cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Маче трева
Ефект на мачки
Valerian root is a cat attractant in a way similar to catnip. Its roots and leaves are one of three alternatives for the one-third of domesticated or medium-sized cats who do not feel the effects of catnip.
Цветна асиметрија
Валеријан е невообичаен по тоа што има цвеќиња со „рака“, односно нема радијална ниту билатерална симетрија.
Пиреј
Валериан се смета за инвазивен вид во многу јурисдикции надвор од нејзиниот природен опсег, вклучувајќи ја и американската сојузна држава Конектикат каде што е официјално забранета, и во Њу Бранзвик, Канада, каде што е наведена како растение загрижувачко.
Росков
Росков (Roskow) — општина во округот Потсдам-Мителмарк, во Бранденбург, Германија.
Книжевен историчар
Книжевен историчар е академски образуван научник којшто се занимава со проучување на книжевната историја, односно на историја на книжевноста.
Според тоа, предмет на неговите проучувања можат да бидат различни подрачја: историја на национална литература, споредбена (компаративна) литература и општа (светска) историја на литературата.
Во светски рамки, книжевните историчари можат да се занимаваат со пручување на асиро-вавилонската, индиската, египетската, кинеската, римската, старословенската, англиската, француската, американската и други литератури.
Македонските книжевни историчари се посветени на проучување на средновековната македонска книжевност, македонската книжевност во XIX век, македонската книжевност меѓу двете светски војни и македонската книжевност по Втората светска војна.
Меѓу најпознатите македонски книжевни историчари спаѓаат: Харалампие Поленаковиќ, Блаже Конески, Гане Тодоровски, Васил Тоциновски, Блаже Ристовски и други.
1464
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6972 и 6973 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6214 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5224 и 5225 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2217.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1464 година се протега во 4100 и 4101, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4160 и 4161 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2007. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 868 и 869 исламска година.
Electronic Arts
Electronic Arts, Inc. (EA) (се чита: електроник артс) е меѓународен изработувач, издавач и дистрибутер на видеоигри. Компанијата е основана на 28 мај, 1982 од страна на Трип Хокинс и е пионер во компјутерските игри. Позната е по тоа што го промовирала дизајнерите и програмерите на своите игри. Почнала како издавач на видеоигри за домашни компјутери. Во раните 1980-ти, компанијата почна да изработува игри за компјутери, а до 1990-тите и игри за конзоли. Подоцна компанијата порасна со купување на неколку успешни софтверски компании. До раните 2000-ти, EA стана една од најголемите издавачи (како трето лице) во светот. Моментално, најуспешните производи на EA се спортски игри издавани од EA Sports, игри со лиценци од познати филмови како Хари Потер и долги познати серијали како Need for Speed, Medal of Honor, The Sims, Battlefield и поновите игри од серијалот Burnout и Command & Conquer.
Поважни издадени игри
Некои од најзначајните и најпознати игри од историјата на видеоигрите се издадени од страна на EA. Некои од нив се набројани подолу. Иако EA ги издале овие игри, не ги изработиле тие сите; некои се изработени од независни студија. Првата игра EA ја изработиле во 1987.
Бореби
Бореби ― општина во сојузната држава Сао Паоло во Бразил. Вкупната бројка на населението изнесува 2.683 жители (проценка од 2020 година) на површина од 348 км2. Надморската височина изнесува 590 метри.
Сојуз на литературни преведувачи на Македонија
Сојуз на литературни преведувачи на Македонија — едно од неколкуте преведувачки здруженија во Македонија.
Награди
Сојузот на литературни преведувачи на Македонија секоја година на светскиот ден на преведувачот на 30 Септември доделува награди и тоаː
Мадоленихмв
Мадоленихмв (Madolenihmw) е општина во сојузната држава Понпеј во Микронезија. Општината се наоѓа во источниот дел на островот, поточно од источните предели на планината Нахна Лауд и јужните предели на Капвурисо. Општината има излез на море, поточно на еден поголем залив. Дел од општината е островот Темвен.
5
5 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 5 година од новата ера, 5. од првиот милениум, 5. од I век и петта од 0-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5513 и 5514 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4755 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3765 и 3766 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 758.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 5 година се протега во 2641 и 2642, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2701 и 2702 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 548. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 636 и 635 година пред хиџра.
Надворешни врски
0er
Ентаза
Кај архитектурата, ентаза е техника на дизајнирање која се користи за созбивање на извесна оптичка мамка. Кога еден столб или друг елемент се гради со паралелни страни, тие страни изгледаат како да се малку закривени. Ентаза е примената на мала крива која се витка нанадвор, правејќи ги страните непаралелни за да се созбие овој оптички ефект. Освен во храмот, подот под него има закривеност. Целта, малку парадоксно, е да се даде изглед на прави линии со употреба на криви и оптичка мамка.
Веројатно првата примена на ентазата била при изградбата на египетските пирамиди, но исто така може да се види и кај грчките дизајни на столбови од класичното доба, како на пример кај храмовите од Дорски ред во Сегеста, Селин, Агриенто и Пестум. Истава техника се употребувала исклучително ретко кај хеленистичката и римската архитектура. Храмовите од овие периоди биле повисоки од грчките, со подолги и повитки столбови. Славни архитекти како Ренесансниот мајстор Андреја Паладио исто така ја применувале оваа техника на нивните згради.
Во последно време, автомобилскиот производител Ролс-Ројс ја користи оваа техника за решетките на ладилниците на своите автомобили.
Комска азбука
Комската (наречена и „Молдцова азбука“) е азбука што ја користи јазикот коми. Азбуката е заснова на стандардната кирилица со одредени измени приспособени на фонетско-фонолошкиот систем на јазикот.
Мали морални дела
Мали морални дела или Морални оперети (италијански: Operette morali) - книга на италијанскиот писател Џакомо Леопарди.
Содржина
„Малите морални дела“ содржат повеќе прозни текстови и дијалози:
Осврт кон делото
Леопарди ги напишал првите 20 „Мали морални дела“ во средината и во втората половина на 1820-тите, во паузата меѓу првата и втората фаза од негвоото поетско творештво, а ги завршил во 1830-тите. Иако Леопарди бил претежно поет, а „Малите морални дела“ се напишани во проза, сепак, тие не претставуваат посебен книжевен вид во неговото творештво, туку целосно се вклопуваат во она што го напишал. Во нив се истакнати основните одлики на неговиот песимизам, но поради фрагментарноста и отуството на философски систем, тие не можат да се сметаат за философска расправа, туку како песни во проза („Песната на дивиот петел“), дијалози („Дијалогот меѓу Маламбруно и Фарфарел“) или книжевно-философски есеи („Парини или за славата“).
Мотивот во дијалогот меѓу средновековниот маг Маламбрун (измислен лик) и ѓаволот Фарфарел малку потсетува на Гете и на Бајрон, но внимателната анализа на основната поставка на дијалогот (дека човекот никако, ниту за еден момент, не може да дојде до среќата), сепак го открива крајниот песимизам типичен за поезија]та на Леопарди. За дијалогот меѓу [[Торквато Тасо и неговиот домашен дух, Леопарди се инспирирал од книгата „Тасовиот живот“, како и од расправата „Силата на човечката фантазија“ на Муратори во која е изнесено тврдењето дека за време на нападите на лудилото Тасо си вообразувал дека го посетува домашниот дух, така што разговарал со него. Исто како и претходните два, и дијалогот меѓу Природата и Исланѓанецот е напишан во 1824 година и ја антиципира мисловната поезија на Леопарди, карактеристична за неговата зрела поетска фаза. Во овој дијалог, Леопарди го искажува својот страв од рамнодушноста на природата, која лесно може да ги уништи не само поединците, туку и животинските видови, вклучувајќи ги и луѓето. „Парини или за славата“ е најдолгиот есеј во „Малите морални дела“, напишан меѓу 6 јули и 13 август 1824 година. Во него, преку ликот на италијанскиот поет Џузепе Парини, Леопарди ги изнесува своиет ставови за книжевноста, науката и философијата. Во есејот, особено е важен петтиот дел во кој Леопарди ја истакнува историската димензија на книжевниет дела, што укажува на големата остроумност на Леопарди како книжевен критичар. Во краткиот прозен состав „Песната на дивиот петел“ (напишан во 1824 година), Леопарди ги изнесува основните поставки на својот песимизам, како: бесмисленоста на постоењето, постојаното стареење на живите суштества, светската болка, итн. Сепак, делото завршува со грандиозна визија за мирот и тишината која ќе ја покрие целата вселена.
Примера Дивисион (Аргентина)
Примера Дивисион Аргентина или само Примера Дивисион (Primera División de Argentina) - е професионална фудбалска лига во Аргентина, и моментално највисокото ниво на таа земја.
Првенството од настанувањето во 1891 до 2017 го организирал Фудбалскиот сојуз на Аргентина (АФА). Од 2017 до 2020 година, првенството го организирала организацијата „Суперлига Аргентина” па и самото првенство го носело името Суперлига на Аргентина, а од 2020 година, АФА одново управува со првенството.
Првото првенство било одржано во 1891 година, со што Аргентина станала првата земја вон Обединетото Кралство, која воспоставила фудбалска лига. Во раните години, само клубовите од Буенос Аирес и Росарио биле придружени во националниот сојуз. Клубовите од другите градови се придружиле подоцна.
Спиро Прилепчански
Спиро Прилепчански (, -, ), долгогодишен новинар и уредник на неделниот енигматски забавник на „Нова Македонија“, доајен на енигматиката во Македонија, уредник и издавач на првото енигматско списание на македонски јазик, "Џебна крстословка", чиј прв број се појави во Штип, на 1.05.1966 година.
NGC 5026
NGC 5026 — спирална галаксија во соѕвездието Кентаур, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5026 се споменува и како ESO 269-73, MCG -7-27-48, DCL 540, IRAS 13113-4241.
Откривање
Телото е откриено на 5 јуни 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5026 е од видот SBa. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 5026 има привидни димензии од 3,3' х 2,1'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 14 м 13,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -42° 57' 41"". Положбениот агол на објектот е во износ од 52°.
Други поделби
Проучување на NGC 5026 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 46023. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 403; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7782. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Блажо Чековиќ
Блажо Ацо Чековиќ ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувал од сиромашно семејство. Завршил основно училиште, а потоа се занимавал со земјоделство и чување на добиток. Во неговото село во 1941 година бил формиран, а и дејствувал Првиот скопски партизански одред. Oд друга страна бугарскиот фашистички окупатор во овој крај спроведувал невиден терор. Затоа, кога бил повикан на отслужување на воениот рок во бугарската фашистичка армија, одлучил да стапи во партизански одред, меѓутоа не можел да се поврзе со партизаните. По шест месеци дошол на отсуство ѝ во почетокот на 1942 година на враќањето со воз за Бугарија, се симнал на Нишката железничка станица и по долги распрашувања се поврзал со партизаните. Учествувал во борбите на партизанскиот одред и се покажал како добар и совесен борец. Истата година храбро загинал, во борбите против Германците и домашните предавници. Бил закопан на местото каде што загинал.
Копенграфе
Копенграфе (Coppengrave) — село и поранешна општина во округот Хилдесхајм, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Од 1 ноември 2016 година е дел од општината Дуинген.
Мокил
Мокил е село и општина на Мокилскиот Атол во сојузната држава Понпеј во Микронезија.
Криптодепресија
Криптодепресија е вдлабнатина на површината на Земјата исполента со вода, чија површина се наоѓа над средното морско ниво а дното под морското ниво. Терминот е изведен од старогрчкиот збор κρύπτoς („скриен“ или „таен“) и депресија (што во географијата е израз за предел понизок од нивото на површината на морето).
Опис
Криптодепресијата честопати се создава во рифтова долина (тектонски расцеп) или глацијално езеро.
Езерата најчесто се долги и тесни. Пределот околу брегот на езерото може, исто така, да биде многу стрмен.
Криптодепресиите се претежно езера. Најголема криптодепресија во светот е Бајкалското Езеро, а во Европа е езерото Ладога. Најголемата криптодепресија на Балканскиот Полуостров е Скадарското Езеро на границата меѓу Црна Гора и Албанија.
Анамнеза
Анамнеза или медицинска историја претставува информација добиена од пациент во разговор со докторот. При ова интервју докторот поставува специфични прашања со цел да дознае нешто за моменталните тегоби и дел од медицинското минато на пациентот. Одговорите, освен самиот пациент може да ги дава некој близок на пациентот или случаен минувач доколку се работи за несреќа, и тогаш се нарекува хетероанамнеза. Изнесените проблеми од страна на пациентот се низа на симптоми, за разлика од знаците кои докторот ги забележува при подоцнежниот физикален преглед.
Во ова „интервју“ пациентот секогаш е во подредена улога и одговара на директно поставените прашања од испитувачот. Затоа да се избегне субјективноста на испитувачот, прашањата мора да бидат, кратки, концизни, јасни и да не го наведуваат пациентот на одговор.
Процес
Анамнезата се состои од неколку делови, и тоа
Земање на информации по пат на испрашување
1. Општи податоци: Име и презиме, години, пол, место на живеење, дата на преглед или прием на одделение, реден број
2. Главни тегоби: Тоа се главните причини зошто пациентот се јавил на лекар (главоболка, повраќање, кашлица, болки во стомакот итн.)
4. Минати заболувања: детали за болестите и интервенциите во минатото. На пример: дали некогаш бил болен од нешто, од што, дали лежел во болница, колку пати.
5. Семејстворни заболувања: податоци за болестите кои се јавувале во семејството на пример: кој боледувал, од што, каде се лечел, дали уште боледува.
6. Фармаколошки податоци: кои лекови ги зема, кои ги земал, дали имал несакани реакции од некои.
Требеништа (некропола)
Требеништа — некропола кај охридското село Требеништа. Позната е по важните остатоци од 56 гробови со богати гробни дарови, меѓу кои златни маски од железното, архаичното и хеленистичкото време, од крајот на VII до крајот на IV век п.н.е.
Анамнеза
Земање на информации по пат на испрашување
7. Алерголошки податоци: дали пациентот е алергичен на храна, лекови, трева, прашина или на нешто друго.
Требеништа (некропола)
Местоположба
Некрополата се наоѓа југозападно од с. Горенци, кое е во подножјето на планината Вишовски Рид, 1,5 км. јужно од с. Требеништа, а на околу 9,5 км. северозападно од Охрид. Таа се простира вдолж магистралниот пат Охрид-Кичево-Скопје, на наоѓалиштата Сува Чешма (Гробот), Три Чељусти и Вртуљка.
Анамнеза
Земање на информации по пат на испрашување
8. Социо-епидемиолошки податоци: што работи, каде, со што работи; каде живее, во што, колку луѓе живеат заедно; дали патувал, кога, каде, дали бил со некој кој имал слични симптоми (посебно за некои егзотични тропски болсти). 8.1. Лични податоци: години, пол, место на живеење, брачен статус, дали има деца, навики (пушење, пиење кафе,алкохол, спортување, хоби), работно место...
Требеништа (некропола)
Историјата на ископувањата
Во текот на Првата светска војна, во 1918 г. бугарската војска случајно открила неколку гробови од некрополата, по што следувале првите археолошки ископувања преземени од археолозите Богдан Филов и Карл Шкорпил. Како резултат на овие истражувања во 1927 год. за првпат биле публикувани наодите од првите седум гробови (B.D.Filow, K.Schkorpil, Die archaische nekropole von Trebenischte am Ochrida-see, Berlin und Leipzig 1927). Десетина години подоцна истражувањата ги продолжил Никола Вулиќ, при што биле откриени уште шест нови гробови кои како и претходните содржеле богати гробни дарови. Требенишката некропола по ископувањата на Филов, а потоа и Вулиќ станал премет на научен интерес заради нејзиното големо значење и тој интерес до денес не е намален. Следувале истражувањата на В. Лахтов и Ј. Кастелиц, В. Маленко, Паско Кузман и др.
Анамнеза
Општ статус
Од општиот статус добиваме информација за општата состојба на пациентот со негово набљудување и инспекција. Во општиот статус се наведуваат следниве одлики
Требеништа (некропола)
Поделба на гробовите
Требенишката некропола ја сочинуваат гробови кои се распространети на еден поголем простор и не се групирани на едно компактно место. Јосип Корошец овие гробови ги поделил на три групи: гробови од I до VIII од кои седум се оние кои своевремено биле публикувани од Б. Филов и еден, откриен и објавен од Вулиќ, кој исто така ги открил гробовите нумерирани од IX до XIII, т.е. оние што ја сочинуваат втората група. Во третата група се три гроба откриени од Вулиќ кои се наоѓаат околу 100 м. северно од претходната група. Слична на оваа поделба извршиле В. Лахтов и Ј. Кастелиц со тоа што гробовите ги поделиле на А, Б и Ц група. Групата А (гробовите од I до VIII) и групата В (гробови IX до XIII) се т.н. кнежевски гробови, а групата Ц - т.н. сиромашни гробови.
Анамнеза
Преглед по системи(статус по системи)
Каква и да е презентацијата на болеста, било кој систем од човечкото тело да е зафатен, потребно е да ги испитаме сите системи по ред за да не се пропушти нешто битно за кое пациентот не ни дал информација, или не знаел дека треба да го нотира. Значи, за добивање на овие информаици,докторот користи, специфични команди, тестови, инспекција, палпација, перкусија, аускултација, односно го извршува физикалниот преглед. Очи: боја на белката, подвижност,
Требеништа (некропола)
Гробни дарови
Од гробовите на требенишката некропола потекнуваат 825 предмети, од кои 258 се чуваат во Археолошкиот музеј во Софија, 187 во Народниот музеј во Белград и 380 во Заводот за заштита на спомениците на културата и Народен музеј во Охрид. Предметите кои посебно се издвојуваат потекнуваат од гробовите на А и В групата, т.н. кнежевски гробови. Такви се златните погребни маски, златни сандали, нараквици, златен и сребрен накит, масивните бронзени кратери, сребрени пехари и ритони, бронзени шлемови и др.
Анамнеза
Преглед по системи(статус по системи)
Зеници: форма, големина, реакција на светлина(акомодација, ковергенција,
Требеништа (некропола)
Златни погребни маски
Куриозитет претставуваат златните маски, кои се определуваат како култни предмети, односно се поврзуваат со одредени верувања и ритуали во врска со погребувањето, а се откриени во гробовите I, V, VIII и IX, од требенишката некропола. Веројатно дека тие се дело на локални мајстори, а како такви зборуваат за верувањата и ритуалите кај популациите кои ги населувале тие области. На територијата на Р. Македонија откриена е уште една маска во Охрид и еден фрагментиран примерок во Петилеп-Беранци. Погребни маски се откриени и во архајската некропола кај Синдос, близу Солун и еден слабо сочуван примерок, од колекцијата Стататос, која се чува во Археолошкиот музеј во Атина, а кој потекнува од халкидичко-долноповардарскиот простор.
Заедничка одлика на маските е втиснатата орнаментиката (меандар и спирала), што според некои научници е карактеристично за грчката уметност од VI век п.н.е., а според други за македонско-илирската уметност. Меѓутоа, во тоа време погребни маски не се познати во грчкиот погребен ритуал. Сличностите на овие погребни маски со микенските маски - портрети се формални, бидејќи Микена и Требеништа ги разделуваат илјада години. Меѓутоа маските од Микена го евоцираат египетскиот обичај на обложуање на телото на покојникот со злато, па веројатно и маските од Требеништа припаѓаат на иста инспирација. На маската откриена во гробот I, е претставена пчела. Пчелата се поврзува со јонскиот култ на божицата Мелиса (Артемида), која има критско, претхеленско појавување. Во Египет таа претставува еден од првите кралски симболи и во погребниот обреден систем ја претставува душата на дивинизираниот покојник, т.е. ја симболизира неговата моќ. Посредството на Крит во пренесувањето на овој обичај посочувано е од повеќе научници, а легендата за Кадмо и Хармонија можеби сведочи за доаѓањето на критски и кипарски колонисти во областа на Македонија. На Крит е потврдено постоењето на обичајот на хероизирање на покојникот. На саркофагот од Хагија Тријада е прикажана сцена со претстава на мумифициран покојник со маска, а откриена е и маска во Мулијана на Крит, како и сребрени сандали од Библос.
Златни сандали, нараквици и надградник
Истото потекло и намена веројатно го имаат и златните "нараквици" и "сандали".
Златни "сандали" се откриени во гробовите II, VI, VII, VIII, X и XII. Тие се изработени од златен или позлатен сребрен лим во форма на стапало. Кај повеќето од овие сандали орнаментот е вегетабилен, односно се состои од палмети и розети, а единствено кај "сандалите" од гробот VIII е претставена Горгона и две свинги хералдично поставени. На двете сандали со некаков печат е втисната иста декорација, по трипати на секој примерок. Веројатно улогата на овие сандали е сепукрална, т.е. тие се наменети на покојникот, кому треба да му помогнат и да го штитат на патот до "оној свет". Како такви сандалите имаат хтонско-апотропејско значење. Најстар помен на вакво верување има кај Египќаните во т.н. Книга на мртвите, според која до "оној свет" може да се дојде по два пата, едниот е по вода, а другиот е сувоземен пат, за кој на покојникот му се потребни чевли.
Меѓу предметите со култно значење е и надградникот откриен во гробот II. Тој е изработен од златен лим во форма на потковица, на кој е изведена композиција во форма на медаљон. Во центарот на медаљонот се претставени два лава, хералдички поставени. Нивните нозе се поставени врз седум кругови, какви што имаат и на подигнатите нозе.
Метални садови
Меѓу движниот археолошки материјал се издвојуваат и неколку примероци од сребрени садови, односно два сребрени рога, откриени во гробовите I и VIII, како и сребрени пехари од гробовите III, V и VIII. Пехарите и ритоните се украсени со златна орнаментална апликација изведена во техника на пресување и исчукување.
Двата рога по форма се исти, а единствено се разликуваат во димензиите. Тие на врвот имаат отвор кој служел за пиење и една алка за бесење која укажува на можноста да биле носени закачени на појасот па се претпоставува дека станува збор за војнички садови. Покрај утилитарната намена ритоните имаат и симболичко и култно значење. Во врска со тоа е и принесувањето на ритони како дел од мистично причестие, или симбол на предавањето на власта кај Пајоните, Македонците, но и кај Скитите, а веројатно и другите варвари. При што тие биле симбол на дивинизираниот покојник. Што се однесува до самото потеклото на ритоните, повеќето научници се согласуваат со нивната сириска или иранска провениенција.
Сребрените пехари меѓусебно се слични, а единствено малку се разликуваат во орнаментиката. Аналогни се со пехарите од Стара Загора во Тракија. Најголем број од научниците се согласуваат дека станува збор за малоазиски импорт, а датирани се во втора половина на V век пр.н.е.
Во гробовите I и VIII се откриени бронзени кратери кои меѓусебно се разликуваат по димензиите и по мотивите со кои се украсени, меѓутоа стилски се аналогни. Кај кратерот од гробот I отворот е украсен со вегетабилна орнаментика, перли, плетена лента и ред фини перли. Декорацијата на вратот е со мотив на крава, а биле изведени шест фигури (од кои една денес недостасува) свртени на десно, прицврстени на основата со клинци. На рамото од кратерот изведен е орнамент во облик на заби. Ногата е ѕвонеста, посебно излиена, пластично украсена со палмети, лотосови листови и редови од перли. Особено се впечатливи двете рачки на кратерот од големи листови со пластичен орнамент и редови на перли, потпрени на бисти од Медузи.
Кратерот од гробот I е датиран во прва половина на V век пр. н.е., а кратерот од гробот VIII во средина на VI век п.н.е. Се смета дека тие се коринтски импорт, но постои и можноста за нивно евбејско, халкидско потекло.
Оружје
Во машките гробови е откриено офанзивно оружје и тоа: копја, мечеви, ножеви и бодежи. Од копјата се зачувани само врвовите од кои може да се види дека се работи за листовидни копја со пластично ребро. Фрагментите од мечевите овозможиле да се направи приближна реконструкција, при што е утврдено дека некои од нив, поточно оние од гробовите VI и VII, се аналогни на мечевите од Синдос, кои се датирани од 540 година п.н.е. па до почеток на V век п.н.е., а се изработени една до две децении пред самите погребувања.
Покрај офанзивното оружје во „кнежевските“ гробови се откриени и примероци од дефанзивно оружје со кое биле опремени и така погребани припадниците на аристократскиот сталеж. Тоа се шлемови, кружни бронзени штитови, оклоп и бронзени доколиници – кнемиди.
Во "кнежевските" гробови се откриени десет шлемови од кои еден "коринтски", еден "халкидски" и осум кои припаѓаат на македонски тип на шлем. Вакви шлемови на територијата на Р. Македонија се откриени и во Букри, Бабино, Делагожда, Речица и Тетово (денес во Минхен), како и еден кој потекнува од непознато наоѓалиште во околината на Охрид (денес во Мајнц).
Хронолошки дијапазон
Требенишката некропола е третирана главно како архајска, но и железновременска и хеленистичка. Нејзиниот хронолошки дијапазон започнува кон крајот на VII век и завршува кон крајот на IV век п.н.е.
NGC 7493
NGC 7493 — ѕвезда во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 28 октомври 1886 година од страна на Гијом Бигурдан, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 12 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7493 е од видот *. Видливиот сјај во рамките на интервалот од минималната до максималната честота изнесува 14,9 m.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 8 м 31,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +0° 54' 36".
Други поделби
Проучување на NGC 7493 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 258; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 576. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 834.
Градеж (Опила)
Градеж — археолошко наоѓалиште во кривопаланечкото село Опила. Наоѓалиштето претставува населба од доцноантичко време.
Опис
На блага падина покрај Циганска Река, по површината на нивите се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и градежен материјал.
IC 1524
IC 1524 — галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1524 се споменува и како NPM1G +11.0279.
Откривање
Објектот е откриен на 27 март 1906 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1524 е од видот C. Видливиот сјај со голо око изнесува 16,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 17,7 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. IC 1524 има привидни димензии од 0,2' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 11 ч 30 м 15,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +10° 54' 41"".
Други поделби
Проучување на IC 1524 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 3091134.
Користена литература
Reference Catalogue of Bright Galaxies. Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206) (Catalog)
Халало
Халало ― село во Валис и Футуна. Сместено е во округот Муа, на југозападниот брег на островот Увеа. Бројот на жители според пописот во 2018 година изнесувал 471 лице. На североисток од него се наоѓа архиелошкиот локалитет Талиетуму.
ФК Галатасарај
Галатасарај е професионален турски фудбалски клуб од Истанбул.
Галатасарај има 22 титули од Турската супер лига. Основни бои на клубот се црвена и жолта, а нивниот стадион се вика Turk Telekom Arena (52,652).
Менаџер на клубот е Терим Фатих, а претседател Мустафа Џенгиз.
Мулти клубови: Галатасарај кошарка, Галатасарај ракомет, Галатасарај тенис, Галатасарај ватерполо, Галатасарај одбојка, Галатасарај атлетика итн.
Титули - поголеми лиги и купови
Сезони:
Второ место:
Кори (храна)
Кори или јуфки  — тенки (1 до 3-4 мм) и широки листови од ненараснато тесто кои се користат за подготовка на печива во блискоисточната и балканската кујна. Во пракса, ретко се користи една кора и затоа во разговорниот македонски јазик многу почесто се користи поимот „кори“. Со корите се обвива одреден фил и вака приготвеното тесто се подвргнува на топлинска обработка (печење, пржење или варење).
Корите најчесто се користат за подготовка на баници, но од нив се прават и слатки (баклави, штрудли и сл.).
Подготовка
Сите методи за подготовка користат жилаво тесто кое може да ја промени својата форма, без притоа да се раскинува. Разликите во подготовката се состојат најмногу во начинот на оформувањето.
Рассукување
Основниот начин на подготовка е со притискање со сукало (рассукување) на многу тенки слоеви. Тестото се сече на мали топки и со притискање и тркалање на сукалото постепено се намалува дебелината за сметка на зголемување на останатите размери. Во зависност од посакуваната големина на корите се рассукуваат различно големи парчиња тесто.
Растегнување
Тестото може да се растегне со раце на маса како подготовка за рассукување или како самостоен метод на подготовка. Во фабриките за производство на баници и слични производи често се користи овој метод поради неговата повисока производственост. За постигнување на минимална дебелина, на крајот тестото се врти и се користи центрифугалната сила за негово растегнување. Големината на таквата кора може да надмине 1 м2.
NGC 2636
NGC 2636 — елиптична галаксија во соѕвездието Жирафа, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2636 се споменува и како UGC 4583, CGCG 331-67, CGCG 332-14, NPM1G +73.0043.
Откривање
Објектот е откриен на 27 јули 1883 година од страна на Ернст Вилхелм Либерехт Темпел, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2636 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 2636 има привидни димензии од 0,4' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 48 м 24,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 73° 40' 18".
Други поделби
Проучување на NGC 2636 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 24747. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 7; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4381. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1325.
Нет
Особености
Нет е една од шесте општини кои се наоѓаат на островот Понпеј. Општината се наоѓа во северно-централниот предел на островот. Според податоците од 2000 година, општината има население од 5,139. Главниот град на Понпеј, Колонија, порано бил под управа на Нет, но денес е посебна општина.
Роберт Годард
Роберт Годард (англиски: Robert Hutchings Goddard; - ) — американски професор по физика.
Годард храбро ги поднесувал исмејувањата за да ги докаже можностите на ракетите за патувања во вселената. Почнал со развој на сигналните ракети за потребите на американската морнарица пред Првата светска војна, но својата најважна работа ја направил во дваесеттите и триесеттите години на 20 век, развивајќи ги првите ракети на течно гориво, заедно со системите за стабилизација и навигација и дури фотоапарати носени во ракетите.
Зелени сулфурни бактерии
Зелените сулфурни бактерии (Chlorobiaceae) се фамилија на строго анаеробни фотоавтотрофни бактерии. Заедно со не-фотосинтетските Ignavibacteriaceae, го формираат коленото Chlorobi.
Зелените сулфурни бактерии не се мобилни (освен видот Chloroherpeton thalassium, кој може да ползи) и способни се за аноксигена фотосинтеза. За разлика од растенијата, зелените сулфурни бактерии главно користат сулфидни јони како дарители на електрони. Тие се автотрофи кои го користат реверзниот (редуктивен) циклус на трикарбоксилни киселини за врзување на јаглерод диоксид. Зелените сулфурни бактерии најчесто се наоѓаат во морските длабочините, каде има слаба достапност на светлина.
Метаболизам
Зелените сулфурни бактерии вршат фотосинтеза користејќи реакционен центар тип 1, хлорозоми како антенски комплекс, а главен фотосинтетски пигмент е бактериохлорофил а. Нивниот тип 1 реакционен центар е еквивалентен со фотосистемот 1 кој се среќава кај растенијата и цијанобактериите. Зелените сулфурни бактерии употребуваат сулфидни јони, водород или железни јони како дарители на електрони. Реакциониот центар содржи бактериохлорофил од типот P840 (апсорбира светлина со бранова должина од 840 нанометри), кој по ексцитација со фотони ги донира ослободените електрони на цитохром C-551 комплексот. Цитохром C-551 комплексот потоа ги предава овие електорни понатаму на друг акцептор во ланецот за транспорт на електрони. P840 се враќа во својата редуцирана состојба со оксидација на сулфидни јони. Сулфидниот анјон донира два електрони давајќи како производ елементарен сулфур. Елементарениот сулфур, на тој начин, се депонира во мали глобули кои се наоѓаат на вонклеточната страна од надворешната мембрана на бактеријата. Во случаи кога сулфидните јони се недостапни на бактеријата, таа ги користи резервите на елементарениот сулфур како дарител на електрони, со тоа што го оксидира до сулфат. Сепак, механизмот на оваа оксидација сѐ уште е непознат.
Овие автотрофни бактерии го врзуваат јаглерод диоксидот користејќи го реверзниот (редуктивен) циклус на трикарбоксилни киселини. Исклучок е видот Chlorobium tepidum кој како извор на јаглерод, покрај јаглерод диоксид, може да користи и органски соединенија. Зелените сулфурни бактерии можат да го користат и оксидативниот циклус на трикарбоксилни киселини (Кребсов циклус), кој им служи како извор на енергија. Сепак, капацитетот на оксидативниот циклус е доста ограничен кога бактериите растат во фотортофни услови.
Хабитат
Црното Море, кое по природа е доста сиромашно со кислород, претставува дом на огромна популација на зелени сулфурни бактерии кои виреат на длабочина од околу 100 метри. Фотосинтетската активност забележана на ниво на сулфидниот хемоклин сугерира дека на овие бактерии доволни им се мали количина на светлинска енергија за опстанок.
Еден вид на зелени сулфурни бактерии беше пронајден во околината на црн димник на длабочина од 2.500 метри во Тихиот Океан. На оваа длабочина, бактеријата, означена како GSB1, живее користејќи ја слабата инфрацрвена светлина (топлинско зрачење) која ја ослободува црниот димник, бидејќи сончевата светлина не може да достигне до оваа длабочина.
Филогенија
Моментално прифатената филогенија на оваа група бактерии се базира на резултатите добиени од анализа на 16S рРНК.
Таксономија
Моментално прифатената таксономија е основана на досега откриените видови на бактерии кои се класифицирани во оваа група.
Фотосинтеза кај зелените сулфурни бактерии
Зелените сулфурни бактерии употребуваат реакционен центар тип 1 за фотосинтеза. Илјадници бактериохлорофил c, d и e пигменти апсорбираат светлина во опсегот 720-750 nm, a ексцитационата енергија се пренесува на BChl-795 и -808 пред да биде пренесена на Fenna-Matthews-Olson (FMO)-белковините кои се поврзани со реакциониот центар. FMO комплексот потоа ја трансферира ексцитационата енергија на реакциониот центар во кој се наоѓа посебниот пар пигменти кој апсорбира на бранова должина од 840 nm. По примање на енергијата од страна на реакциониот центар и негова ексцитација, исфрлените електрони биваат донирани на ланецот за транспорт на електрони. Некои електрони од Fe-S белковините присутни во ланецот за транспорт на електрони биваат прифатени од страна на фередоксините, кои можат да учествуваат во процесот на редукција на никотинамид аденин динуклеотид фосфат.
Боже, чувај го Царот!
„Боже чувај го Царот!“ (руски: Боже, Царя храни!) — државна химна на доцната Руска Империја. Песната била избрана на конкурс во 1833 г. Нејзин композитор е виолинистот Кнез Алексеј Фјодорович Лавов, а текстописец е романтистичкиот дворски поет Василиј Андреевич Жуковски. Химната важела сè до 1917 г., кога Октомвриската револуција ја соборила царистичката монархија и ја заменила химната со Интернационалата како нова државна химна.
Мелодијата може да се чуе во Увертирата 1812, Словенскиот марш, „Хаил, Пенсилванија!“ (официјалната државна песна на Пенсилванија, САД), „Бог, семоќниот!“; „Цврсто врзани во братство“, официјалната песна на Редот на Стрелата која ја користи истата мелодија, но со поинаков текст.
NGC 5027
NGC 5027 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5027 се споменува и како UGC 8297, MCG 1-34-10, CGCG 44-28, NPM1G +06.0375, IRAS 13108+0619.
Откривање
Телото е откриено на 17 април 1830 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5027 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 5027 има привидни димензии од 1,2' х 1,1'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 13 м 20,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +6° 3' 43"". Положбениот агол на објектот е во износ од 63°.
Други поделби
Проучување на NGC 5027 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 45936. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 195; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 305. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1561.
Страишта
Страишта или Витолишта (Ίδα, Ида; до 1925 година: Στράιστα, Страиста ) — село во Мегленско, Егејска Македонија, дел од денешната Општина Меглен, во Централна Македонија, Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на западното подножје на планината Пајак, на патот од градот С’ботско за селото Фуштани, меѓу селата Гостољуби и Новоселци, на надморска височина од 90 метри.
Селото се наоѓа на 5 километри североисточно од селото Капињани, во котлината Меглен.
Историја
Според предание, селото се наоѓало на еден километар северно од сегашното во месноста Грамада.
До 1924 година селото било населено исклучително со македонско население, но дел од неговите жители во немирните години, заради поголема семејна и имотна сигурност, ја сменил својата вера и се исламизирал.
Во 1924 година, македонските муслимани во согласност со Лозанскиот договор, биле принудени да се иселат во Турција, а на нивно место грчките власти населиле поголем број бегалски семејства од Понд (вкупно 112 бегалци). Според пописот во 1928 година, селото претставувало мешана населба со 30 бегалски семејства со вкупно 112 жители.
Во 1925 година, името на селото било променето во Ида (Ίδα). Името доаѓа од псевдонимот на Јон Драгумис, капитан Идас. Јон Драгумис бил организатор и раководител на андартското движење во Македонија.
Неколку македонски семејства поради нивната активност во антифашистичката борба побарале засолниште во Македонија. Селото многу настрадало за време на Граѓанската војна.
Стопанство
Главни производи во селото се грав, индустриски пиперки, тутун, жито, овошје, а делумно е развиено и сточарството.
Селото е познато по својата ракија.
Население
Во 1920 година, Страишта било посочено како македонско-муслиманско село со 64 христијански и 32 муслимански куќи.
Селото во пописот од 1913 година било забележано со 506, а во 1920 година со 420 жители. Во 1924 година била извршена размената на население, односно муслиманите биле принудно иселени во Турција, а на нивно место биле доселени грчки бегалски семејства од Понд, вкупно 112 бегалци. Така селото станала мешана населба и како такво во 1928 година имало 503, а во 1940 година 738 жители (од кои 492 Македонци и 246 бегалци). Иако настрадало во Граѓанската војна, Страишта во 1951 година имало 640 жители, во 1961 година 723, во 1971 година 744, во 1981 година 690, а во 1991 година 671 жител.
Денеска, разликата во соодносот на Македонците спрема бегалците е уште поголема затоа што дел од бегалците го напуштаат селото и се иселуваат во поголемите градски центри.
Во пописот спроведен во 2001 година, селото било попишано со 735 жители. Во најновиот спроведен попис од 2011 година во Грција, селото било забележано со 639 жители.
Самоуправа и политика
Во 1929 година, селото станало самостојна општина, а атарот на општината опфаќал површина од 7 квадратни километри.
Селото припаѓа на општинската единица Капињани со седиште во истоименото село, која припаѓа на поголемата општина Меглен, во округот Постол. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Страишта, во кој е единственото село.
6
6 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 6 година од новата ера, 6. од првиот милениум, 6. од I век и шеста од 0-тите.