cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Електрификација
Наизменична струја
Италијанскиот пронаоѓач Галилео Ферарис измислил полифазен индукциски мотор во 1885 година. Идејата му била дека две вон-фазни, но синхронизирани струи можат да произведат две магнетни полиња кои можат да се спојат за да создадат вртечко поле без никаква потреба од прекинувач или подвижни делови. Други пронаоѓачи биле американските инженери Чарлс С. Бредли и Никола Тесла, и германскиот техничар Фридрих Август Хаселвандер. Тие успеале да го надминат проблемот на стартување на AC моторот користејќи вртечко магнетно поле создадено од полифазна струја. Михаил Доливо-Доброволски го вовел првиот трофазен индукциски мотор во 1890 година, кој е многу поспособен дизајн кој станал прототипот што се користи во Европа и САД. До 1895 година „Џенерал Електрик“ и „Вестингхаус“ имале мотори на наизменична струја на пазарот. Со помош на кондензатор или индуктивна намотка, вградени во дел од колото на мотор на монофазна струја, може да се создаде вртечко магнетно поле. Повеќебрзински AC мотори кои имаат одделно поврзани поларности веќе долго време се достапни, а најчести се оние со две брзини. Брзината на овие мотори се менува со вклучување или исклучување на поларитетите, што е направено заедно со специјален стартер за поголеми мотори, или обичен прекинувач за повеќекратни брзини за мотори со фракциони коњски сили.
Назименични електрани
Првата електрична централа е направена од англискиот електроинженер Себастијан де Феранти. Во 1887 година, „лондонската корпорација за електрично снабдување“ го ангажирала Феранти за да ја дизајнира нивната електрана во Дептфорд. Тој ги дизајнирал зградата, погонот за производство и дистрибутивниот систем. Изградена е кај Стоуејџ, место западно од устието на Дептфорд Крик, некогаш користено од компанијата Источна Индија. Изградена на невидени размери и пионерска во употребата на висок напон (10,000 волти) наизменична струја, генерирала 800 kW (киловати) и го снабдувала центарот на Лондон. По завршувањето во 1891 година, таа била првата навистина модерна централа, снабдувајќи високонапонска наизменична струја, која потоа била „степувана“ пониско со трансформатори за потрошувачите на секоја улица. Овој основен систем останува во употреба и денес низ целиот свет.
Победници (опера)
Победници (изворно на германски: Die Sieger; Каталог на Вагнеровите дела 89), ― нацрт-скица за оперски текст од Рихард Вагнер.
Победници била изготвена помеѓу 1856 и 1858 година, во период кога Вагнер бил многу заинтересиран за будизмот. Фрагментарната прозна скица што преживеала покажува дека таа е заснована на легенди кои Вагнер ги открил во Воведот во историјата на будизмот на Ежен Бурнуф од 1844 година. Приказната раскажува за љубовта на отфрлениот чандала Пракрити кон монахот Ананда. Иако и двајцата се отфрлени од другите монаси, Буда го дозволува нивното чисто соединување и му дозволува на Пракрити да се приклучи на монашката заедница.
Пишувајќи ѝ на Мари Сајн-Витгенштајн во 1857 година, Вагнер ја нарекува девојката „Савитри“ и предложува структура во три чина. Тој понатаму напишал за проектот на Матилда Везендонк од Венеција во 1858 година, споредувајќи се себеси и Матилда со Ананда и Савитри.
Фрлање ѓуле
Фрлање ѓуле — атлетска дисциплина што се состои од фрлање на тешка сферична топка - ѓуле - колку што е можно подалеку. За мажите, оваа дисциплина е дел од модерните Олимписки игри уште од нивното заживување (1896), а за жените била воведена во 1948 година.
Историја
Хомер споменува натпревари на војниците во фрлање камен за време на опсадата на Троја, но нема записи за фрлање тежини на грчките натпревари. Првите докази за настани со фрлање камења или тежина се најдени во шкотските висорамнини и датираат од приближно првиот век. Во 16 век, кралот Хенри VIII бил забележан по неговата умешност во дворските натпревари во фрлање тежина и кладиво.
Победници (опера)
Не се знае дека се направени музички скици за ова дело. Иако Вагнер планирал продукција на Победници за 1870 година во неговата програма со предлози од 1865 година за кралот Лудвиг II Баварски, тој никогаш не ја напреднал; сепак елементите на приказната опстојуваат во неговата опера Парсифал.
Фрлање ѓуле
Историја
Првите настани што личат на модерното фрлање ѓуле најверојатно се случиле во средниот век кога војниците одржувале натпревари на кои фрлале топовски ѓулиња. Натпреварите во фрлање ѓуле првпат биле забележани во Шкотска на почетокот на 19 век и биле дел од Британското аматерско првенство кое започнало во 1866 година.
Електрификација
Назименични електрани
Во Америка, Џорџ Вестингхаус се заинтересирал за трансформаторот развиен од Галард и Гибс, па започнал да го развива својот систем за осветлување на наизменична струја, користејќи преносен систем со напон во сооднос 20:1 степуван пониско (пониско степуван трансформатор претвора висок напон во помал напон, додека повисоко степуван трансформатор претвора низок напон во повисок напон. Обичниот изолаторски трансформатор има сооднос од 1 према 1 чијшто излезен напон е ист како влезниот напон). Во 1890 година Вестингхаус и Стенли изградиле систем за пренесување на електрична енергија од неколку милји до рудникот во Колорадо. Подоцна, донесена била одлука за користење на наизменична струја за пренос на електрична енергија од „Нијагара проектот за моќност“ до Бафало, Њујорк. Предлозите поднесени од продавачите во 1890 година вклучувал систем на еднонасочна струја и компресиран воздух. Комбиниран систем на еднонасочно напојување со компресиран воздух останал како опција до крајот на проектот. И покрај демонтрациите од комесарот на Нијагара, Вилијам Томсон (лорд Келвин), донесена е одлука за изградба на систем на наизменична струја, кој бил предложен од Вестингхаус и Џенерал Електрик. Во октомври 1893 година, Вестингхаус го добил договорот да ги обезбеди првите три двофазни генератори со спецификации од 5,000 КС, 250 вртежи во минута и 25 Hz (осцилации во секунда). Хидроцентралата се вклучила во мрежата во 1895 година и била најголемата во тоа време.
Фрлање ѓуле
Историја
Натпреварувачите фрлаат од внатре обележан круг со пречник од 2,135 м (7 ст 0 ин), со „табла за прсти“ или „табла за стоп“ висока 10 см (4 ин) на предниот дел на кругот. Растојанието на кое е исфрлено ѓулето се мери од внатрешноста на обиколката на кругот до најблиската ознака направена на земјата со ударот при падот, со заокружување на растојанијата до најблискиот сантиметар според правилата на IAAF и WMA.
Електрификација
Назименични електрани
До 1890-тите, монофазната и полифазната наизменична струја претрпела брзо воведување во употреба. Во САД до 1902 година, 61% од производниот капацитет бил на наизменична струја, а се зголемил на 95% во 1917 година. И покрај супериорноста на наизменичната струја за повеќето употреби, неколку еднонасочни системи продолжиле да работат и во наредните децении иако наизменичните системи станале стандардни.
Парни турбини
Ефикасноста на придвижувачите на пареа при претворање на топлинската енергија на согореното горивото за механичка работа била критичен фактор за економично работење на централите за производство на пареа. Во првите проекти се користеле реципрочни парни мотори, работејќи со релативно мала брзина. Воведувањето на парната турбина од корен ја сменила економичноста во работењето на централите. Парни турбини можеле да се направат во поголеми количини од клипните мотори, и генерално имале поголема ефикасност. Брзината на парните турбини не се менувала при циклусот на секоја револуција, па станало изводливо нивното поврзување со генераторите на наизменична струја и со тоа се подобрила стабилноста на вртечките претворачи за производство на еднонасочна струја за тракција и индустриска употреба. Парните турбини работеле со поголема брзина од клипните мотори, зошто не биле ограничени од дозволената брзина на еден клип во цилиндар. Ова ги направило покомпатибилни со генераторите на наизменична струја конструирани со два или четири магнетни пола; не бил потребен менувач или ремен за зголемување на брзината помеѓу моторот и генераторот. Било скапо и крајно невозможно да се обезбеди погон на ремен помеѓу нискобрзински мотор и големобрзински генератор потребни за да се задоволи потребата на централата.
Современата парна турбина е измислена во 1884 година од британецот Сер Чарлс Парсонс, чиј прв модел бил поврзан со динамо кое генерирало 7,5 kW (10 коњски сили) електрична енергија. Пронаоѓањето на Парсоновата турбина овозможило евтина и обилна електрична енергија. Турбините Парсонс биле нашироко воведени во англиските централни станици до 1894 година; првата компанија за снабдување со електрична енергија во светот што генерирала електрична енергија користејќи турбо генератори била компанијата за снабдување со електрична енергија на Парсонс, Њукасл и Дистрикт осветлување, основана во 1894 година. Во животниот век на Парсон, производствениот капацитет на единиците е зголемен за околу 10,000 пати. Првите американски турбини биле двете „Де Левал“ единици на „Едисон Ко“ во Њујорк во 1895 година. Првата американска Парсонс турбина била на компанијата Вестингхаус Еј Брејк Ко близу Питсбург.
Парните турбини имале помали трошоци и работни предности во однос на клипните мотори. Кондензатот од парните машини се контаминирал со масло и не можел да се искористи повторно, додека кондензатот од турбините бил чист и обично се користел повторно. Парните турбини биле само дел од големината и тежината во споредба со тогашните клипни парни машини. Парните турбини можеле да работат со години без скоро никакво абење. Клипните мотори на пареа барале големо и редовно одржување. Парните турбини можат да се произведуваат во капацитети далеку поголеми од кои било парни мотори некогаш направени, важно придонесувајќи кон ефектот за предност во трошоците.
Фрлање ѓуле
Правилно фрлање
Неправилно е кога спортистот:
Електрификација
Парни турбини
Парните турбини можат да се изградат за да работат на повисок притисок и повисока температура на пареата. Основен принцип на термодинамиката е дека колку е поголема температурата на пареата што влегува во моторот, толку е поголема ефикасноста. Воведувањето на парните турбини мотивирало низа подобрувања во температурите и притисоците. Како резултат на зголеменото претворање, се намалиле цените на електричната енергија.
Фрлање ѓуле
Заблуди за правилата
Следниве правила се или застарени или непостоечки, но правила во кои вообичаено верува професионалната конкуренција:
Електрификација
Парни турбини
Густината на моќност на котлите се зголемила со употребата на силен воздух на согорување и со употреба на компримиран воздух за напојување на прашкаст јаглен. Исто така, управувањето на јагленот било механичко и автоматизирано.
Фрлање ѓуле
Натпревари
Натпреварите во фрлање ѓуле се одржуваат на модерните Летни олимписки игри од нивното основање во 1896 година, а исто така оваа атлетска дисциплина е вклучена и на Светското првенство во атлетика.
Електрификација
Електрична мрежа
Со реализацијата на преносот на електрична енергија на далечина било можно меѓусебно поврзување на различни централи за да се балансира оптоварувањето и да се подобри факторот на оптоварување. Интерконекцијата станала сè попосакувана бидејќи електрификацијата брзо растела во раните години на 20 век.
Фрлање ѓуле
Натпревари
Секој од овие натпревари во модерната ера има одреден број на кругови на фрлања. Обично има три квалификациски рунди за да се одреди квалификациите за финалето. Потоа има три прелиминарни рунди во финалето со најдобрите осум натпреварувачи кои добиваат дополнителни три фрлања. Секој натпреварувач во финалето се рангира според своето најдолго фрлање, без разлика дали тоа било постигнато во прелиминарните или последните три рунди. За победник се прогласува натпреварувачот со најдолго правилно фрлање.
Електрификација
Електрична мрежа
Чарлс Мерц, од консултантското партнерство „Мерц и МекЛелан“, ја изградил централата „Нептун Бенк“ во близина на Њукасл во 1901 година, која што до 1912 година се развила во најголемиот интегриран електроенергетски систем во Европа. Во 1905 година тој се обидел да го убеди Парламентот да се обедини разновидноста на напоните и честотите во националната индустрија за снабдување на електрична енергија, но дури во Првата светска војна парламентот започнал сериозно да ја сфаќа оваа идеја, назначувајќи го за шеф на парламентарниот комитет за решавање на проблемот. Во 1916 година, Мерц истакнал дека Велика Британија може да ја искористи својата мала површина во своја полза, со создавање густа дистрибутивна мрежа за ефикасно хранење на своите индустрии. Неговите откритија довеле до „Извештајот на Вилијамсон“ од 1918 година, кој пак го создал предлог-законот за снабдување со електрична енергија од 1919 година. Законот бил првиот чекор кон интегриран систем за електрична енергија во Велика Британија.
Фрлање ѓуле
Тежина
Во натпреварите во машка конкуренција ѓулето тежи 7,26 кг (16 лб), а во женска конкуренција тежи 4 кг (8,82 лб). На јуниорските, училишните и ветеранските натпревари се користат ѓулиња, обично под тежините на оние што се користат на сениорските натпревари.
Електрификација
Електрична мрежа
Позначајниот „Закон за снабдување на електрична енергија“ од 1926 година, довел до поставување на „Националната мрежа“. Централниот одбор за електрична енергија го стандардизирал националното снабдување со електрична енергија и ја воспоставил првата синхронизирана мрежа за наизменична струја, која работи на 132 киловолти и 50 херци. Овој систем, наречен „Национална мрежа“, започнал да работи во 1938 година.
Фрлање ѓуле
Стилови на фрлање
Денес два стила се во општа употреба кај натпреварувачите во фрлање ѓуле: лизгачки и вртечки. Со сите стилови на фрлање, целта е да се фрли ѓулето со максимална брзина нанапред под агол нешто помал од четириесет и пет степени.
Електрификација
Електрична мрежа
По кризата со електричната енергија во текот на летото 1918 година, во екот на Првата светска војна, во Соединетите Американски Држави станало национална цел да се консолидира снабдувањето. Во 1934 година, „Законот за јавни комунални претпријатија“ ги признал електричните комунални услуги како јавно добро, заедно со гасните, водоснабдувачките и телефонските компании и со тоа им биле доделени ограничувања и регулаторен надзор на нивното работење.
Фрлање ѓуле
Лизгачки
Потеклото на оваа техника датира од 1951 година, кога Пери О'Брајан од Соединетите Американски Држави измислил техника при која фрлачот свртен наназад, ротирај 180 степени низ кругот, а потоа го фрла ѓулето. За разлика од вртечкиот стил, оваа техника има линеарно движење.
Електрификација
Електрификација на домаќинствата
Електрификацијата на домаќинствата во Европа и Северна Америка започнала на почетокот на XX век во поголемите градови и во областите покриени со електрични железници, зголемувајќи се брзо до околу 1930 година кога дури 70% од домаќинствата биле електрифицирани во САД
Фрлање ѓуле
Лизгачки
Со оваа техника, десниот фрлач би почнал да гледа кон задниот дел на кругот. Тие вообичаено би прифатиле специфичен тип на крауч, вклучувајќи ја нивната свиткана десна нога, со цел да го започнат фрлањето од покорисно држење на телото, додека исто така изометриски ги оптоваруваат своите мускули. Поставувањето на нивната телесна тежина над свитканата нога, која се турка нагоре со еднаква сила, создава подготвителна изометриска преса. Силата генерирана од оваа преса ќе се канализира во следното фрлање што ќе го направи помоќен. За да го започнат фрлањето, тие клоцаат напред со левата нога, додека силно туркаат со десната. Како што фрлачот го преминува кругот, колковите се извртуваат нанапред, левата рака се замавнува надвор, а потоа цврсто се повлекува назад, проследено со рамената, а тие потоа удираат во движење со десната рака. Клучот е брзо да се движите низ кругот со што е можно помалку воздух под стапалата, па оттука и името „лизгање“.
Електрификација
Електрификација на домаќинствата
Руралните области биле електрифицирани најпрво во Европа, додека во САД „руралната управа за електрицитет“, основана во 1935 година, ги електрифицирала руралните области.
Фрлање ѓуле
Вртечко
Овој стил е познат и како ротациона техника. За првпат бил користен во Европа во 1950-тите, но не добил големо внимание до 1970-тите. Во 1972 година, Александар Баришников го поставил својот прв рекорд во СССР користејќи нов стил на фрлање, вртечки („круговой мах“ на руски), измислен од неговиот тренер Виктор Алексејев. Вртењето вклучува вртење како фрлач на диск и користење на ротациониот импулс за моќ. Во 1976 година, Баришников поставил светски рекорд од 22,00 метри со својот вртечки стил и бил првиот фрлач на ѓуле што ја минал границата од 22 метри.
Електрификација
Електрификацијата во Македонија
===1909-1944 === Електрификацијата во Македонија почнала во 1909 година кога била дел од Отоманското Царство. Првата електрична централа била изградена во Скопје и била на парен погон.
Фрлање ѓуле
Употреба
Во моментов, повеќето врвни машки фрлачи на ѓуле користат вртечки стил. Сепак, лизгачкиот стил останува популарен бидејќи техниката води до поголема конзистентност во споредба со техниката на вртење. Речиси сите фрлачи започнуваат со користење на лизгачки стил. Томаш Мајевски забележува дека иако повеќето спортисти користат вртечки стил, тој и некои други врвни фрлачи на ѓуле постигнале успех користејќи го овој класичен метод (на пример, тој станал првиот што ја одбранил олимписката титула по 56 години).
Електрификација
Електрификацијата во Македонија
Електрификацијата на другите градови се одвивала одделно. Втор електрифициран град била Битола во 1924 година, а до 1930 година биле електрифицирани и Тетово, Велес, Куманово, Штип, Крива Паланка, Гевгелија, Виница и Кочани. Од 1931 до 1935 електрифицирани биле Прилеп, Кичево и Демир Капија, а од 1936 до 1940 и Гостивар, Охрид, Струмица и Пробиштип.
Фрлање ѓуле
Употреба
Светскиот рекорд и следните шест најдобри машки резултати (23,37, 23,30, 23,15 и 23,12 на Рајан Крузер, 23,23 на Џо Ковач и 23,12 и 23,10 на Ренди Барнс) биле изведени со вртечката техника, додека осмиот најдобар време на сите времиња од 23,06 метри од Улф Тимерман бил изведен лизгачка техника.
Електрификација
Електрификацијата во Македонија
Електричната енергија главно се произведувала во мали хидроелектрани, но имало и централи на дизел и јаглен. Најзначајни производствени објекти кои биле изградени пред Втората светска војна биле: ХЕЦ „Пена“ со моќност од 1.760 kW изградена во 1927 година која била првата електрана што произведувала наизменична струја, Дизел-електраната во Скопје изградена во 1933 година со моќност од 1.000 kW и ХЕЦ „Матка“ со моќност од 4.160 kW изградена во 1938 година.
Фрлање ѓуле
Употреба
Одлуката за користењето на лизгачка и вртечка техника веројатно ќе треба да се одлучи на индивидуална основа, одредена од големината и моќта на фрлачот. Ниските фрлачи може да имаат корист од вртењето, а повисоките фрлачи може да имаат корист од лизгањето, но многу фрлачи не го следат ова упатство.
Електрификација
Електрификацијата во Македонија
На крајот од 1944 година во Македонија производството на електрична енергија било повеќе од скромно и изнесувало околу 14.200 МWh со инсталирана моќност од 9.600 kW.
Фрлање ѓуле
Видови ѓулиња
Ѓулето се изработува од различни видови материјали во зависност од неговата намена. Користените материјали вклучуваат песок, железо, леано железо, цврст челик, нерѓосувачки челик, месинг и синтетички материјали како поливинил. Некои метали се погусти од другите, поради што големината на ѓулето варира. На пример, различни материјали се користат за правење ѓуле за фрлање во сала и фрлање на отворено - бидејќи мора да се земе предвид оштетувањето на околината - така што вторите се помали. Постојат различни стандарди за големина и тежина на ѓулето кои зависат од возраста и полот на натпреварувачите, како и од правилата на управното тело.
Електрификација
1945-1991
Обновата на електроенергетските капацитети кои биле тешко оштетени или разурнати во војната станала примарна и сеопфатна задача која со помош на државата и граѓаните во повоениот период во Македонија успешно се спроведувала. Електрификацијата на Македонија била речиси целосно реализирана и електричната енергија станала секојдневие во скоро сите градови и села во земјата. Систематски и макотрпно била градена дистрибутивната мрежа, трафостаниците и новите енергетски објекти кои успевале да ги задоволат сè поголемите потреби од електрична енергија на домаќинствата и растечката индустрија. Како најзначајни производствени капацитети на електрична енергија кои се изградени во повоениот период па сè до осамостојувањето на Македонија во 1991 треба да се издвојат:
Електроенергетскиот систем на Македонија од 1945 до 1990 година се развивал и бил составен дел од електроенергетскиот систем на поранешна Југославија. По распаѓањето на југословенската федерација и осамостојувањето на Република Македонија како независна држава следел и прекинот од мрежата на поранешна Југославија. Ова значело и осамостојување на македонскиот електроенергетски систем.
Електрична мрежа
Овој поим се однесува на процесот на изградба на неопходна инфраструктура со која електричната енергија се доставува до домовите и производни капацитети, особено во руралните и изолираните подрачја, како и замена на железницата со парните локомотиви (сега почесто дизел-локомотиви со електрични локомотиви).
Инфраструктурната потреба за електрификација вклучува електрани, долги спроводни кабли и потстаници.
Електрификација на превозот
Електрификација на превозот претставува употреба на хибридни и електрични возила (како што се тролејбуси и други варијанти на електрични автобуси, трамваи и железница наместо возила на гориво.
Електрификација на превозот во Македонија
Во Македонија е извршена само делумна електрификација на железницата.
Железничката инфраструктура во Република Македонија располага со 327 км електрифицирана пруга со колосеци, од кои 234 км главна пруга. Пругите на територија на МЖ се електрифицирани со монофазен систем, со напон од 25 kV и 50 Hz.
Корисноста на електричното осветлување
Електричното осветлување било многу пожелно. Светлината била многу посветла од ламбите на масло или гас и немало изорени остатоци (саѓи). Иако на почетокот електричната енергија била многу скапа во споредба со денес, таа била далеку поевтина и попогодна од осветлувањето на нафта или гас. Електричното осветлување била многу побезбедно од нафтата или гасот што некои компании биле во можност да си ја платат електричната енергија, заштедувајќи што не плаќале дополнително осигурување.
Пред електричната енергија
„Еден од најважните пронајдоци за класата на високо квалификуваните работници (инженери) би бил во форма на мала мотивациона моќ - некаква јачина што би била силна како половина човек или два коња, што може да се пушти или гаси веднаш, во зависност од поединечната потреба, а да не бара трошење време за управување и да биде со скромни трошоци и при купувањето и при дневната употреба.“
Чарлс Бебиџ, 1851 година За да бидат ефикасни, парните мотори требало да имаат неколку стотици коњски сили. Парните мотори и котли, исто така, барале оператори и одржување. Од овие причини, најмалите комерцијални мотори на пареа биле околу 2 коњски сили. Ова било над практилната употреба за многу мали продавници. Исто така, мала парна машина и котел чинеле околу 7,000$, додека, на пример, еден стар и слеп коњ кој развивал половина коњска сила чинел 20$ или помалку. Машините што користење коњи за напојување чинеле 300$ или помалку. Побарувачката за моќ била помала од онаа на коњот. Машините во продавниците, како што се машините за обработка на дрво, често се напојувале со едно или две коленести вратила. Машините за шиење во домаќинствата се напојувале со нашите стапала; сепак, фабричките машини за шиење се напојувале на пареа од линиско вратило. Кучиња понекогаш се користеле за напојување воденици, кои можеле да се прилагодат да гмечат путер.
Кон крајот на 19 век, специјално дизајнираните енергетски згради го изнајмувале својот простор на малите продавници. Овие згради снабдувале моќ до ќираџиите преку парни машини со линиски шахти.
Електричните мотори биле неколку пати поефикасни од малите парни мотори, затоа што производството на централите била поефикасна од малите парни мотори и затоа што линиските вратила и ремени имале големи загуби при триење.
Економското влијание на електрификацијата
Електрификацијата и економскиот раст се тесно поврзани. Во економијата, се покажа дека делотворноста на електричното производство се поврзува со технолошкиот напредок.
Во САД од 1870-80 г. секој работен час беше одработен со 0.55 КС. Во 1950 година секој работен час беше одработен со 5 КС, или зголемување од 2,8% годишно, и зголемување од 1,5% годишно во периодот од 1930-50 година. Периодот на електрификација на фабриките и домаќинствата од 1900 до 1940 година бил период на висока продуктивност и економски раст.
Повеќето студии за електрификација и електрични мрежи се фокусирале на земјите од индустриско јадро во Европа и САД. Во другите земји, жичената електрична енергија често се пренесувала низ колото на колонијалното владеење. Некои историчари и социолози сметаат дека меѓусебната активност на колонијалната политика и развојот на електричните мрежи (во Индија, Рао) покажале дека регионалната политика заснована на лингвистиката - а не техничко-географските размислувања - довеле до создавање на две одделни електрични мрежи. Во колонијалната Зимбабве (Родезија), Чикаверо покажал дека електрификацијата е расно заснована и им служи на заедницата на бели доселеници, притоа исклучувајќи ги Африканците. Во Палестина, Шамир тврдел дека британските електрични концесии на компанија во сопственост на Зионистите ги продлабочуваат економските разлики помеѓу Арапите и Евреите.
Извори на моќ за производство на електрична енергија
Најголемиот дел од електричната енергија се создава во термоцентрали или парни постројки, од кои мнозинството се централи на фосилни горива кои согоруваат јаглен, природен гас и мазут, или биогорива, како што се отпадоци од дрво и црн отпад од хемиската преработка на целулоза.
Најделотворниот топлински систем е комбиниран циклус во кој турбина на согорување напојува генератор со употреба на жешките согорени гасови која потоа ги испушта поладните гасови од согорувањето за да произведе пареа со низок притисок за конвенционално производство на пареа.
Ветерници
Првата ветерна турбина што произведува електрична енергија била машина за полнење батерии, инсталирана во јули 1887 година од шкотскиот академик Џејмс Блит за да ја осветли својата викендичка во Мерикирк, Шкотска. Неколку месеци подоцна, американскиот пронаоѓач Чарлс Френцис Браш ја изгради првата автоматски управувана турбина на ветер за производство на електрична енергија во Кливленд, Охајо. Напредокот во последните децении значително ги намали трошоците за ветерната енргија, што ја прави една од најконкурентните алтернативни енергии и е конкурентна со поскапиот природен гас. Главниот проблем на ветерната енергија е што е непостојана, па затоа и треба разгранување на мрежата и енергетски складишта за да биде сигурен главен извор на енергија.
Геотермална енергија
Принцот Пјеро Џинори Конти го тестирал првиот геотермален генератор на електрична енергија на 4 јули 1904 година во Лардерело, Италија. Тој успешно запалил четири светилки. Подоцна, во 1911 година, таму била изградена и првата комерцијална геотермална централа во светот. Италија била единствениот индустриски производител на геотермална електрична енергија во светот до 1958 година. Геотермалната моќ бара многу жешки подземни температури во близина на површината за да се генерира пареа која се користи во постројки на пареа со ниска температура. Геотермалната енергија се користи само во неколку области. Италија ја снабдува целата електрифицирана железничка мрежа со геотермална моќ.
Степен на електрификација
Додека електрификацијата во градовите и домовите постои од крајот на XIX век, околу 840 милиони луѓе (претежно од Африка) немаат пристап до електрична енергија во 2017 година, што е намалување од 1,2 милијарди луѓе во 2010 година.
Скорешниот напредок во електрификацијата се случил помеѓу 1950-тите и 80-тите години на минатиот век. Огромни придобивки се забележани во 1970-тите и 1980-тите - од 49 проценти во 1970 година на 76 проценти во 1990 година од светското население. Неодамнешните придобивки се поскромни - од почетокот на 2010-тите 81-83 проценти од светското население има пристап до електрична енергија.
Енергетска еластичност
Електричната енергија е „леплива“ форма на енергија, на начин што има тенденција да остане на континентот или на островот каде што се произведува. Исто така е повеќенаменска; ако еден извор е недоволен, електрична енергија може да се произведе од други извори, вклучително и од обновливи извори. Како резултат, на долгорочен план е релативно еластично средство за пренос на енергија. На краткорочен план, бидејќи електричната енергија мора да се снабдува во истиот момент кога се троши, е донекаде нестабилна, во споредба со горивата што можат да се испорачаат и складираат на лице место. Сепак, ова може да се ублажи со Мрежно енергетско складирање и Дистрибуирано производство.
Капитело
Капитело е јужно италијанско e село во Испани, општина во провинцијата Салерно, Кампанија. Од 2009 година, неговото население било 626.
Историја
Селото, чие име значи „главен град“ (архитектонски елемент) на италијански, било општина пред 1861 година, кога станало село во Испани. Од 1928 до 1948 година станало седиште на нова општина која ги вклучувала Санта Марина, Испани и Поликастро.
Географија
Капитело се наоѓа во јужниот дел на Чиленто, на заливот Поликастро, веднаш до границите на Базиликата. Се протега по должината на брегот Цилентан, покрај Тиренското Море, помеѓу блиските села Поликастро и Виламаре (и двете 3 км далеку). Тоа е одалечено 2 км далеку од Испани, 4 од Сан Кристофоро, 6 од Санта Марина и Вибонати и 7 од Сапри.
Вомеро
Вомеро е област на врвот на ридот во метрополитот Неапол, Италија — која се состои од приближно 2 км и население од 48.000.
Вомеро е познат по неговиот централен плоштад, Пјаца Ванвители; античкиот Петрајо, неговата најрана патека нагоре и надолу до оригиналниот град Неапол; нејзината античка област Рионе Антињано; Флоридијана парк и вила Флоридијана; средновековната тврдина Кастел Сант'Елмо; три жичници кои се поврзуваат со историските области во центарот на градот; неговата активна пешачка зона, познат како ZTL — и нејзината истакната локација со поглед на поголем Неапол, планината Везув, Неаполскиот залив и Тиренското Море.
Поврзано
Петрајо
Иван Лимончев
Иван Лимончев (, –, ) – револуционерен и културно-просветен деец, окружен раководител на ТМОРО во Охрид.
Животопис
Лимончев е роден во Охрид во 1864 година. Бил еден од зачетниците за основање на ученичкото Културно-просветно друштво „Свети Климент” во Охрид (1885). Заедно со други членови на друштвото, станал член на заговорничкиот кружок, основан во Охрид на 20 јули 1886 година, за заштита на населението и за прогон на разбојниците Таир-Толо, Билан Баланца, Каранаџак и нивните јатаци, за одбегнување на османлиските судови и решавање на споровите со арбитража, за отворање училишта во секое село и сл. Бил еден од првите членови на ТМОРО (од 1894) и член на Охридскиот окружен комитет на ТМОРО.
Бопард
Бопард е град во Германија, во Рајнланд-Пфалц.
Вклучено во областа Рајна-Хунсрук. Населението е 15 745 луѓе (од 31 декември 2010 година). Зафаќа површина од 75,13км². Поштенскиот код е 07 1 40 501.
Градот е поделен на 10 урбани области.
Историја
За време на Римската империја, на ова место се наоѓал Баудобрик (или Бонтобрика), а, судејќи според натписите пронајдени на камењата, ова било и местото на Тринаесеттата римска легија. Градскиот ѕид, кој претставува правилен четириаголник, датира од ерата на римското владеење и бил подигнат, веројатно, под царот Валентинијан I; надворешниот втор ѕид бил изграден многу подоцна.
Во текот на средниот век, Бопард бил еден од најпросперитетните градови во Германија.
Атракции
Бопард е познат по своите одлични вина од Рајна и е атрактивен туристички град со многу хотели и ресторани. Од Бопард, чамците за задоволство сообраќаат по Рајна до карпата Лорелеи и до Рудесхајм, по најживописните места во долината на Рајна, со многу познати замоци, како што се браќата непријателски.
Градот е дом на фабриката за производство на патни машини BOMAG.
35. северен напоредник
35. северен напоредник (35° СГШ) — напоредник кој се протега на 35 степени северно од Земјината екваторска рамнина. Минува низ Африка, Средоземното Море, Азија, Тихиот Океан, Северна Америка и Атлантскиот Океан.
На оваа северна ширина, Сонцето е видливо 14 часа и 31 минути во долгодневицата (во јуни) и 9 часа и 48 минути во краткодневницата (во декемвир).
Овој напоредник понекогаш служи како северна граница на суптропскиот појас.
Места
Почнувајќи од нултиот меридијан, па на исток, 35° СГШ минува низ следниве места:
! scope="col" | Координати ! scope="col" | Земја, територија или море ! scope="col" | Белешки ! scope="row" | 🇩🇿 ! scope="row" | 🇹🇳 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Средоземно Море ! scope="row" | 🇬🇷 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Средоземно Море ! scope="row" | 🇨🇾 ! scope="row" | Декелија ! scope="row" | 🇨🇾 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Средоземно Море ! scope="row" | 🇸🇾 ! scope="row" | 🇮🇶 ! scope="row" | 🇮🇷 ! scope="row" | 🇦🇫 ! scope="row" | 🇵🇰 Азад Кашмир — полага право 🇮🇳 Гилгит-Балтистан — полага право 🇮🇳 ! scope="row" | 🇮🇳 ! scope="row" | Аксај Чин ! scope="row" | Ќингхај Гансу Шенси Гансу Шенси Шанси Хенан Шандунг Ѓангсу ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Жолто Море ! scope="row" | 🇰🇷 покраина Јужен Кјонсанг минува веднаш јужно од Пусан ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Јапонско Море ! scope="row" | 🇯🇵 — префектура Шимане — префектура Хирошима — префектура Окајама — префектура Хјого — префектура Осака — префектура Кјото – минува низ центарот на Кјото — префектура Шига – минува низ центарот на Оцу — префектура Мие — префектура Ајчи — префектура Шизуока – минува веднаш северно од Шизуока ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Тихи Океан ! scope="row" | 🇯🇵 — префектура Чиба – јужниот крај на полуостровот Босо ! scope="row" | 🇺🇸 тромеѓа Аризона–Калифорнија–Невада Аризона Ново Мексико – минува веднаш јужно од Албакерки Тексас Оклахома Арканзас граница Тенеси / Мисисипи граница Тенеси / Алабама граница Тенеси / Џорџија граница Северна Каролина / Џорџија Јужна Каролина Северна Каролина – минува низ Фајетвил ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Атлантски Океан ! scope="row" | 🇲🇦 ! scope="row" | 🇩🇿
Музичка драма
Музичка драма — единство на драмското и музичкото дејство. Првично го вовел Теодор Мундт во 1833 година, а најмногу го користел Рихард Вагнер, заедно со, за да ги дефинира своите опери.
Употреба
Самиот Вагнер се противел да ги нарекува своите дела музичка драма, што би имплицирало драма „наменета за музика“, како либрето. Наместо тоа, тој сакал да ја стави музиката во служба на драмата, која навистина во нејзиниот изворен старогрчки облик била неразделна од музиката. Сепак, поимот музичка драма бил прифатен. Главна особина на музичката драма е нејзиното формално единство, без прекини или помали затворени облици како арии или дуети. Повторливите лајтмотиви даваат поддршка и интерпретација на текстот, кој напредува како во говорна драма.
Прва фудбалска лига на Македонија 2023/2024
Прва фудбалска лига на Македонија 2023/2024 ― 32. издание од Првата македонска фудбалска лига. Сезоната започнала на 6 август 2023 година и треба да заврши на 19 мај 2024 година. Струга е бранител на титулата, откако ја освоила својата прва титула во сезоната 2022/2023.
Персонал и опрема
Забелешка: Знамињата ја означуваат репрезентацијата како што е дефинирано според правилата за подобност на ФИФА. Играчите може да имаат повеќе од една националност што не е ФИФА.
Табела
Ажурирано со натпревари одиграни на 13 август 2023 година. Извор: MacedonianFootball.com
Правила за класификација: 1) Бодови; 2) Гол разлика; 3) Постигнати голови; 4) Бодови од меѓусебните двобои; 5) Гол разлика од меѓусебните двобои; 6) Гол во гости од меѓусебните двобои (ако се две екипи); 7) Постигнати голови од меѓусебните двобои; 8) Нерешено; 9) Бараж. (Забелешка: Критериумот 2, 3 и 8 само се користи при одлучување на првакот, екипи за натпреварувања на УЕФА и отпаѓање).
Местоположба според коло
Во табелата се наведени положбите на екипите по секоја недела од натпреварите. Со цел да се зачуваат хронолошките збиднувања, сите одложени натпревари не би биле вклучени во рундата во која првично биле закажани, туку се додаваат на целото коло што се одиграле веднаш потоа.
Резултати
Секоја екипа ќе игра три пати еден против друг и ќе има вкупно 33 натпревари. Првите 22 натпревари ќе се состојат од редовен дома-гости распоред. Пласманот на лигата во овој момент потоа ќе се користи за одредување на натпреварите за последните 11 натпревари.
Трајан (роман)
Трајан — роман напишан од македонскиот поет Ангелко Крстиќ во 1932 година во Скопје. Романот е напишан на српски јазик, а Ангелко во 1934 година ја добива наградата на Академијата на седумте уметности во Белград за најдобар српски роман.
Содржина
Во романот „Трајан“ се опишани четириесет мачни печалбарски години на главниот лик. Дејствието на романот започнува уште од времето на Турците, кога малиот Трајан работи како измеќар, за корка леб, а потоа заминува на печалба. Секаде го следи болната и мачна судбина на страдалник-печалбар.
Кога започнуваат војните, прво Балканските, а потоа и Светската – тој учествува во нив. Го доживува и ослободувањето од Османлиите, но по нив – во неговата татковина ништо не се променува. Неостварените соништа ги остава на својот син.
5. јужен напоредник
Места
Почнувајќи од нултиот меридијан, па на исток, напоредникот 5° ЈГШ минува низ следниве места:
Албатрос (песна)
Албатрос (француски: L'albatros) — песна на декадентниот француски поет Шарл Бодлер.
Поемата, инспирирана од инцидент на патувањето на Бодлер на островот Бурбон во 1841 година, била започната во 1842 година, но не била завршена дури во 1859 година со додавање на последниот стих. За прв пат била објавена во Француската ревија во 1859 година и била отпечатена како втора песна во второто издание (1861) на Цвеќиња на злото.
Содржина
Песната „Албатрос“ претставува симболична слика на величината и падот. Преку судбината на албатросот, таа прекрасна, слободна и горда птица, уловена од морнарите на кои им служи за шега и разонода, е претставена величината, но и трагедијата на поетите.
Гордиот албатрос — владетелот на морињата и небесната шир, фатен и спрострен на бродската палуба, станува смешен и жален. Морнарите се изживуваат со него, го малтретираат „со своето луле клунот му го дразнат“, му се смеат и го имитираат неговото жално прпелкање.
Симболичната слика за албатросот во последната строфа преминува во реална. Албатросот всушност е поетот – „принц на облаците“. Но, поетовата возвишеност и вистинска вредност не е сфатена од обичните луѓе. Со огорченост поетот ја завршува својата исповед — неговата позиција во светот каде што не го разбираат. Меѓу џганот, тој се чувствува како албатрос со огромни крилја кому не му даваат да лета.
5. северен напоредник
5. северен напоредник (5° СГШ) — напоредник кој се протега на 5 степени северно од Земјината екваторска рамнина. Минува низ Атлантскиот Океан, Африка, Индискиот Океан, Југоисточна Азија, Тихиот Океан и Јужна Америка.
Тихиот Океан е најширок (околу 19.300 км) долж овој напоредник.
Места
Почнувајќи од нултиот меридијан, па на исток, напоредникот 5° СГШ минува низ следниве места: ! scope="col" width="125" | Координати ! scope="col" | Земја, територија и океан ! scope="col" | Белешки ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Атлантски Океан ! scope="row" | 🇳🇬 ! scope="row" | 🇨🇲 ! scope="row" | 🇨🇫 ! scope="row" | 🇨🇩 ! scope="row" | 🇨🇫 ! scope="row" | 🇨🇩 ! scope="row" | 🇨🇫 ! scope="row" | 🇨🇩 ! scope="row" | 🇸🇸 ! scope="row" | Илемиски Триаголник ! scope="row" | 🇸🇸 ! scope="row" | 🇪🇹 ! scope="row" | 🇸🇴 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Индиски Океан ! scope="row" | 🇮🇩 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Малачки Проток ! scope="row" | 🇲🇾 ! scope="row" | 🇲🇾 ! scope="row" | 🇧🇳 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Брунејски Залив ! scope="row" | 🇲🇾 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Целебеско Море ! scope="row" | 🇵🇭 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Целебеско Море ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Тихи Океан ! scope="row" | 🇨🇴 ! scope="row" | 🇻🇪 ! scope="row" | 🇧🇷 ! scope="row" | Спорно подрачје ! scope="row" | 🇬🇾 ! scope="row" | 🇸🇷 ! scope="row" | 🇬🇾 ! scope="row" | 🇸🇷 ! scope="row" | 🇬🇾 ! scope="row" | 🇸🇷 ! scope="row" | 🇫🇷 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Атлантски Океан ! scope="row" | 🇱🇷 ! scope="row" | 🇨🇮 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Атлантски Океан ! scope="row" | 🇬🇭 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Атлантски Океан
Анамарија Стибиљ Шајн
Анамарија Стибиљ Шајна  (Anamarija Stibilj Šajn), — словенечки  историчар на уметноста,  кустос,  ликовен критичар, куратор.
Животопис
Детството гопоминала во Ајдовшчина. Дипломирала историја на уметност на Универзитетот во Љубљана. Како студент, таа помагала во домашните работи во Папскиот словенечки институт во Рим|Папскиот словенечки институт во Рим – Словенија во текот на летото. На почетокот на кариерата била професорка по историја на уметност во гимназијата во Ајдовшчина.
Работа
Како надворешен соработник, таа две и пол децении раководи со изложбените активности на Косовелово дом во Сежана.
Соработува со различни галерии во Словенија и во странство, вклучително и галеријата Турнац во Нови Винодолски, (Хрватска), Галеријата Павелхаус Австрија, Галеријата Арс во Горица (Италија), а исто така неколку пати претставувала словенечки уметници во Рим, Виена, Брисел и Лондон. .
Таа денес е независен куратор и ликовен критичар за јавни и приватни институции во земјата и странство, автор на бројни каталози и разни уметнички публикации.
Таа е и организатор и уметнички директор на повеќе ликовни симпозиуми и работилници. Се занимава со современа уметност. Со избор на словенечки уметници учествувала во формирањето на меѓународниот музеј на современа уметност во Неапол – Меѓународен музеј за современа уметност Касорија. Во 2008 година, таа претставила десет словенечки сликари во Холандија - музејот Стеделијк и галеријата Панд Паулус во Схеидам.
Таа беше една од основачите на колонијата Уметници за Каритас.
Три децении (1993) е стручен асистент на Меѓународната уметничка работилница „Словенија, отворена за уметност“ (Sinji vrh над Ајдовшчина, Словенија). Во 2007 година таа го презеде управувањето со проектот и го надгради на симпозиум. Професионално следи и други работни средби на уметници во Словенија и во странство. .
Надворешни врски
.
Рајнско злато
Рајнско злато (Das Rheingold) — опера на германскиот композитор Рихард Вагнер. Тоа е првата опера во тетралогијата Прстенот на Нибелунгзите, огромен и величествен циклус на епски опери заснован на старогерманската митологија за која самиот Вагнер го напишал либретото. Останатите три опери во циклусот се Валкира, Зигфрид и Самрак на боговите. Премиерата на Рајнско злато била изведена на 22 септември 1869 година во Националниот театар во Минхен.
Прва сцена
Дното на реката Рајна. Трите рајнски ќерки (водени самовили) весело пливаат во реката.
Од пукнатина на дното излегува џуџето Алберих и почнува, на една по една, да им се додворува, но тие, згрозени од неговата грдотија, го одбиваат и му се смеат. Алберих навредено ги проколнува.
Втора сцена
Планински врв. Вотан и неговата сопруга Фрика се будат и во далечината гледаат замок кој за нив го изградиле џиновите, браќата Фазолт и Фафнер. Додека Вотан му се радува на својот нов дом, Фрика се плаши од цената за изградба: во замена за изградба на замокот, Вотан им ја ветил на џиновите прекрасната божица Фреја, сестрата на Фрика. Тој, како што вели, всушност нема намера да им ја предаде, но Фрика и понатаму е загрижена. Вотан ѝ приговара на Фрика дека таа самата го молела да го изгради замокот, а сега го проколнува поради тоа. Таа му одговара дека домот ѝ бил потребен за да го држи него блиску, бидејќи знаела за неговите неверства.
Во тој миг дотрчува Фреја, бегајќи од џиновите го моли Вотан за помош. По неа пристигнуваат џиновите, како и боговите Донер и Фро, браќата на Фрика и Фреја, а Вотан со мака го запира крвопролевањето. Кога им објаснува на џиновите дека не може да им ја предаде Фреја, тие се запрепастени, бидејќи моќта на Вотан се заснова на договори и тој мора да си го одржи зборот. Вотан тврди дека им ја ветил Фреја само во шега и одолговлекува, нетрпеливо чекајќи го Логе.
Трета сцена
Нибелхајм. Алберих го исковал прстенот и со негова помош ги поробил другите џуџиња. Го натерал својот брат Миме да му направи волшебен шлем - Тарнхелм - од останатото рајнско злато, што му овозможило да се претвора во сè што сака. Тепајќи го Миме само заради задоволство, Алберих заминува со Тарнхелм за да ги тероризира своите поданици.
Доаѓаат Вотан и Логе и го испрашуваат Миме за Албериховиот прстен и Тарнхелм. Потоа Алберих се враќа со мноштво џуџиња кои носат злато и го ставаат на куп. Пукајќи со камшикот, Алберих конечно го вади и го бакнува својот прстен. Кога другите џуџиња ќе го видат прстенот, бегаат врескајќи.
Алберих им се посветува на дојденците. Се фали како ќе владее со светот и како тогаш сите ќе страдаат. Вотан е згрозен од намерите на Алберих и сака да го убие, но Логе го смирува. Овој се подготвува да го измами Алберих: прво бара од него да ја докаже моќта на Тарнхелм претворајќи се во змеј, а потоа во жаба. Кога Алберих лесно се претвора во жаба, Вотан и Логе брзо го фаќаат и го земаат со себе. Се враќаат на врвот на планината. Промената на сцената е иста како и по втората сцена, но во спротивна насока.
Четврта сцена
Планински врв. Вотан и Логе се враќаат со Алберих и го принудуваат да им го предаде целото злато. Алберих ги повикува своите робови, кои го носат златото и си заминуваат. Најпосле, Вотан го бара и волшебниот прстен од него. Алберих одбива, па Вотан лично го симнува од прстот и сам го става. Алберих е очаен и става страшна клетва на прстенот: додека не му се врати, секој што не го поседува ќе го сака, а секој што го поседува - ќе умре. Алберих заминува со тие зборови.
Фафнер смета дека поголемиот дел од златото треба да му припадне нему, бидејќи Фазолт не би ја делел Фреја со него. Логе му шепоти на Фазолт да го земе само прстенот, но Фафнер не му го дава. Џиновите се степуваат и Фафнер го убива Фазолт. Боговите со ужас го гледаат додека ги зема златото и прстенот и си заминува.
Конечно, боговите се подготвуваат да влезат во нивниот нов дом. Донер ја повикува молњата за да ја расчисти чудната магла што се собрала во отсуство на Фреја (знак на стареењето на боговите), а Фро создава виножито до замокот што боговите ќе го користат за да ги премостат небесата. Вотан екстатично пее елоквентен поздрав до својот замок и го крсти Валхала. Логе, кој знае дека се ближи крајот на боговите, одбива да влезе во Валхала со другите. Тој дури мисли да ги уништи другите богови и она што тие го зеле на измама.