cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бестежност
"Нулта гравитација", направи за мерење на забрзување
"Нулта гравитација" е алтернативен термин за бестежинска состојба и има за пример во слободно паѓање на лифтот. "Нулта гравитација" е нешто различно од целосното отсуство на гравитација, нешто што е невозможно поради присуството на гравитацијата насекаде во универзумот. "Нулта гравитација", исто така може да се користи за да се опише ефикасната бестежинска состојба, запоставување на климатските ефекти. Микрогравитација (или µg) се користи за да се објаснат ситуации кои се значително бестежни, но каде што г-силата се нагласува и во рамките на објекти поради климатските ефекти. Направите за мерење на забрзувањето само може да ја откријат г-силата, односно губењето на тежина2 (= маса × соодветно забрзување). Тие не можат да го откријат забрзување поврзано со слободен пад.
Чувството на тежина
Луѓето ги доживуваат нивните сопствени телесни тежини како резултат на потпорните сили, што дејствуваат како една нормална сила која влијае на лицето од површината на која се потпира, каде што лицето стои или седи. Во отсуство на оваа сила, една личност ќе биде во слободен пад, и би искуство бестежинска состојба. Тоа е пренесување на оваа реакција сила низ човечкото тело, и resultant компресија и напнатоста на телото ткива, што резултира со чувство на тежина.
Поради расподелбата на маса по телото на едно лице, големината на реактантната сила варира помеѓу нозете и главата на тоа лице. Во секој хоризонтален пресек на телото, големината на компресивната сила одбивајќи се од ткивата под пресекот, е еднаква на тежината на делот од телото над пресекот. Во илустрацијата, рамениците ја носат тежината на испружени раце и се предмет на значителна вртежна сила која е причина за ротација.
Релативитет
Во теоријата на општата релативност, само гравитацијата која останува за набљудувачот кој го следи интерниот пат близу гравитационо тело, е причина за разнородни појави кои ги има во гравитационите полиња. Оваа разнородност, која е едноставен климатски ефект во Њутновата динамика, претставува "микрогравитаицја" која се чувствува од страна на сите просторно-продолжени предмети што спаѓаат во било кое гравитационо поле што потекнува од компактна маса. Причината за овие климатски ефекти е тоа што полето ќе го има своето потекло во централизирано место (компактна маса), и на тој начин ќе се разминуваат, и варираат малку во јачина, според оддалеченоста од масата. На тој начин тоа ќе варира низ ширината од орбитирачкиот предмет.
Микрогравитација
Терминот микро-г средина (исто така µg, микрогравитација) е синоним на бестежинска состојба и нулта гравитација, но укажува на тоа дека г-силите не се сосема нула, само многу мали.
Намалена тежина во авион
Авионите биле користени од 1959 година за да обезбедат бестежинска средина во која може да се обучуваат астронаути, спроведуваат истражувања.
За да создава бестежинска средина, авионот лета во шест километри долг параболички лак, прво искачувајќи се, потоа нурнувајќи се. Во текот на лакот, погонот и управувањето со леталото е контролирано така што привлиечната сила (отпорот на воздухот) на авионот е кон надвор, оставајќи го авионот да се движи како што би се движел ако слободно би паѓал во вакуум. Во текот на овој период, авионот чувствува 22 секунди бестежинска состојба, пред сè соочуви со околу 22 секунди на 1.8 g забрзување (речиси двапати од нивната нормална тежина) додека не се извлече од параболата. Типичен лет трае околу два часа, при што 30 параболи се прелетани.
Гравитационите летала на НАСА
Разни видови на летала биле создаени од оваа агнеција уште од 1973 година.
Европската вселенска агенција A300 Нула-Г
На Европскиот вселенска агенција има параболично летови на специјално-изменети Airbus A300 B2 авиони, со цел да се извршат истражувања во микрогравитација. АВ има кампањи од три летови, секој лета околу 30 параболи, за вкупно околу 10 минути од бестежинска состојба на летот.
Други
Novespace создаде исто така летало во 2012 година за да ги споделат искуството на бестежинска состојба на 40 патници на летот во истиот A310 НУЛА-G. Овие летови имале намера да ги промовираат АВ. кариера.
Копнени објекти
Овие објекти кои произведуваат бестежин услови за истражувачки цели обично се наведени какоцевки или кули.
Нулта Гравитација Истражувачки центар на НАСА, кој се наоѓа во Глен Истражувачки Центар во Кливленд, Охајо, е 145 метри вертикално вратило, под земјата, со интегрална вакуум комора, каде што едно експериментално возило може да е во слободен пад за време на траење на 5.18 секунди, паѓајќи на оддалеченост од 132 метри. Луѓето не можат да ги користат овие гравитациски шахти, бидејќи забавување искусено од страна на комората може да го убие или сериозно му наштети на човекот.
Други копнени објекти ширум светот се:
Неутрална пловност
Бестежинската состојба, исто така може да биде поврзана со создавање на состојбата на неутрална пловност, во која човековите предмети и опрема се ставаат во водена средина и се мерат додека тие лебдат во место.
Неутрална пловнст не е исто што и бестежинска состојба. Гравитацијата уште делува на сите објекти во резервоар на неутралната пловност ; на тој начин, астронаутите во неутрална пловна обука сè уште ја чувствуваат нивната целосна телесна тежина во нивните вселенски униформи, слична на силата на човечкото тело во воден кревет, или кога едноставно лебди во вода. Униформата и астронаут заедно се под никакви сили, како и за било кој објект што лебди, или што е во вода, како што се нуркачите во неутрална пловност. Водата, исто така, произведува привлечност, која не е присутна во вакуум.
Бестежинска состојба во вселенски летала
Долги периоди на бестежинска состојба на летала надвор од планетата на атмосферата прават возилото да не е вртечко. Бестежинска состојба не се случува кога леталото ги користи своите мотори или кога повторно влегува во атмосферата, дури и ако резултантното забрзувањето е константно. Динамичката сила од страна на моторите дејствува на површината на ракетната млазница, наместо да дејствува подеднакво на леталото, и се пренесува преку структурата на летало преку компресија и затегнувачки сили на предмети или луѓе внатре.
Бестежинската состојба во орбитирачко летало е физички идентична со слободен пад, со разлика што гравитационото забрзување предизвикува промена во насоката, наместо на големината, на брзина та на леталото. Ова е поради тоа што векторот на забрзување е нормален на векторот на брзината.
Во типичен слободен пад, забрзувањето на гравитацијата делува заедно насоката на брзината на објектот, линеарно зголемувајќи ја неговата брзина како тоа паѓа кон Земјата, или забавувајќи ја ако се движи подалеку од Земјата. Во случај на орбитирачко летало, кое има вектор на брзина нормален на силата на гравитација, гравитационото забрзување не прави промена во брзината на објекот, но делува ц ентрипетално, постојано "да ја врти" брзината на леталото, како што се движи околу Земјата. Бидејќи векторот на забрзување се врти заедно со векторот на брзина, тие остануваат нормално едни на други. Без промената во насока векторот на брзина, леталотп ќе се движи во права линија, напуштајќи ја Земјата.
Бестежинска состојба во центарот на планетата
Гравитационата сила поради сферно-симетричната планета е нула во центарот. Ова е јасено, бидејќи на симетричноста, а исто така и од Њутновата теорема во кој се наведува дека гравитационата сила поради сферно-симетрична фомра, на пример, шуплива топката, е нула никаде во внатрешноста на празен простор. На тој начин материјалот во центарот е бестежен.
Здравствени ефекти врз човекот
Изложеноста на бестежност покажало дека има некои ефекти на човековото здравје. Луѓето се добро приспособени на физичките услови на површината на Земјата. Во одговор на подолг период на бестежинска состојба, разни физиолошки системи почнуваат да се менуваат и атрофираат. Иако овие промени се обично привремени, може да се појават долгорочни здравствени проблеми.
Најчестиот проблем искусен од страна на луѓето во почетокот бестежинска состојба е познат како вселенски адаптивен синдром, попознато како вселенска болест. Симптоми на овој синдром вклучуваат гадење и повраќање, вртоглавица, главоболки, замор и малаксаност. Првиот случај на овој синдром бил соопштен од страна на космонаутот Gherman Titov во 1961 година. Времетраењето на овој синдром варира, но во никој случај нема траеноповеќе од 72 часа, кога организмот се прилагодува на новата средина.
Најзначајните негативни ефекти на подолг рок изложеност на бестежинска состојба се мускулна атрофија и влошување на скелетот. Овие ефекти можат да се намалат преку режим на вежбање, како што е возењето на точан, на пример. Астронаутите се изложени на долги периоди на бестежинска состојба носат панталони со еластична појаси за да се  намали можноста за појава на остеопенија. Други значајни ефекти вклучуваат прераспределба на флуидите, забавување на кардиоваскуларните системи, протокотот на крв се намалува како резултат на недостатокот на гравитација, се намалува и производството на црвените крвни зрнца, проблеми со држење на рамнотежа, нарушувања и слабеење на имунолошкиот систем. Помалку симптоми вклучуваат губење на телесна маса, нарушување на спиенјето, вишокот на гасови. Овие ефекти почнуваат да се јавуваат брзо по враќањето на Земјата.
Покрај овие ефекти, астронаутите може да имаат и проблеми со видот. Изложеноста на високо ниво на Зрачење може да влијае и за развој на атеросклероза.
На декември 31, 2012, НАСА-поддржани студија објави дека исто така може да им наштети на мозокот на астронаутите и да се забрза појавата на алцхајмерова болест.
Ефектите на не-човечки организми
Руските научници имаат забележано разлики помеѓу лебарки во Вселената и тие на Земјата. Таа во Вселената растеше побрзо и порасна посилна.
Кокошкиното јајце кое се става во микрогравитација два дена по оплодувањето не се развива правилно, а јајцето кое се става во микрогравитација повеќе од една недела по оплодување се развива нормално.
Во 2006 година спејс Шатлот експеримент покажа дека Salmonella typhimurium, бактерија што може да предизвика труење со храна, стана повеќе токсична  кога се одгледува во вселената.
Техничка адаптација во нулта гравитација
Бестежинската состојба може да предизвика сериозни проблеми на технички инструменти, особено оние кои се состојат од многу мобилни делови. Физичките процеси што зависат од тежината на телото (како конвекција, готвење на вода или запалени свеќи) дејствуваат различно во слободен пад. Кохезијата игра поголема улога во вселената. Секојдневните работи како миење или одењето во тоалет, не се можни без адаптација. За да се користат тоалетите во Вселената, како оние на Меѓународната вселенска Станица, астронаутите треба да се зацврстат самите за седиштето. Има вентилатор кој создава вшмукување, така што отпадот се исфрла подалеку. Пиењето се врши со цевки.
Св. Недела (Мали Влај)
'''Св. Недела''' — археолошко наоѓалиште во близина на струшкото село Мали Влај. Претставува црква од средниот век. Се наоѓа во близина на наоѓалиштето Св. Илија и на репетиторот Мали Влај, каде според кажувањето на мештаните, биле откриени темели од црква.
Прналија (Штипско)
Прналија (понекогаш именувано како Парналија) — село во областа Јуруклак, во Општина Карбинци, сместено во околината на градот Штип.
Географија и местоположба
Ова село се наоѓа во областа Јуруклак, во јужниот дел на територијата на Општина Карбинци, а на северозападните ограноци на планината Плачковица. Селото е планинско, на надморска височина од 980 метри. Од градот Штип е оддалечено околу 22 километри.
Во атарот на селото се наоѓа помошната писта на Плачковица.
Историја
Во век, Прналија било село во Штипската каза на Отоманското Царство.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Парнарли имало 125 жители, сите Турци. Според Димитар Гаџанов, во 1916 година во селото живееле 106 жители, сите Турци.
Селото е мало и во неа живее исклучиво турско население. Во 1961 година селото броело 108 жители, додека во 1994 година бројот се зголемил на 148 жители.
Според пописот од 2002 година, во селото Прналија живееле 197 жители, сите Турци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живеел 161 жител, од кои 149 Турци и 12 лица без податоци.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Карбинци, која била една од ретките општини кои не биле променети по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото исто така се наоѓало во Општина Карбинци.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Штип. Селото припаѓало на некогашната општина Штип во периодот од 1957 до 1965 година. Во периодот од 1955 до 1957 година селото се наоѓало во рамките на тогашната општина Радање.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Радање, во која покрај селото Прналија, се наоѓале и селата Вртешка, Голем Габер, Ебеплија, Јунузлија, Калапетровци, Калаузлија, Кепекчелија, Кошево, Курфалија, Кучилат, Кучица, Мал Габер, Мичак, Муратлија, Никоман, Оџалија, Почивало, Радање и Шашаварлија. Селото било дел од некогашната Општина Кучица во периодот 1950-1952, во која влегувале селата Вртешка, Ебеплија, Кучица, Мичак, Муратлија и Прналија.
Избирачко место
Во селото се наоѓа избирачкото место бр. 2328 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште. Во избирачкото место се опфатени селата Вртешка, Ебеплија и Прналија.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 149 гласачи.
На парламентарните избори во 2020 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 153 гласачи.
Асбах-Зикенберг
Асбах-Зикенберг (Asbach-Sickenberg) — општина во округот Ајхсфелд, во Тирингија, Германија. По потпишувањето на Ванфридскиот договор од 1945, поранешната општина во Хесен Асбах-Зикенберг станал дел од советската окупациска зона и подоцна дел од Источна Германија.
NGC 1735
NGC 1735 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Златна Рипка, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1735 се споменува и како ESO 85-SC15, in LMC.
Откривање
Објектот е откриен на 2 ноември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1735 е од видот OCL. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 10,9 m. NGC 1735 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 4 ч 54 м 19,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 67° 5' 59".
Други поделби
Проучување на NGC 1735 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8889.
NGC 3820
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3820 се споменува и како MCG 2-30-14, CGCG 68-31, HCG 58E.
Откривање
Објектот е откриен на 29 април 1865 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3820 е од видот Sbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,7 m/лм2. NGC 3820 има привидни димензии од 0,7' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 35°.
Други поделби
Проучување на NGC 3820 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 36308. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 192; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 860. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 468.
Серфиџе
Серфиџе (Σέρβια, Сервија; Serfice; во подалечното минато: Србица) — гратче во Кожанско, Егејска Македонија, едно од поважните населени места во Кожанскиот округ во денешна Западна Македонија, Грција и седиште на општината Серфиџе. . Според пописот од 2011 г. гратчето брои 3.540 жители.
Географија
Гратчето е сместено на западното подножје на планината Камбуница, на десниот брег на реката Бистрица. Околу 4 км северозападно од Серфиџе се протега вештачкото Витивјанско Езеро (Полифито) пресечено со познатиот автопатен мост долг 1,37 км.
Среден век
Царот Константин Порфирогенит во неговото дело „За управувањето на царството“, Серфиџе и подрачјето околу него во првата половина на VII век го зазеле Бугарите на Кубер како и Срби доселени од Бојка (Бела Србија) — нивната прататковина. Србите подоцна да се вратат во старата татковина, но на крајот издејствувале царот Ираклиј I да ги остави да живеат како федерати во Илирик. Името Сервија веројатно потекнува од населбата Србица кајшто тие живееле.
Во 989 г. Серфиџе влегло во Самоиловото Царство, но в 1002 г. царот Василиј II си ја повраќа тврдината, и покрај силниот отпор на командантот Никулица.
Некогашната епископска Базиликата на придобиените е од X век, црквата „Св. Теодор Тирон и Теодор Стратилат“ е од втората половина на XI век, а „Свети Бессребреници“ е од XI-XII век.
Во Османлиското Царство
Според грчката статистика од 1904 г., во Серфиџе (Сервија) живеат 1 000 „гркојазични Грци“ и 250 „влахојазични Грци“ (т.е. погрчени Власи), од кои ниеден не е пороманчен.
Во Грција
За време на Прва балканска војна во октомври 1912 г. ги поразуваат османлиските сили в Битката кај Гликово (Сарандапоро), јужно од Серфиџе. Во градот влегуваат грчки единици, па по Втората балканска војна во 1913 г. Серфиџе останува во Грција.
Во 1922 г. е иселено муслиманското наеление и доселени се грчки бегалци од Турција. Во 1928 г. Серфиџе имало мешано население од староседелци и бегалци, со 290 бегалски семејства, односно 1.112 доселени луѓе.
Народни песни посветени на Крале Марко
Во народното творештво на јужнословенските народи постојат поголем број народни песни посветени на Крале Марко, како:
Фехелде
Фехелде (Vechelde) — слободна општина во округот Пајне, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се наоѓа околу 12 километри југоисточно од Пајне и 10 километри западно од Брауншвајг.
Местоположба
Општината Фехелде се наоѓа во област помеѓу подножјето на Харц и Северногерманската Низина, на левата страна од реката Окер. Непосредно се граничи со три града Брауншвајг, Залцгитер и Пајне.
Општински единици
Општината се состои од следниве места:
Соседни општини
Општината Ленгеде се граничи со следниве места: со општината Вендебург на север, со градот Брауншвајг на исток, со градот Залцгитер на југоисток, со општината Ленгеде на југозапад, со општината Илзеде на запад и со градот Пајне на северозапад.
Меѓународни односи
Општината Фехелде е збратимена со следниве места:
Дуќан на ул. „Борка Талески“ бр. 11 (Прилеп)
'''Дуќан на ул. „Борка Талески“ бр. 11''' — дуќан во Старата чаршија во градот Прилеп. Објектот е заведен како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра на Министерството за култура.
Пречиста (Мислешево)
Пречиста — археолошко наоѓалиште во струшкото село Мислешево. Претставува црква и некропола од средниот век. Се наоѓа североисточно од селското училиште и во непосредна близина на наоѓалиштето Св. Климент. На просторот се зачувани темели од еднокорабна црква, а околу неа се гледаат камени плочи од гробни конструкции.
485 п.н.е.
485 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 485. година пред новата ера, 485. од првиот милениум п.н.е., 85. од 5 век п.н.е. и шеста од 480-тите п.н.е.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5023 и 5024 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4265 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3275 и 3276 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 268.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 485 година се протега во 2151 и 2152, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2211 и 2212 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 58. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1140 и 1139 исламска година пред хиџра.
Грнчари
Грнчари — село во Општина Ресен, во областа Долна Преспа, во околината на градот Ресен, сместено во близина на источниот брег на Големото Преспанско Езеро.
Потекло на името
Во врска со името на ова село, Влоѓимјеж Пјанка пишува дека е примарно професионално рамно на апелативот „грнчар“ во множина и укажува дека село со име Грнчар има кај гратчето Мелник во Бугарија.
Грнчарци пренесуваат сеќавање дека западно од селото некогаш постоела работилница за изработка на керамички производи (грнци, врчки, стомни, тави, пајнци и др.), чија поширока локација и денес го носи името Герамидница (Ќерамидница). Се верува дека по таа работилница (герамидница) по нејзиниот производ (грнчарија) и по нејзините работници (грнчари) селото го добило името и ден-денес го носи своето име Грнчари.
Географија и местоположба
Селото е сместено во југоисточниот дел на Ресенското Поле, на една од падините во подножјето на планината Баба, односно нејзиниот разгранок Вртешка, претежно поставено на левата страна на патот Макази-Маркова Нога (македонско-грчка граница). Сместено е на надморска височина од околу 875 метри. Селото е оддалечено 11 километри од градот Ресен.
Се пренесува предание дека Грнчари е преместено село. За негова претходна местоположба се спомнува местото Скочино, југоисточно од денешната, во реонот на Среден Рид, каде што некогаш минувал т.н. „Битолски пат“. При ова уште се додава дека преместувањето се случило некаде во век заради потребите од доближување до плодните делови на рамницата. Меѓутоа, овој податок не бил можел да биде веродостоен од причини што и двете села (Грнчари и Скочино) паралелно постоеле уште во средината на век. Можно е жителите на село Скочино да се преселиле во соседните поголеми села, па и во селото Грнчари.
Атарот на Грнчари се простира на површина од 1135 хектари (околу 11,35 км2) и зафаќа рамничарско земјиште и шумовито земјиште претежно обраснато со листопадна шума (даб, бука, јавор, јасен, дрен и леска). Околу 1960 година, на месностите Присен (меѓу Грнчари и Подмочани) и Рајцка Корија (меѓу Грнчари и Рајца) е засаден бор. Покрај ова, во атарот на Грнчари постојат ниски (источно од селото) и високопланински пасишта на месностите Кодро и Широка Орница. Од вкупната површина на атарот, 564,8 хектари се обработливо земјиште, 118 хектари пасишта и 376,4 хектари шуми.
Низ атарот на Грнчари тече поток, кај месното население познат под името Стара Река. Покрај овој, постојат и други потоци (Рудина, Јазот и Скочинска Река, која тече меѓу Грнчари и Рајца). Во летниот период сите значително го намалуваат својот водотек, дури и пресушуваат.
Грнчари е големо и убаво село од собран тип со околу 250 куќи и 17 вили, сите обновени или новоизградени и внатре современо опремени. Околу куќите постојат поголеми или помали вкусно оградени дворни места, во кои се сместени стопанските и други објекти (штали, плевни, магацини, тремови, гаражи, а во некои се засадени цветни или овошни градини). Според групираноста на куќите и семејствата, селото е поделено на четири маала: Макаловска (северниот), Асановска (источниот), Мединовска (западниот) и Рисјанска (јужниот дел на селото).
Грнчари претставува граница помеѓу областите Долна и Горна Преспа. Селото се смета дека е дел од областа Долна Преспа, иако соседното село Подмочани, на само 2 километри северно од него се смета како горнопреспанско.
Историја
Грнчари е старо национално и верско мешано село во кое отсекогаш сложно живееле православни Македонци и Албанци муслимани. Под различен облик на името (Грнчани, Грнцари, Гернчјари, Грнчара и Грнчари) се спомнува во повеќе извори од различни периоди.
Во XIX век, Грнчари се наоѓало во Битолската каза, нахија Долна Преспа, во Отоманското Царство.
До 1912 година, Грнчари било под турска власт, а тој склоп и беговски чифлик.
Во Првата балканска војна (ноември 1912), селото се нашло под српска власт, а во текот на Првата светска војна под бугарска окупација. Подоцна, со поместувањето на фронтот, низ селото поминале и војските на Антантата. Во еден период од војната (1916-1917), селото било засолниште за евакуираното население од селата на Долна Преспа (Долно Дупени, Наколец и Сливница), како и Претор и Асамати.
По завршувањето на Првата светска војна, Грнчари повторно се нашло под српска власт. Во ова време, Грнчари било во состав на општината Подмочани.
Селото Грнчари со своја прва училишна зграда селото се здобило во 1922 година, со задружен дом во 1949 година, со електрична енергија во 1960, со систем за наводнување во 1957, со телевизиски прием во 1965, со водовод во 1973, со асфалтен пат во 1970, со асфалтирани улици и амбуланта во 1985 и 1999, со телефонски приклучоци во 1983 година.
Стопанство
Основни занимања на грнчарци секогаш биле поледелството и сточарството. Во рамките на поледелството најмногу се произведувало жито (пченица, ’рж, јачмен, пченка и др.), потоа градинарски култури (пиперки, домати, лук, кромид, зелка, грав, бостан и др.). Повремено се садело тутун и се одгледувале лозја. Денес, најразвиено е овоштарството (јаболка). Во рамките на сточарството најмногу се чувале говеда (волови, крави, коњи), потоа овци и кози. Доста се одело и на печалба во странство.
Население
Во текот на своето постоење, Грнчари го бележело следниот демографски развој: во 1568/69 година селото имало 43 христијански семејства (опширен пописен дефтер за казите Горица, Биглишта и Хрупишта); во 1889 година, 76 куќи, од кои 17 македонски и 59 помачки и 131 жител Македонец и 243 жители Помаци од машки пол (С. Верковиќ).
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Грнчари имало 465 жители, од кои 165 Македонци христијани и 300 Албанци муслимани. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Грнчари имало 480 жители.
Селото е големо, но се намалува бројот на населението. Во 1961 година, селото броело 962 жители, од кои 597 биле Турци, 194 Албанци, а 170 жители Македонци, додека во 1994 година бројот се намалил на 476 жители, од кои 362 се Албанци, 92 Македонци и 22 Турци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 311 жители, од кои 54 Македонци, 230 Албанци, 4 Турци, 1 останат и 22 лица без податоци.
Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во Грнчари:
* Извор: Државен завод за статистика на Република Македонија (1948-2021), според податоци од официјалните пописи во соодветните години
Родови
Грнчарци се потомци на следниве постари семејства:
Се пренесува сеќавање дека семејствата Дуна (подоцна иселени во Белград) и Митровци се од влашко потекло.
Според истражувањата на Бранислав Русиќ во 1949 година, родови во селото се:
Македонски
Влашки
Албански
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Ресен, една од малкуте општини кои не биле изменети со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Ресен.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Ресен. Во периодот од 1955 до 1965 година, селото било дел од некогашната Општина Ресен.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1659 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на селски дом.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 687 гласачи.
Иселеништво
Постари иселеници од селото има во Скопје, САД (три семејства) и во Аргентина (осум семејства).
NGC 6167
NGC 6167 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Рамнило, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6167 се споменува и како OCL 971, ESO 226-SC16.
Откривање
Објектот е откриен на 26 јуни 1826 година од страна на Џејмс Данлоп, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 9 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6167 е од видот II3m. Видливиот сјај со голо око изнесува 6,7 m. NGC 6167 има само една позната привидна димензија, која изнесува 7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 16 ч 34 м 34,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -49° 46' 19"".
Други поделби
Проучување на NGC 6167 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 407; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8333. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Вјачеслав Иванов
Вјачеслав Николајевич Иванов (рус. Вячеслав Николаевич Иванов; Москва, СССР, година) е поранешен советски веслач, кој има освоено три последователти медаљи на Олимписките игри под знамињата на Советскиот Сојуз.
Иванов е првиот веслач кој успеал трипати по ред да победи на Игрите во скиф, дисциплина која често покрај дисциплината осмерец се смета за најелитна дисциплина во веслањето. Тој подвик досега во историјата на Олимписките игриго повторил само Финскиот веслач Перти Карпинен
Освен на Олимписките игри Иванов имал и низа други успеси: бил светски првак, европски првак и прв веслач кој во скиф успеал да ја пробие границата од 7 минути на олимписка делница од 2000 метри.
Иванов посебно се истакнувал со тактичкиот пристап кон трките, бидејќи после стартот практикувал помирен ритам на веслање и ја штедел силата за убиствени финиши со кои ги уништувал противниците. Неговиот тактички пристап кон трките и денеска е дел од припремите на врвмите скифисти.
Обичен трскар
Обичен трскар — песнопојна птица, едена од најголемите во своето семејство, распространета низ Евроазија. Ја има и во Македонија.
Опис
Пеењето му е многу силно и надалеку се слуша. Основната фраза на песната е разговорливо чрчорење и крцкање, на кое му е придодадено и некое свиркање и имитирање, типично за трскарите.
Распространетост и живеалиште
Обичниот трскар (A. arundinaceus) се размножува во Европа и западна умерена Азија. Во последниве децении нивниот број се зголеми околу источниот дел на Балтичкото Море, додека на западниот дел од својот опсег стана поредок. Птица преселница е што зимува во тропска Африка. На север се сели многу доцна, и се случува во зимувалиштата да остане до крајот на април.
Живеалиштето на оваа птица се големите пространства со трска, често и со грмушки. На местата за размножување, тие се територијални. Во зимувалиштата, често се групираат во големи колонии и може да заземат цело поле со трски, без да дозволат на другите видови да влезат во нивната територија.
Поведение
Како и повеќето трскари, и овој се храни со инсекти, но јаде и друг мал плен, вклучувајќи и ’рбетници, особено полноглавци.
Обичниот трскар лесно се прилагодува и го проширува својот опсег на нови територии, ако му одговара животната средина. Тоа е вообичаена и широко распространета птица која според Црвениот список на МСЗП е класифицирана како вид со најмала загриженост.
Размножување
Женката несе 3-6 јајца во гнездо во облик на кошничка, скриено во трските. Некои парови се моногамни, а други не се. Но, неспарените мажјаци без територија, сепак се татковци на некои младенчиња. Во долгорочна студија за факторите на успешност кај мажјаците се проучуваат одликите на мажјаците и териториите во релација со годишните и животните успеси во размножувањето. Таа покажува дека редот на пристигнување на мажјакот е најзначаен за негово спарување и одгледување на потомството, како и бројот на преживеани младенчиња. Исто така, од пристигнувањето зависи и квалитетот на територијата која ќе се зафати. Женките ги претпочитаат мажјаците кои рано пристигнуваат и кои зафаќаат поатрактивни територии. Исто така, репертоарот на пеење има влијание на големината на годишниот харем, па според тоа и на бројот на потомците. Репертоарот на песни може да го предвиди бројот на преживеани потомци на мажјакот. Женките се привлечени од мажјаци што имаат побогат репертоар, зашто така младенчињата ќе бидат поиздржливи. На тој начин таа здобива индиректни бенефиции за потомството.
Обичниот трскар има краток, полигиничен циклус на размножување, во кој мажјаците многу малку придонесуваат во одгледувањето на младенчињата. Тие бранат големи територии со трски и намалена видливост, што може да им овозможи да практикуваат измама и да привлечат втора женка за парење. Втората женка веројатно не знае дека мажјакот е веќе спарен со друга. Успехот на втората женка во однос на потомството е многу помал.
Полигинијата на мажјаците е проучувана и во друга студија, каде се покажа важноста на изборот од страна на женките. Разликите во одликите на зафатените територии, се чини дека се најважни. Односно, цврста е врската меѓу мажјакот и одликите на неговата територија.
Чуки (Рапеш)
Чуки — археолошко наоѓалиште во битолското село Рапеш. Претставува некропола од доцноантичко време.
Св. Климент (Мислешево)
'''Св. Климент''' — археолошко наоѓалиште во струшкото село Мислешево. Претставува црква и некропола од средниот век. Се наоѓа на околу 1 км североисточно од селското училиште и во непосредна близина на наоѓалиштето Пречиста. На местото е откриена средновековна црква со димензии 10 × 4,5 м, која е делумно зачувана во темелите, додека апсидниот дел е зачуван во висина од 1,5 м. Околу црквата се среќаваат камени плочи од гробни конструкции.
Биркенфелде
Биркенфелде (Birkenfelde) — општина во округот Ајхсфелд, во Тирингија, Германија.
Вишени
Вишени  (Βυσσινιά, Висинија, до 1927 Βύσανη, Висани) — село во Општина Костур во Костурскиот округ, Егејска Македонија, денес во областа Западна Македонија, Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 13 километри северно од градот Костур и Костурското Езеро во историско-географската област Пополе во јужните делови на Нередска Планина. Селото се наоѓа на надморска височина од 900 метри.
Росток
Росток (Rostock) — најголемиот град во северниот дел на германската сојузна покраина Мекленбург-Западна Померанија. Росток се наоѓа на реката Варнов; округот Варнеминде 12 километри на север од центарот на градот се наоѓа на брегот на Балтичкото Море.
Росток е дом на еден од најстарите универзитети во светот, Росточкиот универзитет основан во 1419.
Вишени
Историја
Во отоманскиот збирен даночен список на немуслиманското население било споменато дека селото има 24 глави на семејства и четири неженети: Бојко, папа Јорг, Рајко, Никола, Јорг, Димо, Драгија, Тодор, Димитри, Јано, Ставро, Алекса, Иверко, Петко, Дидое, Тодор, Михо, Јанкос, Леко, Јоргич, Дабижив, Андронико, Михо, Јорг, Дабижив, Андронико, Михо и Јорг, и пет вдовици Трајана, Кала, Влада, Стана и вдовицата на Дидое. Вкупниот приход за државата од селото изнесувал 1.920 акчиња.
Росток
Територијата на градот Росток се протега околу 20 километри долж реката Варнов до Балтичкото Море. Најголемиот дел од градот се наоѓа на западната страна на реката. На источниот дел на неговата територија се наоѓаат индустриски објекти и шумата Ростокер Хајде.
Вишени
Историја
Во селото во текот на 80-те години на XIX век биле изградени две цркви - „Свети Николај“ (1884) и „Свети Атанас“ (1886), како и едно училиште.
Росток
Географија
Росток се наоѓа во близина на средината на брегот на Балтичкото Море во Мекленбург-Западна Померанија. Низ градот поминува реката Варнов.
Вишени
Историја
Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Вишени се состоело од 80 семејства со 100 жители муслимани и 180 Македонци Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година Вишени имало 1150 жители Македонци.
Росток
Градски делови
Територијата на Росток е поделена 31 градски дел. За статистички цели оформени се 21 градски округ (обележани со букви). Понатаму некои градски делови се поделени на свои посебни делови. Сите овие делови припаѓаат на еден од петте градски зони: Северозапад 1, Северозапад 2, Исток, Запад и Центар.
Вишени
Историја
Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 1280 Македонци и работело егзархиско училиште. Според грчката статистика од 1905 година селото било чисто македонско со 950 жители. Според Георги Константинов Бистрицки селото пред Балканската војна имало 170 македонски семејства. Во 1905 година селото настрадало од грчки андартски напади.
Росток
Рана историја
Во век Полапските Словени основале населба на реката Варнов наречена Roztoc (што означувало проширување на река); името Росток потекнува од тоа име. Данскиот крал Валдемар I го наредил градскиот пожар во 1161.
Потоа, местото било населено од германските трговци. Првично, имало три различни града:
Вишени
Историја
Во мај 1908 година Георгиос Диконимос го нападнал Вишени, во текот на нападот биоле убиени 9 жени, 4 мажи, а три други жени биле тешко ранети, по овој напад Диконимос ја напуштил Македонија.
Росток
Ханза
Подемот на градот започнал со членството во Ханзата. Во век бил моќен поморски пристаништен град со 12.000 жители и најголем град во Мекленбург. Бродовите за крстарење во Балтичкото Море се граделе во Росток. Во 1419, еден од најстарите универзитети во Северна Европа, Росточкиот универзитет, бил основан.
Вишени
Историја
Во текот на Втората балканска војна, селото настрадало и било окупирано од страна на грчките војски.
Росток
до век
На крајот на век војводите на Мекленбург го наследиле правото за владеење со градот Росток, кое дотогаш било само номинално право на владеење и всушност градот бил независен. Тие го искористиле бунтот, познат како Domfehde, неуспешно востание на сиромашното население. Постојаните конфликти со војводите и постојаното ограбување довело до опаѓање на економската и политичката моќ.
Стратегиската местоположба на Росток ја провоцирала морнарицата на соперниците. Данците и Швеѓаните го окупирале градот двапати, прво во текот на Триесетгодишната војна (1618–48) и повторно од 1700 до 1721. Подоцна, Французите, под Наполеон, го окупирале градот околу една деценија до 1813. Тоа било во соседниот Либек-Ратекау дека Блихер, кој бил всушност роден во Росток и кој бил еден од неколкуте генерали кои се бореле по Битката кај Јена, им се предале на Французите во 1806. Ова било веднаш по бесните улични борби во Битката кај Либек, во која тој ја предводел коњаницата; исцрпените Пруси, со време се предале, немале ниту храна ниту муниција.
Вишени
Историја
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција. На пописот од 1913 година биле евидентирани 1060 жители, додека на пописот од 1920 година, во селото биле евидентирани 700 жители. Во 1927 година, селото било преименувано во Висинија. Во текот на Првата светска војна, според официјалните бугарски документи, 14 жители се засолниле во Бугарија, додека 29 заминале во Бугарија по 1919 година. Во селото имало 29 политички убиства. .
Росток
век
Во првата половина на век Росток ја повратил поголемиот дел од неговата економска важност, во прво време се должело на трговијата на пченицата, а од 1850-тите на индустрија, особено на неговата бродоградбена индустрија. Првиот произведен пропелер во Германија бил конструиран овде.
Вишени
Историја
Во текот на Втората светска војна, селото настрадало од страна на италијанските окупатори. Во 1945 година биле регистрирани 650 Македонци. Селото настрадало во текот на Грчката граѓанска војна и голем број на жители на селото биле принудени да ги напуштат своите домови, и тие главно заминале во Македонија или во социјалистичките земји од Источна Европа. 159 деца од селото биле протерани како деца бегалци
По крајот на војната започнала масовна емиграција од селото кон Австралија, САД и Канада. Поради ова, бројот на населението започнал да се намалува.
Росток
век
Во век, важни авионски производствени капацитети се наоѓале во градот, како што се Arado Flugzeugwerke во Варнеминде и Heinkel со објекти на различни места. Во своите објекти во Росток-Марине да го направат тест-авионот, светски познатиот авион-џет ги направил и своите пробни летови. Авионската индустрија доживеала катастрофа на крајот на Втората светска војна.
Вишени
Демографија
Во 1928 година селото броело 642 жители. , додека во 1940 година селото броело 684 жители.
Селото во пописот од 1951 година броело 472 жители, на пописот од 1961 година, во селото живееле 267 жители, во 1971 година имало 260 жители, во 1981 година имало 229 жители, додека во 1991 година имало 157 жители. Денеска, населението на селото е 135 жители според пописот од 2001 година.
Страшо Ончев
Страшо Ончевски — македонски учител и автор на монографии за села во општината Градско.
Росток
век
По повторното обединување на Германија во 1989/1990, Росток ја изгубил своето претходно повластено место како главно морско пристаниште во поранешната Источна Германија и станал само едно од неколкуте германски пристаништа, сега сместено во еден од најмалку индустријализираните области на обединета Германија. И покрај големите инфраструктурни инвестиции, економијата на градот опаѓала во 1990-тите, но сега повторно расте.
Страшо Ончев
Животопис
Страшо Илиев - Ончевски (Шијаков) — роден е во село на 24 јануари 1933 година во велешкото село Горно Чичево во средно имотно семејство. Основно образование завршува во Долно Чичево и Градско. Потоа се запишува на Учителската школа во Скопје. По завршување на школата е назначен за учител во селото Подлес во училиштето Милан Тевчев, потоа во село Горно Чичево, а потоа е назначен за директор на основното училиште во Долно Чичево. Во 1964 година се доселува во Велес и работи како наставник во ОУ Васил Главинов. Со отворањето на улилиштето со целодневен престој „Блаже Конески“ повторно го менува своето работно место. Во 1993 година се пензионира и продолжува активно да пишува.
Росток
Симболи
Во долгата историја на Росток, градот имал три различни грбови познати како Signum, Secretum и Sigillum. Сигнум, кој може да се проследи до 1367, бил донесен последен и сè уште е грб на градот.
Страшо Ончев
Дела
Негова прва книга е „Монографија за селата Горно Чичево и Подлес“ издадена во 1995 година. Исто така е автор на книгите „Монографија за селото Долно Чичево“ (1997) и „Сеќавања на минатото“ (2004), неговата автобиографија.
Росток
Симболи
Знамето отсликува златен грифон на сина позадина, како и боите на Ханзата, сребрена и црвена. Грбот не само што може да се види на знамиња, куќи и автобуски постојки, туки и на мостови, олуци, огради, бродови и ресторани.
Администрација
Од век, владејачко тело со градот е Градскиот совет (Rat), прво составен од десет, подоцна од 24 олдермени (Ratsherren). Претседавач со советот бил градоначалникот на градот. Во век имало дури три градоначалници. Од 1925, на чело на градот стои некој со титула градоначалник. Избиран со векови од Градскиот совет, сега тој е избиран директно од граѓаните на Росток, по реформата во 2002.
Градскиот парламент (Bürgerschaft) ги претставува граѓаните. Претставниците се избран на 5 години. Бројот на претставници, моментално е 53.
Претседавач на градскиот парламент од Präsident der Bürgerschaft. Тој ги води и ги подготвува седниците и заедно со градоначалникот го претставуваат градот.
Роланд Метлинг (независен), бил избран за градоначалник на Росток во првиот круг со 58,2% од гласачите на 27 февруари 2005.
Партнерски градови
Росток има потпишани договори за партнество со следниве градови:
Исто така, Росток е и член на меѓународната мрежа Нова Ханза.
Росток
Едно од најсликовитите места во Росток е Новиот плоштад (Neuer Markt), со Градското собрание (првично изградено во век во тулна готика, но опширно проширено во  век, со додавање на барокна фасада и салата за банкети. Исто така на плоштадот се наоѓаат шест оригинални, убаво обновени куќи со калкани од  и  век. Другите историски градби во ханзеатски стил кои некогаш се наоѓале на плоштадот биле уништени во сојузничкото бомбардирање во 1942 и обновени во едноставен стил.
Керкхофхаус (Kerkhofhaus) од век (веднаш зад Градското собрание) се смета за најдобро сочувана готска куќа со тули во Росток.