cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Џон Џозеф Першинг
Животопис
Со барање на Теодор Рузвелт, во јуни 1903 година на Першинг му е наредено да се врати во САД. По барање на претседателот кој ги забележал неговите способности требало да биде унапреден во чин полковник, но генералштабот го одбил тоа барање, бидејќи праксата била официрите да се унапредуваат според старешинството а не според заслугите. Генералштабот одбил дури да ја разгледа можноста за неговото унапредување во чин потполковник или мајор. Ова го налутило Рузвелт, но немал моќ да ја смени одлуката на Генералштабот. Во 1904 година, Першинг бил поставен за помошник на началникпт на штабит на југоисточна армиска дивизија, стационирана во Оклахома Сити. Во октомври 1904година, се запишал на Армиски воен колеџ, но му било наредено да се јави во Вашингтон на должност.
Бидејќи Рузвелт не можел сè уште да го унапреди Першинг, од Конгрес побарал да го постават во дипломатска служба и тој станал воен аташе во Токио во 1905 година. Таа година се оженил со Хелен Франсес Ворен, ќерката на моќен американски сенатор Франсис И. Ворен, републиканец од Вајоминг. Според некои извори овој сојуз помогнал за неговата воена кариера. Во Руско-јапанската војна, Першинг служел како набљудувач, а потоа се вратил во Соединетите Држави на јесен 1905 година. Рузвелт ги искористил претседателските овластувања и од Конгреса побарал да го унапредат Першинг во чин бригаден генерал. Со одобрение на Конгресот, Першинг прескокнал три чина и повеќе од 835 офицери што биле постари од него. Во 1908 година, Першинг кусо време службувал како набљудувач на Балкан, но веднаш потоа бил повторно испратен на Филипини каде службовал до 1912 година.
Панчо Вилја, лична трагедија и Мексиканската револуција
Во јануари 1914 година, Першинг бил поставен за командант на 8 коњанички полк, стациониран во у Форт Блис во Тексас задолжен за безбедност на американско-мексиканска граница. Марта 1916, под командом генерала Фредерика Фанстона, Першинг го водел  8 полк во поход во Мексико против Панчо Вилја. По една година помината во Форт Блису, Першинг одлучил своето семејство да го одведе таму, но на 27 августа 1915 годин, Першинг добил телеграма со која е обавестен за страотен пожар во кој од чад се загушиле неговата сопруга Хелен и три помлади ќерки, единствено неговиот шестогодишен син  Ворен бил спасен. Од загубата не се опоравил никогаш, по погребот се вратил во Форт Блис со својот син и со својата сестра. Во 1913 година се сретнал со Панчо Вилја.
Прва светска војна
Першинг имал огромна контрола бидејќи претседателт Вилсон и секретарот за војната Њутн Д. Бејкер му препуштиле сиот авторитет. Свесен за постојани проблеми на домашниот фронт, но меѓу сојузниците Бејкер на Першингу му дал овластување да командува без преседан, според своите убедувања да прави како што смета дека е најдобро. Першинг тие овластувања ги користел внимателно, не впуштајќи се во прашања што би можеле да му ја загрозат командата, а посебно водел сметка за односи помеѓу црните и белите војници кои биле премногу чувствителни, посебно со оглед на расистичките ставови на претседателот.
Од њујоршкиот пристан во Франција пристигнал во јуни 1917. Американскпто присуство во Франција го демонстрирал со маршиеање на дел од 16 пешадиски полк низ Париз, со гламурозно застанување и поздрав пред гробот на маркиз Лафајет. Американските сили фронтовски биле распоредени во Франција на есен во 1917 година. На почеток на 1918 година на фронт цели американски дивизии пристугнувале на фронт заедно со француските трупи. Першинг инсистирал единиците на да бидат под американската команда, без да бидат распоредени како дополнување на британски и француски полкови и бригади (иако 27 и 30 американска дивизија,биле позајмувани  во тек на очајнички пролетни борби во 1918 година, како и на крајот на војната кога учествувале во пробивање на фронтот.
Во октомври 1918 година, Першинг забележал потреба за специјализирани сили на воена полиција, а првото американско училиште за воена полиција е воспоставено во Отун, Франција. Поради ова Першинг се смета за основач на воена полиција. Поради страотни проблеми на војниците со стапалата, во јануари 1918 година Першин надгледувал унапредување на „рововската чизма“, поради што таа била наречена како Першингова чизма.
Кога пристигнал во Европа, Першинг отворено и со презир говорел за бавното рововско војување на Западниот фронт, убеден дека умешноста на американските војници ќе придонесе да се избегнат скапи и бесмислени загуби околу малите територии наа ничија земја. Британските и француските генерали ова го сметалр за сматрали нереално (како и некои американски генерали, Таскер Х. Блис и Хантер Лигет. Американски експедициони сили се покажале добро в релативно отворени борби  во Втората битка на Марна, но генерално загубите што ги имала американската војска не биле помали од оние на француско-британските во  офанзива на Сома две години порано.
Першинг во јавноста
Американските успеси во Првата светска војна во најголема мерка му биле припишани на Першинг. Потребата за создавање херој, за маркеринг со кој се будат патриотски и национални чувства, за успешна мобилизација секогаш имаат потреба од слава, од легенда. Така, Џон Џозеф Першингстанал најславниот амеикански војсководач во Првата светска војна.
Даглас Макартур бил еден од најголемите критичари на Першинг и за него отворенно зборувал дека е салонски војник. Односот меѓу нив двајцата станувал сè полош како што војната се ближела кон крајот. Сличните критики биле изнесувани и од страна на помладите офицери, оние што ќе бидат ударна сила во американската војска во Втората светска војна, како и од офицери во британски, ранцуски и други сојузнички војски. Му се припишувало позадинско командување, за разлика од некои офицери што биле на самиот фронт (дури и гинеле на него). Неговата наредба на трупите да настават борби по потпишување на примирје се смета исто така за контраверзна. Поради таа наредба американската војска имала губиток од 3 500 војници во последниот ден на војната, и што неколку офицери под негова команда го именувале како убиство.
Во своите мемоари, Першинг американскотото пробивање од Аргон, на почеток на ноември 1918 година го претставува како одлучувачки настан кој ги принудил Германците да го прифатат примирјето бидејќи линијата Антверпен-Меза станала неодбранета. Критичарите ова го сметаат за претерување бидејќи на крајот на војната влијаеле историски комплексни настани избивање на граѓански нереди во Германија; поморски бунт; прошаѓање на Бугарија, Турција, и посебно Австроунгарија по сојузничките победи на Солунски фронт, во Сирија, Италија и сојузнички победи на Западниот фронт.
Повоена кариера
Како признание за истакнување во службата во Првата светска војна, во 1919 година американскиот Конгрес го овластил претседателот Рузвелт на Першинг да му додели чин генерал на војската на САД што е највисокиот можен чин за било кој припадник на воени сили во Соединети Држави. Тој чин во тоа време го носел само тој, а на генералот Џорџ Вашингтон му бил доделен посмртно од страна на американскиот претседател Џералд Форд во 1976 година. Першинг бил овластен самиот да ги смисли ознаките за овој чин, и тој одбрал четири златни ѕвезди до крајот на својата каријера, што се разликовало од четири (привремени) сребрени ѕвезди што ги носел началникот на генералштабот на армија, и од ознаки со пет ѕвездички за чин генерал на армија, што ги носеле Маршал, Макартур, Бредли, Ајзенхауер и Арнолд во Втората светска војна.
Во тек на дваесеттите години на XX век постоела иницијатива Першинг да стане претседател на САД, но тој одбил активно да учествува во кампања, а републиканците кои сметале дека е многу близок до демократскиот претседател Вилсон, одбрале дриг кандидат, сенатор Ворен Хардинг кој поведил на претседателските избори во САД во 1920 година.
Во 1921 година Першинг станал началник на генералштаот на војска на САД. Тогаш ја направил Мапата на Першинг, предлог за национална мрежа на воени и цивилни автопати. Меѓудржавен систем на автопати кој е веведен во 1956 година има значителни сличности со мапата на Першинг. Во1924 година, Першинг, кој тогаш имал 64 години делумно се повлекол од активна воена служба. Во тек на триесеттите години на XX век Першинг живеел повлечено, но се прославил со неговите мемоари „Мои искуства од Светската војна'', книгата во 1932 година била наградена со Пулицерова награда за историја.
Во четириесеттите години на XX век бил силен поборник за помош на Обединето кралство во тек на Втората светска војна. Починал на 15 јули 1948 година во воениот медицински центар, Валтер Рид во Вашингтон, бил погребан на Националните гробишта Арлингтон.
Кинетичка енергија
Во физиката, кинетичка енергија е енергијата која ја поседува едно тело кое е во движење. Се дефинира како работата потребна за едно тело со определена маса да добие забрзување од положба на мирување до дадена брзина. Добиената енергија при забрзувањето (кинетичката енергија) телото ја одржува сè додека не се промени неговата брзина. Телото ја врши истата работа и при забрзување со намалување на брзината од неговата моментна брзина до состојба на мирување.
Во класичната механика кинетичката енергија на тело кое не ротира и при тоа има маса m и брзина v е еднаква на \frac{1}{2}mv^2. Во релативистичката механика ова е добра проценка само кога v е помала од брзината на светлината.
Meрна единица за кинетичка енергија е 1 ЏУЛ.
Историја и развој
Зборот „кинетичка“ потекнува од грчкиот збор kinesis, што значи движење. Поделбата меѓу кинетичката и потенцијалната енергија датира од времето на Аристотел и неговите концепти за вистинитост и можност.
Принципот на класичната механика дека E ∝ mv2  први ја развиле Готфрид Лајбниц и Џонан Бернули, кои ја опишале кинетичката енергија како жива сила  (vis viva). Вилем Грејвсанде од Холандија обезбедил експериментални докази за оваа врска. Пуштајќи тегови слободно да паѓаат од различни виочини во маса од глина, тој одредил дека нивната длабочина на пенетрација е пропорционална со квадратот на брзината со која што удриле во глината. Емили де Шателе увидела на предлозите кои експериментот ги нудел и објавила објаснување.
Вовед
Енергијата се појавува во разни форми: хемиска, топлинска енергија, електромагнетно зрачење, гравитациска енергија, електрична, еластична, јадрена енергија и енергија на тело во мирување. Сите овие се групирани во два основни видови на енергија: потенцијална и кинетичка. Кинетичка енергија е енергијата која ја поседува едно тело кое е во движење. Таа може да се пренесе од едно тело на друго, или пак да се претвори во друг тип на енергија.
Кинетичката енергија може најдобро да се сфати преку примери кои покажуваат како таа може да се претвори од/во други форми на енергија. На пример, еден велосипедист користи хемиска енергија добиена од храната за да го доведе велосипедот до определена брзина. На рамна површина оваа брзина може да се одржува без понатамошна работа, освен за совладување на отпорот со воздуот и триењето. На овој начин хемиската енергија е претворена во кинетичка, но во текот на процесот се создава и топлина во телото на велосипедистот.
Кинетичката енергија која ја поседуваат велосипедот и велосипедистот можат да се претворат и во други форми на енергија. На пример, велосипедистот може да наиде на некоја угорница која е доволно висока, за движењето на велосипедот по неа да предизвика претворање на речиси целата кинетичка енергија во гравитациска потенцијална, а тоа би довело до целосно застанување на велосипедот. Гравитациската енергија може повторно да се претвори во кинетичка доколку велосипедот се пушти слободно да се движи по удолницата. На тој начин висината на која што се наоѓа телото се намалува, предизвикувајќи пад и на гравитациската енергија, а растење на брзината и со самото тоа и на кинетичката енергија. Но, телото нема да може да ја врати целосно кинетичката енергија која ја поседувало пред да се качи на угорницата без при тоа да ги движи педалите, а причина за ова е триењето. Кинетичката енергија не исчезнува, туку само се претвора во друга форма на енергија благодарение на триењето. Исто така, велосипедистот би можел да поврзе динамо за тркалата на велосипедот, што би довело до тоа кинетичката енергија која ја поседуваат тркалата да биде претворена во електрична. Тоа значи дека ќе дојде до пад на кинетичката енергија, а со самото тоа и намалување на брзината кога велосипедот ќе стигне до крајот на удолницата. Друга опција, пак би била велосипедистот да притисне на кочниците. Во тој случај кинетичката енергија ќе се претвори во топлина поради триењето.
Кинетичката енергија не е константна.
Кинетичката енергија може да се пренесе од едно тело на друго. При играње билијард, играчот придава кинетичка енергија на топчето со тоа што го удира со стапот. Доколку топчето се судри со друго топче, брзината кај него драстично се намалува, додека топчето со кое се судрило добива забрзување, поради кинетичката енергија која ја добило од другото топче. Судирите при играње билијард се од еластична природа, односно кинетичката енергија се зачувува (само се пренесува од едно тело на друго без при тоа да се претвори во некој друг вид на енергија). Но, при судири од нееластична природа доаѓа до претворање на кинетичката енергија во други форми на енергија (топлина, звук итн.).
Постои направа наречена замаец, којашто служи за зачувување на енергија. Ова докажува дека кинетичката енергија може да се зачува во вртежно движење.
Постојат повеќе математички описи на кинетичката енергија. За тела или процеси кои се одвиваат во секојдневието на човекот, формулата ½mv², поставена од Њутновата механика, може да се примени. Но, доколку брзината на едно тело е споредлива со онаа на брзината, тогаш се користи релативистичката формула. Доколку телото е на атомско или субатомско ниво, тогаш се користи квантномеханички модел.
Кинетичка енергија на цврсти тела
каде m е масата, а v претставува брзината на телото. Во SI системот масата се мери во килограми (kg), а брзината во метри во секунда (m/s), додека кинетичката енергија се мери во џули (Ј).
На пример, 80 килограми и 18 м/s.
Кога пуштаме топче слободно да паѓа, ние вршиме работа врз него за да му дадеме брзина. Додека паѓа, топчето може да удри во нешто, вршејќи работа врз тоа тело. Кинетичката енергија на тело во движење е еднаква со работата потребна да се изврши за да се доведе до определена брзина од положба на мирување, или пак на работата која телото е способно да ја изврши додека се доведува до положба на мирување.
Бидејќи кинетичката енергија се зголемува со квадратот на брзината, тело кое има двапати поголема брзина има четири пати поголема кинетичка енергија. На пример, автомобил со брзина двојно поголема од брзината на друг автомобил му е потребно четири пати поголемо растојание за да застане, доколку сметаме дека силата на кочење е константна. Како последица на ова зголемување за четири пати, потребно е да се изврши четири пати поголема работа за двојно да биде зголемена брзината.
Кинетичката енергија на едно тело е поврзана со количеството движење кое телото во движење го поседува преку формулата:
каде:
Тела кои ротираат
Доколку едно цврсто тело Q ротира околу било која линија која минува низ центарот на масата на телото, тогаш тоа има вртежна кинтичка енергија (Еr) која претставува збир од кинетичките енергии на сите негови подвижни делови и е дадена преку формулата:
(Во оваа формула моментот на инерција мора да биде земен при оска низ центарот на масата и ротацијата мерена преку ω мора да биде околу оваа оска; постојат повеќе општи формули за системи каде телото е подложно на нишање поради неговата специфична форма).
Кинетичка енергија на системи
Систем од тела може да има внатрешна кинетичка енергија поради релативното движење на телата кои се наоѓаат во системот. На пример, во Сончевиот Систем планетите и планетоидите се движат околу Сонцето. Во резервоар со гориво молекулите се движат во сите правци. Кинетичката енергија на системот е всушност збир од кинтичките енергии на сите тела кои ги содржи.
Макротело кое е во мирување (поставен е појдовен систем кој соодветствува на центарот на телото во моментот може да има разни видови внатрешна енергија на молекуларно или атомско ниво, кои можат да се сметаат како кинетички, како последица на молекуларни транслација, ротација и вибрација, транслација и вртење на електрони и вртење на јадрото. Сите овие придонесуваат во масата на телото, како што ни кажува и специјалната теорија за релативноста. Кога се зборува за движења на макроскопски тела, кинетичката енергија вообичаено припаѓа само на макроскопското движење. Но, сите видови внатрешна енергија придонесуваат во масата, инерцијата и вкупната енергија на телото.
Појдовен систем
Брзината, а со самото тоа и кинетичката енергија на едно тело е релативно: може да ја има било која вредност која не е негативна, со избирање на соодветен инерцијален појдовен систем. На пример, еден куршум, кој поминува покрај некој набљудувач има кинетичка енергија во рамките на појдовниот систем на набљудувачот. Истиот
куршум е во мирување од перспективата на набљудувачот кој се движи со иста брзина како и куршумот, така што тој има кинетичка енергија еднаква на нула. Вкупната кинетичка енергија на систем од тела не може да биде намалена на нула од страна на соодветен инерцијален појдовен систем, освен кога сите тела ја имаат ја имаат истата брзина. Во било кој друг случај кинетичката енергија има минимална вредност поголема од нула, бидејќи не може да се одбере инерцијален појдовен систем, каде сите тела се во мирување. Минималната кинетичка енергија придонесува во масата на системот, која е независна од појдовниот систем.
Вкупната кинетичка енергија на еден систем зависи од инерцијалниот појдовен систем: таа е збир од сите кинетички енергии во тежишниот упатник и кинетичката енергија, која би ја имала вкупната маса доколку таа е сконцентрирана во центарот на масата.
Просто може да се запише вака: да v биде релативната брзина на центарот на моментот на системот во системот  k. Бидејќи,
Но, нека биде кинетичката енергија во центарот на системот, тогаш
Заменувајќи, добиваме:
Значи, кинетичката енергија на еден систем е најниска со исклучок на центарот на моментот на референтните  системи односно појдовните системи каде центарот на масата е статичен. Во било кој друг појдовен систем постои дополнителна кинетичка енергија која соодветствува на вкупната маса, која се движи со брзина еднаква на брзината на центарот на масата. Кинетичката енергија на систем е вредност која е непроменлива (сите набљудувачи ја гледаат како иста).
Ротација на системи
Понекогаш е практично да се подели вкупната кинетичка енергија на едно тело на збир од транслацијалната кинетичка енергија на центарот на масата на телото и енергија на ротација околу центарот на масата (вртежна енергија):
E_k=E_t+E_r
каде:
·        Ek е вкупната кинетичка енергија
·        Et е транслацијалната кинетичка енергија
·        Er  е вртежната енергија или аголната кинетичка енергија во rest frame.
Значи, кинетичката енергија на тениско топче во двиење низ воздухот е всушност кинетичка енергија предизвикана од ротацијата на топчето, плус кинетичката енергија предизвикана од неговото транслаторно движење.
Релативистичка кинетичка енергија на цврсти тела
Доколку брзината на едно тело е значаен дел од брзината на светлината, потребно е да се употреби релативистичка механика за да се пресмета неговата кинетичка енергија. Во специјалната теорија на релативноста изразот за линеарен монмент е изменет.
m претставува маса на телото, v и v неговите брзини и с е брзината на светлината во вакуум, тука го користиме изразот за линеарен момент p=m\gamma v, каде
Бидејќи:
Со упростување на изразот добиваме:
Е0 се наоѓа, така што гледаме дека V = 0, g= 1 и Ek = 0 и се ова дава:
Е0 = mc2 ;
Давајќи ја формулата:
Оваа формула покажува дека работата expended accelerating an object од состојба на мирување (и) се приближува до бесконечност, додека брзината се приближува до брзината на светлината. Значи, невозможно е едно тело да добие забрзување кое ја преминува оваа граница.
Математичкиот производ од оваа пресметка е формулата за еквиваленција помеѓу масата и енергијата – телото во мирување мора да има количество енергија
Значи вкупната енергија Ек може да се подели на енергијата на масата и Њутновата кинетичка енергија при мала брзина.
Кога телата се движат со брзина многу помала од онаа на светлината (пр. секојдневно движење на Земјата), првите два дела од формулата доминираат. Следниот дел од Тејлоровата формула за проценка
е мал за мали брзини. На пример, за брзина еднаква на 10 км/s the correction to Њутновата кинетичка енергија е 0.0417 J/kg (при Њутнова кинетичка енергија од 50 MJ/kg), а за брзина еднаква на 100 км/s тоа е 417 Ј/kg (при Њутнова кинетичка енергија од 5 GJ/kg).
Релативистичката поврзаност помеѓу кинетичката енергија и моментот е искажана преку
Ова исто така може да се претстави како
Ова кажува дека формулите за енергија и момент не се посебни и аксиоматски, туку концепти кои произлегуваат од еквиваленцијата помеѓу масата и енергијата и од принципите за релативност
Општа релативност
Земајќи по договор дека
каде четири-брзината на една честичка е
и t е соодветното време на таа честичка, постои и израз за кинетичката енергија на честичката во областа општа релативност.
Доколку честичката има момент
момододека поминува покрај набљудувач со четири-брзина uobs, тогаш изразот за вкупната енергија на честичката при набљудување е:
Земете го предвид случајот, кога материјалната точка кој/а е дијагонален/на и просторно изотропична (gtt,gss,gss,gss). Бидејќи
каде vα е обичната брзина мерена, добиваме
Формулата за ut гласи
Значи, за набљудувач кој е во состојба на мирување (v= 0)
а, тоа значи дека кинетичката енергија ќе ја има следната форма
Доколку се тргне настрана вишокот енергија добиваме:
Овој израз се намалува,и :
gt=-c^2
g_s=1
Во Њутновата проценка за општа релативност
Наводи
Кин
Економски факултет - Штип
Економскиот факултет во Штип е еден од факултетите на Универзитетот Гоце Делчев.
За факултетот
Економскиот факултет низ континуиран процес на образование овозможува кадар кој е способен компетентно да ги решава проблеми да им излегува во пресрет на предизвиците што современиот развој на општеството и на бизнисот ги наметнува и да ја зајакнува конкурентноста на претпријатијата на ниво на светски стандарди, преку висококвалитетни програми од бизнис, менаџмент и економија. Факултетот, исто така, обезбедува професионални услуги и истражувања за претпријатијата и државната администрација. Во таа насока Факултетот работи на постојано јакнење на својата репутација, како на домашно така и на меѓународно ниво. Факултетот води сметка да реализира висок квалитет во наставата и истражувачко-апликативните активности да ги следи промените и потребите на стопанството и општеството, да ја поттикнува инвотаивноста и притоа да употребува најосвремена наставна техника.
Мисијата на Економскиот факултет е низ континуиран процес на образование на високостручен кадар, способен компетентно да решава проблеми, да им излегува во пресрет на предизвиците што современиот развој на општеството и на бизнисот ги наметнува и да ја зајакнува конкурентноста на претпријатијата на ниво на светски стандарди, преку висококвалитетни програми од бизнис и економија. Факултетот, исто така, ќе обезбедува професионални услуги и истражувања за претпријатијата и државната администрација.
Организација и структура
Функцијата декан на Економскиот факултет ја врши проф. д-р Ристо Фотов, а продекан за настава е проф.д-р Ристе Темјановски.
Студиските програми се организирани во:
Носител на студиите е Економскиот факултет, а реализатор на студиите се катедрите кои се составен дел на Економскиот факултет, а тоа се :
Факултетот мошне смело влезе во реформирањето на високото образование, согласно со Болоњската декларација на ЕКТС. Наставниот план и програма се заснова на Европскиот кредит-трансфер систем, односно т.н. кредит систем на студирање. Со EКТС треба да се создаде можност периодот на студирање во странство да биде признаен како делотворно еквивалентен на компарабилен период на студирање (вклучувајќи ги испитите и другите форми на евалуација) на домашната институција, и покрај можните разлики во содржините на програмите. Со EКТС би се овозможила подвижност на студентите во рамките на програмите Erasmus/Socrates. EКТС се заснова на три основни елементи: информација (за студиските програми и достигнувањето на студентите), меѓусебен договор (помеѓу партнерските институции и студентот) и употреба на EКТС кредити (за означување на обемот на работата на студентот). Студиските програми се приспособени согласно со Болоњската декларација и со тоа режимот на студирање се трансформираше во 3+1+1.
Прв циклус - студиски програми
Во првиот циклус на студии на Економскиот факултет се изучуваат следниве студиски програми :
Здравствен менаџмент
Насоката Здравствен менаџмент треба да образова кадри кои се потребни во медицинските центри, болниците, специјалните здравствени институции, министерствата за здравство, финансии, фондови за здравствено осигурување и други установи во областа на здравството. Од ваков кадар се чувствува недостиг во нашата држава, но тој е дефицитарен и во соседните земји, така што се очекува  дека оваа студиска програма ќе привлече и студенти од странство. Насоката Меѓународна економија се изведува во Штип, во период од 3, 3+1 и 3+1+1 години.
Финансиски менаџмент
На студиската насока Финансиски менаџмент студентите се стекнуваат со специјалистички профили и заокружени знаења од областа на финансиите и банкарството, што ќе им овозможат да се ангажираат како финансиски експерти во државните и јавните институции (државна администрација, фондови, Влада, министерства, во Управата на јавни приходи и сл.), понатаму како менаџери во банките и другите финансиски институции, како финансиски менаџери во јавни, приватни и акционерски трговски друштва, како финансиски експерти на финансискиот пазар, како научен подмладок на факултетите, институтите и други научно-образовни институции и сл. На оваа студиска насока студентите ќе се стекнат и со продлабочени знаења од јавните финансии, преку анализа на современите даночни системи, одликите на одделните јавни давачки (даноци, придонеси, царини итн.) и буџетскиот процес, како и да бидат способни да ги анализираат ефектите на фискалната политика. Наставната програма на оваа студиска насока е компатибилна со програмите на реномирани економски факултети од земјите на Европската унија и во САД.
Втор циклус студии
Во втриот циклус на студии на Економскиот факултет се изучуваат следниве студиски програми :
Вториот циклус на студии е во времетраење од една до две студиски години, во зависност од студиските програми на соодветната единица на Универзитетот. Има три студиски програми и тоа: МБА-менаџмент, Економија на Европска унија и Здравствен менаџмент. Со завршување на втор циклус на универзитетски научни студии – магистерски студии, студентот се стекнува со 60-120 кредити. Со завршување на втор циклус на универзитетски студии - специјалистички стручни студии, студентот се стекнува со 60 кредити. Во втор циклус на универзитетски студии може да се запише кандидат што има завршено прв циклус на студии на факултет или висока школа. Студиите од втор циклус се завршуваат со полагање на сите испити и изработка и одбрана на магистерски/стручен труд.
Томе Бадаревски
Томе Бадаревски (Љубанци,,  – Љуботенски Бачила, , ) бил македонски бранител, војник од резервен состав на АРМ и учесник во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Загинал на 10 август 2001 заедно со седуммина соборци, откако камион на АРМ полн со муниција налетува на две нагазни мини поставени на шумскиот пат на правецот Љубанци - Љуботенски Бачила на Скопска Црна Гора, на околу 5 км од селото.
Живот, војната 2001 и сведоштва
Томе Бадаревски е роден на 13 мај 1968 година во селото Љубанци на Скопска Црна Гора. Томе живееше скромно и домаќински негувајќи ја традиционалната лојалност и приврзаност кон својата земја. Живописноста на скопското село Љубанци ја чувствуваше и се одушевуваше на себесвојствен начин. Свесен за суровоста на воената криза, решително се стави самиот на бранителската задача.
На неговиот патриотизам и храбрсот, терористите ја спротивставија својата злоба, подлост и кукавичлук прекинувајќи ги животот на Томе и семејните очекувања на потомството кое остана без татковата грижа. Бадаревски имал многу пријатели меѓу Албанците во Љуботен. Често контактирал и се дружел со нив. Со неколкумина од нив бил другар од детството. Кога требаше да се врати дома, на 10 август 2001, кај Љуботенските Бачила, од подметната мина и друг експлозивен материјал настрада Гоце заедно со братучед му Томе Бадаревски и други шест војници. Гоце Чанкуловски и Томе Бадаревски биле први братучеди од две сестри, блиски како браќа. И во смртта останале заедно. Се качиле последни во камионот што требало да се спушти кон Љубанци. Всушност, трчале за да го стигнат и да се качат и тие, иако дотогаш постојано си доаѓале пеш дома.
Томе зад себе остави сопруга и две деца. Бадаревски посмртно е одликуван со медал за храброст од Претседателот на Р. Македонија.
Горноџумајска Котлина
Горноџумајска Котлина, служб. Благоевградска Котлина (Благоевградска котловина; до 5 мај 1950 г. ) — котлина во Пиринска Македонија, во поречието на реката Струма.
Физички одлики
Котловината е длабоко налегната по раседните линии меѓу планините Рила на исток и Влаина на запад. На север чрез Кочериновската Клисура на Струма се поврзува со јужниот дел на Дупничката Котлина (Бобошевско Поле), а на југ преку Орановската Клисура — со Симитлиската Котлина. Најголемата должина на котлината во правец север-југ изнесува 8 км, а ширината ѝ е 4 км. Зафаќа површина од. Средната надморска височина изнесува 350 м.
Геологија
Котлината е образувана во текот на плиоценот со потонувањето на раседите. Дното ѝ е покриено со насложно-собирни наноси, а пограничните делови се плиоценски и водотечни наслаги. Голем дел од котлината е зафатен со разлеаниот наносен конус на реката Горноџумајска Бистрица. Во подрачјето на Горна Џумаја извираат минерални води со температура од и проточност од околу 100 м3/сек.
Клима
Климата е умереноконтинентална со средоземно влијание. Средната годишна температура изнесува (Г. Џумаја), средната јануарска е, а средна јулска е. Средните годишни врнежи изнесуваат 517 мм.
Хидрографија
Котлината се одводнува од реката Струма и долните теченија на нејзините притоки Горноџумајска Бистрица (лева) и Логодашка Река (десна). Почвите се претежно циметни шумски и наносни, кои заедно со поволните климатски услови го овозможуваат одгледувањето на тутун, зеленчук, овошје, лозја и развитокот на сточарството.
Населени места
Во котлината има еден град и седум села:
Сообраќај
Од север кон југ, во потег од 8,7 км минува дел од првокласниот пат бр. 1 од Државната патна мрежа Видин – Софија – ГП „Кулата“.
Од исток кон запад, од Горна Џумаја до с. Делијазмино, во потег од 3,8 км минува дел од третокласниот пат бр. 106 од Државната патна мрежа Горна Џумаја – ГП „Логодаж“ („Станке Лисичково“).
Напоредно на првокласниот пат проаѓа и дел од трасата железничката линија Софија – Горна Џумаја – Кулата.
67
67 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 67 година од новата ера, 67. од првиот милениум, 67. од I век и осма од 60-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5575 и 5576 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4817 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3827 и 3828 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 820.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 67 година се протега во 2703 и 2704, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2763 и 2764 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 610. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 572 и 571 година пред хиџра.
Надворешни врски
60er
К-152 Нерпа (подморница)
К-152 Нерпа (руски: „К-152 «Нерпа»“) — подморница тешка 8,140 тони, дел од проектот 971 Шчука-Б (НАТО: „Akula II“) и е подморница дизајнирана за јадрен напад. Изградбата на подморницата започнала во 1993 година, но била суспендирана поради недостаток на средства. К-152 Нерпа била лансирана во октомври 2008 година, а стапила во сервис на Руската морнарица кон крајот на 2009 година. Подморницата е исто така испорачана на Индиската морнарица во 2010 година.
Додека К-152 Непра била на испитување во Јапонското Море на 8 ноември 2008 година, се случила несреќа при што загинале 20 морнари, а 21 морнар бил повреден.
Ширто оро
Ширто е женско циганско македонско оро.
Зорбатово
Зорбатово — солунско село во Егејска Македонија, Република Грција.
Кале (Возарци)
Кале — археолошко наоѓалиште во кавадаречкото село Возарци. Претставува утврдена населба од доцноантичко време.
На десниот брег на Црна Река, на доминантен рид со извонредна местоположба и со поглед кон влезот во клисурата се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и многу градежен материјал. Населбата зафаќа површина од околу 100 × 90 м.
Благ боз
Опис и дистрибуција
Во текот на својата прва година, расте само лисја, но во текот на втората година, неговото стебло може да достигне висина од 2,5 метри (нешто повеќе од 8 стапки), а коренот се користи за ароматични препарати. Неговите лисја се состојат од бројни мали летоци поделени во три главни групи, од кои секоја е повторно поделена на три помали групи. Рабовите на ливчињата се ситно заби или назабени. Цветовите, кои цветаат во јули, се мали и многубројни, жолтеникави или зеленикави, се групирани во големи топчести чадори кои даваат бледожолти, долгнавести плодови. Ангелика расте само во влажна почва, по можност во близина на реки или наслаги на вода.
Ангелика архангелика диво расте во Русија, Финска, Шведска, Норвешка, Данска, Гренланд, Фарските Острови и Исланд, најмногу во северните делови на земјите. Се одгледува во Франција, главно во Marais Poitevin, мочурлив регион блиску до Niort во департманот Deux-Sèvres. Комерцијално достапната ангелика често се добива од Унгарија, Романија, Бугарија, Германија и Полска.
Употреба и историја
Од 10 век па натаму, ангеликата се одгледувала како растително и лековито растение, и постигнала популарност во Скандинавија во 12 век и особено се користи во културата на Сами. Некогаш бил користен како билка во готвењето на Сами, и познат како kvanne.
Се користи за ароматизирање на ликери или аквавити ( на пр.Chartreuse, Bénédictine, Vermouth и Dubonnet ), омлети и пастрмка и како џем. Долгите светло-зелени стебла се исто така захаросани и се користат како декорација на храна. Ангелика е единствена меѓу чадорите по својот прониклив ароматичен мирис, пријатен парфем кој е целосно различен од анасон, магдонос, анасон, ким или кервил. Се споредува со мошус и со смрека. Корените на ангелика архангелика се меѓу најчестите ботанички состојки што се користат во дестилацијата на џин, често се користат заедно со бобинки од смрека и коријандер како главна ароматична одлика за џин. Тие се користат и во абсинтови, аквавити и горчливи, покрај кулинарската употреба како џемови и омлети. Шупливите стебла на Ангелика архангелика може да се јадат. Стеблата се берат чисти од нивните лисја, се кристализираат во шеќерен сируп и се обоени зелено како декорација на колачот или како бонбони.
Хемиски состав
Содржината на есенцијално масло во коренот на ангелика варира во зависност од возраста на корените. Општо земено, корените имаат високи нивоа на терпени, вклучувајќи ги α-пинен и β-феландрен. Студиите открија повеќе од осумдесет различни ароматични соединенија присутни во примероците. Од особен интерес за парфимерите и хемичарите за арома е циклопентадеканолидот, кој иако е присутен во мали количини (< 1% во корените, <,5% во семките), му дава на коренот на ангелика карактеристична мускусна арома. Корените генерално се претпочитаат за кулинарска употреба и арома.
Семето на ангелика има сличен хемиски состав со корените, вклучувајќи α- пинен, β-пинен, камфен, мирцен, β- феландрен, лимонен, кариофилен, борнеол, карвон и други.
И семките и корените содржат кумарини и фурокумарини. Меѓу нив се 2'-ангелоил-3'-изовалерил вагинат, архангелицин, оксипеукеданин хидрат, бергаптен, бајакангелицин ангелат, императорин, изоимператорин, изопимпинелин, 8-[2-(3-метилбукеданин]-митроксин, остол, острутол, оксипеукеданин, фелоптерин, псорален и ксантотоксин, може да се изолираат од екстракт од хлороформ од корените на A. archangelica како и од неколку деривати на херакленол. Екстрактот од воден корен од A. archangelica subsp. litoralis содржи аденозин, четинари, двата дихидрофурокумарин гликозиди аптерин и 1'-O-β-d-гликопиранозил-(S)-мармезин ( мармезинин ), 1'-O-β-d-глукопиранозил-(2S, 3R)-3 -хидроксимармезин и 2'-β-d-глукопиранозилокси мармезин.
Етимологија
Ангелика е латинско женско име што имплицира „налик на ангел“ од средината на 16 век, веројатно именувано по растението поради неговиот мирис. Архангелика потекнува од „ангел од највисок ред“, старофранцуски термин кон крајот на ( 12 век ) или од грчкиот збор „архангелос“ („главен ангел“).
Акомајо (покраина)
Административна поделба
Покраината е поделена на седум окрузи. Окрузите со главните градови се:
Nokia Morph
Телефонот е пример за можностите на нанотехнологијата да се воведат флексибилни материјали, провидна електроника, и само-чистачка површина на мобилните апарати. Со нанотехнологијата Morph може да преземе форма онаква каква што корисникот посакува.
Нимег (амт)
Нимег (Niemegk) — општинска заедница во округот Потсдам-Мителмарк, во Бранденбург, Германија. Нејзиното седиште е во Нимег.
Општинската заедница Нимег се состои од следниве општини:
Диња
Потекло
Дињата по потекло е од Азија и Африка. Се култивира и користи како храна повеќе од 4000 години.
Плод
Плодот на дињата е жолтопортокалов, сочен, со благ вкус и карактеристична арома. За јадење е добра потполно зрела диња. Дињата се јаде свежа, исечена на парчиња и е одлично освежување во летните месеци. Но, од дињата се прават и овошни салати, компоти, џемови, сокови. Се користи плодот, коренот и семето.
Нутритивна вредност
Плодот на дињата содржи 95% вода, 1% белковини, 5,5% шеќери, 1 грам растителни влакна, лимонска киселина, етерични масла. Од витамини содржи многу каротин (2000 милиграми), витамини од групата Б и витамин Ц. Од минерали, дињата е богата со Дињата содржи висок процент вода и многу малку калории. Како и другото овошје, дињата не содржи масти и холестерол. Енергетската вредност во 100 gr диња изнесува '24 kcal.' Во семето на дињата има вода, водородни соединенија, фитини и масни киселини.
Употреба
Ниту едно друго овошје не е покарактеристично за летниот период повеќе од лубеницата. Таа е одличен извор на калиум, но дињата содржи скоро трипати повеќе калиум од лубеницата. Својата портокалово-жолтеникава боја, дињата ја добива од бета-каротенот, кој е моќен антиоксиданс. Бета каротинот помага во борбата против ракот, а според некои последни истражувања се користи и во лечење на други типови на злоќудни болести.Затоа, дињата се смета дека е и антиканцерогено овошје.
Гредиц
Гредиц (Gröditz) — град во округот Мајсен, во сојузната покраина Саксонија, Германија. Во текот на Втората светска војна се наоѓал подкамп на концентрациониот логор Флосенбирг. Градот се наоѓа 12 километри североисточно од Риза и 7 километри југозападно од Елстерверда.
Ауфхебунг
Ауфхебунг (Aufhebung) е германски збор со неколку, само навидум, противречни значења. Според професорот Љубомир Цуцуловски тие зборови можат да значат: „укинување, задржување и подигнување“.
Поимот ауфхебунг кај Г.В.Ф. Хегел
Воопштено, зборот означува надминување, односно остварување. Изразот, во филозофијата, првенствено го употребува Георг Вилхелм Фридрих Хегел, означувајќи надминување со зачувување, односно, преминувањето на членовите во дијалектичката тријада (теза-антитеза-синтеза) од еден во друг, со зачувување или задржување на позитивната содржина од претходниот член на дијалектичкиот процес кај духот. Хегеловата филозофија на историјата ја потенцира важноста на негативното (антитезата) во историјата — тука спаѓаат војните, и сл, но не само тоа. Неговата замисла за историскиот напредок следи дијалектичка спирала, каде тезата ѝ е спротивставена на антитезата, која пак самата е сублирана од синтезата. Синтезата ги укинува, меѓутоа и ги зачувува тезата и антитезата, па се чини дека е очевидно противречие. Токму овој момент од Хегеловото разбирање на поимот ауфхебунг ја илустрира тешкотијата при неговото толкување и презицно преведување.
Марксовото преземање на поимот ауфхебунг
Подоцна, овој поим го презема Карл Маркс и го применува, пред сè, на планот на историјата, во рамките на неговото материјалистичко толкување на историјата. На конкретен план тоа значи дека повисоките општествено-историски формации не претставуваат апстрактна/гола/празна негација на претходните општествено-историски формации, туку, задржувајќи го во себе сето што во нив има(ло) право на натамошно историско постоење, го подигаат на повисоко ниво. Така, на пример, капитализмот не претставува гола, апстрактна негација на федуализмот, туку негово задржување/надминување на повисоко ниво. Особено е интересна Маркосвата анализа за односот помеѓу пролетаријатот и филозфијата, во неговиот текст Прилог кон критиката на Хегеловата филозофоија на правото. Во него тој тврди: “Филозофијата не може да се оствари без укинување на пролетаријатот, пролетаријатот не може да се укине без остварување на филозофијата.“ Значи, станува збор за дијалектичко укинување/остварување на филозофијата и пролетаријатот. Наедно, тоа значи дека укинувањето (негацијата) не значи смрт, туку раѓање/подигање на нешто ново од старото. Нешто слично може да се забележи и во живиот, биолошки свет: повисоките животински форми во себе ги задржуваат сите елементи од претходната форми на живот. Тоа значи дека во нив не се укинати пониските форми на живот од кои настанале, туку само нивно продолжување/усовршување. На пример, човекот не е проста негација на приматите од кои настанал, туку во него се вклучени сите нивни позитивни елементи, кои имале биолошко оправдување за своето понатамошно постоење. Меѓутоа, сега подигнати на повисоко ниво, онака како што и кај возрасниот е вклучено некогашното дете, кое се развило во возрасен човек во кого, во вистинската смисла, може да се сознане она што кај него некогаш било дадено само во форма на зародиш. Тоа значи дека претходното, дека пониските форми на постоење до својата вистина - Хегел би рекол до својот поим - доаѓаат дури преку својата негација. Во оваа смисла треба да се разбере Марксовата забелешка дека анатомијата на човекот е клучот за разбирањето на анатомијата на мајмунот, бидејќи тој (мајмунот) до своето остварување, што значи и подигање, доаѓа дури кај човекот, сеедно што токму тој е неговата негација.
NGC 2679
NGC 2679 — спирална галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2679 се споменува и како UGC 4632, MCG 5-21-14, CGCG 150-41, KCPG 176A.
Откривање
Објектот е откриен на 13 март 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2679 е од видот SB0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 2679 има привидни димензии од 1,6' х 1,3'.