cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Изборна измама
Изборна измама (нарекувана и како изборна манипулација, изборни нерегуларности, измама на гласачите. изборен фалсификат или изборна кражба), е незаконско мешање во изборниот процес, преку зголемување на бројот на гласови за претпочитаниот кандидат, намалување на бројот на гласови за неговите противници, или и двете; со цел победа на изборите.
Многу видови изборни измами се забранети со изборниот закон, но има и други закони кои забрануваат вакви постапки, особено законите што забрануваат физички напад, малтретирање или клевета. Иако поимот „изборна измама“ ги опфаќа само оние дела што се незаконски, понекогаш се користи и за да се опишат легални активности кои се сметаат за неморални, кои не се во духот на фер избори или со кои се кршат принципите на демократијата. Изборите на кои може да се гласа само за еден кандидат честопати се сметаат како изборна измама, иако тие можат да се во согласност со закон и се повеќе еден вид референдуми.
Кај тесни избори, дури и најмала измама може да биде одлучувачка. Обелоденувањето на изборни измами, дури и да не влијаат на конечниот резултат, може да ја намали довербата на гласачите во демократијата.
Вештачка миграција или членство во партија
Честопати властите можат вештачки да го менуваат составот на гласачкото тело (електоратот) со цел да се постигне посакуваниот исход на изборите.
Друга стратегија е трајно преместување на луѓе во изборна единица, претежно во државни станови. Ако се верува дека луѓето со право на државно домување ќе гласаат за одредена партија, тогаш тие или се концентрираат во една изборна единица каде што недостигаат гласови.
Законот за државјанство, исто така, може да се користи за менување на демографијата на избирачкото тело. На пример, во Малезија им се даваше државјанство на иселеници од соседните Филипини и Индонезија, вклучително и право на глас, со цел одредена политичка партија да „доминира“ со државата Сабах.
Ова се поврзува и со методот за фалсификување на внатрепартиски избори и други избори на партиски лидери. Луѓето кои поддржуваат одредена партија можат привремено да се приклучат на друга партија со цел да изберат послаб кандидат за раководител на таа партија. Конечната цел е да се победи слабиот кандидат на општите избори од страна на лидерот на партијата што тие гласачи всушност ја поддржуваат. Се тврди дека овој метод бил користен на изборите за лидер на Лабуристичката партија во Обединетото Кралство во 2015 година, кога конзервативецот Тоби Јанг ги повика конзервативците да им се придружат на лабуристите и да гласаат за Џереми Корбин со цел „да ги испратат лабуристите во заборав“.
Обесправување (одземање на право на глас)
Составот на гласачкото тело може да се менува и со одземање на правото на глас на група луѓе со одредени демографски одлики, со што им се оневозможува да гласаат. Државите понекогаш носат одредби со кои се поставуваат пречки за регистрација на гласачите во избирачкиот список, како што се такси за гласање, тестови за писменост и разбирање на јазик и слично, кои во пракса се применуваат против малцинските групи со дискриминаторски ефект. Со ваквите практики се дискриминираат религиозни или етнички групи, и можат да доведат до искривување на политичкиот процес, а избраното тело станува крајно нерепрезентативо.
Одредени групи може да бидат обесправени преку воведување барања со што им се оневозможува да гласаат или гласањето им е неисплатливо. На пример, барањето гласачите да гласаат во својата изборна единица може да го одземе правото на глас на воени лица, затвореници, студенти, болнички пациенти или секој оној што не може да се врати во својот дом. Гласањето може да се закаже во несоодветни денови, како на пример во работен ден или за некој верски празник: на пример, Шабат или други свети денови на одредена верска група, чии учења укажуваат дека гласањето е забрането на таков ден. Обесправување има и доколку гласачките места се наоѓаат во области каде безбедноста на гласачите е загрозена (во воени или конфликтни зони), или не се во разумна близина (руралните заедници се особено засегнати со ова).
Во одредени случаи, гласачите може да бидат намерно обесправени, што е вистинска изборна измама. На пример, гласачот може „ненамерно“ да биде отстранет од избирачкиот список, што го оневозможува на лицето да гласа.
Поддршка од опозициони крила
Беатрис Мегалони, професор на Универзитетот Стенфорд, опиша модел на управување со однесувањето кај автократските режими. Таа наведува дека владејачките партии можат да имаат политичка контрола во демократски систем без активно манипулирање со гласовите или заплашување на електоратот. Под соодветни услови, рамнотежата во демократскиот систем се постигнува на начин во кој поделениот опозиционен блок несвесно се однесува како соучесник во еднопартиска власт. Така владејачкиот режим не мора да посегне кон незаконска изборна измама.
Заплашување
Со заплашувањето на гласачите се врши притисок врз гласачот или група гласачи, со цел тие да гласаат на одреден начин, или воопшто да не гласаат. Апстинентите од гласање и другите гласања на далечина се поизложени на некои форми на заплашување. Заплашувањето се јавува во различни форми, како вербално, физичко или принудување.
Дезинформација
Луѓето можат да пласираат лажни или двосмислени информации со цел да влијаат на исходот на изборите.
Друга вид на дезинформација е кога на гласачите им се даваат неточни информации за времето или местото на гласање, со цел да ја пропуштат шансата да гласаат.
Купување гласови
Купувањето гласови е кога политичката партија или кандидат се обидува да го купи гласот на избирачот на претстојните избори со нудење на парични средства, или основни намирници за живот како противуслуга. Ваквата пракса често се користи за да се поттикнат или убедат гласачите да излезат на изборите и да гласаат на одреден начин. Иако е незаконска во многу земји ширум светот, сепак е широко распространета.
Партиите, може да ангажираат мешетари, кои во јавноста се обидуваат да најдат неопределени гласачи и се пазарат со нив за да гласаат за нивната опција.
Кон кого да се цели
Еден од основните проблеми при купување гласови лежи во прашањето која популација или група избирачи се подложни на прифаќање компензација во замена за нивниот глас. Теоретичари како Стоукс сметаат дека неопределените гласачи треба да бидат на мета.
Други пак тврдат дека треба да се цели кон луѓето со низок личен доход, затоа што тие најверојатно ќе ја прифатат паричната или други форми на компензација.
Како се следи гласањето со купени гласови
Ако гласачките ливчиња се праќаат по пошта до гласачите, купувачот на гласови може да ги пополни или да види како се пополнети. Многу е потешко следењето кога гласачките ливчиња тајно се уфрлаат на избирачко место. Гласачите кои сакаат да бидат обесштетени за нивните гласови би користеле посебно доставени гласачки ливчиња или треба да го превиткат гласачкото ливче на одреден начин за да докажат дека гласале за кандидатот за кој биле платени да гласаат.
Ако купувачот може да добие празно гласачко ливче (со кражба, фалсификат или ливче од некој апстинент од гласање), тогаш тој ќе може да го заокружи својот кандидат на гласачкото ливче и да му плати на избирачот да го однесе претходно заокруженото гласачко ливче до избирачко место, разменувајќи го за празното ливче што гласачот го добил на избирачкото место. Ова е познато како верижно гласање или бугарски воз.
Гласачки ливчиња кои збунуваат или доведуваат во заблуда
Гласачките ливчиња може да имаат дизајн или други одлики што би ги збунуле гласачите да гласаат за различен кандидат. На пример, гласачки ливчиња во форма на заштитен знак на одредена политичка партија.
Друг метод за збунување на луѓето да гласаат за различен кандидат е да се кандидираат кандидати или да се формираат политички партии со слични имиња или симболи како постоечките кандидати или партији; со цел гласачите да се доведат во заблуда и да гласаат за лажниот кандидат или партија и со тоа да влијаат врз резултатите. Овие тактики не се противзаконски, но се спротивни на принципите на демократијата.
Полнење на кутии
Полнење на гласачки кутии, или „полнење кутии“, е незаконска активност кога едно лице става повеќе гласачки ливчиња во кутијата за време на гласањето во кое е дозволено само едно ливче по лице.
Погрешно евидентирање на гласовите
На некои избори има случаи кога службениците задолжени за помош при гласање ги евидентираат гласовите на избирачитеили поинаку од нивната волја. Гласачите на кои им е потребна помош при гласањето се особено ранливи на ваква изборна кражба. На пример, на слепо или неписмено лице може да му се каже дека гласале за една партија, а всушност се заокружува друга партија во нивно име.
Злоупотреби при гласање со полномошник
Гласањето преку полномошник е исто така подложно на изборни измами. Имено, гласачот му дава полномоштво на друго лице да гласа во негово име, и понекогаш може да се јави јаз во довербата меѓу гласачот и полномошникот. Во неколку земји, имало приговори дека од лицата сместени во пензионерски или старачки домови се барало да пополнат формулари за „отсуство“ По потпишувањето, биле собирани и тајно се преправени како апликации за гласање преку полномошник, при што партиските активисти или нивни пријатели и роднини биле назначени како полномошници. Овие луѓе, непознати за гласачот, го даваат гласот за партија по свој избор занемарувајќи ја волјата на гласачот. Во Обединетото Кралство, ова е познато како „одгледување на баби“.
Уништување или поништување на гласачките ливчиња
Еден од наједноставните методи за изборна измама е гласачките ливчиња на кој е заокружен политичкиот противник да се направат неважечки. Масовното уништување на гласачките ливчиња е тешко спроводливо без тоа да биде забележано, но во тесни избори, можно е неприметно уништување на мал број гласачки ливчиња, а со тоа да се промени целокупниот изборен резултат. Ако се забележат случаи на намерно уништување на гласачки ливчиња, целокупниот процес на гласање се повторува за тоа избирачко место.
Фалсификување на резултатите
Во некои режими, изборниот процес честопати може да биде обична формалност, до оној степен во кој официјалнте лица едноставно објавуваат какви резултати кои што им одговараат, без притоа да се потрудат да ги пребројуваат гласовите.
Откривање и спречување
Три основни стратегии за спречување на изборни измами се:
Набљудување на изборниот процес и проверка на гласовите
Проверка на гласачките ливчиња се однесува на секој надзор спроведен по затворањето на гласачките места со цел да се утврди дали точно се преброиле гласовите (проверка на резултатите) или дали изборите се спроведувале според пропишаниот начин (набљудување на избирачкиот процес), или и двете.
Има различни видови проверки, а може да опфаќаат проверка дали: бројот на гласачи кои го искористиле правото на глас се совпаѓа со бројот на гласачки ливчиња, пломбите на гласачките кутии и во просториите за складирање гласачки ливчиња се недопирани, печатот на гласачките ливчиња се совпаѓа со бројот на гласачкото место, имаат печат машинското броење на гласови (доколку се користи) се совпаѓа со рачното пребројување.
Општа култура, етика и морал
Предноста од подигањето на општата култура како стратегија за спречување на изборни измами е во тоа што таа е ефикасна кај сите изборни модели. Нејзин недостаток е што во вакви општества поединци можат лесно да извршат изборна измама која би поминала незабележано, најмногу поради тоа довербата што ја имаат граѓаните во ситемот и општеството.
Транспарентност
Методите за спречување на изборна измама вклучуваат и целосно транспарентен изборни процес за сите гласачи, од номинирањето на кандидати до уфрлањето гласовите во гласачката кутија и пребројувањето на гласовите.
Честопати, во изборниот процес се вклучуваат и набљудувачи на изборите со цел за спречување измами и да ги уверување за фер избори.
NGC 3938
NGC 3938 — спирална галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3938 се споменува и како UGC 6856, MCG 7-25-1, CGCG 214-34, CGCG 215-2, IRAS 11502+4423.
Откривање
Објектот е откриен на 6 февруари 1788 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3938 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 10,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,8 m/лм2. NGC 3938 има привидни димензии од 5,4' х 4,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 0°.
Јоана Цимер
Јоана Цимер (Joana Zimmer; р. во ) — германска поп пејачка, често споредувана со Селин Дион или Бари Манилоу. Цимер, исто така, е и слепа.
Рихтенберг
Рихтенберг (Richtenberg) — град во округот Западна Померанија-Риген, во сојузната покраина Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Се наоѓа 18 километри југозападно од Штралзунд.
Благородна Лазаревска
Благородна Лазаревска (моминско: Сотирова; во ) — македонски стоматолог и универзитетски професор на Стоматолошкиот факултет во Скопје.
Животопис
Средно образование, гимназија, завршила во Прилеп, во 1951 година. На Стоматолошкиот факултет во Белград дипломирала во 1957 година. Со звањето специјалист по болести на устата и забите се здобила во 1974 година. Истата година, на стоматолошкиот оддел при Медицинскиот факултет во Скопје, професор Лазаревска го одбранила хабилитациониот труд под наслов „Учество на локалните фактори во етиологијата на прогресивната пародонтопатија“.
Веднаш по дипломирањето, во 1957 година, се вработила како стручен наставник по дентална патологија, болести на устата и екстракција на заби во Училиштето за забари и забни техничари во Скопје. На Стоматолошкиот оддел при Медицинскиот факултет во Скопје, Лазаревска се вработила во 1961 година, како избран асистент на предметот болести на устата, а во 1964 година била избрана за универзитетски предавач. Со звањето доцент-професор Лазаревска се здобила во 1967 година, а во 1975 година била избрана за вонреден професор. Во 1980 година била избрана за редовен професор на Катедрата за болести на устата и пародонтот при Стоматолошкиот факултет во Скопје, а во 1986 година била преизбрана во истото звање.
Во 1992 година се пензионирала во звањето редовен професор. Благородна Лазаревска била на повеќе стручни усовршувања: во 1963 година престојувала еден месец на Клиниката за болести на устата при Стоматолошкиот факултет во Белград; во 1966 година како стипендист на Светската здравствена организација била на четиримесечно стручно усовршување во СССР: во Москва кај професор Рибаков и професор Евдокимов, во Одеса кај професор Фјодоров и во Ленинград кај професор Литваев.
Научниот интерес на проф. д-р Благородна Лазаревска навлегува во различни области на стоматологијата, но нејзин особен предизвик била прогресивната пародонтопатија. Публицистичкиот опус на професор Лазаревска опфаќа 136 статии, од кои 135 се објавени во домашни и една во странска публикација. Во текот на работниот век професор Лазаревска вршела бројни функции: била раководител на Клиниката за болести на устата и пародонтот при Стоматолошките клиники во Скопје (1964-1990) и раководител на истоимената Катедра при Стоматолошкиот факултет во Скопје (1964-1990). Во два мандатни периода (1978-1980 и 1980-1982) била продекан и во еден мандатен период (1982-1984) била декан на Стоматолошкиот факултет. Претседател на Советот на Стоматолошкиот факултет во Скопје била од 1984 до 1986 г. Во 1979 година биле објавени резултатите од научниот проект со кој раководела професор Лазаревска, под наслов „Проучување на застапеноста на прогресивната пародонтопатија во СР Македонија и нејзините етиопатогенетски механизми“.
Професор Лазаревска била еден од најпреданите поборници за основањето на стручно-научното списание на стоматолозите од Македонија, „Македонски стоматолошки преглед“, и негов заменик главен и одговорен уредник во периодот од основањето во 1977 до 1990 година. Во периодот од 1970 до 1972 година била член на Републичката комисија за изработка на план и развој на научните дејности на СРМ. Била апстрактор на Научниот билтен на Сојузот на академиите на науките и уметностите на Југославија. Била прв претседател на Секцијата за болести на устата, забите и пародонтот. На општествен план, професор Лазарева била постојано вклучена во органите на управата на матичната институција: била член и претседател на Работничкиот совет на Стоматолошките клиники, претседател на Советот на Стоматолошкиот факултет и претседател и член на повеќе одбори и комисии на Наставно-научниот совет на Факултетот. Исто така, во два наврата, била член на Комисијата за доделување на наградата „13 Ноември“ на Град Скопје и еднаш била член на Републичката комисија за доделување на наградата „11 Октомври“ на Македонија.
За својата севкупна дејност, професор Лазаревска е носител на повеќе одликувања и награди:
Архиепископ Охридски и Македонски г.г. Михаил
'''Архиепископ Охридски и Македонски г.г. Михаил''' (, - ) бил четвртиот архиепископ на Македонската православна црква по нејзиното обновување. Михаил бил свештеник и вероучител, даровит црковен оратор и мудрец, и останал запаметен по прекрасните беседи. Тој е единствениот духовник на кој му било понудено местото претседател на Република Македонија. Архиепископот Михаил за поглавар на Македонската православна црква беше избран на 4 декември 1993 година.
Рани години
Г.Г. Михаил е роден е во Ново Село, Штипско, во 1912 година, како Методи Гогов. Како дете бил слаб и со кревко здравје, па по желба на неговата мајка Санда, шестгодишното дете редовно ќе ги посетува богослужбите и ќе се грижи за чистотата на црквата. По завршувањето на основното образование, тој во 1927 година се запишал богословијата во Битола. Во 1932 година заминал на студии во Белград на Богословскиот факултет, каде што дипломирал во 1936 година како најдобар студент во генерацијата. Како авторитет меѓу студентите влегува во редовите на македонскиот кружок за да биде назначен за секретар на студентското здружение на Богословскиот факултет, а го подготвувал и студентското теолошко списание како главен уредник.
По дипломирањето присилно бил мобилизиран во српската војска, при што неколкупати бил осудуван од Воениот суд. Пред војната дошол во Штип и кратко време предавал веронаука во штипската гимназија, но со судска казна за дела против интересите на кралот и кралска Србија, набргу бил депортиран во Ужице за да предава српска пропагандна веронаука.
Период по војната
По војната патува низ Македонија и ги образова духовните одбори, наместо дотогашните архиерејски намесништва. Заедно со протојереите Кирил Стојанов и Никола Апостолски, го организираат одржувањето на Првиот црковно-народен собир во Скопје на почетокот од март 1945 година, на кој присуствувале 300 учесници, свештеници и мирски лица, на кој едногласно била донесена одлуката за обновување на Охридската архиепископија.
Михаил бил меѓу првите мисионери во Австралија, во првата македонска православна општина „Свети Ѓорѓи“ во Мелбурн. Бил испратен во 1966 година, а се вратил при крајот на 1970 година. По неговото враќање бил назначен за ректор на Македонската православна богословија, каде предавал англиски јазик, омилитика и пастирско богословие. Покрај англискиот зборувал француски, руски и се служел со повеќе живи класични јазици.
Избор за Архиепископ на МПЦ
Изборниот Архиепископски црковно-народен собор се одржал на 4 декември 1993 година, во Соборниот храм на Охридската архиепископија - Света Софија. На работата на соборот учествувале 92 делегати од сите епархии на МПЦ.
Соборот започнал со божествена литургија во црквата Св. Богородица - Каменско, која ја служеле тројцата митрополити: Тимотеј, Стефан и Михаил, кои го сочинувале раководното тело на МПЦ по упразнувањето на архиепископскиот трон.
Во Соборниот храм на охридските архиепископи најнапред бил извршен мал водосвет, а потоа и призив на Светиот Дух.
По првото гласање, Митрополитот Михаил добил 41 глас, Митрополитот Петар 32 гласа, Митрополитот Горазд 1 глас и биле утврдени 18 неважечки ливчиња. Бидејќи никој од кандидатите не добил натполовично мнозинство, се пристапило кон второ гласање на кое Митрополитот Михаил го добил потребното мнозинство и бил избран за Поглавар на Македонската православна црква.
Востоличувањето на новиот Архиепископ Охридски и Македонски било извршено наредниот ден, во присуство на претседателот на Владата на РМ Бранко Црвенковски, министерот за вера Ристо Иванов, Скопско-призренскиот бискуп Јоаким Хербут, старешината на Исламската верска заедница Јакуп Селимовски и др.
Од страна на Митрополитот Петар на новоинтронизираниот архиепископ му биле предадени инсигниите на архиепископското достоинство и жезолот на Свети Климент.
Архиепископ на МПЦ
Архиепископот Михаил дошол на чело на МПЦ две години по осамостојувањето на Македонија како држава. Тој станал единствениот духовник кому му било понудено местото на претседател на државата. На почетокот на 90-тите години Михаил требало да биде еден вид македонски Макариос, но тој се откажал од овој предизвик не сакајќи да ја замени црковната со државничка позиција,
Како надлежен за Американската епархија, Михаил успеал да ги прибере големиот број на верници, да ги надмине сите спорови, а со тоа овозможи оваа епархија да заживее со полн црковен живот. Сепак тој не успеал да отпатува за Австралија, затоа што не сакал да биде пречекан од поделените, туку од сите обединети верници Македонци. Водел преговори и со претставници на Српската православна црква за воспоставување на духовно единство меѓу двете цркви.
За време на неговото архиепископување биле направени потребните измени и дополнувања на Уставот на Македонската православна црква, статутите за трите епархии во странство и други црковни закони и норми. Исто така, за негово време се зголемила издавачката дејност во МПЦ, при што биле отпечатени повеќе богослужбени изданија и книги со богословска содржина.
Починал на 6 јули 1999 година. Неговото вечно почивалиште се наоѓа во Манастирот Св. Наум Охридски во Радишани.
Цитати
„Ние, Михаил, избран и востоличен архиепископ охридски и македонски, се заколнувам во семоќниот Бог дека на Македонската православна црква и својата татковина Република Македонија ќе им бидеме верни и предани, ќе го почитуваме и чуваме црковниот Устав, ќе ја чуваме чистотата на светото православие, црковните канони и прописи, ќе го чуваме канонското единство на сите православни автокефални цркви, а посебно ќе ја почитуваме Македонската православна црква во сè, па и во своите дела и постапки ќе се раководиме исклучително од доброто и интересите на нашата Света Црква и Татковина, и дека нема да се согласиме со никаква измена што би била спротивна на нивните интереси“.
- Изјава по повод изборот за Архиепископ на МПЦ (4.12.1993)
Димитар Поп-Георгиев Беровски
Димитар Поп-Георгиев Беровски (Берово, 1840 - Долна Граштица, 1907) бил македонски национален деец и револуционер. Основно образование завршил во Берово, а потоа учел во Одеската духовна богословија (1858-1860). Потоа во Белград се запишува на военото училиште. Во 1865 г. се враќа во Берово и работи како учител. Таму зел активно учество во црковните борби против грчките фанариоти, со што се стекнал со голема популарност кај народот од Малешевијата. Наклеветен од грчките владици пребегнал во Цариград а потоа живее како нелегален во Солун.
Во Солун заедно со македонската патриотска интелегенција формира кружок, чија цел била организирање на востанија против турската власт. Бил главен организатор на Разловечкото востание, а по неговото задушување се вклучил во организирањето на Кресненското востание (1878), при што бил избран за началник на Востанички штаб.
Воедно бил и иницијатор за обнова на Охридската Архиепископија, преку Унија на христијаните Македонци со Ватикан, кои во 1874 година ги отцепиле од бугарската црква мали делови од серската, мелничката, струмичката, воденската,кукушката и солунската област и ги приврзале кон Ватикан. По неуспехот на востанието се префрлил во Ќустендил, каде живеел и работел сè до својата смрт на 19 декември 1907 година.
Рани години
Димитар Поп Георгиев е роден во Берово, Малешевско тогаш во Османлиското Царство во свештеничко семејство. Првично учел во родното место, а подоцна неговиот татко го испратил во Солун каде што требало да го продолжи своето образование во патријаршиско училиште. Во 1858 година се запишал при Духовната богословија во Одеса, меѓутоа не ја завршил. Тука се запознал со бугарскиот национален деец и револуционер Георги Раковски. Подоцна емигрирал во Кнежевството Србија и учествувал во Првата Бугарска Легија во Белград. Во 1863 година бил доброволец во српската војска. Во периодот помеѓу 1863-1876 година, Димитар бил во коресподенција со Стефан Верковиќ. Во овој период се запознал и со Арсеније Костенцев. Димитар во Кнежевството Србија останал до крајот на 1865 година, кога со паричен заем добиен од Верковиќ со посредство на Павел Јозеф Шафарик се вратил во својата татковина.
Разловечко востание
Меѓутоа набрзо увидел дека црковно-просветните борби и унијата како средство за обнова на Охридската архиепископија нема да го решат основното барање на селаните и граѓаните за нивното ослободување од османлиската власт. Затоа подготвил план за кревање на востание во Македонија и во 1875 година во Солун формирал таен кружок, окарактеризиран како таен револуционерен комитет. Најголем проблем за успешно изведување на востанието претставувал недостатокот на парични средства со кои требало да се набави оружје, муниција, топла зимска облека и санитетски материјал.
За да дојде до пари, Димитар Беровски одлучил да го продаде својот имот во Берово, а за таа цел дел од својот имот продал и Поп Стојан, кој ветил и дека ќе го исплати сиот Десеток за селаните од Разловци, за да можат да купат оружје. Покрај тоа, Димитар Беровски им порачал на двете учителки од Сопот, баба Недела и Станислава Караиванова да изработат знаме за идното востание. Знамето било изработено на жолта подлога со разјарен црвен лав, и на него пишувало: Македонија и Станете да ве освобода.
Другата група под водство на Цоне Спасов требало да ги евакуира жителите на Разловци и нивната стока, а потоа да се приклучи кон главните востанички сили. На пат кон Берово, кај селото Митрашинци, Димитар Беровски и неговата чета имале судир со една помала турска воена единица. Таа била растерана, но Беровски бил ранет во главата. Оваа неповолна состојба делувала негативно и востаниците наместо да одат кон Малешевијата, се вратиле назад, во Разловци.
Од Разловци четата на делумно закрепнатиот Димитар Беровски продолжила кон Кочанско. Откако ги победила Турците во Лаки, четата тргнала кон селото Смилјанци, Радовишко каде од порано имало складирано оружје. Меѓутоа во Смилјанци дошло до предавство од месниот полјак во Радовиш, така што и тука турскиот аскер брзо реагирал и востаниците доживеале неуспех. Селаните кои не успеале да побегнат биле ѕверски убивани, оставани за пример на населението, а некои од селаните од реонот биле мачени како затвореници во Сер, Солун, Скопје и др. Разловечката чета на чело со Димитар Поп-Георгиев Беровски успеала делумно да се задржи и да ја продолжи борбата во Малешевските планини, Пијанец, Осоговските Планини и во Кресна.
Македонско востание
На состанокот одржан на 8 септември во Рилскиот Манастир, свикан од Натанаил на кој присуствувале и Димитар Поп-Георгиев Беровски и војводата Дедо Иљо Малешевски (Марков) било решено да се повикаат сите чети кои дејствувале недалеку од демаркационата линија да се приближат до Горна Џумаја. Токму на ова советување бил прифатен предлогот на еден од поистакнатите војводи Стојан Карастоилов, востанието да започне со нападот на Кресна. Тука било прифатено со нападот да раководи Стојан Карастоилов.
Востанието започнало на 17 октомври (5 октомври по стар стил) 1878 година со нападот на Кресненските анови во кои била сместена турската војска. Во нападот учествувале 400 востаници и многу селани од околните села. По ослободувањето на Кресна востанието се проширило во околината и подалеку во Мелничко, Беровско, Делчевско, Демирхисарско. Настанала голема слободна територија. Една од првите мерки на востаничките водачи, по ослободувањето на селата, била да воведат нова месна административна власт, да извршат мобилизација за пополнување и формирање на нови чети како и избор на воено-востаничкото раководство. На општото собрание востаниците за востанички водач го избрале Калмиков, за началник на штабот Димитар Поп-Георгиев Беровски, а за прв војвода на четите Стојан Карастоилов. За ова Поп-Георгиев Беровски уште на 20 октомври (8 октомври, стар стил) го известил Џумајскиот комитет и се потпишал како началник штаба на македонските востаници:
Овде се појавиле првите несогласувања и недоразбирања помеѓу македонските револуцинери и бугарските комитети. Претставниците на комитетот Единство, Адам Калмиков и Луј Војткевич сакале востанието да биде проширено што поскоро и во останатите делови на Македонија со цел да се привлече вниманието на европската дипломатија. Меѓутоа Стојан Карастоилов, Димитар Поп Георгиев и другите македонски војводи се стремеле најпрво востаничката територија да се организира, да се набави оружје, муниција и друг воен материјал, да се регрутираат свежи востанички сили и дури потоа да се удри на останатите области. Во сите ослободени места била воспоставена народна власт, а народот без разлика на националната и верска припадност (Македонци, Турци, христијани, муслимани) бил целосно ослободен од сите даноци.
Во ослободените места не биле забележани протерувања, убиства и изживувања врз турското муслиманско население. Македонското население од сите ослободени места со големо воодушевување го помагало востанието. Раководството презело мерки и за орагнизирање на регуларна војска:
Кресненското востание било прв судир помеѓу македонското револуционерно движење и Бугарија. Првиот судир се случил уште при борбите за ослободување на Кресна, помеѓу македонскиот војвода Стојан Карастоилов и рускиот офицер во бугарска служба Калмиков. Иако судирот бил од воено - тактички карактер сепак тука за првпат се судриле и целите и плановите на македонските револуционери и бугарските комитети. Подоцна судриот помеѓу двајцата странци Калмиков и Војткевич ќе предизвика толкаво незадоволство кај македонското раководство што Димитар Поп-Георгиев Беровски ќе напише доста остро писмо во кое го осудува самоволието и мешањето на Софискиот и Џумајскиот комитет во Македонското востание. Под притисок на комитетот Единство востаничките сили удриле во Разлошката котлина.
По борбите во Разлошката котлина, Стојан Карастоилов, Димитар Поп-Георгиев Беровски и другите македонски војводи од раководните позиции на востанието ги смениле Адам Калмиков и Луј Војткевич. Меѓутоа комитетот Едниство на тоа остро реагирал и од своја страна испратил комисија од тројца комесари кој од своја страна спровеле воен суд за Стојан Карастоилов и луѓето блиски до него. Пресудата гласела смрт. Смртната казна врз Стојан Карастоилов била извршена на 6 декември 1878 година, додека пак Димитар Поп-Георгиев Беровски се спасил благодарение на Натанаил Кучевишки. Беровски ја задржил должноста војвода во областа Каршијак но и таа подоцна му била одземена. На тој начин македонските војводи биле одстранети во раководењето со востанието, а тогаш главен раководител на востанието станал комитетот Единство.
Емиграција
По задушувањето на востанието, Димитар со своето семејство се населил во Ќустендил. Бил назначен за окружен полициски службеник на градот, а во првата половина на 1880 година за градот Цариброд. Подоцна бил околиски началник на Радомир. Во 1884 година се повлекол во селото Долна Граштица, Ќустендилско каде што купил чифлик и се занимавал со земјоделство.
Во Српско-бугарската војна од 1885 година, Димира предводел чета при доброволечкиот одред на Дедо Иљо Малешевски, која на 4 ноември се присоединила кон новоформираната Радомирска единица, која водела борби против српската моравска дивизија. За учество во оваа војна бил награден со бугарскиот орден "За храброст".
Во 1895 година, Димитар бил меѓу основачите на македонското добротворно друштво "Македонија" во Ќустендил. Кон крајот на годината бил делегат на ІІ македонски конгрес на Македонски комитет. Неговиот дом станал база на македонското револуционерно движење. Многу рано, кај Гоце Делчев и Ѓорче Петров се родила идејата за сопствено производство на оружје, пред сè бомби. Тие ја осмислиле Саблерската бомболераница (фабрика) на Осоговските Планини.а приотоа посебна улога одиграл Димитар Поп-Георгиев Беровски, кој тогаш бил ќустендилски пунктовен началник. Саблерската бомболераница започнала да функционира во мај 1897 година. Во неа работеле грст на ентузијасти во скудни околности. Главен мајстор бил еремснкиот револуционер Киркор, а негови први помошници биле Гоце Текенџиев и Атанас Мурџев. Таму повремено престојувале и помагале Гоце и Ѓорче Петров. Инспекција на бомболеарскиот процес извршил Еременецот Леон. Во Саблерската бомболераница, меѓу другото, биле произведени околу 1000 до 1500 бомби од разни големини. Бомболераницата била напуштена непосредно пред интервенцијата на бугарската полиција. Димитар бил претседател на Ќустендилското македонско друштво во периодот помеѓу 1898-1899 година.
Димитар Поп Георгиев Беровски умира на 19 декември 1907 година во Долна Граштица каде е погребан. Според други извори тој умира во Ќустендил.
Национален херој
По создавањето на независната македонска национална држава, Димитар е прогласен за македонски национален херој. Голем број на училишта, улици, населби и др го носат неговот име. Во Македонија, државните институции и разни здруженија организираат разни свечености во негова чест. Во 2012 година на плоштадот Македонија, во главниот град на Република Македонија, од десната страна на камениот мост е поставен споменик на Димитар Поп-Георгиев Беровски.
Краткоопашест поморник
Краткоопашест поморник или граблив поморник — морска птица од семејството на поморниците (Stercorariidae). Тоа е миграциски вид кој се размножува во Северна Скандинавија, Шкотска, Исланд, Гренланд, Северна Канада, Алјаска и Сибир и презимува низ јужната полутопка. Клептопаразитизмот е главен извор на храна за овој вид за време на преселбата и зимата, и оттаму потекнува името.
Опис
Распознавањето е сложено поради сличностите со долгоопашестиот и широкоопашестиот поморник, и постоењето на три морфи на бои. Мал за скуа, краткоопашестиот поморник е долг 41-48 см, 107-125 см во распон на крилјата и тежи 300-650 грама. Спојот на опашката на возрасното лице кое се размножува отпаѓа на околу 7 cm (3) од нивната должина. Возрасните со светло-морф имаат кафеав грб, главно бели долни делови и темни основни пердуви на крилата со бел „блесок“. Главата и вратот се жолтеникаво-бели со црна капа и има зашилена централна проекција на опашката. Темно-морфните возрасни се темно кафеави, а птиците од средна фаза се темни со нешто побледи долните делови, главата и вратот. Сите морфи имаат бело крило блесок. Препознавањето на малолетниците е уште попроблематична, а тешко е да се одвојат краткоопашестите поморници од долгоопашестите. Краткоопашестите поорници се пообемни, пократки крилја и помалку личат на долгоопашести поморници. Тие се обично потопли тонови, со покафеави нијанси, наместо сиви. Сепак, тие го покажуваат истиот широк опсег на варијации на перјата. Летот е повеќе како сокол. Краткоошашестиот поморник е најчестиот од трите видови поморници што се гледаат од брегот.
Типичниот повик на овие птици е звук на назално мјаење, кој се повторува неколку пати на екранот. Нивниот повик за аларм е пократок звук.
Одгледување
Овој вид се размножува на севермиот дел на Евроазија и Северна Америка, со значителни популации дури на југ до северна Шкотска, во Шетланд и Оркни, надворешни Хебриди, Сатерленд, Кејтнес и некои острови во Аргил. Птиците во Северна Америка се размножуваат во Алјаска, Јукон, северозападните територии, Нунавут, брегот на заливот Хадсон и делови од северен Квебек и Нунацијавут.
Гнездење се случува на сува тундра, повисоките водопади и острови. Спојките се состојат од до четири маслиново-кафеави јајца. Јагерите обично молчат, освен кога мјаат и квичат додека се на терените за размножување. Како и другите поморници, ќе лета на чело на човек или лисица што се приближува до неговото гнездо.
Преселба
Краткоопашестиот поморник е преселница која презимува на море во тропските предели и јужните океани. Додека голем дел од преселбата е преку море, пролетната преселба преку копно се случува во долината на реката Канинг, Алјаска, а копнената есенска преселба се јавува од северна Русија до Персискиот Залив меѓу евроазиските популации и преку Големите езера (особено езерото Онтарио ) меѓу американското население.
Хранење
Оваа птица ќе се храни со глодачи, инсекти, јајца, пилиња и мали птици во сезоната на парење, но поголемиот дел од нејзината исхрана (особено во зима и при преселба) се состои од храна што ја добива со ограбување на други птици (првенствено галебите и боцки ) на нивните улов во чин наречен клептопаразитизам.
Статус на зачувување
Во 2018 година, Stercorarius parasiticus беше регионално ставена на листата на Загрозени во Исланд, од Најмалата загриженост во 2000 година, откако нивниот број драстично се намали во раните 2000-ти. Таа е глобално наведена како најмала загриженост.
1791 во архитектурата
1791 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Јован V Цариградски
Јован V Цариградски — Вселенски патријарх од 669 до 675 година.
Знаме на Чиле
Знамето на Чиле се состои од две хоризонтални траки во црвена и бела боја со подеднаква ширина. На белото поле, во горниот лев агол се наоѓа син квадрат со бела петокра во центарот кој е движечка сила на напредокот и честа. Сината боја е симбол на небото а белата снегот кои ги покрива Андите. Црвената боја ја претставува крвта пролеата во борбата за независност.
Шплитсдорф
Шплитсдорф (Splietsdorf) — општина во округот Западна Померанија-Риген, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Баровска Воденица (Конче)
Баровска Воденица — археолошко наоѓалиште кај радовишкото село Конче, Општина Конче. Претставува тумул од римско време.
На 2 км северно од селото, на 70 м од десната страна на асфалтниот пат Конче-Радовиш се наоѓа тумул со пречник во основата од 15 м и височина од 3 м. На едната страна е оштетен со изградбата на селскиот пат.
Старо Село (Вранинци)
Старо Село — археолошко наоѓалиште во кочанското село Вранинци. Наоѓалиштето претставува населба од Доцната антика. Јужно од селското училиште се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и покривни ќерамиди. Во околните ниви има грамади од градежен материјал.
1790 во архитектурата
1790 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Венусберг (Саксонија)
Венусберг (Venusberg) — село и поранешна општина во округот Рудни Планини, во Саксонија, Германија. Од 1 јануари 2010 година е дел од општината Дребах.
Историја
Во 1945 имало концентрационен камп во Венусберг. 1.000 Евреи биле приморани на работа за фабриката за авиони Јункерс, наречена „Venuswerke“.
Кармакши (округ)
Кармакши е округ во Казахстан во покраината Кизилорда со центар град Жосали.
Теогефиро
Теогефиро ― поранешен природен лаковен мост над реката Тијамис во Епир, Грција. Се наоѓал во општина Зица, во округот Јанина. Тој бил природен споменик и едно од најпознатите знаменитости на Епир. Природниот мост се урнал на 8 февруари 2018 година, поради интензивните врнежи.
Мостот
Мостот се наоѓал над реката Тијамис, наречена и Каламас. Тој бил творба на природата, бидејќи водите на Тијамис ги ископале долните карпи, оставајќи ги непроменети горните карпи и создавајќи го природниот лаковен мост. Мостот бил 3 метри ширина и 4 метри висина. Долги години им помагал на патните комуникации на овој крај. Во доцните години, областа била прогласена за археолошко наоѓалиште и споменик на природата. Мостот се урнал на 8 февруари 2018 година поради интензивните врнежи.
Константин I Цариградски
Константин I Цариградски — Вселенски патријарх од 675 до 677.
Обично шимпанзо
Шимпанзото (Pan troglodytes), исто така познато како обично шимпанзо, робусно шимпанзо, ― вид на голем човеколик мајмун, домороден во шумата и саваната на тропска Африка. Има четири потврдени подвида и петти предложен подвид. Шимпанзата и блискородните бонобо (понекогаш наречено „џуџесто шимпанзо“) се класифицирани во родот шимпанзо (Pan). Докази од фосили и секвенцирање на ДНК покажува дека Pan е сестрински таксон на човечка лоза и е најблискиот жив роднина на луѓето.
Шимпанзото е покриено со груба црна коса, но има голо лице, прсти, прсти, дланки и стапала. Тој е поголем и поцврст од бонобото, со тежина од 40-70 кг за мажјаци и 27-50 кг за женки и стои 150 см. Нејзиниот период на бременост е осум месеци. Доенчето е одвикнато на околу три години, но обично одржува блиски односи со својата мајка уште неколку години. Шимпанзото живее во групи со големина од 15 до 150 членови, иако поединците патуваат и се хранат во многу помали групи во текот на денот. Видот живее во строга хиерархија во која доминираат мажите, каде споровите главно се решаваат без потреба од насилство. Скоро сите населенија на шимпанзата се регистрирани со употреба на алатки, модифицирање на стапови, карпи, трева и лисја и нивно користење за лов и стекнување мед, термити, мравки, ореви и вода. Видот исто така бил пронајден како создава изострени стапчиња за да боде мали цицачи.
Шимпанзото е заведено на Црвениот список на МСЗП како загрозен вид. Се проценуваат помеѓу 170 000 и 300 000 единки низ целиот опсег. Најголемите закани за шимпанзата се губење живеалишта, ловокрадство и болести. Шимпанзата се појавуваат во западната популарна култура како стереотипни фигури на кловн и се појавуваат во забави како што се шимпанзови чајанки, циркуски чинови и сценски претстави. Тие понекогаш се чуваат како домашни миленици, иако нивната сила и агресивност ги прави опасни во оваа улога. Околу стотици се чувани во лаборатории за истражување, особено во Соединетите Држави. Биле направени многу обиди да се предаваат јазици како што е американскиот знаковен јазик на шимпанзата, со ограничен успех.
Етимологија
Англискиот збор „chimpanzee“ (чимпанзи) бил првпат запишан во 1738 година. Тој бил изведен од вилискиот ки-мпензе или цилубскиот збор чимпензе, со значење „човеколик мајмун“. Колоквијализмот „chimp“ (чимп) најверојатно бил измислен некое време кон крајот на 1870-тите. Родното име Pan потекнува од грчкиот бог, додека видното име troglodytes е преземено од Троглодитите, митска раса на жители во пештери.
Таксономија и генетика
Првиот голем човеколин мајмун познат на западната наука во 17 век бил „оранг-утанг“ (род Pongo), месното малајско име било запишано во Јава од холандскиот лекар Јакоб Бонтиј. Во 1641 година, холандскиот анатомист Николаес Тулп го применил името кон шимпанзо или бонобо донесено во Холандија од денешна Ангола. Друг холандски анатомист, Петер Кампер, расекувал примероци од Средна Африка и Југоисточна Азија во 1770-тите, забележувајќи ги разликите помеѓу африканските и азиските мајмуни. Германскиот натуралист Јохан Фридрих Блуменбах го класифицирал шимпанзата како Simia troglodytes до 1775 година. Друг германски натуралист, Лоренц Окен, го измислил родот Pan во 1816 година. Бонобото било признаено како различно од шимпанзата до 1933 година.
Еволуција
И покрај големиот број на откритија на фосили на родот човек, фосилите на родот шимпанзо биле опишани дури во 2005 година. Постојните населенија на шимпанзата во Западна и Средна Африка не се преклопуваат со најголемите човечки фосилни места во Источна Африка, но сега се пријавени фосили на шимпанза од Кенија. Ова укажува дека и луѓето и членовите на кладот Pan биле присутни во Долината на Источноафриканскиот Расед за време на средниот плеистоцен.
Доказите за ДНК предложуваат дека видовите бонобо и обичните шимпанза се одделени едни од други пред помалку од еден милион години (слично во однос на Homo sapiens и Неандерталците). Генетска студија од 2017 година предложува антички проток на гени (интрогресија) пред 200 - 550 илјади години од бонобо во предците на средишните и источните шимпанза. Лозата на шимпанзата се разделила од последниот заеднички предок на човечката лоза пред околу шест милиони години. Бидејќи никој друг вид, освен Homo sapiens, не преживеал од човечката лоза на тоа разгранување, и двата вида шимпанза се најблиските роднини на луѓето; лозата на луѓе и шимпанза се разминувале од горилата (родот Gorrilla) пред околу седум милиони години. Една студија од 2003 година тврди дека шимпанзото треба да биде вклучено во човечката гранка како Homo troglodytes и забележува „стручњаците велат дека многу научници веројатно ќе се спротивстават на прекласификацијата, особено во емоционално наполнето и често спорно поле на антропологија“.
Подвидови и статус на население
Признаени се четири подвидови на шимпанзата, со можност за петти:
Волфганг Шојбле
Волфганг Шојбле (роден на 18 септември 1942 година) е германски политичар на Христијанско-демократската унија (ЦДУ), во моментов дејствува како Сојузен министер за финансии во вториот кабинет на Меркел.
Од 1984 до 1991 беше член на кабинетот на Хелмут Кол, прво како Сојузен министер за посебни работи на Германија и Шеф на канцеларството, а потоа и како Сојузен министер за внатрешни работи. Помеѓу 1991 и 2000 беше претседател на групата ЦДУ/ЦСУ во парламентот, а од 1998 до 2000, исто така, претседател на партијата ЦДУ. Тој, повторно, беше Сојузен министер за внатрешни работи во првиот кабинет на Меркел од 2005 до 2009. Во октомври 2021 година, Волфганг Шојбле го отстапува своето место како претседател на Бундестагот на Бербел Бас.