cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фарадеев закон за индукција
Тек низ површина и ЕМС низ кружница
When the flux changes, Faraday's law of induction says that the work   done (per unit charge) moving a test charge around the closed curve ∂Σ(t), called the electromotive force (EMF), is given by:
where:
For a tightly-wound coil of wire, composed of N identical loops, each with the same ΦB, Faraday's law of induction states that
In choosing a path ∂Σ(t) to find EMF, the path must satisfy the basic requirements that (i) it is a closed path, and (ii) the path must capture the relative motion of the parts of the circuit (the origin of the t-dependence in ∂Σ(t) ). It is not a requirement that the path follow a line of current flow, but of course the EMF that is found using the flux law will be the EMF around the chosen path. If a current path is not followed, the EMF might not be the EMF driving the current.
Electrical motor
An electrical generator can be run "backwards" to become a motor. For example, with the Faraday disc, suppose a DC current is driven through the conducting radial arm by a voltage. Then by the Lorentz force law, this traveling charge experiences a force in the magnetic field B that will turn the disc in a direction given by Fleming's left hand rule. In the absence of irreversible effects, like friction or Joule heating, the disc turns at the rate necessary to make d ΦB / dt equal to the voltage driving the current.
Electrical transformer
The EMF predicted by Faraday's law is also responsible for electrical transformers. When the electric current in a loop of wire changes, the changing current creates a changing magnetic field. A second wire in reach of this magnetic field will experience this change in magnetic field as a change in its coupled magnetic flux, a d ΦB / d t. Therefore, an electromotive force is set up in the second loop called the induced EMF or transformer EMF. If the two ends of this loop are connected through an electrical load, current will flow.
Magnetic flow meter
Faraday's law is used for measuring the flow of electrically conductive liquids and slurries. Such instruments are called magnetic flow meters. The induced voltage generated in the magnetic field B due to a conductive liquid moving at velocity v is thus given by:
where ℓ is the distance between electrodes in the magnetic flow meter. -->
Фунта-сила
Фунта-сила (симб. lb, lbf, lbf) е единица за сила од некои системи како англиските инженерски единици и британските гравитациски единици.
Томас Мор
Томас Мор (7 февруари 1478 - 6 јули 1535) бил англиски хуманист, државник, писател на социјални, историски и теолошки списи, родоначалник на утопискиот социјализам. Негово најпознато дело е политичко-филозофскиот роман „Утопија“.
Фунта-сила
Дефиниции
Фунтата-сила е еднаква на гравитациската сила што дејствува врз предмет со маса од една фунта на површината на Земјата.
Томас Мор
Последните шест години од животот Томас Мор ја врши функцијата лорд канцелар.
Бил жесток противник на реформацијата на Мартин Лутер. Погубен е поради одбивањето да се согласи со одлуката на кралот Хенри VIII да ја одвои Англиканската Црква од Римокатоличката црква и себеси да се прогласи за нејзин поглавар. Католичката црква го беатификува во 1886 година и го канонизира на 19 мај 1936 година.
Фунта-сила
Дефиниции
Единциата ја определува забрзувањето на стандардното гравитациско поле (gn) и меѓународната фунта (lbm):
Фунтата-сила може да се изрази и со единицата за маса слаг. Еден слаг е еднаков на 32,174049 lbm. Една фунта-сила е количеството на сила потребно еден слаг да се забрза со стапка од 1 ft/s2, па така:
Виктор Аничебе
Виктор Чинеду Аничебе (англиски: Victor Chinedu Anichebe) — нигериски фудбалер, напаѓач кој во моментов е без клуб.
Животопис
Аничебе е роден во Нигерија, но уште кога имал само една година неговото семејство се преселило во Ливерпул. Тој е братучед со уште тројца спортисти поранешниот фудбалер Ифи Онура, британската атлетичарка Анјика Онура и професионалниот нигериски кошаркар Чиз Онура.
Технички одлики
Напаѓач, за кој може да се каже дека е доста брз, цврст и силен во воздушните двобои. Во својата кариера играл и како десно крило.
Клупска кариера
Аничебе уште со 15 години дебитирал за резервистите на Евертон. Својот прв официјален настап за првиот тим на карамелите го имал на 27 февруари 2006 во рамките од третото коло на ФА Купот против Челси кога заменил Сајмон Дејвис во 89-тата минута од мечот. Првиот професионален договор Аничебе со својот тим го потпишал во април 2006 откако станал полнолетен со обврска на две години. На крајот од сезоната 2005-2006 тој е избран за играч на сезоната кај резервистите и тоа значеше дека во наредната сезона менаџерот Дејвид Мојес има уште еден доста талентиран фудбалер на располагање. Но пред да дојде новата сезона тој го постигна својот прв гол за првиот тим на Евертон во последното коло од оваа кампања во мај против Вест Бромвич Албион протнувајќи ја топката низ нозете на голманот Томаш Кушчак и уште еднаш потврдувајќи го својот талент.
Во сезоната 2006-2007 повредите беа доста честа појава со Аничебе па тој одигра само 19 меча за тимот.И покрај тоа тој постигна 3 гола, 2 од нив беа на мечот против Њукасл на Боксиндеј во победата на Евертон од 3:0. Својот последен гол за сезоната го постигна против Фулам во уште една убедлива победа овојпат од 4:1.
Следната сезона Аничебе одигра најмногу натпревари за Евертон во кариерата. Тој постигна четири гола во УЕФА купот против четири различни екипи Лариса,Нирнберг, Металист и Бран и тоа најчесто откако влегуваше како резерва.
Својот последен гол за Евертон во лигата го постигнал на 13 март 2010 против Бирмингем Сити.
На почетокот на сезоната 2011-2012 тој беше стрелец и во мечот од лига купот против Шефилд Јунајтед. (Евертон победил со 3:1). Во првиот ден од 2012-тата година Аничебе постигна гол на гостувањето на Евертон кај Вест Бромвич Албион во 87-ата минута донесувајќи му победа на својот тим од 1:0, што беше негов прв гол во лигата после 22 месеци. Тој продолжи успешно да се враќа во форма и две недели подоцна беше одново стрелец. Тој влезе од клупата за резерви во 61-ата минута од гостувањето кај Астон Вила, а само осум минути подоцна постигна гол и го израмни резултатот на 1:1, што накрајот беше и конечен резултат.
На 2 септември 2013 година потпишал за Вест Бромвич Албион за 8 милиони евра. На 2 февруари 2014 постигнал гол на домашен терен против Ливерпул за израмнување на 1-1 и на тој начин му донел бод на својот тим; девет дена подоцна го сторил истото и против Челси во уште едн реми на Хауторнс со резултат 1-1.
На 18 мај 2016 година, било најавено во клупското соопштение дека Аничебе и неговиот соиграч Стефан Сесењон ќе го напуштат Вест Бромвич Албион и дека нема да им бидат продолжени договорите.
На 2 септември 2016, Аничебе потпишал едногодишен договор со Сандерленд кој бил под водство на неговиот некогашен менаџер од Евертон, Дејвид Мојес. Своето деби за клубот го направил на 24 септември 2016 во поразот на домашен терен од Кристал Палас со 2-3, појавувајќи се од клупата за резерви на местото на Андан Јанузај во 86-тата минута. На 5 ноември го постигнал својот прв гол за црните мачки во победата со 2-1 на гостувањето против Борнмут; подоцна во истиот натпревар поради фаул над него бил досуден пенал кој Џермејн Дифо го претворил во гол и прва победа за Сандерленд во сезоната 2016-2017.
Репрезентативна кариера
Аничебе е репрезентативец на Нигерија од 2008 година. Тој не бил во изборот од дваесет и тројцата фудбалери за Светското првенство 2010 во Јужна Африка поради лошата форма во тој момент. Својот единствен гол за својата репрезентација го постигнал во пријателски натпревар против Кенија во март 2011.
Маја Ѓурова
Маја Ѓурова (р. ) — македонска фудбалерка, која игра на позицијата среден бек. Била членка на женската репрезентација на Македонија.
Црпи вода, Јано
Ова е едноставно оро кое се игра со одмерени чекори. Играчите се во полукруг, со лицето свртени кон центарот на кругот. Ритамот е двочетвртински.
Електромагнетна индукција
Електромагнетна индукција — добивањето на електромоторна сила низ проводник кога истиот е изложен на променливо магнетно поле. Електромагнетната индукција математички е објаснета преку Фарадеевиот закон за индукција, именуван по Мајкл Фарадеј кому му се припишува откривањето на индукцијата во 1831 година.
Историја
Електромагнетната индукција била откриена независно од Мајкл Фарадеј во 1831 година и од Џозеф Хенри во 1832 година. Фарадеј бил прв во објавувањето на резултатите од своите опити. При својот прв демонстрационен опит (29 август, 1831 година ), Фарадеј намотал две жици околу спротивните страни на метален прстен или „торус“ (поставка слична на денешниот современ тороиден трансформатор). Врз основа неговата евалуација на неодамнешните откритија за својствата на електромагнетите, тој очекувал по почетокот на протокот на струјата во едната жица, да се создаде бран кој би пропатувал низ прстенот и на тој начин би се создал електричен ефект на спротивната страна. Тој приклучил една од жиците во галванометар, и набљудувал додека ја прикачувал другата жица на батеријата. Навистина, тој забележал транзиентна струја (која ја нарекол „бран од електрицитет“) кога ја поврзал жицата со батеријата, и уште една транзиентна струја кога ја откачил жицата од батеријата. Оваа индукција се должи на промената на магнетниот тек кој настанувал кога батеријата се вклучувала и исклучувала. За два месеци, Фарадеј изнашол уште пројави на електромагнетната индукција. На пример, тој забележал транзиентна струја кога низ намотка брзо минувал со прачкест магнет, а со вртење на бакарен диск во близина на прачкест магнет со лизгачки електричен проводник генерирал постојана (DC) струја („Фарадеев диск“).
Фарадеј ја објаснил електромагнетната индукција употребувајќи го концептот кој го нарекол силови линии. Сепак, научниците од тој период ги одбиле овие негови теориски идеи, најмногу поради тоа што истите не биле запишани математички. Исклучок бил Максвел, кој ги искористил Фарадеевите идеи како основа за неговата квантитативна електромагнетна теорија. Во Максвеловиот модел, временско менливата одлика на електромагнетната индукција се изразува како диференцијална равенка која Оливер Хевисајд ја нарекол Фарадеев закон иако е незначително поразлична од првичниот запис на Фарадеј и истата не го опишува променливото ЕМП. Хевисајдовиот облик (Погледајте ја Максвел-Фарадеевата равенка подолу) е обликот кој денес е препознатлив во групата на равенки познати под името Максвелови равенки.
По објавувањето на овие закони следеле многу откритија на различни направи и уреди кои ја користеле магнетната индукција.
Фарадеевиот закон и Максвел-Фарадеевата равенка
каде \mathcal{E} е електромоторната сила (ЕМС) и ΦB е магнетен тек. Насоката на електромоторната сила е определена со Ленцовиот закон. Овој облик на Фарадеевиот закон строго важи само кога затвореното коло е намотка од бесконечно тенка жица, и истиот е неважечки при други услови. Поинаков облик на законот е Максвел-Фарадеевата равенка (опишана подолу), која важи при сите услови.
За цврсто намотан омот од жица, составен од идентичен број на навивки N, при што низ секоја минува подеднаков магнетен тек, се добива електромоторна сила определена со равенството
Фарадеевиот закон за индукција го искористува магнетниот тек ΦB низ хипотетична површина Σ чија граница е празнината во намотката. Бидејќи празнината може да се придвижува се запишува Σ(t) за површината. Магнетниот тек е определен од површинскиот интеграл:
Кога текот се менува—поради промената на B, или пак поради придвижувањето на празнината или нејзиното изменување, или пак двата настана истовремено, Фарадеевиот закон за индукција вели дека на празнината во намотката ѝ е потребна ЕМС, \mathcal{E}, определена од достапната енергија на единица полнеж кој изминал еднаш низ празнината на намотката. Еднакво на ова е и дека напонот кој би се измерил при сечењето на жицата за да се создаде отворено коло, и да се прикачи волтметар на краевите.
Според Лоренцовата сила (во SI единици),
ЕМС на празнината во намотката е:
каде E е електричното поле, B е магнетното поле (познат и како густина на магнетниот тек, магнетна индукција), dℓ е бескрајно мала лачна должина од жицата, и линискиот интеграл се пресметува по должината на жицата.
Максвел-Фарадеева равенка
Максвел-Фарадеева равенка е воопштување на Фарадеевиот закон кои тврди дека временски променливото магнетно поле е придружено со просторно променливо, запазувачко електрично поле, и обратно. Максвел-Фарадеева равенка гласи:
каде е ротор оператор и каде повторно E(r, t) е електричното поле и B(r, t) е магнетното поле. Овие полиња може да се функции од местоположбата r и времето t.
Максвел-Фарадеева равенка е една од четирите Максвелови равенки, и поради тоа има важна улога во теоријата на класичниот електромагнетизам. Истиот може да се запише и во интегрален облик со употреба на Келвин-Стоксовата теорема:
каде, како што е прикажано:
Истовремено dℓ и dA имаат неопределен знак,за да се определи точниот знак, се користи правилото на десната рака, на начинот објаснет во Келвин-Стоксовата теорема. За рамна површина Σ, се определува позитивна насока на елементот dℓ на закривената ∂Σ со помош на правилото на десната рака, при што прстите на десната рака ја определуваат насоката и палецот е во насока n нормална на површината Σ.
Интегралот околу ∂Σ се нарекува интеграл на патот или линиски интеграл.
Примена
Принципите на електромагнетната индукција се применети кај многу уреди и системи вклучувајќи ги:
Електричен генератор
ЕМС добиена преку Фарадеевиот закон за индукција поради релативното движење на колото и магнетното поле е појавата која ги опишува електричните генератори. Кога постојан магнет е придвижен во близина на проводник, или обратно, се создава електромоторна сила. Ако жицата е поврзана на потрошувач, ќе протече струја, односно се создава електрична енергија, претворајќи ја механичката енергија или движењето во електрична енергија. На пример, тапанестиот генератор е опишан на сликата десно. Поинаков облик на оваа идеја е Фарадеев диск, прикажан во упростен облик десно.
При примерот со Фарадеевиот диск, дискот се ротира во постојано магнетно поле нормално на дискот, со што се предизвикува проток на струја во радијалниот крак поради постоењето на Лоренцова сила. Интересно е да се согледа и разбере како со помош на механичка работа се создава електрична енергија. Кога добиената електрична струја протекува низ проводниот раб, се создава магнетно поле преку Амперовиот закон (означен со „индуцирано B“ на сликата). Работ на тој начин постанува електромагнет кој се противи на вртењето на дискот (пример за Ленцовиот закон). На другиот крај од сликата, повратната струја протекува од вртечкиот крак низ другата страна од работ до долната четка. Магнетното поле добиено на овој начин се противи на применетото магнетно поле, тежнеејќи да го намали протекот од таа страна на колото, спротивставувајќи се на зголемувањето на текот поради вртењето. На поблиската страна на сликата, повратната струја тече од вртечкиот крак низ поблиската страна на работ и повратната струја протекува од вртечкиот крак низ блиската страна на работ до долната четка. Добиеното магнетно поле го зголемува текот на оваа страна од колото, со што се спротивставува на намалувањето на текот поради вртењето. На тој начин, двете страни на колото создаваат ЕМС која се противи на вртењето. Енергијата потребна за да се одржи движењето на дискот, покрај оваа реактивна сила, е точно еднаква на енергијата добиена (плус изгубената енергија поради триење, Џуловите закони, и други потрошувачи). Овие појави се чести за сите генератори кои ја претвораат механичката енергија во електрична енергија.
Електричен трансформатор
Кога електричната струја во рамката на жицата се менува, променливата струја создава магнетно поле. Втора жица која е на дофат на ова магнетно поле ќе ја почувствува оваа промена на магнетното поле, како промена на заедничкиот магнетен тек, d ΦB / d t. Па така, електромоторната сила добиена во втората рамка се нарекува индуцирана ЕМС или трансформаторска ЕМС. Ако двата краеви од оваа рамка се поврзани со потрошувач, ќе протече струја.
Магнетен текометар
Фарадеевиот закон се користи за мерење на текот на електропроводните течности и кашести маси. Овие инструменти се наречени магнетни текометри. Индуцираниот напон ℇ во магнетното поле B под дејство на проводната течност која се движи со брзина v се определува со:
каде ℓ е растојанието меѓу електродите на магнетниот текометар.
Вртложни струи
Проводници (со конечни димензии) движејќи се низ постојано магнетно поле, или пак истите се неподвижни низ променливо магнетно поле, ќе создадат електрични струи во нивната внатрешност. Овие индуцирани вртложни струи се непосакувани, бидејќи создаваат топлина преку отпорот на проводникот. Постојат бројни методи кои се употребуваат за да се спречат овие непосакувани индуктивни ефекти.
Електромагнетни тенки метални листови
Вртложните струи настануваат кога цврста метална маса се врти во магнетно поле, бидејќи надворешниот дел пресекува повеќе силови линии отколку внатрешниот дел, па оттука создадената електромоторна сила не е постојана, па настанува поврзување на точките со највисок и најмал потенцијал. Вртложните струи трошат голем дел од енергијата и честопати предизвикуваат несакани порасти на температурата.
На овој пример се прикажани само пет реда на тенки метални плочи, како и приказот на поделбата на вртложните струи. Во практиката, бројот на тенките метални плочи се движи од 40 до 66 на инч со што загубата од вртложните струи се сведува на само еден процент. Иако плочите можат меѓу нив да имаат изолатор, напонот е толку мал што природната рѓа или оксид на плочите е доволен да го спречи протокот на струја низ металните плочи.
На сликата се забележува ротор со пречник од 20mm од еднонасочен мотор кој се користи кај CD-плеерите. Може да се забележат металните плочи на електромагнетните полови со кои се ограничуваат индуктивните загуби.
Несакана индукција во самите индуктори
На овој цртеж, исполнета бакарна прачка индуктор поставена на вртежна арматура минува под врвот на полот N на полето на магнетот. Се забележува нееднаквата распределба на силовите линии низ прачкестиот индуктор. Магнетното поле се сконцентрирано и со тоа појако на левиот раб од бакарната прачка (a,b) додека пак полето е послабо на десниот раб (c,d). Бидејќи и двата краја на прачката се движат со иста брзина, оваа разлика на јачината на полето низ прачката создава вртложни струи во самата бакарна прачка.
Направите со голема потрошувачка како што се електричните мотори, генератори и трансформатори користат голем број на мали проводници кои се сврзани паралелно за да се избегнат вртложните струи кои би се создале во големите проводници. Истото начело е применето кај трансформаторите со поголема моќност од честота, на пример, оние кои се користат прекинувачки извори на напојување и меѓучестотата на радиоприемниците.
Лушано
Лушано — општина во покраината Казерта од регионот Кампанија, Италија.
Симит-погача
Симит-погача — јадење односно печиво од тесто во вид на сендвич составен од лепче (кифла) и од мрсна (празна) пита без заире - полнење (сирење, месо или слично), која наликува на бурек. Потеклото на името е од турските зборови: симит кое се однесува на месеното лепче и погача кое се однесува на питата која се става во внатрешноста на лепчето. Бидејќи симитот е вид на месено лебно печиво, ваквиот вид на симит погача е препознатлив за Скопје, па оттаму е познат и како скопски симит, додека обичниот симит во Турција е месеното лепче налик на македонскиот ѓеврек.
Надворешни врски
Рецепт за симит-погача на семрежното место на Мои рецепти
Бодешче
Бодешче (словенечки: Bodešče) — населба во Општина Блед во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
Црква „Св. Павле“ - Свети Павле (1972)
Свети Павле (Αγίου Παύλου) — црква во градот Солун, Егејска Македонија. Влегува во состав на Солунската епархија на Цариградската патријаршија.
Историја
Храмот се наоѓа во населбата Кастра, во јужниот крај на истоименото маало Свети Павле (Агиос Павлос), до Пашините градини и под булеварот „Охи“. Тамен-темелникот на храмот е поставен во 1919 г. по иницијатива на Солунското добротворно машко друштво и црквата е завршена во 1922 г. по проект на видниот архитект Ксенофон Пеонидис. Денешната црква е подигната во 1972 г. и зафаќа површина од 4.300 м2. Во црковниот двор има свет извор со мала пештера, во која според преданијата се криел Апостол Павле кога бил гонет од солунците.
Во 1988 г. општината решила дека црквата треба да се сруши, но по интервенцијата на министерот за Македонија и Тракија, Стељос Папатемелис, таа е оставена. Храмот бил центар на парохијата сè до 1992 г. Истата година почнала изградбата на нов парохиски храм на стотина метри јужно. Во 2013 г. старият храм и зелениот појас пред него се обновени. Црквата е одново живописана, а во олтарот се направени важни интервенции.
Јасна Шекариќ
Јасна Шекариќ (Белград, година како Јасна Брајковиќ) е српски спортист и српски претставник во стрелаштво. Таа е повеќекратен, олимписки, светски и европски шампион.
Руска Ерменија
Руска Ерменија — поим кој се однесува на период на ерменската историја кога земјата била под руска власт од 1828 година, кога Источна Ерменија станала дел од Руското Царство по поразот на Иран во Руско-персиската војна (1826-1828) и последователното отстапување на нејзините територии во кои биле вклучени Источна Ерменија преку договорот од Туркменџај од 1828 година.
Јасна Шекариќ
Приватен живот
Таа е разведена и има две деца, Лео и Лука.
Руска Ерменија
Источна Ерменија останала дел од Руското Царство до неговото распаѓање во 1917 година.
Јасна Шекариќ
Кариера
Јасна Шекариќ била прогласена за најдобар спортист и стрелач на Југославија, Хрватска, Србија и Црна Гора, по неколкупати. Во 1988 и 1994 година го добила „златниот знак за Спорт“, наградата за најдобар спортист во Југославија, а во 2008 година ја добила „Мајската награда“ од Српската спортска асоцијација. Трипати, 1990, 1995 и 2005 година била прогласена за најдобар стрелец во светот, а во 2000 година, Меѓународната федерација за спортско стрелаштво (ISSF) ги именуваше најдобрите стрелци на 20 век. Има освоено повеќе од 90 медали на големи натпревари во својата кариера (Олимпијада, Светско и Европско првенство, Светски првенства, Средоземни игри, итн.).
На Олимписките игри таа освоила пет медали, едно злато, три сребрени и една бронза. Таа е единствениот стрелец кој успеа да се пласира во финалето на секој настан на Олимписките игри. Во Барселона во 1992 година, таа го изгубила својот златен медал и покрај фактот што го имала истиот резултат како и победничката, Марина Логвиненко. Ситуацијата била повторена на Олимписките игри во Атина во 2004 година, кога Јасна, по основниот дел и квалификациите, го имала истиот резултат како и шампионот Олена Костевич (Украина). Украина беше подобра од Шекариќ во „растурање“. На Олимписките игри во Пекинг во 2008 година на церемонијата на отворањето го носела српското знаме, а на натпреварот го освоила шестото место.
Руска Ерменија
Позадина
Стотици години, жителите на Источна Ерменија живееле под владеење на последователни ирански царства. Почнувајќи од почетокот на 16 век, до 1828 година, Источна Ерменија била владеена од иранската династија Сефевиди, Афшариди и Каџари. Последователните војни меѓу Отоманското и Сефевидското Царства довеле до уништување на голем дел од ерменските градови и значително го отежнале животот на Ерменците.
Во 1678 година, ерменското раководство тајно спровело конгрес во Вагаршапат и одлучило дека Ерменија мора да биде ослободена од странска доминација. Во оваа фаза, Ерменците не можеле да се борат против две царства одеднаш, па барале помош од странство. Израел Ори, роден во Ерменија од Карабах, син на ерменски мелик односно принц, побарал помош во многу европски престолнини. Израел Ори починал во 1711 година, без да го види ерменскиот сон. Во 1722 година, царот на Русија, Петар Велики, објавил војна против сефевидските Иранци, кои во тоа време биле во тежок пад. Грузијците и Ерменците на Карабах им помогнале на Русите да се побунат против владеењето на Сефевидите.
Руска анексија и отстапувањето на Персија
Во 1826 година, спротивно на договорот со Ѓулистан, Русите окупирале делови од персиското Ериванско Ханство Ова го предизвикало конечниот напад на непријателствата меѓу двете земји преку Руско-персиската војна од 1826-1828. Во последователната војна што беснеела, (Русо-персиска војна, 1826-1828), Иранците претрпеле уште поголема катастрофа, додека Русија ја окупирала територијата до Тебриз. На крајот на војната, во 1828 година, со договорот од Туркменчај, Иран бил принуден да ги отстапи своите територии кои го сочинувале Ериванското Ханство (кој се состоел од денешна Ерменија), Нахчиванското Ханство, како и остатокот од Азербејџан. Во тоа време, во 1828 година, вековното иранско владеење над Источна Ерменија официјално завршило.
Демографски промени
До средината на XIV век, Ерменците биле мнозинство во Источна Ерменија. На крајот на XIV век, по кампањите на Тимур, исламот станал доминантна вера, а Ерменците станале малцинство во Источна Ерменија.
Околу 80% од населението на Персиска Ерменија биле муслимани (Персијци, Турци и Курди), додека христијанските Ерменци сочинувале малцинство од околу 20%. Како резултат на Договорот од Ѓулистан (1813) и Договорот од Туркменчај (1828), Персија била принудена да ја отстапи Персиска Ерменија (која, исто така, ја сочинувала и денешната Република Ерменија), на Русите.
Откако руската администрација ја презела Персиска Ерменија, етничкиот состав се променил и за првпат по повеќе од четири века етничките Ерменци започнале повторно да формираат мнозинство во еден дел од историската Ерменија. Новата руска администрација поттикнала населување и решение за етничките Ерменци од Иран и Отоманското Царство. Како резултат на тоа, до 1832 година, бројот на етнички Ерменци бил еднаков на оној на муслиманите. Бројот на Ерменците значително се зголемил по крајот на Кримската војна и Руско-турската војна од 1877-1878 година, по кое етничките Ерменци станале повторно мнозинство во Источна Ерменија. Сепак, градот Ериван останал да има муслиманско мнозинство до 20 век. Според патникот Х. Ф. Б. Линч, градот имал околу 50% ерменски и 50% муслимански граѓани (Азери и Персијци) во почетокот на 1890-тите.
Воспоставување на руско владеење
Ерменските патриоти, како што бил бискупот Нерсес, се надевале на автономна Ерменија во рамките на Руското Царство, но тие требало останале разочарани од новата влада, бидејќи царот Николај и неговиот гувернер во Закавказот, Иван Паскевич, имале други планови. Тие сакале Руското Царство да биде централизирана држава и кога Нерсес се пожалил, набргу бил испратен во Бесарабија, далеку од регионот на Кавказ.
Во 1836 година, руската влада донела регулатива, што во голема мера ги намалило политичките овластувања на ерменското верско водство, вклучувајќи го и оној на Католикосот, притоа зачувувајќи ја автономијата на ерменската црква. По 1836 година, во согласност со новата регулатива, католикосот Ечмијаѕин требало да биде избран на конгрес во Ечмијаѕин, на кој ќе учествуваат верски и не-верски достоинственици. Царот ќе има последен збор во изборот на Католикосот. Ерменците во голема мера профитирале од фактот што Католикосот го задржал авторитетот да отвора училишта Освен тоа, тој отворил и печатарски куќи и го охрабрил објавувањето на ерменските весници.
Ерменците во рамките на Руското Царство
Значителен број Ерменци веќе живееле во Руското Царство пред 1820-тите. По уништувањето на последните преостанати независни ерменски држави во средниот век, благородништвото се распаднало, оставајќи го ерменското општество составено од мноштво селани и средна класа, кои биле или занаетчии или трговци. Таквите Ерменци требало да се најдат во повеќето градови во Закавказот. На почетокот на 19 век тие го формирале мнозинството од населението во градовите како Тбилиси. Ерменските трговци ја спроведувале својата трговија низ целиот свет, а многумина поставиле и свои бази во Русија. Во 1778 година, Катерина Велика ги поканила на ерменските трговци од Крим во Русија и тие основале населба во Нахичеван, во близина на Ростов на Дон. Руската владејачка класа ги поздравила претприемачките вештини на Ерменците како поттик за економијата, но тие исто така ги сметале за сомнителни. Сликата за Ерменците како лукави трговци веќе била широко распространета. Руските благородници ги добивале своите приходи од нивните имоти што ги работеле крепосните слуги и, со својата аристократска непристојност за ангажирање во бизнисот, немале доволно разбирање или сочувство за начинот на живот на ерменските трговци.
Сепак, Ерменците од средната класа напредувале под руско владеење и тие први ги искористиле новите можности и се трансформирале во просперитетна буржоазија кога капитализмот и индустријализацијата дошле во Закавказот во подоцнежната половина на 19 век. Ерменците биле многу повеќе вешти во приспособувањето кон новите економски околности од нивните соседи како Грузијците и Азерите. Тие станале најмоќниот елемент во општинскиот живот на Тбилиси, градот што го сметале Грузијците за нивни главен град, а кон крајот на 19 век започнале да ги купуваат земјите од грузискиот благородник. Ерменските претприемачи брзо го експлоатирале нафтениот бум што започнал во 1870-тите, имале големи инвестиции во нафтените полиња во Баку во Азербејџан и рафинериите на Батуми на брегот на Црно Море. Сето ова значело дека тензиите меѓу Ерменците, Грузијците и Азерите не биле едноставно етнички или религиозни по природа, но се должиле и на социјалните и економските фактори. Сепак, и покрај популарната слика на типичниот Ерменец како успешен стопанственик, кон крајот на 19 век, 80% од руските Ерменци сè уште биле селани кои работеле на полето.
Руско владеење до 1877 година
Односите меѓу руските власти и нивните нови ерменски субјекти не започнале без конфликти. Откако Ерменија станала дел од линијата на Русија против соперничките царства на Османлиите и Персијците, првично била третирана како воена зона. До 1840 година, Руска Ерменија била посебна административна единица, наречена Ерменска област, но потоа била споена во други кавкаски провинции без оглед на нејзиниот национален идентитет. Работите се подобриле кога Нерсес бил отповикан од Бесарабија и станал Католикос на Ерменската црква во 1843 година. Освен тоа, Михаил Воронцов, кој владеел со Руска Ерменија како вицекрал на Кавказот помеѓу 1845 и 1854 година, имал симпатии кон Ерменците.
Како последица на тоа, до средината на 19 век, поголемиот дел од ерменската интелигенција станала русофилна. Ерменската култура цветала во овие години, кога новата обединета покраина под руско владеење уште еднаш им дала на Ерменците чувство за нивниот заеднички идентитет. Од друга страна, како дел од Руското Царство, Ерменија се оддалечила од културата на Блискиот Исток и се свртела кон Европа и модерните интелектуални струи, како што биле просветителството и романтизмот. Голем број ерменски весници биле објавувани и имало литературно преродување на чело со Микаел Налбандијан, кој сакал да го модернизира ерменскиот јазик, како и поетот и романописец Рафи. Прорускиот изглед на ерменската интелегенција продолжил под царот Александар II, кој бил широко прифатен поради неговите реформи.
Руско-турска војна
Руско-турската војна од 1877-78 означила пресвртница во односите меѓу руските власти и нивните ерменски субјекти. Ерменците кои сѐ уште живееле во Западна Ерменија под отоманска власт биле повеќе од незадоволни и гледале кон Русија како нивен ослободител од турската власт. Во 1877 година, меѓу Русија и Османлиите избувнала војна во врска со третманот на христијаните на Балканот. Русите биле подготвени да го мобилизираат ерменскиот патриотизам кога напредувале на вториот фронт против Турците на Кавказ, а голем дел од командантите што ги вработиле биле од ерменско потекло. Русите направиле големи територијални придобивки во Западна Ерменија, пред да започне примирјето во јануари 1878 година.
Договорот од Сан Стефано, потпишан во март 1878 година, не ја доделил на Русија цела Западна Ерменија, но содржел посебна клаузула, член 16, со која Русија ги гарантирала правата на Ерменците кои сè уште се под османлиска власт против угнетувањето. Сепак, соперниците на големите сили на Русија, Велика Британија и Австрија, биле вознемирени од придобивките што Русија ги направила на сметка на Османлиите и притискаше за ревизија на договорот. На Берлинскиот конгрес, меѓу другите територии, Русија беше принудена да се откаже од сите ерменски добивки, освен оние од Карс и Ардахан, а членот 16 бил заменет со членот 61, во кој се вели дека реформите треба да бидат извршени во османлиските ерменски провинции по повлекувањето на руската армија.
Владеењето на Александар III (1881-1894)
По атентатот на цар Александар II во 1881 година, ставот на руските власти кон националните малцинства на царството драматично се промениле.
Новиот цар, Александар III, бил ултра-конзервативен во изгледите и сакал да создаде високо централизирана, автократска држава. Тој кон било каквото искажување на желба за зголемена слобода и автономија од страна на неговите субјекти гледал како доказ за бунт.
Русификација
Последните децении на 19 век, исто така, го забележале и пораст на рускиот шовинизам со неруските провинции. Ерменците биле посебно злоупотребувани на начин кој често личи на антисемитизам. Првиот знак за ова било разрешувањето на водечкиот министер на Александар II, ерменскиот гроф Михаил Лорис-Меликов. Лорис-Меликов се сметал за премногу либерален, но тој исто така бил означен како невистински руски патриот. Руските власти, исто така, започнале да се сомневаат во ерменската економска доминација во Кавказот. Иронично, ваквите сомневања за Ерменците како неверодостојни луѓе кои се склонети кон револуционерен заговор, ги навеле Русите да воведат политики што го создало токму она што тие го имале за спречување, бидејќи Ерменците сè повеќе и повеќе се приклучувале кон новите националистички движења.
Русификацијата започнала сериозно во 1885 година, кога вицекралот на Кавказ, Дондуков-Корсаков, наредил затворање на сите ерменски парохиски училишта и нивна замена од руски. Иако ерменските училишта повторно биле отворени следната година, тие станале предмет на строга царска контрола и употребата на ерменскиот јазик била обесхрабрена во корист на рускиот јазик. Русите, исто така, започнале да ја прогонуваат Ерменската црква, која се одвоила од Православната црква уште од 451 година. Исто така, се променил и рускиот став кон Отоманското Царство, а до 1890-тите, Русија и Велика Британија си ги разменувале улогите. Сега Русија поддржувала статус-кво во Западна Ерменија, Британците побарале подобрување на условите за христијаните во регионот. Руските власти биле вознемирени од револуционерните ерменски националистички движења во рамките на Отоманското Царство и се плашеле дека нивните врски со источните Ерменци ќе ја зголемат субверзијата во рамките на рускиот Кавказ. Царскиот режим го задушил секој обид на руските Ерменци да се вклучат во акција преку границата, водечки пример е Гугунијанската експедиција од 1890 година.
Подем на ерменскиот национализам
Ерменците играле мала улога во револуционерните движења на Руското Царство до 1880-тите. До тој момент, идеите на Григор Артсруни, уредник на весникот „Мшак“ од Тбилиси, имале голема популарност меѓу ерменската интелегенција. Артсруни верувал дека животот под власта на Руското Царство претставува „помало зло“ за својот народ. Руските Ерменци биле длабоко загрижени за маките на нивните сонародници под персиска и отоманса власт, особено на селаните од Западна Ерменија, кои биле далеку игнорирани од османлиските сили, а слично било и за ерменските интелектуалци далеку во Истанбул и Смирна. Тбилиси и Ереван биле многу поочигледни избори за база за промовирање на револуционерна активност меѓу Ерменците во источното Отоманско Царство. Важноста на единството на Ерменија, поделено меѓу три царства, обезбедило ерменските политички движења да немаат многу заедничко со другите политички движења во Руското Царство.
Растот на ерменскиот национализам добил импулс од антиерменските мерки на руските власти во 1880-тите. Во 1889 година, Кристапор Микаелјан го основал движењето „Млада Ерменија“ во Тбилиси. Неговите цели биле спроведување на репресалии против Курдите за кои се верувало дека се виновни за прогонство на Ерменците во Отоманското Царство, како и за шверц на оружје и поттикнување на герилска акција. Тие, исто така, воспоставиле врски со новата отоманска ерменска националистичка партија. Во 1890 година Микаелјан и неговиот колега Симон Заваријан ја замениле Млада Ерменија со нова партија: Ерменска револуционерна федерација, вообичаено позната како „Дашнаци“. Тие се обиделе да ги придобијат на Хунчаките и да им се придружат, но двете поделби во 1891 година и соперништвото меѓу партиите би биле главна одлика на последователниот ерменски национализам. Двете страни беа биле социјалистички во своите економски програми. Примарниот фокус на Дашнаците бил национализмот, а нивната главна загриженост била судбината на отоманските Ерменци. Тие наскоро отвориле свои филијали во Русија, Персија и Турција и по фрагментацијата на Хунчаките во средината на 1890-тите, тие станале доминантна националистичка сила во Руската Ерменија.
Владеењето на Никола II II 1894-1917
Царот Николај II, кој дошол на престолот во 1894 година, ја продолжил политиката на неговиот татко. Антиерменското чувство кај Грузијците и Азерите исто така било во пораст.
Указ за ерменска црква (1903-1904)
Русификационата програма на царот го достигнал својот врв со декретот од 12 јуни 1903 година, наредувајќи ја конфискацијата на имотите на Ерменската црква. Католикосите од Ерменија ги молеле Русите да го поништат декретот, но кога одбиле, тие се свртиле кон Дашнаците. Ерменското свештенство претходно било многу претпазливо за Дашнаците, осудувајќи го нивниот социјализам како антиклерско, но сега ги познале како нивни заштитници. Дашнаците формирале Централен комитет за самоодбрана на Кавказ и организирале серија протести меѓу Ерменците. Во Гандзак, руската војска одговорила со пукање во толпата, при што загинале десет луѓе, а понатамошните демонстрации биле исполнети со повеќе крвопролевање. Дашнаците и Хунчаците започнале кампања за атентати врз царски функционери и дури успеале да го ранат принцот Голицин. Во 1904 година, конгресот на Дашнаците ја проширил својата програма за да се грижи за правата на Ерменците во рамките на Руското и на Отоманското Царство.
Револуцијата во 1905 година
Немирите во Закавказот, вклучувајќи ги и големите штрајкови, достигнале кулминација со широко распространетите востанија низ Руското Царство, познато како Револуција во 1905 година. Во 1905 година бил забележан бран на бунтовници, штрајкови и селански востанија низ царска Русија, а настаните во Закавказот биле особено насилни. Во Баку, центарот на руската нафтена индустрија, класните тензии се смешиле со етничките соперништва. Градот речиси бил составен од Азери и Ерменци, но ерменската средна класа имала поголем удел во сопственоста на нафтените компании, а работниците од Ерменија обично имале подобри плати и работни услови од Азерите. Во декември 1904 година, откако бил прогласен голем штрајк во Баку, двете заедници започнале да се борат меѓусебно на улиците и насилството се проширило по селата. Кога нередите завршиле, околу 1.500 Ерменци и 700 Азери биле мртви. Настаните од 1905 година го убедиле царот Николај дека мора да ја промени својата политика. Тој го заменил Голицин со гувернерот на Ерменија, грофот Иларион Ивонович Воронцов-Дашков, и го вратил имотот на Ерменската црква. Постепено редот бил вратен и ерменската буржоазија повторно започнала да се дистанцира од револуционерните националисти.
Прва светска војна и независност (1914-1918)
Годините меѓу Револуцијата од 1905 и Првата светска војна забележале зближување меѓу повеќето Ерменци и руските власти. Русија станала загрижена кога нејзиниот непријател Германија започнала да се доближува до Отоманското Царство, што ги натерало Русите да заземат нов став за благосостојбата на Ерменците во Отоманските Ерменци.
Кога Првата светска војна избувнала во август 1914 година, Русите се обиделе да ги мобилизираат ерменските патриотски чувства. Повеќето ерменски трупи биле префрлени на Европскиот театар од Првата светска војна (познат како Источен фронт). Османлиското Царство не се приклучило на светската војна веднаш, но како што се приближувала можноста за Кавказска кампања во летото 1914 година, грофот Иларион Иванович Воронцов-Дашков се консултирал со градоначалникот на Тбилиси, Александар Кацијан, приматот на Тбилиси, бискупот Месроп и истакнатиот градоначалник д-р Хакоб Завриев за создавање на ерменски доброволни групи. Волонтерските единици биле составени од Ерменци кои не биле подметници на царството или не биле обврзани да служат во армијата. Овие единици биле ангажирани во Кавказската кампања. Многу од нив живееле на Кавказ, а многумина биле и нетрпеливи да земат оружје за да ја ослободат својата татковина. Во текот на војната 150.000 Ерменци се бореле во руската армија.
Окупација на Турска Ерменија
Додека постигнале воени успеси против Турците, руските воени сили започнале да се распаѓаат на својот фронт против Германија, а во февруари 1917 година царскиот режим бил соборен со револуција во Санкт Петербург.
Руските Ерменци ја поздравиле новата влада со ентузијазам, надевајќи се дека ќе ја обезбедат Отоманска Ерменија за нив. Прашањето за продолжување на војната било многу спорно меѓу политичките партии во новата Русија, со најголемо фаворизирање имал „демократскиот мир“. Нно бидејќи провинциите на Отоманска Ерменија биле под руска воена окупација за време на револуцијата, Ерменците верувале дека владата ќе се согласи да ги брани. За да помогне, Привремената Влада започнала да ги заменува руските трупи, чија заложба за продолжување на борбите била доведена во прашање, со ерменски на кавкаскиот фронт. Но, како што 1917 година поминувала, така Привремената Влада ја изгубила поддршката меѓу руските војници и работници.
Ерменски конгрес
Болшевичката револуција во октомври 1917 година го потикнало прашањето на независноста на народите на Закавказот, бидејќи Болшевиците имале мала поддршка во регионот. Во февруари 1918 година, Ерменците, Грузијците и Азерите формирале свој парламент. Ерменците се обединиле на Ерменскиот конгрес на Источните Ерменци. На 22 април 1918 година се гласало за независност под името Демократска Федеративна Закавказска Република. Федерацијата се распуштила кога Грузија ја прогласила својата независност на 26 мај.
Советот на конгресот донел закон за организирање на одбраната на Кавказ против Османлиите користејќи огромно количество резерви и муниција оставени од заминувањето на руската армија. Конгресот специјално воспоставил локална контрола и административна структура за Закавказјето. Конгресот, исто така, избрал постојан извршен комитет од петнаесет члена, познат како Ерменски национален совет, чиј водач бил Аведис Ахаронјан. Првата задача на овој комитет била да ја подготват ситуацијата за прогласување на Демократска Република Ерменија.
Демократска Република Ерменија
Главниот проблем со кој се соочила новата држава била отоманската војска која напредувала кон границата, и која повторно го презел поголемиот дел од Западна Ерменија, но интересите на трите народи биле многу различни. Од очигледни причини, одбраната против војската која била освојувачка била од огромно значење за Ерменците, додека муслиманските Азери биле сочувствителни кон Турците. Грузијците сметале дека нивните интереси најмногу би можеле да се загарантираат со договор со Германците, а не со Турците, а на 26 мај 1918 година, Грузија ја прогласила својата независност од Закавказската Република. Овој потег бил проследен два дена подоцна од страна на Азербејџан. Така, водачите на ДашнациТЕ, кои БИЛЕ најмоќните ерменски политичари во регионот, објавиле формирање на нова независна држава, Демократска Република Ерменија на 28 мај 1918 година.
Република Горна Ерменија
Договорот од Батум бил потпишан меѓу Демократска Република Ерменија и Отоманското Царство по последните битки на Кавказската кампања. Отоманското Царство првично добило значителен дел од Јужен Кавказ со Договорот од Брест-Литовск, потпишан со Руската СФРС, а потоа следејќи го Батумскиот договор со Ерменија. Андраник Озанијан ги отфрлил овие нови граници и ја прогласил новата држава, каде што неговите активности биле концентрирани на врската меѓу Отоманското Царство и Азербејџанска Демократска Република во Карабах. Во јануари 1919 година, со напредокот на ерменските војници, британските сили му наредиле на Лионел Данстервил да се врати во Зангезур и му дале уверување дека овој конфликт може да се реши со Париската мировна конференција од 1919 година. Париската мировна конференција ја прогласила Демократска Република Ерменија за меѓународно призната држава.
Центрокасписка диктатура
Центрокасписката диктатура била антисоветска влада основана од Велика Британија, во Баку на 1 август 1918 година. Владата ја сочинувале Социјалистичко-револуционерната партија и Ерменското национално движење, кое мнозинство било од Ерменската револуционерна федерација. Британските сили го окупирале градот и помогнале ерменските сили го одбранат главниот град за време на Битката за Баку. Меѓутоа, Баку паднал на 15 септември 1918 година, предизвикувајќи британските сили и голем дел од ерменското население да избегаат. Отоманското Царство го потпишала примирјето на Мудрос на 30 ноември 1918 година, а британските професионални сили повторно влегле во Баку.
Советско владеење
На крајот, СССР ја анектирал Источна Ерменија и ја основал Ерменската Советска Социјалистичка Република.