cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Маргарет Атвуд
Творештво
Атвуд е најпознатата канадска писателка, добитничка на многу награди, како што се: Букеровата награда, „Welsh Arts International“ и највисоките канадски признанија. Исто така, таа е добитничка на францускиот орден „Легија на честа“. Централни теми во нејзините дела се камерните, семејни теми, машко-женските односи, еманципацијата на жената и развојот на женското пријателство, како што е случајот во романите „Приказната на слугинката“, „Мачкино око“, „Слепиот убиец“, „Изронување“ и „Алијас Грејс“. Во збирката раскази „Морално пореметување“ ги обработува мрачните семејни врски и постојаната борба на стегите во која на патот на созревањето се укинува себичноста и незрелоста на возрасните. Според нејзиниот роман „Приказната на слугинката“, славниот германски режисер Волфганг Шлендорф снимил филм.
Марија Кири
Марија Саломеа Склодовска – Кири (полски и француски: Marie Salomea Skłodowska Curie; - ) — полско-француски физичар и хемичар. Таа е пионер во областа на радиоактивноста, а подоцна станува првиот двократен добитник на Нобеловата награда (единствена жена) и единствениот добитник на Нобеловата награда во две различни области на науката – физика и хемија. Таа, исто така, е првата жена што била поканета да предава на Универзитетот Сорбона во Париз. Родена е во Варшава, но во 1891, на возраст од 24 години, се преселува во Франција да студира природни науки во Париз. Таму ги добива сите свои универзитетски дипломи и ја развива својата научна кариера, со што станува натурализиран граѓанин на Франција. Основач е на институтите „Кири“ во Париз и во Варшава.
Рани години
Родена во Варшава, Полска, во тоа време под власт на Руското Царство, нејзиното детство било тажно, обележано со смртта на нејзината сестра (починала од тифус), а по четири години и на нејзината мајка. Било забележано дека има неверојатно помнење и способност за исцрпувачка работа, занемарувајќи ги дури и храната и спиењето за време на учењето. После матурирањето на само петнаесетгодишна возраст, била потполно исцрпена и била испратена на село за да закрепне. Поради тоа што била женско, како и поради руските (анти-полски) репресии по Јануарското Востание од 1863 година, не и било дозволено да се запише на ниту еден универзитет, така што неколку години била принудена да работи како гувернанта и да го посетува нелегалниот т.н. „Летечки Универзитет“.
Новиот живот во Париз
Конечно, со финансиска помош од нејзината постара сестра Брониа, се преселила во Париз. Посетувала приватен женски колеџ, а потоа студирала физика и математика на „Сорбона“ и завршила прва во генерацијата, во пролетта 1893 година. Една година подоцна, магистрирала на математика, исто така на „Сорбона“. Под менторство на Анри Бекерел, во 1903 година докторирала на Високата школа за индустриска физика и хемија во Париз, како прва жена – доктор на науки во Франција.
На „Сорбона“ го запознала, а подоцна и се омажила за Пјер Кири. Заедно, ги проучувале радиоактивните материјали, особено минералот уранинит, кој имал необично својство да биде порадиоактивен од ураниумот што се добивал од него. До 1898 година, веќе извлекле логично објаснување: минералот сигурно содржел примеси од некоја непозната радиоактивна супстанца, која што била многу порадиоактивна од ураниумот. Така, на 26 декември, Марија Кири го објавила постоењето на оваа нова супстанца. По неколкугодишна непрекината работа, рафинирале неколку тони од минералот, изолирајќи, на тој начин, радиум хлорид (на 20 април 1902 година), како и два нови хемиски елементи. Првиот го нарекле полониум, во чест на родната земја на Марија, а другиот радиум, поради интензивната радиоактивност.
Заедно со Пјер Кири и Анри Бекерел, ја добила Нобеловата награда за физика во 1903 година, ''„како признание за исклучителниот придонес во нивното заедничко истражување на феноменот на радиоактивноста откриен од Проф. Анри Бекерел“.'' Така, таа станала првата жена добитник на Нобеловата награда. Осум години подоцна, ја добила и Нобеловата награда за хемија во 1911 година, „како признание за нејзиниот придонес за напредокот на хемијата со откривањето на елементите радиум и полониум, со изолирањето на радиумот и со проучувањето на својствата и соединенијата на овој значаен хемиски елемент“. Необично, но намерно, Марија Кири не го патентирала процесот на изолирање на радиумот, со цел научните кругови да можат непречено да истражуваат. Само еден месец по добивањето на Нобеловата награда, била хоспитализирана поради депресија и проблеми со бубрезите. Инаку, во 1910 година, во чест на нејзиниот сопруг кој бил прегазен од кочија четири години порано (на 19 април 1906 година во Париз), основната единица за мерење на радиоактивноста била наречена кири.
Смрт
Причина за нејзината смрт во 1934 година (во местото Санселемó, на југоистокот на Франција) била апластична анемија (слабокрвност), како последица од прекумерното озрачување во текот на нејзината работа, во период кога за штетните ефекти од радијацијата не се знаело доволно. Имено, честопати, по џебовите носела стаклени садови полни со радиоактивни изотопи, а знаела да зборува и за „прекрасната синозелена светлина што ја оддавале металите во мрак“.
По смртта била погребана во истите гробишта во кои почивал и Пјер Кири, но во април 1995 година, во чест на големите достигнувања, посмртните останки им биле пренесени во Пантеон во Париз, помеѓу најславните личности од француската историја. И, повторно, Марија Кири е првата жена погребана во Пантеон, во знак на признание за нејзиното дело.
Јуриј Трифонов
Јуриј Валентинович Трифонов (руски: Юрий Валентинович Трифонов; 1925-1981) - руски писател.
Животопис
Трифонов е роден во Москва, во 1925 година. Студирал на книжевниот универзитет „Горки“.
Творештво
Трифонов е претставник на т.н. „урбан стил“ во современата руска книжевност, зашто го прикажува секојдневниот живот на градското население. Исто така, во своите дела ги обработува историските настани од времето на граѓанската војна во која учествувале татко му и стрико му. Во раната фаза од кариерата, неговиот роман „Студенти“ бил награден со Сталиновата награда. Негови поважни дела се: „Размена“, „Долго збогување“, „Старецот“, „Куќата на насипот“ и „Исчезнување“.
Људмила Петрушевскаја
Људмила Стефановна Петрушевскаја (руски: Людмила Стефановна Петрушевская, 1938) - руска писателка.
Животопис
Петрушевскаја е родена во Москва, во 1938 година. За време на Втората светска војна имала тешко детство, а некое време престојувала во детскиот дом во Уфа.
Творештво
Во 1972 година, Петрушевскаја го објавила својот прв расказ „Преку полињата“, а потоа нејзините прозни дела не биле објавувани во следните 10 години. Сепак, нејзините драми („Љубов“, „Колумбина“, „Московскиот хор“) започнале да се прикажуваат во театрите во текот на 1980-тите. Нејзините дела претставуваат еден вид енциклопедија на жената, од младоста до староста: „Доживувањата на Вера“, „Приказна за Клариса“, „Ќерката на Ксенија“, „Кој е одговорен?“, „Мистика“, „Хигиена“ итн. Во 2009 година, во САД била објавена збирката раскази „Си живеела еднаш една жена која сакала да го убие соседското дете“ која списанието „Њујоркер“ ја прогласило за една од десетте најдобри книги во таа година.
Пролетна точка
Пролетна точка или гама-точка — место на пролетната рамноденица (мартовска рамноденица) кое се користи како појдовна точка во небесните координатни системи. Во дијаграмите на овие системи таа се бележи со симболот ♈︎, по соѕвездието Овен. Ова е една од двете точки на небесната сфера во кои небесниот екватор ја сече еклиптиката. Пролетната точка се нарекува и Овнова точка, а другата е есенска точка (наречена „омега-точка“, ♎︎) или Вагина точка, сместена точно 180° од неа. Ова се историски називи воведени во антиката и денес не се точни. Поради прецесијата на рамнодениците со текот на вековите, Сонцето при пролетната рамноденица денес е во Риби; а при есенската рамноденица (септемвриска рамноденица), тоа е во Девица (согласно J2000).
Долж годишната патека преку зодијакот, Сонцето доаѓа до небесниот екватор од југ кон север во пролетната точка, а од север кон југ во есенската точка. Пролетната точка се смета за небесниот „нулти меридијан“ според кој се пресметува ректасцензијата.
Историја
Старогрчкиот астроном Хипарх ја дефинирал оваа точка како „прва Овнова точка“ во 130 г. п.н.е. бидејќи тогаш точката се наоѓала на западниот раб на соѕвездието Овен, близу границата со Риби и ѕвездата γ Овен. Поради источното движење на Сонцето преку небото во текот на годината, овој западен крај на Овен била точката низ која Сонцето навлегувало во соѕвездието, па оттука е наречена „прва“.
Дефиниција
Поради осната прецесија на Земјата, оваа точка постепено се поместува на запад за еден степен на секои 72 години. Од времето на Хипарх, таа се има поместено за 30°, и денес се наоѓа во Риби, близу границата со Водолија. Сонето сега се јавува во Овен од крајот на април до средината на мај, иако соѕвездието и понатаму се врзува со почетокот на пролетта од традиционални причини.
Пролетната точка е важна за астрономијата, морепловството и астрологијата. Поморските ефемеридни таблици ја бележат географската положба на точката како споредбена со положбата на морепловните ѕвезди (водилки). Поради бавната прецесија на рамнодениците, зенитниот поглед (над местото) на соѕвездијата во дадено време од годината полека се има поместено на запад (поместувањето е утврдено користејќи сончеви епохи). Истото важи и за тропскиот зодијак, кој повеќе не соодветствува на соѕвездијата (почетокот на Вагата денес е во Девица). За разлика од тоа, во сидералната астрологија, првата точка во Овен сè уште е во истоименото соѕвездие.
Винкелзет
Винкелзет (Winkelsett) — општина во округот Олденбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Општински единици
Кон општината Винкелзет припаѓаат следниве места:
Знаменитости
Особена туристичка атракција се два мегалитски гроба во местото Рекум, наречени Рекумски камења. Тие се последните остатоци на мегалитската културна област источно од реката Хунте. Обата гроба се сместени во поле на раб од шума и се добро зачувани.
Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – фрлање ѓуле за жени
Фрлање ѓуле за жени на Летните олимписки игри 2004 — дисциплина која се одржала на 18 август 2004 година на реновираниот антички стадион во Олимпија, Грција.
Првично било планирано да се одржи натпревар во фрлање диск на овој стадион, но било откриено дека теренот не е доволно голем за да може да се сместат современите фрлачи на дискови, па тоа би претставувало опасност за гледачите. Затоа, било одлучено да се замени со фрлање на ѓуле, и покрај фактот што фрлањето на ѓуле не била дисциплина на античките Олимписки игри.
На натпреварот се пријавиле 38 натпреварувачи од 28 земји, кои биле поделени во две квалификациски групи: по 19 натпреварувачи. Квалификациите се одржале на 18 август наутро, а финалето истиот ден во попладневната програма.
Рекорди пред почетокот
27 август 2004
Квалификации
Норма за влез во финалето изнесувала 18,50. Оваа норма била исполнета од страна на 8 натпреварувачи, додека 4 влегле во финалето според нивниот постигнат резултат (кв).
Финале
Легенда: СР = Светски рекорд, СЈР = Светски јуниорски рекорд, РСП = Рекорд на светските првенстава, ЕР = Европски рекорд, РЈА = Рекорд на Јужна Америка, АФР = Африкански рекорд, СРС = Светски рекорд на сезоната (најдобро време во сезоната), ЛРС = Личен рекорд за сзоната (најдобро време во сезоната), НР = Национален рекорд, ЛР = Личен рекорд
Феручо Амендола
Феручо Амендола (Торино, 22 јули 1930 – Рим, 3 септември 2001) бил италијански актер, гласовен актер и директор на синхронизација.
Тој е најпознат по тоа што е главен гласовен актер на Роберт Де Ниро, Силвестер Сталоне, Дастин Хофман и Томас Милијан. Тој, исто така, го позајмил својот глас на Ал Пачино и Бил Козби во некои значајни изведби.
Биографија
Почнувајќи од 1968 година, тој главно се посветил на синхронизацијата, иако продолжил со дискретна кариера како актер. Тој станал познат на пошироката јавност по серијата телевизиски реклами во осумдесеттите и за некои високо успешни телевизиски драми во кои тој бил протагонист, вклучително и Приказна за љубов и пријателство со неговиот син Клаудио Амендола, Тие триесет и шест чекори, Малиот Рим и Соба за итни случаи (ТВ минисерија).
Синхронизација
Феручо Амендола започнал да работи како гласовен актер во педесеттите години за Филмска организација за гласовни актери. Оттогаш тој станал гласовен актер на многу познати актери: покрај Хофман, тој постојано синхронизира сè до неговата смрт, со неколку исклучоци, Роберт Де Ниро и Силвестер Сталоне.
Тој, исто така, му даде глас на Ал Пачино во некои од неговите најпознати филмови, вклучувајќи ја трилогијата „Кум “, „Серпико “ и „Лице со лузна“. Тој бил избран како официјален глас на Томас Милијан од самиот Милијан за интерпретациите на Нико Џиралди и Ер Монеца и во други полициски филмови. Тој, исто така, му даде глас на Бил Козби во ситкомите Робинсоните и Козби. Својот глас го позајми и на кучето Текила во телевизиската серија Текила и Бонети.
Амендола останал во Филмска организација за гласовни актери сè до нејзиното затворање во 1994 година, а потоа ја основал својата компанија Compagnia dubbitori (денес CD Cine Dubbing) во која работел до неговата смрт.
Приватен живот
Тој се оженил со актерката и гласовната актерка Рита Савањоне, од која се развел во 1971 година и со која имал две деца: едното е Клаудио Амендола, актер, ТВ водител и режисер, кој му даде три внуци, меѓу кои Алесија, актерка и гласовна актерка; другиот син е Федерико, именуван во спомен на неговиот дедо, кој стана диригент и музиколог и моментално предава на конзерваториумот Алесандро Скарлати во Палермо. Потоа се оженил со Патриција, со која ја добил Силвија.
Библиографија
Биографија е посветена на актерот во Гласовите на изгубеното време, популарна книга за синхронизација создадена од историчарот Џерардо ди Кола.
1900
1900 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1900 година од новата ера, 900. од вториот милениум, последна од XIX век и прва од 1900-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7408 и 7409 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6650 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5660 и 5661 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2653.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1900 година се протега во 4536 и 4537, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4596 и 4597 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2443. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1317 и 1318 исламска година.
1898
1898 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1898 година од новата ера, 898. од вториот милениум, 98. од XIX век и деветта од 1890-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7406 и 7407 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6648 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5658 и 5659 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2651.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1898 година се протега во 4534 и 4535, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4594 и 4595 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2441. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1315 и 1316 исламска година.
Извори
¹ Енциклопедија на Југославија (издание на македонски јазик), Том први, Автомобилизам, стр. 60-61, Jugoslavenski Leksikografski Zavod, Загреб, 1983
1897
1897 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1897 година од новата ера, 897. од вториот милениум, 97. од XIX век и осма од 1890-тите.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7405 и 7406 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6647 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5657 и 5658 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2650.
1894
1894 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1894 година од новата ера, 894. од вториот милениум, 94. од XIX век и петта од 1890-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7402 и 7403 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6644 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5654 и 5655 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2647.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1894 година се протега во 4530 и 4531, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4590 и 4591 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2437. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1311 и 1312 исламска година.
1895
1895 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1895 година од новата ера, 895. од вториот милениум, 95. од XIX век и шеста од 1890-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1895 година се протега во 4531 и 4532, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4591 и 4592 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2438. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1312 и 1313 исламска година.
1896
1896 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1896 година од новата ера, 896. од вториот милениум, 96. од XIX век и седма од 1890-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7404 и 7405 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6646 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5656 и 5657 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2649.
1899
1899 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1899 година од новата ера, 899. од вториот милениум, 99. од XIX век и последна од 1890-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7407 и 7408 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6649 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5659 и 5660 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2652.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1899 година се протега во 4535 и 4536, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4595 и 4596 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2442. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1316 и 1317 исламска година.
1893
1893 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1893 година од новата ера, 893. од вториот милениум, 93. од XIX век и четвртта од 1890-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7401 и 7402 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6643 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5653 и 5654 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2646.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1893 година се протега во 4529 и 4530, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4589 и 4590 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2436. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1310 и 1311 исламска година.
Починале
Григор Прличев
Лиз Трас
Мери Елизабет Трaс (правилен изговор: Чрас) (родена на 26 јули 1975 година) ― британски политичар која служела како премиер на Обединетото Кралство и водач на Конзервативната партија од септември до октомври 2022 година. На нејзиниот педесетти ден на функцијата, таа се повлекла среде владина криза, со што станала премиер со најкраток стаж во историјата на Обединетото Кралство. Трас претходно имала различни функции во кабинетот под премиерите Дејвид Камерон, Тереза Меј и Борис Џонсон, последно како секретар за надворешни работи од 2021 до 2022 година. Била член на парламентот (пратеник) за Југозападен Норфолк од 2010 година.
Трас изучувала на Мертоновиот колеџот во Оксфорд и била претседател на Либералните демократи на Оксфордскиот универзитет. Во 1996 година, таа се приклучила на Конзервативната партија. Работела во Shell plc и Cable & Wireless, и била заменик директор на аналитичкото средиште Реформа. По два неуспешни обиди да биде избрана во Долниот дом, таа била избрана за пратеник за Југозападен Норфолк на Општите избори во ОК во 2010 година. Како бесресорец, таа повикувала на реформи во неколку области на политиката, вклучувајќи ја грижата за децата, математичкото образование и економијата. Трас ја основала групата Групација за слободни претпријатија на тачерски конзервативни пратеници и напишала или сонапишала голем број трудови и книги, вклучувајќи ja „После Коалицијата“ (2011) и „Отковена Британија“ (2012).
Трас служела како парламентарен потсекретар за грижа за децата и образованието од 2012 до 2014 година, пред Камерон да ја назначи за државен секретар за животна средина, храна и рурални прашања во неговата реконструкција на кабинетот во 2014 година. Иако ја поддржала кампањата „Британија посилна во Европа“ за останување на Обединетото Кралство во Европската унија, Трас го поддржала Брегзит по исходот од референдумот во 2016 година. По оставката на Камерон во 2016 година, неговата наследничка Меј ја назначила Трас за државен секретар за правда и лорд канцелар, со што Трас станала првата жена што служела како лорд канцелар во илјадагодишната историја на канцеларијата. По општите избори во 2017 година, Трас била назначена за главен секретар на Министерството за финансии. Откако Меј поднела оставка во 2019 година, Трас ја поддржала успешната кандидатура на Џонсон да стане конзервативен водач и премиер, по што ја назначил Трас за државен секретар за меѓународна трговија и претседател на Одборот за трговија во јули 2019 година, таа потоа ја презела дополнителната улога на министер за жени и еднаквости во септември 2019 година. Џонсон ја промовирал Трас во министер за надворешни работи во реконструкцијата на кабинетот во 2021 година. За време на нејзиното работно место, Трас била сопретседавач со Партнерскиот совет помеѓу Европската унија и Обединетотот Кралство, ги водела преговорите за протоколот за Северна Ирска и била вклучена во одговорот на Кралството на Руската инвазија на Украина во 2022 година.
Трас го победила Риши Сунак на изборите за водство на Конзервативната партија за да го наследи Џонсон, кој поднел оставка среде претходната владина криза. Трас била назначена за премиерка од кралицата Елизабета Втора два дена пред смртта на влатеделот. За да се справи со тековната криза на трошоците за живот и кризата во снабдувањето со енергија, владата на Трус објавила Гаранција за цената на енергијата за ограничување на цените на енергијата за домаќинствата, бизнисите и организациите од јавниот сектор. Нејзината влада тогаш најавила големи задолжувања и даночни намалувања во мини-буџетот, кој бил широко критикуван и во голема мера обратен, што доведе до финансиска нестабилност. Соочена со зголемени критики и губење на довербата во нејзиното раководство, Трас ја објавила својата оставка како водач на Конзервативната партија; Сунак бил избран без противници за нејзин наследник, и ја заменил како премиер. Трас останува во Долниот дом како бесресорец.
Ран живот
Мери Елизабет Трас е родена на 26 јули 1975 година во Оксфорд, Англија, во семејството на Џон Трус и Присила Трус. Таа е потомок на Чарлс Трус, по кого е именуван островот Трус на Темза. Трaс има тројца помали браќа, Крис, Патрик и Френсис. Од рана возраст, таа е позната по нејзиното средно име. Нејзиниот татко е почесен професор по чиста математика на Лидскиот универзитет, додека нејзината мајка била медицинска сестра и учителка. Трас ги опишала нејзините родители како „лево од Лабуристите“, нејзината мајка била членка на Кампањата за јадрено разоружување. Кога Трас подоцна се кандидирала за избор во парламентот како конзервативец, нејзината мајка се согласила да води кампања за неа, додека нејзиниот татко одбил да го стори тоа. Родителите на Трас се развеле во 2003 година, a на изборите за градскиот совет во Лидс во 2004 година, нејзината мајка неуспешно се кандидирала за избор како Либерален демократ.
Семејството се преселило во Пејсли, Ренфрусшир, во Шкотска кога таа имала четири години, живеејќи таму од 1979 до 1985 година, со Трас посетувала основно училиште западно. Потоа го посетувала Училиштето „Раундеј“, сеопфатно училиште во областа Раундеј во Лидс, за кое подоцна рекла дека ги „разорачарало“ децата, тврдење што го оспорувале другите. На 12-годишна возраст, таа поминала една година во Бурнаби, Британска Колумбија, каде што учела во Основното училиште „Паркрест“ додека нејзиниот татко предавал на Универзитетот „Сајмон Фрејзер“. Трас ја пофалила кохерентната наставна програма и канадскиот став дека е „навистина добро да се биде врвна класа“. Трас била запаметенa од адолесцентните соученици како девојка која учи, со пријатели „бубалици“. Таа, наводно, имала интерес за општествените прашања како што е бездомништвото. Таа читала филозофија, политика и економија на Мертоновиот колеџ, Оксфорд, дипломирајќи во 1996 година.
Трас била активна во партијата Либерални демократи. Таа била претседател на Либералните демократи на Оксфордскиот универзитет и член на националниот извршен комитет на либералнодемократската младина и студенти. За време на нејзиното време како либерален демократ, Трас ја поддржала легализацијата на канабисот и укинувањето на монархијата, и водела кампања против Законот за кривична правда и јавен ред од 1994 година.
Трас се приклучила на Конзервативната партија во 1996 година.
Професионална кариера
Од 1996 до 2000 година, Трас работела за Shell, за кое време се квалификувала како овластен раководел сметководител во 1999 година. Во 2000 година, Трас била вработена во Cable & Wireless и станала економски директор пред да замине во 2005 година.
По поразот на првите два избори, Трас станала редовен заменик-директор за реформи во јануари 2008 година, каде што се залагала за поригорозни академски стандарди во училиштата, поголем фокус на справување со сериозниот и организиран криминал и итна акција за справување со Паѓање на конкурентноста на Британија. Таа е соавтор на Вредноста на математиката, Погодно за цел, Ново ниво, и Назад кон црно: труд за буџет од 2009 година, меѓу другите извештаи.
Политичка кариера
Трас служела како претседателка на конзервативното здружение за Луишам Депфорд од 1998 до 2000 година. Трас неуспешно се натпреварувала на изборите за Советот на локалната единица Гринич Лондон во 1998 година (за одделението Ванбруг) и 2002 година (во Блекхит Весткомб). На 4 мај 2006 година, таа била избрана за советник за Елтам Саут на изборите за Советот на Гринич Лондон во 2006 година. Трас не побарала преизбор во советот на 6 мај 2010 година, при што Општите избори во Обединетото Кралство во 2010 година биле објавени на 6 април 2010 година, распуштање на парламентот на 12 април 2010 година и последен ден за поднесување документи за номинација за пратеници 20 април 2010 година.
Пратенички кандидатури
На општите избори во Обединетото Кралство во 2001 година, Трас се залагала за изборната единица Хемсворт во Западен Јоркшир, безбедно место за Лабуристичката партија. Таа завршила како втора, далеку зад првиот, но го зголемила гласот на конзервативците за 3,2%. Пред општите избори во Обединетото Кралство во 2005 година, парламентарниот кандидат за долината Калдер, Сју Катлинг, бил притиснат да поднесе оставка од месното Конзервативно здружение, по што Трас била избрана да се бори за седиштето, кое исто така е во Западен Јоркшир. Трас тесно ги загубила изборите од тековниот претседател на Лабуристичката партија.
1891
1891 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1891 година од новата ера, 891. од вториот милениум, 91. од XIX век и втора од 1890-тите.
Лиз Трас
Пратенички кандидатури
За време на Дејвид Камерон како водач на конзервативците, Трас била додадена на партискиот „прв список“. Во октомври 2009 година, таа била избрана за местото Југозападен Норфолк од членовите на изборната единица на Конзервативното здружение. Таа освоила над 50% од гласовите во првиот круг од финалето против пет други кандидати. Набргу по нејзиниот избор, некои членови на здружението на изборната единица се спротивставиле на изборот на Трас, поради тоа што таа не се изјаснила за претходна афера со оженетиот конзервативен пратеник Марк Филд. Бил предложен предлог за укинување на кандидатурата на Трас, но бил урнат со 132 гласа „за“ и 37 „за“ на генералниот состанок на членовите на здружението три недели подоцна.
1891
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7399 и 7400 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6641 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5651 и 5652 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2644.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1891 година се протега во 4527 и 4528, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4587 и 4588 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2434. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1308 и 1309 исламска година.
Лиз Трас
Пратеничка кариера
Во март 2011 година, Трас напишала труд за либералното аналитичко средиште Централен Форум во кој таа се залагала за крај на пристрасноста кон сериозните академски теми во образовниот систем за да може да се подобри социјалната мобилност. Трас напишала дополнителен труд за истиот тинк-тенк во мај 2012 година, во кој таа се залагала за промена на структурата на пазарот за згрижување деца во Британија.
Во октомври 2011 година, Трас ја основала Групацијата за слободни претпријатија, која била поддржана од над 40 други конзервативни пратеници. Во септември 2011 година, заедно со четворица други членови на Групацијата за слободни претпријатија, таа е соавтор на книгата После Коалицијата, која се обидувала да го оспори консензусот дека економскиот пад на Велика Британија е неизбежен со тоа што се расправаше за враќање на попретприемничка и меритократска култура.
Трас водела кампања за подобрена настава на поригорозни училишни предмети, особено математика. Таа забележала во 2012 година дека само 20% од британските студенти учеле математика до 18 години, и повикала часовите по математика да бидат задолжителни за сите оние кои се во редовно образование. Самата Трас студирала математика и понатаму математика на ниво А. Таа во 2011 година тврдела дека на учениците од сеопфатните училишта „погрешно се продаваат“ лесни предмети со мала вредност за да се подобрат училишните резултати: учениците од сеопфатните училишта имале шест пати поголема веројатност да полагаат медиумски студии на А-ниво отколку приватно образованите ученици. Трас исто така го критикувала преголемото потпирање на калкулаторите на штета на менталната аритметика.
Од март 2011 година, Трас била член на Одборот за правда, останувајќи во комисијата до нејзиното назначување за владин министер.
Секретар за надворешни работи (2021–2022)
На 15 септември 2021 година за време на реконструкција на кабинетот, Џонсон ја промовирал Трас од секретар за меѓународна трговија во државен секретар за надворешни работи, Комонвелт и развој.
На Конференцијата на Обединетите нации за климатски промени во 2021 година во Глазгов, таа рекла дека Франција постапила неприфатливо за време на спорот за риболов во Џерси.
Во октомври 2021 година, таа ја повикала Русија да интервенира во граничната криза меѓу Белорусија и Европската унија и рече дека сакала „поблиски трговски и инвестициски односи“ со Советот за соработка во Заливот, кој ги вклучува Саудиска Арабија и Катар. Во ноември 2021 година, Трас и нејзиниот израелски колега Јаир Лапид објавијале нов децениски договор чија цел е да се спречи Иран да развива јадрено оружје. Во декември 2021 година, таа се сретна со нејзиниот руски колега Сергеј Лавров во Стокхолм, барајќи од Русија да бара мир во Украина во контекст на руско-украинската војна.
На 5 ноември 2021 година, таа повикала на прекин на огнот во Тиграјската војна меѓу етиопските бунтовнички групи и етиопската влада предводена од Аби Ахмед, велејќи дека „нема воено решение и дека се потребни преговори за да се избегне крвопролевање и да се постигне траен мир“.
Во јануари 2022 година, поранешниот австралиски премиер Пол Китинг, кој служи во меѓународниот одбор на Кинеската банка за развој, ја обвини Трас за давање „лудни“ коментари за кинеската воена агресија во Тихиот Океан, велејќи дека „Британија трпи заблуди за лишување од величественост и релевантност“. Трас била назначена во декември 2021 година за главен преговарач на британската влада со ЕУ, по оставката на Лорд Фрост. На 30 јануари 2022 година, таа изјавила за програмата на Би-Би-Си во недела наутро дека „ние ги снабдуваме и нудиме дополнителна поддршка на нашите балтички сојузници преку Црното Море, како и ги снабдуваме Украинците со одбранбено оружје“. Руската дипломатка Марија Захарова преку социјалните мрежи коментираше дека балтичките држави се наоѓаат на или во близина на Балтичкото Море, а не на Црното Море, кое е оддалечено 700 милји од Балтикот. Планираното патување на Трас во Украина било откажано откако таа била позитивна на КОВИД-19 на 31 јануари 2022 година
На 6 февруари 2022 година, Трус предупредила дека „Кина мора да го почитува суверенитетот на Фокландите“ и ги бранеше Фолкландските Острови како „дел од британското семејство“ откако Кина го поддржа барањето на Аргентина над островите.
Во октомври 2022 година, било откриено дека телефонот на Трас бил хакиран за време на нејзината служба како министер за надворешни работи со руски шпиони под сомнение за чинот.
Русија и Украина
На 10 февруари 2022 година, Трас повторно се сретнала со Лавров. Во контекст на тензиите меѓу Русија и Западот околу трупањето руски војници во близина на руско-украинската граница, разговорите меѓу двајцата министри за надворешни работи биле опишани како „тешки“. Лавров ја опиша дискусијата како „излегува како разговор на нем и глув човек“. Тој ги отфрлил „барањата за отстранување на руските трупи од руска територија“ како „за жалење“ и ја прашал Трас дали таа го признава суверенитетот на Русија над регионите Воронеж и Ростов, две руски провинции каде што биле распоредени руските трупи. Подоцна истиот ден, Канцеларијата за надворешни работи, Комонвелт и развој подготвил законодавство за да дозволи повеќе санкции за руски организации и поединци. На 21 февруари 2022 година, Трас го осудила руското дипломатско признавање на две самопрогласени сепаратистички републики во Донбас во Украина. Таа изјавила и дека британската влада ќе објави нови санкции против Русија. По руската инвазија на Украина на 24 февруари, Трас била прашана во интервју за Би-Би-Си на 27 февруари за повикот од украинскиот претседател Володимир Зеленски за странците да се приклучат на новоформираната Меѓународна легија за територијална одбрана на Украина и дали таа го поддржувала приклучувањето на британските доброволци, на што таа одговори: „Апсолутно, ако тоа е она што сакаат да го направат“. Коментарите биле критикувани од некои конзервативни колеги, вклучително и поранешниот јавен обвинител Доминик Грив, кој рече дека иако „коментарите на министерот за надворешни работи можеби се целосно чесни и разбирливи“, луѓето што ќе одат во Украина да се борат без формални лиценци од владата на ОК ќе бидат со прекршување на Законот за странско запишување од 1870 година и извршување на кривично дело. По ставањето на руската војска во висока јадрена готовност на 27 февруари, руските власти рекоа дека тоа е одговор на коментарите на Трус. Портпаролот на Борис Џонсон подоцна изјави дека британските граѓани не треба да патуваат во Украина за да се борат со Русите и го отфрли тврдењето на Кремљ дека коментарите на Трус го поттикнале јадреното предупредување.
На крајот на февруари, Трас ги повикала земјите од Г7 да го ограничат увозот на нафта и природен гас од Русија. Таа рекла дека руско-украинската војна може да „трае со години“ и дека може да го означи „почетокот на крајот“ за Путин. Во март, Трас рече дека е неопходно „да работиме со сите наши сојузници низ светот“, вклучително и Саудиска Арабија, така што Велика Британија повеќе не е „зависна“ од Русија за нафта и природен гас. Таа сакала да ја турне руската економија „назад во советската ера“. На 27 април 2022 година, Трас рече дека западните сојузници, вклучително и Обединетото Кралство, мора да „удвојат“ и „да продолжат да одат понатаму и побрзо“ за „да ја истуркаат Русија од цела Украина“, вклучувајќи го и Крим. Во јули 2022 година, таа го обвини Путин за новите глобални енергетски и прехранбени кризи.
Избори за водство на Конзервативната партија во јули 2022 година
На 20 јули, Трас и поранешниот канцелар на благајната, Риши Сунак, биле избрани од пратениците на Конзервативната партија за да бидат изнесени пред членството за конечниот водачки глас. Таа завршила на второто место на последното гласање за пратеници, добивајќи 113 гласа наспроти 137 гласови на Сунак. Во гласањето за членство, на 5 септември била објавено дека 57,4 отсто од гласачките ливчиња биле за Трус, што ја прави нов водач.
Премиер (2022)
Како избран водач на конзервативците, мнозинската партија во Парламентот, Трас била назначен за нов премиер од кралицата Елизабета Втора во замокот Балморал на 6 септември 2022 година