cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Атина
Изглед и население
Атина се протега низ централната рамнина на Атика, која што се граничи со планината Егалео на запад, планината Паринта на север, планината Педнели на североисток, планината Химет на исток, и Саронскиот Залив на југоисток. Атина се протега низ целата рамнина, што го прави понатамошниот раст отежнат. Геоморфологијата на Атина го предизвикува таканаречениот феномен на инверзија на температурата, делумно одговорен за проблемите со воздушното загадување со кои градот скоро се соочил. (Лос Анџелес, со слична геоморфологија, има слични проблеми). Заедно со многуте свои предградија, Атина има официјална бројка на население од околу 3,2 милиони. Но, вистинската бројка, се смета дека е значително поголема, бидејќи за време на пописите (кои се случуваат еднаш на секои десет години) некои жители на Атина се враќаат назад во своите родни места, и се регистрираат како локални граѓани таму. Исто така, не се вбројува недефинираниот број на нерегистрирани имигранти кои потекнуваат воглавно од Албанија. Затоа, се смета дека вистинската бројка достигнува до 3,7 милиони, што претставува приближно една третина од целосното население на Грција. Античкото место на градот се наоѓа во центарот на карпестиот рид на акрополот. Во антички времиња пристаништето Пиреј било одделен град, но сега е апсорбирано во рамките на поширока Атина. Брзото ширење на градот започнато во 50-тите и 60-тите продолжува ден денес, особено кон исток и североисток (тенденција која е поврзана со изградбата на новиот Меѓународен Аеродром Елефтериос Венизелос, и Атики Одос, автопатот кој ја сече Атика). Со овој процес, Атина има вголтано многу поранешни предградија и села во Атика, и продолжува да го прави тоа.
Клима
Атина ужива суптропска полуаридна клима (Köppen климатска класификација: BSh), со најголеми количества на врнежи во периодот од октомври до мај. Остатокот од годината останува воглавно без дождови, што ја прави Атина еден од најсончевите градови на европскиот континент. Засолнет со топографски бариери од целосната сила на западните ветрови, ветровите кои носат дождови, Атина има полусува клима и просек помал од 369 mm дождови годишно. Зимите се воглавно умерени, со удобни денски температури и ладни ноќи, иако мраз се појавув во ретки прилики (но сепак мора да се напомене дека северните предградија, кои се наоѓаат на повисока надморска височина, имаат нешто поинаква микроклима, со поладни лета и поладни зиме со значително поголемо просечно количество на врнежи од снег). Зимските врнежни од дожд имаат тенденција да бидат кратки, а понекогаш и обилни. Снегот е релативно редок, иако на градот му се случило да доживее услови слични на виулица. Во најскорешните примери се вбројуваат невремето од јануари 2002 како и тоа од февруари 2004, при коишто целата метрополитенска област била буквално покриена целосно со снег. Пролетта и есента се сметаат за идеални годишни времиња за разгледување на туристичките атракции како и за сите видови на активности на отворено. Летата може да бидат особено жешки и склони на услови поврзани со смог и воздушно загадување во секое време (сепак, многу помалку во споредба со порано). Просечната летна дневна максимална температура е 32 °C. Топлотните бранови не се тулку чести и најчесто се случуваат за време на месеците јули и/или август, кога жешките воздушни маси доаѓаат кон Грција од југ или југозапад. Само на таквите денови максималните дневни температури достигнуваат над 38 °C. Највисоката температура за метрополитенската област на Атина измерена на сите времиња изнесува +48.0 °C и била измерена во предградието Неа Филаделфиа (јули 1977, станица ХНМС); еквивалентната најниска температура на сите времиња е -10.8 °C и била измерена во станицата Вотаникос. За време на острото студено време во февруари 2004, температурите во областа на поширока Атина паднале до -10.1 °C во станицата Пендели во националната опсерваторија на Атина.
Општина Атина
Модерниот град Атина се состои од тоа што порано било конгломерат на одделни градови и села кои постепено се ширеле и се споиле во една единствена голема метропола; повеќето од ова проширување се случувало за време на втората половина на 20 век. Областа на пошироката Атина е сега поделена на 54 општини, најголемата од кои е Општина Атина или Димос Атинеон, со население од приближно 750.000 луѓе. Следните најголеми општини се Општината Пиреј, Општината Перистери Општината Калитеа. Затоа, Атина може да се однесува или на целата метрополитенска област, или пак на општината Атина. Секоја од овие општини има избран општински совет и директно избран градоначалник. Госпоѓа Дора Бакојани од конзервативната партија Нова Демократија била градоначалник на Атина од 1 јануари 2003 до 15 февруари 2006, кога се приклучила кон грчкиот кабинет како министерка за надворешни работи. Таа била 76-тиот градоначалник на Атина и првата жена во историјата на градот која ја имала таа функција. Таа била заменета од Теодорос Беракис. Последните општински избори биле во октомври 2006.
Општината Атина е поделена на седум општински области или димотика дјамеризмата. Седумобласната поделба се користи воглавно во администранивни цели. Најпопуларниот начин за поделба на градската област на атињаните е со помош на нејзините соседства (кои се еквиваленти на области), сејиха си своја посебна историја и одлики. Во нив спаѓаат Паграти, Амбелокипи, Ексариа, Ано Патисиа и Като Патисиа (горна и долна), Илисиа, Ано и Като Петралона, Мец, Кукаки како и Кипсели, втората најнаселена урбана зона. За некои кои не се запознаени со Атина, запознавањето на овие соседства често може да се најде и во истражувањето и разбирањето на градот.
Олимписките игри 2004
На Атина ѝ биле доделени ЛОИ 2004 на 5 септември 1997 во Лозана, Швајцарија, откако ја загубила претходната кандидатура да биде домаќин на ЛОИ 1996 од Атланта, САД. Тоа е вториот пат што Атина ја имала честа да ги одржува игрите, првиот пат бил во 1896.
По неуспешната кандидатура од 1990, кандидатурата од 1997 била радикално подобрена и исто така ја вклучувала привлечноста кон олимписката историја. Во последното коло на гласање, Атина го поразила Рим со 66 гласа наспроти 41. Пред таа рунда, градовите Буенос Аирес, Стокхолм и Кејптаун веќе биле елиминирани од натпреварувањето по добивањето на помал број на гласови.
За време на првите три години на подготовките, Меѓународниот Олимписки Комитет на неколкупати изразил некои грижи во врска со статусот на напредокот во изградбата на некои од новите олимписки објекти. Во 2000 година претседателот на Организациониот Комитет бил заменет од страна на Јана Ангелопулос-Даскалаки, која што била претседателот на Комитетот за Кандидатура во 1997. Од таа точка подготовките продолжиле со високозабрзано темпо, скоро до лудило. Иако големите трошоци биле високо критизирани, како што е случајот со повеќето олимписки градови, Атина била буквално трансформирано во пофункционален град којшто уживал во врвна технологија и во транспортот и во модерното урбано развивање. Некои од најдобрите спортски објекти во светот биле изградени во градот, од кои скоро сите биле подготвени точно на време. Игрите од 2004 биле проценети како голем успех, со оглед на тоа што безбедноста и организацијата биле исклучително добри и само неколку посетители пријавиле мали проблеми, воглавно поврзани со транспортот или сместувањето. Воглавно, единствениот забележителен проблем била малата посетеност на прелиминарните настани. Но, евентуално повеќе од 3,2 милиони билети биле продадени, што било повеќе од било која друга Олимпијада со исклучок на онаа од Сиднеј (повеќе од 5 милиони билети биле продадени во 2000).
Сестрински градови
Атина ги има следните сестрински градови:
Градови со прекар „Атина“
Видете Атина (појаснување) за други градови со името „Атина“.
Атина како тема во уметноста и во популарната култура
Атина се јавува како тема во бројни дела од уметноста и популарната култура, како:
Холцминден
Холцминден (Holzminden) — град и административно седиште на истоимениот округ, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се наоѓа на реката Везер, која ја создава границата со соседната покраина Северна Рајна-Вестфалија.
Местоположба
Холцминден се наоѓа во горниот дел на Везерското Средногорје на северозападниот крај на масивот Золинг. Понасевер се наоѓа Фоглер и Ит. Од главниот град на Долна Саксонија, Хановер, води сојузен автопат во должина од околу 80 километри. Градот се наоѓа на источниот брег на Везер.
Во непосредна близина се наоѓаат местата од Северна Рајна-Вестфалија Лихтринген, Штале и Хекстер.
Соседни општини
Почнувајќи од север надесно, градот Холцминден се граничи со Беверн и слободните области Холцминден и Мерксхаузен (округ Холцминден), слободната област Золинг (округ Нортхајм), општината Дерентал и слободната област Бофцен (повторно округ Холцминден), како и на запад со округот Хекстер и окружниот град Хекстер.
Градски единици
Градот се состои од следниве единици:
Историја
Во текот на владеењето на Лудвиг Побожниот (814–840), монасите од манастирот Корби во Франција дошле во овој дел од Германија и го основале Хетис во Золинг. Откако станало јасно дека местото е неодржливо (немање пристап до вода) било напуштено и се создал нов манастир (Опатија Корвај, близу реката. Старите документи покажуваат многу донации кон манастирот Холтесмени.
Населбата се верува дека настанала во - век. Другите села подоцна биле напуштени откако Холцминден добил општински права, што дало поголеми привилегии на жителите и привлекло нови жители од околината.
Во 1200 година, градот бил ставен под заштита на Еверштајн и од 1245 година добил општински права. Тие биле доделени од грофот на Еверштајн. Грбот на градот го покажува лавот на Еверштајн со отворена градска порта.
Во 1640 година, во текот на Триесетгодишната војна, градот бил срушен од царските трупи, од што тешко се опоравил. До век, Холцминден останал мал град на фармери.
Во текот на Првата светска војна, градот бил место на големиот камп, во кој имало 10.000 Полјаци, Руси, Белгијци и Французи, вклучувајќи жени и деца; како и помал воен камп за британски офицери.
Стопанство
Занаетчиството и земјоделството долго време биле главниот приход на градот. Денес, градот е главно индустриски.
Кон крајот на век, доктор Вилхелм Харман започнал да се развива во индустријата за вкусови. Во 1874 година, Фердинанд Тиман, успеал да го синтетизира ванилинот од кониферил алкохол. Биле развиени и други производи. Современиот наследник на неговото претпријатие е фабриката Зимризе (Symrise).
Големото претпријатие Штибел Елтрон, кое произведува опрема за загревање и камини се наоѓа во градот.
Ксантин оксидаза
Реакција
Следниве хемиски реакции се катализирани од ксантин оксидаза:
Св. Архангел Главатов (Штип)
''' Св. Архангел Главатов ''' — археолошко наоѓалиште во градот Штип. Наоѓалиштето претставува црква од среден век.
Се наоѓа во маалото Стар Конак, во дворот на Музичкото училиште, една од постарите училишни згради во градот. Била подигната во XIV век, а околу 1378 година била приложена на светогорскиот манастир Св. Пантелејмон од страна на браќата Дејанови. Црквата е реконструирана во целост, со тоа што дел од стариот јужен ѕид и апсидата со нишата на ѓаконикот се зачувани и конзервирани,.
Хановер-Брауншвајг-Гетинген-Волфсбург
Метрополитенска област Хановер-Брауншвајг-Гетинген-Волфсбург (Metropolregion Hannover-Braunschweig-Göttingen-Wolfsburg) — економска и културна област во Северна Германија. Метрополитенската област опфаќа една третина од површината на сојузната покраина Долна Саксонија и скоро една половина од нејзините жители. Има околу 3,9 милиони луѓе во 20 окрузи со вкупно 431 општина и според сојузното министерство за транспорт, градежништво и урбанистички работи е одредена како средно урбанизирана област во Германија.
Опис на областа
Помеѓу градови во областа постојат големи земјоделски површини. Урбаната инфраструктурна мрежа се состои од автопатиштата А2, А7 и А39, како и брзи железнички врски.
Областа главно се заснова на услужниот сектор и производството. Најголемата група е Фолксваген во Волфсбург. Во областа се присутни седум универзитети (меѓу кои Гетингенскиот универзитет), девет високи школи, како и други 60 научно-истражувачки установи.
Членови
Членови на метрополитенската област се:
Контролирано дигитално позајмување
Контролирано дигитално позајмување (CDL) — модел со кој библиотеките ги дигитализираат материјалите од нивната колекција и ги ставаат на располагање за заеми. Таа се заснова на принципите на авторското право во Соединетите Држави за фер употреба и заштита на авторските права.
Развој
Претходник на CDL била програмата „Дигитализирај и позајми“ што била започната од Open Library во 2011 година, програма на Internet Archive. Исто така, во 2011 година, основните принципи на CDL биле артикулирани од Мишел Ву во нејзиниот труд Градење на колаборативна дигитална колекција: Неопходна еволуција во библиотеките. Употребата на терминот „Контролирано дигитално позајмување“ за да се однесува на овој концепт, првпат се појавила во Изјавата за позиција за контролирано дигитално позајмување, објавена во 2018 година заедно со бела книга во која се објаснуваат нивните правни аргументи.
CDL сè повеќе се разгледува од голем број библиотеки, и го следат библиотечни организации низ Соединетите држави и во многу други земји. Интернет-архивата има собрано 12 раскази од нивниот блог за библиотеки кои се занимаваат со аспекти на CDL. Лиза Петридес тврди дека во однос на училишните библиотеки, CDL е позитивен чекор напред, но не оди доволно далеку.
Механизам
Една од основните активности на библиотеката е да позајмува материјали, а поборниците тврдат дека CDL е модерно дигитално проширување на оваа функција. Со CDL, библиотека зема физичка копија на законски стекната ставка и ја дигитализира. По дигитализацијата, DRM се применува на дигиталната верзија, а физичката ставка потоа се прави недостапна за заем. Записот на библиотечниот каталог обично е механизам за давање пристап до дигиталниот заем, така што записот се менува за да се насочи кон складиштето каде што се наоѓа дигиталната копија. На овој начин, само една копија се позајмува за секоја копија во сопственост на библиотеката. По истекот на заемот, софтверот DRM го отстранува пристапот на претходниот заемопримач и книгата е достапна за заем на друг покровител.
Противниците на CDL тврдат дека CDL не е како обичното позајмување кое не бара копирање, и го оспоруваат тврдењето дека само една копија истовремено е достапна за читање. Противниците велат дека CDL вклучува прво изработка на неовластена дигитална копија на печатено издание на дело, а потоа изработка на дополнителна неовластена дигитална копија за секој „заемопримач“. Противниците исто така тврдат дека некриптираните дигитални копии се дистрибуираат за прегледување во прелистувач и дека овие копии може да се задржат, прегледуваат или печатат од кешот на прелистувачот дури и откако е-книгата е означена како „вратена“ и е достапна за „позајмување“ „на други читатели.
Контроверзии
Групите на автори и издавачи ги доведоа во прашање толкувањата на авторските права што се основа на CDL. На почетокот на 2019 година, Националниот сојуз на писатели и коалицијата од четириесет национални и меѓународни организации и федерации на писатели, фотографи, визуелни уметници, преведувачи, издавачи и организации за права на репродукција, објавија изјава со наслов „Апел од жртвите на контролирано дигитално позајмување (CDL)" со што тврдеа дека CDL "ги крши економските и моралните права на авторите".
Во една статија за вести во Publishers Weekly се цитирала Американската Асоцијација на издавачи во која се наведува дека CDL „ги оцрнува поттикнувањата на авторските права за автори и издавачи.“ The Authors Guild, асоцијацијата на професионални автори се потпира на случајот „ Капитол рекордс“, ДОО с. ReDigi Inc., која утврди дека ReDigi не може да ја препродава дигиталната музика, за да тврди дека библиотеките исто така ќе бидат забранети да позајмуваат дигитализирана верзија на книги што биле легално купени, и тврди дека CDL резултира во загуба на продажбата.
Виолина
Виолината е гудачки инструмент кој има четири жици, кои се штимаат во интервал на чиста квинта. Жиците, почнувајќи од најдлабоката, се штимаат во висина на следните тонови: ге (g), де1 (d1), а1 (а1), е2 (е2). Виолината е најмалиот инструмент во семејството на гудачки (жичени) инструменти, каде уште спаѓаат и виолата, виолончелото и контрабасот.
Делови на виолината
Виолината се состои од два главни дела: гудало (лак) и виолина.
Гудало (лак) - должината на гудалото изнесува 74 сантиметри, а тежината варира помеѓу 55 и 65 грама (обично е околу 60 грама). Главните негови делови се:
Виолина - виолината се состои од кутија (резонатор), која го засилува звукот на жиците. Нејзиниот горен дел е од смреково дрво, со исечени отвори во форма на латиничната буква ф, и затоа се викаат f-отвори. Долната страна - дното е направена од јаворово дрво. Страниците на кутијата се составени од шест штички, на чии состави со горната и долната страница, од внатрешната страна, се поставени клинови. Кутијата продолжува со заоблен врат. Помеѓу вратот и главата се наоѓа праг, штичка од тврдо дрво(абонос). Во главата се всадени четири чивии, а главата завршува со полжав. На кутијата се наоѓа мовче (кобилица) - тенка дрвена штичка, чија функција е да го пренесува треперењето на жиците врз кутијата, а нејзината заобленост на горната страна овозможува свирење на секоја жица посебно. На долниот крај на кутијата жиците се прицврстени со т.н. кордар. Кордарот со еден јазол што поминува преку долниот праг е прицврстен за едно копче.
Виолината како тема во уметноста и во популарната култура
Виолината се јавува како тема во делата од уметноста и популарната култура, како:
Космос-138
Космос-138 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 19 јануари 1967 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4730 килограми. Космос-138 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,1 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,5°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 276 км, а најмалото на 190.
Кикују
Кикују (исто така наречени и Агикују/ Гикују) се етничка група Банту, која живее во Централна Кенија. Со население од 8.148.668 заклучно со 2019 година, тие учествуваат со 17,13% од вкупното население на Кенија што ги прави најголемата етничка група во Кенија.
Етимологија на името
Името Кикују на свахили има значење "голем чинар (mũkũyũ)". Агикују на кикују јазикот се преведува како „децата на огромниот сикамор“. Алтернативното име Нијумба ја Мумби се преведува како Дом на грнчарот или творецот.
Потекло
Кикују припаѓаат на североисточната гранка Банту. Нивниот јазик е најтесно поврзан со оној на Ембу и Мбеер. Географски, тие се сконцентрирани во околината на планината Кенија.
Точното место од кое се преселиле североисточните Банту е неизвесно. Некои сугерираат дека Кикују пристигнале во нивната сегашна област на живеење на планината Кенија од поранешните населби подалеку на север и исток додека други тврдат дека Кикују, заедно со нивните тесно поврзани источни Банту соседи Ембу, Меру, Мбеер, и Камба се доселиле во Кенија од север.
Од археолошките докази, нивното пристигнување на северната страна на планината. Кенија датира од 3 век, како дел од поголема група позната како Тагику. Кикују (Гикују/Агикују) се етаблирале во сегашната татковина на планината Кенија до 13 век.
Социјален и политички живот
Кикују биле поделени на девет кланови. Секој клан потекнувал од истиот женски предок и ќерка на Мумби. Клановите не биле ограничени на некоја конкретна географска област, тие живееле рамо до рамо. Некои кланови имале признат водач, други не. Сепак, и во двата случаи, владеачкиот совет на старешини остварувал вистинска политичка моќ за секој поединечен клан. Генералниот совет на старешини што ги претставувале сите кланови, го воделе поглавар или гласник на нацијата.
Нгаи - Врховниот Творец
Кикују биле - и сè уште се - монотеисти кои веруваат во семоќен Бог кого го нарекуваат Нгаи. Сите Кикују, Ембу и Камба го користат ова име. Нгаи бил познат и како Мурунгу кај племињата Меру и Ембу или Мулунгу (варијанта на зборот што значи Бог). Сите жртвувања за Нгаи се правеле под дрво сикамор и ако тоа не било достапно, би се користело дрво од смоква. Маслиновото дрво било свето дрво за жените.
Мит за планината Кенија
Нгаи или Мвен-Нијага бил врховен творец и давател на сите нешта. Тој ги создал првите заедници и им ги обезбедил на луѓето сите ресурси потребни за живот: земја, дожд, растенија и животни. Нгаи не можел да се види, но се прикажувал како сонце, месечина, ѕвезди, комети и метеори, грмотевици и молња, дожд, виножита и во големите смокви (мугумо). Овие дрвја служеле како места за богослужба и жртвување и го обележале местото каде најпрво се населиле Гикују и Мумби - предците на Кикују според усната легенда. Нгаи имал човечки одлики, и се сметало дека тој живее на небото или во облаците. Кикују исто така веруваат и дека Нгаи доаѓа на земјата од време на време за да ја провери, да дарува благослови и да измери казна. Кога ќе дојде, Нгаи седи на планината Кенија и Килимбамбого. Громот се толкува како движење на Нгаи а молњата е оружјето што го користи за да си го расчисти патот кога се движи од едно свето место на друго. Во една легенда, Нгаи ја направил планината Кенија свое место за одмор додека бил на проверка низ земјата. Нгаи тогаш со себе на врвот го земал и првиот човек, Гикују, за да ја истакне убавината на земјата што му ја давал.
Филозофија на традиционалната религија на Кикују
Главните точки на традиционалната Кикују религија и на нивната филозофија се слични кај сите народи Банту:
Традиционално верување
Кикују верувале во поврзаност на сè во универзумот. За нив, сè што гледаме има внатрешна духовна сила. Оваа духовна витална сила потекнува од Бог, кој имал моќ да ја создаде или уништи таа животна сила. За Кикују, Бог е врховно суштество во универзумот и давател (Мугаи/ Нгаи) на оваа животна сила на сè што постои. Тие исто така верувале дека сè што создал Бог има внатрешна животна сила и врска со него со самото тоа што тој го создал и му ја дал таа внатрешна сила што го прави да биде и да се манифестира физички. Бог ја имал оваа животна сила во себе и затоа бил крајниот сопственик и владетел на сè во универзумот. Оние што ја поседуваат најголемата животна сила, оние кои се најблиски до Бог биле првите родители создадени од Бога затоа што Бог директно им ја дал виталната животна сила. Овие први родители биле почитувани скоро како самиот Бог. По нив следувале предците на луѓето кои ја наследиле животната сила од првите родители, а потоа следеле непосредните мртви и конечно најстариот во заедницата. Оттука кога луѓето сакале да принесат жртви, најстариот во заедницата ги извршувал обредите. Децата во заедницата имаат врска со Бог преку нивните родители и тој ланец ќе се пресели нагоре кон родителите, предците, првосоздадените родители сè додека не стигне до самиот Бог. Кикују верувале дека починатите духови на предците можат повторно да се родат во овој свет кога децата се раѓаат, и затоа изведувале посебни церемониите за именувањето на деца. Кикују верувале дека виталната животна сила или душата на една личност може да се зголеми или намали, а со тоа да влијае на здравјето на лицето. Тие исто така верувале дека некои луѓе поседуваат моќ да манипулираат со внатрешната сила во сите нешта. Оние луѓе кои ја зголемувале благосостојбата на духот на лицето, се нарекувале муго (луѓе-лекови), додека оние кои ја намалувале животната сила на лицето, се нарекувале муроги (вештерки). Тие верувале и дека обичните предмети можат да ги зголемат своите духовни моќи така што ги штитат лицата од намалување на виталната животна сила. Филозофијата на кикују религијата општо земено била заснована врз сфаќањето дека сè во универзумот има внатрешна испреплетена сила којашто не ја гледаме. Бог меѓу народите Кикију се сфаќал како сопственик и давател (мугаи) на оваа внатрешна животна сила во сите нешта и тој бил обожаван и фален за да се зголеми животната сила на сите нешта (земјоделски производи, добиток, деца). Водачот на народите бил оној за кој се сметало дека поседува најголема животна сила кај народот или лицето кое покажа најголема животна сила во грижата за луѓето, нивните семејства, нивните земјоделски производи, нивниот добиток и нивната земја. Оттука, се сметало дека оваа личност е поблизу до Бог од сите што живеат во тој народ. Таа личност морала да ги демонстрира и практикува највисоките нивоа на вистината (маа) и правдата (кихото), исто како што тоа би го правел Врховниот Бог на Кикију. Повеќето припадници на Кикују денес се христијани.
Јазик
Кикују како мајчин јазик го зборуваат јазикот кикују кој е дел од Банту јазиците од семејството нигер-конгоански јазици. Покрај тоа, многумина зборуваат на свахили и на англиски како лингва франка, двата официјални јазика на Кенија.
Литература
До 1888 година, литературата била чисто изразена во фолклорот. Кога европските мисионери пристигнале во земјата во 1888 година, го научиле кикују јазик и почнале да го пишуваат со изменета римска азбука. Најпознат роман напишан на кикују јазикот е Волшебникот од враната, преведен на повеќе од триесет јазици.
Музика
Музиката и танцот се силни компоненти на културата Кикују. До 1888 година и во 20-тите години на минатиот век, музиката во Кикују вклучувала кибаата, ндкумо и мутунгучи. Културната загуба се зголемила бидејќи урбанизацијата и модернизацијата влијале врз домородното знаење, вклучително и можноста да се свири мутуриру - вид закосена флејта од кора.
Кемер (Штип)
Во коритото на реката Отиња, на околу 500 м североисточно од градот има остатоци од аквадукт. На десниот брег има стопа навалена на карпест терен, со димензии во основата од 1 × 1,80 м и зачувана височина од 3,40 м. Ѕидана е од кршен камен и хидростатичен малтер, а во горниот дел, каде што започнувала арката, од квадратни и правоаголни тули. На 20 м од неа, односно на левиот брег, има друга стопа со димензии од 2 × 2,40 м, зачувана само во долниот дел. Преку овој акведукт била пренесувана водата собирана од изворите во месноста Суитлак за потребите на градската населба Астибо. На ова упатува и намесничавото постоење на керамички тубули од водоводна инсталација, која по изохипсите на Бело Брдо (Техничка населба) се спуштала до маалото Стар Конак, односно до местото каде што се одредува локацијата на Астибо,.
Бабите (Штип)
Кемер  — археолошко наоѓалиште во градот Штип. Наоѓалиштето претставува тумули од  железно време.
На околу 600 м северно од новата населба Баби, на десната страна од патот Штип - Стар Караорман има издолжен гребен од кој се отвора широк поглед кон коритото на Брегалница и наоѓалиштето Горно поле – Балабаница. На него се наоѓаат два тумула со приближно исти димензии, високи 1,5 м и со пречник во основата од околу 17 м, оддалечени еден од друг околу 30 м. Тумулите се доста оштетени и развлечени со земјоделските работи, пред сè со длабокото орање,.
Пилав Тепе (Шопур)
Пилав Тепе  — археолошко наоѓалиште во штипското  село Шопур. Наоѓалиштето претставува градиште  од  неолитско време и римско време.
Лево од патот Штип - Радовиш, помеѓу дваесет и првиот и дваесет и четвртиот километар се издига високиот рид во облик на конус наречен Пилав Тепе, опкружен од сите страни со стрмни падини, на кој се забележуваат остатоци од мал акропол, од II-IV век. Во подножјето на една од падините, што се спушта кон десниот брег на Лакавица, има зарамнето плато на кое се среќаваат фрагменти од неолитски керамички садови.
Мадемска Река (Шопур)
Мадемска Река  — археолошко наоѓалиште во штипското  село  Шопур. Наоѓалиштето претставува рудник  од  римско време ,.
Рудникот се наоѓа покрај реката Мадемска река, каде што некогаш топеле железна руда. Рудникот е од римско време.
Демократска алтернатива
Демократска алтернатива (ДА) — поранешна центристичка политичка партија во Македонија. Основана e на 21 март 1998 од страна на Васил Тупурковски, поранешен член на Претседателството на Југославија.
Историја
Пред парламентарните избори во 1998 година ДА склучила предизборна коалиција со ВМРО-ДПМНЕ и заедно со неа победила на изборите и формирала влада, во која влегла, покрај овие две партии, и Демократската партија на Албанците.
Единствен кандидат за претседател од ДА, бил водачот на партијата, Васил Тупурковски, кој на претседателските избори во 1999 година освоил 163.206 гласови или 15,7% од гласовите, но не успеал да се квалификува во вториот круг.
Контроверзија
Во периодот кога ДА била во владата се донела контроверзна одлука за признавање на Тајван како суверена држава, потег што според ДА требало да ја извлече земјата од економската криза, но од кого не произлегле никакви економски поволности.
На парламентарните избори во 2002 година, ДА освоила 1,4% од гласовите и не освоила мандати во Собранието.
Космос-140
Космос-140 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 7 февруари 1967 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 88,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 51,6°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 217 км, а најмалото на 166.
Ѕидини (Шопур)
Ѕидини — археолошко наоѓалиште во штипското  село  Шопур. Наоѓалиштето претставува населба  од  среден век,.
Космос-139
Космос-139 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Ѕидини (Шопур)
Во нивите на Б. Ристов и Б. Стојанов, што се наоѓаат 2 км источно од селото, со орањето биле откривани темели од објекти. По површината има парчиња од тегули, тули и друг градежен материјал, а исто така и фрагменти од керамички садови.
Космос-139
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 25 јануари 1967 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 87,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 49,7°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 160 км, а најмалото на 123.
Милан Марковски
Милан Марковски (, - ) — македонски просветен деец од време на првата половона на XX век.
Животопис
Марковски е роден во 1895 година во Берово. Во 1922 година пристигнал во Преспа и започнал да работи како учител во селото Јанковец, а подоцна и во Ресен. Пишувал научни трудови за падагогијата. Истовремено пишувал драми и скечови, кои ги поставувал на сцена. По иницијатива на група млади ресенчани, меѓу кои и Марковски на 10 јули 1919 година било основано спортското друштво „Преспа” во Ресен и истоимениот фудбалски клуб како прва екипа-член на друштвото и еден од најстарите фудбалски клубови во Македонија. Го создал ансамблот „Разпејани ресенчани“ и Културно-уметничкото друштво „Таше Милошевски“. Автор е на драмите „Овчарот народен јунак од село Златари“, „Партизани“, „Лихвари“ и много други. Марковски има и голем принос за развојот на овоштарството во Преспа. По време на бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна, Марковски бил во Србија. Во почетокот на 1945 година се вратил. Во 1952 година бил осуден на 6 месеци затвор и целиот имот му бил конфискуван.
Марковски починал во 1961 година. Во 2003 година бил рехабилитиран.
Јелабуга
Јелабуга ( Елабуга, тат. ) е град во Русија во Република Татарстан. Сместена е на десниот брег на реката Кама, на устието на реките Тојма и Кама. Според пописот во 2010 година, во градот живееле 70 750 жители. Центар е на Јелабушката област од 1930 година. Од Казањ е оддалечен 215 км.
Историја
Основана е во втората половина на XVI век, како гранична тврдина на Волгошка Бугарија. Урнатините на таа тврдина се зачувани до денес - Чёртово городище / (читај :, во превод: „Ѓаволска градба“).
Добила статус на град во 1780 година.
Култура
Во Jeлабуга, има педагошки институт (Јелабушки државен педагошки институт), медицински и културно-образовни училишта, средно специјално полициско училиште, како и 14 други средни училишта. Меѓу културните знаменитости, се наоѓаат музејот на Иван Шишкин, музеј-селскиот имот на Надежда Дурова и музејот на Марина Цветаева.
Индустрија
Од индустријата, во Јелабуга се производство на нафта („Прикамнефт“), фабрики за автомобили (ЈелАЗ), ковиноарматури, железнобетонски конструкции, цигли, фабрики за училиштен мебел, компании за лесни (конфекција) и прехранбени индустрии (конзервирање месо, млечен комбинат, пекарница, пиварници).
Население
Според прелиминарните податоци од пописот, во градот живееле 70 750 жители во 2010 година, 2 087 (3,04%) повеќе отколку во 2002 година.
Космос-141
Космос-141 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 8 февруари 1967 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4730 килограми. Космос-141 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,6 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 72,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 315 км, а најмалото на 203.
ФК Манчестер Јунајтед
ФК Манчестер Јунајтед (Manchester United F.C.) — професионален фудбалски клуб од Манчестер, Англија, кој се натпреварува во Премиер лигата, највисокото фудбалско натпреварување во англискиот фудбалски систем. Познат под прекарот "Црвени ѓаволи", клубот бил основан под името Њутн Хит во 1878 година, го променил своето име во Манчестер Јунајтед во 1902 година, и започнал да игра на сегашниот стадион Олд Трафорд во 1910 година.
Манчестер Јунајтед е најуспешен клуб во Англија, со освоени рекордни 20 национални титули, 12 титули во ФА Купот, 5 титули во Лига Купот и рекордна 21 титула во ФА Комјунити шилд. Клубот исто така трипати ја освоил УЕФА Лигата на шампионите, еднаш УЕФА Лигата на Европа, еднаш УЕФА Купот на победниците на куповите, еднаш Суперкупот на УЕФА, еднаш Интерконтинеталниот куп и еднаш Светското клупско првенство. Во сезоната 1998–99, клубот станал прв во историјата на англискиот фудбал кој во една сезона успеал да ги освои титулите во Премиер лигата, ФА купот и Лигата на шампионите. Во сезоната 2016–17, со освојувањето на Лигата на Европа, Манчестер Јунајтед станал само петти клуб во историјата кој ги освоил сите три клупски натпреварувања на УЕФА.
Во сезоната 2015–16, Манчестер Јунајтед бил фудбалски клуб со најголема заработка во светот со годишен приход од 689 милиони евра, и највреден фудбалски клуб во светот во 2017 година, проценет на 2.86 милијарди фунти. Од јуни 2015 година, клубот е највреден фудбалски бренд во светот, со проценка дека вреди 1.2 милијарди долари. Откако започнал да циркулира на Лондонската берза во 1991 година, клубот бил купен од Малколм Глејзер во мај 2005 година за речиси 800 милиони фунти, со што клубот бил повлечен од берзата, за во август 2012 година повторно да биде понуден со првична јавна понуда на Њујоршката берза. Манчестер Јунајтед е еден од најпопуларните клубови во светот, и негови најголеми фудбалски конкуренти се Ливерпул, Манчестер Сити и Лидс Јунајтед.
Почетоците на клубот (1878–1945)
Клубот е основан под името Њутн Хит (англ. Newton Heath L&YR F.C.) во 1878 година, како клуб на работниците од железницата „Ланкашир и Јоркшир“ од Њутн Хит. Во тоа време дресовите биле зелено-златни. Првите 15 години играле на малото игралиште „Норт Роуд“ (англ. North Road), кое се наоѓало во близина на идната железничка станица Манчестер Пикадили (англ. Manchester Piccadilly). Во 1893 година клубот се преселува во блиското гратче Клејтон, на улицата Бенк. Претходната година клубот почнува да се натпреварува во фудбалската лигата, и ги раскинува врските со железницата со што се осамостојува и  го менува името во Њутн Хит Наскоро после тоа во 1902 година, клубот е на работ на банкрот, со долгови од 2.500 фунти, при што им е затворен стадионот. Точно кога требало клубот да биде затворен, претседателот на претпријатието Манчестер Бруерис (англ. breweries=пиварници), господинот Ј. Х. Дејвис, решил да инвестира во клубот, со што го спасил од пропаѓање. Според легендата, Хери Стафорд, капитен на клубот, им го покажувал своето  наградувано куче бернардинец на спонзорите на клубот. Тогаш Ј. Х. Дејвис сакал да го купи кучето, но Хери Стафорд тоа го одбил и успеал да го  убеди Дејвис да инвестира во клубот и да стане негов претседател. Наскоро е одлучено клубот да го смени името. Имало повеќе предлози меѓу кои Манчестер Централ и Манчестер Селтик, но на крајот, на предлог на  италијанскиот имигрант Луис Роче, е одлучено клубот да се преименува во  Манчестер Јунајтед. Така, службено Манчестер Јунајтед, почнал да постои од 26 април 1902  година. Исто така претседателот Дејвис одлучил да ги промени клупските бои и ги избрал црвената и белата како бои на Манчестер Јунајтед.
По оставката на Џејмс Вест на 28 септември 1902 година, за спортски директор на клубот е назначен Ернест Мангнал. Тој ја добил довербата и задачата да го внесе клубот во прва лига. За малку ќе му успеело уште во првата сезона кога клубот завршува на 5-та  позиција во втората лига. Тогаш, Мангнал, одлучил во клубот да донесе нови играчи, меѓу кои голманот Хери Могер, во одбраната Дик Дакворт и  напаѓачот Џон Пикен. Меѓутоа најголем впечаток оставил друг одбранбен играч по име Чарли Робертс, кој во клубот пристигнал од Гримсби Таун за  тогаш рекордни 750 фунти, во април 1904 и му помогнал на клубот да стигне до 3-то место во сезоната 1903-1904, со што ги делел само бод од второто место кое водело  во повисок ранг.
Наскоро потоа, во сезоната 1905-1906, го освоиле второто место и со тоа добиле прилика за првпат да играат  во првата лига под новото име. Својата прва прволигашка сезона клубот ја завршува на 8-мото место. Во 1907 година, градскиот соперник Манчестер Сити е под истрага дека на некои свои играчи давал плата повисока од тогаш дозволената. Фудбалскиот сојуз клубот го казнил со 250 фунти, а на осумнаесет играчи им забраниле доживотно да не играат за Сити. Тоа го искористиле Јунајтед и во клубот пристигнале играчи како Били Мередит (велшкиот волшебник) и Санди Трнбал. Новите играчи имале право да заиграт за клубот дури наредната сезона, па така дале голем придонес за освојувањето на титулата во 1907-1908. Во таа сезона клубот имал 10 последователни победи и завршил со 9 бода предност пред второ пласираната Астон Вила.
Наредните 10 години клубот постепено ослабувал, па во 1922 година испаднал во втора лига. Во 1925 година се враќаат во првата лига но веќе 1931 повторно отпаѓаат во втората. За време на Втората светска војна, клубот паѓа на најниската 20 позиција во втора лига, која воедно е и најниска  во историјата на клубот. Уште еднаш влегле во првата лига, за веднаш да испаднат и повторно се вратат во прва лига во сезоната 1938-39. Го освоиле 14-то место со што сиобезбедиле понатамошно играње на прволигашки фудбал.
Ерата на Сер Мет Базби (1945–1969)
Чарли Митен го напушта клубот во 1952 година и заминува во потрага за подобра плата во Колумбија. Истата година клубот конечно ја освојува титулата. Меѓутоа, Базби знаел дека за клубот не се доволни само искусни играчи и почнал да регрутира  играчи од младинската школа на клубот. Во почетокот на младите играчи, како Роџер Бирн, Бил Фоулкс, Марк Џонс и Денис Вајлет, им било потребно  време да се прилагодат на играта па затоа во сезоната 1953 завршиле на осмото место. Меѓутоа, набргу потоа во сезоната 1956, Јунајтед станува првак, притоа просечната старост на играчите била 22  години, а биле  постигнати и 103 гола. Меѓу најперспективните играчи на клубот, кои тогаш имале прекар бебињата на Базби бил Данкан Едвардс. Момчето од Дадли, дебитирало со дресот на Јунајтед во 1953 година со само 16 години. Тие кои го гледале како игра зборувале дека тој може да игра на било која позиција и дека станува збор за најдобар  играч што дотогаш се појавил. Во сезоната 1956-57 повторно стануваат прваци и играат во финалето на ФА Купот, каде се  поразени од екипата на Астон Вила. Следната сезона Јунајтед станува првиот англиски клуб кој се натпреварувал во Европскиот куп. Стигнале до полуфиналето каде се поразени од екипата на Реал Мадрид. На патот кон полуфиналето ја оствариле и најголемата победа во историјата на клубот (до денес), победувајќи го белгиски Андерлехт со 10-0 на Мејн Роуд.
Голема трагедија го погодува клубот наредната сезона. После натпреварот со Црвена Ѕвезда во Европскиот куп, се урнал авионот при полетувањето од аеродромот во Минхен, каде слетале да наполнат гориво. Така на 6 февруари 1958 година трагично ги губат животите 8 играчи на Јунајтед и тоа: Џеф Бент, Роџер Бирн, Еди Колман, Данкан Едвардс, Марк Џоунс, Дејвид Пег, Томи Тејлор и Лиам „Били“ Уилан. Во трагедијата животот го загубиле уште 15 луѓе меѓу кои и тројца членови на управата Волтер Крикмен, Берт Вејли и Том Кери. Како причина за трагедијата се наведува растопениот снег на крајот на пистата поради кој авионот губел брзина и не можел да полета. После 2 неуспешни обида, авионот конечно полетува но губи контрола и паѓа врз куќи (за среќа ненаселени) кои се наоѓале во близина на  аеродромот. И покрај тоа што бил тешко повреден голманот Хери Грег, плашејќи се да не експлодира авионот ги извлекува на сигурно Боби  Чарлтон (дебитирал за клубот само 18 месеци порано)  и Денис Вајлет. На лице место загинале 7 играчи, а Данкан Едвардс им подлегнал на повредите  наредниот ден во болница. Меѓу преживеаните бил и Џони Бери, но поради тешките повреди морал да ја прекине кариерата. Минхенските доктори немале голема надеж за Мат Базби дека ќе преживее, но за среќа тој се  опоравил од тешките повреди и бил пуштен од болница после 2 месеци.
Почнале да се шират гласини дека клубот ќе се повлече од сите натпреварувања,  но тоа не се случило и клубот продолжил да се натпреварува под  раководство на помошник тренерот Џими Марфи. И покрај несреќата, таа сезона играле во финалето на ФА Купот каде биле поразени од Болтон. Наредната сезона УЕФА понудила на Англискиот сојуз во Европскиот куп да се натпреваруваат и шампионот Вулверхемптон и Јунајтед во чест на загинатите, но тоа било одбиено од страна на англичаните. Таа сезона Јунајтед го освојува второто место во домашното првенство што е одличен резултат за екипа која загубила 9 играчи.
Во почетокот на 60-сетите, Базби почнал да гради нова екипа. Во клубот довел играчи како Денис Ло и Пет Креранд, притоа грижејќи се и за младите играчи. Тогаш во сениорската екипа дошол еден од најдобрите играчи на клубот во целата негова историја, детето од Белфаст,  Џорџ Бест. Брзоногиот играч можел да пробие низ секоја одбрана без разлика колку добра била таа. Клубот го освојува ФА Купот во 1963 година, но во првенството завршува на 19 место. Освојувањето на купот бил голема мотивација и клубот наредните две сезони завршува на второ  место, а во сезоните 1965 и 1967 стануваат прваци. Најголемиот успех на клубот доаѓа 1968 година кога станува првиот англиски клуб кој го освојува Европскиот куп  (денешна Лига на шампиони). Во финалето е поразена португалска Бенфика со 4-1, предводена од Еузебио. Прогласени се и 3 играчи од клубот за најдобар европски играч Боби Чарлтон, Денис Ло и Џорџ Бест.
Мет Базби го напушта клубот во 1969 година и него го наследува тогашниот тренер на резервната екипа Вилф Мекгинис.
Периодот од 1969 до 1986
Екипата предводена од Мекгинис го зазела разочарувачкото осмо место во сезоната 1969-70, па после слабиот старт и нередната сезона Мекгинис е сменет и вратен да го тренира резервниот состав, а за тренер повторно се враќа Базби. И покрај тоа што по неговото враќање екипата бележи позитивни резултати, само после 6 месеци, Базби го напушта клубот засекогаш. Во меѓувреме клубот загубил и неколку важни играчи меѓу кои и Ноби Стајлс и  Пет Серанд.
Менаџерската функција му е понудена на Џок Стајн, кој со Селтик го освоил Европскиот куп. Но, и покрај усниот договор тој во последен момент се откажал и за менеџер е назначен Френк Оферел. Тој се задржал на тоа место многу кратко - само 18 месеци, но успеал да доведе неколку млади талентирани фудбалери, меѓу кои Мартин Бјухен кој бил купен од Абердин за 125.000 фунти.
Томи Дохерти станува менаџер кон крајот на 1972 година. „Докторот“ успеал да го спаси клубот од испаѓање, но тоа не му пошло од рака во сезоната 1974, откако клубот го напуштиле „златната  тројка“: Бест, Ло и Чарлтон. Денис Ло во 1973 година преминува во градскиот соперник Манчестер Сити и постигнал гол против, со што клубот испаднал во втората лига.
Негов наследник бил Дејв Секстон во 1977 година. Под негово раководство клубот играл дефанзивен фудбал што воопшто не им се допаѓало на навивачите, кои биле навикнати да гледаат  напаѓачки фудбал, како што претпочитале Дохерти и Базби. Најголеми засилувања биле Џо Џордан, Гордон Мекквин, Гери Бејли и Реј Вилкинс, но  дефанзивниот стил на Секстон не донел резултати, при што само еднаш во 4  години завршиле на второ место и еднаш играле во финалето на ФА Купот  каде биле поразени од Арсенал. Поради неуспесите Секстон е отпуштен во 1981 година, иако Јунајтед ги добил последните 7 натпревари под негово водство.
Негов заменик бил Рон Аткинсон, кој веднаш по доаѓањето го соборил тогашниот рекорд за трансфер доведувајќи го Брајан Робсон од Вест Бромвич. Сите предвидувале блескава кариера на Робсон, дури дека ќе биде најдобриот играч во средината во историјата на клубот, подобар дури и од  Данкан Едвардс. Во клубот се донесени и играчи како Џеспер Олсен, Пол Мекграт и Гордон Страхан, како и  Норман Вајтсајд и Марк Хјуџис од  јуниорската екипа. Со овој состав клубот го освоил ФА купот двапати за три години, во сезоните 1983 и 1985. Во сезоната 1985-86 важат за најголеми фаворити за освојување на шампионската круна и ја  започнуваат сезоната со 10 последователни победи. Веќе во октомври имаат 10 бодови повеќе од најблискиот конкурент. Во продолжение на сезоната формата на екипата драстично опаѓа и сезоната ја завршуваат на 4-то место. Лошата форма продолжила и на почетокот на следната сезона, клубот се наоѓал во зоната на испаѓање и во ноември 1986 година Рон Аткинсон добил отказ.