cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Полска
Парламентарна република
Политиката на „перестројка“ во времето на Михаил Горбачов (1985-1991 г.) ја зајакнала положбата на реформистите во ПОРП, така што во 1988 г. овозможила преговори меѓу владејачката ПОРП и опозицијата, заедно со забранетата Солидарност. На првите парламентарни избори за Сејмот на 4 и 18.6.1989 г. ПОРП добила 173 места, а Солидарност 161. Тадиуш Мазовјецки стана претседател на владата, а на претседателските избори (25.11. и 9.12.1990 г.) победи Лех Валенса. Со уставните измени од 31.12.1989 г. Полска е преименувана во Република Полска и на 18.11.1992 г. е донесен привремен устав, а на 25.5.1997 г. со референдум сегашниот устав. Полска и Германија на 14.11.1990 г. потпишаа договор за границите меѓу двете држави со кој е потврдена неменливоста на границите на Одра и Ниса, а од 17.6.1991 г. и договор за добрососедски односи и соработка. На 26.10.1991 г. Полска и СССР потпишаа договор за повлекување на советската војска од Полска до крајот на 1993 г. Во ноември 1991 г. Полска стана членка на Советот на Европа, на 1.2.1994 г. придружна членка на ЕУ, а на 8.4.1994 г. службено побара зачленување во ЕУ, во 1996 г. е примена во ОЕЦД, а на 12.3.1999 г. заедно со Чешка и Унгарија била примена во НАТО. Во 1998 г. Полска почна преговори со ЕУ за зачленување во унијата и на 1.5.2004 г. стана полноправна членка на ЕУ.
Географија и клима
Полската територија се протега на неколку географски региони. На северозапад се наоѓа балтичкото крајбрежје. Ова крајбрежје е богати со неколку езера и дини. Централниот дел на Полска зазема дел од Северноевропската Низина. Тука се наоѓаат комплекси на езера меѓу кои: Померанско Езеро, Големо Полско Езеро и Кашупско Езеро. На југот на земјата се наоѓа планинскиот дел од Полска, меѓу кои се наоѓаат Карпатите и Татрите.
Местоположба и релјеф
Полска се наоѓа на североисточниот раб на Средна Европа меѓу јужниот брег на Балтичкото Море на север и Карпатите на југ. Речиси половина од територијата на државата ја зафаќа околу 500 км широката Германско-полска низина на север. Северниот дел припаѓа на областа на тални морени од последната, виселска глацијација (Поморје, Мазурија). Преовладуваат брановити платоа со тални морени, голем број езера и мочуришта во ниските области. Кон југ се завршува со низа челни морени од виселската глацијација, кои во облик на долги, шумовити вериги се протегаат од запад кон исток (највисок врв Биерица, 329 м). Пред нив се наоѓа широк предел од предледнички песочни плавини (т.н. сандери) со папрадници и борови шуми (на пр. Bori Tuhnolskie), а кон југ следат широки, на дното влажни, прадолини од некогашните леднички реки што течеле по должината на работ на ледената покривка кон запад, особено Варшавско-берлинската прадолина. Областа на средишна Полска се состои од малку брановити моренски наноси од постариот меѓуледен период; својствено е сменувањето на брановити платоа од иловични, тални морени и сушни, помалку плодни од песочните плавини (Големополска, Кујавија, Мазурија). Ј од моренските области релјефот постепено се издига кон среднополските висови, кои според своето создавање се дел од некогашните Харцински Планини, покриени со хоризонтални наслојки од мезозојски карпи и прапор. Постарата подлога излегува на површината во вид на изразити структурни скалила, на дното на речните долини и на одделните ниски брегови, на пр. Светокришки Планини (612 м). Широката долина на Вислa ги дели на Шлеска на запад и на Лублинска Висорамнина на исток. Највисокиот дел на средногорскиот појас во Полска се Судетите, грамадни планини на границата со Чешка (највисок врв Сниешка, 1602 м), кои релативно стрмно се спуштаат кон Средношлескиот басен составен од прапор. Во северното подножје на Карпатите се наоѓа пространата Шлеска Котлина со богати наоѓалишта на камен јаглен. Во северниот дел е покриена со прапор, многу е индустријализирана и густо населена, а во источниот дел е исполнета со песочни наноси и е ретко населена. Од неа кон југ постепено се издига предгорјето на Карпатите; прво средногорските Бескиди (највисок врв Бабја Гора, 1725 м), градени од мезозојски варовник и флиш, а на крајниот југ високите Татри (највисок врв Риси, 2.499 м) од гранит и метаморфни карпи.
Политички систем
Полска е демократија со претседател како шеф на државата и со устав кој е усвоен во 1997 година. Владината структурата е составена од Советот на министри и премиерот како претседател на владата. Претседателот го назначува кабинетот по предлог на премиерот. Претседателот на Полска се избира на претседателски избори за мандат од пет години. Собранието на Полска е дводомно, па така има собрание кое се состои од 460 пратенички места и Сенат.
На претседателските избори во 2005 година се водела борба меѓу Доналд Туск и Лех Качињски. По првиот круг, Туск водел со освоени 36,3% од гласовите, а Качињски освоил 33,1%, но во вториот круг победил Качињски, со освоени 54% ог гласовите наспроти 46% на Туск.
На парламентарните избори во 2007 година партијата „Граѓанска платформа“ освоила 41,5% од гласовите и заедно со Полската народна партија формирала влада со Туск како премиер. Во тој период, претседателот Лех Качињски ставил вето на поголем број закони донесени од страна на владата на Туск, кој повел неколку неуспешни иницијативи за ограничување на правото на вето на претседателот. Во 2010 година, по смртта на претседателот Качињски биле организирани вонредни избори при што за нов претседател бил избран дотогашниот претседател на парламентот Бронислав Коморовски, победувајќи го Јарослав Качињски, братот-близнак на погинатиот претседател. И на парлментарните избори во 2011 година повторно победила партијата „Граѓанска платформа“, а на претседателските избори во 2015 година победил кандидатот на партијата „Право и правда“ Анджеј Дуда. Во октомври истата година се одржале парламентарни избори на кои победила партијата „Право и правда“.
По поразот на претседателските избори во мај 2011 година, партијата „Граѓанска платформа“ назначила пет судии на Уставниот суд, иако само на тројца им истекувал мандатот. Сепак, по изборите, новиот претседател Анджеј Дуда не ги потпишал указите за изборот на петте судии, а по октомвриските избори, парламентот, во кој доминирала коалицијата предводена од „Право и правда“ го поништил изборот на сите петмина судии и на нивното место поставил пет нови. Меѓутоа, оваа одлука била поништена од самиот Уставен суд, со што Полска влегла во уставна криза. Како одговор на тоа, Сејмот донел измени во Законот за уставниот суд, со кој било предвидено двотретинско мнозинство во одлучувањето на судот. И оваа одлука ја поништил Уставниот суд, но владата одбила да ја спроведе. Наспроти масовните протести ширум Полска, владата предводена од „Право и правда“ донела неколку закони со кои ги контролирала медиумите и јавното обвинителство, а полицијата добила поголеми овластувања за прислушување. Како реакција на тоа, Европскиот парламент донел декларација со која се барало почитување на одлуките на Уставниот суд, а врз основа на тоа Европската комисија започнала процедура за заштита на владеењето на правото.
Административна поделба
Моменталната административна поделба на Полска е врз основа на војводства или административна единица и се засновани врз историските полски региони, а додека тие создадените во текот на минатите две декади (сè до 1998) се именувани според поголемите градови во тоа војводство. Административната власт на ниво на в ојводство (административна единица) е поделена помеѓу војвода којшто е назначен од владата и избрано регионално собрание (Sejmik) кој назначува маршал.
Војводствата се поделени на повјати или области и овие се поделени на гмини или општини. Моментално Полска има 16 војводства, 379 области и 2.478 општини.
Стопанство
Полската економија се смета за една од најздравите посткомунистички економии, со раст на БНП од 6,1%. По падот на комунизмот, Полска имплементира политики на либерализација на економијата и денес е пример за тоа како успешно да се излезе од процесот на транзиција.
Приватизацијата на малите и средни претпријатија и либералните закони овозможило развој на приватниот сектор. Исто така приватизацијата на осетливите сегменти на полското општество, како челик, железница и слично успешно се имплементирало до 1990 до денес.
Полска има висок број на приватни фарми во земјоделскиот сектор, со потенцијал да стане водач во производството на храна во ЕУ.
Индустрија
Меѓу 1949 и 1955 г. била извршена брза индустријализација според советскиот пример при што биле создадени големи центри на тешката индустрија во Горна Шлеска (на пр. железарницата „Ленин“ и покрај нив градот Нова Хута), Честохово, Сталова Вола, Остовиец Свиетокржиски. Во рамките на централизираното стопанство се развивале металската индустрија, бродоградбата, електротехничката индустрија, а на индустријата за стоки за широка потрошувачка поголемо внимание ѝ било посветено дури во 70-тите год. Најголеми индустриски области се Горна Шлеска, меѓу Ополе и Краков, Лоѓ, Вроцлав и Варшава, а во северниот дел меѓу Гдањск, Торуњ и Бидгошч. Црната металургија (5,44 милиони тони сурово железо и 9,11 милиони тони челик) поголемиот дел е од наоѓалиштата на камен јаглен во Горна Шлеска (Нова Хута, Краков, Катовице, Хорзов, Битом, Гливице), покрај некогашните рудници за железна руда (Честохово, Остовиец Свиетокржиски, Сталова Бола), во Вроцлав, Познањ, Варшава и Шчеќин. И обоената металургија е концентрирана во Горна Шлеска, со топилниците за бакар, олово и цинк (Катовице, Легника, Олкуж, Хрзанов и др.). Важно место заземала и машиноградбата, најмногу индустријата за фабрички и рударски машини како и енергетски направи, која порано го снабдувала големиот пазар на СЕВ, но по неговото распаѓање западна во криза поради тешкотиите при пробивањето на западните пазари. Главни центри се Варшава, Познањ, Краков, Вроцлав, Гдањск, Келце. Фабриките за локомотиви се наоѓаат во Познањ, Вроцлав и Островиец, а на вагони во Хорзов, Стараховица, Лублин, а на камиони во Стараховица, Лублин и Тихом, за автобуси - во Санок, за трактори во Варшава (фабриката „Урсус“). Во Гдањск, Гдиња и Шчеќин се наоѓаат бродоградилиштата, но тие се соочија со тешкотии. Електротехничката индустрија се наоѓа во Варшава, Вроцлав и Елблонг (6,79 милиони телевизори, 1,0 милиони фрижидери и замрзнувачи и 881.000 машини за перење). Хемиската индустрија ги користи пред сѐ обилните домашни суровини; главни центри се Лоѓ, Познањ, Виров, Гдањск, Шчеќин и Буско-Здрух. Најразвиена е базната хемиска индустрија (кокс, сулфур, солна киселина, натриум хидроксид и др.). Фабриките за вештачки ѓубрива (2,4 милиони тони) се наоѓаат во Тарнув, Познањ, Пулава и Шчеќин. Фабриките за вештачки и синтетички влакна се наоѓаат во Јелења Гура, Томашов, Мазовјецки, Ходаков, Лоѓ, Шчеќин и Торуњ. Најголеми се рафинериите во Плоцк и Гдањск. Фармацевтската индустрија се наоѓа во Варшава, Краков, Лоѓ и Гдањск. Големо значење има текстилната индустрија со традиционалниот центар во Лоѓ и околината, каде што е концентрирана преработката на памук. Преработката на волна е концентрирана во јужниот дел на Полска (Бјелско-Бјала, Камиена, Вапиеница) и во Бјалисток. Во целата држава е распостранета прехранбената индустрија која главно произведува за домашниот пазар (фабрики за шеќер, пиварници, фабрики за алкохолни пијалаци и др.). Од другите индустриски гранки се развиени и дрвната индустрија и индустријата за хартија (особено на С), тутунската, гумарската (Познањ, Пјастов крај Варшава), цементната, стакларската (во Шлеска) и керамичката индустрија (Цмјелов, Хоѓјеж и Валбрзих).
Туризам
Најголем број странски туристи ги посетуваат Варшава и Краков, а Честохова е трето по големина место за поклонение во Европа (околу 5 милиони поклоненици годишно). Центрите за зимски спортови се на планините на југ, пред сѐ Закопане во Високите Татри. Сѐ повеќе се посетени летувалиштата на Балтичкото Море (Швиноујшќе, Мјенѕиздроје, Њехорце, Колобжег, Устка, Леба, Сопот). Привлечни се и езерата во Поморје и во Мазурија, како и околу 30 бањи низ целата држава (на пр. Шавница во Бескидите, Криника, Јеленија Гора, Циехоцинек кај Торуњ со солени извори, итн.). Во 2003 г. Полска ја посетиле 48,74 милиони странски туристи, најмногу од Германија од каде доаѓаат голем број еднодневни туристи (за пазарување).
Население
Во историјата, Полска била држава со повеќе националности и религии. Пред Втората светска сојна, Полска имала околу 3 милиони Евреи, а после холокаустот има само 300.000 Евреи. Исто така со промената на границите, различноста на населението значително се намалила. Според пописот во 2002 година, 96,74% од населението се изјаснило како Полјаци, додека 471.500 се изјасниле со други националности, а 774.900 не се изјасниле. Најголемо малцинско население во Полска се Шлезите, па потоа следат Германците, Белорусите, Украинците, Литванците, Русите, Ромите, Лемкосите, Словаците, Чесите и Татарите.
Јазик
Полскиот јазик е член на групата на западнословенски јазици од фамилијата на словенски јазици. Тој е службен јазик во Полска. До скоро, рускиот се учел како втор јазик, но денес е заменет со англиски и германски јазик.
Религија
Поради холокаустот и Втората светска војна, Полска стана скоро хомогена католичка држава. Повеќето од Полјаците, околу 89% се католици. Полска е една од најрелигиозните држави во Европа. Покрај католиците, во Полска има и полски православни христијани (околу 506.800), протестанти (околу 150.000), Јеховини сведоци (126.827), и различни помали религиозни групи.
Слободата на религиозната определба е загарантирана со уставот на Полска од 1989 година.
Култура
Полската култура била под влијание на Источна и Западна Европа. Денес, ова влијание се препознава преку архитектурата, фолклорот и уметноста. Полска дала многу значајни историски личности како: Папата Јован Павле II, Марија Кири, Никола Коперник и Фредерик Шопен. Филмската индустрија има вклучено доста Полјаци, преку глумци и режисери, како: Роман Полански, Анджеј Вајда, Збигниев Рибчински, итн.
NGC 6210
NGC 6210 — планетарна маглина во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6210 се споменува и како PK 43+37.1, CS=12.9.
Откривање
Објектот е откриен во 1825 година од страна на Фридрих Георг Вилхелм фон Струве, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 9,6 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6210 е од видот PN. Видливиот сјај со голо око изнесува 8,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 9,3 m. NGC 6210 има само една позната привидна димензија, која изнесува 0,35'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 16 ч 44 м 29,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +23° 48' 2"".
Други поделби
Проучување на NGC 6210 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 156; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2045. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1377.
Рибарење (информатика)
Рибарење (или фишинг, од phishing) — поим што се користи кога се работи за присвојување на идентитетот на легитимната организација или мрежно место, употребувајќи фалсификувана е-пошта, односно е-пошта и/или мрежна страница и со цел да се убедат корисниците да ги споделат своите кориснички имиња (usernames), лозинки (passwords) и личните податоци (име, броеви на кредитни картички, матични броеви или броеви за социјално осигурување), со цел тие да бидат злоупотребени. Ова, исто така, се вика и кражба на идентитет. „Phishing“ е релативно нов термин, употребен во некои извештаи уште во 1996 година, а во медиумите е спомнат во 1997 година.
При нападите на рибарење се користи социјално инженерство и технички трикови за да се украдат личните и финансиските податоците на корисникот. При тоа најчесто се користи е-пошта за да се наведат муштериите да посетат лажни мрежни места кои го имитираат изгледот на легитимни брендови, како банки и компании за е-малопродажба или кредитни картички. Сличен е резултатот и кога се вршат измами преку системи за директен разговор (chat).
Шемите на техничките трикови значат вметнување криминален програм (crimeware) во компјутерот на жртвата за да се украдат податоците директно, често користејќи шпијунски програми, т.н. тројански коњи, со кои се следи она што корисникот го пишува на тастатура (spyware, trojan horse, keylogger). Фарминг криминалните програми погрешно ги наведуваат интернет корисниците на лажни мрежни места или прокси-опслужувачи, типично преку т.н. киднапирање на ДНС. Меѓу мрежните места што биле погодени од вакви измами или измами (scam) се и Yahoo, Microsoft, AOL, eBay, PayPal, Hotmail, Earthlink, Barclays iBank, Citibank, Halifax, Nat West Bank – Nationwide, MSN, FDIC (Federal Deposit Insurance Corporation), Lloyds TSB, AT&T, Fleet Homelink и US Bank.
Некои од овие мрежни места ги нарекуваат овие фалсификати измамнички или сикривоколчени (spoof email), кој е попрактичен “кориснички” термин. Измамниците овие пораки ги дистрибуираат како спам (spam), преку праќање пораки до масовни листи, без разлика на тоа дали примателите се корисници на одредно мрежно место легитимно мрежно место чиј идентитет се злоупотребува или не.
Поголемиот дел од рибарските измами се состои од фалсификувана е-поштенска адреса, кој е поврзан со фалсификувана мрежна страница или место. Текстот на пораката ве наведува да пополните основна процедура со користење врска, кој отвора лажна мрежно место. Таа основна процедура, покрај другите работи, вклучува потврдување на бројот на вашата сметка, информации за невалидни кредитни/дебитни картички, обид за киднапирање на вашата сметка, награди, суспендирање на вашата сметка итн. Во многу случаи е-пораката го вклучувал и вирусот црв, како на пр. Mimail worm.
Измамниците често користат и дупки кај програмите за пристап на интернет, како “бубачката” во разгледувачот Интернет експлорер која додека Мајкрософт не ја запре во февруари 2003 година овозможи огромен број измами преку прикажување лажна адреса на тековната страница.
Фалсификуваните, односно лажните мрежни места обично содржат формулар што треба да им ги обезбеди потребните информации на скемерите, за тие да направат измама. Ова обично значи злоупотреба на кредитните/дебитните картички на жртвите за отворање онлајн-сметки и киднапирање онлајн-сметки, со цел да украдат пари. На пр., на корисниците на eBay им беа украдени сметките на овој начин додека скемерите ги користат сметките за понуда на скапи работи, добиваат и наплатуваат порачки од купувачи, но стоката никогаш не ја испорачуваат. На други жртви им бил уништен кредитниот и финансискиот статус (credit score) кога нивниот идентитет бил употребен за собирање финансии, а некои жртви, пак, виделе дека некој ги искористил нивните кредитни или дебитни картички за онлајн-купување стоки.
Витамин Б12
Витамин Б12 припаѓа на класа на хемиски сродни соединенија (витамери), од кои сите покажуваат фармаколошка активност. Го содржи биохемиски реткиот елемент кобалт (хемиски симбол Со) поставен во центарот на тетрапиролниот корински прстен. Бактериите го синтетизираат во форма на хидроксикобаламин, а во организмот на човекот може да биде конвентиран во други различни форми. Витамин Б12 бил откриен како резултат на неговата поврзаност со болеста пернициозна анемија.
Дефицитот на витаминот Б12 потенцијално може да предизвика тешки иреверзибилни оштетувања, посебно на мозокот и нервниот систем. Помеѓу симптомите спаѓаат: замор, летаргија, депресија, лоша меморија, главоболки, бледило на кожата, особено кај постарите лица (над 60 години возраст) кои произведуваат помалку желудечна киселина со текот на годините, а со тоа и зголемување на веројатност на лоша апсорпција на витамин Б12. Дефицитот на витаминот Б12, исто така, може да предизвика симптоми на манија и психози.
Дефицитот на витаминот Б12 е најчесто предизвикан од внесување на негово мало количество, но исто така може да биде предизвикано од малапсорпција, одредени цревни нарушувања, мала концентрација на врзувачки белковини и употреба на одредени лекови. Витамин Б12 речиси и да нема растителни извори, па вегетаријанците се со поголема веројатност да страдаат од негов дефицит. Децата се во поголем ризик од дефицит ако се родени од мајки кои не конзумираат месо. Постарите лица кои имаат диети со ограничено количество на месо или производи од животинско потекло се ранливи популации. Дефицитот на витаминот Б12 може да се случи помеѓу 40% до 80% од вегетаријанското население. Во Хонгконг и Индија дефицит на витамин Б12 е пронајден кај околу 80% од вегетаријанското население.
Бидејќи не постои златен стандарден тест за недостаток на витамин Б12, се вршат неколку различни лабораториски тестови за да се потврди сомнителната дијагноза.Серумската вредност на витаминот Б12 е прилично непогодна, бидејќи се менува доцна и исто така е релативно нечувствителна и неспецифична. Метилмалонската киселина во урината или во крвната плазма се смета за функционален маркер за витамин Б12 кој се зголемува кога магацините со витамин Б12 се исцрпени. Сепак, покачените нивоа на метилмалонска киселина, исто така, може да укажуваат на често занемаруваното метаболичко нарушување, комбинирана малонска и метилмалонска ацидурија (CMAMMA). Најраниот маркер за недостаток на витамин Б12 е ниското ниво на холотранскобаламин (holoTC), кој е комплекс на витамин Б12 и неговата транспортна белковина.
Витамин Б12 е кофактор на различни метаболитички реакции кои се вклучени во метилацијата и синтезата на нуклеинските киселини и одделни невротрансмитери.
Игор Дуљај
Игор Дуљај (роден на 29 октомври 1979 година) бил поранешен српски професионален фудбалер кој играл на позицијата како дефанзивен играч за врска. Запаметен е по неговиот упорен стил на игра и голема издржливост.
Во текот на својата фудбалска кариера, Дуљај настапувал само за три клуба, и тоа за екипата на Партизан, на Шахтјор од Доњецк и екипата на Севастопол. Освоил 14 големи трофеи на клупско ниво, вклучувајќи го и Купот на УЕФА 2008-09 година.
На меѓународно-репрезентативно ниво, Дуљај одиграл 47 натпревари за селекцијата на Србија (и нејзиниот претходник, Србија и Црна Гора). Тој настапувал за репрезентацијата на Србија и Црна Гора на Светското првенство во фудбал во 2006 година во Германија.
Клупска кариера
Игор Дуљај е роден во Топола. Тој многу брзо, во 1990 година бил забележан од екипата на Партизан. На почетокот отпатувал во Белград, но присуствувал само на тренинзи, пред трајно да се пресели во главниот град. Во сезоната 1997-1998, Дуљај бил промовиран во главниот тим на Партизан. Настапил на пет лигашки натпревари и постигнал еден гол. Редовен првотимец станал во својата трета година како сениор. Во таа сезона одиграл вкупно 41 натпревар во сите натпреварувања, а постигнал и еден гол во лигашките натпревари. Во текот на следните три сезони, Дуљај бил незаменлив член на тимот кој освоил еден национален куп и две првенства, и тоа во 2002 и 2003 година. Тој му помогнал на тимот да напредува во групната фаза од Лигата на шампионите на УЕФА во сезоната 2003-04, елиминирајќи го тимот на Њукасл Јунајтед во последното квалификациско коло.
Во февруари 2004 година, Дуљај преминал во Шахтјор од Доњецк. Тој потпишал петгодишен договор со клубот, придужувајќи му се на својот поранешен соиграч од екипата на Партизан, Звонимир Вукиќ. Во текот на следните седум сезони, Дуљај освоил четири титули во Премиер лигата во Украина, два Купа на Украина,два Суперкупа на Украина и еден Куп на УЕФА. За клубот на Шахтјор Игор одиграл вкупно 195 натпревари во сите конкуренции и тоа постигнал шест гола.
Во јули 2010 година, Дуљај потпишал со украинскиот клуб Севастопол. Таму поминал четири сезони, две сезони во првата лига и две во втората лига, пред да се повлече од професионалниот фудбал.
Репрезентација
Игор Дуљај настапувал за репрезентацијата на СР Југославија на ниво до 18 години и до 21 година. Тој ја претставувал својата земја на Милениумскиот Супер фудбалски куп во почетокот на 2001 година. Предводен од тренерот Илија Петковиќ, Дуљај се појавил на сите пет натпревари за неговиот тим и постигнал два гола, помагајќи му на тимот да го освои турнирот. Сепак, овие трофеи и победи не се официјално признати од светската куќа на фудбалот ФИФА.
Претходно, на 15 ноември 2000 година, Дуљај го одиграл својот прв официјален натпревар за сениорската репрезентација на СР Југославија, во пријателскиот натпревар кој завршил со пораз од 2:1 од репрезентацијата на Романија. Тој продолжил да ја претставува својата земја на вкупно 47 натпревари. Бил член на тимот и на Светското првенство во фудбал во 2006 година во Германија.
Кариерата по играњето фудбал
Во летото 2016 година, Дуљај се приклучил на тренерската екипа на Шахтјор од Доњецк, станувајќи помошник на тренерот Пауло Фонсека.
Во декември 2019 година било објавено дека Дуљај ќе му се приклучи на тимот на тренерот Саво Милошевиќ во екипата на Партизан.
Приватен живот
Игор Дуљај има двајца браќа Јоаким и Ненад. Заедно ја водат Фудбалската академија Дуљај во нивниот роден град Топола.
Носии од Дебарско Поле
Дебар бил голем и напреден град во минатото. Познат е и како занаетчиски центар во кој цутеле многу занаети, особено оние сврзани со изработката на народната облека. Во овој град била застапена народна носија, која се издвојувала од соседните предели по своите типски и естетски одлики. Народна носија иста како таа во градот Дебар носеле жените и мажите во соседните села - предел означен како Дебарско Поле. Во XIX век облеките во состав на народната носија, приготвени од материјали од домашно текстилно производство, се обликувале и оформувале како занаетчиски изработки од занаетчиите абаџии, терзии, срмаџии, бикмаџии.
Горната облека зобан, што се носи во состав на женската носија, од бела клашна со куси ракави, долга до под колена, со високи засечени процепи од страните, богато е украсена со гајтани, бикме, петлици, со специфични колористични белези. Вакво карактеристично дебарско украсување е застапено и на другите делови од женската носија.Во оваа постара носија, носена во минатото некаде до Првата светска војна, на женските кошули е застапен карактеристичен вез во ажурна техника, со геометриски мотиви на ракавите во разни бои, а долу по полите само бели ажурни чикмиња. Во составот на носијата од овој период се носел волнен ткаен појас, орнаментиран со ситни геометриски мотиви, со куп рески од секоја страна, како и ткаена волнена скутина наречена бовча, која се одликува со јасно одредена орнаментика и жив колористичен спектар.
Невестите во составот на својата носија носеле безракавна облека џубе од црна клашна или чоја, долга до под колена, обилно украсена со гајтани и бикме чии колористични белези се вклопуваат со другите облеки од оваа носија. Главата се покрива со мала плитка капа, сета украсена со гајтани и бикме за невестите и со стара пара на челото, која покрај украсната има и функција на амајлија. Врз капата се носи бела, голема, богато извезена дарпна, која со колоритот на извезените кружни мотиви се надоврзува на другите украсни детали од оваа богата носија. На нозете се обувале волнени, плетени чорапи и црни чевли - кондури роганлии.
Машката носија со основните елементи е еднаква со носиите на мажите од соседните предели - бели клашнени бечви со карактеристични украси од црни гајтани, ткаен волнен и свилен појас, но и со одредени разлики - клашнени, чоени или кадифени минтани и елеци, со извонредно богати срмени везови. На главата мажите носеле, како празничен детаљ во постариот период, фес со долги свилени рески, означен како тунус-фес, а како секојдневна покривка црна плитка капа наречена кече.
Вака раскошно компонирана, со богато извезени и вткаени орнаментални мотиви, со извонредна декорација од аплицирани гајтани, срма, бикме и филигрански украси, машката и женската носија од Дебар ни се претставува со една посебна типска одлика која во себе носи траги од старобалканската и старословенската културна традиција со застапеност на византиски и ориентални елементи.
NGC 1782
NGC 1782 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Златна Рипка, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1782 се споменува и како ESO 56-SC36, in LMC.
Откривање
Објектот е откриен на 16 декември 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1782 е од видот OCL. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 10,8 m. NGC 1782 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 4 ч 57 м 51,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 69° 23' 32".
Други поделби
Проучување на NGC 1782 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9165.
416 п.н.е.
416 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 416. година пред новата ера, 416. од првиот милениум п.н.е., 16. од 5 век п.н.е. и седма од 410-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5092 и 5093 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4334 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3344 и 3345 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 337.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 416 година се протега во 2220 и 2221, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2280 и 2281 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 127. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1069 и 1068 исламска година пред хиџра.
Удине
Удине (Udin, Weiden, Utinum) или Видем (Videm) — град и општина во Североисточна Италија, во средината на регионот Фурланија-Јулиска Краина, со местоположба помеѓу Јадранското Море и Аплите (Карнски алпи), оддалечен помалку од 40 км од словенската граница. Во 2016 година во градот живееле 99.244 жители.
Имиња и етимологија
Удине првпат бил утврден во средновековните записи како „Удене“ во 983 година и како Утинум околу 1000 година. Потеклото на името Удине е нејасно. Одредени претпоставки упатуваат на тоа дека името има предримско потекло, поврзано со индоевропскиот збор *„odh-“ ’udder‘ користен во фигуративна смисла да значи ’брдо‘. Словенечкото име за градот, „Видем“ е хиперкорекција на локалното словенско име „Видан“, засновано на словнечките населбите „Видем“. Словенечкиот јазичар Павле Мерку ја опишал словенската форма „Видем“ како "идиотска хиперкорекција од 19. век."
Историја
Удине е историски главен град на областа Фурланија. Оваа област била населена уште во неолитско време, а подоцна, веројатно, била населена од Илирите.
Врз основа на една стара унгарска легенда, Атила (?–453), водачот на хуните, изградил брдо тука, при опсадата на Аквилеја, бидејќи имал потреба од зимско живеалиште: тој ги упатил своите војници да донесат почва во нивните шлемови и штитови, бидејќи пределот бил премногу рамен, без ниту еден рид. Тој тука основал град, и изградил кула во форма на квадрат.
По падот на Западното Римско Царство, областа го зголемила своето значење по распадот на Аквилеја а потоа и на Чивидале. Во 983 година, Удине бил спомнат за првпат, со донацијата на замокот Утинум од царот Отон II на патријарсите на Аквилеја, тогаш главни феудалци во регионот. Во 1223 година, со основањето на пазарот, градот станал најважен во областа во економска и трговска смисла, и станал седиште на патријархот.
Во 1420 година, градот бил освоен од Венецијанската Република. Во 1511 година, тој бил седиште на кратка граѓанска војна, која била проследена од земјотрес и од чума. Удине останал под венецијанска контрола до 1797 година, и бил втор најголем град во државата. По кратката француска доминација која следела, тој бил дел од Кралството Ломбардија-Венеција, и бил вклучен во новоформираното Кралство Италија во 1866 година.
За време на првата светска војна, пред поразот во Битката кај Капорето, Удине станал седиште на италијанската висока команда и бил наречен „Capitale della Guerra“ („воен главен град“). По битката, градот бил окупиран од австријците во 1918 година сè до крајот на Битката кај Виторија Венета истата година. По војната Удине станал главен град на краткотрајната провинција Фурланија во која биле клучени актуелните провинции Горицa, Порденоне и Удине. По 8 септември 1943 година, кога Италија се предала на сојузниците во втората светска војна, градот бил под директна германска управа, која престанала да важи во април 1945 година.
Клима
Удине има влажна суптропска клима со студени зими и топли и жешки лета. Врнежите изобилуваат во текот на годината а посебно во пролет и есен. Највисоката измерена температува во градот изнесува 38.2 °C (21 јули 2006 г.), додека најниската измерена температура изнесува −18.6 °C (19 декември 2009 г.).
Демографски податоци
Во 2007 година, вкупно 97,880 луѓе живееле во рамките на градот (поширокото градско подрачке има двојно повеќе население), од кои 46.9% биле мажи и 53.1% биле жени. Малолетните лица (18-годишни деца и помлади) биле застапени со 14.36 проценти од населението додека пензионерите биле застапени со 24.27 проценти. Просечната возраст на жителите на Удине била 47 години, пет години повеќе од италијанскиот просек. Во петгодишниот период од 2002 - 2007, населението на Удине пораснало за 1.48 процент, додека вкупното население во Италија во целина пораснало за 3.56 проценти.  Моменталната стапка на раѓања во Удине изнесува 9.13 раѓања на 1,000 жители споредено со италијанскиот просек од 9.45 раѓања.
Во градот и околу има словенечко население проценето на околу 2,000 жители. Документ од 1475 година го споменува словенечкиот јазик како јазик на "долната класа" во градот, и ракопис во Удине кој датира од 1458 година содржи словенечки зборовен фонд. Италијанско-словенечкиот речник на Аласија да Сомарипа бил испечатен во Удине во 1607 година. Катедра на словенечки јазик била отворена на Универзитетот во Удине во 1970 година.
Во 2006 година, 90.90% од населението било од италијанско потекло. Најголемата доселеничка група доаѓала од европски држави (главно од Австрија и Хрватска): 5.37%, следена од потсахарска Африка (главно од Гана): 1.65%, и Северна Африка: 0.77%.
Спорт
Главен фудбалски клуб во градот е Удинезе Калчо, основан во 1896 година, кој се натпреварува во Серија А. На нивниот домашен терен, Стадионот Фриули, се играле натпревари на Светското првенство 1990.
Локалниот кошаркарски клуб, Снајдеро Удине, се натпреварува во втората италијанска кошаркарска лига.
Збратимени градови
Удине е збратимен со:
Втора фудбалска лига на Македонија 2007/2008
Втората фудбалска лига на Македонија 2007/2008 - 16. издание на Втората фудбалска лига на Македонија. Сезоната започнала на 4 август 2007, а завршила на 1 јуни 2008. Во оваа сезона првак бил Хоризонт Турново.
Глава на девојче
Кон крајот на својот живот, Винсент Ван Гог започнал да ги истражува портретите. Пред да биде подготвен да му седат пријатели и семејство, неговите извори-лица биле анонимни како портретот „Глава на девојче“. Овој портрет, како и оној прикажан во „Зуавот“, го испратил во писмо до неговиот пријател - австралискиот сликар Џон Расел.
Ван Гог бил заинтересиран да создаде студии за ликови на вистински, не идеализирани луѓе, имитирајќи ги Оноре Домие и големите холандски мајстори. Во овој портрет тој го демонстрира ова „во неговото замислено украсување на облеката и непослушната коса на уличното дете“. Во своите писма, ван Гог исто така ја обелоденува својата презир кон таквите лица нарекувајќи го девојчето „валкано клошарче“.
Оваа слика е дел од Танхаузеровата збирка во Музејот Гугенхајм во Њујорк.
Ристо Стефаноски
Ристо Николов Стефаноски (1910 во Ботун, Охридско — 6 октомври 1943 во Кленоец, Кичевско) македонски партизан, учесник во НОБ.
Животопис
Ристо Николов Стефаноски е роден во селото Ботун. Се занимавал со земјоделие. Активно го помага НОБ од средината на 1942 година. Пристапува во баталјонот Мирче Ацев, загинува во борбите кај селото Кленоец против балистите, на 6 октомври 1943 година.
1592 во уметноста
1592 година во уметноста содржи некои значајни настани.
1593 во уметноста
1593 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Абдулџелил Левни
Абдулџелил Левни (роден во - починал во  во ) — османлиски сликар и минијатурист.
Биографија
Роден е во Едрене, некое време кон крајот на 17 век. Станал најистакнат сликар во Отоманското Царство и бил назначен за судски сликар под султаните Мустафа II и Ахмед III. Тој бил забележителна фигура на Ерата на лалињата. Починал во Истанбул.
Како дворски сликар, тој ги направил неговите чудесни ремек-дела: „Surname-i Sultan Ahmed Han“ и Surname-i Vehbi (Книга на фестивалот). Втората книга, која сè уште е во библиотеката на палатата Топкапи, ги отсликува фестивалите во чест на обрежувањето во 1720 година на четирите синови на Ахмед III. Сепак, главната одлика на Левни е да се насликат минијатури кои ги прикажуваат поединците: убави девојки, дами и шармантни млади мажи.
Аеродром Катанија
Аеродромо Катанија - Фонтанароса (Aeroporto di Catania-Fontanarossa) или Аеродром „Винченцо Белини“ (IATA: CTA, ICAO: LICC) — сместен 5 километри јужно од Катанија, град кој е втор по големина на територијата на Сицилија. Аеродромот е најпрометен во Сицилија како и шести најпрометен аеродром во Италија со 6.400.127 патници во 2013 година. Со цел да се задоволи зголемениот проток на патници, нов терминал беше изграден кој опфаќа 20 порти како и 6 мостови за влаз во воздухопловите.
Историја
Аеродромот Катанија има интересна историја која датира од 1924 година, кога беше првиот аеродром во регионот на Катанија. Но, кон крајот на 1940 година се увиде дека аеродромот станува премногу прометен, па така се реши да се изгради нов, поголем аеродром, кој започна со работа во 1950 година. По околу 20 години на подем и зголемен проток на патници, во 1981 година аеродромот повторно беше реконструиран, како и во 2007 година кога беше изградена нова терминална зграда.
Паркинг
Аеродромот нуди 1022 паркинг места, од кои 20 паркинг места се резервирани за инвалидизирани лица, краткотраен паркинг може да се најде кај влезовите Т4 и Т5.
Сообраќај
Аеродромот е сместен во близина на автопатот А19, кој ја поврзува Катанија со Палермо и централна Сицилија, како и автопатот Е45, кој ја поврзува Катанија со Сиракуза. Исто така постои и автобус кој нуди превоз до центарот на Катанија и до централната железничка станица во Катанија.
Ристо Стојкоски
Ристо Софков Стојкоски (1926 во Слатино, Охридско — октомври 1944 во Зајас, Кичевско) македонски партизан, учесник во НОБ.
Носии од Голо Брдо
Носијата од Голо Брдо, голем и простран предел на самата граница кон Албанија, од кој во Македонија се наоѓаат само три села, а сите други се од другата страна на границата во Албанија. Женската носија се одликува со носија во која е доминантна портокаловата боја, како посебен колористичен белег кој не се среќава во носиите од другите региони во Македонија. Одлика на женската носија е бројноста на облеките и богатиот поткит од долги волнени и срмени рески, густо извезени мотиви и украси од срма, гајтани и оптоки. По својата декоративност и богати украси посебно се издвојува невестинската носија. Кошулата на женската носија е од бело платно, богато извезена на ракавите, а на градниот дел врз кошулата се носат извезени градници парти. Клашнената бела облека клашненик, долга до колковите, богато украсена на градите, долгиот широк појас со густи волнени рески на двата краја и скутина бокченица ја сочинуваат женската носија од овој предел.
Празничен и невестински детал од носијата е зобан - бела безракавна, клашнена облека, украсена со вез од волнени конци и ткаен појас - препашка. Наместо бокченица во вакви прилики се опашува бовча - мала скутина поткитена со долги волнени рески. Носијата се дополнува со изобилство од метален накит: побраник, узда, ушници, гердан, корст.
Голобрѓанките на главата носат корпа, мала квадратна платнена покривка, со извезени украси и богати поткити од волнени и срмени рески. Машката носија од Голо Брдо се надоврзува со таа од Реканскиот предел, само што појасот бил еднобоен во боја на вишна црвена. Мажите од овој предел носеле платнена кошула, бечви или шалвари (двете со многу гајтани), памучен минтан, џамадан од бело сукно, над кој облекувале бела клашнена долама долга до колена и црно волнено кусале. Старци носеле бели волнени чорапи, а младите црвени.
Исто така се носеле бели/обоени тозлуци од шајак, а на главата се носело шубари и разни други капи, каде порано биле носени плитки фесови со рески, а на нозете носеле кожни опинци. Во зимата носеле бела/темно-обоена гуња која имала ракави и јака. Уникатен дел од носијата бил шкодранскиот џамадан од црвена чоја кој бил купуван од скопје.
Дуќан на ул. „Илинденска“ бр. 54 (Прилеп)
'''Дуќан на ул. „Илинденска“ бр. 54''' — дуќан во Старата чаршија во градот Прилеп. Објектот е заведен како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра на Министерството за култура.
1594 во уметноста
1594 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Ристо Донески
Ристо Темелков Донески (1922 во Оздолени, Охридско — ноември 1944 во Зајас, Кичевско) македонски партизан, учесник во НОБ.
Животопис
Ристо Темелков Донески е роден во селото Оздолени. Се занимавал со земјоделие. Во НОБ доброволно пристапил на 28 август 1944 година. Како борец на Првата македонска ударна бригада загинува во борбите со балистите кај селото Зајас, во ноември 1944 година.
Милево (Моњки)
Милево (полски: Milewo) е село во општина Тжцјане, во границите на округот Моњки, во Подлаското војводство,во североисточна Полска. Селото е сместено 8 километри северно од Тжцјане, 6 километри западно од Моњки,и 44 километри северозападно од регионалниот главен град Бјалисток..
Национална класификација на културното наследство/Духовно
=3.1. Фолклорни добра=
3.1.7.2. Народни игри за деца
=3.2 Јазик=
3.2.6.3 Дијалекти на бошњачкиот јазик
=3.3. Топоними - географски имиња=
Народна радикална партија
Народна радикална партија (Народна радикална странка) била доминантна владеачка партија во Кралството Србија и подоцна во Кралството на Србите, Хрватите и Словенците од доцните 1880-ти до 1928.
Историја
Во Србија правото на глас и претставнички систем за прв пат се воведени со Намесничкиот устав од 1869 година. Во српското собрание и натаму не постоеле организирани политички партии, туку во групи во собранието се делеле на власт и опозиција. Двете групи кои се бореле за власт биле конзервативците собрани околу Илија Гарашанин и либералите околу Јован Ристиќ.
NGC 3861B
NGC 3861B — спирална галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3861B се споменува и како MCG 3-30-94, CGCG 97-129, KCPG 299B.
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1827 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3861B е од видот Sbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,2 m/лм2. NGC 3861B има привидни димензии од 0,6' х 0,2'.
Други поделби
Проучување на NGC 3861B е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 36610. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 147; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1443. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1406.
Тамилски јазик
Тамилски јазик или само тамил — дравидски јазик зборуван од Тамилците во Индија, Шри Ланка и Сингапур каде има службен стгатус; а поѕначајни малцинства има и во Малезија, Маврициус, и Реинион, и во тамилската дијаспора. Тој е службен јазик во државата Тамил Наду во Индија, и има службен стгатус во Шри Ланка и Сингапур. Постојат повеќе од 77 милиони говорнци со што овој јазик е еден од најзборуваните во светот.
Опсада на Цариград (1394–1402)
Опсадата на Цариград во 1394–1402 година — долга блокада на главниот град на Византија од страна на османлискиот султан Бајазит I. Веќе во 1391 година, брзите османлиски освојувања на Балканот го отсекле градот од неговата заднина. Откако ја изградил тврдината Анадолски Хисар за да го контролира теснецот Босфор, од 1394 година наваму, Бајазит се обидел да го изгладне градот во потчинетост блокирајќи го и по копно и, помалку ефикасно, по море.