cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
969 п.н.е.
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 969 година се протега во 1667 и 1668, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1727 и 1728 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 426 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1639 и 1638 исламска година пред хиџра.
Лезгински јазик
Лезгински  е североисточен кавкаски јазик, мајчин јазик на Лезгините. Јазикот се зборува во Русија поточно во Дагестан, Азербејџан и Казахстан од околу 450.000 луѓе. Јазикот е службен во Дагестан.
Мауи
Мауи — вулкански остров во Тихиот Океан. Тој е вториот по големина од Хавајските острови. Зоната на острови е 1883,5 км2 (727 кв. милји) и е седумнаесеттиот по големина во САД. Населението е скоро 141 000 (кон 2005 г.), коешто го наредува на трето место по население од Хавајските острови. Најголемиот град е Ваилуку со население 20.146 жители.
Туризам
Мауи е еден од најпосетуваните туристички острови. Според статистиката:
Сообраќај
Два аеродроми нудат редовни воздушни линии до Мауи: Аеродромот Кахулуи во централниот дел на Мауи и аеродромот Капалуа во Западните делови на Мауи.
Преведено на Македонски јазик преку Apertium
Пајнал
Пајнал — лик од ацтечката митологија и гласник на Хуицилопочтли.
Универзитетска библиотека „Луиѓ Гуракуќи“
Универзитетската библиотека Луиѓ Гуракуќи (Biblioteka e Universitetit të Shkodrës “Luigj Gurakuqi”) ― библиотека на Скадарскиот универзитет „Луиѓ Гуракуќи“ во Скадар, Албанија. Својата историја ја следи до основањето на Педагошкиот институт во 1957 година со залиха од околу 1000 книги, главно на албански јазик. Денес, оваа библиотека има околу 150.000 книги. Вклучува збирка од триесет и два ретки тома од почетокот на шеснаесеттиот век. Постарите залихи се во процес на дигитализација за да се обезбеди долговечност на предметите и да се подобри препорачливоста. Библиотеката има размена со албански и странски библиотеки.
Борис Алексовски - Карче
Борис Алексовски - Карче ( во —  во Скопје) — македонски револуционер и член на АСНОМ.
Животопис
Во комунистичкото движење влегол во 1938 година. Станал член на КПЈ и активен учесник во НОВ од 1941 година. Во куќата на Борис Алексовски - Карче, била оформена првата партиска ќелија во Кичевскиот регион и притоа за секретар бил избран Пепе Јованоски, а членови Драге Богески, Пецо Чингоски, Нико Пусоски, Борис Алексовски-Карче, Борис Грујоски, Јанко Михајлоски и Владимир Полежиноски.
Од октомври 1941 година до март 1943 година, бил член и секретар на Месен Комитет КПЈ - Кичево, а од септември 1942 до март 1943, член на Окружен Комитет на КПЈ - Тетово. Член на на Првиот областен комитет на КПМ од април до август 1943. По формирањето на Првата македонско-косовска ударна бригада, бил политички комесар на чета, а од 1944 година на баталјон. Кооптиран за член на АСНОМ од октомври 1944. По ослободувањето вршел повеќе државни функции. Бил сојузен и републички пратеник во Сојузното собрание на СФРЈ и во народното собрание на НР Македонија.
Во меѓувреме ја завршил Вишата партиска школа „Ѓуро Ѓаковиќ“. Носител е на Партизанска споменица од 1941 и повеќе одликувања.
Список на државни водачи во 1313 година
Ова е список на државни водачи во 313 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Мајкл Серафинов
Мајкл Серафинов (англиски: Michael Seraphinoff; Детроит, Мичиген, САД, ) — американски славист, писател и преведувач од македонско потекло.
Животопис
Серафинов е роден во американската држава Мичиген во Детроит на 2 декември 1946 година. По таткова линија, тој има македонско и романско потекло, а по мајчина линија потекнува од првите англиски и швајцарско-германски доселеници, каде што се замешала и индијанската нишка. Тој како внук на иселеник од село Непроштено, тетовско (1911), рано пројавува интерес за традицијата, јазикот, литературата, културата и историјата на Македонија и Македонците. По завршувањето на Државниот универзитет во Мичиген во 1969, магистрира на славистичка тема на Универзитетот Вашингтон во Сиетл во 1987 и докторира на истиот универзитет со темата ''„Македонската преродба од XIX век. Студија за животот и делото на Кирил Пејчиновиќ“'' во 1993 година. Предавал на Катедрата за словенски јазици и литератури на Универзитот Вашингтон во Сиетл и на Skagit Valley College од 1987 па до 1997 година, во Ленгли и Оук Харбор, на Државниот универзтет Академгородок (1993) во Новосибирск, Русија и на други високи школи во САД и Велика Британија. Активист на Обединетата македонска дијаспора и на Македонското меѓународно движење за човекови права. Живее и работи во сојузната држава Вашингтон. Тој е голем критичар на албанскиот ектремизам во Македонија.
Библиографија
Учесник е на меѓународни научни собири и автор на повеќе статии и есеи, раскази и романот „Македонско злато“ и на преводи на англиски и македонски.
Етнометодологија
Етнометодологијата претставува метод за разбирање на социјалните уредувања со цел да се разбере правата смисла на светот преку анализирање на нивните “ ден за ден” искуства. Таа е алтернатива на анализа на податоци кој се појавил во 1960-тите години со неговото теоретско и епистемиолошко значење дека радикално ги нарушил традиционалните социолошки начини на размислување. Самиот термин го создал Харолд Гарфинкел во 1954-та, но, дисциплината е многу изменета.
Етнометодологијата е дескриптивна дисциплина и не се вклучува во објаснувањата или оценувањата на одреден општествен поредок кој се смета за предмет на проучувањето. Како метод, се користи во етнографски истражувања за да се опишат постапките на луѓето во секојдневните ситуации.
Терминот етно – метод – (о) логија, доаѓа од термините: етно – одредена социокултурна група локализирана заедница); метод – се однесува на методи и практики и логос – систематски опис на овие методи и практики. Фокусот на истражувањето е сместен во тоа “ како ” методите и практиките се користат во одржување на општествениот поредок. Етнометодологија се обидува да создаде класификации на општествените поединци во групите преку цртеж на искуството на групите директно, а не со наметнување на утврдување на положбата на истражувачот во однос на општествениот поредок,како то е тоа случај со социлошките истражувања.Таа е наука за изучување на методите кои луѓето ги користат за создавање на препознатлив општествен поредок.
Тетеоинан
Тетеоинан е лик од ацтечката митологија и мајка на ацтечките богови.
Санос С-213
Санос С-213 (англиски: Sanos S-213) е автобус од македонско производство, од фабриката Санос од Скопје. Спаѓа во класата на градски автобуси, и е дизајниран е за градски превоз на патници.
Технички одлики
Моделот С-213 ги исполнува најновите европски стандарди, користи мотор од холадската фирма DAF модел Euro 3, PE 228 C. Има јачина од 228 kW (310 кс). За поголема сигурност на патниците и подобри перформанси има модерен ABS и ASR систем за кочење, како и автоматски менувач Voith D854.3 со ретардер. Автобусот има 36+1 седиште и е висок 3.073 mm, широк 2.500 mm и долг 12.000 mm. Капацитетот на резервоарот е 300 литри.
Доверски Проток
Доверски Проток (Strait of Dover) или Калеански Проток (Pas de Calais) — проток на најтесниот дел од каланлот Ламанш помеѓу Англија и Франција. Нрајкраткото растојание се протега од јужниот карпест ’рт, 6 км североисточно од градот Довер во грофовијата Кент, Англија до ’ртот Гри Не близу градот Кале во департманот Па де Кале, Франција. Овој потег е најпопуларната патека за препливување на каналот, бидејќи тука растојанието изнесува само 34 км.
При ведри услови денски може да се забележи спротивниот брег и крајбрежните објекти, а навечер се гледаат светлата од населените места. Ваквата глетка е опеана во „Доверската плажа“ (1867) од Метју Арнолд.
Бродски сообраќај
Најголемиот дел од поморскиот сообраќај помеѓу Атлантскиот Океан и Северното и Балтичкото Море минува низ Доверскиот Проток, наместо по подолгиот и поопасен пат околу северот на Шкотска. Овој проток е најпрометниот морски пат во светот, со над 400 стопански пловила дневно. Британската крајбрежна стража деноноќно патролира по подрачјето и налага строг режим на траси.
Покрај интензивниот сообраќај во правецот исток-запад, протокот редовно го преминуваат и траекти што го поврзуваат Довер со Кале и Булоњ. Во 1994 е отворен Евротунелот, кој ги поврзува Англија и Франција со железница на просечна длабочина од 45 м под морското дно.
Квалификации за европското првенство во фудбал 2012 - група Д
Резултати на натпреварите од квалификациската групата Б на Европското првенство во фудбал 2012 година.
Резултати
<div id="Романија - Албанија">
<div id="Луксембург - Босна и Херцеговина">
<div id="Франција - Белорусија">
<div id="Белорусија - Романија">
<div id="Албанија - Луксембург">
<div id="Босна и Херцеговина - Франција">
<div id="Луксембург - Белорусија">
<div id="Албанија - Босна и Херцеговина">
<div id="Франција - Романија">
<div id="Белорусија - Албанија">
<div id="Франција - Луксембург">
<div id="Луксебург - Франција">
<div id="Босна и Херцеговина - Романија">
<div id="Албанија - Белорусија">
<div id="Романија - Лукембург">
<div id="Романија - Босна и Херцеговина">
<div id="Белорусија - Франција">
<div id="Белорусија - Луксембург">
<div id="Босна и Херцеговина - Албанија">
<div id="Луксембург - Романија">
<div id="Белорусија - Босна и Херцеговина">
<div id="Албанија - Франција">
<div id="Романија - Франција">
<div id="Луксембург - Албанија">
<div id="Романија - Белорусија">
<div id="Албанија - Романија">
<div id="Франција - Босна и Херцеговина">
Полисарио
Полисарио (според кратенката на шпански јазик: Frente Popular de Liberación de Saguía el Hamra y Río de Oro, Народен фронт за ослободување на Сагија ел Хамра и Рио де Оро) е сахравско бунтовничко движење кое се бори за одвојување на Западна Сахара од Мароко и формирање на независна држава.
Полисарио е формиран на 10 мај 1973 година со цел ослободување на Сагија ел Хамра и Рио де Оро од шпанската колонијална власт по пат на вооружена борба. Поддршката за Полисарио помеѓу населението на Западна Сахара постојано се шири и движењето пополека се стекнува со контрола над пустинските области на земјата. Во јуни 1975 година мисија на Обединетите Нации ја посети колонијата и заклучи дека постои „сеопфатен консензус“ помеѓу населението за независност на колонијата (наспроти поддршката за шпанска власт или за приклучување кон некоја соседна држава) и дека Полисарио е најсилна политичка сила во земјата.
Шпанија во средината на 1975 година решава да се повлече од Западна Сахара и на 14 ноември го потпишува Мадридскиот договор со Мароко и Мавританија според кого на почетокот на 1976 година Мароко ја презема контролата над Сагија ел Хамра, а Мавританија над Рио де Оро. Не согласувајќи се со одредбите на Мадридскиот договор, Полисарио на 27 февруари 1976 година ја прогласува Сахравската Арапска Демократска Република и продолжува со својата вооружена борба за независност на Западна Сахара, сега против Мароко и Мавританија.
Под притисок на вооружените напади на Полисарио, Мавританија потпишува мировен договор со Полисарио на 5 август 1979 година со кој му се признава правото на сахравското население над Западна Сахара и се откажува од своето право над неа. Овој договор доведува до остри реакции во Мароко, кој унилатерално ја анектира територијата на Западна Сахара што ја напуштија мавританските сили.
Оттогаш Полисарио ја води борбата за независност само против Мароко, кој контролира 2/3 од Западна Сахара, додека Полисарио има контрола само на 1/3 од територијата, при што станува збор за пустинска земја, економски некорисна, со голем број мински полиња и речиси ненаселена. Во својата борба Полисарио има голема поддршка од Алжир, каде се наоѓа и базата на движењето.
На 6 септември 1991 година е потпишано примирје помеѓу Полисарио и Мароко, со кое се предвидуваше референдум за независност што требаше да се одржи следната година. Но, се појавија несогласици околу гласачките права и бројните напори за рестартирање на процесот завршија со неуспех, а референдумот за независност на Западна Сахара од Мароко сè уште не е одржан. Сахравските бегалци во Алжир притискаат врз раководството на Полисарио да продолжи со вооружената борба, но засега примирјето од 1991 година се почитува.
Гунхилд Берг
Гунхилд Берг (20 декември 1888 – 10 септември 1961 година) била шведски книжевен историчар, патеписец и новинар во весници. Таа била втората Швеѓанка која се стекнала со докторат по историја на литературата. Шведската академија ја ангажирала во текот на 1950-тите да пишува извештаи за двајцата италијански писатели номинирани за Нобеловата награда за литература, Алберто Моравија и Рикардо Бачели.
Живот
Гунхилд Берг е родена на 20 декември 1888 година во Јевле. Таа била ќерка на главниот лекар на окружната болница, и неговата сопруга Алфилд Берг. Таа имала четири браќа и сестри, Гунар, Рагнар, Ејнар и Карин. Таа го посетувала коедукативниот факултет Витлокска школа во Стокхолм, каде го добила своето уверение за завршување на училиштето во 1907 година. Истата година била примена на Универзитетот во Упсала за да студира книжевна историја и јазици.
Во 1911 година, таа дипломирала, а во 1914 година, се стекнала со лиценца за филозофија. На 26 мај 1916 година ја одбранила својата докторска дисертација по историја на книжевноста како втора Швеѓанка што го сторила тоа, на тезата со наслов „ Litterär kritik i Sverige under 1600-1700-talen“ (Книжевна критика во Шведска во текот на 17 и 18 век).
Берг потоа се посветила на студиите на шведскиот поморски офицер, сликар, автор и неокласичен архитект Карл Август Еренсвард. Во 1916 и 1917 година, таа објавила неколку негови писма и раскази во два тома.
Публикации
Публикациите на Берг вклучуваат
Цицмитл
Цицмитл е лик од ацтечката митологија и стара мајка-божица.
968 п.н.е.
968 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 968. година пред новата ера, 968. од првиот милениум п.н.е., 68. од 10 век п.н.е. и деветта од 960-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4540 и 4541 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3782 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2792 и 2793 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 215 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 968 година се протега во 1668 и 1669, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1728 и 1729 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 425 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1638 и 1637 исламска година пред хиџра.
IC 724
IC 724 — галаксија во соѕвездието Пехар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Регионална народна библиотека „Петко Р. Славејков“
'''Регионалната народна библиотека „Петко Р. Славејков“''' (бугарски: Регионална библиотека „Петко Р. Славейков“) ― културно установа во Велико Трново.
Патријаршиска библиотека
Во неколку цркви во Велико Трново во османското владеење биле чувани многу вредни книги и ракописи од Втората бугарска држава и ракописи, поврзани со Бугарите од векови, коишто следуваат.
IC 724
Откривање
Објектот е откриен на 13 мај 1893 година од страна на Стефан Жавел.
Регионална народна библиотека „Петко Р. Славејков“
Патријаршиска библиотека
Според некои легенди после завладувањето на Трново, книгите и ракописите биле скриени во Патријаршиската црква „Свети Петар и Павле“. Сред сочуваните книги се: Манасиевиот летопис, Четвероевангелието на цар Јован Александар, Песнивец на цар Јован Александар, Томичов псалтир. Според легендите покрај ракописи и книги во неа биле сочувани царски писма и договори, житија и псалтири, напишани и богато украсени со миниатури. Грчки владика заповедал да бидат изгорени.
IC 724
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 724 е од видот I. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,1 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. IC 724 има привидни димензии од 0,7' х 0,6'.
Регионална народна библиотека „Петко Р. Славејков“
Старобугарска библиотека
Во градови постоела старобугарска библиотека, која што била опожарена во 1842 година. Сведоци на горењето на книгите биле трновскиот учител Христо Драганов и племенникот му Иван Семерџиев. Драганов и Венета Семерџиева спасиле дел од книгите и ги скриле во скривалиште во Семерџивиот ан. Тие книги изгореле при пожар во 1879 година.
IC 724
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 11 ч 42 м 57,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -8° 19' 55". Положбениот агол на објектот е во износ од 3°.
Регионална народна библиотека „Петко Р. Славејков“
Библиотека „П. Р. Славејков“
Денешната Регионална библиотека „Петко Р. Славејков“ во Велико Трново била пуштена како трет книжевен депозитар за земјава по Народната библиотека во Софија и Народната библиотека во Пловдив.
IC 724
Други поделби
Проучување на IC 724 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 36384.
Регионална народна библиотека „Петко Р. Славејков“
Библиотека „П. Р. Славејков“
Идејата за пуштање во употреба на народна библиотека во Трново била на Стилијан Чилингиров, којшто тогаш бил директор на Софиската библиотека. Основана била во 1889 година. Зградата на библиотеката била пуштена на 15 август 1922 година.
Првично била сместена во зградата на ефоријата „Ангел Попов“. Прв директор на културната установа бил Моско Москов. Изработен бил план за изградба на зградата на библиотеката. Била избрана парцела за која биле експроприрани 13 дворови. Повеќето земјопоседници ја донирале својата земја бесплатно. Вкупното купено земјиште е во вредност од 600.000 лева. Направен бил проект на комплекс во кој ќе бидат сместени музеј и библиотека. Изградбата започнала во 1940 година.
Библиотеката била преименувана на Окружна методичка библиотека во 1953 година. Зградата е дело на архитект Ангел Дамјанов. Била преименувана во Окружна народна библиотека „Петко Рачов Славејков“ во 1958 година. Методичкиот оддел при библиотеката прераснал во Дирекција „Библиотеки“ на Окружниот совет за култура во Велико Трново (1979) и го раководи окружниот библиотечен систем.
Книжевен фонд
Фондот на библиотеката вклучува 613 615 библиотечни единици – книги, периодика, стандарди, графични и нотни изданија, грамофонни плочи, аудио и видео кадети, микрофилми и CD. Сочуваат се 1200 старопечатни книги, меѓу кои: „Постен триод“, „Неделник“ од Софрониј Врачански, „Рибен буквар“ од д-р Петар Берон и други. Се чуваат архивски броеви од месните „Борба“, „Јантра“ и други весници и списанија.
Зимски записи за летните впечатоци
Зимски записи за летните впечатоци (Зимние заметки о летних впечатлениях) ― есеј на рускиот автор Фјодор Достоевски. Првпат бил објавен во „Времја“, месечно списание кое го уредувал самиот Достоевски.
Есејот се состои од патни белешки за патувањето на Достоевски во Европа во 1862 година, како и од неговите размислувања за перцепцијата на Русите во Европа.
Се смета за рана изјава за некои од омилените концепти на Достоевски.
Политички
Достоевски, иако не бил марксист, се согласил со некои критики на Карл Маркс кон Европа. Верник во панславизмот, Достоевски не ја сакал европската култура за нејзината корупција и ги критикувал оние на неговите сонародници кои се обидоле да ја имитираат.
Верски
За време на своите патувања, Достоевски набљудувал и протестанти (во Англија) и католици. Тој верувал дека Англиканците се „горди и богати...помпезно и сериозно [верувајќи] во сопствените солидни морални доблести и во нивното право да проповедаат застапен и самозадоволен морал“. Во меѓувреме, Достоевски сметал дека католичките свештеници користеле добротворни цели за да манипулираат со сиромашните во преобраќање. На друго место Достоевски тврдел дека Православието било надмоќно и кон едното и кон другото, заштитувајќи го единството во црквата, но не и присилувајќи го тоа.
Книжевно значење и критика
Достоевски ги признал слабостите во „Зимските белешки“, главно затоа што патувал премногу брзо низ некои делови на Европа (особено Германија) за правилно да ги цени. Дури и пријателски критичари признале дека стилот на Достоевски во ова дело е слаб. Делото, сепак, содржи мотиви што подоцна ќе се појават во „Записи од подземјето“, а некои критичари сметаат дека е прв нацрт за таа подоцнежна, поуспешна книга.
Курдски јазик
Курдскиот ( или ) е ирански јазик, дел од групата на индоирански јазици од семејството на индоевропски јазици. Курдскиот јазик е мајчин јазик на 25 до 35 милиони Курди во Мала Азија и Блискиот Исток. Според податоците на CIA, околу 10% од вкупното население на Иран зборува курдски и според нивните податоци има околу 25 до 30 милиони луѓе што зборуваат курдски.
Курдскиот јазик не е унифициран стандарден јазик, туку збир јазици (или дијалекти) кои ги користат Курдите. Во поширока смисла, поимот опфаќа јазични варијанти кои може и да не се разбирливи меѓу себе. Вториот службен јазик во Ирак, често именуван во документите како курдски е всушност стандардизирана форма на соранскиот дијалект.
Пишаниот курдски јазик најчесто се сретнувал во поезијата сè до раниот 20 век, кога курдскиот јазик почнал да се користи за поопфатни книжевни дела. Денес курдскиот има две пишани стандардизирани форми: курманџиски дијалект, во северните делови на регионот Курдистан, и сорански дијалект во источните и јужните предели. Покрај овие два стандардизирани дијалекти, постои и групата на зазогорански јазици, кои се зборуваат од неколку милиони Курди. Авроманскиот дијалект на гуранскиот јазик бил значајна пишана форма која ја користеле Курдите, но полека бил заменет со соранскиот дијалект во 20 век.
Историја
Иако курдскиот јазик има долга историја, многу малку се знае за јазикот пред подемот на исламот. Меѓу најраните зачувани записи на курдски јазик е религиската книга „Црна книга на Језидите“, света книга на Језидите. За книгата се смета дека е напишана од Хасан бин Ади во околу 1400 година. Во книгата има записи за погледот на Језидите за создавање на светот, потеклото на човекот, приказната за Адам и Ева и добар дел е за забраните во верата. Од 15 до 17 век, курдските поети и писатели развиле пишан курдски јазик. Најзначајните курдски поети од овој период се Али Харири, Ахмад Хани, Малаје Жазири и Факи Тајаран.
Во 1787 година била издадена првата граматика на курдскиот јазик од страна на италијанскиот свештеник Маурицио Гарцони насловена како „Граматика и вокабулар на курдскиот јазик“. Свештеникот бил на мисија за осумнаесет години во Амадија. Гарцони се смета за татко на „курдологијата“ и неговите дела се доста значајни за Курдите и нивната историја.
Статус
Денес курдскиот јазик е службен јазик во Ирак, заедно со арапскиот јазик. Во Сирија и останатите предели каде живее курдско население објавувањето материјали на курдски јазик е забрането. До август 2002 година, турската влада применувала строги ограничувања за употребата на курдскиот јазик, меѓу кои забрана на јазикот за образовни цели и употреба на истиот во медиумите. Курдската азбука не е призната во Турција и употребата на буквите „X“, „W“ и „Q“ за имиња, кои не се дел од турската азбука, не се дозволени. Сепак, во 2012 година, во јавните училишта се вовел курдскиот јазик како изборен предмет.
Во Иран јазикот се користи во некои локални медиуми и весници, но не и во училиштата. Во 2005, 80 ирански Курди биле дел од експериментална програма и со тоа се стекнале со стипендија да учат на курдски јазик во Ирак.
Во март 2006 година, Турција дозволила приватни телевизиски станици да зрачат програма на курдски јазик. Сепак, турската влада препорачала да не се емитуваат детски емисии на курдски или какви било образовни програми кои го учат курдскиот јазик. Телевизиите може да објавуваат само 45-минутна програма на курдски јазик во текот на денот. Сепак, повеќето од овие ограничувања за приватните телевизии биле отстранети во 2009 година. Во 2010 курдските општини во југоисточниот дел на Турција започнале со печатење сметки, уверенија и патни знаци на курдски и турски јазик, како и известувања за социјални и културни настани. Петочните молитви во џамиите започнале да се изведуваат и на курдски.
На 1 јануари 2009 година ТРТ, националната турска телевизија, ја пуштила во употреба 24-часовната курдска телевизија со геслото „живееме под исто небо“. На отворањето на програмата турскиот премиер се обратил на курдски јазик. Телевизијата ги користи и забранетите букви од курдската азбука.
Фонологија
Според Курдската јазична академија, во курдскиот јазик се наоѓаат следните фонеми:
Самогласки
Самогласките во курдскиот се:
Како и поголемиот број ирански јазици, така и курдскиот има квалитет на самогласки, односно согласките имаат второстепена должина. Ова се појавува во системите за пишување развиени за курдскиот. Петте кратки самогласки се, , , , и , а четирите долги се , , , и.
Писмо
Курдскиот јазик се запишува на три различни писма. Во Ирак и Иран јазикот се пишува со помош на арапското писмо. Курдската верзија на арапското писмо била составена од Саид Кабан Седки. Во скоро време во Ирак се користи и латиницата. Латиницата се користи за запишување на јазикот во Турција, Сирија и Ерменија. Во СССР се користела и кирилицата. called Yekgirtú.
Еметулах Рабија Ѓулнуш султан
Еметулах Рабија Ѓулнуш султан (1642 - 6 ноември 1715) била сопруга на османлискиот султан Мехмед IV и Валиде султан на своите синови Мустафа II и Ахмед III.
Таа е родена на Крит во 1642 година кога островот бил под венецијанска власт. Нејзиното име пред да го прими исламот било Евманија Ворија и имала грчко потекло. . Кога османлиските сили извршиле инвазија на островот во текот на Критскат војна (1645-1669), таа била заробена и како многу млада однесена во Цариград во харемот на Мехмед IV. Често патувала со Мехмед низ Балканот во неговите експедици. Тие имале два сина Мустафа II (роден 1664 - починал 1703) и Ахмет III (роден 1673 - починал 1736).
Во 1695 година станала Валиде султан кога нејзиниот син Мустафа II станал новиот султан. Таа немала политичко влијание врз своите синови. Сепак се смета дека делувала на својот син во војната со Русија во 1711 година. Во 1709 година шведскиот крал Чарлс XII се договорил со Османлиите да започне војна со Руската Империја. По војната шведскиот крал испратил свои амбасадори во Цариград.
На 9 февфруати 1711 година Османлиското Царство објавила војна на Русија, а самиот султан бил советуван за ова решение од страна на неговата мајка.
Еметулах Рабија Ѓулнуш султан починала во 1715 во Едрене за време на владеењето на нејзиниот син Ахмед III непосредно пред почетокот на ерата на просперитет.
На Тумба (Оптичари)
На Тумба — археолошко наоѓалиште во битолското село Оптичари. Претставува населба од неолитско време. Се наоѓа на околу 1 км источно од селото, во непосредната близина на Црна Река, каде има височинка со димензии од 120 × 160 м во основата и височина од околу 2,5 м. По површината се среќаваат многубројни фрагменти од керамички садови, куќен лепеж, камени и кремени орудија. Наодите се чуваат во Заводот и музеј во Битола.
Токи
Токи е баба-божица, мајка на ацтечките богови.
Фронт за ослободување на земјата
Фронт за ослободување на Земјата - меѓународно движење кое е составено од автономни групи кои спроведуваат директни акции во склоп со принципите на делувањето на ЕЛФ. Движењето го презема начинот на дејствување на „Фронтот за ослободување на животните“ по принцип на ќелии (помали групи составени од еден или повеќе членови), со што ја осигуруваат нивната анонимност на активистите од другите ќелии. Идентитетот на активистите е непознат, не само за јавноста туку и за активистите од другите ќелии. Таков децентрализиран начин на делување и потполна анонимност им помага на активистите да избегнат евентуални казнени последици и им овозможува непречено спроведување на акциите.
Тонакатекухтли
Тонакатекухтли е стар ацтечки бог - создавач и овозможувач на храна.
Кузман Сотировски
Кузман Сотировски - Чокалија (за време на српската окупација Сотировиќ ) (Стенче,, - Париз, ) — македонски фудбалер и прв македонски олимпиец. Поради фактот што бил Македонец во Белград, го добил прекарот Чокалија.
Животопис
Сотировски е роден во тетовското село Стенче на 16 октомври 1908 година. Тој имал тројца браќа и во 1913 година заминале на печалба во Белград. Таму отвориле фурни и никогаш не се вратиле во селото. Еден од браќата при посета на селото му донел на Кузман топка купена во Букурешт и тоа била прва топка во селото Стенче. Играл фудбал во Белградскиот спортски клуб (БСК), кој четирипати го освојувал првенството на Југославија (1923–[1941]). Бил најдобар стрелец во Првата лига во 1927 година, со седум гола. Според досегашните сознанија, тој е прв спортист од Македонија што станал репрезентативец на Југославија (1928–1931), за која играл петпати и дал два гола на натпреварот Југославија–Романија 3:1 (3:0) во Белград на 6 мај 1928. Бил прв учесник и на Олимписките игри во Амстердам (1928). По поразот од Португалија со 2:1, Југославија отпаднала од натамошните натпреварувања.
Споменик на Револуцијата (Струга)
Споменик на Револуцијата ― споменик во Струга, кој е дело на Војислав Васиљевиќ. Главниот елемент на комплексот е голем неправилен бетонски обелиск висок приближно 18 метри. Околу него се поставени долги скали, место за седење и мал амфитеатар. Споменикот одбележува комеморацијата на 335 паднати борци од Струга/Струшко кои загинале за време на НОВ, заедно со сите 3.000 партизани од целиот регион.
Местоположба
Споменикот се наоѓа на плоштадот „Маршал Тито/Мајка Тереза“, во непосредна близина на поранешната зграда на Општина Струга која се наоѓа североисточно од споменикот.
Историја
Во 1971 година, групи на борци ветерани и локалната самоуправа на Општина Струга започнале да прават планови за создавање на комплекс „споменик“ во средиштето на градот во знак на сеќавање на паднатите партизани во регионот кои паднале и се бореле за време на НОБ. Југословенскиот дизајнер Војислав Васиљевиќ на крајот бил избран од општинската власт да го дизајнира и создаде споменикот, заедно со околната меморијална инфраструктура на местото. Комплексот требал да биде сместен токму во средиштето на Струга, источно од реката Црн Дрим кај плоштадот „Маршал Тито“. Комплексот бил службено откриен пред јавноста на 8 ноември 1974 година, датум избран со цел да се одбележи 30-годишнината од ослободувањето на Струга.
Список на државни водачи во 687 година
Ова е список на државни водачи во 87 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Консензус
Консензусот е групна одлука за која некои од членовите што ја донеле можат да мислат дека не е најдобра, но со која сите можат да живеат, да ја поддржат и да се обврзаат дека нема да ја поткопуваат. До оваа одлука се дошло со гласање, низ процес во кој проблемот потполно бил претресен, а сите членови се чувствуваат дека се адекватно сослушани. При донесувањето на одлуката секој има подеднаква моќ и одговорност и притоа се избегнати различните степени на влијание врз основа на поединечната тврдоглавост или харизма, така што на крајот сите се задоволни од процесот на донесување на одлуката.
Со други зборови, консензусот почива на тезата дека ниедна политичко-општествена заедница не може да постои без минимум интеграција, а со самото тоа и без консензус.
Констанс ван Еден
Констанс ван Еден (Constance van Eeden; р. ) е холандска математичка статистичарка, која направила „исклучителен придонес во развојот на статистичките науки во Канада“. Таа се интересирала за непараметриските статистики, вклучувајќи ја проценката на веројатноста и робусната статистика, и направила фундаментална работа во параметарските простори.
Образование
Ван Еден е родена во Делфт, ќерка на наставник, и ги поминала школските години во Берген оп Зум. Дипломирала во 1949 година, магистрирала во 1954 година, и докторирала во 1958 година на Универзитетот во Амстердам. Нејзината диплома била во областа на математиката, физиката и астрономијата, а нејзината магистриратура била во актуарска наука. Нејзината докторска дисертација, со Дејвид ван Данциг, како промотер и Јан Хемелријк, како неофицијален ментор, била во областа Тестирање и Проценка на Нарачаните Параметри за Распределба на Веројатноста. Тоа се случило 29 години пред следната холандска жена да докторира по статистика.
Кариера
Работела во Центрум Вискунде & Информатика од 1954 па до 1960 година, кога работела една година како посетител на факултетот на Државниот универзитет во Мичиген, со Херман Рубин беше ментор. На таа посета таа го запознала и се омажила за нејзиниот сопруг, Чарлс Х. Крафт, уште еден статистичар; правилата за анти непотизам, кои тогаш биле во сила на многу универзитети, вклучувајќи ја и државата Мичиген, им отежнале на двајцата за да најдат позиции на истото место. Од 1961 па до 1965 година таа била на Универзитетот во Минесота, прво како придружен истражувач а потоа како придружен професор, а од 1965 до 1988 година предавала на Универзитетот во Монтреал. Се пензионирала во 1989 година и оттогаш поседува гостувачки и почесни позиции на Универзитетот во Кебек во Монтреал и на Универзитетот во Британска Колумбија.
V2090 Лебед
V2090 Лебед — променлива ѕвезда во соѕвездието Лебед со просечна привидна величина од 6,35.
Констанс ван Еден
Придонеси
Со нејзиниот сопруг, Чарлс Х. Крафт, таа ја напишала Непараметриски Вовед во Статистиката (Мекмилан, 1968). Таа била главен и одговорен уредник на Статистичките Теории и Апстрактните Методи од 1990 до 2004 година.
Награди и признанија
Таа била соработник на Американското статистичко здружение и Институтот за математичка статистика од 1973 година, како и избран член на Меѓународниот статистички институт од 1978 година.
Меѓународниот институт за статистика и го доделил својот медал Хенри Вилем Меторст, за извонредна услуга во 1999 година. Статистичкото друштво на Канада и го доделило својот златен медал во 1990 година и ја направило почесен член во 2011 година.
Во мај 2002 година, бил одржан симпозиум во чест на нејзиниот 75. роденден, а на него била објавена колекција од трудови објавени во чест на еден научник.
Шиухкоатл
Шиухкоатл е дел од ацтечката митологија и телесно претставување на сончевите зраци и емблем на Шиухтекухтли.
’Рт
’Рт — копно со значајна големина издадено во вода, обично море. Овој земјиштен облик е претставува забележителна промена во трендот на обликување на брегот. Бидејќи се блиску до брегот, ’ртовите се подложни на природни облици на свлекување, главно предизвикани од плимата и осеката. Поради ова, ’ртот има релативно краток геолошки живот. Нив може да ги образуваат ледници, вулкани, и промени во морското ниво. Кај сите овие начини на образба, ерозијата игра голема улога.
Кралство Прусија
Кралство Прусија (Königreich Preußen) — германско кралство од 1701 до 1918. Сè до поразот на Германија во Првата светска војна, тоа сочинувло скоро две третини од површината на Германското Царство. Името го добила од истоимената територијата Прусија, иако неговата база бил Бранденбург.
Основање
Од 1618, Изборното Кнежевство Бранденбург и Војводството Прусија стапиле во личен сојуз од страна на Хоенцолерн („Бранденбург-Прусија“). Во текот на Втората северна војна, Договорот Лабиау и Договорот Велау-Бромберг му доделиле на Хоенцолерн суверенитот во Пруското војводство. Така, во замена за сојуз против Франција во Војната за шпанското наследство, изборниот кнез Фридрих III се крунисал самиот како Крал во Прусија како Фридрих I во 1701. Технички, ниедна кралство не можело да постои во Светото Римско Царство, освен Бохемија. Меѓутоа, Фридрих го зазел ставот дека Прусија никогаш не припаѓала на царството и дека Хоенцолерн го има целиот суверенитет над него, тој можел да ја воздигне Прусија во кралство. Титулата „Крал во Прусија“ била усвоена, бидејќи тие биле сè уште само избирачи во тој дел на Прусија, кој бил сè уште дел од Светото Римско Царство. Тоа било така сè до 1772, кога титулата била променета во „Крал на Прусија“.
1701-1740: Рана историја
Новото Кралство Прусија било многу сиромашно - уште не целосно закрепнато од уништувањата во Триесетгодишната војна — и неговата територија била неповрзана долж 1200 километри: од земјите на Војводството Прусија на југоисточниот брег на Балтичкото Море, до Хоенцолерновиот средиштен дел во Бранденбург, до енклавите Клеве, Марк и Равенсберг во Рајнската област. Во 1708, околу една третина од населението на Војводството Прусија било жртва на бубонската чума. Чумата го достигнала Пренцлау во август 1710, но на крајот се повлече пред да го стигне во главниот град Берлин, кој бил само 80 километри оддалечен.
Поразот на Шведска од страна на Русија, Саксонија, Полска, Данска-Норвешка, Хановер и Прусија во Големата северна војна (1700–1721) го означи крајот на значајната шведска моќ на јужните брегови на Балтичкото Море. Во текот на Померанската кампања и со Пруско-шведските Стокхолмски договори (јануари 1720), Прусија ја добила јужната Шведска Померанија со Штетин (Шчеќин). Веќе во 1529, Хоенцолерновиот Бранденбург го обезбедил враќањето на Војводството Померанија по серија конфликти и го добил неговиот источен дел по Вестфалскиот мир.
Во тоа време, трендовите поставени по предлог на големиот изборен кнез го достигнале нивниот максимум, како Јункер, земјопоседничката аристократија, биле заковани од Пруската армија. Оваа ера исто така сведочи за подемот на задолжителното образование во Германија. Кралот Фридрих Вилхелм I го вовел прускиот задолжителен систем во 1717 година.
1740-1760: Шлески војни
На изненадување на многумина, Австрија успеала да ја обнови војната успешно. Во 1744 Фридрих нападнал повторно за да ја спречи одмазда и овојпат ја нападнал покраината Бохемија. Тој не успеал, но францускиот притисок врз австрискиот сојузник Велика Британија доведол до серија договори и компромиси, кулминирајќи во 1748 Ахенски договор да го врати мирот и да ја остави Прусија во поседувањето на Шлеска.
Понижена од страна на цесијата на Шлеска, Австрија работела да обезбеди сојузи со Франција и Русија („Дипломатска револуција“), додека Прусија пристигнала во кампот на Велика Британија формирајќи го Англо-пруски сојуз. Кога Фридрих превентивно ја окупирал Саксонија и Бохемија во текот на неколку месеци во 1756–1757, тој ја започнал Седумгодишната војна, која исто така може да се смета како Прва светска војна, бидејќи тогаш имало борби на три континента (француските и британските колонии).
Оваа војна била очајна за Пруската армија, но фактот дека успеала да се бори против голем дел од Европа во нерешени битки, сведочи за воените вештини на Фредерик. Соочувајќи се со Австрија, Русија, Франција и Шведска истовремено и единствено Хановер (и неконтинентална Велика Британија) како значајни сојузници, Фридрих успеал да спречи сериозни инвазии до октомври 1760 година, кога руската армија на кратко го окупирала Берлин и Кенигсберг (денешен Калининград). Ситуацијата станала постепено сè полоша, меѓутоа, сè до смртта на царицата Елисавета (Русија) (Чудо на Династијата Бранденбург). Пристапувањето на прусофилот Петар III го олесна притисокот на источниот фронт. Шведска, исто така, излегла од војната во исто време.
Откако ја победила австриската армија во Битката кај Буркерсдорф и потпирајќи се на продолжување на британскиот успех против Франција во во колонијалните војни, Прусија конечно била во можност да извлече статус кво анте белум на континентот. Овој резултат ја потврди големата улога на Прусија во рамките на германските држави и ја создаде земјата како европска голема сила. Фридрих, вџашен од блискиот пораз на Прусија, живеел во неговите денови како многу мирен владетел.
1772, 1793 и 1795: Поделба на Полско-литванскиот Комонвелт
На исток и на југ од Прусија, Полско-литванската Државна Заедница била постепена ослабувана во текот на XVIII век. Загрижени од зголемувањето на руското влијание во полските работи и од можното проширување на Руското Царство, Фридрих бил од помош во започнувањето на првата поделба на Полска помеѓу Русија, Прусија и Австрија во 1772 година, да се одржи рамнотежата на моќта. Кралството Прусија анексирало поголем дел од полската покраина на Кралска Прусија, вклучувајќи ја и Вармија; анексираното подрачје било организирано следната година во покраината Западна Прусија. Новата територија ги поврзувала покраината Источна Прусија (територија претходно позната како Војводство Прусија) со покраината Померанија, обединувајќи ги кралските источни територии.
По починувањето на Фридрих во 1786, неговиот внук Фридрих Вилхелм II ги продолжил поделбите, освојувајќи голем дел од западна Полска во 1793 година.
Во1795, Кралството Полска престанува да постои и голема површина (вклучувајќи ја и Варшава) на југ од Источна Прусија станала дел од Прусија. Тие нови територии биле организирани во покраини Нова Шлеска, Јужна Прусија и Нова Источна Прусија.
1801-1815: Наполеонови војни
Договорот од Базел (1795) стави крај на војната на првата коалиција против Франција. Во него, Првата Француска Република и Прусија утврдиле дека тој ќе обезбеди неутралност на Светото Римско Царство во сите скорашни територии северно од демаркационата линија на реката Мајна, вклучувајќи ги и британските континентални територии, како Изборно кнежевство Хановер и Војводствата Бремен-Верден. За таа цел, Хановер (вклучувајќи го и Бремен-Верден) исто така мораа да обезбедат трупи за т.н. демаркациона армија одржување на оваа државна оружена неутралност.
Во текот на војната на втората коалиција против Франција (1799–1802) Наполеон Бонапарт ја повикал Прусија да ги окупира континенталните британски територии. Во 1801 24.000 пруски војници го нападнале, изненадувајќи го Хановер, кој се предал без борба. Во април 1801 пруските трупи пристигнале во главниот град на Бремен-Верден Штаде и останале таму до октомври истата година. Обединетото Кралство Велика Британија и Ирска прво го игнорирал пруското непријателство, но кога се приклучил на про-француската коалиција на вооружени „неутрални“ сили како што се Данска-Норвешка и Русија, Британија започнала да ги зазема пруските пловни објекти. По Копенхашката битка коалицијата се распаднала, а Прусија повторно ги повлекла своите војници.