cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тоше Проески
Македонија навива за вас
Песната „Македонија навива за вас", која, како последен проект во својот живот ја снимил Тоше Проески, со 196 илјади гласа победила на изборот за официјална спортска химна, што се одржала на 10 ноември 2007 во Метрополис арена на Скопски саем. Од оваа манифестација од 213 илјади телефонските гласања собрани биле околу 17 илјади евра, кои биле донирани за помош во лекувањето на малиот Тео Тасев. Авторот на победничката химна, Александар Митевски, добил ваучер од 3.000 евра, кои, како што рекол тој, исто така ќе бидат донирани за помош на Тео.
Претходно на фудбалскиот натпревар Македонија — Андора повеќеилјадна публика го скандирала името на Тоше. Поради големиот интерес, непосредно пред почетокот на фудбалскиот квалификациски натпревар, од безбедносни причини влегувањето на Јужната трибина било запрено. Службените лица од УЕФА за ваквите пропусти во организацијата имале разбирање. Токму со реприза на отпеаната химна од Тоше во хор со гледалиштето пред натпреварот со Англија, сите се присетиле дека тој бил нераскинлив дел и од спортските настани. Младите, начичкани на скалилата, ги кревале постерите со ликот на крушевчанецот, на кои стоела пораката „Секогаш во срце ќе те носиме“. „Комитите“ од Запад ја повикувале Јужна, а Исток — Северната трибина, сите заедно да го скандираат во хор името на Тоше. „Поздрав за Тоше“, „Тоше е еден“, „Играјте за Тоше“ или само едноставно „Тоше“ ечеле во свежата квечерина преку ридиштата. Како да сакале да ги слушне од неговиот вечен дом во Гумење.
Андора сама за себе на студот ќе привлечела можеби одвај илјада гледачи. Но, повикот на Фудбалската федерација на Македонија, која во знак на почит кон својот навивач ширум ги отворила портите на Градски, бил повод на Денот на жалоста да се слави. Не се славело првата победа по 38 месеци, 80. меч на капитенот Гоце Седлоски, туку се славел ликот и делото на Тоше.
Македонските фудбалери излегле на теренот во маички со ликот на Проески, била промовирана националната спортска химна во изведба токму на Тоше, а и головите му биле посветени нему. Горан Пандев веќе станал фудбалска легенда по головите против Реал, Јувентус во дресот на Лацио, но се поклонил пред музичката и легенда на хуманоста, кревајќи го погледот и рацете нагоре, по постигнувањето на голот. Тоа било посвета од спортскиот до културниот амбасадор на Македонија.
И стрелецот на првиот гол Илчо Наумоски, веднаш по погодокот се стрчал кон Јужната трибина, бакнувајќи го големиот постер со ликот на Тоше. — ''При последната средба со Тоше, ми рече дека сигурно ќе дадам гол на следниот меч за репрезентацијата. Тоше ни ја даде победата'' — вели Наумоски. Македонија ја прекинала лошата серија од три години и два месеца без победа на свој терен, но Наумоски рекол дека нема многу причини за радост.
— ''Пред мечот го загубивме еден од нашите најверни навивачи и другар на репрезентацијата. Два дена жалиме за Тоше. Ова беше меч посветен нему. Сите погодоци и победата се во негова чест'' — вели Наумоски, кој настапувал за австрискиот Матерсбург. — ''Тоше често знаеше да не посети и мене и Гоце Седлоски. Се дружевме во Виена. Тој беше еден од најголемите навивачи на нашата репрезентација. Постојано нè бодреше, а често знаеше да дојде и на мечевите што ги игравме и на гости. Знам дека и вечерва ќе беше на стадион и ќе навиваше. Вака, нè гледаше од небото. Тој беше најмилата личност. Не знам зошто Господ ги зема добрите, но знам дека Тоше сега е во рајот'' — скршен од болка вели Наумоски, кој по мечот во публиката ги фрлил дресот и тренерките.
„Збогум голем човеку“, „Ангел беше на земјата, ангел ќе бидеш на небото“, „Гордост наша, почивај во мир, Тоше“, се дел од транспарентите истакнати на оградата на стадионот. Таканаречените „мексикански бранови“ во текот на второто полувреме биле вибрациите во чест на Тоше од тие што успеале да влезат на стадионот. Навивачите од прва ја запаметиле и „Македонија навива за вас“, спортската химна што со толку страст ја отпеал токму Тоше. Химната, која е само една од 12-те што ги одбрала Агенцијата за млади и спорт и што ќе се натпреваруваат за официјалната навивачка химна, била промовирана на паузата меѓу двете полувремиња. Тоа било и последна снимена композиција на Проески.
Македонија навивала за Тоше.
Реакции по смртта на Тоше
Веста за смртта на Тоше Проески е објавена од најголемите светски новински агенции. Најголем дел од нив го нарекуваат „најголема балканска ѕвезда“, а Би-Би-Си, неговата слава на Балканот ја поистоветува со онаа на Елвис Присли во САД.
По повод смртта на Тоше Проески, на главниот плоштад во Скопје се отворени книги на жалост, а илјадници скопјани оставаат пораки, палат свеќи и се потпишуваат во книгата на жалоста.
Отворена е и петиција за името на Тоше Проески да го носи Средното музичко училиште во градот Битола, каде учел Тоше Проески. Истата петиција важи и за промоција на хуманитарен фестивал кој ќе се одржува секоја година на денот на неговата смрт 16 октомври и кој ќе го носи неговото име и ќе опфаќа музичари од сите музички жанрови, сè со цел да им се помогне на сите оние на кои им треба хуманитарна помош.
Посмртни признанија
На 10 декември 2007 година во Загреб официјално стартуваше продажбата на албумот „Ako me pogledaš u oči“, во Македонија објавен пред пет години, кој на некој начин беше и пресвртница во кариерата на легендарниот пејач. Ова е деби на овој носач на звук, во издание на Hit records, а секој негов купувач учествуваше во хуманитарниот проект Dodaj notu dobrote. Овој албум е прво негово издание кое е работено на македонски и српскохрватски јазик. На албумот се наоѓаат песните: Ćini, Ako me pogledaš u oči, Još jedan stepenik, Soba za tugu... Овој албум за само три недели продажба достигна платинест тираж во Хрватска, со продадени 10.222 копии.
Издавачката куќа Hit records која за хрватскиот пазар објави неколку албуми на Тоше, јавно обелодени дека неговиот последен албум Igra bez granica во Хрватска го достигна платинестиот тираж, со продадени 50.000 копии. Во рамките на промоцијата, оваа издавачка куќа на главните автори на проектот Igra bez granica: Мирослав Рус, Никша Братош и Миро Буљан им врачи платинести плакети, а платинеста плоча посмртно му беше доделена и на Тоше.
Од 15 декември 2007 година, еден милион поштенски марки со ликот на Тоше почнаа да кружат низ светот, исто како и неговата песна. Марката на која Тоше е фотографиран со гулаб, во кој гледа со неизмерна нежност, смиреност и добрина, дело на фотографот Дарко Мораитов, беше официјално промовирана во Македониумот во Крушево.
Издадената поштенска марка е преседан во историјата на Македонска пошта. По ограничениот број марки со ликот на загинатиот претседател Борис Трајковски, за првпат се издава марка на великан од чие дело не поминале најмалку 50 години. Оваа одлука, главните луѓе на Македонска пошта, со солзи во очите ја донеле истиот ден кога Тоше трагично го загуби својот живот во сообраќајната несреќа во Нова Градишка, Хрватска. Парите од продадените марки (една марка чинеше 12 денари) се слеаја во Фондацијата Тоше Проески и се распределуваа во хуманитарни цели.
Месеци по смртта на македонскиот великан Тоше, вратите од куќата на семејството Проески, на фамозната адреса Томе Никле 32, беа отворени, и во неа со изразита почит и љубов, влегуваа посетителите на вечното почивалиште на пејачот. Во специјалната божиќна програма на телевизија Ватикан е прикажана посебна репортажа за духовната и хуманата посветеност на македонскиот поп пејач Тоше Проески. Во 15-минутната приказна за Тоше и неговото верување во Бога се истакнува дека за својот краток век, тој со целото свое битие беше посветен на верата, црквата и хуманоста, неговите песни со текстовите и музиката беа молитви, информира граѓанската асоцијација „Скопјанката Мајка Тереза“, Тоше ги радуваше и сплотуваше луѓето без разлика на која нација, вера или генерација припаѓаат. Пееше на македонски, на мајчиниот влашки, на англиски, српски, хрватски, шпански, италијански, руски, француски и други јазици. Беше поп-ѕвезда, но пееше и изворна народна музика, а не ги достигна височините на светската оперска сцена за што ги имаше сите потенцијали. Телевизија Ватикан пренесувајќи дека Тоше Проески за своја водилка во хуманоста ја сметаше блажената Мајка Тереза, со татковско влашко потекло, открива дека тој бил член на организацијата „Скопјанката Мајка Тереза“ и во нејзината спомен соба и светилиште во родниот град Скопје во честите молитви пред нејзиниот портрет го пронаоѓал мирот во душата и инспирацијата во работата.
Во репортажата се пренесува чинот кога Проески на неговиот хуманитарен концерт на стадионот во Скопје ја прима последната награда во својот живот - токму статуата на Мајка Тереза и која и ја предава на својата мајка Домника, нагласувајќи дека добрината и хуманоста ги наследил од родителите. Во телевизискиот запис се истакнува дека Тоше е личност на годината во Македонија и во Хрватска. Покрај манастирот што го градеше, до неговиот гроб во родниот град Крушево ќе биде подигната и црква во чест Тоше Проески. Потенцирајќи дека Тоше го посетил Ватикан, телевизијата, која емитува програма на 40 јазици, објавува делови од настапите што во чест на Мајка Тереза ги имал во Македонската академија на науките и уметностите во Скопје и инсерти и пораки од повеќето негови хуманитарни мисии. Истакнувајќи дека Тоше е идол на младите и симбол за хуманоста, се пренесува идејата за негова световна канонизација во куќата на сестрите на Мајка Тереза во Ватикан. Тоше посмртно е добитник на специјално признание за придонес во спортот во изборот организиран од Сојузот на спортските федерации на Македонија и од Агенцијата за млади и спорт. Проески беше награден со ова признание поради исклучителниот придонес во спортот воопшто, а особено во одбојката. Проески ја возобнови одбојката во својот град Крушево, со заживувањето на клубот Синалко, чиј активен член беше. Во име на семејството Проески, признанието го прими претставник на клубот.
На 23 јануари 2008, два дена пред роденденот на трагично загинатиот Тоше Проески во Спомен куќата на Мајка Тереза, беше откриена бронзена биста со неговиот лик. Отворена беше и изложба со 27 фотографии од хуманитарните акции на Тоше.
„Таа љубов кон него и за него не сјати и овде, во овој храм на хуманоста, во оваа мало катче во кое Тоше наоѓаше дел од својот мир, од каде повикуваше на мир, на хуманост, на добрина, на човекољубие“, изјави Стојан Тренчевски. Борис Трајанов, уметник на мирот на УНЕСКО апелираше, македонската јавност да и упати благодарност на менаџерката на Тоше, Љиљана Петровиќ.
Чествувањето на хуманоста на Тоше Проески повторно ги собра неговите млади обожаватели, повторно солзи и потсетување на трагедијата, но и на големината на Тоше, дојдоа и неговите колеги естрадни уметници и претставници на семејството. „Некој рече дека пород не направил, нема фамилија, фамилија му се песните, фамилија му е цела Македонија“, рече Есма Реџепова, Бронзената статуа е дело на вајарот Митко Тошев од Струмица, кој на 25 јануари ќе ја подари на родителите на Тоше. „Додека го работев ликот на Тоше почувствував дека Тоше има ангелски лик и можев да влезам внатре во неговата душа и да откријам дел од неговата чиста душа“, изјави Митко Тошев.
Изложбата на фотографиите патуваше низ градовите во Македонија, Србија, Хрватска, Индија, Ватикан и Велика Британија.
The hardest thing
Спотот го изработи „Ем-ти-ви Адрија“ од снимки направени во Лондон и на Јамајка, како и кадри од некои приватни моменти на покојната ѕвезда. Тоше во 2006 година престојуваше 20 дена на Јамајка со менаџерката Лилјана Петровиќ и со Ласто Николовски од „Аворд продукција. Тие биле придружувани од Брајан Тејлор, менаџер на Тоше за странскиот пазар и композиторот, Енди Рајт кој ги направил првите пет албуми на „Симпли ред“. Обожавателите на Проески во Опатија настанот го проследија со транспаренти, маици со негов лик и со македонски знамиња. Во првите редови на публиката беше и неговата менаџерка Петровиќ. По емитувањето на спотот, во чест на Тоше беа прикажани и снимки од изведбата на „Вежи ме за себе“, со која лани победи на овој фестивал што се одржа на Хвар, како и дуетскиот спот со Антонија Шола за „Волим осмијех твој“.„Хит рекордс“ им врачи дијамантски плочи на зетот на Тоше, Славен Ристоски и на менаџерката Петровиќ.
Специјално за овој настан пристигнаа обожавателите на Тоше од сите поранешни југословенски републики, како и почитувачи на неговото дело од Фиренца. Хрватските обожаватели направија 20-метарско платно на кое беше напишано „Тоше, заувјек твоји потписујемо“. Платното ќе му го подарат на семејството на Проески, за да стои во спомен-куќата. Поради вонредното значење на овој настан - објавувањето на првиот сингл од англискиот проект на Тоше, фестивалот го пренесуваше и Македонската национална телевизија. Цела македонска нација со особено внимание го проследи настанот и се потсети на својот непреболен ангел.
На 6 јуни 2008 година, во етерот на македонската телевизија Канал 5, премиерно беше пуштен краткиот документарец снимен за време на престојот на Тоше Проески во Јамајка. На него може да се забележи „креативниот процес“ на создавање на песните од англискиот албум и нескриеното задоволство што Тоше го искажува во врска со материјалите и соработката со Брајан Тејлор. Во документарецот меѓу другото, Тоше ја издвојува песната The hardest thing како песна „која ги вади сите емоции од него“, со што се обвистинуваат прогнозите дека токму таа е песната со која тој требаше да се пробие и да го освои светскиот музички пазар. Во краткиот документарец има и секвенци од видео-записот за темата Aria (итал. воздух), која Тоше ја отпеа заедно со италијанската дива Џана Нанини.
Концерт во чест на Тоше
На 5 октомври 2008 година, на Градскиот стадион во Скопје се одржа хуманитарен концерт, во чест на најголемата балканска ѕвезда - Тоше. Избран беше овај датум, бидејќи на 5 октомври 2007 година, исто така на Градскиот стадион Тоше одржа еден од најголемите хуманитарни концерти досега. Неговата желба беше пак наредната година да го наполни Градскиот стадион, па во таа чест беше одржан овој концерт, кој се претпоставува дека ќе премине во традиција. На концертот под мотото: „Тоше - те сакаме сите“ настапија голем број на музички ѕвезди, меѓу кои и Калиопи, Гоца Тржан, Тони Цетински, Руслана, Синтезис и други.
Надворешни врски
__ИНДЕКС__
Гробишта (Македонска Каменица)
Гробишта  — археолошко наоѓалиште кај градот Македонска Каменица. Наоѓалиштето претставува црква и некропола од старохристијанско време
Во атарот на Грчовско маало, кај денешните гробишта се открити тамил од мала старохристијанска црква покрај која има гробови градени од камени плочи.
Џош Виндас
Џошуа Дин Видас (роден на 9 јануари 1994 година во Хал) — англиски фудбалер, или  на.
Животопис
Виндас е роден во Хал, Хамберсајд. Toj е син на поранешниот фудбалер, Дин Виндас.
Технички карактеристики
Примарно е офанзивен играч за врска, но Виндас може да игра и како напаѓач.
Кариера
Виндас ја започнал својата кариера во екипата на. Тој поминал десет години во овој клуб пред да биде ослободен во април 2012. Својата сениорска кариера ја започнал во нисколигашот Харогејт Релвеј Атлетик, на кој му се приклучил во декември 2012. Додека играл полупрофесионален фудбал во овој клуб, тој во исто време работел како градежен работник.
По завршувањето на сезоната 2012-2013, Виндас потпишал договор со Акрингтон Стенли во јули 2013, станувајќи официјално професионален фудбалер откако му се приклучил на клубот од Лига Два. Откако во првата сезона, ретко бележел минути поминати на теренот, следните две сезони биле многу важни за развојот на Виндас; во тие две сезони тој добил многу простор за игра благоарение на кој успеал да ги покаже својте квалитети постигнувајќи 23 голови, од кои 17 биле во последната сезона.
Откако во ноември 2015, на совет на својот татко одбил да го продолжи договорот со Акрингтон, во јануари 2016, заедно со својот соиграч Мат Крукс, Виндас потпишал четири годишен договор со шкотскиот великан Ренџерс. Двете засилувања од Акрингтон, официјално му се приклучиле на Ренџерс во јули 2016 и биле дел од подготвителните натпревари. Своето деби за Ренџерс, Виндас го направил на 16 јули 2016, во натпревар од Лига купот на Шкотска против Мадервел, а во истото натпреварување го постигнал и својот прв гол против Ист Стирлингшир.
Сезоната 2017-2018, била најдобрата на Виндас дотогаш во кариерата: тој постигнал 18 голови во сите натпреварувања со кој бил најдобар стрелец на Ренџерс (изедначен со Алфредо Морелос), а со 13 погодоци во лигата тој бил трет стрелец, единствено зад Крис Бојд од Килмарнок и неговиот тимски колега Морелос.
На 9 август 2018, Виндас се вратил во Англија, потпишувајќи за Виган Атлетик со кој играл во Чемпионшип. Во сезоната 2018-2019, тој постигнал 5 гола помагајќи им на Латикс да обезбедат опстанок во лигата. На 31 јануари 2020, Виндас бил позајмен на Шефилд Венздеј каде ја доиграл сезоната 2019-2020, а на 2 септември истата година бил откупен од Венздеј за необјавена сума. Иако со 9 гола Виндас бил најдобар стрелец на Шефилд Венздеј во Чемпионшип во сезоната 2020-2021, тој не успеал да го спречи испаѓањето на клубот од лигата.
Клупска статистика
Статистиката е ажурирана на 4 март 2020.
Пентеј
Пентеј (грчки: Πενθεύς) — крал на Теба во старогрчката митологија, син и наследник на Кадмо. Тој бил противник на култот на Дионис, го исмевал и се заколнал дека ќе ги убие сите жени на теба кои го почитуваат овој бог, како и дека ќе го избрка самиот Дионис. Затоа, Дионис се претворил во ловец и го намамил кралот на Китерон, каде баханатките го растргнале.
Божидар Терзиќ
Божидар Терзиќ (Горен Милановац, 7 септември 1867-Белград, 29 септември 1939) бил српски генерал и министер за војна на Кралството Србија во Првата светска војна. Бил армиски генерал и командант во армијата на Кралството Југославија.
Биографија
Роден е на 7 септември 1867 година во Горен Милановац, од татко Петар, службеник на Качерскиот округ, Рудничкиот округ и мајката Јерина. Основно училиште завршил во Горњи Милановац, а седум одделенија гимназија во Крагуевац. Се приклучил на војската како питомец од 19-та класа на Воената академија, на 10 септември 1886 година. За време на неговото школување, тој ги поминал сите воени чинови од каплар во кој бил унапреден на 14 март 1887 година, преку подводник кој на 30 септември 1887 година станал наредник во кој бил унапреден на 10 септември 1888 година. Училиштето го завршил на 1 септември 1889 година, како деветти во чинот, кога бил унапреден во чин пешадиски поручник. По завршувањето Ниже, октомври 1892 година влегол во Вишата школа на Воената академија како питомец од 4-та класа, а дипломирал во јули 1894 година како втор по ранг. Военото образование го продолжил во странство. Август 1896 година, како државен кадет бил испратен во Германија. Служел во полската артилерија и померанскиот артилериски полк. Тој останал на обука до октомври 1897 година. Во октомври 1898 година посетувал приправнички курс за струката во Генералштаб. Курсот го завршил во ноември 1900 година.
Офицерски напредок
По завршувањето на Воената академија, тој бил унапреден во чин пешадиски поручник на 1 септември 1889 година. Станал поручник на 2 август 1893 година, капетан на 2-ра класа на 2 август 1896 година, капетан на 1-ва класа на 2 август 1898 година, мајор на 12 август 1901 година, потполковник на 29 јули 1907 година., полковник на 29 јуни 1912 година и генерал на 29 јуни 1916 година и армиски генерал на 21 октомври 1923 година.
Активна услуга
Според првиот распоред, по завршувањето на Воената академија бил поставен за наредник во 1, а потоа и во 2-та чета на 12-от баталјон на постојан штаб. Но, веќе во март 1890 година бил префрлен во вториот армиски огранок, артилерија, и бил назначен за наредник во 2-та дивизија на артилерискиот полк Шумадија. По завршувањето на Вишата школа на Воената академија бил поставен за наредник и учител во Артилериското подофицерско училиште. Тој останал на оваа позиција до август 1895 година, кога бил назначен за наредник на 2-та дивизија на дунавскиот артилериски полк. На таа функција останал до август следната година, кога замина во Германија. Октомври 1897 година бил назначен за командант на батеријата во 2-та дивизија на дунавскиот артилериски полк. Влегол во служба во Внатрешното одделение на Генералштабот на Активната армиска команда на 25 декември 1897 година. По завршувањето на курсот за Генералштаб, тој бил распореден во Одделот за операции на Генералштабот. Тој бил назначен за генерал-аѓутант на Генералштабот на 28 декември.
Во периодот од 1901 до 1905 година бил поставен на повеќе командни позиции. Од 5 март 1901 година до 31 јули 1901 година бил вршител на должноста командант на 1-виот баталјон во 26-от пешадиски полк; од 31 јули 1901 година до 19 април 1902 година. Вршител на должноста командант на 2. баталјон на 19. пешадиски полк; од 19 април 1902 година до 14 ноември 1903 година бил началник на штабот на командата на дивизиската област Шумадија, а од 14 ноември 1903 до 9 април 1905 година бил вршител на должност командант на 12-от пешадиски полк. Во истиот период, од 1903 до 1905 година бил помошник и на кралот Петар I. На 9 април 1905 година бил назначен за вршител на должноста началник на Внатрешното одделение на Оперативниот оддел на Генералштабот. На 30 септември 1906 година бил вршител на должноста командант на 1. пешадиски полк. Од оваа позиција на 25 март 1907 година бил назначен за вршител на должноста командант, а од 6 јуни командант на 17. пешадиски полк. Од март 1908 година до април 1913 година тој бил на неколку кадровски должности во 2000 година: од 24 март 1908 година до 9 февруари 1910 година раководител на внатрешен сектор на Оперативниот оддел на Генералштабот; од 9 февруари до 14 октомври 1910 година, вршител на должноста началник на историскиот оддел на Генералштабот; од 14 октомври 1910 година до 17 септември 1912 година ВД началник на Оперативниот оддел на Генералштабот.
Кралството Југославија
Октомври 1918 година тој бил назначен за вонреден пратеник на Врховната команда во Сараево. Накратко, од 1 декември 1918 до 1 јануари 1919 година бил командант на Вардарскиот дивизиски округ а од 1 јануари 1919 година бил командант на 3. армиски округ. Истата година бил назначен за командант на сите трупи во Банат. На 12 ноември 1919 година, наместо војводата Степо Степановиќ, бил назначен за командант на Вториот армиски округ. На негово барање, 10 мај 1920 година заминал во пензија. Повторно бил активиран на 19 февруари 1923 година а десет дена подоцна бил назначен за командант на 3-от армиски округ. На таа позиција останал до 30 декември 1925 година. Тој ден бил назначен на истата функција во 5-та армиска област. Тој останал на таа позиција до неговото пензионирање на 11 април 1929 година.
Покрај споменатите должности, тој краток во текот на 1890 година бил и уредник на списанието Ратник. И не бил оженет.
Починал на 29 септември 1939 година. Погребан бил во семејната гробница во Горен Миланова ц.
Мулуту Сурлахт
Мулуту-Сурлахт (исто и Мулуту Сурлахт) — четврто најголемо езеро во Естонија. Тоа се наоѓа на најголемиот естонски остров Сарема, околу два километри западно од градот Куресаре. Езерото зафаќа вкупна површина од 14.4 км2 и неговата максимална длабочина изнесува 2.1 метри. Преку единствениот истек, реката Насва (долга 3 километри), Мулуту-Сурлахт се поврзува со Ришкиот Залив во Балтичкото Море. Мулуту-Сурлахт е солена водена површина која се состои од два дела:
Во текот на вообичаените пролетни поплави (вообичаен пораст 0.75 метри, максимален 1.16 метри), езерото се спојува привремено со околните заливи Падла, Вегара и Калупеа и достигнува површина од 3600 хектари. На североисточниот дел на Сурлахт се наоѓа малиот остров Рахину кој зафаќа површина од околу 3 хектари. Поради поврзаноста со морските води, езерото е богато со многу видови на риби.
Иван Кепов
Иван Кепов бил револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член на Македонскиот комитет, призврзаник на Македонската револуционерна организација, новинар, фолклорист, преведувач, етнограф и историчар, еден од најдобрите истражувачи и познавачи на Бобошево.
Животопис
Роден е на 29 февруари 1870 година во селото Бобошево, Ќустендилско. Завршува педагошко училиште во Ќустендил во 1889 година и историја во Вишата школа во Софија во 1892 година. Учителствувал во Берковица, Образцов чифлик (денес кварт во Русе), Враца, Варна, Дупница, Ќустендил и Софија во периодот 1893 - 1915 година. Во периодот од 1916 до 1928 година работи како службеник во Директоратот за храна и во тутунска фабрика.
Учествува во македонското револуционерно движење. На VІІІ македонски конгрес на Македонските друштва во Бугарија во 1901 година, каде што е избран за секретар на Врховниот македонско-одрински комитет. Подоцна, заедно со Владимир Димитров, застанува против генерал Иван Цончев и си поднесува оставка. Соработува со Македонската револуционерна организација и Гоце Делчев.
Еден од основачите на бугарската Радикалнодемократска партија заедно со Најчо Цанов и Т. Г. Влајков во 1903 година. Од 1901 година го издава и редактира весникот "Изгрејсонце", ги уредува "Младинска библиотека" (1904 - 1907), "Учителски весник" (1907 - 1915). Зазема должност во учителскиот сојузи и во Министерството за просветна. Автор е на научни и научнопопуларни историски трудови, приказни, преводи, на учебници по стара, општа и нова историја.
До својата смрт во 1938 година се занимава само со книжевна дејност. Пишува под псевдонимот Вардарец, Иван Гудуман, Плебеј, Учител. Објавува свои статии, студии и приказни во списанијата "Роден говор", "Училиштен преглед", "Учител", "Право дело", "Ученички другар".
Умира на 8 јануари 1938 година во Софија.
Ајман Ал Завахири
Ајман Мухамед Раби Ал Завахири (арапски: أيمن محمد ربيع الظواهري‎ ʾAyman Muḥammad Rabīʿ aẓ-Ẓawāhirī; роден на во  ) — египетски лекар, исламски теолог и моментален водач на Ал-Каеда. Претходно бил вториот и последен „емир“ на организацијата Египетски исламски џихад, откако го наследил Абуд ал Зумар кога нему му била изречена казна доживотен затвор од страна на египетските власти. Неговата жена и три од неговите шест деца биле убиени во воздушен напад на Авганистан од страна на силите на САД кон крајот на 2001 година, по нападите врз САД на 11 септември 2001 година. Од 2 мај 2011 година, по смртта на Осама Бин Ладен, тој станал водач на Ал-Каеда. Ова било потврдено на соопштението до јавноста од генералната команда на Ал-Каеда на 16 јуни. По нападите врз САД, американскиот Стејт департмент понудил награда од 25 милиони американски долари за информација која би довела до апсење на Ал Завахири. Тој е под светски санкции од Комитетот за санкции на Ал-Каеда како член на Ал-Каеда.
Ал Завахири наводно е квалификуван хирург. Кога неговата организација се споила со Ал-Каеда, тој станал личен советник и лекар на Бин Ладен. Првпат го сретнал Бин Ладен во Џеда во 1986 година. Ал Завахири покажал радикално сфаќање на исламската теологија и исламската историја. Тој зборува арапски, англиски и француски јазик.
Во 1998 година, Ал Завахири формално ја споил својата организација Египетски исламски џихад со Ал-Каеда. Според извештаи од страна на поранешен член на Ал-Каеда, работел во Ал-Каеда уште од основањето и бил висок член на нејзиниот Шура совет. Често бил опишуван како „заменик“ на Осама Бин Ладен, иако биографот на Бин Ладен го нарекувал „мозокот“ на Ал-Каеда. На 16 јуни 2011 година, Ал-Каеда изјавила дека Ал Завахири бил избран за наследник на Бин Ладен, откако водачот бил убиен во операција на САД на 2 мај 2011 година.
Алтернативни имиња и прекари
Ајман Мухамед Раби ал Завахири на арапски се изговара [ˈʔæjmæn mʊˈħæmːæd rɑˈbiːʕ azˤːɑˈwæːhɪriː] или [aðˤːɑˈwæːhɪriː] (второто е со класичен изговор). „Zawahiri“ обично се пишува „Zawahri“ (според изговорот на родниот египетски арапски јазик), но некогаш се пишува „Dhawahri" ако е транслитериран директно од модерен стандарден арапски, наречен книжевен арапски јазик во одредени академски кругови.
Ал Завахири бил познат и под имињата Абу Мухамад/Абу Мухамед (أبو محمّد), Абу Фатима (أبو فاطمة), Мухамад Ибрахим (محمّد إبراهيم), Абу Абдалах (أبو عبدالله), Абу ал Муиз (أبو المعز), Докторот, Учителот, Нур (نور), Устаз (أستاذ), Абу Мухамед Нур ал Дин (أبو محمّد نورالدين), Абдел Муаз/Абдел Моез/Абдел Муез (عبدالمعز).
Рани години
Ал Завахири е роден во семејство од висока средна класа во Маади, Египет, предградие на Каиро и бил трудољубиво момче. Неговиот татко Мухамед Раби ал Завахири, бил од големо семејство на доктори и научници. Мухамед Раби станал хирург и професор по медицина на Универзитетот во Каиро. Мајката на Ајман ал Завахири, Умајма Азам, била од богат, политички активен клан. Ајман бил одличен на училиште, ја сакал поезијата, „мразел насилни спортови“,кои ги сметал за „нехумани“, и бил многу приврзан кон неговата мајка. Неговата сестра Хеба Мухамед ал Завахири, професор по медицинска онкологија на Националниот институт за рак на Универзитетот во Каиро, го опишала како „мирен и срамежлив“.
Ал Завахири станал побожен и заинтересиран за политика, под влијание на неговиот чичко Махфуз Азам и учителот Мустафа Камел Васфи. Саид Кутуб проповедал дека за да се врати исламот и да се ослободат муслиманите треба да се развие одред од вистински муслимани, изработен по пример на оригиналниот Companions of the Prophet. На 14 годишна возраст, Ал Завахири се придружил на Муслиманското братство His cell eventually merged with others to form al-Jihad or Egyptian Islamic Jihad. . Наредната година, египетската влада го погубила Кутуб поради обвинението за заговор и Ал Завахири, заедно со уште двајца средношколци, помогнале да се формира „подземна ќелија за уривање на владата и основање на исламска држава“.
Во 1993 година, Ал Завахири го пратил својот помал брат, Мухамед Ал Завахири, на Балканот за да помогне во водењето на муџахединските борци во Босна. Мухамед е познат како експерт за логистика и воен командант на исламскиот џихад. Мухамед тајно работел во Босна, Хрватска и Албанија, претставувајќи се како службеник на Меѓународната исламска организација за помош. Додека се криел во Обединетите Арапски Емирати во 2000 година бил уапсен, екстрадиран во Египет каде му била досудена смртна казна. Бил држен во затворот Тора во Каиро како политички затвореник. Службени лица за безбедност изјавиле дека управувал со Комитетот за специјални акции на Исламскиот џихад кој организирал терористички операции. Сепак, после народното востание во Египет, на 17 март 2011 година бил ослободен од затвор од страна на привремената Влада на Египет, Врховниот совет на вооружени сили. Неговиот адвокат изјавил дека бил држен за да извлечат од него информации за неговиот брат, Ајман. Меѓутоа, на 20 март 2011 година повторно бил уапсен. .
Брак и семејство
Во 1978 година се оженил со Аза Ахмед Новари, која студирала филозофија на Универзитетот во Каиро. Нивната свадба, во хотелот Континентал, била многу конзервативна, со одделен простор за мажи и жени, без музика, без фотографирање и без весел хумор. . Многу години подоцна, кога по нападите врз САД во 2001 година и нападот на САД во нападнале, Аза не знаела дека Завахири наводно бил џихадски командант во изминатата декада.
Тие имале четири ќерки, Фатима (родена 1981 година), Умајма, Набила (родена 1986 година) и Кадига (родена 1987 година) и син Мухамед, кој бил „внимателен и учтив“ и „миленик на своите постари сестри“, предмет на исмејување и малтретирање во традиционалната машка средина, кој претпочитал да „остане дома и да и помага на мајка си“. Десет години по раѓањето на Муахамед, Аза ја родила Ајша која имала Даунов синдром. Во февруари 2004 година, Абу Зубајдах бил измачуван со потопување во вода и изјавил дека Абу Тураб Ал Урдуни се оженил со една од ќерките на Завахири.
Обид за државен удар
Планот бил спречен во февруари 1981 година кога властите биле предупредени за планот на Ал Џихад со апсењето на оперативец кој носел важни информации. Претседателот Анвар Садат наредил преглед на повеќе од 1500 луѓе, вклучувајќи и многу членови на Ал Џихад, но испуштил ќелија во војската водена од поручникот Калид Истамбули, кој успеал да го убие Садат за време на воена парада во октомври истата година.
Затворска казна и тврдењата за измачување
Ал Завахири бил еден од стотиците уапсени по атентатот на Садат. Неговиот адвокат, Монтасер ел Зајат, тврдел дека Завахири бил измачуван во затворот. Во неговата книга, „Ал Завахири како што го познавам“, Ал Зајат тврди дека под тортура од страна на египетската полиција, по апсењето поради поврзаност со убиството на Садат во 1981 година, Ал Завахири го открил местото каде што се криел Есам Ал Камари, главен член на ќелијата во Маади на Ал Џихади, што довело до „апсење и можно погубување“ на Ал Камари. Ал Завахири бил осуден за оперирање со оружје и добил 3 годишна казна, која ја исполнил во 1984 година кратко по осудувањето.
Напуштање на Египет
Во 1985 година, Ал Завахири отишол на аџилак во Мека, Саудиска Арабија и останал на пракса по медицина во Џеда цела година. Било објавено дека таму го сретнал Осама Бин Ладен за првпат, малку подоцна во 1986 година. Потоа отпатувал за Пешавар, Пакистан, каде работел во болницата Црвена полумесечина, лекувајќи ранети бегалци. Таму се спријатели со Канаѓанецот Ахмед Кадр, и разговарале за потребата од исламска влада и потребите на Авганистанците. За ова време, Ал Завахири исто така започнал да ја реконстурира организацијата Египетски исламски џихад заедно со други протерани војници. Групата имала „слаба врска со нивниот затворен водач, Абуд Ал Зумур“.
Во Пешавар, се смета дека Ал Завахири станал радикализиран од други членови на Ал џихад, оставајќи ја својата стара стратегија за брз државен удар за да се промени општеството, и прифаќајќи ја идејата за текфир (муслиман прогласува друг муслиман за неверник). Во 1991 година, Египетски исламски џихад (ЕИЏ) ги прекинале врските со Ал Зумур и Ал Завахири ги зграпчил „уздите на власта“ за да стане водач на ЕИЏ. Во Пешавар се сретнал со Осама Бин Ладен, кој управувал со база за муџахедини наречена Мактаб ал Кадамат (МАК), основана од палестинскиот шеик Абдула Јусуф Азам. Радикалната позиција на Ал Завахири и другите војници од Ал Џихад, ги ставиле во судир со шеикот Азaм, со кој се натпреварувале за финансиските средства на Бин Ладен. Завахири носел два лажни пасоши, еден швајцарски со име Амин Утман и еден холандски со име Мохмуд Хифнави. .
Однос со Исламската Република Иран
Завахири наводно работел со Исламска Република Иран во корист на Ал-Каеда. Лоренс Рајт известува дека оперативецот на ЕИЏ Али Мухамед „им кажал на ФБИ дека Ал Џихад планирале државен удар во Египет во 1990 година“. Завахири ја проучил исламистичката Исламска револуција од 1979 година и „побарал обука од Иранците“ за тоа како да го копира нивниот подвиг против египетската влада.
'':Им понудил информации на Иран во врска со планот на египетската влада да нападнат неколку острови во Персискиот Залив, кон кои и Иран и Обединетите Арапски Емирати имале претензии. Според Мухамед, во замена за оваа информација, иранската влада му платила 2 милиони долари на Завахири и помогнала да се обучат членови на Ал Џихад, во обид за државен удар што никогаш не се случил .''
Завахири негирал дека постои каква било соработка меѓу Иран и Ал-Каеда против нивниот заеднички непријател, САД. Исто така рекол дека „Иран забодил нож во грбот на исламската нација“.
Во април 2008 година, Завахири ги обвинил иранските државни медиуми и Ал Манар за продолжување на „лагата“ дека „не постојат херои меѓу сунитите кои можат да ја повредат Америка како никој друг во историјата“ со цел да се дискредитира Ал-Каеда. Завахири споменал некои теории за заговор, според кои Ал-Каеда не била виновна за нападите на 11 септември. На седум годишнината од нападите врз САД на 11 септември 2001 година, Завахири објавил касета од 90 минути, во која го критикувал „Чуварот на муслиманите во Техеран“ за признавање на „двете платени влади во Ирак и Авганистан“.
Напади во Египет
Во 1993 година Завахири отпатувал во САД, каде се обратил до неколку џамии во Калифорнија под псевдонимот Абдул Муиз, потпирајќи се на акредитивите од кувајтската Црвена полумесечина, за да собере пари за авганистанските деца кои биле повредени од советските нагазни мини. Собрал само 2000 долари.
За неговите патувања низ Западна Европа, Завахири ја избричил брадата и носел облека вообичаена за Западот. Еден резултат за поврзаноста на Завахири и ЕИЏ со Иран можеби била употребата на самоубиствен напад во август 1993 година во обид за убиство на египетскиот министер за внатрешни работи, Хасан Ал Алфи, човекот кој се трудел да ја прекине кампањата на исламистички убивања во Египет. Обидот бил неуспешен, како и обидот за атентат на египетскиот премиер Атеф Сидки, три месеци подоцна. Во бомбардирањето на автомобилот на Сидки биле повредени 21 Египќанец и убиенa млада ученичка, Шајма Абдел Халим. Нејзиниот погреб станал јавен спектакл, нејзиниот ковчег се носел низ улиците на Каиро а толпата извикувала „тероризмот е непријател на Бог“" . Полицијата уапсила повеќе од 280 припадници на Ал Џихад и погубила шест.
Завахири подоцна напишал за неговиот гнев кон реакцијата на јавноста: „''Ова значеше дека сакаа мојата ќерка, која беше бремена тогаш, како и ќерките на други колеги да останат сираци. Кој плачеше или се грижеше за нашите ќерки''?“.
Нападот на египетската амбасада во Исламабад, Пакистан во 1995 година бил првиот успех на ЕИЏ под водство на Завахири, но Бин Ладен ја осудил операцијата. Бомбардирањата го одвоиле Пакистан, што било „најдобриот пат кон Авганистан“.
Протерување од Судан и времето поминато во Русија
Во 1994 година по погубувањето на синовите на Ахмад Салама Мабрук и Мухамед Шараф поради предавство на ЕИЏ, на војниците им било наредено да го напуштат Судан. Се зборувало дека во овој период тој „станал фантом“ но тој патувал низ „Швајцарија и Сараево“. Лажниот пасош што го користел покажува дека патувал во Малезија, Тајван, Сингапур и Хонгконг.
Меѓутоа се појавиле сомнежи за вистинската цел на средбата на Ал Завахири со Русите: научник од Фондацијата Џејмстаун, Евгениј Навиков тврдел дека не било можно Русите да не откријат кој бил всушност тој, со оглед на нивните добро обучени арабисти и сомнителноста на чинот дека муслимани нелегално ја преминале границата со повеќе лажни идентитети и шифрирани документи на арапски јазик. Убиениот поранешен агент на федералната служба за безопасност (ФСБ), Александар Литвиненко, се сомневал, меѓу другото, дека во овој период Ал Завахири бил обучуван од страна на ФСБ и дека не бил единствената врска меѓу Ал-Каеда и ФСБ. Поранешниот функионер на Комитетот за државна безбедност (КГБ) и писател Константин Преображенскиј, го поддржал тврдењето на Литвиненко и рекол дека Литвиненко „бил одговорен за обезбедување на доверливоста за пристигнувањето на Ал Завахири во Русија, кој бил обучуван од инструктори на ФСБ во Дагестан, Северен Каукасус во 1996-1997 година“.
Завахири и други членови на ЕИЏ побегнале во Џалалабад, Авганистан, каде се населиле семејства на Ал-Каеда. Околу 250 луѓе биле собрани на едно место. Таму Завахири разбрал дека во Египет се организира „Иницијатива за ненасилство“ за да се стави крај на кампањата за терор која убила стотици и поради која биле затворени илјадници во операција на владата. Завахири гневно се спротивставил на ова „предавство“ во писма до лондонскиот весник Al-Sharq al-Awsat“. Заедно со членови на Ал Гама Ал Исламија, помогнал да се организира масивен напад врз туристи во храмот на кралицата Хатшепсут за да ја саботира иницијативата провоцирајќи ја владата на репресија.
Во нападот од шест мажи облечени во полициска униформа биле убиени 58 странски туристи и 4-ца Египќани, како и „петгодишно дете од Британија и 4 парови од Јапонија кои биле на меден месец“, а била уништена и египетската туристичка индустрија. Сепак египетската реакција не била онаква како што очекувал Завахири. Нападот толку многу го шокирал и налутил египетското општество што исламистите се одрекле од одговорноста. Завахири ја обвинил полицијата за убиствата, но ги обвинил и туристите дека самите се виновни бидејќи дошле во Египет:
Масакрот бил толку многу непопуларен што немало ниту еден терористички напад неколку години после овој напад. Во 1999 година од страна на египетскиот воен суд на Завахири, во отсуство му била изречена смртна казна.
Фатва со Осама Бин Ладен
На 23 февруари 1998 годна, издал заедничка фатва со Осама Бин Ладен со наслов „Меѓународен фронт за џихад против евреи и крстоносци“. Се смета дека ниту Завахири, ниту Бин Ладен се вистинските автори на фатвата.
Бин Ладен и Ал Завахири организирале конгрес на Ал-Каеда на 24 јуни 1998 година. Една недела пред почетокот на конференцијата, група од добро вооружени помошници на Ал Завахири со џипови се упатиле кон Херат. Следејќи ги инструкциите на Ал Завахири, се сретнале со тројца непознати мажи со словенски изглед кои пристигнале од Русија преку Иран. По нивното пристигнување во Кандахар, тие се разделиле. Еден од Русите бил директно пратен кај Ал Завахири и тој не присуствувал на конференцијата. Западните разузнавачи успеале да соберат негови фотографии, но исчезнал и го немало шест години. Според Аксис Глоуб, во 2004 година, кога Катар и САД ги испрашувале службениците на руската амбасада кои биле уапсени од страна на Обединетите Арапски Емирати за убиството на Зелимхан Јандарбијев во Катар, компјутерски софтвер прецизно утврдил дека човекот кој влегол во руската амбасада во Доха бил истиот кој го посетил Ал Завахири пред конференцијата на Ал-Каеда. .
Намир Мир рекол дека верува дека Ајман Ал Завахири е оперативен шеф на Ал-Каеда и дека „тој е личноста која може да направи такво нешто како она што се случи на 11 септември“. Неколку дена по нападите, името на Завахири било истакнато како втор човек после Бин Ладен, со извештаи во кои пишувало дека тој претставувал „поопасен непријател на САД од Бин Ладен“.
Активности и локација после нападите од 11 септември
На 10 октомври 2001 година, Ал Завахири се појавил на привичната список на Федералното биро за истрага на САД во првите 22-јца најбарани терористи, која била објавена во јавноста од страна на претседателот на САД Џорд В. Буш. На почетокот од ноември 2001 година, талибанската вада објавила дека му поклонуваат официјално авганистанско државјанство на Завахири, како и на Бин Ладен, Мухамед Атеф, Саиф Ал Адл и Шеик Асим Абдулрахман.
Во декември 2001 година, Ал Завахири ја издал книгата Knights Under the Prophet's Banner објаснувајќи ја идеологијата на Ал-Каеда. Биле издадени и преводи на англиски јазик, а извадоци се достапни на интернет.
По Американската инвазија на Авганистан, локацијата на Ал Завахири е непозната, но се смета дека била во племенскиот Пакистан. Иако од време на време објавувал свои видеа, Ал Завахири не се појавил заедно со Бин Ладен во ниту едно. Во 2003 година се шпекулирало дека е во притвор во Иран, но оваа информација никогаш не била потврдена. . Во 2004 година, пакистанската армија започнала агресивна операција во Вана, Пакистан. Според извештаите, се нашол заробен во центарот на конфликтот. Сепак, после неколку недели борба, армијата ја освоила областа. Подоцна било откриено дека тој или избегал или никогаш не бил меѓу борците. Откако конфликтот се проширил во племенските области во западен Пакистан, Завахири станал главна мета на Бирото за контраразузнавање на Пакистанската разузнавачка агенција (ИСИ). Меѓутоа, и покрај серија операции не успеале да го фатат.
На 13 јануари 2006 година, Централната агенција за разузнавање, со помош од Пакистанската разузнавачка агенција, започнале воздушен напад врз Дамадола, пакистанско село близу авганистанската граница каде сметале дека се наоѓа Ал Завахири. Со воздушниот напад требало да се убие Ал Завахири и ова било објавено на интернационални вести. Многу жртви на воздушниот напад биле погребани без да бидат идентификувани. Официјални владини лица на САД тврделе дека некои терористи биле меѓу убиените, а владата на племенската област Баџаур потврдила дека најмалку четворица терористи биле помеѓу загинатите.
Анти-американски протести избувнале низ целата земја, а пакистанската влада го осудила нападот на САД и загубата на невини животи. На 30 јануари било објавено ново видео кое покажувало дека Ал Завахири е жив. Во видеото било дискутирано за воздушниот напад, но не откривало никакви информации дали Завахири бил присутен во селото кога се случил нападот. Ал Завахири обезбедил опсада за џамијата Лал Масџид во јули 2007 година, операција наречена „Тишина“. Со ова, за првпат било потврдено дека Ал Завахири презема воени чекори против пакистанската влада и ги насочува исламските вонјици против Пакистан. Пакистанските воени трупи и Службата за специјални активности кои презеле контрола над Црвената џамија во Исламабад, пронашле писма од Завахири со упатства испратени до исламските војници Абдул Рашид Гази и Абдул Азиз Гази, кои управувале со џамијата и околните медреси (образовни институции). Овој конфликт завршил со 100 жртви.
На 1 август 2008 година, во вестите на Си-Би-Ес било изјавено дека добиле копија од пресретнато писмо од 29 јули 2008, од анонимен извор во Пакистан, во кое итно се барал доктор да го лекува Ал Завахири. Писмото укажувало дека Ал Завахири бил критично повреден во ракетен напад од страна на САД врз селото Азам Варсак во јужен Вазиристан на 28 јули, во кој наводно бил убиен и експертот за ексползиви на Ал-Каеда Абу Кабаб Ал Масри. Портпаролот на талибанскиот водач Мехсуд, Маулви Умар на 2 август 2008 година и кажал на Американската новинска агенција дека извештајот за повредата на Ал Завахири бил лажен.
На почетокот од септември 2008 година, пакистанската армија тврдеЛа дека тие „за малку“ ќе го фателе Ал Завахири откако добиле информација дека тој и неговата сопруга биле во областа Мохманд, во севеозападен Пакистан. Откако ја нападнале областа, не го пронашле. .