cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Географија на Франција
Целосното копно на Франција, заедно со ДОМ и ТОМ (без Адели Ленд), изнесува 674.843 км2, 0,45% од целосното копно на Земјата. Сепак, Франција поседува втора по големина економска зона (EEZ) на светот, или 11.035.000 км2, приближно 8% од целосната површина на сите економски зони во светот, и се наоѓа веднаш зад Соединетите Држави (11.351.000 км2) пред Австралија (8.232,000 км2 ).
Европскиот дел на Франција се наоѓа 41° и 51° северно, во западниот дел на Европа, па оттука лежи во северната температурна зона. Северот и северозападот имаа умерена клима, додека комбинација од морски влијанија, широчината и височината предизвикува разновидна клима во останатиот дел на континентална Франција. На југоисток преовладува средоземна клима. Во западниот дел, климата главно е океанска со висок степен на врнежи, меки зими и свежи до топли лета. Во внатрешниот дел климата станува континентална со жешки, лета, постудени зими и со помалку врнежи. Климата на Алпите и другите планини главно е алпска, со голем број денови со температури под нулата и со 150 снежни денови каде снегот трае до 6 месеци.
Плодно тело
Кај габите, спорокарпот (грч. karpos [καρπο] - плод; познат и како плодно тело) е многуклеточна структура на која се развиваат спороносните структури (базидии или аскуси). Плодното тело е дел од половата фаза од животниот циклус на габата, додека остатокот од животниот циклус е обележан со развој на мицелиуми и бесполово производство на спори.
Спорокарпот на столпчестите габи е познат како базидиокарп, додека плодното тело на торбестите габи се нарекува аскокарп. Овие два вида на плодни тела се јавуваат во многу различни форми кои играат важна улога во идентификацијата и таксономијата на габите.
Плодните тела се епигејни ако тие растат на земјата, како кај обичните печурки, додека оние кои растат под земјата се хипогејни. Епигејните спорокарпи што се видливи со голо око, особено плодните тела со повеќе или помалку агарикоидна морфологија, најчесто се нарекуваат печурки, додека хипогејните габи обично се нарекуваат тартуфи или лажни тартуфи. Во текот на нивната еволуција, тартуфите ја загубиле способноста да ги разнесуваат нивните спори преку воздушните струења, а наместо тоа, се насочиле кон разнесување со помош на животните (преку исхраната).
При аматерското собирање габи, но и при академската микологија, идентификацијата на вишите габи се основа на особините на спорокарпот.
Космос-865
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 1 ноември 1976 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-865 бил надгледувачки сателит.
495
495 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 495 година од новата ера, 495. од првиот милениум, 95. од V век и шеста од 490-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6003 и 6004 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5245 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4255 и 4256 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1248.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 495 година се протега во 3131 и 3132, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3191 и 3192 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1038. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 131 и 130 година пред хиџра.
Замок Дуино
Замокот Дуино е утврдување од четиринаесеттиот век лоцирано во Дуино (општина Дуино-Аурисина), во близина на Трст, Италија, на карпите со поглед на Трстскиот Залив.
Изградбата на замокот започнала во 1389 година по налог на семејството Валси. На теренот се наоѓаат урнатините на постариот замок изграден во единаесеттиот век од патријархот од Аквилеја. Во деветнаесеттиот век, таа станала една од двете резиденции за принцот Александар фон Турн и такси и неговата сопруга принцезата Мари од чешкиот огранок на Куќата на Турн и такси. Иако не биле најбогатите од линијата Thurn und Taxis, Александар и Мари ги поддржувалее уметниците и писателите, меѓу кои бил и боемско - австрискиот поет Рајнер Марија Рилке. Додека бил гостин на принцезата Мари во почетокот на 1912 година, Рилке почнал да ги пишува своите Девинските Елегии, збирка од десет долги длабоко филозофски и мистични песни кои се сметаат за негово најголемо дело. Рилке ги посветил своите дела на принцезата Мари кога биле завршени во февруари 1922 година и биле објавени следната година.
Замокот Дуино останува сопственост на семејството Thurn und Taxis и е во сопственост на принцот Александар и правнукот на принцезата Мари, принцот Карло Алесандро дела Торе е Тасо, војводата од Кастел Дуино. Замокот е отворен за јавноста како музеј и парк.
Рана историја
Во близина на замокот се наоѓаат урнатините на Стариот замок кој датира од 11 век. Припаѓал на патријархатот Аквилеја. Замокот датира од 1389 година, кога семејството Валси наредило да се изгради силна и цврста тврдина. Со текот на времето, семејството Валси исчезнало и замокот, откако бил користен како затвор, станал резиденција на Луогар и Хофер.
Куќата на Турн и такси
На крајот на 19 век стана сопственост на принцот Александар Јохан Винченц Рудолф Хуго Карл Ламорал Елигиус фон Турн и такси од чешкиот огранок на Куќата на Турн и такси. Останува со семејството до ден-денес со неговиот правнук, принцот Карло Алесандро дела Торе е Тасо, војводата од Кастел Дуино, сегашен сопственик. Замокот е отворен за јавноста како музеј и парк.
На крајот и по Втората светска војна, замокот служел како штаб на британскиот XIII корпус (Обединето Кралство) под команда на генерал-полковник. Сер Џон Хардинг, првиот барон Хардинг од Петертон. XIII корпус бил дел од комбинираниот сојузнички медитерански театар за операции под врховниот сојузнички командант генерал-полковник. Сер Вилијам Дути Морган.
Рилке и елегиите на Дуино
Во 1912 година, австриско-боемскиот писател и поет Рајнер Марија Рилке (1875-1926) почнал да пишува делови од неговото познато дело, Девински елегии, додека го посетувал замокот Дуино како гостин на принцезата Марија фон Турн и такси (родена принцеза од Хоенлое). Додека шетал покрај карпите со поглед на Јадранското Море во близина на замокот, Рилке тврдел дека слушнал глас кој го повикува како ги кажува зборовите: „Кој, да викам, ќе ме слушне меѓу хиерархиите на ангелите?“ што набрзо ги напишал во својата тетратка. За неколку дена, тој изработил нацрти на првите две елегии во серијата (од десет) и нацртал делови и фрагменти кои подоцна ќе се вградат во подоцнежните елегија - вклучувајќи го и почетниот пасус на десеттата елегија. Елегиите на Дуино се препознаени од критичарите и научниците како негово најважно дело и едно од главните преодни дела помеѓу врвот на германскиот романтизам и модернистичката поезија. Тие се десет интензивно религиозни, мистични песни кои тежат убавина и егзистенцијално страдање. Песните користат богата симболика на ангели и спасение и се опишани како метаморфоза на „онтолошките маки“ на Рилке и „страствен монолог за помирување со човековото постоење“ каде се дискутираат темите за „ограничувањата и недоволноста на човечката состојба, човечката свест ... човековата осаменост, совршенството на ангелите, животот и смртта, љубовта и љубовниците и задачата на поетот“.
Рилке ја завршил работата во Швајцарија по десетгодишен период кога депресијата и егзистенцијалната криза го оневозможиле да продолжи да пишува. По објавувањето во 1922 година, Рилке го посветил делото на принцезата, кој ја ценел како една од своите најголеми покровители и најблиски пријатели.
Наводи
<references group="" responsive="0">
Рудари (село)
Рудник (Καλλιθέα, Калитеја; до 1928 г. Ρούδαρι, Рудари ) — село во Преспанско, Егејска Македонија, денес во општината Преспа на Леринскиот округ во областа Западна Македонија, Грција. Населението брои 117 жители (2011). Сè до Грчката граѓанска војна било населено исклучиво со Македонци.
Географија
Селото е сместено во областа Голема Преспа 38 км северозападно од градот Лерин. Лежи во подножјето на планината Бела Вода, на околу 3,5 км од Малото Преспанско Езеро. Атарот зафаќа површина од околу, од кои дел отпаѓаат на плодно рамничарско земјиште, дел на ридско-планински предели прекриени со листопадна шума, а дел на големи високопланински пасишта со квалитетна трева.
Низ атарот тече потокот наречен Рударска Река, кој потоа тече на северозапад, па свртува во западен правец и се влева во Малото Преспанско Езеро крај некогашното село Опаја (Опаа).
Топонимија
Ова е список на позначајните топоними во атарот на Рудари:
Среден век
Во околината на Рудари има рушевини од средновековието наречени Калето и Кулата/Царев Кладенец. Ова се остатоци од тврдина, каде е пронајдена и згура од топена руда, што претставува сведоштво за рударското минато по кое е наречено селото. Во месноста Сињак има наоди од стари пари, градежен материјал и керамички предмети.
Во Отоманското Царство
Селото за првпат по име се споменува во османлискиот записник од 1568/69 г. за Горичката каза. Подоцна се јавува во 1638 г. во турски судски документ поврзан со продажбата на свила, а и во патописот на Јохан Хан од 1865 г.
На крајот на XIX век Рудари било чисто македонско село со две маала — Горно и Долно. Во селото работело народно основно училиште. Црквата „Св. Петка“ е обновена во 1869 г. Црквата „Св. Атанасиј“ е од XIX век. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели декаво 1873 г. Рударе (Roudaré) бил осело во Ресенската каза со 42 домаќинства и 110 жители Македонци. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. во селото живееле 270 Македонци христијани. Сè до 1908 г. селото било во состав на беговски чифлик.
Како едно од пореволуционерните села во регионот, Рудари учествувало во Илинденското востание со 30-члена чета на чело со војводите Вангел Ѓоргиевски (Ангелко Преспански) и Стојан Костов. Тука е роден и истакнатиот преспански војвода Ангел Андреев. На 6 септември 1903 г. селото е нападнато и ограбено од турски аскер и башибозук, а убиени се 17 лица. . Во сите борби против турските војски загинале вкупно 24 жители на Рудари. Од ова село потекнува и Петко Јанкулов, учесник во Кресненското востание/ Следната 1904 г. целото село потпаднало под врховенството на Бугарската егзархија.
По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Рудари (Roudari) имало 360 Македонци, сите под егзархијата. Во овој период Боривое Милоевиќ го спомнува со 50 македонски куќи. Покрај бугарската, во ова време работела и грчката пропаганда, на неколку наврати воведувајќи настава на бугарски и грчки место на македонски.
Припојување кон Грција
По Балканските војни во 1913 г. селото е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Истата година имало население од 266 жители кое се зголемило на 337 лица во 1920 г. Неколку рударци биле испратени како војници на боиштата во Мала Азија во Грчко-турската војна (1919-1922), од кои тројца загинале. Во 1928 г. селото е преименувано во Калитеја, што значи „добар поглед“. Истата година селото броело 370 лица, а во 1940 г. во него живееле 379.
Според грчките жандармериски податоци од 1931 г. во Рудари живееле 376 македонојазични жители, од кои сите имале македонска национална свест. со исклучок на 10 лица, за кои властите сметале дека се чувствуваат како Грци. Во овој меѓувоен период, грчките власти воделе жестока политика на денационализација и асимилација на населението, придружена со забрани и казни.
Во Втората светска и Грчката граѓанска војна
За време на Втората светска војна Буковик влегол во окупациската зона на Италија по капитулацијата на Грција во Грчко-италијанската војна. Во таа војна, на фронтот во Албанија биле мобилизирани 17 рударци. По капиулацијата на Италија во 1943 г. Рудари станало слободна територија на НОАВМ и ЕЛАС. Во март истата година во селото престојувал битолско-преспанскиот партизански одред „Даме Груев“ (битолско-преспански), а во февруари 1944 г. и дел од леринскиот одред „Бигла“.
За време на Грчката граѓанска војна селото наполно настрадало и неговото население пребегало во Р. Македонија и во источноевропските земји. Во 1951 г. Рудари се води како напуштено. Подоцна во него се вратиле дваесетина жители кои биле засолнети во околните места, а властите довеле 45 семејства Власи од Епир.
Повоен период
По доселувањето на епирските Власи, селото станало етнички мешано, со значајно дојденско мнозинство. Во 1961 г. имало 287 жители кои во 1971 опаднале на 210, а во 1981 г. на 170 жители. На пописот од 1991 г. Рудари имало 177 жители кои во 2001 г. станале 160, но опаднале на само 117 во 2001 г.
Според изследване от 1993 година селото е смесено влашко-„словенојазично“ (т.е. македонско).
Родови
Македонците во Рудари се потомци на следниве стари семејства: Андрејчини, Бегачевци, Бегалецевци, Близнаковци, Богоевци, Граматниковци, Геровци, Димовски, Ѓоргиовци, Јанкуловци, Јанковци, Кајчевци, Колевци (Јанковци), Колевци (Богоевци), Костовци, Мијаловци, Мустаковци, Стерјовци, Србовци, Толевци и Фотевци.
Цркви
Во селото постојат следниве цркви:
Традиционална селска слава е Света Петка Летна.
Стопанство
Селото се смета за богато. Највеќе се одгледуваат житото, гравот и леќата.
Традиционално, селото се заимавало со полјоделство, занаетчиство сточарство и печалбарство. Најзастапени култури биле житото (’рж, пченица, јачмен, освес, уров, просо, пченка), зеленчукот и лозјата. Сточарстовот било исклучително развиено и се одгледувал најразновиден добиток. Најразвиени занаети биле ѕидарството и дрводелството, по кои селаните биле познати во регионот.
Географија на Чешка
Чешка географски се наоѓа во Средна Европа.
Граници
Вкупната површина на земјата изнесува 78.866 км2, и според тоа се наоѓа на 117 место по големина во светот. Земјата граничи со Полска на север, Германија на северозапад и запад, Австрија на југ, и Словачка на исток.
Главниот град Прага е најголемиот во државата со околу 2 000 000 жители.
Население
Според пописот, вкупното население на Чешка е околу 10.424.926 жители. Густината на населеноста е 132 жит/км2.
Клима
Климата во Чешка е умерено континентална, со топли лета и студени зими. На повисоките места во Чешка, на планините, климата е планинска. Поголемиот дел од дождовните врнежи паѓаат во летниот период. Така, најдождовен е месецот јули, а најсувиот е февруари. Највисока температура која некогаш била измерена во Чешка е +40,2 °C, а најниската е -42,2 °C.
Суперлативи
República Checa
1748
1748 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1748 година од новата ера, 748. од вториот милениум, 48. од XVIII век и деветта од 1740-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7256 и 7257 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6498 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5508 и 5509 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2501.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1748 година се протега во 4384 и 4385, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4444 и 4445 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2291. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1160 и 1162 исламска година.
NGC 7276
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7276 се споменува и како MCG 6-49-14, CGCG 514-25, NPM1G +35.0459.
Откривање
Објектот е откриен на 20 септември 1876 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7276 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. NGC 7276 има привидни димензии од 0,9' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 24 м 14,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +36° 5' 17"".
Канибали (есеј)
Канибали (француски: Des Cannibales) ― есеј напишан околу 1580 година, кој е дел од збирката „Есеи“, од Мишел де Монтењ, кој ги опишува церемониите на Тупинамбанците кои живееле на територијата на денешен Бразил. Особено, тој известил за тоа како луѓето свечено ги јаделе телата на нивните мртви непријатели во вид на чест. Во својата работа тој користел културен релативизам и го споредува канибализмот со „варварството“ на Европа од 16 век.
Англискиот превод „Of the Caniballes“, се појавил во преводот на Есеи од Џон Флорио од 1603 година. Ова често било сметано (прво од Едвард Капел во 1781 година) како влијание врз Шекспировото дело Бура, особено чин II, сцена 1.
496
496 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 496 година од новата ера, 496. од првиот милениум, 96. од V век и седма од 490-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6004 и 6005 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5246 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4256 и 4257 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1249.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 496 година се протега во 3132 и 3133, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3192 и 3193 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1039. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 130 и 129 година пред хиџра.
Гастритис
Гастритис означува хистолошка слика на воспаление на желудочните структури предизвикано од бактерии од родот Helicobacter или од прекумерно лачење на желудочна киселина. Може да се појави како краткотрајна епизода или да биде долготраен. Симптомите може да изостанат, но кога се присутни најчеста е горноабдоминална болка. Други можни симптоми се наузеа (мачнина) и повраќање, надуеност, губење на апетит и жиговина. Компликации кои може да настанат се крвавење, чир на желудникот и желудочни тумори. Кога причинителот има автоимуно потекло, може да настане намалување на бројот на еритроцити поради недостиг на витамин B12, состојба позната како пернициозна анемија.
Чести причинители на гастритис се инфекција со Helicobacter pylori и употреба на нестероидни антиинфламаторни лекови (НСАИЛ). Поретки причинители се алкохолот, пушењето, кокаинот, тешка болест, автоимуни нарушувања, радијациона терапија и Кронова болест. Ендоскопијата, тип на радиографија позната како горногастроинтестинални серии, крвните тестови, и тестовите на столицата можат да помогнат во поставувањето на дијагноза. Симптомите на миокарден инфаркт честопати се слични со оние на гастритис. Други состојби со слични симптоми вклучуваат воспаление на панкреасот, билијарна колика, и чир на желудникот.
Гастритисот се превенира преку избегнување на причинителот. Третманот вклучува лекови како антациди, H2 блокатори, или инхибитори на протонската пумпа. За време на акутен напад може да помогне пиење на вискозен лидокаин. Ако гастритисот се појавил поради употреба на НСАИЛ, потребно е да се прекине нивната употреба. Ако е присутен H. pylori третманот вклучува комбинација од антибиотици како амоксицилин и кларитромицин. Кај оние со пернициозна анемија потребно е земање на додатоци со витамин B12, преку уста (орално) или инјекциски. Пациентите се советуваат да избегнуваат надразнителна храна.
Се смета дека гастритис имало половина од светското население. Во 2013 имало приближно 90 милиони нови случаи. Почесто е присутен кај постарата популација. Гастритисот, заедно со сличната на него состојба која го зафаќа почетниот дел на тенкото црево позната како дуоденитис, резултирале со 50.000 смртни случаи во 2015 година. H. pylori бил откриен во 1981 година од Бари Маршал и Робин Ворен.
Третман
Антацидите се терапија од избор кај благ до умерен гастритис. Кога тие не можат да овозможат доволно олеснување на симптомите, се користат лекови како H2 блокатори и инхибитори на протонската пумпа кои ја намалуваат секрецијата на желудочна киселина.
ФК Наполи
Социета Спортива Калчо Наполи, едноставно наречен и ФК Наполи или само Наполи — италијански професионален фудбалски клуб со седиште во Неапол, Кампанија кој бил првично основан во 1904 година. Клубот поминал поголем дел од нивната историја во највисокото ниво на италијанскиот фудбал, па и во моментов се натпреваруваат во Серија А.
Наполи, кој традиционално настапува во сини дресови и бели шорцеви, ја освоил Серија А двапати, првпат во сезоната 1986-1987, а потоа повторно и во сезооната 1989-90. Покрај тоа, тие се трикратен победник на Купот на Италија. На европската сцена, Наполи го освоил Купот на УЕФА, триумф кој го постигнале во текот на сезоната 1988-89 и Интертото купот, кој е нивниот прв трофеј по повторно влегување во Серија А. Историски гледано, Наполи е деветтиот најуспешен клуб во италијанскиот фудбал и најуспешниот клуб во јужна Италија.
Од првото појавување во 1904 година, клубот променил неколку имиња, од кои едното се случило по спојувањето со клубот Интернационале Наполи. Последната промена била во 2004, кога клубот доживеал банкрот, но повторно бил основан од страна на филмскиот продуцент Аурелио Де Лаурентис како Napoli Soccer. Почетокот на 2006 година, Де Лаурентис ја откупил целата нивната историја и клубот го вратил своето старо име Социета Спортива Калчо Наполи.
Основање и почетоци
Клубот бил основан како Неапол Фуд-Бал & Крикет Клуб 1904 година. Основан бил од страна на англискиот морнар Вилијам Потс и неговиот соработник ''М. Бејон''. Наполитанците, Конфорти, Катерина и Салси Амадео исто така биле вклучени во создавањето на клубот. Првичната верзија на дресовите се состоела од небесно сини дресови со темномодри пруги, и црни гаќици. . Во 1906 година управата на клубот сметале дека неговото име е предолго па го скратиле во Неапол Фуд-Бал Клуб.
Во раните години италијанското фудбалско првенство било ограничено така да во него можат да учествуваат само клубови од северот, додека јужните клубови се натпреварувале против морнарите или играле во купови како што бил Липтон купот. Во купот се натпреварувале Наполи и Палермо, а Наполи освоил три финалиња. Во 1912 година заради надворешни непредвидени ситуации клубот се разделил на два дела еден бил Неапол Фуд-Бал Клуб, а вториот Интернационале Наполи, во тоа време и двата клуба ги забележиле својте први настапи во исталијанското првенство, во сезоната 1912-13. Иако и двете страни биле одушевени со натпреварувањето во Campania section, тие не биле успешни како и надвор од неа неколку години по Првата светска војна. Тогаш одлучиле да се обединат под името Фуд-Бал Клуб Интернационале-Наполи, уште познат и како ФБК Интернеапол.
АК Наполи
Под претседателството на Џорџо Аскарели, клубот го променил името во АК Наполи, на 23 август 1926. По лошиот почеток, Наполи започнал да се подобрува благодарение на одличниот напаѓач роден во Парагвај Атила Салустро, кој бил првиот вистински херој на навивачите. Салустро исто така станал најдобар стрелец на Наполи на сите времиња, и опстојува таму и денес.
Наполи влегол во Серија А за време на раководството на англискиот тренер Вилијам Гарбт, а во наредните шест години клубот постојано завршувал при врвот на табелата. Во сезоните 1932-33 и 1933-34, Наполи завршува меѓу трите најдобри клубови, а покрај тоа во тимот довеле уште неколку одлични играчи како што биле Антонио Војак (роден хрват), Арналдо Сентименти и Карло Бускаља. Кога започнала Втората светска војна, Наполи започнал да пропаѓа, но успеале да избегнат испаѓање од лигата во сезоната 1939-40, благодарение на подобрата гол разлика во однос на Лигурија.
Наполи ја загубил тешката борба за опстанок која ја водел сите овие години, во 1942 кога испаднале во Серија Б. Таа иста година клубот се сели од Стадион Џорџо Аскарели на Стадион Артуро Колана и останале да играат на него целата сезона во Серија Б до крајот на војната. Како продолжило да се игра и понатаму, Наполи изборил право да игра во Серија А, но испаднале веќе после две години. На клубот му била потребна отскочна даска како би се вратиле во врвот на италијанскиот фудбал на почетокот на 1950-тите. И покрај тоа што лутал низ лигата со високи и ниски места на табелата во тој период вклучувајќи ги и промоциите и испаѓањата, Наполи имал успех во купот кога го победиле Спал за освојување на Купот на Италија 1962, дсо головите на Корели и Ронцон.
Наполи во успон; средните 60-ти
Клубот го менува своето име во Социета Спортива Калчо Наполи на 25 јуни 1964. Во сезоната 1964-65 Наполи почнал да бележи добри резултати и обезбеува промоција во Серија А. Под водство на поранешниот играч Бруно Песаола го освоиле трофејот на Купот Алпа, и во својата повратничка сезона во Серија А го освоиле третото место. Во сезоната 1967-68, титулата за влакно му бега на Наполи, па на крајот морале да се задоволат со второто место зад Милан. Тогаш во нивниот тим играле некој најпопуларни играчи на сите времиња како: Дино Ѕоф, Хозе Алфатини, Омар Сивори и локалното момче Антонио Јулијано. Јулијано поставил досега несоборен рекорд по брјот на настапи за Наполи.
Добрата игра на Наполи, и во текот на 70-тите, ги донела до третото место во сезоните 1970-1971 и 1973-74 година. Под водството на уште еден поранешен играч, Луис Виничио, Наполи обезбедил настап во Купот на УЕФА; во сезоната 1974-75, кога стигнале до третото коло каде се елиминирани од Порто со резултат 2-0. Истата сезона, Наполи освојува уште едно второ место во Серија А, со само два бода заостаток зад тогашниот шампион Јувентус. Солидната игра на неколкуте локални момчиња, како Џузепе Брусколоти, Антонио Јулијано и Салваторе Еспосито довела до значаен успон во тоа време, како и балгодарение на головите на Џузепе Саволди.
Откако го прегазиле Саутхемптон со 4-1, и така го освоиле Англо-Италијанскиот куп, Наполи се пласирал во Купот на победниците на куповите во сезоната 1976-77, каде стигнале до полуфиналето. Исто така тогаш клубот го освоил својот втор наслов во Coppa Italia во сезоната 1975-76. На патот до финалето тие ги елиминирале Милан и Фјорентина, а во финалето со убедливи 4-0 ја добиле Верона. Во однос на италијанската лига, Наполи секогаш би, меѓу првите шест во периодот на доцните 70-ти. Исто така во почетокот на 1980-тите, поточно во првите две сезони биле во врвот, кога во сеоната 1980-81 завршиле на трето место, меѓутоа во сезоната 1983-84 биле вклучени во борбата за опстанок.
Ерата на Марадона и најголемите успеси на клубот
Меѓутоа, клубот бил неуспешен во Европскиот куп на шампиони во следната сезона и завршиле на второ место во Серија А. Обезбедувајќи учество во Купот на УЕФА, во сезоната 1988-89, Наполи го освоил својот прв европски наслов. Јувентус и Бајерн Минхен биле поразен на патот кон финалето, каде Наполи го победил ВФБ Штутгарт со вкупен резултат 5-4 во два меча, со два гола на Карече и еден на Диего Марадона, Чиро Ферара и Алемао.
Наполи го освоил својот втор наслов во Серија А во сезоната 1989-90, откако во траката за скудетото го победиле Милан со два бода предност.
На Светското првенство 1990 во Италија, Аргентина во полуфиналето играла со Италија. Откако натпреварот завршил нерешено, се шутирале пенали, а победничкиот пенал за пласман на Аргентина во финалето го постигнал токму Марадона. Веднаш потоа, Италијанскиот фудбалски сојуз наредил допинг контрола, на која Марадона паднал и добил забрана за играње од 15 месеци.
Без Марадона, Наполи успеал да го освои само италијанскиот суперкуп, со победа против Јувентус, но тоа бил нивниот последен трофеј за долго време.
Моментален состав
}
Домашни
второпласирани: 1967-68; 1974-75; 1987-88; 1988-89; 2012-13.
финалисти : 1971-72; 1977-78; 1988-89; 1996-97.
финалисти : 2012.
второпласирани : 1961-62; 1964-65; 1999-00; 2006-07.
финалисти : 1910; 1912; 1913.
Змеј (летало)
Змеј – летало со триаголен, квадратен или ромбоиден облик, изработено од тенок материјал и прицврстен со стапови на кои е врзан еден крај од клопче.
Вештината за пуштање на змејови како забавна игра настанала на Исток, од каде стигнала во Европа, а подоцна и во Новиот Свет.
Историја
Најстари цртежи и остатоци од четириаголни змејови без опашки пронајдени се на островите од Малајскиот Архипелаг. Змејовите се дигале високо и на тој начин покажувале на ветрови и невремиња, укажувале на плен или опасност. На Нов Зеланд мајстори за змејови биле Маорите, правеле змејови кои летале долго и високо.
Од XIX век почнала масовна употреба на змејовите во метеорологијата. Во САД, во периодот од 1893 до 1933 година, во метеоролошките станици за испитување на атмосферата се користеле змејови кои достигнувале висина и до седум илјади метри.
Најстарите познати триаголни змејови се од островот Бугенвил, најголемиот во групата на Соломонски Острови во Тихиот Океан и служеле за риболов. На едниот крај на змејот се наоѓало јаже од усучени танки лијани со мамка без јадица. Мамката била парче дрво на кое било прикачено клопче пајажинесто расплетена сува трева. Претањето и понирањето на змејот покажувале дека рибата се фатила на мамката.
Примена
Во 1749 година првпат змејовите биле искористени за мерење на температурата над површината на Земјата. Професорите од универзитетот во Глазгов прицврстиле топломер за змејот, го дигнале и така ја мереле температурата на воздухот на големи висини. Три години подоцна, во 1752 година, Бенџамин Френклин го извел прочуениот опит со кој докажал дека громот е електрична појава и врз основа на тоа го конструирал громобранот. Френклин змејот го направил од свилена марама и го прицврстил за тенка жица на чиј крај се наоѓал клуч. Кога змејот се кренал во небото, громот удрил во змејот и низ жицата дошол до клучот што предизвикало негово вжарување. Змејовите нашле примена и како влечна сила кај направата чавролант кој наместо коњска снага ја користел снагата на ветрот. Оваа направа можела да влече кола со брзина од преку 30 километри на час.
Во средината на XIX век со помош на змејови почнале да се прават мостови, а примената на змејови во градежништвото почнала во САД над Нијагарините Водопади. Така биле изградени мостовите Рејнбоу и Вирлпул кои ги поврзуваат САД со Канада. Од крајот на XIX век почнале да се снимаат подрачја така што на змејовите биле поставувани камери и фотоапарати. Змејовите биле и поштари. Со нив биле префрлани пратки и пакети од бродовите на брегот.
Прв човек кој со помош на змеј се подигнал од земја, бил британскиот генерал Роберт Бејден-Пауел, кој во 1894 година конструирал змеј долг 12 метри и со него се дигнал на 30 метри над земјата. Подоцна, во 1900 година, браќата Рајт врз основа на проучувањето на движењето на змејовите направиле прво моторно летало со кое три години подоцна се дигнале во небото.
Во почетокот на дваесеттиот век змејовите служеле и за други цели. Гуљелмо Маркони со помош на змеј подигнал антена и преку неа во 1901 година на Њуфаундленд го примил првиот безжичен радиосигнал преку Атлантскиот Океан. Благодарение на тоа откритие Маркони ги пронашол безжичната телеграфија и радиото.
Дури и по појавата на авионот, змејовите продолжиле да се користат во разни цели, а за време на Втората светска војна имало предлози американската воена морнарица со змејеви да се брани од воздушните напади така што змејовите би носеле челични јажиња кои би ги оневозможиле непријателските авионима да прелетуваат над американските бродови, но овој план не се остварил.
Елин од Хорснас
Елин од Хорснас (починала по 28 септември 1611 година) била наводна шведска вештерка, најпознатата вештерка во Шведска пред големата вештерска манија од 1668–1676 година и една од ретките вештерки во Шведска што биле погубени пред 1668 година. Нејзиното судење било исто така најдокументираното судење за магии во Шведска пред 1668 година.
Први обвинувања
Таа била обвинета за магии за прв пат во 1599 или 1601 година. Џелатот Хакан ја ставил во вода заедно со уште две жени, чии имиња не се познати. Таа го положила тестот, потонала и била ослободена од обвиненијата, но другите две жени биле осудени и погубени. Се верува дека таа го поткупила Хакан, а со оглед на подоцнежните настани, се смета дека е веројатно дека го поткупила со сексуални услуги. Таа била пуштена на слобода, но иако била ослободена од обвиненијата, сомнежите продолжиле.
Хакан ловецот на вештерки
Вистинскиот лов на вештерки не избил во Шведска до 1668 година, но Смоланд бил мал исклучок и се верува дека на почетокот на 17 век имало неколку, иако лошо документирани, судења на вештерки во Смоланд, кои вклучуваат и тестови со вода и мачење. Причината за ова се смета дека е џелатот Хакан, кој бил официјален џелат на Јеншепинг помеѓу 1588 и 1638 година; тој тврдел дека е експерт за оваа тема. Се чини дека се школувал во странство, учејќи за тестовите преку вода, ѓаволскиот белег и тортурата што се користела во судењата на вештерки во други земји. Во првата година од неговото вработување, на една жена која била ослободена од обвиненијата за волшебство, и се заканувале дека ако некогаш биде повторно обвинета, Хакан ќе ја изложи на тест преку вода; две години подоцна, тој го направил овој тест на две жени во Јеншепинг - веројатно за прв пат овој метод бил користен во Шведска - и во 1594 година, тој бил многу препорачан затоа што изложил жена наречена „германска-била“ и ја натерал да признае дека маѓепсува.
Второ обвинение
Во 1611 година, Елин била изведена на суд во Сунербо, а Хакан бил повикан да ја разоткрие оваа позната вештерка, десет години по нивната прва средба. Не е познато колку години имала Елин, но во 1611 година, нејзината мајка била сè уште жива, нејзината сестра била свршена, а нејзиниот син бил во тинејџерски години (најверојатно неговите помлади тинејџерски години, бидејќи се сметал за дете), па таа не можела да биде стара жена.
Судот добил толку многу обвиненија и жалби против Елин од нејзините соседи во текот на годините што тие биле уморни од тоа. Конечно одлучиле да ги прифатат обвинувањата и да ја изведат уште еднаш на суд.
Судењето на вештерки
Елин ги негирала обвиненијата. За разлика од другите мажени жени, таа не го терала нејзиниот сопруг да зборува наместо неа, туку самата се бранела. На мажените жени им било дозволено да отсуствуваат од судот и наместо нив да зборуваат нивните сопрузи, што честопати имало многу добри резултати, но очигледно, на сопругот на Елин не му било дозволено да ја брани, веројатно затоа што обвиненијата биле толку невообичаено многу.
Судскиот извршител на Сунбербо побарал помош од Хакан од гувернерот во Јеншепинг, и тој пристигнал со дозвола да го изврши тестот со вода. На судот му било дозволено да и суди, но не и да ја изврши пресудата без одобрение од повисокиот суд. Шерифот му рекол на Хакан: „Ако ја прогласите за виновна Елин, ќе ја оставите на мир. Сеедно, ќе добиете исплата“. Хакан му одговорил: „Ако не ми дозволат да се однесувам со неа како што правам со оние од нејзиниот вид, тогаш по ѓаволот ќе ја ставам на вода“.
Кога Хакан ја набљудувал, тајно „за да го избегне нејзиното зло око“, тој тврдел дека има Ѓаволски белег под десната града. Тој побарал да ја набљудува без таа да знае, пред да ѝ кажат дека бил ангажиран да ја изврши истрагата, а тој тврдел дека ја видел трагата под нејзините гради и покрај тоа што таа била целосно облечена во таа прилика. Ова се смета за силен показател дека тој ја видел гола претходно и дека и помогнал да го помине тестот за време на првото судење затоа што бил поткупен со сексуални услуги; да знаела дека е таму, можела да го открие ова.
Кога некои жени биле ангажирани да ја прегледаат, откриле дека тој бил во право; жените тврделе дека никогаш досега не виделе жена со таков белег и дека тие сигурно немале таков белег на градите.
Таа повторно била изложена на тест преку вода, и овој пат, таа не поминала; кога била извадена од водата, таа веднаш рекла дека ако можела да се подготви, знаела начин како да го положи тестот и ќе го положела. Хакан наредил да и ја избричат главата, како што било правено во Германија со вештерки, а потоа му било дозволено да ја измачува. Таа никогаш не признала дека е вештерка и покрај тортурата, но на крајот признала дека користела арсен за да го убие својот прв сопруг. Било кажано дека таа го признала ова без да биде прашана.
Елин била осудена на смрт со обезглавување на 28 септември 1611 година и била обезглавена „по едногласниот крик“ од црквата, судот и целата јавност. Се чини дека точниот датум и начинот на погубувањето не се документирани.
Мајсторот Хакан продолжил со прогонството на вештерките до неговата смрт во 1638 година; тој ги водел судењата на Брита Арфвидсдотер во 1616 година и Ингеборг Богесдотер во 1618 година, кои и двете биле погубени поради магија во 1619 година. Во 1615 година, судијата на судскиот процес против Елин бил испрашуван од властите, бидејќи било доведено во прашање дали судењето било правилно, што го направило судењето на Елин можеби најдобро документирано судење на вештерки во Шведска надвор од периодот на големиот вештерски лов од 1668-1676 година.
Голејца
Голејца (Голеишта или Голевишта; Golovisht) — село во општината Булчица на Дебарската област, источна Албанија.
Географија
Селото се наоѓа во македонската област Голо Брдо, na 800-900 м југозападно од границата со Македонија, каде се наоѓа големиот свиок на Црн Дрим (по самата граница) и селата Трнаниќ и Бомово, Општина Дебар. На исток е селото Трбач, а на северозапад е Вичишта.
Историја
Селото е споменато во Слепченскиот поменик и во поменикот на Mанастирот Матка во XVII век како Голевишта.
Во XIX век Голевишта било македонско село во Дебарската Каза кое било во тек на албанизација, односно истиснување на македонското население. Во поменикот на Бигорскиот манастир се зачувани низа македонски имиња од Голејца како Огнен, Дроздо, Сорбин, Рајан, Стојко и други. Според Афанасиј Селишчев во 1870-тите и 1880-те селото сè уште било македонско. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Голеишта (Goléichta) е село со 4 домаќинства сочинети од 8 жители Македонци-христијани и 5 жители Албанци-муслимани.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) на почетокот на XX век селото веќе било наполно албанско, заведувајќи 65 Арнати-муслимани.
Весникот „Дебарски глас“ во 1909 г. напишал:
Иселеништво
Според истражувањата на Бранислав Русиќ објавени во 1954 г. во Баниште, Дебарско живеел родот Голеиштани (1 куќа) доселен од Голејца во 1885 г.
Свита (музика)
Свита (француски, suite, од suivre = нижи, реди ) — една од најстарите и, заедно со сонатата, најважните повеќеставни форми на инструментална солистичка и оркестарска музика. Тоа е поим од музиката, за група независни инструментални ставови со различен карактер, обично во ист тоналитет.
Општо земено, може да се каже дека свитата може да се спореди со низа слики, додека сонатата претставува циклус од драмски сцени.
Особина
Во текот на 17 и во 18 век, во времето на својот барокен врв, свитата главно се состоела од танцови ставови.
Во 19 и во 20 век, поимот почнал да се користи многу пошироко и поопшто, за различни групи инструментални музички облици, обично помали од сонати, подготвени за концерт или некоја друга сценска изведба.
Примери за тоа се: Менделсоновата музика за Шекспировиот Сон на летната ноќ (компонирана во 1843 година.), Бизеовата Арлова свита (компонирана во 1872 година) и музика за балети, како што е свитата од Оревокршачка од Чајковски во 1892 година и свитата на Игор Стравински за Жар птица 1911, 1919, 1945 година.)
Историја
Свитата била создадена со ширење на модата на дворски танци од 14 до 16 век, како комбинација од два различни танци: pavane - galliard или basse danse - saltarello.
Честопати истата мелодиска тема била обработувана во различен метро и темпо во два танцови става. Во 16-тиот и 17-тиот век, германските композитори често би нанижеле три или четири танцови ставови во единствен музички ентитет, а ран пример за тоа е Банчето музикале од Јохан Шајн (објавен во 1617 година), како збирка од свити од пет танцови ставови за пет виоли.
Во почетокот на 18 век, четири вида на танц станале стандардни ставови во свитите; (германски танц), (француски танц), (шпански танц) и (англиски танц), по тој редослед. Овој основен вид на распоред на ставови се развил во Германија на крајот на 17 век, откако Јохан Јакоб Фробергер почнал да вклучува англиски - жигу пред или по курантот, наместо вообичаениот германски распоред; алеманда, курант, сарабанда. Издавачот Фробергер подоцна го реорганизирал редоследот на танцовите ставови, што станало стандард.
Со појавата на галантниот стил во средината на 18 век, почнале да се вклучуваат дополнителни танци, како што се гавоти и менуети, па дури и арии кои повеќе немале никаква врска со танцот. Тоа тогаш станало вообичаено, како и различните имиња за воведниот пасус; прелудиум, увертира, фантазија, симфонија. Примери за такво проширување од четирите основни танци во соло свитата се Баховите; англиски свити, француски свити и партити (тогаш партита била вообичаен германско назив за - свитата).
Надвор од Франција и Германија, распоредот и изборот на танцови ставови не биле толку стандардизирани. Во Италија, свитата за камерен оркестар вообичаено се нарекувала - sonata da camera.
Во Германија на крајот на 17 и на почетокот на 18 век, се развил уште еден вид свита, кој вклучувал нови модерни танци, а не четирите традиционални видови танци, кои станале премногу префинети. Почнувале со увертири во француски стил, па често ги нарекувале -. Примери за овој пофлексибилен пристап се свитите на Жорж Мифа од неговите два Флорилегиуми (1695, 1698), четирите увертири на Бах за оркестар и Хендловите „Музика на вода“ (1717) и „Музика за кралскиот огномет“ ( 1749 ).
Облик на танцот во барокната свита
Повеќето танци што го сочинуваат барокната свита имаат барокен дводелен форум. Целиот став е тематски хомоген, така што вториот дел не носи никаков нов тематски материјал (монототематичноста е исто така една од важните одлики на барокната музика и во останатите барокни облици). Двата дела се приближно со иста должина, и двата дела се повторуваат.
Тонскиот план на свитниот став е многу јасен и прегледен:
Во првиот дел започнува со тонички тоналитет, па се модулира во доминантен. Во вториот дел започнува со тоналитетот во доминанта, па потоа се враќа во тоник. Ако основниот тоналитет е молски, може да се модулира во доминантен мол или паралелен дур. Во некои случаи, вториот дел може да биде двапати подолг од првиот (сарабанде), така што можеме да зборуваме за триделна песна (облик а-б-а или а-б-ц) од која се развива сонатниот облик.