cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Јупитер, Нептун и Плутон
Сликата е направена за патронот на Караваџо, кардинал Франческо Марија Дел Монте и е насликана на таванот од неговиот дом, кој подоцна станал познат како Вила Лудовиси. Кардиналот имал голем интерес за алхемија. Караваџо насликал алегорија на алхемиската тријада Парацелзус: Јупитер се залага за сулфур и воздух, Нептун за жива и вода и Плутон за сол и земја. Јупитер од орелот, Нептун е хипокамп и Плутон од триглавото куче Серберус. Јупитер посегнува за да ја придвижи небесната сфера во која Сонцето се врти околу Земјата
Антонио Флоро Флорес
Клупска кариера
Флоро Флорес е роден во Неапол, и ја започнал својата кариера во Наполи. Тој го направил своето Серија А деби на 28 јануари 2001 против Рома. По шест месеци како позајмен во Серија А на Сампдорија, Флоро Флорес се преселил во редовите на Перуџа, откако Наполи отишол под стечај. За Перуџа, Флоро Флорес постигнал 8 гола во Серија Б, и уште два против Тревизо во плеј-офот за промоција. Но Перуџа, исто така, се соочува со стечај, а Флоро Флорес се приклучил на Арецо во текот на летото на 2005 година. Тој останал во клубот за две сезони и постигна 28 гола во 79 натпревари во лигата. Откако Арецо испаднал во Серија Ц1 во летото 2007 година, тој потпишал за тимот на Удинезе во ко-сопственост договор. Во 2011 година тој бил позајмен на Џенова и бил во одлична форма за својот нов клуб постигнувајќи 10 гола во 18 натпревари. Во јануари 2011 година, Флоро Флорес бил блиску до преминување во редовите на Јувентус, но тој ја одбил понудата на торинскиот гигант заради тоа што не бил пожелен од страна на навивачите. Во август истата година тој потпишал нов 5-годишен договор со Удинезе. Во текот на летото на 2012 година тој бил испратен на позајмица во Гранада во Ла Лига. На 16 септември 2012 година Антонио Флоро Флорес го постигнал својот прв гол за Гранада во 82 минута против Депортиво Ла Коруња.
Романовско Поле (Агино Село)
Романовско Поле — археолошко наоѓалиште во кумановското Агино Село. Претставува населба од железното и римското време.
На левата страна на Брезачка Река, во нивите на С. Тасевски, веднаш до патот што води од селото кон југоисток се среќаваат фрагменти од груба рачно работена керамика, како и керамика работена на колце.
Грузија на Детскиот избор за песна на Евровизија
Грузија учествувала 9 пати на Детскиот избор за песна на Евровизија од своето деби во 2007 година. Нивната телевизија која управува со учесниците е националниот телевизиски сервис ГПБ.
Досега во својте учества Грузија има две први, и едно второ место.
Североисточнокавкаски јазици
Североисточнокавкаски јазици (нашко-дагестански или севернокасписки јазици) — семејство на јазици што се говорат во Русија (Дагестан, Чеченија и Ингушетија), Азербејџан и Грузија. Ова е посебна група, одделна од северозападнокавкаската, чии јазици се наречени и „севернопонтски“.
Кларис Лиспектор
Кларис Лиспектор (португалски: Clarice Lispector) (, Украина, -, ) - бразилска писателка.
Животопис
Кларис Лиспектор е родена во еврејско семејство во Подолија, Украина, а во Бразил дошла како дете, по Првата светска војна. Во Рио де Жанеиро студирала право. Последната деценија од животот го поминала страдајќи од последиците на сообраќајната несреќа од 1966 година.
Творештво
Лиспектор е плодна и почитувана бразилска писателка, која творела во најинтересниот период на бразилската книжевност. За време на студиите во Рио, таа започнала да објавува новинарски статии и раскази. Нејзиниот прв расказ, „Триумф“ бил објавен во 1940 година, во списанието „Пан“, а веќе на возраст од 23 година се стекнала со слава. Во декември 1943 излегол нејзиниот прв роман „Близу до дивото срце“, напишан како внатрешен монолог, со јазик и стил што во тоа време се сметале за револуционерни. Во октомври 1944 година, со оовј роман ја освоила книжевната награда „Граса Арања“, за најдобар дебитантски роман. Според тогашната книжевна критика, овој роман го ја означил промената на централниот интерес на бразилскиот роман и дека тој претставува длабоко навлегување во психолошката сложеност на модерната душа. Во 1946 година, Лиспектор го објавила романот „Опседнат град“, а во 1952 година се појавила збирката со шест раскази „Неколку приказни“, кои го претставуваат јадрото на збирката „Семејни врски“ од 1960 година, во која биле додадени нови седум раскази. Критиката ја оценила збирката како една од најдобрите што до тој момент биле објавени во Бразил. Во 1961 година се појавил романот „Јаболко во темнината“ за кого во следната година ја добила наградата „Кармен Долорес Барбоса“. Во 1964 година бил објавен нејзиниот најшокантен роман „Страст според Г. Х.“, додека во 1971 година излегува уште една збирка раскази, „Притаена радост“. Веднаш потоа следувал нејзиниот најдобар роман, „Жива вода“ којшто едногласно бил поздравен од критиката.
NGC 6145
NGC 6145 — спирална галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6145 се споменува и како MCG 7-34-21, CGCG 224-17.
Откривање
Објектот е откриен на 12 мај 1828 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6145 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 6145 има привидни димензии од 0,8' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 16 ч 25 м 2,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +40° 56' 47"". Положбениот агол на објектот е во износ од 5°.
Други поделби
Проучување на NGC 6145 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 58074. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 80; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3065. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 743.
Моноспитово
Моноспитово — село во Општина Босилово, во околината на градот Струмица.
Географија и местоположба
Моноспитово се наоѓа во југоисточниот дел на Република Македонија, во средишниот дел на Струмичка Котлина. Од најблискиот град Струмица е оддалечен 11 километри, и се наоѓа во непосредна близина на патот Струмица-Ново Село, од неговата десна страна.
Надморската височина во селото е 208 метри додека селото зафаќа површина од 9,5 км2. Од нив, 754 хектари се обработливо земјиште.
Селото е познато по Моноспитовското Блато, кое се наоѓа во негова близина.
Селото се граничи со Еднокуќево, Бориево, Муртино, Банско, Габрово.
Ран период
Денеска не е познато кога точно било основано селото. Според некои легенди и и преданија, сегашното Моноспитово порано имало друга местоположба односно се наоѓало во подножјето на планината Беласица. Барајќи подобри услови за живеење и заштита од постојаните напади, неговите жители се преселиле во месноста Комитска Корија. Но и таму претходниците на моноспитовци не се задржале долго време. Тие и натаму барале подобро место за живеење. Едно време се населиле во месноста Скубиврат, кај село Банско. Но тука некаква болест им ги уништувала децата. Така тие се населиле во месноста Селиште, која се наоѓа на еден километар јужно од сегашната местоположба. На тоа место тие изградиле неколку нови куќи, налик на сточарски колиби, подигнати на песокливо земјиште, на речен нанос. Денеска постојат остатоци од оваа мала примитивна населба, позната како „Блатски гробја“, што значи дека Блатото допирал до Селиште. Но поради многу мравјалници, и тоа место го напуштиле, и конечно се населиле на денешното место.
Се раскажува дека името на селото потекнува од грчките зборови „моно спити“, Во превод името на селото означува „една куќа“. Според преданието, едно високо воено лице на грчката војска, посматрајќи ја Струмичката Котлина од еден висок врв на планината Беласица, во полето кај Блатото, забалежал една куќа и рекол на својот придружник „Моно Спити!“. Веројатно во значење на „осамена куќа“, подоцна биле изградени и други куќи и така на почетокот била основана мала селска населба, која по „осамената куќа“ е наречена Моноспитово, исто како соседното Еднокуќево.
Отоманско Царство
Во текот на XIX век, селото било чисто македонско. Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. селото се состоело од 120 семејства и 437 жители Македонци Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 1.300 жители Македонци.
Освен странските пропаганди, во Моноспитово исклучливо силна била и протестантската пропаганда. Евангелската црква била отворена во 1884 година. Еден од најзаслужните за ширењето на протестантството имале Ставре Тимов, богат граѓанин од Струмица, кој во Моноспитово имал и свој чифлик и Спасо Бушев од самото село. Освен црква, во селото било отворено и протестантско училиште во 1890 година. Во теекот на овој период значително пораснал и конфликтот на грчката црква против протестантите. Така, во 1884 година во дворот на Спасо Бушев се собрале поголема група селани, за да чујат што ќе им кажат протестантските мисионери, по клеветите од владиката, биле затворени десет лица, осум од Моноспитово и двајца од Струмица.
Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 976 Македонци под врховенството на Бугарската егзархија и 184 македонски протестанти. Освен тоа, во селото работело и едно егзархиско училиште.
Во средината на декември 1905 година, војводата Крсто Георгиев - Новоселски најпрвин бил опкружен во село Костурино, но тој успеал ранет од престелката да побегне во Моноспитово, каде откако повторно бил опкружен од турската војска, тој се самоубил. Во август 1907 година бил свикан редовен околиски конгрес во близина на селото Куклиш, но поради предавство на еден грчки агент, следувала битка во која тројца комити со потекло од Моноспитово биле убиени. Комитетот бил повторно откриен кон крајот на 1909 година од Христо Чернопеев и Михаил Думбалаков, а на чело застанал стариот деец Христо Џолев. По создавањето на ВМОРО, раководители на месниот комитет станале Атанас Галев, Трајко Барбутов - Штерко, Мито Маневски и Андон Попов. Во меѓусебните дописи, тие за месните села употребувале псевдоними. Така, за селото Моноспитово го употребувале псевдонимот „Беласица“. Тие биле стрелани од српска милиција на 25 мај 1925 година меѓу градот Струмица и селото Дабиле, поради нивната револуционерна ангажираност во ВМРО на Тодор Александров.
По започнувањето на Балканските војни, од селото 34 лица биле доброволци во Македонско-одринските доброволни чети. Од разните чети во кои биле вклучени и Струмичани била и онаа која дејствувала под раководство на 26-годишниот војвода Иван Попвелков од село Моноспитово, од каде што имало и најголем број учесници во овие доброволни дружини не броејќи го самиот град Струмица. Од вкупно 34 луѓе кои зеле учество во војната, 10 од нив биле во четата на Иван Попвелков, кои подоцна се приклучиле кон создадените три нови Македонско-одрински дружини на самиот Тракијски фронт. Подоцна, со Орден за храброст од селото бил награден Евтим Василев.
Селото било ослободено од османлиската власт од четите на Думбалаков и Хаџиманов. По крајот на војната, кога се дознало за одлуката дека селото и Струмичкиот крај ќе и припаднат на Бугарија, грчките војски пред да се повлечат од овие простори извршиле голем број на ѕверства. Селото Моноспитово било изложено на грабеж од грчките војници. Во Моноспитово Грците дошле со намера да го запалат селото и малтретирале и убиле неколку мажи и жени. Напуштајќи го ограбеното село, Грците им се заканиле на селаните дека пак ќе се вратат и ќе стават ,,под нож‘‘ сѐ што ,,е македонско‘‘.
Југославија
По крајот на Првата светска војна, според Нејскиот мировен договор, селото било вклучено во составот на Кралство СХС. Во него била формирана селска чета на ВМРО од легални дејци на организацијата. Војвода бил Данчо Алаџов, помошник Тошо Бонев, Кољо Бансколиев, Пандо Попов, Пандо Крстев, Панзо Домазетов, Илија Делчев, Тушо Паунов, Наце Пенкин - Џонето, Атанас Џонев и други.
Во текот на 1930-тите и 1940-ите години, во регионот имало голем процент на заболени од маларија. Ова главно се должело и на големиот број на мочуришта во регионот, пред сè Моноспитовското Блато. Во текот на овој период била отворена и првата здравствена установа во селото.По крајот на Втората светска војна, Моноспитово било вклучено во рамките на СР Македонија, во составот на СФРЈ.
Македонија
По распаѓањето на СФРЈ, селото формално било вклучено во составот на Република Македонија. Според територијалната организација на Република Македонија, селото припаѓа на Општина Босилово.
Население
Во 1961 година селото Моноспитово имало 1708 жители. Во 1994 година во селото живееле 1872 луѓе, сите Македонци. Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 1.803 жители, од кои 1.799 Македонци, 1 Турчин, 2 Срби и 1 останат.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 1.324 жители, од кои 1.241 Македонец, 1 Албанец, 1 Србин, 1 останат и 80 лица без податоци.
Избирачко место
Во селото постојат избирачките места бр. 1842 и 1843 според Државната изборна комисија, сместени во основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на овие избирачки места биле запишани вкупно 1.568 гласачи.
На Македонски парламентарни избори во 2020 година, на овие избирачки места биле запишани вкупно 1.584 гласачи.
Личности
Родени во Моноспитово: Починати во Моноспитово:
Меѓународен проект за помош на бегалците
МППБ има канцеларии во Њујорк, Јордан и Либан. МППБ се јавува како тужител во случајот Меѓународен проект за помош на бегалците против Трамп.
Пад на Цариград (1453)
Падот на Цариград — крупен историски настан кој траел од 2 април до 29 мај 1453 г. и дошол до својата разврска кога во ноќта на 28-29 мај султанот Мехмед II дал заповед за последен напад на градот. Првите две негови единици биле одбиени од страна на одбраната на градот па затоа султанот решил во напад да ги пушти јаничарите. Тие успеале да ја пробијат одбраната. Во освоениот Цариград започнале масовни пљачки и убиства. Повеќе од 60.000 жители биле заробени. Според отоманскиот обичај султанот ја оставил војската да ограбува низ градот два дена, а на третиот ден наредил да се престане со тоа. Потоа тој влегол во идната престолнина и наредил да ја претворат црквата Света Софија во џамија, а себеси се прогласил за римски кесар (Kayser-i Rum; како директен престолонаследник на Константин XI).
Утрото во тој несреќен вторник на 29 мај 1453 година, кога Цариград   паднал во рацете на Османлиите, откако се расчистило небото од чадот од османлиските топови, станало јасно дека не е ставен крај само на Римското Царство. Светот се променил - средновековието станало минато. Во Западна Европа ренесансата веќе била во својот ек. Ова повторно раѓање, заедно со изумувањето на Гутенберговата печатница со подвижни букви, ќе значат многу за полесно пренесување и зачувување на античките знаења (улога која претходно ѝ припаѓала на Римското Царство за време на средниот век) и со тоа ќе се обележи започнувањето на Новиот век.
Состојба во која се наоѓала Империјата
Од 330 година, откога Цариград е престолнина на Римското Царство, под опсада се нашол повеќепати и само еднаш бил освоен - во 1204 година во текот на Четвртата крстоносна војна. По првото освојување на градот, Римското Царство се распаднала на повеќе помали земји наследнички (односно на: Империјата Никеја, Деспотатот Епир и Империјата Требизонт). Овие држави се бореле како сојузници против Латините (државите одновани од западните католици), но истовремено си претставувале соперници кои претендирале на римскиот престол.
За поголемиот дел на жителите на Царството сѐ уште биле свежи сеќавањата на погубните резултати од Четвртата крстоносна војна и за пљачкосувањата кои во тој период биле направени. За нив католичкиот свет не можело повеќе да се смета за христијански. Потребната воена помош од Западот секогаш била нудена по цена на унијатење на црквите. Тоа за мнозинството во Римската држава се сметало за прескапа помош.
Разединет и слаб, градот кој пред неколку векови изобилувал со златни статуи и украси по црквите сега претставувал само бледа копија на убавината и раскошот кои пред неколку векови ги поседувал. Зградите кои биле уништени од последниот земјотрес не биле обновени, а трговијата во царското пристаниште со текот на времето значително се намалила.
Подготовки
Кога султанот Мехмед II го наследил својот татко Мурат II на престолот на Отоманското Царство се верувало дека тој нема да биде способен владетел и дека нема да претставува голема закана за христијаните на Балканот и на Егејското Море. Ваквото мислење било поткрепено од пријателскиот прием кој тој им го укажувал на пратениците кои ги примал во својот двор. Во текот на летото во 1452 година Мехмед II (чиј прапрадедо Бајазит I изградил тврдина на азиската страна на Босфор) решил да изгради нова тврдина на европската страна на Босфор со што се зајакнува турското влијание во теснецот. Посебно важен аспект на градењето на оваа тврдина е тоа што на Цариград му се скратува можноста да добива помош од колониите на Џенова кои во тоа време постоеле на брегот на Црното Море. Новата тврдина била наречена Римска Тврдина (турски: Rumeli Hisarı).
Римскиот цар Константин XI апелирал до Западна Европа за помош, но неговите барања не наишле на очекуваното внимание. На оваа одлука на царот Константин XI Палеолог се противела анти-унионистичката група предводена од Георги Схолариј. Уште од времето на Големиот раскол од 1054 година, римокатоличкиот Запад се обидувал да стекне доминација над Истокот. Затоа унијатството било отворена тема со која се условувала помошта уште од XIII век. Царот Јован VIII Палеолог во 1439 година во Фиренца успеал да договори унијатење на источната со западната црква, но како резултат на големи негодувања во Цариград предизвикани од настаните од периодот на падот на Цариград во 1204 година овој договор не бил прифатен.
Во летото 1452 година, кога Румелихисар (другиот назив на турски на оваа тврдина е вратосечач) бил изграден заканата станала очигледна, па затоа Константин XI на 12 декември истата година му пишал на папата писмо во кое унијатењето на црквите се става во сила. Иако папата сакал да помогне, сепак неговото влијание врз кралевите и принцовите во Западна Европа не било толку силно како што очекувале во Констатинопол. Од друга страна Англија и Франција биле ослабени од стогодишната меѓусебна војна, а Шпанија се наоѓала во последната фаза на повторното освојување на Пиринејскиот Полуостров од берберските освојувачи.
Најзначајната помош која на Римското Царство ѝ стигнала во оваа фаза била од џеновјанецот Џовани Џустинијани (Giovanni Giustiniani) кој во престолнината пристигнал со приватна армија од околу 700 луѓе во јануари во 1453 година. Со оглед на тоа што Џустинијани бил специјализиран за одбрана на утврдени градови, нему од страна на царот му била доделена улогата на командант на одбраната. Отприлика истовремено, наспроти наредбите од Венеција и од папата Никола капетаните на венециските бродови кои, во март таа година, се наоѓале во Златниот Рог се обиделе да донесат три брода натоварени со помош за градот. За жал во април најверојатно потценувајќи го моралот на бранителите на градот, седум италијански бродови го напуштиле Цариград.
Позиционирање на двете страни
Војската која го бранела Цариград била мала. Имала околу 7.000 луѓе под оружје од кои околу 2.000 биле странци. Во моментот кога опсадата започнала, заедно со бегалците од околината, популацијата изнесувала околу 50.000 луѓе. Градот бил утврден со веројатно најсилните ѕидини кои било кога биле направени во историјата (5,5 км на копно; 7 км ѕидини од страната на Златниот Рог и 7,5 км од страната на Мраморното Море). Во времето на владеењето на Јован VIII Палеолог ѕидините биле поправени и се наоѓале во задоволително добра состојба. Ова им давало на надеж на бранителите на градот дека ќе можат да издржат додека пристигне помошта од Запад. . Исто така, бранителите биле и добро опремени. Тие поседувале флота од 26 брода (5 од Џенова, 5 од Венеција, 3 од Крит кој во тоа време и припаѓал на Венеција, 1 од Анкона, 1 од Арагон, 1 од Франција и уште десетина римски бродови.
Се проценува дека Османлиите имале околу 80.000 војници од кои околу 5.000 јаничари. Српскиот вазал Ѓураѓ Бранковиќ обезбедил 1.500 коњаници како дел од своите обврски кон султанот. Други извори од современици на настанот сметаат дека надмоќта на султанот во оваа битка била многу поголема и неговите трупи ги проценуваат, во зависност од изворот, помеѓу 160.000 и 300.000 војници. Флотата на султанот се проценува дека имала помеѓу 100 и 450 бродови.
Позициите на Османлиите
Пред да започне опсадата на Цариград било познато дека Османлиите поседуваат топови со средна големина, но непосредно пред опсадата со ангажирање на Орбан (или Урбан) по потело Унгарец (постојат извори кои велат дека тој бил Германец). успеале да добијат многу посилни топови. Орбан се обидел да ги продаде своите услуги на Римјаните, но тие немале доволно средства за да го ангажираат и затоа го затвориле. Султанот организирал упад во затворот и го ослободил Орбан. Тој на султанот му гарантирал дека може да му направи топ со кој би можело да се срушат ѕидовите на Вавилон сакајќи да каже дека најголемата фортификација во историјата не би била поштедена од таквото оружје. Имајќи ги сите ресурси на располагање и користејќи ја сета своја вештина, Орбан успеал да го направи најголемиот познат топ за тоа време. Топот бил толку голем што во неговата внатрешност можело да собере возрасен човек. Новиот топ можел да испука ѓуле со тежина од околу 544 кг на далечина од околу 1,5 км. Топот имал и неколку недостатоци: биле потребни неколку часа да се наполни; некои велат дека топот можел да функционира само шест недели (ова тврдење не е сигурно, зашто него го изнесува само еден автор ). Овој успех на Орбан се смета за едно од најголемите инженерски дела на тоа време. Откако топот бил направен било потребно тој да се транспортира околу 200 км до целното одредиште. За транспортирање на огромниот топ биле потребни 60 волови и околу 400 луѓе.
Мехмед планирал да го нападне градот од западната страна каде Ѕидините на Теодосиј го штитат градот од напади (од единствената страна со која тој е поврзан со копното). Отоманската војска се стационирала од надворешната страна на ѕидините во понеделникот на 2 април во 1453 година - еден ден после Велигден.
Најголемиот дел на единиците на султанот биле сконцентрирани на југот на Златниот Рог. Европските единици биле распоредени по должината на Ѕидините на Теодосиј. Регуларната војска била распоредена и на брегот на Мала Азија сѐ до Мраморното Море. Башибозукот бил сместен во првите борбени редови, а самиот Мехмед бил обезбедуван од елитните јаничари.
Позициите на Римјаните
Кога на 5 април султанот лично пристигнал со своите трупи, бранителите ги зазеле своите позиции. Со оглед на тоа што нивниот број не бил доволен биле заземени позициите само на надворешните ѕидини. Константин XI со своите трупи бил стациониран во средниот дел на ѕидините наречен Месотехион (делот во кој реката Ликос минува преку ѕидините). Овој дел на ѕидините бил сметан за најслаб и на евентуалниот напад изведен на овој дел Римјаните најмногу се плашеле. Џустинијани бил стациониран на северниот дел од ѕидините, но подоцна во текот на опсадата му се придружува на царот во Месотехион, а северниот дел им е препуштен на браќата Бокарди (Bocchiardi). На јужниот дел од ѕидините се распоредени останатите трупи предводени од џеновјани и од Теофил Палеолог. Одбраната околу Златната Порта бил предводена од џеновјанец под име Мануел и од венецијанецот Филипо Контарини (Filippo Contarini). Димитриј Кантакузен бил одговорен за најјужниот дел на ѕидините. Ѕидините кои гледале кон морето биле бранети со помалку луѓе. Одговорен бил Јакобо Контарини (Jacobo Contarini) калуѓери кои биле вклучени во одбраната, како и од кардиналот Исидор од Киев кој бил задолжен за одбрана на најистурениот дел од полуостровот. Ѕидините на јужниот брег на Златниот Рог биле бранети од морнари од Џенова и Венеција под команда на Габриел Тревисано (Gabriele Trevisano). Две тактички резерви биле чувани во внатрешноста на градот: една во дистриктот Петра веднаш зад ѕидините и друга во близина на Црквата на Светите Апостоли. Овие единици биле под команда на Лука Нотарас (грчки: Λουκάς Νοταράς) и на Никифор Палеолог, соодветно. Џеновјанецот Алвизо Диедо (Alviso Diedo) командувал со бродовите во пристаништето. Римјаните, исто така, поседувале топови, но тие биле со многу послаби одлики во споредба со новиот османлиски топ кој бил способен во голема мерка да ги оштети ѕидините.
Опсада на градот
На почетокот на опсадата, Мехмед ги испратил неговите најдобри единици да ги редуцираат преостанатите упоришта на Римјаните кои се наоѓале надвор од градот. Тврдината Терапија на Босфор и малиот замок во селото Студиус, во близина на Мраморното Море, биле заземени за само неколку дена. Островот на принцовите, во Мраморното Море, бил заземен од страна на флотата на адмиралот Балтоглу.
Огромните топови кои ги поседувала војската на Мехмед II ги гранатирале ѕидините на градот со недели, но со оглед на непрецизноста и малата брзина со која топовите повторно се полнеле Римјаните, најчесто преку ноќ, биле во состојба да ги поправат најголемиот број од оштетувањата намалувајќи го на таков начин значително ефектот на топовите.
Во меѓувреме, покрај пробните напади кои отоманската флота ги правела не успеала да влезе во Златниот Рог поради пловечки препреки кои биле поставени долж влезот. Покрај тоа што целта на поставување на препреките била да се оневозможи влез на бродови во градот, на 20 април мала флота на христијански бродови успеалa да се пробие и да влезе во градот. Овој настан значел многу за зголемување на моралот на бранителите, а истовремено претставувал и срам за султанот. Животот на адмиралот Балтоглу бил поштеден само поради сведоштвата на неговите офицери за неговата храброст, која за жал не била доволна за успех во оваа акција. За да се заобиколат водените препреки кои го штителе Златниот Рог, како и да ја намали надмоќта на море на царските бродови и посебно на бродовите од Џенова, Мехмед наредил да се конструира сувоземен пат преку кој (преку копно) на 22 април успеал да ги префрли неговите бродови во царското пристаниште. Со ова сериозно биле загрозено редовното снабдување на (номинално неутралната) колонија на џеновјани во Пера и влијаело деморализирачки врз одбраната на градот. Во ноќта на 28 април бил направен напор да се уништат отоманските бродови кои веќе се наоѓале во Златниот Рог, но Османлиите биле предупредени за нападот и ги присилиле христијаните, кои претрпеле големи загуби, да се повлечат. Оттогаш одбраната на градот била приморана да ги брани и ѕидините кои гледаат на страната на Златниот Рог. Со тоа одбраната на останатите ѕидини била ослабена. Згора на тоа, непристапноста на морето значела и неможност за лесно доаѓање до храна. Па така храната започнала да претставува проблем во градот. Сега надежта на бранителите била свртена кон Венеција и кон вербата дека нивните браќа од Западот нема да ги остават сами во оваа битка и дека ќе ја испратат ветената помош.
На 3 мај Константин XI испратил еден мал венециски брод кој, носејќи турско знаме, успеал незабележано да излезе од градот. Бродот се вратил во градот на 23 мај, повторно успевајќи да ја надмудри турската морнарица, но вестите кои со себе ги носел не биле добри. По три недели потрага немало никакви знаци дека помошта пристигнува – одбраната на градот е оставена сама на себе. На секој морнар поединечно Константин XI му заблагодарил лично. Тие можеле да отпловат на сигурно, но решиле да се вратат во градот каде ги чекала скоро сигурна смрт.
Турците се обиделе во неколку наврати да нападнат фронтално од копно, но секогаш биле принудувани да се повлечат претрпувајќи при тоа големи загуби. Од средината на мај до 25 мај, Османлиите се обидувале да се пробијат во градот копајќи тунели под ѕидините. Голем дел од инженерските единици кои биле задолжени за оваа работа биле Срби од Ново Брдо (Косово). Од друга страна, пак, Римјаните на своја страна го имале инженерот Јоханеџ Грант (Johannes Grant) со чија помош одбраната, копајќи контратунели, успешно се справувала со овој вид напади. Римјаните успешно го пресретнале првиот српски тунел во ноќта на 16 мај. Други напади од овој тип биле пресретнати во ноќите на 21, 23 и 25 мај, а напаѓачите биле дочекувани со оган и со жестока борба. Во ноќта на 23 мај Римјаните успеале да заробат двајца турски офицери кои им ги откриле позициите на останатите турски тунели кои подоцна биле уништени. .
Мехмед им понудил на бранителите дека тој ќе ја прекине опсадата, а во замена од бранителите барал тие да му го предадат градот. Откако оваа понуда била одбиена, Мехмед решил да ги искористи сите расположливи средства за да го преземе градот, знаејќи дека неговите трупи се значително помногубројни од римските. Отприлика истовремено Мехмед ги имал последните состаноци со своите офицери.
Во ноќта на 22 мај 1453 година на небото имало целосно затемнување на Месечината (симболот на Цариград) со тоа се исполнило пророштвото за уништувањето на градот. Четири дена подоцна целиот град бил покриен со слаба магла, која не претставува вообичаена метеоролошка појава во месец мај, во тој дел од светот. Кога маглата се дигнала истата вечер, чудна светлина почнала да се појавува околу куполата на црквата Света Софија. Оваа светлина била протолкувана како Светиот Дух да ја напушта катедралата. Исто така, одбраната се надевала дека забележаната светлина може да претставуваат и трупи од другите христијански држави во Европа.
Последниот напад
На 26 мај Мехмед и неговите офицери заклучиле дека опсадата на градот веќе трае премногу долго. Дошло и до меѓусебни недоразбирања, имено, се јавиле спротивставени мислења за тоа дали опсадата на градот да продолжи или да се прекине. Големиот везир Чандарли Халил-паша се сомневал дека опсадата ќе успее, додека вториот везир Заган-паша бил за нејзино продолжување. Подготовките за последниот напад започнале истата вечер и продолжиле следниот ден на 27 мај. 28 мај бил ден наменет за молитва и за одмор на војниците, а за 29 мај било планирано да започне последниот напад. Само 36 часа по последните извршени совети на султанот со неговите офицери отоманската војска била подготвена за напад со сите расположливи средства.
На 28 мај додека отоманската армија за подготвувала за последниот напад, во градот биле одржани религиозни обреди од големи размери. Истата вечер, во црквата Света Софија, во атмосфера на исчекување се одржала и последната заедничка религиозна церемонија на православните и католички христијани.
По полноќ нападот започнал. Во првиот бран напаѓачите биле сочинети од војска која не била многу обучена и опремена и чија цел била да убие што е можно повеќе бранители. Вториот напад бил спроведен од Анадолијци и бил фокусиран на северозападниот дел од ѕидините кои претходно биле делумно оштетени од османлиската артилерија. Тој дел од ѕидините бил изграден во единаесеттиот век и бил значително послаб. Крстоносците во 1204 година успеале да влезат во градот преку овој дел. Османлиите, исто така, успеале да ги пробијат ѕидините, но набрзо биле истиснати од христијаните од освоените позиции. Христијанските трупи, исто така, успеале да го одбијат и третиот напад изведен од елитните јаничари, но џеновјанецот Џовани Џустинијани кој бил одговорен за копнените трупи  бил смртоносно ранет при овој напад. Неговото повлекување од ѕидините предизвикало паника кај бранителите Џустинијани бил однесен на островот Хиос, каде четири денови подоцна им подлегнал на повредите.
Минувајќи низ улиците на градот војската конечно се собрала на плоштадот Августеум кој се наоѓал пред црквата Света Софија во која голема толпа од луѓе, во потрага по заштита од Бога, цврсто ги држела бронзените врати од внатрешната страна. Откако Османлиите успеале да ја отворат вратата луѓето кои биле затекнати во црквата биле одвоени според нивната цена на пазарот на робје. Имало и силувања велат некои историчари. Војниците се бореле и меѓу себе за да приграбат материјални добра. Според венецискиот хирург Николо Барбаро (Nicolo Barbaro) „во текот на целиот ден Турците вршеле колеж над христијанското население во градот“. На крајот Мехмед II наредил да престане дивеењето и ги испратил своите трупи надвор од ѕидините на градот.
Последици од падот на Цариград
Кога веќе градот се нашол под нозете на Мехмед II некогаш големиот и раскошен град, како последица од долгогодишните војни, претставувал само бледа сенка на својата некогашна убавина. Новиот главен град на Турците им претставува нова постојана база во христијанска Европа. Понатамошното напредување на Империјата во Европа не би било лесно изводливо без логистичката поддршка од пристаништата на Цариград. Во Цариград бил именуван и османлиски управител на градот Караштаран Сулејман кој требало одново да го изгради градот и да го насели. По пет години во градот била изградена тврдината Седум Кули (Једи Куле). Мехмед II до крајот на септември (1453) настојувал градот да се насели со муслиманско население. Биле воведени и ригорозни казни за населението кое ќе ги одбиело овие негови барања. Во 1453 година Мехмед II, кој оттогаш бил наречен „Освојувач“, се вратил во Едрене и наредил Чандарли Халил-паша да биде уапсен поради предавство кое го извршил, со писмата кои му ги праќал на Лука Нотарас, известувајќи го дека опсадата набргу ќе биде прекината. Чандарли Халил бил погубен, а за нов Голем везир бил поставен неговиот соперник Заган-паша.
Далеку од врвот на својата слава и раскош бројот на жители на градот во голема мерка се намалил како последица од територијалното и економското слабеење на империјата. Иако градот, во извесна мерка, закрепнал по катастрофалното владеење на Латинското Царство кое во градот било востановено по Четвртата крстоносна војна. Во 1453 година градот претставувал збир од повеќе утврдени села, кои се наоѓале во внатрешноста на градските ѕидини и кои биле одвоени со поголеми празни пространства. Кога отоманската војска ги пробила ѕидините поголемиот дел од ваквите утврдени села им се предале на генералите на султанот. На овие села, посебно на оние кои се наоѓале во близина на ѕидините, им било дозволено да го задржат сопствениот начин на живот, да ги зачуваат своите цркви, а биле под директна заштита јаничарите – елитните единици на султанот. Света Софија била претворена во џамија, а султанот именувал и нов Цариградски патријарх.
Црква „Св. Илија“ - Петрово
Свети Илија — манастирска црква на Петровскиот манастир во гевгелиското село Петрово, Македонија.
Пад на Цариград (1453)
Последици од падот на Цариград
Многу учени од градот избегале на католичкиот запад носејќи со себе знаење и документи поврзани со грчко-римската култура и традиции и на ваков начин претставувале дополнителен импулс во развојот на ренесансна Европа. Всушност во потрага по стабилен живот трансферот на учени и на знаење (посебно во северниот дел на Апенинскиот Полуостров) започнал уште во единаесеттиот век. Тие кои останале во Цариград биле претежно населени во подрачјата Фенер и Галата. Фанариотите, како што подоцна ќе бидат наречени, станале способни советници на султаните.
Црква „Св. Илија“ - Петрово
Црквата се наоѓа високо над селото, каде што е планирана изградбата на Паркот на ветерни електрани „Петрово“.
Пад на Цариград (1453)
Последици од падот на Цариград
Тврдините во Мореја (Пелопонез) каде владееле браќата на Константин XI, Тома и Димитриј (кои постојано биле во меѓусебни конфликти) знаејќи дека Мехмед II, исто така, ќе ги нападне успеале да се одржат на власт до 1460 година. Пред падот на Цариград, Тома и Димитриј, заедно со останатите свои браќа (Јован VIII Палеолог и Теодор), се бореле заедно со Константин XI. Кога султанот ја нападнал Мореја, Тома пребегал во Рим, а Димитриј очекувал дека ќе може да владее како вазал во името на султанот, но наместо тоа тој го поминал остатокот од животот во затвор. Во Рим, Тома и неговото семејство добивале парична помош од папата и од други западни владетели и бил признат како римски цар во егзил. Во 1461 година, независната држава Требизон (која настанала по освојувањето на Цариград од крстоносците во 1204) била освоена од Мехмед.
Научниците го сметаат падот на Цариград како клучен настан кој го означува крајот на средниот век. Заедно со почетокот на ренесансата ставаат крај на религиозниот поредок во Европа, но и почеток на употребата на топови и барут во војувањето. Со оглед на обостраната негативна перцепција (помеѓу христијаните од една и Турците од друга страна) копнените патишта до Азија не им биле достапни на христијанските трговци. Со оглед на тоа во Западна Европа почнало сериозно да се размислува за воспоставување на поморски врски со Азија.
Трет Рим
Падот на градот во турски раце довел до тоа различни политички фактори да тврдат дека се наследници на Римското Царство и да се ословуваат себеси како Трет Рим (трета престолнина на Римското Царство). Ова тврдење во Русија било поткрепено и од фактот што Иван III бил оженет за Софија Палеологина која била внука од Константин XI. Тврдењата на Руската царство дека таа претставува наследничка на Римското Царство биле во спротивност со тврдењата на Османлиите. Самиот султан Мехмед II себеси се сметал за римски цар и се нарекувал Kayser-I Rum (во превод: Римски кесар односно кесар на Римското Царство), иако тој до денес се памти како Освојувач и како основоположник на систем кој ќе постои до 1922 година – сѐ до основањето на Република Турција. Ваквиот конфликт на идеологии го стимулирал војувањето помеѓу Руската и Османлиското Царство, а во текот на XVIII и XIX век руските војски успеале и да се доближат до градот.
Српскиот цар Стефан Душан и бугарскиот цар Јован Александар, исто така, се сметале себе за легитимни наследници на традициите на Римското Царство. И Венециската република и Светото Римско Царство се сметале себеси за Римското Царство. Денес Ватикан претставува последниот преостанат субјект кој се смета за наследник на Византија. Овие тврдења датираат од периодот на освојувањата на Јустинијан I, кога папата како најголем земјопоседник на полуостровот, иако de jure претставувал римски (царевиградски) поданик, започнал да ја зголемува својата политичка моќ.
Покрај воените и политички придобивки кои Османлиите ги добиле со освојувањето на градот, со овој настан трговијата со зачини од Истокот паднала во рацете на муслимански посредници. Европејците и натаму, сѐ до XVI век ќе продолжат да тргуваат преку Цариград. Но, повисоките цени ќе претставуваат движечка сила која ќе ги иницира големите географски откритија. Поголем број на португалски, шпански и холандски морепловци, заобиколувајќи ја Африка, ќе го пробиваат поморскиот пат до Азија. Потрагата, пак, по покуси патишта до Азија ќе доведе и до откривање на Новиот Свет.
Загуби на страната на Османлиите
Загубите на турската страна не се познати. Венецискиот хирург Барбаро пишува дека трупови на Турци и на христијани пловеле како лубеници по каналите околу главниот град. Колкави и да биле загубите на турската страна, на Империјата ѝ требало време за да закрепне пред да започне да ги освојува преостанатите делови во регионот.
Неслужбено преименување на градот
Се верува дека градот бил преименуван во Истанбул веднаш по освојувањето. Османлиите всушност го користеле арапскиот превод на името на градот кој на современ турски јазик се запишува како „Kostantiniyye“ и како такво името на градот може да се најде во голем број на документи од османлиско време. Градот официјално бил преименуван во Истанбул во 1930 година.
Културни влијанија
Постојат многу легенди кои се поврзани со падот на Цариград. Една од нив вели дека двајца свештеници кои ја изведувале литургијата во Света Софија исчезнале во ѕидовите на катедралата кога Османлиите навлегле во неа. Според легендата, свештениците повторно ќе се појават и ќе ја продолжат прекинатата служба кога Цариград ќе биде повратен во христијански раце. Со оглед на тоа што телото на Константин XI никогаш не било пронајдено, една друга легенда зборува за мермерниот цар, Константин XI, и таа вели дека еден ангел го спасил царот, го претворил во мермер и го сместил во подземна пештера блиску до Златната Порта, каде чека повторно да биде вратен во живот. Знаејќи за оваа легенда, Мехмед II наредил да се заѕида Златната Порта за да се спречи неговото враќање.
Во Грција, Константин XI се смета за маченик, а неофицијално и за светец. Во петте века на турска доминација на Балканот многу Грци го сметале за симбол на отпорот. При стекнувањето на независноста градот Атина подигнал статуа на Константин XI на која тој е претставен со подигнат меч во раката.
Тоа утро, на 29 мај 1453 година, кога Цариград паднал во рацете на Османлиите, откако се расчистило небото од чадот од турските топови во тој несреќен вторник, станало јасно дека нека не е ставен крај само на Источното Римско Царство. Светот се променил, а средновековието станало минато. Во Западна Европа ренесансата веќе во својот ек. Ова повторно раѓање заедно со изумувањето на Гутенберговата печатница со подвижни букви, ќе значат многу за полесно пренесување на знаењето и со тоа ќе го обележат започнувањето на новиот век.
Културни импликации на Запад
Повторното освојување на градот од христијаните претставувало фасцинација за многумина во Западна Европа многу години по падот на градот во рацете на Османлиите. Гласовите за тоа дека Константин XI бил спасен од ангел влевал надеж дека градот еден ден повторно ќе се врати во христијански раце. Од друга страна пак, во Западна Европа во XV век времето на крстоносните војни веќе било минато. На почетокот, падот на градот предизвикал желба за крстоносни походи, но покрај религиозните чувства, ренесансата и хуманизмот сега биле главните носители на зачувувањето на европското наследство од антиката – улога која претходно ѝ припаѓала на Византија.
Културни импликации на Исток
Падот на градот во рацете на исламски владетел се сметало за остварување на пророштвото на Мухамед. и тоа претставувало дополнителен обединувачки фактор за исламскиот свет. Со порастот на арапскиот национализам и со распадот на Османлиското Царство, на Блискиот Исток, идеите на Саладин изгледа дека станале многу попопуларни од оние на пророкот Мухамед.
Фружина
Фружина (унг:Fruzsina) е унгарско женско име. Произлегло од грчкото женско име Еуфрозина (Eufrozina). Има значење: весело, радосно.
Блаца
Блаца или Блаце  (Οξυά, Оксија, до 1927 Μπλάτση, Блаци) — село во Општина Костур во Костурскиот округ, Егејска Македонија, денес во областа Западна Македонија, Грција.
Алтернативното име Бугарска Блаца или Бугарско Блаце е превод на другото грчко име за селото, Βουλγαρομπλάτσι (Вулгароблаци) со кое Грците го разликувале од кајларското село Влашка Блаца, негирајќи го македонскиот идентитет на населението и нарекувајќи го „бугарско“.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 15 километри северно од градот Костур и Костурското Езеро, во историско-географската област Пополе, на јужниот дел од Нередска Планина. Селото се наоѓа на надморска височина од 1200 метри.
Историја
Според преданието, во минатото селото било сместено на врвот од планината додека неговите жители се занимавале исклучиво со сточарство. Подоцна, жителите се преселиле на месноста Милеви Ливади, од каде поради силните ветрови повторно се вратиле на местото каде денеска се наоѓа селото. Селото во минатото било колибарско, кои постепено биле заменети со куќи од тврд материјал.
Во 1710 година во селото била изградена црквата „Св. Никола“, од која остатоци се забележуваат и денес. Во 1769 година селото било нападнато од албански разбојници, а потоа започнало постепеното раселување на жителите во Северна Македонија. Во 1885 година била осветена новата црква „Св. Константин и Елена“.
Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Блаца се состоело од 160 семејства со 470 жители Македонци Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година Блаца имало 555 жители Македонци.
Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 760 Македонци и работело егзархиско училиште. Поради активното учество на месното население во Илинденското востание, селото настрадало од страна на османлиските војски, додека 12 лица биле убиени.
Талхајм (Саксонија)
Талхајм (Thalheim) — град во округот Рудни Планини, во сојузната покраина Саксонија, Германија. Се наоѓа 5 километри источно од Штолберг и 16 километри јужно од Кемниц.
Блаца
Историја
Во 1926 година, селото било преименувано во Оксија.
Демографија
Во 1928 година селото било чисто бегалско со 218 жители. , додека во 1940 година селото броело 277 жители.
Селото настрадало во текот на Грчката граѓанска војна и голем дел од населението било принудено да ги напушти своите домови, а 173 лица се иселиле во некоја од социјалистичките земји. По војната започнува масовна емиграција во Австралија, САД и Канада.
Јудеотриполски арапски јазик
Јудео-триполски јазик — јазик кој спаѓа во групата на семитски јазици и во подгрупата на арапски јазици. Овој јазик се зборува во Израел од страна на околу 35 000 луѓе.
376 п.н.е.
376 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 376. година пред новата ера, 376. од првиот милениум п.н.е., 76. од 4 век п.н.е. и седма од 370-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.