cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хепатит Ц
Лекови
Луѓето кај кои се докажани аномалии на црниот дроб поради инфекција со ХЦВ, треба да побараат терапија. Тековната терапија е комбинација на пегилиран интерферон и на антивирусен лек рибавирин за 24 или 48 седмици, зависно од типот на ХЦВ. Подобрен е исходот кај 50–60% од оние што се лекуваат. Комбинирањето на боцепревир или телапревир со рибавирин и пегинтерферон алфа, го подобрува антивирусната реакција за генотип 1 на хепатит Ц. Чести се несаканите ефекти при лекувањето, а кај половина од лекуваните болни се јавуваат симптоми на грип, како и емоционални проблеми. Лекувањето за време на првите шест месеци е поефикасно отколку кога хепатит Ц ќе стане хроничен. Ако кај лицето се јави нова инфекција што не поминува по осум до дванаесет седмици, се препорачуваат 24 часа со пегилиран интерферон. За оние со таласемија (нарушување на крв), се чини дека е корисен рибавирин, но ја зголемува потребата за трансфузии.
Заштитниците на алтернативни терапии тврдат дека некои од нив се корисни за хепатит Ц, вклучувајќи млечен трн, женшен и колоидно сребро. Меѓутоа, не се покажало дека која било алтернативна терапија го подобрува исходот кај хепатит Ц, а не постојат ниту докази дека алтернативните терапии се воопшто ефикасни врз вирусот.
Прогноза
Реакцијата на лекување зависи од генотипот. Непрекината реакција се јавува кај околку 40-50% од оние со генотип 1 на ХЦВ, со лекување од 48 седмици. Непрекината реакција се јавува кај 70-80% од оние со ХЦВ, генотипи 2 и 3, со лекување што трае 24 седмици. Непрекината реакција од 65% има кај оние со генотип 4, со лекување што трае 48 седмици. Доказите за лекување на болеста од генотип 6, во моментов се недоволни, но и повеќе од тоа се за лекување што трае 48 седмици, во истите дози, за болеста од генотип 1.
Епидемиологија
[[Image:Hepatitis C world map - DALY - WHO2004.svg|thumb|[[Изгубена година на живот]] за хепатит Ц во 2004 година, за 100.000 жители
]] Помеѓу 130 и 170 милиони луѓе, или ~ 3% од населението во светот, живеат со хроничен хепатит Ц. Помеѓу 3-4 милиони луѓе се заразуваат годишно, а повеќе од 350.000 луѓе умираат годишно од болести поврзани со хепатит Ц. Стапките значително се зголемија во 20-от век, што се должи на комбинација од ИУД и интравенски лекови или нестерилна медицинска опрема.
Во САД, околу 2% од луѓето имаат хепатит Ц,  со 35.000 до 185.000 нови случаи во годината. Стапките се намалени на Западот уште од 90-те години на 20-от век, поради подобрената проверка на крвта пред трансфузија. Годишно, од ХЦВ во САД умираат од 8000 до 10.000. Се очекува оваа стапка на смртност да се зголемува како што се инфицираат луѓето преку трансфузија пред тест за ХЦВ, а тие потоа ќе се разболат и ќе умрат.
Стапките на инфицираноста се поголеми во некои земји во Африка и Азија. Земји со многу високи стапки на инфицираност се: Египет(22%), Пакистан (4,8%) и Кина (3.2%), Големата стапка во Египет се поврзува со масовна кампања за лекување што веќе е прекината, за шистосомијаза, преку неправилно стерилизирани стаклени шприцови.
Историја
Во средината на 70-те години од 20-от век, Харви Алтер, началник на Одделението за инфективни болести во Одделот за трансфузиона медицина на Државниот здравствен институт и неговиот тим од научници покажале дека најголемиот дел од посттрансфузионите случаи на хепатит не се должат на вирусот на хепатит А или Б. И покрај ова откритие, меѓународните истражувачки напори да се идентификува вирусот во следната деценија беа неуспешни. Во 1987, Мајкл Хаутон, Кју-Лим Чу и Џорџ Куо od Корпорацијата „Каjрон“, во соработка со Д-р Д.В. Бредли од Центарот за контрола и спречување на болести (или ЦКСБ, на анг. CDC) користеле нов пристап на молекуларно клонирање за идентификација на непознат организам и создавање на дијагностички тест. Во 1988 година, Алтер го потврди вирусот преку проверка на неговото постоење во панел со примероци што не се хепатит А или Б. Во април 1989 година, откритието на ХЦВ било објавено во два написа во списанието Сајнс (на анг. Science). Откритието довело до значително подобрување на воспоставувањето дијагноза, а била подобрена и антивирусната терапија. Во 2000 година, лекарите Алтер и Хаутон биле наградени со наградата „Ласкер“ за истражување во клиничката медицина за „пионерската работа што доведе до откритието на вирусот којшто предизвикува хепатит Ц, како и до развојот на методи за проверка, со што се намалува ризикот од хепатит поврзан со трансфузии во САД од 30% во 1970 година, до речиси нула во 2000 година“. Во 2020 година Алтер и Хаутон, заедно со Чарлс Рајс ја добиле Нобеловата награда за медицина, за истите заслуги.
„Кајрон“ поднеле тужба за неколку патенти за вирусот и неговата дијагноза. Конкурентска апликација за патент од страна на ЦКПБ во 1990 година била отфрлена, откако „Кајрон“ им платиле 1,9 милиони САД долари на ЦКПБ и 337.500 САД долари на Бредли. Во 1994 година, Бредли ја тужел корпорацијата „Кајрон“ и барал да се поништи патентот, тој (Бредли) да биде вклучен како соизумител и да прими надоместок за штета и награда. Тужбата била отфрлена во 1998 година, по губење на парница во апелационен суд.
Истражувања
Од 2011 година, околу стотина лекарства за хепатит Ц се во фаза на развој. Овие лекарства вклучуваат вакцини за лекување на хепатит, имуномодулатори и инхибитори циклофилин. Овие потенцијални нови лекарства се должат на поголемото разбирање на вирусот на хепатит Ц.
Алакинци
Алакинци (порано: Алакинце) — мало село во областа Овче Поле, во Општина Свети Николе, во близина на градот Свети Николе.
Географија и местоположба
Ова мало село се наоѓа во областа Овче Поле, во северозападниот дел на територијата на Општина Свети Николе. Селото е ридско, на надморска височина од 480 метри. Од градот Свети Николе е оддалечено 13 километри.
Селото е мало, сместено во северозападниот дел на Овче Поле. Околни села се: Малино на запад, Стањевци на североисток, Мездра на југоисток и Преод на југозапад. Во минатото селото поседувала десетина бунари, а во полето се наоѓал и изворот Периш, од кој извира и истоимената мала река, која се влева во Светиниколската Река.
Месностите во атарот на селото ги носат следниве имиња: Говедаров Рид, Било, Будлевица, Китка, Градиште, Сејменски Рид, Црвеница, Благуњи, Периш, Бунарче, Илкова Чукарка, Качаник и Кривуљица.
Алакинци се наоѓа лево од автопатот А4, на кој има посебен излез заедно со селото Преод. До него води земјен пат.
Историја
Во месноста Кривуљица се наоѓа црквата „Успение на Пресвета Богородица“, која е покриена со камени плочи, сместена северозападно од селото. Мештаните наведуваат дека таа е најстар храм во овој дел на Овче Поле.
Во век, Алакинци било село во Кумановската каза на Отоманското Царство.
Пред крајот на турската власт, во Алакинци имало 5-6 куќи на муслимански Цигани, кои биле доселени во селото како мухаџири во 1878 година. Тие работеле на чифлиците до 1912 година, кога се повлекле заедно со турската војска. Местото каде биле погребувани се нарекувани Цигански Гробишта.
Во 2014 година на селото му е вратено неговото старо име Алакинци.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 10,1 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 341 хектар, на шумите отпаѓаат 298 хектари, а на пасиштата 206 хектари.
Селото, во основа, има полјоделска функција.
До крајот на отоманската власт, целото земјиште било поделено на четири чифлици, кои ги држеле Реџеп, Ибиш, Саќип и Ариф. Првите тројца биле браќа од Куманово и имале свои кули, додека последниот бил Арбанас населен во Мојанци, во близина на Скопје, но неговата земја не била голема и во селото имал само амбар. По 1912 година, кулите биле срушени и целата земја била откупена.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Алакинци имало 155 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Алакинци имало 160 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Алакинци е мало село, коешто е населено со македонско население. Во 1961 година селото броело 162 жители, а во 1994 година само 13 жители и е во фаза на целосно раселување.
Според пописот од 2002 година, во селото Алакинци живееле 5 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото Аликинци живееле 3 жители, сите Македонци.
Донецка Република
Терминот Донецка Република може да се однесува на:
Алакинци
Родови
Според истражувањата на Јован Трифуноски во 1957/58 година родови во селото се:
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Свети Николе, која била една од ретките општини кои не биле променети по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото исто така се наоѓало во Општина Свети Николе.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Свети Николе. Селото припаѓало на некогашната општина Орашац во периодот од 1955 до 1965 година.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Орашац, во која покрај селото Алакинци, се наоѓале и селата Вакав, Винце, Д’лга, Доброшане, Живиње, Колицко, Малино, Орашац, Пчиња, Скачковце и Шупли Камен. Селото припаѓало на Општина Малино во периодот 1950-1952, во која влегувале селата Алакинци, Живиње, Колицко, Крушица и Малино.
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 1691 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на приватен објект во селото Малино.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 25 гласачи.
На парламентарните избори во 2020 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 23 гласачи.
Иселеништво
Од Алакинци е иселен голем број од населението. Постари иселеници има во Малино (Левкови) и Крушица (Коларовци). Околу 10 македонски семејства се имаат отселено во Куманово, додека 5-6 семејства се преселиле во Свети Николе.
Занаетчиство во Старата скопска чаршија
Занаетчиството во Старата скопска чаршија ги опфаќа разните занаети кои биле застапени на подрачјето на Старата скопска чаршија низ историјата.
Историја
Поволната местоположба и можностите коишто ги нудела Старата скопска чаршија овозможиле развој на повеќе занаети. Така, во нејзини рамки биле застапени изработката на кожа, волна, восок, тутун, срма, свилен конец, везени производи од чоја и други.
Процут и појава на еснафи во XIX век
Занаетчиството во чаршијата било во полн процут во текот на XIX век, а кон крајот на столетието просторот на истата бил поделен врз основа на еснафската поделба меѓу занаетите.
Еснафот помагал во организирањето на целокупната работа на занаетчиите, па така тој ја пропишувал техниката на работа, начинот на снабдување со суровини, како и начинот на продавање. Во тој период, скопските еснафи се делеле по вероисповед на христијански и муслимански, но се јавувале и мешани еснафи. Мешаните еснафи се одликувале по тоа што имале два одделни печата, но во случај кога се јавувала потреба за заштита на производството од конкуренцијата, тие дејствувале заеднички. Односите меѓу занаетчиите пред воведувањето на правна регулатива се утврдувале врз основа на т.н. „стари обичаи“ кои биле почитувани и прифатени од страна на власта. Ваквите обичаи со текот на времето станале дел и од еснафските уредби и статути. Настанатите спорови меѓу членовите на еден еснаф биле решавани пред еснафски суд. Еснафите исто така ги обликувале општествените односи, начинот на живеење и градските обичаи, а занаетчиите заедно со трговците материјално и морално ги помагале борбите за црковно осамостојување, народна просвета и култура.
Врз основа на еснафската поделба бил организиран и просторот на самата чаршија. Според тоа, еден занает или повеќе помали и сродни занаети биле застапени во една улица или еден блок, со што биле создадени повеќе помали чаршии. Така, една од поголемите чаршии била Бакалската чаршија, која била дел од Покриената чаршија и се наоѓала на улицата Белградска. Во рамките на Покриената чаршија се наоѓала и Кафтанџиската, чијшто еснаф бил најголем, а занаетот најважен во Скопје во тој период. Кафтанџиската чаршија, пак, била една од најстарите чаршии воопшто во градот. Спроти Куршумли-ан се наоѓала Железарската чаршија, а кон неа се надоврзувала Опинчарската. Казанџиската чаршија била сместена на улицата Караорман и по неа продолжувала Туфекџиската, а во рамките на овие две биле сместени ибрикџиите. На просторот на чаршијата постоеле уште Јорганџиска и Ковачка чаршија; Ќурчиска, која се наоѓала во близина на Ќурчи-ан; Чибукџиска, која била веднаш до Казанџиската и Папуџиско одларе, кое се наоѓало јужно од Капан-ан.
Застој и опаѓање по крајот на XIX век
Кон крајот на XIX век забележителен е период на застој во развојот на занаетчиството како последица на навлегувањето на европскиот капитал и појавата на евтините индустриски производи на пазарот. Многу од традиционалните занаети, како на пример кондураџискиот, абаџискиот, наланџискиот, терзискиот и срмаџискиот, започнале да изумираат во овој период, а на нивно место се развиле нови занаети, како што биле шапкарскиот, пегларскиот, кројачкиот, браварскиот и тапетарскиот занает. Во периодот по Првата светска војна, членовите на поранешните еснафи се вклопувале во новооснованите занаетчиско–трговски комори. Зголемувањето на индустриската стока на пазарот довело до осиромашување и пролетаризирање на занаетчиите, а со тоа и до пропаѓање на голем број занаети.
Изучување на занаети
Изучувањето на занаетите во текот на XIX и првата половина на XX век било тесно поврзано со општествената положба на занаетчиите и една од функциите во еснафската организација. Општо образование занаетчиите, слично како и трговците и угостителите, стекнувале во основните училишта, додека со стручни знаења се здобивале во занаетчиските стручни училишта. Учениците на занаетчиите биле земани да ги изучуваат занаетите за период од 5 до 10 години, а понекогаш тој можел да биде и подолг, што зависело од особеностите на занаетот којшто требало да биде совладан. Кога започнувале да го изучуваат занаетот, мајсторот морал да ги снабди своите ученици со потребните алати за работа. Познато е дека секој занаетчија морал да обучи барем по еден син, што придонело кон пренесување на занаетот од колено на колено и создавање на занаетчиски семејства. На тој начин, имињата кои тие ги уживале како прекари прераснале дури и во нивни презимиња.
Ковачко-коларски занает
Од занаетите чија основна суровина е дрвото, застапени биле столарскиот и коларскиот занает, а исто така развиен бил и ковачкиот занает. Притоа, во чаршијата се развила богата традиција на украсување дрвени предмети со седеф и коска. Столарскиот занает бил застапен во голема мера, а како последица на изградбата на нови градби и зголемената побарувачка за современ мебел, тој брзо се ширел сè до развојот на дрвната индустрија. Коларскиот занает особено се развил во времето на изградба на колските патишта, но истиот почнал да замира со појавата на современите асфалтни патишта. Ковачкиот занает бил еден од најзастапените занаети во чаршијата, а со него претежно се занимавале Роми. Освен овие, поврзани занаети кои биле застапени во чаршијата се качарскиот, наланџискиот и чибукчискиот занает кој бил изумрен уште во почетокот на XX век.
Оружарски занает
Оружарскиот занает бил застапен со векови. Неговата појава и развој се поврзани со обичајот дека секој возрасен Турчин требало да биде вооружен. Произведеното оружје се продавало во посебни каравани во дуќаните, а Скопје прераснал во значајно место за изработка и украсување на оружје. Некои занаетчии кои се занимавале со оружарски занаети, како на пример пушкари, ножари, сабјари и изработувачи на кании, имале дури заеднички еснаф. Падот на овие занаети настапил по Младотурската револуција од 1908 година, кога биле воведени мерки за разоружување на населението и било забрането производството на оружје.
Фурнаџиско-слаткарски занает
Производството на прехранбени производи биле доста застапени во чаршијата, што овозможило широка застапеност на фурнаџиско-слаткарскиот занает. Освен производството на готови производи наменети за пазарот, фурнаџиите вршеле и други услуги, како на пример печење леб или месо за домаќинствата. Производството на симит, погача и други печива и денес е во голем обем. Особено развиен бил и слаткарскиот занает со производство на различни видови на слатки, алва, боза, производи од шеќер и друго. Во склоп на чаршијата имало и посебна Шеќерџиска чаршија. Производите на овие занаетчии биле надалеку познати и барани.
Терзиско-срмаџиски занает
Терзиско-срмаџискиот занает бил особено развиен, што се огледа преку постоењето на посебна Терзиска чаршија, во чиј простор биле групирани терзиските дуќани. Терзиите изработувале сложени делови од облека со разновидни поквалитетни материјали. Со развојот на европската мода, во чаршијата се појавиле и френктерзиите, кои изработувале тесна облека која ја носеле чиновниците, учителите, како и некои трговци и еснафлии. Овој занает забрзано се развил во првите декади од XX век, но со појавата на индустриското производство започнал да опаѓа. Многубројни во чаршијата биле и срмаџиите, кои изработувале вез од срма и од свила на разни чоени и кадифени облеки. Срмените производи се извезувале до Босна, но денес овој занает е целосно изоставен.
Кафтанџиско-абаџиски занает
Кафтанџискиот занает бил еден од најзначајните и го сочинувал еден од најголемите еснафи. Неговите занаетчии биле групирани во покриената чаршија, каде работеле во околу 60 дуќани. Тие продавале различни видови на ткаенини, а изработувале и продавале и фустани минтани, елеци, антерии, шалвари и друго. Развиен и застапен бил и абаџискиот занает, чии мајстори изработувале облека од чоја. Сепак, со воведувањето на граѓанска облека, овој занает започнал да опаѓа и во периодот по Првата светска војна бил во изумирање.
Ќурчиско-кожуварски занает
Најраспространети занаети поврзани со сточарството биле кожарскиот, ќурчискиот и папуџискиот занает. Ќурчиско-кожуварскиот е еден од најстарите и најпознати занаети, чиј еснаф бил еден од највлијателните. Ќурчиите рачно изработувале разни згорни облеки, како ќуркови, џубиња, елечиња, селски кожуви, згорни капути и друго; додека кожуварите изработувале облека само од кожа, но не прерабоувале кожа од дивеч.
Папуџиско-опинчарски занает
Производството на обувки во чаршијата било застапени преку папуџиите и опинчарите. Производите изработени од страна на папуџиите биле нашироко познати и се продавале сè до Босна, а папуџискиот еснаф бил доста влијателен. Во чаршијата имало папуџиско одаларе со 14 папуџиски работилници, но денес истото не постои. Кон средината на XIX век, папуџискиот занает се поврзал со чевларскиот, кој во тоа време започнал да се развива како современ занает. Чевларите исто така имале свој еснаф, во кој членувале христијани, муслимани и Евреи. Како производители на обувки застапени биле и опинчарите, кои произведувале производи за пазарите или по порачка. Тие биле организирани во чаракчиски (опинчарски) еснаф, а имале и свој печат.
Други занаети
Во чаршијата биле застапени и други занаети поврзани со преработката на текстил, како на пример мутавџискиот, килимарскиот, јажарскиот и јорганџискиот занает. Јорганџискиот занает започнал забрзано да се развива откако во градот започнале да се употребуваат кревети за спиење. Јорганџиите биле застапени во просторот на т.н. Јорганџиска чаршија, а имале и свој еснаф со печат и целосно разработена работилница.
Градови во Шведска
По административната реформа во Шведска од 1 јануари 1971 г., од техничка гледна точка, во државата нема населени места со статус на град или село, туку само општини. Зборот „град“ се користи за густо населени подрачја и пред сè за статистички цели. Во секојдневниот говор повеќето населени места и понатаму се нарекуваат градови. Пред реформата во 1971 г. во Шведска имало 133 градови. Во следниот список се вклучени сите населени места со повеќе од 20.000 жители.
Ладислав I
Ладислав I може да се однесува на:
Карневал
Карневал (Carnaval, Carnevale, Carnaval, Karneval, и Carnaval на португалски, италијански, француски, холандски и шпански јазик) е празничен период кој се одржува веднаш пред Божиќниот пост; главните настани обично се случуваат во јануари и февруари. Карневалот вклучува јавна прослава или парада комбинирана со некои елементи од циркус, маски и јавна улична забава. Во текот на овие прослави луѓето често се маскираат, што не е случај во секојдневниот живот.
Карневалот е фестивал кој традиционално се одржува во католичките и православните општества. Протестантите обично немаат карневалски прослави или имаат изменети традиции, како што се Данскиот карневал или други настани како денот Дебел вторник. Бразилскиот карневал е еден од најпознатите прослави денес, но многу градови и региони ширум светот се прославени со големи и популарни настани кои траат со денови. Овде се вкучени Карневалот во Венеција, Италија, германските карневали Ринеланд, со ставен акцент на карневалот во Келн; карневалот во Санта Крус де Тенерифе, Канарски Острови; карневалот во Капе Верде; во Торес Ведрас, Португалија; Рио де Жанеиро, Бразил; Риека, Хрватска; Баранквила, Колумбија; Јамајка; Карневал и Љамадас во Монтевидо, Уругвај и карневалот во Тринидад и Тобаго. Во Соединетите Американски Држави, познатите Марди Гра прослави во Њу Орлеанс, Луизијана и Мобил во Алабама, нè враќаат во времињата на француските и шпанските колонии.
НУ Центар за култура „Григор Прличев“ - Охрид
НУ Центар за култура „Григор Прличев“ - Охрид — македонска културна институција со статус на национална установа.
Карневал
Историја
Традиционално, во христијанството, карневалот ја означува последната можност да се прослави со специјална храна пред да започне Божиќниот пост. Периодот на Божиќен пост во црковниот календар, кој е шест недели пред Божиќ, е одбележан со постење и други побожни обичаи. Традиционално, за време на Божиќниот пост не се одржуваат никакви забави ниту пак прослави и луѓето се воздржуваат од јадење богата храна како месо, млеко, маснотии и шеќер. Четириесет денови пост, што ни даваат приказ за четириесетте дена што Исус ги поминал во немилост, служат да го означат годишното обраќање кон Господ и религиозната дисциплина. Во деновите пред Божиќниот пост, богатата храна и пијалак треба да бидат отстранети. Потеклото на карневалот е всушност од овие гигантски забави во кои е вклучено целото општество.
Карневалите се составен дел од Христијанскиот календар, особено во католичките региони, но некои карневалски традиции датираат уште од времето пред Христос. Веројатно, древните римски фестивали Сатурналија и Баханалија се вклучени во денешниот италијански карневал. Сатурналија пак, веројатно е заснована на грчките фестивали Дионисија и Ориентал. Средновековните церемонии и фестивали, како што е Корпус Кристи, беа прослави прифатени од црквата, а и карневелот беше манифестација на средновековната фолк култура. Многу локални карневалски обичаи се засновани на локални ритуали од времето пред Христос, како на пример деталните обреди кои вклучуваат маскирани ликови во Швапско - Алеманскиот карневал.
Некои од најпознатите обичаи како што се карневалските паради и маскенбали, прво беа забележани во средновековна Италија. Долго време карневалот во Венеција беше најпознат карневал. Од Италија, карневалските традиции се раширија во католичките народи во Шпанија, Португалија и Франција. Од Франција, се проширија во Ринеланд во Германија и до Нова Франција во Северна Америка. Од Шпанија и Португалија, со католичката колонизација, се проширија до Карибите и до Јужна Америка. Карневалот во Бинче се прославува на источниот брег на Австралија, каде традиционална храна се морковите и јаболките. Во Велика Британија, западно-индијанските имигранти со себе ги донеле традициите од Карипскиот карневал. Карневалите кои сега се слават во Нотинг Хил, Лондон; Лидс, Јоркшир и на други места, се одделени од својот циклус во религиозната година и станаа целосно световен настан кој се одржува во летните месеци.
Траење и поединечни празници
Поради тоа што почетниот ден на Карневалот варира, фестивалите обично се подготвуваат за крешендо во неделата пред постите, а завршуваат на Марди Гра (Дебел вторник), пред Пепелава среда, почетокот на постите. Според Амброзиските обреди на Милано (Италија), карневалот завршува во саботата по Пепелава среда (Ash Wednesday). Во областите каде луѓето се приврзаници на источно-православното христијанство, карневалот завршува во недела, седум недели пред Велигден, бидејќи во Источните традиции постот започнува на Чист понеделник. Најчесто, сезоната започнува на Септуагесима, првата недела пред Пепелава среда. Во некои места започнува рано како и Дванаесетта ноќ (Twelfth Night) (6 јануари) или пак во ноември. Обично, најважните прослави се одржуваат во последните денови од сезоната пред Пепелава среда.
Потекло на поимот
Потеклото на името „карневал“ е спорно. Според теоријата, потекнува од старогрчката претставка carn („јадач на месо“), а се однесува на кола во религиозните паради, како и на кола во религиозна колона при годишните празнувања во чест на Богот Аполон. Други извори покажуваат дека името доаѓа од италијанското carne levare, што значи „да се отстрани месото“, бидејќи за време на постот месото е забрането. Сосема друга теорија тврди дека зборот доаѓа од доцнолатинскиот израз carne vale што значи „збогување со месото“ и ги означува последните денови во кои може да се јаде месо пред да започне прославувањето на постите. И друг превод го опишува carne vale како „збогување со месото“, фраза прифатена од одредени карневалски прослави кои го поттикнуваат напуштањето на поранешната (или секојдневната) и прифаќањето на безгрижната природа на фестивалот.
Струмички Карневал
Струмичкиот Карневал е вековна традиција на градот под Царевите кули и е директно поврзан со верскиот празник Тримери. Единствена манифестација од таков вид во Република Македонија, посветена на армасаните (верени) девојки. Датумот на одржување се менува во зависност од Велигден и секогаш е во вторник после чист понеделник. Во текот на празнувањето после одржувањето на карневалската поворка, маскираните групи одат во куќите на армасаните девојки каде меѓу маскираните девојките треба да го препознаат својот вереник. Струмичкиот Карневал е многу стара традиција и први пишувани извори се од турскиот патописец Евлија Челебија. До денешен ден не се памети карневалот да не се одржал, а во раните 70 години направен е обид за негово организирано одржување, но по неколку годишна успешна организација, организираната форма е укината, но без разлика на се тој продолжил да се одржува спонтано.
Во 1991 година повторно е обновена организираната форма која го поврати сјајот на Струмичкиот Карневал. Од 1994 година Струмица е член на меѓународната асоцијација на карневалските градови FECC а во 1998 година беше домаќин на 18 Интернационален конгрес на карневалските градови. Како резултат на соработката со оваа асоцијација воспоставена е соработка и размена на групи со повеќе земји.
Карневалот во Струмица е еден од најзначајните обичаи и традиции од таков вид во Републиката, кој отишол можеби најдалеку во својата трансформација од сите традиционални игри под маски, како по времето на одржување така и по својата цел и функција. Струмичкиот карневал се одржува традиционално секоја година во рамките на тримерските денови, односно на почетокот на големиот Велигденски пост, а и самото име к а р н е в а л, од римското c a r n e – месо и v a l i – збогум, односно збогум месо ни асоцира на почеток на пост, а во овој случај тоа е Велигденскиот пост. Почетокот на постот односно првите три дена се наречени тримерски денови и тие секогаш започнуваат од недела вечерта на Прочка и траат до среда, а во нивни рамки односно во вторникот вечерта е традиционалната карневалска вечер, кога маскирани групи шетаат низ градот и одат по куќите каде што има верени, армасани девојки и каде што остануваат до раните утрински часови. Меѓутоа што се однесува до поврзаноста на карневалот со тримерските денови, треба да се направи реска дистинкција, односно треба да напоменеме дека нивната поврзаност е само временска т.е. тие временски се совпаѓаат, но не и суштински, бидејќи по својата суштина тримерите се еден христијански обичај, додека карневалот претставува остаток од еден култ од паганско време. Како еден указителен и мошне веројатен податок и симбол за древноста и старината на овој карневал е и фактот дека многу белези на маските, носиите и предметите кои останале во употреба (облеки од кожа, рогови од разни животни, бик, прч, овен ), како и алузијата на многуте сакатници со патерици што се појавуваат на самиот карневал ( истерување на злите духови, желбата за здравје, плодност итн.)и кои се карактеристични само за неговата првична односно изворна, паганска форма која подоцна доживува извесна трансформација во традиционална форма односно маска, која што сѐ уште ја паметат најстарите струмичани, бидејќи карневалот од кои и да е причини, кои се сѐ уште во сферата на претпоставки, се поклопува со тримерите односно празникот на армасаните, а кое нешто се гледа од најчестите теми односно мотиви кои провејуват кај неа и кои најчесто се повторуваат се невестата со младоженецот, кои ги симболизираат младенците односно верените, потоа циган и циганка со бебе, со значење како циганите имаат по многу деца, така и новите младенци да имаат бројно потомство одн. многудетност, потоа тука е и попот кој ги благословува младите за среќа, благосостојба и слога во бракот, тука е и ѓаволот најчесто со рогови со, со опашка од вол или некое друго животно, со вила во рацете, кого сите го бркаат, а чија симболика е бркање на сите лоши сили или влијанија кои би можеле да се појават и да им наштетат на младоженците. Многу чест мотив кој се јавува се и мажи претворени во жени со изразени женски атрибути и обратно, со кое нешто сака да се покаже најчесто кои физички особини сака мажот да ги поседува жената и обратно.
Друга одлика на традиционалната форма на карневалот чија цел и намена се поклопува со претходната е наследството на бројните еротски елементи, песните исполнети со еротски мотиви, содржини и зборови, препознавањето на момчето по големиот фалус, направен од шише или друг предмет и чија цел е дидактичка, односно упатување и подготвување на невестата за идниот брачен и сексуален живот. Тука се и музичките реквизити, односно музичките инструменти, гитарата, армониката, дајрето, кои секоја маскирана група што оди по куќите на армасаните девојки ги носи, на кои се свири и кои се неопходни за стварање на една општа веселба и расположение.
Во денешно време карневалот ја добива и својата трета димензија, односно една посовремена, модерна димензија, со некои влијаниjа со слични карневали во светот, а преку својот организиран па и награден карактер, добива една друга посовремена конотација, меѓутоа тардиционалниот карактер на карневалот и одењето по куќите на верените девојки како обичај сепак останува. Преку шаренилото од бои, фигури и маски со различни мотиви и теми, се настојува да се покаже вечна борба односно дуализам и антагонизам меѓу доброто и злото, реализмот и сарказмот, иронијата, сатирата и традицијата, полтронството и кариеризмот, власта и безвластието и сето тоа проследено со една голема живост и динамика карактеристична на струмичани, кои се исто познати и како големи љубовџии, а во целата таа церемонија подеднакво учествуваат, односно се вклучени сите структури, социјална, старосна и полова структура на учесниците. Маските се по избор на самите учесници. Секој учесник си избира своја тема и, идеја за маскирање, додека кај групните тоа е заедничка идеја на целата група.Маските ги изработуваат самите учесници и многу ретко се појавуваат готови фабрички маски. Спремањето односно изработката започнува многу порано, обично 2-3 месеци, па и повеќе пред самиот карневал. Од видовите на маски најзастапени се антропоморфните а се среќаваат и зооморфни и зооантропоморфни маски. Во овие денови целиот град живее со и за карневалот. Тоа е голем настан во кој се вклучени повеќе стотици маскирани луѓе по улиците на градот, како и неколку илјади посетители од Струмица а во последно време и од другите градови во Републиката, па и од странство, кои ја гледаат оваа многу привлечна и прекрасна традиција. Така бројот на учесниците во карневалот, како и посетителите од година во година почна енормно да се зголемува.
Вевчански карневал
Вевчанскиот карневал стар повеќе од 1800 години претставува интересен спој меѓу паганското и современото. Се одржува на 13-ти и 14 јануари( во очи на Новата Година според стариот календар). Главни одлики на карневалот се: архаичноста, мистичноста и импровизацијата. По своите специфични особини се разликува од сите останати карневали во светот. Местото на карневалското случување е Вевчани, кое за време на неговото одржување се претвора во своевиден „тетатар без граници“ каде што секоја куќа и улица е сцена каде маскираните ги изведуваат своите игри како вистински глумци. Постојат три традиционални маски: Зет и Невеста, Глупи Август и Музичари. Останатите маски во суштина се помали или поголеми карневалски групи кои со костимите, гестовите и движењата обично ги исмеваат и жигосуваат појавите и личностите од секојдневниот живот. Особено е крактеристична улогата на Глупи Август. Оваа маска обично ја носат млади луѓе полни со енергија кои со публиката комуницираат со невообичаени движења и гестови но и со карактеристичен врисок.
За времетраењето на карневалот, маскираните ја имаат сета слобода и занес во „ Поставувањето на светот наопаку“, слобода во која до израз доаѓа креативноста на духот, смислата за импровизација, критика и иронизирање. Службено, во карневалот не учествуваат жени. Тие сепак се маскираат, но на крајот не ги симнуваат маските како останатите.
Во 1993 година, Вевчанскиот карневал, односно Вевчани станува член на ФЦЦ-асоцијација на светските карневалски градови во кое Вевчани на големо негодување на Грција, ја внесе Македонија под своето уставно име. Веднаш потоа се оживотворува иницијативата на Вевчани за национална карневалска асоцијација, во која влегуваат и Струмица, Прилеп и други места каде се настојува да се оживее карневалската традиција. Прв претседател на Македонската карневалска асоцијација беше сегашниот градоначалник на Вевчани- Васил Радиноски. Вечанскиот карневал набрзо потоа преку своите претставници и карневалски групи се претставува и на други места во светот, но и во Вевчани се претставуваат карневалски групи од други земји. Карневалот во Вевчани беше повод во 1996 година на местото на настанот да се одржи семинар на тема – “Обичаи под маски”, со учество на домашни и етнолози од повеќе европски земји, кои од карневалот, на јавноста и ги издвоија основните одлики- традиционалните маски, појавата на ликови од општествениот живот, но и елементите кои го сочинуваат првобитниот слој на обичајот. Се разбира тие дадоа и свое видување и за новините инкорпорирани во традиционалниот обичај. На вевчанскиот карневал, своевиден “театар без ѕидишта”, не му се случило да ја одложи претставата. Тој од година во година сè повеќе го предизвикува интересот на јавноста како во земјата така и во светот. Покрај самите глумци во неговата афирмација учествуваат бројни новинарски екипи, сниматели и фоторепортери. На почетокот на осумдесеттите години Вевчани го посети и францускиот етнолог и фоторепортер Жан –Мари Стенлен, кој во 1984 година во париски “Бобур”, но и во други културни центри во Европа на културната јавност и понуди репортажа од Вевчани, во која тој со чувство на уметник ги овековечи карневалските настани. Маските и сеансите тој ги има снимено спонтано и со голема вештина и на светот му понуди документ за вевчанската посебност, во која моделите егзистираат во совршената едноставност на вевчанските екстериери. Неколку фотографии на оригинални маски од вевчанските карневали, од овој автор, најдоа свое место и во големата енциклопедија на европските карневали, публикувана во Париз во 1986 година. За времетраењето на карневалот,вевчанци од целиот свет се прибираат дома за да учествуваат во единствената претстава обилно залиена со црвено вино, во која има место за секој добронамерник со карневалски дух.
Индија
Во Индија, карневалот се слави во две држави: Гоа и Керала.
Гоа (што беше португалска колонија) има долга традиција во славење „Carnivaal“ со шарени маски и украсени подвижни платформи. Во градот Лоутулим се одржува најголемиот карневал каде што можат да се видат расположени жители на улиците на кои се слуша удирање на тапани и одекнувачка музика. Прославата трае три дена и кулминира со карневалска парада која се одржува на „Дебел вторник“.Учествуваат и голем број на туристи. Танчерските групи ги изведуваат скитовите пред да почнат да се прскаат со вода. По веселбата, песните и танците, одличната храна и доброто вино се добредојдени. Кога ќе заврши забавата, народот ужива во вкусната гоанска кујна на шведска маса за вечера. Спротивно на тоа пак, државата Керала има многу поинаков начин на прославување. Фестивалот се вика „ Раса“ (што на санскрит и на раномалајски значи забава). Не се носат маски, но има музика и веселба, понекогаш придружени и со огномети. Раса се организира во вторникот пред Пепелава среда од страна на локалните католички цркви и обично кулминира со јавна маса или маса водена од црквата. И покрај тоа што најголемиот број сириски и римско-католички христијани само земаат учество во Раса парадата (што се смета за религиозен дел), и хиндусите и муслиманите се приклучуваат на христијанската јавна маса за да гледаат или да слават со нив. На крајот на прославата нема храна, но некои цркви организираат огномети. И покрај тоа, за церемонијата „ Чембедупу“ (Chembeduppu), луѓето служат недоварен или воопшто неварен ориз во големи бакарни садови („Chembu“) кои се чуваат во црквата. Бакарните садови со недоварен ориз се земаат за Раса процесијата од страна на верниците придружени од традиционален црковен оркестар. Исто така, при Раса процесијата се носат и златниот и сребрениот крст како и папското и католичкото знаме.
Белгија
Многу белгиски градови слават карневали, обично со паради во костими, забава и огномети. Главната парада за карневалот во Бинче се одржува три дена пред постите. Најважните учесници се Гилите кои на Марди Гра излегуваат во своите традиционални костими и фрлаат црвени портокали на народот. 3 Карневалот во Бинче има историја која датира уште од 16 век. Во 2003 година тој беше признаен за едно од ремек-делата на усно и неопипливо наследство на човештвото од страна на УНЕСКО. 4 Други големи карневалски прослави се одржуваат во Ааласт и Малмеди. Во некои белгиски градови карневали се одржуваат подоцна, за време на постите. Еден од најпознатите е Ставелот, каде што Карневал де ла Лаетаре се одржува во четвртата недела од постите. Најпознатите учесници се Бланкс-Маусис (Blancs-Moussis), кои се облечени во бело и носат долги црвени носови. Тие парадираат низ градот, фрлаат конфети и ги удираат гледачите со исушени бешики од свињи. Друга голема карневалска прослава во неделата, се одржува во Хале.
Босна и Херцеговина
Во Босна и Херцеговина, градот Љубушки има традиционален карневал (на хрватски: Karneval). Љубушки е град кој е член на FECC или Федерација на европски карневалски градови (Federation of European Carnival Cites).
Хрватска
Главна статија: Карневалот во Риека Хрватскиот град Риека има долга и богата традиција на славење на карневалот (на хрватски: „ karneval“, но периодот во кој се одржува карневалот обично се нарекува „ maškare“).За време на карневалот, градоначалникот на Риека му ги предава клучевите од градот на господарот на карневалот („meštar od karnevala“) и духот на карневалот се шири насекаде. Во текот на карневалот има многу забавни моменти, а нивната кулминација е познатата процесија на маски која се одржува последната недела од карневалот. Церемонијата е меѓународна и има учесници од многу различни држави. Има многу гледачи, а и големи шатори со храна, пијалаци и музика кои се поставени во градот. Исто така, постои и церемонија под маски за деца која се одржува во сабота, една недела пред главната церемонија.
Иако карневалот во Риека (Riječki karneval) е најпозната манифестација во Хрватска, многу градови и села од хрватскиот регион Приморје (северниот крајбрежен регион, наречен уште и Кварнер) на некој начин го следат карневалскиот период и многу области од Приморје имаат свои посебни традиции (на пр. „ maškaroni“ во областа Нови Винодолски). Карневалот е период исполнет со локални традиции, па тогаш целиот регион ужива во многу поголеми количини на изложена локална храна, локална музика и локални нестандардни варијанти на хрватскиот јазик: „ чакавштина“ (сè што е поврзано со „карневал“ се однрсува на „ čakavština“). Пред завршувањето на карневалот и почетокот на постите, секој град во регионот Кварнер ја пали својата кукла што личи на човек, наречена „месопуст“ (mesopust) или скратено „ pust“ која всушност е „виновна“ за сите лоши настани кои се случиле во изминатата година и и е дадено иронично име кое обично алудира на политика. Една од најпознатите традиции на карневалот се „ звончари“ (zvončari).Тие земаат учество во многу прослави кои се одржуваат во овој период и „ звончари од Халубје“ е последната група од главната церемонија на карневалот во Риека. Тоа се мажи со гласни ѕвонци закачени на нив, дебели стапови во рацете, морнарски мајци и некаков вид свечени капи на главата. Свечените капи на главата зависат од тоа од каде доаѓаат - оние од Халубје, кои се најпознати, носат големи капи што потсетуваат на глави од животни, а на пример оние од Фрланија носат големи конусни капи покриени со цветни декорации. Традицијата на „ звончарите“ е долготрајна и започнала пред многу векови кога мажи ритуално се обиделе да ја избркаат зимата со капи во вид на глави од животни и со гласно свирење на ѕвонците на начин кој треба да предизвика страв. Популацијата ужива во многу концерти и забави кои се одржуваат во овој период и носат различни нетрадиционални маски. Многу училишта им дозволуваат на учениците и студентите еден ден да се маскираат, а основните училишта организираат игранки. Маскираните деца одат по куќите. Се јаде традиционална карневалска храна како што е „ фритуле“ (fritule). Иако карневалските традиции на Кварнер се најпознати, во Хрватска постојат и други карневалски традиции меѓу кои најпознати се „ покладе“ (poklade) и „ фашник“ (fašnik), карактеристични за регионите во внатрешноста на Хрватска. Најзабележливи се прославите во областа на градот Самобор.
Кипар
Во Кипар, карневалот се слави 10 последователни денови пред почетокот на постите. Со векови, карневалот на островот се прославувал со облекување костими и одржување маскенбали или со посета на пријателите облечени во костим за маскенбал. Се верува дека оваа традиција била воведена за време на Венецијанското владеење, а можеби и Старите Грци имале некаков удел. Сепак, во последните стотина години, фестивалот се организира секоја година. Фестивалот се слави само во градот Лимасол, каде што се одржува најголемиот годишен карневал на островот. Постојат три главни паради. Првата е на првиот ден од карневалот, кога „Кралот на карневалот“ во својата кочија оди низ центарот на градот. Кралот може да биде реална личност или вештачки создаден лик. Втората е во првата недела од фестивалот и учесниците најчесто се деца. Третата парада е најголема и се одржува на последниот ден од карневалот, неделата пред почетокот на постите. За време на оваа парада, неколку групи, понекогаш составени и од стотина луѓе, одат по најдолгата улица во градот. Важно е да се спомене дека во секоја од неделните паради секој може да земе учество.
Германија, Швајцарија и Австрија
Германија, посебно западниот дел (Северна Рајна-Вестфалија и Рајнската област-Пфалц) е позната по карневалите, како и по парадите и баловите под маски. Карневалот во Келн е најголем и најпознат. Келн, заедно со Диселдорф и Мајнц во јавноста се нарекуваат трите германски „тврдини“.Сепак, карневалските прослави се распространети секаде во регионот, како на пример во Ватеншајд, Хаген, Крефелд, Ахен, Менхенгладбах, Дујсбург, Бон, Ешвајлер, Бохолт и Клевес. Во источна и јужна Германија и Австрија, карневалот е наречен Фашинг (Fasching), а во Минхен има и посебен вид на прослава. Во Франконија и јужнозападните делови, како и во други делови на Германија, карневалот е наречен Фастнахт (Fastnacht) или Фаснет (Fasnet). Фестивалот и сезоната за забава во Германија започнуваат на самиот почеток на јануари, а вистинската карневалска недела започнува во четврток („Вајберфахстнахт“) пред Пепелава среда. Германските карневалски паради се одржуваат викендот пред и за време на Rosenmontag (Розов Понеделник), денот пред Голем вторник, а понекогаш, во предградијата на поголемите карневалски градови и на Голем вторник („Faschingsdienstag “).Карневалската сезона секоја година започнува на 11 ноември во 11:11 часот, а завршува на Пепелава среда со најголемиот фестивалски настан кој се случува околу Розов понеделник и овој период е наречен „Петтата сезона“. Германските карневалски обичаи најмногу се прославуваат во романско-католичките јужни и западни делови од државата, а кај протестантите на север, фестивалот традиционално е познат по долносаксонските имиња Fastelavend, Fastelabend и Fastlaam. Традиционално, тоа е поврзано со слугите на фармите или општо со млади луѓе кои во селата одат од куќа на куќа и собираат колбаси, јајца и сланина кои се конзумираат за време на прославата што се одржува истата вечер. Кога одат од куќа на куќа носат маски и прават врева. Во многу места старата традиција се изгубила, а во други, пак, под дејство на германската карневалска традиција, карневалот наликува на неговите паради.