cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пештера Јаорец (Велмеј)
Според досегашните сознанија, се претпоставува дека најверојатно пештерата била населена од палеолитски ловци, а подоцна, во другите археолошки периоди, била користена како засолниште. Ова последново е утврдено врз основа на подебелите слоеви од пепел и фрагментирана керамика.
Александар Каун
Александар Каун (руски: Александр Олегович Каун, роден на во ) — руски кошаркар кој во моментот настапува за екипата на КК ЦСКА Москва на позиција крилен центар.
Тој настапувал на колеџот во САД во Канзас четири години. По ова, тој бил на драфтот во НБА во екипата на Сиетел Суперсоник но се повлекол.
Никодин
Историја
Во XIX век, селото било дел од Велешката каза на Отоманското Царство.
На 4 април 1907 година, селото било нападнато од страна на српска чета и било заштитувано од селската полиција. Четите на ВМОРО предводени од Петар Ацев и Георги Попов пристигнале да им укажат помош на селаните, така што успеале да го одбранат селото, но војводата Георги Попов загинал во битката.
Во Првата балканска војна, од селото имало двајца доброволци кои биле дел од Македонско-одринските доброволни чети.
Стопанство
Селото има мешовита земјоделска функција. Во рамки на селскиот атар преовладуваат шумите на површина од 2.528 ха, на пасишта отпаѓаат 1.512 ха, а обработливото земјиште зафаќа површина од 1.029 ха.
Население
Во делото „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Никодин било село со 80 домаќинства и 343 жители.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Никодин имало 70 куќи. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во селото имало 240 жители.
Од Никодин се иселил значителен број од населението и селото преминало од средно во мало село. Така, во 1961 година броело 437 жители, а во 1994 година само 10 жители, македонско население.
Според последниот попис од 2002 година, селото имало население од 7 жители, од кои 6 Македонци и 1 останат.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живеел 1 жители, Македонец.
Родови
Никодин е македонско село.
Според истражувањата од 1920-тите, Родови во селото се:
Избирачко место
Во селото се наоѓа избирачкото место бр. 1429 кое е сместено во приватна куќа.
Во вториот круг на претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 5 гласачи.
Фату Хива
Име
Името на островот на маркиски е Фати Ива (Fatu Iva). Како и да е, името запишано од страна на Европејците било Фати Хива, по примерот на останатите маркиски имиња на острови кои имаат збор Хива во самиот назив. Така, иако изговорот е без „х“ сепак буквата се пишува. Претходното име било Остров Магдалена (шпански: Isla Magdalena).
Историја
Првиот запис од страна на Европејците бил од шпанската експедиција Алваро де Мендења на 21 јули 1595. Првото име на островот зададено од Европејците бил Магдалена.
Администрација
Административно, Фати Хива ја сочинува истоимената општина (комуна), дел од административната единица Маркиски Острови на прекуморската француска заедница Француска Полинезија. Административен центар е селото Омоа.
Демогрфаија
Според податоците од 2007 година, Фату Хива имал население од 587 жители, населени во селата:
Ева Фанк
Кариера
Фанк работела во многу компании, меѓу нив и нејзината сопствена издавачка куќа Хонапона АБ, која произведувала ТВ програми. Таа моментално води неколку ТВ емисии во Сверигес Телевизија, меѓу кои Функционална програма на Ева и Евас суперкол.
Фанк го добила „Почесна награда на градот Стокхолм“ во 2005 година. Во 2008 година ја добила наградата Кристален за „најдобра ТВ програма“ Евас суперкол. Во 2009 година ја добила големата награда на Рефтек. Во 2010 година го добила „Наградата за знаење“ со коментар „Распродавач на знаење на шведскиот народ“.
Крцкав леб
Крцкав леб е рамен и сув вид крекер, кој содржи претежно 'ржано брашно. Крцкавите лебови се лесни и се чуваат свежи долго време поради недостаток на вода. Крцкавиот леб е основна храна и долго време се сметаше за исхрана на сиромашните луѓе. Сепак, во последниве години повторно се заинтересира за крцкаво леб во нордиските земји.
Состојки
Крцкавиот леб традиционално се состоел од интегрално 'ржано брашно, сол и вода. Меѓутоа, денес, многу видови крцкави лебови содржат пченично брашно, зачини и житарки, и често се квасат со квасец или кисело тесто, а може да им се додаде и млеко или сусам.
Во случај на бесквасен крцкав леб, механички се внесувале меурчиња во тестото. Традиционално, тоа се правело со мешање на снег или мраз во прав во тестото, кое потоа испарувало за време на печењето. Денеска тестото кое мора да содржи голема количина вода се лади и се меша додека не стане пенливо.
Друг метод е да се замесува тестото под притисок во екструдер. Наглиот пад на притисокот потоа предизвикувал испарување на водата, создавајќи меурчиња во тестото.
Крцкавиот леб се пече само неколку минути, на температура обично помеѓу 200 и 250 °C.
Послужување
Самиот крцкав леб е многу сув и затоа се служи со намаз, како путер, и опционални преливи. Крцкавиот леб обично е дел од секојдневен оброк. Во Шведска и Финска, крцкавиот леб и путерот или маргаринот биле вклучени во училишните оброци. Крцкавиот леб, исто така, може да се здроби во јогурт или филм, наместо житарки или мусли, па дури и да се користи како основа за пица.
Брилијантин (филм)
Брилијантин (англиски: Grease) — американски филм од 1978 година, во режија на Рендал Клејсер. Главните улоги ги играат: Џон Траволта, Оливија Њутн-Џон, Стокард Ченинг, Џеф Конавеј, Бери Перл, Мајкл Тучи, Кели Ворд, Диди Кон, Џејми Донели, Дајна Маноф, итн. Филмот бил номиниран за наградата „Златен глобус“ во пет категории, а имал и една номинација за „Оскар“.
Синопсис
Дејството на филмот се одвива во 1959 година, во средното училиште Рајдел. Во него, и девојките и момчињата имаат свои неформални групи при што водач на момчињата е Дени Зуко (го игра Траволта), додека девојките ги предводи Ризо (го игра Ченинг). Сите девојки во училиштето лудуваат по Дени, но сè се менува по неговата краткотрајна романса со девојката Сенди Олсон од Австралија. Еден ден, во училиштето доаѓа нова ученичка, а тоа е токму Сенди (ја игра Њутн-Џон). На почетокот, Дени се прави дека е рамнодушен кон неа, со цел да не биде исмеан од своите другари, но набргу не може да издржи и ја признава својата љубов кон неа. Меѓутоа, за време на натпреварот по танцување, на кој отпрвин играат Дени и Сенди, Денди продолжува да игра со друга девојка, а налутената Сенди ја напушта салата. Сепак, подоцна, таа доаѓа да ја гледа трката со автомобили меѓу Дени и водачот на соперничката група во кој Дени успева да победи. По завршувањето на учебната година, за време на забавата, наеднаш Сенди се појавува со сосема изменет лик и тогаш таа и Дени се помируваат, а тоа го прават и другите девојки и момчиња.
Селиште Јаорец (Велмеј)
Селиште Јаорец — археолошко наоѓалиште во охридското село Велмеј, Општина Дебрца. Претставува населба од развиениот и доцниот среден век.
Се наоѓа на околу 3 км југоисточно од селото, заграден со местата со топонимите Бачилишта (исток), Јаоречка Река (запад), Козица (север) и долината Завој (југ). Зарамнетиот терен на ридестиот простор денес е запуштен и обраснат. На две места се забележуваат грамади од камења, а на едно место ѕид.
Rock the Casbah
„Rock the Casbah“ — песна на англискиот панк рок бенд The Clash (Клеш), издадена во 1982 година. Песната е издадена како трет сингл од нивниот петти албум, Combat Rock. Се искачила на осмото место на американската Билборд Хот 100 табела во САД (нивниот единствен топ 40 како и единствен топ 10 сингл во САД) и, заедно со песната „Mustapha Dance“, го достигнала осмото место на денс табелата. Оваа песна е највисоко рангирана песна на бендот на светско ниво.
Далечиномер
Далечиномер — мерен инструмент за мерење на оддалеченоста на некоја точка (цел) и стојалиштето на посматрачот кој се применува во геодезијата, навигацијата, војната пракса, при фотографски снимања, итн. Денес постојат многу видови далечиномери, од едноставни до многу сложени.
Оптички далечиномер
Оптичкиот далечиномер се заснова на решавање на замислен паралактички триаголник кој се протега од инструментот до целта. Еден агол на триаголникот е многу мал (паралактички агол), а спроти него се наоѓа многу мала страна која се нарекува основа или база, и може да се наоѓа на стојалиштето на посматрачот или на целта. Далечиномерот со основа на стојалиштето има два објектива со паралелни оски, а нивното растојание твори основа на опишаниот триаголник. Затоа во окуларот се гледаат две слики на целта кои со завртување на едниот објектив се стопуваат во една, па така се мери и аголот потребен за пресметка на оддалеченоста со помош на едноставни тригонометриски равенки. На далечиномерот со основа на целта како база му служи мерната летва. Со порамнување на мерните конци во окуларот на далечиномерот со визурните точки на летвата, истовремено е одреден паралактичкиот агол, па може да се пресмета оддалеченоста. Оптичкиот далечиномер, чија важност денес е многу намалена, има мал досег на мерење (од 100 до 200 м) и мала точност (релативна грешка поголема од 10–4). Освен опишаниот едноставен оптички далечиномер, во таа група припаѓаат и интерферометрите, кои се истакнуваат со многу точни мерења (релативна грешка 10–7).
Електронски далечиномер
Електронските далечиномери обично се со голем досег и со средна до висока точност (од 10–4 до помалку од 10–6). Поголемиот дел се автоматизирани благодарение на користењето сметачи, кои управуваат со мерниот процес и ги извршуваат сите сметачки и контролни функции. Достапни се и мали рачни ласерски далечиномери со фазен начин на мерење и досег до стотина метри, погодни за мерења во градежништвото и сл.
Освен со далечиномери, поголеми оддалечености денес се одредуваат и со методите на сателитска геодезија (глобален позициски систем или ГПС). За подводни мерења (одредување на длабочината) служат ултразвучни уреди (сонари).
Импулсен далечиномер
Импулсниот далечиномер испраќа многу краток импулс на електромагнетно зрачење, кој се одбива од рефлекторот на целта и се враќа до далечиномерот. Врз основа на времето кое му е потребно на импулсот за да го помине патот до целта и назад, се одредува оддалеченоста до целта, а тоа е начинот на делување на радарот. Иако начелно работата на импулсниот далечиномер е едноставна, конструктивното решение и техничката изведба се многу сложени. Тоа се должи на големата брзина на електромагнетните бранови, па заради тоа времето на патување треба да се мери со многу голема точност. Освен тоа, на брзината на пропагација на импулсот влијае и составот и нестабилноста на атмосферата, а заради дивергенција на снопот настануваат рефлексии кои ја намалуваат точноста на мерењето. Дури ласерскиот импулсен далечиномер овозможил мерење на многу големи далечини со голема точност. Така на пример, со рефлексија од огледало, кое астронаутите го поставиле на Месечината, има измерена далечината до Земјата со грешка од само триесетина сантиметри.
Фазен далечиномер
Фазниот далечиномер непрекинато (континуирано) испраќа електромагнетни бранови и повторно ги прима по рефлексијата на целта, а од фазната разлика меѓу испратениот и назад добиениот бран се одредува далечината до целта. Фазната разлика се мери со споредување на интензитетот, што се регистрира со фотоќелија, која светлинската енергија ја претвора во електрична. Како светлинскиот бран е префино мерило за мерење на далечина, тој е само бран носител, а за мерење служи бран кој е модулиран така што на бранот носител се суперпонира бран со значително поголема бранова должина.
Бојанска црква
'''Бојанската црква „Св. св. Никола и Пантелејмон“''' е средновековна црква која се наоѓа во софиската населба Бојана во подножјето на Витоша. Црква се сoстои од три згради, изградени во 10-от век, 13-от век и 19-от век.Таа претставува една од културните симболи на Бугарија и од 1979 година е вклучена во списокот на светско наследство на УНЕСКО.
Опис
Најстарата црква била изградена кон крајот на 10 век и почетокот на 11 век.
Црквата била проширена (на два ката) во текот на 13 век во времето на бугарскиот цар Константин Тих. Во долниот кат се наоѓа некропола а горниот е семеен параклис. Стенописите во црквата датираат од различни периоди: 11-12 век, 1259 година, 14 век, 16-17 век и 1882 година. На ѕидовите на црквата е отсликано 89 сцени со 240 човечки фигури. Сликарот сè уште е непознат, но потекнува од сликарите кои биле обучени во Трновската сликарска школа.
Неколку години црквата се наоѓала во лоша состојба. Кон почетокот на 20 век имала влага а фреските биле нечисти. Во 1912 година директорот на Народниот музеј дал наредба за реставрација под раководство на австрискиот уметник Јосиф Бала. Во 1934 година повторно се наметнала реставрација, која била доделена на професорот Кирил Цонев. Во 1944 година Карл Јорданов повторно ги исчистил фреските. Во 1977 година Бојанска црква била затворена за посети а повторно била отворена кон 2000 година.
Благодарение на реставрацијата, која завршила во 2006 година, денеска јасно се гледаат фреските од 17 век (кои се насликани врз постарите од 12 век), меѓу кои е и првата слика на Свети Јован Рилски.
Денеска црквата спаѓа во списокот на 100-те национални туристички објекти во Бугарија.
318 п.н.е.
318 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 318. година пред новата ера, 318. од првиот милениум п.н.е., 18. од 4 век п.н.е. и деветта од 310-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5190 и 5191 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4432 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3442 и 3443 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 435.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 318 година се протега во 2318 и 2319, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2378 и 2379 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 225. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 968 и 967 исламска година пред хиџра.
NGC 3752
NGC 3752 — спирална галаксија во соѕвездието Змеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3752 се споменува и како UGC 6515, MCG 13-8-64, CGCG 351-63, KARA 484, IRAS 11293+7454.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3752 е од видот Sab. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 3752 има привидни димензии од 1,7' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 155°.
Други поделби
Проучување на NGC 3752 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 35608. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 9; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4398. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1339.
Користена литература
Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157)
Ванчо Јосифовски
Ванчо Јосифовски (,  –, ) е жртва на албанскиот тероризам. На 19 октомври 2002 година додека играше кошарка со своите пријатели во Тетово, беше убиен осумнаесетгодишниот матурант Ванчо Јосифовски. Овој настан длабоко ја вознемири јавноста. По тој повод Средношколската унија на Македонија на 23 октомври организираше „Марш за запирање на насилството и осуда на убиството“ во повеќе градови низ државата. Со повеќе од 30 илјади учесници тоа беше најмасовен граѓански собир.
Случај Ванчо Јосифовски
Јосифовски беше застрелан во саботата, на 19 октомври 2002 во 18.15 часот, кога вооружени лица од возило „опел аскона“ со швајцарски таблички во движење пукале во група младинци кои играле кошарка на ул. Благоја Тоска, спроти стариот градски стадион во Тетово. Злосторниците притоа потешко го повредиле Душко Бибиловски, роден во 1973 година, и полесно Небојша Стојановски, роден во 1984 година. Возилото, по повеќето истрели од автоматско оружје врз момчињата, избегало во непознат правец. Полицијата изврши увид на местото на настанот во придржуба со НАТО "Килибарните лисици" и ОБСЕ, и трага по сторителите на овој чин.
Групата од околу 25 до 30 деца и тинејџери на возраст од 8 до 13, 15 и 18 години и неколкумина луѓе од 28 до 40 години играле кошарка на импровизираното кошаркарско игралиште во овој реон на Тетово, на оддалеченост од неколку стотини метри од дислоцираниот полициско-армиски пункт.
Еден од очевидците на морничавиот настан ни изјави: ''„Бевме пред крајот на играта и јас забележав возило „опел аскона“ со бела боја и со швајцарски регистарски таблички. Тоа доаѓаше кон стадионот на нашето кошаркарско игралиште од правецот на касарната на АРМ. Кога возилото се доближи до нас, на улицата, на оддалеченост од 10-ина метри, во него видов на предните седишта две лица, а не знам дали одзади имаше и други. Возачот ја подзапре брзината и тогаш, додека „асконата“ се движеше полека, неговиот совозач го отвори прозорецот, извади автоматска пушка и со поединечни, но брзи истрели испука 10 до 15 куршуми кон децата и се вдаде со голема брзина во бегство во непознат правец“''.
Очевидецот вели: ''„Иако беше веќе квечерина, забележав дека лицето што пукаше оган беше црномурен маж со помала брадичка, на возраст од 40 до 45 години. Децата на игралиштето беа како на стрелиште, бидејќи зад нив имаше само ѕид и тие немаа каде да бегаат. Се пукаше во висина на нивните тела и се случуваше во временски интервал од само нецела минута. Сите исполегнавме долу, а најпрвин ги соборивме на асфалтот најмалите дечиња и другите, бидејќи, во спротивно, можеа да загинат и некои од нив. Погодените врескаа облеани во крв“''.
Осомничен за убиството е Бурханедин Нухија, припадник на ОНА.
NGC 6109
NGC 6109 — леќеста галаксија во соѕвездието Северна Круна, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6109 се споменува и како UGC 10316, MCG 6-36-16, CGCG 196-26, KUG 1615+351C.
Откривање
Објектот е откриен на 7 јули 1880 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6109 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,7 m/лм2. NGC 6109 има привидни димензии од 1' х 1'.
Други поделби
Проучување на NGC 6109 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 57748. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 113; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2586. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1093.
Сребренест галеб
Сребренестиот галеб (Larus argentatus) е голем галеб, распространет низ цела западна Европа, а го има и во Македонија.
Исхрана
Главна исхрана на сребренастиот галеб е иста како и на многу други галеби. И тие се сештојади, но сепак претежно се хранат со животинска храна како што се риби, мекотели, птици, а понекогаш и мали глодачи. Но, исто како и обичните галеби и сребренестите обиколуваат ѓубришта, зелени површини и полиња во потрага по било што, што може да го ублажи гладот.
Размножување
Овие птици се долговечни, забележан е најдолг животен век од 49 години.
Наводи
Leakey, Richard. 1979. Abridged and Introduced. The Illustrated Origin of Species. Darwin,Charles. Faber and Faber.ISBN 0-571-11477-6.p. 64
Радичево
Радичево — село во Општина Василево, во околината на градот Струмица.
Географија и местоположба
Радичево се наоѓа во југоисточниот дел на Република Македонија, во Струмичка Котлина и припаѓа на Општина Василево. Покрај селото пооминува патот Струмица-Радовиш. Од најблискиот град Струмица е оддалечен 15 километри.
Надморската височина во селото е 281 метри додека селото зафаќа површина од 8,7 км2. Од нив 426 хектари се обработливо земјиште, 322 хектари се шуми и 49 се пасишта
Антички период
Ова населено место е познато по археолошкото наоѓалиште Грамади. Претставува населба од доцноантичкото време. На 3 км југозападно од селото, на простор од 150 х 100 м се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и покривни ќерамиди.
Отоманско Царство
Во текот на XIX век, селото било мешано. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 126 Македонци и 125 Турци. Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 160 Македонци под врховенството на Бугарската егзархија.
Југославија
По крајот на Првата светска војна, според Нејскиот мировен договор, селото било вклучено во составот на Кралство СХС. По крајот на Втората светска војна, Радичево било вклученo во рамките на СР Македонија, во составот на СФРЈ.
Македонија
По распаѓањето на СФРЈ, селото формално било вклучено во составот на Република Македонија. Според територијалната организација на Република Македонија, селото припаѓа на Општина Василево.
Демографија
Во 1961 година селото имало 407 жители. Во 1994 година во селото живееле 582 луѓе, од кои 562 биле Македонци, 15 Турци и 5 Срби.
На пописот од 2002 година, селото имало 590 жители. Следува табела на националната структура на населението
Според последниот попис на населението на Македонија од 2021 година, Радичево има 386 жители.
Следува табела на народносната структура на населението:
Родови
Според истражувањата од 1928 година, родови во селото.
Македонски
Турски
Избирачко место
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 511 гласачи.
Хиландар
Хиландар или Хиландарски манастир (српски: Хиландар; грчки: Χιλανδαρίου) — српски православен манастир на Света Гора, Егејска Македонија. Основан е во 1198 година од страна на Свети Сава и неговиот татко, големиот жупан Стефан Немања (со монашко име Симеон). Во денешно време Хилендарски манастир е најголемото светилиште на српскиот народ. Тој стои на четврто место во хиерархијата на светогорските манастири. Вклучен е на списокот на светското културно и природно наследство на УНЕСКО.
Историја на манастирот
По падот на македонските, бугарските и српски територии под турско ропство голем број на христијани од овие области се замонашиле монаси во него. Во XVIII век, манастирот великодушно ги дарува трговците како Хаџи Валчо и др. Многу познати христијани од тоа време го посетуваат или живеат во него: Софрониј Врачански, Неофит Бозвели, Иларион Макариополски и други. Отец Паисиј ја пишува таму својата Историја славјанобугарска.
Младиот великан
„Младиот великан“ (германски: Der junge Riese) — сказна на браќата Грим.
Содржина
Еден човек имал син, малечок колку најмалото прсте на раката. Додека човекот ја орал нивата, наеднаш се појавил еден џин, кој го грабнал детето и го однел кај себе дома. Таму, неколку години, тој го хранел детето со ореви и тоа станало џин. Тогаш, детето се вратило на истата нива каде го сретнало својот татко, кој не можел да поверува дека тоа е неговиот син. Детето го испратило таткото дома, а тој самиот лесно ја изорал нивата. Кога отишло дома, неговите родители не можеле да му обезбедат доволно храна и синот решил да замине во светот. Притоа, тој го замолил татко му да оди кај ковачот и да му направи силен железен стап. Неколкупати, ковачот правел стап, но секогаш синот лесно го кршел, па така заминал од дома. Најпрвин, тој се вработил кај еден ковач, но поради својата голема сила му ја упропастил работата и веднаш си заминал, притоа удирајќи му клоци на ковачот. Потоа, тој стигнал на еден чифлиг и се договорил со сопственикот да работи бесплатно, а наместо плата, да му удри три клоци. Кога поминала една година, детето-џин сакало да си замине, но сопственикот на чифлигот го молел да остане, зашто видел дека е силен работник. Бидејќи детето не сакало да остане, сопственикот му рекол да слезе во бунарот, а потоа се обидел да го убие, фрлајќи му голем камен. Меѓутоа, детето излегло од бунарот неповредено. Тогаш, детето-џин му удрило клоца и сопственикот полетал во облаците. Потоа, тоа ѝ удрило клоца на жената на сопственикот и таа полетала в облаци. Таму, мажот и жената се карале, а детето-џин продолжило да скита низ светот.
Макамбет (округ)
Макамбет е округ на покраината Атирау во Казахстан. Административен центар на округот е градот Макамбет.
Пиран
Пиран (словенечки: Piran, италијански: Pirano) — гратче во југозападна Словенија, седиште на Општина Пиран. Се наоѓа на бреговите на Трстјанскиот Залив во Јадранското Море и е еден од трите поголеми населени места на словенечкиот дел од Истра. Градот е познат по средновековната архитектура, со тесни улици и збиени куќи. Пиран е еден од најпознатите туристички места во државата.
Култура и образование
Пиран е седиште на Евросредоземниот универзитет (ЕМУНИ), основан во 2008 година како еден од културните проекти на Барселонска постапка: Сојуз на Средоземјето. Крајбрежните галерии Пиран, јавна установа која опфаќа група од шест јавни галерии за современа уметност, е со седиште во Пиран.
Културни настани
Музичките вечери се одржувани со децении во атриумот на миноритскиот Францискански манастир, еден од најубавите атриуми во манастирот во Приморска, кој има добра акустика.
Фестивалот на општината е 15 октомври, кој го слави основањето на првиот словенечки партизански поморски одред, наречен Копер, во 1944 година.
Географија и клима
Пиран се наоѓа на врвот на истоимениот полуостровот на Пиранскиот Залив.
Источно од гратчето, долж северното крајбрежје (во правец кон Струњан) се наоѓа мала туристичка населба по име Фjеса. Пиран и Фjеса се поврзани со шеталиште покрај плажата. Пиран има влажна суптропска клима со топли лета и свежи дождливи зими. Снегот е редок (обично 3 дена годишно, скоро секогаш во мали количини). Има 22 дена во годината со максимални температури од 30°C или повисоки; во еден ден во годината температурата не оди под 0°C. Маглата се појавува околу 4 дена годишно, главно во зима.
Комуникации и превоз
Во близина на градот е меѓународниот Аеродром Порторож и марина. Предавателот со среден бран на Радио Копер е во Пиран. Пренесува на 1170 kHz и има 123,6 метри висок јарбол со шилеста антена. Градот е поврзан со Копер, Изола, Порторож, Сечовље и Луција со евтина автобуска линија. Линиите на другите крајбрежни населби функционираат најмногу за време на туристичката сезона.
Првата тролејбуска линија на територијата на денешна Словенија, стапила во јавна услуга на 24 октомври 1909 година во Пиран, тогаш дел од Австрија-Унгарија. Се протегала од Тартиниевиот плоштад долж брегот и бродоградилиштето до Порторож и Луција. Градските власти купиле пет тролејбуси произведени од австриската претпријатие Дајмлер-Моторен-Гезелшафт. Во 1912 година, тие биле заменети со трамвајски систем кој работел до 1953 година, кога бил заменет со автобуси.
Спорт
Стадионот Под обзидјем (Stadion pod obzidjem) е повеќенаменски стадион во Пиран. Користен е за фудбалски натпревари и е домашен терен на екипата на НК Порторож Пиран. Стадионот моментално собира 750 гледачи, од кои 500 можат да седат.
Збратимени градови
Пиран е збратимен со:
Димитриј Соколов
Димитриј Соколов (руски: Дмитрий Николаевич Соколов, роден на во Ставрополскиот крај) — руски кошаркар кој во моментот настапува за екипата на КК ЦСКА Москва на позиција центар.
Својата кариера ја започнал во екипата на Динамо Ставропол во 2000 година. Во 2001 се преселил во тимот на Рулково од Санкт Петербург, во 2002 во Локомотив Ростов каде настапувал до 2006, а по ова до 2009 настапувал во Казан.
Нунцјо Гало
Тој бил татко на глумецот и пејач Масимилијано Гало.
Тотенов Ледник
Тотенов Ледник — голем ледник што исцедува голем дел од источноантарктичката ледена покривка, низ Бадовиот Брег на Вилксовата Земја во австралиската антарктичка територија. Сливот на ледникот се проценува на 538.000 квадратни километри, се протега приближно 1.100 километри во внатрешноста и има потенцијал да го подигне нивото на морето за најмалку 3,5 метри. Тотен истекува североисточно од континенталниот мраз, но врти кон северозапад на брегот каде што завршува во испакнат јазик источно од Кејп Валдрон. Најпрво беше исцртан од воздушните фотографии направени од USN Operation Highjump (1946–47), и именуван од Советодавниот комитет за имиња на Антарктикот (US-ACAN) според Џорџ М. Тотен, кадет на USS Vincennes (1826) од Истражувачката експедиција на Соединетите држави (1838–42), кој му помогнал на поручникот Чарлс Вилкс со корекција на податоците од истражувањето добиени од експедицијата.
Тотеновиот Леден Гребен е пловечки дел од Тотеновиот Ледник со површина од 6.200 квадратни километри, странично ограничен со Подледничкиот Басен Аурора на југ и Лоовата Купола на север. Ледениот гребен постои на сливот на двете главни притоки на Тотеновиот Ледник, неговата основа се наоѓа на 2.500 метри под нивото на морето во близина на земјената линија на западната притока, а површината на ледениот гребен се одликува со надолжни канали и попречни фрактури. Тотеновиот Леден Гребен е од глациолошки интерес бидејќи го поддржува протокот на заземјен мраз додека го спојува ледениот слив со океанските процеси како што е затоплувањето на океаните.
Топење
Тотеновиот Ледник го исцедува Подледничкиот Басен Аурора, кој во голема мера е заземјен под нивото на морето и е подложен на нестабилност на морски леден гребен, што значи дека топењето во близина на линијата за заземјување може да доведе до повлекување на ледникот и значителен придонес за зголемување на нивото на морето.
Мерењата на површинската височина од радарот со интерферометриски синтетички отвор сугерираат дека Тотеновиот Ледник губел маса од 1992 до 2006 година, а мерењата на гравитацијата добиени од сателитот Gravity Recovery and Climate Experiment покажуваат дека губењето на маса продолжило најмалку до 2016 година. Ласерскиот висиномер ICESat го мери површинското спуштање на заземјените и пловечките делови од Тотеновиот Ледник од 2003 до 2009 година; сепак, долгорочните набљудувања на пловечкиот леден брег покажуваат меѓугодишна варијабилност на дебелината и брзината.
Тотеновиот Ледник ја губи масата првенствено преку топењето на основата на неговиот леден гребен, а топењето е под влијание на достапноста на океанската топлина што влегува во шуплината под ледениот гребен. Топлата, модифицирана Околуполарна длабока вода навлегува во шуплината на Тотеновиот Леден Гребен преку подморските кањони, поттикнати од процесите на ветерот на блискиот прекин на континенталниот гребен. Процесите на ветерот и формирањето на морскиот мраз долж брегот Сабрина се поврзани со варијабилноста на базалното топење на Тотеновиот Леден Гребен и стапките на отцепување санти.
Видниц
Видниц (Wiednitz, Wětnica) — село и поранешна општина во округот Бауцен, во Саксонија, Германија. Од 1 јануари 2012 година е дел од градот Бернсдорф.
Свадбата на седумте Цигани
„Свадбата на седумте Цигани“ (De bruiloft der zeven zigeuners) е роман од холандскиот писател А. ден Долард. Книгата се вбројува меѓу најпознатите дела на авторот, кој со неговите дела се смета за најголем промотор на Охрид и Охридското Езеро во Холандија. „Свадбата на седумте Цигани“ на македонски јазик е преведена како „Свадба во Охрид“.
Историја на книгата
Книгата првпат е издадена во 1939 година, по што доживува други многубројни изданија на холандски јазик, а преведена е и на други европски јазици. Таа е единствената книга од А. ден Долард што е објавена на македонски јазик.
Уште со првото објавување книгата го привлекла вниманието на холандската читателска публика, која веќе имала голем интерес кон делата на авторот. Кај читателите се јавил интерес и кон местата кои се спомнуваат во книгата, а со тоа таа побудила интерес за посета на Македонија. Како последица се јавуваат бројните посетители од Холандија кои со децении се меѓу најбројните туристи во Македонија.
Содржина
Книгата се состои од 18 делови: Алкохол (Alcohol), Црквичката на карпата (Het kerkje op de klip), Љубов меѓу цвеќиња (Liefde tussen distels), Ѕвезди над Охрид (Sterren boven Ochrid), Сребрениот појас (De zilveren gordel), За лудите и светците (Van dwazen en heiligen), Бранко не се двоуми повеќе (Branko twijfelt niet meer), Господин Анте нарачува музичари (Heer Ante bestelt muzikanten), Танцот во ноќта (De dans door de avond), Зорка (Zorka), Нада (Nada), Вера (Vera), Љубица (Ljubitsa), Мила (Mila), Марја (Marja), Јелка (Jelka), Бегството во Албанија (De vlucht naar Albaniё), Душка (Doesjka).
Насловите ја одразуваат целокупната содржина на книгата: протагонистот на романот (Бранко) е во постојано друштво со алкохолот, но во црквичката на карпата („Св. Јован Богослов“ во Охрид) ја запознава Душка; кај нив се раѓа љубов меѓу цвеќињата, која расте покрај езерото со ѕвездите над Охрид; Душка става сребрен појас и со Бранко оди во местото „за лудите и светците“, а тоа е манастирот на св. Наум; поради големата љубов кон Душка, Бранко не се двоуми повеќе, дали да се ожени или не, па господинот Анте нарачува музичари; со танцот во ноќта кај Бранко се будат спомените на жените во кои претходно бил вљубен: Зорка, Нада, Вера, Љубица, Мила, Марја, Јелка; несигурноста пред брачните обврски го тераат на бегство во Албанија; доаѓа Душка и го враќа во Охрид, во својот живот.
Превод на македонски јазик
Првото објавување на македонски јазик книгата го доживеала во 2006 година. Книгата е издадена во Охрид од страна на „ВИС ПОЈ“. Преводот е на Виолета Лопстра - Стојаноска.
Во македонскиот превод се забележани низа отстапувања од оригиналот :
Леестен (Тириншка Шума)
Леестен (Lehesten) — мал град во округот Залфелд-Рудолштат, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Градот се наоѓа во Тириншката Шума, 20 километри југоисточно од окружниот град Залфелд.
Леестен поседува недопрена и затворена градска целина со куќи обложени со шкрилци.
Географија
Леестен се наоѓа во југоисточниот дел на Тириншката Шума, на Тириншките Шкрилни Планини.
Соседни општини
Градот се граничи на запад со Лудвигсштат, на југ со Тојшниц, Рајхенбах и Чирн, на исток со Вурцбах и на север со Пробсцела.
Градски совет
Градскиот совет на градот Леестен се состои од 12 членови. Според последните општински избори на 26 мај 2019 година биле добиени следниве резултати:
Градоначалник
Градоначалник на градот е Рене Бредов, кој бил избран на 31 јануари 2016 година.
Старогрчки театар
Театарот на aнтичка Грција, или античка Грчка драма, е театарска култура која што цутела во aнтичка Грција помеѓу 550 г. – 220г. п.н.е. .Градот-држава Атина, којшто станал значајна културна, политичка и воена сила за време на овој период, бил центар каде што театарот бил втемелен како дел од фестивал наречен Дионисија кој му оддавал почести на богот Дионис. Трагедијата (крај на 6. век п.н.е), комедијата (486 п.н.е), и сатирата биле трите драмски жанрови коишто се појавиле таму. Атина го пренесувала фестивалот и во своите бројни колонии и сојузници со цел да промовира заеднички културен идентитет. Западниот театар произлегува од Атина и неговата драма имала значајно и долготрајно влијание врз Западната култура во целост.
Значење
Зборот τραγῳδία (tragoidia), од кој е изведен англискиот збор „трагедија “, е комбиниран збор од два грчки збора: τράγος (tragos) or "коза" и ᾠδή (ode) со значење "песна", од ἀείδειν (aeideion), "пее". Ова значење укажува на поврзаноста со обичаите во античките Дионисови култови. Сепак е невозможно со сигурност да се знае како овие ритуали за плодност станале основа на трагедијата и комедијата.
Потекло
Како што знаеме Грчката трагедија била создадена пред 532 година п.н.е., кога Теспис бил најраниот забележан драматург. Како победник на првиот театарски натпревар одржан во Атина, тој бил егзарх, или водач на дитирамбите прикажувани во и околу Атика, посебно во руралната Дионисија. Сè до времето на Теспис, дитирамбот се развил многу пошироко од неговите култни основи. Под влијание на херојските епопеи, дорските хорски лирски песни и иновациите на поетот Арион, станале наративен жанр сличен на балада. Теспис веројатно помогнал во конечното преминување на дитирамбот во трагедија со додавање на ликови кои зборуваат (отколку да пеат) со нивниот сопствен глас(отколку единствен наративен рефрен). Поради ова Теспис најчесто се нарекува "Татко на трагедијата". Сепак, неговата важност е оспорувана и Теспис понекогаш се смета како 16-от последен во хронолошкиот ред на грчки трагичари. На државникот Солон, на пример, му се припишува пишувањето на поеми во кои ликовите зборуваат со нивниот сопствен глас и создавањето на говорни рецитати познати како рапсодии во епопеите на Хомер кои биле популарни на фестивалите пред 534 п.н.е На овој начин, вистинскиот придонес на Теспис во драмата е крајно нејасен, но неговото име е овековечено во општ термин за изведувач-a "теспиан".
Драмските изведби биле многу важни за Атињаните – ова јасно се гледа со создавањето на фестивал на натпревар по трагедија во градот Дионисија. . Ова веројатно се организирало со цел да ја поттикне лојалноста на племињата на Атика (скоро создадени од Клистенес). Фестивалот е создаден околу 508 година п.н.е. Бидејќи сè до шестиот век не постоеле драмски тесктови, освен името на Теспис, ние ги знаеме уште и имињата на тројцата конкуренти: Корилус, Пратинас и Фриникус. На секој од нив му се припишува различна иновација на тоа поле.
Повеќе е познато за Фириникус. Тој победил на првиот натпревар помеѓу 511 г.и 508 г.п.н.е. Тој создавал трагедии на теми и ликови кои подоцна биле искористени во златната доба, како што се Данаидс, Феникиските жени  и Алцестис. Тој е првиот поет за кого знаеме дека употребувал историски лик - неговиот Падот на Милет, создаден во 493-492 г. п.н.е., хронички ја запишал судбината на градот Милетиј откако бил освоен од Персијанците. Херодот известува дека "Атињаните јасно ја изразија својата тага за одземањето на Милети на многу начини, но посебно на следниов начин: кога Фриникус напиша претстава “Падот на Милет” и ја продуцираше, целиот театар плачеше. Тие го казнија Фриникус со илјада драхми за тоа што предизвикал катастрофа која што ги погодила толку лично и вечно ја забранија изведбата на таа претстава." Тој исто така се смета дека е првиот којшто употребил женски ликови (но не и женски изведувачи).
Нови откритија за време на Златното доба
После Големото разрушување на Атина од Персиската империја во 480 п.н.е. градот и градската тврдина биле повторно изградени и театарот бил формализиран во сега дури поголем дел од Атинската култура и граѓанска гордост. Овој век вообичаено се смета како Златно доба на грчката драма. Најважен дел од годишнината на Дионис, која се одржувала еднаш во зима, еднаш во пролет, бил натпреварот помеѓу тројцата драматурзи на трагедија во Театарот на Дионис. Секој доставувал три трагедии, плус сатирична претстава (комична,пародиска верзија на митолошки лик ). Почнувајќи уште од првиот натпревар во 486 п.н.е., секој драматург исто така доставувал и комедија.
Аристотел тврди дека Есхилус додал втор глумец, а Софокле додал и трет глумец. Очигледно, грчките драматурзи никогаш не вметнувале повеќе од тројца глумци како основа на тоа што е познато за грчкиот театар.
Одлики на зградите
Претставите имале хорска група до педесет луѓе коишто ги изведувале во стихови придружени со музика, започнувајќи наутро и завршувајќи навечер. Просторот за изведба бил едноставен и полукружен, наречен оркестра, каде хорот танцувал и пеел. Оркестрата која имала просечен пречник од 78 стапки, бил сместен на широка тераса во подножјето на врвот, наведната така што се создавал природен театрон, буквално место за гледање Подоцна, зборот театар се применувал за театрон, оркестра и скене. Хорагос бил главниот член на хорот кој можел да ја воведе приказната, како лик кој е способен да дејствува заемно со другите ликови од претставата.
Во почетокот театрите биле градени врз голема карпа за да го сместат големиот број на луѓе на сцената, како и големиот број на луѓе во публиката (до 14 000). Математичарите играле голема улога во конструкцијата на овие театри, како нивни конструктори требале да обезбедат акутисчни услови во нив, така што гласовите на ликовите можеле да се слушнат низ целиот театар, вклучувајќи и најгорните седишта. Сфаќањето на Грците за акустиката се споредува со сегашната сфаќање за уметноста, како и со пронаоѓањето на микрофоните, така што постојат многу малку современи големи театри кои имаат навистина добро озвучување. Првите седишта во грчките театри (други освен седењето на земја) биле дрвени, но околу 499 п.н.е. станало општо прифетно вметнувањето на камени блокови од страна на ридот, за да се создаде постојани, стабилни седишта. Тие се нарекувале "прохедрија" и биле резервирани за свештениците и за неколку почесни граѓани.
Во 465 п.н.е., драматурзите почнале да користат задна театарска завеса или сценски ѕид кој чѕо бил обесен позади сценатаи исто така служел за место каде глумците можеле да ги менуваат своите костими.Тоа се нарекувал скене, или сцена. Смртта на ликот се слушала секогаш позади скенето, бидејќи се сметало несоодветно пред публиката да се покажува убиство.Во 425 г. п.н.е. сценски камен ѕид наречен параскенија, станал општ додаток на скените во театрите.Параскенијата била долг ѕид со испакнати страни, којшто имал врати влезни и излезни врати. Позади параскенијата се наоѓал проскенионот. Проскенионот ("преден дел на сцената") бил и бил сличен на денешниот модерен просцениум.Просцениумот се нарекува оној дел што ги дели публиката и сцената.Тоа е основата околу сценатаи дава чувство дека дејството се случува како во слика од рамка.
Грчките театри исто така имале посебни влезови за глумците и за членовите на хорот, наречени пароди.Пародите (множина од пародос) биле високи порти отворени кон оркестрата низ која влегувале изведувачите. Помеѓу пародите и оркестрата лежеле исодите, ни кои влегувале и излегувале глумците. Кон крајот на 5 век п.н.е. во времето на Пелопонеската војна, скенето, задниот ѕид, бил високи два ката. Горниот кат бил наречен епискенион. Некои театри исто така имале сцена за зборување која се крева на оркестрата наречена логион.
Сценски елементи
Постоеле неколку сценски елементи кои најчесто се употребувале во Грчкиот театар :
Маски и ритуали
Грчкиот збор за маска просопон и бил значаен елемент во обожувањето на Дионис во Атина, обично употребен во церемонијални обреди и прослави. Најмногу докази има во неколкуте слики на вазни од 5 век п.н.е. , како што на една од нив е прикажано како бог виси на дрво подолу со украсна облека и танцувањето на идолопоклониците, како и вазната на Промонис, , која ги прикажува глумците како се подготвуваат за сатирска драма. Не постојат материјални докази, бидејќи маските се изработувале од органски материјали кои не се сметале за трајни, и на крај после претставите биле посветувани на олтарот на Дионис. Сепак, познато е дека маската се употребувала уште од времето на Есхилус и се смета дека е една од значајните стандарди на грчкиот театар
Детали на маските
Изработувачите на маските се нарекувале скевопиос или „изработувач на мерки“, па оттаму се наведува на тоа дека нивна улога содржела бројни обврски и задачи. Маските најчесто биле лесни изработени од органски материјали како тврд лен, кожа, дрво или плута, со перика од човечко или животинско потекло Поради визуелните ограничувања кои се наметнувале со овие маски, нужно било глумците да слушаат со цел да се ориентираат и балансираат самите. Оттаму, се верува дека ушињата биле покриени со значителна количина на коса, не само таа од шлемот маска. Отворот за уста бил релативно мал, заштитувајќи устата да се вид за време на претставата. Вервејн и Вајлс постулираат дека оваа мала големина ја отфрла идејата дека маската функционирала како мегафон, како што првично било претставено во шеесеттите години Грчкиот изработувач на маски Танос Воволис сугерира на тоа дека маската служи за резонатор за главата, па оттука ја подобрува вокалната акустика и го менува нејзиниот квалитет. Ова води до зголемена енергија и присуство, овозможувајќи за покомплетна преобразба на глумецот во неговиот лик