cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кшиштоф Гжелчик
Кшиштоф Станислав Гжелчик, Krzysztof Stanisław Grzelczyk (1957 во Кросно Оджањскје) — полски политиколог, политик и дипломат, амбасадор на Република Полска во Северна Македонија (од 2023).
Дипломирал по политички науки во Вроцлав (1982). Бил војвода на Долна Шлезија (2005–2007), а потоа заменик-директор на Одделот во Институтот за национално сеќавање. Бил генерален конзул на Република Полска во Лондон (2016–2017) и во Торонто (2017–2021). Официјално ја започна мисијата во Скопје на 19 мај 2023 година, предавајќи ги акредитивните писма на претседателот Стево Пендаровски.
Оженет со Јоланта Гжелчик и има две деца.
Раина
Рајна — бугарска поп-фолк пејачка.
Бебето од Макон
„Бебето од Макон“ (англиски: The Baby of Mâcon) — филм на режисерот Питер Гринавеј (Peter Greenaway) од 1993 година. Истовремено, тој е автор и на сценариото, а главните улоги ги играат: Ралф Фајнс (Ralph Fiennes), Џулија Ормонд (Julia Ormond) и Филип Стоун (Philip Stone).
Синопсис
Во 17 век, големиот војвода Козимо Медичи ги собира благородниците за да гледаат театарска претстава со следнава содржина: Еден средновековен град е опустошен од чума поради што владее општа неплодност. Тогаш, една стара и грда жена се раѓа преубаво машко дете кое жителите го сметаат за симбол на плодноста. Меѓутоа, неговата амбициозна 17-годишна сестра се прогласува за негова мајка и почнува да ја искористува положбата на момчето, кое им дава благослов на жителите, па така тоа и сестра му си обезбедуваат богат живот. Притоа, сестрата ги затвора своите родители со цел луѓето да не ја откријат нејзината измама. И додека луѓето се воодушевени од детето, само бискупот и неговиот син, младиот научник, не веруваат во чудотворната моќ на детето. Сестрата на детето го заведува синот на бискупот, но додека водат љубов, детето го предизвикува бикот да го убие синот на бискупот. Сестрата, пак, го убива бикот, а потоа таа е уапсена и тогаш бискупот го зема детето под свое старателство. Од тој миг, црквата го злоупотребува детето, скапо продавајќи ги неговите течности (мочка, солзи, крв) како реликвии. Сестрата не може да го поднесе тоа и го убива детето. Таа е обвинета за убиството, но, според законите, не може да биде казнета бидејќи е невина. Затоа, бискупот собира стотици мажи кои ја силуваат девојката и така таа умира. Меѓутоа, со тоа не престанува злоупотребата на детето, зашто луѓето го распарчуваат неговото мртво тело и ги земаат неговите телесни делови (рацете, косата, нозете итн.) како чудотворни реликвии.
Традиционална настава
Во зависност од контекстот, спротивна на традиционалната настава може да биде прогресивистичката современа настава (настава основана на развојната психологија) или алтернативното образование.
Поим
Дефинирањето на традиционалната настава зависи од географската положба каде се одвива, како и од историскиот период.
Главна задача на традиционалната настава е да ги пренесе на идните генерации оние способности, факти и стандарди на морално и општествено однесување кои возрасните сметаат дека се потребни за материјалниот и општествен добробит на следните генерации. Како корисници на оваа шема, која прогресивистичкиот педагог Џон Дјуи ја опишува како „наметната од горе и од надвор“, од учениците се очекува доследно и покорно да ги восприемат и да поверуваат во овие неменливи, фиксни одговори. Наставниците се инструменти со кои ова знаење се пренесува и кои ги спроведуваат овие стандарди и однесување.
Од историска гледна точка, главната наставна техника на традиционалната настава е едноставно усно излагање: во еден ваков типичен пристап, учениците седат мирно на своите места и ги слушаат останатите ученици како еден по еден го излагаат (презентираат) наставното градиво, откако ќе бидат повикани да го сторат тоа. Основната активност на наставникот е задавање и ислушување на овие излагања; учениците ги учат и меморизираат задолженијата дома. На крајот на секоја наставна единица може да биде спроведено тестирање или усно испрашување, по што процесот, наречен „задолжение-учење-излагање-тест“, се повторува. Покрај тоа што во овој тип на настава се става преголем акцент на усни одговори, учење напамет (учење без разбирање на значењето), како и на неповрзани задолженија, таа се покажала и како многу неефикасно трошење на времето на учениците и наставниците. Овој традиционален пристап исто така инсистира на тоа дека сите ученици ќе се учат на истиот материјал истовремено; учениците кои не учеле доволно брзо не успевале, наместо да им биде дозволено да успеат со нивното природно темпо.
Дејвид Добрик
Дејвид Џулијан Добрик или Давид Добрик (словечка транкр. David Dobrik; роден на 23 јули 1996 година) — словечки јутубер, влогер, глумец и талент-шоу судија. Тој е познат по тоа што е де факто водач на популарниот ансамбл на Јутуб The Vlog Squad, како и Аксел од филмот Angry Birds 2 и еден од судиите на најмузичкото семејство на Америка. Тој ја започнал својата кариера на Vine пред да создаде свој YouTube-канал кон крајот на 2014 година.
2013 — 2016: Почетоци на Вине и ЈуТјуб.
Во 2013 година, Добрик го постави својот прв vine. Тој соработувал со други популарни како Лиза Коши, Габи Хана, Jејсон Неш и Зејн и Хит. Пред да започне свој YouTube канал, Добрик бил дел од групата „Јутјуб“, Втора класа. До крајот на тој канал во 2015 година, Добрик и компанијата имаа добиено над 18,000 претплатници. Крајот на Втората класа не помина долго откако Добрик го постави својот личен канал на Јутјуб, Давид Добрик. Од своето основање, видеата на овој канал биле блогови на комедија, засновани на реални ситуации и полузапишани битови, во кои има многумина негови поранешни соработници од Vine. Во август 2016 година, Добрик го создаде својот втор канал, Давид Добрик Тоо, каде објавува грешки од видеата на неговиот прв канал како и предизвикувачки видеа.
The Vlog Squad
Терминот „The Vlog Squad“ се однесува на групата пријатели што се појавува во влоговите на Добрик. Неколку пријатели се дојдени и повтторно отишле, но многу извори даваат список со најголеми имиња и најстариот настап како членови што се повторуваат. Добрик делува како центар и де факто водач на групата. Оние кои прават редовни настапи во неговите видеа и се сметаат дека се дел од „The Vlog Squad“ од страна на навивачите, меѓу другото се Лиза Коши, Jош Пек, Џејсон Неш, Натали Мариџуна, Скоти Сире, Кристен МекАте, Зан Хијази, Хит Хусар, Мараја Амато, Мет Кинг, Дом Зеглитис, Алекс Ернст, Тоди Смит, Корина Копф, Џеф Виттек, Карли Инконтро, Ерин Гилфој и порано Габи Хана, БигНик, Елтон Касти и Триша Пејтас.
Личен живот
Добрик бил во врска со личност на Јутјуб-Лиза Коши од крајот на 2015 до почетокот на 2018 година, откривајќи го нивниот распад во јуни 2018 година. Двајцата останаа блиски пријатели, како што се гледа на нивните социјални профили. Добрик изјави дека зборува словачки и унгарски. На 15.05 2019 година, Добрик легално се ожени со Лорејн Неш, мајка на Jејсон Неш, како дел од еден од неговите влогови. На 12 јуни 2019 година Добрик објавил дека тој и Неш решиле да го прекинат бракот по еден месец. На 22 ноември 2019 година Добрик изјави преку Инстаграм дека официјално потпишал документи за развод и се разведувал од Неш.
Детска Евровизија 2023
Детскиот избор за песна Евровизија 2023 ќе биде 21-тото издание на Детската Евровизија, кое ќе се одржи на 26 ноември 2023 година во Palais Nikaïa, во Ница, Франција.
Локација
На 3 април беше објавено дека натпреварот ќе се одржи во Палатата Никаја во Ница. Пале Никаја, салата содржи 9.000 седишта. Ница првпат го организира натпреварот во име на Европската радиодифузна унија, а по втор пат Детската Евровизија ќе се одржи во Франција - по натпреварот што се одржа во 2021 година во Париз. Тоа е исто така прво натпреварување од 2019 година што не се одржува во главниот град на земјата домаќин.
Останати земји
Земји кој имале право, но одбиле да учествуваат:
Пловдина
Пловдина - стара балканска сорта грозје.
Виногорја и синоними
Тоа е првенствено балканска сорта. Најмногу се одгледува во Србија, но и во соседните земји: Македонија, Бугарија, Романија, Грција, Албанија.
Според Правилникот за изменување на Правилникот за класификација на препорачани и одобрени сорти на грозје за производство на вино за секоја лозарска област за производстство на вино пловдина е препорачана сорта во Гевгелиско-валандовското и во Струмичко-радовишкото виногорје.
Опис
Под поволни и средно поволни агроеколошки услови, пловдина образува вегетативно многу силна пенушка. Врвот на младото ластарче има виолетова боја со белузлаво-сиви врвови. Зрелите ластари се дебели, со долги интерноди и нормално изразени коленца, а бојата се менува во зависност од квалитетот - од кафеаво-жолта до сиво-црвена боја. Листот е со средна големина, најчесто триделен, но може да биде и петделен. Синусот на петелката е многу изразен, има облик на буквата „“, обично е отворен, но може да биде и благо преклопен. Лиската е со бледозелена боја, на лице гола и влакнеста од задната страна. Нервите на листот се црвеникави, а на задната страна се побледи. Цветот е морфолошки и функционално хермафродит и има исклучително добро оплодување. Гроздот е средно-голем или голем, цилиндричен или цилиндрично-конусен, често со едно или две крилца. Тежината на гроздот изнесува од 120 до 200. Бобинката е средно крупна, кружна до малку овален облик со лабаво закачено стебленце. Кожата на бобинката е тенка, проѕирна, црвена со различен интензитет. Сокот од грозјето е безбоен и без посебен мирис.
Агробиолошки својства
Најдобро успева на полесни типови почви - карбонатни кирпичи, кирпичи, делувијални чакални, песочни, длабоки почви. На пламеница и пепелница е средно чувствителна, а на сива мувла многу чувствителна. Чувствителна е и на зимски мразови. Окцата замрзнуваат на -16 до -18 °C. Добро успева на многу подлоги, особено на оние од групата.
Стопанско-технолошки својства
Во гроздовиот сок се насобира 15 до 18% шеќер и 4 до 5 вкупни киселини. Вината се со жолтозелена боја, имаат пријатен мирис и недоволно освежувачки. Поради малата удел на вкупните киселини во грозјето, сортното трпезно вино ретко се произведува од пловдина: најмногу се користи за купажа и за производство на вински дестилат.
Миленко Ачимович
Миленко Ачимович (Milenko Ačimovič; во Љубљана) — поранешен фудбалер на Словенија и поранешен репрезентативец на Словенија.
Кариера
Ачимович ги направил првите фудбалски чекори во младинскиот објект Олимпија во Љубљана. Како седумнаесетгодишен играше три шампионски натпревари за НК елезничар ublубjана. Во сезоната 1996/97, тој одигра 34 натпревари и постигна седум гола за Олимпија. По ваквите игри тоа го презеде белградската везда.
Во следните три сезони, Ачимович играл за Звезда и словенечката фудбалска репрезентација. Учествувал со репрезентацијата на Словенија на Европското првенство во Белгија и Холандија и на СП 2002 година. Натпреварот се одржал во Јужна Кореја и Јапонија.
По овие игри тој се заинтересирал за европските клубови. Тој го напуштил Белград и се вселил во Лондон. Тој се приклучувал на Тотенхем во Лондон две сезони. Тој имал одиграно само седумнаесет натпревари, повеќето од натпреварите седел на клупата.
Од Тотенхем, Ачимович се пресели во Лил. Тој добро ја започнал сезоната и обезбедил место во првите единаесет клубови играл добро и тие обезбедиле учество во Купот на УЕФА каде го оствариле до осмото финале. Таа година Лил бил втор во француското првенство и со тоа обезбедил учество во лигата на шампионите.
После играњето во Франција, Ачимович играл една сезона во Саудиска Арабија и на крајот на 2007 година се пресели во Австрија каде играл од Австрија.
Првиот настап за словенечката репрезентација го направил на 22 април 1998 година. Во Мурска Собота на натпреварот против репрезентацијата на Чешка. Тој ја завршил својата репрезентација во август 2007 година.
Книгите на Просперо
„Книгите на Просперо“ (англиски: Prospero's Books) — холандско-француско-италијанско-јапонско-британски филм од 1991 година, режиран од Питер Гринавеј (Peter Greenaway), кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Џон Гилгуд (John Gielgud), Мајкл Кларк (Michael Clark), Изабел Паско (Isabelle Pasco), Ерланд Јозефсон (Erland Josephson) итн. Филмот, кој претставува екранизација на Шекспировата драма „Бура“, бил номиниран за наградата „Златен лав“ на Венецијанскиот филмски фестивал.
Синопсис
Во филмот, Просперо (го игра Гилгуд) е Шекспир кој, откако претходно во себе ја одигрува целата претстава, изговарајќи го текстот на сите ликови, почнува да ја пишува „Бура“...
Јапонија во Втората светска војна
Царството Јапонија влегло во Втората светска војна со започнување на изненадувачкиот напад на Перл Харбор на 7 декември 1941 година против воено-поморската база Перл Харбор на Хаваите (САД). Во текот на седум часа имало координирани јапонски напади врз американските Филипини, островот Гуам и Вејк и врз териториите на Британското Царство во Борнео, Малаја, Сингапур и Хонгконг. Стратешките цели на офанзивата биле да се уништи американската тихоокеанска флота, да се освојат нафтените полиња во Холандска Источна Индија и да се одржи нивната сфера на влијание во Кина, Источна Азија и Кореја. Исто така, требало да се прошират надворешните достигнувања на Царството Јапонија за да се создаде огромен одбранбен периметар околу ново стекнатата територија.
Позадина
Денеска, според голем дел од историчарите, Втората светска војна започнала со нападот на Германија врз Полска на 1 септември 1939 година во Европа, но доколку се зема предвид целосниот свет, според некои историчари, војната започнала доста порано во Азија, односно со инвазијата на Јапонија врз територијата на Кина. Под изговор на т.н. Манџуриски инцидент, потполковникот Канџи Ишивара ја нападнал Внатрешна (Кинеска) Манџурија во 1931 г., акција која јапонската влада ја ратификувала со создавањето на марионетска држава Манџукуо за време на владеењето на последниот кинески цар, Пуји. Како резултат на меѓународна осуда на инцидентот, Јапонија се повлекла од Лигата на народите во 1933 год. По уште неколку слични инциденти кои ја вклучуваа експанзионистичка војска, Втората сино-јапонската војна започнала во 1937 г. по Инцидентот на мостот Марко Поло.
Јапонија била поразена од страна на Советскиот Сојуз во 1938 г. во големи, но локализирани битки, и тоа во Битката на езерото Хасан во 1939 г. и во Битката на Халкин Гол. Армијата не сакаше повеќе да се бори против Советскиот Сојуз, па во 1941 г. беше потпишан Советско-јапонскиот пак за неутралност. Договорот се одржал до август 1945 г. кога Советскиот Сојуз извршил инвазија на Манџурија и Кореја.
Влегување во војната
Тензиите меѓу Јапонија и САД пораснале како резултат на јавен протест против јапонската агресија и вестите за злосторствата во Кина, како злогласниот масакар во Нанѓинг. САД цврсто ја поддржале Кина со пари, пилоти, добра и закани против Јапонија. Во знак на одмазда за инвазијата на Француска Индокина, САД ставила ембарго на стоки како нафтени производи и старо железо. На 25 јули 1941 г., сите јапонски средства во САД биле замрзнати. Како што воената моќ на Јапонија, особено морнарицата, зависела од нафтени резерви што се намалуваа, оваа мерка создала спротивен ефект меѓу зголемувањето на зависноста на Јапонија од нафта и нејзината потреба за нови освојувања.
Многу граѓански водачи од Јапонија, вклучувајќи го и премиерот Фумимаро Коное, верувале дека евентуална војна со Америка ќе заврши со нивни пораз, но чувствувале дека концесиите кои ги бара САД речиси сигурно ќе ја преместат Јапонија од редовите на светските сили, оставајќи ја како плен на западниот заговор. Граѓанските водачи понудиле политички компромис во форма на „Амау доктрина“, наречена „јапонската Монро доктрина“ која ќе им дава на Јапонците слобода во војната со Кина. Овие понуди биле категорично одбиени од страна на САД, а воените водачи се натпреварувале за брза воена акција.
Тек на војната
Американците очекувале напад на Филипините и испратиле бомбардери за да го одвратат jапонскиот напад. По совет на Јамамото, Јапонија донела одлука да ја нападне главната американска флота во Перл Харбор на Хаваите. Американските стратези верувале дека Јапонија никогаш не би бил толку храбра да нападне толку блиску до својата домашна база и САД биле навистина изненадени.
Нападот на Перл Харбор, првично се чинело дека е голем успех што ја нокаутирало американската борбена флота, но ги пропушти носачите на авиони кои биле во морето и ги игнорирале објектите на брегот од витално значење чие уништување можело да ги успори операциите на САД на Тихиот Океан. На крај, нападот се покажал како долгорочна стратешка катастрофа со тоа што всушност нанела релативно малку значајна долгорочна штета, а ги поттикнало САД да се одмаздат. Во исто време како и нападот на Перл Харбор, јапонската војска го нападнала британски Хонгконг и го окупирала речиси четири години.
Додека нацистичка Германија била во средината на нејзиниот Блицкриг низ Европа, Јапонија окупирала територии во Азија. Јапонската армија извршила инвазија и ги окупираше повеќето крајбрежните кинески градови, како на пример Шангај. Јапонија ја презеде Француска Индокина (Виетнам, Лаос, Камбоџа), британска Малаја (Брунеи, Малезија, Сингапур), како и холандска Индонезија, додека Тајланд склучи сојуз со Јапонија. Јапонските сили ги поразиле Британците во Бурма (со прекинување на протокот на резерви во Кина) и стигнаа до границите на Индија и Австралија. Нивните воздушни напади го уништиле Дарвин во Австралија. Наскоро Јапонија се етаблирала како царство која се протега на поголемиот дел од Тихиот Океан.
Сепак како што предупредил претходно Адмиралот Јамамото, шест-месечниот прозорец на воена предност на Јапонија по нападот на Перл Харбор завршил кога способноста за офанзива на Јапонската морнарица била уништена од Американската морнарица во Битката за Мидвеј, кој ја утврдил значајната воена предност на САД. Војната стана војна на масовно производство и логистика, а САД финансирала многу посилна морнарица со побројни воени авиони, и далеку подобар комуникациски и логистички систем. Териториите на Јапонија се протегале премногу далеку и земјата не можела да ги обезбеди своите бази со резерви, па многу војници починале од глад. Американската подморница ги уништила јапонските танкери, предизвикувајќи голем недостиг на гориво за бродови и авионски бензин. Јапонија изградила воени авиони во голем број, но квалитетот опаднал и резултатите на слабо обучени пилоти станувале сè полоши. Морнарицата изгубила серија големи битки, од Битката кај Мидвеј (1942 г.), до Битката на Филипинското Море (1944 г.) и Заливот Лејте (1945 г.), која ги стави на опсег американските бомбардери со долг дострел Б-29. Серија на масовни рации уништиле поголем дел од Токио и други големи индустриски градови почнувајќи од март 1945 г., додека „Операција Гладување“ сериозно ја нарушила внатрешна маршрута на транспорт од витално значење на нацијата.
Крај на војната
Без оглед на тоа што војната стануваше безнадежна, кругот околу царот останал цврст и одби да отвори преговори. Конечно во август, двете атомски бомби и советската инвазија на Манџурија покажаа дека каузата беше залудна, и Хирохито овласти предавање при што го зачува својот престол.
Последици
Вкупниот број на јапонски воени жртви меѓу 1937 г. и 1945 г. беше 2,1 милион, а повеќето беа од последната година од војната. 80% од јапонските воени жртви на Филипините, како и 50 проценти од воените жртви во Кина се должеа на болест поради глад или недоволна исхранетост. Се смета дека воздушните напади на вкупно 65 јапонски градови одзедоа минимум 400,000 животи и веројатно блиску до 600,000 цивилни животи (над 100,000 само во Токио, над 200,000 во Хирошима и Нагасаки и 80,000-150,000 цивилни жртви во Битката на Окинава). Смртните случаи на цивили меѓу доселениците кои загинаа обидувајќи се да се вратат во Јапонија од Манџурија во зимата 1945 г. се најверојатно околу 100,000.
Стојан Аспровски
Стојан Аспровски ( во с. Оштима, Леринско) — македонски воен генерал.
Животопис
Тој е роден на 18 октомври 1929 година во леринското село Оштима, тогаш во Грчката Република. Во септември 1944 година, кога има неполни 15 години, при крајот на Втората светска војна станува македонски односно југословенски партизан, приклучувајќи се на Костурскиот баталјон на Првата егејска ударна бригада.
По војната го дозавршува своето образование. Во 1947 година, кога е на околу 18-годишна возраст, е одликуван со Медал за храрбост и Медал за заслуги за народ. По завршувањето на образованието во 1951 година е произведен во чин потпоручник и е поставен за командир на вод. Од гарнизонот во Бјеловар, НР Хрватска, во 1957 година е испратен во Синај во Египет, каде што од мај до ноември учествува во United Nations Emergency Force (UNEF), меѓународна мировна мисија на Организацијата на обединетите нации (ООН), лансирана поради Суецката криза.
"Јас презедов должност командир на извиднички вод на границата меѓу Египет и Израел и бевме лоцирани во близина на Газа. Имав околу 35 војници. Нашата мисија се состоеше од патролирање по демаркационата линија со патроли, а имавме и набљудувачница... Потоа мене ме распоредија кај Рахаф, па кај Ел Кунтила и на крајот кај Рас ел Накб во Акапскиот Залив...“"
Во 1959 година е поставен на должност во Втората управа на Генералштабот на ЈНА, каде што е на служба до 1968 година. Од 1961 до 1966 година е началник на група за криптозаштита во управата. Во меѓувреме, во 1966 година завршува висока воена академија. Од 1966 до 1968 година е референт во аналитичкото одделение на управата. Во 1968 е преместен во пешадиски полк, каде што до 1969 година е началник на штаб на полкот. Од 1969 до 1973 година е командант на полкот. Во меѓувреме, во 1971 година завршува школа за национална одбрана. Од 1973 до 1975 година е началник на штаб на пешадиска дивизија, а од 1975 до 1979 година е командант на дивизијата. Од 1979 до 1982 година е началник на Воената академија на Копнената војска на ЈНА. Во 1982 година е поставен за началник на Републичкиот штаб за територијална одбрана на СР Македонија. Од 1985 до 1991 година е командант на републичкиот штаб за територијална одбрана.
Шинкансен
Шинкансен (新幹線, буквалното значење е „нова магистрала“) – мрежа на возови со голема брзина во Јапонија во сопственост на пет компании на Групата на јапонски железници  (JR). Од пуштањето во сообраќај во 1964 година мрежата се проширила на преку 2700 км и ги поврзува повеќето градови на островите Хокаидо, Хоншу и Кјушу. Заради големата брзина и дизајнот, популарно е и името „воз-куршум“.
Историја
Јапонија е првата земја во светот која градела посебни пруги за возовите со голема брзина. Заради претежно планинскиот терен, постојната железничка мрежа со тесен колосек не давала можност за надградба, па постоела голема погреба за изградба на нови пруги.
Меѓу творците на шинкансен се истакнуваат Хидео Шима, главниот иженер, и Шинѓи Сого, првиот претседател на Јапонските национални железници (JNR), кои успеале да ја добијат поддршката на политичарите.
Почетен успех
И покрај финансиските проблеми, Токаидо шинкансен бил официјално отворено на 1 октомври 1964 година, точно пред почетокот на Олимписките игри во Токио.
Вообичаеното време на патување до Осака, кое траело 6 саати и 40 минути, било скратено на 4 саати, а до 1967 година на само 3 саати. Тоа довело до општи промени во начинот на живот и деловно работење на Јапонците и ја зголемило побарувачката. Воведувањето на шинкансен бил несомнен успех, за помалку од три години работа превезол 100 милиони патници. И во денешно време Токаидо шинкансен е најпрометна брза пруга на светот.
Првиот тип воз од нултата серија кој се движел со брзина од 220 км/ч се користел до 2008 година.
Ширење на мрежата
Неочекуваниот успех на Токаидо шинкансен довел до негово продолжување кон запад, кон Окајама, Хирошима, Фукуока (Санјо шинкансен), кој бил отворен во 1975 година. Премиерот Какуеи Танака, кој го поддржувал проектот, предложил голема мрежа на брзи пруги кои би биле паралелни со постојните. Како дел од тој план биле изградени Тохоку шинкансен и Џоетсу шинкансен. Меѓутоа, поголемиот дел од останатите пруги не биле реализирани заради тоа што во 70-тите години JNR западнал во долгови, првенствено заради преголемите трошоци за изградба на шинкансен.
Во текот на 80-тите години компанијата поминала во стечај и била приватизирана во 1987 година. Новите компании, сега дел од групата JR, продолжиле со развој на мрежата. Почнувајќи од 2014 година, шинкансен сообраќа со брзина од 320 км/ч, а во тек се студии за изводливост на максимални брзини од 360 км/ч.
Технологија
За да се овозможи голема брзина на сообраќајот шинкансен применува напредна технологија во однос со вообичаените пруги, со што истовремено се постигнува и висок стандард на безбедност и удобност. Оваа технологија се применува и кај други брзи пруги ширум светот.
Позиционирање
Пругите на шинкансен се комплетно одвоени од конвенционалните пруги (исклучок е т.н. мини-шиннкасен, кој е поврзан со конвенционалните пруги). Ова овозможува голема точност на возовите. Пружните премини на исто ниво не постоја и какво било преминување на шините строго се казнува. Наместо заобиколување на препреки се користат тунели и вијадукти, а минималниот полупречник на кривина е 4 метра.
Шини
Наместо вообичаениот тесен колосек со ширина од 1067 мм, се користи стандарден колосек со ширина од 1435 мм. Се користат долги шини кои меѓусебно лесно се спојуваат со што се спречуваат флуктуации во ширината на колосекот предизвикани од топлотното ширење или собирање. Заради елиминација на процепи на вкрстувањата и свртниците се користат континуирани заварувања на шините.
Шините се поставуваат на баласт или на бетонски плочи. Бетонските плочи се користат само кај тунели, вијадукти и станици. Особено се ефективни кај тунели, бидејќи пониските тунели имаат помал попречен пресек, што ги смалува трошоците за изградба на тунелите и до 30%. Меѓутоа помалите тунели кај шинкансен придонесуваат за создавање голема бука на краевите на тунелите, што претставува проблем за жителите во населбите на тие места, а на подолго време може да предизвика и оштетување на пругата.
Точност
Во 2014 година било објавено дека просечното доцнење на шинкансен било само 54 секунди, што го прави многу точен и доверлив. Доцнењата се резултат главно на непредвидени предизвикувачи, првенствено земјотреси и други елементарни непогоди. Рекордна точност била забележена во 1997 година, кога просечното доцнење на шинкансен било само 18 секунди.
Безбедност
За изминатите 50 и повеќе години, шинкансен превезол вкупно преку 10 милијарди луѓе и во тој период ниедно лице не настрадало заради судир или излегување на возот од шините. Неколку луѓе биле повредени и едно лице загинало при затворање на вратите. Биле забележени и случаи на самоубиства со скокање од или пред возот во движење. На 30 јуни 2015 година еден патник извршил самоубиство во возот така што се запалил. Притоа настрадало уште едно лица, а уште седум лица биле повредени.
Двапати се случило излегување на возот од шините во патничкиот сообраќај. На 23 октомври 2004 година при земјотрес 8 од 10 вагони на возот „Токи “ бр. 325 излегле од шините близу Нагаоке на Џоетсу шинкансен. Никој од 154 патници не загинал.
На 2 март 2013 година при виулица на Акита шинкансенувоз Комачи бр. 25 излегол од шините кај Даисен. Немало повредени.
Економско влијание
Шинкансен имал значаен придонес на деловното работење, економијата, општеството, животната средина и културата во Јапонија. Се покажало дека преминот на брзи пруги резултирал со заштеда од 400 милиони саати, односно 500 милијарди јени во финансиски поглед. Со постоењето на шинкансен, особено во појасот на мегалополисотТаихеијо (од Фукуока до Токио) се постигнале две примарни цели:
Шинкансен слабо се ширел во слабонаселените подрачја со надеж дека таквата пракса ќе ја растовари градската зона и ќе го поттикне населението да се насели во руралните краишта. Таквата пракса многу го коштало JNR (кои веќе било под притисок да го субвенционираат одржувањето на непрофитабилни рурални пруги) до таа мерка што во моментот на преземање на долгови за изградба на шинкансен вкупниот долг на JNR изнесува 28 билиони јени (околу 200 милијарди евра), што државната фирма ја однело во банкрот. Новоформираната група JR презела дел од финансиската одговорност од старата фирма за да ја преземат мрежата шинкансен, заради што на морале на стечајната фирма да ѝ платат 9,2 билиони јена. Проширувањето во руралните области било продолжено, но овој пат била оставена можност непрофитабилните пруги да им бидат препуштени на фирмите од приватниот сектор.
Бука
Регулацијата на нивото на бука во околината на брзите пруги значително го отежнува зголемувањето на брзината на возовите. Густината на населеноста во Јапонија е висока и познати се случаи на протести против буката заради шинкансен, и денес максималното дозволено ниво на бука е 70 децибели во станбените зони. Од овие причини се применува подобрување на пантографот, смалување на масата на вагоните и поставување на звучни бариери.
Земјотреси
Од 1992 година сите возови имаат систем за детекција на земјотреси (UrEDAS) кој ги запира возовите во случај на силен земјотрес.
Натрупување снег
Краиштата околу Маибара (Токаидо шинкансен) се соочуваат со голем снег во текот на зимата. Возовите мора да се движат побавно, што може да го наруши редот на возење. Поставени се прскалки, но сѐ уште се случуваат доцнење од 20 минути. Паднати дрвја заради силниот снег тешко е да се отстранат и може да доведат до прекин на сообраќајот. На делови од Џоетсу шинкансен неретко се случува наносите од снег да достигнат и преку 2 метра, па на тие места исто така се поставени прскалки, а баластот е заменет со бетонски плочи за да се ублажат ефектите од снегот.
Линии
Во пракса, линиите Токаидо, Санјо и Кјушу формираат континуирана линија исток-запад, а линиите Тохоку и Хокаидо формираат линија север-југ. Меѓутоа, на главната токиска станица не постои физичка врска меѓу Токаидо и Тохоку шинкансен, затоа нема заеднички возови за овие две линии.
Возови за тестирање на брзината
Постојат и возови за тестирање кои се користат при разни испитување на линиите за големи брзини. Нивната боја е жолта и се нарекуваат "Doctor Yellow".
Нето-стапка на миграција
Формула и пример
N = (I - E) / MX 1.000
I = Број на имигранти кои влегуваат во областа
E = Број на емигранти кои ја напуштаат областа
М = Популација во средината на годината
На почетокот на годината, земјата А имала население од 1.000.000 жители. Во текот на годината имало вкупно 200.000 луѓе кои емигрирале во (влегле) во земјата А и 100.000 луѓе емигрирале од (левата) земја А. Во текот на годината имало вкупно 100.000 раѓања и 100.000 смртни случаи. Која е нето-стапката на миграција?
Прво, пронајдете го населението од средината на годината за земјата А..
M = [ Население на почетокот на годината + Население на крајот на годината ] / 2
М = [ 1.000.000 + (1.000.000 + 200.000 - 100.000) ] / 2
М = [ 1.000.000 + 1.100.000 ] / 2
М = 2.100.000 / 2
M = 1,050,000
Средногодишното население за земјата А е 1,050,000.
Второ, пронајдете ја нето миграцијата за земјата А, и ве молиме имајте на ум дека ова е едноставно бројот на имигранти минус бројот на емигранти, а не вистинската стапка.
I - E = 200,000 - 100,000
I - E = 100,000
Нето миграција за земјата A е 100,000.
Трето, вклучете ги вашите наоди во формулата за да ја пронајдете нето-стапката на миграција за земјата А.
N = (I - E) / M X 1,000
N = 100,000 / 1,050,000 X 1,000
N = 95.23809523809524
N = 95.2
Нето-стапката на миграција за земјата А е 95,2 на 1.000 луѓе. Тоа значи дека на секои 1.000 луѓе во земјата А на почетокот на годината, 95,2 ќе имигрирале во земјата А до крајот на годината. Оваа бројка нумерички го покажува влијанието на миграцијата врз населението на земјата и овозможува споредба на нето-стапката на миграција на земјата А со нето-стапката на миграција на другата земја.
Прва книга Паралипоменон
Содржина
Книгата започнува со попис на машките лица, почнувајќи од Адам, преку Аврам и Исак, и продолжувајќи со нивните потомци. Потоа е даден списокот на Едомските цареви кои владееле пред појавата на првиот цар на Израилевите племиња. Во продолжение, пописот продолжува со потомците на Јаков и на Јуда, на потомците на царот Давид и на јудејските цареви. Исто така, во книгата се наведени потомците на Јуда и на Симеон, на Рувим (првиот син на Аврам), на Гад, припадниците на Манасиевото племе, потомците на Леви и на Аврам заедно со градовите што им биле доделени, потомците на останатите синови на Јаков, потомците на Венијамин и на Саул, како и жителите на Ерусалим и на Гаваон.
Филистејците започнуваат војна против Израилците и во борбата ги убиваат тројцата сина на царот Саул. Тој, пак, е тешко ранет и се убива за да не падне во рацете на непријателот. Филистејците му ја отсекуваат главата, додека Израилците ги погребуваат неговите коски. Потоа, старешините на Израилевите племиња се собираат во Хеврон и го прогласуваат Давид за нов цар. Набргу, царот Давид го освојува Сион се населува таму поради што градот е наречен Давидов град. Со помош на Господ, Давид напредува и се стекнува со голема слава. Нему му помагаат 30 храбри воини и му се придружуваат илјадници војници од сите Израилеви племиња, а Јоав е главниот воен старешина. Откако ги поразува Филистејците, царот Давид го пренесува ковчегот на заветот во Сион, придружуван од народот и во таа прилика испева псалма во слава на Бога. По пренесувањето на ковчегот, тој има намера да изгради божји храм, меѓутоа Господ, со посредство на пророкот Натан, го одвраќа од немерата, оставајќи ја таа работа за неговиот наследник.
Царот Давид успешно војува против околните народи, освојувајќи богат плен така што се здобива со голема слава. Меѓутоа, кога му наложува на Јоав да го преброи народот, Господ се разлутува и му нуди да си избере една од следниве три казни: тригодишен глад во земјата, тримесечно прогонување од неговите непријатели или тридневен помор. Давид ја избира третата казна и Господ испраќа ангел кој убива 70 000 луѓе. Најпосле, Господ се смилува и царот Давид му подига жртвеник. Потоа, тој собира материјали потребни за изградба на божји храм и му дава завет на својот син Соломон да го изгради храмот. Кога остарува, царот Давид дава наредба да се пребројат левитите и да се распоредат во божјата служба, а исто така, ги распоредува и потомците на Арон, кои служат како свештеници во скинијата, опредлеува и пејачи на свештени песни и ги распоредува другите служители во скинијата. Во овој дел од книгата е даден и списокот на старешините на Израилевите племиња, на воените старешини и на другите државни службеници во служба на царот Давид. Најпосле, царот Давид ги собира Израилевите старешини и го прогласува Соломон за свој наследник, давајќи му ги нацртите за божјиот храм. Притоа, како Давид така и старешините на племињата даваат големи прилози (злато, сребро, бакар и железо) за изградбата на храмот. Најпосле, Давид умира во длабока старост.
Рада Ивековиќ
Рада Ивековиќ (родена 1945 година во Загреб, Југославија) — хрватска професорка, филозофка, индолог и писателка.
Истражување
Истражувачките интереси на Ивековиќ вклучуваат компаративна филозофија (азиска филозофија, особено индиска и западна), феминистичка теорија и феминистичка филозофија, како и политичка филозофија.
Конкретно, следните аспекти од овие интереси биле интелектуална инспирација за делата на Ивековиќ: современа европска филозофија, постмодерна филозофија, ориентализам во (западната) филозофија, женско во филозофијата, прашања за нацијата, државата и граѓанството, проблемите на национализмот, насилството и војната, европските идентитетски прашања и демократијата.
Книжевната теорија и книжевната критика, религијата и митологијата се исто така дел од нејзините интереси, како и родови студии и жени писателки, антропологија, а особено современа француска филозофија.
Политички ставови
Во 1997 година, Ивековиќ објавила истражување за родот/полот во филозофијата, спорејќи се со Жан-Франсоа Лиотар.
Во 2017 година, Ивековиќ ја потпишала Декларацијата за заеднички јазик на Хрватите, Србите, Бошњаците и Црногорците.
Кариера
Ивековиќ претежно израснала во Загреб и Белград. Живеела во Загреб од 1963 година до заминувањето надвор од Хрватска во егзил во 1991-1992 година, заради самонаречениот „протест против национализмот“.
На Универзитетот во Загреб студирала индологија, филозофија и англиски студии (1969 год.). Од 1970 до 1973 година студирала будистичка филозофија на Универзитетот во Делхи каде се стекнала со докторат во 1972 година.
Од 1975 до 1991-1992 година, Ивековиќ била предавачка по историја на азиската филозофија и компаративна филозофија на Универзитетот во Загреб. Од 1998 до 2003 година била професорка на Париз VIII. Од 2003 година, станала професорка на Катедрата за социологија на Универзитетот Жан Моне - Сент Етјен и по 2004 година, програмска директорка на Меѓународниот колеџ за филозофија (Париз).
Наводи
<references group="" responsive="1">
Слободна волја
Синтагмата „слободна волја“ има религиозни, етички и научни импликации:
Човечкото дејствување според слободната волја има свое место и во правото, каде што овој концепт е вграден во законодавството (индивидуална одговорност, независно донесување судски одлуки).
Слободната волја е тесно поврзана со концептите на морална одговорност, пофалба, вина, грев и други судови кои можат да се применат исклучиво на дејствија кои се резултат на слободната волја. Постојат многу различни мислења кои ги разгледуваат влијанијата врз слободната волја, односно вистинската можност за донесување слободни одлуки.
Наведениот детерминизам сугерира дека е можен само еден тек на настаните, што не е во согласност со постоењето на слободна волја. Овој проблем бил истакнат од филозофите од Стара Грција и тој останува во жариштето на филозофските расправи и денес.
Спротивно на тоа, компатибилизмот се издвојува со ставот дека слободната волја е компатибилна со детерминизмот. Исто така, постојат мислења кои наведуваат дека детерминизмот е неопходен за слободна волја, тврдејќи дека секој избор претпоставува претпочитање на еден начин на дејствување пред друг, каде што се важни претпоставките за последиците од текот на дејствувањето.
Слободната волја е состојба во која мислите и однесувањето на човекот се определуваат од сопствената волја, а не од надворешни чинители.
[Ппоим]]от слободнат волја е оспорува од филозофска, психолошка и социјална гледна точка, особено во контекст на самоуништувачки или други дејства кои можат да предизвикаат каква било штета на самиот себе, другите лица], групи, институции или социјална [[заедница. Психолошки, слободната волја е разбирлива во контекст на донесување и извршување на автономни определби за дејствување и преземање одговорност за последиците од она што е направено.
Според томистичката традиција, слободата на волјата е човечка сопственост со која тој е господар на своите постапки, а потекнува од тоа што човекот одлучува за алтернативи врз основа на неговото рационално сознание.
Западна филозофија
Темелните прашања се дали имаме контрола врз нашите постапки и ако има, каква контрола и до кој степен може да се врши. Овие прашања се пред раните грчки стоици (на пример Хризип), а некои современи филозофи жалат поради недостатокот на напредок во текот на сите овие милениуми.
Од друга страна, луѓето имаат силно чувство за слобода, што ги наведува да веруваат дека имаат слободна волја. Сепак, треба да се има на ум дека интуитивното чувство на слободна волја може да биде погрешно.
Тешко е да се усогласi интуитивната евиденција дека свесните одлуки се причинско ефективни со гледиште дека физичкиот свет може да се смета за совршено подложен на физичките закони. Конфликтот помеѓу интуитивното чувство на слобода и природните закони настанува кога се манифестира или причинско затворање или физички детерминизам (номолошки детерминизам). При причинското затворање, ниту еден физички настан нема причина надвор од физичкиот домен, а во физичкиот детерминизам, иднината е целосно одредена од претходните настани (причина и последица).
Загатката за помирување на слободната волја со детерминистичкиот семир е позната како проблем на слободна волја, или понекогаш се нарекува дилема на детерминизмот. Оваа дилема води и до морални дилеми: прашањето како да се припише одговорност за дејствијата ако тие се целосно предизвикани од претходни настани.
Компатибилистите тврдат дека самата ментална стварност не е причинско ефективна. Класичните компатибилисти се соочиле со дилемата за слободната волја тврдејќи дека слободната волја е делотворна сè додека личноста не е надворешно ограничена или под принуда. Современите компатибилисти прават разлика помеѓу слободата на волјата и слободата на дејствување, со други зборови, тие ја одделуваат слободата на изворот од слободата на дејствување во склад со него. Со оглед на тоа што сите луѓе доживуваат чувство на слободна волја, некои современи компатибилисти веруваат дека е неопходно да се прилагодат на таа интуиција. Компатибилистите често ја поврзуваат слободната волја со способноста за донесување рационални одлуки.
Поинаков пристап кон дилемата е оној што го заговараат некомпатибилистите, имено, ако светот е детерминистички, тогаш нашето чувство за слобода да избере акција е едноставно илузија. Метафизичкиот либертаријанизам е облик на некомпатибилизам што тврди дека детерминизмот е лажен и дека слободната волја е можна (дека барем некои луѓе имаат слободна волја). Ова гледиште е поврзано со нематеријалистички конструкции, вклучувајќи го и традиционалниот дуализам, како и модели кои поддржуваат повеќе минимални критериуми; како што е способноста за свесно вето на акцијата или на конкурентските желби. Сепак, дури и со физичкиот недитерминизам, се изнесени аргументи против либертаријанизмот бидејќи е тешко да се одреди местото на потекло (одговорност за „слободни“ недетерминистички избори).
Слободната волја претежно се третира во смисла на физички детерминизам во строга смисла на номолошкиот детерминизам, иако другите облици на детерминизам се исто така релевантни за слободната волја. На пример, логичкиот и теолошкиот детерминизам го предизвикуваат метафизичкиот либертаријанизам со идеи дека судбината и биолошкиот, културниот и психолошкиот детерминизам го хранат развојот на компатибилистички модели. Може дури и да се образуваат одделни класи на компатибилност и некомпатибилност за да ги претставуваат.
Само
Само (c. 600–c. 658) го основал првиот евидентиран политички сојуз на словенските племиња, познат како Самоово царство (царство, кралство, или племенски сојуз), кој се протегал од Шлезија до денешна Словенија, кој што владеел од 623 до неговата смрт до 658. Според Фредегариј, единствениот извор од тоа време, Само бил франкиски трговец кој обединил неколку словенски племиња против разбојничките напади од околните Авари, покажувајќи таква храброст и командни вештини во битката што бил избран за „словенски крал“ (rex Sclavorum).
Цент
Цент, сентаво, сентесимо, сентимо, сантим  (Cent, centavo, centésimo, cêntimo, céntimo, centime) се различни имиња за стотинки од бројни светски валути. Поимот цент се однесува и на монета во вредност од еден цент. Симболот за цент, во зависност од валутата, е малата буква „c“ вкрстена со коса црта или вертикална линија: ¢; или едноставно само буквата с.
Зборот цент доаѓа од латинскиот збор „centum“ што значи сто. Англискиот поим cent се користи првенствено меѓу земјите кои биле дел од Британската Империја. Поимот centavo се користи првенствено меѓу земјите кои биле шпански или португалски колонии. Поимите centésimo и céntimo потекнуваат од шпанскиот јазик, а cêntimo од португалскиот јазик. Терминот сантим се користи првенствено меѓу земјите кои биле француски колонии.
Послание на Еремија
Послание на Еремија — девтероканонска книга од Стариот завет, припишана на пророкот Еремија, и упатена кон еврејските заробеници во Вавилон пленети од Навуходонозор. Во православните библии се води како одделна книга, во римокатоличките библии е последна глава од Книгата на пророхот Варух (Варух 6), а во Библијата на кралот Јаков е ставена во Апокрофите.
Автор
Според текстот на посланието, негов автор е библискиот пророк Еремија. Самата библиска Книга на пророкот Еремија ги содржи зборовите на писмо кое Еремија го испратил „од Ерусалим“ до „заробените“ во Вавилон (Еремија 29,1-23). Посланието е претставено како преписка од таков карактер. Наспроти традиционалното гледиште, највеќето современи библисти сметаат дека Еремија не автор на посланието. Овој став се заснова на книжевниот квалитет, верската длабочина и чувствителноста на текстот. Авторот може да бил елинистички Евреин кој живеел во Александрија, но ова не може да се утврди со сигурност. Сите најрани ракописи што го содржат посланието се на грчки. Најраниот грчки фрагмент (I век п.н.е.) е откриен во Кумран. Едвин Гифорд вели дека во негово време највеќето меродавни критичари сметале дека изворниот јазик е грчкиот. Еден од нив, Ото Фриче, вели „Ако некој од апокрифите е напишан на грчки, тоа е сигурно овој.“ Најсилниот противник на овој мнозински став бил Ч. Џ. Бол, кој дал најсилен аргумент во полза на хебрејски оригинал. Семитологот Чарлс Тори не бил убеден, и сметал деа оригиналот веројатно бил на арамејски. Во поново време консензусот е дека „писмото“ првично било напишано на хебрејски (или арамејски).
Време на пишување
Времето на пишување на посланието е неизвесно. Највеќето се сложуваат дека тоа се заснова од неколку библиски зачала, особено Исаија 44,9–20, 46,5–7 и затоа не може да биде постаро од 540 г. п.н.е.. Од друга страна, посланието не може да биде поново од 100 г. п.н.е. поради пронајдениот фрагмент (7Q2) меѓу свитоците во Кумран. Во полза на овој најдоцен датум е чинот што писмото е спомнато во 2 Макавејска 2,1–3. Употребата на „седум поколенија“ наместо „седумдесет години“ укажува на подоцнежен период, а не на VI век п.н.е. Според пресметки на Бол, писмото е составено некаде од 317 од 307 г. п.н.е. Според рабинот С. Тедеш, познато е дека многу Евреи биле привлечени од туѓински култови во елинистичкиот пеериод почнувајќи од 300 г. п.н.е., па затоа предупредувањето би можело да датира од било кое време во тој период.“
Каноничност
Иако посланието стои како одделна единица во Септуагинтата, нема докази дека тој имал каконски статус во масоретската традиција.