cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Список на државни водачи во 1136 година
Ова е список на државни водачи во 136 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Јована Ѓорѓиоска
Јована Ѓорѓиоска (р. ) — македонска фудбалерка, која игра како дефанзивец за прволигашкиот клуб ЖФК Деспина Прилеп и женската репрезентација на Македонија.
Кентросаурус
Кентросаурус или Kentrosaurus - род на стегосауриски диносаурус кој живеел во периодот на доцната Јура и чии фосили биле откриени на територијата на денешна Танзанија. Типски вид е K. aethiopicus, именуван и опишан од германскиот палеонтолог Едвин Хениг во 1915 година. Често се сметал за „примитивен“ член на Стегосауријата, но неколку неодамнешни кладистички анализи го сметаат за повеќе изведен од многу други стегосаури, и близок роднина на Стегосаурусот од северноамериканската формација Морисон во рамките на семејството Стегосауриди.
Фосилите на K. aethiopicus биле пронајдени единтвено во формацијата Тендагуру, датирани во доцен кимериџ и ран титон, пред околу 152 милиони години. Стотици коски биле откриени од германските експедиции во Германска Источна Африка помеѓу 1909 и 1912 година. Иако не се познати целосни скелети, остатоците обезбедиле скоро целосна слика за изградбата на животното.
Возрасен Кентросаурусобично бил долг околу 4,5 метри во должина и тежел околу 1 тон. Бил четириножен со прави задни екстремитети. Имал мала, издолжена глава со клун што се користел при гризнување на растителен материјал што се варело во големото црево. Тој поседувал, најверојатно двоен, ред мали плочи што се наоѓале по вратот и грбот. Овие плочи постепено се спојувале во шилата на колкот и опашката. Најдолгите шила се наоѓале на крајот на опашката и биле користени за активна одбрана на животното. Бутните коски биле во два различни вида, што сугерира дека едниот пол бил поголем и поискусен од другиот.
Откритие и видови
Првите фосили на Кентросаурус биле откриени од германската експедиција во Тендагуру во 1909 година, и откритието било признаено како припадник на стегосаур од водачот на експедицијата Вернер Јаненш на 24 јули 1910 година и било опишано од страна нагерманскиот палеонтолог Едвин Хениг во 1915 година. Името Кентросаурус е смислено од Хениг и потекнува од старогрчкиот збор кентрон /κέντρον, што значи „остра точка“ или „бодликава“, и саурос / σαῦρος што значи „гуштер“. Хениг го додал специфичното име aethiopicus за да го означи неговото потекло од Африка.
Од 1909 година па наваму, остатоците од Кентросаурус биле откриени во четири каменоломи во Митлере Сауриершихтен (Mittlere Saurierschichten ) и еден каменолом во Обере Сауриершихтен (Obere Saurierschichten). За време на четирите сезонски испитувања, Германската експедиција открила над 1200 коски на Кентросаурус, кои припаѓале на педесетина диносауруси, од кои многумина биле уништени за време на Втората светска војна . Денес, скоро целиот преостанат материјал е сместен во Берлинскиот природнонаучен музеј (приближно 350 преостанати примероци), додека во музејот на Институтот за геолошки науки на Универзитетот во Тибинген се наоѓа уште еден, кој приближно 50% од него се оригинални коски.
Иако не биле пронајдени во целосност, некои материјали биле откриени заедно, вклучувајќи скоро целосна опашка, колк, неколку дорзални пршлени и некои елементи на екстремитетите на една единка. Сите овие го формираат јадро на моделот кој се наоѓа во во Природнонаучниот музеј. Моделот бил демонтиран за време на реновирањето на музејот во 2006/2007 година и бил повторно монтиран во подобрена поза од страна на Research Casting International. Се смета дека за време на Втората светска војна, некој други делови, вклучително и неврокраниум и 'рбет, биле лошо поставени или уништен. Сепак, целиот наводно изгубен кранијален материјал подоцна бил пронајден во фиока во подрумски шкаф.
Видот и единствениот прифатен вид на Кентросаурус е Kentrosaurus aethiopicus, именуван од Хениг во 1915 година. Фрагментарниот фосилен материјал од Вајоминг, наречен Stegosaurus longispinus од Чарлс Гилмор во 1914 година, во 1993 година бил класифициран како северноамерикански вид Кентросаурус, познат како K. longispinus. Сепак, ова не било прифатено од палеонтолошката заедница и S. longispinus бил доделен на неговиот род, Алковасаурус, кој се разликува од Кентросаурус по тоа што има повеќе издолжени шилци на опашката и структурата на карлицата и пршлените.
Примероци и местоположба
Во оригиналниот опис, Хениг не назначил холотипен примерок. Меѓутоа, во деталната монографија за остеологијата, систематската позиција и палеобиологијата на Кентросаурус во 1925 година, Хениг го избрал најцелосниот делумен скелет, денес замислен како MB.R.4800.1 преку MB.R.4800.37, како лекототип. . Овој материјал вклучува скоро комплетна серија на пршлени на опашката, неколку пршлени на грбот, крсна коска со пет сакрални пршлени и двете бедрени коски, и фемора и улна, и е вклучен во монтираниот скелет во Природнонаучниот музј во Берлин, Германија. Тип локалитет е Киндопе, Танзанија, во близина на ридот Тендагуру.
Не знаејќи дека Хениг веќе дефинирал лекотип, Питер Галтон избрал два грбни пршлени, примероци MB. R.1930 и MB. R. во 1931 година, и од материјалот фигуриран во описот на Хениг од 1915 година, како „холотипови“. Оваа дефиниција за холотип не е валидна, бидејќи изборот на Хениг има приоритет. Во 2011 година, Хајнрих Малисон појаснил дека целиот материјал што му бил познат на Хениг во 1915 година, односно сите коски откриени пред 1912 година, кога Херман Хек ги заклучил последните германски истражувања, се паралекотипи и дека MB. R..4800 е точниот лекотип.
Контроверзии за името
Наскоро по неговиот опис, се појавила полемика околу името на стегосаурот, кое е многу слично на цератопсидниот Центросаурус. Според правилата на биолошката номенклатура, забранувајќи хомонимија, на две животни не може да им биде дадено исто име. Хениг го преименувал својот стегосаурус како Кентруросаурус, „ саурид со зашилена опашка“, во 1916 година, додека истата година унгарскиот палеонтолог Франц Нопча го преименувал во родот Дорифоросаурус. Сепак, бидејќи правописот е различен, и дорифоросаурусот и кентроросаурусот се непотребни заменски имиња, Кентросаурус останува валидно име за родот со тоа што Кентроросаурус и Дорифоросаурус се негови помлади објективни синоними.
Опис
Кентросаурусот бил мал стегосаур. Тоа имал типично динисауруско тело, кое се одликува со мала глава, долг врат, кратки предни екстремитети и долга, хоризонтална и мускулна опашка. Типични стегосауридни одлики вклучуваат издолжена глава, силна градба на предните екстремитети, задни екстремитети во форма на столб и низа плочи и шила што минуваат по двете страни на горната средна линија на животното. Само еден целосен заб бил познат кога Хениг ја објавил својата монографија во 1925 година. Подоцна, пронајден е дел од стоматолошки заб, коска што носи заб на предната долна вилица, односно заб кој сè уште не бил дораснат, а некои забни фрагменти биле пронајдени од матрицата лепена на други коски. Забот е скоро идентичен во облик со оној на Стегосаурусот, иако многу помал. Слично на тоа, забот е типичен стегосауриски заб, мал со проширена основа и вертикални жлебови создавајќи пет гребени.
Големина и држење на телото
Kentrosaurus aethiopicus бил помал од Stegosaurus ungulatus, Hesperosaurus mjosi, Dacentrurus armatus и Tuojiangosaurus multispinus, а за толку голем како Huayangosaurus taibaii. Вкупната должина на композитниот скелетен носач во Природниот музеј во Берлин, Германија, од врвот на устата до врвот на опашката е 4.5 м (15 ft) Нешто повеќе од половина од оваа должина ја сочинува опашката. Пронајдени се поголеми единечни елементи, така што животното веројатно може да достигне вкупна должина од 5.5 м (18 ft) Во 2010 година, Грегори С. Пол ја проценил тежината на 4 метри. Кентросаурус на 700 килограми. Проценка за композитната монтажа долга 4,5 метри вБерлинскиnт музеј о од страна на Малисон, врз основа на виртуелен 3Д скелет и 3Д-модел, варилаше помеѓу 1073 L и 1267 L, и телесна маса помеѓу 1 и 1.5 тони ана за опашката.
Долгата опашка на Кентросаурус резултира во позиција на тежиште, што е невообичаено далеку назад за животно од четири нозе. Сепак, иверот е различен кај Кентросаурусот, за разлика од типичните двоножни, што укажува на права и вертикална положба на екстремитетот. Така, задните екстремитети, иако напојувани од масивни мускули на бутот прицврстени за долга бедрена коска, не го поддржувале животното, а многу стабилните предни екстремитети зафаќале 10 до 15% од телесната тежина.
Различни одлики
Кентросаурусот може да се разликува од другите членови на Стегосауријата со голем број екстензии на пршлените, кои во опашката не одат под-паралелно, како и во повеќето диносауруси. Во предната третина од опашката, тие се поставени наназад. Меѓутоа, во средната опашка тие се скоро вертикални, а поназад се во форма на кука и косо се насочуваат напред. Исто така, типично е дека дорзалните (задни) пршлени имаат нервен лак повеќе од двапати повисок од центарот, 'рбетното тело и скоро целосно окупиран од екстремно пространиот нервен канал. Бедрената коска се шири странично, на предната надворешна страна не се стеснува.
Понатаму, постои единствена комбинација на одлики кои сами по себе не се единствени. Попречните процеси, страничните екстензии на опашката се присутни до 28-от пршлен од серијата пршлени. Попречните процеси на пршлените на предната опашка се во форма на прачка со тесни основи и не ја допираат плочата формирана од соединување на процесите на сакралните пршлени. Шевроните, коските насочени подолу од долната страна на пршлените на опашката, имаат форма на превртено Т. Должината на бедрената коска е еднаква или е поголема од онаа на бутната коска.
Оклоп
Типично за стегосаурусот, и Кентросаурусот имал широк остеодермски покрив (коскени структури на кожата), вклучувајќи мали плочи (веројатно сместени на вратот и предниот дел) и шила од различни форми. Шилата на Кентросаурусот се многу издолжени, при што еден примерок има должина на коскено јадро од 731 милиметар. Плочите имаат задебелен дел во средината, како да се модифицирани боцки. Шилата и плочите веројатно биле покриени со рог. Освен неколку исклучоци, тие не биле пронајдени во тесна врска со други скелетни остатоци. Така, точната позиција на повеќето остеодерми е неизвесна. Еден пар тесно распоредени шила бил пронајден артикулиран со врв на опашката, а голем број шила биле пронајдени очигледно редовно распоредени во парови по патеката на зглобната опашка. Хениг и Јаненш,  додека ги групирале дермалните оклопни елементи во четири различни типови, препознале очигледна континуирана промена на обликот меѓу нив, пократки и порамни плочи од предната страна кои постепено се спојуваат во подолги и поостри шила кон задниот дел, што сугерира непречена дистрибуција по целото тело, как петнаесет парови. Бидејќи секој вид остеодерм бил пронајден во огледувана лева и десна верзија, се смета веројатно дека сите видови остеодерми се дистрибуирани во два реда по задниот дел на животното, што е изразен контраст со попознатиот северноамерикански Стегосаурус, кој поседувал еден ред на плочи на вратот, трупот и опашката и два реда шила на врвот на опашката. Поради морфологијата на коските, класичните реконструкции го стават оклопот на колковите, додека многу неодамнешни реконструкции го поставувиле на рамото, бидејќи се знае дека сличен облик постоел кај кинеските стегосаури „ Гигантспиносаурус“ и „ Хуајангосаурус“.
Филогенија
Кентросаурусот од Хениг бил доделен во семејството Стегосаурија во 1915 година. Ова е потврдено со современите кладистички анализи, иако во 1915 година Стегосаурија бил далеку поинклузивен концепт. Последователното стеснување на овој концепт предизвикало Кентросаурусот, сè до 80-тите години на минатиот век, да се гледа како типичен „примитивен“ стегосаурид, да се става во подобиена, повисока позиција во еволутивното дрво на стегосаурусот. Едно истражување на Октавио Матеус во 2009 година го опоравил Кентросаурус во базална положба во стегосауридите, како што е прикажано со овој кладограм :
Претходните анализи покажала дека Кентросаурусот е поблизу во дрвото до Стегосаурусот. Базалните одлики вклучуваат истакнат отвор на квадратната коска во черепот; максиларните заби со само седум дентикули на маргината; и 'рбетот на рамото.
Хранење
Како и сите орнитишијци, Кентросаурусот бил тревојад. Сточната храна едвај ја џвакал и голтал во големи парчиња. Една теорија за хранењето со стегосауриди вели дека тие биле пребарувачи на ниско ниво, јаделе зеленило и овошје со низок раст од разни не цветни растенија. Кентросаурусот бил способен да јаде на висина до 1,7 метри, стоејќи на сите четири нозе. Можеби било можно и да се сврти на задните нозе за да достигне вегетација повисоко кај дрвјата. Со своето тежиште во близина на задните екстремитети, животното можело потенцијално да се издржува додека станува. Колковите веројатно биле способни да овозможат вертикално ротирање на трупот од околу 60 степени и опашката веројатно или би била целосно подигната, не блокирајќи го ова движење или имала доволно искривување за да се потпре на земјата; така, можел да обезбеди дополнителна поддршка, иако токму поради оваа флексибилност не е сигурно дали навистина обезбедувал голема поддршка: не бил доволно тврд за да може да функционира како „трет крак“ како што било предложено од Роберт Томас Бакер. Во оваа поза, Кентросаурусот можел да се храни на височина од 3 метри.
Одбрана
Бидејќи опашката имала најмалку четириесет опашни пршлени, била многу подвижна. Можела да се сврти на лак од 180 степени, покривајќи го целиот полукруг зад него. Брзините на замав на крајот на опашката можеби биле дури 50 км / ч. Континуираното брзо замавнување им дозволувало на шилата да ја отсечат кожата на неговиот напаѓач или да ги прободат меките ткива и да ги скршат ребрата или коските на лицето. Повеќе насочени удари би резултирале во тоа што страните на шилата кршиле дури и цврсти долги коски. Овие напади би ги осакатиле малите и средни троподи и дури можеби им нанеле штета на големите напаѓачи. .
Иако Кентросаурусот веројатно стоел со предни екстремитети исправени како и другите диносауруси, се претпоставува дека животното правело широко држење на телото кога се бранело. Неговиот врат бил доволно флексибилен за да му овозможи да ги разгледува грабливците, бидејќи со устата можел да стигне до страните на телото и да гледа преку грбот. Покрај тоа, задната положба на центарот на масата можеби не била поволна за брзото движење, но значело дека животното може брзо да ротира околу колковите туркајќи странично со рацете, држејќи ја опашката насочена кон напаѓачот. Кентросаурусот сепак не бил неповредлив. Брз грабливец можел да стигне до основата на опашката (каде што брзината на ударот ќе биде многу помала) кога опашката ќе помине, а вратот и горниот дел од телото ќе бидат незаштитени од нишалките на опашката. За успешна грабливост на Кентросаурус можеби бил потребен групен лов. Во споредба со поцврстите шила на Стегосаурус, потенките шила на Кентросаурусот имале поголем ризик од виткање.
Сексуален диморфизам
Проблемот што го носи односот е во тоа што повеќе испитани примероци умреле на исто место, но веројатно не во ненадејна масовна смрт и затоа не претставуваат едно стадо. Резултатите можеби биле искривени со поголема шанса за робусни животни да се фосилизираат или да бидат откриени. Во претходната студија на Галтон во 1982 година, било предложено дека поединечната разлика во бројот на сакралните ребра и на Кентросаурус и на Дацентрурус може да биде индикација за диморфизам: жените би имале дополнителен пар крсни ребра, имајќи го и првиот пршлен поврзан до бедрена коска, покрај следните четири.
Репродукција
Бидејќи плочите и шилата би биле препреки за време на копулацијата, можно е паровите да се пареле еден на друг со женката да остане мирна во положба на лордоза, додека мажот управува со овој пенис во нејзината клоака. Женката не можела да лежи на страна за време на парењето.
Палеоекологија
Кентросаурусот живеел во денешна Танзанија во периодот на доцната јура во формацијата Тендагуру. Главните каменоломи на Кентросаурус се наоѓале во Средните Сауриски кревети кои датираат од горниот Кимериџ Некои остатоци од Кентросаурусот биле пронајдени во горните сауриски кревети датирани од периодот на титон. Од 2012 година, границата меѓу Кимериџ и Титон датира од пред 152,1 милиони години.
Кентросаурус коегзистирал со диносауруси како Dysalotosaurus lettowvorbecki ; на sauropods Giraffatitan brancai, Dicraeosaurus hansemanni и D. sattleri, Janenschia africana, Tendaguria tanzaniensis и Tornieria africanus ; тероподи " Allosaurus " tendagurensis, "Ceratosaurus" roechlingi, "Ceratosaurus" ingens, Elaphrosaurus bambergi, Veterupristisaurus milneri и Ostafrikasaurus crassiserratus ; и pterosaur Tendaguripterus recki.    Другите организми кои го населувале Тендагуру вклучувале корали, ехинодерми, главонози, бивалви, гастроподи, декаподи, ајкули, неоптеригиски риби, крокодили и мали цицачи како Brancatherulum tendagurensis.
IC 940
IC 940 — галаксија во соѕвездието Вајар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен во  година од страна на Едвард Емерсон Барнард.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 940 е од видот NF.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 14 м 2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -28° 25' 18"".
Други поделби
Проучување на IC 940 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Васил Ќортошев
Васил Ќортошев ( -, ) — македонски оперски пејач и режисер.
Ќортошев пеење студирал во Софија и Скопје. Во Операта на Македонскиот народен театар во Скопје работел од 1947 до 1980 година. За тоа време остварил повеќе значајни улоги и режии во оперската уметност.
NGC 2367
NGC 2367 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Големо Куче, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2367 се споменува и како OCL 621, ESO 559-SC5.
Откривање
Објектот е откриен на 20 ноември 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 7 ч 20 м 6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 21° 52' 54".
Други поделби
Проучување на NGC 2367 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 319; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5978. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 656.
688
688 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 688 година од новата ера, 688. од првиот милениум, 88. од VII век и деветта од 680-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6196 и 6197 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5438 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4448 и 4449 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1441.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 688 година се протега во 3324 и 3325, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3384 и 3385 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1231. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 68 и 69 исламска година.
Надворешни врски
680'erne
Космос-697
Космос-697 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 13 декември 1974 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-697 бил надгледувачки сателит.
Производ (математика)
Во математиката, производ е резултат од операцијата множење. Редоследот на множење на реалните и комплексните броеви не влијае врз производот. Ова својство се нарекува комутативност. Кога множиме матрици и членови на разни други асоцијативни алгебри, производот обично зависи од од редоследот на множениците, т.е. местата не им се заменливи и затоа за нив не важи комутативниот закон.
Производниот оператор при множењето на низа се означува со големата грчка буква пи <span style="font-family: times, serif; font-size:150%">∏ (аналогно на големата сигма <span style="font-family: times, serif; font-size:150%">∑ како симбол за збир).
Знакот пред производот (плус или минус) зависи од знакот на множителот и множеникот. Кога двата броја имаат ист знак (+ или -), производот секогаш е позитивен, но кога имаат различни знаци, производот секогаш е негативен.
Надворешни врски
Szorzás
Поетска еда
Поетска еда – модерен израз за неименувна збирка старонордиски анонимни поеми, кои се разликуваат од „Прозната еда“, која ја напишал Снори Стурлусон. Постојат неколку верзии и сите главно се состојат од текст од исландски средновековни ракописи, познати како Кодекс Региус. Кодекс Региус е најважен од постојните извори за нордиската митологија и германските херојски легенди. Во почетокот на 19 век имал јако влијание на подоцнежната скандинавска книжевност, не само со приказните кои ги содржи, туку и по визионерската снага и драмскиот квалитет на многу песни. Исто така станал инспирација за многу понови поетски дела, особено во скандинавските јазици. Поети кои му го признале својот долг на Кодекс Региус се Вилијам Екелунд, Август Стриндберг, Толкин, Езра Паунд, Хорхе Луис Борхес, и Карин Боје. Кодекс Региус бил напишан во 13 век, но не се знае ништо за неговото движење до 1643 година, кога поминал во сопственост на Бринфур Свенсон, а потоа на бискупот во Скалхолт. Во тоа време верзијата на Еда била позната само на Исланд, но историчарите сугерирале дека тука некогаш била некоја друга Еда, Стара Еда, во која се наоѓаат пагански песни кои Снори ги цитира во својата Еда. Кога бил откриен Кодекс Региус, изгледало дека претпоставката била докажана, но модерните научни истражувања покажале дека Поетската еда, веројатно, е напишана прва и дека со другата (Прозната еда) дели заеднички извор.
Ангела Гиновска
Ангела Гиновска (р. ) — македонска фудбалерка, која игра како дефанзивец за репрезентацијата на Македонија.
Меѓународна кариера
Гиновска го имала своето деби за репрезентацијата на Македонија на 25 октомври 2009 година, против Белорусија.
Космикомики
Космикомики (италијански: Le Cosmicomiche) - збирка раскази на италијанскиот писател Итало Калвино, првобитно објавена во 1965 година, во Торино.
Содржина
Првото издание на „Космикомики“ било објавено во ноември 1965 година, во издание на издавачката куќа „Einaudi“ од Торино. Подоцна, одвреме-навреме, Калвино продолжил со пишување нови „космикомики“, објавени во збирката „Т со нула“ и во други изданија, а собраните „космикомики“ се објавени подоцна. Во првото издание од 1965 година биле застапени следниве раскази:
Меѓу новите „космикомики“, кои не се наоѓаат во изданието од 1965 година, се:
Најпосле, во збирката „Т со нула“ била обајвени следниве „космикомики“:
Осврт кон делото
Според објаснението кое го дал Калвино во интервјуата што се појавило во неколку весници, насловот „Космикомики“ настанла како комбинација на придавките „космичко“ и „комично“. На тој начин, авторот сакал со еден збор да го искаже неговиот однос кон древното при што комичното служи како филтер кои им е потребен на луѓето за да се соочат со големите нешта. Притоа, тој се инспирирал од немите филмски комедии и од стриповите (comics). Инспирацијата за расказите му се појавила откако прочитал некои дела од областа на космогонијата, астрономијата, теоријата на релативноста и еволуцијата, но додека ги читал овие дела, тој не планирал да ги искористи за своите идни раскази. Ист така, Калвино наведува дека зад „космикомиките“ стојат, во прв ред, Леопарди, цртаните филмови, како што се оние за Попај, а потоа Семјуел Бекет, Џордано Бруно, Луис Керол, Матиновото сликарство, а во некои случаи и Ландолфи, Имануел Кант, Борхес и Гранвиловите гравири. Еден од првите раскази што ги напишал бил „Знак во вселената“, првобитно објавен на 4 ноември 1964 година, во бројот XII на списанието „Il Caffѐ“. Притоа, уште од самиот почеток, авторот бил многу задоволен од расказот и се обидел уште повеќепати да го имитира. Според неговото признание, тој успеал да напише само уште еден расказ којшто претставува напредок во однос на „Знак во вселената“, а тоа бил „Спирала“ кој го смета за крајна точка на она што сакал да напише во „Космокомиките“, како и почетна точка на натамошната работа. Калвино ја отфрла тезата дека „Космикомиките“ претставуваат еден вид нова научна фантастика, зашто тие се обидуваат да имитираат некој „мит за постанокот“, а покрај тоа, разликата се состои и во односот меѓу научните податоци и фикцијата. Во своите раскази, Калвино се служи со научните податоци како со првична каписла со цел да излезе од вообичаените рамки на имагинацијата. Најпосле, според самиот автор, „Космикомиките“ се надоврзуваат на фантастиката од неговите романи, но и на неговите први воени раскази.
Сместувајќи ги расказите во научнофантастична рамка, Калвино можеби сакал на човечката душа и на нејзините основни, па дури и банални, внатрешни случувања да им обезбеди трајност и универзалност. Притоа, тој се служи со научните податоци само како „првична каписла“ за излегување од вообичаените граници на имагинацијата и да зачекори „надвор од видливото, надвор од антропоморфната приказна“.
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Лошница
Свети Ѓорѓи (Αγίου Γεωργίου) — преродбеничка црква во селото Лошница, Костурско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Костурската епархија на Цариградската патријаршија. Изворно ѝ припаѓала на Охридската архиепископија.
Црквата е сместена на сретселото и има три периода на изградба. Првиот е од околу 1650 г. Од тој храм преостануваат делови од резбаниот иконостас — десниот дел на таблатурата и други делови, резбан проскинитар, на кој стои вредната икона „Богородица Патеводителка“ и две-три мали преносливи икони. Црквата била 4 м во ширина и 5-6 м во должина.
Храмот е урнат и повторно изграден во 1761 или 1768 г. според натписот на камен-темелникот. Неколку години подоцна, во 1775 г. е украсена со фин резбан иконостас и девет убави царски икони, дело на анонимни мајстори, владички прстол и проскинитар на Свети Ѓорѓи. Овој храм бил широк и долг 6 м.
Околу 1880 г. е срушена и втората црква, и за кратко време до 1882 г. е подигнат нов величествен храм од мајстори од Жупан, а црковните предмети, иконостасот и мебелот од стариот храм се пренесени во него. На 22 јули 1936 г. црквата делумно настрадала во пожар, но преживеале иконостасот, владичкиот престол, двата проскинитара и сите преносливи икони освен една.
Додека бил на чело на Костурската епархиха од 1931 до 1936 г. митрополитот Диодор Шишански ја префрлил парохијата во Шишанската епархија. На 24 февруари 1974 г. парохијата е вратена во Костурската епархија.
Вишелница
Вишелница (словенечки: Višelnica) — населба во Општина Горје во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
Силажа
Силажа — поткиселена сочна добиточна храна, со влажност 65-75%. Во Македонија помасовно започнува да се употребува од втората половина на XX век на поголемите фарми. Се силажираат култури што тешко се сушат или ако при косидбата временските услови не се погодни за подготвување сено. Во некои земји во светот на одделни краварски фарми таа е единствената кабаста храна во текот на целата година. Во Македонија служи главно за исхрана на добитокот во зимскиот период. Силажата во однос на сеното има предност поради подобриот квалитет, помалиот простор, полесното чување, помалите загуби и трошоци, а освен тоа нема опасност за опожарување.
Список на државни водачи во 864 година
Ова е список на државни водачи во 64 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Свирипиле
Свирипиле (познато и како: царопиле) — вид на макало или прелив, односно сос кое се прави од толчен црвен буковски пипер, масло и вода. Најчесто се сервира со домашен потпечен леб, посебно во есенските и зимските месеци. Некои го јадат како макало, а некои како прелив. Познато е за регионот на Битола и Прилеп.
Потекло на името
Се смета дека македонското и единствено „свирипиле“ името го добило многу одамна кога на некое детенце му се пријало, а бабата направила „нешто“ со пиперки и го олутела. За да не плаче внучето, почнала да му вика „Свири пиле, свири пиле!“. Оттогаш, така останало меѓу народот.
Во селото Буково свирипилето е познато и како „солило“, а во Битолско, со додаток на маслинки, го викаат „макарина“.
Начин на приготвување
Свирипиле се подготвува од буковски пипер, масло и вода. . Во загреан сад се става масло. Се додаваат малку буковски пипер и вода. Смесата се промешува додека не зоврие, а потоа се ставаат и сушено нане и лук. Некои семејства, пак, свирипилето го прават од брашно, сол, пипер и домашен сос од домати. Се ова се става во загреано масло, а откако ќе зоврие, му се додава нане. Подготвеното свирипиле најчесто се сервира со домашен потпечен леб, но може да се сервира и во комбинација со домашни печени колбаси. Според други извори, „свирипиле“ се прави од суви пиперки, лук, масло, киселина, малку вода, сол и нане. Можно е да има и други модификации или додавки.
Макало
Макало — намаз од различни видови на толчени состојки од зеленчуци, кој се користи како додаток и сос во главните јадења и исхраната. Вообичаено се мака односно се консумира со макање со леб од каде му потекнува и името макало на македонски јазик, а се консумира и мачкано на леб. Се прави најчесто од смеса од толчен лук, со додаток на варен и згмечен (пасиран) компир, печена сува (везена) црвена пиперка, модар патлиџан, праз, кромид и др. Во Македонија постојат повеќе познати регионални видови на макала како: охридско макало, лукарник - препознатливо за велешкиот регион, итн.
Црква „Св. Никита“ - Горњане
Свети Никита — главна и единствена манастирска црква на средновековниот Горњански манастир во скопското село Горњане. Прогласена е за споменик на културата на Македонија.
Местоположба
Оваа средновековна црква се наоѓа на едно возвишение наречено Тромеѓа, под кое се наоѓаат селата Горњане, Бањане и Чучер. Различни автори различно наведуваат кому припаѓала оваа црква, која ја користеле селаните од сите три села.
Катастарски објектот на црквата се наоѓа во атарот на селото Горњане.
Историја
Историските податоци навестуваат дека црквата е византиска градба и можеби потекнува од век, од кога потекнуваат и други византиски градби околу Скопје. Меѓутоа, таа градба подоцна била срушена и црквата заедно со манастирот биле обновени во 1307 година од страна на српскиот крал Милутин. Сепак, најновите истражувања покажуваат дека можеби црквата била подигната подоцна, во периодот 1319-1320.
Јидиш
Јидиш ( јидиш или идиш, букв. „еврејски“) — горногермански јазик на ашкенашките Евреи во разни делови од светот. Се развил како спој од разни германски дијалекти со примеси од хебрејскиот, арамејскиот и словенскиот лексикон и извесни траги од романските јазици. Јазикот се пишува со хебрејска азбука.
Црква „Св. Никита“ - Горњане
Историја
Низ историјата црквата била повеќепати поправана и доградувана.
Архитектура
Градбата на црквата има облик на впишан крст во правоаголен простор, со купола врз висок тамбур. Била изградена од делкан камен, тули и малтер. Керамопластичната декорација на фасадите е особена застапена при обликувањето на олтарната апсида. Фасадата е збогатена и со слепи аркади исполнети со најразлични геометриски орнаменти.
Фрескоживопис
Црквата е целосно живописана. Тоа било направено во 1316 година. Истиот е добро зачуван. Имињата на зографите може да се видат врз штитот на фреската на Свети Теодор Тирон, насликана во првата зона. Тоа се потписите на прочуените средновековни сликари, Михаил и Евтихиј. Тие работеле и на фрескоживописот во црквата „Богородица Перивлептос“ во Охрид, а во 1317 година и голем дел од живописот на црквата „Св. Ѓорѓи“ во селото Старо Нагоричане.
Јидиш
Во значаел дел од неговата историја, јидиш бил главниот говорен јазик на Евреите-Ашкенази, и некогаш сочинувал широк дијалектен континуум од западното наречје до трите големи групи на источното наречје: литвиските, полските и украинските говори. Источното наречје е карактеристично по големиот број на зборови од словенско потекло. Западното наречје денес има малкумина говорници, за разлика од источното, кое и понатаму е во широка употреба.
Јидиш е мајчин јазик на голем број ортодоксни еврејски заедници ширум светот, иако постојат и такви што не го познаваат (како да речеме македонските Евреи, чиј јазик е ладино, т.е. јудеошпански). Ова е јазик и на хасидите во домот, училиштето и во општествениот живот, но и во вишето образование во места како литванските богословски школи (јешиви).
Црква „Св. Никита“ - Горњане
Фрескоживопис
Во првата зона внимание привлекува фигурата на патронот на црквата „Св. Никита“, претставен во панцирна облека, со копје во десната и лак за стрели во левата рака. Од неговата десна страна, како воин во панцир и со целосно вооружување, е претставен „Св. Ѓорѓи“, а левата страна „Св. Стефан Првомаченик“. Во втората зона впечатливи се композициите „Изгонувањето на трговците од храмот“ и „Свадбата во Кана Галилејска“, а во третата зона сцените од страдањата Христови.
Јидиш
Историја
Во X век, во Средна Европа се развила посебна еврејска култура, чии припадници почнале да се нарекуваат Ашкенази. Поимот потекнува од името „Ашкеназ“, што е средновековен хебрејски назив за северна Европа и Германија. Тогашниот Ашкеназ ја претежно ги опфаќал Рајнската област и Пфалц, а особено значајни центри биле Вормс и Шпајер). Подрачјето поточно се однесува на најзападните краишта на Германија, навлегувајќи во северна Франција. Областа се граничела со соседната еврејска култура на Сефардите (шпанските Евреи), која се протегала сè до јужна Франција. Ашкенаската култура подоцна се проширила источна Европа со крупните праселби на населението.
Црква „Св. Никита“ - Горњане
Фрескоживопис
Ова сликарство споредено со тоа во „Св. Богородица Перивлептос“ покажува развојна фаза и наместо монументалност се забележува наративен карактер на насликаните ликови и композиции.
Јидиш
Историја
Прифатено е дека во раниот период, јазикот содржел елементи од од други јазици на Блискиот Исток и во Европа, кои ги попримал со преселбите на говорниците. Бидејќи некои доселеници дошле преку Франција и Италија, веројатно е дека биле застапени елементи од тамошните еврејски говори. Такви романски остатоци во јазикот постојат и денес. Во западното наречје се содржат и други зборови од латинско потекло, но сепак мошне малку.
Со исклучок на очигледните хебрејски зборови за нешта во еврејскиот живот, многу е тешко да се утврди во кој степен овој јазик се разликувал од тогашниот германски. Се смета дека веќе во XV век, јидиш се одвоил како посебен германски говор во достатна мера за да биде различен и во самиот германски дел од лексиконот.
Црква „Св. Никита“ - Горњане
Иконостас
Кон крајот на 1846 година и почетокот на 1847 година, Дичо Зограф ги изработил иконите за целиот иконостас и ѕидното сликарство во куполата на наосот во црквата.
За потребите на иконостасот ги изработил престолните икони Исус Христос Седржител, Богородица со Христос, Свети Јован Претеча, Свети Никита, Архангел Михаил, Крунисување на Богородица, Свети Ѓорѓи и Свети Димитриј, која денес се чува во оваа црква и стои потпрена на долниот дел од иконостасот се претпоставува дека припаѓала на иконостасот од црквата „Св. Троица“ во село Чучер.
Дичо, исто така, ги изработил и царските двери, иконите со апостолите, празничните икони, крстот над иконостасот и мала икона Богородица со Христос и светители.
Дела на Дичо Зограф, 1846-1847 г.
Занимливост
Со овој камен поврзан е и ритуал, односно секој кој има некаква мака или желба доаѓа во црквата и најпрвин пали свеќа. Подоцна, клисарот на црквата ќе го тргне тепихот под кој се наоѓа самиот камен. Човекот ќе застане со лицето кон олтарот. Ќе се прекрсти, ќе направи круг и ќе се поклони свртен кон олтарот. Ова ќе го повтори трипати. По последниот круг се кажува молитвата „Оче наш“ и се кажува маката или желбата.
Мирагаја (диносаурус)
Откритие
Мирагаја се заснова на холотипот МЛ 433, скоро целосна предна половина од скелет со делумен череп (првиот кранијален материјал за европски стегосаурид). Остатоците биле пронајдени по изградбата на патот помеѓу селата Мирагаја и Собрал. Задната половина на скелетот најверојатно била уништена од патот. Фосилите биле ископани во август 1999 година и август 2001 година. Меѓу извлечените коски имало најголем дел од устата, десна пост-орбитна коска, два дела од долната вилица, петнаесет пршлени на вратот (првите два, кои биле артикулирани со черепот, биле отсутни), два предни градни пршлени, дванаесет ребра, шевронен, коските на рамото, повеќето предни екстремитети, вклучително и можна os carpi intermedium, десна метакарпална коска и десен член (фаланга) ; и тринаесет коскени плочи. Коските не биле јасно пронајдени, и биле расфрлани на површина од околу пет до седум метри. МЛ 433 бил пронајден во Одделението Мирагаја на општината Собрал, на Формацијата Лорињан, која датира од периодот на доцниот кимериџ и раниот титон (пред околу 150 милиони години).
Октавио Матеус, Сузана Меидмент и Николај Кристијансен ја именувале и накратко ја опишале Мирагаја во 2009 година. Типскиот вид е Miragaia longicollum. Генеричкото име се однесува на селото Мирагаја, но исто така е алузија на мира, „прекрасно“ на латински јазик и Гаја, божица на Земјата. Специфичното име значи „долг врат“ од латинскиот лонгус, „долг“ и колум, „врат“. Делумна карлица ( бедрена и препонска коска) и два парцијални градни пршлени од малолетничка единка (примерок МЛ 433-А) биле пронајдени на истата местоположба, испреплетени со коските на холотипот, а исто биле доделени, како паратип, на M. longicollum.
Во 2010 година, Алберто Кобос забележал дека сите дијагностички карактери на Miragaia longicollum се засноваат на скелетни елементи кои се отсутни во холотипот Дацентрур пронајден во Англија во слоеви на приближно иста возраст, додека сите одлики што можат да се споредат се од двата пола. Кобос поради тоа истакнал дека Мирагаја е помлад синоним на Дацентрур, што значи дека е истиот диносаурус, затоа што не е можно да се разликуваат двете таксони преку нивните холотипи. Сепак, Франциско Коста и Матеус во 2019 година ја потврдиле валидноста на Miragaia longicollum, опишувајќи го ново признатиот примерок, MG 4863, кој веќе бил ископан во 1959 година, но бил подготвен дури во периодот од 2015 до 2017 година. Се состои од скелет кој содржи и пршлени на опашката, најкомплетниот диносаурус досега пронајден во Португалија. Тие исто така го преименувале Алковасаурус, откриен во 1908 година, во можен втор вид: Miragaia longispinus.
Големина
Вкупната должина на Мирагаја е проценета на 5,5 - 6 метри Во 2010 година, Грегори Паул ја проценил должината на 6,5 метри, тежината на два тони. Хистологијата покажува дека примерокот на холотип бил стар околу 21 година.
Опишувачите воспоставиле шест карактеристични одлики. На нивната средна линија, праемаксилите се среќаваат во мала остра точка, поставена во рамките на поголем засек на врвот на устата како целина. Предниот долен страничен раб на премаксиларна коска излегува подолу. Присутни се најмалку седумнаесет вратни пршлени. Нервните 'рбети на средните вратни пршлени имаат засек на долниот преден раб со непосредно над него процес насочен кон предниот дел. Пршлените на средниот врат, задниот врат и предниот заден дел имаат нервни боцки кои имаат попречно проширен горен крај. На вратот се присутни два реда триаголни коскени плочи кои имаат надворешна страна и изрез на горниот преден раб создавајќи кука.
Издолжување на вратот
Најзабележителна одлика на Мирагаја е неговиот долг врат, кој бил составен од најмалку седумнаесет пршлени. Според авторите, ова претставува кулминација на трендот кон подолги вратови што се забележува кај стегосауридите. Тиреофора, поголема група во која припаѓаат стегосауридите, првично имале девет пршлени на вратот и ова е исто така број што го покажува Хуајангосаурусот. Подоцнежните форми како Стегосаурус или Хесперосаурус имале дванаесет или тринаесет пршлени. Мирагаја имал повеќе пршлени на вратот од повеќето сауроподи, различна група на диносауруси славни по својот долг врат, што е во спротивност со традиционалниот поглед на стегосауридите како ниски пребарувачи на храна со краток врат. Само кинеските сауроподи Евхелопус, Маменчисаурус и Омеисаурус имале толку пршлени на вратот како Мирагаја, а повеќето сауроподи од крајот на Јура имале дванаесет до петнаесет. Матеус и колегите сугерираат дека долгиот врат или дозволувал Мирагаја да пребарува храна на ниво што другите тревојади не ја јаделе, или дека вратот се појавил поради сексуална селекција. Можната функција на вратот за собирање на храна, ја прави сексуалната селекција помалку веродостојно објаснување: иако современите пиринејски сауроподи како Лусотитан, Динехиросаурус и Туријасаурус биле многу големи и не можеле да се натпреваруваат со барачите на храна со средна висина, поделбата е сè уште проблематична бидејќи во Иберија остатоците од стегосауридите се пренесени на Дацентрурус и Стегосаурус, поседувале посебно место за хранење или раслојување на висината на хранењето, преклопувајќи се со Мирагаја.
Кај сауроподите, големата должина на вратот била постигната со комбинација на три процеси: вградување на грбни пршлени во вратот; додавање на нови пршлени; и издолжување на поединечните пршлени на вратот. Авторите размислувале дали овие механизми можеле да бидат паралелни кај стегосауридите. Долгиот врат на Мирагаја се смета дека резултирал претежно од влегувањето на пршлени на грбот во вратот, врз основа на бројот кај други 'рбетници на другите стегосаури. Во оваа група, вкупниот број на предексни пршлени, на грбот и вратот заедно, е зголемен, но постои јасна трансформација, градните пршлени на грбот стануваат „цервикализирани“. Додека Хуајангосаурус сè уште поседувал шеснаесет задни пршлени, овој број се намалил на тринаесет во Хесперосаурус. Постојат некои докази за зголемување на должината на 'рбетниот столб кај Мирагаја и Стегосаурус, во споредба со поосновните видови, но ова е двосмислено и може да се должи на постмртно изобличување; на овој механизам се гледа како на помал фактор за издолжување на вратот.
Освен должината на вратот, познатата остеологија на Мирагаја наликува на другите стегосауриди, разликувајќи се во мали детали. Врвот на клунот бил без заби, како кај Стегосаурусот. Засекот во врвот на устата, гледано одозгора, бил во форма на буквата W, додека кај Стегосаурусот изрезот е во форма на буквата U. Горната површина на носната коска била украсена. Горната вилица имала шеснаесет заби.
Вратни пршлени имале добро развиени ребра, сплотени до телото на пршлените. Ребрата биле издолжени, со процес на насочување напред кон капитулумот, главната глава на реброто.
Скапулата имала голем правоаголен акромион, со остар горен агол, на долниот преден раб. Потесната коракоида имала заоблен долен раб. И надлактицата и улната и полупречникот (коски на подлактицата) се исто така споредливи со оние на Стегосаурусот.
Остеодерми
Мирагаја, како и сите познати стегосаври, поседувале низа плочи и шила, кои се состојат од осификации на кожата или остеодерми. Спарени триаголни плочи се наоѓале по средната линија на вратот, реконструирани како осум парови. Тие биле асиметрични со конвексна надворешна страна и конкавна внатрешна страна. Нивните основи не биле многу проширени, со исклучок на можниот последен пар, сместен на предниот заден дел. Тие биле тапи. .