cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Парсифал
Прв чин
Тие пристигнуваат во замокот на Гралот, каде што витезите се собираат на причест. Се слуша гласот на Титурел, како од гробница, кој бара од Амфортас да ја изврши службата. Амфортас, кој е измачуван од вина и срам поради неговата грешност, бара од својот татко тој да ја изврши службата. Титурел вели дека живее во гробот по милоста на Спасителот, но дека нема сила да му служи на Гралот и дека самиот чека Амфортас да го открие Гралот, бидејќи тоа го одржува во живот, како и други витези кои, откако ќе се причестат од Светиот грал, можат уште долго да преживеат без храна. Амфортас моли за милост, но на крајот е принуден да ја изврши својата должност и да го открие Гралот.
На крајот од ритуалот, Гурнеманц го прашал момчето дали разбира што видел, но тој, видно трогнат, не можел да одговори, па Гурнеманц го избркал, предупредувајќи го да не ги убива лебедите.
Од небото се слуша глас кој ги повторува зборовите „чиста будала, просветлена преку сочувство“.
Втор чин
Чинот започнува во Клингсоровиот волшебен замок, каде што волшебникот ја повикува својата слугинка, нарекувајќи ја ародијада, Гундригија и, конечно, Кундри, која се појавува, повеќе не облечена како дивјачка, туку како убавата жена што го заведе Амфортас. Клингсор ѝ наредува да го уништи момчето, кое залутало од земјата на Гралот и стигнало до Клингсоровото Царство. Кундри на почетокот одбива, но на крајот е принудена да го заведе момчето кога ќе пристигне.
Клингзор ги повикува витезите кои живеат во неговиот замок да се борат против дојденецот. Овие витези некогаш му служеле на Гралот, но не му одолеале на искушението, Клингсоровите заводнички, со кои останале да живеат. Момчето, сепак, успева да ги совлада витезите и влегува во дворот на замокот, каде што има волшебна градина каде тагуваат за загубата на своите љубовници. Момчето е опчинето од нивната убавина и се нуди да си игра со нив, наместо љубовниците кои им ги убил. Тие се обидуваат да го заведат, прекорувајќи го дека ги убива нивните љубовници и се борат меѓу себе за себе. Најпосле се слуша гласот на Кундри која довикува „Парсифале! “.
Момчето го препознава ова име како името со кое мајка му го викала во неговите соништа. Девојките го нарекуваат будала и си заминуваат, оставајќи го сам со Кундри. Парсифал ја праша дали сето тоа е само сон и од каде го знае неговото име. Таа му открива дека Херцелида, која многу го сакала Парсифал и се плашела да не тргне по стапките на татко му Гамурет, кој загинал во битка, му го кажала неговото име. Затоа го израснала во шума, далеку од војна и насилство. Кога Парсифал конечно залутал и повеќе не се вратил, срцето на Херцелида се скршило од тага за нејзиниот изгубен син. Парсифал чувствува силно каење, па се прекорува дека е будала и дека ја заборавил мајка си. Кундри му вели дека ова е првиот чекор кон разбирање и му нуди бакнеж за подобро да ја разбере љубовта на неговата мајка. Додека се бакнуваат, Парсифал болно ја оттурнува и вика по Амфортас. Бакнувајќи ја Кундри, Парсифал го разбра судењето и страдањето на Амфортас и ја почувствува болката од неговата рана. Сочувствувајќи со Амфортас, тој ја одбива Кундри.
Клингзор се појавува на ѕидините и го фрла копјето кон Парсифал, но копјето чудесно застанува во воздухот над Парсифал. Тој го зема копјето и со него прави знак на крст, протерувајќи ги Клингсоровите враџби. Замокот се урива. Пред да замине со копјето, Парсифал ѝ кажува на Кундри дека знае каде да ја најде.
Трет чин
Третиот чин се случува во земјата на Гралот, многу години подоцна. Гурнеманц, кој сега е многу стар и живее во колиба во шумата, слуша чуден вресок надвор и ја наоѓа Кундри, која изгледа како да спие, облечена во бела, покајничка одора. Користејќи вода од свет извор, тој ја буди, но таа го зборува само зборот „служи“. Гурнеманц се прашува дали има причина зошто се појавила на тој посебен ден. Доаѓа човек целосно покриен со оклоп. Гурнеманц не може да види кој е поради шлемот, а човекот ништо не зборува. Дури кога ќе го извади шлемот, Гурнеманц го препознава како момчето што го уби лебедот, а потоа ентузијастички го препознава Светото копје во неговите раце.
Парсифал раскажува како го барал патот до Амфортас и замокот на Светиот грал, но не можел да го најде. Гурнеманц одговара дека проклетството што го оддалечило од тоа место исчезнало. Парсифал продолжува да раскажува како во текот на годините на патување честопати бил во прилика кога морал да се бори, но никогаш не го користел копјето во битка.
Гурнеманц му раскажува на Парсифал како, во текот на годините што поминале од неговото заминување, Амфортас одбил да го открие Светиот грал, кој ги принудил витезите да живеат како пустиници во шумата и да се хранат со разни билки и корења, а самиот Титурел, кого покриениот Грал не го одржувал во живот, умрел. Парсифал се проколнува себеси за оваа состојба на работите. Гурнеманц му кажува дека тој ден, поради смртта на неговиот татко, Амфортас имал намера уште еднаш да го открие Гралот - за последен пат - и да ја изврши службата, и му кажува на Парсифал дека тој ден мора да изврши голема задача.
Кундри му ги мие нозете на Парсифал со вода од свет извор, а Гурнеманц го помазува со масло и, препознавајќи го како пророкуваниот будала, го прогласува за нов крал на братството витези. Потоа, Парсифал ја забележува чудесната убавина на ливадите тој ден, а стариот витез одговара дека тоа е затоа што тој ден е Велики петок, кога од солзите на покајаните растат цвеќиња. Парсифал ја крсти Кундри во христијанска вера, а таа, обземена од емоции, горко плаче.
Повторно тие се упатуваат кон замокот Монсалват, каде што витезите се собираат за да присуствуваат на службата. Амфортас е донесен на носилки пред гралот и ковчегот на Титурел. Амфортас почнува да му се обраќа на својот мртов татко и ја изразува својата желба самиот да умре. Тој не сака да го открие Гралот, бидејќи тоа не му дозволува да умре. Витезите бараат да го стори тоа, но Амфортас полудува, вели дека никогаш повеќе нема да го открие Гралот и им наредува на преплашените витези да го убијат.
Во тој момент влегуваат Парсифал, Гурнеманц и Кундри. Парсифал изјавува дека само едно оружје може да помогне: со врвот на Светото копје ја допира раната на Амфортас и ја лечи. Восхитените витези гледаат како тој екстатично го крева копјето над нив, а потоа го зема Гралот и паѓа на колена во молитва. Во Гралот се појавува нежна светлина, а бел гулаб се спушта од врвот на куполата и застанува над Парсифал. Амфортас, Гурнеманц и сите други витези се поклонуваат пред Парсифал, додека Кундри, искупена, безживотно паѓа на земја. Завесата паѓа додека Парсифал замавнува со Гралот пред другите витези.
Толкувања
Уште од својата премиера, „Парсифал“ предизвикува противречни толкувања: самата премиера била многу поуспешна од премиерата на „Прстенот“. Можеби е многу помалку обемна од џиновската тетралогија, но е исто толку богата со симболи, ако не и побогата. Во своите писма и изјави до Козима, Вагнер ја остава отворена можноста делото да содржи тајни.
Најраспространето толкување (кое, на крајот на краиштата, најмногу се согласува со скиците на Вагнер и со дневниците на Козима) е дека тоа е чисто шопенхауерско дело за откажување од светот и негација на волјата со нагласено страдање и сомилост за сè што живее: во прашање е значи, една шопенхауерска, псевдобудистичка драма во христијанско руво (бидејќи Вагнер, на крајот на краиштата, пишувал за европска публика). Токму како таква, најпрвин била критикувана: Фридрих Ниче (кој никогаш не го слушнал целиот „Парсифал“ затоа што Бајројт, по раскинувањето со Вагнер, му бил недостапен, но го прочитал либретото што му го испратил Вагнер) во своите подоцнежни есеи против Вагнер, ја осудува како дело на најголемиот можен нихилизам и бодлерова декаденција (нешто за кое може сосема оправдано да се расправа), но во писмата до неговата сестра тој признава дека, откако ја слушнал увертирата на концертот неколку години по смртта на Вагнер, таа оставила траен и длабок впечаток врз него („Дали Вагнер некогаш напишал нешто подобро?“).
Ниче не е единствениот што го критикувал „Парсифал“ врз основа на идеологијата. Џон Рансиман, еден од раните Вагнерови биографи, кој ги воздигнува сите дела на Вагнер до небото, ја отфрла оваа последна музичка драма, ја нарекува гадна и болна и го завршува поглавјето за неа со изјавата дека повеќе не сака да разговара на оваа тема. Факт е дека „Парсифал“ е дело на старец кому му недостига херојската моќ на неговите претходни опери, но, и покрај тоа, секако е едно од најистакнатите дела на Вагнер на музички план, а драматично најкомпактно. Густав Малер и Антон Брукнер исто така биле воодушевени од последното дело на Вагнер.
Освен шопенхауерско-будистичкото толкување, има и автори кои се обидуваат да го протолкуваат делото со чисто христијанска симболика, како Луси Бекет или оние кои го толкуваат јунговски, како Роберт Донингтон. Враќањето на Светото копје (машки симбол) во доменот на Гралот (женски симбол) може да се каже дека го претставува обединувањето на мажот и жената (како во скицата на Вагнеровите „Победниците“, каде Буда, како дел од неговото последно просветлување, ѝ овозможува на жената пристап до неговата чисто машка верска заедница); исто така, може да го симболизира спојувањето на поезијата (машки елемент) и музиката (женски елемент) во целокупното уметничко дело (gesamtkunstverk).
Расизам
Освен овие теории (кои се само најраспространетите), по Втората светска војна се појавило и толкувањето на Роберт Гатман, кој тврдел дека „Парсифал“ застапува расизам, хомосексуалност и вегетаријанство. Своето објаснување погрешно го заснова на влијанието на францускиот гроф Артур де Гобино, еден од основачите на научниот расизам, врз либретото на „Парсифал“: Дневниците на Козима покажале дека, не само што Вагнер не ја прифатил теоријата на Гобино (како таква), но тој често и се карал со него. Впрочем, Вагнер го прочитал неговиот „Есеј за нееднаквоста на човечките раси“ дури откако го завршил либретото за „Парсифал“.
Гатман тврди дека „Парсифал“ е ариевскиот Христос (кој, за разлика од семитскиот, не мора да умре за да се искупи), и дека Вагнер во првиот чин на сцената буквално изведува „црна миса“. Кундри е вечен Евреин кој е осуден да талка без смисла, но на крајот го постигнува искупувањето преку смртта, а раната на Амфортас претставува „расна криза“ во Монсалват и е резултат на сексуален однос со нижа раса, отелотворена во Кундри. Парсифал е исто така и стерилен, вегетаријански хомосексуалец кој, одбивајќи го бакнежот на Кундри, го извикува името на Амфортас.
Ниту една од скиците на Вагнер не ја поддржува оваа теорија. Што се однесува до еврејството на Кундри, кое се заснова на фактот дека таа била Херодијада во еден од нејзините претходни животи, таа теорија се распаѓа кога ќе се земе предвид дека таа не била Еврејка, што секако го знаел Вагнер, кој го прочитал Исусовиот животопис на Ренан.
Пецел
Пецел (Pécel) ― гратче во Округот Пешта, метрополитенска област Будимпешта, Унгарија. Се наоѓа надвор од 17. округ на Будимпешта, малку повеќе од 20 км од средиштето на градот Будимпешта.
Збратимени градови
Пецел е збратимен со:
Глобален информативен систем за биоразновидност
Глобален информативен систем за биоразновидност (Global Biodiversity Information Facility, GBIF) — меѓународна организација посветена на распространување на податоци за биоразновидноста на семрежјето. Податоците доаѓаат од бројни установи разни делови на светот; информациската архитектура на GBIF нуди пристап и пребарливост на овие податоци од единствен портал. Во нив се обработени растенијата, животните, габите и микробите од целиот свет, како и податоци за нивните научни имиња.
GBIF се стреми да изгради информатички врски помеѓу дигиталните податочни ресурси за разни единици од гени до екосистеми, и да ги поврзе прашањата од научно со оние од општествено значење по пат на геонаведување и ГИС-алатки. Делува во соработка со други меѓународни организации како Каталогот на живиот свет (Catalogue of Life), Стандардите за биоразновидносно информирање, Конзорциумот за линиски код на живиот свет (CBOL), Енциклопедијата на живиот свет (EOL) и Глобалниот систем на земјонабљудувачки системи (GEOSS). Податоците достапни преку GBIF со годините доживеале огромен пораст, особено благодарејќи на учеството на граѓански научници.
Задачата на GBIF е да овозможи слободен и отворен пристап до светските биоразновидносни информации, а во поддршка на одржливиот развој. Особен нагласок се дава на учеството на партнери, дотурот на податоци, разработка на постапки и стандарди, со цел да се обезбеди целовитост и меѓусебна складност, градејќи информатичка инфраструктура која ги поврзува различните видови податоци од разни извори, градење на капацитети и развој на аналитички алатки за подобрено одлучување.
Од 2002 до 2014 г. GBIF доделувал престижната глобална награда „Ебе Нилсен“ од полето на биоразновидносната информатика, а во вредност од 30.000 евра. Во 2018 г. Секретаријатот на GBIF давал две годишни награди: Предизвикот „Ебе Нилсен“ и Наградата за млади истражувачи.
Пиемонтски јазик
Пиемонтски јазик (piemontèis или lenga piemontèisa) ― јазик што го зборуваат околу 2.000.000 луѓе главно во Пиемонт, регион во северозападна Италија. Иако повеќето лингвисти го сметаат за посебен јазик, во Италија често погрешно се смета за италијански дијалект. Лингвистички е вклучен во групата галоиталски јазици во Северна Италија (со ломбардски, емилиски, лигурски и ромањолски), што би го направило дел од пошироката западнороманска група јазици, која исто така ги вклучува францускиот, окситанскиот и каталонскиот. Се зборува во јадрото на Пиемонт, во северозападна Лигурија (близу Савона) и во Ломбардија (некои општини во најзападниот дел на Ломелина во близина на Павија).
Национален парк Дунав-Драва
Национален парк Дунав-Драва ― национален парк основан во 1996 година и се наоѓа на југозападниот дел на Унгарија. Сегашната површина е 490 квадратни километри и поголемиот дел од местата на националниот парк се сместени во областите на шамаците кај Дунав и Драва, од кои 190 км2 се рамсарски мочуришта. Населението на црн штрк и белоопашест орел се од европско значење. Седум видови безрбетници се наоѓаат само тука во Унгарија. Живеалиштата долж Драва се домаќини на повеќе од 400 заштитени растенија и животни. Видовите ендемични за областите на националните паркови се црн глог и дравски воден молец.
Надворешни врски
46.25°N, 18.8833°W
Панонско Море
Панонско Море — древно плитко езеро на местото на денешната Панонската Низина во Средна Европа. Постоело за време на миоценот и плиоценот, и оставило талози на длабочина од 3-4 км под низината. Се простирало на територијата на Унгарија, Србија, Хрватска, Словачка, Романија, Австрија и Украина.
Историја
Во текот на најголемиот дел од неговото постоење, морето било поврзано со големото море Паратетис, сè до пред 10 милиони години, кога миоценското издигање на Карпатите го одвоило од остатокот од Паратетис.
За време на првата фаза, Панонското Море на запад било поврзано со Средоземното Море низ пределите на денешното Лигурско Море, Баварија и Виенската Котлина. Преку Ѓердапската Клисура било поврзано со големото Паратетис преку Влашко-понтската Низина. The Pannonian Sea was also attached to the Егејското Море преку денешната Прешевската Долина и Македонија.
Панонското Море постоело околу 9 милиони години. Во текот на историјата неговата соленост се менувала. Намалувањето на соленоста предизвикало појава на ендемски животни. Со време врската со Паратетис била прекината, и станало езеро (Панонско Езеро). Последниот остаток — Славонското Езеро — пресушило во плеистоценот. Остатоците од некогашните острови на Панонското Море се денешните Панонски островски планини (Мечек, Папук, Псуњ, Крндија, Диљ, Фрушка Гора и Вршачките Планини). И покрај нивната местоположба, езерото Балатон и Нежидерското Езеро, појавени во изминатите 20.000 години немаат никаква врска со ова древно море.
Тиџани Рајндерс
Тиџани Рајндерс (роден на 29 јули 1998 година) — холандски професионален фудбалер кој игра како играч од средниот ред за клубот од Серија А, Милан.
Ран живот
Роден во Зволе, Рајндерс е син на Мартин Рејндерс и брат на Елијано Рајндерс кои исто така се професионални фудбалери. Рејндерс има индонезиско потекло преку неговата мајка.
АЗ Алкмар
Во 2017 година, тој преминал во тимот на АЗ до 21 година и се преселил во првиот тим во 2018 година
Во 2020 година, тој бил позајмен на РКЦ Валвијк на шест месеци, од јануари до јуни. Потоа, Рајндерс се вратил во АЗ и станал дел од првиот тим, во кој успеал да игра во полуфиналето на Конференциската Лига Европа 2022-2023.
Милан
На 19 јули 2023 година, Рајндерс се приклучил на клубот од Серија А, Милан, потпишувајќи петгодишен договор до јуни 2028 година
Рана кариера
Во 2016 година, Рајндерс се приклучил на неговиот роден тим ПЕЦ Зволе У-19 каде потоа се појавил во првиот тим на клубот од Ередивизие. Дури и во ПЕЦ Зволе, Рајндерс настапувал само една година.
Меѓународна кариера
Во јуни 2023 година, Рајндерс го добил својот прв официјален повик во репрезентацијата на Холандија за финалето на Лигата на нации на УЕФА во 2023 година.
Вадкерт (езеро)
Вадкерт (Vadkert) — езеро во Бачко-Кишкунскиот Округ, Унгарија во близина на градот Шолтвадкерт.
Езерото го има и „прекарот“ смрдливо езеро (Büdös-tó), кој останал од историските времиња, кога било диво и неуредено езеро. Езерото станало популарно за туристите, особено откако бреговите се уредени и се изградени атракции слични на оние што веќе постојат наБалатон, но цените овде се многу попристапни.
Историја
Езерото првпат се споменува на воените мапи од 1780-тите. Оттогаш неколку пати пресушувало, но денес е познато по чистата вода и плажите.
Будимски Ридови
Будимски Ридови (унгарски: Budai-hegység) ― низок планински венец од бројни ридови кои се расплетуваат на страната на Будим на Будимпешта, главниот град на Унгарија. Најпознатите сместени во границите на градот се Гелертов Рид, Замочки Рид (Вархеги), Рид на Розите (Рожадомб), Швапски Рид, Јаношов Рид, Сечењиев Рид и Орлов Рид (Шашхеги). Овие ридови се состојат и од природа и од станбени области.
Геологија
За време на периодот од крајната креда до приабонијанот, областа била карстна копнена средина која покажувала различни релјефни разлики. Тоа било и време кога тријаските формации биле еродирани. Континенталниот период (завршен со престапот во доцниот еоцен) се карактеризирал со образување на мали алувијални лепези на подножјето на падините. Лепезите содржеле значителни количини на андезитни класти благодарение на блиската месоположба на лепезите до карпите од изворот на андезит. Кластите потоа можеле да бидат пренесувани со периодични потоци по долините. Прекршувањето на доцниот еоцен ги преработило акумулираните копнени седименти.
Важни ридови
Најважните ридови во регионот се:
Геологија
Будаорскиот доломит од анисијанско-карнијанското доба (тријаски период) е најстарата формација што се појавува во Будимските Ридови. Помладата тријаска сукцесија е составена од чертски доломит и варовник (сливна фација) и доломит комбиниран со варовник (платформска фација). Трасичката површина е составена од карстифицирани карбонати, кои се прекриени со горноеоценска сукцесија направена од конгломератни корита.
Вадкерт (езеро)
Историја
Едната страна на езерото денес се користи и е уредена за риболов, а другата страна за капење и семејна рекреација. Има и неколку места уредени за кампување.
Едрилица (брод)
Историја на едрилицата
Историјата на едрилиците ги опфаќа воените, трговските и туристичките бродови. Од превезување камен за градежни цели, на пр. за египетските пирамиди во стариот век до познатите поморски битки, управувањето со таков брод била важна, дури и клучна вештина. Во модерните времиња, едрилиците главно се користат за забава и рекреација, а денес едрењето исто така стана многу популарен спорт во современото општество. Многу љубители на овој спорт го споредуваат чувството на едрење со чувството на слобода.
Опис на едрилицата
Едрилицата, без оглед на нејзината големина, има 4 основни делови: труп, едро, перки и кормило. Секој од овие делови на едрилицата има посебна улога во пловењето, односно овозможуваат движење низ водата во одредена насока. Работата на еден од овие делови влијае на другите, а нивната поврзаност го одредува самиот карактер на бродот. Трупот е основа за фиксирање на јарболот со едрото, перката и кормилото. Она што е најбитно за неговиот облик е дека истиот мора да овозможи лесно движење низ водата без оглед на наваленоста на бродот. Мора да биде лесен и цврст, што значи дека мора да биде изграден од квалитетни материјали како дрво, фиберглас и метал. Трупот вклучува и воздушни комори кои обезбедуваат безбедно плутање.
Едрата го обезбедуваат основниот потисок на бродот. Изработени се од заоблени парчиња пластично платно наречена дакрон, кое дава најголем потисок со најмал отпор. Едрата се поделени во две групи; оние што се користат за стартување на бродот (главно едро и флок) и оние што се користат за зголемување на брзината (спинакер и џенова). Перката е дел од едрилицата која се наоѓа во средината на долната површина на трупот, а нејзината главна улога е да го спречи навалувањето на бродот. Поголемите едрилици имаат фиксирана перка со вграден баласт, додека помалите имаат перка што се крева и спушта низ дното на трупот. Кормилото има две улоги, да го контролира правецот на пловидба и да го намали страничното лизгање на бродот. Се состои од три дела, а тоа се лист, рудер и оков што ги поврзува овие два дела.
Посада на едрилицата
Во зависност од големината на едрилицата, се менува и бројот на посадата. Основен член на посадата е кормиларот, а остатокот од посадата го сочинуваат морнари. Кормиларот го контролира опфатот на објектот и им дава наредби на морнарите, а исто така ги информира за секоја промена во насоката на пловење. Тој седи во преградата на едрилицата и се справува со кормилото и шкотот на главното едро. Што се однесува до морнарот, тој седи во предниот дел (среден дел) управувајќи со перката. Покрај тоа, морнарот исто така го дотерува едрото. Заедничките улоги на посадата на едрилицата се набљудување на просторот и балансирање на едрилицата. Покрај основната опрема прикачена на едрилицата, членовите на посадата мора да ги поседуваат следните додатоци; кофа, сунѓер, линии за прицврстување, сидро, мапи и резервна облека. Морнарите често се изложени на лоши временски услови, па затоа е многу важно да го заштитат своето тело. Основната заштита вклучува два слоја облека; првиот слој спречува губење на телесната температура (памучни кошули), вториот штити од ветер и вода, а треба да биде изработен од водоотпорен материјал. Задолжителна безбедносна опрема што мора да ја поседува секој член на посадата на едрилиците е појас за спасување.
Видови едрилици
Едрилиците бараат многу искуство и способност за навигација. Повеќето од овие бродови се достапни за чартер без посада. Едрилиците можат да се класифицираат според различни критериуми, како што се: според видот на конструкција на трупот (моноли, катамарани, тримарани), по конфигурација на едрата (слуп, кеч, кетбоут, итн...) по намена (крстарење, трки и спорт), бројот и изгледот на јарболите, распоредот на едрата и сл... Слуп е едрилица која има две едра, главно и предно едро, погодни за пловење со помош на ветер. Стабилноста на овој вид едрилици зависи од ширината на самиот брод. Туристичките едрилици за крстарење имаат поголема ширина од другите видови едрилици. Исто така, една од главните разлики помеѓу едрилиците за крстарење и другите едрилици е тоа што првите се значително подолги од другите. Тие во просек се долги 25 стапки (шест метри).
Морејски Ејалет
Морејски Ејалет (ایالت موره; Eyālet-i Mōrâ) — провинција од прво ниво (ејалет) на Отоманското Царство, со центар на полуостровот Пелопонез во јужна Грција.
Создавање, венецијанска интермедија и вториот отомански период
Морејските христијани се кренале против Османлиите со руска помош за време на таканаречениот „Орлов револт “ од 1770 година, но тој бил брзо и брутално потиснат. Како резултат на тоа, вкупното население се намалило во ова време, додека процентот на муслиманскиот елемент во него се зголемил. Сепак, привилегиите дадени на православното население со Договорот од Кучук-Кајнарџи, особено правото на трговија под руско знаме, довеле до значителен економски процут на локалните Грци, што заедно со зголемените културни контакти со Западна Европа (Современо грчко просветителство) и инспиративните идеали на Француската револуција, ги поставиле темелите на Грчката војна за независност.
Од османлиското освојување до 17 век
По неговото освојување, полуостровот бил направен санџак на Румелискиот Ејалет, со главен град Коринт (тур. Кордос или Гердес), подоцна во Леонтари (Лондари), Мистра ( Мезистре или Мисистире) и на крајот во Науплио (Тр. Анаболи). Од 16 век, Мистра формирал посебен санџак, обично прикачен на Ејалетот на Архипелагот наместо на Румелија.
Создавање, венецијанска интермедија и вториот отомански период
За време на Грчката војна за независност, поголемиот дел од полуостровот паднал во рацете на грчките бунтовници во 1821-1822 година, но внатрешните конфликти меѓу бунтовниците и доаѓањето на Ибрахим Паша од Египет во 1825 година речиси го згаснале бунтот до 1826 година. Интервенцијата на британските, француските и руските поморски трупи во битката кај Наварино ги принудиле отоманските и египетските трупи да ја евакуираат Мореја до 1 октомври 1828 година. Конечно, Грција станала независна од Отоманското Царство со Адријанополскиот договор.
Некаде во средината на 17 век, како што е потврдено од патникот Евлија Челеби, Мореја станала центар на посебен ејалет, со главен град Патра ( Балибадра ). Венецијанците го окупирале целиот полуостров за време на успешната Мореска војна (1684–1699), формирајќи го „Кралството Мореја “ (It. Regno di Morea ) за да владее со земјата. Венецијанското владеење траело до османлиското повторно освојување во 1715 година
Административни поделби
Според Евлија, за време на неговата посета ејалетот ги сочинувал санџаците Мисистире, Аја Маура ( Лефкада), Ајнабахти (Лепанто), Карли-Ели, Мања (Полуостров Мани) и Балибадра (Патра), односно ги опфаќал и деловите на западна и централна континентална Грција.
Создавање, венецијанска интермедија и вториот отомански период
Повторно бил воспоставен Морескиот Ејалет, на чело со морејски валија, кој до 1780 година бил паша од прв ранг и ја имал титулата везир. По 1780 година и до Грчката војна за независност, на чело на покраината бил мухасил. На пашата на Мореја му помагале голем број подредени функционери, меѓу кои и христијански преведувач (драгоман), кој бил висок христијански функционер на покраината. Главниот град најпрвин бил во Науплија, но по 1786 година во Триполица (Тр. Трабличе ).
Административни поделби
На почетокот на 19 век, според францускиот патник Франсоа Пуквил и австрискиот научник Џозеф фон Хамер-Пургстал, ејалетот ги сочинувал следниве санџаци :
Во текот на двата отомански периоди, Мореја исто така била поделена на голем број помали окрузи (кази, кадилуци или бејлики), чиј број варирал, но обично бил помеѓу 22 и 25, а до 1784 година достигнал 27 Во средината на 17 век, кога Мореја сè уште била санџак, според Хаџи Калифа, овие биле: Кордос, Архос ( Аргос), Анаболи, Фирина, Ајапетри (Агиос Петрос), Руја, Мања (де факто ослободени од османлиска контрола), Калаврита ( Калаврита ), Картина ( Каритана ), Лондари, Андруса ( Андроуса ), Корон, Мотун, Анаварин, Аркадија (Кипарисија), Фанар (Фанари), Холомич (Клемуци), Востиче (Аигио), Балибадра/Балие Бадре. Покрај тоа, Мисистра, Менчеше (Монемвасија) и Каламата припаѓале на санџакот Мисистире/Мезистре.
Будински Ејалет
Историја
Во 16 век, Отоманското Царство ја освоил јужната „линија на тврдини“ (végvár) на Кралството Унгарија. По битката кај Мохач, каде што Кралството Унгарија било тешко поразено, и превирањата предизвикани од поразот, влијанието се проширило и на средниот дел на Кралството Унгарија. Додека отоманските трупи ја нападнале Буда во 1526 и 1529 година, Сулејман I ја користел областа Буда како територија на сојузничкото кралство и не ја припоил целосно кон Отоманското Царство.
Населението на покраината било етнички и религиозно разновидно и вклучувало Унгарци, Хрвати, Срби, Словаци, муслимани од различно етничко потекло (живеле главно во градовите) и други ( Евреи, Роми итн. ). Самиот град Буда станал мнозинско муслимански во текот на 17 век, главно преку имиграцијата на балканските муслимани.
Будински Ејалет (познат и како провинција Будин/Буда или Пашалик Будин/Буда, ایالت بودین ) — административен територијален ентитет на Отоманското Царство во Централна Европа и на Балканот. Тој бил формиран на териториите кои Отоманското Царство ги освоил од средновековното Кралство Унгарија и Српското Деспотство. Главен град на покраината бил Будим (унгарски: Buda).
Историја
Истата година, неколку други градови паднале под османлиска власт: Сегед, Калоча и Шабадка (српски: Суботица). Во годините 1543–44, Османлиите ги освоиле тврдините Ноград, Вац, Фехервар, Печ и Сиклош кои биле вградени во новиот ејалет.
Војска
Бројот на војниците во провинцијата во овој момент е тешко да се процени. Постојат документи за прикажување на 10.200 војници во тврдините во 1546 година и 12.451 во 1568 година. Присутни биле и помошните трупи наречени сипахи. Трошоците за одржување на оваа голема сила извршиле притисок врз буџетот на покраината. Во 1552 година, на пример, Портата испратила 440.000 златници до Будим за да ја обезбеди војската.
Воените судири меѓу Хабсбурзите и Османлиите биле неизбежни. Тие формирале граница меѓу себе, и иако бил воспоставен европскиот ејалет, постоело силно воено присуство во Буда.
Ако султанот или бејлербејот  не биле присутни, тогаш функцијата генерален командант ја заземале пашите на Будим.
Историја
Во 1552 година ејалетот бил проширен со нови територии на север и бил основан новиот Темешварски Ејалет. Воената контрола на околните области била избркана од Будим.
Будим
Замокот веќе стоел на средновековен замок, со повеќе или помалку исти ѕидови како денес. Османлиите изградиле разни кули т.е „Мурад-пашина кула“ (турски : Murat paşa kulesi) помеѓу 1650 и 1653 г. Ѕидовите биле зголемени во ридот Гелерт, во Розадомб, Нап-хеги и на страната на Дунав. Внатре бил заграден и главниот замок, каде што направиле мали отвори за да може стражарот лесно да се движи.
Тврдини
Најважните тврдини околу Будим биле Естергом, Секешфехервар, а исто така помалку важни Вац и Вишеград. На југ, најрелевантната тврдина била Сигетвар.
Отоманското Царство ги вложила сите напори да го зајакне упориштето во Будим. Тие изградиле неколку одбранбени прстени околу Будими ги бранеле патиштата за снабдување до Виена, бидејќи нивната цел била да го уништат главниот град на Хабсбурговците, во кое не успеале.
Историја
Следната година, напредувањето на Османлиите забавило и територијата на Будинскиот вилајет не се променила сè до крајот на Петнаесетгодишната војна и мирот во Житваторок, каде што Османлиите изгубиле територии северно од Ноград. Меѓутоа, Егри и Каније биле заробени за време на овие војни и за кратко време биле управувани како санџаци во оваа провинција.
Територијата на ејалетот била значително намалена по големина со формирањето на ејалетите на Егри (1596) и Каније (1600). Сепак, таа останала најистакната отоманска провинција во Централна Европа, поради стратешкото значење на Будим како главно пристаниште на Дунав.
Будим
Во 145-те години од османлискиот период, градот Будим не бил претворен во „италијански“ тип на одбранбена тврдина, кој бил во мода во тоа време. Старата тврдина била зголемена со ѕидините „Визиварос“ и била изградена мала тврдина на ридот Гелерт.
Џејмс Блејк (тенисер)
Во 2004 година, Блејк скршил пршлен во несреќа додека тренирал. Тој целосно се опоравил, а во 2005 година му била врачена наградата Повратник на годината за неговото враќање на турнејата. Во 2008 година, тој бил прогласен за хуманитарец на годината. Во јули 2007 година, излегла во печат автобиографијата на Блејк, позната под името „Breaking Back: How I Lost Everything and Won Back My Life“, напишана заедно со Ендрју Фридман, зборува за неговото враќање по неговата сезона во 2004 година.
Ран живот и образование
Блејк е роден во Јонкерс, од татко Афроамериканец Томас Рејнолдс Блејк и мајка Британка, Бети. Неговиот брат Томас, исто така, бил професионален тенисер, а покрај него има и тројца постари полубраќа: Џејсон, Кристофер и Хауард, и полусестра Мишел.
Џејмс Рајли Блејк (роден на 28 декември 1979 година) е американски поранешен професионален тенисер.
Ран живот и образование
Семејството Блејк се преселило во Ферфилд, Конектикат кога работата на таткото на Блејк со продажба на хируршки материјали го однела од Њујорк во Хартфорд, Конектикат. Блејк посетувал настава во Гимназијата во Ферфилд, каде што школски другар и пријател од детството му бил идниот музичар Џон Мајер. Блејк бил инспириран да се занимава со тенис откако го слушнал неговиот модел Артур Еш да зборува за јуниорската тениска програма Харлем. Блејк бил инспириран да се занимава со тенис откако го слушнал неговиот модел Артур Еш да зборува за јуниорската тениска програма Харлем. Брајан Баркер бил неговиот прв (и долгогодишен) тренер. Блејк го напуштил Унивзерзитето Харвард, каде што бил член на А.Д. Клуб, по неговата втора година да продолжи кариера во професионалниот тенис. Во 2018 година, тој бил избран во Колегиската куќа на славните на ИТА.
Во својата кариера во поединечна конкуренција, тој освоил 10 титули на АТП турнејата (од 24 одиграни финалиња), и го достигнал 4-тото место на АТП листата како негово највисоко рангирање во кариерата во октомври 2006 година. Најдобрите моменти во неговата кариера вклучуваат достигнување до финалето на Тенис Мастерс куп 2006, полуфинале на Олимписките игри во Пекинг 2008 (победувајќи го светскиот бр. 1 Роџер Федерер на патот до таму), четвртфиналето на Отвореното првенство на Австралија 2008 и Отвореното првенство на САД 2005 и 2006, две титули на Хопман купот (во 2003 и 2004) и станувајќи американски број 1 во машка поединечна конкуренција. Тој, исто така, бил клучен играч во победничкиот состав на САД во Дејвис купот 2007, победувајќи ги двата негови натпревари во сингл во финалето на натпреваувањето против Русија.
Ран живот и образование
Блејк почнал да игра тенис на петгодишна возраст покрај неговиот постар брат Томас. Кога имал 13 години, му била дијагностицирана тешка сколиоза и пет години како тинејџер бил принуден да носи целосна протеза за грб 18 часа дневно, иако не додека играл тенис.
Безопасна
Безопасна — додаток за општа намена, сличен на спојница, притискач и игла за вратоврска. Има едноставен механизам, а наменет е за спојување на неповрзани материјали. Измислена е во средината на деветнаесеттиот век, додека алатки слични на неа се користеле во Стара Грција. Се користи и како амајлија.
Општи одлики
Безопасните најчесто се користат за поврзување на делови од ткаенина или облека, здолништа, панталони или како замена за копчиња и патенти. Некогаш тие биле најраспространетиот додаток за прикачување на пелени, додека заштитните капачиња спречувале можни боцкања и повреди кај бебињата. Тркачите со нив го прикачуваат својот идентификациски број на своите маици.
Безопасната се состои од едноставен механизам заснован на пружински систем од едната страна и брава или тока од другата страна. На неа има остар (игла), механички (пружина) и заштитен дел (капа спроти пружината). Токата има две намени - да образува затворена јамка и со тоа правилно да ја закачи иглата на целниот материјал и да го покрие крајот на иглата со заштитна капа, така што лицето кое ќе дојде во контакт со прикачениот материјал да не се повреди. Пружината овозможува прицврстување и вадење на безопасната игла.
Историја
За прв предмет налик на денешната безопасна игра се смета фибулата, брош што го измислиле и носеле жителите на Микенска Грција и Сицилија, цивилизација од бронзеното време. Поради ограничената прецизност на археолошките методи во однос на предметите од тоа раздобје, не е прецизно познат векот на изумот на овој брош, а се проценува дека е помеѓу четиринаесеттиот и тринаесеттиот век пр.н.е. Фибулите се сметаат за претходници на модерните безопасни првенствено поради истоветната употреба. Сепак, познато е и дека имале сериозни недостатоци. Немале механизам, па биле многу тешки и болни за користење. Тие беа неспоредливо поголеми и често паѓале. Со текот на времето, поради гореспоменатите недостатоци, нивната употреба била прекината.
Општи одлики
Безопасните се користат и како закрпи за скината или оштетена облека, како додаток, накит или алатка за прикачување на беџови, апликации или свадбени цвеќиња на костум. Тие се користат и како обетки, синџири, нараквици и прицврстувачи за градници. Безопасните и сличните предмети може да се користат и за неутрализирање на статичкиот електрицитет во проблематична облека, со што се спречува да се залепи за телото. Тие се и дел од ритуалот при кој млада девојка оди до блискиот извор и го испушта овој предмет во водата. Ако безопасната исплива на површината, тоа е знак дека девојката ќе се омажи во тековната година. Ако потоне, младоженецот наскоро нема да биде таму. Неколку светски познати уметници цртаат портрети и други облици на овошје користејќи ја безопасната како алатка.
Безопасните се изработуваат од различни материјали, а главно е што материјалот мора да биде тврд, за иглата да ја пробие ткаенината и другите меки материјали. Обично се користат метални легури (месинг, на пример), додека најквалитетните варијанти се направени од нерѓосувачки челик и благородни метали (злато, сребро). Постојат верзии специјално дизајнирани за една цел. Се произведуваат во различни бои, облици и големини. Во домашни услови се прават со преработка на спојници или од жица.
Историја
Њујоршкиот механичар Волтер Хант се смета за пронаоѓач на модерни безопасни игли. Неговиот патент имал механизам идентичен со оној на денешните примероци на оваа алатка. Пронајдокот настанал многу спонтано. Имено, размислувајќи како да врати долг од петнаесет американски долари (кој според денешната економска ситуација би бил околу 355 долари), Хант свиткал парче жица меѓу прстите. По повеќечасовно извртување и случајно обликување, тој погледна во склопот на жицата во рацете и сфатил дека можеби е погоден за секојдневна употреба.
Пронајдокот бил патентиран на 10 април 1849 година, а потоа му бил продаден за четиристотини долари на човекот кому Волтер му должел, сопственикот на компанијата В. Р. Грејс и други. Во прашање бил американскиот патент број 6281, додека сумата за откуп е еквивалентна на околу 10.000 модерни долари. Хант починал на 8 јуни 1859 година и не ја доживеал популарноста на својот изум, од која и онака не би заработил, бидејќи го продал својот патент. Во деветнаесеттиот и дваесеттиот век, безопасните биле правени од различни метали и во најразлични големини. Биле исклучително популарни, а како моден детаљ биле се ставале на здолништа и фустани. Покрај едноставните и евтини легури, безопасните биле изработувани и од скапи материјали како злато, но и украсени со вреден накит. Иако се едноставни, безопасните игли сè уште често се користат денес и можат да се најдат во речиси секое домаќинство.
Во денешно време, производството на безопасни игли е целосно автоматизирано. Развиени се машини кои ги изработуваат во неколку чекори, со што се заменети голем број работници, но и значително е подобрен и забрзан самиот процес. Можно е да се направат над три милиони артикли по погон за еден ден, што е околу една милијарда годишно. Во светот има бројни фабрики од овој вид, а во САД само две. Во Индија, иглите и сличните предмети се високо ценети и се пренесуваат од генерација на генерација, така што тој пазар е многу погоден за продажба на такви производи.
Занимливости
За време на подемот на панк-рокот во доцните 1970-ти, безопасните станале дел од супкултурата, првенствено како моден детаљ. Потеклото на оваа употреба не е јасно, но некои од познатите панкери кои се залагале за нивна употреба се Ричард Хел и Џони Ротен. Меѓутоа, друг забележува дека гледа само прагматично значење во употребата на оваа алатка. Познато е дека денес многу обожаватели на панкот од Обединетото Кралство го користат овој предмет како украс на гардеробата, пирсинг и за други намени, кои немаат многу врска со првичната намена. Затоа, не е редок случај современите британски медиуми безопасната да ја поврзуваат со супкултурата на панкот.
Според британскиот весник „Експрес“, на листата на одобрени патенти на Европската канцеларија за патенти во 2013 година биле вклучени 755 пронајдоци со поимот „безопасна игла“ во насловот. Според истиот извор, сто и три лица во Обединетото Кралство се хоспитализирани поради повреди предизвикани од овој предмет. Британското Министерство за здравство пропишува најмалку шест безопасни во комплетот за прва помош. Ѕвездите како Лејди Гага и Елизабет Херли носат фустани со овој предмет.
Шолтвадкерт
Клима
Солтвадкерт е познат по долгите и топли лета.
Географска положба
Се наоѓа во регионот Јужен Алфелд, на 46°34'41" северна географска ширина и 19°23'45" источна географска должина. Селото Селимес, сместено појужно, административно му припаѓа на Солтвадкерт.
Управна организација
Административно, припаѓа на кирешката микрорегија во Бачко-кишкунскиот Округ. Поштенскиот код му е 6230.
Историја
Турските освојувања го зафатиле и овој град. Во текот на нивното владеење изгубил многу жители.
Градот е основан во 1376 година.
Географска положба
Административно му припаѓа на Буосир (унг. Bőszér).
Историја
Во 1740-тите, баронот Орчи доселил германски селани во Шолтвадкерт.
Географска положба
Од неколку страни е опкружен со националниот парк Кишкунсаг.
Историја
Римокатоличката црква повторно е присутна во Шолтвадкерт од 1737 година. Денес е најголемата христијанска деноминација во градот. Првата црква била изградена во 1700-тите за баронот Леринц Орчи. Од 1908 година се користи и поголемата црква.
Во 1722 година, седум калвинистички семејства се доселиле во Шолтвадкерт од Германија. Други ги следеле во 1740-тите. По долгогодишно верско прогонство, им било дозволено да изградат црква, која ја изградиле и била завршена на 26 септември 1794 година.
Градот се нарекува Шолдвадкерт од 1900 година. Порано се викал Вадкерт.
Зафаќа површина од 108,86 квадратни километри.
Историја
Баптистичката мисија започнала во Шолтвадкерт во 1891 година. Од 2000 година, црквата има повеќе од 200 следбеници.
Пред Втората светска војна, Шолтвадкерт имал голема еврејска заедница која била уништена со холокаустот. Голем број беа убиени, а оние кои успеале да преживеат се преселиле во Будимпешта или ја напуштиле Унгарија.
Стопанство
Винова лоза од различни сорти е засадена на над 8 илјади хектари. Годишното производство е околу 250-300 илјади хектолитри вино.
Население
Националниот состав во 2001 година бил:
Шолтвадкерт (унг. Soltvadkert) — мал град во средишна Унгарија.