cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Розетен прозорец
Рамен орнамент
Розетните прозорци со вдлабнати отвори, наместо орнаменти се појавиле со напуштањето на романскиот и развојот на новиот готски архитектонски стил. Карактеристични со овој елемент биле градбите во франција, како што е Шартрската катедрала. Овој елемент станал вообичаен и во англиската архитектура од овој период, а карактеристичен пример е прозорецот на северниот страничен брод на Врскаолновата катедрала, познат како „деканско око“. Овие прозорци може да се забележат и во некои градби од 19. век, кога овој елемент за одреден период повторно станал популарен.
Раноготски прозорци
Розетните прозорци со орнаметни сочинуваат пресекувачки арки, кои наликуваат на листови од цвет, кругови и квадрати. Оваа форма се појавила во северна Франција, а е забележителна во познатата Ланска катедрала. Формата се проширила и била применувана при изградбата на градбии во Англија и Италија. Овој стил на прозорец е каратеристичен за неоготската архитектура поради сличноста на формата со форма на цвет, а при неговото вметнување се обрнувало особено внимание на јубилејот Нашата господарка на розаријата.
Радијални готски прозорци
Розетните прозорци се поделени на шпросни, кои зрачат со одблесок од централното рондо. Нивниот дизајн е сложен, при што секоја светилка којашто завршува во соодветна арка често е прошарана со со кружен крст или некои други форми. Голем дел од најголемите розетни прозорци во Франција се од овој вид. Познат пример се розетните пророрци на страничните бродови од базиликата Сен-Дени во Париз. Во Англија, најпознат пример претставува Вестминстерската опатија. Овој стил е раширен низ готските цркви, а бил применуван и во градбите од неоготската архитектура.
Благородни готски прозорци
Овој стил се одликува со создавање на криви на орнаментот во форма на буквата „Ѕ“, што причинува секоја светилка да свети во „надмен“ облик. Многу прозорци се дизајнирани од прилично правилно обликувани светилки, при што богатството на украсниот дизајн зависи од бројноста на деловите. Познати примери за присуството на овој стил на прозорци се Бовската катедрала и црквата Сент Шапел во Париз.
Некои розетбни прозорци од доцниот готски период се посложени и при нивното вметнување лесто се користат елементи од готскиот стил на неочекуван начин. Одличен пример за тоа е фасадата на Амјенската катедрала. Иако дизајот обично е под влијание на централната точка, тој не може да биде симетричен во однос на секоја оска. Ова може да се забележи во надмените украсени готски прозорци, наречени „бискупски очи“ на Врскаолновата катедрала, на која дизајнот е во форма на две обетки со жито.
Ренесансен стил
Развојот на ренесансната архитектура на правил прекин во готската архитектура и повторно оживување на калсичната. Едноставните окуларни прозорци, повторно започнале да се вметнуваат во градбите во овој стил, како дел од класичниот фронтон или околу куполата на градбата (таков е случајот со капелата Паци во Фиренца).
Барокен стил
Во барокната архитектура, забележителна е честата примена ан окуларните прозорци, кои секогаш немаат кружен облик, туку понекогаш се со посложен јајчест облик. Овие прозорци биле украсени со шпросни во многу едноставна форма, но често со нив била додавана и резба. Целта на овие прозорци било суптилното осветлување на внатрешниот простор, без прибегнувањето кон големи прозорци, кои овозможуваат поголема надворешна видливост,. Тие ретко претставуваа доминантен елемент на фасадите од градбите, како што се прозорците во готскиот стил. И покрај тоа, има познати исклучоци, при што карактеристични се излевањето на големо количество светлина на прозорците. Таков е пример е Базиликата Свети Петар во Рим.
Современ стил
Современите кружни прозорци, кои најчесто се од едноставен окуларен вид содржат голем број на современи елементи, како што се апстрактната уметност, илуминатори од брод и незастаклени кружни отвори, карактеристични за ориенталната архитектура.
Конструкција
Во средината на 12. век биле напишани неколку книги, со заедничко име познати како Различни уметности, кои се смета дека се дела на презвитеријанецот Теофил. Овие книги претставуваат многу значајно дело, во кое се објаснети голем број занаети и вештини, како и нивната практична примена. Втората книга од циклусот Различни уметности, насловена Уметноста на изработка на стакло содржи приказ на целиот процес на создавање на витраж на прозорец, вклучувајќи ја изградбата на печките и топилниците.
Изработка на стаклото
Во својата книга, Теофил посочил потреба од три вида на топилници. Топилница за обработка на стаклото, односно топилница во која стаклото едноставно се топи и обработува. Вториот вид на топилница е позната како „исината топилница“, а во неа стаклото е подложно на жарење и третата служи за проширување на големината на стаклото. Стакларите од 12. век се претпоставува дека стаклото го мешале со тоа што додавале 50% кварц (денес учеството на кварцот е дури 75%).
Важен податок, секако е составот на стаклото. Методот на Теофил ја прикажува, само употребата на песок и пепел од буково дрво. Сепак, Теофил успеал да добие разнобојни стакла, по пат на едноставно менување на времетраењето на обработката на стаклото. Истражувањето покажало дека овие бои се резултат на големата концентрација на магнезиум во пепелта од буково дрво, заедно со железото кое се користело при обработката на стаклото. Тој исто така објаснил како Французите, користејќи ги стаклените садови од „древните пагански градби“ и притоа топејќи ги истите садови со бело стакло, успеале да добијат шарени парчиња стакло. Средновековните изработувачи на прозорци бил подучувани да изработуваат рамни дрвени табли, доволно големи за на нив да може да се изработат „две секции од секој прзорец“. Таблата била попрашена со варовник, навлажнета и гумирана со платно, со цел да се исполнат отворите и да се овозможи создавање на светлобојна позадина. Потоа, секоја секција од прозорецот била насликувана на таблата, директно со шестари со оловни или калајни врвови. Тогаш, конечниот изглед на прозорецот бил составен од црвен или црн пигмент и го означувал слободниот простор (граничниците) потребен за оловните ками.
Следен чекор била употребата на стаклото. Обично, стаклото со попрашена површина било навлажнувано за да може полесно да се исчисти. Потоа, стаклото било сечено на парчиња во замислениот облик со помош на жежок железен алат.
Пигментот бил дел од орнаментот на прозорецот, пред сè, за да се добијат специфични бои и ефекти (како што се сенчањето и светлоста). Записот бил додаван, на тој начин што површината била покривана со нетранспаретниот пигмент, а пишувањето на буквите во пигменто било со помош на рачката од четката. Откако стаклото било насликано, тогаш пигментот се додавал на стаклото, со помош на негово печење.
Создавање на орнаментите
Иако стаклото ја заштитува бојата и убавината на витражот на прозорецот, рамката на орнаментот на прзорецот исто така е важна. Таа ја заштитва целосната шема и го засилува мотивот, претставен на прозорецот. Орнаментот, се разбира е работа на каменорезецот.
Геометрија
Во средновековната архитектура, геометријата и пропорцијата претставувале основа за изградбата на многу цркви. Се сметало дека многу од нив имаат метафизичка важност и окултистичка моќ. Пред сè, од големо значење е бројот на столбови кои ќе ги содржи градбата или односот на нивоата на трифориумот. Како составен елемент на средновеовните градби, особено црквите, розетните прозорци исто така се засноваат на геометријата. Розетните прозорци ја користат геометријата на три нивоа: очевидно, скриено и симболично. Геометријата на очевидно ниво се изразува преку визуелното влијание на розетниот прозорец. Секој простор е дефиниран со помала геометриска слика (детелина, кружен крст, роза или кружен триаголник). На ова ниво на геометрија се додава и изработката на стаклото. На второто ниво на геометрија, односно на нивото на скриена геометрија се определува точната поставеост на сите елементи, кои се составен дел на розетниот прозорец. Скриената геометрија содржи прецизност во оддалеченоста на блескавите елементи или концентрините кругови од центарот. При дефинирањето на симболичката геометрија, посебно се обрнува внимание на бројчената важност на дванаесет различни геометриски слики, кои обично се јавуваат како опис на ризетните прозорци. Секоја од овие геометриски слики, како и некои кои не се вклучени имаат определена симболика. Во продожение се наведени и објаснети неколку од дванаесетте геометриски слики, кои може да се појават на розетните прозорци:
Значење
Многу современи автори ги сметаат Јунговата психологија и резтните прозорци за мандала, што претставува „израз на човековите аспирации кон целоста и кохерентноста.“ Мандалите постоеле во источната религија и филозофија со векови и во современите размислувања се смета дека розетниот прозорец служи за истата цел. Рпзетниот прозорец работи на повеќе нивоа: духовно, медитивно и емоционално. Истражувањата на Сугериј истакнале колку длабоко емотивниот и духовниот акорд е осветлен со светлосните зраци, кои продираа низ стаклото. Набљудувајќи ги од наставна гледна точка, розетните прозорци се јасно видливи од страна на субјектите, избрани да ги нагласат цветните листови на прозорецот, кои може да се однесуваат на месеците во календарската година, доблестите и слабостите, светителите итн.
Со едноставно следење на шарите, втиснати на розетниот прозорец може да се обезбеди да се биде спокоен, со т.н. медитивно расположение. Медитацијата е многу погодна за молитва. Иако доведувањето во медитативна или молитвена состојба не може да се објасни директно со розетниот прозорец.
Мотиви и симболизам
Покрај симболиката на мотивот, опишан на прозорецот, симболика има и вораспоредот на прозорците. Па, така, кога розетните прозорци се вметнати на завршетоците од страничните бродови, тогаш еден од овие прозорци и е посветен на Богородица Марија. Во современета католичка мисла, розетниот прозорец често се поврзува со Дева Марија, бидејќи според Светиот Бернард од Клерво, еден од нејзините наслови бил насловен „Мистична роза”. И покрај тоа, специфична врска меѓу Богородица марија и розетниот прозорец не постои во средниот век, бидејќи поимот „розетен прозорец“ не постоел, сè до 17. век, време во кое многу малку градби, кои се граделе го содржеле овој елемент. Сепак, во 19. и 20. век, со подемот на неоготската архитектура, витражот станал вообичаен украс на розетниот прозорец и ѝ бил посветен на Дева Марија.
Корисна литература
Anschauliche Beiträge zur Kultur- und Sozialgeschichte, hg. von Karl Clausberg u. a., in: Kunstwissenschaftliche
Untersuchungen des Ulmer Vereins, Verband für Kunst- und Kulturwissenschaften'' 11, Gießen 1981, S. 259-294
Европско првенство во ракомет за мажи 2004
Европско (шесто) првенство во ракомет за мажи во 2004 година се одржа од 22 јануари до 1 февруари 2004 година во Словенија.
Група A
Натпреварите од оваа група се одиграа во Велење.
Група B
Натпреварите од оваа група се одиграа во Љубљана.
Група C
Натпреварите од оваа група се одиграа во Цеље.
Група D
Натпреварите од оваа група се одиграа во Копер.
Група II
Натпреварите од оваа група се одиграни во Љубљана.
Нокаут фаза
Финалната фаза е одиграна во Љубљана.
Черкези (село)
Черкези — село во Општина Куманово, во околината на градот Куманово.
Историја
Местото е населено уште од средниот век, за што сведочи наоѓалиштето Гробишта на североисточниот крај на селото.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Черкези живееле 120 жители, сите Черкези.
За време на Балканските војни, Черкезите се иселуваат, а во 1916 година во селото живееле 4 Албанци и 1 Бошњак.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Черкези живееле 120 жители, сите Черкези.
Според пописот од 2002 година, во селото живееле 3.741 жител, од кои: 2 Македонци, 3.719 Албанци, 4 Бошњаци и 16 останати.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 3.137 жители, од кои 3 Македонци, 3.027 Албанци, 5 Турци, 1 Влав, 1 Бошњак, 1 останат и 99 лица без податоци. На табелата е прикажан националниот состав на населението низ сите пописни години:
Родови
Черкези е албанско село, а порано било черкеско.
NGC 1310
NGC 1310 — спирална галаксија во соѕвездието Печка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1310 се споменува и како ESO 357-19, MCG -6-8-4, IRAS 03191-3716, FCC 13.
Откривање
Објектот е откриен на 22 октомври 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1310 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 1310 има привидни димензии од 1,9' х 1,5'.
Други поделби
Проучување на NGC 1310 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 12569. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 355; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7026.
Грб на Иран
Грбот на Иран е официјален грб во државата и се користи уште од 1979 година после Иранската револуција. Грбот е составен од стилизирано име на Алах на персиско-арапско писмо.
Грбот е составен од четири полумесечини и меч. Полимесечините го формираат зборот „Алах“, додека петте дела ги симболизираат принципите на религијата. Формата е избрана за да потсетува на лале, во чест на помен на луѓето кои умреле за Иран. Логото е дизајнирано од Хамид Надими и одобрено на 9 мај 1980.
Ангел си ти
Ангел си ти (англиски: Life) — македонска песна претставничка на Евровизија 2004 во Истанбул, Турција, изведена на англиски јазик (за првпат воопшто не бил употребен македонскиот јазик на настап на Евровизија) од Тоше Проески. На домашниот избор песната била изведена на македонски јазик, исто како и сите песни што Проески ги извел таа вечер.
Опис
Македонската верзија е посветена на љубената девојка која е убава како ангел, испреплетувајќи ги сеќавањата за почетоците на врската со неа и сегашните чувства, кои воопшто не се променети.
Настап на Евровизија 2004
Песната останала запаметена по својата необична изведба, која започнала со привид дека Проески е сам на сцената. Со побрзите тактови на музиката рацете на неговите придружни танчери го фаќаат и го влечат во различни насоки. Со тоа се симболизирале конфузијата и немирот. Рацете на танчерите имаат исти ракави како мантилот на Проески, така што тие изгледаат како да излегуваат од зад него и ја симболизираат тагата.
Бидејќи Македонија не настапила на Евровизија 2003, за да се квалификува за финалната вечер, “Ангел си ти“ била изведена во полуфиналето. Проески настапил 15-ти по ред, а на крајот, со 71 бод, се пласирал на 10 место во силната конкуренција од 22 натпреварувачи, со што Македонија се квалификувала за финалето.
Во финалето песната повторно била изведена петнаесеттата по ред и со освоени 47 бода се пласирала на 14 место од вкупно 24 песни, со што Македонија стекнала право за учество во полуфиналето на Евровизија наредната година.
Зоранчо Малинов
Зоранчо Малинов е доктор на етнолошки науки и универзитетски професор.
Брод (тврдина)
Брод (Tvrđava Brod) — барокна погранична тврдина во градот Славонски Брод, Хрватска, покрај реката Сава. Изградена во XVIII век, во времето кога овие простори биле под власт на Австрија, а целта на изградбата била фактот што градот се наоѓал помеѓу границата на Австрија и Османлиската царство.
Оваа тврдина е една од најголемите во Хрватска, па на големина се споредува со Диоклецијановата палата.
Список на соѕвездија по површина
Ова е список на 88-те современи соѕвездија подредени по површината што ја зафаќаат на небото, изразена во квадратни степени.
Површината на секое соѕездие ја определуваат неговите граници. Творец на денешните граници на соѕвездијата е белгискиот астроном Ежен Жозеф Делпорт кој ги прецизно ги утврдил и ги објавил во 1930 г. во трудот „Научно разграничување на соѕвездијата“ (Délimitation scientifique des constellations, Cambridge University Press) во име на Меѓународниот астрономски сојуз. Пред Делпорт, границите на соѕвездијата не биле јасно одредени.
Делпорт ги исцртал границите долж вертикални и хоризонтални замислени линии на ректасцензија и деклинација. Меѓутоа ова го изработил во епохата B1875.0, што значи дека границите на денешните ѕвездени карти (т.е. во епохата J2000) се веќе донекаде искосени и затоа повеќе не се совршено хоризонтални и вертикални. Оваа накосеност ќе се зголемува како што ќе течат годините и вековите, но таа не ја менува површината на соѕвездијата.
Космос-2391
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, Русија на 8 јули 2002 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 115,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,4°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1509 км, а најмалото на 1468.
NGC 3292/1
NGC 3292/1 — леќеста галаксија во соѕвездието Секстант, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 16 април 1887 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3292/1 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 14 m/лм2. NGC 3292/1 има привидни димензии од 1,1' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 35 м 34,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 6° 10' 46". Положбениот агол на објектот е во износ од 175°.
Други поделби
Проучување на NGC 3292/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 31370. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 280; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4918. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 694.
Зебу
Зебу, грбаво говедо, индиско говедо или браман — вид или подвид домашно говедо со потекло од јужна Азија. Главна одлика на ова животно е масната грпка на рамената, виснатите уши и големата висната гуша. Добро се прилагодени на високи температури и се одгледуваат ширум тропските земји во изворен облик или вкрстени со европско домашно говедо (другиот главен тип на домашно говедо). Се користат како влечни волови, како млекодајно и месодајно говедо, како и за кожата и изметот наменет за гориво и ѓубриво. Во 1999 година, едно животно било успешно клонирано во Тексашкиот земјоделско-механички универзитет.
Примероци од ова животно можат да се видат во Зоолошката градина во Скопје.
Таксономија
Првичното научно име на животното е Bos indicus, кога стручњаците мислеле дека се работи за посебен вид. Денес се смета за подвид на домашното говедо (Bos taurus) и затоа го носи називот Bos taurus indicus. Ваков случај е и и европското домашно говедо (Bos taurus taurus), чиј заеднички предок е изумрениот тур (Bos taurus primigenius). Европското домашно говедо е потомок на евроазискиот тур, а зебуто потекнува од индискиот.
Потекло
Се смета дека зебуто потекнува од азискиот тур, кој понекогаш се смета за подвид (Bos primigenius namadicus) Дивите азиски турови исчезнале за време на Индската цивилизација од нивниот ареал во Долината на Инд и други краишта во јужна Азија, можеби поради мешањето со домашното зебу и расцепкувањето на ареалот поради губитокот на живеалиштата.
Филогенетската анализа открила дека сите Y-хромозомски групи хаплотипови на зебуата се наоѓаат во три различни лози: Y3A, најдоминантната и космополитската лоза; Y3B, забележана само во Западна Африка; и Y3C, доминантни во Јужна и Североисточна Индија.
Археолошките докази, вклучително и прикази на грнчарија и карпи, предложуаат дека видот бил присутен во Египет околу 2000 година п.н.е. За Bos indicus се верува дека првпат се појавил во Потсахарска Африка помеѓу 700 и 1500 година и бил доведен во Рогот на Африка околу 1000 година.
Раси и хибриди
Постојат 75 раси на зебу, од кои половината се африкански, а половина јужноазиски. Позначајни од нив се: гир, канкреџ, индобразилската раса, браман, нелоре, онголе, сахивал, црвен синди, бутана, кенана, боран, багара, тарпакар, кангејам, кинеска јужна жолта раса, филипинска домородна, кедах-келантан, и месната индиска млечна крава. Останатите раси се прилично месни, како харијана од сојузната држава Харајана и источен Пенџаб or округот Алвар in eastern Раџастан.
Африканските раси под збирното име санга се настанати со вкрстување на зебуто со домородното африканско безгрбо говедо. Тука се вбројуваат африканер, црвен фулани, анколе-ватуси и многу други раси од средна и јужна Африка. Сангата се разликува од чистокрвното зебу по тоа што грпката ѝ е помала и сместена поназад.
Зебуто е доведено во Африка во текот на стотици години и постепено се измешало со домородното говедо. Според генетските анализи, говедата долж целиот источен брег на Африка имаат поголем удел на зебу. Особено чистокрвни се зебуата на островот Мадагаскар, што значи дека говедата биле пренесувани на бродови, или дека животното е доведено до источна Африка по крајбрежен пат (крајбрежјата на Пакистан, Иран, јужна Арабија) многу порано, и потоа преминало на Мадагаскар. Поголемата застапеност на ова говедо во Африка се должи и на неговата делумна отпорност на говедска чума.
На почетокот на XX век зњбуто е донесено и во Бразил и вкрстено со француската раса шароле. Добиената раса содржи 63% шароле и 37% зебу, и се нарекува каншим. Има поквалитетно месо од зебуто и поголема отпорност на топлина од азиското говедо. За оваа цел користени се претежно индобразилски говеда, а во помала мера и нелоре и гузерат.
Многу раси се сложени мешавини од зебу и разни типови говеда, а некои имаат и гени од јак, гаур или бантенг. Иако зебуто е прилично застапено ширум Азија, говедата во Јапонија, Кореја и Монголија се од истиот евроазиски тип со потекло од турот (иако веројатно припитомени независно од другите говеда со потекло од Европа и Африка). Други видови припитомени говеда во Азија се јакот, гаурот, бантенгот и биволот.
Особености
Зебуто има грпка на рамената, голема висната гуша и виснати уши. Во споредба со европски домашни говеда, зебуата се добро прилагодени на жешката и сува средина на тропските предели. Прилагодувањата вклучуваат отпорност на суша и толеранција на интензивна топлина и сончева светлина.
Како што е очекувано за неафриканска раса, зебуто се чини дека нема никаква трипанотолеранција, за што сведочи и моделот на интрогресија на зебуа во африкански говеда: Има намалување до - и брз крај на - области зафатени од мувата цеце.
Размножување
Зебу главнно се доволно зрели да започнат да се размножуваат кога се на возраст околу 44 месеци. Ова се заснова на развој на нивните тела за да го издржат оптоварувањето на носењето и лачењето млеко. Раното размножување може да предизвика премногу стрес врз телото и веројатно да ги скрати животниот век. Времето на носење на телето во просек е 285 дена, но варира во зависност од возраста и исхраната на мајката. Полот на телето исто така може да влијае на времето на носење, бидејќи машките телиња се носат подолг период отколку женките. Местото, расата, телесната тежина и сезоната влијаат врз целокупното здравје на животното, а за возврат може да влијаат и на периодот на носење.
Корист за човекот
Месото на зебуто важи за неквалитетно и не е барано.
Во Индија, зебуто е свето животно, бидејќи го претставува бикот на богот Шива наречен Нанди.
Грб на Ирак
Грбот на Ирак е официјалниот грб на државата кој е составен од орел од Саладин кој симболизира пан-арабизам. Орелот на градите има штит со националното знаме, а под орелот се наоѓа лента со името на државата.
Брза храна
Брза храна e термин за храната која што може да биде подготвена и сервирана за многу брзо време. Додека еден оброк со кратко време на подготовка може да се смета за брза храна, својствено терминот соодветствува на храна продадена во ресторан или во продавница, со состојки претходно загреани или претходно приготвени и на тој начин сервирани на купувачот во спакувана форма за носење. Терминот „брза храна“ (Fast Food) постои во речникот на Мериам Вебстер од 1951 година.
Историја на Евреите во Македонија
Историјата на Евреите во Македонија започнува уште од Римското Царство, кога Евреите за првпат дошле во регионот во IV век п.н.е. Денес, во Македонија има само 183 Евреи и скоро сите живеат во Скопје.
Брза храна
Продажните места на брза храна може да бидат на плажа или да се во вид на трафики, каде што може да нема обезбедено покрив над глава за купувачите, или пак места за седење. Овде спаѓаат и рестораните за брза храна. Синџирите на ресторани стандардизираа прехранбени производи испорачани до секој ресторан од централните локации, што претставува брза храна.
Брзата храна често се конзумира како замена за готвена домашна храна. Брзата храна е богата со мрснотии, шеќери, сол и калории. Ако често се конзумира брза храна, може да се појават сериозни заболувања, како на пример, покачен холестерол.
Историја на Евреите во Македонија
Отоманско време
Еврејската заедница во Македонија добро котирала и во општеството на Македонија под Отоманското Царство кога дошол и втор поголем бран еврејски доселеници од Шпанија и Португалија.
Брза храна
Историја
Концептот за брзо подготвена храна за продажба е тесно поврзан со урбаниот развој. Во Стар Рим, градовите имале улици каде што се продавале храна и пијалаци. Во Источна Азија, во продавниците за брза храна се продаваат тестенини. Продавници или ресторани за брза храна постојат во градовите од Средниот Исток, во Индија и во Африка.
Историја на Евреите во Македонија
Отоманско време
Во текот на 1360 година многу Евреи навлегле на Балканскиот Полуостров прво во Бугарија во Видин, Никопол, Плевен, а потоа се населувале во Сер и Солун, каде еврејските општини биле многубројни. Овие еврејски емигранти биле од Унгарија, Германија, Полска и Австрија - кои во македонските еврејски општини наоѓале заштита од црковни прогони. Нив македонските Евреи ги нарекувале Ашкенази, кои зборувале еврејски дијалект со многу германски зборови. Тие бидејќи не го знаеле грчкиот јазик, не се зачленувале во „романиотските“ еврејски општини како биле нарекувани, туку си создале свои ашкенски општини, какви што имале во Солун и Едрене.
Брза храна
Европа
Во градовите на Стариот Рим, поголемиот дел од населението живееле во инсули, згради во кои имало повеќе станови. Жителите зависеле од продавачите на храна за поголемиот дел од своите оброци. Наутро јаделе леб потопен во вино како мала ужинка, а зготвен зеленчук и чорби подоцна во текот на денот. Во Среден век, во големите градови и урбаните места како што се Лондон и Париз, постоеле голем број продавачи коишто продавале брза храна, како што се пити, пасти, колач, вафли, палачинки и зготвени меса. Како и во римские градови за време на антиката, овие продавачи ги снабдувале со јадење оние коишто немале средства за готвење на храна, особено луѓето кои живееле сами. За разлика од богатите градски семејства, многумина не можеле да си дозволатда изнајмат дом со кујнска опрема, па јаделе брза храна. Патниците биле исто така чести гости во ваквите ресторани.
Историја на Евреите во Македонија
Отоманско време
Турските владетели и народот не биле заедно со антиеврејски пропаганди, и спрема Евреите се однесувале како и спрема сите други немуслимански народи, и имале исти граѓански права, а еврејските рабини се изедначиле со христијанските свештеници. Тие, имале право да живеат секаде во империјата, да ја исповедаат својата вера и без пречки да тргуваат. Најмногу Евреи во овој период има во градовите Битола, Охрид, Бер и Костур каде имало еврејски општини. Градот Солун, благодарение на Евреите станал значаен трговски и текстилен центар, но биле населени во Солун и многу Турци, така да градот добил и ориентален елемент. Способните Евреи, биле ценети од страна на Турците, а тоа се докажува со изборот на неколку еврејски рабини, од страна на султанот, во државниот совет, таканаречен Диван. Султан Мехмед II преселил многу Евреи во Охрид и во Цариград, каде сè до XIX век постоела Охридската синагога.
Брза храна
Велика Британија
Во областите кои имале пристап до крајбрежјето, брзата храна често вклучувала морски плодови или морска храна, како што е остригата, a во Лондон, јагулата. Честопати оваа морска храна би била готвена директно на кејот или во близина. Со развојот на рибарскиот брод кон средината на 19 век, се појавило и омилената брза храна во Велика Британија, риба и чипс.
Историја на Евреите во Македонија
Отоманско време
Десетици илјади Евреи побегнале од Шпанија и Португалија и султанот Бајазит II со добредојде ги пречекал во Отоманското Царство. Тие набрзо се стекнале со одредени права во рамките на Империјата, меѓу кои право на лична сопственост и изградба на синагоги. . Поголемите македонски градови како што се Скопје, Битола и Штип привлекле голем број Евреи и оваа заедница била во мошне добри односи со останатото население во Македонија. Голем број од Евреите го зборувале јазикот ладино. Новодојдените Евреи биле многубројни од староседелците. Тие биле со висока културна свест, знаеле јазици, а многу од нив имале завршено шпански и португалски универзитети. Нов бран на Евреи има со повикот на рабинот Царфати во 1475 година, да дојдат во Турција, каде имаат загарантирана безбедност и работа. Дојдените Евреи, најмногу се населиле во Солун и сами го нарекуваат градот „мајка на Израел“. Од овој период датираат и првата отворена печатница во Цариград и Солун како и првите печатени книги на еврејски јазик. Доселувањето продолжило во XV и XVI век, но во помали групи, семејства и слично.
Брза храна
Велика Британија
Британската брза храна има значајна регионална варијација. Понекогаш регионалноста на садовите стануваше дел од културата на својата почитувана област. Содржината на брзата храна варираше, со живина (како што е пилешкото), или пердувест дивеч, најчесто користејќи ги заедно. По Втората светска војна, мисирката почесто се користеше во брзата храна.
Историја на Евреите во Македонија
Отоманско време
Најмногу Евреи се населувале во Солун, Битола, Скопје, Бер и Сер.
Брза храна
Велика Британија
Денес во Британија постојат повеќе варијанти на брза храна, што вклучува разни видови на сендвичи, печено пилешко, но и храна од другите кујни, како ќебапи и пица.
Историја на Евреите во Македонија
Отоманско време
При крајот на XIX век во Германија, Австроунгарија сè повеќе се развивале антисемитски пропаганди и тоа движење станало се пожестоко, а пак се повториле лагите од средновековието за „ритуалните убиства“ кај Евреите. Ваквиот влошен однос кон Евреите довел до повторно приливање во империјата, а со тоа и во Македонија. Кон крајот на XIX век во Русија се јавиле антисемитски пропаганди, така што има уште еден прилив на Евреи во Македонија т.е. во Солун каде најмногу се населувале Евреите поради еврејската општина која била најсилна. Како сите граѓани во турската империја така и Евреите биле подложени на плаќање разни даноци, кој биле доста високи, и често биле принудени да се жалат кај султанот. Но иако оптоварени со даноци, Евреите биле задоволни со животот во турската империја, бидејќи немало физички истребувања и програми какви имало во цела Европа.
Брза храна
Соединетите Американски Држави
По Првата светска војна, во Америка се појавиле кино сали и ресторани, каде се влегувало со автомобил. Американската компанија „Бел замок“ (White Castle) од Канзас, во 1921 година била втората продавница за брза храна, и првиот ланец за хамбургери, којшто се продавал по цена од само пет центи. Волтер Андерсон го отворил првиот ресторан „Бел замок“ во Вичита, во 1916 година, воведувајќи ограничено мени, ниски цени, и хамбургер што бил брзо подготвуван. Покрај сите останати иновации, потрошуачите можеле да гледаат како им се подготвува храната.
Историја на Евреите во Македонија
Број
Пред Втората светска војна, во Битола живееле околу 8.000 Евреи, во Скопје околу 3.000 Евреи, а во Штип околу 500 Евреи.
Брза храна
Соединетите Американски Држави
Домашна достава на храна била воведена во доцните дваесетти години од 19 век, а во 1940-те години доставувачите користеле ролшуи.
Историја на Евреите во Македонија
Втора светска војна
Бугарскиот окупатор ги товари македонските евреи во вагоните на бугарската државна железница (БДЖ).
Брза храна
Соединетите Американски Држави
Се смета дека Соединетите Американски Држави ја имаат најголемата индустрија за брза храна во светот, а американските ресторани за брза храна имаат свои претставништва во преку 100 земји низ светот. Приближно 4,7 милиони работници во Соединетите Американски Држави се вработени во индустријата за подготовка на храна и служење на храната, вклучувајќи ја брзата храна.
Историја на Евреите во Македонија
Втора светска војна
Во април 1941 година, бугарската војска, која била сојузник на Силите на оската, навлегла во Македонија и окупирала голем дел од територијата. Во тоа Бугарија видела можност да си ја зголеми територијата и вовеле построги мерки. Така, на 4 октомври 1941, Бугарите вовеле закон со кој меѓу другото им забраниле на Евреите да бидат било како вмешани во општеството. Малку подоцна, Бугарите ги собрале скоро сите Евреи од Битола и ги преместувале во посиромашни и помизерни делови за живеење. Наскоро во 1942 година, Бугарите во Македонија и Егејска Македонија (северна Грција) започнале со депортирање на Евреите, а оваа депортација кулминирала во втората половина на март 1943 година кога 7.315 Евреи се испратени во нацистичките логори во Полска. Така, скоро сите Евреи од Македонија биле „збришани“, додека пак Евреите со бугарско државјанство не ги чепкале. . Штип повеќе немал Евреи, а во Битола останале неколку. Од членовите на СКОЈ во 1942 година биле уапсени и осудени на робија Шами Мориц, Мориц Романо, Виктор Пардо, Аврам Анаф и Ели Фараџи. Борци во НОПО „Дамјан Груев“ биле од самото формирање: Виктор Мешулам-Бустрик, Јосеф Песо (Пепо), Мордо Тодолано (Спиро). Во одредот „Јане Сандански“ биле борци (1942): Бено Русо (Коки), Мордехај Нахмијас (Лазо), Нисим Алба (Мики), Арон Ароести. Борци во единиците на НОВ од март 1943 биле: Естреја Овадија (Мара), посмртно прогласена за народен херој, Жамила Коломонос (Цвета), Адела Фараџи (Ката), Естреја Леви (Лена), Роза Камхи, Самуел Садикарио (Мо), Сами Садикарио, Алберт Касорла (Берто), Алберт Русо (Кате).
Брза храна
Храна за носење
Продавниците за брза храна им овозможуваат на потрошувачите да си ја земат храната со себе, а често таа услуга им овозможува да нарачаат и да ја подигнат храната без да излезат од своите автомобили. Денес, продавниците за брза храна имаат по неколку маси (надвор и внатре) каде може да се изеде храната на лице место.
Историја на Евреите во Македонија
Денес
Денес во Македонија живеат околу 200 Евреи. Скоро сите живеат во Скопје, но има едно семејство во Штип и еден Евреин во Битола. Во 2003 година оваа заедница отворила нова синагога со центар во Скопје. Евреите од Македонија одржуваат редовни врски со еврејските заедници во Белград и Солун. .
Брза храна
Храна за носење
Брзата храна станала популарна поради тоа што не бил потребен традиционален прибор за јадење. Најчесто, менито за брза храна вклучуваЧ риба и чипс, сендвичи, пити, хамбургери, пилешко, помфрит, пилешки прсти, такос, пица, хот дог и сладолед, a некои ресторани за брза храна нудат и чили, пире од компири и салати.
Брза храна може да се купи и на бензиските пумпи, кои најчесто продаваат спакувани сендвичи, крофни и друг вид храна.
„Уличната храна“ е достапна насекаде низ светот, и обично се продава од количка, тезга, скара или моторно возило. Во некои култури, типично за уличните продавачи е да ги извикуваат цените, да пеат или да пуштаат музика.
Брза храна
Денес брзата храна најчесто е прозиведена со висок квалитет, односно на високо ниво со стандардизирани состојки и стандардизирани готвачки и производни методи. Најчесто се пакува во хартиена кутија или во пластична хартија за пакување, со што се намалува цената. Во најголем дел, брзата храна се подготвува од состојки кои се претходно подготвени, а потоа само се подгреваат, или се пржат во фритеза или пак се печат на скара. Овој процес обезбедува постојан квалитет на прозиводите, а воедно е клучен елемент при брзото подготвување и испорака на храната. Исто така, овој начин на подготовка го елиминираш трошокот за опрема.
Поради брзата подготовка, постојаните состојки и ниската цена, производите на брзата храна најчесто се направени од состојки со кои се постигнува одреден постојан вкус.
Варијанти
Покрај хамбургер, чипс, хот дог, и останатите сендвичи, постојат варијанти на брза храна кои се дел од кинеската кујна, јапонската кујна (суши), потоа разни видови на тестенини, ориз или месо, пица, разни видови на салати, ќебапи, плескавици и друга храна подготвена на скара. Во некои случаи, храната е понудена на самопослужување. Купувачот ја избира големината на кутијата, а потоа ја полни со негов избор на храна. Многу од овие ресторани за брза храна нудат бесплатна достава за купувачите, доколку купат производи над некоја одредена вредност.
Продавниците за пржена риба и пржени компирчиња се вид на брза храна која што најмногу е распространета во Велика Британија, Нов Зеланд и Австралија. Рибата е здробена и потоа сервирана со пржен компир. Германците пак, имаат свои видови на брза храна. Еден оброк брза храна кај нив се состои од една порција пржен компир, со прелив и некој вид на месо. Најчестиот прелив којшто го употребуваат со пржениот компир е мајонезот, а друг вид на прелив може да биде кечап или пак сос од кикиритки. Понекогаш пржениот компир го сервираат со различни комбинации на сосови, меѓу кои најчесто се користат: мајонез, зачинет или незачинет кечап, и сечкан кромид; мајонез со сос од кикиритки (понекогаш и со кечап и исечкан кромид). Месото е некаков вид пржено месо или крокети.
Во Португалија, има неколку видови на локална брза храна и специјализирани ресторани за ваквиот вид на кујна. Едно од најпопуларнiте јадењa е познатото „франго асадо“ (пилешко на скара, претходно маринирано), „еспетада“ (сочна мисирка или свинско месо на две стапчиња) и „бифанас“ (свински котлети со специфичен сос сервирани како сендвич). Ваков вид на храна честопати е сервиран со пржен компир.
Индустријата на брза храна
Во 2006 година, порастот на глобалниот пазар за брза храна порасна за 4,8% и со тоа достигна вредост од 102,4 милијарди фунти. Само во Индија, индустријата за брза храна расте за 41% годишно. Мекдоналдс е сместен во 126 држави и на 6 континенти. Најголемиот Мекдоналдс ресторан во светот се наоѓа во Орландо, САД.
Има голем број на ресторани за брза храна низ светот. Бургер Кинг има повеќе од 11.000 ресторани во повеќе од 65 држави. KFC е сместен во повеќе од 25 држави. Сабвеј е еден од рестораните којшто најбрзо се развил. Од мај 2009 година, во повеќе од 90 држави се изградени приближно 39.129 ресторани. Пица Хат (Pizza Hut) се наоѓа во над 97 земји, од кои 100 локации се наоѓаат во Кина. „Тако Бел“ (Taco Bell) брои 278 ресторани сместени во 14 земји, без Соедиентите Американски Држави.
Критика
Синџирите на брзата храна дојдоа до пресврт од некои групи на потрошувачите, како што е Центарот за наука на Јавниот интерес. Долго време имаше критики во врска со Fast food, како што се калоричните производи и големините на порциите. Во 2001 година, истражувачката работа на Eric Schlosser (Ерик Склозер) – Fast Food Nation, им обезбеди на американците детален поглед на културата на брзата храна од најниско па сè до највисоко рангираните. Во 2008 година, Caeser Barber се обиде да тужи голем број на ресторани со брза храна затоа што направиле тој да се здебели. Случајот никогаш не излезе пред суд. Многу научници ја истакнаа значајноста на брзата храна во многу урбани легенди, коишто предвидуваат дека модерните потрошувачи имаат амбивалентни врски со Fast food, особено децата. Оваа вина е предвидена со храна, каде чудни измислици со загадување и невнимателност се крајно поверувани.
Друга загризжувачка работа е порастот на Slow Food, или движењата на локалната храна. Овие движења трагаат по обезбедување на локална кујна и состојки и со тоа директно се спротивставуваат на законите и навиките и го карактеризираат изборот на брзата храна. Застапниците на движењата на Slow food се обидуваат да ги образоваат потрошувачите за тоа- што нивните членови сметаат дека е богата храна, по различни вкусови на освежителност, локални состојки кои до неодамна биле нажнеани. Во Јапонија, нагласувањето се заснова на образованието за исхранувањето и прозиводството, наречено „шокоику“. Владата не учествува во кампањата против личните одлуки, но убедува дека секој жител разбира од каде доаѓа храната.
Здравствени прашања
Во согласност со Комитетот за Медицинско Здружение за Исхрана во Масачусетс, брзата храна е особено висока во дебела содржина, а некои студии создадоа здруженија помеѓу конзумирањето на брзата храна и здобивањето на тежината. Во 2006 година се направила студија со која се хранат мајмуни со диета која содржи слично ниво на калории како што би изедил човек кој се исхранува со брза храна. Двете диети имаа ист број на калории. Двете произведија знаци на инсулинска издржливост, кое што претставува рана фаза на дијабетис. По 6 години од оваа диета, мајмуните се здобиваат со 7.2% тежина, во споредба со само 1.8% од оние кои беа заситени.
Директорот на програмата за згоеност на детската болница во Бостон, Дејвид Лудвиг тврди дека потрошувачите на брзата храна го зголемија конзумирањето на калориите, промовирајќи зголемена тежина, и огромен ризик за дијабетичарите. Центрите за контрола и спречување на повреди ја рангираа згоеноста на високо место во 2003 година. Претставува втора причина за неспречива смрт во Соединетите Американски Држави и резултира со 400.000 смртни случаи секоја година. Околу 60 000 возрасни американци се класифицирани како дебели, во споредба со 127 000 кои се со прекумерна тежина. Здравствените прашања поврани со економските причини за згоеност исчезнуваат што се однесува до здравствената нега. Според студија во 2003 година во Јужна Каролина, цената на здравствена нега во Америка изнесува 93 милиони долари годишно, главно од два типа на дијабетис и срцева болест, двете поврзани со згоеноста.
Претераните калории се уште еден проблем кој е поврзан со брзата храна. Според B. Lin(Б. Лин) и E. Frazao(Е.Фразао), од Одделот за Земјоделство, тврдат дека процентот на калории во конзумирањето на брзата храна се зголеми од 3% на 12%  од вкупните калории конзумирани во С А Д. Редовен оброк во Мек Доналдс се состои од Big Mac (Биг Мек), голем помфрит, голема кока кола, а сето тоа содржи 1.430 калории. Диета која содржи приближно 2 000 калории се смета за здрав диета за еден ден ( кое може да биде различна за секој зависно од неколку фактори како што се возраста, тежината, височината, физичката активност и полот).
Исто така, оние кои конзумираат брза храна, во организмот внесуваат помалку млеко, овошје и зеленчук.
По прегледот на тест резултатите, истражувачите заклучија дека конзумирањето на брза храна од страна на децата се чини дека има негативен ефект на диетата на поединецот, со тоа што може значително да го зголеми ризикот на згоеност. Просечно една третина од децата во Соединетите Американски Држави на возраст од 4 до 19 години јадат брза храна секој ден. Со текот на годините, оваа лоша навика прави децата да се здобиваат со плус 6 килограми годишно.
Сара Ристовска
Сара Ристовска (родена на ) — македонска ракометарка, десно крило на ЦСКА Москва и на македонската женската ракометна репрезентација.
Брза храна
Контроверзноста на Цезар Барбер
Цезар Барнер (роден во 1945 година) е американец кој стана познат по своите обиди да ги тужи синџирите на McDonalds, Burger King, Wendy's и KFC поради тоа што го направија зависен од нивната храна, а тоа резултираше со прекумерна тежина. За време на судењето, Барбер беше 57 години и имаше 123 килограми. Тој беше медицински згоен, страдаше од дијабетис и имаше два срцеви удари. Живееше во Бронкс. По некој приод тој јадеше брза храна 4 до 5 пати неделно.
“Им ги препишувам сите мои (здравствени проблеми) на McDonalds, Burger King, Wendy's и KFC- немаше брза храна која не ја јадев, а јадев многу често, не поради тоа што бев сам, туку затоа што не сум добар готвач, а и беше многу брзо. Беше потреба, мислам дека ме убиваше, мојот доктор викаше дека ме убива, а јас не сакав да умрам”.
Неговиот адвокат, Samuel Hirsch (Семуел Хирч), се надеваше дека со овој случај ќе го подобри својот статус, а притоа ќе има можност да суди во име на сите со прекумерена тежина во Њујорк. Повеќе од 30% од американците се со прекумерена тежина, 30% од тие се згоени, а повеќе од половината јадат редовно во Мек Доналдс.
Хирч се отповика на тоа да ги прогласи Фирмите на McDonalds, Burger King, Wendy's и KFC за одговорни и виновни во поставувањето на нивните информации за исхраната. Тој кажа дека тие мораат да нудат поздрави опции на нивното мени, и дека тие создаваат фактор на зависност кај нивните потрошувачи, особено кај сиромашните и децата.
“Немаш потреба од никотин или некоја друга дрога за да станеш зависен, ти создаваш желба. Мислам дека ќе дознаеме дека индустријата на брзата храна не беше во целост во конфликт со потрошувачите”.
Науката во 1852 година
1852 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Црква „Сите Светители“ - Негуш
Сите Светители (Ιερός Ναός Αγίων Πάντων) — црква во градот Негуш, Егејска Македонија. Влегува во состав на Берско-негушко-камбаниската епархија на Цариградската патријаршија.
Црквата е мал храм на брегот на реката Арапица под месноста Жертвено Место. Граден е од 1974 до 1977 г. во стар стил. Градбата претставува базилика со купола и зафаќа површина од околу 100 м2. Проектот е дело на архитектот Танасис Фотиадис, а внатрешноста ја живописал Манолис Параскевас. Иконостасот е дрвен и позлатен. Надвор од храмот има лековит извор.
Бизељско (замок)
Замокот за прв пат се споменува во пишани извори во 1404 година. Меѓу другите им припаѓал и на семејствата Татенбах и Виндиш-Грец. Најстарите делови од сега видливата градба датираат од 14 век, а низ вековите замокот постепено бил обновуван и прошируван.
Науката во 1851 година
1851 година во науката опфаќа некои значајни настани.