cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Туберозна склероза
Знаци и симптоми
Физичките манифестации на TSC се должат на формирање на хамартија (погрешно ткиво како што се кортикалните клубени), хамартоми (доброќудни израстоци како што се ангиофиброми на лицето и субдедемимални нодули), и многу ретко, карцинозни хамартобластоми. Нивниот ефектот врз мозокот доведува до невролошки симптоми како што се напади, интелектуална попреченост, застој во развојот и проблеми во однесувањето.
Невролошки
Три типа тумори на мозокот поврзани со TSC:
Класичните интракранијални манифестации на TSC вклучуваат субпендимални нодули и кортикални/субкортикални клубени.
Клубените обично се триаголни во конфигурацијата, со врв насочена кон коморите и се смета дека претставуваат фокуси на абнормална микроорганизација. Абнормалностите на сигналот Т2 може да престанат во зрелоста, но сепак ќе бидат видливи при хистопатолошка анализа. На снимање со магнетна резонанца, пациентите со TSC можат да покажат други знаци кои се во согласност со абнормална миграција на неврони, како што се хиперинтензи на радијална бела материја на трактати на T2WI и хетеропична сива материја.
Субвидемималните нодули се состојат од абнормални, отечени глијални клетки и бизарни мултинуклетни клетки кои се неодредени за глијални или невронски потекла. Вметнатото нервно ткиво не е присутно. Овие нодули имаат тенденција да се сметаат како возраста на пациентот. Јазол што значително го подобрува и проширува со тек на време, треба да се смета за сомнителен за трансформација во субсидиамален гигантски астроцитом, кој типично се развива во регионот на фораменот на Монро, во кој случај е во опасност од развој на опструктивен хидроцефалус.
Се гледа варијабилен степен на вентрикуларно проширување, или опструктивно (на пр. Со субвидемимален нодул во регионот на фораменот на Монро) или идиопатска природа.
Невропсихијатриски
Околу 90% од луѓето со TSC развиваат низа невродеинформативни, бихејвиорални, психијатриски и психосоцијални тешкотии. Невропсихијатриските нарушувања поврзани со TSC се скратени со TAND. Овие тешкотии поретко се идентификуваат и затоа се преземаат кога се споредуваат со невролошките симптоми. Повеќето проблеми се поврзани со потешко интелектуално задоцнување или се поврзани со детството и адолесценцијата, а некои (на пример, депресивно расположение) може да бидат непријавени доколку лицето не е во можност да комуницира. ТAND може да се испита и разгледува на шест нивоа: бихејвиорално, психијатриско, интелектуално, академско, невропсихолошко и психосоцијално.
Проблеми кои најчесто се јавуваат се прекумерна активност, импулсивност и тешкотии во спиењето. Исто така чести се вознемиреноста, промените во расположението и тешката агресија. Поретки се депресивно расположение, самоповредување и опсесивно однесување.
Кај луѓето со TSC често се дијагностицирани психијатриски нарушувања како што се: нарушување на спектарот на аутизам (ASD), нарушување на хиперактивност на дефицит на внимание (ADHD), анксиозно растројство и депресивно однесување. TSC е една од најчестите генетски причини за нарушување на спектарот на аутизмот, што влијае на скоро половина од луѓето со TSC. ASD е почеста кај TSC2 отколку кај TSC1 и најчесто е со потешка епилепсија и со пониска интелектуална способност. ADHD е скоро исто толку често во TSC како и во ASD (до половина од сите луѓе со TSC). Анксиозноста и депресивните нарушувања, кога се јавуваат, обично се дијагностицираат во раната зрелост и меѓу оние кои интелектуално можат да го изразат расположението. Шизофренијата (и симптоми како халуцинации или психоза ) не е честа кај лу]ето со ТSC.
Интелектуалната способност на луѓето со ТSC многу варира. Околу 40-50% имаат нормален коефициент на интелигенција. Нормален коефициент на интелигенција е почесто кај TSC1 отколку TSC2, а длабока интелектуална попреченост се забележува кај 34% од TSC2 во споредба со 10% од TSC1 во една студија. Многу студии испитуваат дали раниот почеток, видот и тежината влијае на луѓето со епилепсија со интелектуална способност. Академски проблеми се јавуваат дури и кај лица со ТSC кои имаат нормална интелектуална способност. Овие често се специфични нарушувања во учењето како што е дискалкулија (разбирање на математиката), но исто така вклучуваат и други аспекти кои влијаат на училишниот живот, како што се вознемиреност, недостаток на социјални вештини или ниска самодоверба.
Околу половина од луѓето со ТSC, кога се проценуваат за невропсихолошки вештини, се наоѓаат во долните 5% во некои области, што укажува на сериозно нарушување. Овие вклучуваат проблеми со внимание (на пример, да се биде во можност да се концентрираме на две одделни работи како што се гледање и слушање), меморија (особено потсетиме, вербална и просторна работна меморија) и извршна функција (на пример, планирање, само-мониторинг, когнитивна флексибилност).
Психосоцијалните влијанија на ТSC вклучуваат ниска самодоверба и самоефикасност кај поединецот и товар на семејството што се справува со комплексно и непредвидливо нарушување.
Бубрези
Помеѓу 60 и 80% од пациентите со TSC имаат доброќудни тумори (некогаш се сметало за хамарматозен, но сега се сметаат за неоплазми) на бубрезите, наречени ангиомиолипоми кои често предизвикуваат хематурија. Овие тумори се состојат од васкуларни ( ангио– ), мазни мускули (–мио–) и масно (–лип-) ткиво. Иако е доброќудна, ангиомиолипом поголем од 4 см е изложен на ризик од потенцијално катастрофално крварење, спонтано или со минимална траума. Ангиомиолипоми се наоѓаат кај околу еден на 300 луѓе без TSC. Сепак, тие обично се осамени, додека во TSC најчесто се повеќекратни и билатерални.
Околу 20-30% од луѓето со TSC имаат бубрежни цисти кои предизвикуваат проблеми. Сепак, 2% може да имаат и автозомно доминантно полицистично заболување на бубрезите.
Многу ретки (<1%) проблеми вклучуваат карцином на бубрежни клетки и онкоцитоми ( доброќуден аденоматозен хамартом ).
Бели дробови
Пациентите со TSC можат да развијат прогресивно заменување на белодробниот паренхим со повеќе цисти, познати како лимфангиолеомиоматоза (LАМ). Неодамнешната генетска анализа покажала дека пролиферативниот бронхиоларен мазен мускул во лимфангиолеомиоматозата поврзана со ТSC е моноклонална метастаза од коегзистирање на бубрежна ангиомиолипома. Пријавени се случаи на повторување на лимфангиолеомиоматозата поврзана со ТSC по пресадување на белите дробови.
Срце
Мали тумори на срцевиот мускул, наречени срцеви рабдомиоми, се ретки кај општата популација (можеби 0,2% од децата), но многу чести кај луѓе со ТSC. Околу 80% од децата под две-годишна возраст со ТSC имаат најмалку еден рабдомиом, а околу 90% од нив имаат неколку. Mнозинство на деца со најмалку еден рабдомиом i скоро сите деца со повеќе рабдомиом имаат TSC. Пренаталниот ултразвук, изведен од акушерски сонограф специјализиран за кардиологија, може да открие рабдомиом по 20 недели. Рабдомиомот варира во големина од неколку милиметри до неколку сантиметри, и обично се наоѓа во долните комори (вени) и поретко во горните комори (атрии). Тие растат во текот на втората половина од бременоста, но се намалуваат по раѓањето и се забележуваат кај само околу 20% од децата над две години.
Повеќето рабдомиоми не предизвикуваат проблеми, но некои може да предизвикаат срцева слабост кај фетусот или во првата година од животот. Се верува дека рабдомиомите се одговорни за развој на срцева аритмија подоцна во животот, што е релативно честа појава кај TSC. Аритмијата е тешко да се забележи кај луѓе со TSC, освен со изведување на рутинска ЕCG. На пример, аритмијата може да предизвика несвестица што е збунета со напади на капки, а симптомите на аритмија како што се палпитации може да не се пријавени кај поединец со развој на застој.
Очи
Ретинални лезии, наречени астроцитни хамартоми (или „факоми“), кои се појавуваат како сивкаста или жолтеникаво-бела лезија во задниот дел на глобот на офталмолошки преглед. Астроцитските хамартоми можат да се калцифицираат и тие се наоѓаат во диференцијална дијагноза на калцифицирана маса на глобот на CT скен.
Неретинални лезии поврзани со TSC вклучуваат:
Панкреас
Тумори на панкреасот невроендокрини се опишани во ретки случаи на TSC.
Варијабилност
Поединци со TSC можат да не доживеат ниту еден или сите клинички знаци набројани погоре.
Генетика
TSC е генетско нарушување со автозомно доминантен образец на наследство, променлива експресивност и нецелосно пробивање. Два третини од случаите на TSC се резултат на спорадични генетски мутации, а не на наследство, но нивното потомство може да се наследи од нив. Тековните генетски тестови имаат тешкотии да ја пронајдат мутацијата кај околу 20% од лицата кај кои е дијагностицирана оваа болест. Досега е мапирано на две генетски локации, TSC1 и TSC2.
TSC1 кодира за белковината хамартин, се наоѓа на хромозомот 9 q34 и е откриен во 1997 година. TSC2 енкодира за белковини на туберин, се наоѓа на хромозомот 16 p13.3, и е откриен во 1993 година TSC2 е континуиран со PKD1, генот вклучен во една форма на полицистично заболување на бубрезите (PKD). Бруто бришење што влијае на двата гени може да претставува 2% од лицата со TSC кои исто така развиваат полицистично заболување на бубрезите во детството. TSC2 е поврзан со потешка форма на TSC. Сепак, разликата е суптилна и не може да се користи за клинички идентификација на мутацијата. Проценките на процентот на TSC предизвикани од TSC2 се движат од 55% до 90%.
TSC1 и TSC2 се двата гени кои ги потиснуваат туморите кои функционираат според хипотезата на „два хит“ на Кудсон. Ова објаснува зошто, и покрај високото пробивање, TSC има широка експресивност.
Патофизиологија
Хамартин и туберин функционираат како комплекс кој е вклучен во контролата на растот на клетките и нивната поделба. Комплексот се чини дека комуницира со RHEB GTPase, со што се секвенционира од активирање на сигналната mTOR, дел од патеката за сигнализација на факторот на раст ( инсулин ). Така, мутациите на локациите TSC1 и TSC2 резултираат со губење на контролата врз растот на клетките и поделбата на клетките, а со тоа и склоност за формирање на тумори. TSC влијае на ткивата од различни слоеви на микроб. Може да се појават кожни и висцерални лезии, вклучувајќи ангиофибром, кардијална рабдомиома и бубрежна ангиомиолипома. Лезии на централниот нервен систем, забележани во ова нарушување, вклучуваат хамартоми на кортексот, хамартоми на вентрикуларните sидови и тумори на субседмимални гигантски клетки, кои обично се развиваат во близина на форамина на Монро.
Молекуларните генетски студии дефинираат најмалку две локации за TSC. Во TSC1, абнормалноста е локализирана на хромозомот 9q34, но природата на генската белковина, наречена хамартин, останува нејасна. Не се случуваат мутации во TSC1. Во TSC2, абнормалностите на генот се наоѓаат на хромозомот 16p13. Овој ген кодира туберин, белковини што активираат гванозин трифосфатаза. Специфичната функција на оваа белковина е непозната. Во TSC2, сите видови на мутации се пријавени; нови мутации се случуваат често. Неколку разлики сè уште се забележани кај клиничките фениотипи кај пациенти со мутација на еден или на друг ген.
Клетките од лицата со патогени мутации во генот TSC2 покажуваат абнормална акумулација на гликоген што е поврзана со осиромашување на лизозомите и автофагично оштетување. Дефектната деградација на гликогенот со автофаги-лизозомската патека е, барем делумно, независна од нарушената регулација на mTORC1 и е обновена, во култивирани клетки, со комбинирана употреба на фармаколошки инхибитори на PKB / Akt и mTORC1.
Дијагноза
Туберозен склерозен комплекс се дијагностицира со клинички и генетски тестови. Постојат многу различни мутации во гените TSC1 и TSC2 кои се идентификувани кај лица со TSC. Патогена мутација во генот спречува да се направат белковините или да ги деактивираат белковините. Ако се најде таква патогена мутација, тогаш ова е доволно за да се дијагностицира TSC. Сепак, некои мутации се помалку јасни во нивниот ефект, и така не се доволни само за дијагностицирање. Помеѓу 1 од 10 и 1 на 4 лица со TSC немаат мутација што може да се идентификува. Штом се идентификува одредена мутација кај некој со TSC, оваа мутација може да се користи за да се направат сигурни дијагностицирања кај другите членови на семејството.
За клиничка дијагностика, не постои ниту еден знак кој е единствен ( патогномоничен ) за TSC, ниту пак сите знаци се забележуваат кај сите лица. Затоа, неколку знаци се сметаат заедно, класифицирани како главни или мали одлики. Поединец со две главни одлики или една главна одлика и најмалку две ситни одлики може да му се даде дефинитивна дијагноза на TSC. Ако се присутни само една главна одлика или најмалку две ситни одлики, дијагнозата се смета само како TSC.
TSC може прво да се дијагностицира во која било фаза од животот. Пренаталната дијагноза е можна случајно ако срцевите тумори се откриени за време на рутински ултразвук. Во повој, епилепсија, особено инфантилни грчеви или застој во развојот може да доведат до невролошки тестови. Белите закрпи на кожата, исто така, прво може да се забележат. Во детството, проблеми во однесувањето и нарушување на спектарот на аутизмот може да предизвикаат дијагноза. За време на адолесценцијата, се појавуват проблеми со кожата. Во зрелоста, може да се појават проблеми со бубрезите и белите дробови. Поединецот исто така може да биде дијагностицирана во секое време како резултат на генетско тестирање на членовите на семејството на друго засегнато лице.
Управување
Туберозно склерозен комплекс влијае на повеќе системи на органи, така што е потребен мултидисциплинарен тим на медицински професионалци.
Во осомничен или ново дијагностициран TSC, следниве тестови и процедури се препорачуваат до Меѓународната конференција за консензус за туберозна склероза од 2012 година.
Различните симптоми и компликации од TSC може да се појават во текот на животот, бараат постојан надзор и прилагодување на третманите. Следниве тестови и процедури се препорачуваат до Меѓународната конференција за консензус за комплексна склероза од 2012 година.
Неврохируршката интервенција може да ја намали сериозноста и честотата на напади кај пациенти со TSC. Амболизација и други хируршки интервенции може да се користат за лекување на бубрежен ангиомиолипом со акутна хеморагија. Хируршки третмани за симптоми на лимфангиолеомиоматоза (LAM)  кај возрасни пациенти со ТSC вклучуваат плеуродеза за да се спречи пневмоторакс и пресадување на белите дробови во случај на неповратно откажување на белите дробови.
Другите третмани што се користат за лекување на манифестации и симптоми на ТСЦ вклучуваат кетогена диета за неподнослива епилепсија и белодробна рехабилитација за ЛАМ. Ангиофибромите на лицето може да се намалат со ласерско лекување и да се испита делотворноста на тематски третман на инхибиторот на mTOR. Ласерската терапија е болна, бара анестезија и има ризици од лузни и дистигментација.
Прогноза
Прогнозата за лица со TSC зависи од сериозноста на симптомите, кои се движат од лесна абнормалност на кожата до различни степени на учење и епилепсија со тешка интелектуална попреченост, неконтролирани напади и откажување на бубрезите. Оние лица со благи симптоми обично живеат подолг и попродуктивен живот, додека лицата со потешка форма може да имаат сериозни инвалидитети. Меѓутоа, со соодветна медицинска нега, повеќето лица со нарушување можат да очекуваат нормален животен век.
Водечките причини за смрт вклучуваат бубрежна болест, мозочен тумор, лимфангиолеомиоматоза на белите дробови, статус епилептикус или бронхопневмонија кај оние со тежок ментален хендикеп. Срцева слабост поради рабдомиом е ризик кај фетусот или новороденчето, но ретко подоцна е проблем. Бубрежни компликации, како што се ангиомиолипом и цисти, се чести, почесто се јавуваат кај жени отколку мажи и кај TSC2 отколку TSC1. Канценом на бубрежни клетки е невообичаен. Лимфангиолеомиоматозата е ризик само кај жени со ангиомиолипоми. Во мозокот, субвидемималните нодули повремено се дегенерираат на андроцитоми на гигантски ќелии. Овие може да ја блокираат циркулацијата на ’рбетномозочната течност околу мозокот, што доведува до хидроцефалус.
Откривање на болеста треба да биде проследено со генетско советување. Исто така е важно да се сфати дека иако болеста нема лек, симптомите можат да се третираат симптоматски. Оттука, важна е свеста за различни манифестации на органи на TSC.
Епидемиологија
TSC се јавува во сите раси и етнички групи и во двата пола. Преваленцијата на живо родено се проценува дека е помеѓу 10 и 16 случаи на 100.000. Студијата во 1998 година проценила вкупната преваленција на населението помеѓу околу 7 и 12 случаи на 100,000, при што повеќе од половина од овие случаи се неоткриени. Пред пронајдокот на СТ- скенирање за да се идентификуваат нодулите и клубени во мозокот, застапеноста се сметало дека е многу пониска, а заболувањето поврзано со тие луѓе клинички дијагностицирано со хендикеп во учењето, напади и ангиофибром на лицето. Иако сè уште се смета за ретка болест, TSC е честа појава кога се споредува со многу други генетски заболувања, со најмалку 1 милион заболени лица ширум светот.
Историја
Симптомите периодично се додавале на клиничката слика. Болеста, за првпат целосно била опишана од страна на Гомез (1979). Пронајдокот на медицинскиот ултразвук, CТ и МRI им овозможил на лекарите да ги испитаат внатрешните органи на живи пациенти и значително ја подобрила способноста за дијагностицирање.
Абер ми дојде од Солуна града
„Абер ми дојде од Солуна града“ — македонска народна песна, напишана од непознат автор кон крајот од преродбениот период или во периодот меѓу двете светски војни. Песната е посветена на Гоце Делчев кој пристигнува во Солун кој во меѓувреме е баран од османлиската власт. Во градот тој е застанат од аскери и го прашуваат за него, но бидејќи е преправен во ќумурџија, тие не го препознаваат дека е самиот Гоце Делчев и така тој избегнал негово фаќање. Песната има ајдутски карактер.
Текст
-Абер ми дојде од Солуна града:
солунчаните бесилка стаиле,
ќе ми го бесат Гоцета,
Гоцета Делчев војвода.
Гоце ми се сторил
црно ќумурџиче
па ми се шетал
Солунска чаршија.
На среќа сретнал аскери
и на Гоцета зборуваат:
- А бре ѓаурче, црно ќумурџиче
Бременските градски музиканти
Бременските градски музиканти (германски: Die Bremer Stadtmusikanten) — сказна од браќата Грим.
Абер ми дојде од Солуна града
Текст
не ли го виде Гоцета,
Гоцета Делчев војвода?
- А бре аскери, вие бре аскери
Александар Драговиќ
Александар Драговиќ (роден на 6 март 1991 година во Виена) — австриски фудбалер, дефанзивец на Лестер Сити и австриската репрезентација.
Технички карктеристики
Драговиќ е централен одбранбен играч, но кариерата ја започнал како играч од средниот ред.
Ран живот
Родителите на Драговиќ се родени во Гроцка предградие на Белград, но се преселиле во Австрија пред раѓањето на нивниот син. Неговиот биолошки татко Александар никогаш не го видел и живеел со неговиот очув, кој работел како готвач. Меѓутоа за време на своето образовние Александар престојувал кај неговиот дедо кога неговите родителите заминале на тригодишна работа во Холандските Антили. Токму неговиот дедо бил тој кој го запишал Александар во фудбалското училиште на Австрија Виена. Неколку години Драговиќ бил ангажиран со паралелно учење и тренинг, но академија на клубот била премногу далеку од дома, и затоа тинејџерот се одлучил да се концентрира на фудбалот.
Австрија Виена
Откако на 6 мај 2008 на возраст од 17 години бил пријвен за настап во тимот на Австрија Виена 2, дебитирал во Австриската Ерсте Лигата во натпреварот против Граткорн. Младиот играч од средниот ред ги одиграл и последните два натпревари од сезоната 2007-08; поразот на домашен терен од Кернтен со 0-1, а потоа и победата на гости над Шваненштадт со 2-0.
Во летото 2008 година го потпишал првиот професионален договор и бил унапреден во првиот тим на Австрија Виена, а своето деби во Бундеслигата го направил на 13 мај 2008, во второто коло против Капфенберг (2-2). Драговиќ се појавил како замена во последните 15 минути на местото на Марио Базина. Во неговата прва сезона тој учествувал во 17 првенствени натпревари и поминал на теренот вкупно 1202 минути. Сепак, големиот успех за Александар во оваа сезона било неговото прекомандување во централен дефанзивец (што ќе стане неговата примарна позиција) од страна на тренерот Карл Даксбахер, каде што тој научил многу од неговиот партнер во одбраната и ментор воедно, полскиот ветеран Јацек Бак. Покрај тоа сезоната била успешна за Александар бидејќи го освоил првиот трофеј во кариерата со победата во финалето на Австрискиот куп против Адмира со 3-1.
Сезоната 2009-10 Драговиќ веќе ја започнал како главен централен дефанзивец, играјќи во 32 натпревари од австриското првенство и помагајќи му на својот тим да го освои второто место со само еден бод помалку од шампионот Ред Бул Салцбург.
Следната сезона (2010-11) Драговиќ исто така бил главна фигура во центарот на одбрана на клубот од Виена, одиграл 18 првенствени натпревари и го заработил првиот повик во репрезентацијата пред да ја напушти Австрија.
Базел
На почетокот на 2011 година тој му се приклучил на швајцарскиот Базел. Тренерот на Базел Торстен Финк, решил да не му даде шанса во првиот натпревар од втората половина на сезоната против Тун, но затоа Драговиќ го направил своето деби во Швајцарската Супер лига пет дена подоцна на 12 февруари во натпреварот на домашен терен против Санкт Гален, кој завршил со убедлива победа на домаќините од 3-0. Тогашниот новодојденец без да биде заменет играл во сите 16 натпревари кој уследиле до крајот на првенството и дал значаен придонес во освојувањето на титулата во Швајцарското првенство.
Пролетта 2012 Базел го освоил Швајцарската куп. Трофејот на победниците им бил доделен од страна на Ули Маурер познат политичар, член на Швајцарскиот сојузен совет, а потоа заменик-претседател, од 2013 негов претседател. Драговиќ кој стоел зад Ули го удрил со раката по глава, а потоа се свртел настрана. Оваа негова срамна постапка не минала без последица. Говорници во оваа прилика биле дури пратеници и министри. "Ние разговаравме за незаконското однесување во однос на органите и за санкциите што би следувале". За инцидентот говорел и самиот Маурер, кој рекол дека не користел физичка сила, и дека се работи за вообичаена ароганција на еден млад човек кој демонстрирал емоции во позадина. Тимот на Базел веднаш понудил официјално извинување, а и самиот Драговиќ се извинил заради гестот кој го направил. Како резултат на тоа, австрискиот дефанзивец бил суспендиран на два натпревари за "несоодветно", навредливо однесување и прекршување на етичките стандарди", а клубот бил казнет сериозно..
Сезона 2012/13 бил забележан пад во играта на тимот. Од првите 11 првенствени натпревари во тековното првенство на Швајцарија, Базел остварил само четири победи, а тренерот Фогел бил разрешен и заменет со харизматичниот Мурат Јакин, кој е поранешен одбанбен играч на клубот. По добивањето на довербата од новиот тренер, Драгович ја имал својата најдобра сезона во неговата кариера. Вкупно тој одиграл 55 натпревари, вклучувајќи ги и евротурнирите, и ја освоил својата трета титула во Првак на Швајцарија и стигнал со тимот до полуфиналето на Лига Европа. Исто така, во декември 2012, Драговиќ бил прогласен за најдобар дефанзивец во Швајцарската Супер лига. ..
Во текот на сезоната, централниот одбранбен играч на Базел бил предмет на интерес на голем број клубови во англиската Премиер лига и пошироко. Сепак, главниот кандидат за ангажирање на австрискиот фудбалер бил Интер. Луѓе од Интер внимателно го следеле Драговиќ во оф-сезоната, особено за време на пријателскиот натпревар против Фортуна Диселдорф, што Базел го добил со 3-0. Тренерот на Интер Валтер Маѕари дал зелено светло и клубот тргнал во преговори за Драговиќ. Финансиските услови на идниот договор речиси биле решени и Базел требало да добие 8.000.000 € плус можни бонуси, а играчот ќе добие 1,1 милиони евра по сезона. Сепак, во последните детали од преговорите имало долга натегната пауза што предизвикало недоразбирање и фрустрација кај челниците на Базел, кој одлучи дека Интер не ги третираат како еднаков партнер. Токму во тој момент Динамо Киев, објавил конкретна понуда за Драговиќ кој првично биле одбиени, па дури Драговиќ одиграл еден првенствен натпревар за Базел од новата сезона против Грасхопер. Наскоро потоа Драговиќ се согласил да се пресели во Украина и стана најскапиот играч во историјата на австрискиот фудбал.
Репрезентативна кариера
Драговиќ бил вклучени во селекцијата на Австрија до 16 години. Учествувал во 18 натпревари, постигнувајќи 4 гола.
И покрај фактот дека Александар ја претставувал Австрија во сите младински категории тој решил да чека до последен момент повик во српската сениорска репрезентација. Но откако сфатил дека во Белград не се смета на него, ја прифатил поканата на австриската федерација. .
На 6 јуни 2009, тој го направил своето деби за репрезентацијата на Австрија во квалификациите за Светското првенство 2010 во натпревар токму против Србија. Австријците го загубиле натпреварот во Белград со 1-0, и на крајот завршиле на третото место во групата со што не се квалификувале за Мундијалот. За време на квалификациите за Евро 2012 Драговиќ станал главен дефанзивец на репрезентацијата, но тимот повторно не успеал да избори квалификација за турнирот. Ништо подобра среќа Драговиќ и Австријците немале ниту во квалификациите за Светското првенство 2014, заземајќи ги го 3-тото место во групата Ц.
Muggle
Muggle множински Muggles e поим од Хари Потер серијалот книги од Џ. К. Роулинг кој се користи за обраќање на ликовите од неволшебничко потекло, кои не поседуваат магични способности ниту се запознаени со волшебничкиот свет. Поимот се разликува од поимот Squib кој се однесува на ликови од волшебничко потекло, но кои немаат никакви вродени магични способности. Зборот се појавува во народната култура и литература и пред да биде посвоен од Роулинг. Сепак, Хари Потер серијалот го популизира зборот со што веќе се користи и во други контексти.
Наводи
Begriffe der Harry-Potter-Romane Univers de Harry Potter הארי פוטר - מונחים Glossario di Harry Potter Bloedzuiverheid Волшебство мира Гарри Поттера Blod (Harry Potter)
Паразитологија
Паразитологија — наука за паразитите, нивните домаќини и врската помеѓу нив. Паразити може да бидат најразлични црви и праживотни кои може да се јават кај растенијата, животните и човекот. Човекот е домаќин за околу 300 видови на паразитски црви и околу 70 видови на праживотни.
Герман V Цариградски
Герман V Цариградски ( – 1920) — Вселенски патријарх од 28 јануари 1913 до 1918 година. Тој бил образуван во Ерусалим и Атина пред да се образува на богословското училиште Халки.
За време на неговото начелствуватвување благодарение на патријахатниот централен образовен комитет напишани се книги за со закони за наставаници и учители, но затоа поак целосно се изменети националните правила за свикување на синоди како и меѓубнародниот синод.
Имал голема улога во определувањето на внатрешната органиација на црквата при што отстранил голем број на привилегии на православната црква. Сепак тој никогаш не бил сакан од народот поради авторитативиот начин на водење на управувањето, кое траело за време на прогоните на христијаните од страна на младотурците.
Тој бил есен од поборниците во периодот од 18886/87 година да не се дозволи повторно поставување на прогонетиот патријаерх Јоаким III.
На 7 октомври 1918 година се случил голем бунт против патријахатот. Тој бил приморан да ја напушти функцијата на 12 октомври 1918 година повлекувајчи се во Халкедон (Кадикој), каде починал и бил погребан во декември 1920 година.
Смолева
Смолева (словенечки: Smoleva) — населба во Општина Железники во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
Абдулхалим Касапи
Абдулхалим Касапи — македонски политичар. Во периодот од 1 ноември 2002 до 2 јуни 2004 ја извршувал функцијата Министер за транспорт и врски на Република Македонија.
Косфелд
Косфелд (Coesfeld) — административен центар на округот Косфелд во Северна Рајна-Вестфалија, СР Германија.
Географија
Косфелд се протега по ридскиот венец Баумберге во регионот Минстер (Минстерланд).
Административна поделба
Косфелд се дели на 2 целини:
Историја
Градот е основан во раниот IX век од страна на Св. Лудгер.
Образование
Местото има три поважни средни училишта: Непомукенум, Гимназија Херибург и Гимназија Свети Пиј.
Марк Видука
Марк Видука (роден на 9 октомври 1975 во Мелбурн) — поранешен австралиски фудбалер со хрватско потекло, кој играл на позицијата напаѓач.
Својата кариера ја започнал во родната Австралија играјќи за Мелбурн Најтс две години, а потоа се преселил на Европскиот континент каде најпрво настапувал во екипата на Динамо Загреб во Хрватска, земјата на потекло на неговите родители. Во 1998 година потпишал за шкотскиот Селтик, a оттаму во 2000 година се преселил во Премиер лигата на Англија каде му се приклучил на Лидс Јуанјтед. По испаѓањето на Лидс, Видука бил продаден на Мидлсбро каде одиграл три сезони, пред да се пресели во Њукасл Јунајтед, клуб во кој ја завршил играчката кариера по крајот на сезоната 2008-2009.
Видука бил репрезентативец на Австралија во периодот 1994-2007 во кој одиграл 43 натпревари и постигнал 11 гола за Сокеросите. Тој ја претставувал својата земја на Светското првенство 2006 во Германија, на кое бил капитен на репрезентацијата.
Во 2000 година Видука бил избран за Океански фудбалер на годината, а зад себе има оставено уште неколку рекорди: тој е рекордер по бројот на постигнати голови (8) во дресот на во европските натпреварувања и досега е австралиски играч кој постигнал најмногу голови (4) во УЕФА Лигата на шампионите.
Животопис
Видука е роден во Мелбурн, Викторија, како дете од родители хрватски емигранти. Неговиот татко Џо е од Хрватска, од каде емигрирал во Австралија во 60-тите години на минатиот век, додека неговата мајка е од украинско и хрватско потекло. Хрватскиот фудбалер и освојувач на Златната топка, Лука Модриќ, е негов братучед.
Видука е оженет со сопругата Ивана со која имаат три сина: Џозеф (роден 2002 г.), Лукас (роден 2006 г.) и Оливер (роден 2008 г.). Моментално тие живеат во Загреб, каде Видука поседува кафуле.
Технички карактеристики
Груб напаѓач со очигледна физичка моќ, кој е вешт во ударите со глава и има добар удар од далечина. Се докажал како многу корисен за својот тим, бидејќи одлично знае како да ја сочува топката.
Мелбурн Најтс
Видука ја започнал својата кариера во својата родна Австралија, во редовите на Мелбурн Најтс во 1993 година, а веќе во јуни следната година тој станал репрезентативец на својата земја. Во двете години поминати со Мелбурн Најтс, тој бил најдобар стрелец во НСЛ и двапати го освоил медалот Џони Ворен за НСЛ играч на годината, во 1993-1994 и во 1994-1995. Со клубот, тој исто така, ја освоил националната титула во сезоната 1994-1995.
Селтик
Селтик го купил Видука во декември 1998 за 3,5 милиони фунти. Во истиот месец во кој се реализирал трансферот, од Селтик објавиле дека Видука ја напуштил Кроација Загреб поради стрес. Една недела подоцна од Кроација Загреб се пожалиле дека не им била исплатена договорената сума од страна на Селтик.
Овие проблеми на крајот биле решени и Видука го направи својот прв настап во дресот на Селтик на 16 февруари 1999 година, постигнувајќи погодок за тимот под 21 година како возрасен играч во победата од 4-2 против Мадервел. Откако дебитирал за првиот тим во натпреварот против Данди Јунајтед на 27 февруари 1999 година, својте први голови (два) за клубот ги реализирал против Гринок Мортон во Шкотскиот куп на 8 март 1999 година. Пет дена подоцна, тој постигнал нови два гола, негови први во шкотското првенство, во победата со 5-1 на гостувањето кај Абердин. На 10 април, тој постигнал гол во полуфиналето на Шкотскиот куп во победата со 2-0 над Данди Јунајтед помагајќи му на својот клуб да се пласира во финалето, во кое биле поразени од лутиот соперник Ренџерс со 0-1 а Видука не настапил за келтите. Својата прва полусезона во Шкотска ја завршил со 11 настапи и 8 гола.
Следната сезона, тој бил избран за Играч на годината во Шкотска, откако постигнал 27 гола во неговата прва целосна сезона на Селтик Парк. На 16 октомври 1999, тој постигнал хет-трик во победата со 7-0 над Абердин. Во февруари 2000 година, кога Селтик шокантно бил елиминиран од нисколигашот Инвернес во третото коло од Шкотскиот куп, за време на паузата на полувремето, Видука, наводно, ги фрлил копачките во корпа за отпадоци и одбил да игра во второто полувреме по расправијата со помошниот тренер, Ерик Блек. Сепак, следниот месец, тој асистирал за еден од головите во победата со 2-0 над Абердин во финалето на Лига купот на Шкотска, па со оваа победа го освоил својот прв трофеј со клубот. Тој се покажал воедно и како единствен, бидејќи Видука го напуштил клубот по неговата прва целосна сезона во клубот, забележувајќи вкупно 48 настапи и 35 гола за Селтик.
Лидс Јунајтед
На 2 јули 2000 година, на инсистирање на менаџерот Дејвид О'Лири, Лидс Јунајтед го купил Видука од Селтик за 6.5 милиони фунти. Идејата на О'Лири била да направи силна напаѓачка линија во која покрај Видука би играле Хари Кјуел, Мајкл Бриџис и Алан Смит. Сепак, повредите на првите двајца играчи довеле до тоа О'Лири да го игра Видука во тандем со младиот Смит и двајцата оставиле одличен впечаток особено во натпреварите од Лигата на шампионите, каде двајцата постигнале по 4 гола, на патот на белите до полуфиналето во кое биле елиминирани од. Своето деби во Премиер лигата на Англија го направил на 19 август 2000, во победата со 2-0 на Еланд Роуд над, а својте први голови (два) во англискиот фудбал ги постигнал во победата со 4-3 над на 30 септември. На 4 ноември, Видука ги постигнал сите 4 гола за Лидс во незаборавната победа со 4-3 над на Еланд Роуд. Видука одиграл одлична прва сезона во Западен Јоркшир, во која одиграл вкупно 53 натпревари и постигнал 22 гола: 17 во Премиер лигата, 1 во куповите и 4 во Лигата на шампионите.
Во летото тој бил поврзуван со неколку клубови, но решил да остане во Лидс и го продолжил својот договор со клубот за уште 5 години. Во сезоната 2001-2002, неговата делотворност се намалила - тој постигнал 11 гола во Премиер лигата, но исто така додал и три гола во Купот на УЕФА, сите во натпреварите од второто коло против француската Троа.
Сепак, финансиската криза во клубот продолжила и резултирала со продажба на клучни играчи, како Хари Кјуел, Оливје Дакур и Роби Кин. Како резултат на тоа, делотворноста на Видука повторно се намалила (иако тој повторно бил најдобар стрелец на клубот) и по завршувањето на сезоната 2003-2004 Лидс испаднал во понизок ранг. Својот последен натпревар за Лидс го одиграл во поразот со 4-1 од, во кој постигнал гол од пенал, но во 33-тата минута бил исклучен по добивањето на вториот жолт картон. Вкупно за Лидс Јунајтед одиграл 166 натпревари и постигнал 72 гола.
Мидлсбро
По испаѓањето на Лидс, Видука бил продаден на во летото 2004, со цел клубот да се спаси од неговата плата по финансиските потешкотии. Сумата на трансферот изнесувала 4.5 милиони фунти. Откако во претходната сезона Мидлсбро го освоил Лига купот и обезбедил пласман во Купот на УЕФА, клубот се засилил со неколку искусни и проверени имиња за својата европска кампања, а меѓу нив бил и Видука.
Космос-888
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 6 јануари 1977 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-888 бил надгледувачки сателит.
Марк Видука
Мидлсбро
Своето деби за Боро го направил на 25 август 2004, започнувајќи го како стартер натпреварот на Крејвен Котиџ на гостувањето кај Фулам; во 54-тата минута од натпреварот Видука го постигнал својот прв гол за новиот клуб, доведувајќи го Мидлсбро во водство од 1-0 во натпреварот што завршил со победа на неговиот тим од 2-0. На 11 септември, тој ги постигнал двата гола за Мидлсбро (негови први на домашен терен за клубот) во победата со 2-1 над. Пет дена подоцна, тој додал уште два гола во победата со 3-0 над Баник Острава во Купот на УЕФА, во своето европско деби за Мидлсбро. На 26 декември, во натпреварот против Бирмингем Сити, Видука се повредил и морал да го напушти теренот по 23 минути игра. Оваа повреда целосно ја уништила неговата прва сезона на Риверсајд, бидејќи од тој момент до крајот на сезоната одиграл само уште 12 минути, завршувајќи со само 21 одигран натпревар и 7 постигнати погодоци во сите натпреварувања.
Во втората сезона, Видука дал значаен придонес за пласманот на Мидлсбро во финалето на Купот на УЕФА. Тој најпрво постигнал гол во првото коло против грчкиот претставник Ксанти во победата со 2-0 со која клубот успеал да се пласира во групната фаза, каде тој постигнал уште два гола во победата со 3-0 над Днипро. Во реваншот од четвртфиналето против Базел, Видука двапати ја погодил мрежата на швајцарците, помагајќи му на Мидлсбро да ја надополни негативата од 2-0 од првиот натпревар и со победа од 4-1 да продолжи понатаму. Тој, исто така, погодил и во реванш полуфиналето, во натпревар во кој англискиот клуб направил големо враќање на Риверсајд, стигнувајќи од 0-2 до победа од 4-2 над Стеауа Букурешт. Конечно, Видука го започнал и финалето против Севиља на Филипс стадионот во Ајндховен, во кое сепак тој не успеал да се впише во списокот на стрелците откако шпанците се покажале како пресилен противник и победиле со високи 0-4. Со неговите 6 гола, тој бил втор стрелец во Купот на УЕФА за сезоната, заостанувајќи само зад Матијас Делгадо од Базел - кој имал гол повеќе. Вкупно сезоната ја завршил со 15 гола.
Во август 2006 година, тој бил награден со дресот со број 9 во Мидлсбро, неговиот претпочитан број во сите претходни клубови. Третата сезона на Видука во Боро била неговата најплодна, постигнувајќи 19 гола во сите натпреварувања. Со оглед на тоа што неговиот договор требало да истече на крајот на сезоната 2006-2007, менаџерот на Мидлсбро Гарет Саутгејт изразил интерес за задржување на Видука. Саутгејт ја повторил својата желба да ги задржи услугите на Видука и открил дека ќе му понуди нов договор. Со оглед на неговата одлична сезона, Видука привлекол интерес од голем број клубови кои се надевале дека ќе го доведат бесплатно откако тој ќе стане слободен играч. На крајот, тој одлучил да го одбие новиот договор кој му бил понуден од Мидлсбро и да стане слободен по истекот на важечкиот во изборот на својот нов клуб во летото 2007 година.
Космос-888
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 319 км, а најмалото на 168.
Марк Видука
Мидлсбро
Видука е до денес најдобар стрелец на Мидлсбро во историјата на Риверсајд стадионот, а исто така е рекордер по бројот на постигнати голови (8) во дресот на Мидлсбро во европските натпреварувања.
Њукасл Јунајтед
На 7 јуни 2007 година, како слободен играч Видука му се приклучил на, станувајќи првото засилување на нивниот нов менаџер Сем Алардајс. Тој потпишал две годишен договор, со опција за трета, доколку двете страни бидат задоволни од соработката. Дебитирал за Њукасл во натпревар од Премиер лигата против Болтон на 11 август, а својот прв гол го постигнал на 26 август - во третиот свој натпревар за страчките - против неговиот поранешен клуб Мидлсбро.
На 23 септември, тој постигнал уште два гола против Вест Хем Јунајтед за да ја зголеми својата сметка до три гола за Њукасл. На 23 декември, тој повторно постигнал два гола со кој го спасил својот клуб од пораз на домашен терен од "фенерџијата" Дарби Каунти. По повредата што ја имал на почетокот на новата година, Видука бил вратен назад во составот од страна на новиот менаџер Кевин Киган, каде играл во нападот како дел од формацијата 4–3–3 заедно со Мајкл Овен и Обафеми Мартинс. Оваа нова формација донела промена на среќата за Њукасл, бидејќи тројцата напаѓачи го спасиле клубот од битка за испаѓање, со тоа што Видука постигнал уште два гола во остатокот од сезоната и асистирал за уште неколку за Мартинс и Овен пред да се здобие со повреда на ахиловата пета пред последниот натпревар во сезоната.
Видука се вратил на терен по повредата после шест месеци пауза во двобојот против поранешниот клуб Мидлсбро, влегувајќи како замена за Мартинс на 29 ноември 2008 година. Ова било големо олеснување за менаџерот Џо Кинар, кој изјавил дека претходно се плашел дека кариерата на австралиецот може предвреме да биде прекината од неговите проблеми со повредите. Подоцна, Кинир им кажал на новинарите дека Видука би можел да ја заврши својата кариера на крајот на сезоната 2008-2009. Видука, сепак, подоцна изразил желба да продолжи да игра дури и откако се здобил со повреда на препоните кон крајот на декември. По враќањето од повредата, тој веднаш бил искористен од новоназначениот менаџер Алан Ширер во обид да се спречи испаѓање на тимот. Откако бил избран за играч на натпреварот во победата од 3-1 против Мидлсбро, се чинело дека Марк го постигнал својот прв гол во сезоната против Фулам. Судијата на натпреварот Хауард Веб, сепак, пресудил дека Кевин Нолан го попречувал видикот на голманот Марк Шварцер и го поништил голот. Така, Видука ја завршил својата прва и единствена сезона во кариерата без постигнат гол, а Њукасл испаднал во Чемпионшип.
Веднаш по испаѓањето Њукасл ја одбил опцијата да му го продолжи договорот, а набргу потоа Видука објавил дека ја завршува својата играчка кариера.
Репрезентативна кариера
Видука најпрво бил повикан во австралиската репрезентација под 20 години, а со оваа селекција настапил на Светското првенство во Катар во 1995 година и оставил одличен впечаток со 4 гола на 4 натпревари.
Во 1996 година, бил повикан во олимписката репрезентација за олимпискиот фудбалски турнир на Летните олимписки игри во Атланта. Видука постигнал еден гол на турнирот во победата со 2-1 над, меѓутоа по поразите од и , Австралија била елиминирана уште по групната фаза. Следната година бил дел од австралиската репрезентација која настапила на Купот на конефедерации. Таму постигнал гол во првиот натпревар на Австралија, победата со 3-1 над. Репрезентацијата стигнала до финалето на турнирот, каде биле поразени од со високи 6-0; Видука го започнал натпреварот во почетната постава на сокеросите, но бил исклучен откако добил директен црвен картон по само 24 минути игра. Во 2000 година, тој настапил повторно на олимпискиот фудбалски турнир, но овојпат во неговата родна Австралија на Летните олимписки игри 2000 во Сиднеј.
Во септември 2005, Видука бил назначен за капитен на репрезентацијата на Австралија заменувајќи го повредениот Крег Мур, кој дотогаш бил капитен на земјата. Во неговиот прв натпревар како капитен, Австралија ги победила Соломонските Острови со 7-0 во Сиднеј во квалификациите за Светското првенство 2006; во тој натпревар Видука постигнал два гола. Селекторот Гус Хидинк одлучил Видука да ја задржи капитенската лента и по враќањето на Мур во екипата. Во ноември 2005, Австралија го одиграла двомечот против во интерконтиненталниот бараж за пласман на Светското првенство 2006. Во реваншот, во текот на првото полувреме, Видука со пета го проиграл Хари Кјуел во шеснаесетникот кој пробал да шутира, но топката се одбила до Марк Брешано кој ја сместил во мрежата. Голот го одвел баражот во продолженија, а потоа и до изведување на пенали. Видука бил единствениот австралиец кој промашил, но и покрај тоа Австралија била подобра со 4-2 на пенали и се пласирала на Светското првенство во Германија, што им се случило за првпат по 32 години пауза.
На 21 мај 2006, Видука бил повикан за Светското првенство на кое настапил како капитен. Тој ги одиграл сите четири натпревари на својата земја на турнирот, а Австралија била елиминирана од подоцнежниот шампион во осминафиналето.
Следната година како капитен ја претставувал Австралија на Азискиот куп, во првото учество на оваа земја на ова натпреварување. Тој постигнал гол во поразот од Ирак со 3-1 во групната фаза, а потоа постигнал и два гола во круцијалната победата со 4-0 над Тајланд која на Австралија и дала влез во четвртфиналето. Сепак, токму во таа фаза сокеросите биле елиминирани на пенали од откако по регуларното време и продолженијата натпреварот завршил нерешено 1-1.
По Азискиот куп се појавиле прашалници околу неговото продолжување на репрезентативната кариера. Сепак, проблемите со повредите и не можноста да игра стандардно за својот клуб Њукасл Јунајтед довеле до тоа тој никогаш повеќе да не го облече австралискиот дрес. Иако веќе една година претходно објавил крај на својата играчка кариера, се појавиле шпекулации дека тој можеби ќе биде повикан во репрезентацијата за Светското првенство 2010, но тоа сепак не се случило.
Клупска статистика
Статистиката е ажурирана на 20 ноември 2020.
Алипашина тврдина
Алипашина тврдина или Бутринтска тврдина (албански: Kalaja e Butrintit) — тврдина која се наоѓа во Бутринт, Албанија. Тврдината е посветена на Али Паша Јанински. Тврдината била резиденција во 1820 година. Претходно, во 1819 година била доградена со три кули.
Натприродно
Терминот натприродно (латински: super, supra „над“ + natura „природа“) се однесува на ентитети, настани или сили кои се наоѓаат надвор од природните закони, и според тоа немаат научно објаснување. Религиозните чуда се типични натприродни настани, како што се и магиите, клетви, предвидувањата, верувањата во задгробен живот, и недобројни други нешта. Верувањето во натприродното постои во сите човечки култури низ историјата.
IC 1354
IC 1354 — галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1354 се споменува и како NPM1G +09.0248.
Откривање
Објектот е откриен на 27 март 1906 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1354 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 16,1 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 17,1 mag, додека површинскиот сјај изнесува 14,2 m/лм2. IC 1354 има привидни димензии од 0,4' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 11 ч 13 м 55,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +9° 38' 36".