cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тарантула
Нервен систем
Очите им се наоѓаат над вилиците на предниот дел од prosoma-та. Тие се мали и обично се поставени по четири во два реда. Повеќето тарантули-tarantulas не се во можност да гледаат многу повеќе од светлината, темнината, и движењето. Арбореалните тарантули-tarantulas, генерално, имаат подобра визија во споредба со сувоземните тарантули-tarantulas.
Респираторен систем
Во сите видови на tarantula постојат два типа на листести бели дробови (органи за дишење). Првиот пар на листести бели дробови се наоѓа во шуплината во внатрешноста на долниот преден дел на абдоменот каде што во близина на стомакот се поврзува со цефалоторакс а вториот пар е малку поназад на стомакот. Воздухот влегува во празнината низ мал отвор од секоја страна во близина на предниот дел на стомакот. Секој бел дроб се состои од 15 или повеќе тенки листови од ткиво организирани како страниците на некоја книга. Овие ткивни листови се обезбедени од страна на крвните садови. Како што воздухот влегува во секој бел дроб, кислородот е донесена во крвта низ крвните садови во белите дробови. Потребната влага, исто така, може да се апсорбира од влажниот воздух од страна на овие органи.
Циркулаторен систем
Крвта на тарантулата е уникатна, кислородна белковина е присутна (бакарно-заснован хемоцијанин), но не е и затворена во крвните клетки, како што се еритроцитите цицачи. Крвта на тарантулата не е вистинска крв, туку поскоро течност наречена haemolymph, или hemolymph клетки. Постојат најмалку четири видови на hemocytes, или hemolymph клетки. Срцето на tarantula е долга и тенка цевка која се наоѓа по должината на врвот на opisthosoma-та. Срцето е неврогено наспроти миогено, па така нервните клетки, наместо мускулните клетки го иницираат и ја координираат работата на срцето. Срцето пумпа hemolymph до сите делови на телото преку отворени пасуси кои често се нарекуваат синуси, а не преку кружниот систем на крвните садови. Ако егзоскелетот е прекршен, загубата на hemolymph ќе ја убие тарантулата-tarantula, освен ако раната е доволно мала за да hemolymph се израмни и исуши за да се затвори раната.
Гризнувања и Urticating влакна
Тарантулите од Новиот Свет (оние кои се наоѓаат во Северна и Јужна Америка) имаат urticating влакна на нивниот стомак, и скоро секогаш ги фрлаат овие бодликави влакна, како прва линија на одбрана. Овие влакна иритираат осетливи делови од телото, а особено нивна цел се љубопитните животни кои можат да ги внесат овие влакна во мукозните мембрани на носот. Некои видови имаат поефикасни urticating влакна од другите. Голијат Birdeater е познат по своите особено иритирачки urticating влакна. Urticating влакната, можат да навлезат во рожницата до толку што заштита за очи треба да се носи при ракување со таквите тарантули-tarantulas. Тарантулите од Стариот Свет (од Европа, Африка, Азија и Австралија) немаат urticating влакна и е поверојатно да нападнат кога се вознемирени. Тарантулите од Стариот Свет, често имаат помоќен, отров кој е медицински значаен. Постојат опасни видови на пајаци кои се поврзани со тарантулите-tarantulas и често може да бидат помешани со нив. Популарната урбана легенда тврди дека смртоносните сорти тарантули-tarantula, постојат некаде во Јужна Америка. Ова тврдење често се прави без идентификување на одреден пајак, иако "банана tarantula-та" е понекогаш се именувана. Најверојатен кандидат за вистинскиот идентитет на овој пајак опасниот бразилски скитник, пајакот Phoneutria nigriventer, од семејството Ctenidae, како што може да се најде скриен во стеблата на банани и е едн од неколкуте пајаци наречен "банана пајак". Тој технички не е тарантула-tarantula, но е прилично голем (4-5 инчи долг), малку влакнест, и е многу отровен за луѓето. Друг опасен вид на пајакот кој се меша со тарантулите-tarantulas е австралиската-инка, мрежест-пајак. Најпознатиот од нив е во Сиднеј и е мрежестиот пајак Atrax robustus, кој е агресивен, високо отровен, и (пред развојот на против-отров во 1980) е одговорен за голем број смртни случаи во Австралија. Овие пајаци се членови на истиот подред како тарантулите-tarantulas. (Некои Австралијците користат дијалектот "triantelope" за големи, влакнести и безопасни членови на пајаци од Huntsman семејството, кои често се наоѓаат на внатрешните ѕидови на домаќинствата и во автомобилите.
Медицински последици
Иако нема жртви кои би се припишале на тарантулата-tarantula, понекогаш касањата од пајаците се сметаат за веројатен извор на инфекции. Медицински совети во врска со ваквите случаи може да бидат корисни во тој поглед. Покрај тоа, постојат значителни анегдотски докази кои укажуваат дека отровите од некои видови од Стариот Свет можат да создадат толку тешки симптоми што соодветно мора да се спроведе медицински третман. Медицинска интервенција исто така се спроведува, кога симптомите како што се отежнато дишење, или болка во градите се развие, бидејќи овие услови може да иницираат анафилактична реакција. Како и со убодите од пчела, алергиски реакции на белковинските фракции може да бидат многупати поопасни отколку директно токсичните ефекти на отровот. Urticating влакната може да предизвикаат здравствени проблеми кај луѓето ако навлезат во очите или во респираторниот систем. Освен ако некој го вдиша воздухот во кој има силно присуство од овие влакна или ги трие очите, тие ретко се проблем. Некои луѓе се поосетливи на кожен контакт па затоа научуваат да избегнуваат чистење кафези за да не дојдат во потенцијален контакт со нив. Сексуален диморфизам Некои видови на тарантули-tarantula поседуваат сексуален диморфизам. Мажјаците имаат тенденција да бидат помали (посебно нивниот стомак, кој може да биде доста тесен) и може да бидат со по темна боја во споредба со нивните женски колеги, како што е случај со видовите Haplopelma lividum. Зрелите машки тарантули-tarantulas исто така може да имаа кукаста цеваница (вид на коска) на нивните предни нозе, кои се користат за да се ограничат отровните заби на женското за време на парењето. Парење на млад мажјак може да биде определен од страна гледајќи во екипа exuvium за exiandrous fusillae или пак spermathecae. Вентралното парење е тешко, но, ако се направи правилно, тоа може да биде релативно сигурно. Мажјаците имаат многу пократок живот отколку жените затоа што умираат релативно брзо по созревањето. Неколку живеат доволно долго за едено митарење. Малку е веројатно дека тоа се случува во природните живеалишта, бидејќи тие се подложни на грабливците, но се има случено во заробеништво но ретко. Повеќето мажи не доживуваат митарење бидејќи се стремат да ја добијат нивната емболија, зрелите машки полови органи на pedipalps, се заглавени во процесот на митарење. Повеќето женски тарантули-tarantula се посакувани како домашни миленици и тоа се должи на нивниот многу подолг животен век. Тарантулите фатени на диво се често зрели мажи, бидејќи тие талкаат надвор на отворено и е поверојатно е да бидат фатени.
Животен циклус
Како и сите други пајаци, тарантулите-tarantulas мора да го фрлат нивниот егзоскелет периодично со цел да растат, процес кој се нарекува митарење. Млада тарантула-tarantula го прави тоа неколкупати во годината, како дел од процесот на созревање, додека целосно созреан вид се митари еднаш во годината или помалку, или пак што поскоро со цел да ги замени загубените екстремитети или изгубени urticating влакна. Јасно е дека митарењето наскоро ќе се случи кога егзоскелетот добива потемна нијанса. Ако тарантулата-tarantula, претходно ги искористила своите urticating влакна, ќелавиот далновод ќе се претвори од праска боја на темносина. Тарантулите-Tarantulas може да живеат со години-кај повеќето видови 2-5 години за да стигнат до полна зрелост, но кај некои видови тоа може да потрае и до 10 години за да стигнат до полна зрелост. По постигнување на зрелоста, мажите најчесто имаат од 1 до 1,5 години останат период за живот и обично веднаш бараат женка за парење. Машките тарантули ретко се митарат когаќе ја достигнат полната созреаност. Најстариот пајак, според Гинисовата книга на рекорди, живеел 49 години. Женките ќе продолжат да се митарат по достигнувањето полнолетство. За женските примероци се знае дека достигнуваат од 30 до 40 годишна возраст, и имаат преживеано на вода до 2 години. Grammostola rosea пајаците се познатипо тоа што можат без јадење многу долго.
Репродукција
Како и со другите пајаци, механиката на репродукција е сосема различен од оние на цицачите. Кога машкиот пајак ја достигнува својата зрелост и стане мотивиран за сроден пајак женка, тој ќе ја исплете мрежата на рамна површина. Пајакот тогаш ќе се допира по својот стомак на површината на мрежата и на таков начин ослободува некоја количина на сперма. Тој потоа може да ги вметнете своите pedipalps (кратки нозе-како додатоци помеѓу вилиците и предните нозе) во базенот на спермата. Тие кратки нозе го апсорбираат семето и го чуваат додека не се пронајде сродниот женски пајак. Кога машкиот пајак детектира присуство на жена, двајцата разменуваат сигнали за да се утврдат дека се од ист вид. Овие сигнали, исто така, може ја намамат женката. Ако женската ги прима сигналите тогаш машкиот пајак пристапува кон неа и ги вметнува кратките нозе во отворот на долната површина од нејзиниот абдомен, наречен opisthosoma. Откако семето се пренесе во нејзиното тело, мажјакот брзо ја напушта сцената пред опоравувањето на женката и нејзиниот апетит. Иако може да се појави агресија кај женките после парењето, машкото многу ретко станува оброк на самата женка. Женките депозитираат 50-2.000 јајца, во зависност од видот, во свилена торбичка која ја чуваат од 6 до 7 недели. За ова време женката останува многу блиску до торбичката со јајцето и станува по агресивна. Ова го пази јајцето од можни деформации ако тоа преседи или пак отседи многу долго. Младиот пајак останува во гнездото од лушпите на јајцето пред неговото конечно исфрлување.
Таксономија
Семејството Theraphosidae е поделена на 12 потсемејства, кои содржат повеќе од 100 родови и околу 900 видови меѓу нив. Acanthopelminae, првпат е опишана од страна на Frederick Octavius Pickard-Кембриџ во 1897 година, I е потсемејство на мали, терестријални tarantula-tarantulas од Новиот Свет. Оваа потсемејства има само еден род, Acanthopelma, и два вида, А. beccarri и А. rufescens, коишто може да се најдат во Гвајана и Средна Америка. Aviculariinae е потсемејство на тропски, населени по дрвјата тарантули од Новиот Свет. Тие се движат од Карибите па сè до Јужна Америка, и се познати како тарантулите "розовото прсте". Родовите, Avicularia, Ephebopus, и Pachistopelma поседуваат urticating влакна, но не можат "да ги исфрлат" во воздух, наместо тоа при контакт влакната се втиснати директно во непријателот. Eumenophorinae е потсемејство на тарантулите од Стариот Свет, главно од Африка и околните региони. Покрај тоа, некои автори ги вбројуваат дури и Proshapalopus (род кој се наоѓа во Бразил, а не во Африка). Harpactirinae е група на тарантули од Стариот Свет од Африка, помали од Eumenophorinae. Тие се познати како мајмунски пајаци, поради своите влакнести нозе и дебелата црна scorpulae на крајот на своите нозе, поради која се вели дека личат на павијаните. Ischnocolinae содржи пајаци од целиот свет. "Земјените тигри" на потсемејството Ornithoctoninae формира група на тарантулите од Стариот Свет кои се наоѓаат пред сè во југоисточна Азија, Јужна Кина и Борнео. Оваа група е составена од злогласните кинески птичји пајаци. Poecilotheriinae се пајаци кои одат по дрвјата (дрвени пајаци) од Индија и Шри Ланка, од кои некои се сметаат за загрозени. Оваа потсемејство содржи само еден род. Selenocosmiinae е потсемејство која се состои главно од тарантули-tarantulas од Источна Азија и Австралија. Како и тарантулите од источна Азија во Ornithoctoninae, овие се познати по нивната силна злоба и дефанзивна диспозиција. Родови Psalmopoeus и Tapinauchenius немаат urticating влакна, што е необично меѓу видовите од Новиот Свет. Selenogyrinae е под група на тарантулите-tarantulas од Индија и Африка. Stromatopelminae се пајаци кои живеат по дрвјата од западна Африка. Theraphosinae се тарантули од Новиот Свет со urticating влакна. Поголемиот дел од пајаци кои се чуваат како домашни миленици припаѓаат на оваа под-семејството, вклучувајќи ги Brachypelma-та, трпоски род од Новиот Свет кои генерално се сметаат за послушни и добри видови од страна на оние кои се занимаваат со тарантули-tarantulas како домашни миленици. Thrigmopoeinae се Индискиот tarantulas. Неколкуте видови до ден денешен не се добро класифицирани, или пак имаат класификации кои се спорни, вклучувајќи ги Brachionopus, Cardiopelma, и Proshapalopus. Фосилни остатоци Иако постојат фосили на mygalomorph-фни пајаци враќајки се во Тријас, само два примероци биле пронајдени досега кои може да биде уверливо доделени на Theraphosidae групата. Еден е од Доминиканската Република, другиот од чијапашки (мексикански) килибар. И двете овие се сосема млади килибари, на возраст околу 16 милиони години.
Подводен вулкан
Подводен вулкан – вид вулкан, кој за разлика од терестријалните вулкани се наоѓа под море или под океан. Од отворот или пукнатината на подводниот вулкан може да избувува магма. [[Податотека:Submarine Eruption-numbers.svg|мини|Шема на избув на подводен вулкан:
1.Водена пареа на облакот
2.Вода
3.Слој
4.Проток на лава
5.Канал на магма
6.Комора на магма
7.Насип
8.Јастачеста лава]]
Влијание на водата на вулканите
Присуството на вода може значително да ги измени особините на вулканските избуви и експлозиите на подводните вулкани во однос на оние на копно.
На пример, водата предизвикува магмата да се олади и стврдне многу побрзо отколку при копнен избув, а често и да ја претвори во вулканско стакло. Лавата формирана од подморски вулкан е потполно поинаква од копнените лави. По контактот со водата, се формира цврста кора околу лавата. Лавата што доаѓа потоа се влева во цврстата кора формирајќи што се нарекува јастачеста лава.
Во длабочината на океанот на околу 2200 м, каде притисокот ја поминува критичната точка на водата, таа повеќе не може да врие. Без звукот на вриење, длабоките вулкани тешко можат да се откријат на големи далечини користејќи хидрофон.
Видови избуви на подводните вулкани
Постојат два вида на избуви на подводните вулкани : едниот се создава со бавно ослободување и пукање на големи меури лава, а другиот се формира со брза експлозија на меури исполнети со гас. Лавата може да влијае на морските животни и екосистемот поинаку од гасот под вода, па битно е истите да можат да се разликуваат.
Научниците успеале да поврзат звуци од двата вида ерупции. Во 2009 година, видеокамера и хидрофон лебделе на 1.200 метри под нивото на морето во Тихиот Океан во близина на Самоа гледајќи и слушајќи како вулканот Западна Мата еруптирал во неколку наврати. Паралелната опсервација на видео и аудио снимките им овозможило на истражувачите да ги научат звуците направени од бавното пукање на лавата и различните звуци направени од страна на стотина гасни меури.
Занимливости
Во близина на подводните вулкани често се наоѓаат хидротермални извори каде растителниот свет е многу нагласен. Водата значително влијае на својствата на вулкански избув како и на вулканските експлозии. Многу вулкани се подморски планини кои настанале под дејство на денес угасени вулкани. Вообичаено основата им е на длабочина од 1000 до 4000 метри и океанографите ги дефинираат како планини во случај кога истите се издигнуваат барем 1000 метри над морското дно. Врвовите претежно им се неколку стотини метри од површината на морето, па се смета дека се во длабоко море.
1+1 (песна)
Забавената пауер балада, „1+1“ е Р&Б-соул песна во која женскиот протагонист ја искажува својата љубов кон нејзиниот љубен. Текстот прави изјава за моќноста на нејзината врска. Насловот на песната е заснован на текстот: „Не знам многу за алгебра, но знам дека еден плус еден е еднакво на два“. „1+1“ била генерално добро прифатена од музичките критиачри кои забележале сличности со сингло на Ноулс од 2009, „Halo“. Песната исто така била пофалена за нејзината ниска инструментација, која има максимален акцент на вокалите на Ноулс пополнети со интензивна емоција. „1+1“ се искачила на табелата за Канадски Хот 100 синглови на 82 место како и на 57 место на Билборд Хот 100.
Позадина
Верзијата на Ноулс била издадена на 25 мај 2011 преку iTunes Store во САД како промоционален сингл од 4, следејќи го водечкиот сингл „Run the World (Girls)“ (2011). Обожавателите кои го нарачале 4 на iTunes Store добиле бесплатно спуштање на „1+1“ на 25 мај. „1+1“ не бил испратен до радијата, а „Best Thing I Never Had“ служела како вториот сингл од 4, следејќи го „Run the World (Girls)“.
Успех на табелите
Песната „1+1“ влегла во Билборд Хот 100 на педесет и седмото место на табелата од 11 јуни 2011, продавајќи 57,000 спуштања таа недела, а на тој начин се појавила и на триесет и третото место на табелата за Хот Дигитални Песни. „1+1“ исто така се искачила на осумдесет и второто место на Канадски Хот 100 на 11 јуни 2011.
Кредити и личности
Извор:
Гиганти
Гигантите во старогрчката митологија, според Хесиод, се божествени суштества, деца на Геја (Земјата), која била оплодена со крвта на Уран (Небото) откако Крон, неговиот син го кастрирал. Според Хомер, пак, тоа биле големи, диви луѓе кои живееле на Запад, но ги искорениле зашто биле дрски кон Боговите. Родени се со грозен лик и змејски опашки. Тие фрлале камења и запалени дабови кон небото, му ги украле стадата на Хелиј, ги напаѓале луѓето и се обиделе да ја силуваат Афродита.
Откако Титаните не успеале, Гигантите се обиделе да ја срушат власта на Боговите, па започнале војна со нив. Таа војна е наречена Гигантомахија.
Гигантомахија
Геја многу се налутила по поразот на Титаните и нивното затворање во Тартар, па ги поттикнала Гигантите на борба против Олимписките богови и враќање на владеењето на Титаните. . Бидејќи немале голема сила да ги достигнат новите богови, Гигантите започнале да рушат сè што ќе допрат. Надевајќи се дека така ќе се качат на Олимп, тие ги ределе планините од Тесалија, Пелион и Оса, една врз друга. Нив ги предводел гигантот Антеј.
Според митот, од ова рушење настанале и многубројните острови во Егејско Море. Гигантите биле несопирливи и непобедливи. Но, Зевс дознал дека тие можат да бидат уништени само од полубог (дете на бог и човек), па затоа ѝ наложил на Атина да го повика Херакле. Кога го слушнала тоа, Геја се обидела да им помогне на своите синови Гиганти, и да ја пронајде тревката која ги штитела од човечко оружје, но не успеала да ја пронајде зашто Зевс им забранил на Хелиј и Селена да ја осветлуваат Земјата, а самиот тој ги искорнал сите такви билки. Херакле се оѕвал на барањето на Атина и со стрела натопена во отровната крв на страшната Хидра го погодил Алкионеј, кој паднал на земјата, па потоа Херакле го фрлил преку границата на Палена, зашто во родниот крај тие биле бесмртни. На страната на Зевс, како и во војната со Титаните, повторно застанале Посејдон, Аполон и Хефест, но сепак, решавачко за победата е учеството на Херакле кој, освен Алкионеј убил и многу други Гиганти. Прво Зевс ги погодувал со својата молња, па тој ги докрајчувал на земјата. Така, Гигантите ја изгубиле војната, а на престолот останале да владеат Олимписките богови.
Според некои варијанти на митовите, повеќе Гиганти, покрај Аристеј, ја преживеале војната и побегнале во Леука и на островот Микон. Според друга варијанта, пак, тие биле затворени во Темнината, односно Ереб, и од нивната крв Геја ја родила новата раса луѓе, а според трета, , боговите ги закопале под земја и нивното движење ги предизвикува земјотресите и ерупциите на вулкабите.
Гигантомахијата е чест мотив отсликан на вазните од V век пред нашата ера.
Гиганти
Гиганти биле:
Килауеја
Килауеја (Kīlauea) — вулкан на Хаваите, на југоисток од архипелагот, на истоимениот остров. Овој штитест вулкан кој се формирал во подножјето на блискиот Мауна Лоа се издига на 1.246,2 м надморска висина, и е еден од најголемите светски вулкани според количината на излеана лава. Од нејзиниот врв крунисан со купа чија должина е пет километри, во два правци се простираат бројни кратери, конуси и вулкански пукнатини со должини од повеќе десетици километри. Еден од неговите еруптивни отвори, Пуу Оо, е во постојана ерупција од 3 јануари 1983 година што Килауеја го прави еден од најактивните вулкани на светот земајќи ги предвид 52 избуви што тој ги имал само во текот на 20 век. Овие избуви кои го дефинирале хавајскиот избувен вид се одликува со лава со голема флуидност која доаѓа од хавајската жешка точка и од која произлегле и други вулкани од архипелагот.
Опис
Сместен по должината на јужниот брег на островот, вулканот е стар 300,000 до 600,000 години и се појавил на надморска висина пред околу 100.000 години. Тоа е вториот најмлад производ на хавајската жешка точка и тековен еруптивен центарот на хавајскиот поморски гребен. Структурно, Килауеја има широка, прилично неодамна формирана купа на нејзиниот врв и две активни судирни зони, една која се протега 125 километри источно и друга 35 километри на запад, бидејќи активен расед на непозната длабочина се движи вертикално во просек од 2 до 20 милиметри годишно.
Еруптивната историја на Килауеја е долга и активна. Името на вулканот на хавајски јазик значи "исфрлање" или "големо ширење", повикувајќи се на честите изливи на лава. Најраните лави на вулканот датираат од неговата подморска предштитеста фаза. Земени биле примероци од неговите потопени падини со помош на далечински управувани подводни возила. Лавите помлади од 1000 години покриваат 90% од површината на вулканот. Најстарите изложени лави датираат од пред 2,800 години. Првата добро документирана ерупција на Килауеја се случила во 1823 (западниот контакт и пишаната историја започнале во 1778) и оттогаш, вулканот постојано еруптира. Повеќето историски ерупции се случиле на врвот на вулканот или во неговата источна судирна зона и истите се долги и со ефузивен карактер. Геолошките наоди покажуваат дека силни експлозивни активности биле честа појава и пред европскиот контакт а во 1790 една таква ерупција убила над 80 војници. Тековната ерупција на Килауеја датира од 3 јануари 1983 и претставува негова најдолготрајна активност во неговиот историски период на активност а воедно тоа е и една од најдолготрајните ерупции во светот. Од јануари 2011 година, ерупцијата има произведено 3,5 кубни километри лава создавајќи 123 километри копно. Високото ниво на активност на Килауеја влијание врз екологијата. Растот на растенијата честопати е прекинат поради свежата тефра и испуштениот сулфур диоксид, кој предизвикува кисели дождови особено во пустата област јужно од неговата југозападна зона позната како Пустина Кау. Сепак, онаму каде што вулканот не го уништил, дивиот свет е буен и многу ендемски благодарение на изолацијата на Килауеја од најблиското копно. Историски, петте вулкани на островот Хавајците ги сметаат за свети места и во хавајската митологија кратерот на Килауеја било тело и дом на Пеле, божица на огнот, громот, ветерот и вулканите. Вилијам Елис, мисионер од Англија, го дал првиот современ запис за Килауеја поминувајќи две недели на патување околу вулканот. Од нејзиното основање од страна на Томас Џагар во 1912 година, Хавајската вулканска опсерваторија, која се наоѓа на работ на купата на Килауеја, служела како главно истражувачко и научно тело на вулканот и на островот во целина. Во 1916 година, бил основан Националниот Парк на вулканите во Хаваи и оттогаш паркот станал дел од светското наследство на УНЕСКО и една од главните туристички одредишта со привлекување на околу 2.6 милиони луѓе годишно.
Поставеност
Како и сите хавајски вулкани, вулканот Килауеја се создадал кога тихоокеанската тектонска плоча се поместила над хавајската "жешка" точка. Вулканите на островот Хаваи се најновите докази за овој процес кој, пред 70 милиони години, го создал Хавајскиот поморски синџир долг 6000 километри. Килауеја е еден од петте вулкани кои го сочинуваат островот Хаваи. Најстариот вулкан на островот, Кохала, е стар повеќе од милион години а најмладиот Килауеја, се проценува дека е на возраст од 300,000 до 600,000 години. Подводниот вулкан Лоихи, кој се наоѓа на падината на островот е дури помлад, но тој допрва треба да избие на површината. Оттука, тој е вториот најмлад вулкан во Хавајскиот поморски синџир, венец на штитести вулкани и подводни планини кој се протега од Хаваи до ровот на Камчатка во Русија. Според моделот на формирањето на сите хавајски вулкани, вулканот Килауеја својата историја ја започнал како подводен вулкан, постепено градејќи се нагоре преку подводни ерупции на алкално базалтна лава пред да излезе од морето со серија експлозивни ерупции пред околу 50.000 до 100.000 години. Оттогаш, вулканската активност веројатно била истата како онаа сега, континуиран прилив на ефузивни и експлозивни ерупции по приближно истата шема како и неговата активност во последните 200 или 300 години.
Иако е над 600,000 години стар, Килауеја сè уште се смета за млад хавајски вулкан. Најстариот вулкан на островот, Кохала на северозападниот дел речиси 900,000 години бил активен пред да се угасне. Активноста на вулканот во блиска иднина најверојатно ќе биде истата како онаа во минатото, пред 50,000 и 100,000 години. Хавајската и експлозивна активност ќе продолжи да го зголемува врвот на Килауеја, вулканот ќе гради судирни зони и ќе продолжи да ја пополнува својата купа.
Структура
Килауеја бил мошне активен во текот на неговата историја. Од 1918 наваму, единствената подолга пауза на Килауеја која траела 18 години била помеѓу 1934 и 1952 година. Во најголем дел ерупцијата се состои од цврсти текови на лава, со повремено исфрлање вулкански пепел и тефра со релативно послаби експлозивни ерупции. Голем дел на вулканот е покриен со историски текови на лава и 90% од неговата површина датира од последните 1,100 години. Килауеја се изградил себеси нагоре од дното на океанот со текот на времето па на тој начин поголемиот негов дел останува подводен. Неговата воздушна површината е во форма на благо наведнат, издолжен, децентрализиран штит со површина од 1,500 километри, правејќи до 13.7% од вкупната површина на островот.
Килауеја има голема купа на врвот од 4 до 3,2 километри со ѕидови високи до 120 метри, прекршени од лавини текови на југозападната страна. Не е познато дали купата секогаш постоела или релативно е нова бидејќи можно е да постоела и да исчезнувала во текот на еруптивната историја на вулканот. Тоа што е познато е дека најверојатно била формирана во тек на неколку векови, и се смета дека изградбата на сегашната купа започнала пред околу 500 години и дека нејзината сегашна форма била финализирана со особено моќната ерупција во 1790. Главна одлика во рамки на купата е кратерот Халемаума, голема јама и еден од најактивните еруптивни центри на Килауеја. Кратерот има обем од околу 920 метри со длабочина од 85 метри, но неговиот облик варирал низ историјата. Долниот дел на Халемаума денес претежно е прекриен со лавата од најновата ерупција, во 1974 година.
Сите историски ерупции на Килауеја се случиле главно на три места: на врвот на купата, на источната судирна зона или на југозападната зона. Половина од историските ерупции се случиле во или во близина на купата. Активност имало речиси континуирано во тек на 19 век и тоа кулминирало со голема експлозивна ерупција во 1924 година. Новата активност главно се префрла кон источната судирна зона, локација на 24 историски ерупции, главно во горниот дел. Спротивно на тоа, на југозападниот судирен дел вулканот е релативно тивок и тука се случиле само пет вулкански настани до денес.
Праисториски ерупции
Геолозите датирале и документирале десетици големи ерупции во текот на долгата историја на вулканот, премостувајќи го долгиот јаз помеѓу најстарата карпа на Килаеуа и најпоследните писмени документи и историски опсервации. Историските лави на вулканот научниците ги утврдувале на три начини. Најстарите текови, кои датираат од 275,000 да 225,000 години, се утврдувале на потопената јужна падина со далечински управувани подводни возила со кои биле земени примероци од предштитестата фаза, кога вулканот бил подводен и уште не бил над површината на океанот. Вториот начин на утврдување било со дупчење на подлабоките талози заради земање основни примероци од јадрата на карпите и третиот бил со палеомагнетско датирање, применето кај воздушно изложениот дел на вулканот. Ова датирање укажувало на возраст на вулканот од 50.000-70.000 години. Пресметките се правеле и врз основа на таложењето пепел во тек на историјата кое се проценува дека било со просечна стапка од 6 метри на илјада години. Најстариот добро проучен еруптивен производ од Килауеја е пепелот Увекахуна, производ на експлозивни ерупции пред околу 2,800 и 2,100 години. Иако во голема мера бил закопан со помладите текови на лава, сепак останува изложен во некои места и може да се најде на повеќе од 20 километри од купата на вулканот што е доказ за многу моќна ерупција.
1790 до 1934
Најстарите сигурни писмена докази на историската активност датираат од околу 1820,  и првата добро документирана ерупција се случила во 1823, кога вулканот за првпат бил набљудуван. иако домородните Хавајци се верува дека првпат се населиле на островот пред околу 1,500 години, постојат слаби усни докази за периодот пред европското пристигнување на островот и истите се тешки за толкување. Пред европското пристигнувањето на островот фитомагнетна ерупција се случила во 1790,  при што загинале воини кои биле дел на војската на Кеоуа Куаула, последниот поглаватар кој се спротивставил на владеењето на Камехамеха I. Килауеја забележал 61 поединечна ерупција од 1823, со што станал еден од најактивните вулкани на Земјата.
Килауеја избил во 1823 и 1832, но првата голема ерупција по настанот во 1790 се случил во 1840, кога источната судирна зона станала место на голема ефузивна хавајска ерупција. Ерупција траела 26 дена и биле произведени околу 205 да 265 милиони кубни метри лава. Светлината создадена од ерупцијата наводно била толку силна што можело ноќе да се чита весник во Хило оддалечен 30 километри од вулканот. Вулканот бил активен во 1868, 1877, 1884, 1885, 1894, и 1918 година, пред наредната голема ерупција во 1918-1919. Халемаумау, тогаш бил исполнет со лавино езеро кое потоа се исцедило. Оваа активност на крајот го изградила Мауна Ики, градејќи голем лавин штит во рамките на купата во тек на период од осум месеци. Ерупција избила големо количество на лавина фонтана. Следела активноста во 1921-1923. Наредната голема ерупција се случила во 1924 година. Кратерот Халемаумау, целосно формирана кратерска јама по настанот во 1919, исполнет со лавино езеро кое подоцна се исцедило, почнал да тоне во земјата до 210 метри длабочина под густ облак од вулкански пепел. Вулканска активност потоа се ограничила на врвот и престана целосно по 1934 година.
1952-1982
По Халемаумау настанот, вулканот останал релативно тивок со сите активности ограничени на врвот. Во 1952 година оживел со огромна лавина фонтана висока 245 метри во Халемаумау кратерот. Имало повеќе континуирани лавини фонтани помеѓу 15-30 метри високи а ерупцијата на вулканот траела 136 дена. Ерупции се случиле наскоро во 1954, 1955 и 1959 година сè до големиот настан во 1960 година кога поради фреатичка ерупција и земјотрес било евакуирано населението.
По настанот, ерупциите на вулканот речиси биле постојани а вулканот бил во состојба на континуирана активност, што останува и денес. Во 1967-1968 ерупцијата била поголема, со 80 милиони кубни метри вулкански материјал и активност во кратерот Халемаумау со времетраење од  251 ден. По овој настан следела маратонската активност на ерупцијата на Мауна Ули која траела од 24 мај 1969 до 24 јули 1974 и додала нови 93 хектари површина на островот. По затишје на еруптивната активност имало голем  земјотрес со магнитуда од 7.2 во кратерот кој предизвикал делумен колапс на врвот по што активноста повеќе не продолжила сè до 1977 година.
1983 до денес
Тековната ерупција на Килауеја почнала на 3 јануари 1983 по должината на источната зона. Вулканскиот вентил произведува енергични лавини фонтани кои брзо се градат во Pu'u'Ō'ō конус, испраќајќи го текот на лавата надолу по падината. Од декември 2014 година проток од тековните ерупции се заканувал да навлезе во градот Пахоа, и да го пресече Автопатот 130, единствениот пат во и надвор од Долна Пуна. Но истиот запрел и до март 2015 година заканата за градот била многу намалена. Истата година лава, камења и гас летале во воздухот по експлозијата на вулканот, што предизвикало рушење на ѕидот на кратерот. Уривањето предизвикало мала експлозија, разлевање на лавата и ширење пепел. Карпите над лавата попуштиле под влијанието на гасовите и на крајот се срониле во лавата што предизвикало експлозија при која биле исфрлани материјали до 280 метри во небото. Езерото од лава било формирано во 2008 година, и од тогаш подрачјето било затворено. Последен пат ваква лава била забележана во 1982 година, кога ерупцијата направила пукнатини, а нивото на езерото било слично на тоа денес.
Показател на вулканска избувност
Глобалнaта вулканска програма доделила Показател на вулканска избувност (VEI) на сите 95 познати ерупции на Килауеја освен на 5, во последните 11,700 години. Ерупцијата од 1790 има VEI 4. Ерупциите од 1820, 1924, 1959 и 1960 имаат VEI 2. Ерупциите од 680, 1050, 1490, 1500, 1610, 1868, четири ерупции во 1961 година, сегашните и ерупцијата од 1983 година имаат VEI 1. Другите 74 ерупции имаат VEI 0.
Екологија и екосистем
Поради неговата местоположба на повеќе од 2.000 километри од најблиското континентално копно, островот Хаваи е еден од најпознатите географски изолирани копна на Земјата. Ова пак силно влијание на неговата екологија. Поголемиот дел од видовите кои се присутни на островот се ендемски и не можат да се најдат никаде на друго место на Земјата, како резултат на изолираната еволутивна лоза заштитена од надворешната биотичко влијание. Ова го прави нејзиниот екосистем ранлив како поради инвазивните видови така и поради човечкиот развиток, па затоа, околу третина од островската природна флора и фауна веќе исчезнала. Еколошката заедница на Килауеја е дополнително загрозена од активноста на самиот вулкан  Тековите на лава честопати ги гореле шумите а вулканскиот пепел на некои експлозивни ерупции ги уништувале локалните растенија.
Килауеја е под големо влијае на локалните климатски услови преку влијанието на ветровите. Вулканската екологија дополнително се комплицира и поради висината, иако таа не е ни приближно колку кај останатите, далеку повисоки соседни вулкани, поради дистрибуцијата на вулканските производи кои прават различни услови за почвата. Северниот дел на Килауеја е претежно под 1000 метри надморска височина и добива повеќе од 191 см годишни врнежи од дожд и најчесто може да се класифицира како низинска влажна заедница. На југ, вулканот има исцеди на врнежите и добива помалку од 127 см годишни врнежи и тоа се смета за претежно низинска сува околина.
Некои од областите долж југозападната судирна зона на вулканот ја добиваат формата на необичната Каи пустина. Иако не е "вистинска" пустина бидејќи врнежите надминуваат максимално 1000 милиметри годишно, вулканскиот сулфур диоксид предизвикува кисели дождови со низок pH од 3.4 што во голема мера го попречува растот на растенијата. Наталожените честички тефра за прават локалната почва многу порозна. Живот кај растенијата во регионот практично не постои
Менкебергштрасе
Менкебергштрасе (германски: Mönckebergstraße) е една од главните шопинг-улици во Хамбург, Германија. Именувана е по Јохан Георг Менкеберг, градоначалник на Хамбург во 1890 и 1900-тите.
Знаме на Словенија
Националното знаме на Словенија е знаме со три еднакви полиња, црвено, бело и сино. Во левиот горен агол се наоѓа државниот грб на Словенија што го претставува врвот Триглав. Слично на ова знаме Словенија користеше за време на СФРЈ, без грбот но со ѕвезда. Знамето е прифатено на 27 јуни 1991 година.
Лера (планински врв)
Лера е планински врв на Шар Планина, во северозападниот дел на Република Македонија. Тој е составен дел на Шар Планина и неговата височина е 2.197 метри.
Ӡ
Ӡ — дел од кириличната несловенска азбука. Буквата ја користи апхаскиот јазик. Буквата потекнува од кириличната буква З со одредени модификации. Буквата има звучна вредност /dz/.
Кек
Кек (или Кук или Кеку) е праисконско египетско божество. Тоа е и бог на темнината. Кек е андрогено божество. Како жена е познат под името Каукет (или Кекет), и претставен како змија, или жена со глава на змија. Како маж е претставен како жаба или човек со глава на жаба.
Мисторф
Мисторф (Mistorf) — општина во округот Росток, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Список на државни водачи во 729 година
Ова е список на државни водачи во 29 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Јулија Батино
Јулија Батино ( во —  во ) — македонска еврејска антифашистка и активистка за правата на жените. Таа била назначена за претседател на Еврејското хуманитарно друштво „Визо“ во Битола во 1934 година, организација која била активно вклучена во прогресивното женско движење во Југославија.
Батино ја насочувала својата енергија кон еманципација на Еврејките, особено младите жени.
Врските на Батино со еврејската заедница во Белград ѝ овозможиле секоја година да испраќа одреден број еврејски девојки од Битола на работа или студирање во Белград, меѓу нив и Естреја Овадија-Мара, меѓу првите жени што им се придружиле на партизаните во 1941 година.
Марина Туцаковиќ
Марина Туцаковиќ (Белград, 4 ноември 1953 - Белград, 19 септември 2021) била најпознатиот српски и југословенски текстописец. Во родниот град ја завршила Шестата белградска гимназија и Економскиот факултет. На деветнаесетгодишна возраст почнала да пишува текстови за песни, главно поп (подоцна турбо-фолк ) жанр, па така низ својот живот таа станала автор на текстовите на најголемите балкански и светски хитови.
Кариера
Кариерата ја започнала со соработка со групата Даг, за која ја напиша песната Смиљана во 1973 година. Учествувала во организацијата на Белградска пролет(фестивал). Како што и самата истакнала, првично била инспирирана од американската и англиската поп музика. Еден од најголемите успеси на почетокот на кариерата го постигнала со групата Зана и хитот Допри ми ги колената(Додирни ми колена), песна која потоа имала бројни преработки. Соработувала и со музичари од српското говорно подрачје. Таа е автор на текстотовите на песните од Цеца, Драгана Мирковиќ, Јелена Карлеуша, Лепа Брена, Здравко Чолиќ, групата Зана група, Тоше Проески, Џej, Жељко Самарџиќ, Аца Лукас, Саша Матиќ, Милиграм, Жељко Јоксимовиќ, Ана Николиќ, Северина, Неда Украден, Наташа Беквалац, Оливер Мандиќ, Слаѓана Милошевиќ, Рибље чорбе, ЈУ група, Дивље јагода, Генерација 5, Смака, Јадранка Стојаковиќ, Харис Џиновиќ, Мехо Пузиќ и Тања.
Туцаковиќ била мажена за композиторот Александар Радуловиќ Футу, а со него ги добила синовите Милан и Милош.
Во 2014 година станала член на жирито во новата музичка талент шоу програма на Пинкови Ѕвезди, заедно со Цеца, Џиновиќ, Бора Ѓорѓевиќ и Мирослав Илиќ.
Јудаизам
Јудаизам — религија на Евреите ширум светот со околу 14 милиони следбеници (според податоци од 2005 ). Јудаизмот е една од првите запишани монотеистички вери и една од најстарите религиозни традиции кои се применуваат денес. Вредностите и историјата на Евреите се голем дел од основата на другите аврамски религии како самартијанизмот, исламот и христијанството. Јудаизмот е прва монотеистичка религија во историјата и се верува во еден бог - Јахве (Богот Јахве, богот на евреите всушност нема име затоа што Јахве буквално значи ; "јас сум тоа што сум".)
Таа настанала во 2 милениуми п.н.е. Јудаизмот претставува основа од која што се развиле христијанството и исламот. Јудаизмот е главно религија на еврејскиот народ, но е присутна во сите континенти и е мултинационална вероисповед. Оваа религија проповеда верување во еден бог кој се вика Бог, но во Стариот завет е истовремено наречен Јахве, Елохим, Адонај и редица други имиња. Се претпоставува дека различните имиња се последица на долгите страдања на Евреите во туѓина, односно во Вавилон и во Египет, но и дека се работи за различни канаански богови чии имиња се врзувале со еврејскиот Бог. Бог претставува морално совршенство и од луѓето бара љубов и праведност.
Централни личности во јудаизмот се Адам, Ева, Сет, Аврам, Исак, Јаков, Јосиф, и подоцна Мојсеј. Мојсеј го избавил еврејскиот народ од ропството на Египќаните, ги примил Божјите закони и традиционално се смета за писател на првите пет книги од Библијата. Света книга за јудаизмот е Библијата, односно Стариот завет. Мојсиевото петтокнижие ја содржи историјата на Евреите од Битие до повторното доселување во Ветената Земја. Но таа истовремено претставува и збирка од верски и правни прописи. Талмудот е книга што содржи рабински толкувања на еврејските, односно божјите закони.
Центарот на јудаизмот е Ерусалим, а најсвето место во Ерусалим е храмот. Од него денес има само урнатини кои се познати како Ѕидот на Плачот. Таму евреите се собираат на молитва. Местото во кое евреите ги извршуваат верските обреди се вика синагога. Синагогите секогаш се свртени кон Ерусалим. Рабин е верски учител и водач во јудаизмот. Саботата за евреите е ден за одмор и молитва.
Симболи на јудаизмот се: Давидовата ѕвезда, која за евреите е верски, но и национален симбол. Менората е седмокрак свеќник кој е направен од злато и тежи околу 30 кг. Јудаизмот е најстара монотеистичка религија. Оваа религија го нагласува практикувањето на религијата повеќе отколку самото верување и според толкувањата на јудаизмот она што ја дефинира човековата религиозност е неговиот начин на живот (Bouker, 2006:182). За распространетоста на јудаизмот се споменува податокот дека во светот има 12милиони припадници на јудаизмот, од кои 6 милиони се во САД, 2 милиони во Израел, а 4 милиони во другите делови на светот како што се: Источна Европа, Русија и сл. Кога се говори за јудаизмот треба да се спомене дека постои и поделба на јудаизмот на:
Дебрца (појаснување)
Поимот Дебрца или Дебарца може да се однесува на:
IC 787
IC 787 — галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 787 се споменува и како MCG -2-36-5, IRAS 14012-0954.
Откривање
Објектот е откриен на 20 мај 1868 година од страна на Труман Хенри Сафорд.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 787 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,8 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,3 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,8 m/лм2. IC 787 има привидни димензии од 2,3' х 1,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 3 м 52,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -10° 8' 23"". Положбениот агол на објектот е во износ од 126°.
Други поделби
Проучување на IC 787 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 50120.
Користена литература
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)
Лакадивско Море
Лаакдивско Море — водна површина западно од сојузната држава Керала во Индија, на која излегуваат Лакадивите (во состав на Индија), Малдивите и Шри Ланка. Морето е топло, со постојата температура низ годината и изобилува со морски свет, при што само Манарскиот Залив има 3.600 видови. Поважни градови на бреговите на Лакадивското Море се Тируванантапурам, Кочи, Коломбо, Колам и Мале.
Опфат
Според Меѓународната хидрографска организација, Лакадивското Море се протега: На запад. Линија од Садашивгад на западниот брег на Индија (14.8°N, 74.11667°W) до Корадив (13.7°N, 72.16667°W), а оттаму по западната страна на Лакадивите и малдивските архипелази до најјужната точка на атолот Аду во Малдивите.
На југ. Линија од ’ртот Дондра во Цејлон [Шри Ланка] до најјужната точка на атолот Аду.
На исток. Западните брегови на Цејлон и Индија.
Семрежен ’рбет
Internet backbone се однесува на главните правци на податоци помеѓу големи, меѓусебно поврзани стратешки мрежи и јадро насочувач во семрежјето. Овие податочни правци се хостирани од страна на комерцијални, владини, академски и други високо капацитетни мрежни центри, на семрежни точки за размена и мрежни пристапни точки, односно размена на семрежниот сообраќај меѓу двете земји, континенти и низ океани на светот.Размената помеѓу семрежен услужник и најчесто Група 1 мрежите кои учествуваат во размената на сообраќајот во семрежен ’рбет со помош на приватно преговарање договори за интерконекција.
Лакадивско Море
Опфат
На североисток. Адамовиот Мост (меѓу Индија и Цејлон).
Хидрологија
Температурата на водата е постојана во текот на годината, со 26–28 °С лете и 25 °С зиме. Соленоста изнесува 34 промили во средишниот и северниот дел и до 35,5 промили во јужниот. Бреговите се песокливи, но подлабоките делови се покриени со мил. Има голем број корални гребени како Лакадивите, кои се сочинети од атоли и имаат 105 видови корали.
Жив свет и човекови активности
Манарскиот Залив е познат по бисерните школки барем две илјади години. Римскиот научник Плиниј Постариот (I век) пофално се изразува за нуркачите во овој залив како најпродуктивни во светот. Иако, во светот, собирањето на природни бисери се смета за неисплатливо, жителите на заливот и понатаму се занимаваат со оваа дејност. Во поголема мера се собира и морскиот полжав „шанка“ (Xancus pyrum) кој има верско значење како обреден предмет.
Друго традиционално знамање крај Лакадивското Море е рибарството. На Лакадивите се фаќаат 2.000 до 5.000 тони годишно, од кои повеќето отпаѓаат на туна (околу 70%) и ајкула. Крај гребените се ловат и костреши, полуклунари, шаруни, иглички и раи. Како мамец, островјаните користат ракчиња, бесклештари и мали риби како папалини, гребенски костреши и кардинали.
Царево Гумно
Царево Гумно е седло на Шар Планина, во северозападниот дел на Република Македонија. Тој е составен дел на Шар Планина и неговата височина е 2.319 метри.
Знаме на Швајцарија
Знамето на Швајцарија е црвено знаме со бел крст во средината. Тоа е едно од двете квадратести знамиња во светот. Знамето е слично со знамето на Црвениот Крст, меѓународна хуманитарна организација. Знамето е федерално и секој кантон во Швајцарија има свое знаме.
Ӥ
Ӥ — дел од кириличната несловенска азбука. Буквата ја користи удмуртски јазик. Буквата потекнува од кириличната буква И со одредени модификации.
726
726 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 726 година од новата ера, 726. од првиот милениум, 26. од VIII век и седма од 720-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.