cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Крушевска афера
Разврзување
Со исказите на анџијата дека е чесен трговец кој постојано тука тргува, Херту успеал да се спаси од апсењето. Но Кола ја немал таа среќа.
Пу (музичка група)
1974 - 1976
Од Октомври 1974 година, групата започнала да создава свои авторски песни под влијание на светски доминантниот музички звук, таканаречен симфо-рок. Истиот месец, на 9 октомври го имала и својот прв настап како авторски состав, како едни од учесниците на локалната гитаријада во Домот на младите „25 Мај“, заедно со Универзум, Listen, Torr и други. Во јануари 1975 година бендот го имал и својот прв самостоен концерт во Скопје, а на 1 февруари истата година за прв пат бил дел од еден голем фестивал надвор од Македонија, кога настапувал во финалната вечер на познатата „Зајечарска Гитаријада“. Понесени од импресиите со кои ќе се соочуваат, членовите на Пу организирале сличен настан и во Скопје, првиот македонски поп-фестивал, бил одржан на 12 април во салата на КК „Работнички“, собирајќи ја тогашната елита на македонската рок-музика: Torr, Listen, Око, Брег, Мост и Република 903. Кон крајот на годината се појавиле и на големиот сејугословенски концерт во „Dom Sindikata“ во Белград. Кон средината на таа година, Пу бил дел од македонската рок-елита што се појавила на првиот Поп Фест, на 15.5.1976, во Кочани, заедно со бендови како Леб и сол и Око, а по една недела, на 23 мај, настапиле на Скопскиот саем, на фестивалот наречен „Поп Фест ‘76“ односно „12 – 24, Млади ‘76“, Во мај 1976 година, групата за првпат влегла во старото студио на РТ Скопје и во еден здив ги снимила македонските столбови на симфо-рокот, песните Мисла, Анатема и Повторно раѓање, за жал, денес изгубени во архивите на МРТВ. Во декември 1976 година, Пу биле повторно во студио и снимиле уште една снимка во РТ Скопје, песната Неправда, со Славе Димитров како продуцент. Еден од најголемите македонски рок-хитови на сите времиња, Неправда, е творба на Таки Гранит и е, всушност, случаен производ во работата на еден бенд што негувал сосема поинаков музички израз, па не може да се смета за вистински репрезент на кариерата на бендот.
Крушевска афера
Распламтување
Спроведен во Уќуматот и подложен на невидени мачења тој станал предавник на своите соборци. Така, им ги разоткрил на властите пренесувачите и прифаќачите на оружјето од грчката граница до Битола, како и скривниците во градот и селата.
Пу (музичка група)
1977 - 1978
На почетокот од 1977 година, групата го проширила својот состав со двочлена дувачка секција, па кон крајот на јануари ја започнала познатата турнеја низ Македонија, која одела под името      „Поп Фест ’77“ и претставувале трето, патувачко издание на фестивалот што бендот го започнал две години претходно. Финалната вечер на турнејата била на 24 февруари во Скопје, повторно во салата на КК „Работнички“, проширена со настапите на Мед и Млеко и бендот Listen. Летото 1977 година, од бендот си заминал Бурим, а на негово место, во еден период од два до три месеца како тапанари се смениле: Гарабет Тавитјан (екс Брег), Благоја Трпковски-Трте (екс Triangl) и Антоније Тоскиќ (екс Нај). Со Антоније бендот настапувал на најдоброто можно место, на претпоследното издание на „Boom Festival“ во Нови Сад, во периодот од 10ти до 11ти декември 1977 година. На почетокот од 1978 година, со изборот на Бошко Доневски-Чико (екс Torr) како нов тапанар, групата конечно го решила својот долготраен проблем. Поточно, во периодот од 26 до 18 јануари, Пу по втор пат учествувале на гитаријадата во Зајечар и биле прогласени за севкупен победник: прво место од публиката и второ место од жирито. Љани бил прогласен за најдобар инструменталист на гитаријадата. За потребите на РТ Белград, легендарниот радиоводител Никола Караклајиќ организирал снимање во мобилното студио на РТБ, па во таа пригода биле снимени: Анатема, Нервоза I, Нервоза II, Мисла, Неправда, Јас сум луд и Гег. Најпознатата свирка се случила на 22.4.1978, на легендарен концерт на паркингот на Средно Водно, за Денот на полнолетството, каде што на иста бина се појавувале и Машинска Глава, БТ Топ, Мадригали, Алфа и Леб и сол. Но Љани не бил задоволен од новата музичка насока на бендот. Недоразбирањата во бендот довеле и до прекинување на разговорите со ПГП РТБ, од каде што првично се појавил интерес за објавување сингл-плоча, а потоа и на албум. По настапот на фестивалот во Суботица, „Omladina ’78“ (од 11 до 13 мај 1978 година), каде што групата ги изведува Анатема и Мисла, Љани го напуштил бендот и преминал во Den Za Den, поприфатлив за него. Неправда останува единствениот сочуван студиски запис што сведочи за присуството на Ариан Дема во бендот. До крајот на годината, групата се обидела да најде соодветна замена за Љани, но не успеала. Со крајот на календарската 1978 година, Пу и официјално повеќе не постоел.
2011
На 24.9.2011, на прославата по повод 100-годишнината од постоењето на улица „Македонија“, на сцената се искачила последната постава на Пу (Гранит, Љани, Дарко, Цики и Бошко) изведувајќи ги Неправда и Можеби сум луд.
Крушевска афера
Распламтување
Како резултат на оваа провала, наскоро во битолскиот централен затвор биле затворени луѓе со најразлични занимања: учители, свештеници, кираџии, занаетчии, трговци итн, меѓу кои се наоѓале и имињата на Петар Ацев, браќата Ашлакови, Јанаки Забле, Таќу и Фанија Љакови итн.
Во дворот на Љаковци се наоѓала една од важните скривници на оружје. При претресот, властите ја откриле истата, но оружјето било претходно однесено од припадниците на Организацијата.
Меѓутоа, во скривницата полицијата пронашла празни сандаци, џамаданот на убиениот од Гурчин Наумов и Јордан Пиперката, Рустем Ага, еден затворач од пушка и неколку чаури.
Сите осомничени биле одведени во Уќуматот, а од таму во битолскиот затвор.
Бегството на Ацев
Дознавајќи дека е откриен од власта, раководителот на Крушевската револуционерна организација, Петар Ацев, во втората половина на месец април 1902 година го напуштил Крушево и заминал за Прилепско.
Во мај истата година, по налог на Битолскиот окружен комитет, во с. Вранче се сретнале четворицата војводи: Веле Марков, Ѓорѓи Сугарев, Петар Ацев и Славејко Арсов, при што одлучиле да формираат, од делови на битолската, крушевската и кичевската чета, уште една - прилепска чета. За војвода на прилепската чета бил назначен Петар Ацев.
Ново предавство
Во истото време, во Крушево се случило уште едно предавство чиј извршител останал неидентификуван за Организацијата. Овој непознат предавник, и доставил на османската власт список со луѓето вклучени во крушевската организација, како и места на дотогаш неоткриени скривници за оружје во Крушево.
Благодарение на Ѓаку Козар, служител во Уќуматот, луѓето биле навреме известени и спасени од апсење. Речиси целото активно револуционерно јадро успеало да побегне од Крушево, со исклучок на двајцата крушевски учители, Христо Чивчиев и Христо Павлов, родени во Велес, кои биле уапсени од османската полиција.
Епилог
Полицијата пристапила кон темелно претресување на сите куќи по списокот. Благодарение на тоа што целокупното оружје и материјали биле навреме пренесени во нови скривници, а старите канали и врски биле заменети со нови, полицијата не успеала да пронајде ништо.
Двајцата затворени крушевски учители, Христо Чивчиев и Христо Павлов, ги издржале страотните мачења и не ги предале тајните на Организацијата.
Крајно измачени и претепани, овие биле одведени на натамошни тортури и во Битолскиот централен затвор, но и таму продолжил нивниот молк.
На крајот властите ги ослободиле. X. Чивчиев и X. Павлов останале верни на својата заклетва. На тој начин оваа опасна провала не и нанесла поголеми штети на Крушевската револуционерна организација.
Калбе (Долна Саксонија)
Калбе (Kalbe) — општина во округот Ротенбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Мосок Љакта (округ)
Мосок Љакта е еден од седумте окрузи на покраината Акомајо во регионот Куско во Перу. Центар на округот е Мосок Љакта.
Грнчиште
Грнчиште — село во Општина Градско, во велешкиот крај.
Географија и местоположба
Селото е сместено во областа Клепа, северозападно од општинското седиште Градско.
Историја
Подрачјето на селото е населено уште од бронзено време, за што сведочи наоѓалиштето Лака на 2 км северозападно од Грнчиште.
Во XIX век Грнчиште било македонско-турско село во Велешката каза (нахија Клепа). Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. селото имало 65 домаќинства, од кои 80 жители муслимани и 198 жители Македонци.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Грнчишта имало 680 жители, од кои 400 Македонци христијани и 280 Турци.
На почетокот на XX век жителите на селото потпаднале под врховенството на Бугарската егзархија. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Гринчишта (Grintchichta) имало 424 Македонци под егзархијата и во него работело бугарско училиште.
На етничката карта од 1927 г. Леонард Шулце Јена го покажува Грнчишта (Grnčišta) како мешано село, сочинето од Македонци христијани и Македонци-муслимани.
Селото било срамнето со земја при Валандовскиот земјотрес во 1931 година.
Население
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 5 жители, сите Македонци.
Родови
Грнчиште е македонско село, а порано во селото имало и муслимани.
Според истражувањата од 1920-тите години, родови во Грнчиште биле:
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 2225 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште во Виничани. Во избирачкото место се опфатени населените места: Грнчиште, Виничани, Скачинци.
Иселеништво
Од селото има иселеници во Турција. До 1924 година 7 семејства се иселиле, од Алимановци и Мутовци.
Никола Атанасов (флејтист)
Никола Атанасов (Просечен,, Егејска Македонија, - , ) — македонски флејтист и професор по флејта познат во Македонија и Балканот. Бил именуван за легенда во музичката уметност.
Животопис
Атанасов е роден во 1939 година во селото Просечен, Драмско, Егејска Македонија. Во 1964 година завршил Музичка академија во Љубљана, а како стипендист на италијанската влада една година престојувал на академијата „Санта Чечилија“ во Рим. Тој бил прв флејтист во оперскиот оркестар на тогашен МНТ каде што останал до крајот на својот работен век.Бил постојан солист на Македонската филхармонија, на камерниот ансамбл за современа музика „Св. Софија“, солист на камерниот оркестар на Радио Скопје. Атанасов има добиено многубројни стручни награди, државни признанија, „11 Октомври“, „Св. Kлимент Охридски“, „Златна лира“ и други. Починал во Скопје по долгогодишно боледување на 4 декември 2013 година.
Крокала
Крокола бил нимфа во старогрчката митологија.
Митологија
Тоа беше Океанида, чие име значеше морски брег. Таа беше една од Артемида, придружник на нимфата на божицата Артемида. Тоа го спомна Овидиј во „ Метаморфози “.
Гордоста на Милано
Гордоста на Милано е парада и фестивал што се одржува на крајот на јуни секоја година во Милано, Италија, за да ги прослави лезбејките, гејовите, бисексуалците, трансродовите, асексуалните, интерсексуалните и квир (ЛГБТК+) луѓето и нивните сојузници. До 2012 година, манифестацијата се одржувала секоја година, но со различно име. Гордоста на Милано е еден од најголемите геј организирани настани во Италија. Нејзината цел е да демонстрира за еднакви права и еднаков третман на ЛГБТ луѓето, како и да ја прослави гордоста на геј културата.
Историја
Гордоста на Милано се одржува секоја година, но секоја година под различно име. Од 2013 година Гордоста во Милано била организирана од група наречена „Милано Прајд“, чии членови доаѓаат од главните организации за правата на ЛГБТ во Милано. Тимот ја организирал целата парада на гордоста и Неделата на гордоста.
Во 2018 година настанот привлекол околу 250.000 луѓе.
Настанот бил откажан во 2020 година поради пандемијата од COVID-19, но настанот се вратил во 2021 година. Во 2022 година околу 300.000 луѓе марширале на парадата на гордоста во Милано.
Недела на гордоста
Од 2013 година, секоја година на крајот на јуни, во неделата кога се организира Парада на гордоста, во градот се одржува Недела на гордоста. Во текот на таа недела, многу културни настани, како дебати, снимање видеа, презентации на книги, се одржуваат главно во Casa dei Diritti (Куќа на правата), зграда во која градот Милан е домаќин на услуги за граѓаните поврзани со дискриминација и човекови права.
Во близина на Порта Венеција, која е најпосетената област од ЛГБТ лица, се одржува „Плоштад на гордоста“: многу продавачи продаваат храна, пијалоци, предмети и се слуша музика.
Наводи
<references group="" responsive="0">
Карло Балестрини
Карло Балестрини (24 март 1868 - 10 февруари 1922) бил италијански сликар. Неговите најпознати дела се импресионистички пејзажи со животни, особено коњи.
Биографија
Авторката Ерминија Мима Вигано го објавила романот со наслов Note nell'aria, каде животот на главниот лик се вкрстува со оној на сликарот.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Слава (празник)
Слава — обредно одбележување на одреден празничен ден поврзан со православен христијански календар, исто така може да биде обележување на името на светецот и оној кој го носи неговото име. Распространета е во Македонија, Србија, Црна Гора, како и кај католички семејства во Бока Которска, Коновали, јужна Херцеговина, Далмација, во северна Албанија, како и кај муслиманските семејства во Босна и Херцеговина и Санџак, кај Горанците и Јањевците.
Славата е секогаш поврзана со денот на некој светец и може да биде домашна — крсна слава, именден — крсно име, или селска слава. Обредни елементи и дејствијата поврзани со слава се богати и укажуваат на зачуваните митолошки одлики на елементи од древната, паганска вера на Словените, пред сè на почитување на култот на предците.
Историјат
Првите податоци за овој вид обичај се забележани уште во 11 век. Постојат повеќе истражувачки пристапи кои славата ја поврзуваат со време на прифаќање на христијанството, но и задржување на дел од прастарата словенска вера во сопствен пантеон и благо изедначување на ликовите и делата на христијанските светители со прастари божества и натприродни битија, како и обележување на култот на предците, но и славење на семејството и неговите вредности и одавање почит кон натприродното. Пренесување на славата од колено на колено пак укажува на грижата за очувување на традиционалните вредности и сеќавање на потеклото.
Вилкове
Вилкове (Вилкове, Вилково, Vâlcov) е мал град сместен во Одеса, на украинскиот дел од делтата на Дунав, крајно југозападно од Украина, на границата со Романија. Административно е дел од Измаил Раион (област) на Одеска област (регион). Население: 7.909 (Проценка 2020 година).
Географија
Вилкове се наоѓа во мочуриштата на делтата на Дунав, што го прави скоро невозможно за одгледувањето жито, со што риболовот во Дунав, во делта езера и во Црното Море станува главна професија на месното население. Покрај тоа, градот е познат по лозарството и одгледувањето јагоди на островите во Речната делта.
Администрацијата на украинскиот резерват за биосфера Дунав е со седиште во Вилкове. Територијата на резерватот ги опфаќа островите возводно и низводно Дунав, трски на север од Дунав, делта водни тела и соседната област на морето (2 километри од брегот).
Историја
Вилкове е основана во 1746 година и му е доделен статус на „град“ во 1762 година. Тоа е последната населба на брегот на Дунав пред Црното Море. Овој град е познат и како „Украинска Венеција“ благодарение на голем број канали ископани во нејзината територија - причината зошто пловењето со брод е почест метод на транспорт отколку автомобил.
Демографија
Населението е околу 9.300, според пописот на Украина спроведено во 2001 година. Околу 70% од населението се состои од Липованци, околу 25% се Украинци, а остатокот се Молдавци, Романци, Гагауз (турско говорни следбеници на Руската православна црква) и Бугари. Главната исповед се старите христијански верници (липовци) (околу 70%, главно руси), останатите се членови на украинската православна црква. Во Вилково има три цркви: две припаѓаат на старите верници и една на украинската православна црква.
Џуџеста сфероидна галаксија
До 2005 година биле забележани само девет „класични“ dSph галаксии, Слоунскиот дигитален преглед на небото довел до откривање на уште 11 нови dSph галаксии, со ова радикално се изменило разбирањето за галаксиите со што се обезбедил поголем примерок за испитување на овој тип на галаксии.
Неодамна, зголемувачкиот напплив на докази навел дека поголемиот дел од џуџестите елиптични галаксии имаат својства кои не се нималку слични на елиптичните галаксии, но се многу послични со неправилните и подоцнежните видови на спирални галаксии, овој поим се користи за сите галаксии кои ги споделуваат споменатите својства споменати погоре. Овие видови на галаксии можно е да се најчестите во универзумот, но се многу потешки за набљудување поради нивната многу слаба сјајност.
Поради слабосјајноста џуџестите сфероидни галаксии и природата на ѕвездите кои ги образуваат се содржани во нив, некои астрономи претпоставуваат дека џуџестите сфероидни галаксии и збиените ѕвездени јата не можат јасно да се издвојат едно од друго. Другите неодамнешни проучувања, сепак, забележале разлика во вкупната маса добиена преку движењата на ѕвездите во џуџестите сфероиди е многупати поголема од масата која ја поседуваат самите ѕвезди. Во моментално прифатениот Ламбда-ЛТМ модел, ова се смета сека е сигурен знак за присуството на темната материја, и токму ова присуство на темната материја начесто се наведува како причина за класификацијата на џуџестите сфероидни галаксии како различни објекти од збиените ѕвездени јата. Поради огромните количини на темна материја во овие објекти, може да се наречат „галаксии со најголемо присуство на темна материја“
NGC 2777
NGC 2777 — спирална галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2777 се споменува и како UGC 4823, MCG 1-24-6, CGCG 34-8, NPM1G +07.0176, IRAS 09080+0724.
Откривање
Објектот е откриен на 6 март 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2777 е од видот Sab. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,5 m/лм2. NGC 2777 има привидни димензии од 0,7' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 10 м 41,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 7° 12' 26". Положбениот агол на објектот е во износ од 165°.
Други поделби
Проучување на NGC 2777 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 25876. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 187; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 233. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 28.
Цетел
Цетел (Zetel) — општина во округот Фризија, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се наоѓа околу 20 километри југозападно од Вилхелмсхафен и 12 километри западно од Фарел.
Местоположба
Општината Цетел во североисточниот дел со еден мал свој дел се граничи со Јадскиот Залив. Останатиот дел на општината се наоѓа на гест. Во источниот и во западниот дел на општината се наоѓаат големи шумски подрачја.
Соседни општини
Соседни општини на Цетел се Бокхорн на исток, Занде на север, Фридебург на запад и Упленген на југ.
Поголеми градови во близина се Вилхелмсхафен (околу 20 километри североисточно), Олденбург (околу 40 километри југоисточно) и Емден (околу 50 километри југозападно).
Општински единици
Општината се состои од следниве места и имоти:
Јазмунд
Јазмунд (Jasmund) — полуостров на островот Риген во сојузната покраина Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Тој е поврзан со полуостровот Витов и главниот дел на Риген, Мутланд, преку тесни патни премини Шабе и Шмале Хајде, соодветно. Меѓународните фериботски терминали во Засниц, Загард и Мукран се наоѓаат на Јазмунд. Јазмунд е исто така познат по кредестите карпи Штубенкамер (Stubbenkammer) во рамките на Националниот парк Јазмунд, природен резерват во североисточниот дел на островот Риген.
Арахна
Арахна е личност од старогрчката митологија која низ цела Либија била славена по својата вештина на ткаење.
Митологија
Нимфите често доаѓале од падините на Тмол и од брегот на Пактол да се восхитуваат на нејзината вештина. Арахна ткаела од влакна налик на облаци, од ткаенина проѕирна како воздух. Таа се гордеела со својот талент и била убедена дека никој не може да ја надмине во таа вештина. Еднаш викнала «''Нека дојде самата Атена Палада да се натпреварува со мене. Нема да ме победи, не се плашам од тоа''.»
Атена ѝ се прикажала во облик на старица и се обидела да ја одврати од предизвикувањето на Зевсовата ќерка. Но таа била самоуверена и не сакала да го послуша нејзиниот совет. Атена се вратила во својот вистински облик, но Арахна и понатаму сакала да се натпреварува со неа. За натпреварувањето, Атена го исткала на средина од својот покривач атинскиот Акропол и на него спорот на Посејдон за власт над Атика. Дванаесет богови, а помеѓу нив и Зевс, седеле како судии во тој спор. Посејдон со својот трозабец од карпата направил солен извор. Атена со своето копје удрила во земјата од која израснала света маслинка. Боговите тогаш пресудиле во полза на Атена. По аглите, Атена ги прикажала боговите како ги казнуваат луѓето за непокорност.
Арахна на својот покривач исткала многу сцени од животот на боговите, во кои тие се појавуваат со своите слабости, обземени со човечките страсти. Околу сето тоа извезла венец од цветови завиткан со бршлени. Нејзинината работа не заостанувала по убавина од покривачот на Атена, но на сликите се гледало очигледно непочитување на боговите. Атена се налутила, го искинала прекривачот, и ја удрила со вретеното. Архана не можела да го поднесе срамот и се обидела да се обеси. Атена ја ослободи од јажето, и ѝ рекла: «''Живеј, непокорна! Вечно ќе висиш и вечно ќе ткаеш и таа казна ќе се пренесе на твоето потомство''.»
Атена ја испрскала Арахна со сок од волшебна трева и нејзиното тело се собрало, густата коса ѝ паднала, а девојката се претворила во пајак. Од тогаш виси пајакот Арахна во својата пајажина и вечно ткае.
Лесков Дол
Лесков Дол — река на планината Влаина, десна притока на Панчаревска река. .
Portishead
Portishead е Англиски трип-хоп бенд, формиран во 1991 година во Бристол, од страна на тројцата сегашни членови: Geoff Barrow, Beth Gibbons и Adrian Utley. Именуван е според град оддалечен 13 километри западно од Бристол.
Нивниот прв албум Dummy беше издаден во 1994 година и достигна огромен успех во САД и Европа, кадешто продале повеќе од 150.000 копии, пред да направат турнеја.
1273
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6781 и 6782 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6023 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5033 и 5034 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2026.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1273 година се протега во 3909 и 3910, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3969 и 3970 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1816. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 671 и 672 исламска година.
Црква „Св. Илија“ - Аргулица
Свети Илија — главна селска црква во штипското село Аргулица, Македонија.
Местоположба
Црквата се наоѓа на самото сретсело.
Историја
Камен-темелникот на црквата бил поставен на 2 август 1998 година од страна на тогашниот митрополит Брегалнички г. Стефан.
Мат (шах)
Ако кралот е нападнат, но тој може да отстапи, тогаш нему му е објавен шах, но тоа не е мат. Ако кралот не е под шах (кралот нема каде да отстапуи, бидејќи сите полиња кои му се на располагање се контролирани од противничките фигури), тогаш тоа е пат и партијата завршува реми (но во другите варијанти, тоа е пораз за шахистот, чиј крал е во пат позиција. (Видете:шаховски правила)
Според шаховскиот запис, потегот со кој се матира противничкиот крал се обележува со додавање на симболот „#“ по запишувањето на одиграниот потег (на пр. 34.Tf8#) или со додавање на симболот „++“. (Симболот „++“, понекогаш се употребува како ознака за двоен шах.)
Потекло на името
Поимот шах-мат потекнува од персиската фраза „Shāh Māt“, што во превод значи „крал во заседа“ (или „немоќ“ или „пораз“). Во оригинален превод, тоа не значи „кралот е мртов“, иако тоа е најчестиот превод, откако шахот се проширил во Европа преку исламскиот свет и откако се наметнал арапскиот збор māta مَاتَ, што значи „смрт“, „е мртов“
Могадамот ја има проширено етимологијата на зборот мат. Тој потекнува од персискиот збор mandan, што значи „да остане“, што се поврзува со латинскиот збор manco. Тоа, во превод значи „преостанат“, во смисла „напуштен“ и во поформален превод „изненаден“, а во воена смисла „во заседа“ (но не „зачуден“). Така, кралот е во мат, кога е во заседа или ја губи својата верба.
Поимот шах-мат во поново време значи несоборлив или стратешки поразен.
Примери
Мат може да се даде уште во вториот потег од партијата (Будалскиот мат во отворањето), мат во средишницата (партијата на векот меѓу Доналд Б'рн и Боби Фишер) или во завршницата (последниот дијаграм).
Две тешки фигури
Две тешки фигури (дами или топови) лсно може да го матираат противнуичкиот крал на работ од шаховската табла, дури и без помош на нивниот крал. За таа цел, потребно е фигурите да се постават на две соседни хоризонтали или вертикали и со секој понатамошен потег, форсирано да со шах да се принудува противничкиот крал да отстапи на работ на таблата, каде би бил матиран.
На првиот дијаграм, белиот лесно победува, принудувајќи го црниот крал да отстапи на работ од таблата, со потезите: Постапката на матирање со две дами иоли два топа е идентична.
Мат со тешки фигури може да се даде и доколку противничкиот крал се наоѓа во средината на таблата, но само доколку фигурите се придружени од кралот. Но, две дами може да матираат во средината на таблата и без помош на својот крал.
Основни матови
Подолу се дадени основните видови на матови, во кои едната страна има само крал, а другата покрај кралот и минималниот материјал, потребен за да се матира т.е. (1) дама, (2) топ, (3) два ловца со спротивна боја на полињата по кои може да се движат или (4) ловец и коњ. Кралот секогаш мора да им помага на овие фигури во матирањето на противничкиот крал. Ако материјално посилната страна има повеќе фигури, тогаш постапката за матирање е полесна.
Матот со дама е најзначаен, а и многу лесно се изведува. Најчесто потребата од оваа постапка за матирање се јавува во пешачките завршници, кога пешакот е промовиран во дама. Следниот значаен мат е оној со топ, но и тој лесно се изведува. Матовите со два ловца и ловец и коњ не се толку значајни, бидејќи позициите во кои се бара постапката на матирање со овој сооднос на силите се ретки. Постапката на матирање со два ловца е посложена, а за матот со коњ и ловец е потребна голема прецизност.
Крал и дама
Доколку на потег е онаа страна, која располага со дамата и доколку се пронајде оптималната игра, постапката за матирање на противничкиот крал трае 10 потези, од било која дадена позиција на таблата. Но, обично потребен е и помал број на потези. Во позициите, во кои, пешакот штотуку бил промовиран во дама, потребни се најмногу 9 потези. Во оваа позиција, белиот се обидува да формира правоаголник, кој со секој потетг ќе гостеснува и настојува да го принуди противничкиот крал да отстапи на работ од таблата, каде ќе биде матиран:
Помоќната страна, која се очекува да матира, мора да биде внимателна од пат-позициите. Постојат две пат-позиции, кои посилната страна мора секогаш да ги има предвид и да настојува да ги избегне.
Крал и топ
На првиот дијаграм е претставена основната позиција, во која кралот е матиран со топ. Топот може да го матира противничкиот крал, само на работ од таблата. Црниот крал се наоѓа на било кое рабно поле, белиот крал во негова опозиција, а топот во линија на црниот крал. Вториот дијаграм покажува малку поинаква позиција, во која рниот крал се наоѓа во аголот од таблата, па во тој случај за објавениот шах на топот да биде мат, белит крал и не мора да биде во опозиција со црниот крал, но мора да биде во негова близина. Доколку на потег е онаа страна, која располага со топот, потребни се 16 потези, од било која дадена позиција на таблата.
Во оваа позиција, белиот го матира црниот крал, градејќи правоаголник, благодарение на својот крал и топ:
Има две пат-позиции на кои е потребно да се внимава:
Крал и два ловца
Ова се двете основни позиции со мат на два ловца (кои се движат по спротивните полиња). Првиот мат е во аголот од таблата, а вториот на полето до аголот од таблата. ДОколку на потег е помоќната страна, овој мат може да е изведе во 19 потези.
Не е многу тешко да се матира противничкиот крал со два ловца. Потребно е да се почитуваат два принципа:
Во дадената позиција, белиот го принудува противничкиот крал да заврши во едната страна од таблата, потоа го принудува да се помести во аголот, каде го матира. Постапката ги содржи следниве потзеи:
Да се забележи дека ова не е најкраткиот мат од оваа позиција. Милер и Лампрехт дааат псатапка со 15 потези, иако погрешни потези игра и црниот. Со оптимална игра од двете страни, за да се изведе мат потребни се 17 потези. Подолгата варијанта е поинструктивна.
Крал, ловец и коњ
Овој мат многу тешко се изведува, бидејќи двете фигури кои ѝ се на располагање на посилната страна, не може да соработуваат на растојание и мат може да се дросира само во аглот на таблата, кој му е достапен на ловецот.
На дијаграмите се дадени двете основни позиции на мат со ловец и коњ. Во првата позиција, кралот се наоѓа во аголот од таблата, каде е матиран од ловецот, а во втората на поле до аголот, каде е матиран од коњот. Во вторатат позиција, коњот може да матира и од полињата c6 или d7.
Доколку на потег е помоќната страна, за да се изведе овој мат потребни се 33 потези, од било која позиција, освен онаа во која коњот и ловецот се под двоен удар на противничкиот крал и не може да се одбранат. Постапката за матирање е многу сложена и бара голема прецизност, бидејќи и најмала грешка може да доведе до реми поради правилото на 50 потези или пат.
Денес, има поделени мислења околу тоа, дали оваа постапка за матирање треба или не треба да се учи. Џејмс Хауел го исклучил матот со два ловца од своите книги, бидејќи ретко се појавува, но го вклучил матот со коњ и ловец. Хауел вели дека трипати искусил позиција во која противникот имал коњ и ловец против бнеговиот осамен крал и тој смета дека ваквиот распоред на силите е почест отколку поседувањето на два ловца. Од друга страна, Џереми Силман го вклучува матот со два ловца, но не и матот со коњ и ловец, бидејќи само еднаш го искусил, а неговиот пријател Џон Вотсон ниту еднаш. Силман вели "...мајсторството зема значително време. Треба ли шахот надежно да потроши многу часови издвоени за изучување шах и изучување на завршница, која се појавува еднаш или двапати во ивотот?"
Крал и два коња
Невозможно е да се матира со крал и два коња, иако се можни позиции во кои со овој распоред на соодносот на силите има мат (видете го првиот дијаграм). На вториот дијаграм, ако црниот одигра 1... Ka8?, белиот може да матира со '''2. Sbc7#, но црниот може да одигра и 1... Kc8''' и да ја избегне заканата. Одбранбената задача е лесна, односно послабата страна треба да се труди да ја избегнува заканата од мат во следниот потег и така кралот никогаш нема да биде матиран.
На третиот дијаграм, белиот може да одигра '''1. Sc6+ Ka8, но ако тој одигра 2. Sb5, со закана 3. Sc7#''', црниот е патиран. Понекогаш е можно да се матира со два коња против пешак, бидејќи вонекои пат-позиции, црниот има потези со пешакот, а белиот за тоа време го наоѓа патот за да го матира противничкиот крал.
Во некои случаи, крал и два коња може да го матираат противничкиот крал, доколку на негова страна има и пешак. Планот е да се блокира пешакот со еден од коњот, а со кралот и другиот коњ, противничкиот крал се доведува во пат-позиција, по што како што беше горе наведено, другиот коњ го ослободува пешакот и го наоѓа патот до мат.
Крал и три коња
Крал и три коња може да го матираат противничкиот крал за дваесетина потези. Ваквите позиции, обично се среќаваат во шаховските проблеми, а за да настане во партија, потребно е барем еден од пешаците да биде промовиран во коњ, шо многу ретко се случува.
Стамаов мат
На дијаграмот е прикажана позиција која е насочена кон изведување на Стамаовиот мат (наречен по Филип Стама). Белиот победува со: White also wins if Black is to move first:
Невообичаени матни позиции
Исто така, постојат и позиции во кои крал и коњ може да матираат крал, на чија страна има коњ, ловец или топ и позиции во кои крал и ловец може да матираат крал, на чија трана има коњ или ловец (погледнете ги дијаграмите подолу). Но, до овие матови не може форсирано да се дојде. Сепак, поради можноста од овие комбнациии, играта не завршува при ваквиот сооднос на силите иако најверојатно е дека партијата ќе заврши реми.
Еди Њаоре
Вака Еди Стел Њаоре (роден во Вилнев ла Гаран на 14 ноември 1993), познат како Еди Њаоре, е француски фудбалер, играч од средниот ред на Палермо, на заем од Наполи.
NGC 7577
NGC 7577 — спирална галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 7 октомври 1885 година од страна на Гијом Бигурдан, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 12 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7577 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,5 m/лм2. NGC 7577 има привидни димензии од 0,3' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 17 м 17,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +7° 21' 57"". Положбениот агол на објектот е во износ од 48°.
Други поделби
Проучување на NGC 7577 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 70947. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 583. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 316.
Куќа на Крапчевци
Куќата на семејството Каневчеви (Крапчевци) ― староградска куќа во Охрид, заведена како Културно наследство на Македонија под името '''Куќа на ул. „Маршал Толбухин“ бр. 2'''. Куќата се наоѓа веднаш на југ од црквата Св. Софија.
Историја
Куќата била изградена во втората половина на XIX век. Овде мајсторите-градители постигнале вистинска хармонија во градбата со неправилна основа што има приземје и два ката од кои секој нареден е поширок од претходниот. Нивната виртуозност особено доаѓа до израз на западната, челна фасада на куќата, при обработката на тимпанот како силна завршница на градбата каде што се чувствуваат извесни барокни влијанија.
NGC 557
NGC 557 — спирална галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 557 се споменува и како IC 1703, UGC 1016, MCG 0-4-144, CGCG 385-136, DRCG 7-17.
Откривање
Телото е откриено на 20 ноември 1886 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 557 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,4 m/лм2. NGC 557 има привидни димензии од 1,8' х 0,6'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 26 м 25,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 1° 38' 18". Положбениот агол на објектот е во износ од 123°.
Други поделби
Проучување на NGC 557 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 5351. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 218; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4682. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1259.
Плодност на почвата
Во Република Македонија има повеќе различни видови почви како резултат на влијанието на природните фактори. Најзастапени почви се: делувијални, алувијални, смолници, црвеници, кафеави, песокливо-глинести, солени почви, црнозем, лесни, еолски, мочуришни калливи, хидроморфни почви и други.
Алувијални почви
Алувијалните почви се формираат со таложење на ситен речен нанос околу речните корита во рамничарските простори. Богати се со хранливи материи и се мошне плодни. Погодни се за одгледување разни земјоделски култури. Во Република Македонија се најраспространети во рамниците на: Скопската, Гевгелиско-валандовската, Беровската, Кочанската, Пелагониската, Струмичко-радовишката, Охридско-струшката и други котлини.
Делувијални почви
Делувијалните почви се формираат кај контактот на рамниците и планинските страни, како акумулирани ерозивни наноси. Поради слабата застапеност на хумус, тие се помалку плодни. Погодни се за овоштарски и за лозови насади. Најзастапени се по рамките на котлините: Полог, Пелагонија, Преспа, ичевската, Кочанската, Струмичко-Радовишката, Гевгелиско-Валандовската, Охридско-струшката и други котлини. Зафаќаат околу 130.000 хектари.
Смолници
Смолници се почви кои имаат езерско потекло и затоа се мошне плодни. При голема влажност се лепливи. Погодни се за одгледување житни и индустриски култури, а со соодветно наводнување и за градинарски и за овошни култури. Најраспространети се во Овче Поле, Скопска и Кумановска Котлина, а нешто помалку во Пелагонија, во Тиквеш, во Славишко поле и на други места. Зафаќаат околу 80.000 хектари.
Црвеници
Црвенеци се почви кои се формираат во простори со присуство на варовник. Се сметаат за средно плодни почви. Погодни се за одгледување тутун, винова лоза и житни растенија. Најраспространети се во: Пелагонија, Полог, Скопска Котлина, Тиквеш, Преспа и други места. Зафаќаат површина од околу 30.000 хектари.
Солени почви
Солените почви се формираат со евапоризација на влажноста во земјата во сушни предели. Ги има во Овчеполската Котлина, Пелагонија и во некои други котлини, но и на мали повшрини. Тоа се почви сиромашни со хумус.
IC 1690
IC 1690 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1903 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1690 е од видот SB. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. IC 1690 има привидни димензии од 0,5' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 24 м 5,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +27° 34' 39"". Положбениот агол на објектот е во износ од 60°.
Други поделби
Проучување на IC 1690 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Користена литература
Vol.I. Pasadena, Calif., California Institute of Technology, 1961. Also, successive volumes through 1968. (1,380) (Catalog)
Помаканчи (округ)
Помаканчи е еден од седумте окрузи на покраината Акомајо во регионот Куско во Перу. Центар на округот е Помаканчи.
Клајн Мекелзен
Клајн Мекелзен (Klein Meckelsen) — општина во округот Ротенбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Општински единици
Кон општината припаѓаат и местата Лангенфелде и Маршхорст.
Јалмар Брантинг
Карл Јалмар Брантинг (23 ноември 1860 – 24 февруари 1925 година) ― шведски политичар кој бил водач на Шведската социјалдемократска партија (1907–1925) и премиер во три одделни периоди (1920, 1921–1923 и 1924–1925). Кога Брантинг дошол на власт во 1920 година, тој бил првиот социјалдемократски премиер на Шведска. Кога ја презел функцијата за втор мандат по општите избори во 1921 година, тој станал првиот социјалистички политичар во Европа што го сторил тоа по изборите со универзално право на глас. Во 1921 година, Брантинг ја поделил Нобеловата награда за мир со норвешкиот генерален секретар на Интерпарламентарниот сојуз Кристијан Лоус Ланге.
Животопис
Заедно со Август Палм, Брантинг бил еден од главните организатори на Шведската социјалдемократска партија во 1889 година. Тој бил нејзин прв пратеник од 1896 година и шест години единствениот.
Во раните години на 20-от век, Брантинг ги предводел социјалдемократите во спротивставувањето на војната за сочувување на Норвешка обединета со Шведска. Кога дошла кризата во 1905 година, тој го измислил слоганот „Тргнете рацете од Норвешка, крале!“ Социјалдемократите организирале отпор кон повикување резерви и општ штрајк против војна и се заслужни за значителен удел во спречувањето на една војна.
Брантинг ја прифатил ревизијата на марксизмот на Едуард Бернштајн и станал реформски социјалист, заговарајќи мирна транзиција од капитализмот кон социјализмот. Тој смета дека доколку на работниците им се даде гласот, тоа може да се постигне на парламентарни начини. Брантинг ја поддржал Февруарската револуција во Русија во 1917 година. Тој бил променшевички и ја бранел владата на Александар Керенски, кого дури и лично го посети во Петроград.
Кога избувнала Октомвриската револуција истата година, Брантинг го осудил болшевичкото преземање на власта. Во 1917 година дојде до раскол во Шведската социјалдемократска партија по ова прашање, а младинската лига и револуционерните делови на партијата се отцепиле и ја создале Социјалдемократската левичарска партија на Шведска, предводена од Зет Хоглунд. Оваа група наскоро станала Шведската комунистичка партија. Хоглунд подоцна се вратил во Социјалдемократската партија и напишал животопис во два тома за Брантинг.
Споменици
Брантинг е одбележан со Брантинговиот споменик во Стокхолм. Дополнително во Гетеборг, постои трамвајска и автобуска клучка именувана по Брантинг (шведски : Hjalmar Brantingsplatsen). Стокхолмшкиот плоштад (Stockholms Plads) во Копенхаген бил преименуван во Плоштад „Јалмар Брантинг“ (Hjalmar Brantings Plads) во 1925 година.
Петар (име)
Петар — машко христијанско име од грчко потекло. Потекнува од грчко име „Петрос“ и значи карпа, камен, поради тоа се смета за симбол за непристрасност, одлучност и постојаност. Името Петар е име на еден од дванаесетте Христови апостоли. Римокатолиците свети Петар го сметаат за првиот папа и сметаат дека сите останати папи се негови наследници.
Потекло
Исус Христос зборувал на арамејски јазик, и според Библијата, на својот нов ученик, на рибарот Симон му го дал името Кифа (Кефа), што на грчки е преведено како Петрос. Ова значи дека свети Петар под тоа име не постоел, туку тоа име подоцна е дадено во грчкиот превод. Самиот назив Петар како камен, стена, темел се однесува на патер, татко, оној кој се прашувал за сè во патријархалните општества. Таткото бил камен-темелник на семејството.
Именден
Во Македонија именден се слави на 12 јули (според јулијанскиот календар).
Во Бугарија и останатите православни цркви кои го прифатиле грегоријанскиот календар именден се слави на 29 јуни.
Популарност
Во сите варијанти ова календарско име е популарно во сите јазици во христијанскиот свет од минатото па сè до ден денес. За популарноста на нашите пошироки простори најголем придонес имаат црквите со името на свети Петар кои биле основани во разни делови на Балканскиот Полуостров. Името доста често во Македонија, Србија, Хрватска и Бугарија. Во 2009 година оваа име во Македонија беше на деветто, а во 2012 година на седмото место по популарност.
Слични имиња
Од ова име во македонскиот јазик се изведени имињата: Петре, Пејо, Пецо, Петра, Петранка, Перо, Пера и др.
Објект на ул. „Гоце Делчев“ бр. 41 (Штип)
'''Објект на ул. „Гоце Делчев“ бр. 41''' ― староградска куќа во Штип, Македонија. Куќата е заведена како Културно наследство на Македонија.