cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Изгубени опери од Клаудио Монтеверди
Лажната луда Ликори
Строци бил Венецијанец, роден во 1583 година, чии книжевни дела вклучувале драми и поезија, како и оперски либрети. Монтеверди првпат го запознал во 1621 година. Строци ја познавал музиката на Монтеверди и го ценел иновативниот стил на композиторот. На 20 јуни 1627 година, Монтеверди го известил Стриџо дека Строци го проширил и го подредил текстот во пет чина, под новиот наслов „Лажната луда Ликори“ (La finta pazza Licori). Во заплетот на Строци, првиот познат обид за комична опера, жената Ликори првично се маскира во маж, потоа во жена, а потоа се преправа дека е луда, сето тоа како дел од стратегијата да го освои срцето на нејзиниот љубовник, Аминта. Монтеверди, барем на почетокот, бил многу зафатен со потенцијалот на заплетот и можностите што ги давало либретото за различни музички ефекти. Монтеверди му ја нагласил на Стриџо важноста да се најде пејач со вистинска актерска способност да ја игра улогата на Ликори, некој способен да глуми маж и жена со соодветни емоции и гестови. Подоцна тој бил воодушевен за можноста да напише балет за секој од петте дела, сите во различни стилови. Писмата на Монтеверди продолжиле во текот на летото, но неговиот став полека се менувал, од очигледна посветеност до фрустрација поради доцнењето со либретото. Музикологот Гери Томлинсон, во својата анализа на генезата на операта, сугерира дека Монтеверди можеби имал застој. Во септември Стриџо, откако го добил, прочитал и веројатно не му се допаднало проширеното либрето, нагло ја откажал порачката и повеќе не се слушнало за делото. Наместо тоа, на Монтеверди му било кажано да работи на поставувањето на Армида.
Долги години се претпоставувало дека Монтеверди напишал голем дел од музиката за Ликори пред неговото ненадејно откажување. Редлич вели дека музиката била завршена до 10 септември 1627 година, а Томлинсон сугерира поинаков заклучок: Монтеверди „не бил ни блиску до комплетирање на партитурата“. Многу е веројатно дека престанал да компонира кон крајот на јули. Томлинсон сугерира дека, имајќи го предвид претходното откажување на „Свадбата на Тетида“ од страна на Мантуа, Монтеверди избегнал да се посвети на новиот проект, додека оставал впечаток дека работи на делото. Либретото на Строци исчезнало заедно со која било музика што Монтеверди успеал да ја напише, но Строци напишал второ либрето под истото име, кое било поставено од Франческо Сакрати и изведено во Венеција во 1641 година.
Напуштената Армида
По одбивањето на Ликори, Монтеверди веднаш не го насочил вниманието кон „Напуштената Армида“ (Armida abbandonata). Наместо тоа, тој отишол во Парма, откако добил налог да обезбеди музички забави за брачните прослави на војводата Одоардо Фарнезе од Парма и Маргерита де Медичи. Тој поминал неколку недели во Парма работејќи на ова, па сепак, на 18 декември 1627 година, му кажал на Стриџо дека музиката за Армида е завршена и дека се копира. Во соодветниот дел од поемата на Тасо, волшебничката Армида го мами благородниот Риналдо на нејзиниот маѓепсан остров. Двајца витези пристигнуваат да го убедат Риналдо да се врати на својата должност, додека Армида го моли да остане, или ако мора да замине, да ѝ дозволи да биде покрај него во битката. Кога тој одбива и ја напушта, Армида го проколнува.
Плановите за изведбата на „Напуштената Армида“ сепак биле откажани кога војводата Винченцо починал кон крајот на декември 1627година. Ниту една трага од музиката не е пронајдена. Иако не постои запис дека Армида некогаш била изведена во Мантуа, Стивенс ја изнел можноста дека можеби била поставена во Венеција во 1628 година, бидејќи одговорот на Монтеверди на февруарското писмо на Стриџо покажува дека делото било во рацете на Џироламо Мочениго, богат покровител на уметноста.
Ликори и Армида биле последните театарски дела на Монтеверди за дворот Мантуан. Смртта на Винченцо II ставило крај на главната линија на Гонзага, а војводството го наследил далечниот роднина, Карло Гонзага, а Мантуа пак, била зафатена во серија конфликти, кои до 1630 година голем дел од градот го претвориле во урнатини. Последното познато писмо на Монтеверди до Стриџо е датирано на 8 јули 1628 година. Стриџо умрел во Венеција на 8 јуни 1630 година, додека ја предводел мисијата барајќи помош против армиите што ја опколувале Мантуа.
За Венеција
Помеѓу 1630 и 1643 година Монтеверди напишал четири опери за изведба во Венеција. Сите биле поставени за време на животот на Монтеверди, но зачувани се само „Враќањето на Одисеј во татковината“  (Il ritorno d'Ulisse in patria) и  „Крунисувањето на Попеја“ (L'incoronazione di Poppea).
Грабнувањето на Персефона (1630)
„Грабнувањето на Персефона“ (Proserpina rapita) било првото од театарските дела што Монтеверди ги напишал специјално за Венеција, под налог на Мочениго за свадбените прослави на неговата ќерка Џустинијана. Либретото било на Строци, и се заснова врз старогрчкиот мит за Плутон и Персефона. Симболичното силување било вообичаена тема во свадбените забави дизајнирани за италијанските дворови, наменети според зборовите на Картер „и да ја прогласат моќта на љубовта и да постават соодветни граници на женското однесување“. Во верзијата на приказната на Строци, заљубениот овчар Пачино го повикува на помош на Плутон, владетелот на подземјето, за да ја излечи својата невозвратена опсесија со Персефона. Плутон се обврзува со тоа што го претворил Пачино во планина. Откако ќе го погоди љубовна стрела испукана од Купидон, Плутон се заљубува во Персефона и ја смета за своја кралица. На почетокот таа му се спротивставува, но кога нејзиниот заштитник е претворен од Плутон во извор на вода, таа е совладана. Покорно, таа ветува послушност; силата на нејзината убавина е таква што Плутон омекнува и се обврзува дека во иднина ќе се однесува помалку грубо со љубовниците.
Либретото е објавено во 1630 година, во Венеција, од Евангелиста Деучино. Преживеаните копии покажуваат дека оригиналната сценографија ја создал Џузепе Албарди, а дека танците ги приредил Џироламо Сколари. Операта била поставена на 16 април 1630 година, во салонот на палатата Мочениго. Картер е скептичен дека, во толку ограничено место, изведбата би можела да ги вклучи сите специјални ефекти предвидени со либретото. Сепак, извештајот на еден од присутните покажува дека во таа прилика се приредил значителен спектакл, на чудење и неверување на сите присутни.
Зачуван е еден мал фрагмент од музиката за Грабнувањето на Персефона, песна за три гласа. Ова било објавено постхумно во деветтата Мадригалска книга на Монтеверди (Madrigali e Canzonette a due e tre voci) (1651). Инаку, некои показатели за музичкиот карактер на делото се воочливи од нотите во либретото, кои Фабри ги сугерира, укажуваат на тоа дека делото можеби не се пеело насекаде. Делото содржело најмалку две испеани бали, од кои едното ја завршило операта со зборови кои обезбедувале слабо прикриена почит на композиторот: „Колку во чистиот свет / на зелените аркадиски планини / ќе се пее за тебе?“ Повеќе информации за природата на музиката и инструментацијата се вклучени во нотите во објавеното либрето.
Според Картер, „Грабнувањето на Персефона“ е преодно дело. Со својот акцент на танцот и во однос на неговата тематика, тој ги претставува дворските традиции на операта од почетокот на 17 век. Темпераментот на Персефона го антиципира ликот Попеја во подоцнежната опера. Редлих запишал дека во 1644 година, годината по смртта на Монтеверди, „Грабнувањето на Персефона“ била додадена на репертоарот на венецијанскиот Театар Сан Мојзе, но тој не дал детали за изведбите. Второто издание на либретото било објавено во Венеција истата година.
Свадбата на Енеја со Лавинија (1641)
Во трите години пред неговата смрт во 1643 година, Монтеверди составил трилогија опери за венецијанските оперски театри по отворањето во 1637 година на Театар Сан Касијано. Две од овие три опери преживеале во целосни, изведливи верзии: „Враќањето на Одисеј во татковината“ (Il ritorno d'Ulisse in patria) (1640), со либрето на Џакомо Бадоаро и „Крунисувањето на Попеја“ (L'incoronazione di Poppea) (1643) за кои Џовани Франческо Бусенело го напишал текстот. Помеѓу нив, Монтеверди ја компонирал „Свадбата на Енеја со Лавинија“ (Le nozze d'Enea con Lavinia), чие либрето посоти во ракопис, но не е пронајдена трага од музиката. Трилогијата опфаќа историска траекторија која се движи низ Троја и раѓањето на Рим до падот на Римската Империја, и укажува на основата и конечната слава на Венецијанската Република. Заедничката тема на трите дела е митската моќ на љубовта, на почетокот корисна, но подоцна деструктивна. Поради текстуалните и структурните сличности со Одисеј, некогаш се претпоставувало дека Бадоаро го напишал либретото за Свадбата. Сепак, истражувањата на Росанд откриваат дека либретистот е близок пријател на Бадоаро, Микеланџело Торчиљани. Во долгиот предговор Торчиљани ја воведува својата приказна, преземена од епот на Вергилиј Енеида, како трагедија со среќен крај. Тој признава бројни отстапувања од оригиналот, вклучувајќи го и воведувањето на комичниот лик, „Нуманус“. Ова било направено, признал тој, бидејќи „Иро“, аналоген тип на карактер во Одисеј, се покажал популарен кај театарџиите. Текстот бил напишан за да ги исполни барањата на Монтеверди за емоционална разновидност, со што му овозможил, изјавил Торчиљани, да го демонстрира целиот опсег на неговиот музички гениј.
Главната тема на приказната е желбата на Јунона, која се кара со мајката на Енеја, Афродита, да го спречи бракот на Тројанецот Енеја со Лавинија, ќерката на кралот Латино од Латиум. Таа користи зли духови за да предизвика дисхармонија меѓу Тројанците и Латините; кога Тројанската ловечка партија прво ранува елен, а потоа убива латински овчар, Елминио, има повици за војна, кои Латино ги отфрла. Енеја, одмара покрај реката Тибар, не е свесен за овие вознемирувачки инциденти, иако е предупреден од духот на реката. Опасноста пристигнува во личноста на Турнус, кралот на Рутулите, сојузник на Латините чија љубов Лавинија ја отфрлила. Поттикнати од вревата на Турнус за војна, Тројанците и Латините се борат, а Енеја го убива Турнус. Латино го поканува Енеја да ја фати раката на Лавинија, која со задоволство го прифаќа. Во светлината на храброста на Енеја, Јунона го заборава своето поранешно непријателство и се здружува со Венера и Химен за да го благослови бракот. Операта завршува со предвидувања за големината на Рим и далечната идна слава на Венеција.
Последици
Многу од изгубените дела на Монтеверди датираат од 1610-тите и 1620-тите години, а ракописите можеби исчезнале во војните што ја совладале Мантуа во 1630 година. Картер како значаен аспект на нивната загуба го наведува степенот до кој тие би можеле да обезбедат музички врски помеѓу раните мантуански дворски опери на композиторот и јавните опери што ги напишал во Венеција кон крајот на својот живот: „Без овие врски ... тешко е да се направи кохерентен приказ за неговиот развој како композитор за сцената“. Во есејот за оперските оркестри од времето на Монверди, Џенет Бит жали што 30-годишниот јаз помеѓу Орфеј и следната опера на Монтеверди што преживела, „Враќањето на Одисеј во татковината“, го попречува проучувањето на тоа како операта се развивала во тие критични години.
Картер, исто така, размислува за интригантната можност, колку и да е далечна, дека откритието во неистражена библиотека еден ден може да извади дел од оваа исчезната музика на виделина. До 2022 година ова не се случило; сепак, поставката на либретото на Ринучини од британскиот композитор Александар Гер била изведена во лондонската Кралска опера на 15 септември 1995 година, под наслов Аријадна. Гер работел според оригиналното сценарио на Ринучини и, како почит кон историската опера, вклучил делови од поставката на Монтеверди, оплакувањето во неговата партитура.
Безгаштево
Бегаштево — историско село во Општина Берово. Се наоѓа во областа Малешевија.
Историја
Во XIX век во селото живееле Македонци-муслимани. Во 1906 г. една потера од селото учествувала во убиството на Даме Груев.
После Првата балканска војна селото паѓа под власта на Србија. Според Димитар Гаџанов, селото е разрушено во 1913 г. и населението пребегало во Турција.
Бел Град (Кавадарци)
Бел Град — археолошко наоѓалиште во Кавадарци.
Претставува населба од доцната антика На 6 км источно од градот, во непосредната близина на зградата на ЗИК „Тиквеш“, особено во парцелите 37 и 38 се среќаваат фрагменти од керамички садови, архитектонска и скулптурална пластика. Откриени се гробови градени од камени плочи - тип циста.
Лазо Милошевски
Лазо Милошевски (Тетово, - Скопје, 1963) бил југословенски и македонски атлетичар. Бил член на АК Работнички од Скопје.
Животопис
Милошевски е роден во Тетово на 5 март 1926 година. Завршил Сојузен курс за атлетски инструктори во Белград. Бил првак на Македонија во атлетика на куси патеки. Прв атлетичар од Македонија, член на Репрезентацијата на Југославија на 400 и 4 Х 400 м, за која настапил шестпати. На Балканските игри во Букурешт (Романија, 1947) освоил златен медал на 4 Х 400 м со балкански рекорд и четврто место на 200 м. На двомечот Италија : Југославија во Милано во 1948 година го освоил прво место на 4 Х 400 м со нов југословенски рекорд. На Првенството на Југославија во Загреб (1950), освоил златен медал на 400 м, со нов македонски рекорд. Бил и уредник на Спортската редакција на Радио Скопје. Во негова чест во Македонија подолго време се организираше меѓународниот меморијален митинг „Лазо Милошевски“, кој во последните години прави пауза во одржувањето.
Пешак
Пешак – лице кое учествува во сообраќајот, а не управува со возило, ниту се превезува во возило или на возило, лице кое со сопствена сила турка или влече рачна количка, запрежно возило или моторно возило, детско превозно средство, велосипед, мопед или подвижен стол за немоќни лица, лице во подвижен стол за немоќни лица што се движи со сопствена сила или со сила на мотор, ако притоа се движи со брзина на човечки од, како и лице кое се лизга на лизгалки, скии, санка или се вози на тротинет, ролшуи или ролери.
Во патниот сообраќај за да се обезбеди безбедноста на пешаците, како најранлива група учесници, има повеќе наменети површини:
Фрееров шаренец
Фрееров шаренец (Melitaea arduinna) е пеперуга од семејството на шаренците.
Опис
Пеперутката живее во Јужна Европа (вклучително и Македонија) па сè до Алтајските Планини. Живее на степски, полустепски предели. Распонот на крилјата на пеперугата е од 45 до 50 мм. Горната страна на пеперугата е портокалова. Рабовите се исшарани со бели дамки, а бордурата е црна. Крилјата имаат црни неправилни линии и дамки, кои варираат по големина и облик. Телото и антените се црни. Долната страна на крилјата е со портокалова боја (преден дел) и кремаста боја (заден дел). Повторно се видливи црните шари. Ларвите се хранат со Centaurea, вклучително C. behen. Ларвата презимува.
Црква „Св. Јован Богослов“ - Љубојно
Свети Јован Богослов (од мештаните нарекувани Свети Јоан) — главна селска црква во селото Љубојно, Општина Ресен, Македонија. Се наоѓа на самото сретсело. Во кругот на црквата се наоѓаат и селските гробишта.
Црквата била изградена во 1861 година. За време на Илинденското востание во 1903 година била запалена, за во 1921 година повторно да биде обновена.
Градба
Црквата е сместена во средишниот дел на селото. Автентичната фасадна структура на надворешните ѕидови е сочувана само на полукружната апсида, изѕидана од убаво обработени камени квадери. Сите останати ѕидови се премалтерисани, вклучувајќи ја и куполата со осмостраниот тамбур. Во периодот по изградбата и обновата на црквата на западната страна се придодадени нови помошни простории. Главниот влез во црквата се наоѓа на јужната фасада.
Црквата е изградена како трикорабна базилика со купола издигната на гамбур, централниот кораб полуциндрично засводен, а бочните покриени со рамни тавани. Во внатрешноста на западната страна има галерија, а на исток завршува со апсида многуаголно решена од надворешната страна. Храмот е ѕидан од камен, а сводите и лаковите се од дрвна конструкција.
Иконостас
На олтарната предграда има два реда на икони. Во основниот ред се насликани вообичаените претстави за престолни икони, а горе се допојасјата на апостолите и сцени од Великите празници. Според натписите врз иконите, тие потекнуваат од 1924/1925 година.
Иконите од певницата, поставена врз еден од северните столбови, се дела на истиот зограф, работени во 1928 година.
Параклис „Св. Климент Охридски“ - Кавадарци
'''Параклисот „Св. Климент Охридски“ ''' се наоѓа во Кавадарци, Општина Кавадарци, во рамките на црквата „Св. Петка“.
Изградба и осветување
Главната црква започнала да се гради на 8 август 2010 година, кога бил удрен камен-темелник на денот на празникот „Св. Петка“. На 18 октомври 2015 година било извршено осветувањето на целокупниот храм со присуство на Архиепископот Охридски и Македонски г.г. Стефан, надлежниот Митрополит Повардарски г. Агатангел, Митрополитот Преспанско-пелагониски г. Петар, како и бројно свештенство и монаштво на Повардарската епархија и на целата Македонска православна црква.
NGC 4381
Откривање
Објектот е откриен на 9 февруари 1788 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4381 е од видот Sbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 14 m/лм2. NGC 4381 има привидни димензии од 3,7' х 1,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 77°.
Други поделби
Проучување на NGC 4381 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 40296. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 74; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3458. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1408.
Убиство на Романови
Убиството или погубувањето на царското семејство Романови заедно со нивната придружба; се случило на 17 јули 1918 година во Екатеринбург по налог на комунистичкиот водач Владимир Ленин. Во 2000 година, Руската православна црква ги канонизирала како светци фамилијата Романови.
Белата армија и Чешката легија напредувале кон Сибир и градот Екатерингург. Положбата на владата на Ленин била крајно сложена и неизвесна. Насекаде по целата држава власта на Советите била уништувана под притисок на Белата армија. Опасноста да бидат ослободени Романови станала многу голема. Комунистите исто така не можеле да прифатат активности за убиство на семејството, поради можноста од жестока реакција на германскиот цар и доаѓањето на германски баталјони кон Москва за да ја совлада власта на Ленин. Троцки во исто време правел планови за судски процес против императорот Николај а за таа цел барал тој да биде донесен во Москва. Додека тој бил на фронтот, Ленин донел брзо решение за ликвидација на семејството.
Круме Наумовски
Круме Наумовски (Тетово, 1914 – Скопје, ) — македонски првоборец.
Убиство на Романови
Позадина
Во текот на летото 1914 година, Русија се вклучила во Првата светска војна заедно со нејзините сојузните Велика Британија и Франција против Германија и Австроунгарија. Првата светска војна за Русија била катастрофална а во земјата владеела династија Романови. Бројот на жртвите надминувал еден милион. Во престолнината Петроград избувнале нереди и штрајкови од страна на работниците и студентите. Самата армија застанала на страната на демонстрантите. Царот Николај II бил повлечен од фронтот по кое било побарано негово абдицирање. Така царот во свое име и во име на својот дванаесетгодишен син престолонаследник адбицирал од рускиот престол.
Круме Наумовски
Биогрфаија
Наумовски е роден во Тетово во 1914 година. Бил член на МК на КПЈ во Тетово во 1941 година и бил одговорен за техниката од ПК на КПЈ за Македонија (1942). Бил член на Петтиот областен комитет на КПМ во 1943 и секретар на Околискиот комитет на КПМ во Скопје во 1944 година. По Ослободувањето извршувал значајни политички и општествени должности. Носител е на Партизанска споменица 1941.
Убиство на Романови
Позадина
На 22 март 1917 година, Николај бил ставен во домашен притвор од страна на Привремената руска влада во својот дом во Царское Село. Во август 1917 година, Привремената влада на Александар Керенски го евакуирал царот со своето семејство во Тобољск, наводно за да ги заштитат од растечката револуција. Таму тие живееле во зградата на поранешен гувернер. По доаѓањето на болшевиците на власт во октомври 1917 година, условите за нивниот притвор станале построги, а зборувањата дека Николај ќе биде ставен на судење биле се почести. На царот му било забрането да ја носи својата царска облека, Исто така им бил намален и оброкот а самото давање на путер и кафе им станало луксуз.
Како што болшевиците станувале се посилни во земјата, така имале поголема контрола и врз самата фамилија кога во април Николај, Александра и нивната ќерка Марија биле преместени во Екатеринбург. Престолонаследникот Алексеј бил премногу болен за да ги придружува своите родители и останал со своите сестри Олга, Татјана и Анастасија во Тобољск до мај 1918 година. Семејството живеело во ипатиевата куќа која била наречена куќа со посебна намена (руски: Дом Особого Назначения).
Болшевиците сакале царот да го изведат пред суд, но околностите довеле до брзо решение за нивно убиство. Романови биле задржани во Екатеринбург од страна на Црвената армија. Со продолжувањето на Руската граѓанска војна, Белата армија се заканувала да го освои градот Екатеринбург. Ова им створило сомнеж на болшевиците дека Романови можат да паднат во рацете на Белите.
Доколку Белата армија стигне до царското семејство, царот или било кој од членовите на неговото семејство може да обезбеди голема поддршка за Белата армија меѓу рускиот народ или пак доколку царот бил мртов, било кој од членовите на неговото семејството би се сметал за легитимен владетел на рускиот престол од страна на другите европски земји. Во вториот свучај, ова би значело и поголеми преговори за странска интервенција во име на Белите. Главно поради овие две причини, Романови биле набрзина ликвидирани.
На 16 јули 1918 година, Чешката легија била на само неколку километри од Екатеринбург. Верувајќи дека Чесите биле во мисија за ослободување на царското семејство тие биле набрзина убиени. Според некои историчари, вистинската причина за приближувањето на Чешката легија кон градот била да се заштити Транссибирската железница, која целосно ја контролирале во тој период. .
Убиство
Телеграмата која имала за цел убиство на семејството била испратена од страна на Врховниот комитет во Москва и бил потпишан од страна на Јаков Свердлов. Околу полноќ, Јаков Јуровски кој бил главен и одговорен за Куќата со посебна намена му наредил на лекарот на Романови, Евгениј Боткин да го разбуди семејството и да се облечат под изговор дека семејството мора да пренесено на посигурно место поради големите нереди кои се случувале во градот. Тие биле одведени во соба со димензии 6 х 5 метри. Царицата побарала две столчиња. На едниот седнал Николај држејќи го во скутот својот син а Александра на другиот стол.
Неколку минути подоцна дошле четата на тајната полиција предводени од Јуровски кој на глас започнал да ја чита наредбата од страна на Уралскиот извршен комитет:
Николај Александрович, со оглед на фактот дека вашите роднини го продолжуваат нападот на Советска Русија, Уралскиот извршниот комитет одлучи да бидете убиени....
Николај во тој момент рекол: „Што?“ и да се свртил кон семејството, пред да биде убиен со куршум во главата. Веднаш по ова започнало пукањето и врз останатите членови од семејството и стрелањето траело додека не биле убиени сите заробеници. По ова била отворена вратата бидејќи се створил голем чад. Една од царските керќи била облечена во корсет со брилијанти, а Александра Фјодоровна носела бисерен појас. Поради дијамантите кои ги носеле на нивната облека, тие се заштитиле од првите истрели.
Ќерките гледајќи ја смртта на своите родители, започнале да викаат. Царицата и Олга пробале да се прекрстат но биле убиени со првите куршуми кои биле испукани, во главата. Остатокот од семејството биле убиени кратко после тоа, со исклучок на Ана Демидова, собарката на Александра. Набрзо, откако пробала да се одбрани со перница во која имало дијаманти и скапоцени камења била убиена. Но кога виделе дека сè уште се живи, тие биле убиени со бајонети. Олга се здобила со прострелна рана во главата. На Анастасија и Марија им било речено да се свртат до ѕидот и додека ги прекривале главите биле убиени. Марија била погодена од куршум, а Анастасија била убиена со бајонет. Јуровски ги убил Татјана и Алексеј. Татјана починала од еден куршум кој поминал низ задниот дел од главата. Алексеј добил два куршуми во главата, веднаш зад увото. Ана Демидова, слугинка на Александра, го преживеала првичниот напад но набргу била избодена до смрт додека се обидувала да се брани со мала перница која била полна со скапоцени камења и накит. .
Настанот во печатот се појавил по два дена. Во печатот било објаверно дека монархот заедно со неговото семејство биле погубени по наредба на Уралскиот извршен комитет поради доближувањето на Чесите кон градот. Иако официјалната советска власт одговорноста ја префрлила на Уралскиот комитет сепак Лав Троцки во својот дневник го навел убиството како директна иницијатива на Ленин:
Откривање на телата
Погребувањето се одржало во 1998 година. Телата биле погребани со државни почести во капелата Света Катерина во Санкт Петербург каде биле погребувани поголемиот дел од руските владетели. На погребот присуствувал претседателот Борис Елцин и неговата сопруга, заедно со принцот Михаел од Кент.
На 15 август 2000 година, Руската православна црква најавила канонизација на семејството за нивната "смиреност, трпеливост и кроткост" Меѓутоа, како одраз на интензивна дебата, епископите не ги прогласиле Романови како маченици, туку како светци. . На 1 октомври 2008 година, Врховниот суд на Руската Федерација одлучил дека Николај Втори и неговото семејство биле жртви на политичка репресија и биле рехабилитирани.
Легенди за крајот на Романови
Една од најпознатите легенди за крајот на владеењето на династија Романови е онаа на Григориј Распутин. Распутин ова го напишал во едно писмо до својот секретар според кое доколку тој биде убиен од страна на царскиот двор, ниту еден член од семејството нема да надживее две години. Исто така во текот на историјата се правеле и паралели за датата 6 мај, ден кога е роден царот Николај. Според христијанскиот календар, овој ден му припаѓа на Свети Јов Многустрадален.
Според друга легенда пак, во 1801 година, вдовицата на убиениот цар Павле I оставила на владетелот кој ќе ја управува Русија по сто години една кутија која имала многу важна содржина. Во 1901 година, Николај и Александра ја отвориле кутијата. Послугата само ги слушнала зборовите на Николај кој кажал дека 1918 година ќе биде фатална за империјата и за династијата.
Допенов шаренец
Допеновиот шаренец (Melitaea trivia) е пеперутка од семејството на шаренците.
Опис
Пеперутката живее во Евроазија. За прв пат била опишана в 1775 година како Papilio trivia.
Распонот на крилјата е од 15 до 23 мм. Горната страна на крилјата е портокалова. Рабовите се исшарани со бели точки. Во внатрешноста на крилјата има нерамни и разновидни црни линии и дамки со различма големина и форма. Телото е кафеавскасто-црно, а со слична боја се и антените. Долната страна на пеперутката е со различни ленти во кремаста и светлопортокалова боја. Забележителни се повторно црните дамки кои се со различна големина и форма.
Џеладин Мурати
Џеладин Мурати (албански: Xhelladin Murati) (Џепчиште, тетовско, е македонски педагог, универзитетски професор и поранешен пратеник во Собранието на Република Македонија. По потекло е албанец.
Животопис
Мурати е роден во тетовското село Џепчиште на 15 февруари 1942 година. Завршил учителска школа во Скопје, педагогија на Филозофскиот факултет во Скопје во 1969 година, а магистерски студии на Филозофскиот факултет во Белград во 1978. Со докторат на педагошки науки се стекнал на Универзитетот во Приштина во 1984 година. Работел како учител и бил директор на Заводот за унапредување на предучилишното и основното воспитание и образование во Тетово. Бил и професор на Педагошката академија во Скопје. За редовен професор на Педагошкиот факултет „Св. Климент Охридски“ во Скопје е избран во 1999 по предметите Општа педагогија и Методологија на педагошките истражувања. Бил пратеник во Собранието на Република Македонија, а ја вршел и функцијата потпретседател и член на Советот за безбедност.
Библиографија
Автор е на околу 150 стручни и научни трудови со разновидна педагошка тематика, меѓу кои и на учебниците:
Марко Павлов
Марко Павлов (Сечиште, тетовско, 1785 - Тетово, ) бил првиот дипломиран македонски лекар.
Животопис
Павлов е роден во тетовско 1785 година. Рано останал без родители и бил присвоен од италијански трговец. Во 1807/08 година завршил медицина во Монпелје, како еден од најстарите дипломирани лекари од Македонија. Бил лекар на Наполеоновата војска (1808/09), воен лекар во Тунис и Мароко и доброволец во грчкото востание (1821). Кариерата ја продолжил во Бугарија, а во 40-тите години на XIX век се вратил во Тетово.
Скопски земјотрес (1963)
Скопски земјотрес од 1963 година — природна катастрофа што го погодила градот Скопје на 26 јули 1963 година во 5 часот и 17 минути. Земјотресот е еден од најкатастрофалните природни непогоди во Скопје и Македонија, со измерени 9 степени по Меркалиевата скала (6,1 според Рихтеровата сеизмичка скала). Траел 20 секунди, со помали потреси до 5 часот и 43 минути.
Според службите за идентификација на жртвите на истиот ден, под урнатините животот го загубиле 1.070 граѓани, од коишто 478 мажи, 430 жени и 162 деца. Овие податоци не се земени како дефинитивни поради веројатноста дел од жртвите да биле веќе сохранети од своите роднини пред да ги евидентира Службата. Точната евиденција за повредените била вкупно 2.900 луѓе, од кои што 1.110 биле тешко повредени (преку 300 од нив се уште биле згрижени и до месец и половина во болниците и клиниките), а околу 800 луѓе останале инвалиди. Од потресот биле урнати 15.800 станови, а оштетени 28.000.
Првата помош за граѓаните на Скопје дошла од војската и граѓаните на тогашните југословенски републики, а неколку дена по земјотресот започнала да пристигнува помош и спасувачки екипи од целиот свет. Точно 87 нации од светот испратиле некаква помош во Скопје кои помогнале градот да се изгради повторно, поради што го носи и епитетот „град на солидарноста“.
За првпат во периодот на Студената војна меѓу капиталистичкиот запад и комунистичкиот исток, американски и советски воени сили заеднички им помагале на скопјаните.
Неколку месеци порано во Скопје настанала поплава од катастрофални размери, којашто уништила многу материјални добра, иако во самиот град поминала без човечки жртви. Буицата на реката Вардар ги срушила куќите на неколку стотици скопјани. Овој настан се смета за предвесник што хипотетички придонел за Скопскиот земјотрес.
Минати земјотреси и други катастрофи
Во својата долга историја, Скопје повеќепати пропаѓал и одново се раѓал. Времето на постанокот на градот, како еден од најстарите и најважните на Балканот, не е точно утврдено. Првите траги на Скупи се пронаоѓаат во прастарото илирско доба. Развитокот на најголемиот град на Вардарот со сигурност може да се следи од времето кога Римјаните ја освојуваат Македонија, па на просторот помеѓу селата Злокуќани и Бардовци го изградиле моќниот град Скупи, метропола на провинцијата Дарданија, која што влегла во состав на големата римска провинција Мизија (супериор). Скупи станал база на Седмиот римски легион, град којшто играл голема улога во пространата Римска Империја, стратешки и трговски центар, клучно средиште на поголемиот дел на западна Илирија.
Историјата на Скопје, според разни записи на летописи, е исполнета со пожари, поплави и воени опустошувања. Регионот околу реката Вардар, е зона со висока сеизмичка активност. Во минатото, Скопје двапати бил целосно разрушен од земјотреси: во 518 година, кога бил уништен под тогашното име Скупи, и во 1555 година. Старите хроничари не го запишале точниот број на човечки жртви во првиот и вториот земјотрес.
Прв Скопски земјотрес во 518 г.
Во 518 г., Скупи бил наполно разурнат од земјотрес. Катастрофата што ја опустошила провинцијата Дарданија, со епицентар во Скупи, ја опишува хроничарот Марцелин Комес. Тој запишал дека во провинцијата Дарданија:
"„од тешкиот земјотрес се срушиле 24 каштели (градски тврдини), од кои што два пропаднале во земја заедно со сите жители, во четири половина од своите жители ги изгубиле животите, во единаесет градски тврдини настрадало третина од населението, а девет тврдини биле упропастени, при што загинало четвртина од населението.“"
Тој понатаму тврди дека во земјата се појавила пукнатина долга околу 45 км, а широка 12 стапки. Метрополата Скупи била срушена до темел, но жителите не настрадале, затоа што пред катастрофата побегнале од градот зошто имало непријателска наезда од напаѓачи. Според описот на Комес, преживеаните жители на Скупи подигнале нов град во близината на нивните домови и храмови низводно по текот на Вардар - на местото на денешно Скопје.
Период до Вториот Скопски земјотрес
До нов расцут на Скупи дошло во времето на Византискиот цар Јустинијан Први, којшто според некои записи е роден во селото Таор коешто е во близина на Скупи. По неговата смрт, Словените се населуваат на Балканот, а во 695 г. го освоиле и Скупи којшто го преименувале во Скопје. Во овој период, Скопје почнало нагло да се развива и да воспоставува трговски врски со соседните градови.
Во 1081 г., во Скопје продреле Норманите и го опустошиле.
Српскиот крал Стефан Урош II Милутин, го освоил Скопје заедно со северниот дел на Македонија, а српскиот цар Душан Стефан во 1343 година го претворил Скопје во своја престолнина.
При крајот на XIV век, на 19 јануари 1392 г., Скопје бил освоен од Отоманската империја по што го сменил името во Ускуб. Вук Бранковиќ, кој извесно време владеел со Скопје, бил принуден да им го предаде на Турците.
Во 1413 г., Скопје бил разорен по наредба на султанот Муса, а во 1438 г., по наредба на султанот Мурат, обновениот град бил запален по што изгореле многу луѓе, според пишаното во тогашните летописи.
Втор Скопски земјотрес во 1555 г.
Во 1555 г. се случил Вториот катастрофален земјотрес, што скоро сосема го срушил Скопје.
Статистички податоци за Скопје непосредно пред земјотресот
До ослободувањето на Скопје во 1944 г., градот бил економски поизграден и поразвиен од другите македонски градови, но и покрај тоа, бил град без индустрија, без вистински градски живот, во којшто преовладувале занаетчиско-чаршиските и административно-чиновничките елементи.
Урбанистичкиот план во тој миг бил слободен за изведба и едноставен бидејќи многу мал број на згради, кои веќе постоеле, можеле да се вклопат во новата замисла. Така, урбанистите имале одврзани раце да го планираат градот. Изградбата се одвивала брзо, па Скопје доживеал и брзо развивање во многу области на животот од било кој друг голем град во поранешна Југославија.
Население и инфраструктура
Скопје бил административен центар и основен носител на стопанската моќ на СР Македонија, во кој што биле сконцентрирани основните институции, од кои што потекнувале и се остварувале врховните функции на општествената и државна заедница.
Околу 1/7 од целокупното население на СР Македонија живеело во Скопје според статистичките информации од 30 јуни 1963 г., или 198.153 жители. Привремено присутните жители се движеле од 12.000 до 20.000 што значи дека по бројот на жители до утрото пред земјотресот, Скопје се сметал за трет град по големина, развиеност и вложување во поранешна Југославија.
Според истата статистика, во градот имало 39.516 станови со вкупно станбена површина, вклучувајќи ги и 3.912 станови во изградба, со  станбена површина. Од 1945 до 1961 г., се изградени околу или 41 % од станбениот фонд. Од 1961 до 1963 г., се изградиле околу 9.000 станови, со што од вкупниот станбен фонд 45 % припаѓале во општествено својство и 55 % на индивидуални сопственици. Просечно, на секој жител на Скопје му припаѓале околу станбена површина, а секое семејство броела околу 4,1 член, што значи дека градот броел околу 48.330 домаќинства. Од вкупниот број на домаќинства, во засебни станови живееле 76,5 % од жителите, додека 23,5 % живееле во деливи станови.
Економија и стопанство
Скопје претставувал околу од стопанската моќ, т.е., 35 % од индустриските капацитети, 77 % од градежните капацитети, 84 % од сообраќајните капацитети, и 50 % од трговските, занаетчиските и угостителските капацитети на СР Македонија. Најголем дел од крупните претпријатија во државата, или 40 %, се наоѓале во Скопје.
Ваквата концентрација на економски потенцијал била проследена и со кадровата моќ. Од околу 11.000 стручњаци со високо и вишо стручно образование во Македонија, во 1963 г., во скопје работеле околу 6.000 од нив, или околу 55 %. Од вкупниот број на квалификувани работници, 38 % работеле во Скопје.
Во градот се наоѓале околу 42,5 % од вкупната вредност на активните основни средства во државата. Во 1962 г., стопанството во Скопје остварило приход од 238.000.000.000 динари, или 54,3 % од вкупниот приход во СР Македонија. Изградбата на индустрискиот комплекс „Железарница“, хемиските комбинати „Билјана“ и „Ацителенка“, заедно со темелната реконструкција на разни постојни индустриски погони во тек, до 1967 г. ќе го направела градот значаен индустриски центар и во границите на поранешна Југославија. Со изградбата на „Билјана“ и „Ацителенка“ до 1964 г., било проектирано дека ќе го зголемат годишниот бруто домашен производ на Скопје за над 20.000.000.000 динари.
Култура и образование
Скопје се сметал за најголем културно-просветен центар, и најголем спортски центар во СР Македонија, како и еден од најголемите градови во поранешна Југославија во којшто, во тој момент, биле сконцентрирани најзначајните културни институции:
Градот стекнал и епитет како „град на ученици“, зошто во просек секој негов трет жител, сметајќи ги и студентите, посетувал некое редовно училиште.
Пред земјотресот, во Скопје постоеле 32 основни училишта со преку 1.000 оделенија со вкупно 36.585 ученици. Градот имал и 22 училишта од втор степен, или 4 гимназии, 10 средни стручни училишта, 4 средни уметнички училишта, и 4 за наставен кадар со вкупно 13.772 ученици. Наставата во скопските основни и средни училишта ја изведувале преку 2.000 просветни работници. На територијата на СР Македонија, во учебната 1962/63 г. работеле 80 средни училишта.
Скопје го заземал третото место во Југославија (по Белград и Загреб) и по развиеноста на високото и вишо образование. Иако бил еден од најмладите југословенски универзитети, Скопскиот универзитет годишно произведувал околу 1.000-1.200 дипломирани стручњаци во стопанството, културата, науката и општествените служби. Во учебната 1962/63 г., во седумте факултети и четирите виши училишта во градот, студирале вкупно 13.000 редовни и вонредни студенти, додека наставата во Универзитетот ја изведувале околу 650 постојани и хонорарни професори и асистенти.
Скопскиот универзитет, во тоа време, за 15 години постоење успеал да го консолидира наставниот и асистентски кадар, во основа решавајќи еден од своите најтешки проблеми. Била создадена и цврста материјална основа за работа на факултетите и институциите на Универзитетот. Биле додадени два отсеци на Техничкиот факултет, и доделени простории за Земјоделско-шумарскиот и Хемискиот институт.
Капацитетите на двата студентски домови не биле доволни, со околу 2.000 студенти кои престојувале во нив, и притоа не било предвидено познато проширување на просторот за сместување.
Убедлив доказ за напредокот на научната дејност на Скопскиот универзитет биле бројот на научните монографии, одбранети докторски дисертации и печатени прилози во факултетските зборници и списанија, како и многубројните научни врски и соработка со универзитети и научни институции во поранешна Југославија и останати земји.
Здравствени, социјални и комунални капацитети
Во Клиничката, Воената, Градската и другите болници во Скопје биле достапни околу 1.500 болнички легла, што сочинувало околу 2/5 од вкупните капацитети на државата. Поради развиеноста на амбулантно-поликлиничката мрежа, службата за превентивна заштита и бројноста на другите здравствени установи, 64 % од вкупниот број на лекарите во Македонија и 53 % од останатиот медицински кадар работел во Скопје.
Бројноста на жителите и неговата структура наметнувало постоење на разни институции од областа на социјалната заштита. Во градот работеле 41 установа за деца и младинци, 7 советувалишта за жени и разни слични установи.
Проценки и претпоставки за настанување на земјотресот
Незаузданата и недофатна сила на природата по скоро едногласни претпоставки на југословенските и странските сеизмолози потекнала од длабочините на земјата токму под самиот град, или во негова непосредна близина. Хипоцентарот на земјотресот, според експертот за сеизмологија Сергеј Васиљевич Медведев којшто во средината на септември 1963 г. престојувал во разурнатото Скопје, се наоѓал некаде под градот на длабочина од 5-10 км. Според други стручњаци, хипоцентарот бил на само 3 км длабоко во кората. Според ова, епицентарот на земјотресот (точка на Земјината површина најблиска до хипоцентарот) се наоѓал најверојатно во самиот град. Со овие укази се сложил и професорот Киошо Муто од Универзитетот во Токио, експерт за асеизмичко градежништво, којшто исто така престојувал во септември 1963 г. во Скопје.
Во градот постоеле микро-зони со различен степен на разрушеност. Во тогашната периферија на градот, рушевини постоеле во населбите Карпош, Чаир, подножјето на Водно, Топаана и останатите делови на старо Скопје. Сепак, најпогодениот дел, со најмногу жртви, бил во самиот центар на градот, во замислен правоаголник кој се граничи со ''бул. Кочо Рацин, бул. Јордан Мијалков (Железничка), ул. Костурски херои (29 Ноември)'' и десниот брег на реката Вардар. Постои согласност дека епицентарот на земјотресот најпрецизно бил некаде во оваа зона со најголемо разрушување.
Потресот бил почувствуван во околните градови Куманово, Тетово, Велес, Штип, како и во сите населени места околу Скопската котлина, на простор од околу, низ долината на реката Вардар. Потресот бил многу јак до сите околни градови и села оддалечени до 100 километри, каде што, на пример, во Куманово се разурнале многу оџаци и притоа татнежот и потресот ги разбудил сите граѓани рано утрото.
Меѓу мислењата на домашните научници и стручњаци за причината за земјотресот, интересна хипотеза е објавена во весникот „Нова Македонија“ на доцентот Душко Манаковиќ од Природно-математичкиот факултет во Скопје. Според него, територијално, во поголемиот дел Македонија се протега во Родопскиот масив, којшто во делечното минато бил разделен на Родопски масив североисточно од реката Вардар и на Пелагониски масив. Помеѓу овие два дела на Родопскиот масив се протега Вардарската долина, таканаречена Вардарска зона, која е во облик на огромен ров широк 70 км. Поради поместување на раздвоените делови на планинскиот масив, Вардарската зона има карактеристичен изглед - одделни делови на зоната се спуштени, а другите издигнати. Движејќи се од север кон југ, прво доаѓа Полошката котлина, потоа се издига планината Жеден, по неа е Скопската котлина, па планината Венец, зад која доаѓа Велешката котлина, по што се издигаат други планини после кои доаѓа Тиквешката котлина; оваа конфигурација на издигнувања и спустови се повторува до сливот на реката Вардар во Егејското море. Бреговите на овој огромен ров на Вардарската зона се многу нестабилни, често се движат и повремено предизвикуваат земјотреси од различна јачина и вид. Сеизмичките движења во Вардарската зона можат да бидат вертикални или хоризонтални, или во двата правца истовремено, како што било во случајот со Скопскиот земјотрес.
Југословенскиот научник д-р Коста Петковиќ, врз основа на податоците за поранешните земјотреси на скопското подрачје, заклучил дека сеизмичката област на скопскиот базен се наоѓа меѓу планинските масиви и порано била многу активна, а и интензитетот на таа активност се одржува и понатаму. Изразено активна се покажала раселинската линија што го одвојува северниот дел на подножјето на планината Водно од скопскиот базен. Паралелно по должината на оваа линија, се наоѓаат линиите што го одвојуваат скопскиот базен од планината Скопска Црна Гора, по што своевремено потонало и тлото формирајќи ја скопската котлина. Во минатите геолошки периоди во скопската котлина навлегувал залив на Егејското море. Кога се повлекло морето, останало езеро. Кога исчезнало и езерото, останале седиментни слоеви кои што не биле во состојба се спротивстават на бочните притисоци и движењата на гореспоменатите раселински линии. Така, овие слоеви пукаат, се поместуваат, по што предизвикуваат земјотреси.