cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Макроекономија
Потекло
Сè до 1930-тите економските анализи не го раздвојуваа поединечното економско однесување од агреагатното однесување. Обично се смета дека макроекономијата настанала во 1936 година со појавата на делото „Општа теорија на вработувања, камати и пари“ на Џон Кејнз. Сè до појавата на оваа книга, економијата претежно се занимавала со проблеми од микроекономски карактер. Неговото дело направило пресврт во економската теорија, па често се говори и за т.н. „Кејнзијанска револуција“. Оваа револуција била инспирирана од најтешката економска криза која го погодила капитализмот (1929 – 1933), наречена уште и Големата рецесија.
Еден од предизвиците на економијата беше востанувањето на макроекономските и микроекономските модели. На почетокот на 50-тите, макроекономистите развија микро-засновани модели на макроекономското однесување (како што се функцијата на консумпција). Холандскиот економист Јан Тинберген го разви првиот разбирлив национален макроекономски модел, кој прво го состави за Холандија и подоцна го примени на САД и Велика Британија по Втората светска војна.
Аналитички пристапи
Традиционалната дистинкција е помеѓу два различни пристапи на економијата: Кејнзијанска економија, која се фокусира на побарувачката и понудата (односно неокласична) економија, која се фокусира на понудата. Ниеден поглед не одобрува комплетно исклучување на другиот, но повеќето школи се обидуваат јасно да го нагласат едниот или другиот поглед како теориска основа.
Макроекономски политики
Обидувајќи да се избегнат повеќето економски шокови, како што е Големата Депресија, владите се приспособуваат преку измени на политиките за кои политики се надеваат дека ќе успеат да ја стабилизираат економијата. Владите веруваат дека успехот на овие приспособувања (измени) се неопходни да се одржи стабилноста и континуираниот развој. Ваков економски менаџмент се постигнува преку два типа на стратегии:
NGC 7614
NGC 7614 — систем од четири ѕвезди во соѕвездието Риби, заведен во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 1865 година од страна на Гаспаре Станислао Ферари, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 9,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7614 е од видот *4.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 19 м 52,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +0° 10' 56"".
Други поделби
Проучување на NGC 7614 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 577. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 834.
Сара Бергмарк Елфгрен
Во 2016 година, Бергмарк Елфгрен создадала и напишала радио mockumentary трилер Де dödas списокот (гласовите на мртвите), која доби поволни критики. Била номиниран за наградата Европа.
Нејзиниот роман Norra Latin бил објавен во 2017 година. Тоа е натприроден роман за млади возрасни сместени во средното училиште Нора Латино во Стокхолм; во романот, училиштето никогаш не било затворено, а во него има театарска програма каде главни ликови на приказната се учениците.
Заедно со уметникот Карл Џонсон, таа го создава графичкиот роман Vei - book 1, кој бил објавен во 2017 година, епска фантастична приказна инспирирана од нордиската митологија.
NGC 5175
NGC 5175 — ѕвезда во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 15 март 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Други поделби
Проучување на NGC 5175 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 195; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 895. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1420.
Мост Сан Анџело
Мостот Сан Анџело, познат и како понс Аелиус (Понте Елио), Понс Хадриани (Мостот на Адријан ) или Понте ди Кастело, е мост кој ги поврзува плоштадот на Мостот Сан Анџело во местото Лунготевер во Ватикан, и областите Риони и Борго кои се наоѓаат во Рим.
Овој Римски мост бил изграден во 134 година од страна на императорот Адријан, по претходен дизајн на извесен Деметријан. Намената на мостот била да го поврзе неговиот мавзолеј со левиот брег на реката Тибар.
Историја
Мостот е изграден во пеперино стил и обложен со камен наречен травертин. Постојат три сводови до кои можело од брегот да се стигне преку пристапни рампи. Рампата од страната на левиот брег била потпрена врз три помали сводови, а онаа од страната која води кон мавзолејот на Адријан на десниот брег со два помали сводови. При изградбата на речните насипи во 1893 година рампите биле отстранети и заменети со модерни сводови. Нивото од страната на улицата имало доста високи тротоари. Тие биле изградени од елементи наречени травертински балустради.
Во месец јули 472 година мостот го користеле готските трупи, кој биле предводени од страна на водачот на војниците Рицимер, за да го нападнат источниот дел на градот, кој пак бил бранет од римскиот император Антемиј. Во периодот на средниот век овој мост бил користен од страна на аџиите кои се упатувале кон базиликата Свети Петар. Во тој период мостот бил познат и како „Мостот на Свети Петар“ (pons Sancti Petri ). Во текот на 6 век додека со Ватикан управувал папата Григориј Велики, името на „Мостот Сан Анџело“ го добило од според името на замокот Сан Анџело (оригинално мавзолејот на Адријан). За време на јубилејот во 1450 година, балустрадите на мостот попуштиле поради тежината од големата толпа на аџии. При оваа несреќа загинале 172 луѓе. Подоцна со текот на времето некои куќи кои се наоѓале во непосредна близина на мостот морале да бидат урнати, за да им се овозможи на аџиите кои одат на проповед во базиликата да имаат поширок излезен простор. Подоцна во близина на мостот биле изградени и две мали кружни капели кои биле посветени на Санта Марија Магдалена и Сан Иносенти. Овие капели во 1527 година биле отстранети поради одбранбени причини. На плоштадот од левата страна на реката Тибар се отворил плоштадот на мостот. Низ овој плоштад на потегот кој денес минува од Лунготевере, кој доаѓа од плоштадот Пасквале Паоли порано постоела Палатата Алтовити, изградена од страна на Биндо Алтовити. На местото до палатата долго време се извршувале временски казни, но и смртните казни. При изведување на смртните казни телата на осудените се изложувале на мостот како еден вид на предупредување за населението.
Името на целата област Понте потекнува според името на овој мост.
Статуите на Свети Петар и Свети Павле
На самиот почетокот од мостот, на брегот спроти замокот, односно од страната на Рим, се наоѓаат статуите на Свети Петар и Свети Павле. Првиот, односно Свети Петар ги држи клучевите од рајот, а вториот Свети Павле го држи мечот. И двајцата светци често се претставени со овие два симболи. Конкретно, Свети Павле е претставен со меч затоа што самиот тој, во писмото до Ефесјаните, го користел ова оружје како симбол на борбата против злото. Всушност, во писмото тој го опишал Божјиот оклоп и ги повикал сите мажи да го носат тој оклоп. На крајот од целиот опис се појавува мечот, кој е еден вид на алегорија на Божјото Слово (Еф. 6:17).
Двете гравури кои се наоѓаат во основата на статуите имаат текст со оригинален запис „Hinc humilibus venia“ и „Hinc retributio superbis“ или во превод „Тука прошка добиваат скромните“ и „Оттука започнува одмаздата врз гордите“. Со овие пораки сакало да се нагласи дека поминувањето низ тој простор, односно преку мостот, ќе им ги постави заслугите и на понизните и на гордите на соодветен начин како што и заслужуваат.
Статуите на ангелите
Ангелите присутни на мостот им ги покажуваат на луѓето инструментите на таканареченото Христовото страдание. Гравурите во основата на статуите се земени од записите на Стариот завет (со исклучок на оние поставени под ангелот со туниката и ангелот со клинците кои соодветно биле позајмени од Евангелието по Матеј и од текстот на препознаен како стандардите на кралот).
Статуите на ангелите биле нарачани од страна на папата Климент IX во 1667 година и биле поставени на мостот три години подоцна во 1670 година. Тие биле создадени од страна на учениците на Џан Лоренцо Бернини кои биле под негово директно раководство. Исклучок биле двата ангели, едниот кој го носи свитокот INRI, и другиот претставен со трновиот венец на главата кои биле директно извајани од самиот скулптор Бернини. Статуите никогаш не биле поставени на мостот бидејќи се сметале за многу убави за да бидат изложени на стихите од надворешните влијанија. Подоцна соодветните копии биле поставени на претходното одредено место, а оригиналите во 1729 година биле донирани од страна на наследниците на уметникот на базиликата Сант Андреа дел Фрате каде што се чуваат и денес.
Првиот пар ангели
Првите два ангела ги покажуваат алатките со кои војниците го камшикувале Исус по завршувањето на судењето на кое Пилат го осудил Христос на смрт. Овој настан е раскажан во евангелијата (треба да се погледне текстот во Евангелието по Матеј Мт 27,26).
Гравурите во основата на статутите гласа во оригинал „In flagella paratus sum“ или „Подготвен сум за камшикување, подготвен сум за злото“, „Tronus meus in columna “ или „Мојот престол е на столбот - крстот“. Овие написи се позајмени од стихот 18 од Псалмот 37 (види ст 37,18) и од стих 7 од поглавје број 24 од Книгата на Сирах (види ст 24,7 ).
Вториот пар ангели
Третиот ангел ја покажува круната од трње која, по камшикувањето на Исус, му била ставена на главата за да му се потсмева дел од населението кои го прогласувале за Цар (тука треба да се погледне раскажувањето на епизодата во Евангелието по Матеј: Мт 27:29). Четвртиот ангел го претставува превезот кој што според легендата го користела жената по име Вероника за да го исчисти лицето на маченикот од крв.
На резбите во основата на статуите во оригинал пишува: „ In aerumna mea dum configitur spina “ и „ Respice faciem Christi tui “ или преведено „Мојата неволја по трнот се гледа“ и „Погледни го лицето на својот Христос“. Тие написи се земени соодветно од стих 4 од Псалм 31 (види ст 31,4) и од стих 10 од Псалм 83 (види ст 83,10).
Третиот пар ангели
Третиот пар ангели ги покажува клинците кои биле користени за да го распнат Исус на дрвениот крст и неговата туника со коцки која ја користеле војниците за да ја поделат со ждрепка (Мт 27:35).
На резбите во основата на статуите во оригинална форма пишувало: „Super vestem meam miserunt sortem “ и „ Aspiciant ad me quem confixerunt “. или со превод: „На мојата облека фрлија ждрепка“, „Нека го погледнат ликот мој за да видат кого го распнале“. Тие написи се земени соодветно од стихот 35 и поглавје 24 од Евангелието по Матеј (види Мт. 24,35) и од стихот 10 од поглавје 12 од Книгата на Захарија (види З к 12,10)
Четврти пар ангели
Четвртиот пар на ангели всушност го претставува крстот на кој бил распнат Исус со натписот INRI кој бил ставен на врвот за да се укаже причината за неговата смртна казна (Мт 27:37).
На гравурите во основата на статуите во оригинал пишувало: „Cuius principatus super humerum eius “ и „ Regnavit a ligno deus “ или: „Неговото царство е ставено на неговите раменици“ и „Бог царуваше обесен на дрвениот крст“. Тие записи се земени од стихот број 6 од поглавјето 9 од Книгата на Исаија (види Ис 9,6) и од текстот во делото стандардите на Кралот (види Vexilla regis).
Петтиот пар ангели
На гравираните делови во основата на статуите во оригинален напис пишувало: „ Potaverunt me aceto “ и „ Vulnerasti cor meum “ или: „Ми дадоа киселина да пијам“ и „Ми го повредија срцето“. Тие написи се позајмени од стихот број 22 од Псалмот број 68 (види Сл 68,22) и од стихот 9, од поглавје 4 од Песната над песните (види Песни 4,9). На крајот, можело да се забележи под нозете на сите ангели на мостот дека имало врежани облаци кои ги поддржуваат ангелите. Ангелите всушност се намерно поставени повисоко од местото по кое минуваат минувачите, така што гледајќи ги одоздола можат да ги видат заедно со облаците.
Статуата на Архангел Михаил
Од мостот јасно се гледа статуата на Архангел Михаил која е поставена над замокот Сан Анџело. Според некои толкувања на Светото писмо, Архангел Михаил го објавил второто Христово доаѓање на Земјата (Прво писмо до Солуњаните 1Ст 4,16). Неговата статуа била поставена на таа позиција околу 600 година од новата ера од страна на папата Григориј Велики, затоа што тој имал привидение дека архангелот од врвот на блиското возвишение го извадил својот меч од неговата корица. Од таа визија, понтифот заклучил дека молитвите биле слушнати и дека чумата која го зафатила градот наскоро ќе заврши. Со текот на годините, статуата која првично била направена од дрво, била уништена и заменувана неколку пати. Она што денес може да ги восхитува минувачите е шестата верзија на статуата која била поставена над замокот Сан Анџело во 1753 година.
Интересен дел
Големиот Данте Алигиери најверојатно учествувал во јубилејот од 1300 година и можел да ги набљудува мноштвото аџии кои поминувале преку мостот и оделе кон базиликата. Во осумнаесетото пеење на Пеколот тој го опишувал она што го гледал следејќи го мостот:
Како Римјаните во својата војска,
јубилејната година е, и тие одат нагоре по мостот,
мостот треба да го пренесе народот на образован начин,
од едната страна сите одат со подигнати чела
кон замокот во правец на Свети Петар,
но од другиот брег, односно од другата страна одат оние кои се враќаат со своите чела свртени кон планината.
За да се регулира сообраќајот на мостот, утврдено е дека аџиите кои одат кон праверцот на Свети Петар одат од едната страна на мостот со челата свртени кон замокот, додека оние кои се враќале од другата страна со челата биле свртени кон планината наречена Монте Џордано.
Решенско Езеро
Решенско Езеро (Reschensee, Lago di Resia) — вештачко езеро во западниот дел на Јужен Тирол, Италија, приближно 2 км јужно од Решенскиот Превој, кој ја формира границата со Австрија, и 3 км источно од планинскиот гребен што ја формира границата со Швајцарија. Со својот капацитет од 120 милиони кубни метри (97.000 ac·ft) тоа е најголемото езеро во покраината. Неговата површина го прави и најголемото езеро над 1000 метри во Алпите. Се храни од Адиџе, Ројенбах и Карлинбах и се исцедува од Адиџе.
Езерото е познато по камбаната на потопената црква од 14 век; кога водата ќе замрзне, до таму може да се стигне пеш. Легендата вели дека во текот на зимата сè уште може да се слушне како ѕвонат црковните ѕвона. Во реалноста, камбаните биле отстранети од кулата на 18 јули 1950 година, една недела пред уривањето на црковниот наос и создавањето на езерото.
Потекло
Плановите за помало (5 м длабоко) вештачко езеро датираат од 1920 година. Во јули 1939 година, компанијата Монтекатини (сега Едисон Енергија ) вовело нов план за 22 м -длабоко езеро, кое ќе обедини две природни езера (Решенско и Средно) и ќе потопи неколку села, вклучувајќи го Граун и дел од Решен. Создавањето на браната започна во април 1940 година според овој втор план, но поради војната и локалниот отпор не заврши дури во јули 1950 година. Во 1947 година Монтекатини добил 30 милиони швајцарски франци од швајцарската компанија за изградба на браната (во замена за 10 години сезонска електрична енергија), парадоксално откако населението во Сплуген гласало против плановите на компанијата да се изгради брана што ќе го потопи тоа швајцарско село. Населението на Граун немало таков успех, и покрај добрата волја на Антонио Сегни, кој подоцна станал премиер на Италија. Потопени се вкупно 163 домови и 523 хектари обработливо земјиште.
Резервоар -Невес
Невес резервоар е вештачко езеро во Мухлвалдертал во Јужен Тирол, Италија. Припаѓа на општината Мулвалд.
Еднакви последици
Еднакви последици или „независна еднаквост” е термин што се однесува на согледувањето дека еднаквите можности можеби не се доволни за да се поправи угнетувањето и хендикепираноста на жените низ историјата.
Поради нивната различна позиција во општеството, жените и мажите може да не бидат способни да ги искористат еднаквите можности во ист обем. Во некои случаи еднаквите можности всушност можат да имаат негативен ефект на добросостојбата на жените, доколку не резултира времето и енергијата кои жените ги употребуваат за да имаат придобивка од нив. Со цел да се осигура дека развојните интервенции резултираат во еднакви последици за мажите и за жените, неопходно е тие да се создадат врз основа на родова анализа. Според тоа „ рамноправен” третман не значи „ист” третман.
Новоперки
Новоперки — група на зракоперкови риби. Името Neopterygii значи "нови крила". Кај видовите од оваа поткласа постојат само неколку промени кои настанале со нивната еволуција од пораните зракоперки. Се појавиле некаде во доцниот Перм, пред појавата на диносаурусите. Новоперките се една многу успешна група на риби, бидејќи можат да се движат многу побрзо отколку нивните предци. Нивните лушпи и скелети станале полесни во текот на еволуцијата, додека нивните вилици станале помоќни и поефикасни.
NGC 595
Откривање
Телото е откриено на 1 октомври 1864 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 595 е од видот GxyP. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m. NGC 595 има само една позната привидна димензија, која изнесува 0,5'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 33 м 34 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 30° 41' 32".
Други поделби
Проучување на NGC 595 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 91; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2293. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 30.
Општина Камењане
Општина Камењане — рурална поранешна општина во Македонија, основана во 1996 година, а престанала да постои со законот за територијална поделба на Македонија од 2004 година, кога била припоена на Општина Боговиње. Седиште на општината било селото Камењане.
Населени места
Во Општина Камењане спаѓале следниве села: Горно Палчиште, Горно Седларце, Долно Палчиште, Јеловјане, Камењане, Новаќе, Синичане и Урвич.
Демографија
Според последниот попис од 2002 година, општината Камењане имала 14.442 жители, од кои:
Александар Саша Трајковски
Aлександар Саша Трајковски (р. во ) — македонски поет, преведувач и толкувач, редовен член и дел од Македонското научно друштво - Битола. По професија е дипломиран лекар.
Биографија
Трајковски е роден на 28 март 1985 година Битола, каде што има завршено основно училиште во ОУ „Гоце Делчев“ и средно училиште во гимназијата „Јосип Броз Тито“, а студиите по медицина ги завршил на Универзитетот по медицина и фармација во Букурешт, Романија.
Член е на Македонското лекарско друштво (МЛД), Здружението на преведувачи и толкувачи на Република Северна Македонија (ЗПРМ) и член на Македонското научно друштво - Битола.
Награди
За двете збирки поезија „Лирски елегии“ и „Поеми од Балканот“, Трајковски ја има добиено наградата „Душата на чаршијата“ за најдобра поетска збирка.
Нилуфер Демир
Нилуфер Демир (родена 1986) — турска новинарка-фотограф која живее и работи во Бодрум, Турција. Таа ги покрива настаните поврзани со европската емигрантска криза во текот на летото 2015 година за агенцијата Dogan News Agency. Нејзината фотографија на Алан Курди стана светски позната на 2 септември 2015 година.
Масакр во Адана
Масакрот во Адана (Ադանայի կոտորած, Adana Katliamı) се случил во Аданскиот вилает на Отоманското Царство во април 1909 година. Масакрот на ерменските христијани од страна на отоманските муслимани во градот Адана, среде османлискиот контрапуч од 1909 година, се проширил на серија антиерменски погроми низ провинцијата. Во Адана и околните градови биле убиени околу 20.000 до 25.000 луѓе, главно Ерменци; било објавено дека за време на масакрите биле убиени и околу 1.300 Асирци. За разлика од претходните Хамидски масакри, настаните не биле организирани од централната влада, туку поттикнати од локални функционери, интелектуалци и исламски свештеници, вклучително и поддржувачи на Комитетот на Унијата и Прогресот во Адана. Професорот по историја Роналд Григор Суни од Универзитетот во Мичиген ја опишува Адана како „повеќе како урбан бунт кој дегенерирал во погром наместо масовно убиство иницирано од државата“.
Отоманските и ерменските револуционерни групи соработувале за да обезбедат детонирање на султанот Абдул Хамид II и обновување на уставната власт во 1908 година. Како резултат на тоа, на 31 март 1909 година (13 април според западниот грегоријански календар) воен бунт насочен против Комитетот на Унијата и Прогресот го зазел Константинопол (Истанбул по 1928 година). Додека бунтот траел само десет дена, тој предизвикал погром и масакри во провинцијата Адана против Ерменците кои траеле повеќе од еден месец.
Масакрите биле вкоренети во политички, економски и верски разлики. Ерменскиот сегмент од населението на Адана бил опишан како „најбогат и најпросперитетен“; насилството вклучувало уништување на „трактори и друг вид механизирана опрема“.
Позадина
Во 1908 година, младотурската влада дошла на власт преку бескрвна револуција. Во рок од една година, ерменското население на Отоманското Царство, овластено со отпуштањето на Абдул Хамид II, почнало да се организира политички за поддршка на новата влада, која ветила дека ќе ги стави на еднаква правна основа со нивните муслимански колеги.
Откако долго го издржале таканаречениот статус на дими и трпејќи од бруталноста и угнетувањето на раководството на Хамид од 1876 година, Ерменците во Киликија ја сметале зародишната младотурска влада како божји дар. Со оглед на тоа што на христијаните сега им било дадено правото да се вооружуваат и да формираат политички значајни групи, не поминало долго пред лојалистите на Абдул Хамид, самите акултурирани во системот што ги извршил Хамидските масакри во 1890-тите, да го видат зајакнувањето на христијаните како доаѓање на власт на нивна сметка. Контра-пучот од 1909 година ја одзел контролата врз владата од секуларните младотурци, а Абдул Хамид II накратко ги обновил својата диктаторска моќ. Апелирајќи до реакционерното муслиманско население со популистичка реторика која повикува на повторно воспоставување на исламскиот закон под знамето на пан-исламскиот калифат, султанот мобилизирал народна поддршка против младотурците идентификувајќи се себеси со историски исламскиот карактер на државата.
Многу од христијанските Ерменци се надевале на поголема рамноправност по пучот против султанот Абдул Хамид II, кој го отстранил исламскиот шеф на државата од власт. Сепак, порастот на турскиот национализам и популарната перцепција за Ерменците како сепаратистички, ентитет контролиран од Европа придонеле за злонамерноста на нивните напаѓачи.
Причини
Според еден извор, кога во Адана пристигнала веста за бунт во Константинопол меѓу муслиманското население кружеле шпекулации за неизбежно ерменско востание. До 14 април, ерменскиот кварт бил нападнат од муслиманска толпа, и многу илјади Ерменци биле убиени во следните недели. Други извештаи нагласуваат дека „пресметката меѓу Ерменците и Турците на 13 април предизвика бунт што резултираше со ограбување на чаршиите и напади врз ерменските квартови“. Два дена подоцна, повеќе од 2.000 Ерменци биле убиени.
Во неговиот извештај од август 1909 година за масакрот, Чарлс Доти-Вајли тврди дека „Теоријата за вооружена револуција од страна на Ерменците сега е генерално дискредитирана кај поинтелигентните луѓе“. Доути-Вајли објаснил дека не може да се каже дека се случува востание без одредена концентрација на сили или без никаков напор да се искористат различните достапни упоришта, и во секој случај бројот на Ерменците би бил „лесен натпревар за редовна османлиска војска“. „Тие немаше да ги остават своите синови и браќа расфрлани нашироко низ провинцијата за жетва без оружје, без никаква надеж за бегство“.
Цироза
Цироза е болест на црниот дроб која се јавува како последица од оштетување на клетките во црниот дроб (хепатоцити). Вообичаено се јавува кај лица кои подолго време конзумираат алкохол во големи количини а црниот дроб не е способен да се ослободи брзо од тие штетни материи, и како последица на тоа се јавува оштетување на клетките кое води до цироза.
Масакр во Адана
Причини
За време на падот, се верувало дека Ерменците биле мета поради нивното релативно богатство и нивните расправии со царското оданочување.
Во извештајот на вршителот на должноста британски заменик-конзул во Конија и Мерсина, мајорот Чарлс Доути-Вајли ги разгледувал „Причините за масакрот“. Од овој документ историчарот Вахакн Дадријан го извлекува текстот:
Абдул Хамид станал прославен, во овој контекст, според Доти-Вајли, затоа што „ја поставил модата на масакрите“. Од истиот документ, турскиот политиколог Камуран Гурун нагласува дека правото на носење оружје предизвикало популарна мода на носење оружје. Но, „следеше уште полошо“, според зборовите на Даути-Вајли:
Цироза
Клиничка слика
Клиничката слика на црнодробната цироза има исти симптоми независно од етиолошкиот фактор. Болеста поминува низ два стадиума: компензиран и декомпензиран стадиум.
Масакр во Адана
Причини
Стефан Астуриан во меѓувреме истакнал други причини, вклучително и зголеменото незадоволство меѓу муслиманите како резултат на зголемената имиграција на ерменските христијани во Адана, воведувањето на ерменските земјопоседници на нова технолошка машинерија што ќе премести голем број турски занаетчии и занаетчии и популарната гласина дека бунарот -познат ерменски земјопоседник требало да биде крунисан за владетел на ерменското кралство Киликија.
Крвопролевање
Скоро 4.437 ерменски живеалишта биле запалени, што значело дека речиси половина од градот е срамнет, што пак довело до опис на инцидентите како „холокауст“. Тензијата избувнала во немири на 1 април 1909 година, кои набрзо прераснала во организирано насилство врз ерменското население во Адана и во неколку околни градови. До 18 април, повеќе од 1.000 луѓе биле пријавени само во Адана, со дополнителни непознати жртви во Тарс и Александрета. Илјадници бегалци ја исполниле американската амбасада во Александрета, а британски воен брод бил испратен на нејзините брегови; три француски воени бродови биле испратени во Мерсин, каде што ситуацијата била „очајна“, а многу западни конзулати биле преплавени од ерменски бегалци. Османлиската војска се борела да го совлада насилството.
Слично насилство ги проголтало Мараш и Хаџин, а проценките за бројот на загинати наскоро пораснале на над 5.000. Роуз Ламберт, американска мисионерка во Хаџин, напишала во својата книга колкумина барале засолниште во мисионерскиот комплекс заради безбедност. Се надевала дека британскиот крстосувач ХМС Дијана</i> ќе даде „смирувачки“ ефект на пристаништето Александрета, каде насилството сè уште беснело. Се појавиле извештаи дека империјалните „власти се или рамнодушни или се измачуваат во колежот“. Извесен ред бил воспоставен до 20 април, бидејќи немирите во Мерсин се намалиле, а британскиот крстосувач HMS <i id="mwrA">Swiftsure</i> можел да испорача „производи и лекови наменети за Адана“. „Заканувачкиот“ извештај од Хаџин покажал дека добро вооружени Ерменци биле држени во градот, „опколени од муслимански племиња кои само чекаат доволно нумеричка сила за да избрзаат со импровизираната одбрана подигната од Ерменците“. 8.000 бегалци ги исполниле мисиите во Тарс, каде што бил воспоставен ред според воената состојба, а загинатите броеле приближно 50.
Пораката од 22 април од американски мисионер во Хаџин укажала дека градот наизменично гори, дека околните ерменски имоти биле изгорени и дека опсадата е неизбежна. Целото ерменско население на Кирихан било објавено дека било „заклано“; ерменското село Дортјол горело и било опколено; дополнително крвопролевање се разгорело во Тарс; биле пријавени масакри во Антиохија, а немири во Биреџик. Најмалку еден извештај ги пофалил „функционерите на турската влада во Мерсина“ што направиле „се што е можно за да ја проверат неволјата“, иако „резултатот од нивните напори е многу ограничен“. Како што османлиските власти работеле на задржување на насилството насочено кон христијаните, ерменското население „се заврти кон Младотурците за идна заштита“.
Еден американски мисионер стациониран во Тарс, но кој ја посетил Адана во тој период, Херберт Адамс Гибонс од Хартфорд, ја опишал сцената во деновите пред 27 април:
Османлиската влада испратила војска да го зачува мирот, но се тврди дека или го толерирала насилството или дека учествувала во него. Непотпишан извештај од весници од 3 мај 1909 година укажал дека отоманската војска пристигнала, но се чинило дека нема намера да постигне мир:"Адана е тероризирана од 4.000 војници, кои ограбуваат, пукаат и палат. Нема почит кон странските имоти. Двете француски училишта се уништени, а се стравува дека американските училишни, комерцијални и мисионерски интереси во Адана се целосно уништени. Новиот гувернер сè уште не инспирира доверба. Има причина да се верува дека властите сè уште имаат намера да дозволат истребување на сите христијани."
Последици
Според официјалните османлиски податоци, во градот Адана имало вкупно 3.521 жртви. Од нив, 2.093 биле Ерменци, 782 муслимани, 613 Асирци и 33 Грци. Владините бројки се засноваат на евиденцијата на матичната служба и списоците составени од мухтари и свештеници од одредени локалитети.
Големиот везир Хусеин Хилми-паша посочил дека масакрот бил „''политичко, а не религиозно прашање... Пред да почнат да се организираат ерменските политички комитети во Мала Азија, имаше мир. Ќе ве оставам да ја судите причината за крвопролевањето.“  Иако признава дека неговиот претходник, Абдул Хамид II, наредил „истребување на Ерменците“, тој ја артикулираше својата увереност дека „никогаш нема да има друг масакр''“.
Во јули 1909 година, младотурската влада ги објавила судењата на различни владини и воени функционери, поради „вмешаност во ерменските масакри“. Во воените судови кои следеле, 124 муслимани и седум Ерменци биле погубени поради нивната вмешаност во насилството. "Како одговор на контрареволуцијата и ерменските масакри во Адана, Комитетот на Унијата и Прогресот и Ерменска револуционерна федерација склучија договор во септември 1909 година со кој ветија дека „ќе работат заедно за напредок, устав и единство“. Двете партии објавија дека гласините за напорите на Ерменија кон независност се лажни. Унионистите се погрижија да има ерменски министер присутен во владите формирани по 6 август 1909 година, што исто така може да се протолкува како обид да се покаже оддалеченоста на Комитетот на Унијата и Прогресот од настаните во Адана."Владата на Турција, како и некои турски писатели и националисти, негираат дека се случил масакрот, тврдејќи дека настаните од април 1909 година биле всушност ерменско „дивеење на грабежи и смрт“ насочено кон муслиманското население кое „завршило со околу 17.000 загинати Ерменци и 1.850 Турци“. Историчарите ја доведуваат во прашање реалноста на турските тврдења за „ерменско дивеење“ поради едноставниот факт дека доколку Ерменците биле агресорите, значително поголем број Турци ќе биле убиени. За разлика од официјалниот став на Турција, странските очевидци јасно изјавиле дека Ерменците биле жртви.
Виисоката порта тврдела дека загубата на муслиманите е поголема од загубата на Ерменците, 1.900 муслимани наспроти 1.500 Ерменци.
По масакрите билр изградени три сиропиталишта; во Адана, Хаџин и Дортјол. Адана Дарулејтам сместила околу 500 сирачиња.
Цироза
Дијагноза
Овие испитувања најчесто се користаат при поставување на дијагнозата.
Лекување
Лекувањето зависи од стадиумот на болеста и кои клинички знаци се присутни во моментот. Така што во компензираната фаза се применува: Во декомпензираната фаза болниот задолжително треба да се хоспитализира. Ако болниот е со асцит се препорачува мирување и несолена диета.
Енергија
Енергијата е фундаментална величина што секој физички систем го поседува. Таа овозможува да се предвиди колку работа системот може да заврши или колку топлина може да размени. Енергијата претставува способност на телото да врши работа. Енергијата ја покажува состојбата на телото. Енергијата се мери со иста единица (џул) како и работата. Единица-мерка на енергијата е Еден џул што се дефинира како работата што ја извршува сила од еден њутн на растојание од еден метар.
Енергија и енергенси
Потрошувачката на енергија и енергенси е составен дел како на секојдневниот живот на поединецот, така и на индустријата и на сите останати сегменти на општеството. Побарувачката на енергија е во постојан пораст на светско, регионално и национално ниво. Ова се однесува како на електричната и топлинската енергија, така и на енергијата односно енергенсите употребени во транспортот. Сегашното светско производство на енергија се заснова врз употреба на фосилни горива (јаглен, нафта и природен гас) и јадрена енергија, поради што енергетскиот сектор се јавува како најголем загадувач на животната средина, почнувајќи од испуштањето на јаглерод диоксид како еден од причинителите за глобалното затоплување, па сè до радиоактивниот отпад кој се добива од атомските централи.
Покрај последиците по животната средина и здравјето на луѓето, добивањето на енергија од конвенционалните извори, како што се нафтата и природниот гас, има и економски последици поради постојаниот пораст на цените на овие суровини.
Видови енергија
Постојат повеќе видови на енергија: и други.
Потенцијална енергија
Во овој израз силата F одговара на тежината на телото G. Извршената работа при неговото подигање на висина h телото ја добива како потенцијална енергија. Телото може да се ослободи од оваа енергија со негово повторно пуштање на земја. Според тоа, потенцијалната енергија на тело со тежина G на висина h може да се определи со равенката: Еp=Gh или Ep=mgh G=mg
Кинетичка енергија
Кинетичка енергија (Ек) ја има тело што се движи и се дефинира како способност едно тело да врши работа како резултат на своето движење. Еk=1/2*mv*v
Базел I
Базелската спогодба за капиталот или Базел I (англиски: Basel Accord) е меѓународна спогодба за единствени стандарди за потребното ниво на капитал на банките. Спогодбата била потпишана од страна на 12 индустриски земји во јули 1988 година, а со примена од 1993 година.
Историјат
Во 1974 година, во швајцарскиот град Базел, се одржал состанок на супервизорските органи на 12 развиени земји (Г-10 плус Швајцарија и Луксембург), на кој во рамките на Банката за меѓународни порамнувања (Bank for International Settlements) е основан т.н. Базелски комитет за банкарска супервизија (Basel Committee on Banking Supervision), или скратено, Базелски комитет. Основната задача на овој комитет е да врши координација на регулативните и супервизорските прашања, поврзани со активностите на меѓународните банки од земјите-членки. За таа цел, одвреме-навреме, Базелскиот комитет издава спогодби и договори со намера да обезбеди делотворна супервизија на меѓународните банки.
Во таа смисла, клучен чекор во меѓународната регулација на банките било донесувањето на Базелската спогодба за единствени стандарди за капиталот на банките, потпишана од 12 индустриски земји на јули 1988 година, а со примена од 1993 година. Базелската спогодба се темели на неколку основни принципи: капиталот има критично значење во заштитата од ризиците; големината на капиталот што треба да го поседуваат банките е поврзан со кредитниот ризик на одделни видови средства; утврдена е минимална стапка на капитал од 8%, којашто е прифатена од сите земји. Инаку, имајќи предвид дека подоцна е донесена уште една ваква спогодба, првата е позната уште и како Базел I.
Структура на Базелската спогодба
Документот со наслов „Меѓународна конвергенција за мерење капитал и стандарди на капиталот“ (International convergence of capital measurement and capital standards) е поделен во четири дела:
Регулаторен капитал и средства пондерирани според ризикот
Според Базел I, потребниот капитал за покривање на ризиците во работењето се пресметува според следнава формула:
Стапка на адекватност на капиталот = капитал / (средства пондерирани за ризикот)
Според тоа, стапката на адекватност на капиталот, позната и како Кукова стапка (Cooke ratio), го покажува износот на капитал што го поседува банката во однос на нејзините средства што се изложени на ризикот. Притоа, со Базелската спогодба се пропишани ставките што го сочинуваат капиталот на банките, како и начинот на пресметка на средствата пондерирани според ризикот. Така, капиталот на банките се состои од две нивоа: ниво 1 или основен капитал, кој го сочинуваат обичните и приоритетните акции, задржаната добивка итн.; ниво 2 или дополнителен капитал, во кој влегуваат другите ставки од сметката на капиталот (резерви, хибридни финансиски инструменти итн.). Притоа, дозволениот износ на дополнителниот капитал бил ограничен на најмногу 50% од вкупниот регулаторен капитал, или со други зборови, капиталот од нивото 2 не можел да биде поголем од капиталот од нивото 1.
Во продолжение, Базелската спогодба ги пропишува и составните елементи на именителот од формулата за пресметка на стапката на адекватност на капиталот. Така, таа дава различни пондери за одделни групи средства, во согласност со нивото на кредитниот ризик на кое се изложени тие. Притоа, сите изложености на кредитен ризик се групирани во три категории: билансни изложености, вонбилансни изложености и деривати со кои се тргува на шалтерските пазари. Како што може да се забележи, во оваа спогодба е земен предвид само кредитниот ризик, како најзначаен ризик во работењето на банките.
''Табела бр. 1: Пондери за ризик на одделни групи средства''
Во однос на кредитниот ризик на дериватите со кои се тргува на шалтерските пазари, кредитните еквиваленти се пресметуваат как: max(V,0) + aL, каде „V“ е тековната вредност на дериватот за банката, „a“ го претставува додатокот (изразен како процент од основната вредност на дериватот), додека „L“ е основната вредност на дериватот. Додатоците зависат од преостанатата рочност на дериватот (помалку од една година, од една до пет години, и над пет години), како и од видот на дериватите и се движат од 0% до 1,5% (за каматните деривати), од 1% до 7,5% (за девизните деривати и за златото), од 6% до 10% (за акциите), од 7% до 8% (за останатите скапоцени метали) и од 10% до 15% (за останатите берзански стоки).
Притоа, со Базелската спогодба била пропишана обврската за банките да издвојат капитал од најмалку 8% во однос на средствата пондерирани според ризикот. Се разбира, минималното ниво на капитал од 8% значи дека националните регулатори можат да пропишат и повисока обврска за потребниот капитал на банките. Всушност, повеќето национални регулатори го прифатиле пропишаниот стандард од 8% како обврска за сите домашни и меѓународни банки. Како резултат на тоа, денес овој стандард се применува во повеќе од 100 земји ширум светот.
Дополнување на Базелската спогодба за пазарниот ризик
Според Базел I, при пресметката на стапката на адекватност на капиталот се земал предвид само кредитниот ризик, којшто е најважен, но не и единствен ризик во работењето на банките. Имајќи предвид дека испуштањето на пазарниот ризик бил еден од најголемите недостатоци на Базелската спогодба, таа била дополнета во 1996 година, со примена од 1998 година. Со овие измени било предвидено банките да издвојуваат дополнителен капитал за покривање на одделните форми на пазарен ризик, како што се: ризикот од промена на цените на акциите, каматниот ризик, валутниот ризик и ризикот од промена на цените на берзанските стоки.
Инаку, за пресметката на потребниот капитал за покривање на пазарниот ризик, банките може да избираат меѓу два пристапа, внатрешен модел или стандардизиран пристап. Пристапот на внатрешен модел (internal model approach) значи дека банката може да употреби сопствен модел за пресметка на потребниот капитал поврзан со пазарниот ризик, којшто треба претходно да биде одобрен од надлежното регулаторно тело. Во практиката, банките најчесто употребуваат некој модел на вредноста изложена на ризик (ВаР), пресметана со ниво на доверба од 99% и во временски хориознт од 10 дена. Притоа, потребниот капитал за покривање на пзарниот ризик се пресметува како збир од две ставки: прво, поголемата вредност од ВаР за претходниот ден и просечната ВаР во претходните 60 дена (помножена со определен множител чија минимална вредност изнесува 3) и второ, надоместокот за специфичен ризик. Банките што применуваат стандардизиран пристап (standardized approach) не вршат пресметка на вредноста изложена на ризик, туку за секој од четирите видови пазарен ризик одделно се пресметува капиталниот надомест и потоа, со нивно собирање се добива вкупниот износ на потребниот капитал за покривање на пазарниот ризик. Инаку, пресметката на потребниот капитал според овој пристап, во основа, се врши така што се пресметува нето-отворената позиција на банката по акции, валути, суровини, долговни хартии од вредност, каматни деривати итн., а потоа на таа вредност се пресметува капитален надомест од 8%.
Недостатоци на Базел 1
Со текот на времето, на површината се појавиле одредени недостатоци на Базел 1, кои подоцна довеле до промени во Базелската спогодба за капиталот. Така, во 1991 година, Базелската спогодба била дополнета на тој начин што општата резерва за загубите на кредитите била вклучена во пресметката на регулаторниот капитал. Бидејќи Базел 1 воопшто не водел сметка за изложеноста на банките на пазарнито ризик, во 1996 година бил донесен амандманот на спогодбата за пазарниот ризик. Наспроти овие промени, Базел 1 не останал имун на критиките. Најочигледниот недостаток се однесувал на грубиот, едноставен пристап во однос на кредитниот ризик. На пример, сите кредити одобрени на претпријатија носеле пондер за ризик од 100%, без разлика на кредитниот рејтинг на фирмите, т.е. според Базел 1, и фирмата со рејтинг ААА и фирмата со рејтинг ВВ носеле ист пондер од 100%. Слично на тоа, Базел 1 воопшто не водел сметка за инструментите за обезбедување. Како последица на тоа, сите кредити одобрени на претпријатија носеле пондер за ризик од 100%, без разлика на тоа дали се обезбедени со соодветно покритие или не.
Ана фон Цвајгберг
Ана Марија фон Цвајгберг (моминско Кристенсон, 16 февруари 1865 – 3 мај 1952) била шведска новинарка и авторка. Таа била известувач на Афтонбладет во 1888-1894 година, во весникот Смоланд во 1894-1896 година и во Дагенс Нихетер во 1896-1898 година.
Таа била ќерка на земјопоседникот Еј Џеј Кристенсон и Елна Персон. Таа се омажила за известувачот Ото фон Цвајгберг во 1891 година. Таа била пријателка на писателите Викторија Бенедиктсон и Аксел Лундегард и нивната кореспонденција е зачувана.
Таа е позната како пионер: таа ѝ припаѓала на пионерската генерација на новинарки во Шведска и била првата шведска жена-репортерка која објавила модерна форма на интервју (на Оскар Монтелиус ) во 1890 година. Таа продолжила да работи и по бракот, што исто така било невообичаено за една жена во овој временски период. Ја завршила кариерата затоа што нејзиниот сопруг станал главен уредник на весникот каде што двајцата биле вработени, а персоналот протестирал против непотизмот да се вработи сопругата на нивниот шеф во неговиот весник.
Писателот и новинар Валфрид Спанберг ја опишал како „вешта новинарка, една од првите жени во печатот во Стокхолм, најпрво во нејзината област“.
1240
1240 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1240 година од новата ера, 240. од вториот милениум, 40. од XIII век и прва од 1240-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6748 и 6749 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5990 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5000 и 5001 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1993.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1240 година се протега во 3876 и 3877, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3936 и 3937 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1783. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 637 и 638 исламска година.
Потпретседател на Јужен Судан
Потпретседателот на Јужен Судан е втората највисока функција во државата после Претседателот на Јужен Судан.
IC 1733
IC 1733 — галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.