cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Црква „Св. Илија“ - Радовиш
'''Св. Илија''' — православна црква во градот Радовиш, претставник на Македонската преродба. Му припаѓа на Радовишкото архијерејско намесништво во Брегалничката епархија на МПЦ - ОА.
Црквата е сместена на северозападниот крај на градот. Градена е од 1831 до 1859 г. Иконите се од XIX век, дело на непознат автор, иако дел од нив му се припишуваат на Крсте Зограф. Иконостасот е делумно изрезбан, а на царските двери, кои исто така се резбани, е означено дека се изработени во 1843 г. Храмот не е живописан.
Список на државни водачи во 1719 година
Ова е список на државни водачи во 719 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Пари
Пари — општоприфатено средство кое служи за размена на производите, за чување на вредноста и за плаќање на долговите. Тие се засноваат на договор во рамките на една заедница за користење на одредено средство за размена. Овој договор за користење на било кој материјал за пари може да биде или експлицитен или имплицитен, слободно избран или под принуда.
Примитивни форми на пари
Во текот на историскиот развој, голем број производи служеле како пари. Вообичаено, кај сточарските народи, добитокот служел како пари. Номадските народи како средство за размена употребувале кожи. Како средство за размена се употребувале и определени парчиња накит. Кај војнички настроените народи за таа цел често служело и оружјето. Покрај споменатите добра, кои служеле и како употребни вредности, па и поради тоа биле многу барани, како средства за размена служеле и предмети кај кои е тешко да се утврди поводот поради кој биле избрани за таа улога, како, на пример, човечки или животински черепи, огромни камења и друго.
За тоа дека разни предмети често служеле како општо разменско средство не упатуваат и следниве поими во разни јазици во светот: Кај повеќе словенски народи се употребува зборот - плати, платите, платити и слично, кој потекнува од времињата кога платнените крпи служеле како пари. Како разменско средство, односно пари во одредени периоди а во некои изолирани племиња во Полинезија и денес, за жал служеле и служат луѓето. Тоа и Хомер го има опеано во Илијада и Одисеја. Така, од Илијада можеме да дознаеме дека Ахил како награда на победникот во борење му давал троножец од бронза кој вредел 12 говеда, а на победениот му давал робинка која вредела четири говеда. Според Одисеја, Лаерт дал за робинката Еуриклија 20 волови, а за робови и робинки се купувале вино, бронза, железо итн. Интересен е случајот на Кина. Во еден период, таму како пари служеле вистински ножеви. Подоцна, почнале да се прават од ламарина "мали симболични ножеви", кои немале своја употребна вредност, туку само разменска.
Со текот на времето некои од средствата за размена, од голема употреба толку се истрошувале што повеќе не можеле да се употребуваат за целите за кои првобитно биле наменети. На пример, кога како средство за размена се употребувале парчиња платно, со време тие потполно се испарталувале поради што биле непогодни за употреба (како употребна вредност), меѓутоа, и натаму биле ценети како средство за размена. На Крит, исто така, се ковале бакарни листови во облик на говедска кожа, што очигледно значело дека еден таков лист вредел колку и една говедска кожа, која првобитно „ин натура“ (во природа) била средство за размена. Во подоцнежниот развој, наместо говеда се употребувале метали со втиснат лик на говедо. Тоа значи дека првобитниот предмет, во текот на развојот се сведувал на прост знак, симбол, често без каква било материјална вредност, но со можност за нив да добие производи за потрошувачка.
На овој начин, средството за размена станало самостојна категорија, губејќи постепено секаква врска со конкретниот производ од кој потекнало. Неговата вредност повеќе не се темелела врз материјата од која било изработено средството, ниту врз можноста за негова употреба како добро, туку врз уверувањето дека за него, во определен сооднос, ќе може да се стекне друг производ, односно, било која друга употребна вредност. Од примитивните облици на парите и нивниот развој, проф. Мајхснер изведува заклучок, според кој, економските добра можат да имаат вредност само ако се производи на општествено корисен човечки труд.
Металите како пари
Со текот на времето, од бројните облици на примитивни пари, металите ја презеле улогата на пари и од благородните метали се развиле денешните форми на пари и денешните парични системи. Имено, поради природните особини, металите биле особено погодни за нивна употреба како средство за размена и поради тоа, тие ги истиснале сите останати предмети како средства за размена. Во таа функција се употребувале железото, бакарот, бронзата, среброто и златото. Со текот на развојот, пак поради природните особини, златото ги истиснало сите метали и останало, до средината на 70-тите години од XX век, единствен метал за чија вредност се врзувала вредноста на парите.
Меѓу особините што се својствени за металите, особено за златото, да се употребуваат како пари, односно како материјал за правење пари или како стандард на вредноста на парична единица се наведуваат следните:
Ковани пари
Кованите пари, всушност, претставуваат парчиња метал со втиснат жиг на кој е напишана тежината на парчето. Првите познати ковани пари се изработени пред 2700 години во Лидија од мешавина на злато и сребро која се нарекува електрум. И покрај предностите на благородните метали (злато, сребро) како средства за размена, во однос на примитивните форми на пари, плаќањето не било едноставно. При секое плаќање, металот морал да се мери, да се испитува неговата чистота, а и исправноста во мерењето на тежината можела да доведе до разидување на учесниците во размената. Овој начин на плаќање, каде што во секоја поединечна трансакција се вршеле мерење на тежината на златото или среброто се нарекува пенсаторно плаќање.
Меѓутоа, пенсаторното плаќање се покажало како комплицирано и набрзо почнале да се прават парчиња метали - прачки на кои се втиснувале знаци и натписи од кои можело да се види колкава е тежината на парчето, односно, кај благородните метали, колкава е содржината на чистиот метал. Такви знаци ставале производителите, а подоцна, специјализирани трговци или банкари. Таквото заверување на самата прачка ја елиминирало потребата од испитување на чистотата и од мерење на тежината, меѓутоа, тоа зависело од веродостојноста на лицето кое го вршело заверувањето. Со текот на времето, таквите заверки претставувале доволна гаранција заверените прачки да се примаат во прометот без детални испитувања на нивната тежина, а особено чистотата. Со втиснување на таков жиг е означен почетокот на ковањето на пари. Со практиката на ковање на пари (при што однапред се знаело колку злато треба да содржи определено парче и со каква чистота е златото) се надминала практиката на мерење на тежината и испитувањето на чистотата на секоја одделна прачка. Подоцна, со закони за парите во одделни земји се определувало колку злато содржи секоја парична единица и според тоа, потоа, во заокружени износи, се ковале одделни златници. Бројот кој означува колку парични единици се коваат од една единица на тежина на чист благороден метал се нарекува ковничка стапка.
Со кованите пари се надминале бројни проблеми од пенсаторното плаќање, меѓутоа, се појавил и нов проблем. Преоѓајќи од рака во рака, златниците се трошеле, па нивната материјална вредност била помала од нивната номинална вредност. Тоа го комплицирало мерењето на вредноста на стоките. Во тој случај, проблемот го решавала државата така што таа определува граница до која златниците можат да се истрошат, а сепак, во прометот и натаму да се сметаат како полноважни. Со тоа, таа ги прогласувала за законско средство за плаќање и покрај тоа што златниците изгубиле дел од својата тежина и чистота, односно вределе помалку од онаа количина метал која соодветствувала на бројот на паричната единица на која гласеле.
Од развојот на кованите пари, според проф. Мајхснер, можат да се извлечат неколку заклучоци во поглед на промените во поимот на парите:
Ваквото осамостојување на паричната единица од материјата на парите набрзо го искористиле монетарните власти и почнале да коваат пари со иста ознака на вредноста, но со помалку метална содржина во една парична единица. Одземеното злато го употребувале за ковење на дополнителна количина на пари, исто така со помала содржина на благороден метал. Со тоа се зголемувал паричниот оптек и се намалувала вредноста на парите (секогаш паѓа вредноста на секој производ чија количина се зголемува, ако во истовреме не се зголеми побарувачката за тој производ). Во таква ситуација, граѓаните повторно станувале свесни за металот кој требало да го содржи одделно парче на ковани пари и повторно почнувале да ги испитуваат кованите пари во поглед на содржината на благородните метали, и покрај жигот кој божем ја гарантирал вредноста во тој метал. И така, враќајќи се повторно на испитување на содржината на кованите пари, прометот почнал повторно да се враќа од нумераторно на пенсаторно плаќање.
Хартиени пари
Парите од хартија се само надворешна форма на пари, слично како и кованите пари. Се појавиле од технички причини: да ги олеснат тешкотиите во ковањето на парчиња од помали и од поголеми износи, да ја подобрат преносливоста на парите и да ги намалат трошоците (кованите пари се трошат во прометот, при што исчезнува во неповрат дел од благородниот метал) и опасностите сврзани со преносот на кованите пари. Појавата на хартиените пари се поврзува со практиката плаќањата да не се вршат со пренос на готови пари, туку со пренос на самото право на определен износ готови пари. Тие права биле отелотворени во исправи, чија големина не морала да се рамни според износот на кој гласеле исправите. На исто парче хартија издавачот можел да се обврзе на плаќање на било кој износ. Станува збор за обврзници на готови пари, со чие поседување располагал и износот на готовите пари на кои тие гласеле. Таквата обврзница е хартиена пара само доколку прометот се навикнал во доволна мера со неа да врши плаќање, наместо со готови пари. Значи, самата таа не е пари, туку само исправа преку која се располагало со пари. Тие обврзници биле сурогати на парите, т.е. ги заменувале вистинските пари, но го немале нивниот квалитет.
Сертификати
Почетокот на издавање хартиени пари се наоѓа во практиката на лондонските златари на поединци кои овде полагале готови пари за да им се издадат признаници на положените износи. Потврдите му давале право на имателот од златарот да го подигне износот на кој гласела одделна признаница. Таквите потврди за депонирани метални пари (или монетарен метал,) се нарекуваат сертификати.
Полагачот на готовите пари можел да изврши некое плаќање со отстапување на признаницата на соодветен износ готови пари, бидејќи го пренесувал и правото на располагање со положениот износ. Довербата која ја уживале златарите придонела овие потврди во целост да ги заменат кованите пари, како средство за размена и плаќање. А технички, за прометот биле попогодни од кованите пари. Со воведувањето на сертификатите во односниот паричен систем не настануваат никакви суштински промени. Оптекот не се зголемува, бидејќи ако не циркулираат сертификатите, би циркулирале златниците или сребрениците. Сертификатот само ги заменува валутните пари (златници или сребреници). Со нив, всушност, само технички се подобрува циркулацијата на кованите пари.
Банкноти
Искуството дека потврдите ретко се враќале кај депозитарите заради враќање на положените пари на златарите им овозможило да издаваат потврди и над положениот вкупен износ на ковани пари, т.е. да издаваат нова форма на пари. Откриената можност била корисна и за депонентите и за депозитарите. Со издавањето потврди над примените износи ковани пари, депозиторот го зголемувал износот на средства за позајмување, издавајќи потврди над положените износи. Поради тоа, тој не морал да наплатува за чување од депонентите, а му се создала можност на положените ковани пари на депонентите да им плаќа определена камата (што е поповолно за нив од претходната ситуација).
Формално гледано, во прометот не се променило ништо. Истите потврди, како и порано, циркулирале и натаму. Меѓутоа, во суштина, со оваа постапка работата се променила суштествено, како во правен така и во економски поглед. Кога потврдите биле во целост покриени со ковани пари, текстот на потврдите можел да гласи: „Во депозит примив 10 фунти во ковано злато кое ќе го исплатам на барање на доносителот на оваа потврда”. Со практиката да се издаваат потврди над примениот износ на ковани пари, на потврдите текстот би можел да гласи само вака: „На барање на доносителот на оваа белешка ќе му исплатам десет фунти во ковано злато”. Со оваа промена, сертификатот станува банкнота. Името потекнува оттаму што наскоро со таква работа почнале исклучително да се занимаваат банките. Со ова постапка, како што констатира проф. Мајхснер, издавачот воопшто повеќе не тврди дека примил во депозит извесна количина златници, туку тој само се обврзува дека на барање на доносителот на банкнотата ќе му ја исплати определената количина. Издавачот сега повеќе не морал во касите да го чува целиот износ на златници на кој вкупно гласеле од него издадените обврзници (потврди, ноти). Уште повеќе, тој - теоретски - воопшто не бил должен да држи каква било резерва, бидејќи било важно, при презентирањето на обврзницата, да ја исполни обврската. Негова работа било од каде, во тој момент, ќе набави златници. Заради сигурност, сепак, најдобро и наједноставно било во сопствените каси да држи дел од износот на кој вкупно гласеле издадени белешки, за да не се случи издавачот да не може, на барање на имателот, да ги исплати без одлагање.
Книжни пари – пари со присилно важење (fiat money)
За книжни пари се говори по укинувањето на конвертибилноста (заменливоста) на банкнотите во злато. Тоа се случило по Големата депресија од триесеттите години на 20 век. По таквите одлуки на владите во тогашните најразвиени земји, старите банкноти останале во употреба, меѓутоа, суштински се променила нивната правна природа. Тие веќе не претставувале барање на имателот за исплата во ковани пари на износот на кој гласеле. Наместо кованите пари, тие станале дефинитивни пари. Сите морале да ги примаат за измирување на своите побарувања по номинална вредност, без право да ги заменуваат за ковани пари. Со тоа банкнотите добиле присилен курс и станале хартиени пари. Ваквата промена на правната природа на парите уште повеќе ја зголемила одговорноста на монетарните власти за успешното остварување на нивната улога во националното стопанство. Се разбира, тоа с еоднесува и на меѓународните економски и финансиски односи, со оглед на елиминирањето на стоковните пари (златото) како светски пари и користењето на националните валути на најразвиените земји во функција на светски пари.
Жирални пари
Оваа форма на пари се развила како сурогат на банкнотите и на книжните пари, за конечно да станат пари за чија емисија и обем се грижи централната банка. Како што лондонските златари дошле на идеја положените златници да ги искористат подобро, ако им ги позајмат на некој друг, така и банките дошле до сознание еден дел од готовината на своите клиенти да ги позајмат на други лица, со оглед на тоа што дел од положената готовина со години лежела во касата на банките, бидејќи платниот промет се вршел преку сметките без употреба на готовина. Имено, во тоа време, давањето заеми се вршело со одобрување на сметката. Притоа, банката морала да внимава на тоа секогаш да биде во можност евентуалните исплати во готово да ги изврши без одлагање, а од друга страна, да може во секој случај да ги исплати вложувачите на нивно барање. Притоа, се сметало дека сите доверители нема да се појават во исто време со такви барања, како и дека и тие на кои им се позајмуваат пари нема да бараат исплата на кредитот во готово. Ова било основа банките да почнат да даваат заеми (да одобруваат кредити) и над износот на положената готовина. Тие заеми банките ги даваат на тој начин што во своите книги на корисниците на заемот им создаваат побарување спрема банката. Со тие побарувања корисниците можат да располагаат исто како да положиле соодветен износ во готови пари.(се подразбира дека банката за одобрениот креди ги задолжува на друга сметка). Ваквите побарувања се жирални пари.
Кога како подлога на жиралните пари биле банкнотите, банките при создавањето на жирални пари морале да водат сметка за покритието во банкноти, а тие, пак, се издавале во определен однос спрема покритието во злато. Така се воспоставувала врска меѓу жиралните пари, банкнотите и златото, а во практиката сите видови пари функционирале како еден единствен систем. Иако и тогаш успешното функционирање на системот зависело од економски оправданото одобрување на кредити (преку создавање на побарувања над положената готовина) и на банкноти над положениот износ на ковани пари, при создавањето на жирални пари тоа е од уште поголемо значење, бидејќи вкупниот оптек на парите нема „златна кочница”, како во условите на златно важење. Секој промашен кредит во производството ги намалува стоковните вредности и влијае врз намалувањето на вредноста на парите. Плаќањата со жирални пари се извршуваат на тој начин што со налогот за пренос се врши префрлање на парите од една сметка на друга, или со чек се вршт исплатата во готови пари.
Електронски пари
Со развојот на електрониката и информатичката технологија во банкарството се разви и нов вид пари - електронски пари. Наместо само книжни и/или жирални пари, денес парите се јавуваат и во форма на електронски пари - пари во вид на електронски сигнали кои се чуваат во меморијата на компјутерите во банките. Со нив не се менува суштинската улога и значење на парите, како што не се промени ни со другите видови пари во процесот на дематеријализација на полновредните стоковни пари. Со електронските пари само се унапреди начинот на пренос на парите, т.е. со преносот на парите преку електронски сигнали се заменија поранешните скапи трансфери (со вагони, авиони, блиндирани возила, големо обезбедување итн.). За унапредување на преносот на средствата по електронски пат банките создадоа Друштво за светски меѓубанкарски финансиски телекомуникации (SWIFT) во кое членуваат повеќе од 2 000 банки.
Парите како тема во уметноста и во популарната култура
Парите се јавуваат како тема во делата од уметноста и популарната култура.
Будизмот во Шведска
Статуа на Буда од кашмир од 500-ти години од нашата ера, која била изработена од бронза од Индија, била пронајдена во Хелго во Шведска, која датира од ерата на Викинзите.
Акна
Акна е мајански божица на плодноста и раѓањето. Во превод, нејзиното име значи „наша мајка“ ..
Алом
Алом е мајански бог на небото ..
Герлиц (појаснување)
Герлиц е град во Саксонија, Германија.
Герлиц исто така може да се однесува на:
Бела Вода (пештера)
Бела Вода или Беловодица — пештера од десната страна на реката Вардар на само неколку стотици метри низводно од Демир Капија, односно околу 300 метри по стариот тунел и пат за Гевгелија, веднаш под карпите кај патот. Влезот во пештерата многу тешко се воочува бидејќи е речиси хоризонтален. Всушност самиот влез таков како што е денес, не е природен туку е ископа 2м вертикално во земјиштен насип на кој е изграден стариот пат и железничката пруга. По спуштање до некогашниот вистински природен влез на пештерата, се минува 10-тина метри низ тесен канал, а потоа се поминува низ стрмен сифон чие дно во врнежлив период обично е под вода. Натамошните неколку стотици метри се речиси хоризонтални или благо се издигнуваат кон крајот на пештерата и не се тешки за поминување доколку се има соодветна опрема. На одредени места овој т.н. Долен канал се проширува во вид на пештерски сали-галерии или нагло се стеснува. Особено е интересна Големата галерија која претставува продолжение на главниот канал и е покриена со блокови, а на самиот таван се гледа пукнатина по која се врши природно распукнување и сурнување на варовнички блокови. На крајот од овој канал се наоѓа езеро долго 8 м, широко 5 м, а длабоко 3-6 м, во зависност од врнежите на површината. За разлика од долниот канал во кој се среќава пештерски накит, во горниот, пократок канал нема такво нешто бидејќи е млад по својот постанок, а по дното има песоци што укажува на повремен водотек во пештерата.
Вкупната должина на двата пештерски канали на Бела Вода изнесува 955 м и до пред десетина години се сметаше за најдолга пештера во Македонија. Од фауната во Бела Вода особено има лилјаци, разни видови на пештерски пајаци и други инсекти. Во сифонските делови на пештерата се јавуваат повремени езера. Создадена е со карстна ерозија во варовнички карпи со јурска старост, односно карпи стари околу 160 милиони години. Пештерата Бела Вода е посетувана од студентите на Институтот за географија, спелеолози и месното население. Неодамна имаше интерес за вештачко проширување и „преуредување“ на влезниот дел од пештерата, со што би се изгубила автентичноста на овој интересен спелеолошки објект. За таа цел, Бела Вода е ставена на листата за прогласување на заштитено подрачје.
Црква Света Богородица (Габрово)
Црквата Света Богородица — археолошко наоѓалиште во Габрово, Општина Струмица.
Претставува црква од средновековно време. .
NGC 4104
NGC 4104 — спирална галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4104 се споменува и како UGC 7099, MCG 5-29-16, CGCG 158-24, IRAS 12040+2827.
Откривање
Објектот е откриен на 11 април 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4104 е од видот SB0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,4 m/лм2. NGC 4104 има привидни димензии од 2,6' х 1,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 35°.
Други поделби
Проучување на NGC 4104 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 38407. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 107; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1988. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1398.
Параклис „Св. Недела“ - Крапа
Света Недела — параклис во поречкото село Крапа.
Параклисот е сместен покрај асфалтниот пат кој води до селото.
Лоренцов скалар
Во релативистичката теорија на физиката, Лоренцовиот скалар е израз, формиран од предмети од теоријата, која евалуира на скалар, непроменлив под каква било Лоренцова трансформација. Лоренцовиот скалар е генериран од на пр., скаларен производ на вектори, или од тензорите на теоријата. Додека компонентите на векторите и тензорите се вообичаено променети со Лоренцовите трансформации, Лоренцовиот скалар останува непроменет.
Лоренцовиот скалар не секогаш се смета дека е непроменлив скалар во математичка смисла, но добиената скаларна вредност е непроменлива под било која основна трансформација применета на векторскиот простор, на кој се заснова разгледуваната теорија. Едноставен Лоренцов скалар во Минковскиев простор е растојание во просторот ("должина" од нивната разлика) на два фиксни настани во просторот. Додека "позицијата" -4-вектори на настаните се менуваат помеѓу различните инерцијални рамки, нивното растојание во просторот останува непроменето под соодветната Лоренцова трансформација. Други примери за Лоренцов скалар се "должината" на 4-брзини (види подолу), или Ричиево искривување во точка во просторот од Општата теорија за релативноста,која е контракција на тензорот на Римановата кривина.
Должината на положбениот вектор
Во специјалната теорија за релативноста локацијата на честичка во 4-димензионалниот простор е дадена со
каде е положбата во 3-димензионалниот простор на честичката, \mathbf{v} е брзината во 3-димензионалниот простор и c е брзината на светлината.
"Должината" на векторот е Лоренцов скалар и е даден со
каде \tau е вистинско време мерено со часовник во остатокот од рамката на честичката и Минковскиевата метрика е дадена со
Често е употребен алтернативниот потпис на Минковскиевата метрика во кој знаците на оние се обратни.
Ова е метрика слична на просторот.
Во Минковскиевата метрика просторот како интервал s е дефиниран како
Ние ја користиме Минковскиевата метрика слична на просторот и во останатиот дел од поглавјето.
Должината на векторот на брзината
Брзината во просторот е дефинирана како
каде
Магнитудата на 4-брзина е Лоренцов скалар,
Оттука, c е Лоренцов скалар.
Внатрешниот производ на забрзувањето и брзината
4-забрзување го дава
4-забрзување е секогаш нормално на 4-брзина
Затоа, можеме да го сметаме забрзувањето во просторот како едноставна ротација на 4-брзина. Внатрешниот производ на забрзувањето и брзината е Лоренцов скалар и е нула. Оваа ротација е едноставно израз на конзервација на енергија:
каде E е енергијата на честичката и \mathbf{F} е 3-сила на честичката.
Енергија, останатата маса на честичката, 3-импулс и 3 брзина од 4-импулс
4-импулс на честичката е
каде m е останатата маса на честичката, \mathbf{p} е импулс во 3-простор, и
е енергијата на честичката.
Мерење на енергијата на честичката
Да се разгледа втората честичка со 4-брзина u и 3-брзина. Во остатокот од рамката на втората честичка внатрешниот производ u with p е пропорционален на енергијата на првата честичка
каде индексот 1 ја означува првата честичка.
Врската е точна во остатокот од рамката на втората честичка, таа е точна во секоја референтна рамка. E_1, енергијата на првата честичка во рамката на втората честичка е Лоренцов скалар. Затоа,
во било која инерцијална референтна рамка, каде E_1 сè уште е енергијата на првата честичка во рамката на втората честичка.
Мерење на останатата маса на честичката
Во остатокот на рамката на честичката, внатрешниот производ на импулсот е
Затоа, останатата маса (m) е Лоренцов скалар. Врската останува точна независно од рамката во која се пресметува внатрешниот производ. Во многу случаи останатата маса е запишана како m_{0} за да се избегне забуна со релативистичката маса, која е
Мерење на 3-импулс на честичката
Забележи го следново
Мерење на 3-брзина на честичката
3-брзина, во рамката на втората честичка, може да се конструира од два Лоренцови скалари.
Покомплицирани скалари
Скаларите, исто така, може да се конструираат од тензорите и векторите, од контракцијата на тензорите(како ), или комбинации на контракции на тензори и вектори (како ).
Кјара Отавијано
Кјара Отавијано, (Рагуза, 1955) е италијанска историчарка, писателка и филмска режисерка.
Биографија
Со Пепино Ортолева ја основале „Работилница Клиомедија“ (Cliomedia Officina), компанија која работела во културната индустрија со цел да ги комбинира историските истражувања на старите и новите медиуми и да ги режира од 1985 година. Покрај неколкуте аудиовизуелни истории, Клиомедија го продуцирала филмскиот документарен филм „Терамата“, приказна за неукиот писател Винченцо Рабито, претставен на 69. Меѓународен филмски фестивал во Венеција и добитник на Настро д'Арџенто за најдобар документарен филм во 2013 година.
Од 2000 година, Кјара Отавијано раководела со Историскиот архив на Телеком Италија.
Напишала бројни есеи за историјата, кустоски есеи и предговори за други историчари.
Наводи
<references group="" responsive="1">
NGC 6698
NGC 6698 — астеризам во соѕвездието Стрела, заведен во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6698 се споменува и како PK 9-10.1 involved?.
Откривање
Објектот е откриен на 12 јули 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6698 е од видот *Grp.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 18 ч 48 м 18 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -25° 54' 48"".
Други поделби
Проучување на NGC 6698 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 340; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6863. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1155.
Старо и ново (филм од 1929)
„Старо и ново“ (руски: Старое и новое), познат и како Генерална линија - советски филм од 1929 година, во режија на Сергеј Ејзенштајн и Григориј Александров. Главните улоги ги играат: Марфа Лапкина, Константин Василев и Василиј Бузенков. Премиерата на филмот била одржана во екот на колективизацијата во СССР, во рамките на првиот петгодишен план. Во светот, филмот бил дочекан на различни начини: во Франција бил забранет поради револуционерната пропаганда, додека во САД бил награден како као најдобар странски филм.
Балам
Балам е мајански бог кој ги заштитува луѓето ..
Список на државни водачи во 281 година
Ова е список на државни водачи во 81 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Есен (Олденбург)
Есен (службено: Есен (Олденбург); Essen (Oldenburg)) — општина во округот Клопенбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се наоѓа на реката Хазе, околу 5 километри северно од Квакенбрик и 15 километри југозападно од окружниот град Клопенбург.
Општината е составена од 18 места и Есен како нејзино средиште. Името Олденбург се поврзува со местоположбата во јужниот дел на Олденбуршкиот крај.
Местоположба
Есен припаѓа на географската област Артланд, наоѓајќи се во рамки на Северногерманската Низина. Низ општината тече реката Хазе.
Општински единици
Општината Есен е составена од следниве единици: Адруп (298), Ахаузен (144), Барлаге (74), Бартмансхолте (242), Бевердик (11), Беверн (714), Бокел (10), Брокстрек (447), Калхорн (168), Дарел (32), Есен-Орт (вкл. Остендорфе) (4015), Фелде (128), Гут Лаге (32), Херберген (181), Хилзенмор (1300), Нордхолте/Штатсхолте (43), Остересен (302), Зандлох (85), Уптлох (345) (во загради бројот на жители).
Соседни општини
Соседни општини се следниве: на север Ластруп и Капелн, на исток Бакум, на југ општинската заедница Артланд, на запад Ленинген, како и на југоисток Динклаге.
Трена Јорданоска
Трена Јорданоска (Скопје, 1984) е музиколог и доцент на Факултетот за музичка уметност при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје и Факултетот за уметности при Универзитетот во Ниш, Србија, каде предава естетика и социологија на музиката, сонологија со мултимедија и вокална литература.
Дипломирала на Факултетот за музичка уметност во Скопје на одделите за музикологија и сонологија со мултимедија. Како најдобар дипломиран студент на одделите за композиција, диригирање и музикологија е првиот добитник на наградата од Фондацијата „Томислав Зографски“ во 2006 година. Во 2008 година магистрира на ФМУ со трудовите „Проблеми на методологија на изработка на музички критики во македонската музичка култура во 21 век“ и „Местото и улогата на Ладислав Палфи во појавата на македонскиот професионален пијанизам,“ а во 2011 година на ФМУ ја одбранува докторската дисертација „Дигиталните медиуми и стратификацијата на музичката култура на тинејџерската популација во главниот град на Република Македонија – Скопје во 2009 година.“
Посебно активна е во дејноста на Институтот за истражување и архивирање музика – ИРАМ и Архивот Бужаровски, каде учествува во аудио и видео проекти, архивирање на културното наследство (дигитализација на Колекцијата Пенушлиски во 2008 година), одржување на Мрежното место http://mmc.edu.mk, организација на настаните на ИРАМ и подготовка на радио емисии и документарни видео програми.
Битол
Битол е мајански бог на небото ..
Црево
Црево — флексибилна шуплива цевка дизајнирана да носи течности од едно до друго место. Цревата, исто така, понекогаш се нарекуваат цевки (зборот цевка обично се однесува на цврста цевка, додека цревото обично е флексибилно), или поопшто цевководи. Обликот на цревото обично е цилиндричен при што тоа има кружен напречен пресек. Дизајнот на цревото се заснова на спојот на примената и изведбата (перформансите) на неговата употреба. Чести фактори се големината, обемот на притисокот, тежината, должината, директно цревото или калем и хемиската компатибилност. Изработката на цревата најчесто е од гума, најлон, полиуретан, пластика (PVC), полиетилен.
Црква Свети Ѓорги (Габрово)
Црквата Свети Ѓорги — археолошко наоѓалиште во Габрово, Општина Струмица.
Претставува црква од средновековно време. .
Педро Жеромел
Педро Тонон Жеромел (роден на 27 мај 1985) — бразилски фудбалер, играч од одбраната на Гремио и на бразилската репрезентација.
Почетоци, Чавес и Виторија Гимараеш
На 1 јули 2005 година, тој бил ангажиран од страна на Виторија Гимараеш со што добил можност да се натпреварува во највисоката фудбалска лига на Португалија, Примеира лигата. Веќе во првите години во клубот тој станал стандарден првотимец и во неколку наврати бил сметан за еден од најдобрите одбранбени играчи во Примеира лигата. Тој останал во клубот 3 сезони и во тој период бил еден од најдобрите играчи на својата позиција во Португалија. Во сезоната 2007-2008, во една онлајн анкета бил избран за најдобар играч на Примеира лигата победувајќи ги Лисандро Лопес и Лучо Гонсалес од Порто.
Келн и Мајорка
На 30 јуни 2008 Жеромел се преселил во Бундеслигата, потпишувајќи четиригодишен договор со ново промовираниот член Келн. Во првата сезона во клубот тој му помогнал на Келн да избори опстанок во Бундслигата играјќи во 32 натпревари на кој постигнал еден гол во победата со 2-1 на домашен терен над Хановер. Тој останал стартер и еден од најдобрите играчи на клубот и во следните три сезони. По одличната прва сезона во летото 2009 година му продолжен договорот со Келн до 2014 година. На 25 јули 2011 година, Жеромел бил избран од главниот тренер Стале Солбакен да биде капитен на клубот, бидејќи тој бил во согласност со Солбакен во центарот на тимот и го отелотворувал целокупниот спортски концепт на Келн. На 17 септември тој заработил повреда на латералниот менискус во победата со 4-1 во дербито против Бајер Леверкузен, поради што морал да биде подложен на операција и бил надвор од акција за седум недели. Тој се вратил во игра за натпреварот против Вердер Бремен на 5 ноември 2011.
На 23 август 2012, Жеромел се преселил на четиригодишен заем во шпанската Мајорка. Својот прв гол за шпанскиот клуб го постигнал во натпреварот против Осасуна за израмнување на 1-1 во 91-вата минута што подоцна било и конечен резултат на тој натпревар. Во првата сезона тој одиграл 30 натпревари и постигнал еден гол во Ла Лига, но на крајот на сезоната екипата од Балеарските острови испаднала од лигата. Жеромел останал во Мајорка и следната сезона во Сегунда Дивисион, но во декември 2013 решил да го раскине договорот и да се врати во Гремио во својата родна земја.
Гремио
На 1 јануари 2014 година, Жеромел бил позајмен на Гремио од Порто Алегре. На 30 декември 2014 година, Гремио ја искористил опцијата да го откупи договорот на играчот, потпишувајќи со Жеромел до 2019 година.
Репрезентативна кариера
На 27 август 2016 година, Жеромел бил повикан во бразилската репрезентација за првпат од селекторот Тите, заменувајќи го повредениот Родриго Каио. Својот прв настап за кариоките Жеромел го имал на 25 јануари, кога го одиграл сите 90 минути во пријателскиот натпревар против Колумбија што Бразил го добил со 1-0.
Меркантилизам
Меркантилизмот — збир на идеи за економската политика кои доминирале во европските земји од шеснаесеттиот до крајот на XVIII век. Основната идеја на меркантилизмот е дека богатството на една земја се заснова на сумата на пари (благородни метали) што ја поседува и дека е неопходно државата да ги преземе сите мерки што ќе го зголемат нејзиниот прилив во земјата и да го намалат нејзиниот одлив од земјата.
NGC 2078
NGC 2078 — оддавна маглина во соѕвездието Златна Рипка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2078 се споменува и како ESO 57-EN10.
Откривање
Објектот е откриен во декември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 39 м 39,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 69° 44' 38".
Други поделби
Проучување на NGC 2078 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 445; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9167.
WR 137
WR 137 — променлива Волф-Рајеова ѕвезда која се наоѓа околу 6000 светлосни години од Земјата во соѕвездието Лебед.
WR 137, заедно со WR 134 и WR 135, е една од трите ѕвезди во Лебед забележана во 1867 година кои имаат невообичаени спектри коисе состојат од изразени оддавни линии, наместо нормални непрекинати линии на и линии на впивање. Ова се првите членови на класата на ѕвезди наречени Волф-Рајеови (WR ѕвезди) по Чарлс Волф и Жорж Раје, кои го забележале нивниот необичен изглед. Таа е член на јаглеродната секвенца на WR ѕвезди, што укажува на недостаток на азотни линии и изразена оддавноср на јаглеродот. WR 137 има спектар со оддавност C III послаба од C IV и O V, што доведува до определување на спектрален тип WC7. Во спектарот, исто така, се забележани оддавни линии на He II и O IV.
WR 137 е двоен систем, со придружник од главната низа од спектрален тип О9 или џиновски придружник. Двете ѕвезди орбитираат со орбитален период од тринаесет години во благозанесена орбита, и постои изразено создавање на прашина во близина на периастронот. Наклоноста на орбитата е непозната, најверојатно близу 67 °, но некои анализи укажуваат на вредности од околу 23 °. Ѕвездата од спектрален тип О е визуелно посветла и помасивна, но WR ѕвездата доминира во спектарот и има повисока болометриска сјајност.
WR 137 е на околу еден степен подалеку од WR 135 и се верува дека двете ѕвезди се наоѓаат на приближно исто растојание од Земјата во рамките на ѕвезденото здружение Лебед OB3. Нејзините особини се непознати поради присуството на топол прозрачен придружник. Псевдо-комбинираниот спектар дава температура од 56.000 К, сјајност од, и полупречник од. Потипичен полупречник за WC7 ѕвезда би бил, што укажува на повисока температура.
Тумба (Гечерлија)
Тумба — археолошко наоѓалиште во Гечерлија, Општина Босилово.
Скопски различник
Скопски различник (науч. Centaurea skopjensis) — ендемит во флората на Македонија од семејството сложеноцветни растенија. Може да се сретне само во клисурата на реката Треска односно меѓу езерото Козјак и селото Нова Брезница.
Тумба (Гечерлија)
Претставува населба од доцноантичкото време и старо-христијанска базилика. На 2 км североисточно од селото има височинка со простор од 300 × 200 м, висока 6 м. На северниот дел се откриени темели од базилика, монети од 5 век и епиграфски споменик со латински натпис од 4 век. .
Старо Село (Жабени)
Старо Село — археолошко наоѓалиште во битолското село Жабени. Претставува населба од неолитско време. Се наоѓа на околу 1 км северно од селото, веднаш покрај патот Битола-Лерин, од неговата источна страна, каде во рамнината се издига тумба со неправилна кружна основа од 200 × 220 метри. Со земјоделските работи горните слоеви се испревртени така што на површината се среќава множество фрагменти од керамички садови и куќен лепеж.
Петровски Крст (врв)
Петровски Крст — врв на планинината Чепан на 1.206 м надморска висина. Самата планина се наоѓа во западна Бугарија, во близина на границата со Србија. Чепан се наоѓа јужно од градовите Годеч и Драгоман, а во неговото подножје е Драгоманското злато. Чепан е дел од западна Стара Планина.
Врвот е познат и како „Голем Чепан“ и покрај него се наоѓа уште еден врв, „Мал Чепан“. На самиот врв се остатоците тракиското светилиште кое било посветено на трачкиот бог на сонцето Сабазиј. На камениот олтар направени се две чинии, кој се верува дека се придонесувани со дарови и жртви. Светилиштето е изградено во вториот век пред новата ера, а го изградило тракисото племе Мелди, под водство на војникот по име Аврелиј Местријан.
Во средниот век на Петровскиот Крст постоел православен манастир „Св. Константин и Елена“. Видливи се остоци од рушевина и дел од крстот. Овде се наоѓа Драгоманскиот манастир.
Во негова близина проаѓа римскиот пат Вија милитарис (Цариградски друм).
Легенда
Во текот на 1842 турски бандити го киднапирале сопственикот Петар од Драгоман. Цел на бандитите било да се измами откуп и они го донеле до врвот за да го застрашaт. Кога од горе виделе дека селаните се спремаат за борба, они го убиле и побегнале, но не успеале да се спасат. затоа што Петар бил ценет меѓу селаните, тие врвот го нарекле по него и на тоа место подигнале крст.
Градска парохија
Градска парохија — македонска православна парохија, дел од Велешкото архијерејско намесништво на Повардарската епархија на МПЦ - ОА. Парохијата ги опфаќа селата Градско (парохиско седиште), Виничани, Уланци, Ногаевци, Долно Чичево, Горно Чичево, Подлес, Скачинци, Грнчиште и Свеќани.
Цркви
Ова е список на црквите во парохијата.
Булук Чабтан
Булук Чабтан е мајански бог на војната ..
IC 117
IC 117 — галаксија во соѕвездието Часовник, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 117 се споменува и како ESO 201-8.
Откривање
Објектот е откриен на 6 декември 1899 година од страна на Делајл Стјуарт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 117 е од видот IBm. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 mag, додека површинскиот сјај изнесува 14,3 m/лм2. IC 117 има привидни димензии од 1,8' х 1,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 53 м 34,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -48° 59' 28". Положбениот агол на објектот е во износ од 51°.
Други поделби
Проучување на IC 117 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 14041.
Џиро д’Италија 2013 - етапа 12 до етапа 21
Етапата 12 на Џиро д’Италија 2013 се одржала на 16 мај, а трката ќе заврши на 26 мај. Втората половина на трката е скоро целосно сместена во Италија; започнувајќи со рамна етапа од Лонгароне до Тревизо, пред да се одржат четири планински етапи, како и планински поединечен хронометар, патеката се движи до завршницата во Бреша, каде трката ќе заврши со друмска етапа по првпат од 2007. Трката исто така ќе премине во Франција во текот на петнаесеттата етапа, завршувајќи на врвот Кол ду Галибие. По вториот ден за одмор на трката, групата ќе се врати во Франција на следната етапа.
Покрај борбата за генералниот пласман, Марк Кевендиш успеал да се одмазди за блискиот пораз во бодовниот пласман на трката во 2012, кога ја загубил црвената маичка за еден бод пред возачот на Хоаким Родригес кој го презел бодовниот пласман на последниот ден во Бреша. Победата на возачот на во Бреша, негова петта на трката, претходно постигнувајќи три во втората половина на трката со победите на етапите 12 и 13, му дозволила да стане само петти возач кој успеал да ги освои сите бодовни пласмани на сите Гранд Тур трки. Џовани Висконти исто така успеал да освои повеќе етапи во текот на втората половина на трката, освојувајќи соло победи на Кол ду Галибие и во Виченца. Втората половина на трката била исто така повеќепати попречувана од снег, поради што три етапи биле изменети, а една и целосно откажана поради многу снег и опасни услови; откажаната етапа била прва откажана етапа поради временски услови од Џиро д’Италија 1989.