cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Абинск
Историја
Во 1834 година била изградена тврдината Абин, руска воена тврдина изградена на местото на некогашниот адигејски аул (тврдинско село), што се смета за претходник на современата населба. Самата тврдина не траела долго и набргу била напуштена, а на нејзино место во 1863 година азовските козаци ја изградиле својата населба, станицата Абинскај.
Во декември 1962 година станицата Абинскаја добила официјален статус на полуурбано работничко гратче и го добила името Абински, а помалку од една година подоцна добила статус на град и ново име - Абинск.
Демографија
Според податоците на Националната статистичка служба на Русија, во градот Абинск во 2010 година регистрирани се 34 928 жители, што е зголемување во споредба со претходниот попис од 2002 година за нешто повеќе од илјада жители. Според проценките на истата служба за 2017 година, бројот на жители во градот се зголемил на 37 749 жители. Според податоците од јануари 2017 година, градот Абинск се наоѓал на 419-то место меѓу 1 112 официјални градови на Руската Федерација.
Атанас Цонев
Атанас Иванов Цонев повеќе познат под имињата Атанас Нивички или Нивичански, Брадата или Фратер Атанас е македонски револуционер од Струмичко, деец на Внатрешната македонска револуционерна организација.
Рани години
Атанас Нивички е роден во планинското село Нивичино, Струмичко, во 1857 година. Тој потекнува од сиромашно семејство, кое се занимавало во главно со сточарство. Немал можност да се школува, но сепак од животниот пат научил многу. Во револуционерната дејност бил поддржуван од неговата сопруга Ангелина (Анѓа) и неговиот син Стојан.
Револуционерна дејност
Во 1901 година во неговото село пристигнува Михаил Герџиков, кој за Нивичански во своите спомени пишува: "„Атанас Невичански, има заслуги затоа што не пропушти ниту еден врховист во својот пункт. Тој имаше силно влијание над селаните; одеше сам, беше умен човек, прекрасен, итар, но благороден, чесен.“"
Економија на Катар
Економијата на Катар — една од најбогатите во светот заснована врз БДП по глава на жител, рангирана меѓу петто и седмо на светските рангирања според податоците за 2015 и 2016 година, собрани од Светска банка, Обединетите нации и ММФ. Економијата на земјата пораснала и покрај санкциите од соседите, Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати.
Нафтата и природниот гас се камен-темелници на економијата на Катар и сочинуваат повеќе од 70% од вкупниот приход на владата, повеќе од 60% од бруто домашниот производ и приближно 85% од заработката од извоз. Катар има трет најголем докажан резерват природен гас во светот и е втор по големина извозник на природен гас.
Енергетски сектор
Економијата на Катар доживеала пад од 1982 до 1989 година. Квотите на ОПЕК (Организација на земји извознички на нафта) за производство на сурова нафта, пониската цена на нафтата и генерално неперспективните изгледи на меѓународните пазари ја намалиле заработката на нафтата. За возврат, плановите за трошење на владата на Катар морале да се намалат за да се поклопат со пониските приходи. Како резултат на рецесивната локална деловна клима биле предизвикани многу фирми да отпуштаат иселеници. Со закрепнувањето на економијата во 90-тите години на минатиот век, населението во иселеништво, особено од Египет и Јужна Азија, повторно пораснало.
Производството на нафта нема долго да остане на врвните нивоа од 500.000 барели (80.000 м2) на ден, бидејќи се предвидува дека нафтените полиња ќе бидат главно исцрпени до 2023 година. Сепак, големи резерви на природен гас се наоѓаат во близина на североисточниот брег на Катар. Овие оф-шор гасни полиња, исто така, можат да содржат значителни резерви на нафта и кондензат. На пример, државата во сопственост на Катар Петролеум пронашла две крајбрежни нафтени полиња во 1960-тите. Во тоа време производството било прескапо. Сепак, технолошкиот развој довел до производство повеќе од 30 години подоцна.
Гасниот кондензат може да се рафинира во вообичаени нафтени производи во специјализирани рафинерии. Трошоците се малку поголеми, но денес е нормално и компаниите да користат гасен кондензат. Нафтеното производство во странство во 2008 година за блоковите PS-2 и PS-3 било околу 31,1 милиони барели (84.995 b / d). Објекти за заеднички вложувања (ПС-1, АЛК, К & А): Комбинираното производство на нафта од овие три капацитети за производство на заеднички вложувања во 2008 година изнесувало 57,4 милиони барели (156.873 барели на ден). Како и со полињата за гас, има повеќе блокови во странство што треба да се истражат и може да го зголемат производството на нафта. Значи, врвот од 500.000 барели на ден и исцрпувањето во 2023 година би се одложило. Со повисоки цени на нафтата се очекува продолжување на морските истражувања на нафта и / или полиња на природен гас. Производството на нафта во јуни 2016 година се чинело дека е околу 670 000 барели дневно, помалку од производството во февруари 2016 година од 692 000 барели на ден.
Докажаните резерви на гас на Катар се трети по големина во светот, надминувајќи 7000 км³ (250 трилиони кубни стапки). Економијата била зајакната во 1991 година преку завршување на проектот вреден 1,5 милијарди американски долари, наречен Фаза I за развој на гас во Северно поле. Во 1996 година, проектот „Катаргас“ започнал со извоз на течен природен гас (ЛНГ) во Јапонија. Понатамошните фази на развој на гас во Северно поле чинат милијарди долари се во различни фази на планирање и развој.
Индустрија
Владата смета дека индустријата е составен дел од нејзиниот план за диверзификација на економијата и максимизирање на нејзините огромни резерви на природен гас, кои служат како примарна храна за секторот. Соодветно на тоа, внимателното планирање влегло во индустрискиот развој. Со поглед кон извозот, развојот е групиран околу пристаништата во индустрискиот град Рас Лафан и индустриската област Месаид, кои се клучни енергетски центри. Резултатот забележал значителен раст со текот на годините. Индустри Катар (IQ), производител на петрохемиски производи, ѓубрива и челик, е регионална централа, над која само по големина е корпорацијата Саудиска основна индустрија (САБИЦ), најголемиот производител на хемикалии на Блискиот Исток. Во 2007 година, производствениот сектор го дала третиот најголем придонес кон БДП кај ненафтените и гасните сектори, што е еквивалентно на околу 7,5% од БДП. Индустријата во Катар е регулирана од Министерството за бизнис и трговија.
Мончегорск
Географија
Градот Мончегорск се наоѓа во централниот дел на Мурманската област и лежи на местото каде што во северното подножје монхетундра, се спушта кон езерото Имандра. Градот се наоѓа во рамките на Северниот Поларник и се наоѓа на околу 115 километри оддалечен јужно од административниот центар на регионот Мурманск. Реката Монча тече низ градот, според што го добила своето име.
Економија на Катар
Индустрија
Снабдувањето со петрохемикалии и ѓубрива сочинува голем дел од индустриската база, заедно со челик и други градежни материјали, преку „Катар челик“ и „Катарска компанија за примарен материјал“ (QPMC). Навистина, во текот на изминатите неколку години, побарувачката за градежни материјали доживеала голем наплив, бидејќи развојниот бум го зафатил регионот на Персискиот Залив. Но, глобалната финансиска криза ставила значителна побарувачка во регионот, бидејќи кредитните линии на проектот пресушуваат и расположението на инвеститорите останува претпазливо. Кризата всушност влијаела на целиот индустриски сектор - IQ забележа пад на неговата нето добивка во четвртиот квартал од 2008 година повеќе од 90% во однос на истиот период претходната година. Но, во релативна смисла, секторот поминал подобро од повеќето други и IQ сепак успеал да постигне годишна добивка од 2 милијарди долари. Голем дел од профитот од минатите години биле канализирани во капитални инвестиции, што треба да му помогне на секторот да ја надмине „бурата“. IQ, на пример, турка неколку големи проекти за проширување, во вредност од скоро 6 милијарди долари. Катар се очекува да биде една од најбрзо растечките економии во 2009 година - надевајќи се дека ќе биде доволно за да се задржи индустрискиот сектор во нагорна линија.
Мончегорск
Историја
Мончегорск се развил од работничкото население, формиан е во 1935 година, во близина на големите рудници со бакар и никeл, и заради големата економска важност на 20 септември 1937 година, добива званичен статус на град. Во периодот од 1938−1949 година градот бил седиште на Мончегорскиот реон, бил под директна администрација на регионалната влада по укинувањето на општинскиот регион. Од 2004 година, градот е седиште на Мончегорскиот градски округ.
Економија на Катар
Финансиски сектор
Катарската влада исто така објавила во март 2009 година дека планира да го купи портфолиото за инвестиции на банките во надеж дека тоа ќе ги охрабри да продолжат со заемите. Внимателното секторско чувство е исто така засилено со ограничувањата на заемот на Централната банка на Катар (ЦБК), кои бараат сооднос заем-депозит од 90%. Со оглед на високото ниво на интеграција помеѓу економијата на Катар и регионот на Персискиот Залив, како и поширокиот свет, забавувањето на деловната и банкарската активност се чинела неизбежна. Како и да е, банкарскиот сектор на Катар напредувал релативно добро, со оглед на доживеаниот судир во другите земји, а упатените се уверени дека активноста ќе се врати на претходното брзо темпо, бидејќи довербата полека се обновува низ целиот свет.
Мончегорск
Демографија
Према подаците од пописот на населението од 2010 година, во градот живеело 45.361 житела, додека според проценките на националната статистичке служба за 2016 година градот имал 42.893 жители.
Економија на Катар
Финансиски сектор
Меѓународниот монетарен фонд во пролетната проценка од 2019 година изјавил дека Катар „успешно ги апсорбира шоковите“ на блокадата наметната во 2017 година и паднатите цени на нафтата од 2014 до 2016 година. S& amp;P Global  ги означила изгледите на Катар на негативни во 2017 година, но ги променила во стабилни во 2019 година.
Мончегорск
Демографија
По бројот на жителите Мончегорск во 2016 година се наоѓал на 364 место од 1.112 званични градови во Русија.
Економија на Катар
Финансиски сектор
Во август 2019 година, Централната банка на Катар изјавила дека економскиот раст на земјата ќе забележи раст во следните две години, во услови на очекувања за стабилни цени на нафтата и континуиран силен извоз. БДП се очекува да порасне со просечна стапка од 2,8% помеѓу 2018 и 2020 година, со суфицит на буџетот да падне на 4,35 милијарди ријал и во 2019 година, од суфицит од 15,1 милијарди ријал во 2018 година.
Мончегорск
Привреда
Мончегорски е еден од најважните центри за производство и преработка никел и бакар, а најзначаен економски објект во градот е компанијата „Нориљски никел“, која управува со рудниците и топилниците во градот. На околу 3 километри од градот се наоѓа воздушната база на Руската авијација.
Партнерски градови
Град Мончегорск има потпишани уговори за национална соработка со следните места:
Економија на Катар
Исламски финансии
Исламскиот сектор за финансии уживал зголемена активност во 2008 година и се очекувало да продолжи да прераснува во 2009 година, бидејќи пософистицираните финансиски инструменти предизвикуваат интерес за инвеститорите. Покрај исламските банки, како што се Катарската исламска банка (QIB), Катарската меѓународна исламска банка (QIIB) и новодојдениот Масраф ел-Рајан, конвенционалните банки исто така влегуваат во серијалот во согласност со шеријатот и очекуваат исламската подружница да ја сметаат за виртуелна неопходност со цел да се одржи пазарната позиција. Исламските банки моментално го земаат најголемиот дел од деловната согласност со шеријатот, иако конвенционалните банки работат напорно за да земат поголем удел на пазарната активност. И исламските банки и исламските подружници направиле неверојатно добро во првите три квартали од 2008 година, при што вкупната активност на финансирањето се зголемило за 70,6% во споредба со истиот период од претходната година. Глобалната финансиска криза сепак го забавила овој раст. Лошите пазарни услови придонеле за значително забавување на активностите на исламската врска, во 2008 година низ целиот Персиски Залив. Но, други сегменти, како што е исламското осигурување или тактаул, не забележал сличен пад. Генерално, остануваат предизвици за понатамошен раст, вклучително и недостаток на квалификуван персонал за да се задоволи зголемената побарувачка за банкарски услуги во согласност со шеријатот.
Пазар на капитал
Берзанската капитализација на котираните компании во Катар била проценета на 95.487 милиони американски долари во 2007 година од Светска банка. Како што се приближувал крајот на 2008 година, ниту еден пазар на капитал низ целиот свет, вклучително и Катар, не биле поштедени на ефектите од последиците. Помеѓу декември 2006 година и јули 2008 година, индексот ДСМ пораснал за околу 117% пред глобалната финансиска криза да ги избрише повеќето од овие придобивки. Во првите неколку месеци од 2009 година, ДСМ изгубила околу 40% од својата вредност. Во обид да ги спречи натамошните загуби, владата во февруари 2009 година објавила дека ќе се вклучи во откуп на акции на проблематични банки што изнесуваат околу 10% од пазарната капитализација. Овој потег го подобрил оптимизмот на инвеститорите и со надеж дека ќе спречи понатамошен пад на пазарот. Предлогот за создавање единствен унифициран регулатор уште во 2010 година за надзор над сите банкарски и финансиски услуги се смета за уште еден ветувачки развој што ќе го трансформира финансискиот сектор на подобро.
Туризам
Другите туристички сегменти кои добиваат посебен фокус вклучуваат културен туризам на задниот дел од големото публицитетно отворање на Музејот на исламска уметност во Доха и спортскиот туризам, првично поттикнат од Азиските игри, на кои Катар бил домаќин во 2006 година. Владата се чини дека е посветена на долгорочните планови за експанзија, но сепак предизвиците остануваат, вклучително и делотворен маркетинг на меѓународната заедница, како и влијанието на финансиската криза врз глобалниот апетит за туризам.
Сообраќај
Со брзо проширување на населението и значителен економски раст во текот на изминатата деценија, сигурна и обемна сообраќајна мрежа станува сè попотребна во рамките на Катар. Досега Владата, примарниот развивач на транспортот, добро се снашла во однос на следењето на побарувачката за нови опции за превоз. Во 2008 година, Управата за јавни работи (Ашгал), едно од телата што го надгледува развојот на инфраструктурата, претрпела голема реорганизација со цел да се насочат и модернизираат надлежните органи во рамките на подготовките за големи проширувања на проектите во сите сегменти во блиска иднина. Ашгал работи во тандем со Управата за урбанистичко планирање и развој (УПДА), телото што го дизајнирал главниот план за транспорт, воспоставено во март 2006 година и трае до 2025 година. Бидејќи возењето е примарен начин на сообраќај во Катар, патната мрежа е главниот фокус. Означувањата на проектот во овој сегмент ги вклучуваат автопатот Доха со повеќе милијарди долари и патеката Катар Бахреин, што ќе ги поврзе Катар со Бахреин и Саудиска Арабија и се смета за пресвртница во регионалната меѓусебна поврзаност. Опциите за масовно транзитирање, како метро во Доха, лесен железнички систем и пообемни автобуски мрежи, исто така се во фаза на развој за да се олесни метежот на патиштата. Покрај тоа, железничкиот систем е значително проширен и на крајот може да претставува составен дел од мрежата ширум ГЦЦ што ги поврзува сите арапски држави од Персискиот Залив. Аеродромот, исто така, ги проширува капацитетите за да биде во чекор со растечкиот број на посетители. Меѓународниот аеродром Нова Доха е еден од најголемите проекти во Катар денес и ќе може да се пофали со капацитет од 50 милиони патници, според податоци од 2015 година. Конечно, пристанишната инфраструктура се смета за составен дел од економскиот развој на Катар бидејќи се фокусира на индустрискиот извоз. Пристаништето кај Месаид се шири. Иако финансиската криза може да претставува предизвик за развојот на инфраструктурата, откако ќе бидат завршени сите проекти, Катар ќе има една од најнапредните и најмодерни транспортни инфраструктури во регионот.
Макро-економски тренд
Во февруари 2012 година, Меѓународната банка на Катар објавила дека БДП пораснал за 19,9% во 2011 година, но проценила дека растот на 2012 година ќе забави на 9,8%
Следната табела ги прикажува главните економски индикатори во периодот 1980–2017 година. Инфлацијата под 2% е зелена. Според Меѓународниот монетарен фонд, економските перформанси на Катар се подобрија во 2018 година и покрај економското ембарго. Растот на БДП се очекува да се зголеми на 2,6% во 2019 година од 2,2% во 2018 година.
Глеѓ
Глеѓта (лат. substantia adamantina s. enamelum) претставува надворешната обвивка на коронката на забот, таа го заштитува дентинот од влијанијата во усната празнина. Изградена е од органска матрица (од 4% до 8%) и кристали на хидроксиапатит (од 92% до 96%). Од нив 12% ѝ припаѓаат на водата. Дебелината на глеѓта варира и најтенка е во пределот на вратот на забот, каде преоѓа во цемент кој го покрива коренот на забот, а најдебела е на џвакалните површини (кај преткатниците и катниците) и секалните рабови кај предните заби. Тоа е најцрвстата супстанција во човековото тело.
Неправилности во структутата на глеѓта
Тие настануваат во времето на создавањето на глеѓта, кога врз процесот на создавање на органска матрица, минерализација и созревањето на глеѓта делуваат негативни фактори.
Ристо Миновски
Ристо Миновски (роден на година во Езерец, ) — македонски електро инженер, доктор на технички науки, редовен професор и Раководител на Лабораторијата за ВН и Институтот за преносни електроенергетски системи, продекан, два мандата декан на ЕТФ во Скопје. Претседател на МАКО СИГРЕ. За делото „Бранови процеси во разводни постројки“ ја добил наградата „11 Октомври“ за наука (1982). Тој е заслужен за развојот на Лабораторијата за ВН.
Тина Купер
Кристин Елизабет "Тина" Купер (21 јули 1918 година – 1 септември 1986) била англиски paediatrician и експерт за злоупотреба на деца. Работела Општата Болница  во Њукасл за поголемиот дел од својата кариера и е добитник на наградата LUBIS во 1967 година, за нејзините заслуги за здравјето на децата во Сиера Леоне, кој вклучува формирање на национална вакцинирање програма.
Обединета Македонија
Обединета Македонија — концепт за македонско национално единство во рамките на една држава и враќање на териториите на Македонија раздадени на соседните држави со Букурешкиот договор од 1913. Поимот е во употреба уште од раните 1900-ти, како сам за себе, така и во врска со Балканската Комунистичка Федерација.
Според ова гледиште Македонија се состои од:
Се смета дека во гореспоменативе региони македонското малцинство е потиснувано или угнетувано на еден или друг начин, иако тие земји не се изјаснуваат така пред меѓународната јавност, а Грција и Бугарија воопшто не признаваат дека на нивна територија постои македонско национално малцинство.
Концептот за обединета Македонија води корени уште од 1910 год. Една од главните платформи на Првата балканска социјалистичка конференција во 1910 била разрешувањето на Македонското прашање. Георги Димитров во 1915 пишува дека Македонија, која е поделена на три дела, треба да биде обединета во една единствена држава која ќе ги ужива сите права во рамките на Балканската Демократска Федерација. За обединувањето на поделената Македонија и нејзино конституирање како национална држава на македонскиот народ во подолг континуитет по нејзината поделба во 1913 година, силно се залагале Крсте Петков Мисирков, Димитрија Чуповски и неговата организација Македонско научно - литературно другарство во Санкт Петербург (МНЛД) кои покрај јавните прогласи во повеќе европски весници и испратените меморандуми до европските министри за надворешни работи, во 1914 година успеале да организираат и сесловенски конгрес во Русија на кој се барало признавање на посебноста на Македонците и обединување на Македонија, како нивна национална матична држава. Со цел за обединувањето на Македонија, во 1913 година во Петербург, Димитрија Чуповски ја изработил и издал картата на Македонија во нејзините етнички, географски и културолошки граници.
Идеајта за Обединета Македонија особено станала силна и распространета меѓу македонскиот народ во текот на втората светска војна, а кон крајот на војната достигнала и огромен број на приврзаници во редовите на македонските партизани и политички и национални дејци. На основа на идеајта за обединување на македонскиот народ и земја, партизанските единици во трите делови на Македонија биле во најтесни врски и најтесна соработка, а на првото и второто заседнание на АСНОМ присуствувале и делегати од Егејскиот и Пиринскиот дел на Македонија. Идејата за Обединета Македонија и идејата за одење на македонските партизански единици на Солунскиот наместо на Сремскиот фронт во 1945 година, довела до големи неразбирања со највисокиот врв на КПЈ кои довеле и со немилите стрелања и масовни погубувања на македонски партизани на скопското Кале и во Штип на 7 јануари 1945 година. Првиот претседател на президиумот на АСНОМ, Методија Андонов - Ченто, официјално на Тито и на заседанија на АВНОЈ постојано го поставувал прашањето за обединувањето на Македонија, кое подоцна му било припишано како „изблик на сепаратизам и анти-југословенска политика“, но тој сѐ до крајот на својот живот не се откажал од идејата и правото на Македонците за обединувањето на нивната татковина - Македонија. Идејата за обединување на сета Македонија под водство на комунистите била напуштена во 1948 кога грчките комунисти биле поразени во Грчката граѓанска војна и Тито раскрстил со СССР и просоветска Бугарија.
Идејата за Обединета Македонија меѓу македонскиот народ повторно станува силна кон крајот на осумдесеттите и деведестите години на XX век, во времето на стекнување на независност на Република Македонија. Пред и веднаш по независноста на Република Македонија, Грција претпоставила дека идеите за обединета Македонија сѐ уште се активно поддржувани од државата, иако во Уставот на РМ јасно стои дека Република Македонија нема да се меша во територијалниот интегритет или управувањето на Грција. Следејќи го Уставот, ова никогаш се нема случено.
Денес за обединување на Македонија се залага десната партија ТМОРО-ВЕП, чие име во суштина гласи „Татковинска Македонска Организација за Радикална Обнова - Вардар, Егеј, Пирин-Преспа“. На нејзино чело стои Страшо Ангеловски, водачот на поранешната МААК - Конзервативна партија.
Улица Богдан Хмељницки (Киев)
Улицата Богдан Хмељницки  (украински: Вулиця Богдана Хмельницького) е улица која се наоѓа во Киев, Украина. Улицата се наоѓа во Шевченскиот реон.
Се протега од Крештатик до Олес Гончар. Улицата била изградена во 1830 година и во почетокот се викала Кадетска улица, бидејќи покрај неа требало да се гради Кадетски корпус. Од 1869 година, името на улицата била преименувана во чест на гувернерот Фундиклеј за да по доаѓањето на советите на власт, името се преименува во Лениска улица.
Штировица (река)
Штировица или Штировичка Река — река во Западна Македонија и десна притока на Радика.
Хидрографија
Вкупната должина на Штировица изнесува 9,5 км. Сливното подрачје на реката зафаќа површина од 26,8 км2 и истото припаѓа на Јадранскиот речен слив. . Во долното течение на реката Штировица, во непосредна близина на пограничната караула „Победа - Стрезимир“ и некогашното раселено истоимено село, на реката постои водозафат - бетонска брана од која дел од водите се пренасончуваат кон караулата и хидросистемот на електраните во Маврово.
Улица Михајло Хрушевски (Киев)
Улицата Михајло Хрушевски (украински: Вулиця Михайла Грушевського) е улица која се наоѓа во Киев, Украина. Улицата се наоѓа во Печерскиот реон.
Реонот каде се наоѓа денешната улица бил населен уште во времето на Киевска Рус. Најстариот дел од улицата започнал да се гради во средината на XVIII век. По 1934 година, улицата била поделена на три делови. Името на улицата во тој период било Хрушчевски од 1934 до 1941 и во периодот од 1943 до 1991 улицата се викала Кирова, според советскиот политичар Сергеј Киров. По 1991 година, улиуцата се нарекува според Михајло Хрушевски.
Мирко Миронски
Животопис
Миронски е носител на наградата за животно дело „Крсте Мисирков“ и на многу други признанија. Првите чекори во новинарството ги направил во весниците „Гимназијалец“, „Единство“ и „Студентскиот збор“, каде што бил главен и одговорен уредник. Работел во „Вечерен репортер“, а бил и уредник на неделникот „Журнал“. Дванаесет години бил главен и одговорен уредник во весникот „Вечер“, во времето кога овој весник ги забележал најуспешните години.
Миронски ја извршувал функцијата министер за информации во југословенската влада на Анте Марковиќ (од 1986 до 1990 година). Зад себе оставил богата преведувачка дејност. Автор е на делата „Новинарско истражување“, „Дичо Зограф“, „Како станав новинар“ и др.
Еволуција на човекот
Настанокот на човекот или антропогенеза е дел од биолошката еволуција, која се занимава само со настанокот на Homo sapiens sapiens како посебен вид.
Откривање на нашето минато
Нашето познавање на историјата на светот, особено на историјата на човекот, се темели врз многу различни откритија на експерти од различни полиња на знаењето.
Палеонтолозите ги откриваат и проучуваат предисториските остатоци кои многу зборуваат за животот пред пронаоѓањето на писмото. Археолозите се специјализирани за древните остатоци, особено за археолошките наоѓалишта на раните цивилизации на човекот. Современите историчари ги толкуваат тие наоди, заедно со записите и документите од старите, средновековните и поновите времиња за да изградат целосна слика на минатото. Денес им помагаат новите техники за датирање и генетиката. Нашето знаење за минатото постојано се зголемува, а самото размислување за тоа уште колку треба да се открие и да се научи е возбудливо.
Според научното толкување,поразвиените форми на живот потекнуваат од понеразвиени.Потеклото на човекот е од високоразвиен човеколик (антропоиден) мајмун.Човекот настанал во долг еволуционен процес ,преку природна селекција,при што големо значење имале климатските промени.Човекот морал да се приспособи на климатските услови и бил во борба за преживување.При тоа морал да го употребува разумот,кој имал голема придонес за човекот да се оддели од животните.предците на човекот се појавиле пред околу 3-4 милиони години,а на тоа укажуваат најстарите фосилни одтатоци во Јужна Африка.Од Африка почнал да се населува во Азија и Европа.Во текот на еволуцијата има повеќе видови на човек.Пред околу 2 милиони години се појавил „homo habilis“ кој почнал да гради примитивни живеалишта и да користи орудија кои сам ги изработувал од коски и камен.Потоа се појавил неандерталецот кој изумрел пред 80 000 години.Пред околу 35 000 години се појавува „homo sapiens“-разумен човек.
Анатомски промени
Еволуцијата на човекот се одликува со низа на морфолошки, развојни, физиолошки и промени во однесувањето кои се создавале од разделувањето на последниот заеднички предок на луѓето и шимпанзите. Најзначајни вакви адаптации се:
Врската меѓу сите овие промени е предмет на тековна расправа. Други значајни морфолошки промени вклучуваат еволуцијата на моќен и прецизен зафат, промена која најпрво се среќава кај H. erectus.
Дарвин
Идејата дека луѓето и раните мајмуни би можеле да споделуваат заедничко потекло станала појасна по 1859, со публикацијата на Чарлс Дарвин насловена Потекло на видовите. Во неа се обработувала идејата за еволуција на нови видови од постарите. Книгата на Дарвин не се однесувала на прашањето за еволуцијата на човекот, но во неа се велело само дека „светлина ќе биде фрлена на потеклото на човекот и неговата историја“.
Првите расправи околу природата на еволуцијата на човекот се покренале меѓу Томас Хаксли и Ричард Овен. Хаксли укажувал на човечката еволуција од мајмуни со илустрирање на многуте сличности и разлики меѓу луѓето и мајмуните, особено во неговата книга од 1863 Местото на човекот во природата. Меѓутоа, многу од раните поддржувачи на Дарвин (како Алфред Расел Волес и Чарлс Лајел) не се согласувале со тоа дека потеклото на менталните капацитети и моралните особености на луѓето би можеле да се објаснат со природна селекција. Дарвин ја применил теоријата на еволуција и сексуална селекција на луѓето во својата книга Потеклото на човекот од 1871.
Првите фосили
Главен проблем во тоа време бил недостатокот на преодни фосилни форми. И покрај откритието на Ежен Дубоа од 1891 на она што денес се нарекува Homo erectus (во Тринил, Јава), дури во третото десетлетие на XX век биле откриени други такви фосили со што започнале да се насобираат преодни (интермедиерни) видови. Во 1925, Рејмонд Дарт го опишал Australopithecus africanus. Овој типски примерок бил Детето од Таунг, австралопитекски младич кој бил откриен во пештера. Остатоците на детето се состоеле од зачудувачки добро зачувани мал череп и ендокран на мозокот. Иако мозокот бил мал (410 cm³), неговата форма била заоблена, што е различно од формата кај шимпанзите и горилата, а повеќе наликувала на формата на современиот човек. Исто така, на примерокот се забележувале кратки песјаци, а положбата на тилниот отвор била доказ за движење на две нозе. Сите овие особини го убедиле Дарт дека Детето од Таунг е двоножен предок на човекот, преодна форма меѓу мајмуните и луѓето.
Источноафриканските фосили
Во текот на седмата и осмата деценија на 20 век биле пронајдени стотици фосили, особено во Источна Африка во регионот на Олдувај и езерото Туркана. Предводник на истражувањата во источна Африка било семејството палеоантрополози Лики, односно Луис Лики и неговата сопруга Мери Лики, а подоцна и нивниот син Ричард и ќерката Мејв. Од фосилните наоѓалишта во Олдувај и Туркана тие пронашле голем број на фосили од австралопитецини, рани претставници на родот Homo, па дури и Homo erectus.
Овие откритија ја окарактеризирале Африка како лулка на човечкиот род. Во 1980-тите, Етиопија станала ново жариште за палеоантропологијата со пронаоѓањето на „Луси“ — име дадено на најцелосно сочуваниот фосилен член од видот Australopithecus afarensis пронајден од Дон Јохансон во местото Хадар во пустинската област Среден Аваш во северна Етиопија. Оваа област подоцна ќе стане наоѓалиште на многу други хоминински фосили, особено на оние откриени од тимот на Тим Вајт во текот на деведесеттите (како на пример, Ardipithecus ramidus).
Генетичката револуција
Генетичката револуција во истражувањето на потеклото на човекот започнала кога Винсент Сејрих и Алан Вилсон ја измериле силата на имунолошките вкрстени реакции на албумините од крвниот серум меѓу парови на живи суштества, меѓу кои и луѓе и африкански човеколики мајмуни (шимпанзо и горила). Силата на реакцијата може да биде изразена во бројки како имунолошка дистанца, која е пропорционална со бројот на разлики во аминокиселините меѓу хомологните белковини кај различните видови. Овие податоци можат да се искористат како молекуларен часовник за проценка на времињата на дивергенција на паровите со посиромашен или непознат фосилен запис.
Во нивната статија во „Science“, Сејрих и Вилсон го процениле времето на дивергенција или одвојување на луѓето и човеколиките мајмуни на околу пет милиони години, сето тоа во време кога стандардното толкување на фосилниот запис давало проценка од 10 до 30 милиони години. Последователните фосилни откритија, особено Луси, како и реинтерпретацијата на постарите фосили, во прв ред Ramapithecus, покажале дека проценките за поскорешна дивергенција се оние точните, со што се валидизирал албуминскиот метод. Примената на принципот на молекуларен часовник го револуционализирало проучувањето на молекуларната еволуција.
Потрага за најраниот човек
Во деведесеттите години низ Африка работеле неколку тимови на палеоантрополози кои барале докази за најраната дивергенција на хомининската еволутивна линија од големите човеколики мајмуни. Во 1944, Мејв Лики го открила Australopithecus anamensis. Ова откритие било засенето од тоа на Тим Вајт од 1995, односно пронаоѓањето на Ardipithecus ramidus, што го поместило одвојувањето на 4,2 милиони години.
Во 2000 година, Мартин Пикфорд и Брижит Сену во Туген Хилс во Кенија откриле 6 милиони години стар двоножен хоминин кој тие го нарекле Orrorin tugenensis. Во 2001, тимот предводен од Мишел Бруне пронашол череп на Sahelanthropus tchadensis кој се испоставило дека е стар 7,2 милиони години, и за кој Бруне кажувал дека е двоножец, а со тоа и хоминин.
Јанез Милчински
Јанез Милчински (роден на година во  - починал на  година во ) — словенечки лекар, специјалист за судска медицина, деонтолог и правник, редовен професор на Медицинскиот факултет во Љубљана, Словенија (од 1957).
Еволуција на човекот
Распространување на човекот
Африканската хипотеза предлага дека современиот H. sapiens настанал во Африка неодамна (приб. пред околу 200 000 години) и подоцна мигрирал низ Евроазија каде ги заменил постоечките популации на видови од родот Homo (како Homo erectus и неандерталците). Овој модел бил развиен од Крис Стрингер и Питер Ендроуз. За споредба, алтернативната мултирегионална хипотеза предлага дека родот Homo се состоел од единечна поврзана популација каква што е и денес (од еден вид), како и тоа дека еволуцијата се случила во светски рамки континуирано во текот на последните неколку милиони години. Овој модел бил предложен во 1988 од Милфорд Волпоф.
Јанез Милчински
Животопис
Дипломирал на Правниот факултет во Љубљана (1936). Студирал медицина најпрвин во Љубљана, а потоа во Загреб, каде што и дипломирал (1940). Бил активен учесник во НОБ. Се усовршувал во Белгија, Франција, Швајцарија, Австрија и Германија. Од 1945 до 1983 г. бил директор на Институтот за судска медицина на Медицинскиот факултет во Љубљана, а истовремено и раководител на Катедрата за судска медицина на Медицинскиот факултет од 1954 до 1955 и од 1962 до 1964 г. бил декан на Медицинскиот факултет, проректор на Универзитетот (1970–1973), а потоа ректор (1973– 1976). Од 1970 до 1973 бил претседател на Меѓународната академија за судска и социјална медицина. Почесен докторат му е доделен во Љубљана (1979) и во Лајпциг (1987).
Еволуција на човекот
Докази
Доказите за човечката еволуција доаѓаат од различни природни науки. Традиционално, главниот извор на сознанија за еволуциониот процес е фосилниот запис, но со развитокот на ДНК-анализата од седумдесеттите наваму, генетиката станува друг значаен извор на сознанија. Проучувањата на онтогенезата, филогенијата и особено на еволуционата развојна биологија на `рбетниците и без`рбетниците даваат значителен придонес во разбирањето на еволуцијата на целокупниот жив свет, вклучително и на човекот. Науката која го проучува потеклото и животот на луѓето е антропологија, а за потеклото особено палеоантропологија која се фокусира на проучувањето на човечката праисторија.
Јанез Милчински
Животопис
Во 1961 г. бил избран за дописен, а во 1970 за редовен член на САЗУ, од 1976 до 1992 г. бил претседател на САЗУ. За член надвор од работниот состав на МАНУ бил избран на 14. Ⅴ 1979 г. Стручниот и научниот придонес на Милчински е првенствено од областа на судската медицина (во идентификацијата на труповите при масовна катастрофа). Своите сознанија и искуствата на неговата екипа ги применил при масовни страдања на луѓето поради земјотреси (Скопје 1963, Сицилија 1968, Ел Аснам во Алжир 1980), при авионски несреќи (Брник 1966, Крк 1971, Маганик во Црна Гора 1974, Ајачо 1981), при железнички несреќи (Загреб 1974, Боровница 1976). За својата работа добил светски признанија. Во несреќите ги изучувал форензидните аспекти на сообраќајниците, дејството на алкохолот во сообраќајните несреќи, нивната превенција, оценката на телесните повреди и работоспособноста на повредените. Се занимавал со проблемите на медицинската етика и кривичната одговорност на здравствените работници во професионалната дејност, прашања од општата и специјалната деонтологија. Ги изучувал проблемите на судско-медицинските аспекти на итната помош и оживување на онесреќените. Од својата об-ласт публикувал 200 трудови и 4 книги. Бил матичар на новоформираниот Медицински факултет во Скопје (1947) и помогнал во развојот и работата на Катедрата по судска медицина на Медицинскиот факултет во Скопје. Во 1977 г. бил избран за надворешен дописен член на ЈАЗУ, во 1978 на АНУ-БиХ и САНУ, а во 1985 на ЦАНУ.
Еволуција на човекот
Докази од молекуларната биологија
Најблиските живи сродници на луѓето се горилите (родот Gorilla) и шимпанзите (родот Pan). Со секвенционирање на геномот на луѓето и шимпанзите се доаѓа до податокот за сличност во нивната ДНК од 95% до 99%. Користејќи ја техниката наречена молекуларен часовник која го проценува времето потребно за акумулирање на различни дивергентни (одвојувачки) мутации кај двете еволуциони линии, може да се пресмета приближно времето на одвојување на овие две линии. Гибоните (Hylobatidae) и орангутаните (род Pongo) се првите групи кои се одвоиле од еволутивната линија која води до луѓето, по што се одделиле горилите, шимпанзите и бонобите. Времето на одвојување на луѓето и шимпанзите е пред околу 4-8 милиони години, односно во епохата миоцен.
Секој пат кога се појавува одредена мутација кај дадена единка (еднонуклеотиден полиморфизам) и се предава на потомството, се формира хаплогрупа која ги опфаќа сите потомци на единката кои исто така ќе бидат носители на таа мутација. Со споредба на митохондриската ДНК која се наследува само од мајката, генетичарите заклучиле дека последниот женски заеднички предок чиј генетски маркер се наоѓа кај сите современи луѓе (т.н. митохондриска Ева) би требало да живеел пред околу 200 000 години.
Љупчо Мирковски
Животопис
Мирковски димпломирал труба на ФМУ во Скопје. Од 1978 г. е член на Танцовиот оркестар на МРТ. Како автор првпат се појавил на фестивалот Младина ‘74 (Суботица). Почнал да аранжира во 1977 г. Оттогаш напишал околу 170 композиции и 350 аранжмани за познати популарни песни. Пишувал музика за театарски претстави (15) и телевизиски серии (2). Бил уметнички директор на Макфест и на Националниот избор за Детска Евровизија. Учесник на голем број фестивали во странство.
Јотунхајм
Јотунхајм (Jötunheimr = „дом на џиновите“) е еден од деветте светови во нордиската митологија и е дом на џиновите. Реката Инфинг го дели овој свет од Асгард, светот на боговите. Од Јотунхајм, џиновите ги заплашуваат и напаѓаат луѓето во Мидгард (светот на просечното човечко искуство, овој свет) и Асгард. Владетелот на Јотунхајм се нарекува Трим.
Јотуните се жители на Јотунхајм. Тие се суштества со натчовечка сила и големина. Етимолошки, „јотун“ значи месојадец, а во преносно значење разорната сила на природата.
Јотуните се опишани како изобличени суштества, често со многу глави (Тривалди со девет), и нечовечки изглед. Потомците на богот Локи, змијата Јормунганд и волкот Фенрир, се Јотуни. Некои од џиновите биле и мудри, па самиот бог Один ги барал (како Мимир и Вавдруднир) за од нив да ја дознае исконската мудрост и знаењето.
Сурт (Црниот џин) на судниот ден Рагнарок, заедно со силите на Хел (место каде се концентрирани силите на злото - оние кои сакаат да ги уништат световите на луѓето и боговите), ќе ги нападнат боговите и ќе ги убијат сите, освен неколкумина.
Филозофија на човековите права
Филозофијата на човековите права се ја проучува основната основа на концептот за човекови права и критички ја разгледува нејзината содржина и оправдување. Неколку теоретски пристапи се напредни за да се објасни како и зошто се развил концептот за човекови права.
Една од најстарите западни филозофии за човековите права е дека тие се производ на природен закон, кој произлегува од различни филозофски или религиозни основи. Другите теории тврдат дека човековите права го кодификуваат моралното однесување кое е човечки социјален производ развиен од процес на биолошка и социјална еволуција (поврзана со Хјум ). Човековите права се опишани и како социолошки образец на поставување правила (како во социолошката теорија на правото и делото на Вебер). Овие пристапи вклучуваат идеја дека поединците во едно општество прифаќаат правила од легитимниот авторитет во замена за безбедноста и економската предност (како во Ролс ) - социјален договор. Двете теории кои доминираат во современата дискусија за човекови права се теоријата на интересот и теоријата на волјата. Теоријата на интереси тврди дека основната функција на човековите права е заштита и унапредување на одредени суштински човечки интереси, додека теоријата за тестирање ќе се обиде да ја утврди валидноста на човековите права заснована врз единствениот човечки капацитет за слобода.
Природни права
Теориите за природно право ги засноваат човековите права врз „природен“ морален, религиозен, па дури и биолошки поредок, независен од привремените човекови закони или традиции.
Сократ и неговите филозофски наследници, Платон и Аристотел, поставиле постоење на природна правда или природно право (δίκαιον φυσικόν dikaion physikon ; латински ius naturale). За нив, Аристотел често се вели дека е татко на природното право, иако доказите за тоа се должат најмногу на толкувањата на неговото дело од Тома Аквински.
Развојот на оваа традиција се должи на Стоицизмот.
Едно од најважните „Природни човекови права“ е правото на живот. Античките индиски текстови сугерираат дека лордот Махавира, основач на Jain Sect, исто така бил основач на ова Право на живот. Неговите учења и принципи се фокусираа на доктрината или филозофијата „Живеј и остави да живее“. Оваа филозофија се заснова на принципот на не будност.
Во 16 век, замолен од шпанските монарси да ја испитаат легитимноста на тврдењата за владеење на земјата од страна на индијата во Латинска Америка, Франциско де Виторија ја изложи теоријата за природните права, особено во неговиот познат Релектио де Индис.
Џон Лок го вметна природното право во многу свои теории и филозофија, особено во Два трактати за влада. Лок го свртел рецептот на Хобс, велејќи дека ако владетелот се спротивстави на природниот закон и не успее да ги заштити „животот, слободата и имотот“, луѓето би можеле оправдано да ја урнат постојната држава и да создадат нова.
Белгиската филозоф Френк ван Дун е еден од оние кои се во изработка на секуларниот концепт на природното право во либерална традиција. Исто така, постојат нови и секуларни форми на теорија на природно право што ги дефинираат човековите права како дериват на поимот универзално човечко достоинство.
„Достоинство“ е клучен израз за дискусија за човековите права. Универзалната декларација за човекови права не ги оправдува своите тврдења врз каква било филозофска основа, туку едноставно апелира до човечкото достоинство.
Карл Рахнер разговара за човечкото достоинство како што се однесува на слободата. Поточно, неговите идеи за слобода се однесуваат на човековите права како апел до слободата на комуникација со божественото. Како олицетворение на поединци кои можат да ја имаат оваа слобода и достоинство загрозени од надворешни сили, заштитата на ова достоинство добива апел за заштита на човековите права.
Терминот „човекови права“ го замени поимот „природни права“ во популарност, затоа што се поретко се гледа дека правата бараат природно право за нивното постоење. За некои, дебатата за човековите права останува дебата околу правилното толкување на природното право, и самите човекови права позитивен, но редукционистички, израз на истото.
Социјален договор
Англискиот филозоф Томас Хобс сугерирал постоење на хипотетички социјален договор каде група на слободни лица се согласуваат заради зачувување да формираат институции за нивно управување. Тие се откажуваат од својата природна целосна слобода во замена за заштита од Суверенот. Ова доведе до теоријата на Џон Лок дека неуспехот на владата да ги обезбеди правата е неуспех што го оправдува отстранувањето на владата и бил огледуван во подоцнежната постулација од Жан-Жак Русо во неговиот „Du Contrat Social“ ( Социјалниот договор ).
Врската меѓу владата и управуваната во земјите што ја следат традицијата на англискиот закон е доверлива. Во законот за правичност, доверителските обврски на политичарот не се само должности на добра волја и лојалност, туку исто така вклучуваат и должности на вештина и компетентност во управувањето со една земја и нејзините луѓе. Потекнувајќи од Судовите на еднаквост, фидуцијарниот концепт постои за да се спречат оние што имаат позиции на моќ да ја злоупотребуваат својата овластување. Доверливиот однос помеѓу владата и управуваното произлегува од можноста на владите да ги контролираат луѓето со вршење на нејзината моќ. Всушност, ако една влада има моќ да укине какви било права, таа е подеднакво оптоварена со доверлива должност да го заштити таквиот интерес затоа што би имала корист од користењето на сопствената дискреција за гаснење на правата со кои само таа имала моќ да располага.
Реципроцитет
Златното правило или етиката на реципроцитет вели дека мора да се прави со другите како што би се однесувале самите кон нив; принципот е дека заемното признавање и почитување на правата гарантира дека ќе се заштитат сопствените права. Овој принцип може да се најде во сите најголеми светски религии во само малку различни форми и бил содржан во „Декларацијата кон глобална етика“ од Парламентот на светските религии во 1993 година.
Советски концепт за човекови права
Советскиот концепт за човекови права се разликувал од концептите што преовладуваа на Запад. Според западната правна теорија, „поединецот е корисник на човековите права што треба да се тврдат против владата“, додека Советскиот закон прогласи дека државата е извор на човековите права. Затоа, советскиот правен систем го сметал правото како рака на политиката, а судовите како агенции на владата. Обезбедени се екстензивни вонсудски овластувања на советските тајни полициски агенции. Режимот го укина западното владеење на правото, граѓанските слободи, заштитата на правото и гаранциите за сопственост. Според Владимир Ленин, целта на социјалистичките судови не била „да го елиминираат теророт ... туку да го поткрепат и да го легитимираат во принцип“.
Криминалот бил утврден не како кршење на законот, туку како какво било дејство што може да им се закани на советската држава и општество. На пример, желбата да се оствари профит може да се толкува како контрареволуционерна активност казнива со смрт. Ликвидацијата и депортацијата на милиони селани во 1928–31 година била извршена во рамките на условите на Советскиот граѓански законик. Некои советски правни научници дури тврдеа дека може да се примени „криминална репресија“ во отсуство на вина “. . Мартин Лацис, шеф на украинската Чека објасни: „Не барајте во досието инкриминирачки докази за да видите дали обвинетиот се кренал или не против Советите со оружје или зборови. Прашајте го наместо на кое одделение припаѓа, какво е неговото потекло, неговото образование, неговата професија. Ова се прашањата што ќе ја одредат судбината на обвинетиот. Тоа е значењето и суштината на Црвениот терор. “