cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Квантуншка армија
Квантуншката армија била формирана во 1906 година по завршувањето на Руско-јапонската војна (1904-1905) како заштитна армија за Квантуншката изнајмена територија и Јужноманџуриската железничка зона, а во меѓувоениот период станала армиска група за за поддршка на јапонските интереси во Кина, Манџурија и Монголија. Таа била во голема мера одговорна за основањето на јапонската марионетска држава Манџукуо во Манџурија и од 1937 година била една од главните јапонски вооружени сили за време на Втората кинеско-јапонска војна од 1937 до 1945 година.
Во август 1945 година, советските трупи се соочиле со Квантуншката армија за време на манџуриската стратешка офанзивна операција. Квантуншката армија им се предала на Советите на 16 август 1945 година - еден ден по капитулацијата на Јапонија - и била распуштена.
Формирање
Во 1895 година, по поразот во Првата кинеско-јапонска војна и во согласност со одредбите од Договорот од Шимоносеки, кинеската династија Ќинг на Јапонија ѝ ја изнајмила територијата Квантунг. Руската империја била заинтересирана за Квантунг, затоа што регионот имал потенцијал за изградба на пристаништа кои не замезнуваат во зима, а со цел за сопствена експанзија на Далечниот Исток. Неколку недели по изнајмувањето на јапонците, по Тројната интервенција Ќинг го раскинала договорот и Квантунг ѝ бил изнајмен на Русија во 1898 година. По победата на Јапонија во Руско-јапонската војна (1905 -1906) Кина повторно им ја изнајмила територијата Квантунг на Јапонците.
Квантуншкиот гарнизон бил основан во 1906 година за да ја брани оваа територија. Седиштето се наоѓало во Порт Артур и бил воден како оддел на Квантуншката влада, а генералниот гувернер истовремено бил негов командант. Во 1919 година, владата на Квантунг била заменета со одделна цивилна и воена администрација, Квантуншка агенција за цивилни операции и Квантуншка армија за воени операции. Во високо политизираната Царска јапонска армија во 1920-тите и 1930-тите, Квантуншката армија била упориште на радикалната фракција „Империјален пат“ (Kōdōha ), а многумина од нејзините лидери отворено се залагале за политичка промена во Јапонија преку насилно соборување на владата и возобновување на Шова, и за реорганизација на општеството и економијата по фашистички терк. Тие, исто така, се залагале за поагресивна, експанзионистичка надворешна политика. Членови или поранешни членови на Квантуншката армија биле активни во многу обиди за пуч против цивилната влада, што кулминирало со инцидентот на 26 февруари 1936 година, по што била распуштена фракцијата Кодоха.
Своеволни акции
Иако Квантуншката армија требало да биде подредена на Царскиот генерален штаб и на Генералштабот на Армијата сместен во Токио, нејзиното раководство често дејствувала самостојно, директно кршејќи ги наредбите од Јапонија. Заговорници од помладиот офицерски корпус од Квантуншката армија во 1928 година извршиле атентат на манџурискиот воен лидер Џанг Зуолин. Исто така, раководството на Квантуншката армија стоело зад Манџурискиот инцидент и инвазијата на Манџурија во 1931 година, во масовен чин на непослушност (гекокујо) против изричните наредби на политичкото и военото раководство со седиште во Токио.
Во 1932 година, Квантуншката армија имала најзначајна улога во основањето на Манџукуо, марионетската држава на Јапонија во североисточна Кина и Внатрешна Монголија. Квантуншката армија имала контролна улога во политичката администрација на новата држава, како и во нејзината одбрана. Командантот на Квантуншката армија имал овластување да ја одобри или да ја одбие секоја команда од Пу Ји, номиналниот цар на Манџукао. Доказ за контролата на Квантуншката армија врз владата на Манџукао бил фактот што врховниот командант на Квантуншката армија истовремено бил и јапонски амбасадор во Манџукао.
Втора светска војна
Квантуншката армија продолжила да учествува во бројни гранични престрелки со Кина, како дел од напорите да се создаде тампон зона со јапонска доминација во Северна Кина. Откако избувнала војна по инцидентот на мостот Марко Поло во јули 1937 година, нејзините сили учествувале во битката кај Пејпинг-Тјанџин и во операцијата Чахар.
По „инцидентот Номонхан“,од Квантуншката армија биле отстранети нејзините понепокорни елементи, како и приврзаниците на доктрината Хокушин-рон („Напредување кон север“), кои ја повикале Јапонија своите експанзионистички напори да ги насочи кон Сибир, а не југ, кон Кина и југоисточна Азија.
Бројноста на Квантуншката армија брзо била зголемена и во 1941 година имала 700.000 војници, а нејзиниот штаб бил префрлен во новиот главен град на Манџукао, Хсинкинг. По проширувањето на борбите на југ во Централна и Јужна Кина во Втората кинеско-јапонска војна, и по избувнувањето на Војната на Тихиот Океан, Манџукуо во голема мера бил „оаза на мирот“ во конфликтот. Меѓутоа, откако состојбата на сите фронтови за Империјалната јапонска армија почнала да се влошува, големата, добро обучена и добро опремена Квантуншката армија повеќе не можело да се држи во стратешка резерва. Многу нејзини единици биле испратени на југ да се борат во Војната на Тихиот Океан против војските на Соединетите Држави сместени на тихоокеанските острови или Филипините. Други единици биле испратени на југ во Кина за операцијата Ичи-Го.
Предавање на Квантуншката армија
Во 1945 година, Квантуншката армија имала 713.000 војници. Квалитетот на војската драстично паднал, бидејќи најдобрите војници и опрема биле испратени во други театри. Овие сили биле заменети со милиција, нови регрути и резервисти опремени со застарена опрема. Квантуншката армија била опремена и со бактериолошко оружје, подготвувано за употреба против советските трупи (види Единица 731). Најголемиот дел од воената опрема (артилерија, тенкови, авиони) била развиена во 1930-тите, а многу мал дел од војниците имале доволно обука или искуство.
Последниот командант на Квантуншката армија, генералот Отозо Јамада, на 16 август 1945 година наредил предавање, еден ден откако царот Хирохито на радио ја објавил капитулацијата на Јапонија. Некои јапонски дивизии одбиле да се предадат, а борбите продолжиле следните неколку дена. Маршалот Хата го добил „ултиматумот за предавање“ од советскиот генерал Георгиј Шелахов во Харбин на 18 август 1945 година.
Војниците од Квантуншката армија биле или мртви или на пат кон советските логори за воени заробеници. Преку 500.000 јапонски воени затвореници биле испратени да работат во советските работни логори во Сибир, рускиот Далечен Исток и Монголија. Тие биле репатрирани, етапно, во текот на следните пет години, иако некои биле задржани до 1950-тите.
Воени злосторства и судења
По предавањето на Јапонија, советската Црвена армија открила тајни инсталации за експериментирање и производство на хемиско оружје и биолошко оружје за масовно уништување поврзани со тајната армиска единица 731 и нејзините подружници. Квантуншката армија била одговорна и за некои од најозлогласените јапонски воени злосторства, како и за развивање на неколку програми за експериментирање со луѓе користејќи живи кинески, американски и руски цивили и заробеници, во режија на д-р Широ Иши.
Иши и 20.000 членови од Единицата 731 уапсени од американските окупациски власти, во 1948 година добиле имунитет од гонење за воени злосторства пред Трибуналот во Токио, во замена за податоци за бактериолошко војување засновано на човечки експерименти. Сепак, дванаесет членови на Единицата 731 и некои членови од раководството на Квантуншката армија во Втората светска војна биле осудени како воени злосторници во Судењата за воени злосторства во Хабаровск, а други биле приведени од Соединетите Држави и осудени на Меѓународниот воен трибунал за далечниот исток во Токио од 1948 година. Меѓу осудените на смрт биле поранешните генерали Сеиширо Итагаки, Иване Мацуи, Кенџи Доихара, Хидеки Тојо и Акира Муто.
Меркољано
Меркољано — општина во покраината Авелино од регионот Кампанија, Италија. Населението на 30 јуни 2019 година било 12,180 жители.
Петер Харач
Петер Пал Харач (роден на 2 ноември 1947) е унгарски политичар и теолог, кој служел како еден од замениците на претседателот на Националното собрание на Унгарија од 27 мај 2002 до 13 мај 2010 година. Тој бил министер во првиот кабинет на Виктор Орбан. Тој е член на Националното собрание на Унгарија од 18 јуни 1998 година.
Политичка кариера
Петер Харач го завршил граматичкото училиште крал Стивен I во 1966 година. Дипломирал како теолог од Римокатоличката академија за теологија во 1972 година. Работел во бројни парохии како асистент на свештеникот. Тој бил известувач за секуларните работи во Епископскиот Секретаријат на Унгарската католичка епископска конференција, и бил член на комисијата за семејна служба од 1990 до 1998 година.
Тој се приклучил на Христијанско-демократската народна партија (КДНП) во 1989 година, каде што бил активен како експерт за црковна политика. Тој бил претседател на 14от округ на Будимпешта од 1990 до 1997 година. Тој бил претседател на канцеларијата за координација во Будимпешта на Христијанско-демократската народна партија. Тој стана еден од петте национални потпретседатели на 29 јануари 1995 година. Тој ја напуштил Христијанско-демократската народна партија во 1997 година и стана потпретседател на Унгарската христијанско демократска алијанса, која беше формирана на 30 август во Ѓер. Како делегат на Унгарската христијанско демократска алијанса, тој бил избран во Президиумот на Граѓанската партија на Фидес - Унгарија во 1999 година. Во 2000 година станал копретседател на Унгарската христијанско демократска алијанса. Тој бил реизбран за претседател на растечката Христијанско демократска алијанса на 14 февруари 2004 година. По структурната реформа на Фидес-Унгарската граѓанска алијанса тој беше награден со претседавање со округот Соб.
Тој се кандидирал на парламентарните избори во 1990 година и во 1994 година. Тој бил локален претставник во Зугло (14-та област) од 1990 до 1998 година.Тој го обезбедил своето место во парламентот поддржан од Фидес, која ги претставувала изборните единици 1, Соб, округот Пешта. Тој бil министер за социјални и семејни работи на Владата на Орбан од 8 јули 1998 до 26 мај 2002 година. Како министер бил член на Националниот совет за регионален развој. На парламентарните избори во 2002 година тој бил избран за актуелен пратеник за неговата област Соб. Тој бил избран за еден од замениците на парламентот на 27 мај 2002 година. Тој е заменик водач на парламентарната фракција на Христијанско-демократската народна партија (КДНП) од 16 мај 2006 година.
На парламентарните избори во 2006 и 2010 година тој добил поединечен мандат во изборната единица број 1, во округот Пешта. Тој беше назначен за водач на парламентарната група на КДНП на 14 мај 2010 година.
Личен живот
Харач е оженет и има три сина, Габор, Петар и Тамаш.
Наводи
<references group="" responsive="">
Бугарштици
Бугарштици (Бугарштице) се епски народни песни создадени во периодот од 15 до XVIII век.
Потекло и одлики
Бугарштиците се постари од народните епски песни испеани во осмерец или десетерец. Најпрвин бугарштиците биле лирска поезија, но во вториот период од создавањето започнало нивното поместување од лирика кон епика, што се случувало во 17 и XVIII век. Меѓу бугарштиците може да се најдат и такви кои имаат пишано потекло, а во некои нивните запишувачи додавале и по некој свој стих. Оттука, некои истражувачи на народното творештво ги прогласиле сите бугарштици за пишани или полупишани творби, но нивното тврдење не е докажано, па преовладува мислењето дека тие имаат потекло од усната народна традиција. Во прилог на тоа сведочи и нивниот прв собирач Петар Хекторовиќ, кој тврдел дека ги слушнал од простите рибари и дека ги запишал во целосно автентична форма. Подоцна, и другите собирачи на бугарштици секогаш истакнувале дека тие се пееле. Од друга страна, ако бугарштиците се споредат со старите песни во десетерец (запишани пред XIX век), тогаш се забележува голема сличност во мотивите и во обработката, а тие се совпаѓаат дури и во некои ситни стилски детаљи. Врз основа на тоа, многу истражувачи сметаат дека оваа сличност не би постоела, ако бугарштиците биле пишани творби. Впрочем, токму оние бугарштици кои без сомнение имаат пишано потекло стилски отстапуваат од усните народни песни со краток и со долг стих.
Основната одлика на бугарштиците е повеќеслоговниот стих. Најчесто, бројот на стиховите е 15 или 16, со одмор (цезура) по седмиот или осмиот слог. Сепак, постојат и бугарштици со помал (12) или поголем број слогови (20) при што тие не треба да се сметаат за неправилни стихови, зашто и кај овие стихови цврсто се држи вториот полустих кој е најчесто осмерец, што значи дека отстапувањата најмногу се јавуваат во првиот полустих. Исто така, за овие песни е карактеристичен рефренот кој се состои од шест слога, а најчесто доаѓа по секој втор стих. Се смета дека рефренот служел не само како музичка придружба, туку на пејачот му служел и како одмор, а ја проширува и експресијата на главното соопштение, централната синтагма или главниот збор од претходните два стиха. По правило, стихот е составен од трохеј или од спој на трохеј и дактил. Јазикот кај бугарштиците е доста чист, со мал број Турцизми, додека архаизмите претставуваат составен дел на оваа поезија. Често се користи инфинитивната форма, а доста застапени се деминутивите. По својата основна интонација, тие се меланхолични и баладични. Бугарштиците го обработуваат мотивот посебно и го поставуваат во сооднос со другите, поблиски мотиви. Така на пример, колку ликовите на јунаците се поблиску прикажани, толку потрагична е нивната судбина. Кај бугарштиците не се развива фабула за да се прераскаже настанот, ниту пак ја има онаа епска широчина или објективност што постои кај епската песна. Творецот е пристрасен и не е рамнодушен. И кога постои фабула, тоа е само заради психолошко нијансирарање на мотивите, позитивно или негативно.
Во однос на тематиката, во бугарштиците најчесто се среќаваат следниве ликови: Крале Марко, Милош Обилиќ (Милош Кобиловиќ), кнез Лазар, Царица Милица, Цар Душан, Ѓураѓ Бранковиќ, деспотот Вук, Угрин Јанко, Михаило Свилоевиќ, Иван Карловиќ, браќата Јакшиќи, унгарските кралеви Матија и Владислав, и други. Од големите историски настани најмогу се пеело за Косовската битка (1389), Битката кај Варна (1444) и битката на Крбавско Поле (1493), додека песните запишани во околината на Бока Которска најчесто ги опеваат борбите на жителите на Пераст и Котор со Турците. Исто така, бугарштиците го опишуваат животот на средновековните благородници: витешките натпревари, заклетвите кон господарите, двобоите, ловот, битките, итн.
За името
Песните со долг стих се среќавале под неколку имиња: бугарштици, бугаршќици, бугарскици, бугаркини, пјесан бугарска, попевки, итн. Петар Хекторовиќ ги собрал првите бугарштици и тој ги нарекол бугаршќине. Науката се обидува да го испита и да го објави потеклото на името „бугарштици“. За потеклото на името на ови епесни има повеќе хипотези: дека зборот доаѓа од глаголот „бугарити“, што значи „тажно пеење, т.е. пеење со тажен глас“; друга хипотеза, која ја поддржувал Ватрослав Јагиќ, вели дека името на овие песни етимолошки се поврзува со Бугарија, т.е. Бугарин (како припадник на народ) или со зборот „бугарин“, што бил синоним за сточар или овчар; некои го поврзуваат нивното име со латинскиот израз carmen vulgare, што значи „проста народна песна“ или со италијанскиот израз poesia volgare. Денес, како наприфатлива се смета хипотезата дека името „бугарштици“ потекнува од глаголот „бугарити“, зашто овие песни навистина се одликуваат со тани тонови и со трагичен крај. На пример, во една стара песна во десетерец, запишана кон крајот на XIX век во Лика или во Банија се споменува зборот „бугарка“ со значење „тажаленка“:
Собирачи на бугарштици
Бугарштиците се најстарите сочувани песни во српско-хрватската епска поезија. Нив најчесто ги собирале книжевниците од јадранското приморје (на Хвар, во околината на Задар, а најмногу во Дубровник и во Бока Которска), и тоа во текот на 16, 17 и 18 век. Вкупно се зачувани околу шеесет бугарштици. Првите бугарштици ги собрал поетот и благородник од Стариград на Хвар, Петар Хекторовиќ (1487-1572), кој вклучил две бугарштици во книгата Ribanje i ribarsko prigovaranje, објавена во Венеција, во 1568 година. Притоа, денес се познати имињата на луѓето (кметови на имотот на Хекторовиќ) кои ги испеале двете бугарштици што ги запишал Хекторовиќ: Пакоје Дебеља, рибар и веслач, „добар маж и прав“, ја испеал песната „Крале Марко и брат му Андријаш“, додека неговиот другар Никола Зет, „млад и згоден“ ја испеал песната за Радосав Сиверинец и Влатко Удински. Притоа, Хекторовиќ напишал дека двете бугарштици ги запишал во нивниот изворен облик, без нешто да додаде или измени. Една бугарштица е пронајдена во оставнината на Петар Зрински. Во 1878 година, В. Богишиќ ја објавил збирката Narodne pesme iz starijih, najvise primorskih zapisa, а во 1964 година, во Белград, Мирослав Пантиќ ја објавил антологијата Narodne pesme u zapisima XV-XVIII veka. Меѓутоа, многу од собирачите на бугарштици често ги менувале запишаните песни и така ја повредиле нивната оригинална форма. Во тој поглед, Ненад Љубинковиќ смета дека некои од бугарштиците се создадени од поединци, па дури и од вистински поети, а потоа, при нивното натамошно пренесување (најпрвин усно, а потоа и писмено), тие биле приспособувани кон барањата на поединците или на средината. Најголем придонес во прибирањето и проучувањето на бугарштиците дал Валтазар Богишиќ (1834-1908) кој собрал најголем дел од песните, во 1878 година објавил голем зборник и напишал студија за нив. Во поново време, Ненад Љубинковиќ придонел за зголемување на знаењето поврзано со бугарштиците при што го дал предлогот тие да се нарекуваат „песни со долг стих“ како одраз на нивната најважна одлика. Во поново време, Мирослав Пантиќ ги вклучил бугарштиците во неговата антологија на народните песни запишани пред Вук Караџиќ. Најпосле, истражувањата на Александар Младеновиќ покажале кога настанале бугарштиците, како и каде се пренесувале, каде запрелно нивното ширење и кога згаснале, отстапувајќи им го местото на песните напишани во десетерец.
Список на најпознати бугарштици
Најпознати бугарштици се:
Кобалт(II) јодид
Кобалт(II) јодид или кобалтозен јодид е неорганско соединение со формулата CoI2 и хексахидрат CoI2(H2O)6. Овие соли се главните јодиди на кобалтот.
Синтеза
Кобалт(II) јодидот се кристализира во два полиморфи, α- и β-форми. α-полиморфот се состои од црни хексагонални кристали, кои стануваат темно зелени кога се изложени на воздух. Под вакуум на 500 °C, примероци од α-CoI2 сублимираат, давајќи го β-polymorph како жолти кристали. β-CoI2 исто така лесно ја апсорбира влагата од воздухот, претворајќи се во зелен хидрат. На 400 °C, β-CoI2 се враќа во α-форма.
Структура
Анхидридните соли ги прифаќаат структурите на кадмиум халид.
Hexaaquo солта се состои од одвоени [Co(H2O)6]2+ и јодидни јони проверени кристалографски.
Реакции и употреба
Анхидридниот кобалт(II) јодид понекогаш се користи за тестирање за присуство на вода во различни растворувачи.
Кобалт(II) јодид се користи како катализатор, на пр. во карбонилациите. Ја катализира реакцијата на дикетен со Grignard реагенси, корисни за синтеза на терпеноиди.
Валерио Ањоли
Валерио Ањоли (Valerio Agnoli; р. ) — италијански професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата.
Кариера
Ањоли бил еден од клучните помошници за Ликвигас и често придонесувал во победите на Иван Басо и Винченцо Нибали на Џиро д’Италија. Ањоли имал многу успешна јуниорска и аматерска кариера, освојувајќи победи на многу престижни италијански трки, вклучувајќи ја познатата Џиро дела Луниџана.
Ањоли ја носел белата маичка за најдобар млад возач на Џиро д’Италија 2010, пред да учествува во падот со неговиот колеги Иван Басо и Винченцо Нибали по што ја изгубил маичката.
Ањоли го напуштил на крајот на сезоната 2012 и му се приклучил на  на двегодишен договор од сезоната 2013 па натаму.
Распоред на резултатите на големите трки
СО = се откажал; — = не учествувал
Втора фудбалска лига на Македонија 2013/2014
Втората фудбалска лига на Македонија 2013/2014 - 22. издание на Втората фудбалска лига на Македонија. Сезоната започнала на 10 август 2013 и завршила на 17 мај 2014. Ова била последната сезона со 16 екипи, бидејќи Фудбалската федерација на Македонија одлучила лигата да се намали на 10 екипи. Поради тоа, три екипи од 7-то до 9-то место играле бараж за опстанок, додека седум екипи директно испаднале. Во оваа сезона првак бил Силекс.
Прва рунда
Првата рунда вклучувала 8 екипи (три од Втората лига и петте победници од Третата лига) кои биле подредени во четири двојки, играјќи еден натпревар на неутрален терен, при што победниците напредувале во втората рунда.
Втора рунда
Втората рунда вклучувала четири екипи, победниците од натпреварите од првата рунда: Кожуф Гевгелија, Младост, Победа Јуниор и Вардар Неготино. Оваа рунда екипите одиграле два натпревари, двата на неутрален терен, при што победниците обезбедиле место во Втората фудбалска лига на Македонија 2014/2015.
Втор натпревар
Вкупен резултат Кожуф Гевгелија - Вардар 6:0
Колорадо (Парагвај)
Национален републикански сојуз – Партија Колорадо (шпански: Asociación Nacional Republicana – Partido Colorado, ANR-PC) е десно ориентирана политичка партија во Парагвај. Партијата е основана од Бернардино Кабаљеро на 11 септември 1887 година во Асунсион. Оваа партија е најдоминатната партија во полтичката историја на Парагвај од независноста на државата. Партијата Колорадо после 61 година на власт за првпат ги изгубила парламентарните избори во 2008 година, но го зачувала претседателот на изборите во 2013 година.
1887–1989
Првично партијата управувала со државата од 1887 до 1904 година. Во 1946 година Колорадо се приклучила во власта, заедно со Револуционерната фебреристичка партија, за време на претседателскиот мандат на Игинио Морињиго.
Од 1947 година па до 1962 година, Колорадо управувала со Парагвај ако еднопартиска држава. За време на тој период, сите други политички парти биле прогласени како нелегални. Сепак, во 1962 година сите национални партии биле номинално легално, а Комунистичката партија на Парагвај останала да биде прогласена за нелегална а нејзините членови доживеале прогон од властодршците. За време на управувањето на Алфредо Стреснер се донело закон со кој се обрзале сите армиски службеници и чиновници да бидат членови на партијата Колорадо.
NGC 38
NGC 38 — спирална галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 38 се споменува и како MCG -1-1-47.
Откривање
Објектот е откриен на 25 октомври 1881 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 38 е од видот Sa. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,8 m/лм2. NGC 38 има привидни димензии од 1,4' х 1,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 11 м 47 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 5° 35' 11". Положбениот агол на објектот е во износ од 80°.
Други поделби
Проучување на NGC 38 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 818. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 260; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4670. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1198.
Теодора (царица)
Теодора (околу 500 - 28 јуни 548), била царица на Византиското Царство и сопруга на царот Јустинијан I. Таа била една од повеќето влијателни и моќни царици на Византиското Царство. Некои извори ја споменуваат како царица регент со Јустинијан I како нејзиниот ко-регент.
Бунтот Ника
Теодора се покажала како достоен и способен водач за време на бунтот Ника. Имала две сопернички политички фракции во империјата, Сините и Зелените, кои почнале да бунтуваат во јануари 532 за време на трката во хиподромот. Демонстрантите запалиле многу јавни згради, и за нов цар го прогласиле Ипатиј, внук на поранешниот цар Анастасиј I. Не можејќи да ја контролираат толпата, Јустинијан и неговите претставници се подготвиле да бегаат. На состанокот на советот на владата, Теодора зборувала против напуштањето на палатата и го истакнала значењето на некој кој починува како владетел, наместо да живее како прогонет или во бегство, велејќи: "ројалниот пурпур е најблагородниот покров."
Нејзиниот утврден говор ги убедил сите, вклучувајќи го Јустинијан, кој се подготвувал да избега. Како резултат на тоа, Јустинијан им наредил на своите лојални војници предводени од два службеници да ги нападнат демонстрантите во хиподромот. Историчарите се согласуваат дека храброста и одлучноста на Теодора го спаси престолот на Јустинијан, што тој никогаш не го заборавил.
Подоцнежен животот
По бунтот Ника, Јустинијан и Теодора повторно го изградиле и реформирале Цариград и го направиле најпрекрасниот град на светот, градејќи или обновувајќи аквадукти, мостови и повеќе од 25 цркви. Најголемата од нив е црквата Света Софија, која се смета за олицетворение на византиската архитектура и една од архитектонските чуда на светот.
Теодора учествувала во правните и духовните реформи на Јустинијан, и нејзината вмешаност во зголемувањето на правата на жените било значително. Таа вовела закони за забрана на присилна проституција и ги затворила борделите. Таа создала еден манастир на азиската страна на Дарданелите наречена metanoia (покајание), каде што поранешните проститутки би можеле да се издржуваат. Таа исто така ги зголемила правата на жените за развод и сопственост, ја вовела смртната казна за силувањето, забранила изложеност на несакани бебиња, на мајките им даде некои права за старателство над своите деца и го забранила убиството на жена која извршила прељуба. Прокопиј напишал дека таа била природно наклонета да им помогне на жените во несреќа.
Трајно влијание
Нејзиното влијание врз Јустинијан било толку силно што по нејзината смрт, тој работел да донесе хармонија меѓу Миафизите и Халкидонските христијани во империјата, и тој го исполнил ветувањето да ја заштити нејзината мала заедница на Миафизитски бегалци во Хормизд палатата. Теодора дала многу политичка поддршка на министерството на Јаков Барадеј, како и лично пријателство. Дил го кредитира модерното постоење на Јаковското христијанство подеднакво на Барадеј и Теодора.
Внатрешна шпедиција
Внатрешна шпедиција се врши во границите на една држава и се служи исклучиво со домашни превозни средства.
Понижување
Понижување — повреда и навреда на човечката гордост и достоинство, што доведува до горчина и помирување. Едно лице може да биде понижено преку тепање, закани, изнуда, измама или други форми на физичко и ментално злоставување, или со паѓање во незгодна положба откако е фатено за сторено нелегално дело.
Понижувањето е секогаш поврзано со други луѓе, индиректно или ненамерно. Самопонижувањето може да биде поврзано со лични верувања (како што се камшикување во некои религии) или дел од еротско понижување.
Понижувањето е средство за стекнување моќ над одредено лице или лица. Еден од методите е силување или тортура. Можни последици од понижувањето се желбата за одмазда.
Снежана Стамеска
Снежана Стамеска – македонска филмска и театарска глумица, член на Драмски театар – Скопје.
Животопис
Снежана Стамеска е родена во Скопје на 1 јануари 1946 година. Дипломирала на Театарската академија во Белград (1970) и веднаш по дипломирањето е вработена во Драмскиот театар – Скопје, каде одиграла 50-тина улоги.
Творештво
Во својот глумечки живот остварила бројни и забележителни театарски и филмски улоги.
Српски лични имиња
Српски лични имиња — имиња кои ги добиваат или ги земаат припадниците на српскиот народ. Личното име се дава веднаш по раѓањето, тоа е неразделен дел на човекот, и најчесто го следи целиот живот. Името е еден од поважните белези на посебноста кој поединецот го разликува од другите луѓе и народи.
Во српската традиција постои верување дека името со снагата на значењето може да ги одреди особините на оној кој го носи. Српските народни имиња во поголем дел се од словенско потекло (на пр. Бранимир, Владислав, Весна, Вук. Меѓу христијаните одомаќени се варијанти на грчки (на пр. Доротеја, Ѓорѓе, Дамјан) и еврејски имиња (на пр. Јован, Лазар, Тамара), додека меѓу српските муслимани вообичаени се арапските имиња (Амир, Селма, Емина).
Историја
Првично српскиот именски фонд во целост го чинеле словенските народни имиња, кои главно се давале по имиња на животни и растенија, природни појави или добри и пожелни особини. Некогаш имињата носеле одредени магиски значења и се верувало дека ја одредуваат човечката судбина во време и простор.
Покрстувањето на Словените и Србите во средниот век и прифаќањето на христијанството, прифатени се и календарските имиња од хебрејско и грчко потекло, кои со тек на времето влегувале во српскиот именски простор. Според Дечанските хрисовули (1330 година), 90 отсто од имињата на подрачјето на Дечани сè уште биле народни. Народните имиња кај Србите преовладуваат и на почетокот на турското доба, па уделот на српските народни имиња во XV век бил 72,6 отсто. Со мешање на странските основи и словенската наставка настанале имињата како: Томислав, Петрослава, Павлимир, Ѓурисав, итн.
Меѓу жителите на Белград меѓу 1900 и 1990 година најбројни биле следните основи на имињата: мил, рад, драг, љуб, жив, слав, вук, бор, мир. Од 1990-тите години расте бројот на христијански календарски имиња во однос на народните, па во најчестите 10 имиња на новородени машки деца во Белград меѓу 2003 и 2005 година, само едно било народно.
Потекло на имињата
Спрема потеклото, српските имиња може да се поделат на изворни српски имиња со словенска основа и странски имиња (грчки, еврејски, арапски и останати) кои со текот на времето, најмногу преку религијата, влегувале во српскиот именослов.
Словенски имиња
Словенските имиња се дел од српското словенско наследство, со векови познати и распространети кај сите словенски народи. Препознатливи се по наставките:
Грчки имиња
Грчките имиња меѓу Србите дошле преку византиското христијанство во средниот век. Препознатливи се по наставките:
Арапски имиња
Арапските имиња во српскиот именски простор дошле преку исламот. Присутни се главно меѓу муслиманското население во Србија, додека некои (на пр. Јасмина, Емина, Мајда) се одомашиле во широката популација. Неретко се користеле и во мешаните бракови во бившата Југославијс. Најпознати меѓу нив се: Аиша, Амила, Азра, Елмира, Емир, Емина, Есма, Јасмина, Ламија, Лејла, Мирза, Надија, Сенад, Синан, Сафет, Селма, Фатима, Фахрета, Хана, Шабан, итн.
Нови имиња
Новите или „помодните“ имиња се оние кои во последните педесетина години влегле во српскиот именски простор и најчесто се даваат по познати јавни личности, глумци, политичари, итн. Некои од нив се: Елвис по Елвис Присли, Лењин, Стаљин (по руските комунистички водачи), Индира (по Индира Ганди), Жаклина (по Жаклина Кенеди), Касандра (по ликот од истоимената серија), Валентина (по Валентина Терешкова), Силвана (по Силвана Мангано), Дајана (по англиската принцеза Дајана, и многу други. Во овие помодни имиња спаѓаат и оние кои настанале како израз на „восхит“ од напредокот и новите текови (Машинка, Тракторка, Петолетка, итн.).
Градење на имињата
Кај српските имиња воочуваме два вида имиња, т.е. прости и сложени.
Прости имиња
Простите имиња најчесто настанале од основата која ја чинат именки, придавки или глаголи, и ним им се додаваат наставки. Наставките во српскиот јазик се типски:
Простите имиња може да бидат и без наставки, користејќи ги само именките од српскиот јазик. Така има многу имиња кои за основа имаат животни или билки, како на пр.: Вук, Голуб, Лав, Змај, Вишња, Дуња, Јагода, Ружа, Јела, итн.
Сложени имиња
Сложените имиња се состојат од две или повеќе именки, придавки или глаголски основи. Во најчести составни делови на овие имиња спаѓаат:
Значење на имињата
Имињата се показател како народот го доживува светот околу себе, на што се надевал и како одговарал на неволјите во кои се нашол. Многумина веруваат во старата латинска поговорка „Nomen est omen“ (името е знак), според која името го одредува човека. Заштитните имиња од типот Вук, Вукашин, Вукан биле давани бидејќи „злото се плаши од волкот“, а Горчин за на злото да му биде горчлив и да го заобиколува Доста имиња се состојат од особините кои родителите му ги посакуваат на детето, како што се среќа, здравје, убавина, добрина, власт, мир, памет, итн.
Пример на значења на некои имиња:
Протестантска црква Свети Јован (Рига)
Црквата Свети Јован (летонски: Svētā Jāņa Evaņģēliski luteriskā baznīca) е црква која се наоѓа во Рига, Латвија. Таа се наоѓа на адреса улица Скарну 24.
Меѓународна шпедиција
Меѓународната шпедиција често се нарекува и национална шпедиција. Истата постои кога испораката или доставувањето на стоката се врши меѓу разни земји во надворешно-трговскиот промет, така што шпедитерските работи се поврзани со меѓународниот превоз на стока и на други пратки:
Рупка (Црничани)
Рупка — археолошко наоѓалиште во битолското село Црничани. Претставува населба и некропола од римско време. Се наоѓа на околу 500 м западно од селото, на падините на Селечка Планина, од обете страни на патот за селото Дедебалци, каде на површина од околу 2 хектари, во неколку приватни ниви се откриени ѕидови градени од камен и варов малтер, а по површината се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и множество градежен материјал. Исто така се откриени и гробови градени од камени плочи, мермерен столб со натпис и бронзени монети.
Тифенорт
Тифенорт (Tiefenort) — општина во округот Вартбург, во Тирингија, Германија. Се наоѓа на реката Вера, 5 километри западно од Бад Залцунген и 8 километри источно од Фаха.
Прв вселенски собор
Прв вселенски собор — црковен собор одржан во Никеја, Витинија (во денешна Турција) во 325 година и истиот бил свикан од страна на римскиот цар Константин I. Од него произлегла првата унифицирана и општоприфатена христијанска доктрина. Со создавањето на Никејски симбол на верата, преседан бил создаден според кој за првпат во историјата на црквата бил даден модел преку кој во иднина требало да бидат создавани догми и канонски доктрини.
Целта на Соборот била разрешување на несогласувањата кои се појавиле во Александриската црква околу природата на Исус Христос во однос на Неговата врска со Отецот, односно попрецизно — дали Исус Христос имал иста или слична природа на Бог Отецот. Свети Александар и Свети Атанасиј ја зазеле првата позиција (дека Господ Исус Христос има иста природа со Бог Отецот), додека Ариј (од кого се развива и подоцнежното Аријанство) се залагал за второто тврдење. На овој собор било поддржано првото тврдење со огормно мнозинство (од сите присутни, само двајца гласале во полза на на презвитер Ариј )). Другото решение кое било донесено на овој вселенски собор се однесувало на датумот на славењето на Велигден (Пасха), најзначајниот празник во христијанскиот календар. На соборот било решено празнувањето да се одбележува првата недела после првата полна месечина од пролетната рамноденица, независно од библиското хебрејско сметање на времето (квардодециманизам) и дал овластување на Александрискиот Архиепископ секоја година да го соопштува датумот на останатите архиепископи.
Првиот вселенски собор има и посебно историско значење затоа што претставува прв обид за донесување на одлуки преку консензус (католичански) на претставници на сите христијански верници, и оттука е првиот пример на техничка христологија.
Карактер и цел
Првиот вселенски собор бил свикан од страна на царот Константин I, а по препорака на Синодот предводен од Осија Кордобски во 325 година, кој ја предводел истрагата на недоразбирањата предизвикани од страна на Аријанската ерес присутна во гркојазичниот исток. За поголемиот број на епископи, учењата на Ариј биле еретички и претставувале реална опасност против спасувањето на душите. Со таа цел, во летото 325 година, епископите од сите христијански провинции биле повикани во Никеја во Битнија (позната и како Изник во денешна Турција) – место лесно достапно за поголемиот борј од нив, а посебно за оние од Мала Азија, Сирија, Палестина, Египет, Грција и Тракија.
Приближно триста епископи биле присутни на Никејскиот собор, и тоа од секој регион на Римското Царство, освен од Британија. Ова инаку претставува прв општ собор во историјата на црквата уште од Апостолскиот собор во Ерусалим на кој се воспоставиле правилата според кои нееврејските народи можеле да се придружат на црквата. Чекор понапред, на овој Собор црквата го презела првиот чекор кон попрецизното дефинирање на доктрината на христијанството како резултат на предизвиците кои се појавиле од страна на разните еретички учења. Решенијата донесени на овој собор, како екуменски, биле полноважечки за целата црква.
Присутни
Константин I ги поканил сите 1800 епископи на христијанската црква, но на овој Собор учествувале само помеѓу 250 и 320. Во врска со тоа кој присуствувал, постојат повеќе извори и оттука, повеќе тврдења. Според Евсевиј Кесариски, нивниот број бил 250, според Свети Атанасиј 318, додека пак според Свети Евстасиј Антиохиски 270 епископи. Во подоцнежните дела, Схоластичарот Сократ евидентирал повеќе од 300, додека Евагриј, Хилариј, Еремија и Руфиниј запишале дека биле присутни 318 епископи. За секој епископ постоел платен превоз од и кон неговата епископска столица. Исто така, и сместувањето било платено од страна на царот. Тие не патувале сами, туку секој од нив имал дозвола со себе да понесе два презвитера и три ѓакони. Одовде, целосниот број на учесници на овој Собор би бил приближно 1500 души. Овој Собор бил посебен и поради скорешното официјализирање на христијанството како рамноправна вера во империјата со издавањето на Миланскиот едикт од февруари 313 година.
Источните епископи преовладувале на овој Собор, од кои на највисок ранг биле архиепископите Свети Александар Александриски, Свети Евстасиј Антиохиски и Свети Макариј Ерусалимски. Некои од богоносните отци како Свети Пафнутиј од Теба, Потамон од Хераклеја и Павле од Новоцесареа сѐ уште на нивните лица ги имале трагите од скорешниот прогон како сведови на верата. Понатаму, како значајни учесници биле Евсевиј Никомедиски, Евсевиј Кесариски, Свети Николај Мириклиски, Аристакиј од Ерменија, Свети Јаков Нисивиски (поранешен пустиник), Свети Спиридон, Свети Ахил, Свети Пафнутиј, Свети Митрофан Цариградски, Свети Ипатиј Гангриски и други. Од други места, тука биле присутни и персискиот епископ Јован, готскиот епископ Теофил и Стратофил, епископ на Питиунт и Егриси (сместени на денешната граница помеѓу Русија и Грузија).
Од реоните со латинско говорно подрачје присутни биле најмалку пет претставници: Марко од Калабрија, Сесилијан од Картагина, Осија Кордобски, Никасиј од Дижон и Домнус од Стридон. Папа Силвестер I не можел да присуствува поради болест, но бил застапуван од двајца свештеници.
Аријанска ерес
Аријанската ерес на почетокот претставувала христолошка расправа која започнала во Александрија помеѓу следбениците на презвитер Ариј (Аријанци) и следбениците на Свети Александар Александриски (хомоосијанци). Втората страна верувала и пропагирала дека Синот е едносуштен на Отецот, додека Аријанците тврделе дека Синот, иако е најсовршена божја креција е сапак она што е - а тоа е творба и ништо повеќе. Во оваа расправа се појавила и трета група (хомоиосијанци) кои се труделе да понудат компромис, тврдејќи дека Отецот и Синот се од слична материја, но не иста.
Поголемиот дел од дебатата се водела околу тоа дали Синот е „роден“ или „создаден“ од Отецот, при што од лексиколошка и семантичка страна вистинска пречка претставувал самиот факт што различните групи доаѓале од различни говорни реони, при што старогрчкиот јазик имал далеку побогат речник од останатите јазици, и многу поразлични значења наследени од претхристијанските филозофи. На почетокот околу дваесетина епископи го поддржале Аријанското учење, но кога навлегле во детали, се повлекле од него и се приклучиле на мнозинството.
На крај, бил донесен Симболот на верата со што Ариј и двата либиски епископи кои продолжиле да го поддржуваат биле екскомуницирани и прогонети во Илирик.
Симбол на верата
Тој гласи, во целост:
''„Верувам во единиот Бог Отец, Седржител, Творец на небото и на земјата, на сè видливо и невидливо;И во Единиот Господ Исус Христос, Син Божји, Кој е роден од Отца пред сите векови, Светлина од Светлина, Бог вистински од Бога вистински роден, нестворен, едносуштен на Отца, преку кого сè станало; Кој заради нас луѓето и заради нашето спасение слезе од небото и се воплоти од Светиот Дух и Марија Дева и стана човек; И беше распнат заради нас во времето на Понтијскиот Пилат и страдаше и беше погребан; И воскресна во третиот ден според Писмото; И се вознесе на небото и седи оддесно на Отца; И пак ќе дојде со слава да им суди на живите и на мртвите и Неговото царство не ќе има крај; И во Светиот Дух, Господ, Кој живот твори, Кој излегува од Отца, на Кого се поклонуваме и Го славиме заедно со Отецот и Синот и Кој говорел преку пророците; Во една света, соборна и апостолска Црква; Исповедувам едно крштение за простување на гревовите; Го чекам воскресението на мртвите; И животот во идниот век. Амин! “''
Славење на Велигден
По 19 јуни започнало да се расправа за определувањето на датумот на славење на Велигден. Во западниот дел од Римското Царство бил прифатен обичајот за славење на Велигден во неделата после еврејската Пасха, додека повеќе помесни цркви на Истокот го задржале славењето на самиот ден Пасха, т.е 14 нисан според еврејскиот календар. Во Рим и Александрија, пак, се внимавало Велигден да не биде на истиот ден како и еверејската Пасха. На крај било одлучено секоја година александрискиот архиепископ да му соопштува на римскиот папа кој ден ќе биде славен Велигден. Тоа требало да биде првата недела после првата Полна Месечина после пролетната рамноденица.
Надоврешни врски
Првиот вселенски собор (325 год.) — портал „Ортодоксија и ортопраксија“
Пристанишна шпедиција
Пристанишна – поморска шпедиција е онаа која исклучиво или претежно се занимава со организирање на превоз на стока со поморски превозни средства.
Хрватска култура
Хрватската култура се заснова на долга, бурна и разнолика историја од која зачувани многу споменици, уметнички и научни дела. Хрватска има седум споменици во списокот на Светското наследство на УНЕСКО и осум национални паркови. Краватата, популарен елемент на облеката, потекнува од Хрватска. Хрватска на светот му дала многу великани: книжевници, музичари, ,, и . Како најважни може да се споменат тројцата добитници на Нобеловата награда: Иво Андриќ за книжевност, Владимир Прелог и Лавослав Ружичка за хемија.
Книжевност
Почетоците на хрватската писменост досегаат во среден вексредниот век. Хрватите пишувале на глаголица, босанчица и латиница. Симбол на почетокот на хрватската книжевност е Башќанската плоча. Летописот на попот Дукљанин е најстар хрватски летопис. Важен и Записот на попот Мартинц на глаголица. Во 14 век се развила лирската поезија, главно со верски карактер. Носители на книжевниот живо главно биле свештеници. Најстара божикна песна преведена од латински јазик. Еден од најстарите запис на латиница е побожната Шибенска молитва настаната околу 1347 година. Хрвоевиот мисал е најубавиот и најбогато илустрираниот ракопис на глаголица во хрватскиот среден век. Мисал по законот на римскиот двор печатен во 1483 година е првата хрватска инкунабула испечатена 28 години по Гутенберговата Библија и прв мисал во Европа кој не бил печатен со латинични букви.
Хуманизмот бил најизразен во крајбрежните градови. Најважни хрватски хуманисти се Иван Чешмички, Јурај Шижгориќ, Антун Вранчиќ и Илија Цријевиќ. Богатството на хрватската ренесансна книжевност може да се согледа по бројноста и разноликоста на книжевните облици. Марко Марулиќ се нарекува татко на хрватската книжевност, а негови најважни дела се Јудита на хрватски и Давидијада на латински јазик. Петар Хекторовиќ го напишал патописот Рибарење и рибарско приговарање, а Петар Зораниќ првиот хрватски роман Планини. Најзначајни поети биле Шишко Менчетиќ, Џоре Држиќ, Мавро Ветрановиќ, Брне Карнарутиќ и Ханибал Луциќ. Најважниот ренесансен комедиограф бил Марин Држиќ, а најпознати комедии му се Дундо Марое, Новела од Станец и Скуп.
Во барокот условен од турските освојувања и расцепканоста на земјата делуваат четири регионални книжевни круга. Главен и најплодоносен е дубровничкиот. Најважен претставник е Иван Гундулиќ со делата Солзи на синот расипник, Дубравка и Осман. Други претставници се Иван Буниќ Вучиќ, Јуније Палмотиќ и Игњат Ѓурѓевиќ. Следи далматинскиот книжевен круг, па книжевноста на Банска Хрватска и Славонија. Никола Зрински, Фран Крсто Франкопан, Катарина Зринска, Јурај Хабделиќ и Антун Канижлиќ се најважните претставници. Во хрватската книжевност на 18 век преовладува барокот, просветителствоот и класицизмот, а се јавуваат и некои одлики на предромантизмот. Исклучително голем популарност постигнува Разговор угоден на народот словенски од Андрија Качиќ Миошиќ. Од тоа раздобје треба да се споменат Матија Петар Катанчиќ, Матија Антун Рељковиќ и Титуш Брезовачки.
Романтизмот се јавува за време на хрватската книжевна преродба кој траела од 1813 до 1860 година, а го карактеризирала национално будење. Људевит Гај станал предводник на преродбените настојувања, а останати претставници се Павао Штос, Станко Ваз, Димитрија Деметер, Иван Мажураниќ и Петар Прерадовиќ. Протореализмот се нарекува и Шеноино време по најважниот автор на тоа раздобје Аугуст Шеноа. Неговата појава го симболизира продорот на хрватската уметност на зборот во широките читателски маси. Хрватскиот реализам траел од 1881 до 1890, а најважни претставници се Еуген Кумичиќ, Анте Ковачиќ, Ксавер шандор Ѓалски, Јосип Козарац, Вјенцеслав Новак и Силвие Страхимир Карњчевиќ.