cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Горна Река
Женска носија
Традиционалните женски носии се состојат од фустан, украсен со повеќебојна престилка. Важен дел од облеката е и долгата наметка, која е со црвена со длабоко извезени шарени ракави, а делот над градниот кош е од жолт или сребрено бел навој. Муслиманските жени кога излегувале надвор носеле црно или морско сино фереџе или хиџаб со повеќебоен везен навој на делот над градниот кош. Жените исто така носеле елек со длабок жолт вез долж навојот над градниот кош и вратот, како и тесна (обично црна) маица со длабок вез долж ракавите. Ватираните чорапи на потколениците исто така се длабоко везени на црна или црвена ткаенина, а биле носени над повеќебојни чорапи. Накитот се состои од сребрена или златна плочка со гравирани шари покрај виснати монети, која била затегната околу половината. Околу вратот се носел сребрен ѓердан со виснат украс, додека православните христијани и натаму носат сребрен ѓердан со крст. Детално разработени марами се носеле на челото, а содржеле редови од виснати монети и украс во задниот дел заедно со дополнителни украсни елементи. Младите девојки понекогаш носеле лаврова круна, која била изработена од цветови. Исто така, се носела и повеќебојна шамија. Жените главно косата ја носат во фризура со повеќе опашки, која обично се состоела од 5 до 8 плетенки во зависност од возраста.
Машка носија
Машката носија се состои од кошула и џемпер. Над овие облеки се носело палто со црн вез на страните. Сите мажи носеле бели волнени панталони со линии од црн вез на делот од половината до зглобовите и делот на џебовите. Овие панталони биле затегнати со волнен каиш, така што традицијата на богатите била да носат свилен каиш. Ватираните чорапи биле носени во опинци. На главата, мажите носеле пилос или кече.
Христијански празници
На крајот од април. куќите традиционално се белат во пресрет на празникот Ѓурѓовден, што го навестува доаѓањето на летото и неговата важност за дарување благослови за следните шест месеци. Мештаните се облекуваат во најубавите облеки, така што момчињата одат на стрелање, а девојките се собираат во ливадите каде пеат, играат и се лулаат во лулашки направени со нивно обесување околу гранка на дрво. Цветовите и зелените гранки се носат дома и две гранчиња се поставуваат на секој прозорец или врата. Друг обичај е одењето до планински извори за кои мештаните велеле дека имаат натприродни сили и се познати како свети бунари. Од нив најчесто биле посетувани оние во близина на селата Вау, Ничпур и Реч. На денот на св. Ѓорѓи, на светите бунари одат и жени кои имале маки. Таму тие пијат вода како лек против која било болест, неплодност и/или за да ги истераат вештерствата или лошите магии со оставање на монета за возврат на помошта од изворот. Во Кичиница, православните го слават и зимскиот празник на Св. Ѓорѓи. На 14 мај се празнува Еремиовден како време кога се сади грав по зајдисонце, чие семе се наводнува со света вода која е благословена од свештеник. Во текот на вечерта, децата ставаат ѕвончиња околу вратот додека трчаат надвор од куќите и удираат во метални садови за да ги истераат змиите и кртовите. Ноќе исто така се пали оган за да се зачуваат домовите од змии.
Следен празник кој се прославува е Крстовден, кој паѓа шест седмици пред Митровден. Празникот важи за ден за одмор со слични обичаи како за Ѓурѓовден, така што се подготвува и јаде алва. Свети Димитриј е патрон на селата Волковија и Нистрово, додека Архангел Михаил на Кракорница. Други празници кои се слават се денот посветен на Свети Никола и Благовештение, којшто исто така им е познат и на муслиманите поради соживотот со христијанското население. Муслиманите исто така го чествуваат овој празник со тоа што одат на гости кај своите православни соседи и добиваат Велигденски јајца бојадисани во црвено кои исто така ги јадат и месните оџи и имами. Поради таквиот религиски синкретизам во Горна Река, муслиманската уснена традиција укажува дека бојадисаните јајца ја симболизираат крвта на муслимански светец. Другите обичаи за овој празник вклучуваат одење на чешма од страна на домаќинките, полнење стомни со вода и турање во нив на цветови од босилек, сребрена монета и шеќер. Стомните потоа се носат во црква и на крај дома за употреба од страна на дмаќинството. Во попладневните часови, празнична собиранка се одржува на ливада, каде немажени жени облечени во своите најубави облеки пеат и оставаат прстени во тревата. Тревата потоа се откинува со забите и тура во стомни со света вода којашто потоа им се дава на сточните животни за пиење и обезбедување на оплодувањето. Овошките се врзуваат со сламки и за да се обезбеди добра жетва биле сечени со секира. На 4 декември, православните верници во селото Бибање го чествуваат зимскиот празник на Богородица Марија, додека православните во Сенце го чествуваат Рождеството на Пресвета Богородица. На истиот ден, во селото Беличица се чествува Варваринден со благословено лепче разделено меѓу членовите на семејството.
Муслимански празници
Во поглед на муслиманските религиски прослави, на пролет се празнува Новруз за одбележување на расцветувањето на природата и крајот на годишната хибернација на животните, што се смета за будење на Богот на животот. За празникот се приготвува алва и истата се споделува со посиромашните во селото. Сребрен прстен исто така се закачува на дрво за да се придобие божја восхит и истиот се откачува на зори следниот ден. Во текот на ноќта, постарите го задржуваат првенството при молење кон Бога и за враќање на душите на мртвите во домот. Горнореканските муслимани исто така ги празнуваат Рамазан и Курбан Бајрам. За Рамазан, верниците одат во џамија и алва се споделува со оние на кои им треба. Во зори, двајца Роми со тапан и флејта ги будат селаните за да го послужат доручекот наречен сухур, како и за да бидат подготвени за денот. Во текот на денот верниците постат, така што само доенчињата се хранат. По зајдисонце, Ромите со тапан и флејта од зорите го навестуваат крајот на дневниот пост и потоа се послужува вечерниот рамазански оброк наречен ифтар. На петнаесеттиот ден од рамазанскиот пост селаните меѓусебно разменуваат алва и ја даваат на сиромашните, а со нешто друго денот обично не се празнува. Во предвечерјето на Бајрам, односно бајрамската вигилија, верниците се капат и добиваат нови облеки и чевли. Сепак, имамите не го одобруваат поимот „вигилија“ како ознака за предвечерјето на празникот. На денот на празникот, верниците се поздравуваат со изразот „арифе“ и си посакуваат најдобри желби. Децата играат во сретселото, а возрасните подготвуваат лепче, други јадења и колеч. Обичај е и да се подаруваат пари за сиромашните или за имамот, така што празникот Рамазан не се сметал за целосен без овој чин на дарување. Празнувањето на Бајрам започнува со шеќерен Бајрам. Во зори, верниците одат во џамија, а потоа слават и се гоштеваат. Овие обичаи го означуваат крајот на рамазанскиот пост, така што исто така се јаде и грутка шеќер. Мажите се поздравуваат со бакнување во образ, додека младите мажи ги поздравуваат постарите жени со бакнување на раката и последователно поставување на женската рака на машкото чело. Поздравите потоа продолжуваат со честитање на празникот и употреба на изразот „честит Бајрам“, на што се одговара со изразот „тебе исто и нека ти е на здравје“. Во преостанатиот дел од денот, верниците одат на гости едни кај други, така што се послужува шербет и баклава, а со истите десерти се послужуваат и православните соседи. По извесен период се чествува празникот Курбан бајрам. Шест дена пред празникот, постарите постат исто како за време на рамазанскиот пост. На денот на празникот се жртвува овен, по што верниците одат во џамија, а потоа месото од жртвуваниот овен го споделуваат со сиромашните.
Горнорекански албански говор
Албанскиот јазик кој го говорат жителите на Горна Река претставува подговор кој се зборува во северниот дел на Албанија. Овој дијалект содржи јазични особености кои го разликуваат од останатите албански говори. Така на пример, албанската буква ќ (q) која често се слуша како тврдо ч (ç) во северниот дел на Албанија, на горнореканскиот говор се изговара како меко ч. За разлика од северноалбанските говори, во кои албанските букви gj главно се изговараат како тврдо џ (xh), Горнореканците ги изговараат како меко gj, што повеќе потсеќа на некој јужноалбански говор. Буквите dj, на пример, во зборот djath (сирење) во некои случаи ги заменуваат буквите gj. Групата pl содржани во зборовите plak, pleh и plis во горнореканскиот дијалект во некои случаи се заменува со pt, така што овие зборови стануваат ptak, pteh и ptis, додека групата ps се заменува со mts, па со тоа наместо обликот tepsi се јавува обликот temtsi.
За разлика од другите албански говори, каде групата nd е упростена во d, кај Горнореканците истата е задржана во некои зборови, како на пример katund, nder и vend. Горнореканскиот говор исто така ја задржал и носната вокализација на самогласките ā и ō, така што зборовите dhëmb, dhëndër и këmb се јавуваат во обликот dhāmb, dhōndr и kōmb. Гласот а во зборовите како baballak исто така се менува во о (на пример, baballoku) кога е во определена форма. Групата mj во зборовите mjeker и mjalt преминала во mn, па на тој начин се јавуваат во обликот mnjekrr и mnjalt.
Образование и книжевност
Најран познат пример на горкореканскиот албански говор во пишана форма претставува натписот на надгробниот споменик на христијански гроб кој е напишан на кирилица и е стар од 1889 година. Делото „Albanisches Bauerleben im oberen Rekatal bei Dibra (Makedonien)“ (македонски: Албанскиот селски живот во Горна Река кај Дебар (Македонија)) од Бајазид Елмаз Дода е напишано во 1914 година. Тоа содржи информации за културата, обичаите, јазикот и другите аспекти за животот во Гона Река за време на доцниот отомански период. Пронаоѓајќи го делото на германски јазик во австриските архиви во 2007 година, Роберт Елси претпоставил дека книгата веројатно претставува превод од албански на германски со оглед на големиот број албански зборови во германски облик. Елси тврдел дека главната намера на трудот била да се создаде дело на горнореканскиот албански говор и е напишан во време кога се создавани мал број на дела на албански јазик. Делото добило пофалба од страна на Елси и други автори, како на пример Андреа Перони, поради тоа што содржи детални и важни информации за Горна Река. Првиот пример на албанската книжевност на подрачјето на Горна Река бил албански текст на евангелие од Новиот завет од XIX век, напишан со грчко писмо, а пронајден во црквата во селото Дуф.
Употреба на јазикот
Во време на Кралството Југославија, школувањето се вршело на српски јазик, а настава на албански немало. Оттука, дури и во поново време, во областа има постари жени кои имаат некое познавање од српскиот, но воопшто не го познаваат македонскиот јазик. Во периодот по Втората светска војна, школувањето во Горна Река се вршело на македонски јазик, а јазични тешкотии започнале да се јавуваат во 1950-тите години кај православните деца кои како мајчин го зборувале албанскиот јазик. Како такви, некои жители денес не го владеат во целост албанскиот јазик. Така на пример, во секојдневниот говор се користат македонски зборови, особено оние кои опишуваат современи предмети во домаќинството или означуваат современи концепти, додека нивните истозначници во албанскиот јазик не им се познати на овие луѓе.
Во денешно време, муслиманските Албанци кои живеат во Горна Река во различен степен се двојазични, односно покрај албанскиот го користат и македонскиот јазик. Меѓу православното население кое и натаму живее во оваа област, во однос на секојдневниот говор, најголем дел од нив се запознаени со албанскиот јазик, вклучувајќи ги и младите. Читањето и пишувањето на македонски му е познато на населението, а младите главно го користат тој јазик, додека писменоста на албански меѓу православното население од сите старосни групи не е застапено во голема мера. Мнозинството православно население во Горна Река кое живее надвор од областа го познава албанскиот јазик како во останатите подрачја на поранешна Југославија. Сепак, многу мал број од нив ја обелоденуваат оваа информација главно поради негативното согледување на албанскиот јазик во домашното општество во кое живеат. Меѓу македонското население во Македонија постои малку свест дека во нивната земја постои православно население кое се служи со албанскиот јазик во секојдневната комуникација. Како последица на сезонските преселби, населението на Горна Река со тек на време во голема мера станало повеќејазично, служејќи се и со турскиот, грчкиот, српскиот, бугарскиот, романскиот, францускиот и англискиот јазик.
Николас Кејџ
Николас Кејџ (Nicolas Cage, родено име Николас Ким Копола; роден на 7 јануари 1964) — американски глумец. Има работено и како режисер и продуцент. Двапати е номиниран за Оскар за најдобра машка улога, а еднаш ја добил наградата. Има толкувано преку 60 филмски улоги, а најпознати му се тие од филмовите:
Американска академија на уметностите и науките
Американска академија на уметностите и науките (American Academy of Arts and Sciences) — независен истражувачки центар кој врши повеќедисциплински изучувања на сложени и престојни проблеми од разни области. Членовите на академијата се предводници во академските дисциплини, уметностите, деловното работење и јавниот сектор.
Дејност
Денес академијата е сместена во Кембриџ, Масачусетс. Во состав на нејзината дејност, академијата приредува конференции, организира истражувачки проекти и го објавува тримесечникот Dædalus („Дедал“). Има околу 4.000 академици и 600 странски почесни членови. Околу 200 члена се добитници на Нобеловата награда.
Силенто
Силенто е италијански географски регион во Кампанија, во централниот и јужниот дел на провинцијата Салерно и важна туристичка област на јужна Италија.
Силенто е познат како еден од центрите на средоземна исхрана.
Географија
Внатрешните граници се планините Албурни и Вало ди Диано, понекогаш сметани за дел од килентскиот географски регион, кој го има во Сала Консилина најголемиот центар. Најважните градови во оваа област се Вало дела Луканија (во средина), Сапри и Агрополи: ова е најголемиот град Силенто и главното пристаниште. Поголемиот дел од оваа област е вклучена во „Националниот парк Силенто и Вало ди Диано“.
Грчки колонии
Регионот е преполн со старогрчка митологија и легенди, како во имињата на некои градови, што е видливо и во остатоците од колониите Велија (античка Елеа) и Паестум (античка Посејдонија). Велија исто така беше седиште на „ Елеатика “, училиште на претсократски филозофи како Парменид, Зенон од Елеа и Мелис од Самос.
Силенто доаѓа со латинскиот збор Cis Alentum, што значи „Од оваа страна на Аленто “.
Шеста покраина ,,Кампанија"
Во 90-тите години било предложено да се направи Силенто нова провинција на Кампанија. Овој предлог никогаш не бил близу до имплементација, особено бидејќи постоела тешкотија да се избере административен центар. Четворицата кандидати биле Вало дела Луканија (во најцентралната позиција), Агрополи (најголемиот град, сместен на север), Сала Консилина (најнаселениот град Вало ди Диано) и Сапри (во центарот на јужниот дел на Силенто, со најважната железничка станица). Друг понов предлог било да се пресели Силенто од Кампанија во Базиликата, како трета покраина заедно со постојните провинции Потенца и Матера.
Национален парк
На голем дел од територијата на Силенто и Вало ди Дајано, во 1991 година бил воспоставен национален парк, за подобро споделување на најдобро чуваната тајна на Италија во светот и за поттикнување на висококвалитетен туризам. Во 1998 година, паркот станал светско наследство на УНЕСКО.
Крајбрежје
Килентанскиот брег, или Костиера Силентана на италијански јазик, е дел од крајбрежјето сместено во заливите Салерно и Поликастро, кое се протега во 16 општини, од Капачо-Паестум на северозапад до Сапри на југоисток.
Јазик
Силенто бил дел од античка Луканија, а неговиот јазик е под влијание на Луканскиот. На северот на Силенто, дијалектот е под повеќе влијание на наполитанскиот јазик, но на југот има многу сличности со сицилијанскиот.
Силенто ДОЦ
Вината Црвен Силенто се мешавина од 60-70% Аглијанико, 15-20% од Пиедиросо и / или Примитиво, 10-20% Барбера и до 10% од другите локални сорти на црвено грозје. Белите се мешавина од 60-65% Фиано, 20-30% Требиано, 10-15% Греко и / или Малвасија бјанка со до 10% други локални бели сорти. Розите се мешавини од 70-80% Сангиовезе, 10-15% од Пиедиросо и / или Примитиво и до 10% од другите локални сорти на црвено грозје. Исто така, може да се произведе посебен сортен Аглианико под ЦИЛЕНТО ДОЦ под услов барем 85% од виното да е Аглијанико со Примитиво и / или Пиедиросо да им биде дозволено да го пополнат остатокот и виното да старее најмалку една година пред да се ослободи.
Драганчо Саботковски
Драганчо Саботковски —градоначалник на Општина Могила од 27 октомври 2021 година.
Животопис
Драганчо Саботковски е роден на 11 јуни 1989 година во Битола. Основно училиште завршува во ПОУ „Св. Кирил и Методиј“ во с. Могила, а средно образование во СОТУ„ Ѓорѓи Наумов“ во Битола.
Црквата во Самоиловото Царство
Во историјата на Македонија и Балканскиот Полуостров голема улога има улогата на црквата во времето на цар Самоил.
Во овој период во Македонија постоело бројно монаштво, кое било двигател на духовниот подем на македонскиот народ. Територијата на Македонија била поделена на нови македонски епархии, кои биле управувани од локални епископи. Охридската црква почнала да функционира како вистинска самостојна Црква со сопствен поглавар и Свет Синод, чие седиште се наоѓало во Преспа, во тогашната престолнина на царот Самоил. Цар Самоил ја издигнал црквата на Свети Климент на ниво на Патријаршија, најверојатно 976 година.
Пред и по создавањето на Самоиловото Царство, земјата била во постојан конфликт со Византија и не ја признавале јурисдикцијата на цариградскиот патријарх над епархиите во самоиловата држава. Поради ова, Самоил царската круна ја добил со благослов на римскиот папа Григориј V .Во научната литература сѐ уште не е точно утврдена годината на прогласувањето на Самоил за цар и на неговата држава за царство. Едел од историчарите истакнуваат деке тоа се случило најверојатно во последните години на 10 век. Според некој официјалното крунисување на Самуил за цар било извршено во црквата св. Ахил во Мала Преспа и тоа во присуство на римските прставници кои по склучената спогодба меѓу него и папата Григориј V во Преспа ја донеле царската круна. Според некој научници градот Преспа станал и црковно седиште на Самоиловото Царство. Според д-р Бошковски, Свечениот чин бил извршен на Велигден, Христово Воскресение, во 1001 година во црквата Света Софија. На церемонијата на крунисувањето присуствувале папските легати што ја донеле круната испратена од папата, потоа преспанско-охридскиот патријарх Филип, претставници на високото свештенство, комплетното царско семејство, сите македонски благородници, како и меѓународните претставници од унгарскиот кралски двор и од зетскиот кнежевски двор.
Заедно со царската круна папските делегати донеле и црковни симболи за првиот македонски патријарх, Филип. Новиот Охридски патријарх, според вообичаената практика во христијанските држави, заедно со своите црковни великодостојници и со папските делегати, го миропомазал Самоил за цар. Тогаш царската престолнина од Преспа била пренесена во Охрид, а со тоа и седиштето на Патријаршијата. Јурисдикцијата на Охридската патријаршија се простирала низ целата држава на Самоил, а како се ширело Самоиловото Царство, така се проширувала и јурисдикцијата на Охридската црква.
Најверојатано е дека Папата го удостоил Самоил со титулата рекс што значи дека добил кралска круна, на латински наречена corona. Треба да се истакне дека Римската црква со царска титула единствено ги удостоила франечките владетели почнувајќи од Карло Велики и германските владетели од Отон I.
Според историските податоци, во склоп на Охридската патријаршија, покрај епархиите во Македонија, влегувале и епархиите во Тесалија, Епир, Албанија, Дукљан, Травунија, Захумје, Рашка, Босна, Срем и подунавска Бугарија. Според записот од катедраата во Свети Ахил, кон Охридската патријаршија биле вклучениимињата на следниве епархии Видинска, Кефалониска (Главенишка), Вериска, Ираклиска (Пелагониска), Скопска, Сардикиска ), Селасфорска (Деволска), Пелска и Призренска. Несомнено, епархии на Охридската патријаршија биле и Морозвидска, Мегленска, Струмичка, Лариска, Навпатска, Драчка, Липљанска, Рашка, Сремска, Белградска, Браничевска, Нишка, Велбуждска.
Со покрстувањето на Русите во 10 век и со првите контакти на Самоиловиот двор со дворот на царот Владислав, од Македонија кон Русија почнала да се движи целата христијанска просвета, култура и писменост. Руската Црква сè до 1037 година се наоѓала во диецезата на Охридската патријаршија.
По битката на Беласица Охридската патријаршија не ја укинал нејзината автокефалност, туку само Патријаршијата ја симнал во ранг на Архиепископија. Границите останале исти, како и нејзините права и привелегии. Во тоа време под јурисдикцијата на Охридската архиепископија се наоѓале 31 епархија. Охрид станал важен црковен центар за поголемиот дел на Балканскиот Полуостров, кој по значење стоел еднакво со древните духовни катедри, како што се Рим, Цариград, Ерусалим, Антиохија, Александрија итн.
Таутендорф
Таутендорф (Tautendorf) — општина во округот Зале-Холцланд, во сојузната покраина Тирингија, Германија.
Соседни места
Соседни општини се Ајнеборн, Рентендорф и Санкт Ганглоф во округот Зале-Холцланд, како и Линденкројц и градот Минхенбернсдорф во округот Грајц.
Црква „Св. Троица“ - Трооло
Света Троица — главна селска црква во селото Трооло.
Местоположба
Црквата е сместена во средишниот дел од селото Трооло, во непосредна близина на сретселото.
Историја
Црквата била изградена во 1901 година, но не е познато кога и од кој архијереј била осветена. Исто така, не е познато кога и од кој зограф биле изработени иконите. Црквата не е зографисана.
Архитектура
Градбата на црквата има правоаголна основа. Ѕидана е од камен и малтер со полутркалезни сводови и е покриена со ќерамиди. На северниот и јужниот ѕид има по еден прозорец. Од западната и јужната страна на градбата е доградена припрата, којашто е пониска и исто така е покриена со ќерамиди. Над влезната порта има натпис на којшто е испишан датумот 23 февруари 1901 година и од кој се забележува дека црквата има повеќе ктитори. Над натписот има живопис на којшто е прикажано Светото Тројство.
Внатрешноста на црквата нема фрескоживопис. Иконостасот е изработен од дрво и на него има 20 икони распоредени во два реда, од кои во долниот ред има 7 поголеми, а во горниот ред 13 помали икони. Мали икони се поставени и во просторот пред иконостасот. На јужниот ѕид, од десната страна на иконостасот е сместен владичкиот стол.
Френк Гери
Френк Овен Гери, (роден како Френк Овен Голдберг; р. ) — американски архитект роден во Канада, кој живее и работи во Лос Анџелес.
Голем број од неговите згради, вклучувајќи го неговиот приватен дом, станаа светски познати знаменитости. Неговите дела се сметаат за едни од најважните на современата архитектура во анкетата World Architecture Survey спроведена од страна на Vanity Fair во 2010, во која беше наречен и "најважниот архитект на нашето време".
Најпознатите дела на Гери вклучуваат музејот Гугенхајм во Б илбао, Шпанија; Концертната сала Волт Дизни во центарот на Лос Анџелес; Луи Витон фондацијата во Париз, Франција; МИТ Реј и Марија Стата центар во Кембриџ, Масачусетс; Вонц центарот за молекуларни студии на кампусот на Универзитетот на Синсинати; Музеј на поп-културата во Сиетл; концертната хала Нов светски центар во Мајами Бич; Вајсман музејот на уметноста на Универзитетот на Минесота во Минеаполис; Танцувачката куќа во Прага; Витра дизајн музејот и Марта Херфорд музејот во Германија; Уметничката галерија на Онтарио во Торонто; Cinémathèque Française во Париз; и 8 Spruce Street во Њујорк.
Неговата кариера започна по изведбата на неговиот приватен дом во Санта Моника, Калифорнија. Гери, исто така, е проектант на идниот национален Меморијал на Двајт Д. Ајзенхауер.
Почетокот на животот
Френк Гери е роден Френк Овен Голдберг на 28 февруари 1929 година, во Торонто, Онтарио. Негови родители биле Седи Телма (родена Каплан) и Ирвинг Голдберг. Неговиот татко е роден во Бруклин, Њујорк, на родители кои биле руски Евреи, а неговата мајка беше Еврејка родена во Лоѓ. Гери беше креативно дете, во што беше охрабруван од неговата баба, Леа Каплан, со која градел мали футуристички градови и замислени куќи на подот од дневната соба од остатоци од дрво што Леа ги наоѓала во продавницата за алати на нејзиниот сопруг.
Неговата употреба на брановиден челик и необона иверица и други утилитаристички и „секојдневни“ материјали беше делумно инспирирана од сето време што го минувал во продавницата за алати на дедо му. Тој поминувал време цртајќи со неговиот татко, а неговата мајка го запознала со светот на уметноста. „Па, креативните гени беа таму“, вели Гери. „Но, татко ми мислеше дека сум само сонувач, и дека нема да постигнам ништо. Мајка ми беше таа која сметаше дека бев само повлечен. Таа ме туркаше.“
Од страна на неговиот дедо му беше дадено хебрејското име „Ефрем“, но истото било искористено само за неговата бар мицва.
Образование
Во 1947 година, неговото семејство се доселило во САД, населувајќи се во Калифорнија. Гери се вработил како возач на камион за испораки, а студирал на Лос Анџелес сити колеџ, и дипломирал на Школата за архитектурата на Универзитетот на Јужна Калифорнија. Во тоа време, тој станува член на Алфа Ипсилон Пи.
Кариера
Помеѓу цело ова творештво, сепак, можеби најзначаен дизајн на Гери може да биде реновирањето на неговата сопствена куќа во Санта Моника, Калифорнија. Првобитно изградена во 1920 и купена од страна на Гери во 1977, куќата е опремена со метална фасада обвиткана околу оригиналната зграда која остава многу од изворните детали видливи. Гери сè уште живее таму.
Други завршени згради дизајнирани од страна на Гери во текот на 1980-тите вклучуваат Морскиот аквариум Кабриљо (1981) во Сан Педро и Воздушно-космичкиот музеј на Калифорнија (1984), при Музејот на науката и индустријата на Калифорнија во Лос Анџелес.
Во 1989 година, на Гери му беше доделена на Прицкеровата награда. Жирито го опишало Гери како „Секогаш отворен за експериментирање, тој исто така има и сгируност и зрелост која се спротивставува, на истиот начин на кој и Пикасо, да биде врзана од какво било критичко прифаќање или од неговите успеси. Неговите згради се спротивставени колажи на простори и материјали поради кои корисниците можат го ценат театар и бекстејџот, кои се истовремено откриени.“
Иако Gehry продолжил да дизајнира и други значајни објекти во Калифорнија, како што е зградата „Двоглед“ (1991) во Венеција, Калифорнија, во соработка со Клас Олденбург, која е добро позната по масивната скулптура на двоглед, тој започнува да добива поголеми национални и меѓународни порачки. Тие ја вклучуваат и првата европска порачка на Гери - Меѓународната фабрика за мебел Витра и Музејот на Дизајн во Германија завршени во 1989. Ова наскоро беше проследено со другите големи проекти, вклучувајќи ги и Музејот на уметност Фредерк Вајсман (1993) во Минеаполис, Минесота, Cinémathèque Française (1994) во Париз, и Танцувачката куќа (1996) во Прага.
Од тогаш, Гери редовно освојува големи конкурси и дополнително се има поставено себеси како еден од најзначајните светски архитекти. Неговите најдобри примени дела вклучуваат неколку концертни сали за класична музика, како што е жестоката и заоблена Концертна сала Волт Дизни (2003) во Лос Анџелес, која претставуваше централна точка на ревитализацијата на соседството, и која Лос Анџелес Тајмс ја назначи „најефективниот одговор кој американски архитект им го има дадено на сите критичари кои се сомневаа и негодуваа“, отворениот Џеј Прицкер павилјон (2004) во непосредна близина на Милениумскиот парк во Чикаго, и концертната сала Нов светски центар (2011) во Мајами Бич, која ЛА Тајмс ја нарече „парче архитектура кој те осмелува да ја потцениш или отфрлиш на прв поглед."
Други значајни проекти на Гери вклучуваат академските згради Стата центарот (2004) На МИТ и библиотеката Петар Б. Луис (2008) на Принстон,  Музејот на поп-културата (2000) во Сиетл, Вашингтон, и комерцијалната зграда на IAC (2007) во Њујорк, и првиот облакодер на Гери, станбената кула Бикман на 8 Spruce Street (2011) во Њујорк.
Архитектонски стил
Творештвото на Гери „се спротивставува на категоризација“, и го одразува духот на експериментирањето споен со почитувањето на барањата на професионалната пракса и останува во голема мера неврзано со пошироките стилски тенденции и движења. Иако неговите најрани образовни влијанија се вкоренети во модернизмот, творештвото на Гери се обидува да избега од модернистичките стилски тропи, додека сè уште останува заинтересирано во некои од основните трансформативни агенди на модернизмот. Постојано работејќи помеѓу дадените околности и непредвидени материјализации, Гери бил оценет како некој кој „не направи да произведуваме згради, кои се забавни, скулптурално возбудливи, добри искуства“, иако неговиот пристап може да стане „помалку релевантен како што расте притисокот да се постигне повеќе со помалку“.
Гери е понекогаш се поврзува со она што е познато како „лосанџелеска архитектонска школа“ или „сантамониканска архитектонска школа“. Колку ова назначување е соодветно, а воедно и постоењето на оваа школа, сепак останува контроверзни поради недостатокот на унифицирана филозофија или теорија. Името на оваа школа произлегува од фактот што Лос Анџелес произлегла групата највлијателни посмодерни архитекти, вклучувајќи значајни современици на Гери како што се Ерик Овен Мов и добитникот на Прицкерова награда Том Мејн ид Morphosis, како и на познатите училишта за архитектура на SCI-Arc (ко‑основана од страна на Мејн), UCLA, и USC каде Гери е член на одборот на директори.
Стилот на Гери на моменти се чини дека е недовршен, дури и суров, но неговото творештво е во согласност со калифорниското „фанк“ уметничко движење во 1960-тите и почетокот на 1970-тите, кое вклучувало употреба на евтини најдени предмети и нетрадиционални медиуми, како глината за правење сериозна уметност. Гери е наречен „апостол на синџир-оградата и брановидната метална обвивка“. Сепак, со ретроспективната изложба во њујоркшкиот Витни музеј во 1988 година, се покажал и како еден софистициран класичен уметник, со длабоко познавање на историјата на европска уметност, современа скулптурата и современо сликарството.
Билбао ефектот
По феноменалниот успех на Гериевиот дизајн за Музејот Гугенхајм во Билбао, Шпанија, уметничките критичари започнаа да економската и културната ревитализација на градовите низ иконична, иновативна архитектура да ја опишуваат како „Билбао ефект“. Во првите 12 месеци по отворањето на музејот, околу 160 милиони долари беа додадени на баскиската економија. Навистина, над 3,5 милијарди долари се додадени на баскиската економија од отворањето на оваа зграда. Во следните години имало многу обиди да се реплицира овој ефект преку големи монументални архитектонски порачки кои се покажале и како успешни и како неуспешни, како што се проширувањето на Уметничкиот музеј во Денвер на Даниел Либескинд, и некои објекти од самиот Гери, како што е универзално добро примената Концертна сала Волт Дизни во Лос Анџелес и поконтроверзниот Музеј на поп-културата во Сиетл. Иако некои концептот на „Билбао ефектто“ го врзуваат и со поимот стархитектура, Гери постојано ја отфрла етикетата на стархитект.
Критики
Иако голем дел од Гериевиот опус е добро примен, критиката кон неговото творештвото не е секогаш позитивна. Читањето на историчарот на уметност Хал Фостер на архитектурата на Гери е дека таа, пред се, е во служба на корпоративното брендирање. Критики кон неговите дела вклучуваат жалби за различни недостатоци во дизајнот, како што е неекономичното трошење на структурални ресурси преку создавање на нефункционални форми, впечатокот дека неговите згради не припаѓаат во нивната локација и не го подобруваат јавниот контекст на нивната околина, и се проектирани без земање предвид на локалната клима.
Крајно, социјалистичкото списание Jacobin истакнува дека опусот на Гери може да се сумира како: архитектура за супер-богатите, во смисла на тоа дека таа е скапо, не е инвентивна, и не им служи на интересите на огромното мнозинство. Статијата ја критикува и изјавата на Гери дека, „Во светот во кој живееме, 98 проценти од она што се гради и проектира е чисто срање."
Личен живот
Во 1952 година, Гери (тогаш Голдберг) стапил во брак со Анита Снајдер. Според интервјуто со Гери на генеалошки програмата Finding Your Roots, тој го променил своето име во 1956 во Френк О. Гери, делумно поради антисемитизмот кој тој го доживеал како дете, и за време на додипломските студии на USC. Гери и Снајдер се разведуваат во 1966 година.
Тој се оженил за неговата втора сопруга, панамката Берта Изабел Агилера, во 1975 година. Тој има две ќерки од неговиот прв брак и два сина од неговиот втор брак.
По детството поминато во Канада, Гери е страствен обожавател на хокеј на мраз. Тој започна хокеј лига во неговото ФОГ, иако тој веќе не се игра со нив. Во 2004 година, тој го дизајнираше трофејот за Светското првенство во хокеј. Гери има двојно државјанство во Канада и САД. Тој живее во Санта Моника, Калифорнија, и продолжува да се работи во своето биро во Лос Анџелес.
Сирники
Сирники (сырнікі ; сырники; украински: сирник [и]) се пржени источнословенски палачинки со младо сирење (кварк). Во Русија, тие се познати и како творожники (творо́жники). Тие се дел од белоруската, руската, украинската, латвиската (сирџики) и српската кујна. Нивната едноставност и извонреден вкус ги направиле многу популарни во источна Европа.
Етимологија
Името сирники потекнува од зборот syr (сыр), што сега генерално значи „(тврдо) сирење“ на руски јазик, но некогаш значело мека урда. Украинскиот јазик ја задржал старата словенска смисла на зборот, како и во domashnii syr (домашній сир, буквален превод "домашно сирење"), додека на руски јазик, се користи уште еден стар словенски збор за урда - зборот tvorog (творог).
Подготовка
Сирники или творожники се направени од кремасто младо сирење (кварк), измешано со брашно, јајца и шеќер, а понекогаш се додава и екстракт од ванила. Младото незреено сирење или домашното сирење се предлагаат како замена за творог. Меката смеса се обликува во мали пити, кои се пржат во тава во растително масло или во врел путер. Конзистентноста на смесата треба да остане малку кремаста, а треба малку да заруменат од двете страни. Тие се традиционално слатки и се служат за појадок или десерт  но може да се направат и солени. Суво грозје, сецкани суви кајсии, свежи јаболка или круши понекогаш се додаваат во тестото. Обично се служат со џем (мармалад), џем, павлака и/или стопен путер.
Заратустра
Заратустра (исто така Заратуштра од авест. Zaraθuštra, односно Зороастер од грч. Ζωροάστρης) — древен персиски пророк и религиозен поет. Химните кои му се припишуваат се литургиската основа на зороастризмот. Се смета дека живеел меѓу 1700 и 1300 година п.н.е.
Име
Авестискиот израз Zaraθuštra доаѓа од староперсискиот збор *zarat-uštra-. Оваа реконструкција е потврдена од подоцнежните облици на персискиот јазик.
Датирање
Се смета дека Заратустра живеел во 6 век п.н.е. Но, кон крајот на XIX век, временски го сместувале многу порано (околу 1200 години пред Христос), а едно муслиманско предание вели дека Заратустра бил современик на Мојсеј. Разликите се појавуваат поради јазикот и темите кои се користени во химните што му се припишуваат на Заратустра лично.
Место
Според преданијата, за родно место на Заратустра се зема Раи (или Медеја), во северна Персија. Според преданието, во часот кога се родил Заратустра, целата земја била осветлена, реките надошле како по голем дожд, шумите затрепериле со светлина и со музика, а ѕверовите и огновите дошле да ги слушнат зборовите на пророкот. Потоа, тој патувал низ Персија, и конечно се населил во градот Балк, проповедајќи го култот на мудроста „Маздајасна“ (авестиски: мазда - мудрост и јасна - обожување). Триесет години живеел испоснички живот во пештера, во која постојано горел оган, и умрел на 77 годишна возраст. Неговата смрт не е спомената во Авеста, но во други текстови е споменато дека е убиен.
Божествени одлики
Како дете, Заратустра редовно одел на маздаистичките богослужби, а свештениците биле восхитени од неговото напредување. Уште од мал не јадел месо, туку само житарки, овошје и зеленчук.
Постојано медитирал крај една планинска патека, и доживувал екстази, паѓајќи во транс. Толку биле прекрасни тие доживувања, што Заратустра се доверил на неколкумина свои блиски, кои поверувале дека мора да е болен или пак се збудалил. Според преданијата, најпрво чувствувал пријатно затемнување на свеста, а потоа вртоглаво паѓање низ времето. Му се чинело како телото да му се растопува, како да се шири сè додека не ја опфати не само целата вселена, туку и другите вселени кои се наоѓаат во други временско-просторни сфери.
Кога си доаѓал на себе, му се чинело како да го надлетува човештвото благодарение на духовните сили кои ги нарекол „ангели“, а подоцна ги дефинирал како седум изрази на Бога: Мудроста (Мазда), Добрата мисла (Воху Манах), Праведниот поредок (Аша Вашиста), Божјето кралство (Кшатра), Побожноста (Армаити), Здравјето (Хаурватат) и Бесмртноста (Амеретат).
Преданијата не се согласуваат околу тоа колку години Заратустра поминал на планина, повлечен од светот. Како и да е, кога решил да се врати меѓу луѓето, Заратустра му се обратил на Виштаспу, кој владеел во Бактрија, недалеку од Самарканд. Се оженил со ќерката на Фрашаоштра, кој застанал на негова страна и го убедил владетелот да го прими и да го поддржи Заратустра. Според преданието, Заратустра извел неколку чуда на дворот, и после тоа е примен. На дворот на Виштаспу, Заратустра учел една група ученици кои ги нарекол „сиромашните“, а кои подоцна го ширеле неговото учење.
Учењето
Заратустра учел дека Бог е Добар Творец (Ахура Мазда) на сè, на Сонцето, Месечината и ѕвездите, на духовното и материјалното, на луѓето и на ѕверките. Не е одговорен за злото меѓу луѓето, бидејќи злото доаѓа од духот на раздорот (Ангра Маинју), кој ги создал демоните, владее со пеколот и од почеток му се спротивставува на Бога. Според религијата на Заратустра, светот е бојно поле на кое се борат силите на доброто и злото.
Сите мажи и жени (во религијата на Заратустра не се прави поделба на должностите) имаат лична одговорност да бираат меѓу доброто и злото. На луѓето ќе им биде судено на другиот свет врз основа на она што го одбрале, а според зборовите на Заратустра: „За човек чиј живот е исполнет со правдини, не постои смрт... таа е само за лошите.“ Ваквото учење на Заратустра ги вреѓало свештениците од тоа време.
Заратустра ги прибирал сите оние кои се сметале за синови на Бога, учел дека светот во суштина е добар и го очекувал денот кога злото ќе стигне до својот врв, и кога доброто ќе победи, а светот повторно ќе се претвори во совршенство.
Реформатор
Заратустра бил реформатор на религиозното мислење. Се служел со говорот на ариевскиот политеизам, но неговата дематеријализација на религијата и отфрлањето на традиционалните обреди, не била прифатена од свештениците. Судир настанал и за време на една голема суша, кога свештениците не сакале да го намалат бројот на принесуваните жртви. Заратстра застанал на страната на селаните на кои им била одземана стоката заради жртвување, а свештениците ги нарекол демонски луѓе.
Свештениците барале од локалниот владетел да го стави Заратустра во затвор, но не успеале во тоа. Сепак, го избркале од земјата.
Без поддршка и без пријатели, отфрлен од сите, Заратустра скитал сам по пустината, на патот кон планината Памира. Црните коњаници, Карапани, го пресретнувале и му местеле секакви стапици, кои Заратустра ги избегнувал, конечно стигнал во една пештера каде останал до крајот на животот.
Итар Пејо (нунатак)
Нунатакот е наречен по македонскиот народен јунак, мариовецот Итар Пејо, кој бугарската антарктичка комисија го наведува како бугарски.
Местоположба
Нунатакот Итар Пејо се наоѓа 7,35 км североисточно од планината Робертс, 4,69 км југоисточно од Бејлиевиот и 4,35 км јужно од Тафтовиот Нунатак.
Георги Котоев
Георги Ватаевич Котоев (руски:Георгий Ватаевич Кетоев) (роден на 19 ноември 1985) — руски борач кој на Летните олимписки игри - 2008 одржани во Пекинг го освои бронзениот медал во дисциплината слободен стил до 84 кг.
Информацизација
Информацизација — степен до кој географска област, економија или општество стануваат информациско базирани, односно зголемувањето на нејзината информациска работна сила. Употребата на поимот била инспирирана од категориите на Марк Порат за периоди од човековата цивилизација: земјоделско доба, индустриска доба и информациска доба (1978). Информацизацијата за информациската доба е она што индустријализацијата е за индустриската доба. Се наведува дека:
Поимот најчесто се користи во контекст на националниот развој. Еверет Роџерс ја дефинирал информацизацијата како процес преку кој новите комуникациски технологии се користат како средство за понатамошен развој бидејќи нацијата станува сѐ повеќе и повеќе информациско општество. Сепак, некои набљудувачи, како што е Александар Флор (1986) предупредуваат за негативното влијание на информацизацијата врз традиционалните општества.
Неодамна, димензијата на технолошкиот детерминизам е истакната во информацизацијата. Ренди Клувер од Универзитетот А&М во Тексас ја дефинира информацизацијата како процес првенствено со кој информациските технологии, како што се World Wide Web и другите комуникациски технологии, ги трансформираат економските и социјалните односи до таа мера што културните и економските бариери се минимизираат. Клувер го проширува концептот за да ги опфати граѓанските и културните арени. Тој смета дека тоа е процес во кој информациските и комуникациските технологии го обликуваат културниот и граѓанскиот дискурс.
Потекло на поимот
Поимот информацизација бил скован од Симон Нора и Ален Менк во нивната публикација L'Informatisation de la société: Rapport à M. le Président de la République која била преведена на англиски во 1980 година како The Computerization of Society: A report to the President of France. (SAOUG) Меѓутоа, во една статија објавена во 1987 година, Менк претпочитал да користи информацизација, а не компјутеризација.
По објавувањето во 1978 година, концептот бил усвоен во француската, германската и англиската предметна литература и бил проширен за да вклучи повеќе аспекти, а не само компјутерите и телекомуникациите (SAOUG).
Општествено влијание
Информацизацијата има многу далекусежни последици во општеството. Ким (2004) забележува дека последиците се јавуваат како реперкусии во економијата, политиката и другите аспекти на модерното живеење. Во економската сфера, на пример, информациите се гледаат како фокален ресурс за развој, кои ги заменуваат трудот и капиталот од времето на индустриската доба. Во политичката арена, има зголемени можности за партиципативна демократија со доаѓањето на информациската и комуникациската технологија (ИКТ) која обезбедува лесен пристап до информации за различни општествени и политички прашања.
Во економските системи
Индустријализацијата поттикнала трансформација на економскиот систем од земјоделска доба во модернизирани економии, додека пак информацизацијата ја вовела индустриската ера во економија богата со информации. За разлика од земјоделската и индустриската доба каде економијата се однесува на оптимизација на дефицитарните ресурси, информациската доба се занимава со максимизирање на изобилните ресурси. Александар Флор (2008) напишал дека информацизацијата доведува до економии и општества засновани на информации каде што информациите природно стануваат доминантна стока или ресурс. Акумулацијата и ефикасната употреба на знаење одиграла централна улога во трансформацијата на економијата (Линден 2004).
Глобализација
Со текот на годините, глобализацијата и информацизацијата ги „редефинираа индустриите, политиката, културите и можеби основните правила на општествениот поредок“ (Фридман 1999). Иако објаснуваат различни појави, нивните социјални, политички, економски и културни функции неверојатно се преклопуваат. „Иако глобализацијата на крајот се однесува на интеграција на економските институции, голем дел од оваа интеграција се случува преку каналите на технологијата. Иако меѓународната трговија не е нова појава, појавата на комуникациските технологии го забрза темпото и обемот на трговијата“ (Клувер).
Мерење
Ким (2004) предложил да се мери информацизацијата во една земја користејќи композитна мерка составена од следните необични променливи: образование, трошоци за истражување и развој, земјоделски сектор и интелектуална сопственост. Ким, исто така, го поврзува зголемувањето на демократијата како доказ за социјалната информацизација. Наводно ги зема предвид трите пристапи за концептуализација на информацизацијата, имено економскиот, технолошкиот и залихите. Секој може да се мери со економски податоци (на пр. БДП), податоци за ИКТ (на пр. број на компјутери на жители) и количина на информации (на пр. број на објавени технолошки списанија) соодветно.
Ваквата композитна мерка е слична на варијаблите на Методологијата за проценка на знаењето (MПЗ) на Светската банка (2008), кои се групирани во: севкупни перформанси на економијата, економски поттик и институционален режим, систем за иновации, образование и човечки ресурси и информации и комуникациска технологија.
Тешкотии при мерење
Мерењето за степенот на информацизација е област на постојан развој. Меѓу прашањата се и нејасноста на дефиницијата за „информација“ и дали овој ентитет може да се квантификува како материјалните производи во индустријализацијата.
Тејлор и Занг (2007) ги истражувале прашањата зад ограничувањата на сегашните теоретски модели во однос на квантифицирање на позитивните влијанија на ИКТ проектите и дале забелешки на информациските показатели кои се користат за мерење и образложување на проектите за информацизација.
Меѓународните организации како што се Обединетите нации, преку нивниот Светски самит за информациско општество (WSIS) и Меѓународната унија за телекомуникации (ITU), и Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД), исто така, го препознаваат овој предизвик и иницирале напори за подобрување на методологиите за мерење на „информациското општество“.
Национални закони
Информацизацијата е препознаена од државите како важна за националниот развој. Некои држави донеле закони за спроведување или регулирање на информацизацијата.
Во Русија, Државната Дума го донела Федералниот закон за информации, информацизација и заштита на информации на 25 јануари 1995 година. Бил потпишан од претседателот Борис Елцин на 20 февруари 1995 година.
Азербејџан донел Закон за информации, информацизација и заштита на информации во 1998 година.
Пливање на светското првенство во водени спортови 2009 - 100м грбно во женска конкуренција
Квалификациите за трката на 100м жени грбно на 2009 Светско Акватичко Првенство ќе се одржат во утринската и вечерната сесија на 27 јуки, а финалето во вечерната сесија на 28 јули ана стадионот Тор Вергата во Рим.
Финале
Забелешка: Анастасија Зуева постави шампионатски рекорд на 50м грбно во свртувањето (28.13).