cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Граматика на бугарскиот јазик
Образување на именките
Образување на именките:
од глаголи:
Михаил Јурјевич Лермонтов
Творештво
Иако Лермонтов се појавил како наследник на Пушкин, сепак разликите меѓу нив се очигледни како на поетски така и на философски план. За разлика од Пушкин, кој брзо раскрстил со романтизмот, Лермонтов цело време останал романтичар, бајроновец, иако во некои свои песни самиот се спротивставува на тоа. Сепак, до крајот на животот останал бунтовник, затворен во својот песизмизам, отфрлајќи го и презирајќи го светот. Во тој поглед, познатиот руски критичар Белински укажува на разликата меѓу оптимистичката душа на Пушкин и песимизмот на Лермонтов. Според него, Лермонтов е непоправлив песимист, кој дури и кога бара спокојство, бара спокој во бурата и тоа е основниот парадокс во неговата поезија. Исто така, и Херцен смета дека Лермонтов го носи „товарот на скептицизмот“ и дека “не само што не барал излез од него, туку не гледал можност ни за борба ни за помирување“.
Влијание
Во 1964 година, рускиот поет Евгениј Евтушенко ја напишал песната со наслов „Балада за Лермонтовата песна „Смртта на поетот“ и за шефот на жандармеријата“.
Граматика на бугарскиот јазик
Образување на именките
од придавки:
од именки:
Заменки
Заменките се зборови кои ги заменуваат именките споменати во претходните реченици од текстот. Заменките во бугарскиот јазик имаат род (машки, среден или женски) и број (еднина или множина).
Лични заменки
Личните заменки во бугарскиот главно се однесуваат на лица. Овие заменки разликуваат три лица (прво, второ и трето лице), два броја (еднина и множина), три рода во трето лице еднина (машки, женски и среден род) и четири падежи (номинатив, акузатив, датив и предлошки падеж). Личните заменки имаат долга (мене) и кратка форма (ми). Во современиот бугарски јазик употребата на дативната форма (нему, неа, нам ...) е крајно ретка. Наместо тоа се користи комбинација на предлог со заменка (на него, на неа, на нас...).
Следува табеларна споредба на бугарските и македонските лични заменки:
Присвојни заменки
Присвојните заменки се заменки што означуваат поседување. Тие имаат род (машки, среден или женски) и број (еднина или множина) и можат да се членуваат. Заменките се согласуваат по родот и бројот со именката на која се однесуваат.
Повратни заменки
Некои примери за нивната употреба:
Глаголи
Според дефинициите на синтаксата, глаголот е поим што искажува дејство, процес или состојба. Во голем број од јазиците основната форма на глаголот е инфинитивот, но во бугарскиот, инфинитивот не постои. Наместо него се користи глаголската форма за прво лице во еднина. Главните карактеристики на глаголот се неговите граматички категории: времето, видот, начинот, залогот, лицето, родот и бројот. Во бугарскиот јазик има девет граматички времиња. Глаголите во бугарскиот јазик имаат два вида: свршен и несвршен. Покрај тоа, бугарскиот глагол има и три начина: исказен, заповеден и условен начин.
Времињата во бугарскиот јазик
За образување на времињата се употребуваат глаголи од свршен вид и од несвршен вид.
Сегашно време
Сегашното време е глаголско време кое се користи за изразување на сегашни дејства. Формите на сегашното време се образуваат со додавање соодветни суфикси на коренот на глаголот.
Постојат некои неправилни глаголи (съм/сум). Некои примери за формата на сегашното време:
Основното значење на сегашното време во бугарскиот јазик е да означува дејство што се совпаѓа со времето на зборувањето - сегашноста. Исто така тоа означува состојба, повторливо дејствие, случка во блиска иднина.
Во стандардниот јазик наставката за прво лице во множина е -им, -ем, ако формата за прво лице (еднина) не завршува на -ам. Туку во некои диjалекти и во разговорниот стил често се користи -име, -еме: „Ние носиме“ наместо „Ние носим“. Тоа е покажано во табелата подолу:
Деклинацијата на некои глаголи изгледа вака:
Примери за некои од употребите на сегашното време:
Минато определено свршено време
Граматичко време кое бугарскиот јазик го користи за искажување на минато, завршено и заокружено дејство. За образување на ова време се употребуваат глаголи од свршен вид и од несвршен вид.
Кај некои бугарски дијалекти „х“ не се изговара или станува „ф“. (Истото важи не само за глаголите.)
Минато определено несвршено време
Минатото определено несвршено време се користи за искажување на засведочено дејство во одвивање или во траење. За образување на ова време се употребуваат глаголи од свршен вид и од несвршен вид.
Минато неопределено свршено/несвршено време
Минато неопределено време е сложена глаголска форма во бугарскиот јазик со која се искажува прекажано дејство и дејство кое се кажува директно. Во лингвистиката ова време се нарекува перфект.
За образување на ова време се употребуваат глаголи од свршен вид и од несвршен вид. Ова време се образува со помошниот глагол „сум“ и глаголската л-форма. Македонската глаголска форма „има-конструкција“ не е типична за бугарскиот јазик.
Идно време
Идното време во се користи за искажување на идно дејство. Идното време во бугарскиот јазик се образува со честичката „ще“ и со глаголот што се менува. Глаголот ги зема соодветните форми од сегашното време.
Одречните форми на идното време се образуваат со „не ще“ или со „няма да“.
Кај некои дијалекти за образување на идното време се користат честичките „ше“, „же“, „че“ и „ке“.
Предминато време
Предминатото време се користи за дејствија кои се случиле пред друго минато дејствие. Формите на предминатото време јазик се образуваат со употреба на сум конструкцијата во минато време и со глаголската л-форма.
Предидно време
Предидно време („Бъдеще предварително време“) нема директен еквивалент во македонскиот јазик. Ова време се формира со честичката „ще“ со кое се искажува идноста на времето и минато неопределено време на глаголот. По форма тоа е слично на македонското идно прекажано време, но има друго значење.
Поимот „Бъдеще предварително време“ може да се преведе како „идно свршено време“ или „предидно време“. Се користи за дејство кое ќе се заврши некогаш во иднината пред друго дејство во иднината.
Заповеден начин
Основна функција на заповедните форми во бугарскиот јазик се давање заповед или наредба. Заповедниот начин има форми само за второ лице еднина и множина. Се образува со наставките -й,-и (еднина) и -йте, -те (множина).
Заповеден начин:
Индиректната заповед се образува со „да“ и „нека (да)“ + сегашно време од глаголот.
При искажување на заповеден начин со негативно значење, тогаш се употребуваат зборовите „не“ или „недей“ + да конструкцијата.
Можен начин
Можниот начин искажува глаголско дејство за кое се претполага дека е можно да се изврши под некој услов. Се образува со бих, би, ... и глаголската л-форма. Во бугарскиот формите на „бих“ имаат лице и број (еднина или множина).
Глаголска именка
Во бугарскиот јазик глаголската именка се образува од глаголи со додавање на наставките -не, -ние. Таа има еднина и множина и се членува.
Глаголски прилог
Глаголскиот прилог се образува од несвршени глаголи со додавање на наставката -йки. Глаголскиот прилог е неменлива глаголска форма.
Да-конструкциja
Во бугарскиот јазик постои таканаречената „да-конструкциja“. Оваа се образува со честичката „да“ и некој глагол, кој најчесто е во сегашно време. Да-конструкцијата може да ги има едно од следните значења: заповед, желба и здравица, клетва:
Модални глаголи
Модалниот глагол означува можност, желба, потреба, неизвесност, способност или дозвола. Во модалните глаголи спаѓаат следниве глаголи: мога / може, трябва / (мора,треба), искам / сака. Тие се користат со втори глагол во да-конструкција.
„Мога“ / може изразува возможност, давање дозвола, способност.
Како модален се јавува и глаголот „трябва“ / треба, кој е безличен и се јавува само во трето лице еднина. „Трябва“ изразува дека е потребност или веројатност.
„Трябва“ може да се преведе приближно и со „мора“ (изразува неопходност, убеденост).
„Искам“ / сака изразува желба, потреба.
Залог
Во бугарскиот јазик постојат активен и пасивен залог:
Пасивниот залог се образува со помошниот глагол „съм“ / сум + минат пасивен партицип. Формите на партиципот се слични на македонската „глаголска придавка“ и се образуваат со наставките -н, и -т:
Но во бугарскиот јазик пасивен партицип имаат само преодните глаголи*. Овој може да се користи и како придавка:
Придавки
Придавките се дел од говорот кои служат да го изменат на некој начин значењето на именката. Најчестите придавки се описните кои се користат за опишување на некој предмет или лице. Во бугарскиот јазик, придавките имаат три рода (машки, среден и женски) и два броја (еднина и множина). Се согласуваат по родот и бројот со именката на која се однесуваат. Придавките во бугарскиот јазик обично стојат пред именката која тие ја менуваат.
Образување
Дел од придавките се образуваат од други зборови со наставки. Некои примери се дадени подолу:
1. Образување од именки
Овој вид на придавки се добиени од именки.
2. Од глаголи
3. Од други придавки
4. Од прилози
5. Од бројни основи
Степенување
Постојат три степени на компарација: позитивна, компаративна и суперлативна форма. Во бугарскиот јазик меѓу честичките („по“, „най“) и придавката се пишува црта.
Степенување на придавки:
(И) Во бугарскиот јазик придавката „много“ / „многу“ е неправилна:
Некои примери:
Броеви
Броеви во бугарскиот јазик се зборови со кои се означува количеството на предметите. Броевите имаат три рода (машки, женски и среден) и можат да се членуваат. Членувањето на броевите зависи од родот на именката. Подолу се споредени бугарските и македонските броеви:
Некои примери за нивната употреба:
Предлози
Значењата кои другите словенски јазици ги искажуваат со падеж, во бугарскиот се искажуваат преку предлози. Така на пример предлогот „на“ се користи често за искажување припадност (генитив) и дативен предмет. Предлогот „с“ (или „със“) често означува инструмент или средство (инструментал). Многу предлози имаат пространствено значење (локатив).
Некои примери за предлози во бугарскиот јазик се дадени подолу:
Без
Пред именки кои почнуваат на 'в' или 'ф' се користи формата „във“.
Вместо
До
За
Зад
Заради
Като
Към
Край и покрай
Между
На
Над
С и със
Пред именки кои почнуваат на 'с' или 'з' се користи формата „със“.
Сврзници
Сврзниците се зборови кои поврзуваат зборови или пак реченици во составот на една сложена реченица:
Синтакса
Речениците со кои се соопштува нешто (се раскажува) се викаат расказни реченици. Зад овие реченици се пишува знакот точка.
Речениците со кои искажуваме заповед или желба се викаат извични реченици. Зад овие реченици се пишува знакот извичник.
Споредбена лексикологија
Лексиката на бугарскиот јазик има многу сличности со оние на српскиот и македонскиот јазик. Сите три јазици се дел од јужнословенските јазици и имаат заедничко потекло. Големиот број сличности и заеднички зборови се објаснува со нивното потекло од заедничкиот прајазик и со заедничкиот живот в минатото. Од друга страна, разликите меѓу јазиците се должат на нивниот посебен и самостоен историски развиток:
Добар дел од турцизмите се (намерно) заменети, не се веќе во употреба или се користат ретко или само во некои дијалекти: бакър(=мед)/бакар, челик(=стомана), шекер(=захар), самун/сомун, долап, дувар, зейтин/зејтин, дередже/дереџе. Затоа честопати во бугарскиот за еден поим постојат неколку зборови, например: шише (тур.) и бутилка (рус.); креват и легло; байрак, знаме и флаг; перде и завеса; куршум и патрон; чакъл/чакал и баластра; ченгел и кука; калъп, форма и шаблон;
Подолу се споредени некои зборови и текстови:
Но исто така, иако бугарскиот јазик е јужнословенски јазик, тој исто така има и источнословенско влијание, во споредба со другите јужнословенски јазици. Подетално, бугарскиот јазик се разликува со другите јужнословенски јазици затоа што има позајмено доста зборови од рускиот јазик (воена, научно-текничка, правна, граматичка и др. терминологиjа). На пример:
Член първи от „Декларацията за правата на човека“
Всички хора се раждат свободни и равни по достойнство и права. Те са надарени с разум и съвест и следва да се отнасят помежду си в дух на братство.
Член 2.
Всеки човек има право на всички права и свободи, провъзгласени в тази Декларация, без никакви различия, основани на раса, цвят на кожата, пол, език, религия, политически или други възгледи, национален или социален произход, материално, обществено или друго положение. Освен това, няма да се допускат никакви различия, основани на политическия, правния или международния статут на държавата или територията, към която човек принадлежи, без оглед на това, дали тази страна или територия е независима, под попечителство, несамоуправляваща се или подложена на каквото и да е друго ограничение на суверенитета.
Прв член од „Декларацијата за човекови права“
Сите чoвeчки суштествa се рaѓaaт слoбодни и eднакви по достoинство и прaвa. Tиe се oбдарeни сo рaзум и сoвeст и трeбa да се однесувaaт eдeн кон друг во дуxoт на oпштo чoвeчкaтa припaднoст.
Сите права и слободи наведени во оваа Декларација им припаѓаат на сите луѓе, без оглед на нивните разлики, како што се: раса, боја, пол, јазик, религија, политичко или друго убедување, национално или општествено потекло, сопственост, раѓање, или друг статус. Натаму, нема да се зема предвид политичкиот, правниот или меѓународниот статус на земјата или територијата на која и припаѓа лицето, без разлика дали земјата е независна, под старателство, без самоуправна власт или под каков и да е друг облик на ограничување на нејзиниот суверенитет.
'''Члан 1. „Декларација о људским правима“'''
NGC 3399
NGC 3399 — леќеста галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Граматика на бугарскиот јазик
Споредбена лексикологија
Cвa људскa бићa рaђajу се слoбодна и jeднакa у достojaнству и прaвимa. Она су oбдарeна рaзумoм и свeшћу и трeбajeдни прeмa другимa да поступajу у духу брaтствa.
Члaн 2.
NGC 3399
Откривање
Објектот е откриен на 1 април 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Граматика на бугарскиот јазик
Споредбена лексикологија
Cвaкoм припaдajу свa прaвa и слoбoдe прoглaшeнe у oвoj Дeклaрaциjи бeз икaквих рaзликa у пoглeду рaсe, бoje, пoлa, jeзикa, вeрoиспoвeсти, пoлитичкoг или другoг мишљeњa, нaциoнaлнoг или друштвeнoг пoрeкла, имoвинe, рoђeњa или других oкoлнoсти. Дaљe, нeћe сe прaвити никaквa рaзликa нa oснoву пoлитичкoг, прaвнoг или мeђунaрoднoг стaтусa зeмљe или тeритoриje кojoj нeкo лицe припaдa, билo дajeoнa нeзaвиснa, под стaрaтeљствoм, нeсaмoупрaвнa, или дajojje сувeрeнoст нa мa кojи други нaчин oгрaничeнa.
Отче наш
Оче наш
Оченаш
NGC 3399
Други поделби
Проучување на NGC 3399 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 32395. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 190; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1428. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 463.
Граматика на бугарскиот јазик
Споредбена лексикологија
Битие 11:
Постање 11:
NGC 3399
Користена литература
Galaxies. Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206)
Список на природни реткости во Македонија
Ова e список на природни реткости во Македонија. Природни реткостите се дел од заштитените подрачја на Македонија, кои како делови на живата и неживата природа кои како предмети на природата, поради своите научни, естетски, здравствени и други значења, културна, воспитно-образовни и туристичко-рекреативна функција се под посебна заштита на државата.
33 (број)
33 (триесет и три) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 32 а претходник на бројот 34.
Теиичи Мацумару
Теиичи Мацумару (роден во  — починал на  во ) — поранешен јапонски фудбалер.
Ԧ
Шха со испуст (закосено: <span style="font-family: times, Times New Roman, serif; font-size: larger">' ) — буква од проширената кирилица, изведена од кириличната буква Һ|сха ( <span style="font-family: times, Times New Roman, serif; font-size: larger">' ) со придодавање на испуст од десната ногарка.
Буквата е користи во татскиот и планинскоеврејскиот (јудеотатски) јазик, каде ја претставува гласилната избувна согласка.
Зандау
Зандау (Sandau) — град во округот Штендал, во Саксонија-Анхалт, Германија. Се наоѓа на десниот брег на Елба, околу 5 километри јужно од Хафелберг. Дел е од заедницата на општини Елба-Хафел-Ланд.
Фериботот Зандау е ферибот кој ја преминува Елба и ги поврзува Зандау и Битнерсхоф.
Зоран Матиќ
Зоран Матиќ ОАМ (роден на 25 декември 1944 година) е поранешен фудбалски тренер.
Играчка кариера
По пристигнувањето во Аделаида 1973 година од Југославија, Матиќ играше за Белград Вудвил (Белиот град) пред да се пресели во Аделаида Сити. Додека играше за Аделаида Сити, тој ја претставуваше државата Јужна Австралија четири пати.
Тренерска кариера
Матиќ е најпознат по тренерот на Аделаида Сити во австралиската Национална фудбалска лига. Тој беше тренер на Аделаида Сити на три шампионски титули (1986, 1991/1992 и 1993/1994) и беше првиот тренер на НСЛ кој освоил 200 натпревари. Матиќ беше тренер на годината во НСЛ за сезоните 1990/1991 и 1994/1995 година. Матиќ е член на Куќата на славните на фудбалската федерација Австралија и Куќата на славните на Фудбалската федерација на Јужна Австралија.
Пензионирање
По повлекувањето од тренерската работа, Матиќ почна да работи во градежната индустрија. Во 2006 година, како резултат на индустриска несреќа со пад од покрив од шест метри, Матиќ беше хоспитализиран со повеќе повреди, вклучувајќи скршен врат, скршена рака, скршена капа на коленото и повреди на лицето.
Палата Константин Порфирогенит Палеолог
Палатата Константин Порфирогенит (Палеолог) или Дворец Порфирогенит (турски: Tekfur Sarayı) е палата која се наоѓа во Истанбул, Турција. Во минатото, оваа палата била користена како резиденција од страна на византиските цари, и денеска овој објект е единствениот “преживеан“ од целиот царски комплекс кој постоел некогаш. По падот на Цариград, објектот бил користен за најразлични цели, како чување на камили, бордел и слично за да во текот на 17 век потполно биде напуштен. Денеска, објектот за јавноста е затворен, освен за некои групи кои треба да поседуваат посебна дозвола за влез и покрај тоа што објектот се наоѓа во склопот на просторот кој од страна на УНЕСКО е вклучен во списокот на светско и културно наследство. Во 2006 година започнала реставрација на објектот.
Византиско време
Дворецот се наоѓа во склопот на Цариградските ѕидини и во составот на некогашниот комплекс на палатата Влахерна на Златниот Рог. Некогашната резиденција била изградена во текот на 8 век, но се смета дека на истото место постоела и друга градба, за кое сѐ уште не се знае за што конкретно била користена. По падот на Латинското Царство во 1261 година, објектот го добил името по синот на Михаил VIII Палеолог, Константин Порфирогенит - кој се родил истата година и кој до крајот на векот ја проширил и целосно реконструирал. На фасадата се наоѓаат хералдички симболи од династијата на Палеолозите а палатата се состоела од три спрата. Денеска се познати два цртежи од палатата, од кои едниот датира од 1420 година под името Палата на царот додека вториот е од 1559 година. Последниот византиски цар овде ги доживеал неговите последни мигови од животот пред градот да падне во раце на Османлиското Царство. Претходно во времето на граѓанската војна палатата исто така била користена од Андроник III Палеолог и Јован Кантакузин.
Османлиско време
Во времето на османлиската опсада, објектот претрпел големи оштетувања. Во османлиско време дворецот бил познат како Текфур Сарај, кое во превод значи Царски дворец. По падот на градот, објектот бил користен за најразлични цели, како чување на камили, слонови, жирафи и слично. Во 16 век некој човек по име Белон запишал дека ја видел во урнатини оваа античка палата која Османлиите ја користеле за да ги прехранат своите слонови и други послушни животни. Во 1719 година објектот започнал да работи како керамичка работилница додека подоцна како фабрика за стакло. Во 1900 година во овој реон живееле голем број на Евреи кои во палатата произведувале прекрасни плочки според оние од Изник. Палатата била напупштена и изгорена во 1911 година.
Архитектура
Палатата претставувала трикатна зграда која се наоѓа помеѓу внатрешните и надворешните утврдувања на северниот дел од Теодосиевите ѕидини. Приземјето се состои од аркада (лак меѓу два столбови) со четири арки, додека на вториот спрат на фасадата се наоѓаат пет големи прозорци. Источно се наоѓа остаток од балкон. Кровната конструкција и сите спратови од објектот се срушени. Денеска не е познато кога точно палатата го изгубила својот покрив. Според мапи од XVIII век покривот сѐ уште стоел. Останатите ѕидови се богато украсени со геометриски дизајн.
Купчеи Дрва
Купчеи Дрва — археолошко наоѓалиште во дебарското село Мал Папрадник. Претставува средновековна црква и некропола. Се наоѓа на околу 1 км југоисточно од селото, во приватна ниват, каде на простор од 50 × 50 м се наоѓа грамада од градежен материјал, а околу неа гробни конструкции од камени плочи со насоченост исток-запад.
Џамија Аебух Асех
Џамијата Лебух е муслимански храм кој се наоѓа во Пенанг, Малезија. Била изградена во 19 век.
Агатангел Повардарски
'''Митрополитот г. Агатангел''' (роден: Чаир, 11 март 1955) ја возглавува Повардарската епархија која ги опфаќа градовите Велес, Кавадарци, Неготино, Валандово, Богданци, Демир Капија и Гевгелија.
Митрополитот Повардарски г. Агатангел (световно име Атанас Станковски) е четврти архијереј по хиротонија во Синодот на Македонската православна црква.
Роден е во 1955 година во Скопје каде се стекнал со своето високо богословско образование. Од владиката Кирил за чие духовно чедо важи дедо Агатангел бил ракоположен во ѓаконски и свештенички чин. Имал служено во Скопје и во Австралија. По починувањето на неговата сопруга се замонашил. На 12 јули 1998 година е хиротонисан за викарен епископ на Скопската митрополија со титулата епископ Велички. Добивајќи митрополитски чин назначен бил надлежен владика во Велес. Поради несогласувањата на митрополититот Јован со свештениците на брегалничката епархија, Агатангел бил испратен во Штипската митрополија.
Адидас
Адидас — мултинационален германски производител на спортска облека и матична компанија на Адидас Групација (Adidas Group), која се состои од компанијата за спортска облека Рибок (Reebok), голф компанија (вклучувајќи ја и компанијата Ашворт (Ashworth)), и Rockport. Покрај спортски обувки, компанијата произведува и други производи како што се чанти, кошули, часовници, очила и други добра поврзани со спорт и облека. Компанијата е најголемиот производител на спортска облека во Европа и втор по големина производител на спортска облека во светот, по неговиот американскиот соперник Најк.
Милан Обреновиќ
Милан Обреновиќ, познат како Милан Обреновиќ IV и Милан I Обреновиќ (22 август 1854 - 11 февруари 1901) бил кнез (1872-1882) и прв нововековен крал на Србија (1882-1889). Кнезот Михајло Обреновиќ III умрел без законски потомок, а за негов наследник бил избран Милан кој тогаш имал 14 години и се школувал во гимназијата Луј Велики во Париз. Бидејќи бил малолетен било избрано Намесништво на чело со Јован Ристиќ. Милан израснал во Париз и имал носталгија кон Франција и нејзината престолнина. Често го напуштал Белград и се враќал во Париз каде што се одавал на раскошниот живот.
Во текот на овој период, Намесништвото на чело со Ристиќ го демократизирало српскиот политички живот, било воведено општо право на глас за мажите и рамномерна фискална реформа. Во 1875 година било кренато востание во Босна и Херцеговина против Османлиското царство. Јован Ристиќ плашејќи се од Австроунгарска окупација на оваа област го потикнал Милан да им објави војна на Османлиите. Меѓутоа, во 1876 година српските сили биле поразени, а угледот на Милан опаднал, а во Руско-турска војна од 1877-1878 година, Србија не учествувала. Со Берлинскиот конгрес српското кнежевство било прогласено за независно, а Австроунгарија го добила правото да ги окупира Босна и Херцеговина и Новопазарскиот санџак, со што биле ослабени позициите на српската држава, а Милан се нашол во тешка позиција.
За да го поправи својот углед и да ја заврсти својата разнишана позиција, во 1882 година Милан се прогласил за крал под името Милан I Обреновиќ. Кралската титула ја засилиле неговата амбиција и одлучил сам да владее. Во 1883 година извршил државен удар со кој го укинал уставот и започнал да се пресметува со политичките партии, особоено настрадала Радикалната партија која била составена од либерали, политичкиот живот на Србија бил исполнет со крвави нереди и политички процеси кои со години траеле.
Адидас
Адидас е основан во 1948 година од страна на Адолф Даслер, по поделбата на компанијата Gebrüder Dassler Schuhfabrik меѓу него и неговиот постар брат, Рудолф Даслер. Рудолф подоцна ја основал компанијата Пума АГ, која на почетокот му била соперник на Адидас. Регистрирана во 1949 година, Адидас во моментов е со седиште во Херцогенаурах, Германија, заедно со Пума АГ.
Милан Обреновиќ
Милан сакал да се разведе од својата сопруга Наталија Кешко, угледна Русинка од истакнато кнежевско семејство Гика. Меѓутоа српската православна црква не сакала да му дозволи развод, а Милан сам себеси се развел со што целосно го уништил својот углед во конзервативна Србија. За да избегне избувнување на граѓанска воја, во 1889 година абдицирал во полза на својот син Александар. Во замена добил 2 000 000 франки во злато и заминал за Париз.
Адидас
Облеката и патиките на компанијата се дизајнирани обично со три паралелни линии, и истиот мотив е вметнат во моменталното официјално лого на Адидас. Трите линии биле купени од финската спортска компанија Карху Спортс (Karhu Sports) во 1951 година. Приходите на компанијата за 2016 година биле 19,29 милијарди евра.
Милан Обреновиќ
Неговиот син и наследник Александар имал дванаесет години кога бил избран за владетел на Србија. Поради малолетноста на новиот крал, бил избран Намеснички совет на чело со неизбежниот Јован Ристиќ. Меѓутоа во 1893 госина, кога Александар имал 16 години, бил извршен државен удар во текот на кој сите намесници и министри биле апсени, а Александар се прогласил за полнолетен и го суспендирал уставот. Државниот удар бил организиран од Милан кој дошол тајно во Србија и го потикнал својот син на акција. Александар својот татко го назначил за врховен командант на српската армија.
Кога Александар решил да се ожени со Драга Машин, Милан се спротивставил на тој брак и кон крајот на 1900 година за секогаш ја напутил Србија. Милан најпрво живеел во Карлсбад, потоа во Темишвар, а последните денови од животот ги поминал во Виена. Во престолнината на Австроунгарија се разболел и по тешко боледување умрел на 11 февруари. Тој е закопан во Крушедол на Фрушка Гора покрај кнегињата Љубица.
Адидас
Рани години
Адолф Даслер започнал да произведува свои спортски патики во кујната за миење на мајка му во Херцогенаурах, Баварија, по неговото враќање од Првата светска војна. Во 1924 година, неговиот брат Рудолф Даслер се приклучил на фирма која станала позната како Gebrüder Dassler Schuhfabrik (во превод: Браќа Даслер, фабрика за чевли). Двајцата започнале со својата авантура во пералната на нивната мајка, но во тоа време, снабдувањето со електрична енергија во градот било непостојано, и браќата понекогаш морале да ја употребуваат силата на педалот од стационарен велосипед за да може да функционира нивната опрема.
Милан Обреновиќ
Рани години
Бил роден на имотот на својот татко Милош, син Јеврем Обреновиќ кој бил брат на првиот српски кнез Милош Обреновиќ I. Неговиот татко како странски наемник служел во романската војска и загинал во борбите со Османлиите кај Букурешт на 20 ноември 1861 година. Неговата мајка, Елена Марија Катарџи била ќерка на романскиот гроф Константин Катарџи. По неговото раѓање, неговите родителе се оддалечиле, тој бил нивни единствен син и имал една сестра, Томанија.
Адидас
Рани години
За време на Летните олимписки игри во 1936 година, Ади Даслер возел од Баварија на еден од првите автопати во светот до Олимпиското село со куфер полн со крампонки и го убедувал американскиот спринтер Џеси Овенс да ги користи, што претставува и прво спонзорство за еден Афроамериканец. Откако Овенс освоил четири златни медали, неговиот успех ја зацементирал добрата репутација на Даслер патиките меѓу најпознатите спортисти во светот. Писма од целиот свет пристигнувале на браќата, и тренерите на другите државни репрезентации биле исто така заинтересирани за нивните патики. Бизнисот напредувал со брзо темпо и браќата Даслер продавале по 200.000 пара патики годишно, до пред Втората светска војна. Подоцна во текот на Втората светска војна, фабриката за патики се префрлила на производството на противтенковското оружје Панцершрек.
Милан Обреновиќ
Рани години
Српскиот кнез му обезбедил гувернанта која го воспитувала и подучувала, а меѓу неговите воспитувачи бил и познатиот дубровнички поет Медо Пуциќ. По созревањето, Михајло Обреновиќ III својот внук го испратил на школување во Париз.
Адидас
Поделба на компанијата
Двајцата браќа се приклучиле кон Нацистичката партија, но Рудолф бил малку поприврзан кон партијата. За време на војната, сè поголемиот јаз помеѓу двајцата браќа достигнал критична точка по бомбашкиот напад на сојузниците во 1943 година кога Ади и неговата сопруга се искачиле во засолништата против бомби во кои веќе биле Рудолф и неговото семејство: „валкани гадови, повторно се вратија“, изјавил Ади, очигледно мислејќи на сојузничките воени авиони, но Рудолф бил убеден дека брат му тоа го мислел за него и неговото семејство. Подоцна Рудолф бил земен од американските војници кои го обвиниле дека е член на дивизијата Вафен СС, и бил убеден дека неговиот брат е оној што го предал.
Милан Обреновиќ
Намесништво
Во 1868 година бил извршен атентат врз Михајло Обреновиќ III во Коштуњак. Михајло немал законски потомок кој би можел да го наследи српскиот престол. По предлог на министерот Миливој Блазнавц, Милан бил избран за наследник на свој четиринаесет години. Бидејќи бил малолетен во моментот на изборот за српски кнез, наместо него управувало Намесништво во состав: Блазнавац, Ристиќ и Гавриловиќ.
Адидас
Поделба на компанијата
Браќата се разделиле во 1947 година, притоа:
Милан Обреновиќ
Намесништво
На 29 јуни 1869 година, била спроведена првата мерка на Намесништвото, донесување на Устав во кој било предвидено дека српскиот престол, во случај ако изумре машката линија на Обреновиќите, може да биде наследен од женските потомци на кнезот Милан по женска линија. Овој устав бил силно нападнат од страна на опозицијата. Во текот на овој период, Намесништвото на чело со Ристиќ го демократизирале српскиот политички живот, а било воведено општо право на глас за мажите и била спроведена рамномерна фискална реформа.
Надворешна политика
Во 1872 година, Милан се стекнал со полнолетство и ја презел власта во Србија како кнез и владеел под името Милан Обреновиќ IV. Во почетокот на своето владеење, главно се потпирал врз војската и се стремел кон нејзино зајакнување. Во надворешната политика, српското кнежевство имало најдобри односи со Руското царство.
Во 1875 година избувнало Босанското востание против Османлиите. Милан во почетокот не сакал да се меша на каков било начин и го осудил востанието. Меѓутоа под притисок на српското граѓанство и под влијание на Јован Ристиќ, во 1876 година Милан и објавил војна на Османлиското царство, но српските сили биле поразени од реформираната османлиска армија.
Адидас
Аферата Тапи
Во февруари 1993 година, Лионската банката го продавала Адидас на Роберт Луис Дрејфус, пријател на Бернард Taпи за многу повисока сума на пари од онаа што ја должел Taпи, 4.485 милијарди франци (683.514.000 евра) наместо 2.85 милијарди франци (434.479.000 евра). Taпи подоцна ја тужел банката, бидејќи сметал дека бил ограбен од страна на индиректната продажба.
Милан Обреновиќ
Надворешна политика
По започнувањето на Руско-турската војна, под притисок на Руското царство, на 2 декември 1877 година Милан повторно влегол во војна со Османлиите. Српската војска се движела кон Ниш, Пирот и Врање. Со потпишувањето на Санстефанскиот мировен договор и создавањето на Голема Бугарија, Милан останал со празни раце. Овој момент бил пресвртница во надворешната политика на кнезот, тој се свртел кон Австроунгарија.
Адидас
Аферата Тапи
Роберт Луис Драјфус станал новиот извршен директор на компанијата. Тој исто така бил претседател на ФК Олимпик Марсеј, екипа која Тапи ја поседувал до 1993 година.
Милан Обреновиќ
Надворешна политика
Со Берлинскиот конгрес од 1878 година Србија се стекнала со независност од Османлиското царство, а добила и извесно територијално проширување: Нишкиот, Пиротскиот и Топличкиот округ. Меѓутоа, Босна и Херцеговина станала протекторат на Австроунгарија. Набргу потоа, Милан ја испратил првата делегација на виенскиот двор. На чело на оваа делегација се наоѓал Ристиќ, водачот на либералите кој се обврзал во име на Србија да склучи трговски договор и спогодба за изградба на железничка линија со Австроунгарија.
Судир со поглаварот на автокефалната српска црква
Белградскиот митрополит Михајло бил русофил, а како таков им сметал на Виена, Милан и неговите приврзаници.
Адидас
Аферата Тапи
Тапи поднел барање за личен банкрот во 1994 година. Тој бил предмет на неколку тужби, особено во врска со местење натпревари во фудбалскиот клуб. Во текот на 1997 година, тој поминал 6 месеци од 18-месечната затворска казна во затворот Ла Санте во Париз. Во 2005 година, француските судови му доделиле надомест на Taпи од 135.000.000 евра (околу 886.000.000 франци).
Милан Обреновиќ
Судир со поглаварот на автокефалната српска црква
Митрполитот Михајло преку српските свештенци во Босна дејствувал против интересите на Австроунгарија, а финансиска помош добивал до руските словенски комитети. Во 1881 година, митрополитот Михајло дошол во судир со приврзаниците на Милан.
Милан решил да го отстрани митрополитот. Како повод послужил Законот за црковните такси кој стапил на сила на 1 јуни 1881 година, а бил донесен без консултации и согласност на Светиот архијерејскои собор. Дошло до судир помеѓу владата и митрополитот.
На 18 октомври 1881 година, Милан издал указ со кој Михајло бил отстранет од својата положба без пензија или каква било друга издршка.
По отстранувањето, Михајло живеел во својата приватна куќа во Белград, меѓутоа под притисок на српските власти, во 1883 година ја напуштил Србија. Меѓутоа, подоцна Милан му дозволил да се врати.
Адидас
Пост-Тапи ера
Во 1994 година, главен корисник станал Детското село - СОС во комбинација со младинска група на ФИФА.
Милан Обреновиќ
Атентат
На 11 октомври 1882 година, Јелена Илка Марковиќ, вдовица на полковникот Јеврем Марковиќ, се обидела да го убие Милан во Соборниот храм во Белград. Поводот за атентатот било стрелањето на нејзиниот маж за време на Тополската буна. Атентатот бил неуспешеан, а Јелена Илка Марковиќ била упасена и на 12 април 1883 година била осудена на смрт. Била помилувана, меѓутоа подоцна била пронајдена мртва во пожаревачкиот затвор.
Адидас
Пост-Тапи ера
Во 1997 година, Адидас АГ ја оформила групацијата Саломон Груп (Salomon Group) која била специјализирана за ски опрема, и нејзиното официјално корпорациско име било променето во „Адидас-Саломон АГ“, бидејќи со ова достигнување Адидас исто така се здобил и со голф компанијата Тејлормејд (TaylorMade) и Максфлај(Maxfli) што им дозволило да и бидат конкуренција на компанијата Најк голф.
Милан Обреновиќ
Атентат
Во 1891 година, весниците ги обвиниле Милан и Милутин Гарашанин за наредбодавци на убиствата. Милан се обидел атентатот да го искористи против Радикалите, меѓутоа во текот на истрагата не биле откриени докази против нив.
Адидас
Пост-Тапи ера
Во 1998 година, Адидас ја тужел на Националната студентска атлетска асоцијација поради нивните правила кои ги ограничуваат големината и бројот на комерцијални логоа на спортските дресови и облеката. Адидас ја повлечел тужбата, и двете групации формирале насоки за тоа што ќе се смета за корисно во дизајнот со трите линии на трговската марка Адидас.
Милан Обреновиќ
Прогласување на Србија за кралство
По потпишувањето на договорот, првиот министер на српската влада - Михаил Пироќанец поднел оставка, меѓутоа Милан не ја прифатил. На 21 февруари (стар календар 1882 година, Милан се крунисал за крал под името Милан I Обреновиќ , Србија станала кралство, а царот Франц Јосиф I лично му честитал на новиот крал.
Судир со Радикалите
По прогласувањето на Милан за крал, дошло до промена во политичкиот живот на Србија. Се формирале партии: Радикалната партија (1881) на чело со Никола Пашиќ, Либералната партија на чело со Јован Ристиќ и Напредната партија на самиот крал Милан. Српските граѓани биле незадоволни од владеењето на Милан. Плашејќи се од истапувањето на народот, како и поради набавката на нови пушки, Милан се повикал на правото да формира платеничка армија и наредил да се собере оружјето од народот и да се складира во магацини.
Радикалите започнале жестока борба против режимот на кралот Милан. Селаните од Тимочкиот округ дале отпор при собирањето на оружјето и под влијание на Радикалите одбиле да ги предадат оружјето. Во околината на Зајачар и Књажевац во 1883 година избувнала т.н Тимотичка буна, која Милан ја задушил со помош на војската. По задушувањето на буната, Милан наредил да се укине народната армија и започнал со создавање на редовна војска, која требало да му биде верна, меѓу другото започнал да ги гони приврзаниците на Радикалната партија. Никола Пашиќ, водачот на Радикалите бил принуден да замине за Бугарија и таму да ја продолжи својата дејност против режимот на Милан.
Недоразбирање со Бугарија
По Берлинскиот конгрес, Милан бил во лоши односи со младата бугарска држава. Неговиот личен посед Брегово бил припоен кон Бугарија, а бугарските власти му дозволиле на Никола Пашиќ да се засолни во нивната држава од каде работел против српскиот крал. Во 1885 година, дошло до обединување помеѓу Бугарското кнежевство и Источна Румелија. Таквиот чекор, кој претставувал кршење на Берлинскиот договор, ги раздвижил српските владеачки кругови и кралот Милан бидејќи бугарската држава двојно ја зголемила својата територија и имала повеќе жители од српското кнежевство.
Адидас
Пост-Тапи ера
Во 2003 година, Адидас поднел тужба во Британскиот суд против компанијата Фитнес Врлд (Fitness World) коишто го користеле логото со две линии, мотив сличен на Адидас кој е со три линии. Судот пресудил дека и покрај едноставноста на марката, користењето на компанијата Фитнес Врлд (Fitness World) со логото било кршење на законот затоа што јавноста би можела да воспостави врска меѓу нив и марката Адидас.
Милан Обреновиќ
Недоразбирање со Бугарија
Милан побарал територијална компензација за Србија која требало да биде еднакава на бугарското обединување. Во Белград завладеала воена атмосфера. Ситуацијата уште повеќе се усложнила со бугарските претензии кон Македонија, која Милан ја сметал за српска сфера на влијание. Имено, веднаш по обединувањето бугарскиот министер - претседател Петко Каравелов на митинг во Трново истакнал:
За разлика од бугарските политичари, бугарскиот кнез Александар I Батенберг бил поумерен. За да биде избегната војната помеѓу Србија и Бугарија, тој се решил да започне директни преговори со Милан. На 30 септември 1885 година, Батенберг му испратил писмо на Милан во кое му предолжил започнување на преговори помеѓу двете држави за да бидат утврдени сферите на влијанија. Батенберг, за преговарач од своја страна го поставил Константин Стоилов, по што испратил ново писмо до Милан во кое истакнал дека: ... го разбира српското барање за компензација... но Турција е голема. Меѓутоа сите предлози биле одбиени од српскиот крал.
Адидас
Пост-Тапи ера
Во септември 2004 година, една од најдобрите англиски модни креаторки Стела Макартни започнала заедничка соработка со Адидас за создавање на нова линија, создавајки долгорочно партнерство со корпорацијата. Оваа линија е колекција за спортски перформанси за жени наречена „Адидас од Стела Макартни“, која била прифатена со воодушевување.
Исто така во 2005 година на 3 мај, Адидас, изјавил во јавноста дека тие ја продале нивната партнер компанија Саломон Груп за 485 милиони евра на Амер Спортс (Amer Sports) од Финска.
Во август 2005 година, Адидас ја кажал својата намера да го купи британски соперник Рибок (Reebok) за 3.8 милијарди американски долари. Ова преземање било завршено со партнерство во јануари 2006 година и значело дека компанијата ќе има деловни продажби блиски на оние на Најк во Северна Америка. Купувањето на Рибок (Reebok), исто така им овозможило на Адидас да се натпреварува со Најк во светот како број два атлетски чевлар во светот.
Корпоративното седиште на Адидас е во Германија, но има и многу други деловни локации низ светот како што се Хонгконг, Торонто, Тајван, Англија, Јапонија, Австралија и Шпанија. Иако главно се продава во САД, Адидас има многу приходи и од овие земји и се шири во повеќе прекуокенаски земји.
Во 2005 година, Адидас го претставил Адидас 1, првите произведени патики со помош на користи микрообработувач. Компанијата ги произвела „првите светски интелигентни патики“, со помош на микрообработувач способен за вршење на 5 милиони пресметки во секунда, кои автоматски го прилагодуваат нивото на патиките за амортизирањата да одговараат на неговата околина. Патиките имаат потреба од мала, заменлива батерија која ќе трае за време од околу 100 часа на трчање. На 25 ноември 2005 година, Адидас објавил нова верзија на Адидас 1 со зголемен број на амортизирања, дозволувајќи им на патиките да станат помеки или поцврсти, и нов мотор со 153% повеќе вртежени моменти.
На 11 април 2006 година, Адидас најавил 11-годишен договор со НБА за да стане нивен официјален снабдувач за облека. Тие ќе направат НБА, НБДЛ, и ВНБА дресови и производи, како и обоени верзии на Суперстар (Superstar) патиките за кошарка според боите на тимовите. Овој договор (во вредност од над 400 милиони евра) го зема местото на претходниот 10-годишен договор со Рибок кој бил склучен во 2001 година.
Трчање
Адидас во моментов произведува неколку видови на патики за трчање, вклучувајќи ги и адистар контрол 5 (adiStar Controle 5), адистар рајдadiStar Ride) (замена за адистар кушн 6(adiStar Cushion 6)), Супернова серијата (замена за Супернова Контрол 10 (Supernova Controle 10)), и Супернова Кушн 7 (Supernova Cushion 7) (кој наскоро ќе биде заменет од Супернова Глајд (Supernova Glide)), меѓу другите. Покрај тоа, нивната облека многу ја користат тркачите. Адидас исто така користат кожа од кенгур за да ги направат своите патики поскапи.
Облека
Адидас продава голем број облеки, различни од машки и женски маици, јакни, дуксери, панталони и хеланки.
Првата облека на Адидас била тренерката на Франц Бекенбауер создадена во 1967 година. Адидас АГ е најголемиот производител на спортски градници во Европа и втор најголем производител во светот.
Фудбал
Еден од главните фокуси на Адидас е фудбалскиот комплет и друга слична опрема. Адидас исто така, обезбедува облека и опрема за сите тимови во Големите фудбалски лиги. Адидас остана главната компанија која ги снабдуа меѓународните фудбалски тимови со опрема за фудбал.
Адидас, исто така, прави колекции за судиите кои се користат во меѓународната конкуренција од страна на многу земји и лиги во светот. Во САД, судиите носат Адидас колекции во МЛС натпреварите иако основен снабдувач за судиите е Офишал Спорт (Official sport). Фирмата е иноватор во областа на патики за спортот со значајни примери, вклучувајќи го и развојот на копачките дизајнирани за Копа Америка кои се користеле за натпревари на тврди и суви подлоги речиси 40 години. Окованиот еквивалент бил именуван по Светското првенство по повод на одбележувањето на 1978 година, кога турнирот го освоил Аргентина, една од нациите каде што копачките се испорачувале во тоа време. Некои од најпознатите фудбалски екипи во моментов се спонзорирани од Адидас.