cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Убиството на фон Сидов
Мотив
Мотивот за убиствата останува нејасен, но едно можно сценарио е дека Фредрик бил корисник на дрога и западнал во сериозни финансиски тешкотии. Односот на Фредрик со татко му бил лош. Овие фактори можеби резултирале со очајнички импулс за убиство. Според полицијата, Фредрик го зел паричникот на неговиот татко во кој имало 235 шведски круни (што е еднакво на 7000 круни денес) за време на убиствата.
Во фикцијата
Убиствата биле инспирација за драмата на Зигфрид Сиверц Ет Брот („Злосторство“), која била премиерно изведена на 13 октомври 1933 година во Лоренштатерн во Гетеборг. Била изведена и во театарот Драматиска во Стокхолм на 15 март 1934 година, во режија на Алф Шеберг. Во 1940 година претставата била основа на филм, а главните улоги ги играле глумците Едвин Адолфсон и Карин Екелунд.
Телевизискиот филм за убиствата, Ett skuggspel („Игра во сенка“), во режија на Ингвар Скогсберг, бил емитуван на СВТ во 1985 година. Главните улоги ги играле Стефан Екман и Џесика Занден. Во 2004 година, авторката Хелена Хеншен ја објавила својата книга I skuggan av ett brott („Во сенката на злосторството“) за убиствата. Во 2006 година, Упсала Статсеадер претстави претстава заснована на настанот со наслов von Sydowmordens gåta („Мистерија на фон Сидов убиство“), што ја поттикнала новинарката Карин Тунберг да ја интервјуира ќерката на Фредрик и Ингун фон Сидов за да разговара за тоа како влијаеле убиствата. на нејзиниот живот.
Чакчобен
бил стар мајански град, денес археолошко наоѓалиште во Мексико.
Вила Ертл
Вилата Ертл се наоѓа во Оџаци, град и центар на истоимената општина во областа Западнобачки. Изградена е на почетокот на 20 век во стилот на Арт Нову како семејна вила на Јохан Ертл, сопственик на Фабриката за јаже и оган. Објектот е реновиран и денес е на Техничкото училиште.
Локација
Вила Ертл се наоѓа во центарот на Оџак, на улицата Школска на број 20.
Историја
Вилата ја изградил Јохан Ертл како семејна куќа на почетокот на 20 век.
Во минатото, дел од зградата на вилата Ертл била трајно наменета за сместување на сиромашните.
Семејството Ертл
Јохан Ертл е еден од најважните луѓе кои живееле во Оџаци. Мештаните го нарекувале „Големиот син на Оџак“ поради се што направил за тоа место во Војводина. Семејството Ертл се таканаречените Дунавски Германци. Тие се преселиле во Оџаке за време на германската колонизација во 1755 година. Јохан Ертл е роден во Оџаци во 1882 година. Неговиот татко Франц се занимавал со производство на коноп и се обидел да отвори фабрика за коноп со Питер Ориолт, но само по совет на неговиот син Јохан Ертл во 1907 година, тој успева во намерата да изгради погон во Оџаци за производство на коноп. Првото официјално име е „Honi fonó és kötélverőgyár“ (Фабрика за коноп и канап).
Јојан Ертл станал првиот претседател на одборот, а подоцна и сопственик на 90% од сите акции во фабриката. Златното доба на фабриката на Јохан Ертл датира од 1929 година. Производството се проширило по 1930 година. Во фабриката почнале да се прават теписи од јута и свилени ткаенини. Фабриката на Јохан Ертл станала најголема во Европа за производство на коноп.
Јохан Ертл по Првата светска војна бил и пратеник во Парламентот на Кралството Југославија. Починал во 1922 година, а неговиот потомок Франц Ертл продолжил успешно да го води бизнисот. Фабриката работела до Втората светска војна, кога била киднапирана од германските окупатори. Франц Ертл не ги поддржувал отворено нацистите, но бил брутално убиен од партизаните во 1944 година.
Вилата денес
Денеска во зградата е сместено Техничкото училиште. Семејната куќа што ја изградил Јохан Ертл во Оџаци денеска е под заштита на државата. Зградата била реновирана во 2004 година, а реновирањето било финансирано од Покраинскиот извршен совет на Војводина.
Dorylus gribodoi
Живеалишта
Видот се појавува во Западна Африка, од Гвинеја и Либерија до Камерун. Ограничен е на влажни живеалишта како дождовни шуми и шуми при реки и се јавува на надморска височина до 1600 м.
Биологија
Напади од D. gribodoi се извршуваат во слојот на мртви лисја. Работниците се повлекуваат во тунели кога се вознемирени или изложени на сонце. Ограничените набуљдувања покажуваат дека видот скоро исклучиво се храни со дождовни црви, но на оваа информација треба да се гледа со претпазливост бидејќи варијацијата во исхрана е значително по разновиден кај другите видови Dorylus. Познато е дека шимпанзa се хранат со D. gribodoi на две места (Босу во Гвинеја и Таи во Брег на Слоновата Коска); тие или користат стапчиња за да соберат работници од мравки на патеки или гнезда, или ги отвораат гнездата и земаат работници со своите раце. Гнездата се многу помалку видливи од оние на другите Dorylus видови мравки и се многу тешко да се најдат (за луѓето; шимпанзата се многу поуспешни). D. emeryi е симпатичен со D. gribodoi и има скоро идентично однесување во лов и барања за живеалишта, така што двата вида може лесно да се мешаат на поле. Најголемите работници на D. emeryi се многу поголеми.
Чикана
бил стар мајански град, денес археолошко наоѓалиште во Мексико.
Јосип Јурановиќ
Јосип Јурановиќ (роден на 16 август 1995 г.) — хрватски професионален фудбалер кој игра како десен бек за германскиот бундеслигаш Унион Берлин и за репрезентацијата на Хрватска.
Клупска кариера
Роден во Загреб, Јурановиќ поминал низ редовите на третолигашот Дубрава, со двомесечен престој во блиската академија на Кроација Сесвете. Дебитирајќи за Дубрава во третата хрватска лига во сезоната 2012–13, тој за прв пат го привлекол вниманието кон себе со победата во хрватското издание на натпреварувањето „Nike Chance“ за аматерски играчи во 2014 година, добивајќи право да се натпреварува за место во академијата „Nike Academy“. Неговите клупски настапи биле и понатаму забележителни, а од дел од медиумите бил прогласен за најдобар играч во есенскиот дел на третата хрватска лига - запад во сезоната 2014–15, што го привлекло вниманието на Хајдук Сплит.
Откако потпишал трииполгодишен договор со Хајдук Сплит во почетокот на 2015 година, тој првично се приклучил на нивниот Б тим кој се натпреварувал во третата хрватска лига, но набрзо бил префрлен во првиот тим, во април 2015 година од страна на новиот тренер Горан Вучевиќ, и својот прв настап во првата хрватска лига го имал во поразот од 2–1 од Ријека.
Во јуни 2018 година Јурановиќ бил избран во тимот на сезоната во хрватската прва лига за неговите настапи во сезоната 2017–18.
Легија Варшава
На 31 јули 2020 година, Јурановиќ потпишал тригодишен договор со полскиот клуб Легија Варшава. Тој го постигнал својот прв гол за Легија во победата од 2–1 над Шлонск Вроцлав. Со клубот тој ја освоил титулата во полската Екстракласа на крајот од сезоната.
Селтик
Јурановиќ потпишал петгодишен договор со шкотскиот премиерлигаш Селтик вреден 2.5 милиони фунти во август 2021 година. И покрај тоа што најголем дел од својата професионална кариера го одиграл како десен бек, Јурановиќ заиграл како лев бек во почетоците во Селтик, вклучително во деби натпреварот против ривалите Ренџерс на Ајброкс. Тој ја превземал улогата на изведувач на пенали за Селтик во својата прва сезона, забележително постигнувајќи голови против Реал Бетис, Бајер Леверкузен и уште во три наврати во шкотската премиер лига. Во декември, тој бил дел од составот на Селтик кој ја освоил титулата во лига купот на Шкотска во победата над Хибернијан. Неговиот придонес во одбраната на Селтик му донело место во најдобриот тим на сезоната 2021–22 во шкотската премиер лига.
На 6 септември 2022 година, Јурановиќ го одиграл својот прв натпревар во Лигата на шампионите, против Реал Мадрид на Селтик Парк.
За време на Светското првенство 2022, Јурановиќ бил поврзуван со трансфер во редовите на Барселона, Атлетико Мадрид и Челси. Шпекулациите се засилиле откако Селтик го ангажирал канадскиот интернационалец Алистер Џонстон од Монтреал, кој се сметал за потенцијална замена на Јурановиќ на позицијата десен бек.
Унион Берлин
На 22 јануари 2023 година, Јурановиќ потпишал за германскиот бундеслигаш Унион Берлин за 7,5 милиони фунти, плус 2,5 милиони дополнителни бонуси. Со овој трансфер Унион Берлин го срушил својот клупски рекорд за најскап трансфер, со што Јурановиќ станал најскапиот играч во историјата на германскиот клуб.
Меѓународна кариера
На 14 јануари 2017 година, Јурановиќ го одиграл својот прв натпревар за хрватската репрезентација на пријателскиот турнир Кина куп 2017 против Кина.
На 17 мај 2021 година, тој бил именуван во хрватскиот состав од 26 играчи за Европското првенство 2020. Тој одиграл два натпревари за својата репрезентација, и тоа во победата од 3–1 против Шкотска во групната фаза и против Шпанија во осминафиналето кадешто Хрватска загубила со 5–3 и била елиминирана од турнирот.
На 9 ноември 2022 година, Јурановиќ бил именуван во хрватскиот состав од 26 играчи за Светското првенство 2022. Тој бил во почетниот состав на хрватската репрезентацијата во шест од седумте натпревари на првенството и со својата репрезентација го освоил бронзениот медал, откако Хрватска забележал победа од 2–1 против Мароко во натпреварот за третото место.
Успеси
Селтик
Хрватска
Индивидуални
IC 307
IC 307 — галаксија во соѕвездието Паун, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 307 се споменува и како ESO 140-13, IRAS 18104-5842.
Откривање
Објектот е откриен на 14 септември 1901 година од страна на Делајл Стјуарт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 307 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. IC 307 има привидни димензии од 1,8' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 18 ч 14 м 50 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -58° 41' 39". Положбениот агол на објектот е во износ од 0°.
Други поделби
Проучување на IC 307 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 61638.
Куќа на ул. „Кирил и Методиј“ бр. 33 (Битола)
'''Куќа на ул. „Кирил и Методиј“ бр. 33 — архитектонско обележје во градот Битола, заведена како културно наследство на Македонија во Списокот на заштитени добра''' на Министерството за култура под реден број 31 во Битола.
Чинкултик
бил стар мајански град, денес археолошко наоѓалиште во Мексико.
Староарамејски јазик
Поимот „староарамејски јазик“ се користи за да се означат јазични варијанти на арамејскиот од неговата прва позната употреба па сè до моментот кога се воздигнало Саснидското царство (224 г.). Така, овој поим опфаќа тринаесет векови развој на јазикот. Воглавно под поимот „староарамејски“ се опфаќаат сите арамејски јазици и дијалекти кои денес се исчезнати.
Главен момент за развојот на староарамејскиот јазик бил неговото официјализирање во Ахеменидското Царство (500 - 330 г.п.н.е.). Периодот пред официјализирањето на јазикот во ова царство понекогаш се нарекува „древен период“. За време на тој период, арамејскиот се зборувал само во арамејските градови-држави, но подоцна се издигнал како јазик на трговијата и дипломатијата во Месопотамија, Левант и Египет. По падот на Ахеменидското Царство, локалните разговорни варијанти на арамејскиот јазик се истакнале, а со тоа се овозможило развој на различни пишани стандарди.
Древен период
Древниот период, или понекогаш именуван како „древноарамејски јазик“, се однесува на најстариот познат период на арамејскиот јазик. Ово период започнува со почетоците на јазикот па сè до моментот кога јазикот станал „лингва франка“ во т.н. плодна полумесечина - регион во Блискиот Исток. Јазикот бил како прв јазик во арамејските градови Дамаск, Хама и Арпад.
Најраните докази за постоењето на јазикот потекнуваат од 10 век п.н.е. Овие натписи се воглавно дипломатски документи меѓу различните арамејски градови-држави. Според податоците, се утврдило дека раната арамејска азбука најверојатно потекнува од феникиската и постои единство при пишаниот јазик. Со текот на времето, подобрување на азбуката се вршела според потребите на јазикот. Оваа азбука се усовршувала во источните региони на Арам. Интересно за арамејскиот јазик е тоа што со доминацијата на Новоасирското царство врз Арам под водство на Тиглат-Пилесер III во средината на 8 век, јазикот не бил потиснат од акадскиот, туку напротив, станал лингва франка во новата држава.
Од 700 г.п.н.е. јазикот започнал да се расширува низ сите страни во регипнот, но поради тоа ја изгубил својата хомогеност. Како директна последица на расширувањето на јазикот настанале, или се развиле, различни дијалекти во Асирија, Вавилон, Левант и Египет. Како и да е, арамејската варијанта од Асирија, која била под акадско влијание, и арамејскиот дијалект од Вавилон се издигнале на повисоко ниво. За овие дијалекти во Втората книга на Кралевите се споменува дека Хезекија (кралот на Јудеја) преговарал со асирските амбасадори на арамејски бидејќи така обичниот народ немал да разбере. Во околу 600 година, Адон (канански крал), го користел арамејскиот јазик при дописките со египетските фараони. Арамејскиот дијалект во Вавилон е познат под името калдеански арамејски јазик.
Кралски период
Во околу 500 г.п.н.е., по ахеменидското освојување на Месопотамија под водство на Дариј I, арамејскиот во таа форма каква што се користела во регионот, бил усвоен од освојувачите како „средство за пишана комуникација меѓу различните региони од распространетата империја со своите различни народи и јазици. Употребата на еден единствен службен јазик, кој современите научници го именувале како „официјален арамејски“ или „кралски арамејски“, може да се претпостави дека имал удел во голем дел за зачудувачкиот успех на Ахеменидите при зачувување на нивната распространета империја обединета за период колку што опстојувале“. Во 1955 година, Ричард Фрај ја ставл под знак прашалник класификацијата на „кралскиот арамејски“ како „официјален арамејски“, додавајќи дека нема зачувано доказ каде недвосмислено се потврдува статусот на некој јазик. Фрај го класифицирал „кралскиот арамејски“ како „лингва франка“ на ахеменидските територии, и додал дека употребата на арамејскиот јазик за време на ахеменидската ера била посилна одошто се мислело.
Кралскиот арамејски вил високо стандардизиран. Неговиот правопис повеќе се засновал на историските корени, одошто на зборуваните дијалекти, и неизбежното влијание на персискиот јазик му дал на јазикот новa јасност и голема флексибилност. Со векови по падот на Ахеменидското Царство (во 331 г.п.н.е.), кралскиот арамејски, или верзија слична на неа, влијаеле врз различни ирански јазици. Арамејското писмо и арамејскиот зборовен фонд ќе опстојат како основна одлика на палавиското писмо.
Една од најголемите колекции на кралски арамејски текстови е таа од Персеполис, која има околу 500 таблички. Повеќето од постоечките документи кои сведочат за арамејскиот јазик потекнуваат од Египет и Елефантина (види Елефантински папирус). Од сите овие најпознат документ е „Мудроста на Ахикар“, книга со инструктивни афоризми, слична на библиската „Книга на пословици“. Ахеменидско-арамејскиот е до тој степен унифициран што е тешко да се одреди кој документ од кој дел на светот потекнува. Само многу внимателно набљудување понекогаш може да доведе до откривање на некои позајмени зборови од останатите локални јазици.
Постахеменитски период
Библискиот арамејски е некако хибриден дијалект. Некои материјали на библиски арамејски најверојатно потекнувале од Вавилон и Јудеја пред падот на Ахеменидското Царство. За време на Селевкидското царство, дрска еврејска пропаганда го модифицирала арамејскиот од Книгата на Даниел. Овие приказни најверојатно опстојувале во усната традиција уште од претходно.
Во групата на постахеменитски арамејски форми е и хасмонејско-арамејскиот јазик (дијалект). Овој јазик бил службен јазик во Хасмонејска Јудеја (142–37 п.н.е.). Овој јазик влијаел врз библискиот арамејски јазик од кумранските текстови и тој бил главен јазик за небиблиски теолошки текстови од таа заедница. Главните преводи на Таргумите од хебрејската библија на арамејски биле направени на хасмонејски дијалект. Овој дијалект се појавил во цитатите во Мишнах и Тосефта. Меѓу овој дијалект и ахеменитскиот дијалект има разлики, воглавно во правописот. Хасмонејскиот дијалект ги запишувал зборовите како што се изговараат, т.е. обрнал внимание на фонетскиот правопис, додека ахеменитскиот дијалект користел етимолошки.
Вавилонскиот таргумски дијалект е подоцнежен постахеменитски дијалект кој се пронаоѓа во „официјалните“ таргуми (еврејски свети списи) Таргум на Онкелос и Таргум на Џонатан. Оригиналните хасмонејски таргуми ги достинале вавилонските во 2 или 3 век п.н.е. Тие тогаш биле преработени според посовремениот вавилонски дијалект за да се создаде стандарден таргум. Оваа комбинација ја основала базата за вавилонската еврејска литература за вековите кои следеле.
Галилејскиот таргумски дијалект е сличен со вавилонскиот таргумски дијалект. Овој дијалект е мешавина од литературниот хасмонејски дијалект со дијалектот од Галилеја. Хасмонејските таргуми ги достигнале галилејските во 2 век и биле преработени на галилејски дијалект за локална употреба. Галилејскиот таргум не се сметал за авторитативно дело од останатите заедници и документите покажуваат дека неговиот текст бил подобрувани. Од 11 век, веднаш што вавилонскиот таргум бил нормативен, галилејската верзија била под силно влијание од вавилонската.
Вавилонскиот документски арамејски дијалект е дијалект кој се употребувал од 3 век па натака. Овој дијалект се користел за приватни вавилонски документи, а од 12 век, сите приватни еврејски документи се на арамејски. Овој дијалект се заснова на хасмонејскиот, со некои мали измени. Ова е како резултат на тоа што хасмонејскиот бил постар дијалектм а вавилонскиот документски бил користен за правна документација.
Набатејско-арамејскиот бил јазик на арапско-арамејското кралство Петра (200 п.н.е. – 106). Кралството се наоѓало на источниот брег на реката Јордан, Синај и северна Арабија. Најверојатно поради исклучивата важност за трговијата, Набатејците започнале да користат арамејски наместо стариот северноарапски. Дијалектот се засновал на ахеменитскиот со мало арапско влијание. Некои зачувани документи датираат од почетоците на кралството, но повеќето се од првите четири века од нашата ера. Дијалектот се пишувал со ракописни букви, слично со арапскиот. Бројот на позајмени зборови во дијалектот се зголемувал сè додека целосно не се претопил во арапскиот.
Палмирско-арамејскиот дијалект е арамејски дијалект/ јазик кој се користел во сирискиот град-држава Палмира од 44 г.п.н.е. до 274 година. Овој дијалект се пишувал на квадратесто писмо, а подоцна со сириска азбука. Како и набатејскиот, и овој дијалект бил под арапско влијание.
Арамејскиот дијалект кој се користел во Арсакидската Империја или Партска Империја (247 п.н.е. – 224) го претставува арсакидско-арамејскиот дијалект. Овој дијалект се зборувал низ западниот дел од земјата. Овој дијалект бил пишана база за палавиското писмо кои било создадено за потребите на партскиот јазик. Писмото користело арамејски букви со одредени хетерограми, или арамејски зборови со партско значење. Арсакидите се гледале себеси како наследници на ахеменитското владеење. Така, арсакидско-арамејскиот дијалект, како никој друг постахеменитски дијалект, ја продолжил традицијата на Дариј I. Со текот на времето, бил под влијание на зборуваните арамејски, грузиски и персиски. По сасанитското (персиско) освојување на Партското Царство, арсакитско-палавскиот и арамејскиот биле под сасанитско влијание..
Стари источноарамејски дијалекти
Дијалектите кои се споменати во минатата секција се сите потомци на ахеменитскиот кралски арамејски јазик. Сепак, регионалната дијалектолошка различност на доцниот староарамејски јазик продолжила да се развива и покрај веќе напоменатите, често само во зборувана форма. Рани докази за овие зборувани дијалекти се познати само преку нивното влијание врз зборови и имиња од постандардни дијалекти. Во 2 век п.н.е. овие зборувани дијалекти станале пишани. Дијалектите покажале регионална поделба меѓу Месопотамија, Вавилон и истокот на една страна и Јудеја, Сирија и западот на друга.
Во кралството Осроена, кое се наоѓало во Едеса и било основани во 132 г.п.н.е., регионалниот дијалект станал службен јазик, односно тоа бил сирискиот јазик. Во горните текови на Тигар се развил источномесопотамскиот арамејски дијалект. Докази за овој дијалект се податоците од Хатра, Асур и Тур Абдин.Татијанскиот дијатесарон бил напишан во 172 година и авторот, Татијан, потекнувал од Асирија. Дијатесаронот бил напишан на источномесопотамски дијалект, а не на сириски. Во Вавилон, вавилонскиот дијалект бил користен од страна на Евреите. Така се формитал еврејскиот старовавилонски дијалект во околу 70 година.
Стари западноарамејски дијалекти
Доцните стари западни регионални дијалекти на арамејскиот јазик имале ист развоен правен како и старите источноарамејски дијалекти. Овие дијалекти се поразлични од источните дијалекти и кралскиот арамејски дијалект. Арамејскиот опстојувал заедно со кананските дијалекти и така сосема го замениле феникискиот јазик во 1 век п.н.е. и хебрејскиот во 4 век.
Формата на доцниот стар западноарамејски дијалект кој се користел од еврејските заедници е најдобро проучен и овој дијалект често се нарекува еврејски старопалестински дијалект. Негова најстара форма е стариот источнојордански дијалект, кој најверојатно потекнувал од регионот Цезареја Филипи. Тој е дијалектот на најстариот ракопис на Книгата на Енох (170 г.п.н.е.). Наредната фаза на дијалектот е старојудејскиот дијалект кој се појавил во 2 век. Јудејската литература може да се види во различни натписи и лични писма, цитати во Талмуди и во Кумранот. „Војната на Евреите“ била напишана на старојудејски.
Стариот источнојордански дијалект продолжил да се користи во 1 век од пагански заедници кои живееле источно од Јордан. Нивниот дијалект често се нарекува пагански старопалестински и бил пишан на ракописно писмо, слично како старосирискиот. Од овој дијалект можеби настанал христијанскиот старопалестински дијалект.
Јазиците за времето на Исус Христос
Општо прифатен факт, или верување, е дека за време на 1 век Евреите во Јудеја како прв јазик го зборувале арамејскиот. Одреден број мештани сè зборувале хебрејски како мајчин. Голем број луѓе го изучувале хебрејскиот како литургиски јазик. Дополнително на тоа, грчкиот јазик бил јазик на трговијата и така поголем број луѓе што се занимавале со трговијата во урбаните центри разбирале и грчки. Латинскиот јазик бил јазик на римската армија и немал јазично влијание врз народот. Трите јазици имале влијание еден врз друг, особени хебрејскиот и арамејскиот. Хебрејски зборови се вовеле во хебрејско-арамејскиот (особено религиски зборови), но и арамејски зборови навлегле во хебрејскиот.
Покрај стандардните хасмонејски и вавилонски дијалекти, во регионот се зборувале и поголем број разговорни дијалекти. Седум западноарамејски дијалекти се зборувале во Јудеја за времето на Исус Христос. Тие дијалекти најверојатно биле различни, но сепак меѓусебно разбирливи. Старојудејскиот бил истакнат дијалект во Ерусалим и Јудеја. Во регионот Енгеди се зборувал југоисточен јудејски дијалект. Во Самарија се зборувал самариско-арамејски дијалект. Во регионот од Исус Христос се зборувал галилејско-арамејски дијалект и овој дијалект денес е познат по неколку топоними, влијанието на галилејскиот таргумски дијалект, некои религиски книжевни дела и некои лични писма. Во регионот источно од Јордан се зборувале источнојордански дијалекти, во Дамаск и Либанските Планини се зборувал дамаскински арамејски дијалект и во Алеп се зборувал оронетскиот арамејски дијалект.
Томиславград
Томиславград — град и општина во централниот дел на Босна и Херцеговина, како дел од Херцегбосанскиот кантон. Според податоците од пописот во 2013 година, Томиславград има 5.760 жители.
Историја
Регионот околу Томиславград бил населен уште во античкиот период. Кон крајот на бронзеното време регионот бил населен од страна на повеќе индоевропски племиња познати како Илири. Регионот бил населен со илирското племе Далмати.
По римското освојување на оваа област регионот бил вклучен во составот на провинцијата Далмација. Во текот на средниот век градот бил вклучен во составот на Босанско Кралство. На почетокот од 15 век Босна била освоена од Османлиското Царство. Во текот на овој период започнала изградбата на градот. Во 1878 година Томиславград бил окупиран од Австроунгарија. Од 1918 станал дел од Кралството на Србите, Хрватите и Словенците. Во 1929 година кралството било преименувано во Кралство Југославија и поделено во девет бановини.
Од 1941-1945, Томиславград бил дел од Независна Држава Хрватска. По крајот на Втората светска војна, Ливно станал дел од Социјалистичка Република Босна и Херцеговина, како дел од СФРЈ, а по распаѓањето станал дел од Федерација Босна и Херцеговина.
Чунчункмил
бил стар мајански град, денес археолошко наоѓалиште во Мексико.
Станислав Гајда
Станислав Гајда (роден на 3 октомври 1945 година во Сиемислoв, починал на 23 ноември 2022 година ) - полски филолог, специјализиран за полска и словенска лингвистика, лексикологија, социолингвистика, стилистика и теорија на текст, академски наставник на Универзитетот во Ополе, редовен член на Полската академија на науките.
Биографија
Роден е во Сиемислав во близина на Намислов. По завршувањето на средното училиште во Намислав во 1963 година, студирал полски јазик на Педагошкиот универзитет во Ополе, магистрирајќи во 1968 година под менторство на проф. Станислав Роспонд.
По една година работа во училиште, се враќа на својот универзитет. Каде во 1975 година добива докторат на хуманистички науки од областа на филологијата за тезата со наслов Развојот на полската рударска терминологија, напишана под менторство на проф. Хенрик Борек. Својата хабилитација ја стекнува на Филолошкиот факултет на Универзитетот во Вроцлав во 1981 година врз основа на дисертацијата: Основите на стилското истражување на научниот јазик. Титулата професор ја добил во 1990 година од претседателот Лех Валенса.
Во периодот 1990-2012 година бил директор на Институтот за полска филологија, а во периодот 1998-2012 година бил раководител на Катедрата за полски јазик.
Во 2010 година станал дописен член, а во 2016 година редовен член на Полската академија на науките. Бил член на комитетите на Полската академија на науките : Комитетот за лингвистика (од 1990 година, претседавал со Комитетот во два мандата, 1999–2007 година), Комитетот за славистика (од 2003 година) и Советот за полски јазик при Президиумот на Полската академија на науките. Како член на Советот за полски јазик од почетокот на неговото постоење (т.е. од 1966 година), тој бил одговорен, меѓу другито, за сите правописни решенија на Советот. Бил член на научните совети на ИБЛ ПАН (од 1998 г.) и ИЈП ПАН (од 1993 г.). Покрај тоа, работел во уреднички тимови на странски и домашни списанија, на пр. „Славии“ ( Прага ), „Славтерму“ ( Москва ), „Стилу“ ( Белград ), „Студии по полска лингвистика“ ( Краков ), „Студија прагмалингвистицне“ ( Варшава ). Од 2000 до 2013 година бил член на Президиум на Меѓународниот комитет на слависти, каде што ја организира работата на 35 комитети поврзани со МКС. Во 2018 година, тој станал нејзин почесен член. Тој е основач и долгогодишен главен уредник на списанието „Стилистика“.
Во периодот помеѓу 1997–2005 година бил член на Научно-истражувачката комисија, а во периодот 2007–2010 година бил претседател на I Оддел на Централната комисија за степени и чинови.
Бил почесен член на Чешкото лингвистичко друштво (од 2002 година), ја добил титулата почесен доктор на Универзитетот во Св. Кирил и Св. Методиј во Скопје (2005), Педагошкиот универзитет на КЕН во Краков (2010) и Универзитетот за хуманистички и животни науки. Јан Длугош во Честохова (2018).
Добитник е на Златен крст за заслуги (1985), Витез од Орденот на Polonia Restituta (1998) и Медал на Националната комисија за образование (1987).
Академски достигнувања
Неговите истражувачки интереси се фокусирале на полскиот и словенските јазици. Се интересирал за теоријата и историјата на јазикот, стилистиката, ономастиката, лексикологијата, текстуалната лингвистика, социолингвистиката и јазичната култура. Тој се произнесува во речиси 300 публикации, кои се значаен придонес за полската и словенската лингвистика. Покрај чисто истражувачките достигнувања, неопходно е да се спомене и извонредниот научен и организациски талент на проф. С. Гајда и неговите заслуги во управувањето со истражувачките тимови и учеството во работата на научните институции.
Неговите достигнувања во славистиката му донеле светска популарност, со двете издавачки серии: Најновата историја на словенските јазици (том 1–14, 1996–2004) и Споредба на системи и функционирање на современите словенски јазици (том 1. –4, 2003–2009). Тие брзо го нашле своето место во словенските библиотеки ширум светот. И двете серии биле плод на имплементација на големи меѓународни истражувачки програми.
Список на државни водачи во 436 година
Ова е список на државни водачи во 36 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Прстенеста галаксија
Прстенеста галаксија — галаксија со облик на прстен. Хоговиот Објект, откриен во 1950 г. од американскиот астроном Артур Хог, е познат пример за ваква галаксија. Прстеност содржи голем број масивни и релативно млади сини ѕвезди со крајно висока сјајност. Средишното подрачје има релативно малку сјајна материја. Некои астрономи дека прстенестите галаксии настануваат кога една помала галаксија ќе помине низ средиштето на друга поголема галаксија. Бидејќи најголемиот дел од галаксијата е празен простор, „судирот“ ретко доведува до судири помеѓу поединечни ѕвезди. Меѓутоа, гравитациските пореметувања предизвикани од еден ваков настан може да поттикнат минување на ѕвездообразбен бран од ѕвезди низ поголемата галаксија. Други пак, сметаат дека прстените настануваат со насобирање (акреција) на надворешни тела околу галаксиите. Потоа ѕвездообразбата би се случила во ансобраниот материјал поради ударите и набивањето на истиот.
Насдак
Берзата „Насдак“ е американска берза со седиште во Њујорк. Рангиран е на второто место на листата на берзи според пазарната капитализација на акциите со кои се тргува, зад њујоршката берза. Платформата за размена е во сопственост на Nasdaq, Inc., која исто така е сопственик на мрежата на берзи Nasdaq Nordic и неколку берзи на акции и опции во САД.
Историја
„Насдак“ првично беше кратенка за Националното здружение на автоматизирани понуди на дилери на хартии од вредност. Основана е во 1971 година од Националната асоцијација на дилери на хартии од вредност (НАСД), сега позната како Регулаторно тело за финансиска индустрија (ФИНРА). На 8 февруари 1971 година, берзата Насдак започна со работа како прва електронска берза во светот. Отпрвин, тоа беше само „систем на цитати“ и не даваше начин за вршење електронска трговија. Берзата „Насдак“ помогна да се намали ширењето на понудите (разликата во цената помеѓу продавачите и купувачите), но не беше популарна меѓу брокерите бидејќи ги намалуваше нивните профити.
Индекси
На "Насдак" котираат акциите не само на високотехнолошки компании, па се појави цел систем на индекси, од кои секој ја одразува состојбата во соодветниот сектор на економијата. Сега има тринаесет такви индекси, кои се засноваат на котации на хартии од вредност со кои се тргува во електронскиот систем "Насдак".
Nasdaq Composite
Индексот Nasdaq Composite ги вклучува акциите на сите компании кои котираат на берзата "Насдак" (вкупно над 5.000). Пазарната вредност се пресметува на следниов начин: вкупниот број на акции на компанијата се множи со моменталната пазарна вредност на една акција. На 10 март 2000 година, индексот на берзата NASDAQ Composite достигна врв на 5.132,52, но до 17 април падна на 3.227 и, во следните 30 месеци, падна за 78% од својот врв.
Други индекси
NASDAQ Bank Index — за компаниите од банкарскиот сектор;
NASDAQ Biotechnology Index — за медицински и фармацевтски компании;
NASDAQ Computer Index — за компании кои развиваат софтвер и хардвер за компјутери;
NASDAQ Financial Index — за компаниите од финансискиот сектор, освен за банките и осигурителните компании;
NASDAQ Industrial Index — за индустриски компании;
NASDAQ Insurance Index — за осигурителни компании;
NASDAQ Telecommunications Index — за телекомуникациските компании.
Комалкалко
бил стар мајански град, денес археолошко наоѓалиште во Мексико.
Куќа на ул. „Климент Охридски“ бр. 102 (Битола)
'''Куќа на ул. „Климент Охридски“ бр. 102 — архитектонско обележје во градот Битола, заведена како културно наследство на Македонија во Списокот на заштитени добра''' на Министерството за култура под реден број 33 во Битола.
Еѕна
бил стар мајански град, денес археолошко наоѓалиште во Мексико.
IC 308
IC 308 — галаксија во соѕвездието Паун, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 14 септември 1901 година од страна на Делајл Стјуарт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 308 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,7 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 m/лм2. IC 308 има привидни димензии од 2,3' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 18 ч 15 м 27,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -58° 12' 30". Положбениот агол на објектот е во износ од 18°.
Други поделби
Проучување на IC 308 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 61647.
Список на државни водачи во 1563 година
Ова е список на државни водачи во 563 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Филипини
Филипини, официјално Република Филипини — островска нација во Југоисточна Азија. Се состои од архипелаг со 7.641 остров на Висајските Острови кој се состои од три дела: Лузон, Висај и Минданао. Главниот град е Манила, додека најголемиот град е Кезон; двата града заедно ја формираат метрополитенската област Манила.
На север од Филипините преку Лузонското Море е Тајван; Виетнам се наоѓа на западната страна од Јужнокинеското Море; кон југозападот Сулското Море ги одвојува Филипините од островот Борнео, а Целебеското Море одделува од други индонезиски острови; кон исток излегува на Филипинското Море. Со оглед на тоа што се наоѓа во Тихиот Океан и во близина на екваторот, Филипините се изложени на земјотреси и тајфуни, но изобилуваат со големи природни ресурси, што ги става меѓу земјите со најразновидна флора и фауна. Со површина од околу 300.000 км2, Филипините се 64. држава по големина во светот.
Филипините имаат 100 милиони жители, што ги прави седми во Азија и на дванаесеттото место во светот. Филипинската дијаспора е една од најбројните и се проценува дека околу 12 милиони Филипинци живеат надвор од матичната држава. Постојат многу етнички групи кои живеат на филипините. Првите жители биле Негритите кои се населиле уште во праисторијата. По нив, австронезијските народи пристигнале во неколку наоди. Во текот на вековите тука се населиле припадници на различни народи и нации, и за тоа придонела трговијата со кинезите, малајците, индијците и со исламските земји.
Воено одликување
Граѓанските одликувања кои им се доделуваат на воени лица не треба да се сметаат за воени одликувања, иако витешките ордени може да се делат на граѓански и воени. Одликувањата за полиција и противпожарна служба можат понекогаш да се сметаат за придружни на воените одликувања на кои тие се засноваат, иако тие строго не се воени одликувања.
Филипини
Потекло на името
Филипините беа именувани по шпанскиот крал Филип II. Шпанскиот истражувач Руј Лопез во 1542 година,островите Лејтер и Самар, ги нарекол Фелипинас по принцот од Австрија, така што терминот Лас Ислас Филипинас започнал да се користи за целиот архипелаг. Пред прифаќањето на ова име, архипелагот е исто така познат како Ислас дел Пориенте (островите на запад), а исто така е користено и името кое го дал Магелан, Сан Лазаро.
Воено одликување
Одликувањата се практикувале уште од древни времиња. Келтите и римјаните носеле гривни, дајаците носеле и сѐ уште ноаст тетоважи итн. За време на раниот среден век се давале ѓердани и белегзии, кои еволуирале во големи ѓердани богати со драги камења, често со прикачени со приврзок (најчесто медал).
Филипини
Потекло на името
Во текот на историјата овој архипелаг го променил своето име неколкупати. За време на Филипинската револуција, Конгресот на Малолос ја прогласил под името Република Филипини (República Filipina). Во првите децении на век, американските колонијални власти оваа држава ја нарекувале Острови Филипини (Philippine Islands), што е превод на шпанското име. Од крајот на Втората светска војна, официјалното име за оваа земја е Република Филипини.
Старите доселеници ги нарекле Филипините Дајав, па така е донесен предлог колонијалното име да биде заменето со Република Дајав, покрај другите предлози.
Воено одликување
Денес воените одликувања можат да бидат:
По секојдневни прилики се носат само ленти.
Филипини
Положба
Филипините се архипелаг кој опфаќа 7.107 острови со површина од околу 300.000 км2. Единаесетте најголеми острови заземаат 94% од површината на Филипините. Двата најголеми острова се Лузон, кој опфаќа 105.000 км2 и Минданао, со површина од 95.000 км2. Должината на брегот е 36.289 км, што ги прави Филипините петти во светот. Филипинскиот архипелаг се наоѓа помеѓу 116 ° 40 ', и 126 ° 34' ИГД и 4 ° 40 'и 21 ° 10' ТСВ. Кон исток, се граничи со Филипинското, кон запад со Јужнокинеското и на југ со Целебеското Море. Островот Борнео се наоѓа на само неколку стотици километри југозападно, додека Тајван се наоѓа северно од Филипинскиот архипелаг. Молучка и на островите Сулавеси се наоѓаат јужни и југозападно, додека Палау се наоѓа источно од Филипините.
Геологија и релјеф
Островите на Филипинскиот архипелаг имаат вулканско потекло и главно се ридски. Во нив доминираат тропските дождовни шуми. Највисоката планина е планината Апо, со висина од 2954 метри, на островот Минданао. Најдолгата река е Кагајан, на север од островот Лузон, додека Лагуна де Бај е најголемото езеро на островот. Поголеми заливи на Филипинскиот архипелаг се Субик, Давао и Моро.
Клима
Филипините имаат умерена тропска клима која се одликува со голема влажност и топлина. Филипинскиот архипелаг има три сезони: таг-init или таг-арав ,оваа сезона е сува и многу пријатна сезона која трае од март до мај; дождовната сезона е од јуни до ноември; и таг-lamig, ладно и суво време и трае од декември до февруари. Од мај до октомври, југозападниот дел на архипелагот е изложен на монсун познат како Хабагат, додека монсунот Амихан е присутен на североисток од ноември до април. Температурата најчесто се движи од 21 до 32  °C, иако може да биде значително повисока или пониска во зависност од сезоната. Најстуден месец е јануари, додека најтопол месец е мај.
Просечната годишна температура е 26,6  °C. Без оглед на географската широчината и должината температурните варијации на нивото на морето се минимални, додека со промената на надморската висина ова не е случај. Просечната годишна температура во Баги, на надморска височина од 1500 метри, изнесува 18,3  °C.
Политика
Филипините се демократска република со претседателски систем на власт. Тие се унитарна држава, со исклучок на Автономниот регион во муслиманскиот Минданао, кој во голема мера е исклучен од надлежноста на републиканската влада. Од владеењето на Рамос, имало обиди за промена на организацијата на владата, со тоа што државата станала федерализирана.
Население, религија и јазик
Во земјата живеат 88,5 милиони жители,по податоците од 2007та година.Тие се делат на 50 етнички групи меѓу кои најбројни се Тагали околу 30%,Илокано,Моро...Од доселеници најбројни се кинезите со околу 1,5 милиони.Со доаѓањето на Шпанците на овие простори придонело до ширење на христијанството,па така денес околу 95% од Фиилипинците се христијанска вера.Најповеќе се каотолици со околу 85%,6% се припадници на филипинската црква,4% се протестанти,додека во останатиот мал дел се со исламска вероисповед. Како службени јазици се англискиот и филипинскиот(стандардизиран јазик заснован на јазикот тагалог).Овие два јазика често се комбинираат во јавниот живот и медиумите.
Северна Унгарија
Северна Унгарија (Észak-Magyarország) е една од седумте унгарски статистички региони.
Географија
Опфаќа три окрузи во потполност и еден делумно и тоа:
Центарот на регијата е градот Мишколц
Северен унгарски регион
(Во заградите, покрај котарското име и оригиналното Унгарско име, се податоци за бројот на жителите од пописот од 1 јануари 2005 година.)
Поголеми градови
Мишколц, Егер, Шалготарјан, Озд, Казинцбарцика, Шарошпатак, Шатораљаујхељ, Тисаујварош, Токај, Ѓенѓеш, Хатван, Балашаѓармат.
Пампинг лема за контексно слободни јазици
Пампинг лемата за контексно слободни јазици, исто така е позната и како лемата на Бар-Хилел (Bar-Hillel), е лема која има својства кои важат за сите контексно слободни јазици. Нејзината примарна употреба е да докаже декa јазикот не е контексно слободен. Пампинг лемата за контексно слободни јазици не може да биде користена за докажување дека било кој не контексно слободен јазик не е контексно слободен. Во некои случаи мора да се користи лемата на Огден (Ogden) која е погенерализирана.
Формална дефиниција
Ако јазикот L е бесконечен и контексно слободен, тогаш постои некоја целобројна вредност p > 0 така што секоја низа w во L со |w| ≥ p (каде p е пампинг должина) може да биде запишано како:
NGC 4246
NGC 4246 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Пампинг лема за контексно слободни јазици
Употреба на лемата
Пампинг лемата за контексно слободни јазици може да се користи за да се покаже дека одредени јазици не се контексно слободни. За пример ќе покажеме дека јазикот L = {аj bj cj: j>0} не е контексно слободен.
NGC 4246
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4246 се споменува и како IC 3113, UGC 7334, MCG 1-31-41, CGCG 41-70, VCC 264.
Откривање
Објектот е откриен на 13 април 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 83°.
Други поделби
Проучување на NGC 4246 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 39479. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 193; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 287. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1611.
Игор Ѓоргиев
Игор Ѓоргиев (роден на 2 јуни 2000 г.) — македонски ракометар кој игра за Алкалоид и за македонската репрезнтација.
Клупска кариера
Ѓоргиев започнал да тренира ракомет во Струмица, во Зомимак-М, а потоа преминал во младинските категории на Вардар, кадешто се изборил за место во првиот тим на Вардар Јуниор, со кој играл во македонската супер лига. Во летото 2019 година, тој се преселил во редовите на прволигашот Голден Арт КЛ7. Пред почетокот на сезоната 2021–22, тој направил трансфер во новоформираниот македонски клуб, Алкалоид.
Репрезентативна кариера
Ѓоргиев за прв пат добил повик за сениорската репрезентација на Македонија во февруари 2021 година од страна на селекторот Кирил Лазаров, за квалификациските натпревари против Данска за Европското првенство 2022, а потоа се нашол и на скратениот список за двата натпревари.
NGC 423
NGC 423 — леќеста галаксија во соѕвездието Вајар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Игор Ѓоргиев
Репрезентативна кариера
Тој бил дел од составот на Македонија на Европското првенство 2022.
NGC 423
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 423 се споменува и како ESO 412-11, MCG -5-4-4, IRAS 01090-2929.
Откривање
Објектот е откриен на 14 ноември 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 423 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,4 m/лм2. NGC 423 има привидни димензии од 1' х 0,4'.