cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Азурен Брег
Популарност кај британската висока класа во и  век
Во 1834 година, британски благородник и политичар со име Хенри Питер Брум, прв барон на Брум и Воу, кој одиграл важна улога во укинување на трговијата со робови, патувал со неговата болна сестра на југот на Франција, со намера да одат во Италија. А епидемијата на колера во Италија го принудила да остане во Кан, каде што уживале во климата и пејзажот толку многу што тој купил земјиште и изградил вила. Почнал да ги поминува зимите таму и, благодарение на неговата слава, други го следеле неговиот пример: Кан наскоро имал мала британска енклава.
Железница, коцкање, кралски семејства
Во 1864 година, пет години откако Ница станала дел од Франција по Втората италијанска војна за независност била завршена првата железница, правејќи ги Ница и Ривиерата достапни за посетителите од цела Европа. Сто илјади посетители пристигнале во 1865 година. Од 1874 година, бројот на странски државјани кои станале жители на Ница, од кои повеќето биле британски, изнесувал 25.000.
Кон средината на век британските и француските претприемачи почнале да гледаат потенцијал за промоција на туризмот на Азурниот Брег. Во тоа време, коцкањето било нелегално во Франција и Италија. Во 1856 година, моначкиот кнез Шарл III, почнал со изградба на казино во Монако, кое било наречено бања за здравје со цел за да се избегнат критики од страна на црквата. Казиното било неуспешно, но во 1863 година кнезот потпишал договор со Франсоа Блан, еден француски стопанственик кој веќе бил сопственик на успешно казино во Баден-Баден (југозападна Германија), за да се изгради комплекс на нови казина. Блан најмил пароброди и вагони со цел да носи посетители од Ница во Монако и изградил хотели, градини и казино во местото наречено Спелиг. На предлог на неговата мајка, кнегињата Каролина, Шарл III го преименувал местото во Монте Карло по себе. Кога железницата стигнала и до Монте Карло во 1870 година, многу илјадници посетители почнале да пристигнуваат и населението во кнежевството Монако двојно се зголемило.
Француската ривиера наскоро станала омилено одредиште за европските кралски семејства. Само неколку дена по пристигнувањето на железницата во Ница во 1864 година, царот Александар Втори од Русија пристигнал во посета со приватен воз, а потоа набргу била посетена од страна на Наполеон III, а по него следел и Леополд Втори, белгискиот крал.
Кралицата Викторија била исто така чест посетител. Во 1882 година останала во Мантон, а во 1891 година поминала неколку недели во Гранд Хотел во Грас. Во 1892 година престојувала во хотелот Кост-Бел во Јер. Во последователните години 1895-1899 престојувала во Симје во ридовите над Ница. Прво, во 1895 и 1896 година, го изнајмила Гранд Хотел, додека во подоцнежните години таа и нејзиниот персонал го презеле целото западно крило на Ексцелсиор Хотел Реџина, кој бил дизајниран според нејзините потреби и конкретни желби (дел кој подоцна станал дом и студио на познатиот уметник Анри Матис). Патувала со придружба од шеесет до сто луѓе, вклучувајќи готвач, дами за чекање, стоматолог, индиски слуги, сопствениот кревет и нејзината сопствена храна.
Принцот од Велс бил редовен посетител на Кан, почнувајќи од 1872 година. Често го посетувал наутичкиот клуб, приватниот клуб на Круасет, современото шеталиште на Кан. Престојувал таму секоја пролет во период од три недели, следејќи трки со јахти од брегот, додека јахтата на кралското семејство, Британија, била пловена од страна на професионални членови на екипажот. По неговото крунисување за крал во 1901 година, никогаш повторно не се вратил во посета на француската Ривиера.
До крајот на век Азурниот Брег почнал да привлекува уметнички сликари, на кои им се допаѓала климата, светлите бои и јасната светлина. Меѓу нив биле Огист Реноар, кои се вселил во Кањ сир Мер, Анри Матис и Пабло Пикасо.
Воениот период, американските посетители и пад на аристократијата
Првата светска војна уништила многу од кралските династии во Европа и ја променила средината и календарот на француската Ривиера. По војната, поголем број Американци почнале да пристигнуваат, со бизнис магнати и познати личности надбројувајќи ги и надминувајќи ги аристократите. Сцената на „високото општество“ се преселила од зимската сезона во летната сезона.
Американците почнале да доаѓаат во јужниот дел на Франција во век. Хенри Џејмс посветил дел од својот роман, „Амбасадорите“, на ривиерата. Џејмс Гордон Бенет Помладиот, син и наследник на основачот на New York Herald, имал вила во Болје сир Мер. Индустријалецот Џон Пирпонт Морган се коцкал во Монте Карло и купил слики од век на Фрагонар во Грас и ги испратил во музејот Метрополитен во Њујорк.
Главна одлика на француската ривиера во меѓувоените години бил возот Блу, патнички воз со вагони за спиење од прва класа кој ги носел богатите патници од Кале. За првпат патувал во 1922 година и во него со текот на годините патувале Винстон Черчил, Вилијам Сомерсет Мом и идниот крал Едвард VIII.
Додека Европа сè уште закрепнувала од војната, а американскиот долар бил силен, американски писатели и уметници почнале да пристигнуваат на Азурниот Брег. Едит Вортон ја напишала „Годините на Невиноста“ (1920) во вила во близина Јер, освојувајќи ја Пулицеровата награда за роман (првата жена која ја освоила). Танчерката Изадора Данкан често престојувала во Кан и Ница, но починала во 1927 година, кога нејзината марама се заглавила во тркалата на колата во која таа била патничка и ја удавило. Писателот Френсис Скот Фицџералд првпат ја посетил Ривиерата со неговата сопруга Зелда во 1924 година, задржувајќи се на Јер, Кан и Монте Карло и на крајот престојувале во Сен Рафаел, каде што тој напишал голем дел од „Големиот Гетсби“ и започнал со пишувањето на „Нежност е ноќта“.
Додека Американците се во голема мера одговорни за промовирање на летната сезона, францускиот моден творец, Коко Шанел е одговорна за воведувањето на сончањето како мода. Таа се стекнала со впечатлив тен во текот на летото на 1923 година и потоа тенот станал мода во Париз.
Во текот на кризата на британската монархија во 1936 година, Волис Симпсон, невестата наменета за кралот Едвард VIII, престојувала во вилата Лу Вјеи во Кан, зборувајќи со кралот по телефон секој ден. По неговата абдикација станал војвода од Виндзор и неговата нова сопруга останала во вилата Ла Кро во близина на Антиб.
Англискиот драматург и романописец Вилијам Сомерсет Мом, исто така, станал жител во 1926 година, купувајќи ја вилата Мореск која се наоѓала кон врвот на Кап Фера, во близина на Ница.
Втора светска војна
Кога Германија ја нападнала Франција во јуни 1940 година, останатите британски колонии биле евакуирани прво на Гибралтар и потоа во Велика Британија. Американските еврејски групи им помогнале на некои од еврејските уметници кои во тој период живееле во јужниот дел на Франција, како Марк Шагал, да избегаат во САД. Во август 1942 година, 600 Евреи од Ница биле заробени од француската полиција и пратени во логорот Дранси, па потоа во логорите на смртта. Вкупно околу 5.000 француски Евреи од Ница исчезнале за време на војната.
Кога завршила војната, уметниците Марк Шагал и Пабло Пикасо се вратиле да живеат и работат на Ривиерата.
Повоениот период и крајот на век
Канскиот филмски фестивал бил отворен во септември 1946 година, по повод одбележувањето на враќањето на францускиот филм на светските екрани. Палатата на фестивалот била изградена во 1949 година на местото на стариот Серкл Наутик, каде што принцот од Велс се сретнувал со неговите љубовници во доцниот век. Премиерата на францускиот филм Et Dieu ... Crea la femme („И така Бог ја создал жената“) во ноември 1956 година била огромен настан за Ривиерата, правејќи меѓународна ѕвезда од глумицата Брижит Бардо и создавајќи врвно меѓународно туристичко одредиште од Сен Тропе, особено за новата класа на богати меѓународни патници кои се нарекувале „џет-сет“.
Бракот на американската филмска глумица Грејс Кели со моначкиот кнез Рение III кој се случил на 18 април 1956 година, уште еднаш го привлекол вниманието на светот. Овој настан бил следен на телевизија од 30 милиони луѓе.
Во текот на 1960 година, градоначалникот на Ница, Жак Медесен, одлучил да ја намали зависноста на Ривиерата од обичниот туризам и да стане одредиште за меѓународните конгреси и конвенции. Ја изградил Палатата на конгресите на Акропол во Ница, и ги основал музејот Шагал и музејот Матис во Симје. Започнал да се шири урбанистичкиот план со високи згради и големи приватни имоти.
Кон крајот на август 1997 година, принцезата Дијана и Доди Фајед ги поминале последните денови заедно на јахтата на неговиот татко близу до плажата Пампелон во близина на Сен Тропе, непосредно пред да загинат во сообраќајна несреќа во тунелот Алма во Париз.
Места
Местата кои се наоѓаат на Азурниот Брег, по должината на брегот од југозапад кон североисток се:
Туризам
Некои податоци поврзани со туризмот на Ривиерата во 2006 година:
Клима
Азурниот Брег има средоземна клима, со сончеви, топли, суви лета и благи зими. Зимските температури се ублажени од страна на Средоземјето; студените денови се ретки. Просечната дневна ниска температура во Ница во јануари изнесува 5,4 °C; во јануари просечната дневна ниска температура во Тулон е 6,2 °C. Просечната висока температура во август во Ница е измерена околу 28,6 °C; во Тулон просечната дневна висока температура изнесува 29,7 °C.
Азурниот брег има во просек повеќе врнежи од Париз годишно (803,3 мм годишно во Ница и 684,8 мм во Тулон во споредба со 649,8 мм во Париз), но врнежливите денови се многу поретки; 111 врнежливи денови во годината во Париз во споредба со 61 дена во Тулон и 63 во Ница. Тулон има 2793 часа сонце годишно, а Ница има 2668 часа.
Во овие крајбрежни области се јавува микроклима, па затоа може да има големи разлики во температурите во различните локации. Силните ветришта како Мистрал и сувиот ладен ветер од северозапад или од исток, се уште една од одликите, особено во зима.
Ница и Приморски Алпи
Ница и департманот Приморски Алпи се заштитени од страна на Алпите. Ветровите се обично благи, од морето кон земјата, иако понекогаш Мистрал дува силно од северозапад, или ако е попречен од планините, од исток. Во 1956 година еден Мистрален ветер од северозапад достигнал 180 километри на час на аеродромот во Ница. Понекогаш, во лето, ветрот Сироко носи високи температури и црвеникав пустински песок од Африка.
Дождовите можат да бидат поројни, особено во есен, кога се појавуваат бури и дожд предизвикан од разликата помеѓу постудениот воздух во внатрешноста и топлата средоземна температурата на водата (20 °C-24 °C). Најврнежливи месеци се: септември (75,6 милиметри во просек); октомври (143,9 мм); ноември (94,3 мм) и декември (87,8 mm).
Снегот е редок, паѓа еднаш на секои десет години. Годината 1956 била извонредна, кога 20 сантиметри го покриле брегот. Во јануари 1985 година, брегот меѓу Кан и Мантон доби 30-40 сантиметри снег. На планинските места, снегот е присутен од ноември до мај.
Вар
Департманот Вар (кој ги вклучува Сен Тропе и Јер) има малку потопла клима, посува и посончева од Ница и Приморски Алпи, но е помалку заштитен од ветерот.
Ветрот Мистрал, кој носи ладен и сув воздух надолу од горниот алпски регион преку долината на Рона и дува со намален интензитет по Азурниот Брег, се појавува често во текот на зимата. Силни ветрови дуваат во просек од околу седумдесет и пет дена во годината во Фрежис.
Настани и фестивали
Неколку поголеми настани се одржуваат во:
1751
1751 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1751 година од новата ера, 751. од вториот милениум, 51. од XVIII век и втора од 1750-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7259 и 7260 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6501 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5511 и 5512 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2504.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1751 година се протега во 4387 и 4388, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4447 и 4448 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2294. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1164 и 1165 исламска година.
Џовани Белини
Џовани Белини в. 1430 – 29 ноември 1516) бил италијански ренесансен сликар, веројатно најпознат од семејството на венецијански сликари Белини. Тој е израснат во домаќинството на Јакопо Белини, за кој порано се мислело дека е негов татко, но сега тој семеен генерациски однос е доведен во прашање. Постариот брат, Џентил Белини бил поценет од Џовани за време на неговиот живот, но обратното е точно денес. Негов зет ббил Андреа Мантења.
Се сметало дека Џовани Белини го револуционизирал венецијанското сликарство, придвижувајќи го кон посензуален и колористичен стил. Преку употребата на јасни маслени бои кои бавно се сушат, Џовани создал длабоки, богати нијанси и детални нијанси. Неговите раскошни течни бои, атмосферски пејзажи имале големо влијание врз венецијанската сликарска школа, особено врз неговите ученици Џорџоне и Тицијан.
Рана кариера
Џовани Белини е роден во Венеција. Сликарот Јакопо Белини долго време се сметал за татко на Џовани, но историчарот на уметност Даниел Валас Мазе ја унапреди теоријата дека всушност Јакопо бил неговиот многу постар брат. Сепак, Џовани бил воспитан во куќата на Јакопо и секогаш живеел и работел во најблиски братски односи со својот постар брат Џентил. Сè до триесетгодишна возраст во неговото дело наоѓаме длабочина на религиозно чувство и човечкиот пат што е негов. Неговите слики од раниот период се сите изведени според старата темперна метода: сцената е омекната со нов и прекрасен ефект на романтична боја на изгрејсонце (како, на пример, во Свети Јероним во пустината).
На изменет и поличен начин, тој ги нацртал сликите на Мртвиот Христос (во денешно време една од најчестите теми на мајсторот, на пр. Мртвиот Христос поддржан од Богородица и Свети Јован, или Пиета ). со помала суровост на контурата, поширок третман на формите и драпериите и помала сила на религиозно чувство. Раните дела на Џовани честопати се поврзуваат и композициски и стилски со оние на Андреа Мантења, неговиот зет.
Зрелост
На деценијата по 1470 година веројатно мора да му се додели Преображение сега во Музејот Каподимонте во Неапол, повторувајќи со многу зрели сили и со многу спокоен дух темата на неговите рани напори во Венеција.
Како што е случајот со голем број од неговиот брат, јавните дела на Џентил од тој период, многу од големите јавни дела на Џовани сега се изгубени. Уште попознатото олтарско парче насликано во темпера за капела во црквата С. Џовани и Паоло, каде што изгорел заедно со Тицијановиот маченик Петар и Распетието на Тинторето во катастрофалниот пожар во 1867 година. По 1479–1480 година, голем дел од времето и енергијата на Џовани, исто така, мора да биле преземени од неговите должности како конзерватор на сликите во големата сала на Дуждовата палата. Покрај поправката и обновувањето на делата на неговите претходници, тој добил задача да наслика голем број нови теми, вкупно шест или седум, како дополнителна илустрација на улогата што ја одиграла Венеција во војните на Фридрих Барбароса и на папата. Овие дела, кои биле изведени со голем прекин и доцнење, биле предмет на универзално восхитување додека траеле, но ниту една трага од нив не го преживеала пожарот од 1577 година; ниту, пак, се забележани други примери на неговите историски и процесни композиции, кои ни овозможуваат да го споредиме неговиот начин на такви теми со начинот на неговиот брат Џентил.
Висока ренесанса
Интервал од неколку години, без сомнение, главно зафатен со работа во Дуждовата палата, се чини дека го раздвојува олтарниот дел на Сан Џиобе и црквата Сан Закарија во Венеција. Формално, делата се многу слични, така што споредбата помеѓу служи за да се илустрира промената во делото на Белини во последната деценија од петнаесеттиот век. Двете слики се од типот Светиот разговор (свет разговор меѓу Мадона и светци). И двете ја прикажуваат Мадона седната на престол (се мислело дека алудира на престолот на Соломон), помеѓу класициските колони. И двајцата ги ставаат светите фигури под златниот мозаик полукупола која потсетува на византиската архитектура во базиликата Свети Марко. Во подоцнежното дело Белини ја прикажува Богородица опкружена со (од лево): Св.Петар кои ги држи своите клучеви и Книгата на мудроста; девствената св.Катерина и Св.Луси се најблиску до Богородица, која држејќи маченичка дланка и нејзино средство за мачење (Кетрин тркало што се крши, а Луси чинија со очите); Св.Џером, со книга што ја симболизира неговата работа за Вулгата.
Стилски, осветлувањето во делот Сан Закарија стана толку меко и дифузно што го прави тоа во Сан Џиобе да изгледа речиси со контраст. Употребата на маслениот медиум кај Џовани созреала, а светите фигури се чини дека се обвиени во мирен, редок воздух. Сан Закарија се смета за можеби најубавиот и најубавиот од сите жртвеници на Џовани и е датиран во 1505 година, годината по онаа на Мадона од Кастелфранко на Џорџоне.
Други доцни олтарници со светци го вклучуваат она на црквата Сан Франческо дела Виња во Венеција, 1507 година; онаа на Ла Корона во Виченца, Крштение на Христос во пејзаж, 1510 година; и онаа на Сан Џовани Крисостомо во Венеција од 1513 година.
Од активноста на Џовани во интервалот помеѓу олтарните делови на Сан Џиобе и Сан Закарија, останаа неколку помали дела, иако големата маса на неговото производство загина со пожарот на Дуждовата палата во 1577 година. Последните десет или дванаесет години од животот на господарот бил побаруван со повеќе провизии отколку што тој можел да заврши. Веќе во годините 1501–1504 година, мархионесата Изабела Гонзага од Мантуа доживеала големи потешкотии да ја добие од него сликата на Мадона и светците (сега изгубени) за која била однапред дел му бил платен. Во 1505 година, таа се трудела преку кардиналот Бембо да добие од него друга слика, овој пат со секуларен или митолошки карактер. Која била темата на ова парче или дали е испорачано, не се знае.
Албрехт Дирер, кој ја посетувал Венеција по втор пат во 1506 година, го опишал Џовани Белини како сè уште најдобриот сликар во градот и како полн со секаква учтивост и великодушност кон странските браќа на четката.
Во 1507 година умрел братот на Белини, Џентил, а Џовани го завршил сликањето на Проповедта на св.Марко што неговиот брат го оставил недовршен; задача со чие исполнување било условено со аманетот од постариот брат на помладиот од скици-книгата на Јакопо.
Во 1513 година, позицијата на Џовани како единствен мајстор (од смртта на Џентил и на Алвис Виварини ) задолжен за сликите во Салата на Големиот совет била загрозена од еден од неговите поранешни ученици. Младиот Тицијан сакал удел од истиот потфат, кој требало да се плати со истите услови. Апликацијата на Тицијан била одобрена, потоа по една година била поништена, а потоа по уште една или две години повторно одобрена; а постариот мајстор несомнено морал да претрпел некаква навреденост од постапките на неговиот некогашен ученик. Во 1514 година Џовани се обврзал да го наслика Празникот на боговите за војводата Алфонсо I од Ферара, но починал во 1516 година.
Белини починал на 29 ноември 1516 година. Датумот го дава Марин Санудо во неговиот дневник. Тој бил погребан во базиликата Сан Џовани и Паоло, традиционално погребно место на дузите.
Проценка
И во уметничка и во световна смисла, кариерата на Белини била, во целина, многу просперитетна. Неговата долга кариера започнала со стиловите на Кватроченто, но созревала во прогресивните стилови по ренесансата на Џорџон. Тој живееше за да го види неговото сопствено училиште кое многу го надминува она на неговите ривали, Виварини од Мурано; тој ја отелотворил, со растечка и созревачка моќ, сета побожна гравитација и голем дел од световниот сјај на Венеција од неговото време; и го видел неговото влијание пропагирано од мноштво ученици, од кои најмалку двајца, Џорџоне и Тицијан, се изедначиле или дури и го надминале својот господар. Белини го надживеал Џорџоне за пет години; Тицијан, како што видовме, го предизвикал, барајќи рамноправно место покрај неговиот учител. Други ученици на студиото Белини биле Џироламо Галици да Сантакроче, Виторе Белиниано, Роко Маркони, Андреа Превитали и веројатно Бернардино Лисинио.
Белини бил суштински за развојот на италијанската ренесанса за неговата инкорпорација на естетиката од Северна Европа. Значително под влијание на Антонело да Месина и современите трендови како што е сликарството во масло, Белини ја претставил палатата, или жртвениците со еден панел, во венецијанското општество со неговото дело Крунисување на Богородица. Одредени детали во ова парче, како што се прекините во моделирањето на фигурите и сенките, имплицираат дека Белини сè уште работел на совладување на употребата на масло во сликањето. Оваа слика, исто така, се разликува од претходните сцени на крунисување бидејќи се појавува како „прозорец“ кон природна сцена и ги исклучува типичните придружни рајски домаќини. Едноставната сценографија им овозможува на гледачите полесно да се поврзат со самата сцена отколку порано, одразувајќи ги хуманистичките и инвенциските концепти на Алберти. Тој, исто така, ја користел прикриената симболика составен дел на Северната ренесанса. Белини можел да го совлада Антонело стилот на сликање во масло и текстурата на површината, и да ја искористи оваа вештина за да создаде префинет и изразито венецијански пристап кон сликарството. Тој ја спојува оваа нова техника со венецијанските и византиските традиции (претходно влијаело на уметноста во градот) на иконографија и бојата за да создаде духовна тема која не се наоѓа во делата на Антонело. Реализмот на сликарството во масло заедно со религиозните традиции на Венеција се уникатни елементи на стилот на Белини, што го издвоило како еден од најиновативните сликари во венецијанската ренесанса. Како што е прикажано во дела како што е Свети Фрањо во екстази (в.1480) и олтарниот дел од Сан Џиобе (в.1478), Белини ја користел религиозната симболика преку природни елементи, како што се винова лоза и карпи. Сепак, неговиот најважен придонес во уметноста лежи во неговото експериментирање со употребата на бојата и атмосферата во сликарството во масло.
Коктелот Белини е именуван во негова чест.
Шпанските музеи поседуваат оскудно, но висококвалитетно присуство на неговите дела. Прадо ги поседува Богородица и дете меѓу двајца светци, со соработка на работилницата. Музејот Тисен-Борнемиса го зачувал Нунк Димиттис, и Вистинската Академија на Белас Артес де Сан Фернандо го има Спасител.
Кун Бауман
Бил именуван во почетниот состав за Вуелта а Еспања 2016. Во мај 2018 година бил вклучен во почетниот состав за Џиро д’Италија 2018.
Распоред на резултатите на големите трки
СО = се откажал; — = не учествувал
Штрукдорф
Штрукдорф (Strukdorf) — општина во округот Зегеберг, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Ајлеу (општина)
Аилеу (португалски: Município Aileu, тетум: Munisípiu Aileu) е општина, и поранешен округ на Источен Тимор. Населението брои 48 837 жители (Попис 2015 година) и површина од 737 км². Главниот град на општината е исто така именуван Аилеу. Нејзините административни места се Аилеу, Лаулара, Лекидо и Ремексио.
Етимологија
Зборот Aileu значи „свиткано дрво“ на локалниот јазик Мамбаи.
Географија
Ајлеу е во северозападниот дел на Источен Тимор и е една од само двете општини без излез на море, а другата е Ермера. Се граничи со Дили на север, Манатуту на исток, Мануфахи на југоисток, Ајнару на југ, Ермера на запад и Ликиса на северозапад. Порано беше дел од денешната општина Дили, но беше поделен во последните години од португалската администрација.
Население
Населението во Ајлеу заклучно со 2015 година изнесува 48 837 жители; за споредба, според податоците за 2004 година, Ајлеу броеше 37 926 жители. Скоро половина од населението живее во главниот град на округот, Ајлеу. Просечната густина на населението е 65,57 луѓе / км². Просечната возраст на населението во округот е 17,7 години, што е помалку од националниот просек од 18,8 години. Приближно две третини од населението зборува на јазикот Мамбаи; Тетумскиот јазик е исто така широко распространет. Заклучно со 2004 година, 88,4% од населението на Ајлеу се католици, што е значително пониско од националниот просек. Учеството на протестантите е 8,6%, а учеството на приврзаниците на традиционалните анимистички верувања е 2,7%. Муслиманите сочинуваат само 0,2% од населението на округот.
Економија
Ајлеу е во фокусот на неколку програми за развој од невладини организации, вклучувајќи ги и WaterAid, World Vision и Plan International. Во мај 2000 година, Градскиот совет на Хјум и Градскиот совет на Мореленд и заедниците во Мелбурн Австралија воспоставија пријателски односи со општината Ајлеу, наречена „Пријатели на Ајлеу“. Врската за пријателство се обновуваше периодично, со потпишување на ажурирани договори за пријателство во 2005, 2010 и 2016 година.
Историја на македонскиот јазик
Македонскиот јазик е мајчиниот јазик на Македонците, службен јазик во Република Македонија и малцински, службен јазик во Албанија. Јазикот го зборуваат над 3 милиони луѓе во Македонија, Грција, Бугарија, Албанија и во македонската дијаспора. Јазикот според лингвистичката категорија спаѓа во групата на јужнословенски јазици на словенските јазици.
На територијата што денеска ја зазема, а што во блиско минато била поширока, македонскиот јазик се формирал од говорите на македонските племиња ја населувале територијата на етничка Македонија, па се длабоко во териториите на денешните Грција и Албанија, но со самиот развој на државите тој регион се стеснал и македонските говори во тие краишта полека почнал да се заменува со други јазици. Денес во Албанија, македонски јазик се зборува најмногу во Мала Преспа, Голо Брдо и скоро сите погранични места со Република Македонија. Во Приморска Македонија, македонскиот јазик се зборува најмногу ви префектурите Воден и Лерин но и во другите градови и села во Приморска Македонија. Во Бугарија, македонскиот јазик се зборува во Пиринска Македонија (од помалку од 1% од населението) а во Србија се зборува во пограничниот регион со Македонија и во областа Гора во Косово.
Македонските говори околу Солун биле основата за формирање на старословенскиот јазик и писменост. Тоа што ја карактеризира историјата на македонски јазик — неговата коренита промена што настанала од 10 век па навака. Слични промени ги зафатиле и бугарскиот јазик и источните дијалекти на српскиот јазик. Тие темелни промени довеле до мала споделба на граматички црти помеѓу старословенскиот и македонскиот јазик. Промените настанале поради влијанието на балканската јазична средина.
Развиток во посебен јазик
Македонските говори рано почнале да развиваат извесни црти што ги изделуваат како целост во однос на говорите на соседните јужнословенски јазици.
Една таква црта е замената на силните ерови, како: Ъ > о, Ь > е (сон, темно). Оваа промена настанала во 10 век и е доста застапена во старословенските текстови од македонско потекло. За разлика од македонскиот, во српско-хрватскиот јазик овие ерови се слеале во еден глас- а (сан, дан), а додека во бугарскиот се слеале во Ъ со таа разлика што пред Ь се чувал мекиот изговор на согласката (сън, дън).
Македонскиот јазик покажал и посебен развиток и во однос на назалните согласки. Тука се појавила вокализација на еровите и промената на назалните согласки се хронолошки и по резултат одделни појави. Притоа, единствено во македонскиот јазик дошло до изедначување на со, по губењето на назалниот призвук, така што во текстовите од 12 век и 13 век се наоѓале пример како: птель за птель, см за см и сл. Со други зборови овој развиток одел вака: >  (ä)> е. Во некои западномакедонски говори, особено во Поградец и Горица во Албанија, сѐ уште е зачуван изговорот со ä, па така имаме: рʲäка за река.
За разлика од македонскиот, во бугарскиот јазик промената одела на следниот начин: Ъ, > Ъ;Ь,  > 'Ъ.
Развојни периоди
Во развојот на македонски писмен јазик се издвојуваат следниве периоди:
Првата стандардизација на македонскиот јазик
На почетокот на XX век (1903 г.) е направена првата стандардизација на македонскиот писмен јазик од страна на К. Мисирков, така што може да се каже дека периодот од XVI до XX век. претставува претстандарден период на македонскиот писмен јазик, додека периодот од почетокот на XX век до денес, претставува стандарден период. Стандардизацијата на македонскиот писмен јазик е претставена во книгата на Крсте Мисирков, под наслов ,,За македонските работи” издадена во Софија во 1903 г. Ова е времето непосредно по Илинденското востание (2 август 1903 г.) што избувнува речиси низ цела Македонија. Тогаш во градот Крушево се формира Крушевската Република со што се означува почетокот на современата македонска државност. Книгата на Мисирков е составена од пет поглавја и во неа е предадена македонската национална програма. Тоа значи дека во овие пет поглавја се зборува за политичките, економските, културните и јазичните пресуслови за формирање на современата македонска нација. Едно поглавје му е посветено на создавањето на современиот македонски стандарден јазик. Мисирков се определува за следниве принципи во однос на јазикот:
Граматички промени во македонскиот јазик
Една од најважните и најкарактеристичните промени што го зафатиле македонскиот јазик се граматичките промени. Граматиката на македонскиот јазик и граматиката на старословенскиот јазик почнале сосема да се разликуваат со свои граматички црти. Една од поважните грамтички промени е замената на синтетичката деклинација со аналитичен начин на изразување на падежните односи. Сведоци за паралелните промени на јазикот се на пример старите црковни охридски записи од 11 век и 12 век. Другата позначајна промена што го зафатило македонскиот јазик е појавата на постпозитивниот троен член. Позначајно е да се забележи и образувањето на идно време каде во старословенскиот јазик се формуирало со помошниот глагол хътти, а во македонскиот јазик се развил цел систем на идни времиња. Покрај овие две огромни промени се појавил и удвоениот предмет како на пример: го видов човекот.
Новата граматичка структура што ја добил македонскиот јазик од самите промени што настанале во него, а и од контактите со околните јазици, веќе станала видлива во XV век. Во тоа време веќе се оформила основата на современиот македонски јазик. Од влијанијата што настанале од околните јазици, може да се забележат остатоци од дативната форма на деклинација на именки, најверојатно останати од влијанието на албанскиот и српскиот јазик. Овие дативни форми можеле да се сретнат во северозападна Македонија. .
Старословенски период
Словенската писменост се создала во втората половина на 9 век, односно во 862 година кога Кирил Филозоф ја составил првата словенска азбука - глаголицата. Јазикот на старите Словени се нарекува прасловенски јазик, а јазикот по создавањето на азбуката се нарекува старословенски јазик.
Старословенскиот јазик е првиот литературен јазик на сите Словени. Старословенски јазик е јазикот на Словените кои живееле во околината на Солун во 9 век.
Глаголицата е првата словенска азбука која има 38 букви и е создадена од Кирил.
Кирилицата е создадена малку подоцна, врз основа на грчкото писмо и има 44 букви.
Словенската писменост се остварувала преку книжевните школи: Охридска книжевна школа и Лесновска книжевна школа во Македонија, каде се пишувало со глаголица, и Преславска книжевна школа во Бугарија, каде се употребувала кирилицата.
Зачувани текстови од овој период во Македонија се: Зографско евангелие, Асеманово евангелие и Мариинско евангелие, сите пишувани со глаголица.
Црковнословенски период
Меѓу 15 век и XVIII век се појавуваат текстовите наречени дамаскини. Има околу 200 дамаскини кои водат потекло од Македонија. Именувани се според грчкиот проповедник Дамаскин Студит кој велел дека треба да се пишува на едноставен и разбирлив јазик. На тој начин народниот јазик уште повеќе навлегува во црковнословенскиот.
Со текот на времето, јазикот почнал стилски да се раслојува на: висок стил-црковнословенски (во богослужбата) и низок стил - народен јазик (што се употребувал во преписки и правно-административни текстови наречени грамоти).
Кристијано Малџољо
Џузепе Кристијано Малџољо (роден на 23 април 1945 година) е италијански композитор, кантавтор и телевизиска личност.
Биографија
Роден во Рамака, Катанија, Малџољо го добил својот прв договор со издавачката куќа Дуриум, благодарение на напорите на Фабрицио Де Андре. Во 1974 година ја компонирал песната на Ива Заничи „Ciao cara come stai? („Здраво мила, како си?“), која победила на музичкиот фестивал во Санремо. Во 1975 година тој го постигнал својот најзначаен успех како текстописец со песната на Мина „L'importante è finire“ („Важно е да се заврши“). Во истиот период станал соработник на Роберто Карлос, занимавајќи се со италијанските текстови на неговите песни. Тој компонирал песни за, меѓу другите, Адријано Челентано, Рита Павоне, Аманда Лир, Рафаела Кара, Моника Наранјо, Дори Гези, Милва, Пети Право, Орнела Ванони, Џуни Русо, Марчела Бела, Силви Фремо, Болстомотан, Розана Фратело, Лорета Гоџи, Франко Калифано. Паралелно со неговата активност како композитор, Малџољо започнал пејачка кариера, карактеризирана со иронични песни, често богати со сексуални инсинуации; неговиот главен успех како кантавтор е песната „Sbucciami“ („Олупи ме“).
По периодот поминат во Латинска Америка, Малџољо се вратил на популарноста во неговата земја во 2000-тите како телевизиска личност. Во 2017 и 2020 година се натпреварувал во реалити телевизијата Гранде Фратело ВИП, италијанската адаптација на Големиот брат на славните.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Географија на Финска
Финска е држава која се наоѓа во североисточна Европа.
Граници
Вкупната површина на земјата изнесува 338.145 км2, и според тоа се наоѓа на 63 место по големина во светот. Финска е заобиколена со Балтичкото Море на југозапад, Финскиот Залив на југоисток и Ботнискиот Залив на запад. На копно, Финска се граничи со Шведска, Норвешка и Русија, а по вода се граничи и со Естонија.
Главниот град Хелсинки е најголемиот во државата со околу 600.000 жители.
Население
Според пописот, вкупното население во Финска е околу 5.244.858 жители. Густината на населеноста е 17/км2 жители на квадратен километар.
Клима
Околу 3/4 од територијата на Финска е покриена со планини. Во јужниот и северниот дел планините се со борски двра, даб, јавор и други.
Просечната јулска температура е 16 °C, а во февруари -9 °C. Количината на снежни и дождливи врнежи е 460 мм на север и 710 на југ. Со слаб снег земјата е покриена околу пет месеци годишно во јужна Финска и до седум месеци во Северна Финска.
За Финска се зборува дека е земја на водите. Различни се податоците околу бројот на езера во Финска, но тој број е околу 60.000 езера. Најголемо езеро е Сајма со 1.800 м2. Други важни езера се Пајане, Кали, Ори и Инари. Максималната длабочина на Инари е 60 метри. Според некои податоци, езерото има околу 3000 острови, а површината на акваторијата е 1.000 m². Најголема река е Боуксен.
Цоуски јазици
Цоуските јазици или познати како централноформозански јазици се три јазика дел од подгрупата на формозански јазици од семејството на австронезиски јазици. Во оваа група на јазици спаѓаат цоускиот јазик, канаканабускиот јазик и сароаскиот јазик. Канаканабускиот и сароаскиот јазик имаат најмал број согласки и самогласки од сите формозански јазици, односно 13 согласки и 4 самогласки. Овие два јазика се во групата на загрозени јазици.
Светлана Тихановскаја
Светлана Хеорхијена Тихановскаја или Светлана Георгиевна Тихановскаја (Святлана Георгіеўна Ціханоўская (Піліпчук); Светлана Георгиевна Тихановская (Пилипчук) ; родена на 11 септември 1982 година) — белоруски активистка за човекови права и политичарка кој учествуваше на претседателските избори во Белорусија во 2020 година како главен опозициски кандидат, откако нејзиниот сопруг Сергеј Тихановски претходно беше уапсен.
Биографија
Пред да се кандидира за претседателка, Тихановскаја била наставничка по англиски јазик и толкувач. Таа е омажена за јутјуберот, блогер и про-демократски активист Сергеј Тихановски, кој беше уапсен во мај 2020 година. Заедно имаат син и ќерка.
Кампања за претседателски избори во Белорусија во 2020 година
По апсењето на нејзиниот сопруг на 29 мај, Тихановскаја соопшти дека има намера да се кандидира на негово место. Таа се регистрираше како независен кандидат на 14 јули 2020 година. По регистрацијата, доби поддршка од Валери Цепкало и Виктор Бабарико, двајца истакнати опозициски политичари на кои им беше забрането да се регистрираат. Едниот беше уапсен, а другиот избега од земјата. За време на претседателската кампања, фотографијата на Тихановскаја со Марија Колесникова (шеф на кампањата на Бабарико) и Вероника Цепкало (сопруга на Валери Цепкало) стана симбол на нејзината кампања.
Ноќта пред изборите, полицијата приведе високи претставници кои учествуваа во кампањата на Тихановскаја, а таа одлучи да се сокрие во Минск, пред повторно да се појави на денот на изборите на едно од избирачките места.
493
493 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 493 година од новата ера, 493. од првиот милениум, 93. од V век и четвртта од 490-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6001 и 6002 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5243 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4253 и 4254 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1246.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 493 година се протега во 3129 и 3130, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3189 и 3190 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1036. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 133 и 132 година пред хиџра.
Космос-863
Космос-863 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 25 октомври 1976 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-863 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 62,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 317 км, а најмалото на 170.
Меџитлија
Меџитлија — село во Општина Битола, во околината на градот Битола.
Географија и местоположба
Меџитлија се наоѓа на јужната страна на Општина Битола во непосредна близина на државната граница со Република Грција, каде допира со атарот на селото Негочани. Селото е рамничарско и се наоѓа на надморска височина од 587 м. Лежи на поле околу 1000 метри северно од денешната македонско-грчка граница. Оддалечено е 16 километри јужно од Битола и 20 километри северно од Лерин. Источно од Меџитлија се наоѓа големото поранешно турско село Кременица. Во минатото припаѓало на Општина Бистрица, а сега на Општина Битола. Населбата била електрифицирана во 1963 година. Вода се добива од бунари. За пиење е добра водата само од еден бунар длабок 12 метри. Некогаш, мештаните употребуваа вода за пиење од Негочанска река(или Орта-дере), која во 50-тите години од минатиот век течела низ ова село. Исто така мештаните тоа време, прокопале ново корито и така Негочанска река течела крај селото. Околу селото рамното земјиште е потполно обработено. Имиња на потезите во селото се: Мерелар, Беглар, Чалан-јолу, Дилкемлер, Кочко-пандар, Ахтлар, Гланделер, Коџа-чајлар, Песколар, Били-чаир, Јакан-тарлар, Слатина, Дулга и Пелит. Меџитлија е село од збиен тип. Се дели на седум маала. Во секое маало живее семејство од еден род. Имињата на маалиата се дадени по имињата на родовите.
Историја
Името на селото доаѓа од турското лично име Меџит, кое со текот на времето се модифицирало во сегашното име Меџитлија. Името Месџитли се среќава во турските документи за историјата на македонскиот народ уште во 1637 година. Пред доаѓањето на Турците на овие простори, селото било населено со христијанско население. Името на селото било Могилица. Имале христијански храм и свештеник. Но, во втората половина на XVIII век, со доселувањето на Турци во селото, во одреден период живееле сложно и мирно. Подоцна христијаните биле протерани во селата: Драгош, Негочани (денес Ники, во Грција) и во други села. Храмот бил разрушен, а на негово место била изградена постојната џамија. Треба да се напомене и тоа што постарите жители на околните села сѐ уште го знаат и користат старото име Могилица. После 1952 година имало масовно иселување на Турците и нивно заминување за Турција. Така селото од средна, станува мала населба, а на нивно место се населувале Албанци од селото Кишава.
Минерална вода
Селото е од дамнешни времиња познато по своите извори на минерална вода, и уште од Tурците било нарекувано Меџиди-бања.
Во 1968, држејќи семинар на селаните во селото Меџитлија, тогашниот директор на комбинатот Лозар од Битола, случајно го открил природниот извор на минерална вода. Испитувањето на водата и гасот во Германија и Словенија дале воодушевувачки резултати. Испитувањето на гасот покажало дека се работи за СО2 со 99,9 процентна чистота, кој е идеален за газирање на минерална вода, како и за добивање на газирани сокови. Анализите на водата покажале дека самата вода е со идеален состав и хармонична застапеност на минералите, а истовремено питка и вкусна. Во 1971 година на голем конкурс водата го добила името Пелистерка. Првата година биле произведени 17 милиони литри минерална вода.
Изворот и денес се користи за производство на водата Пелистерка.
Население
Според Димитар Гаџанов, според 1916 година во селото имало 2.400 жители, сите Турци.
На табелата е прикажан националниот состав на населението низ сите пописни години:
Родови
Меџитлија било турско село.
Родови во Меџитлија биле: Арифлар (26 куќи), Рушанлар (21 куќа), Саитлер (21 куќа), Реџолар (18 куќа), Ипчелер (16 куќи), Гегелар (13 куќи), Оџалар (8 куќи) за сите овие родови се наведува дека се доселени доселени од Мала Азија од местото Коња во XVIII век, единствено потеклото на родот Гегелар е сомнително и возможно е да потекнуваат од предок Албанец доселен од северна Албанија (од гегите). Во родот Рушанлар се знае следното родословие: Неџип (жив на 53 г. во 1950-тите) Мустафа-Рушан-Емин-Рушан, се доселил таткото на Рушан.
Општествени установи
Во Меџитлија работи училиште за основно образование до 4 одделение.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 140 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 156 гласачи.
Иселеништво
Од селото најголемиот број од населението е иселено во Турција. До 1953 година 20 семејства се иселиле во Турција. Подоцна следел посилен на иселување во Турција. Така до 1981 година целосно турското население се иселило од селото.
Nucleus ambiguus
Nucleus ambiguus е збир на нервни клетки (јадро) во областа на тегментумот на продолжениот мозок.