cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Отоманско Царство
Прва светска војна
Во 1916 година избила т.н. Арапска побуна. Таа завршила во 1918 година кога бил потпишан договор во Севр. Според договорот, Месопотамија (Ирак), Палестина и Трансјорданија биле дадени на Велика Британија под протекторат на Лигата на народите; Сирија и Либан на Франција. Освен тоа, според договорот, североисточните региони од Анадолија биле дадени на Ерменија, северен Епир бил даден на новосоздадената држава Албанија, источна Тракија со исклучок на Цариград, Босфорот и Дарданелите на Грција.
Турска војна за независност
Окупацијата на Цариград, заедно со окупацијата на Измир од страна на победничките сили во војната го дал почетокот на Турската војна за независност, која траела од 1919 до 1922 година. На чело на Турското национално движење застанал Мустафа Кемал-паша.
Мустафа Кемал побарал национални избори за да се воспостави нов турски парламент, кој ќе има свое седиште во Анкара. На 12 февруари 1920 последниот отомански парламент се собрал во главниот град. Парламентот се распуштил од страна на британските сили, откако бил прогласен за Misak-i Milli („Национален пакт“). На 10 август 1920 година, Големиот везир Дамат Ферид-паша го потпишал Договорот од Севр. Со тој договор се завршиле плановите за поделба на Отоманското Царство, вклучувајќи го и региони Турските родољупци ги сметале за важни делови. Мустафа Кемал инсистирал на целосна независност и заштитата на интересите на мнозинството на Турците на турската почва. Тој го убедил Собранието да ја собе национална армија. Армијата се соочила со окупација на сојузничките сили и се борела на три фронта: француско-турскиот, грчко-турскиот и турско-ерменскиот фронт. По серијата битки за време на грчко-турската војна, грчката армија стигнала до реката Сакарја, само осумдесет километри западно од Собранието. На 5 август 1921 година, Мустафа Кемал бил промовиран како командант на силите од страна на Собранието. Во август 1922, Кемал започнал со силни напади врз грчките војници и турските сили ја поврати контролата на Измир на 9 септември 1922 година. На 10 септември 1922, Мустафа Кемал испратил телеграма до Лигата на нации каде вели Анкара Владата нема да биде одговорна за масакрите извршени за време на војната за независност.
Конференцијата во Лозана започнала на 21 ноември 1922 година. Турски претставник Исмет Инону одбил секаков предлог што би бил компромис за турскиот суверенитет, главните прашања во врска со контролата на турски финансии, Босфорот, правдата, и слично. На 24 јули 1923 година, Договорот од Лозана бил потпишан. Крајниот исход на војната за независност било прогласувањето на Република Турција на 29 октомври 1923 година. Со ова, офоцијално престанала да постои Османлиското Царство.
Прогонство и потомци
Во 1947 година, на потомците на Османлиската династија им било доделено правото да се здобијат со турско државјанство од страна на Големото турско собрание. Мехмед Орхан, син на Мехмед Абдил Кадир починал во 1994 година оставајќи го внукот на османлискиот султан Абдулхамид II, Ертугрул Осман, како најстар преживеан член на сменетата династија. Осман долги години одбивал да го зеде турскиот пасош, нарекувајќи се себеси како граѓанин на Османлиското Царство. Сепак, и покрај тоа што тој не го прифатил турскиот пасош, на прашањето дали тој самиот лично сака да ја обнови империјата, тој одговорил негативно. Тој рекол дека “демократијата работи добро во Турција“. Во 1992 година, тој за првпат се вратил во Турција, и во 2002 година станал турски граѓанин. На 23 септември 2009 година, Осман починал на својата 97 година од животот, како последниот преживеан наследник на прогонетата османлиска власт. Главно поради ова, тој се нарекува “последниот Отоманец“. Бајазит Осман во моментот е најстариот преживеан член на поранешната владејачка класа.
Економија
Османлиските власти во текот на постоењето на империјата многу експертски придонесувале за развој на своите историски престолнини Бурса, Едрене и Цариград, и ги претварале во големи трговски и индустријални центри. Најмногу се одавало внимание на трговците и занаетчиите кои биле неопходни при создавањето на новата престолнина. За таа цел, Мехмед II и неговиот наследник Бајазит II го зголемиле мигрирањето на евреите од различни градови по Европа и ги утврдиле во Цариград и други пристанишни градови, како што е Солун, во кој се создала најголемата еврејска населба во светот. На многу места во Европа, еврејското население страдало од христијанските владетели, посебно по завршувањето на Реконквистата во Шпанија.
Отоманската економија била тесно поврзана со основните принципи на државата и општеството на Блискиот Исток, каде крајна цел на државата била задржување и проширување на власта на владетелот, и начинот по кој богатите ресурси ќе бидат искористени. Крајна цел била да се зголемат државните приходи, доколку тоа е возможно, без да се создаваат некакви социјални безредија и немири меѓу населението.
Разработувањето и организирањето на економијата во империјата бил во најголем степен најуспешна работа. До 17 век, Османлиското Царство била поддржана со најголем економски развој помеѓу другите исламски империи и била меѓу најдобрите економии во Европа. Организацијата се засновала на бирократијата. Делотворноста на овој финансиски професионален систем стоел зад успехот на многу големи отомански државници. . Едно од најголемите причини за големиот раст на економијата се согледува во геополитичката структура. Османлиското Царство очигледно претставувала сериозна пречка за одвивањето на трговијата меѓу Европа и Азија, но и сериозна закана за опстанокот на христијанскиот свет. Империјата се наоѓала помеѓу истокот и западот, по кој начин го блокирала патот кон исток на шпанските и португалските морепловци кои патувале за откривање на нови територии и нови богатства, познати како Големите географски откритија. Во времето кога Кристофер Колумбо во 1492 година патувал кон Бахамските острови, Османлиското Царство била во најголем подем која се простирала на три континенти. Современите историчари сметаат дека промената на односот помеѓу отоманците и Средна Европа се должи на откривањето на нови морски патишта. Ова довело до пад на економијата на Османлиското Царство.
Државно уредување
Државното уредување во Отоманското Царство се засновувалo на многу едноставен систем кој имал два главни центри: воената администрација и државната администрација. Султанот ја имал највисоката позиција во системот, како врховна глава на целата империја. Граѓанскиот систем бил заснован на локалните административни единици врз основа на карактерот на регионот. Отоманците практикувале систем во земјата (исто како и Византиското Царство) во кој имале целосна контрола врз свештенството. Одредени предисламски турски традиции од исламски Иран, кои продолжиле да се практикуваат, оставиле важно место во отоманските административни кругови. Според отоманското општество и разбирање, примарната одговорност на државата била да го брани и да го прошири во земјата исламот, како и да се обезбеди безбедност и хармонија во рамките на своите граници еден општ контекст на династичкиот суверенитет на управување.
Отоманската династија или Куќата на Осман, по потекло имала туркиски карактер. Со текот на времето, династијата ги изгубила својот туркиски карактер, главно поради тоа што голем број на султани се оженувале со различни етноси, па дури и различни по вероисповед. На единаесет пати султанот бил симнуван од престолот затоа што од страна на неговите непријатели во империјата претставувал директна закана. Во текот на историјата на Отоманското Царство, имало само два обиди за соборување на владеачката отоманска династија од престолот.
Империјалниот харем бил еден од најважните судови односно резиденции на Османлиското Царство. Тој бил управуван од страна на Валиде султан, односно мајката на султанот. Позицијата на Валиде султан била втора по важност во отоманската хиерархија, по онаа на султанот. Таа имала огромно влијание врз управувањето на земјата. Во текот на 17 век, главно поради застанувањето на престолот на неколку неспособни султани кои постепено ја уништувале империјата, формално власта била во рацете на Валиде султан. Овој период од историјата на Отоманското Царство се нарекува Султанат на жените.
Високиот образовен систем во палатата бил насочен и кон елиминирање на сите потенцијални наследници на престолот. Во почетокот, медресата била единствената образовна институција каде се школувале сите државни функционери и научници, според исламската традиција. Финансиското оптоварување на Медресите било потпомогнато од страна на вакуфите, кое дозволувало на децата кои потекнуваат од сиромашни семејства да се преселат кон повисоките социјални нивоа. По османлиското зазимање на Румелија, голем број на христијански деца помеѓу осум и дваесет години, биле собирани од отоманските власти за потребите на јаничарскиот корпус. Тие биле школувани во Ендерун. Годишно биле регрутирани околу 3.000 деца. Овој процес на присилно одзимање на христијанските деца од Балканот се нарекува данок во крв.
Административна поделба
Административната поделба на Отоманското Царство претставува територијална поделба на империјата која се засновала на воената администрацији но со цивилна управа. Оваа поделба не ги опфаќала вазалните и потчинетите држави.
Првобитната организација своите корени ги имала уште во времето на настанувањето на империјата, како вазална држава на Селџуците во централана Анадолија. Проширувањата настанале врз основа на веќе постоечката административна структура на Селџуците, во која наследните владеачи на овие територии ја имале титулата бег. Овие бегови (локални водачи) продолжиле да владеат под сузеренство на Отоманските султани. Титулата бег од тогаш не се однесувала само на постоечките и поранешните владеачи туку и на новите управници кои султанот ги поставувал на местото на оние кои ги разрешувал.
Отоманското Царство на почетокот било поделено на суверени санџаци и санџаци доделени на султановите синови. Со санџаците управувале санџак-бегови, воени управници кои добивале од страна на султанот знаме, или барјак таканаречен санџак. Како што се ширела империјата низ Европа, се појавила потреба за формирање на нови административни единици од повисоко ниво. За време на владеењето на Мурат I (владеел од 1359-1389), беглер-беговите биле одредувани да управуваат со Румелија, т.е. со европскиот дел на империјата. По формирањето на беглербегаците, санџаците станале второстепени административни единци. Беглербеговите покрај тоа што имале обврска да управуваат со доделената територија, биле и команданти на сите воени трупи на својата територија.
Социјални структури
Едно од најуспешното разделување на отоманските земји било можноста од создавање на милети. Под отоманска власт, на неколку признати верски групи им било дозволено да основат свои самостојни заедници кои се викале милети. Во милетите тие ги задежиле своите сопствени верски закони, традиции и јазик, под заштита на султанот. Тие биле управувани од страна на верски поглавар. Павославниот милет на пример, бил управуван во почетокот од страна на грчкиот патријарх.
Законодавство
Османлиското Царство во текот на своето постоење развила напредна организациона структра на државата. Иако имала голема централизирана власт, со султан кој стоел на чело на империјата, поседувала и голема контрола врз сите провинции. Со шиењето на империјата растела и потребата од системна распределба на администрациските организации. Империјата била поделена на вилаети. Секој вилает имал свој управител. Идејата за вилаетите била преземена од селџуците кои владееле пред Османлиите во Средна Анадолија.
Централниот систем се засновал од Султанот и неговите соработници. Оваа организација се нарекувала “Домот на Султанот“ на кој претседавал Диван. Владеачката класа се нарекувала ашкер. Во текот на историјата на империјата, Диван стекнал голема моќ. Во времето на Мурат V, султанот престанал да учествува на заседанието на Диван. Султанот имал голем број на советници и министри. Најмоќни биле везирите од Диван, на чиј врв стоел Голем Везир. Диванот претставувал совет каде се состанувале сите везири и расправале околу политичките прашања на империјата. Големиот везир имал должност да го извести султанот околу мислењето на Диванот за определени прашања. Султанот своите решенија обично ги зимал со советување на везирот, но во никој случај не му бил потчинет. Во некои случаи, и самиот султан го закажувал советот на везирите, доколку имал некои важни соопштенија или дилеми. Во текот на 14 век, Диванот се состоел од три везири, а во 17 век нивниот број бил единаесет, од кој четри везири служиле како Везири на Домот, како најважни министри по Големиот Везир. Понекогаш, на заседанијата на Диванот присуствувале и генералите на јаничарите.
Веднаш под хиерархијата, под везирите стоеле нивните советници, наречени кајха. Верските претставници исто така имале голема улога во султанскиот двор. Муфтијата и имамот биле претставници на верската власт. Мутеферика пак претставувало еден вид собир на синовите на ефендијата, пашите и други истакнати личности. Најважните министерства во империјата биле министерството на правдата, во чие министерство ги вклучувало кадиите, цивилните судии и воените судии, кои биле највиша судска власт во империјата по сејхулисламот.
Култура
Османлиското Царство својата култура ја стекнала на просторот на Средоземното и Црното Море, додека примањето на нови традиции, обичаи и искуства ги стекнале со помешување на реонските култури, при кое се задржал исламскиот разум на културата. Во средниот век, Османлиите имале голем степен на толеранција према надворешните култури и религии. Нешто порано, Османлиите ја пропаднале христијанска Византија и во 1453 година го презеле Цариград, претварајќи многу религиозни христијански објекти во џамии. Дворскиот живот во царството го задржав во голема мера традиционалниот антички поредок од времето на Персија, но многу елементи од византиската и европската култура биле вклучени во секојдневниот живот. Многу години царството било еден вид засолниште за протераните Евреи од секаде низ светот, каде Евреите во царството имале своја слобода на сопствена вероисповед.
Османлиска архитектура
Падот на Цариград и префрлањето на престолнината на Османлиското Царство од Едрене во Цариград предизвикала голема промена во архитектурниот стил на империјата. Градба која била изградени во периодот на преместувањето на престолнината е џамијата Бајазид II, која се смета исто така за раниот период од развојот на османлиската архитектура, потоа Фатих џамија, Топкапи-сарај и други. По Падот на Цариград и преземањето на градот од страна на Османлиите, многу цркви и манастири, изградени со византиски стил, биле претворени во џамии. Една од најпознатите такви е Света Софија во Истанбул. Султанот Мехмед II наредил да се изготви голем план за промена на архитектурниот изглед на градот. Во ова време започнале да се градат Топкапи-сарај, Голема чаршија, златната порта (главна порта за влез во градот).
Во текот на ерата на лалињата, архитектурата била под големо влијание на стиловите од Западна Европа: барок, рококо, империјалниот стил и други. Концептот на отоманската архитектура се темелела главно на џамијата. Џамијата била составен дел од општеството. Во времето на класичниот период, една од главните одлики е неразделноста односно споеноста на внатрешниот двор со џамијата. Главен архитект од тоа време е Синан (1492-1588). Синан создал една нова ера не само во османлиската архитектура туку и во светската, создавајќи вкупно 334 градби во различни градови. Првата позначајна градба му била џамијата Шехзаде од 1548 година, Сулејмановата џамија од 1557 година, и Селимовата џамија во Едрене.
Во времето на султанот Ахмед III (1703-1730), османлиската архитектура, благодарение на врските си со Франција започнала да паѓа под влијание на барокот и рококото, кои веќе биле популарно развиени во Западна Европа. Се претпоставува барокната архитектура била разработена од страна на селџуците. Позначајни градби од тој период се: Палата Ајналикавак (1677-1679) и Нуруосманлиската џамија (1748-1755, првата барокна џамија во престолнината, исто така позната по својата барокна фонтана). Во текот на XVIII век, во Топкапи-сарај бил додаден женскиот харем, исто така во стил на барокот. По танзиматските реформи кои делотворно го започнале процесот на европизација на империјата во 1839 година, новите палати и џамии биле градени во стил на Неокласика, Барок и Рококо. Од ова време датираат палатите Долмабахче и Беглербеговскиот дворец, како и Џамија Ортаќој. Најпознати градби од XX век кои биле изградени во денешниот Истанбул се: Палата Јилдиз, Палата Хедив итн.
Османлиски јазик
Османлискиот турски јазик е варијанта на турски јазик што се користел за администрацијата и бил службен јазик на Отоманската Импперија. Јазикот бил пишуван на арапска азбука со некои модификации и имал многу зборови од арапско и персиско потекло. Денешниот турски јазик има големо влијание од отоманскиот турски јазик. Овој јазик попаднал под влијание на три други јазици: турски јазик, персиски јазик и арапски јазик. Во глобала, персискиот јазик најмногу се користел како литературен јазик, додека пак арапскиот бил користен за верски обреди. во тоа време се појавиле и голем број на персиски поети.
Локалното етничко население продолжило да зборува на свој мајчин јазик. Во големите градови обично се зборувал османлискиот или персискиот јазик, но оние кои биле пообразувани зборувале и на арапски јазик. Освен тоа, во отоманскиот јазик се користиле определени арапски и персиски граматички фроми. Главно поради ова, кон средината на XIX век отоманскиот јазик започнал значително да се разликува од турските дијалекти низ империјата. Кон средината на XIX век, по воведувањето на Танзиматот, започнал процесот на создавање на т.н. нов отомански јазик кој содржал голем број на зборови од западноевропските јазици.
Етничките групи продолжиле да се служат со своите сопствени јазиви во своите семејства и пошироко. Во поголемите градови покрај отоманскиот, најзборувани биле арапскиот и персискиот јазик. Во последните два века, францискиот и англискиот јазик започнале сè повеќе да се зборуваат, посебно помоѓу христијанското население. Елитното население обично го проучувал францускиот јазик.
По создавањето на модерната турска република во 1924 година, била направена кодификација на современиот турски јазик, а отоманскиот турски јазик бил отфрлен од употреба.
Класична музика
Османлиската класична музика претставувал важен дел од животот на османлиската елита. Многу султани компонирале музика, како на Селим III, чии композиции сѐ уште се користат до ден денес. Османлиската класична музика се составила во голем степен од византиската музика, арапската и персиската музика. Инструментите кои биле користени биле мешавина од инструментите кои се упоребувале претходно во Анадолија и Средна Азија, како баглама, кеменче, а подоцна и западните инструменти како оуд, танбур, канун, неј и неј, а подоцна и пијано и клавир.
Демографија
Вкупниот број на население на Отоманското Царство до ден денес претставува прашање кое е дебатирано од страна на голем број истражувачи и историчари. За скоро половина милениом од своето постоење, населението на империјата не можело точно да се пресмета, освен доколку се исклучат бројките за работната популација. Ова главно се должело на постојаното менување на границите на империјата како и на неброењето на сите жители кои живееле во неа. Ова пред сè се однесува на жените, кои не биле броени во сите неофицијални пописи. Првиот официјалне попис на населението се случил од 1881 до 1893 година. По завршувањето на пописот било познато кои се основните етнички групи кои живееле во империјата. Покрај муслиманите, во империјата живееле и Грци, Ерменци, Бугари, Католици, Евреи, Протестанти, Латини, Роми и други. Нов попис на населението бил направен во периодот од 1905 до 1906 година.
Религија
Официјалната религија во Отоманското Царство бил исламот, а официјално царството од 1517 до 1922 година било прогласено за исламска држава, кога калифатот бил формално напуштен и сите негови ингиренции биле дадени на Турскиот парламент.
Пред да се воведе исламот, процес кој во голема мера започнал да се спроведува по победата на Абасидите по Битката кај Талас во 751 година и која битка обезбедила големо влијание на Абасидите врз турските народи во Средна Азија, различните туркиски народи го практикувале шаманизмот. По таа битка, голем број на различни турски племиња, вклучувајќи ги и Огузите, кои биле предци на Селџуците и Отоманците, започнале да го прифаќаат исламот како своја официјална религија. Со започнувањето на нивната инвазија, кон 11 век тие го донеле исламот во Анадолија.
Отоманското Царство во принцип ги толерирала христијанските религии и јудаизмот. Сепак постоела нееднаквост на верската слобода поради кое немуслиманското население, според законот на шеријатот, морало да плаќа данок кој се викал џизија, но затоа не се регрутирале за походите и можеле непречено да формираат семејства и да напредуваат, додека муслиманските семејства пред и после походите останувале без свои членови кои гинеле во разни битки. Знаејќи го овој факт, немуслиманското население не се бунело поради овој дополнителен данок. Во времето кога било дозволено да се создаваат т.н. милети, најголемата немуслиманска верска група, православната, добила огромни привилегии во областа на политиката и трговијата, но сепак морала да плаќа повисоки даноци на државата од муслиманските поданици. ,
По освојувањето на градот Цариград во 1453 година, султанот Мехмед II им дозволил на локалните христијани да останат во градот и да ги задржат нивните институции, каква што била Цариградската патријаршија. Во 1461 година, во времето на истиот султан била основана Ерменската патријаршија во Цариград и на тој начин им било дозволено на Ерменците да изградат црква во  внатрешноста на градските ѕидини. Инаку, Ерменската патријаршија се сметала за монофизитска и еретичка (односно не била во сослужение со останатите православни цркви затоа што оваа црква не ги прифаќала заклучоците на Четвртиот вселенски собор).
За овој период карактеристично е тоа што голем број на цркви, чии седишта претходно биле зазедени од страна на Отоманците, биле претварани во џамии. Во 1492 година, кога муслиманите и сефардските евреи биле протерани од Шпанија, по завршувањето на Реконквистата и почетокот на Шпанската инквизиција, отоманскиот султан Бајазит II им дозволил на истите да се населат на територијата на имепријата.
Во текот на историјата, поголеми проблеми помеѓу муслиманското и немуслиманското население во империјата немало, ако се има предвид т.н. потурчување на христијанското население. Цариградската патријаршија имала улога за помагање на црковното и училишното дело во Османлиското Царство и директно се спротивставувала на некои од обидите на империјата за потурчување на одделни региони на Балканот.
Долги години, во Отоманското Царство била задржана структурата на христијанските цркви. Со започнувањето на развојот на национализмите на Балканот Цариградската патријаршија започнува да им служи на великогрчките интереси што довело до укинување на Охридската архиепископија и на другите помесни православни цркви. Подоцна, во 1870 година била создадена Бугарската егзархија, со седиште во Цариград.
Меѓусебните конфликти помеѓу христијаните и муслиманите, својата кулминација ја достигнала во периодот меѓу 1912 и 1922 година, за време на Балканските војни, Првата светска војна и Турската војна за независност. Христијанското население се намалило од 450.000 на 240.000 во периодот на воениот период.
Војска
Почетокот на 16 век претставува период кога Отоманското Царство била најсилна империја во Средоземјето и пошироко. Голем број на битки и војни од страна на Отоманците биле добиени не само поради шеријатската должност кон неверниците, туку и поради турските номади кои биле желни за освојување и ограбување. Тоа најмногу се должело на силниот и голем воен систем.
Големиот диктатор (филм од 1940)
Големиот диктатор (англиски: The Great Dictator) - американски филм од 1940 година, во режија на Чарли Чаплин, кој е и автор на сценариото. Главните улоги ги играат: Чарли Чаплин, Џек Оуки, Реџиналд Гардинер, Хенри Дениел, Били Гилберт и Полет Годар.
Содржина
За време на Првата светска војна, еден сиромашен еврејски бербер (го игра Чаплин) служи како обичен војник во војската на Томанија. Тој спасува еден пилот, Шулц (го игра Гардинер) на томанското воздухопловство, но притоа ја повредува главата, поради што го губи сеќавањето. По војната, во Томанија доаѓа на власт диктаторот Аденоид Хинкел (го игра Чаплин), кој обожува големи и потресни говори, иако во суштина се работи за многу несигурен и плашлив човек. По излегувањето од болницата, берберот повторно започнува да работи во својот дуќан што се наоѓа во еврејската населба. Додека војниците на Хинкел го обележуваат неговиот дуќан како еврејски, тој започнува тепачка со нив, при што му помага убавата, сиромашна Хана (ја игра Годард). Неволјите на берберот со војниците продолжуваат и понатаму, но во една прилика, кога војниците сакаат да го обесат, случајно поминува високиот офицер во томанската армија, Шулц (го игра Гардинер), кој го препознава својот спасител. Тогаш на берберот му се враќа сеќавањето и тој го препознава пилотот. Оттогаш, војниците започнуваат да се однесуваат пријатно кон берберот и кон Хана.
Диктаторот сака да ја финансира својата финансира својата армија со помош на еврејскиот банкар Херман Епштајн, но Епштајн одбива да му помогне поради теророт што го врши режимот на Хинкел врз еврејското население. Затоа Хинкел наредува уништување на еврејската населба, а Шулц паѓа во немилост кај диктаторот, зашто одбива да ја уништи населбата. Диктаторот наредува да го затворат Шулц, но тој успева да се скрие во населбата. Армијата започнува голем претрес и ги затвора Шулц и берберот, додека Хана и нејзините блиски пријатели успеваат да избегаат во соседната земја Остерич. За тоа време се заоструваат односите меѓу Томанија и Бактерија, којашто ја распоредила својата војска на границата со Остерич. Затоа, Хинкел го пречекува диктаторот на Бактерија, Бензино Напалони, при што меѓу нив доаѓа до остра кавга, но најпосле тие потпишуваат мировна спогодба. Шулц и берберот успеваат да избегаат од затворот, облечени во офицерски униформи, а војската започнува потрага по нив. По грешка, таа го апси диктаторот Хинкел, кој во близината лови патки, а свечено го пречекува берберот, мислејќи дека се работи за диктаторот. Тогаш, војската на Томанија влегува во соседната земја Остерич, каде народот им приредува воодушевен пречек. Диктаторот треба да одржи говор, а берберот (заменувајќи го диктаторот Хинкел) зборува за потребата од мир и напредок во светот и слога меѓу луѓето. На крајот на говорот, му се обраќа и на Хана.
Фауст
Значењето на зборот и името е толкуван на различни начини низ вековите. Фауст и придавката „фаустовско“ често се употребуваат за ситуација во која некоја амбициозна личност го отфрла моралниот интегритет за да постигне моќ и успех: поговорката „Договор со ѓаволот“.
Фауст од првите книги, како и балади, драми, куклени претстави, е неотповикливо осуден, бидејќи претпочита човекот да го проповеда знаењето. „Тој го положи Светото писмо зад вратата и под клупата, и одбиваше да го нарекуваат доктор по теологија, туку доктор по медицина.“
Драмите и комичните куклени претстави засновани според оваа легенда биле популарни низ Германија во 16 век со претставување на Фауст и Мефистофел како ликови за вулгарна забава. Приказната станала популарна во Англија благодарение на Кристофер Марлоу (Christopher Marlowe) кој ѝ дал класичен третман во неговата претстава „Трагичната повест за животот и смртта на доктор Фаустус“. Во преработката на приказната од страна на Гете, 200 години подоцна, Фауст станува незадоволен интелектуалец кој копнее за „повеќе од обично месо и пијалак“.
Краток преглед на приказната
И покрај неговата научна успешност, на Фауст му е досадно и е разочаран. Тој решава да го побара Ѓаволот за да добие понатамошно знаење и магични моќи со кои ќе се препушти на сите задоволства и знаења на светот. Како претставник на Ѓаволот се појавува Мефистофел. Тој прави договор со Фауст: Мефистофел ќе го служи Фауст со неговите магични моќи за одреден период (години), но на крајот од тој период, Ѓаволот ќе ја земе душата на Фауст, и тој ќе биде вечно проколнат. Во првите приказни, овој период траел 24 години.
За време на договорот, Мефистофел му служи на Фауст на различни начини. Во многу верзии од приказната, посебно во драмата на Гете, Мефистофел му помага на Фауст да заведе една прекрасна и невина девојка Гречен (Gretchen), чиј живот на крајот ќе биде уништен. Сепак, невиноста на Гречен ќе ја спаси на крајот, и таа ќе отиде во рајот. Во препевот на Гете, господовата милост го спасува Фауст преку неговиот постојан стремеж - во комбинација со одбраните на Гречен кон Господ во форма на Вечната Жена.
Сепак,во првите приказни, Фауст е неотповикливо корумпиран и верува дека неговите гревови не можат да се простат и кога целиот период ќе пројде, ѓаволот го праќа во пеколот.
Ликот на Фауст во книжевноста
Првата книга за Фауст потекнува од 1587 година, а била испечатена во Франкфурт на Мајна. Во неа се опишани разни случки на Фауст што ги запишале студентите од Универзитетот во Витемберг, како: „како тој му се продал на ѓаволот... какви чудни авантури доживеал во тоа време, и на крај ја добил заслужената награда“. Збирката со доживувањата на Фауст првобитно била напишана на латински јазик (1570), а потоа била преведена на германски, под насловот „Историја за докторот Фауст“ (Historia von Doktor Fausten). Основната цел на книгата била да им се влее страв на христијаните од какво и да било прекршување на религиозните норми, а таа доживеала голем успех така што во текот на една година се појавиле дури пет изданија.
Во 1599 година, Георг Видман ја објавил својата обемна книга за Фауст (671 страници in quarto) со наслов „Вистински истории за грозните и одвратните гревови и пороци, како и за многу необичните и чудните авантури на докторот Јохан Фауст“. Нејзината цел била да го пропагира лутеранското учење како одбрана од ѓаволот, така што таа е подидактична во споредба со претходната и во неа не се раскажува за научните и љубовните авантури на Фауст. Следната книга за Фауст се појавила во 1674 година, а нејзин автор бил Николаус Пфицер. Таа е значително пократка, а во неа како еден од смртните гревови на Фауст се споменува и љубовната авантура со една „прилично убава, но сиромашна девојка“. Новина во оваа книга е укажувањето на книгата за Хиоб, во која сатаната му предлага на бога да ја стави на проба верата на Хиоб, а овој мотив Гете го искористил во својот “Пролог на небото“. Имено, познато е дека во времето кога го пишувал прологот, Гете ја зел оваа книга од Вајмарската библиотека. Педесет години подоцна, во 1725 година, се појавила книгата „Човек што мисли христијански“ од анонимен автор. Таа е уште пократка од книгата на Пфицер, а во неа преовладуваат идеите од Просветителството.
Во драмските дела, сижето за Фауст прв го обработил англискиот писател Кристифор Марлоу во делото „Трагичната историја на докторот Фауст“ (The tragical history of Dr. Faust) кое било премиерно прикажано во Лондон, во 1589 година. Неколку години подоцна, оваа драма била забранета, а како печатена книга се појавила во 1604 година. Во неа, Фауст е прикажан како Титан кој сака да ги скрши оковите на конвенционалното. На крајот од книгата, во еден монолог, Фауст се плаши од смртта и е готов да се покае, па дури и да ги изгори книгите со волшепства, а хорот ја предупредува публиката да го избегнува она што не го дозволува религијата. Сепак, на крајот, Марлоу го споредува Фауст со Аполон и го прикажува како слободен човек кој се стреми кон небото. На преминот од 16 во 17 век, еден англиски патувачки театар ја посетил Германија прикажувајќи ја пиесата за Фауст, која била упростена обработка на трагедијата на Марлоу. Така, познато е дека на 10 февруари 1608 година, оваа пиеса била прикажана во Грац, а во 1626 година во Дрезден. Потоа, во втората половина на 17 век, пиесата за Фауст се прикажувала низ целата Германија, и тоа во различни преработки, со цел да се задоволи вкусот на публиката, но и барањата на власта. Познато е дека една од овие верзии, Гете ја гледал во Франкфурт во 1768 година, а потоа и во Стразбур во 1770 година. Истовремено, низ Германија биле прикажувани куклени претстави кои ја обработувале легендата за Фауст, и тоа секогаш со релиогизоно-дидактичка содржина. Така, забележано е дека во 1666 година, во Линбурн била изведена една таква куклена претстава, при што таквите претстави биле чести во втората половина на 17 век, а се прикажувале и во XVIII век.
Лесинг бил првиот германски писател кој се обидел да создаде драма за Фауст, но тој напишал само неколку фрагменти. Така, според нацртот на неговата трагедија, на крајот од драмата, еден ангел требало да им каже на ѓаволите: „Не славете, вие не ги победивте човештово и науката; божеството не му го даде на човекот најблагородниот нагон за да може засекогаш да го направи несреќен...“ Потоа, пред појавата на „Фауст“ на Гете, се појавиле и други дела кои го обработувале сижето за Фауст, како: „Јохан Фауст“ на Паул Вајдман (1775), „Фаустовиот живот“ на Фридрих Милер (само одделни сцени, 1776-1778), драматизацијата на темата за Фауст од Фридрих Шинк (1778-1804), „Доктор Фауст“ на Јулиус Хајнрих фон Зоден (1797), итн. Меѓутоа, ниту една од нив не претставува напредок во равојот на темата за Фауст, зашто тие го обработуваат проблемот на спасувањето на Фауст во религиозна смисла на зборот, што претставува враќање кон концепциите во книгите за Фауст од 16 век. Единствениот исклучок е романот „Животот, делата и патувањето на Фауст во пеколот“ на Фридрих Максимилијан Клингер, кој го искористува мотивот за Фауст за да даде социјална критика на тогашните општествени услови.
Марловиот доктор Фаустус
Додека првиот џебен леток за Фауст кружел во Северна Германија, се појавил и во Англија каде што бил објавен англиски превод во 1592 година: Историјата на проколнатиот живот и заслужената смрт на доктор Фауст. Кристофер Марлоу го искористил ова дело како основа за неговата поамбициозна драма, Трагичната повест за животот и смртта на доктор Фаустус (објавена 1604 година).
Друга инспирација за верзијата на Марлоу е Џон Ди (1527 – 1609 година) кој практикувал форми на алхемија и наука и ја создал енокијанската магија (Enochian magic).
Фауст на Гете
Главна статија: Фауст од Гете
Најпознатото книжевно дело во кое се обработува легендата за Фауст е истоимената драма на Јохан Волфганг фон Гете во два дела. Составувањето на верзијата на Гете траело 60 години, а крајната верзија, објавена по неговата смрт, е призната како дело од голема важност во германската литература. Приказната ја обработува вербата на Фауст во неговата потрага по вистинската суштина на животот. Фрустриран од учењето и границите на неговото знаење, моќи и уживање во животот, тој го привлекува вниманието на ѓаволот (претставен преку Мефистофел) кој се согласува да му служи на Фауст сè до моментот кога тој ќе ја достигне кулминацијата на човековата среќа - момент во кој Мефистофел може да ја земе неговата душа. Фауст е задоволен со договорот и верува дека овој момент на кулминација нема да дојде.
Англиска уметност
Англиска уметност — збирен поим на ликовни дела создадени во Англија во рамките на една континуирана традиција. Следејќи историски прегледи како „Уметничкото творештво во Англија“ (Creative Art In England) од Вилијам Џонстон (1936 и 1950), неколку стручњаци се обиделе да дадат дефиниција на овој поим. Такви се Николаус Певзнер со своето дело „Англиштината на англиската уметност“ (The Englishness of English Art, 1956), Сер Рој Стронг „Духот на Британија: Наративна историја на уметноста“ (The Spirit of Britain: A narrative history of the arts, 2000), како и Питер Акројд во неговата книга „Потеклото на англиската фантазија“ (The Origins of the English Imagination, 2002).
Средновековното англиско сликарство, главно со верска содржина, имало силна национална традиција и во извесни периоди уживало влијание во Европа. Меѓутоа ова влијание почнало да опаѓа во XIV век, а со протестантската реформација оваа традиција нагло престанала, а самото движење довело до уништување на сите ѕидни живописи. Во доволен број денес се зачувани само илуминирани ракописи.
XVI и XVIII век
Од ренесансата, па сѐ до раниот XVIII век, најдобрите сликари во Англија биле туѓинци, многумина од Фландрија. Меѓу нив биле и Ханс Холбајн Помладиот, Антонис ван Дајк, Рубенс, Орацио Џентилески и неговата ќерка Артемизија, Сер Питер Лели и Сер Годфри Нелер. Исклучок од ова била силната англиска традиција на портретната минијатура, започнувајќи со елизабетанскиот сликар Николас Хилијард, кој вештините ги научил од континентални уметници. Традицијата продолжила со уметникот Исак Оливер и многу други. Во следниот век се појавиле низа англиски сликари на портрети во природна големина, а пак кон крајот на векот почнал да се практикува и друга англиска специјалност, жанрот на пределното сликарство. Обата жанра се развиле под големо влијание на Антонис ван Дајк, иако тој самиот не обучувал ниеден англиски силар. Во XVII век англиското благородништво веќе претставувало важен колекционер на европска уметност, под водство на кралот Чарлс I и Томас Хавард, Ерлот од Арандел во првата половина од тој век. Кон крајот на векот Големата обиколка се зацврстила како задолжителна за богатата младина.
XVIII век
Во XVIII век англиското сликарство повторно добило свој карактеристичен стил и традиција, сѐ уште задржувајќи се на портрети и предели, но воедно обидувајќи се да пронајде успешен пристап кон историското сликарство, кое заземало највисоко место во хиерархијата на жанровите.
Сликите на Сер Џејмс Торнхил биле изведени во европски барокен стил, па така за Вилијам Хогарт може да се рече дека е првиот англиски уметник — англиски по навики, карактер и темперамент, како и по раѓање. Неговите сатирични дела, полни со црн хумор се изворно англиски, посочувајќи им ги на своите современици деформитетите, маните и пороците на лондонскиот живот.
Водечки портретисти во ова време биле Томас Гејнсборо; Сер Џошуа Рејнолдс, основач на Кралската академија; Џорџ Ромни; и Сер Томас Лоренс. Џозеф Рајт од Дерби бил прочуен по своите детални слики осветлени со свеќа, а Џорџ Стабс за неговите слики на животни.
XIX век
Раниот XIX век го бележи пројавувањето на т.н. Норвичка школа на сликари. Под влијание на холандското пределно сликараство и пределите во Норфолк, Норвичката школа било првото провинцијално уметничко движење вон Лондон. Иако оваа школа била кратковечна заради слабото покровителство и несогласувања помеѓу уметниците, таа имала видни членови како нејзиниот основач Џон Кром, истакнатиот акварелист Џон Сел Котман и надежниот, но кратковечен поморски сликар Џозеф Стенард.
Пол Сендби се смета за таткото на англискиот акварел. Други значајни пределни сликари од XVIII и XIX се Ричард Вилсон; Џорџ Морланд; Џон Роберт Козенс; Томас Гертин; Џон Констабл; Џ. М. В. Тарнер; и Џон Линел.
Предрафаелитското движење, кое започнало во 1840-тите доминирало во англиската уметност во втората половина на XIX век. Неговите членови — Вилијам Холман Хант; Данте Габриел Росети; Џон Еверет Миле и други — се задржувале на религиозни, книжевни и битови дела кои со одликуваат со разнобојност, прецизни детали и речиси фотографски стил.
Deviant art
ДевиантАрт — американска организација за уметници. Најпрвин е промовиранана 7 август 2000 година од страна на Енџело Сотира, Скот Џаркоф и Метју Стефанс, меѓудругите. Седиштето на ДевијантАрт коорпорацијата се наоѓа во Лос Анџелес, Калифорнија,САД. Од февруари 2009 година оваа страна брои над 10 000 членови, над 75 милиони посетувања и околу 100,000 предлози на ден. Страната девиантарт.цом е посетена од најмалку 36 милиони посетители годишно според Цомплете.цом проучувањето за 2008 година. ДевиантАрт му пружа можност на секој уметник да се презентира себеси и да дискутира за својата работа. Сето ова е организирано преку сеопфатни категории, вклучувајќи фотографија, дигитална уметност, традиционална уметност, литература, блиц, изработка на филмови, како и поставување обвивки на апликации,.,,Фелла,, мал робот со изглед на мачка е официјаната маскота на ДевиантАрт.
Потекло
ДевиантАрт официјално постои од август 2000 година когае промовиран од страна на Енџело Сотира, Скот Џаркоф и Метју Стефанс како дел од големата музичка страна наречена Дмузик Нетњорк. ДевиантАрт беше на некој начин инспирација од проекти како Winamp facelift, customize.org, deskmod.com, screenphuck.com, и skinz.org сите засновани на изработка на обвивка на мрежни места. Сите тројца промотори на овој проект ги соединија своите идеи за апликации за позадини и заедно со администратори-волонтери за галериски услуги на мрежни места како и Message Network Administration го создадоа овој проект.
Терминологија
Најчесто користени термини на страната:
Фаворити
Секој од корисниците може да додаде девијација од друг корисник во своите фаворити.Сите корисници можат да ги разгледуваат и да даваат свое излагање. Папките можат да се создаваат во одделот Омилени, внесувајќи име на папката и приложената девијација и организирајќи ги своите фаворити. Поново додадената алатка ("Collection") овозможува кликнување и влечење на девијацита до саканата папка. Со другата нова алатка им се овозможува на корисниците преку врска од главнната линија со алтаки да ги разгледуваат останатите Збирки (Collections).
ДевиантВач (DeviantWatch)
Корисниците можат да го додадат секој корисник на листата за гледање наречена DeviantWatch (ДевиантВач), освен ако гледачот не е блокиран од корисникот одбран за гледање. Со оваа опција корисникот е информиран секој пат кога некој закачува ново дело, нов настан или скорашни вести во врска со артиклите. Овие нотификации можат да се најдат на списокот на пријатели ('Friends List') каде што девијантите имаат можност да ги групираат или отстрануваат девијантите за гледање како и да ги класифицираа пријателите. Оние кои се селектирани како пријатели се прикажани во мала табела на профилот од корисникот.
Центар за пораки
Постојат три основни врски за девијантот, тие меѓудругите се,,deviation/s," "message/s," или"note/s,, Со кликнување на линкот "deviation,, корисникот влегува на стрната на новопоставените девијации од оние кои тој ги гледал. Ова е еден од трите делови познат как "message centre" (центар за пораки). По читањето на пораките од корисникот тие се обезежани како"read" (веќе прочитани). Исто така, на оваа страна се наоѓаат и опциите "Delete all..."(избриши ги сите) "Select all"(селектирај ги сите).
Нови артикли
Корисниците можат да поставуваат нови артикли преку кои ќе информираат за нови интересни настани, надворешни врски дури и колекции на нови уметнички дела кои сакат да ги постават.ДевиантАрт ги класифицира настаните кои веќе не се нови и тие се внесуваат во личниот журнал на корисникот. Кога се поставува нов артикал секој корисник е информиран преку својот Message Centre (центар за пораки). Постовите ос администраторот се закачени на ѕидот на профилот од секој корисник.
Форуми
ДевијантАрт има цел серијал на форуми. Некои од нив се поопшти како Deviants forum (Форумот на Девијанти) каде се водат општи дискусии кои не се совпаѓаат во останатите форуми. Некои пак, како DeviantART Status Forum (ДевијантАрт Статус Форум) е ограничен сите други освен за администратор. Постојат исто така, специфилни форуми како Beta Tester Feedback Forum и ThumbShare Forum (за делење на кратки описи).
AdCast
АdCast е програм за рекламирање и презентирање на сличи содржини, страни и производи во потесна врска со ДевијантАрт.
Претплата
ДевијантАрт нуди зачленување со претплата за екстра алатки и привилегии. Ова овозможува прилагодувања од страна на корисничкиот профил, вклучувајќи и ставање на каскадни стилски страници во својот журнал. Исто така, постои и deviantMOBILE алатка која овозможува пренесување на мобилен телефон, потоа beta testing алатката која овозможува прватност на форумите за оние кои веќе се членови. Со овие алатки се овозможува и пребарување на 120 страни на различни уметнички дела. Претпалтничката услуга т.н. портфолио-страна("portfolio page") која сѐ уште е во изработка ќе им овозможи на корисниците усовршена професионална изработка на стандардна галерија на својата портфолио-страна. Која што освен професионалниот изглед ќе нуди и можност за нејзино презентирање од 3 месеци до 1 година во зависнот од претплатата на корисникот.
ДевијантАрт Продавница
Оваа алатка овозможува штампање на оригинали ДевијантАрт дела. Годишната корисничка претплата изнесува $24.95. За корисник кој нема стандардна сметка за штампање добива $0.32, за 4x6s. Prints II (штампање 2), е најновата услуга на системот која стартуваше од ноември 2006 година. Оваа алтака овозможува основна сметка за штампање за сите членови, вклучува нови производи како маици и слично, како и годишна членарина.
SitBack
Најновата SitBack алатка на ДевијантАрт претставува слајд-шоу апликација која функционира од 5 ноември 2008 година, која им овозможува на корисниците да ги разгледуваат сликите во форма на слајд-шоу. Оваа алтка исто така, овозможува и crossfade промени, изработка на табели, keyboard shortcuts како и размени на URL. Моментално не овозможува приказ на филмови, литература и ДевијантВач вметнувања.
Напредок
Од 14 ноември 2006 година, ДевијантАрт им овозможува на своите корисници да ги стават своите дела под лиценца на Creative Commons licenses каде што ќе им биде овозможено да избираат каде нивните дела ќе бидат поставени и користени. На 30 септември 2007 година во ДевијантАрт беше поставена и филмска категорија каде што корисниците ќе можат да внесуваат свои видео снимки.
ДевијантАрт Самит
На 17ти и 18ти јуни 2005 година ДевијантАрт ја одржа својата прва конференција, ДевијантАрт Самит во Паладиум, Холивуд, Лос Анџелес, Калифорнија, САД. Самитот се состоеше од неколу изложби на Девијант Артистите кои поставуваа 50 000 нови слики на ден. Самитот гостуваше и на различни семинари и работилници. водачите на ДевијантАрт продолжија традиционално со овој самит секоја година, но за самитот во 2006 година немаше претходна организација ова можеби се случи како резултат на недостог од интерес, материјани средста или немање на локација. Но, и покрај овие големи причини сепак мал процент од популацијата на ДевијантАрт зема присуство на овој самит. Идни планови за повторно одржување на овој самит сѐ уште не се објавени.
Критика
Проблеми со право на копирање и лиценцирање
Не постои прегледност на копирање и Creative Commons и улога на правото за лиценцирање кога делото е доставено до ДевијантАрт и не постојат известувања од страна на администраторот за кршење на правото за копирање.
Болоњски фестивал
Болоњскиот фестивал е фестивал на класична музика кој се одржува во Болоња од 1982 година.