cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ги де Мопасан
Творештво
Мопасан за првпат го привлекува вниманието на книжевната публика и критика во 1880 година, кога го објавил своето прво ремек-дело, новелата „Топка маст“ (Boule de suif), која била објавена како дел од зборникот „Вечери во Медан“ и која била многу далеку од останатите автори застапени во него. Таа веднаш постигнала голем успех, а Флобер ја опишал како „ремек-дело за сите времиња“. Најплодниот период на Мопасан бил од 1880 до 1891 година. Станувајќи славен со својот прв расказ, тој вредно пишувал и творел две, а понекогаш и четири дела годишно. Среќниот спој на книжевниот талент и смислата за бизнис му донеле големо богатство. Во 1881 година ја објавил првата книга раскази под наслов „Домот на Тељеови“ (La maison Tellier), која во само две години достигнала 12 изданија. Во 1883 година го завршил својот прв роман „Живот“ (Une vie), кој за помалку од година дена се продал во 25.000 примероци. Во своите романи, Мопасан подетаљно ги разработува заплетите од своите раскази. Неговиот втор роман, „Бел-Ами“ (Bel-Ami), издаден во 1885 година, достигнал 37 изданија за само четири месеци. Неговиот тогашен издавач добро го плаќал секое негово ново ремек-дело, а перото на Мопасан без најмал напор творело стилски дотерани, оригинални и длабокоумни дела. Во тој период го напишал и романот „Пјер и Жан“ (Pierre et Jean) кој многумина го сметаат за негов најдобар роман.
Во 1887 година се појавил романот „Мон-Ориол“ (Mont-Oriol), кој денес се смета за најслабиот роман на Мопасан, иако по повод неговото излегување од печат, издавачот на Мопасановите дела Havard му напишал писмо на авторот полно со комплименти, наведувајќи дека во него насетува една нова нота.
Критички осврт кон творештвото на Мопасан
Набљудувано временски, творештвото на Мопасан е многу кратко и опфаќа само десет години: од 1880 година, кога ја објавил новелата „Топка маст“ до 1890 година, кога ја објавил последната збирка раскази. Краткиот временски период не дозволувал долготрајна еволуција во неговото творештво, кое поради тоа има единствено обележје. Интересно е да се спомене дека самиот Мопасан ја предвидел својата краткотрајна книжевна кариера, со зборовите: „Влегувам во книжевниот живот како метеор; од него ќе излезам како молња.“ (Je suis entré dans la vie litéraire comme un météore; j'en sortirai en coup de foundre).
Традиционално, во француските учебници, почнувајќи од Лансон, Мопасан најчесто се опишува како безличен и имперсонален, која како фотографска плоча, прецизно ги прима сите впечатоци од надворешниот свет. Спек, поновите критичари и историчари на книжевноста сметаат дека тој е многу субјективен писател, а некои дури тврдат дека неговото книжевно дело не може да се објасни без детаљно познавање на неговиот живот и болеста. Во своите книги, Мопасан не измислува ништо, но одлично забележува и лесно се изразува. Неговите дела може да се групираат во неколку циклуси, во зависност од периодите од неговиот живот. Така, најбројни се т.н. „нормандиски“ раскази во кои пишува на теми поврзани со селаните, рибарите и ловците од своето детство; потоа, како учесник во војната од 1870-1871 година, тој напишал многу воени раскази; како резултат на неговата работа како државен службеник настанале бројни раскази во кои го опишува животот на бирократите; а некои дела, како на пример новелата „Ивет“, се одраз на неговиот влез во монденските кругови.
Значење и влијание
Германскиот филозоф Фридрих Ниче особено го истакнува Мопасан како еден од омилените современи автори, нарекувајќи го „еден од силна раса“ и „вистински Латин“.
1200 п.н.е.
1200 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1200. година пред новата ера, 200. од вториот милениум п.н.е., последна од 12 век п.н.е. и прва од 1200-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4308 и 4309 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3550 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2560 и 2561 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 447 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1200 година се протега во 1436 и 1437, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1496 и 1497 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 657 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1877 и 1876 исламска година пред хиџра.
Космос-827
Космос-827 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 15 јуни 1976 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-827 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 114,9 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1489 км, а најмалото на 1413.
IC 1238
IC 1238 — галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 13 февруари 1901 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1238 е од видот *.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 20 м 12,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +18° 25' 12".
Други поделби
Проучување на IC 1238 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
1241 п.н.е.
1241 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1241. година пред новата ера, 241. од вториот милениум п.н.е., 41. од 13 век п.н.е. и втора од 1240-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4267 и 4268 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3509 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2519 и 2520 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 488 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1241 година се протега во 1395 и 1396, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1455 и 1456 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 698 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1919 и 1918 исламска година пред хиџра.
Откритија
1241 av. J.-C.
Полов напад врз малолетник
Полов напад врз малолетник е поим кој се користи во македонскиот кривично-правен систем за да се опише сексуален акт во кој еден од учесниците е под возраста потребна за давање согласност за пристапување кон актот. Според Кривичниот законик на Република Македонија, овој термин го опишува кривичното дело при кое полнолетно лице извршува обљуба или друго полово дејствие врз малолетник кој не наполнил 14 години.
Во други правни системи, се користат различни термини, како “Силување по сила на законот“ (англиски: statutory rape), “Сексуална злоупотреба на млади луѓе“ (германски: Sexueller Missbrauch von Jugendlichen), “Сексуален акт со малолетник“, “Разврат со малолетник“, “Блудни дејствија со малолетник“, а има и правни системи каде делото и по термин е изедначено со силувањето (шпански: Estupro).
Половиот напад врз малолетник кој не наполнил 14 години се разликува од силувањето по тоа што кај второто, секогаш е потребна употреба на сила при извршувањето на обљубата. Сепак, правниот систем претпоставува присуство на принуда, бидејќи малолетник кој не наполнил 14 години или лице со посебни потреби, правно не е способен да даде согласност за пристапување кон сексуален чин. Во некои законодавства терминот Полов напад врз дете се разликува од Напастување на дете. За првиот термин, потребно е отпочнување на пубертетот, додека вториот се однесува за злоупотреба на деца од предпубертетска возраст и се смета за посериозно кривично дело.
Возраст потребна за давање согласност за стапување во сексуален акт
Во многу правни системи, возраста потребна за давање согласност за стапување во сексуален акт се толкува како функционална или ментална возраст. Така, жртвите можат да бидат од било која хронолошка возраст помала од функционалната, т.е. менталната возраст. Намерата во постоењето на возраста потребна за давање согласност за стапување во сексуален акт е да се заштитат помладите малолетници од сексуално искористување од страна на полнолетни лица. Другиот аспект е постоењето случаи каде малолетници кои не наполниле 14 години се јавуваат како извршители на обљуба со употреба на присила врз други малолетници кои не наполниле 14 години, па на ваков начин се врши превенирање сторителот да не биде казнет како возрасен. Во некои законодавства постојат т.н. Ромео и Јулија закони, каде ако сторителот не е постар повеќе од три години од оштетениот, се смета дека не постои кривично дело.
Половиот напад врз малолетник во македонскиот правен систем
Половиот напад врз малолетник кој не наполнил 14 години е инкриминиран во член 188 од Кривичниот законик на Република Македонија (Полов напад врз малолетник кој не наполнил 14 години). Во него се вели:
(1) Тој што ќе изврши обљуба или друго полово дејствие врз малолетник кој не наполнил 14 години, ќе се казни со затвор од најмалку осум години.
(2) Ако делото од став 1 го изврши крвен сродник во права  линија или брат, односно сестра, наставник, воспитувач, посвоител, старател, очув, маќеа, лекар или друго лице со злоупотреба на својата положба или при вршење семејно насилство, ќе се казни со затвор најмалку десет години.
(3) Со казната од став 2 ќе се казни и тој што делото од став 1 ќе го стори со малолетник кој не наполнил 14 години со злоупотреба на неговото душевно заболување, душевна растроеност, немоќ, заостанат душевен развој или друга состојба поради која е неспособен за отпор.
(4) Ако поради делата од ставовите 1 и 2 настапила тешка телесна повреда, смрт или други тешки последици или делото е сторено од страна на повеќе лица или на особено суров или понижувачки начин, сторителот ќе се казни со затвор најмалку десет години.
(5) На сторителот на делото од ставот (2) на овој член судот ќе му изрече забрана за вршење на професија, дејност или должност.
Причини за постоење на закони за полов напад врз малолетник
Првичната цел на постоењето на кривичното дело Полов напад врз малолетник кој не наполнил 14 години е да ги заштити младите девојчиња од повозрасните машки, кои можат да ги забременат а да не преземат одговорност преку пружање поддршка за детето. Во минатото, решение за ваквиот проблем во некои култури, се јавувал присилниот брак, баран од родителите на девојчето. На ваков начин се осигурувало дека забременетата девојка ќе стапи во брак, а примарно ќе превенира возрасни машки да стапуваат во вонбрачен сексуален контакт со девојчиња од тинејџерска возраст.
Низ историјата (а во некои законодавства и денес), машкото може да се брани пред судот со изнесување докази дека оштетената претходно веќе имала сексуални односи со друг (т.е. дека дефлорацијата не настанала од него).
Ана П. Барос
Ана Паула Барос е американска градежен и еколошки инженер родена во Африка, која моментално е претседател на инженерството на Доналд Бигар Вилет и раководител на одделот за градежништво и инженерство на животната средина на Универзитетот во Илиноис во Урбана-Шампејн и избран член на Американската асоцијација за Напредокот на науката избран член на Американското метеоролошко друштво. Во 2019 година таа била избрана за Националната академија за инженерство за „придонес за разбирање и предвидување на динамиката на врнежите и опасностите од поплави на планинските терени“. Пред да се приклучи на Универзитетот во Илиноис, професорот Барос била професор по градежништво и инженерство на животната средина на Универзитетот Дјук.
Образование
Својата диплома за градежно инженерство ја стекнала на Универзитетот во Порто во 1985 година и е магистер по океанско инженерство во 1988 година, по што следело магистер по инженерство на животната средина на ОГИ Факултетот за наука и инженерство во 1990 година, а потоа и доктор на науки. по градежништво и инженерство на животна средина на Универзитетот во Вашингтон во 1993 година.
Спортски центар Чаир
Спортскиот Центар Чаир, уште познат како Сала Чаир е мултифунционална спортска сала која се наоѓа во градот Ниш, Србија. Сместивоста на салата изнесува 5,000 места за спортски натпревари и 6,500 места за концерти.
Реконструкција
Спортскиот центар бил целосно реновиран во 2011 година, откако било утврдено дека салата не ги исполнува критериумите за да биде домаќин на една од групите за Европското ракометно првенство 2012. Реконструкцијата на салата се извршила според највисоките европски стандарди и критериуми доставени од страна на ЕХФ, правејќи ја салата најмодерна во Србија. Салата добила нов модерен интериер, нов систем на климатизација, модерно осветлување, нови соблeкувални, медицински блок, нови телескопски трибини, како и два големи семафори и дури четири мали. Сместивоста била зголемена за уште 500 места. Салата е целосно опремена за да може да биде домаќин на најголеми спортски настани.
Клод Коен-Тануџи
Клод Коен Тануџи (Claude Cohen-Tannoudji ) — француски физичар и добитник на Нобеловата награда за физика во 1997, која ја споделил со Стивен Чу и Вилијам Даниел Филипс, за истражувањето на методи за ласерско ладење и атомско ловење. Тој сè уште е активен истражувач, кој работи во „Екол нормал сипериор“ (École Normale Supérieure) во Париз.
Рани години
Клод Коен Тануџи се родил во Константин, Алжир. Син на алжирски еврејски родители, Авраам Коен Тануџи и Сара Себа. Кога зборувал за неговото потекло Коен Тануџи рекол:
По завршување на второстепеното училиште во градот Алжир во 1953, Коен Тануџи го напуштил Париз за да го посетува училиштето „Екол нормал сипериор“ (École normale supérieure). Неговите професори биле Анри Картан, Лоран Шварц и Алфред Кастлер.
Во 1958 се оженил со Жаклин Вејра, професорка во средно училиште, со која имал три деца. Неговите студии биле прекинати кога бил регрутиран во армијата, во која служел 28 месеци (подолго од вообичаено поради Алжирската војна за независност. Во 1960 продолжил да работи на неговиот докторат, а при крајот на 1962 тој докторирал.
Кариера
По неговиот есеј, тој почнал да предава квантна механика на Парискиот универзитет. Неговите наставни забелешки биле основата за популарниот учебник Квантна механика (Mécanique quantique), кој го напишал со двајца негови колеги. Тој исто така продолжил со истражувањето на атомско-протонските заемнодејствија и неговиот истражен тим создал модел на светлински облечен атом.
Во 1973, станал професор во Францускиот колеџ. Во почетокот на 1980-те, тој почнал да предава за силите на зрачење на атомите во ласерки осветлени полиња. Тој исто така таму формирал лабораторија со Алан Аспект, Кристоф Саломон и Жан Далибар за да го студира ласерското ладење и ловење. Тој дури имал и статистички пристап до ласерското ладење со помош на стабилна дистрибуција.
Неговата работа таму му ја донела Нобеловата награда за физика во 1997 „за развивањето на методи за разладување и ловење на атоми со ласерска светлина“, која била поделена со Стивен Чу и Вилијам Даниел Филипс. Клод Коен Тануџи бил првиот добитник на Нобелова награда кој се родил во арапска земја.
Одбрани дела
Најважните дела на Клод Коен Тануџи се на неговото домашно мрежно место.
Александар Шефер
Александар Шефер (роден на 28 август 1971) — поранешен казахстански велосипедист. Тој бил професионален тркач од 1993 до 2003 година. Тој е брат на Виктор Шефер, кој исто така беил професионален велосипедист. Шефер бил тренер на од 2007 до 2009 година, тимот на Александар Винокуров, заедно со директорот на тимот, Белгиецот Јохан Брујнјел.
.vu
.vu — највисок државен домен за Вануату.
Домените .vu првично биле давани бесплатно на сеое лице кое ќе побарало доменско име, сега се продаваат како штое случајот и со другите високи домени.
Корен-Залис
Корен-Залис (Kohren-Sahlis) — град и поранешна општина во округот Лајпциг, во сојузната покраина Саксонија, Германија. Се наоѓа 14 километри југоисточно од Борна и 31 километар северозападно од Кемниц.
Од јануари 2018 година претставува дел од градот Фробург.
А бре, Македонче
А бре, Македонче — македонска народна песна, од патриотски, борбен карактер, химна на партизанското движење во Македонија, која потекнува од периодот на НОБ за време на Втората светска војна. Песната е многу популарна и денес се смета за народна песна, иако е создадена од Крсте Црвенковски, Коле Чашуле и Ордан Михајлоски - Оцка. Таа е напишана во Прилепско, два месеци пред македонската химна Денес над Македонија. Песната е создадена во периодот меѓу 23 октомври и 8 ноември 1941 година, кога ја имала својата прва изведба во прилепското село Царевиќ, на првиот народен собир (митинг) во фашистички поробената Македонија. Хроничарите на НОБ, Коце Солунски и Љубен Георгиески - Љупта, во своите дела и сведоштва за формирањето на првиот прилепски партизански одред „Гоце Делчев“ и неговото дејствување, зборуваат и за создавањето на оваа песна. На 23 октомври 1941 година, при формирањето на партизанскиот одред „Гоце Делчев“ во месноста кај манастирот кај велешкото село Степанци, тројца борци добиле задача да создадат песна, што ќе биде химна на одредот и со која требало да се изидигнува борбениот морал на борците, а воедно, да се поттикнува населението за вклучување во партизанското движење. Задачата им била доверена на Крсте Црвенковски, Коле Чашуле и Ордан Михајлоски - Оцка. Овие борци не биле случајно избрани. Крсте Црвенковски како политички комесар на одредот имал задача да испрати порака до борците и народот за помасовно учество во борбата, Коле Чашуле со својата писателска дарба дал придонес во составувањето на текстот, а Ордан Михајлоски - Оцка кој бил талентиран и образуван виолинист учествувал во создавањето на музиката за песната.
Одлики
Оваа песна е постојано присутна и употребувана во секојдневното општествено живеење на Македонија и македонскиот народ. Аранжманот е најчесто во 3/4 такт, снимена од многу изведувачи. Таа се изведувала во првиот македонски игран филм „Фросина“ во 1952 година по аранжман на композиторот Трајко Прокопиев, како и во македонскиот игран филм „До победата и по неа“ од 1966 година. Популарен е и дуетот на македонските изведувачи на народни песни Никола Бадев и Александар Сариевски, а мешаната група и народниот оркестар на Танец ја издале на винил албум во 1974 година во издание на ПГП-РТБ. Песната е снимена и од Леб и сол, за првпат објавена во албумот „Звучен ѕид“ (Zvučni zid) од 1986 година, понатаму преработувана и толкувана во инструментална форма од македонскиот виртуоз на гитара Влатко Стефановски, и Гарабет Тавитијан со неговата група „Парамециум“.
Првобитен текст:
А бре, Македонче, каде се спремаш? Бојот те чека, бој за слобода.
Бој за слобода, за Македонија, за Македонија, земја поробена.
Мажи накитени, жени наредени, в борба ми одат, борба за слобода.
Нека разберат денешните тирани, Македонско име нема да загине!
Алт:
А бре Македонче, за каде се спремаш? Борба те чека, борба за слобода. Борба за слобода, за Македонија, за Македонија, земја поробена.
Момци наредени, моми накитени, борба ќе одат, борба за слобода. Борба за слобода, за Македонија, за Македонија, земја поробена.
Нека разберат клетите фашисти, македонско име нема да загине!
Конроверзи
Со текот на времето се појавиле различни верзии на текстот, посебно во последните строфи на песната. Во сите верзии на песната првите 2 строфи се непроменети во сите верзии до ден денешен. Со појавувањето во одредени филмови, на телевизија и во одредени музички преработки, направена е измена во претпоследниот стих со зборовите „Нека разберат, клетите фашисти“. Оваа песна е позната навивачка песна која често се пее на натпреварите во кои играат репрезентациите на Македонија или на натпревари меѓу клубови во кои играат Македонци и Албанци. Претпоследниот стих е заменет со текстот „Нека разберат, клетите шиптари“, што е со отворена погрдна конотација и говор на омраза, по што се користи и како повод и причина од албанските навивачи и шовинисти за „возвраќање“ со акти на насилство и говор на омраза, на што редовно реагираат и протестираат интелектуалци, новинари, политички партии, невладини организации и здруженија на Албанци и Македонци. Посебно значење и популарност оваа песна добива и во современите услови на негирање на македонското име и идентитет во наметнатиот Спор за името помеѓу Македонија и Грција, со своите стихови „македонско име нема да загине“.
Скарлет Јохансон
Скарлет Јохансон (англиски: Scarlett Johansson) (родена на 22 ноември 1984) е американска глумица. Таа се прославува со улогата во филмот The Horse Whisperer од 1998 година. Подоцна добива признание од критиката за улогите во Ghost World, Lost In Translation и Girl With A Pearl Earring, од кои последните две и носат номинации за Златен глобус во 2003 година. Скарлет Јохансон е избрана за најсекси и најубава жена од неколку медиуми.
Космос-828
Космос-828 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 15 јуни 1976 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-828 бил комуникациски сателит.
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Зубово
'''„Св. Ѓорѓи“''' — христијански храм кој се наоѓа во Зубово, Општина Ново Село.
1199 п.н.е.
1199 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1199. година пред новата ера, 199. од вториот милениум п.н.е., 99. од 12 век п.н.е. и последна од 1190-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4309 и 4310 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3551 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2561 и 2562 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 446 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1199 година се протега во 1437 и 1438, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1497 и 1498 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 656 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1876 и 1875 исламска година пред хиџра.
Откритија
1199 av. J.-C.
IC 1240
IC 1240 — галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 13 февруари 1901 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1240 е од видот *.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 20 м 17,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +19° 21' 24".
NGC 7203
NGC 7203 — спирална галаксија во соѕвездието Јужна Риба, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
IC 1240
Други поделби
Проучување на IC 1240 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
NGC 7203
Откривање
Објектот е откриен на 27 септември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7203 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 7203 има привидни димензии од 1,6' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 6 м 43,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -31° 9' 48"". Положбениот агол на објектот е во износ од 72°.
Кумани
Кумани (Половци) — номадски племиња од туркиско потекло. Се смета дека името Куман потекнува од „kõk-män“, што значи „синоок човек“. Така, старите Руси ги нарекувале Куманите со името Половци, а на староруски јазик зборот „половый“ значи син. Во XI век се доселиле од Азија во Европа, населувајќи ги јужноруските степи од Урал до Днепар (претежно меѓу реките Волга и Днепар) и териториите во долниот тек на Дунав. Половците живееле поделени во помали племиња на чие чело биле ханови. Како византиски сојузници, учествувале во битката против Печенезите кај Левунион (1091). Потиснати од Монголците (1230), се повлекле во Унгарија, Бугарија и Византија.
Во 11 век упаѓале и на територијата на Македонија со цел вршење грабежи. Подоцна, дел од нивните потомци биле иселени, а остатокот претопени со останатото население. Никејскиот цар Jован III Ватац ги населувал како стратиоти во Тракија, во Македонија и во Мала Азија. Се смета дека по Куманите го добиле своето име градот Куманово и селата Куманичево, Tиквешко и Куманичево, Костурско.
Посебна улога Куманите одиграле во формирањето и управувањето на Второто Бугарско Царство, особено во востанието на браќата Петар и Асен (1185). Во ова царство, голем број припадници на владеачката класа биле Кумани.
Потекло
Етничкото потекло на Куманите не е сигурно. За Куманите е запишано дека имале руса коса, светла кожа и сини очи, по што се разликувале од другите групи,  а нивните антрополошки одлики укажуваат дека географски потекнуваат од Средна Азија, Јужна Сиберија или источно од Жолтата Река во Кина. Роберт Волф укажал дека етнички Куманите може да не се туркиски племиња.
Римскиот природонаучник Плиниј Постариот при опишување на „Портите на Кавказ“ споменал „тврдина чие име е Куманија“, подигната со цел да се спречат племињата да поминуваат. Грчкиот филозоф Страбон ја нарекол Даријалската клисура Кавкаска Порта и Куманска Порта. Ал Марвази (околу 1120 г.) напишал дека Куманите потекнуваат од северната кинеска граница, најверојатно за време на големата миграција од далечниот исток.
Не може денес да се знае дали Куманите ги покриле Кипчаците или едноставно претставувале западен дел од големите кипчачко-туркиски племиња. Ерменскиот историчар Матеј од Одеса, кој починал во 1144 година, ги споменал Куманите користејќи го името χartešk (хартеш, со значење „руси“, „бледи“ „светли“).
Куманите навлегле во пасиштата на она што денес е јужна руска степа во 11 век, и тргнале во напад на Византиското Царство, Кралство Унгарија, Кнежевство Преслав и Киевска Русија. Со навлегувањето на Куманите во овие простори, Огузите се поместиле кон запад, а Печенезите западно од реката Днепар. Куманите првпат влегле во Бесарабија околу 1068–1078 година. Започанле заедничка експедиција со Печенезите против Одрин во 1078 година. Во текот на истата година, Куманите се бореле против Русите. Руската хроника споменува Кумани Јемек кои биле активни во реонот на Волшка Бугарија.
Големата територија на која живееле Куманите и Кипчаците била со слаба поврзаност на племињата, кои никогаш не биле политички обединети како силна централна сила, а клановите биле активни по свое сопствено видување. Куманите и Капчаците никогаш не направиле држава, туку само конфедерација, што се протегала од Дунав на запад до Тараз, Казахстан на исток. Најверојанто било вака, затоа што немале закана до инвазијата на Монголците. Роберт Волф тврдел дека дисциплината и кохезијата им овозможила да освојат толку голема територија. Ал Идризи тврдел дека името Куманија доаѓа од градот Куманија, и запишал „Од градот Казарија до градот Кираит има 25 милји. Од таму до Куманија има 25 милји, а овој град се нарекува и Црна Куманија. Од градот Црна Куманија до градот Тмутаракан, кој се нарекува и Бела Куманија, има 50 милји. Бела Куманија не е густо населен град... Во овој петти дел од седумте секции, има опис за северниот дел од Русија и северниот дел од земјата Куманија... Во шестиот дел има опис на земјата од Внатрешна Куманија и делови на земјата Бугарија.“
Ерменскиот хроничар Хетум Златните орди ги нарекол Куманија. Мароканскиот патописец, Ибн Батута за Куманија напишал: „Оваа дивина е зелена, со многу трева и без дрвја, без ридови, висини или низини... нема како да се патува низ оваа пустина освен со вагони.“ Персискиот историчар Хамдала Мустафи (1281–1349), запишал дека Куманија има студена клима, и дека има одлични пасишта и бројни говеда и коњи. Во делото Патувања од 14 век на Џон Мендевил, пишува дека Куманија е едно од најголемите кралства на светот, но не е целосно населена. Во еден дел е толку многу студено, што никој не може да живее, а во друг дел толку е жешко, што никој не може да ивее таму исто така... Главниот град на Куманија е Сарак [Сераи], и од таму е еден од трите начини да се стигне во Индија.“ Според еврејскиот истражувач од 12 век Петахија од Регенсбург Куманите немале крал, само принцови и кралски семејства.
NGC 4892
NGC 4892 — леќеста галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4892 се споменува и како UGC 8108, MCG 5-31-78, CGCG 160-81.
Откривање
Објектот е откриен на 11 април 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4892 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 4892 има привидни димензии од 1,3' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 0 м 3,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +26° 53' 53"". Положбениот агол на објектот е во износ од 13°.
Други поделби
Проучување на NGC 4892 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 44697. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 149; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1995. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1393.
Космос-829
Космос-829 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 15 јуни 1976 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-829 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 115,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1490 км, а најмалото на 1450.
1242 п.н.е.
1242 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1242. година пред новата ера, 242. од вториот милениум п.н.е., 42. од 13 век п.н.е. и трета од 1240-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4266 и 4267 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3508 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2518 и 2519 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 489 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1242 година се протега во 1394 и 1395, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1454 и 1455 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 699 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1920 и 1919 исламска година пред хиџра.
Хелен Екинс
Хелен Екинс ( – ) — британски хортикултурист и образовен администратор во колеџот Стадли кој обучувал жени во земјоделството, во Ворвикшир.
Животопис
Екинс е родена во Сент Албанс. Нејзини родители биле Елизабет Ен Чајлдс и Артур Едвард Екинс. Нејзиниот татко бил фармацевтски хемичар и таа била една од првите ученички во Гимназијата за девојки Сент Албанс. Откако го завршила училиштето, таа поминала необична деценија посветувајќи го своето слободно време на одгледување зеленчук и волонтерска работа. Зеленчукот ѝ инспирирал интерес за хортикултурата што ќе и трае цел живот. Во 1909 година имало заемна корист за неа и студискиот колеџ за жени кога таа станала редовен студент по хортикултура. Овој колеџ е основан во 1898 година за да ги обучи жените за кариера во земјоделството и хортикултурата. Во 1909 година го водела д-р Лилијас Хамилтон, којa станал управник претходната година.
Во 1920 година завршила и стекнала диплома по хортикултура на Универзитетот во Бирмингем. Хамилтон ја пофалиле како „најквалификуваната... во хортикултурата во Англија“. Хамилтон морала да се пензионира поради лошото здравје четири години подоцна и Екинс станала нејзин наследник. Колеџот ѝ понудил образование за хортикултура во 1924 година и ова бил тригодишен курс. Во 1934 година, колеџот ѝ понудил образование и диплома на Универзитетот во Лондон што довело до диплома по хортикултура.
Смрт и наследство
Екинс починала во Хичин во 1964 година. Таа оставила му значително наследство на колеџот Стадли, но тој бил затворен неколку години подоцна. Универзитетот Ридинг секоја година доделува награда за водечка жена студент по хортикултура - Меморијалната награда на Хелен Екинс.
Роберт Колман Ричардсон
Роберт Колман Ричардсон (Robert Coleman Richardson — ) бил американски експериментален физичар кој истражувал за субмиликелвиновите температурни студии на хелиум-3. Ричардсон, заедно со Дејвид Ли, како искусни истражувачи, а потоа и дипломираниот студент Даглас Ошероф, ја споделиле Нобеловата награда за физика во 1972 за откривањето на својството на супертечноста на атомите на хелиумот-3 во Корнелскиот универзитет.
Животопис
Ричардсон се родил во Вашингтон. Одел во средното училиште „Вашингтон-Ли“ во Округот Арлингтон, Вирџинија. Тој подоцна курсевите по биологија и физика во училиштето ги опишал како „многу старомодни“ за тоа време. „Идејата за ’напредна поставеност‘ сѐ уште не била измислена“, напишал тој во неговата автобиографија за Нобеловата награда. Тој го зел првиот курс по анализа кога бил втора година во колеџот.
Ричардсон го посетувал универзитетот Вирџинија тех и дипломирал во 1958, а магистрирал во 1960. Тој докторирал во Дјукскиот универзитет во 1965.
Во времето на неговата смрт, тој му бил професор по физика на Флојд Њуман во Корнелскиот универзитет, иако повеќе не работел во лабораторијата. Од 1998 до 2007 тој во Корнелскиот универзитет работел како заменик професор за истражување, а од 2007 до 2009 бил искусен советник за наука на претседателот и потпретседателот. Неговата експериментална работа се фокусирала на употреба на јадрена магнетна резонанца за да ги проучува квантните својства на течностите и цврстите тела при екстремно ниски температури.
Ричардсон бил "Eagle Scout", а неговите извиднички активности во неговата младост ги спомнал во биографијата која ја доставил до Нобеловата фондација за време на неговата награда.
Маркклеберг
Маркклеберг (Markkleeberg) — град во округот Лајпциг, во сојузната покраина Саксонија, Германија. Се наоѓа на реката Плајсе, околу 7 километри јужно од Лајпциг.
Во 1813 година голем дел од Битката кај Лајпциг се одржала на местото, каде е сместен Маркклеберг.
Во текот на 1944-1945 бил основан женски подкамп во градот. Во почетокот на април 1945, преживеаните жени биле пратени во Маутхаузен-Гузен во Австрија.
Население
(Извор од 1998: Статистичко биро на Саксонија)
IC 1241
IC 1241 — галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 13 февруари 1901 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1241 е од видот *.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 20 м 19,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +19° 25' 9"".
Други поделби
Проучување на IC 1241 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
1198 п.н.е.
1198 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1198. година пред новата ера, 198. од вториот милениум п.н.е., 98. од 12 век п.н.е. и деветта од 1190-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4310 и 4311 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3552 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2562 и 2563 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 445 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1198 година се протега во 1438 и 1439, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1498 и 1499 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 655 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1875 и 1874 исламска година пред хиџра.
Економска нееднаквост
Економска нееднаквост — диспаритети во дистрибуцијата на доходот меѓу поединците и групите во општеството. Нееднаквоста обично претставува дел од пошироката анализа на сиромаштијата и благосостојбата. Општоприфатено мерило на нееднаквоста е Џиниевиот коефициент, кој се пресметува врз основа на Лоренцовата крива, која е визуелно мерило на нееднаквоста и го покажува процентот од доходот присвоен од страна на најсиромашните проценти од населението. Колку е поголема површината меѓу линијата на совршената еднаквост (дијагоналата) и Лоренцовата крива, толку е поголема нееднаквоста во дистрибуцијата на доходот меѓу населението. Џиниевиот коефициент претставува однос меѓу површината што ја затвораат дијагоналата и Лоренцовата крива и вкупната површина под дијагоналата. Покрај економската нееднаквост помеѓу земјите или државите, постојат важни видови на економска нееднаквост помеѓу различните групи на луѓе. Друг вид на мерка е Индексот на човечки развој прилагоден на нееднаквоста, што е статистички композитен индекс кој ја зема предвид нееднаквоста.
Истражувањата сугерираат дека поголема нееднаквост го попречува економскиот раст, а нееднаквоста на земјиштето и човечкиот капитал го намалува растот повеќе од нееднаквоста на приходот. Глобализацијата ја намалува глобалната нееднаквост (меѓу народите), а со тоа ја зголемува и нееднаквоста во рамките на нациите.
Македонија спаѓа во редот на земјите со умерено ниво на нееднаквост во дистрибуцијата на доходот. Џиниевиот коефициент, кој во преттранзициониот период изнесувал 22, денес изнесува 35, и е релативно стабилен. Неговиот пораст е резултат, главно, на јакнењето на приватниот сектор, каде што нееднаквоста е значително поизразена. Според нобеловецот Сајмон Кузнец, нивото на економската нееднаквост е резултат на фазата на економскиот развој (Кузнецова крива), што практично значи дека земјите со ниско ниво на економски развој обично се одликуваат со релативно рамномерна дистрибуција на остварениот доход. Таков е примерот и со Република Македонија.