cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Предзнак (музика)
Предзнак — знак во музичката нотација со кој секоја нота, секогаш основниот тон може да го повиши или снижи.
Видови предзнаци
Во зависност од употребата, предзнаците може да бидат:
Отрантска Врата
За време на Првата светска војна, протокот имал големо стратешко значење. Италија, Франција и Велика Британија во него сместиле лесни пловила, попречувајќи ѝ го влезот на Австроунгарската воена морнарица во Средоземното Море.
Истите барикади не можеле да се справат со германските подморници кои успешно напаѓале во Јадранот и Средоземното Море во текот на целата војна.
Во денешно време протокот се соочува со голем број на нелегални имигранти кои албанската мафија ги криумчари на бродови.
Список на државни водачи во 752 година
Ова е список на државни водачи во 52 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Стратиграфија
Историски развој
Теоретската основа на стратиграфијата ја воспоставил католичкиот свештеник Николас Стено откако во 1669 г. ги објавил: законот за суперпозиција, принципот на оригинална хоризонталност и принципот на страничен континуитет.
Вилијам Смит во 1790-тите и почетокот на 19 век, бил прв кој практично ја применувал стратиграфијата во поголеми размери. Смит го препознал значењето на слоевите кај карпите и важноста на фосилните маркери за поврзување на слоеви; тој ја создал првата геолошка карта на Англија. Други истакнати стратиграфи од почетокот на 19 век биле од Жорж Кивје и Александар Броњар, кои ја проучувале геологијата околу Париз.
Литостратиграфија
Литостратиграфијата е проучување на разликите во составот на карпите, оносно лесно воочливите слоеви, настанати поради разликите во физичките својства (литологија). Раслојувањето може да биде вертикално или бочно, и ги одразува промените во средини на таложење (познати како промена на фација). Ваквите разлики овозможуваат литостратиграфија (односно литолошка стратиграфија) на карпестата единица. Со стратиграфијата треба да се воочи појавувањето на одредени геометриски врски помеѓу слоевите на карпите и на што наведуваат овие геометриски врски за нивната оригинална депонирачка средина. Основниот концепт во стратиграфијата, наречен закон за суперпозиција, гласи: во недеформирана стратиграфска низа, најстарите слоеви се појавуваат во основата на низата.
Хемостратиграфијата ги проучува промените во релативните пропорции на хемиски елементи и изотопи во литолошките единици. Односот на јаглеродните и кислородните изотопи се менуваат со текот на времето, и ова може да се искористи за да одредат суптилните промени кои се случиле во палеосредината. Од ова насталало специјализираното поле - изотопска стратиграфија.
Биостратиграфија
Биостратиграфијата помогнала во дефинирање на Вејловата крива, која се обидува да ги прикаже промените на нивото на морето низ геолошката историја врз база на заклучоците од стратиграфските мостри од цел свет. Стратиграфијата, исто така, најчесто се користи за разграничување на природата и обемот на карпите кои содржат јаглеводороди во нафтената геологија.
Хроностратиграфија
Хроностратиграфијата е гранка на стратиграфијата која ја утврдува апсолутната, а не релативната старост на карпестите слоеви. Оваа гранка се занимава со изведување геохронолошки податоци за карпестите единици на начин од кој може да се изведе низа од временски релативни настани што довеле до создавање на карпите. Крајната цел на хроностратиграфијата е да се одреди редоследот на таложење на сите карпи во геолошкиот регион, а потоа во секој регион, и со проширувањето да се обезбеди целиот геолошки запис за Земјата.
Јазот или слоевите што недостасуваат во геолошкиот запис на една област се нарекува стратиграфски прекин. Ова може да настане како резултат на запирање на таложењето на седиментот. Исто така, јазот може да настане поради отстранување на слој со ерозија, и во овој случај може да се нарече стратиграфска празнина.
Милена Таженова
Милана Еламановна Таженова (Милана Еламановна Таженова; 6 март 1999) е руска ракометарка која настапува за Ростов-Дон.
Тефнут
Тефнут е египетска божица на влагата, водата и дождот. Ќерка е на Ра, или Амон-Ра. Нејзин маж и брат е Шу, а нејзини деца се Геб и Нут.
Тефнут била сестра близначка на Шу. Како деца се изгубиле во водите на Нун, првиот океан. Нивниот татко, богот на Сонцето, го испратил своето око во форма на божество за да ги најде и да ги врати. Окото ги пронашло и му ги вратило, а тој од солзите што ги пролеал по нив ги создал луѓето. Постои и мит кој вели дека Тефнут сакала да избега од Египет, и дека по пат убивала луѓе. Тот, богот на Месечинатa, ја убедил да се врати.
Тефнут како моќ на природата била претставник на влагата, росата или неколку вида сончева топлина, но исто така, во некои спесифични ситуации претставувала и бог на мртвите. Нејзиниот брат бил десно око на Тему, а таа била лево, т.е. Шу претставувала еден вид на Сонце, а Тефнут Месечината. Боговите Тему, Шу и Тефнут чиниле тројство, а во приказните за Тему се зборува за тоа како „од еден бог, настанале тројца“. На сликите Тефнут е претставена со глава на лав, а на главата имала сончев диск.
Кранска Река
Кранска Река (позната и под имињата: Арватска Река или Шара) — река во Македонија, сместена на западните падини на планината Баба, југоисточно од градот Ресен.
Поминува низ двете села Арвати и Крани, од каде и го добила своето име. Реката ги дели селата на два дела. На крајот се влева во Преспанското Езеро.
Зафаќа сливно подрачје од 12,8 км2.
Воден потенцијал
Уште во 1950 година на Шара (Кранска Река) била изградена хидроцентрала над селото Арвати, со што селото се здобило со електрична енергија.
Денес, на Кранска Река постои мала хидроелектрана во сопственост на претпријатието „Мали хидроелектрани“ со годишно производство од 2.044 MWh.
Диего Беналјо
Диего Орландо Беналјо (роден на во Цирих) — швајцарски фудбалер, голман  на Волфсбург во Бундеслигата и на швајцарската репрезентација.
Клупска кариера
Беналјо ја започна својата кариера во тимот од родниот град Грасхопер од Цирих. Уште во неговите тинејџерски години, тој се преселил во Германија и му се приклучил на Штутгарт, но играл исклучиво за резервите за време на неговиот тригодишен престој.
Пред почетокот на сезоната 2005-06, тој се преселил во Португалија во тимот на Насионал, и наскоро стекнал предност пред Енрике Иларио, па станал прв избор меѓу стативите на тимот од островот Мадеира, а поготово станал незаменлив откако ветеранот Иларио отишол во Челзи. За време на неговата прва сезона со клубот тие успеале да се квалификуваат за Купот на УЕФА.
На 22 јануари 2008 година, Беналјо се вратил во Германија, каде потпишал со Волфсбург. Тој го направи своето деби за клубот осум дена подоцна, помагајќи му на неговиот тим да се пласира во четвртфиналето на Германскиот куп по победата издвојувана по изведувањето на пенали над Шалке 04.
Во сезоната 2008-09 во Бундеслигата, Беналјо пропуштил само три натпревари од првенството давајќи голем придонес за освојување на лигашката титула за првпат во историјата на клубот. Во следната сезона, тој се појавил значително помалку пати на голот на Волфсбург, поради повреда.
Борис Николовски
Борис Николовски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувал од сиромашно семејство. Заврши основно училиште, а потоа се занимавал со земјоделство. Од летото 1941 година, организирано работел за целите на Народноослободителната борба. Се истакнувал во организирање на другите соселани во движењето. Активно учествувал во префрлањето на разновидната помош за Шарпланинскиот одред. Во октомври 1943 година успел да ги извести партизаните за провалата. На враќањето од базата бил затворен од бугарскиот фашистички окупатор. Началникот на бугарската полиција од Скопје, Љубен Александров, откако дознал за неговите врски со одредот, лично го стрелал.
Поврзано
Партизани и селани стрелани после првата провала на Шарпланинскиот одред биле ѝ:
Викторија Калинина
Викторија Викторовна Калинина (Виктория Викторовна Калинина; 8 декември 1988) е руска ракометарка која настапува за Ростов-Дон и за руската женска ракометна репрезентација.
Лукс
Лукс (симб: lx или лк) — изведена SI-единица за осветленост и светлосна излезност која ја изразува светлосната моќ по единица површина. Се користи во фотометријата за изразување на јачината на светлината светлината врз или низ некоја површина, како што му изгледа на човечкото око. Ова е аналогно на радиометриската единица „вати на квадратен метар“, но моќта на секоја бранова должина се пондерира согласно функцијата на светлосна делотворност, која е стандарден модел на восприемање на светлосната јачина од страна на човечкото око.
Објаснување
Осветленоста изразува во која мера светлосниот тек е праспространет врз дадена површина. Светлосниот тек (се изразува во лумени) го изразува вкупното „количество“ на присутна видлива светлина, додека осветленоста ја изразува јачината на осветлувањето на дадена површина. Извесно количесто светлина осветлува послабо ако светлината е распределена на поголема површина, па затоа осветленоста е обратнопропорционална на површината.
Според една од дефинициите, луксот е „осветление на површина на која од далечина од 1 м паѓа вертикална светлина со јачина од 1 Хефнерова свеќа“.
Еден лукс е еднаков на еден лумен на квадратен метар:
Тек од 1000 лумени насочен врз површина од еден квадратен метар ја осветлува таа површина со 1000 лукса. Меѓутоа, ако истите 1000 врз десет квадратни метри даваат само 100 лукса.
Како и другите единици од тој систем, луксот користи SI-претставки како на пример килолукс (klx) = 1000 лукса.
Космос-514
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 16 август 1972 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 680 килограми. Космос-514 бил военoнавигациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 104,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 973 км, а најмалото на 956.
Крокодил (фараон)
Крокодил (се чита и како Шендјв ) е привремено име на еден претдинастички владетел, кој можеби владеел за време на епохата Накада III. Неколку наводни натписи на мастило што го покажуваат неговото име се исцртани многу немарно, а читањето, и со тоа целото постоење на кралот „Крокодил“ се многу спорни. Неговиот гроб е непознат.
Извори за името
Предложеното постоење на фараонот Крокодил е засновано врз есеи на Гинтер Дрејер и Едвин ван ден Бринк. Тие се убедени дека Крокодил бил локален крал кој владеел во регионот на Тархан. Според Дрејер, името Крокодил се појавува во натписи со црно мастило на изгорени листови од глина и на неколку запечатени слики пронајдени во гробницата ТТ 1549 во Тархан и гробницата Б-414 во Абидос. Тој гледа крокодил што ползи и јаже под него, и го чита Шендјв („надмоќниот“). Ван ден Бринк мисли слично и го чита исто така Шендјв, но гледа само големосвиткано јажево внатрешноста на серехот.
Владеење
Речиси ништо не е познато за владеењето на Крокодил. Ако постоел, Тархан е можно да бил негов главен град, каде што бил ископан неговиот гроб. Драјер го датира неговото постоење кратко време пред кралевите Ири-Хор, Ка и Нармер.
Еден интересен артефакт што веројатно го прикажува кралот Крокодил, бил пронајден во Хиераконполис во таканаречениот Главен депозит. Артефактот е парче од скршена глава на жезло која покажува траги од еднаш завршена релјефна сцена. Конзервираниот дел од релјефот го покажува главата и горниот дел од торзото на фигура во внатрешноста на павилјон. Фигурата носи Црвена круна од Горен Египет, наметка и пламен. Непосредно пред лицето на кралот се видливи траги од златна розета (прединастички грб на кралевите) и одреден хиероглиф. За жал, сите освен хиероглифот се оштетени, оставајќи простор за толкувања. Главните египтолози сметаат дека знакот е или име на кралот Крокодил или на крал Шкорпија II.
Ражен
Ражен – дрвена или метална шипка за печење месо.
Шипката се мести на два чатала (носачи во облик на буквата Y) така што може да се врти околу својата оска, како што се гледа на сликата. Пред тоа меѓу овие два чатала се ложи оган додека не се добие поголема количина жар. Потоа на раженот се набодува месото и се поставува на чаталите. По потреба месото се насолува и зачинува. Во текот на печењето раженот рамномерно се врти над огнот додека месото не се испече, притоа месото повремено се прелива со вода и разни мирудии.
Раженот може да се врти рачно или за тоа да се корист водотек (река, поток) слично како кај воденицата. Денес раженот се врти со помош на електромотор. На раженот најчесто се става цело (после колење и обработка) животно: вол, свиња, прасе, овца, јагне, јаре, живина... На ражен може да се пече и дивеч.
Со печење на ражен се добива многу вкусно место кој е специјалитет.
Во одредени модели електрични шпорети има инсталиран механизам за печење на помали количини месо на ражен (најчесто за месо од живина).
Среќата доаѓа во 9
„Среќата доаѓа во 9“ (хрватски: Sreća dolazi u 9) — југословенски филм од 1961 година во режија на Никола Танхофер, снимен по сценариото на Витомил Зупан, засновано врз бајката на Ханс Кристијан Андерсен. Главните улоги ги играат: Ирена Просен, Антун Врдољак, Мила Димитријевиќ, Миа Оремовиќ, Виктор Бек, Драго Крча, Перо Квргиќ, Татјана Бељакова, Синиша Кнафлец и Никша Штефанини и Антун Налис. Ова е првиот југословенски научнофантастичен филм.
Синопсис
Во едно градче ненадејно доаѓаат Среќата (ја игра Димитријевиќ) и Грижата (ја игра Белјакова). Притоа, Среќата остава во гостилницата една волшебна наметка и тврди дека на оној кој ќе ја облече ќе му се остварат сите желби. Волшбната наметка ги менува сопствениците при што ги исполнува необичните желби на повеќе луѓе: плашливиот професор по виолина (го игра Квргиќ), стариот ноќен чувар (го игра Бек), лекомислениот студент Мики (го игра Врдољак) и русокосата девојка (ја игра Просен). Меѓутоа, исполнувањето на нивните желби не мора да значи дека тие ја пронашле својата животна среќа...
Би-2
Би-2 (Би-2, Би Би-два ) е белоруски алтернативен рок бенд, формиран во 1980-тите во Бобрујск, Белорусија. Овој бенд бил еден од најуспешните бендови со многу продажби и хитови во Русија. Би-2 бил награден со МТВ руски музички награди за најдобар рок акт во 2007 година.
Историја
Бендот бил формиран во 1985 година во Минск, Белорусија, од двајца тинејџери, Александар „Шура“ Уман и Егор „Лјова“ Бортник, кои биле глумци-аматери. Првично, името на бендот било „Братија по Оружију“, формирано во 1988 година, потоа бил преименуван во „Берег Истини“ (Брег на вистината), што резултирало со кратенка БИ-2. Овој збор Лјова и Шура започнале да го користат како нивни сценски имиња, а Шура на крајот го сменил презимето на пасошот во Би-II.
На почетокот на 90-тите двајцата се преселиле во Израел и како Евреи добиле државјанство, но во 1993 година Шура се преселил во Австралија, додека Лиова останал и им служел на израелските одбранбени сили. Во 1994 година Шура формирал романтична и професионална врска со пијанистката Викторија Билоган и во 1997 година го снимиле својот прв албум „ Бесполаја и Грузнаја Лубов “. За тоа време, Лјова и Шура продолжиле да компонираат музика заедно, разменувајќи ги нивните записи и пораки преку интернет и телефон. Пред да го формира Хирон, Шура соработувал со Ди Елус, неговиот прв англиски текстописец, во 1993 и 1994 година. Шура, заедно со Дино Молинаро и Мајкл Алиани, поранешни членови на Икон, ја формирале групата Хирон.
Членовите на бендот за време на својата кариера извеле многу песни, дел од нив уште се популарни, особено меќу младите.
NGC 2262
Откривање
Објектот е откриен на 27 декември 1786 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2262 е од видот I2p. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,3 m. NGC 2262 има само една позната привидна димензија, која изнесува 4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 6 ч 39 м 38,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 1° 8' 30".
Други поделби
Проучување на NGC 2262 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 227; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 147. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1483.
Градини Боболи
Градините Боболи (Giardino di Boboli) е историски парк во градот Фиренца кој бил отворен за јавноста во 1766 година. Првично дизајниран за Медичи, тој претставува еден од првите и најважни примери на италијанската градина, која подоцна послужила како инспирација за многу европски судови. Големата зелена површина е вистински музеј на отворено со статуи од различни стилови и периоди, антички и ренесансни кои се распоредени низ градината. Исто така, има големи фонтани и пештери, меѓу нив и прекрасната грото Буонталенти изградена од уметникот, архитект и скулптор Бернардо Буонталенти помеѓу 1536 и 1608 година.
Историја и распоред
Градините, директно зад палатата Пити, главното седиште на големите војводи Медичи од Тоскана во Фиренца, се некои од првите и најпознатите официјални италијански градини од 16 век. Стилот во градината е развиен од средината на 16 век, како што бил развиен овде, вклучувал подолги аксијални развои, широки чакалски патишта, значителен „изграден“ елементи од камен, раскошна употреба на статуи и фонтани и размножување на детали, координирани во полу - приватни и јавни простори кои биле формирани со класични акценти: грото, нимфеуми, градинарски храмови и слично. Отвореноста на градината, со простран поглед на градот, била неконвенционална за своето време. Градините биле многу раскошни, имајќи предвид дека не му бил дозволен пристап на никој надвор од потесното семејство Медичи, а не се знае дали некогаш се одржувале прослави или забави во градините.
Градините Боболи биле поставени за Елеонора ди Толедо, сопругата на Козимо I де Медичи. Името може да е поврзано со „Боголи“ или „Борголи“, веројатно име на семејство кое претходно го поседувало земјиштето. Првата фаза едвај ја започнал Николо Триболо кога починал во 1550 година, по што изградбата ја продолжил Бартоломео Аманати. Џорџо Вазари придонел за планирањето, а Бернардо Буонталенти придонел со скулптури, како и со сложената архитектура на грото во дворот што ја дели палатата од нејзината градина.
Градината нема природен извор на вода. За да се наводнуваат растенијата, бил изграден канал за снабдување со вода од блиската река Арно во сложен систем за наводнување.
Примарната оска, центрирана на задната фасада на палатата, се издига на ридот Боболи од длабок амфитеатар; неговата форма наликува на половина од класичен хиподром или тркачка патека. Во центарот на амфитеатарот и прилично џуџест од неговата положба е антички египетски обелиск Боболи донесен од вилата Медичи во Рим. Оваа примарна оска завршува во фонтаната на Нептун (на непочитуваните Фирентинци позната како „Фонтана со вилушка“ за нептуновиот трозабец); скулптурата на Нептун, од Столдо Лоренци, е видлива на хоризонтот додека посетителот се качува по падината.
Џулио Париџи ја поставил долгата секундарна оска, Виотолоне или Кипарски пат под прав агол на примарната оска. Овој пат водел низ низа тераси и водни одлики, од кои главната бил комплексот Изолото, со боскетите од двете страни, а потоа дозволувал излез од градините речиси кај Порта Романа, која била една од главните порти на заграден град. Во 1617 година, Париџи ја изградил грото на Вулкан (Grotticina di Vulcano) по оваа оска.
Градините поминале низ неколку фази на работа за проширување и реструктуирање. Тие биле зголемени во 17 век до нивната денешна големина од 45.000 метри² (111 хектари). Градините Боболи формирале музеј на отворено на градинарски скулптури кој вклучува многу римски антиквитети, како и дела од 16 и 17 век.
Во првата фаза од градењето, амфитеатарот бил ископан на ридот зад палатата. Првично формиран од исечени рабови и зеленило, подоцна бил формализиран со обнова во камен украсен со статуи засновани на римски митови како што е Фонтаната на океанот (извајана од Џамболоња, подоцна пренесена на друга локација во истата градина). Малата грото на Мадама и Големата пештера биле започнати од Вазари и завршени од Аманнати и Буонталенти помеѓу 1583 и 1593 година.
Дури и додека биле подложени на реставраторски работи во 2015 година, статуите на Големото Грото сè уште биле изложени; тие се дефинирачки примери на маниристичка скулптура и архитектура. Внатрешно и надворешно украсено со сталактити и оригинално опремени со водоводи и бујна вегетација, грото е поделено на три главни делови. Првата била фрескаирана за да се создаде илузија на природна пештера, засолниште што им овозможува на овчарите да се заштитат од диви животни; во него првично биле сместени Затворениците од Микеланџело (сега се заменети со копии), статуи кои прво биле наменети за гробот на папата Јулиј II. Другите соби во грото ја содржат познатата Венера која се капе на Џамболоња и групата Париз и Хелена од 18 век од Винченцо де Роси.
Фонтаната на Нептун
На ридот над амфитеатарот има двојна рампа, што води до фонтаната на Нептун. Неговата главна одлика е голем слив со централна бронзена статуа на Нептун, направена од Столдо Лоренци некаде помеѓу 1565 и 1568 година. Фонтаната е изградена истовремено со нејзиниот попознат пандан, фонтаната на Нептун на Аманати, која се наоѓа на аголот на Палацо Векио на плоштадот Дела Сињорија во центарот на Фиренца. Повисоко на ридот е статуата на изобилството (Довиција). Збирно, овие дела се чини дека алудираат на легенда во која боговите Атина и Нептун се натпреваруваат за улогата на покровител на Атина. Во таа легенда, Нептун ја удира земјата со својот трозабец, предизвикувајќи вода да извира од неа.
Изолото
Изолото е остров со овална форма во езерце затворено со дрвја и е речиси на крајот од алтернативната оска Виотолоне. Во центарот на островот се наоѓа Фонтаната на Океанот, а во околниот ров има статуи на Персеј и Андромеда (училиште на Џамболоња). Изолото било поставено од Џулио и Алфонсо Париџи, околу 1618 година.
Црква „Св. Никола“ - Арвати
Свети Никола — селска црква во селото Арвати, Општина Ресен, Македонија.
Се наоѓа во месноста Дабје, источно од селото (на ридот). Во нејзиниот круг постојат гробишта на некои од постарите генерации арваштани.
Се смета дека е подигната во периодот пред век, а можеби и во времето на Цар Самоил.
Список на државни водачи во 1247 година
Ова е список на државни водачи во 247 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
752
752 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 752 година од новата ера, 752. од првиот милениум, 52. од VIII век и трета од 750-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6260 и 6261 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5502 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4512 и 4513 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1505.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 752 година се протега во 3388 и 3389, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3448 и 3449 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1295. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 134 и 135 исламска година.
Љубе Николовски
Животопис
Потекнувал од сиромашно семејство. Завршил основно училиште, по што се занимавал со земјоделство. По ослободувањето на Македонија стапил во Инжинерскиот баталјон на Четириесет и втората дивизија. Со XV македонски корпус заминал на Срем. Во негов состав учествувал во завршните операции на ослободување на Југославија. Се разболел и починал во болницата во Земун, на 15 февруари 1945 година. Бил закопан на гробиштата во Земун.
Тарантски Залив
Тарантски Залив (Golfo di Taranto, Sinus Tarentinus) — залив во Јонското Море, јужна Италија.
Поважни населени места се Таранто и Галиполи. На крајбрежјето на заливот се наоѓале грчките колонии Кротон, Хераклеја, Турии и Сибарис.
Италија го смета целиот залив за исклучиво своја територија, но ова не го признаваат некои земји како САД и Велика Британија.
Опсада на Егер
Опсадата на Егер се одвила во 1552 година, како дел од Османлиско-хабсбуршката војна. По серијата од порази на христијанските сили, Унгарија и нејзините сојузници конечно издвојувале победа над Османлиската импеирја.
Позадина
Османлиите наишле на отпор при Опсадата на Косег во 1532 година, но во следните месеци градот бил заземен. Во 1541 година бил заземен и Будим. По зазимањето на градот, Будим станал седиште на османлиското владеење во регионот. Османлиите многу бргу своите позиции ги свртиле кон Егер, кој претставувал важно упориште во натамошната војна за христијаните. Северно од градот се наоѓал градот Каса, кој бил богат со рудни богатства,
Опсада
Османлиската армија се состоела од околу 35-40.000 војници. Од нив, околу 20-30.000 биле специјални војници обучени на различни видови оружје. Сепак, голем број од османлиската војска биа истоштена од долгото патување и походи. Османслиите поседувале и 16 големи топови, 150 артилеристи и флота од 2.000 камили кои се покажале многу корисни при транспортирањето. Бранителите пак имале 6 големи и десетина помали топови. нивниот број измесувал околу 2.000 војници.
Но, и покрај огромната разлика во бројот на војници, сепак ѕидините на градот се покажале многу силни за да се влезе лесно во градот. Османлиите очекувале лесна победа, но храброста на бранителите се покажала многу поголема. Дури и по срушувањето на големата кула во градот, која предизвикала голема штета, не придонело за зазимање на градот.
Чудо (филм од 1971)
Чудо — југословенски телевизиски филм од 1971 година. Режијата е на Ѓорѓе Кадијевиќ, кој го напишал и сценариото според мотивите на народната епска песна Болен Дојчин.
Шипокнички манастир
Градби
Во склоп на манастирот влегуваат една црква, помошни објекти, конак и трпезарија.
Црква „Свети Стефан“
Црквата претставува пештерна црква, подигната уште во век.
Конаци
Манастирот добил свои конаци во 2012 година, кога истите биле и осветени. Во конаците има можност за сместување на 16 лица со заедничка кујна.
753
753 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 753 година од новата ера, 753. од првиот милениум, 53. од VIII век и четвртта од 750-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6261 и 6262 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5503 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4513 и 4514 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1506.
Сундски Острови
Сундски Острови (Kepulauan Sunda, Kapuloan Sunda) — поголема група на острови во состав на Малајскиот Архипелаг.
Групата се дели на Големи Сундски Острови и Мали Сундски Острови.
Управна поделба
Со островите управуваат четири земји: Брунеј, Источен Тимор, Индонезија и Малезија. Најголемиот дел го има Индонезија. Островот Борнео е поделен на брунејски, индонезиски и малајски дел. Островот Тимор е поделен на источнотиморски и индонезиски дел. Двата помали острови исто така припаѓаат на Источен Тимор.
Мали Сундски Острови
од запад кон исток
Анастасија Суслова
Анастасија Суслова (11 октомври 1996) е руска ракометарка која игра за Звезда Звенигород и руската женска ракометна репрезентација.
Лубеница
Лубеница или карпуз (латински:Citrullus lanatus) е растение, што потекнува од Северна Африка и се смета како вид диња. Во Европа, најголеми производители на лубеници се Македонија, Бугарија, Босна и Херцеговина и Грција. Во Македонија во 2010 година биле произведени 134.885 тони лубеници.
Топлина
Минималната температура на земјата за ртење е од 14-16 °Ц, а оптималната температура преку 25 °Ц. Оптималната температура за раст и развивање е од 26-28 °C. При температурата пониска од 13 °C престанува цветањето, а при температура пониска од 10 °Ц престанува растот на билака. На температура пониска од 8 °Ц доаѓа до труње и пропаѓање.
Барања во поглед на влажноста
Лубеницата за растење и развивање бара голема количина на вода, пред сè затоа што ствара голема вегетациона маса и многу плодови, од која произзлегува значајна количина на вода.
Земјиште
За одгледување на лубеници оптимално е потребно плодно, добро дренирано земјиште, со неутрална до блага и кисела реакција (pH 6,0-6,5). Погодни земјишта за одгледување на лубениците се чернозем, ливадска црница и алувијална почва, секако добро обезбедена со хумус, структурна и исцедна.
Лубеницата како тема во уметноста и во популарната култура
Понекогаш, лубеницата се јавува како тема во одделни области на уметноста и во популарната култура:
Бобан Василески
Василески Бобан — македонски музичар и гитарист. Роден е на во  и член е на групите Нон-Стоп и Санаториум.
Нивеа
Нивеа е германски бренд за лична нега која се специјализира за нега на телото. Тоа е во сопственост на хамбуршката компанија наречена Бајерсдорф. Компанијата е основана во 28 март 1882 година, од страна на Паул Карл Бајерсдорф. Во 1890 година, компанијата била продадена на Оскар Тропловиц. Тропловиц работел со својот консултант Паул Герсон Уна и германскиот хемичар Исак Лифшуц и така развиле нов производ за нега на кожата (крема). Во 1900 година, Лифшуц произвел емулзија со еуцерит, првата стабилна емулзија. Ова е потеклото на еуцерин.
Име
Nivea доаѓа од латинскиот збор niveus, што значи "снежно бело".
Историја
Во текот на 1930-тите, Бајсерсдорф започнал со производство на различни видови на производи, како што се масла за потемнување на кожата, пена за бричење, шампон и средства за чистење на лице и тонери. Трговска марка "Нивеа" добила слава во многу земји. Во текот на 1980-тите, брендот се прошири во еден поширок глобален пазар.
Стадион Езеро
Стадионот Езеро ― фудбалски стадион кој се наоѓа во Крушево, Македонија. Тој се наоѓа во северниот дел на Крушево, во близина на Крушевското Езеро. Поради езерото, стадионот е така именуван. На игралиштето настапува ФК Питу Гули.
Галерија
41.37736°N, 21.24478°W
Космос-515
Космос-515 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 18 август 1972 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6300 килограми. Космос-515 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,5 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 72,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 305 км, а најмалото на 204.
Насобирачки диск
Насобирачки диск — структура (најчесто циркумстеларен диск) формирана од страна на дифузен материјал во орбитално движење околу големо централно тело. Централното тело е типична ѕвезда. Триењето, нерамномерното зрачење, магнетохидродинамички ефекти и други сили предизвикуваат нестабилност што предизвикува орбиталниот материјал во дискот да се насочи навнатре кон централното тело. Гравитационите сили и силите на триење ја компресираат и ја зголемуваат температурата на материјалот, предизвикувајќи емисија на електромагнетно зрачење. Честотниот опсег на тоа зрачење зависи од масата на централниот објект. Насобирачките дискови на млади ѕвезди и протоѕвезди зрачат во инфрацрвеното светло; оние околу неутронските ѕвезди и црните дупки во рендгенскиот дел од спектарот. Проучувањето на режимите на осцилација во насобирачките дискови се нарекува дискосеизмологија.
Претстави
Насобирачките дискови се сеприсутен феномен во астрофизиката; Активните галактички јадра, протопланетарните дискови и експлозиите на гама-зраците, вклучуваат насобирачки дискови. Овие дискови многу често предизвикуваат астрофизички млазови кои доаѓаат од близината на централниот објект. Млазовите се ефикасен начин системот на ѕвездени дискови да го отфрли аголниот импулс без да изгуби премногу маса.
Најспектакуларните насобирачки дискови пронајдени во природата се оние на активните галактички јадра и квазарите, за кои се смета дека се масивни црни дупки во центарот на галаксиите. Како што материјата навлегува во насобирачкиот диск, таа следи траекторија наречена тендекс-линија, која го опишува навлегувањето навнатре. Тоа е затоа што честичките се тријат и отскокнуваат една против друга во турбулентен тек, предизвикувајќи фрикционо загревање кое зрачи енергија далеку, намалувајќи го аголниот импулс на честичките, дозволувајќи им на честичката да се движи навнатре, придвижувајќи ја внатрешната спирала. Губењето на аголниот моментум се манифестира како намалување на брзината; со помала брзина, честичката мора да прифати пониска орбита. Како што честичката паѓа на оваа пониска орбита, дел од нејзината гравитациска потенцијална енергија се претвора во зголемена брзина и честичката добива брзина. Така, честичката изгубила енергија иако тогаш патува побрзо од порано; сепак, изгубила аголен моментум. Како што честичката орбитира сè поблиску и поблиску, нејзината брзина се зголемува, како што се зголемува брзината. насобирачкиот диск на црната дупка е доволно жежок за да емитува рендгенски зраци веднаш надвор од хоризонтот на настани. Се верува дека големата сјајност на квазарите е резултат на акредитираниот гас од супермасивни црни дупки. Елиптични акрециони дискови формирани при плимно нарушување на ѕвездите може да бидат типични за галактичките јадра и квазари. Процесот на насобирање може да претвора околу 10 проценти до над 40 проценти од масата на објектот во енергија во споредба со околу 0,7 проценти за процесите на јадрено соединување. Во блиските бинарни системи, помасивната примарна компонента еволуира побрзо и станува бело џуџе, неутронска ѕвезда или црна дупка, кога помалку масивниот придружник ќе достигне џиновска состојба и ќе ја надмине својата Рошеова шуплина. Потоа се развива проток на гас од придружната ѕвезда до примарната. Зачувувањето на аголниот импулс го спречува прав проток од една до друга ѕвезда и наместо тоа се формира насобирачки диск.
Насобирачките дискови што ги опкружуваат ѕвездите од типот на Т Бик или Хербигови ѕвезди се нарекуваат протопланетарни дискови бидејќи се смета дека тие се прогенитори на планетарните системи Насоберасниот гас во овој случај доаѓа од молекуларниот облак од кој се формирала ѕвездата, а не од придружна ѕвезда.
Физика на насобирачки диск
каде \Omega ја претставува аголната брзина на течниот елемент и R неговото растојание до центарот на ротација, насобирачкиот диск се очекува да биде ламинарен тек. Ова го спречува постоењето на хидродинамички механизам за транспорт на аголен момент.
Од една страна, станало јасно дека вискозните напрегања на крајот ќе предизвикаат материјата кон центарот да се загрее и да зрачи дел од својата гравитациона енергија. Од друга страна, самата вискозност не била доволна за да се објасни транспортот на аголниот моментум до надворешните делови на дискот. Вискозноста зголемена со турбуленција го претставувала механизмот за кој се сметало дека е одговорен за таквата редистрибуција на аголен момент, иако потеклото на самата турбуленција не било добро разбрано. Конвенционалното \alpha -модел (дискутирано подолу) воведува прилагодлив параметар \alpha опишувајќи го делотворно зголемување на вискозноста поради турбулентни витли во рамките на дискот. Во 1991 година, со повторното откривање на магнетовртежната нестабилност (МРИ), СА Балбус и Џ.Ф.
α-модел на диск
Шакура и Суњаев (1973) предложиле турбуленции во гасот како извор на зголемена вискозност. Претпоставувајќи ја субсоничната турбуленција и висината на дискот како горна граница за големината на витлите, вискозноста на дискот може да се процени како каде c_{\rm s} е брзината на звукот, H е висината на скалата на дискот и \alpha е слободен параметар помеѓу нула (без акреција) и приближно еден. Во турбулентен медиум, каде е брзината на турбулентните ќелии во однос на средното движење на гасот и  е големината на најголемите турбулентни ќелии, што се проценува како  и , каде  е Кеплерова орбитална аголна брзина, r е радијалното растојание од централниот предмет на маса M.  Со користење на равенката на хидростатска рамнотежа, во комбинација со зачувување на аголниот моментум и со претпоставка дека дискот е тенок, равенките на структурата на дискот може да се решат во однос на \alpha параметар. Многу од набљудуваните зависат само слабо \alpha, така што оваа теорија е предвидлива иако има слободен параметар.
Користејќи го Крамерсовиот закон за непроѕирноста, се открива дека
каде T_c и \rho се температурата и густината на средната рамнина соодветно. е стапката на акреција, во единици од, m_1 е масата на централниот акретирачки објект во единици на сончева маса, M_\bigodot, R_{10} е полупречникот на точка на дискот, во единици од , и , каде R_\star е полупречникот каде што аголниот моментум престанува да се транспортира навнатре.
Моделот на α-диск Шакура-Сунјаев е и топлински и вискозно нестабилен. Алтернативен модел, познат како \beta -диск, кој е стабилен во двете сетила, претпоставува дека вискозноста е пропорционална на притисокот на гасот. Во стандардниот модел Шакура-Сунјаев, вискозноста се претпоставува дека е пропорционална на вкупниот притисок бидејќи.
Моделот Шакура-Сунјаев претпоставува дека дискот е во локална топлинска рамнотежа и дека може ефикасно да ја зрачи својата топлина. Во овој случај, дискот ја зрачи вискозната топлина, се лади и станува геометриски тенок. Сепак, оваа претпоставка може да се расипе. Во случајот со радијативно неефикасност, дискот може да се „издува“ во торус или некое друго тридимензионално решение како што е протокот на насобирање со доминација на адвекција (ADAF). Решенијата на ADAF обично бараат стапката на насобирање да биде помала од неколку проценти од границата на Едингтон. Друга крајност е случајот со прстените на Сатурн, каде што дискот е толку слаб со гас што неговиот аголен транспорт на моментум е доминиран од судири на цврсти тела и гравитациони интеракции на диск-месечина. Моделот е во согласност со неодамнешните астрофизички мерења со помош на гравитациони леќи.
Магнетовртежна нестабилност
Може да се покаже дека во присуство на таква пружинска напнатост, критериумот за стабилност на Рејли се заменува со
Повеќето астрофизички дискови не го исполнуваат овој критериум и затоа се склони кон оваа магнетовртежна нестабилност. Се верува дека магнетните полиња присутни во астрофизичките објекти (потребни за појава на нестабилност) се генерирани преку дејство на динамо-теорија.
Магнетни полиња и млазови
Насобирачките дискови обично се претпоставуваат дека се навојни од надворешните магнетни полиња присутни во меѓуѕвездената средина. Овие полиња се типично слаби, но тие можат да се закотват на материјата во дискот поради неговата висока електрична спроводливост и да се носат навнатре кон централната ѕвезда. Овој процес може да го концентрира магнетниот флукс околу центарот на дискот што доведува до многу силни магнетни полиња. Формирањето на моќни астрофизички млазници долж оската на вртење на насобирачките дискови бара полоидално магнетно поле од големи размери во внатрешните делови на дискот.
Аналитички модели на под-Едингтонови насобирачки дискови
Кога стапката на насобирање е под Едингтонова сјајност, а непроѕирноста е многу висока, се формира стандардниот тенок насобирачки диск. Геометриски е тенок во вертикална насока (има форма на диск) и е направен од релативно ладен гас, со незначителен притисок на зрачење. Гасот се спушта по многу тесни спирали, кои наликуваат на речиси кружни, речиси слободни (кеплерови) орбити. Тенките дискови се релативно светли и имаат топлински електромагнетни спектри, т.е. не се разликуваат многу од збирот на црни тела. Радијативното ладење е многу ефикасно кај тенки дискови. Класичниот труд од 1974 година на Шакура и Суњаев на тенки насобирачки дискови е еден од најчесто цитираните трудови во современата астрофизика. Тенките дискови биле независно разработени од Линден-Бел, Прингл и Рис. Прингл во изминатите триесет години придонел за многу клучни резултати во теоријата на насобирачкиот диск и го напишал класичниот преглед од 1981 година кој многу години бил главен извор на информации за насобирачките дискови, а сè уште е многу корисен денес. Целосно општ релативистички третман, како што е потребно за внатрешниот дел на дискот кога централниот објект е црна дупка, е обезбеден од Пејџ и Торн, и се користи за производство на симулирани оптички слики од Луминет и Марк. во кој, иако таквиот систем е суштински симетричен, неговата слика не е, бидејќи релативистичката брзина на ротација потребна за центрифугална рамнотежа во многу силното гравитационо поле во близина на црната дупка произведува силно доплерово црвено поместување на страната што се повлекува (преземено овде за да биде на десната страна) додека ќе има силно сино поместување на страната што се приближува. Поради лесно свиткување, дискот изгледа искривен, но никаде не е скриен од црната дупка.
Кога стапката на насобирање е под Едингтонската сјајност, а непроѕирноста е многу мала, се формира ADAF. Овој тип на насобирачки диск бил предвиден во 1977 година од Ичимару. Иако трудот на Ичимару бил во голема мера игнориран, некои елементи од моделот ADAF биле присутни во влијателниот труд од 1982 година на Рис, Фини, Бегелман и Бландфорд. ADAF почнале интензивно да се проучува од многу автори дури по нивното повторно откривање во средината на 1990 година од Нарајан и Ји, и независно од Абрамович, Чен, Като, Ласота (кој го измислил името ADAF) и Регев. Најважните придонеси за астрофизичките примени на ADAF се направени од Нарајан и неговите соработници. ADAF се ладат со адвекција (топлина заробена во материјата), наместо со зрачење. Тие се многу радијативно неефикасни, геометриски продолжени, по форма слични на сфера (или „корона“), наместо на диск, и многу топли (блиску до виралната температура). Поради нивната ниска ефикасност, ADAF се многу помалку светлечки од тенките дискови Шакура-Сунјаев. ADAF емитуваат законска моќност, нетермичко зрачење.
Аналитички модели на супер-Едингтоновите насобирачки дискови
Теоријата на Едингтон за црната дупка била развиена во 1980 година од страна на Абрамович, Јарожински, Сикора и други. Т.н. полски крофни се со ниска вискозност, оптички дебели, акрециони дискови поддржани од радијациски притисок, ладени со адвекција. Тие се радијативно многу неефикасни. Полските крофни по форма наликуваат на дебел торус (крофна) со две тесни инки долж оската на вртење.
Тенките дискови (име измислено од Колаковска) имаат само умерено супер-Едингтонови стапки на насобирање, M ≥ M Edd, прилично облици на дискови и речиси топлински спектри. Тие се ладат со адвекција и се радијативно неефикасни. Тие биле претставени од Абрамович, Ласота, Черни и Шушкевич во 1988 година.