cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Свети Николе
Средновековна историја
Во средновековните пишани извори, првпат, Овче Поле како населба (тврдина), и пошироко, Овчеполието како област, се споменува во 13 век. Во 1246 година, никејската војска, покрај другите места во Македонија, го зазела и Овче Поле. Во 1292 година, во населбата, која сè уште го носела името Овче Поле, била изградена црквата посветена на чудотворецот Свети Никола. За црквата е поврзана легендата за чудотворното излекување на Стефан Дечански: „... И на Овчем Полѣ свети Никола очи ѣму дарова въ црьквi...“. Свети Николе се споменува и во даровницата на браќата Дејановци од 1378 година, со која се потврдуваат даровите на манастирот „Св. Пантелејмон“ во Света Гора.
Во пописните тапу дефтери на Ќустендилскиот Санџак од 1570 година, Свети Николе било именувано како И-с-в-и Н-и-к-о-л-а. Во пописниот список биле регистрирани две маала — Бузук Маало (во превод: Големо Маало) и Кучук Маало (Мало Маало), како и посебно село Свети Никола. Трите населби броеле 317 семејства со околу 1.600 жители. Во шеесеттите години на 17 век, османлискиот патописец Евлија Челебија на двапати престојувал во Свети Николе и во својот патопис зборува за две населби — Овче Поле и Килисали (населба покрај црква, црквино). За време на османлиското владеење населбата била со две имиња, Свети Никола за македонското христијанско население и Килисали за Турците.
Втора светска војна
За време на Народноослободителната борба, на 6 октомври 1944 година, во Свети Николе бил основан првиот Околиски комитет на КПЈ за Светиниколската околија.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, Свети Николе (Клисели) било село со 1.900 жители, од кои 1.100 Македонци и 800 Турци.
Во првиот организиран попис на СФР Југославија од 1948 година, во Светиниколскиот срез имало 29.634 жители, од кои 3.468 во градот Свети Николе, а 26.166 во селата во Овче Поле. Од етнички аспект, населението го сочинувале 22.834 (77 %) Македонци, 5.798 (19,5 %) Турци, 605 (2,04 %) Власи, 192 Роми, 112 Срби и 93 останати.
Во градот се зборуваат следниве јазици :
Во Свети Николе се застапени следните религиски групи :
Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во градот Свети Николе:
Стопанство
До седумдесеттите години на 19 век, кога патот за Солун минувал преку Свети Николе, тоа било едно од значајните економски места од левата страна на реката Вардар. Пуштањето во сообраќај на вардарската железница во 1873 година неповолно се одразило на Свети Николе, а оваа промена уште повеќе се почувствувала во 1888 година кога вардарската железница била споена со моравската. Денес населението претежно се занимава со земјоделство, а од индустријата застапени се: Од прехранбената индустрија застапени се:
Од земјоделските култури најзастапени се:
Од сточниот фонд се:
NGC 2474
NGC 2474 — елиптична галаксија во соѕвездието Рис, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2474 се споменува и како UGC 4114, MCG 9-13-97, CGCG 262-52, KCPG 147B, NPM1G +52.0051.
Откривање
Објектот е откриен на 17 март 1790 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2474 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,5 m/лм2. NGC 2474 има привидни димензии од 0,8' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 7 ч 58 м 0,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 52° 51' 44".
Други поделби
Проучување на NGC 2474 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 22322. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 43; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3783. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 985.
Агда Персдотер
Агда Персдотер (починала по 1565 година), исто така позната како Агда и Портен („Агда на портата“), била официјална кралска љубовница на идниот крал Ерик XIV од Шведска за време на неговото време како престолонаследник во 1558-61 година, а можеби и неформално во 1563-65 година.
Животот
Датумот на нејзиното раѓање и смрт е непознат. Агда Персдотер наводно била ќерка на богатиот трговец и градски советник Педер Клеметсон, кој живеел покрај портата на Свети Николај во Стокхолм и бил познат како Фер и Портен („Пер на портата“), објаснувајќи го на тој начин патронимот, како и другото добро познато име на Агда. Нејзиното потекло, сепак, не е потврдено.
Калмар период
Агда Персдотер била првата позната љубовница на престолонаследникот Ерик. Не е познато кога и како започнала нивната врска, но потврдено е дека таа заминала со него од Стокхолм како дел од неговото домаќинство кога тој заминал за Калмар во мај 1558 година и престојувала кај него како негова официјална љубовница во замокот Калмар. Таа била центар на неговиот двор во Калмар, позната како убавица и на која и била дадена титулата „Каритас“ (латински : Наклонетост, љубов). Таа имала свои апартмани во замокот Калмар, каде што една од нејзините соби, Agdas kammare („Комора Агда“) била именувана по неа и нејзиниот престој таму: собата се наоѓала веднаш до салата за публика на Ерик. Не се знае дека Ерик имал друга љубовница за време на неговото време како престолонаследник. Двојката во текот на овие години имала две ќерки, за кои Ерик имал направено хороскопи при нивното раѓање.
Во тоа време било вообичаено принцот да има љубовница, иако се очекувало од него да не биде со неа кога ќе се ожени со тоа што ќе и обезбеди имотна пензија или брак. Следствено, се очекувало Ерик да ја прекине врската со Агда кога требало да замине во Англија за да ја запроси англиската кралица Елизабета I во есента 1560 година. На 25 август 1560, на Агда и бил доделен кралскиот имот Екнахолм надвор од Векјо, кој и припаѓал на манастир пред шведската реформација, а кој требало да биде нејзината пензија по заминувањето на Ерик во Англија. Таа, исто така, била договорена да се омажи за дворјанинот на Ерик, благородникот Јоаким Ериксон Флеминг (1534-1563), брат на Клаус Флеминг.
Брак
Меѓутоа, во септември, Ерик го наследил тронот како крал и го откажал патувањето во Англија. И покрај тоа, неговата врска со Агда била прекината и таа била во брак со Флеминг. Нејзиниот брак бил проследен со губење на нејзините деца. На 24 септември 1561 година, кралот Ерик XIV го префрлил старателството над своите вонбрачни ќерки Вирџинија и Константија од нивната мајка Агда на неговата сестра принцезата Сесилија од Шведска (или поточно главната госпоѓа во чекање Ана Хогенскилд), наведувајќи го следното за Агда: „Знам дека таа не е способна да ги воспитува во добра дисциплина и други работи“, и ја овластил Сесилија да употреби каква било потребна сила за да ги раздвои Агда и нејзините ќерки. Ова всушност било незаконско дело, бидејќи законот на мајката и обезбедувал целосно старателство над децата до тригодишна возраст. На нејзината венчавка, на Агда и биле доделени неколку имоти во Седерманланд, покрај Екнахолм во Смоланд. Таа имала едно дете со Флеминг, ќерката Ана, родена 1562 година.
Подоцнежниот живот
Таа останала вдовица по смртта на Флеминг во 1563 година. Откако таа останала вдовица, кралот Ерик наводно ја продолжил врската со неа. Меѓутоа, ако ова е точно, овој пат врската не била официјална, ниту ексклузивна: меѓу 1561 и 1565 година, кралот Ерик имал колектив на љубовници наречени Frillohopen („Толпата на љубовници“) составен од Ана Ларсдотер, Карин Џејкобсдотер. Карин Педерсдотер, Сигрид Нилсдотер, Дореди Валентинсдотер како и анонимните Брита и Ингрид. Таа е посочена како мајка на Лукреција, вонбрачна ќерка родена на Ерик од една од овие љубовници, но всушност не е познато која од овие љубовници била мајка на Лукреција и не е сигурно дали Агда навистина била кралска љубовница воопшто во овој период, бидејќи тоа не е потврдено.
Во 1565 година, Ерик ги заменил сите негови претходни љубовници со Карин Мансдотер, претходно една од слугинките што се грижела за ќерката на Агда, Вирџинија. Подоцнежниот живот на Гда не е потврден, но според непотврдени извештаи, се омажила за благородник Кристофер Олофсон Строле на Сјоеаред, кралски командант на замокот Стегехолм и замокот Седеркепинг.
IC 1019
IC 1019 — галаксија во соѕвездието Триаголник, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1019 се споменува и како UGC 1301, MCG 5-5-16, CGCG 503-32, 6ZW 58.
Откривање
Објектот е откриен на 13 ноември 1903 година од страна на Стефан Жавел.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1019 е од видот E2. Видливиот сјај со голо око изнесува 13 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. IC 1019 има привидни димензии од 1,2' х 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 50 м 42,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +33° 4' 56"". Положбениот агол на објектот е во износ од 50°.
Други поделби
Проучување на IC 1019 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 6796.
Користена литература
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)
Пепе Реина
Пепе Реина (роден на во Мадрид, Шпанија) — шпански професионален фудбалер кој настапува за ФК Лацио на позиција голман.
Како син на познатиот голман на Барселона и Атлетико Мадрид, Мигел Реина, Пепе Реина ја започнал својата кариера со младинскиот тим во Барселона и го направил своето деби во Ла Лига во сезоната 2000-01. Тој потпишал за Виљареал во 2002 година, освојувајќи го Купот на Интертото на УЕФА двапати. Реина се преселил во ФК Ливерпул и го имал своето деби во УЕФА Суперкупот 2005, што го освоил Ливерпул. Тој веднаш станал прв голман во тимот. Во 2007, тој стигнал до финалето на Лигата на Шампионите со Ливерпул, но Ливерпул загубил од Милан.
После осум последователни сезони како голман на Ливерпул, Реина ја поминал сезоната 2013-14 на позајмица во ФК Наполи, каде што бил повторно со Рафаел Бенитез, тренерот со кој заедно бил и во Ливерпул во 2005 година. За време на неговиот наем во Неапол, Реина бил дел од тимот што го освоил купот на Италија во 2014 година. Во 2018 година потпишал за ФК Милан. Во 2020 година бил позајмен на ФК Астон Вила.
На меѓународно ниво, Реина играл за младинскиот тим на Шпанија, освојувајќи го Европското фудбалско првенство под 17 години во 1999 година. Го имал своето деби во 2005 година, и генерално бил избран како втор голман зад Икер Касиљас. Тој бил дел од шпанската репрезентација за Светското првенство во 2006 година. Тој подоцна бил дел и од репреентацијата која го освоила Светското првенство во 2010 година и Европското првенство во 2012 година.
NGC 4689
NGC 4689 — спирална галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4689 се споменува и како UGC 7965, MCG 2-33-22, CGCG 71-43, VCC 2058, IRAS 12452+1402.
Откривање
Објектот е откриен на 12 април 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 47 м 45,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +13° 45' 44"". Положбениот агол на објектот е во износ од 160°.
Други поделби
Проучување на NGC 4689 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 43186. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 194; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 888. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 41.
Манделсхаген
Манделсхаген (Mandelshagen) — село и поранешна општина во округот Росток, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Од 1 јануари 2012 е дел од општината Бланкенхаген.
Хана Хелквист
Во пролетта 2011 година, нејзината ТВ-програма Jakten på lyckan била емитувана на телевизијата Sveriges. Претходно Hellquist студирала родови студии на Универзитетот во Гетеборг. Како автор Хелквист има напишано повеќе книги, меѓу кои и Карлштад Зоологиска (2009) која е за нејзиниот татко и за времето кога растела во Карлштад.
Список на државни водачи во 1025 година
Ова е список на државни водачи во 025 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Ринат Кедем
Ринат Кедем (роден на 5 декември 1965 година) ― математичар и математички физичар од Соединетите Држави.
Истражувањето на Кедем се занимава со математичка физика, Лиеви алгебри, интеграбилни модели и збирник алгебри. Во 2014 година таа била поканет говорник за да говори за Фермионски спектри во интеграбилни системи на Меѓународниот конгрес на математичари во Сеул. Таа била пленарен говорник во 2012 година на 24-та меѓународна конференција за формални серии на моќност и алгебарска комбинаторика во Нагоја и во 2019 година на 11-тиот меѓународен симпозиум за квантна теорија и симетрии (QTS2019) во Монтреал. За учебната 2019/20 година и била доделена Симонсова стипендија.
Лика
Лика (се изговара [lǐːka]) е традиционален регион на Хрватска, приближно од страната на планината Велебит од југозапад и планината Пљешевица од североисток. На северозападниот крај Лика се граничи со сливот Огулин-Плашки, и на југоисток со преминот Mалован. Денес поголемиот дел од територијата на Лика (Бриње, Долен Лапац, Госпиќ, Ловинац, Оточац, Перушиќ, Плитвичките Езера, Удбина и Врховине) се дел од Личко-сењската жупанија. Јосипдол, Плашки и Саборко се дел од Карловчката жупанија и Грачац е дел од Задарската жупанија. Најчесто се споменува со Горски Котар кој заедно Кордун и Банија, претставувале некогашната војна краина за време на Австро - унгарската монархија. Најубавиот дел на Лика ја прават Плитвичките езера и Националниот Парк кои се состојат од 16, од нив и поголеми езера од кои се прави една река Корана.
Географска положба
Лика како географски поим настанала по реката Лика, која извира во Метак. Историскиот поим на Лика, од 10 век, односно е само поречје на горниот тек на реката Лика. Подоцна поимот Лика се проширил на подрачјето измеѓу Мала Капела, Велбит и Пљешевица како Лички Поуњ. Главните градови се вклучувајќи ги Госпиќ, Оточац, и Грачац, од кои повеќето се наоѓаат во карстните полиња на реките, Лика, Гацка и други. Лика е континентална регија, обиколена со планините Велебит на запад и југ и со Пљешевица на исток. Северната граница е прилично неодредена зошто огулинското подрачје претставува премин меѓу Лика и горски Котор. Целото тоа подрачје може да се одликува како планинско со помалки планински линии и повеќе целини. Има големи стратешки и сообраќајни значења зошто се претставува меѓу континенталниот и приморскиот дел на Хрватска. Низ Лика поминуваат магистрални патишта Загреб-Сплит, и автопатот Загреб-Сплит.
Население
На подрачјето на Личката регија, односно предвоената Заедница на општина Лика, општините Оточац, Госпиќ, Кореница, Долен Лапац и Грачац, според пописот на населението од 1991 године, живеело 82.883 жители и тоа во следниот национален состав:
Лика низ целиот XX век била изложена на депопулација предизивикана од различни фактори - аграрната пренаселеност, потоа Првата и Втората светска војна (усташкиот прогон и убиства над Србите . Исто така голем број од населението било во различни движења, како што се четниците и партизаните), како и иселувањето на населението во развиените подрачја и на крај граѓанската војна во Хрватска 1991-1995 година со изведената операција„Олуја“ каде што било протерано или убиено скоро целокупното српско население. Последица на сето тоа е дека денес на тоа подрачје живее само околу 50.000 население, додека пред тоа само 80 година, тој број изнесувал приближно 200.000 жители.
Царишта
Царишта може да се однесува на следниве села:
Штајнфелд
Штајнфелд може да се однесува на следниве места:
Штајнфелд (Мекленбург)
Штајнфелд (Steinfeld) — село и поранешна општина во округот Росток, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Од 1 јануари 2013 е дел од општината Бродерсторф.
Список на државни водачи во 975 година
Ова е список на државни водачи во 75 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Црква „Свети Стефан“ Истанбул
Црквата Свети Стефан (бугарски Български православен храм паметник св. Стефан, турски Aya Stefan Bulgar Kilisesi) е бугарска православна христиjанска црква, која се наоѓа во Истанбул, Турција. Пред 1912 година таа била главниот храм на Бугарската егзархија. Позната е и како Железната црква (бугарски Желязната църква), бидеjки е целосно изградена од железо.
Изградба
На 25 јуни 1890 година со султански ферман на Бугарската егзархија била дадена дозвола да изгради нов храм недалеку од местото на поранешната мала Дрвена црква. Бидеjки теренот не бил безбеден, архитектот Ховсеп Азнавур направил предлог храмот да биде изграден целосно од железни елементи, а не со традиционални материјали. Тендерот за изработување на деталите на црквата бил добиен од фирмата Рудолф Филип Ваагнер од Виена независно од тоа што таа немала поранешно искуство во градењето на железни објекти за јавна религиозна служба. Ваагнер сепак веќе имала немал авторитет в областа на железните конструкции.
Првиот камен бил ставен од Егзарх Јосиф I на 27 април 1892 година. Елементите со општа тежина 500 тони биле изработени во Виена меѓу 1893 и 1896 и биле пренесени до Цариград с бродови по Дунав и Црно Море. Нивниот општ број е околу 4 милиони. Асемблирањето било завршено на 14 јули 1896 година, а храмот бил осветен на 8 септември 1898 година од Егзарх Јосиф I.
Архитектурните стилови на екстериорот се необарок, неоготика и византиски стил. Интериорот има одредени ар нуво елементи, а олтарот бил нарачан од Русија и поточно од фирмата на Николаj Ахапкин од Москва.
Во дворот на црквата се погребани многу познати историски фигури, меѓу кои се црковните дејци Иларион Макариополски, Авксентиј Велешки, Паисиј Пловдивски и Партенија Зографски.
Некар
Некар (герм. Neckar) — река во Германија со должина од 367 километри. Тече главно во југозападната покраина Баден-Виртемберг, но мал дел и во Хесен и се вбројува меѓу поголемите притоки на Рајна. Извира во областа Шварцвалд близу Филинген-Швенинген, на надморска височина од 706 метри, па минува низ Ротвајл, Ротенбург на Некар, Килхберг, Тибинген, Ниртинген, Плохинген, Еслинген, Штутгарт, Лудвигсбург, Марбах, Хајлброн и Хајделберг, и на крај се влева во Рајна кај Манхајм (на 95 метри надм. височина).
На потегот од Плохинген до Штутгарт, долината на Некар е густо населена, со многу индустриски области, вклучувајќи неколку познати претпријатија како Дајмлер АГ (Daimler AG) (Мерцедес-Бенц) и Мале ГмбХ (Mahle GmbH). Помеѓу Штутгарт и Лауфен, реката тече во живописни меандри и стрмни котлини со фосилен тријаски варовник и плеистоценски травертин. Долж долината се издигаат Оденвалдските ридови, каде се сместени бројни замоци како Бург Хорнберг и Бург Гутенберг во Хасмерсхајм, но и енергетски капацитети како затворената Обригхајмска и активната Некарвестхајмска атомска централа. Заминувајќи го Хајделберг, Некар излива просечно 145 m³/сек вода во реката Рајна, и со тоа е четврта најголема притока, и десетта река по големина во Германија.
Името „Некар“ доаѓа од латинските Nicarus и Neccarus, кои пак се изведени од келтскиот збор „Никрос“, што знали „дива вода“ или „диво момче“. Од 1100 г. Некар почнал да се користи за сплаварење на дрвени трупци од Шварцвалд во други подрачја како Холандија, каде граѓата се употребувала за бродоградба.
Во текот на XIX век, традиционалните влечни чамци се заменети со паробродови кои користеле 155-километарски ланец за спротиводна пловидба.
Во 1968 е завршена и последната од вкупно 27 каналски брани, и со тоа Некар станал пловен за товарни бродови околу 200 км спротиводно од Манхајм, па сè до речнниот пристаништен град Плохинген, каде се влева притоката Филс. Други поважни делови се Штутгарт, Хајлброн и Манхајм.
Течението на реката е популарно кај велосипедистите, особено во летниот период. Стрмните падини на речната долина се просеани со лозја, каде главно се одгледува сортата „Тролингер“.
Населени места крај Некар
Од изворот, па до вливот во Рајна:
NGC 2475
NGC 2475 — елиптична галаксија во соѕвездието Рис, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 9 јануари 1856 година од страна на Вилијам Парсонс, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 72 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2475 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 11,8 m/лм2. NGC 2475 има привидни димензии од 0,6' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 7 ч 57 м 58,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 52° 51' 26".
Други поделби
Проучување на NGC 2475 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 22321. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 43; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3783. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 985.
Јонко Вапцаров
Иван Николов Проданичин познат како Јонко Вапацаров, со псевдоним Белоречки (1861/1880 - 21 јануари 1939) — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, деец на Македонската револуционерна организација и Внатрешната македонска револуционерна организација и разлошки војвода. Тој е татко на Никола Вапцаров.
Македонска револуционерна организација
Јонко Вапцаров е роден во Банско, Пиринска Македонија, тогаш во Отоманското Царство. Татко му Никола Проданичин загинал во ослободителни борби на македонското население. Завршил 6 класа во Банско и се вклучил во ВМОРО во 1896 година. Станал секретар на Банскиот револуционерен комитет. Во 1901 година учествувал во разоружувањето на врховистот дедо поп Најден во селото Србиново заедно со Јане Сандански. Учествувал во аферата "Мис Стоун". Во 1902 година станал војвода на чета во родниот крај. По Илинденското востание во 1903 година бил уапсен и лежел во затвор во Солун. По Младотурската револуција во 1908 година бил ослободен.
За време на Првата балканска војна бил војвода на чета при Македонско-одринското ополчение. Зборната чета на Иван Вапцаров, Христо Чернопеев, Пејо Јаворов и Лазар Колчагов ги ослободил Банско, Мехомија и Кавала. Подоцна Вапцаров служел при 13-та кукушка дружина. Веднаш по ослободувањето на родниот крај во 1912 година станал околиски началник на Разлошката околија.
Според некои извори, Jонко Вапцаров, веќе како окружен раководител на ВМРО, заврзал лично пријателство со царот Фердинанд I. Јонко Вапцаров патувал за Цариград во 1916 година, за да го разреши имотното прашање на Фердинанд. На 13 октомври 1917 година во домот на Јонко Вапцаров, на пат за Солунскиот фронт, ноќевале кајзерот Вилхелм II и Фердинанд I. Добри односи Јонко Вапцаров одржувал и со царот Борис III.
Распад на Римското Царство
Западното Римско Царство е името на западната половина на Римското Царство по административната поделба што ја вовел Диоклецијан во 285 година. Овој термин се однесува на западната половина на царството во периодот помеѓу смртта на царот Теодосиј I во 395 година и симнувањето од престолот на западноримскиот цар Ромул Августул во 476 година кое го извел водачот на варварските наемници во Италија, Одоакар. На практика, Римското Царство било едно и единствено и по 286, односно 395 година. По 286 година, со царството управувале неколку владетели најчесто едниот на исток другиот на запад. Теоретски гледано последен владетел на соединетото царство бил Теодосиј I кој во 395 го поделил царството на своите два сина, на постариот Аркадиј му го оставил источниот дел, а на помладиот Хонориј западниот. По ова, царевите на западот владееле прво од Милано, а по 402 година и до Равена. После 407 година, започнало брзо слабеење на Западното Римско Царство насред навалата на варварите кои почнале да се населуваат во внатрешноста на царството и да го делат меѓу себе. Во 455 година власта на западноримскиот цар била само во Италија, а на 4 септември 476 година Ромул Августул бил симнат од власт. Последен цар со титулар бил Јулиј Непот кој умрел во Далмација во 480 година. Во 476, односно 480 година, варварските владетели на Западот како Одоакар и Теодорик ја признале власта на римскиот цар од Цариград, но владееле како независни владетели. Источноримскиот цар Јустинијан I пробал во 6 век да ја обнови римската власт на Западот и неговите војсководци ја зазеле Италија, Африка и средоземното крајбрежје. Меѓутоа овој потфат бил краток иако византиското присуство во Италија се чувствувало сè до 1071 година. Накратко после симнувањето на Ромул Августул од власт римската власт во Западна Европа била сè повеќе фиктивна отколку вистинска, така што 476 година традиционално се смета за почеток на нова историска епоха - средниот век.
Јонко Вапцаров
ВМРО
По Првата светска војна Иван Вапцаров учествувал во создавањето на ВМРО. Во 1921 година бил избран за помошник градоначалник на Банско. Во 1926 година бил полномошник на ЦК на ВМРО и добивал плата во висина 4 500 лева. По расцепот на ВМРО бил на страната на десницата, но по убиството на Александар Протогеров во 1928 година влегол во конфликт со Иван Михајлов и во пролетта 1929 година, михајловистите направиле обид за убиството на Вапцаров, кој потоа се преселил во Њујорк кај свои роднини. Се вратил во Бугарија во 1930, а во 1933 година бил киднапиран од михајловистка чета, но бил ослободен по 19 - то мајскиот државен удар во 1934 година.
Распад на Римското Царство
Конечна поделба
По краткото владеење на царот Јовијан, офицерите собрани во Никеја го избрале царот Валентијан. Уште за време на церемонијата на крунисување војниците се заканиле со побуна, но Валентијан ги смирил така што им ветил дека ќе именува уште еден владетел покрај него за да избегнат граѓанска војна во случај на негова прерана смрт. Валентијан го исполнил своето ветување така што во Цариград на 28 март истата година го прогласил својот помлад брат Валенс за ковладетел. Нешто подоцна браќата во близина на Наиса, денешен Ниш, го поделиле царството и административниот персонал на два дела, а потоа во Сирмија и мобилните единици. Најзападната територија со која владеел Валенс била Тракија. Валентијан водел долга и успешна битка на реката Рајна со Алеманите, но најпосле умрел во Бригециона во 375 година. Тој бил наследен од својот дезинтегриран наследник, синот од првиот брак Грацијан, но бидејќи тој бил во Трор панонската војска решила да го изнесе неговиот четворомесечен син Валентијан II, син на покојниот цар од вториот брак. Поделбата на војската е спречена и младиот Грацијан владеел во слога со намесниците на младиот Валентијан на кој му биле препуштени Италија, Илирик и Африка. Меѓутоа голем удар за римскиот свет дошол од исток, каде од средината на 4 век готските племиња биле во постојано движење под притисок на номадските Хуни кои пристигнале во краевите северно од Црното Море. Хуните ги покориле разните готски групи како Сармети, Алани и други народи. Готските пратеници на Валенс, кој бил трајно вмешан во војната со Персија побарале да ги прими во царството. Валенс во 376 година дозволил племето Тервинга да го помине Дунав и да се насели во Тракија. Со нив, спротивно од договорот, влегле и Грујтунзи во еден дел од Алана. Тие почнале да излегуваат од контрола, особено кога Готите се побуниле во 377 година и почнале да го ограбуваат Балканот. Валенс тргнал на исток не чекајќи го Грацијан и на 9 август 378 година влегол во отворена битка кај Адријанапол. Исходот од битката бил катастрофален затоа што Готите ја уништиле целата римска војска и го убиле царот. После по овој пораз Грацијан за свој источен колега го именувал искусниот војсководец Теодосиј. За време на Готската војска Теодосиј ги смирил Готите со дипломатски, а не воени средства. По спогодбата на 3 октомври 382 година, Готите се населиле како римски сојузници во Тракија и за возврат морале да им праќаат на Римјаните воени одреди. Новина било тоа што овие сојузници биле населени на територијата на царството кои живееле по своите закони и кои војувале под команда на своите поглавари.
Јонко Вапцаров
ВМРО
Јонко Вапцаров умрел во 1939 година во Софија.
Распад на Римското Царство
Слабеење на двете царства
Теодосиј Велики ненадејно починал во Милано на 17 јануари 395 година. Неговата смрт се смета за крајна поделба на царството на Западно и Источно. Меѓутоа во теорија царството било неделиво со замислена граница која требала да оди до реката Дрина во Европа и до ’ртот Сирт во Северна Африка. Западно од оваа линија владеел Хонориј, а источно Аркадиј.
Разидувањето на двата царски центри, Милано и Цариград, современиците најдобро го забележале преку соперништвото на тие што навистина ја држеле власта во државата чуварот на Хонориј Стихилон, римски војсководец со вандалско потекло и низа на соработници на Аркадиј. Стихилон, инаку зет на царската фамилија, тврдел дека самиот Теодосиј му ја доверил грижата за двата свои сина, а неговата популарност кај германските одреди го правела опасен противник за цариградските намесници. Меѓутоа по дознавањето на веста за смртта на Теодосиј Готите се побуниле и побарале склопување на нов договор со римските власти. Како римски сојузници Готите имале големи жртви за време на граѓанските војни и сега барале ревизија на договорот. Здружени, потомците на Тервинг и Грејтунг го избрале за свој крал Аларих од фамилијата Балта. Тој во текот на годините спровел соединување Готите. Тој во воени акции со ограбување, палење, се обидувал да ги натера политичарите од Цариград на преговори, но после падот на големиот коморник Еутропија се покажало дека ниеден не сакал всушност да се дискредитира во преговори со Визиготите. Затоа што на неговиот народ му била потребна можност за обработка на земја, тој се решил на соработка со Стихилон.
Недостатокот на волја за соработка со Аларих меѓу соработниците на Аркадиј била последица на краткотрајна доминација на водачот на Готите, Гајне. Неговата надмоќ кај простите граѓани од Цариград пробудила големо непријателство кон Готите и кај варварските војници генерално. Кога Гајне пребегнал и се обидел да се спаси со бегство преку Дунав го заробил и погубил кралот на Хуните, Улдин. Во историските извори тоа било првото спомнување на Хуните северно од Дунав. Изгледа дека од долината Волга токму во ова време започнале да се населуваат во краевите северно од Дунав и во Панонската Низина. Понатамошно движење на Галите предизвикало иста реакција како на случувањата од 375 година само што сега посилно било погодено Западното Римско Царство. Веќе во 405 година, готскиот крал Радагајст ги повел своите луѓе од горен Дунав кон Италија, но во 406 година Стихилон го поразува и погубува кај Фиренца. Цената на оваа победа било повлекување на римската војска од Рајна кои исто така ги притискале племињата во движење - Вандали, Свевии, и други. Стихилон побарал помош од Аларик и му наложил да му помогне на Западното Царство да ги придобие балканските територии. Готите направиле табор во Епир, но римската војска никогаш не стигнала затоа што во меѓувреме се појавиле нови и посериозни проблеми за Стихилон. Алариховите војници, кои веќе година дена мирувале, започнале да се бунат и нивниот крал ги повел од Италија за да може од Стихилон да изнуди решавање на статусот на Визиготите. Директна последица од овие настани било преместувањето на царската резиденција на запад од Милано во посигурната Равена. Од Цариград стигнува вест дека царот Аркдиј умрел и своето место го оставил на Теодосиј II. Стихилон и Хонариј после тоа јавно се спротивставиле околу прашањето кој од нив двајца ќе отпатува во Цариград и ќе ги реши понатамошните проблеми. На крајот непријателите на Стихилон ја пуштиле веста дека тој оди таму само за да го симне малиот Теодосиј и да го стави својот син Еухериј за источноримски цар. Ваквите гласини предизвикале во Павија побуна на војниците во која страдале сојузниците на Стихилон. Самиот Стихиолон е обинет за предавство и бил убиен во Равена на 22 август 408 година. Неговото убиство предизвикало реакција кај сите што биле антиварварски расположени така што биле убиени фамилиите на околу 13000 римски војници. По поминувањето на Алпите готскиот крал го зазел Рим и го натурал сенатот да плати откупнина. Сенаторите побарале од царот да попушти и да направи поволен договор со Аларих. Кралот бил подготвен на компромис и побарал од Готите да се населат на дел којшто е пооддалечен од провинцијата Норик и да го снабдуваат со количина жито кое Хонориј ќе го одреди. Аларих повторно го освоил Рим за да може да го уцени уште повеќе Хонариј. Тој покренува нови преговори, а на место на договорениот состанок тој е нападнат од римски одред. Тогаш Аларих побеснува и ги поведува своите луѓе до капијата на Рим. Следел тридневен грабеж во кој била запалена зградата на сенатот.
Конечниот пад
Новиот западноримски цар бил прогласен на 19 ноември 461 година, Либиј Север најмногу благодарение на Рицимеровата волја. Против ваквиот избор се побунил врховниот заповедник на римската војска во Галија, Егидиј, стар Мајоријанов соборник, а и Лав И одбил да го признае Север. Најпосле и Гејсерих го истакнал својот кандидат за престолот Олибриј. За да го натера Рицимер да го прифати Олибриј и воедно да освои уште некоја територија, Гејсерих редовно го ограбувал крајбрежјето на Италија. За да се одржи на власт, Рицимер морал барем да ја брани Италија, а за тоа му била потребна помош од источноримскиот цар. Во ноември 465 година, Либиј Север е отстранет и почнуваат долготрајни преговори меѓу Рицимер и Лав I. Дури на 12 април 467 година за цар е прогласен источноримскиот војсководец Антемиј, зет на Марцијан и некогашен противкандидат на Лав. Набргу Антемиј стигнува во Италија во придружба од илирски одреди. Рицимер станува негов зет и го испразнува Источното Римско Царство сè со цел да го финансира походот на Вандалите. Во јуни 468 година, флота од 1100 бродови со околу 30 000 војници испловила од Цариград под команда на Василиј. Во исто време Марцелин и неговите одреди од Илирик повторно ја зазеле Сицилија, а потоа и Сардинија. Планот на Василиј најверојатно бил да ја преземе Утика и оттаму да покрене напад на вандалската престолнина Картагина. Римската флота се стигнала до ’ртот Боа, но како и во 461 година кога Гејсерих стапил во акција и пред Василиј да го оствари својот план Вандалите го искористиле ветерот и запалиле неколку бродови кои после тоа ги пратиле кон римската армада. По описот на Прокопиј експедицијата доживеала катастрофа. Василиј се вратил во Цариград и успеал да добие прошка благодарение на својата сестра царицата Верина. Источноримската ризница била потполно исцрпена, а финансиски ја закрепнал царот Анастасиј I во почетокот на 6 век. Неуспехот на римскиот поход на Вандалите 468 година, денес се смета за настан кој конечно ја запечатил судбината на Западното Римско Царство.
Антемиј, сега владеел само со Сицилија и Италија, додека царската власт ја признавала и северна Галија под управа на синот на Егидиј Сијагриј. Некаде околу 460 година, римската власт постепено започнала да се чувствува и во провинцијата Норик помеѓу Алпите и Дунав. Некои пак градови со време пак ја прифаќале власта и заштитата на кралот Руцијаг, но други пак биле постојана мета на напади од страна на Аламан, Херул и Острогот. Антемиј повеќе не бил во состојба да ги брани римските територии северно од Алпите. Братот на Теодориј Еурих ја искористил пропаста на походот кон Африка и веќе во 469 година ја проширил власта на Визиготите сè до реката Лоара на север. Големите градови како Арл и Марсеј сѐ уште биле вон дофат на варварите. До 473 година, Визиготите го зазеле и средоземното крајбрежје. Последниот обид на Антемиј да организира поход на Визиготите заврќил со пораз во 471 година. После тоа Рицимер дефинитивно се свртел против Антемиј, го зазел Рим, и на крајот го погубил на 11 јули 472 година. Бидејќи неговиот штитеник бил во неволја Лав го пратил Олибриј во Италија да се обиде да посредува помеѓу царот и Рицимер. И пред Антемиј да биде официјално отстранет, Олибриј во април 472 година бил прогласен за цар. По ова, Антемиј е симнат од престолот и убиен, но тоа се покажало како последен триумф на Рицимер затоа што моќниот војсководец умрел на 18 август. Олибриј не го надживеал долго бидејќи умрел на 2 ноември истата година. Положбата на Рицимер ја наследил неговиот внук Гундобад, бургундски принц. Неговиот избор паднал на Глицериј кој бил командант. Глицериј бил прогласен за цар, но набргу останал без главната поддршка бидејќи Гундобад набргу ја напуштил Италија за да учествува во борбата за бургундскиот престол. Глицериј не бил прифатен во Цариград и набргу на негово место доаѓа Јулиј Непот, а тој станува епископ на Сплит. Варварските кралства на Западот се зацврстиле и Јулиј Непот морал да му ги признае на Еурих сите освојувања во Галија и Хиспанија. Непот му ги препуштил градовите кои долго време давале отпор на Визиготите во замена за Прованса. Истата година Лав ги признава освојувањата на Гејсерих со што Византија практично се одрекува од понатамошни освојувања на Запад. Во самата Италија Непот не бил многу популарен бидејќи доаѓал од Исток и под притисок на наредникот на војската Орест се враќа во Далмација. После тоа Орест го прогласил својот син Ромул за цар. Ромул имал само 10 години и затоа бил запаметен под деминутивот Августул. Оваа одлука на Орест не била прифатена бидејќи во Цариград сѐ уште се ковале монети со ликот на Непот кој сега владеел само со Далмација. Орест успеал да го симне Непот, но немал пари за да ја исплати војската. Варварските одреди кои стапиле во римска служба после распадот на царството на Атила барале распределба на земјата во Италија. Орест одбил да спроведе населување на варварски намесници во Италија. И затоа дошло до побуна предводена од скирскиот поглавар Одоакар. Тој најпрвин го совладал Орест, а потоа и неговиот брат на 4 септември 476 година.
Младиот Ромул е симнат од престолот и однесен на некој имот во Кампања. Бидејќи ги обезбедил своите војници Одоакар испратил делегација на сенатори кај царот Зенон. Во исто време Зенон примал писмо од полузаборавениот Непот. Римските сенатори сметале дека нема потребна од именување на западен крал и дека ја прифаќаат власта на Зенон. Источноримскиот цар го прифатил нивниот предлог да го прогласи Одоакар за патрициј односно за римски намесник во Италија. Договорот предвидувал дека Непот ќе остане западноримски цар дури и го наговестувал и неговото враќање во Италија. Одоакар сепак бил против таквото решение и Непот пролетта 480 година е наводно отруен по наредба на Одоакар. Со смртта на Непот била завршена и низата на западноримски цареви.
Природен резерват Сребарна
Природен резерват Сребарна (Природен резерват Сребърна) — природен резерват во североисточна Бугарија (Јужна Добруја), во близина на истоименото село, 18 км западно од Силистра и 2 км јужно од Дунав. Го сочинува езерото Сребарна и неговата околина и е важно мочуриште сместено на Виа Понтика, пат за преселба на птици помеѓу Европа и Африка. Како резултат, тоа обезбедува живеалиште на гнездење и миграција за многу загрозени видови птици.
Резерватот опфаќа 6 км2 заштитено подрачје и тампон-зона од 5,4 км2. Длабочината на езерото варира од 1 до 3 м. Изграден е музеј, каде што е уредена збирка видови типични за резерватот.
Историја
Додека езерото Сребарна било проучувано многу пати во минатото од странски биолози, првиот бугарски научник кој се интересирал за оваа област бил Алекси Петров, кој го посетил резерватот во 1911 година. Во 1913 година целата Јужен Добруџа била присоединета во Романија, но била вратен во Бугарија во 1940 година. Областа била прогласена за природен резерват во 1948 година и е рамстарски локалитет од 1975 година. Резерватот бил признат како светско природно наследство според Конвенцијата за заштита на светското културно и природно наследство од 1972 година и е вклучен во списокот на светско наследство на УНЕСКО во 1983 година.
Легенди
Постојат неколку легенди за потеклото на името на езерото. Едната е за еден хан по име Сребрист кој починал во соседството додека се впуштил во нееднаква битка со Печенезите. Втората раскажува за брод полн со сребро покрај брегот на езерото. Според третата која се смета за најверодостоен, името потекнува од сребрените рефлексии на површината на езерото за време на полна месечина.
Флора
Постојат видови на хидрофити како трска во и околу езерото. Во резерватот се наоѓаат 139 растителни видови, од кои 11 се во опасност од истребување надвор од територијата на Сребарна.
Фауна
Широк спектар на фауна постои во областа. 39 цицачи, 21 влекачи и водоземци и 10 видови риби се населени во резерватот, но најпознат е по тоа што 179 видови птици кои се гнездат на нејзината територија. Овие видови вклучуваат повеќе видови чапји и корморани, сјаен ибис, далматинскиот пеликан, немиот лебед, сивата гуска, мочурливиот арих. Малите цицачи во резерватот вклучуваат неколку видови ровчици и глувци.
Клајв Гренџер
Сер Клајв Вилијам Џон Гренџер (Clive William John Granger; — ) — британски економист, кој предавал во Британија на Нотингемскиот универзитет и во САД на Калифорнискиот универзитет во Сан Диего. Во 2003 година, Гренџер ја добил Нобеловата награда за економија, како признаение дека тој и неговиот соработник, Роберт Енгл, направиле придонес кон анализата на податоците на временските низи кој фундаментално го сменил начинот на кој економистите ги анализираат финансиските и макроекономските податоци.
Ран живот
Гренџер е роден во 1934 година во Велика Британија, во Свонси, јужен Велс, како син на Едвард Џон Гренџер и Евелин Гренџер. Следната година, неговите родители се преселиле во Линколн.
Во текот на Втората светска војна, Гренџер се преселил со неговата мајка во Кембриџ, каде го посетувал локалното основно училиште. Средното училиште го започнал во Кембриџ, но го продолжил во Нотингем, каде неговото семејство се преселиле по војната. Во текот на училиштето, Гренџер покажат талент за математика, развивајќи силен интерес за применетата математика.
По средното училиште, Гренџер се запишал на Нотингемскиот универзитет на заеднички студии економија и математика, но се префрлил на целосна математика во втората година. По добивањето на неговата диплома во 1955 година, останал на Нотингемскиот универзитет за докторат под водство на Хари Пит.
Академски живот
Гренџер ја поминал наредната академска година, 1959/1960, во САД на Универзитетот Принстон. Бил поканет на Принстон од Оскар Моргенстерн да учествува во неговиот Економетриски истражувачки проект. Тука, Гренџер работел со Микио Хатанака како помошници на Џон Таки во проект кој ја користел анализата Фурие на економските податоци.
На крајот на годината во Принстон, Гренџер се оженил и го поминал медениот месец во патување низ САД.
Во 1964 година, Гренџер и Хатанака ги објавиле резултатите на нивното истражување во книга „Спектрална анализа на економските временски низи“ (Таки ги охрабрил тоа да го напишат сами, бидејќи не сала да ги објави резултатите од истражување.) Гренџер исто така напишал во 1963 година, статија со наслов „Типичниот спектрален облик на економската променлива“, која се појавила во 1966 година во Econometrica. Обете, книгата и статијата, се покажале влијателни во прифаќањето на нови методи.
Гренџер станал редовен професор на Нотингемскиот универзитет.
Во 1969 година објавил труд во Econometrica во кој Гренџер го вовел концептот за условеност.
По читањето, во 1968 година, нацрт верзија на книгата за временски низи од Џорџ Бокс и Гвилам Џенкинс, Гренџер станал заинтересиран во предвидувањето. Следните неколку години работел на овој предмет со неговиот студент, Пол Њуболд; и напишале книга која станала референтна во областа на предвидување на временските низи (објавена во 1977 година). Користејќи симулации, Гренџер и Њуболд исто така го напишале познатиот труд во 1974 година за подметнатата регресија; која довела до преразгледување на претходната емпириска работа во економијата и до економетриската методологија.
Гренџер поминал вкупно 22 години на Нотингемскиот универзитет. Во 2005 година, зградата за економија и географија била преименувана во „Сер Клајв Гренџер“ во чест на неговото нобелово достигнување.