинопол
Сликата на Делакроа прикажува позната епизода од Четвртата крстоносна војна (12 април 1204 година), во која крстоносците се откажале од нивниот план да го нападнат муслиманскиот Египет и Ерусалим и наместо тоа го ограбиле христијанскиот (православен) град Константинопол, главниот град на Римската Империја. Сликата го прикажува Балдвин I на чело на поворка низ улиците на градот по нападот; на сите страни се жителите на градот кои молат за милост.
Сјајноста на сликата и употребата на бои се должи на студијата на Делакроа за старите мајстори, како што е Паоло Веронезе. Сликата била изложена во Салонот од 1841 година, каде што сликарскиот романтизам на нејзиниот стил бил контроверзен; весникот Le Constitutionnel изразил жалење за „збунетата и задавена композиција, досадните земјени бои и недостатокот на дефинитивни контури“, но Бодлер ја ценел „апстракционата намера“ на делото.
Перчулица
Геолошки состав
Во поглед на геолошкиот состав, планината Перчулица е претежно изградена од мермери и доломити. Во централниот и западниот дел застапени се сиви среднозрнести калцитски мермери, а на југ кон Даутица има темни до црни ситнозрнести мермери. Кон запад во пониските делови се среќаваат белосиви ситнозрнести доломити. Бидејќи просторот е изграден од карбонатните карпи (мермери и доломити), а со појава на големи количини на водена маса настанува силна карстификација (карстна ерозија или растворување и распукување на карпите), која масовно се манифестира и го преобразува првичниот релјеф. Во тој контекст, на планината Перчилуца има појава на повеќе површински и подземни карстни форми. На површината се забележува т.н. сипаничен карст, каде има појава на повеќе вртачи и ували (мали и големи длабнатини). Оттаму доаѓаат и народните топоними Марина Дупка, Бабина Дупка и др. Подземниот карст е претставен со повеќе пропасти и пештери. Најдлабока пропаст на планината Перчулица е пропаста Длабока Јама (Пропаст) или позната уште како Солунска Пропаст V. Оваа пропаст има длабочина од 370 метри. Во подножјето на планина Перчулица, во месноста наречена “Даф Пат“, непосредно до селото Белица се наоѓаат две пештери (Лапарница и Голубарница), кои се доста добро проучени. Покрај карстниот релјеф, на планината се среќаваат остатоци од ледничката ерозија. Истата е претставена со појава на повеќе циркови (анфитеатрални длабнати настанати со движење на мразниците под дејство на гравитацијата), кои под влијание на карстната ерозијата се изменети и се претставени во форма на цирк – вртача. Перчулица како карстна планина (водопропуслива планина) е сува, без појава на вода и површински текови. Извори речиси и да нема, а вистинско богатство претставуваат два извора, првиот се наоѓа во месноста Чавкарник (1890 м), а вториот е сместен во дното на Солунското Поле (1978 м). Покрај овие, извори има и на соседното било на планината Даутица, над Горно Бачило.
Флора
Растителноста на планината Перчулица е еднолична. Од дрвенестите растенија доминира црниот бор, кој се протега до височина од 1900 м. Покрај црниот бор, се среќава и грмушестиот кривулест бор, кој во споредба со северните падини на Солунска Глава, овде го има помалку (Горна Бабина Дупка). Пасиштата повеќе се застапени на западните и јужните падини, а помалку на северните делови, кои претежно се карпести. Планината и врвот Перчулица (2423 м) се ретко посетени, а за тоа има повеќе причини. Една од нив претставува поголемата атрактивност на врвот Солунска Глава (2540 м), кој е највисок врв на масивот Мокра Планина (Јакупица) и доминира над целиот простор, па се околу него е во сенка и втор план. Исто така, една од најважните причини за нејзината запоставеност е оддалеченоста и непристапноста на врвот Перчулица, а како причина може да се наведе и безводноста која ја прави планината непривлечна. До планината и врвот Перчулица може да се стигне од два правци, првата патека води од планинарските домови Папрадиште (990 м) и Чеплес (1410 м) кон Горна Бабина Дупка, од каде не се продолжува кон Солунска Глава, туку се искачува западниот врв Горна Бабина Дупка (2326 м), а оттаму се продолжува северозападно по гребенот сè до врвот Перчулица (2423 м). Втората патека води од селото Белица (550 м), каде најпрво се искачува шумовитиот срт Јачмиште, а потоа се продолжува по високопланинските пасишта сè до врвот Перчулица. Истата патека е прегледна сè до Јачмиште, а од ѕидините на некогашната колиба во Јачмиште патека се губи и бара внимателно движење по високопланинската трева сè до врвот Перчулица. Патеката е многу стрмна и се искачува релативна височина од 1860 метри.
Италијанска граматика
Граматиката на италијанскиот јазик има многу сличности со оние на шпанскиот, францускиот и португалскиот јазик кои се дел од Романските јазици. Првата печатена граматика на италијанскиот јазик била онаа напишана од страна на Џован Франческо Фортунио од 1516 год. која била насловена „Граматички правила на народниот јазик“. Оттогаш многу италијански и странски научници публикувале дела посветени на нејзиниот опис. Меѓу другите издадени дела треба да се спомне и Историската граматика на италијанскиот јазик и неговите дијалекти (итал. Grammatica storica della language italiana e dei suoi dialetti) од филологот Герхарт Ролфс која била издадена кон крајот од 60-те години од минатиот век.
Акцент
(L'Accento)
—che (poiche, giacche') и che (сврзник и заменка); —dà (глаголот dare) и da (предлог); — è (глаголот essere) и e (сврзник).
Употреба на апостроф
(L'Uso dell'apostrofo)
Апострофот (‘) ни овозможува да ја елиминираме последната самогласка од некој збор по кој следува друг збор кој започнува со самогласка. Оваа операција е наречена елизија. Апострофот задолжително се користи во следниве случаи:
Именка
(Il Sostantivo o il nome)
Секоја именка во италијанскиот јазик има род (машки или женски) и број (еднина или множина). Недостасува средниот род и бројот дуал. Во италијанскиот јазик недостасува исто така и деклинацијата (промена по падежи) како што е случај со латинскиот јазик. Значењата кои другите јазици ги искажуваат со деклинација (падеж), во италијанскиот се искажуваат преку предлози. Именките кои немаат форма за еднина или за множина се наречени дефектни именки (ит.nomi difettivi) како на пример именката le nozze (‘свадба‘). Именките кои имаат идентична форма за еднина и за множина се наречени неменливи (ит.nomi invariabili), како на пример la crisi (‘криза‘ и ‘кризи‘). Основните наставки за именките се следниве: Во италијанскиот јазик неменливи се именките кои завршуваат со самогласка која има графички акцент и оние кои се составени од еден слог (la virtù / le virtù, il re / i re), именките (речиси сите од странско потекло) кои завршуваат со согласка (il bar / i bar), именките кои завршуваат на неакцентирано -i (il bikini / i bikini, la tesi / le tesi), и некои други.
Член
(L'Articolo)
Постојат два вида на член: определен и неопределен. Формите од определениот член за машки род еднина се следниве: lo, il, l' а за множина: gli и i. Определениот член lo се употребува во следниве случаи:
Заменка
(Il Pronome)
Заменката е менлива граматичка категорија чија функција е да ја замени именката, изразот или фразата и да го означи лицето т.е. лицата кои се вршители на дејствијата односно се дел од комуникацијата.
Односни заменки
Формите од односната заменка можат да бидат неменливи и менливи. Неменливите форми се che и cui, додека менливата форма е quale / quali на која ѝ претходи определениот член или членуваниот предлог. Во завосност од родот и бројот се менува определениот член и последната самогласка од заменката: il quale, la quale, i quali, le quali; del quale, della quale, dei quali, delle quali итн.
Неменливи форми
1. Cerco un vestito che non costi troppo. (Барам фустан кој не чини премногу.). 2. Questo ѐ il vestito che volevo. (Ова е фустанот кој го сакав.).
3. Questo ѐ il ragazzo di cui mi hai parlato? (Ова ли е момчето за кое ми зборуваше?) 4. Questa ѐ la macchina con cui vado al lavoro. (Овој е автомобилот со којшто одам на работа.)
Придавка
(L'Aggettivo)
Придавките се дел од говорот кои служат да го изменат на некој начин значењето на именката. Најчестите придавки се описните кои се користат за опишување на некој предмет или лице. Во италијанскиот јазик, придавките имаат два рода (машки и женски) и два броја (еднина и множина). Се согласуваат по родот и бројот со именката на која се однесуваат. Најчестите наставки можат да се групираат во две класи (потекнуваат директно од двете класи на придавки кои се среќаваат во латинскиот јазик):
Исто така, постојат неменливи придавки кои не се менуваат според родот и бројот, како што се на пример некои придавки кои означуваат боја (la penna rosa - le penne rosa - il pastello rosa - i pastelli rosa; истото важи и за придавката blu) и за зборовите од странско потекло (atteggiamento dandy - un gruppo di persone dandy). Генерално, кај придавките во италијанскиот јазик се среќаваат истите неправилности како и кај именките.
Присвојни придавки
(Gli Aggettivi possessivi)
Науката во 1628 година
1628 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Италијанска граматика
Присвојни придавки
Третото 3о лице еднина е она кое се употребува во учтивата форма која понекојпат се пишува со голема буква: "Le consegno il Suo pacco" (Ќе Ви го доставам Вашиот пакет.)
Прилог
Прилогот е неменлив збор кој служи пред сѐ поблиску да го одреди значењето на глаголот, придавката или на некој друг прилог. На пример со глагол: mangiare poco (да се јаде малку), cantare bene (да се пее убаво), dormire molto (да се спие многу); со придавка: troppo piccolo (премногу мал), poco serio (малку сериозен), assai veloce (премногу брз); со друг прилог: troppo tardi (премногу доцна), molto bene (мошне добро). Многу прилози можат да станат именки доколку им се додаде определен член: il male (зло), il bene (добро). Најчесто прилозите стојат после глаголот: Прилозите во италијанскиот јазик можат да се поделат на повеќе категории:
Степени кај прилозите
Исто како кај придавките, многу прилози можат да се степенуваат и на тој начин да имаат соодветна форма за компаратив и за суперлатив.
Предлог
(La Preposizione)
Предлогот е неменлив дел од јазикот која се става пред (од латинските praē = пред и ponĕre = става) некоја именка,заменка, прилог или глагол во инфинитив со цел да го утврди односот меѓу зборовите. Во италијанскиот јазик постојат осум предлози од кои пет влегуваат во комбинација со определениот член (l'articolo determinativo) и ги прават таканаречените членувани предлози (le preposizioni articolate).
Глагол
(Il Verbo)
Глаголот (итал.verbo) е менлива граматичка категорија без која не би можело да се искаже определена мисла со целосно значење. Глаголот во италијанскиот јазик може да има три различни функции и тоа:
Во италијанскиот јазик постојат седум глаголски начини што се поделени во две категории: modi finiti или personali (свршени или лични начини) и modi indefiniti или impersonali (неопределени или безлични начини). Свршените modi finiti се одликуваат според тоа што ги поседуваат сите одлики на конјугацијата, каде што глаголските форми се определени според лицето и бројот, додека неопределените modi indefiniti се оние кои означуваат само главни елементи на конјугацијата, а не го означуваат лицето и бројот.
Индикатив
Индикативот (италијански Indicativo) е начин кој искажува сигурност, реалност, објективност. Индикативот има осум времиња, иако едно од нив (il trapassato remoto) тежнее кон исчезнување.
Сегашно време
Сегашното време (италијански Presente indicativo) се формира со следниве наставки:
Tempo presente
Сегашното време во италијанскиот јазик се употребува за искажување на:
Минато определено несвршено време (Имперфект)
Tempo imperfetto
Минато определено свршено време
Tempo passato remoto (1) за многу глаголи од втората конјугација наставката е -i, но се менува оснавата на глаголот. (cadere > caddi; scrivere > scrissi; tenere > tenni; etc.)
(2) за многу глаголи од втората конјугација наставката е -e, но се менува оснавата на глаголот. (cadere > cadde; scrivere > scrisse; tenere > tenne; etc.)
(3) за многу глаголи од втората конјугација наставката е -ero, но се менува оснавата на глаголот. (cadere > caddero; scrivere > scrissero; tenere > tennero; etc.)
Сегашен условен начин
Tempo presente
Заповеден начин
Modo imperativo
Неопределени начини
Во италијанскиот јазик постојат три неопределени начини и тоа:
Infinito (инфинитив)
Овој начин го означува дејството воопшто, не определувајќи го лицето и бројот. Обично карактеристичната форма на глаголот се предава во инфинитив и тој може да биде означен како transitivo (преоден), intransitivo (непреоден), attivo (активен), passivo (пасивен) и riflessivo (повратен):
Gerundio (герундив)
Оваа форма искажува како се врши дејството или состојбата во неменлива форма искажани во главната реченица. Герундивот се употребува со глаголот stare за конструкција на прогресивни реченици ("sto andando a Roma", quindi sono in viaggio), или пак на местото на некоја временска или причинска зависна реченица("vedendo il sole, uscì).
Participio (партицип)
Партиципот е глаголски начин со кој се искажува основното значење на глаголот како што придавката ѝ придава додатно значење на именката. Партиципот кога има значење на придавка се менува според родот и бројот на именката до која стои, додека со вредност на глагол се менува според родот и, во некои случаи, и според бројот:
Сврзник
(La Congiunzione)
Сврзниците се неменливи зборови кои имаат поврзувачка функција (од латински cum = со и iungere = врзува заедно): поврзуваат два или повеќе зборови во една или повеќе реченици и исто така имаат основна улога во организирањето и составувањето на говорот. Најчести сврзници во италијанскиот јазик се:
Сврзникот Е
Abbiamo comprato mele, pere e banane. (Купивме јаболка, круши и банани.)
Anna è buona e gentile, fa tutto per gli amici e non si lamenta mai. (Ана е добра и љубезна, прави се за пријателите и никогаш не се жали.)
Dici di essere pauroso e (invece) sei molto corraggioso. (Велиш дека си плашлив а напротив мошне си храбар.)
Li abbiamo visti tutti e due insieme. (Ги видовме двајцата заедно.)
Dobbiamo sbrigarci ed essere puntuali. (Треба да побрзаме и да бидеме точни.)
Извици
(Le interiezioni)
Извикот е неменлива граматичка категорија која се користи за искажување на моменталното чувство на изненадување, радост, чудење, восхит, презир, болка, лутина и др. Карактеристично е тоа што по извикот следува графичкиот знак извичник или запирка, а истите можат да бидат вметнати во кој и да е дел од разговорот и да искажуваат широка палета на чувства согласно контекстот во кој се среќаваат.
Многу често придавките можат да бидат во комбинација со односната заменка che: Che bel bambino! (Колку убаво дете!) и со quanto или come: Quant'è bravo quello studente! (Колку е добар оној ученик!), Come sei furbo! (Колку си итар!).
Гвадалканалско џуџесто рибарче
Гвадалканалско џуџесто рибарче — вид птица од семејството на рибарчињата (Alcedinidae) која е ендемска на островот Гвадалканал во состав на Соломоните. Природно живеалиште ѝ се влажните суптропски и тропски низински шуми.
Лачникот (Витолиште)
Лачникот  — археолошко наоѓалиште во прилепското село Витолиште. Претставува некропола од римско време.
На 1,5 км северно од селото, во нивата на П. Гогоски се откриени повеќе гробови.
Сала Бонифика
}}
Еуробаскет 2013
Од Септември 4 до Септември 9 арената ќе биде домаќин на натпреварите од групата Д на Еуробакет 2013 - Грција, Финска, Италија, Шведска, Русија и Турција. Се очекува голем број на италијацни да дојдат да гогледаат својот репрезентација.
Оромски јазик
Оромскиот или само оромо (Afaan Oromoo) е афроазиски јазик, дел од групата на кушитски јазици. Јазикот се зборува во Етиопија (во сојузната држава Оромија), но и во соседните Кенија и Сомалија. Оромскиот е мајчин јазик на Оромците.
Оромскиот моментално е најзборуваниот јазик во Етиопија, односно го зборуваат околу 33,8 % од населението. Воедно, оромскиот е најзборуван кушитски јазик во светот, а четврт најголем јазик во Африка. Јазикот го зборуваат над 35 милиони луѓе во Етиопија и околните држави. Јазикот, иако е најголем во Етиопија, не е службен во државата, туку само во регионот Оромија.
Дијалекти
Етнолог во 2015 објавил дека јазикот е составен од следните големи дијалектни групи:
Говорници
Околу 85 проценти од Оромците живеат во Етиопија, воглавно во регионот Оромија. Мал број на Оромци живеат во Сомалија. Во Кенија живеат околу 500.000 Оромци.
Нико Пусоски
Нико Ташков Пусоски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Во неговиот роден град со неговото име е именувано едно Културно уметничко друштво, како и една улица во градот.
NGC 3677
NGC 3677 — леќеста галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3677 се споменува и како UGC 6441, MCG 8-21-35, CGCG 242-35, IRAS 11235+4714, NPM1G +47.0198, KCPG 284A.
Откривање
Објектот е откриен на 19 март 1828 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3677 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 3677 има привидни димензии од 1,9' х 1,5'.
Рикеции
Одлики
Морфолигијата на рикециите може да биде кокоидна до стапчеста и филаментозна. Тие се мали, неподвижни, грамнегативни, широки 0,3-0,7 μm и 1-2 μm долги. Поседуваат клеточен ѕид, клеточна мембрана, РНК и ДНК и се плеоморфни. Се размножуваат со нормална бинарна делба со време на удвојување од околу 8 часа. Потсетуваат на вирусите по тоа што живеат ендопаразитски во нивните членконожни вектори каде се размножуваат во самите нивни клетки. Тие исто така се размножуваат и во клетките на инфицираните животни и луѓето. Навлегувањето на рикецијата во домаќинската клетка е активен процес за кој е потребно да се живи и клетката-домаќин, и паразитот и да се метаболички активни. Кога рикецијата се наоѓа во клетката-домаќин, таа обично се размножува во цитоплазмата. Потоа клетката се разложува (лизира) и рикециите се испуштаат во околната течност.
Рикециите не произведуваат спори и капсули и добро се бојат со гиемса и Цил-Нилсен боја. Тие се автономни организми и имаат капацитет да произведуваат своја сопствена енергија (ATP) преку оксидативна фосфорилација, со помош на систем од цитохроми.
NGC 3677
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 130°.
Други поделби
Проучување на NGC 3677 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 35181. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 73; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3451. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 700.
Подмножество
Дефиниции
Ако A и B се множества, и секој елемент на A е воедно и елемент на B, тогаш:
Ако A е подмножество на B, но A не е еднакво на B (т.е. B има барем еден елемент што го нема во A), тогаш
За секое множество S, содржајната релација ⊆ е делумен поредок на множеството на сите подмножества на S (партитивното множество на S).
Знаците ⊂ и ⊃
Некои автори во своите дела знаците ⊂ и ⊃ ги третираат како ⊆ и ⊇.
Знаците ⊂ и ⊃ може да се сретнат и во функција на знаци за вистинско подмножество и вистинско надмножество наместо знаците ⊊ и ⊋. Односно, ⊆ и ⊂ се земаат како аналогни на знаците за неравенство ≤ и <.
Други својства на содржајноста
За партитивно множество на множеството S, содржајниот делумен поредок е (до поредочен изоморфизам) Декартов производ на k = |S| (кардиналноста на S) слики на делумниот поредок на {0,1} за кој 0 < 1. Ова може да се покаже набројувајќи S = {s1, s2, …, sk} и сврзувајќи со секое подмножество T ⊆ S (т.е. се секој елемент на 2S) k-кратноста од {0,1}k чијашто i-та координата е 1 ако и само ако si е член на T.
Надворешни врски
Mulțime
Науката во 1627 година
1627 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Малави
Малави, официјално Република Малави (МФА: malaβi, поранешен Њасаленд) е демократска, густо населена република во Јужна Африка. Се протега на 500 километри во правец север-југ и се граничи со Замбија на северозапад, Танзанија на север, и со Мозамбик на исток, југ и запад. Потеклото на името Малави сѐ уште е нејасно; се верува дека потекнува или од јужните племиња, или се однесува на „сјаењето на сонцето над езерото“ (како на знамето).
Земјата нема излез на море, но излегува на езерото Малави, или Њаса, трето по површина езеро во Африка, кое опфаќа околу петтина од површината на земјата и кое има 8 притоки и стотици водни текови. Ова езеро е дел од Долината на Големиот Гребен и се протега речиси на целата источна граница на државата.
Малави има површина од 118.484 км2. Се претпоставува дека има над 12 милиони жители. Главен град е Лилонгве, а други поголеми градови се Блантаир, Зомба итн. Најбројно население е Малави, но има и други племиња, како Макуа, Ломбе и др. Религијата е претставена со анимизам, тотемизам, христијанство и ислам. Службен јазик е англискиот.
До 1964 година Малави бил британска колонија под името Њасаленд. Во првите триесет години со земјата владеел прозападниот и авторитарен Хејстингс Банда, а во 1994 се одржани првите повеќепартиски избори за претседател и парламент, на кој Банда бил симнат од власт.
Историја
На територијата на денешен Малави, народот Банту започнал да се населува кон 10 век, за да кон 15 век на овие простори формире голема држава која ги опфаќала териториите на денешните земји: Замбија, Танзанија и Зимбабве. Таа држава се распаднала во 16 век, кога Португалците го откриле езерото Малави. Освен Португалците, во овој регион биле присутни и Арапите, а во 1835 година, јужните делови од денешната земја биле заземени од страна на народот Зулу. Англискиот истражувач Дејвид Ливингстон бил оној кој ги направил најголемите чекори за колонизацијата на земјата, по кое шкотската црква испратила свои мисии околу езерото. Група од шкотски трговци по потекло од Глазгов, во 1878 година основала “Компанија на африканското езеро“, за да се осигури снабдувањето на мисионерите.
Во 1891 година Велика Британија го основала Протекторатот на Британска Централна Африка, кој во 1907 година се преименувал во Њасаланд. Следувало период во кој народот во Малави на повеќепати не успеал да ги истера Британците од својата територија, проследено со конфликти. Африканската елита, која се школувала главно во Европа и Америка, во 1944 година основала Њасаландски африкански конгрес. Британија во 1953 година го споила Њасаланд со Северна и Јужна Родезија, создавајќи ја Јужноафриканската федерација. Во 1958 година водач на Њасаланд Африкански Конгрес станал Хастингс Камузу Банда. Во 1959 година тој бил затворен поради своите политички активности, но веќе следната година бил пуштен од затвор, учествувајќи на конференцијата во Лондон. На 15 април 1961 година партијата ги освоила изборите во законодавниот совет, добивајќи на тој начин контрола врз извршниот совет на Њасаланд. На втората уставна конференција во Лондон, која се одржала во 1962 година, британската влада на Њасаланд дала право на самоуправување. Хастингс Камузу Банда станал премиер на 1 февруари 1963 година, додека пак Британците сѐ уште ги контролирале финансиите, безбедноста и правниот систем во земјата. Федерацијата помеѓу Родезија и Њасаланд престанала да постои на 31 декември 1963 година, па така на 6 јули 1964 година била прогласена независноста на земјата, под името Малави.
По две години Малави усвоил нов устав со кој бил воведен еднопартиски систем. Хастингс Камузу Банда станал првиот претседател во 1970 година. Во следната 1971 година тој бил прогласен за доживотен претседател на земјата. Но под притисок на меѓународната заедница, на 14 јуни 1993 година во земјата се одржал референдум според кој бил воведен повеќепартиски систем. На првите слободни избори на 17 мај 1994 година победил Бекили Мулузи, водач на Обединетиот Демократски фронт, кој формирал влада заедно со Сојузот на Демократи. Коалицијата била распуштена во 1996 година, но нејзините членови останале во владата. На изборите во 2004 година победил кандидатот на ОДФ.
Чука (Русиново)
Чука — градиште од доцноантичкото време. На 5 километри западно од селото, десно од патот Берово — Струмица, на мала ниска чука со зарамнет простор од околу 100 × 100 метри се гледаат остатоци од бедемот на утврдувањето. Во внатрешноста на тврдината има урнатини од десетина помали објекти.
Ајленбург
Ајленбург (Eilenburg) — град во Германија. Се наоѓа во округот Северна Саксонија, во сојузната покраина Саксонија, околу 20 километри североисточно од градот Лајпциг.
Географија
Ајленбург се наоѓа на бреговите на реката Мулде на југозападниот дел од паркот Дибенер Хајде. Градот е поделен на три урбани делови Берг, Мите и Ост и шест рурални делови именувани Белиц, Хајнихен, Коспа, Пресен, Веделвиц и ''Ч етгау''.
Соседни градови се Лајпциг (20 километри), Делич (21), Бад Дибен (16), Торгау (25) и Вурцен (12).
Историја
Замокот Ајленбург бил првпат споменат на 29 јули 961 година во документ од Ото I како civitas Ilburg. Името имало словенско потекло и означувало град во глина. Веројатно во век почнала да се развива населба околу замокот, која го добиле името на денешниот град Ајленбург.
Во век, Ајленбург бил центар на настаните од реформацијата. Дури и Георг, војводата на Саксонија, го нарекол градот номинирано место („namhaftigen Ort“). Мартин Лутер го посетил Ајленбург седум пати.
Триесетгодишната војна оставила силен белег на Ајленбург. Најпрвин градот бил поштеден од војувањето, но страдал од катастрофалните економски влијанија од војната. Од 1631 година, градот бил директно вклучен во војната. Во 1632 година, телото на Густав II Адолф, кралот на Шведска, било погребано во „Gasthof Roter Hirsch“, откако бил убиен во борбата кај Лицен на 16 ноември 1632 година. Во 1639 година, Ајленбург бил окупиран од трупите на Георг фон Дерфлингер. Во 1646 година, мировните преговори помеѓу Саксонија и Шведска започнале во Ајленбург. На 14 септември 1648 година, бил потпишан Договорот од Ајленбург и со тоа се ставило крај на Триесетгодишната војна во целата Саксонија. Подоцна градот бил обновен.
Слабото придвижување на економската обнова одеднаш било прекинато со започнувањето на Седумгодишната војна. Практично секој маж од Ајленбург морал да биде дел од вооружените сили. Градот бил окупиран од Австријците и Прусите. Со тоа Ајленбург станал осиромашен и уништен град. На крајот на век економијата стагнирала и Ајленбург станал незначаен град.
Во 1813 година во текот на Наполеоновите војни, кратко пред Битката кај Лајпциг Наполеон бил во Ајленбург и го имал последниот поглед на неговите и сојузничките трупи на исток од Ајленбург. По поразот на Наполеон, Саксонија морала да даде значаен дел од нејзината територија на Прусија со договорот од Виенскиот конгрес. Тогаш, Ајленбург припаѓал на модерната пруска држава. Со тоа набрзо градот станал индустриски град и брзо напредувал.
Во 1872 Ајленбург ја добил првата железничка линија. Линијата Хале-Ајленбург-Фалкенберг била отворена на 30 јуни. Две години подоцна започнале возовите да сообраќаат и на новоизградената линија Ајленбург-Лајпциг. Индустрискиот развој продолжил со брзо темпо со развивањето на хемиската, дрвната и металопреработувачката индустрија. „Deutsche Celluliod-Fabrik“ од 1887 била одлика на градот повеќе од 100 години.
Во текот на Првата светска војна стотици луѓе од Ајленбург биле повикани на воена служба. На 21 октомври 1917 година, Вилхелм Пик, подоцнежен претседател на ГДР избегал од воениот транспорт кај железничката во Ајленбург. Вкупно околу 800 луѓе од Ајленбург биле убиени во текот на војната.
Околу две недели пред крајот на Втората светска војна, градот бил скоро целосно уништен. На 17 април, американските трупи стигнале во Ајленбург. Три дена и три ноќи градот бил под силен артилерски оган, кој ги уништил повеќето од зградите во градот. Ајленбург бил еден од најтешко погодените градови во Германија.
Центарот на градот бил повторно изграден во 1950-тите. Во 1952 година, градот станал седиште на новосоздадениот округ Ајленбург со административната реформа во ГДР. Во источниот дел на Ајленбург биле изградени големи станбени области. Во есента 1989, 7.000 жители мирно демонстрирале низ градот за промена („Wende“), особено на политично ниво. По повторното обединување на Германија некои од долгогодишните компании престанале со работи. Недостигот на работни места единствено се ублажил со отворањето на новите индустриски зони надвор од градот. Во 1994, округот Ајленбург се придружил со округот Делич со новата реформа на окрузите. Така градот ја изгубил титулата седиште на округ.
Во 2002, Ајленбург бил силно погоден од поплавите на реката Мулде. Притоа биле причинети материјални штети од 135 милиони евра. Изградбата на објекти за заштита од поплави била интензивирана по поплавите. Во 2008 инвестициите насочени кон овие проекти завршиле во вкупна вредност од 35 милиони евра. Ајленбург бил првиот град во Саксонија, кој бил целосно заштитен од поплави. Од 1 август 2008, Ајленбург се наоѓа во средината на новосоздадениот округ Северна Саксонија.
Религија
Религија, контроверзен поим што некогаш се користи како синоним за вера, се дефинира како верба во нешто натприродно, свето или божествено, како и моралните кодови, обичаи и институции поврзани со таа верба. Во најширока смисла, некои го дефинираат поимот како тотална сума на одговори дадени како објаснување за врската на човештвото со вселената. Низ вековите се имаат создадено огромен број на религиозни форми, но денес, низ светот доминираат само неколку големи светски религии. може да се дефинира и као друшвена појава која подлежи на некои одредени закони,и може да се согледа како духовна поврзаност на една група на луѓе со некое вишо, свето битие односно со Бог/ Божество.
Поимот за религија
Поимот религија се врзува за латинскиот збор односно глагол religiere, што значи „да се поврзе“, а за првпат овој израз бил употребен од христијанскиот филозоф Лактанциј во IV век, говорејќи за врската на човекот со останатите други битија и со Бог.
Од гледиште на објективниот пристап, религијата не може да се гледа како секоја друга појава. Додека според субјективниот пристап, религијата постои засебно во однос на останатите работи. Според третиот став не може да се порекне субјективното ниту пак објективното бидејќи религијата е синтеза и на објективното и на субјективното. Повеќето религии подразбираат учење кое се однесува на суштината, целта на постоење на сепостоечкото, а исто така религијата подразбира и одредени облици на верски заедници, како и одредени обреди, ритуални изведби кои се изведуваат на посветени места односно во одредени институции (цркви, џамии, синагоги и храмови).
Потекло на Религијата
Постојат три основни групи на теории на религијата:
Ерих Фром смета дека на почетокот од човечката историја, иако бил исфрлен од првобитното единство со природата, човекот продолжил да се држи до тие примитивни врски, т.е. преку врските со природата човекот ја обезбедувал својата сигурност. Токму примитивните религии, во кои човекот сочувствува со растенијата и со животните, го отсликуваат неговиот стремеж да го одржи единството со природата. Оттука, во првобитните религии, животното е преобликувано во тотем, човекот носи животински маски при религиските свечености, а човекот го обожува животното како Бог. Во подоцнежните фази од историскиот развој, кога се развиле занаетчиската и уметничката вештина, кога човекот повеќе не бил зависен од даровите на природата, тој ги преобратил производите на својата рака во божества. Во оваа фаза, човекот ги обожавал предметите изработени од глина, сребро или злато. На тој начин, човекот ги проектирал своите сили и способности во предметите што ги изработил, т.е. своите творби ги обожавал во отуѓен облик. Најпосле, во уште подоцнежната фаза, човекот им дал на божествата човечки лик, а тоа се случило која тој станал уште посвесен за себе, т.е. кога открил дека тој самиот е највисокото и најблагородно „нешто“ во светот. Во оваа фаза, обожувањето на антропоморфниот бог има две димензии: едната се однесува на женската или машката природа на боговите, а втората на степенот на зрелоста кој го достигнал човекот. Во оваа фаза од историскиот развој, најпрвин постоела матријархална фаза на религијата во која највисокото божество е мајката, а дури потоа се развила патријархалната фаза во која се појавил богот-татко.
Поделба на Религијата
Постојат два вида на религија: политеистички религии и монотеистички религии. За политеистичките религии (грчки: poli - повеќе, многу и theos - бог) карактеристично е верувањето во повеќе богови, различни божества кои владеат во различни сектори на природно и човечко делување. Политеизмот е карактеристичен за старите, природни, пагански религии, и тие се повеќе ритуални, обредни отколку теориски. Тие не тежнеат кон ширење за разлика од монотеистичките. Најзначајни стари религии религии се: египетска религија, старогрчка религија, римска религија, одинизам, а и речиси сите народи на територијата на Европа пред да го прифатат Христијанството исповедале различни пагански, природни, политеистички религии, кои денеска се исчезнати, со исклучок на хиндуизмот и племенските религии на тлото на Африка.
Томислав Кежаровски
Томислав Кежаровски (роден во 1965 во Ореше, Велешко) e македoнски новинар вработен во Нова Македонија. Тој бил осуден на 4 и пол годишна затворска казна за наводно оддавање идентитет на заштитен сведок. На ослободување на Кежаровски од притвор, но и на преиспитување на пресудата повикаа повеќе домашни и странски невладини организации, како и ОБСЕ.
Томислав Кежаровски се товари дека во новинарски текст од 2008 година го открил идентитетот на заштитен сведок во случајот „Ореше“, судски процес за убиство на велешанецот Лазо Милошевски. Неговите колеги тврдат дека нема кривично дело, затоа што сведокот воопшто не бил заштитен во моментот кога е објавен текстот, а сведокот подоцна изјавил дека од полициски структури бил принуден лажно да сведочи.
Cлучајот „Ликвидација“
Новинарите на протест пред судот во Скопје побараа ослободување од притвор на нивниот колега. Кежаровски штрајкувал со глад, информација потврдена од неговата сопруга Марина. Кежаровски речиси два месеци бил во притвор поради наводно објавување на име на заштитен сведок. Неговите колеги и невладините организации бараат фер судење а народниот правобранител утврдил дека на притворениот му се ускратува правото на излез на свеж воздух и на платен дневен печат. Kривичниот совет на Одделението за организиран криминал и корупција при Основниот суд Скопје 1 ја укина мерката притвор против обвинетиот Томислав Кежаровски. Според соопштението од судот, мерката домашен притвор ќе биде во траење од 30 дена, до правосилноста на пресудата.
Апелациониот суд Скопје го осуди Кежаровски и ја намали казната на две години затвор. Тој бил во притвор веќе една година и девет месеци. Апелација ги намали казните и на петмина други осудени во случајот „Ликвидација“. На 16 јануари, Кежаровски по итна постапка беше префрлен на издржување затворска казна во затворот во Шутка, нецел ден по објавување на второстепената одлука. Пред истражниот затвор протестирале новинари кои му изразиле поддршка. Еден ден откако Апелациониот суд ја соопшти пресудата дека му ја намалува затворската казна од 4,5 години на 2 години, полицијата дошла во домот на Кежаровски кој таму го издржуваше домашниот притвор и го пренесе во затворот во Шутка. На Кежаровски му останале уште три месеци и десет дена за одлежување на казната.
Со листови во рацете на кои на повеќе јазици беше испишано „И јас сум Кежаровски“, новинарите се собраа пред Апелациониот суд на 20 јануари да го изразат незадоволството од одлуката новинарот да биде осуден на две години затвор. Од министерството за правда велат дека до нив не е стигната никаква иницијатива или барање за да постапуваат по случајот со Кежаровски. Министерот за правда Аднан Јашари ќе почека прво Кежаровски да поднесе иницијатива за да ги разгледа можностите дали и како ќе постапи. ЗНМ, по експресното приведување на Кежаровски, повика минстерот да покрене постапка за ослободување, додека претседателот Ѓорѓе Иванов веднаш да го прифати предлогот на министерот. За сега ниту Јашари, ниту Иванов покажуваат интерес за случајот.
Kритикa
Новинарските здруженија сметаат дека Кежаровски е невин и бараат ослободителна пресуда. Апелациониот суд му ја намали казната на две години, скоро во висина на досега одлежаниот притвор. Претседателот на Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ), Насер Селмани, рече дека единствената правилна одлука на судот ќе беше ослободителна пресуда за Кежаровски, а не намалување на казната: „Со оваа неправична одлука, Судот, наместо да дели правда, реши да направи политички пресметки место при одлучување да води сметка за правата еден невин новинар, кој не направи ништо лошо туку откри злоупотреба во работата на јавните институции. Кежаровски објави информација дека моќните и од позиција на моќ ја злоупотребуваат својата позиција да фалсификуваат изјава на лажен сведок. Со осудата за Кежаровски е осудено целото новинарство.“ „Оваа одлука е вистински срам земја-кандидат за членство во Европската Унија“, изјавил директорот на Репортери без граници во Германија, Кристијан Мир.
Тројно-негативен рак на дојка
Тројно-негативен рак на дојка претставува форма на карцином кај којашто недостасува експресија на гените за естрогенски рецептор (ER), прогестеронски рецептор (PR) and HER2/neu. Ова го прави потежок за третман бидејќи повеќето стратегии за третман вклучуваат таргетирање на еден од овие три рецептори, па тројно-негативните карциноми бараат комбинирана терапија.
Овој тип има тенденција да биде поагресивен во споредба со другите типови на рак на дојка.
Науката во 1626 година
1626 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Хирокин (месечина)
Хирокин или Сатурн XLIV е месечина на Сатурн. Неговото откритие било објавено од Скот Шепард, Дејвид Џувит, Јан Клејна и Брајан Марсден на 26 јуни 2006 година, од набљудувањата земени меѓу 12 декември 2004 и 30 април 2006 година.
Хироккин има пречник од околу 8 километри, и кружи околу Сатурн на просечно растојание од 18,168 Mm за 914 дена, при наклон од 153° до еклиптиката (154° до екваторот на Сатурн), во спротивновртечка насока и со ексцентричност од 0,36. За време на четирите набљудувања во март 2013 година, синодскиот вртежен период бил измерен со вселенското летало Касини на приближно 12 часа и 45 минути. Вртежниот период бил подоцна поправен на часа.
Тој бил именуван во април 2007 година, по Хирокин, на џин-жена од нордиската митологија, кој го запловил Хригорни, погребот-брод на Балдр. На латиница првично бил наведен запишан како Hyrokkin, но правописот подоцна бил поправен во Hyrrokkin.
Науката во 1625 година
1625 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Лажна дилема
Лажна дилема (позната и како лажна дихотомија; црно-бело размислување) е вид на неформална грешка, каде имаме ситуација во која се разгледуваат само две алтернативи, но всушност постои барем една дополнителна опција. Овие дополнителни опции може да бидат позиција која се наоѓа меѓу два екстреми, или целосно различна алтернатива. Спротивна на оваа грешка е аргумент на ублажување.
Зајдисонце (Делакроа)
Зајдисонце ― цртеж од средината на 19 век од Ежен Делакроа. Изработен во маслен пастел на обложена хартија, делото прикажува зајдисонце.
Опис
Додека Делакроа бил нашироко познат по неговите ликоцентрични романтистички слики, францускиот уметник создал голем број експресивни дела во текот на неговите подоцнежни години. Меѓу овие дела е Зајдисонце, направено од Делакроа околу 1850 година. Цртежот прикажува зајдисонце, поставен зад и над нежно наведнат пејзаж. Зајдисонцето е делумно блокирано од две облачни формации, едната директно над Земјата и втората, подебела лента долж врвот на сликата. И покрај овие пречки, зраците на сончевата светлина видливо се пробиваат, што ги натерало некои да ја споредат сликата со претходното дело на Делакроа на Аполонската галерија.
Науката во 1624 година
1624 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Берген на Риген (амт)
Берген на Риген (Bergen auf Rügen) — општинска заедница во округот Западна Померанија-Риген, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Седиштето на општинската заедница е во Берген на Риген.
Општинската заедница Берген на Риген се состои од следниве општини:
Науката во 1623 година
1623 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Науката во 1622 година
1622 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Џами Тепе (Русиново)
Џами Тепе — средновековна црква. Од левата страна на патот што води од Берово за Струмица, на висок рид што доминира над околниот терен се зачувани остатоци од црква.
Лав ждере зајак
Лав ждере зајак ― слика од 1855 година од францускиот уметник Ежен Делакроа, сега во Лувр во Париз.
Мал Кострен
Мал Кострен — село во Албанија. Селото се наоѓа во областа Белград и општината Рошник.
Ковачево (Витолиште)
Ковачево  — археолошко наоѓалиште во прилепското село Витолиште. Претставува населба од доцноантичко време.
Поезија
Поезија или лирика (од старогрч. ποιέω = создавам) е уметничка форма во која човечкиот јазик се користи за неговите естетски квалитети во додаток на, или место за, неговата семантичка содржина. Поезијата се состои претежно од усни или литературни дела во кои јазикот се користи на начин што јасно се разликува од тој на обичната проза. Основната одлика на јазикот на поезијата е во она што го нарекуваме ритмичност.
Ритамот во поезијата
Уште во „Поетика“ на Аристотел има податоци за постанокот на терминот ритам. Во првиот дел од „Поетиката“ се вели: „Ритамот е афион на стилот.“ Ритамот е значаен за поезијата, бидејќи во јазикот на поезијата има двојно повеќе паузи, отколку во јазикот на прозата.
Версификација
Науката која се занимава со јазикот на поезијата носи име версификација. Тоа е наука за стихот. Разликуваме два система на версификација: квантитативна и квалитативна.
Квантитативна версификација
Оваа версификација ги користи стилските фигури: јамб и трохеј (со три мори); дактил, амфибрах и анапест (со четири мори).
Квалитативна версификација
Квалитативната версификација се дели на: силабичка, тонска и силабичко-тонска. Во силабичката версификација важен е бројот на слоговите. Најпрочуен стих во силабичката версификација е таканаречениот „александриец“, составен од 12 слогови со рима во средината и на крајот од стихот. Овој 12-терец е карактеристичен за старите поезии. Го среќаваме кај сите петрархисти, како и во Дубровничката книжевност од средниот век.
Рима
Постојат и изрази како „богата рима, „сиромашна рима“ итн. Но во денешната поезија најкарактеристична е употребата на „бели“ стихови, односно „стихови без рима“. Оваа тенденција настапила како тежнеење поезијата да добие што поголема природност во изразувањето. Мајстор на слободниот стих е Мајаковски.