cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Богатството од Ланганатис
Богатството од Ланганатис се однесува на голема количина обработени златни предмети, за кои се верува дека е закопано во планинскиот венец Ланганатис во Еквадор. Според верувањата, богатството го закопал Румињахуи.
Во 1532 година Франциско Пизаро го основал градот Сан Мигел де Пиура и го започнал колонизирањето на Тавантинсују. Истата година подоцна, го заробил Сапа Инка Атахуалпа во Кахамарка. Кога видел Атахуалпа дека Шпанците го вреднуваат и посакуваат златото повеќе, тој им ветил една соба полна со злато во замена за неговата слобода. Пизаро се согласил на ова, иако немал намера да го ослободи Атахуалпа. Пред да се наполни собата со злато, на 26 јули 1533 година Пизаро го егзекутирал Атахуалпа.
Така, според легендата, кога Атахуалпа ветил злато, генералот Румињахуи тргнал накај Кахамарка со големата количина злато, но по пат дознал дека Сапа Инката бил убиен. Не се знае точната количина на злато, поради незабележаните историски податоци. Набрзо тој тргнал кон Кито, се искачил на планината Ланганатис и го фрлил златото во езеро. Румињахуи продолжил со борбата против Шпанците, но бил заробен и мачен и никогаш не кажал за златото. Голем број на трагачи го барале златото, но никогаш не го пронашле.
Суперлига на Швајцарија 2015-2016
Суперлига на Швајцарија 2015-2016 е 119 сезона во највисокото ниво на швајцарскиот фудбал. Сезоната започнала на 18 јули 2015 година.
Вкупно 10 екипи се натпреваруваат во лигата, и тоа 9-те најдобри екипи од сезоната 2014-2015 и шампионот во Челенџ лигата, Лугано.
Завршна табела
Извор: официјалното мрежно место
Легенда:
Нотес:
Список на стрелци
Ажурирана на 13 септември 2015
Извор: официјалното мрежно место
Палаван
Палаван е островска покраина на Филипините која се наоѓа во Западен Висајас Регионот. Главен град е Пуерто Принсеза. Палавен се наоѓа југозападно од островите Миндоро и Борнео и лежи помеѓу Јужнокинеското Море кое е на североисток и Сулското Море кое е на југоисток.
Народ и култура
Во Палаван живеат 87 различни културни групи и раси. Меѓу населението има големи влијанија од културите на Јапонија, Кина, Индија и Блискиот Исток. Природниот прираст на населението изнесува 3,98% годишно.
Стопанство
Во северниот дел на покраината се наоѓаат најголемиот дел од животинскиот и растителниот свет кој е строго заштитен. Но поради големиот економски раст и наглата експлоатација на рудните богатства се случува голем деградација на природата.
Административна поделба
Палаван е поделен на 23 општини и 1 град.
Надворешни врски
9.5275°N, 118.3975°W
Водочки манастир
Манастирот Свети Леонтиј — познат и како Водочки манастир — е македонски средновековен православен христијански манастир и археолошко наоѓалиште кое се наоѓа во селото Водоча близу Струмица. Во манастирот се наоѓа седиштето, односно резиденцијата на владиката на Струмичката епархија, митрополитот г. Наум, а во него живее и женско монашко сестринство.
Историја
Комплексот цркви Св. Леонтиј се наоѓа во село Водоча на оддалеченост од 4 км. од Струмица. Во наоѓалиштето се сочувани три цркви (источна, западна и средна) со три фази на живописување во ентериерите, архитектонски остатоци, придружни објекти и манастирски комплекс, трпезарија, стопански објекти, две бањи и повеќеслојна христијанска некропола. Од 7 век до 9 век. Подигната е врз урнатините на ранохристијанска базилика, во времето на царот Самоил. Подоцна е подигната источната, трикорабна куполна црква, која била епископска. Оваа црква била оштетена во Самуиловиот период а подоцна е повторно обновена. Како епископска се споменува во 1018 година во повелбите на Василиј II, по пропаста на Самоиловата држава. Денес од неа се зачувани олтарната апсида, проскомидијата и ѓаконикот. Првобитниот иконостас бил мермерен, а подот од мермерни плочи. Рушењето на оваа црква е поврзано со пропаста на Самоиловата држава и паѓањето на Струмица под византиска власт во 1018 година.
Македонска опера и балет
Национална опера и балет (крат. НОБ) (англиски: National Opera and Ballet) — државна културна установа на Македонија.:
Водочки манастир
Историја
Во периодот од 1018 до 1037 година изградена е западната, мала крстовидна куполна црква поцветена на св. Богородица Елеуса и Воведение. Во струмичкиот крај во овој период постоеле три цркви на Св. Богородица Милостива (Елеуса) - Воведение, втората во Велјуса од 1080 година и во Струмица од 12-13 век. Овој специфичен случај дава повод да се верува дека Струмица и блиската околина во далечното минато била област на "Пресвета Богородица Милостива".
Македонска опера и балет
Организација и менаџмент
Седиштето на „НОБ“ е на булеварот „Гоце Делчев“ бр. 4, Скопје.
Водочки манастир
Историја
Средната куполна црква на водочкиот комплекс е посветена на св. Леонтиј, Христијански маченик од градот Триполи, област Феникија кој е убиен во времето на римскиот цар Веспазијан во 69 и 79 год. поради прифаќањето на христијанството. Подигната е во почетокот на 12 век, таа е епископско седиште со сочуван синтронос во олтарната апсида, со нартекс на западната и со отворени тремови на јужната страна. Со подигнувањето на оваа крстообразна куполна црква, западната црква била претворена во нејзина припрата. Како епископско седиште се споменува во еден хилендарски акт во 1376 год. во кој водочкиот епископ Данил и банскиот епископ Григориј со претставници на световната власт ги решавале споровите околу границите на хилендарските имоти во околината на Струмица. Некрополата која се наоѓа на југозападната и северозападната страна исто така го отсликува богатиот духовен и културен живот на наоѓалиштето.
Македонска опера и балет
Историја
Оперскиот ансамбл бил конституиран во 1947 година (првата оперска премиера, „Кавалерија рустикана“, е изведена на 9 мај 1947), а балетскиот во 1949 (првата балетска премиера, „Валпургиска ноќ“, е изведена на 27 јануари 1949). И двата ансамбли работеле во рамките на МНТ.
Ваквиот модел на театарска организација (драма-опера-балет, популарно наречен австроунгарски), е променет во 2004 година, кога МНТ го задржал драмскиот ансамбл, а операта и балетот станале посебна организација со име „Македонска опера и балет (МОБ)“. Во 2018 година, името на МОБ било променето во „Национална опера и балет“ или скратено „НОБ“.
Водочки манастир
Историја
Во текот на натамошните доградби на црквата, во 12 век, е подигнат еден параклис јужно од Богородичиниот храм, а во наредното столетие е изграден и јужен бестибил до главната црква. Во средновековниот период (14-15 век), бил подигнат и анекс западно од црквата, како и отворен трем на јужната страна од комплексот.
Македонска опера и балет
Историја
НОБ работел во рамките на МНТ во големата и исклучително функционална театарска зграда (изградена 1927). МНТ работел во истата зграда до земјотресот од 1963, кога таа била тешко оштетена и подоцна урната. Потоа, МНТ работел во привремениот објект „Театар Центар“, а тоа траело до изградбата на новата зграда на МНТ во 1980-тите. Таа зграда денес ја користи НОБ, а за потребите на МНТ повторно била изградена, на истото место и со истиот план, зградата од 1927, урната во земјотресот.
Водочки манастир
Историја
Со археолошките истражувања се откриени преку 1000 гробови со прилози: накит и керамика кои се датирани од XIV - XIX век.
Македонска опера и балет
Историја
На почетокот, во МОБ биле ангажирани тогашните расположливи професионални кадри, како и членови од аматерските хорски и оркестарски ансамбли. Подемот на операта започнал со доаѓањето на диригентот Ловро Матачиќ, кога биле комплетирани солистичката екипа, оркестарот и хорот и почнала да се реализира разновидна репертоарска политика, со нагласок на т.н. „железен репертоар“. Тоа создало услови, ансамблот на МОБ да гостува низ Југославија, како и во Лоѓ, Нирнберг, Букурешт, Стразбур, Софија, Тирана итн. Како последица на големиот интерес од публиката, во 1972 година бил основан фестивалот „Мајски оперски вечери“
Водочки манастир
Живопис
Во оштетениот фреско-живопис во западната водочка црква посветена на Богородица Елеуса и Воведение присутни се нови идни настојувања на балканската византиска уметност. Во неа е изведена најстарата илустрација на апокрифното Богородичино житие на македонска територија во средновековниот период. Особени белези на сликарството во оваа црква ги карактеризираат издолженоста на телата, и цврстата моделација на главите на Светителите. Фрагментираните сцени се со претстава од животот и детството на Пресвета Богородица, циклусот на црковни празници и претставата на фигурите на Светителите во цел раст на Св. Исавриос и Св. Евплос се насликани во периодот од 1018 и 1037 год, се вбројуваат меѓу ремек делата на средновековната уметност не само во Македонија, туку и во византиското сликарство воопшто. Во стилско-ликовен поглед оваа сликарство е блиско на сликарството остварено во црквата Света Софија во Охрид, и со сликарството во црквите Свети Лука во Фокида и во Неа Мони на Хиос. Од фреско-живописот од средната водочка црква посветена на св. Леонтиј која е насликана во првата половина на 12 век се сочувани претстави на шест Архијереи — сцени со претстава на Св. Севастиски маченици.
Витебск
Историја
Археолошките истражувања покажуваат дека на утоката на Витба постоеле населби од балтички племиња, кои биле заменети во 9. век од словенските племиња Кривичи. Според хрониките на Михаел Бригандин (1760), Витебск (исто така споменуван како Дбеск, Видбеск, Видепск, Витепеск, Витпеск) бил основан од кнегињата Олга Киевска во 974 година. Според други верзии градот бил основан или во 947 година или во 914 година. Академикот Борис Рибаков и историчарот Леонид Алексејев, врз основа на хрониките, дошле до заклучок дека кнегиња Олга Киевска можно е да го основала Витебск во 947 година. Алексејев посочил дека хроничарите, при поместувањето на датумот од византиска ера во новата ера, ја добиле 947 година, но подоцна погрешно напишана во ракописите како 974 година.
Официјална година на основање на Витебск е 974 година, врз основа на анахроничната легенда дека е основан од Олга Киевска, но првото спомнување во историски запис датира од 1021 година, кога Јарослав I Мудриот од Киев го дал градот на Брачислав Изјаславич, кнез од Полоцк.
Во 1597 година, градот добил градски права. Сепак, правата биле одземени во 1623 година кога граѓаните се побуниле против наметнатата Брестовска унија и го убиле архиепископот Јозафат Кунцевич. Во текот на првата поделба на Полска во 1772 година, Витебск бил припоен од Руското Царство. Под руско владеење историскиот центар на Витебск бил повторно изграден во неокласична архитектура.
До втората светска војна, Витебск во голема мера имал еврејско население: според рускиот попис од 1897 година, од вкупно 65,900 жители, Евреи биле 34,400 жители (околу 52% проценти). Најпознат од нив бил сликарот Марк Шагал.
Во 1866 година низ Витебск била поставена железничката пруга Рига-Орел, подоцна железнички линии го поврзале градот со Москва, Брест, Санкт Петербург и Киев. Во 1898 година во Витебск бил пуштен во употреба првиот трамвај во Белорусија. Во 1913 година во градот живееле 109 илјади жители. Тој бил еден од најзначајните индустриски центри. Во градот работеле 45 фабрики и погони. Вкупно во индустријата во тој период биле вработени околу 8 илјади лица, од кои 40% во текстилната и околу 20% во металопреработувачката индустрија. .
Во 1919 година, Витебск бил прогласен да стане дел од Советска Социјалистичка Република Белорусија, но набрзо подоцна бил префрлен во Руската Советска Федеративна Социјалистичка Република а подоцна и во Литванско-Белоруската Советска Социјалистичка Република. Во 1924 година, градот бил вратен на Белоруската Советска Социјалистичка Република.
Во текот на втората светска војна, градот бил под окупација на Нацистичка Германија (10 јули 1941 - 26 јуни 1944). Голем дел од стариот град бил уништен во битките помеѓу германските сили и војниците на црвената армија. Најголем дел од локалните Евреи загинале во масакрот во Витепското гето.
Независна Белорусија
Во јануари 1991 година, Витебск го прославил првиот фестивал посветен на Марк Шагал. Во јуни 1992 година, споменик на Шагал бил поставен на улицата Покровскаја каде што се наоѓа неговата родна куќа и меморијален натпис бил поставен на нејзиниот ѕид.
Од 1992 година, во Витебск годишно се одржува меѓународниот музички фестивал Славјански базар под покровителство на Владата на Белорусија. Главни изведувачи на фестивалот се музичари од Русија, Белорусија и Украина, како и гости од многу други држави. Во 1999 година, била отворена слободната економска зона „Витебск“. Градот ја изградил Палатата на зимски спортови и било извршено значително подобрување и проширување на градот. Главниот стадион и летниот амфитеатар биле реконструирани, железничката станица и другите историски места и објекти биле обновени, и биле изградени многу нови цркви и јавни објекти, заедно со изградбата на нови станбени области.
Атракции
Градот ја има зачувано една од најстарите градби во државата: црквата Благовештение. Овој величествен шест-столбен објект датира од периодот на Киевскиот Рус, период во кој градот бил пагански и не припаѓал ниту на Украинската православна црква ниту на Руската православна црква. Таа е изградена во 1140 години како паганска црква, во 14. и 17. век била обновена во римокатоличка црква, била поправена во 1883 година и уништена од комунистичката управа во 1961 година. Остатоците од црквата биле зачувани до 1992 година, кога таа била обновена во својот првобитен изглед.
Црквите од Полско-литванскиот период исто така биле уништени, иако црквата Воскресение (1772–77) била обновена. Праволавната катедрала, посветена на Богородица Марија, била изградена во 1760 година. Постојат исто така објектот на градското собрание (1775); руската гувернерска палата, во која Наполеон го прославил својот 43. роденден во 1812 година; римокатоличката катедрала изградена во неороманика (1884–85); и обелиск во чест на стогодишнинатата од руската победа над Наполеон.
Во Витебск се наоѓа челична телевизиска кула на која е поставен хоризонтален крст на кој е обезбедена антената. Оваа кула, која е висока 245 метри била изградена во 1983 година. Во градот исто така се наоѓаат музејот Марк Шагал и Витепскиот регионален музеј.
Клима
Витебск е најсеверен регионален центар во Белорусија, со местоположба меѓу 55—56 СГШ. Се одликува со умерено-континентална клима, со умерено топли лета (просечна јулска температура +17°, +20 °C) и умерено ладни зими (просечна јануарска температура −8°, −10 °C).
Албирео
Албирео — двоѕвезда со ознаката Бета Лебед (β Лебед, β Cygni, β Cyg) во соѕвездието Лебед. Албирео е всушност називот на посјајната ѕвезда од овој двоец. Иако е означена како бета и е послаба од Гама Лебед, Делта Лебед и Епсилон Лебед, ова е петта точка по сјајност во соѕвездието Лебед. Гледајќи со голо око, изгледа како една ѕвезда со величина од 3, но дводелноста се забележува дури и со слаб телескоп. Посјајната жолта ѕвезда (која впрочем самата е мошне близок двоен систем) е силно спротивставена по боја со послабата сина придружничка.
Именување
Бета Лебед (β Cygni, Beta Cygni) е Бајеровата ознака на системот. Посјајната од двете составници се означува како β¹ Лебед (β¹ Cygni) или Бета Лебед A, а послабата е β² Лебед (β² Cygni) или Бета Лебед B.
Во 2016 г. Меѓународниот астрономски сојуз приредил работна група за ѕвездени имиња (WGSN) со цел да ги каталогизира и снтадардизира имињата на ѕвездите. Во првиот билтен од јули истата година е објавено дела Албирео се прогласува за име на β¹ Лебед и сега е нејзиното официјално име.
Во средновековието, арапските астрономи ја нарекувале (, „минкар ел-деџаџа“), што значи кокошкин клун. Како таква се јавува во каталогот на египетскиот астроном ел-Ахаси ел-Муакет, подоцна преведено на латински латински како Rostrum Gallinae, со истото значење.
Друг назив за ѕвездата е „клунова ѕвезда“ бидејќи се наоѓа на главата на соѕвездието кое има облик на лебед. Заедно со Денеб, Гама Лебед (Садр), Делта Лебед и Епсилон Лебед (Џена) го образуваат астеризмот наречен Северен Крст.
Особини
Бета Лебед е оддалечена на 415 сг (127 пс) од Сонцето. Гледајќи без помагала, Албирео изгледа на единечна ѕвезда, но било кој телескоп ја покажува како двоѕвезда од β Лебед A (килибарна, привидна величина 3,1) и β Лебед B (синозелена, привидна величина 5,1). Овие две составници се одделени 35 лачни секунди, една од друга, и даваат најдобра слика за разликата на спарените ѕвезди на небото поради нивните мошне различни бои.
Не е познато дали составниците β Лебед A и B кружат една околоу друга во физички двоен систем, или пак се работи за оптички двоец. Доколку се физички врзани, тогаш имаат орбитален период од барем 100.000 години. Меѓутоа, некои стручњаци ја сметаат просто за оптички двоец поради набљудувањата од кои се гледа дека имаат различни сопствени движења, што значи дека не се поврзани. Исто така, мисијата „Хипаркос“ има утврдено дека главната и споредната ѕвезда се на различни растојанија — 434 ± 20 сг (133 ± 6 пс) за главната и 401 ± 13 сг (123 ± 4 пс) за споредната. Во поново време, мисијата „Гаја“ измерила далечини од 330–390 светлосни години (100–120 парсеци) за двете составници, но нивната поврзаност не е со сигурност позната поради шумот при мерењето.
Постојат уште 10 слаби придружнички наведени во Вашингтонскиот каталог на двоѕвезди — сите со сјајност послаба од 10. Само една е поблиска до главната од Албирео B, а останатите се на растојание до 142".
Албирео A
Спектарот на Бета Лебед A е утврден како повеќеделен во набљудувањето на Спомен-проектот „Хенри Дрејпер“ на крајот од XIX век, поради што се претпоставило дека самата A е двоец. Во прилог на ова се и набљудувањата од 1898 и 1918 г. со кои се покажало дека има колеблива радијална брзина. Во 1923 г. во каталогот „Хенри Дрејпер“ се заведени две составници, како HD 183912 односно HD 183913.
Во 1978 г. во Горнопровансалската опсерваторија е употребен телескоп со пречник од 1,93 м и извршена е дамчеста спектрометрија, со што придружничката е разделена за 0,125". Ова наоѓање е објавено во 1980 г., а придружничката ја добила ознаката Ab во Вашингтонскиот каталог на двоѕвезди.
Во 1976 г. придружната ѕвезда е нагледно раздвоена во Националната опсерваторија „Кит Пик“ користејќи дамчеста интерферометрија со телескоп од 2,1 м во пречник. Измерени се при одделеност од 0,44", и забележано е дека виденото не одговара на утврденото во Горнопровансалската опсерваторија и затоа не се работи за истата ѕвезда. Иако овие набљудувања се направени пред горнопровансалските, објавени се дури во 1982 г. и составницата е означена како Ac во Вашингтонскиот каталог на двоѕвезди. Ја носи ознаката C во Каталогот на составници на двојни и повеќекратни ѕвезди, што е различно од составницата C збележана во Вашингтонскиот каталог на двоѕвезди, која се однесува на бледа оптичка придружничка. Подоцна е пресметана орбитата за овој пар служејќи се со интерферометриски мерења, но износот е само една четвртина од забележаната орбита, што значи дека орбиталните параметри треба да се сметаат за привремено важечки. Периодот на оваа орбита изнесувал 214 години.
Статусот на двете можни придружнички сè уште не е целосно разјаснет. При едно набљудување двете составници се одвај разложени, но и ова не е потврдено. Претпоставувајќи повеќеделен спектар, набљудувањата даваат спектрален тип B во доцна фаза за придружничката, нешто како B8. Мерењата со адаптивна оптика најдобро се моделираат со B0V-спектар од придружната ѕвезда, со привидна величина од 5,85. Различните претпоставки за спектралниот тип на придружничката даваат сосема различни физички својства; на пр. делотворната тепмература може да биде или 12.000 K или 30.000 K.
Пречникот на главната џиновска ѕвезда типот K е измерен по пат на интерферометрија. Утврден е рамномерен диск од околу 4,5 млс со мерење на оптички близуинфрацрвени бранови должини, а пресметан е пречник на рабното затемнување од 4,834 млс, што е исто колку и полупречник од на растојание од 133 пс.
Албирео B
β Лебед B е брзовртечка Be-ѕвезда со екваторска брзина од барем. Нејзината површинска температура е спектроскопски проценета на 13.200 K.
Се смета дека е во многу близок двоец, но овие набљудувања подоцна се најдени за неисправни.
Алфонс Оберг
Алфонс Оберг (Alfons Åberg) е измислен лик создаден од авторката Гунила Бергстром од Шведска во 1972 година. Алфонс Оберг се појавува во книги и анимирани цртани филмови. Алфонс игра улога на нормално дете, живее со својот татко. За време на неговите помлади години, тој имал имагинарен пријател по име Малком, што само Алфи можел да го види. Подоцна, тој добива вистински пријатели како Мила и Виктор. Тој исто така има домашна мачка по име Мозаик (Пусел).
Во книгите, Алфонс доживува многу обични секојдневни настани што децата лесно можат да ги препознаат. Во копнежот да порасне и да стане големо момче, Алфонс често се натпреварува со својот татко кој може да управува со овие настани на најдобар начин. Таткото на Алфонс е добар и позитивен човек. Жените се појавуваат поретко во приказните: Алфонс има тетка по име Фифи и баба, но нема мајка.
Алфонс Аткинс се вика Алфонс Оберг на шведски и дански, Вили Виберг на германски, Алберт Оберг на норвешки, Алберт Албертсон на полски, Еинар Аскел на исландски, Мико Маликас на фински, Ифан Бифан на велшки, Елијаху на хебрејски и Франков Фонзек на словенечки јазик. Од септември 2020 година, тој исто така постои во Франција каде се вика Алфонс Оберт.
Последната книга била објавена во 2012 година, девет години пред да умре Гунила Бергстром на 79 -годишна возраст.
Филм
Почнувајќи од доцните 1970-ти, била произведена цртана серија, која содржи адаптации на книгите. Главен режисер бил Пер Охлин, а музичката ја компонирал Георг Ридел. Шоуто било копродукција помеѓу компанијата на Олин, Пен Филм, Шведскиот филмски институт и нордиските телевизиски канали SVT, NRK, DR и YLE. Помеѓу 1979 и 1982 година, биле произведени тринаесет епизоди од по околу 10 минути. Во 1994 година биле произведени три дополнителни продукции.
Анимирани игра и последователни цртани серии (2010-ти)
Во 2013 година, норвешкиот режисер Торил Кове ја донел Алфи Аткинс во кината со играната презентација Хокус Покус Алфи Аткинс. Заснован е на истоимената книга со додатоци направени заради должина. Филмот бил проследен со нова ТВ серија Алфи Аткинс од 13 епизоди.
Бертсдорф-Херниц
Бертсдорф-Херниц (Bertsdorf-Hörnitz) — општина во округот Герлиц, во Саксонија, Германија.
Список на државни водачи во 2000 година
Долу се наведени сите водачи во државите во светот, распоредени по држави во 2000.
НАТО
НАТО, Северноатлантска договорна организација или Организација на Северноатлантски договор (North Atlantic Treaty Organisation (NATO), Organisation du traité de l'Atlantique nord (OTAN), понекогаш исто така нарекувана како Северноатлантската алијанса, Атлантска алијанса или Западна алијанса — меѓународна безбедносна организација создадена со потпишувањето на Северноатлантскиот договор на 4 април 1949 година. Седиштето на НАТО е во Брисел, Белгија. Организацијата е систем на колективна одбрана со кој нејзините земји-членки се обврзуваат на заедничка одбрана како одговор на напад од надвор.
Во првите неколку години, НАТО била еден вид обична политичка асоцијација. Првиот генерален секретар на НАТО е Хастингс Исмеј, кој изјавил дека целта на организацијата е „одбрана од СССР, под раководство на САД и Германија да се држи потчинета“. Како резултат на важната улога која Велика Британија ја добива во алијансата, Франција се повлекла од пактот во 1966 година.
Со паѓањето на Берлинскиот ѕид во 1989 година, главната цел на алијансата станала придобивање на земјите кои претходно се наоѓале под влијание на т.н. Источен блок, односно поранешните членки на Варшавскиот договор. Ова пред сè се однесува на земјите од Балканскиот Полуостров, кое доведе до проширување на алијансата во 2004 година (Бугарија, Романија) и 2009 година (Хрватска и Албанија). Македонија е членка на НАТО од 27 март 2020 г.
Почетоци
Договорот од Брисел, потпишан на 17 март 1948 помеѓу Белгија, Холандија, Луксембург, Франција и Обединето Кралство, се смета за претходник на НАТО договорот. Создавањето на т.н. Берлинска блокада довело до создавање на западноевропски сојуз чија цел се темелела на одбрана на организацијата во 1948 година. Но, учеството на САД во тоа време било неопходно за да се спротивстави на воените сили на СССР. Така, одговорот од можниот нов воен напад започнал да се гради веднаш.
Овие преговори довеле до Северноатланскиот договор кој бил потпишан во Вашингтон на 4 април 1949 година. Со новиот договор, новата алијанса освен членките од Бриселскиот договор ги вклучувала и САД, Канада, Португалија, Италија, Норвешка, Данска и Исланд. Договорот не бил прифатен еднострано. Така, веќе во март избувнале големи антинатовски немири во Исланд.
Согласно член 5 од договорот:
Такви дејства, кои се сметаат за неопходни, вклучително и употреба на вооружена сила, не означува дека другите држави членки директно се обврзани да реагираат со воени дејства. Тие се должни да одговорат на тоа, но да го зачуваат изборот и начинот по кој би реагирале при една таква ситуација. Ова од своја страна се разликува од договорот од Брисел каде тоа било задолжителна обврска. Еден пример околу овој член е неучеството на НАТО во Фолкландската војна помеѓу Велика Британија и Аргентина во 1982 година. За првпат во историјата на договорот, САД се повикал на член 5 на 12 септември 2001 година по терористичките напади.
Создавањето на алијансата довело до некоја постандардизација на сојузничката воена терминологија, процедура и технологија, кое во многу случаи означува користење на практиките на САД од европските членки. Стандардизацијата била уредена со околу 1300 договори. Во почетокот на 1950 година била воведена 7,62 × 51 НАТО пушка како стандардно оружје. ФН ФАЛ станала една од најпопуларните и најкорисните оружја во деведесеттите години на минатиот век.
Студената војна
Избувнувањето на Корејската војна во 1950 година било од решавачко значење на НАТО, бидејќи се појавила можна опасност пред сè од комунистичките земји. Тоа ја принудила алијансата да развива конкретни воени планови. Во 1952 година, на Лисабонската конференција било решено воената дивизија да се прошири на 96. Во тоа време, НАТО имал околу 50 дивизии во Средна Европа, и уште десетици во Италија и Скандинавија. На таа конференција официјално Хестингс Исмај бил назначен за прв генерален секретар на НАТО.
Истата 1952 година кон сојузот се присоединиле Турција и Грција. Во 1954 година, Советскиот Сојуз започнал кампања според која требало и тој да биде дел од НАТО пактот сè со цел да се зачувал мирот и стабилноста на Европа. Но, во државите членки ова го сметале како мотив за ослабување на позициите на НАТО, и во крајна сметка овој предлог од СССР бил одбиен. Вклучувањето на Западна Германија во сојузот на 9 мај 1955 година бил опишан како „решителен повратен момент во историјата на нашиот континент“ од Халвард Кинг, министер за надворешни работи на Норвешка во тој момент. Главна причина поради која Западна Германија била вклучена во сојузот е невозможноста без германска работна сила да се постигне во областа на развивањето на воената индустрија. Од друга страна, СССР на 14 мај 1955 година го формирала Варшавскиот договор, кој го потпишале Унгарија, Чехословачка, Полска, Бугарија, Романија, Албанија и Источна Германија. По таков начин бил создаден т.н. источен блок под влијание на СССР и западен блок под влијание на САД.
Француско повлекување
Единството на НАТО било нарушено во почетокот на својата историја. Кризата започнала кога на чело на Франција бил Шарл де Гол во 1958 година. Де Гол најмногу се противел на силната и голема улога на САД во организацијата, нешто што тој го воочувал како специјална врска помеѓу Обединетото Кралство и САД. Со меморандум, испратен до претседателот Двајт Ајзенхауер и премиерот Харолд Мекмилан на 17 септември 1958 година, тој потенцирал за создавање на тристрана дирекција, со која Франција би била поставена на исто рамниште заедно со САД и Обединетото Кралство. Тој исто така го потенцирал и опфатот на НАТО да се вклучат и географските области кои биле од интерес на Франција, пред сè ова се однесувало на Алжир.
Сметајќи дека дадениот одговор е незадоволителен, Де Гол започнал да гради една независна одбрана на својата држава. Така, официјално на 11 март 1959 година Франција се повлекла од командувањето со НАТО, а три месеци подоцна Де Гол забранил располагање на надворешни јадрени оружја на територијата на Франција. Тоа го принудило САД да ги префрли своите десетици илјади авиони на соседните НАТО бази.
И покрај тоа што Франција покажувала солидарност кон останатиот дел од НАТО пактот за време на Карипската криза од 1962 година, Де Гол продолжил со создавање на независна одбрана преку повлекување на француските бази кои се наоѓале во Атлантскиот Океан. Веќе во 1962 година, сите француски вооружени сили биле отстранети од НАТО базите, и сите нефранцуски војски на НАТО биле замолени да ја напуштат Франција. Со тоа било преместено и седиштето на SHAPE на 16 октомври 1967 година од Роквенкорт, блиску Париз во Монс, Белгија. Но, Франција останала лојална на одбраната на Европа од можни комунистички напади од истокот.
Детант
На 30 мај 1978 година, државите членки на НАТО ги дефинирале двете дополнителни цели на алијансата, односно поддршка на сигурноста на државите членки и стремежот кон детантот. На 12 декември 1979 година, како резултат од целите на Варшавскиот пакт во Европа, министрите одобриле расположување на американски ракети GLCM и Pershing II во Европа. Една слична ситуација од 1984 година довела до големи протести во цела Западна Европа.
Крајот на Студената војна
Крајот на Студената војна и распаѓањето на Варшавскиот договор во 1991 година всушност го намалил или уништил основниот противник на НАТО. Тоа довело до стратешка промена на целите на НАТО, неговите задачи и предизвици. Во практиката, тоа довело до постепено раширување на НАТО кон Источна Европа, како и проширување на дејноста во области, кои во минатото биле дел од т.н. Источен блок. Првото проширување на алијансата настанало на 3 октомври 1990 година со обединувањето на Германија, кога поранешната Источна Германија влегла во составот на Федерална Република Германија. Во исто време, било договорено дека НАТО силите со преземањето на Источна Германија нема да се движат кон источна Европа. На 7 мај 2008 година, Daily Telegraph направил интервју со последниот претседател на СССР, Михаил Горбачов кој истакнал дека токму тоа било договорено. Тој истакнал дека: „Американците ветија дека НАТО нема да се движи надвор од границите на Германија по крајот на Студената војна, но сега половина од Средна Европа и Источна Европа се веќе постојани членки на НАТО, значи што се случи со нивното вертување? Тоа покажува дека не може да им се верува.“
Балканска интервенција
Првата воена операција на НАТО била извршена во Југославија. Конфликтот во Југославија започнал од 1993 и неофицијално завршил во 1996 година. НАТО вовел воено ембарго и економски санкции на СР Југославија. На 28 февруари 1994 година, НАТО ги презел првите воени дејства врз босанските Срби. Операцијата Deny Flight започнала една година порано на 12 април 1993 година и продолжила до 20 април 1995 година. Бомбардирање од страна на НАТО имало и во август 1995 година против армијата на Република Српска, по масакрот во Сребреница. Воздушните напади на НАТО силите „помогнале“ да се стави крај на војната во Босна и Херцеговина, и како резултат на тоа бил потпишан Дејтонскиот договор. Спроведувањето на договорот се одвивало под мандатот на ООН, користејќи ги од НАТО т.н. многунационални сили под името ИФОР (IFOR – Implementation Force), кои во себе ги вклучуваат силите на УНПРОФОР (UN Protection Force). Договорот започнал да важи од 20 декември 1995 година. По една година овие сили се трансформирале како СФОР (SFOR – Stabilisation Force). Кон крајот на 2004 година, командувањето на овие сили преминало под контрола на Европската Унија.
НАТО-вото бомбардирањето на Сојузна Република Југославија (или Операцијата Сојузничка сила според НАТО) е воена операција на НАТО против Сојузна Република Југославија што траеше од 24 март до 10 јуни 1999 година, како дел од Косовската војна. Тоа е втора поголема борбена операција во историјата на НАТО, по бомбардирањето на босанските Срби во 1995 година.
При бомбардирањето, НАТО вршел напади врз воени цели, но и врз стопански и цивилни објекти. Во нападите што траеле 78 дена без прекин тешко биле оштетени бројни инфраструктурни објекти, стопански објекти, училишта, здравствени установи, медиумски куќи, споменици на културата, цркви и манастири. Цивилните жртви изнесувале околу 500-1.200 загинати. Економската штета се проценува на 30 милијарди долари. На 9 јуни СРЈ и НАТО во Куманово потпишуваат договор за примирје со кој се стави крај на бомбардирањата. Според договорот на територијата на Косово треба да се разместат 45.000 војници предводени од НАТО и со мандат од Обединетите нации. Во врска со тоа се постигнува согласност Советот за безбедност на ОН да донесе соодветна резолуција. Врз основа на тоа, на 10 јуни е усвоена Резолуцијата 1244.
Во САД, Велика Британија и повеќе од останатите членки се спротивставиле на предлогот на НАТО кој иницирал Советот за безбедност на ОН да ги одобри воените удари на НАТО во Србија во 1999 година.
По нападите на 11 септември
Терористичките напади на 11 септември 2001 година довеле НАТО-пактот за првпат во својата историја да се повика на член 5 од Уставот на НАТО. Членот гласи: Нападот на која било држава означува напад против сите членки. Операцијата Active Endeavour имала за цел прекин на терористичкото снабдување со оружје за масовно уништување, како и засилување на сигурноста во воздухопловството. Операцијата започнала на 4 октомври 2001 година. Во нападите загинале вкупно 2.998 луѓе, од кои 2.603 во Светскиот трговски центар, 246 патници во киднапираните авиони, 125 во Пентагон и уште 24 лица се исчезнати. Во овој збир не се вклучени загинатите 19 терористи.
САД објавиле Војна против теророт во рамките на која презеле широки воени, полициски и разузнавачки мерки за апсење и уништување на познатите терористички групи ширум светот. Во рамки на Војната против теророт, НАТО го нападнал и освоил прво Авганистан во 2001, а потоа коалиција предводена од САД го освоила и Ирак во 2003, како земји кои го поддржувале тероризмот.
Членки и проширување на НАТО
Во 2006 година се спровела средба на врвот на НАТО во Рига, Латвија која се присоединила кон алијансата две години порано. Тоа била првата средба на врвот на НАТО, која се одвила во држава која била дел од СССР, и втора средба која во времето на комунизмот припаѓала на Варшавскиот пакт. (по средбата во Прага во 2002 година). Енергетичната сигурност била една од основните теми на средбата во Рига. На средбата на врвот во април 2008 година во Букурешт, Романија, НАТО изгласил можност за присоединување на Хрватска и Албанија кон алијансата. Двете држави се присоединиле една година подоцна, во април 2009 година. На Украина и Грузија исто така им било укажано дека ќе станат членки на сојузот.
Блокада на членството во НАТО на Македонија
На 3 април 2008 година, на Самитот на НАТО во Букурешт, Романија, Грција ја блокирала поканата за Република Македонија за членство во НАТО. И покрај категоричното залагање на неколку водечки земји за приемот на Република Македонија, а пред сè на САД, Грција не дала согласност за покана на Република Македонија, образложувајќи го тоа со лошите соседски односи поради нерешениот проблем со името Македонија.
На 17 ноември 2008 година, Република Македонија покренала тужба против Грција пред Меѓународниот суд на правдата во Хаг дека со попречувањето на приемот во НАТО Грција директно го прекршила членот 8 од Времената спогодба, кој предвидува дека Грција нема да го попречува членството на Република Македонија во меѓународни организации. Разгледувањето на тужбата е во тек, и треба да заврши најдоцна 4 години од тужбата.
ИСАФ
Во август 2003 година, НАТО за првпат во својата историја започнала мисија надвор од границите на Европа, кога ја презела контролата над Меѓународните сили за сигурност и помагање или ИСАФ во Авганистан. ИСАФ е формиран врз основа на одлука од Советот за безбедност на ОН (Резолуција 1386 од 20 декември 2001 година) со мандат да го штитат Кабул и околината од Талибанците, Ал Каеда и останатите противници на авганистанската привремена влада предводена од Хамид Карзаи. Со текот на времето ИСАФ ја прошири својата мисија во четири етапи на територијата на целиот Авганистан. Во октомври 2003 година, по усвојувањето на Резолуцијата 1510 на Советот за безбедност, мандатот на ИСАФ беше проширен и на области надвор од Кабул, по што германски војници беа испратени во регионот Кундуз, на северот од земјата. Од 31 јули 2006 година ИСАФ ја презеде контролата над југот од Авганистан, а на 5 октомври истата година и над истокот на земјата. Во 2006 година по интензивирањето на воените дејствија на Талибанците на југот од Авганистан, се разгори Авганистанската војна, а ИСАФ се вклучи во покрупни борбени операции против Талибанците. Со поголемата вклученост во борбите, силите на ИСАФ се почесто стануваат мета на бунтовниците.
Но некои критичари сметаат дека националните интереси и други ограничувања ја намалиле делотворноста на ИСАФ. Така на пример, политологот Џозеф Нју ова го образложува во една статија која датира од 2006 година:.
Противракетна одбрана
За неколку години, САД заедно со Полска и Чешка се договориле за изградба на ракетен штит и радар за целите на НАТО. Но, тоа во голема мера било против волјата на месното население. Во 2008 година, Полска и САД потпишале договор за изградба на дел од штитот на противракетна одбрана во Полска, кое пак ќе биде поврзано со воздушниот одбранбен радар во Чешка. Во одговор на тој договор, била покренета иницијатива од страна на околу 130.000 полски жители за петиција за референдум, но истата била откажана. Целиот проект на американската противракетна одбрана во Средна Европа се очекува дека ќе биде готова во 2015 година и ќе биде во состојба да покрива поголем дел од Европа со исклучок на Романија, Бугарија, Македонија, Грција и Турција.
Проширување
Нови членки на НАТО се претежно од Источна Европа и Балканот, вклучително и земјите од Варшавскиот договор. На последниот самит од 2008 година во Букурешт било ветено за покана на уште три земји: Република Македонија, Грузија и Украина. Република Македонија кон алијансата тебало да се приклучи заедно со Хрватска и Албанија на 1 април 2009 година, но поради спорот околу името, соседот Грција го блокирал влезот. Турција исто така се заканила за блокада кон Кипар.
Други потенцијални држави членки се Црна Гора и Босна и Херцеговина, кои се приклучиле кон Adriatic Charter во 2008 година. Русија и понатаму силно се противи за проширувањето, бидејќи смета дека НАТО го прекршува договорот помеѓу Михаел Горбачов и Џорџ Буш дека по обединувањето на Германија, НАТО нема да се проширува кон источните земји од Европа.
Соработка со трети страни
Од 1990 година, НАТО постепено го зголемувал својот контакт со држави кои не се дел од некоја од горенаведените групи. Политичкиот дијалог со Јапонија започнал во 1990 година. Исти контакти биле одржани и со Австралија, Нов Зеланд, Јужна Кореја и Јапонија во 2004 година.
Партнерство за мир
Партнерство за мир (ПзМ) е програма на НАТО насочена кон соработка и создавање на доверба помеѓу членките на НАТО и останатите земји од Европа и од поранешниот СССР. НАТО го воспостави Партнерството за мир во јануари 1994 со цел да ја зголеми стабилноста и безбедноста низ Европа. Основните цели на ПзМ, објавени во 1994, важат и денес. Тие го подразбираат следново:
Евроатлански совет за партнерство
Евроатланскиот совет за партнерство (ЕАСП) била создадена на 29 мај 1997 година. Целта за создавање на овој совет била подобрување на односите помеѓу НАТО и државите кои не се членки на алијансата, пред сè оние од Европа и од Азија за европската периферија.
Средоземен дијалог
Средоземниот дијалог бил создаден во 1994 година со цел да се координираат односите помеѓу Израел и земјите од Северна Африка.
Структура
На мрежното место на НАТО, внатрешната организација на НАТО се разделува во политички структури, воени структури, организации и агенции непосредно потчинени на штабот на НАТО. Главниот штаб на НАТО се наоѓа на булевар Леополд III, В-1110 Брисел, кој е во населбата Харен во општина Брисел. Во моментот се гради нова градба за седиштето кое ќе се наоѓа близу до денешниот, и истиот треба да биде довршен во 2012 година.
Политичка структура
Седницата на Северноатланскиот совет ја закажува Генералниот секретар на НАТО. Секоја држава членка пред советот има полн суверенитет и одговорност за сопствените си решенија.
Воена структура
Втор основен член на делегација од сите држави членки е воен претставник, односно генерален офицер од секоја држава на вооружените сили. Заедно со воените претставници на Воениот комитет (МС) го сочинуваат органот кој е одговорен за препорака на НАТО од таа област. Основната улога му е да ги посочува насоките и советите во врска со воената политика и стратегија на Алијансата. Таа е одговорна за целосното спроведување на воените работи во НАТО под раководство на Советот. Исто како и кај Советот, и овде одговорност се има пред министерствата за одбрана и воените служители на секоја нација која е членка на алијансата.
Парламент на НАТО
Парламентот на НАТО е претставуван од страна на Хозе Лело. Парламентот е составен од законодатели на секоја држава членка на Алијансата, како и тринаесет „асоцирани“ членови. Главна цела на парламентот е собир на парламентарците од сите членки на сојузот, сè со цел да се разгледуваат и коментираат актите поврзани со политиката за безбедност.
Моментален претседател на Воениот комитет на НАТО е Џиампаоло Ди Паола од Италија (2008 година).
Список на Генерални секретари
Јенс Столтенберг е моменталниот генерален секретар на НАТО. Должноста ја преземал во октомври 2014 година.
Организации и агенции
На мрежното место на НАТО се претставени четириесет и три различни организации и агенции (15 мај 2008). Девет логистични органи:
1. Противоздушна одбрана
3. Осум комуникациони органи и информирачки системи
4. Една електронска воена агенција
5. Едно метеролошко тело (MCMG)
7. Агенција за научни иследувања и технологии (РТА)
Марко Јевтовиќ (фудбалер)
Почетна кариера
Марко Јевтовиќ започнал да игра во вреднуваните младински редови на екипата на Земун. На 18-годишна возраст тој се приклучил на составот на Динамо Москва, откако одиграл дел од сезоната 2010/2011 за екипата на Срем од Јаково. По краток претстој во главниот град на Русија, тој се вратил во Србија, во Сопот. На 19 години потпишал за составот на Хајдук од Кула. Поради доста тешките финансиски проблеми, клубот, кој се истакнувал во последните фази од сезоната 2012/2013 во Суперлигата, престанал да постои.
Нови Пазар
Поради тоа Јевтовиќ морал повторно да се пресели, па заминал во екипата на Нови Пазар. Првиот официјален натпревар за клубот на Нови Пазар го имал на 17 август 2013 година, против составот на Рад. Во сезоната 2013/14 одиграл вкупно 18 натпревари (17 во Српската Суперлига и 1 во Купот на Србија), но не постигнал ниту еден гол. На 29 септември 2014 година, Марко го постигнал својот прв гол за екипата на Нови Пазар и тоа против клубот на Јагодина во победата од 3:0 на домашен терен. Тоа бил и најубавиот гол во сезоната 2014/15 во Српската Суперлига. На 4 април 2015 година, тој постигнал гол од пенал против екипата на Црвена ѕвезда од Белград во победата на домашен терен со 2:1. Во 28то коло од Српската Суперлига, на 13 мај 2015 година, тој постигнал гол од пенал против екипата на Вождовац. Сезоната 2014/15, за екипата на Нови Пазар, одиграл 28 натпревари и постигнал 3 гола.
НАТО
Организации и агенции
8. Четри органи за образување и обука
Марко Јевтовиќ (фудбалер)
Сезона 2015-16
Јевтовиќ на 3 јуни 2015 година потпишал четиригодишен договор со екипата на Партизан. Нему му бил доделен дресот со број 21, кој претходно го носел Саша Марковиќ кој настапувал на истата позиција на која настапува Јевтовиќ. Стилот на игра на Јевтовиќ потсетувал на поранешниот играч на Партизан, Радосав Петровиќ и многумина го споредувале со него. Својот прв официјален натпревар за составот на Партизан го имал на 14 јули 2015 година, против клубот на Дила Гори во првиот натпревар од второто коло за квалификациите од Лигата на шампионите на УЕФА. Јевтовиќ својот прв натпревар во лигата го имал на 17 јули 2015 година против составот на Металац во победата од 4:0 на домашен терен. Го постигнал израмнувачкиот гол против екипата на Стеауа од Букурешт во квалификациите за третото коло за Лигата на шампионите на УЕФА во победата на домашен терен со резултат од 4:2. Јевтовиќ бил исклучен на 18 август 2015 година во судиското надополнување на првото полувреме на Борисов Арената,во плеј-оф натпреварот од Лигата на шампионите на УЕФА против домашниот состав на БАТЕ од Борисов. Тој одиграл пет натпревари во групната фаза на УЕФА Лига Европа 2015-16, и тоа против екипите на Атлетик Билбао, АЗ Алкмар и Аугсбург. Марко ги одиграл најголемиот дел од натпреварите за неговиот тим во првиот дел од сезоната 2015-16, но во вториот дел од сезоната под водство на новоименуваниот тренер, Иван Томиќ, натпреварите ги минал на клупата. Јевтовиќ му помогнал на тимот на Партизан да го освои Купот на Србија 2015-16.
Сезона 2016-17
На почетокот на сезоната 2016-17, тој не бил запишан во протоколот на неколку натпревари. Јевтовиќ го одиграл својот прв натпревар во новата сезона дури на 11 септември кога асистирал во победата со 2:0 на гостински терен во лигата над екипата на Борац од Чачак. Ги одиграл најголемиот дел од натпреварите на неговиот тим во првиот дел од сезоната 2016-17. На 13 април, Јевтовиќ го постигнал својот прв гол за екипата на Партизан во Суперлигата, во победата со 3:1 на гостински терен, над неговиот поранешен клуб, екипата на Нови Пазар. На 21 мај, го постигнал својот втор гол во сезоната, во победата од 5:0 на домашен терен над составот на Младост од Лучани. Тој му помогнал на клубот Партизан да ја освои 27-та титула.
НАТО
Организации и агенции
9. Пет органи за проектирање
Марко Јевтовиќ (фудбалер)
Репрезентација
Јевтовиќ бил повикан во јануари 2017 година од страна на селекторот Славољуб Муслин во репрезентацијата на Србија. На 29 јануари 2017 година, Јевтовиќ го одиграл својот прв натпревар за фудбалската репрезентација на Србија во пријателскиот натпревар против репрезентацијата на Соединетите Американски  Држави. Натпреварот завршил со резултат од 0:0 и тоа на гостински терен во градот Сан Диего. Во месец мај 2018 година, Јевтовиќ бил изоставен од 23-члениот тим на Србија за Светското првенство во 2018 во Русија.
Приватен живот
Постариот брат на Марко, Лука, е новинар и специјалист за фудбалска анализа, кој работи за Радио телевизија на Србија.
Список на протопланетарни маглини
Ова е список на протопланетарни маглини. Оие објекти го претставуваат конечниот развоен степен, пред да настане планетарна маглина. Црвената џиновска ѕвезда почнува да ги исфрла надворешните слоеви на материјал. Протопланетарната маглина обично сјае со светлината од нејзината околна ѕвезда, но ова трае кратко — само неколку илјади години.
Црква Санти Козма е Дамиано
Црквата Санти Козма е Дамиано  (италијански :Basilica Santi Cosma e Damiano) е црква која се наоѓа во Рим, Италија и е во склопот на Римокатоличката црква. Црквата била изградена во 527 година и реновирана во 1632 година и 1947 година. Црквата е посветена на Свети Козма и Свети Дамјан.