cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дебреште
Родови
Македонските православни родови се сите доселени после 1912 година, тоа се: Стојковци (7 к.), Бошковци (2 к.), Јандреовци (2 к.), Србиновци (2 к.) и Стојчевци (1 к.), доселени од селото Тополница; Стојковци (1 к.) доселени од Грешница; Филиповци (1 к.) и Огњановци (1 к.), доселени од селото Латово; Блажевци (3 к.), доселени од селото Белица; Лозановци (5 к.), доселени од Црешнево; Велковци (3 к.), Рујановци (3 к.), Зенговци (3 к.), Димовци (2 к.), Елисијевци (2 к.), Михајловци (2 к.), Боцевци (1 к.), Ристевци (1 к.), Илијовци (1 к.), Јандровци (1 к.) и Дамјановци (1 к.), сите доселени од селото Крапа; Черговци (3 к.), доселени од селото Лупште; Секуловци (1 к.), доселени од Добреноец; Дабевци (2 к.), Алимпијовци (1 к.) и Трендафиловци (1 к.), доселени од Вир; Ѓурчиновци (1 к.), доселени од Јудово; Дичовци (1 к.), доселени од Лавчани; Терзиовци (2 к.) доселени од Македонски Брод; Талевци(3 к.), Ристевци (1 к.), Јагуриновци (1 к.) и Влкановци (1 к.), доселени се од сега раселеното село Барбарос во Порече; Стојковци (1 к.), доселени се од Томино Село; Нешковци (1 к.), доселени се од Ропотово; Милошевци (1 к.) доселени се од Манастирец (денес Горни и Долни); Трајковци (1 к.) доселени се од Рилево; Пејчиновци (2 к.) доселени се во 1942 година од селото Лазарополе и Димовци (1 к.), доселени се од градот Крушево.
Општествени установи
Во селото работи основното училиште „Вера Циривири Трена“, каде што се изведува настава до деветто одделение. Освен тоа, во него има и амбуланта, пошта, земјоделска задруга и продавници.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Долнени од 1955 година.
Во периодот 1950-1955, селото било седиште на истоимената општина.
Избирачки места
Селото е опфатено во избирачките места бр. 1470, 1470/1 и 1471 од изборната единица 5 според Државната изборна комисија, сместени во зградата на основното училиште.
Иселеништво
Од 1912 година, по падот на Отоманското Царство, повеќе од 30 торбешки семејства се иселиле од Дебреште во Бурса, Јенишехир, Адапазар и на многу други места во Турција. Нивните имоти ги купиле христијани од поречките села, а овие доселеници во 1932 година во средишниот дел на селото ја изградиле црквата „Св. Ѓорѓи“. По 1955 година, голем број на торбешки семејства се иселиле во Турција. На нивните огништа се населиле семејства од Порече, но и муслимани од Санџак.
Екстаза (емоција)
Екстаза (старогрчки: ἔκστασις ékstasis) е субјективно доживување со целосно вклучување на субјектот со некој објект од неговата свест. Екстазата е пример за изменета состојба за свест и се одликува со намалена свесност за други објекти или целосен недостаток на свест за околината. Зборот „екстаза“, исто така, се користи за било која зголемена состојба на свест или интезивно пријатно искуство. Најпосле, овој збор се користи и за означување состојби на свеста на необични ментални простори, кои можат да се сметаат како спиритуални (вториот тип на екстаза често е во форма на релиогиозна екстаза).
Опис
Од психолошки аспект, екстазата е губење на самоконтрола и понекогаш губење на свесност, што е често поврзано со религиозен мистицизам, сексуален однос и користењето на одредени дроги. За време на траењето на екстазата, екстатикот е надвор од допирот со обичниот живот и не е во состојба за комуникација со другите луѓе, ниту за првеземање нормални активности. Искуството може да биде кратко во физичко време, или може да трае со часови. Субјективната прецепција за времето може силно да се менува или исчезне за време на екстазата. На пример, ако некој се концентрира на физичка работа, тогаш која и да било интелектуална мисла може да престане. Од друга страна, духовното патување во екстатичен транс вклучува прекин на доброволното телесно движење.
Струмички карневал
Струмичкиот карневал е годишен карневал што се одржува во Струмица и е еден од најзначајните обичаи и традиции од таков вид во Македонија, којшто отишол можеби најдалеку во својата трансформација од сите традиционални игри под маски, како по времето на одржување, така и по својата цел и функција. Струмичкиот карневал се одржува традиционално секоја година во рамките на тримерските денови, односно на почетокот на големиот Велигденски пост, а и самото име „карневал“, (лат.c a r n e – месо и v a l i – збогум, односно „збогум месо“), нѝ асоцира на почеток на пост, а во овој случај тоа е Велигденскиот пост.
Традиција
Почетокот на постот, односно првите три дена се наречени тримерски денови и тие секогаш започнуваат од недела вечерта на Прочка и траат до среда, а во нивни рамки односно во вторник вечерта е традиционалната карневалска вечер, кога маскирани групи шетаат низ градот и одат по куќите каде што има верени, армасани девојки и каде што остануваат до раните утрински часови. Меѓутоа, што се однесува до поврзаноста на карневалот со тримерски денови, треба да се направи разликување, односно треба да се напомене дека нивната поврзаност е само временска т.е. тие временски се совпаѓаат, но не и суштински, бидејќи по својата суштина тримерите се еден христијански обичај, додека карневалот претставува остаток од еден култ од паганско време.
Историја
За карневалот во Струмица се смета дека е многу долга традиција. Тој бил споменат од страна на познатиот отомански патописецот Евлија Челебија уште во 1670 година. Тој, минувајќи низ Уструмџа, запишал: ...Дојдов во еден град, расположен во полите на еден висок баир и видов како таа ноќ маскирани луѓе претрчуваа од куќа во куќа, низ смеа писок и песна... што јасно укажува на можноста дека се работи за тримерските карневалски свечености во Струмица..
Особености
Како еден показателен и мошне веројатен податок и симбол за древноста и старината на овој карневал е и фактот дека многу белези на маските, носиите и предметите кои останале во употреба (облеки од кожа и рогови од разни животни, бик, прч, овен итн.), како и алузијата на многуте сакатници со патерици кои се појавуваат на самиот карневал (истерување на злите духови, желбата за здравје, плодност итн.) и кои се карактеристични само за неговата изворна паганска форма. Карневалот подоцна доживува извесна трансформација во традиционална форма, односно маска, којашто сѐ уште ја паметат најстарите Струмичани, бидејќи карневалот од кои и да е причини, за кои сѐ уште само се претпоставува, се поклопува со тримерите, односно празникот на верените. Тоа се гледа од најчестите мотиви коишто провејуват кај неа и кои најчесто се повторуваат. Тие мотиви се невестата со младоженецот, кои ги симболизираат младенците односно верените; Циган и Циганка со бебе, со значење како циганите имаат многу деца, така и новите младенци да имаат бројно потомство, т.е. многудетност; поп кој ги благословува младите за среќа, благосостојба и слога во бракот; Ѓаволот, најчесто со рогови, со опашка од вол или некое друго животно и со вила во рацете, кого сите го бркаат, а чија симболика е бркање на сите лоши сили или влијанија кои би можеле да се појават и да им наштетат на младоженците. Многу чест мотив што се јавува се и мажи претворени во жени со изразени женски атрибути и обратно, со што се покажува најчесто кои физички особини сака мажот да ги поседува жената и обратно.
Друга одлика на традиционалната форма на карневалот чијашто цел и намена се поклопува со претходната е наследството на бројните еротски елементи, песните исполнети со еротски мотиви, содржини и зборови, препознавањето на момчето по големиот фалус, направен од шише или друг предмет и чијашто цел е дидактичка, односно упатување и припремање на невестата за идниот брачен и сексуален живот.
Ајде Јано
Ајде Јано е традиционална српска народна песна.
Струмички карневал
Особености
Тука се и музичките реквизити, односно музичките инструменти, гитара, армоника, дајре, кои секоја маскирана група што оди по куќите на армасаните девојки ги носи, на кои се свири и кои се неопходни за стварање на една општа веселба и расположение.
Карневалот денес
Во поново време, карневалот добил посовремена, модерна димензија, со некои влијанија од слични карневали во светот, а истовремено добил и награден карактер. Меѓутоа, традиционалниот карактер на карневалот и одењето по куќите на верените девојки како обичај сепак останал. Преку шаренилото од бои, фигури и маски со различни мотиви и теми, учесниците на карневалот настојуваат да ја покажат вечната борба меѓу доброто и злото, реализмот и сарказмот, иронијата, сатирата и традицијата, полтронството и кариеризмот, власта и безвластието и сето тоа проследено со голема живост и динамика, карактеристична на струмичани. Маските се прават по избор на самите учесници. Секој учесник си избира своја тема и идеја за маскирање, додека групните маски се заедничка идеја на целата група. Од видовите на маски, најзастапени се антропоморфните а се среќаваат и зооморфни и зооантропоморфни маски. Бројот на учесниците на карневалот, како и бројот на посетителите, од година во година се зголемувал, а покрај локалните учесници, редовно учествуваат и гости од странство.
Струмички карневал 2015
За најдобра маска во категоријата „групна маска од 20 до 49 лица“ била прогласена маската „Божествена комедија“ на карневалската група „Ѕвезден град“ од Струмица. Во категоријата „групна маска од 50 и повеќе лица“, за наградата ј аподелиле неколку струмички училишта: СОУ „Јане Сандански“ (за маската „Ловци на соништа“), СОУ „Никола Карев“ (за маската „Каревјанци“) и СОУ „Димитар Влахов“ (за маската „Рингишпил“). Во категоријата „групна маска од 10 до 19 лица“, првата награда ја поделиле маските „Зелени дијаманти“ и „Кралски шкорпиони“. Поради високиот квалитет на групните маски, жири-комисијата доделила и стимулативни награди за неколку маски. Исто така, Одборот на Европската федерација на карневалски градови доделил два пехара: едниот на групата „Ѕвезден град“, како признание за најдобра маска, а другиот на групата „Кико-стил“ за извонредни творби и негување оригинален стил во сите досегашни настапи на Струмичкиот карневал. Најдобра маска во категоријата „мала група на изворна тема“ имал Цветко Багашевски, за маската „Рогато племе“, а во категоријата „мала група на слободна тема“, за најдобра била прогласена маската „Девојките од Индија“. Наградите за најдобри поединечни маски ги добиле Петар Пројков (за маската „Храброто глувче“) и Тони Стаменов (за маската „Кошарот Рамче“).
Организација
Во 1995 година Струмица со својот карневал се вклучила во големата фамилија на карневалските градови во светот, односно била примена во FECC - Здружение на европски карневалски градови, а во 1998 година Струмица била и домаќин на Конгресот на оваа светска асоцијација.
Во 2018 година, следејќи се по обичајот во други карневалски градови во светот, било воведено „предавање на клучот на општината“ од страна на градоначалникот на Струмица на организациониот одбор на карневалот, симболично укажувајќи на тоа дека градот сега е „под управа на карневалџиите“. Исто така, заедно со знамињата, осумте дена додека трае карневалот, се вее и знамето на Струмичкиот карневал.
Црква „Св. Варвара“ - Горенци
Света Варвара — главна селска црква во дебарското село Горенци, Македонија.
Местоположба
Црквата се наоѓа во самото село Горенци, а околу нејзе се наоѓаат православните селски гробишта.
Историја
Градена е во периодот 1926/27 година.
Космос-1691
Космос-1691 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 9 октомври 1985 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 220 килограми. Космос-1691 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 114,0 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,6°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1416 км, а најмалото на 1406.
Благоја Ангеловски
Благоја Ангеловски (Тетово, ) — македонски филмски работник.
Завршил Виша трговска школа.
Од 1949 година е началник во одделението за киномрежи во Комисијата за кинематографија при Владата на СРМ, каде што останува на функција до крајот на 1950. Потоа преоѓа на работа во „Фотоцентар“.
Од 1958 е вработен во „Вардар филм“ како главен диспонент, додека во продукцијата на „Вардар филм“ неговото учество е во својство на организатор т.е. директор на филм.
NGC 897
NGC 897 — спирална галаксија во соѕвездието Печка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 897 се споменува и како ESO 355-7, MCG -6-6-3, AM 0218-335.
Откривање
Објектот е откриен на 19 октомври 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 897 е од видот Sa. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 897 има привидни димензии од 2,1' х 1,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 21 м 6,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 33° 43' 15". Положбениот агол на објектот е во износ од 17°.
Други поделби
Проучување на NGC 897 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 8944. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 354; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7007.
Комбиниран пласман на Вуелта а Еспања
Комбиниран пласман на Вуелта а Еспања — еден од второстепените пласмани на велосипедската етапна трка Вуелта а Еспања. Овој пласман се пресметува со собирање на местата во генералниот, бодовниот и планинскиот пласман (велосипедистот мора да има резултат во сите пласмани за да може да учествува во комбинираниот пласман), каде предводник е оној велосипедист со најмал вкупен резултат.
Од 2006 година, предводникот во овој пласман ја носи белата маичка; во 2005 година тоа било златно-зелената маичка.
Наградата претежно ја освојуваат фаворитите на трката. Во периодот 2004-2011, победникот на генералниот пласман исто така бил победник и на комбинираниот пласман.
Комбинираниот пласман ќе биде прекинат во 2019 година. Оттогаш, белата маичка ќе биде наменета за најдобриот млад возач. .
Прва македонска кошаркарска лига 2003/04 - Разигрување
Првата македонска кошаркарска лига 2003/04 - Разигрување била конечната фаза на Првата македонска кошаркарска лига 2003/04. Разигрувањата започнале на 4 мај, а завршиле на 24 мај 2004 година. Четири екипи играле во разигрувањето преку пласманот од Супер лигата. Разигрувањето го освоил Фершпед Работнички и така станал првак на сезоната.
(1) МЗТ Аеродром 2000 против (4) Вардар Осигурување
Поради подобар меѓусебен биланс во лигашкиот дел, серијата започнала со 1-0 за МЗТ Аеродром 2000.
Ова било прва серија во разигрувањата помеѓу овие две екипи.
(1) МЗТ Аеродром 2000 против (2) Фершпед Работнички
Поради подобар меѓусебен биланс во лигашкиот дел, серијата започнала со 1-0 за Фершпед Работнички.
Паеља
Паеља, или исто така оризова паеља, (од Валенсија паела, што значи тава и се однесува на садот со кој е направен рецептот и кој му дава име, а тоа пак произлегува од латинска патела ) е рецепт заснован на ориз, кој потекнува од Валенсија, денес многу популарен низ Шпанија, како и во други земји како Аргентина. Во овој рецепт оризот се готви заедно со друга храна во тава, генерално широка и со рачки. Името Паеља се однесува и на рецептот или на садот варен што се користи за неговото подготвување, иако вториот исто така се нарекува Паеља, термин кој првично се смета за неточен, но со самата употреба е прифатен на шпански. Тоа е јадење од скромно потекло, опишано за првпат во Шпанија во областа на Албуфера во Валенсија.
NGC 5491B
NGC 5491B — галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5491B се споменува и како NPM1G +06.0411.
Откривање
Објектот е откриен на 12 мај 1793 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5491B е од видот C. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,5 m/лм2. NGC 5491B има привидни димензии од 0,3' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 10 м 57,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +6° 22' 20"". Положбениот агол на објектот е во износ од 140°.
Други поделби
Проучување на NGC 5491B е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 214225. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 197; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 323. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 96.
Птици врз кои ноќта и денот се делат: Стоте песни
„Птици врз кои ноќта и денот се делат: стоте песни“ е книга со избор од поезијата на Блаже Конески, издадена од Темплум во 2014 година, како прва книга од библиотеката „Модерна Македонија“. Изборот на песните го приредил Никола Гелевски.
Технички одлики
Книгата, со обем од 160 страници, е отпечатена во формат од 17 сантиметри. Графичкото уредување и дизајнот се дело на „Кома“. Книгата е каталогизирана во НУБ „Св. Климент Охридски“ - Скопје, а ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-4658-32-0.
Содржина
Во збирката се поместени 100 песни на Блаже Конески, распоредени во Пролог и пет циклуси. На крајот на книгата е даден поговор, налсовен како „Од уредникот и приредувачот“, како и список на поетските наслови на Конески. Во Прологот со наслов „Роден во смачкано племе“ се содржани три песни на Конески, напишани во периодот 1939-1948: Песна за животот, Спомен и Тешкото.
Во циклусот „Проста и строга македонска песна“ се застапени 24 песни: Есенско утро, 'Рж, Мак, Пролет, Сон, Пролетна вечер, Лик, Ангелот на Света Софија, Скопје, Песните, Везилка, Тишина, Тајна, Врв, Реки, Урнатина, Ластовици, Дете заспано крај езеро, Болен Дојчин, Вљубени девојки, Убавите девојки, Старата, Виј и Портрет.
Циклусот „Станува пепел темелот што нè крепел“ содржи 20 песни: Малечки предмети, Пресадување, Ракопис, Минаре, Шепот, Децата, Звуци, Црква, Молитва, Спомен по многу години, Подмладување, Грешни жени, Разговор, Порака, Жештина, Улавштини, Старци, Заштита, По работ и Преживување.
Во циклусот „Ќе дојде време на лажни пророци“ се застапени 16 песни: Вино, Сирма, Зборот, Вера, Дожд, Татковина, Себесоздавање, Обврска, Совест, Лажни пророци, Пожар, Занает, Премала, Видување, Вангел и Свежина.
Циклусот „Тајновите име негде во нашиот предел“ содржи 18 песни: Отпор, Хотели, Молитва, Ноќ, Забрана, Јасност, Предела, Гнев, Дејател, Небеска река, Скакулец, Џиџе, Чаша чај, Шар планина, Сокол, На пријателите, Чувари и Претходница.
Грчко-римски мистерии
Мистериските религии, светите тајни или едноставно мистериите, биле верски школи во грчко-римскиот свет чие учество било резервирано само за иницираните (мисти). Главната одлика на оваа религија била тајноста поврзана со иницирањето и ритуалната практика, која не смеела да биле откриена на останатите кои не биле воведени во мистеријата. Повеќето познати мистерии на грчко-римската антика биле Елевсинските мистерии, кои биле многу древни и датирале уште пред Мрачниот век. Мистичните школи имале свој процут во доцната антика. Јулијан Отстапник во средината на 4 век бил инициран во три различни мистични школи — особено митраистичката. Поради тајната природа на школата, и затоа што тајните религии на доцната антика биле прогонувани од страна на христијанската Римско Царство од 4 век, деталите од овие религиозни практики биле добиени од описи, слики и интеркултурни студии.
Јустин Маченик во 2-иот век,во делото Прво извинување експлицитно наведува и ги идентификува како "демонски имитации" на вистинската вера велејќи дека "ѓаволи, во имитација на тоа што го кажал Мојсеј, тврдат дека Персефона е ќерка на Јупитер, и поттикнуваат луѓе да стават нејзина слика под името Коре". Според мислењето на Клаук и Мекнил, "христијанската доктрина на светите тајни, во формата која ние ја знаеме, не би се јавила без интеракција со мистичните школи, а христологијата сфатила како да „го преземе" митско наследство, да го прочисти и да го подигне".
Дефиниција
Терминот "мистерија" потекнува од латинскиот збор mysterium (на грчки mysterion и најчесто како множина mysteria/μυστήρια) и во овој контекст значи "таен ритуал или доктрина". Тие кои следеле таква "мистерија", бил мисти, односно, "воведени во тајната". Освен мистерија, терминологијата блиска за опис на овие учења е составена од поимите мајен, миеза или иницијација. Зборот мајен (myein) е старогрчки глагол кој означува затворање на очите и устата бидејќи само на иницираните им било дозволено да ги почитуваат и да учествуваат во обредите. Мистериите така биле школи во кои сите верски функции биле затворени за неиницираните а  внатрешното работење на училиштето се чувало во тајност од јавноста.
Особености
Мистичните религии формирале еден од трите вида хеленистичка религија, каде другите две се култот на владетелот, односно етничката религија специфична за една нација или држава, и филозофските религии како неоплатонизмот.
Ова, исто така, се одразува и во тројната поделба на "теологијата" од страна на Варо, на: Мистериите така повеќе се додаток отколку натпревар на политичката религија. Едно лице може да следи обреди на државната религија, да биде воведен во една или повеќе мистерии и во исто време да се придржува до одредена филозофска школа. За разлика од јавните ритуали на граѓанската религија, каде се очекувало да учествува секој член на општеството, воведувањето во мистеријата било факултативно во грчко-римскиот политеизам. Многу од аспектите на јавната религија како жртвувањето, ритуалните гозби и обредното прочистување биле повторени во мистеријата, но со дополнителен услов да се одвиваат во тајност и да се ограничени на затворен круг припадници.
Тајните школи биле катче за зачувување на античките верски обреди и со причина се претпоставува дека биле многу конзервативни. Елевсинските мистерии опстојувале повеќе од еден милениум, можеби и два, во текот на кој период ритуалот на јавната религија значително се променил, додека обредните изведби на мистериите останале непроменети. Ернест Вилијам Барнс пишува, "Мистериите на Елефсина во близина на Атина, траеле илјада години; и се верува дека многу малку биле променети во текот на овој долг период".
Заради оваа причина, тоа што останало од постарите грчки мистерии се сфаќа како одраз на одредени архаични аспекти на заедничката индоевропска религија, во паралела со индоиранската религија. Мистичните школи на грчко-римската антика ги вклучуваат Елевсинските мистерии, Дионизиските мистерии и Орфичките мистерии. Некои од многуте божества кои Римјаните номинално ги усвоиле од други култури, исто така, биле обожавани во мистериите, на пример, египетската Изида, персиската Митра од Митраиските мистерии, трако-фригискиот Сабазиј и фригиската Кибела.
Подоцнежно влијание
Старите мистични школи биле предмет на воодушевување во 19-от и почетокот на 20-от век, и кај германските и француските класици. Оваа литература имала огромно влијание врз европската култура во доцниот 19 век. Психијатарот и психоаналитичар Карл Густав Јунг, оттука позајмил метафори и ги вметнал во неговите теории и влијателното движење засновано на нив.
Наводи
За понатамошно читање Delneri, Francesca, I culti misterici stranieri nei frammenti della commedia attica antica (Bologna, Patron Editore, 2006) (Eikasmos, Studi, 13).
Даниил Москополец
Даниел од Москополе, Даниил Москополски (Δανιήλ Μοσχοπολίτης, Даниил Мосхополитис) или Даниел Михаил Хаџи — влашки научник, гркоман, автор на Речник на четири јазици (Lexicon tetrag'osson) кои се зборувале во Македонија.
Црква „Св. Атанасиј“ - Бохула
Свети Атанасиј — главна селска црква во селото Бохула.
Црквата е сместена во долниот дел на селото, под самото сретсело.
Историја
Црквата е изградена и зографисана во 1879 година. Ова го пишува во натписот над јужната врата од внатре и кој гласи:
Архитектура
Црквата претставува трикорабна, со тремови од јужната и од западната страна. Внатре корабите се покриени со дрвени таваници и се обоени.
Фрескоживопис
Црквата е живописана во 1879 година, истата година кога е завршена, а царските двери кои се наоѓаат на иконостасот се изработени во копаница од 1870 година од непознат автор, а годината е запишана на левото крило во долниот дел. Имаат сличности со дверите во селската црква во Бунарче. На иконостасот има икони од век, изработени од Петре Дебранец од село Тресонче.
На јужниот ѕид е едноставната композиција „Страшниот суд“. Во просторот на прозорците се насликани „Св. Мина“, „Св. Сава“, „Св. Ѓорги Јанински“, „Св. Тодор“, „Св. Трифун“ со срп и „Св. Нестор“.
Во главниот кораб се насликани четворицата евангелисти. На северниот ѕид се сместени: „Врачарката“, „Св. Илија“ на колосници, Христос пред Пилат, Ругање Христово, Распетие, Погребение Христово и Воскресение Христово. Во втората зона се композициите: Јуда се беси, Предавство Јудино и Тајната вечера.
Во другите простории на прозорците се претставени Св. Теодор, Св. Варвара. Св. Екатерина, Св. Меркурија и уште еден неидентификуван светец. Исус Христос е насликан во проскомидијата а во олтарната апсида Св. Василиј Велики, Св. Јован Златоуст, Св. Јован Богослов и Св. Кирил Александриски. Над овие архијереи е Богородица Ширшаја.
Илменау
Илменау (Ilmenau; службено Гетештат Илменау со значење „град на Гете“) — град во округот Илм, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Градот се наоѓа на околу 33 километри југозападно од покраинскиот главен град Ерфурт во долината на реката Илм на северниот раб од Тириншката Шума. Градот е најголем во рамки на округот и е осми најголем во целата покраина Тирингија. По површина претставува трет најголем град во покраината.
Градот е сместен во јужниот дел на округот и претставува единствен град во Тирингија, кој не е окружен град, а има статус на „голем град“. Најважна установа во градот е Техничкиот универзитет, на кој има околу 5.200 студенти (состојба 2020/21).
Киро Донев
Киро Донев — македонски писател за деца и млади и преведувач.
Илменау
Градот низ годините станал релативно незначаен. Се развил по основањето на Германското Царство во 1871 година со индустријализацијата.
Потекло на името
Името потекнува од германските зборови Ulmen (т.е. брестови) и Aue (т.е. долина, онаа низ која минува реката Илм, која била пошумена со брестови пред основањето на градот. „Градските животни“ на Илменау се кокошките и козите.
Киро Донев
Творештво
Исто така, тој е автор и на десетина радио и ТВ-драми за деца и млади. Неговите книги се преведени на: српско-хрватски, турски, албански, бугарски, украински и руски јазик.
Илменау
Географија
Јужно од градот се наоѓа Кикелхан, кој со своите 861 метар е највисока точка во градското подрачје, додека најниската точка се наоѓа во долината на Випфра на височина од 396 метри.
Киро Донев
Творештво
Киро Донев е добитник на наградите: „Гоцева повелба“ - Подгорци, „Ванчо Николески“ (за најдобра книга за деца), наградата „Курирче“ и „Струшко изгрејсонце“ на фондацијата „Македонија презент“.
Илменау
Градски единици
Илменау е составен од градското јадро и 16 единици и 21 посед:
Киро Донев
Осврт кон творештвото на Донев
Според книжевните критичари (на пример, Миодраг Друговац, Мурис Идризовиќ и Оливера Ќорвезироска), основните белези на творештвото на Киро Донев се смислата за хумор и своевидниот шарм, како и едноставноста и непосредноста на лирското и прозното искажување на детскиот свет. Хуморот во неговите дела не е готов производ, добиен со едноставна постапка, туку е многу сложен при што хуморот во неговата поезија „се смее“ додека во неговата проза „се зборува“. Во неговите песни, хуморот е концентриран и сообразен со поетските норми, а во прозата, хуморот е есктензивиран. Во таа смисла, според Видое Подгорец, хуморот на Донев „не е контрукција“. Во продолжение, духовитоста на Донев создава препознатлива творечка боја, која е значајна како за рецепцијата, така и за естетскиот досег. Тој го внел шармот во детската книжевност како свој печат, овозможувајќи да се наметне како препознатлив автор. За таа цел, во својата проза, Донев жртвува некои значајни нешта само за да им отстапи место на шармот и на лесното раскажување. Додека раскажува, тој граба сè што му е при рака, но е незаинтересиран за она што во мигот му е непотребно. Тој не предвидува што ќе му притреба во натамошното раскажување, па затоа често се среќаваме со навестено отсуство во смисла дека нешто навестува, но потоа го испушта. Ваквото недоследно раскажува во основа претставува слабост, но придонесува за шармот како основна одлика на творештвото на Донев. Оттука, дури и кога потфрла, тој го прави тоа на шармантен начин и сопствениот пад го маскира и го одуховува. Свесен за својот шарм, понекогаш тој намерно произведува слаби места кои прераснуваат во маниристичка постапка. Ваквиот сложен и развиен однос кон сопствените слабости само зборува за оригиналноста на авторот, па така, она што критиката го посочила како слабо место, Донев го користи во подоцнежните дела како модел за препознавање. На тој начин, случајниот превид се трансформира во намерна, концептуална, маниристичка недоследност, отстапка со намера.
Илменау
Близина
Околу 80.000 луѓе живеат околу градот на површина од 540 км2, што Илменау го прави нивен центар за работа, училишта, продавници и административни работи. Поголеми градови и села во близина се Грефенрода (3.600 жит.), Кенигзе (3.500 жит.), Герен (3.300 жит.) и Лангевизен (3.200 жит.). Дел од овие места биле припоени кон градот во 2018 година со новата административна поделба на Тирингија.
Историја
Илменау бил основан во век и првпат е споменат во 1273 година. Во 1341 година ги добива градските права. Помеѓу 1660 и 1920 година припаѓал на Саксо-Вајмар, додека порано владетели на градот биле династијата Кевернбург (сега Кефернбург (од Арнштат), династијата Шварцбург (од Арнштат, подоцна Рудолштат) и династијата Хенеберг (од Мајнинген).
Помеѓу 1471 до 1626 година, рудниците за бакар придонеле значително во економскиот развој на Илменау. Во 1611 година, овие рудници произведувале 38 тони бакар и 188 кг сребро. Производството ги достигнало овие бројки повторно во 1730-тите, во текот на кратката обнова на рударството под водството на Јохан Волфганг фон Гете. Подоцна, во XIX и XX век, биле ископувани флуорит и манган.
На почетокот на век, Илменау бил едно од неколкуте места, каде луѓето доаѓале за лечење со топла вода. До 1870 година, Илменау останал мал град од околу 3.000 жители, но по индустриската револуција, градот се зголемил. Се појавиле неколку фабрики за порцелан (Graf von Henneberg Porzellan од 1777 г.), стакло (Sophienhütte од 1852 г.) и играчки. Во 1879 година градот добил железничка врска со Ерфурт (на север), 1881 година до Герен/Гросбрајтенбах (на југоисток) и 1904 година до Шлојзинген (на југозапад).
Универзитетот бил основан во 1894 година како Thüringisches Technikum. Денес, тој го носи името Технички универзитет Илменау (Technische Universität Ilmenau). Европското првенство во санкање во 1934 се одржало во градот.
Во 1952 година бил основан истоимениот округ (Kreis Ilmenau). Имал површина од 380 км2 и население од околу 70.000 жители. Илменау бил главен град на овој округ. Во 1994 година, бил припоен со округот Арнштат во новиот округ Илм, а Арнштат станал главен град.
Градски совет
Градскиот совет на Илменау се состои од 40 членови, по зголемувањето на градот во 2018 година. Распределбата на местата по години била следна:
Градоначалник
Моментален градоначалник е независниот Даниел Шултхајс.
Меѓународни односи
Илменау е збратимен со:
Во 2002 година партнерството со градот Блу Еш (Охајо), САД било затворено.
Стопанство
Во Илменау најмногу се произведува стакло, како и софтверски програми. Илменау има подобра економија отколку другите региони во Источна Германија и нејзината стапка на невработеност изнесува 11,3% (октомври 2009), што не се смета за многу висока.
Во Илменау е сместен и Техничкиот универзитет Илменау, на кој студираат повеќе од 6.200 студенти.
Ретикулоцит
Ретикулоцитите претставуваат неразвиени црвени крвни клетки. Тие се развиваат и созреваат во коскената срцевина, а можат да преминат во циркулацијата каде за еден ден се развиваат во црвени крвни клетки. Овие клетки како и црвените крвни клетки немаат клеточно јадро. Името „ретикулоцити“ го добиле поради ретикуларната мрежа на рибозомна РНК која е видлива само под микроскоп.
Илменау
Инфраструктура
Низ градот поминуваат автопатот А4 (Ерфурт-Нирнберг), А87 (Илменау-Лајпциг) и А88 (Ајзенах-Илменау-Јена). Сојузниот автопат Б71 од Ерфурт до Вирцбург поминува пет километри на север. Сè уште функционира железничкиот сообраќај кон Ерфурт, додека на другите железнички линии до Шлојзинген и Гросбрајтенбах нема сообраќај. Брзата железничка линија Нирнберг-Ерфурт во близина е во изградба.
Словенски марш
Словенски марш (француски: Marche slave, изговор: [maʁʃ slav]) во Б-мол, Оп. 31, ― оркестарска тонска песна од Пјотр Илич Чајковски, објавена во 1876 година. Напишано е да се слави руската интервенција во Османлиско-српската војна.
Различно била објавувана како Словенски марш (Словенски марш; Славянский марш) и Српско-руски марш (Српско-руски марш; Сербско-русский марш).
Позадина
Во јуни 1876 година, Србија и Отоманската Империја биле вклучени во Српско-отоманската војна. Русија отворено ја поддржала Србија. Руското музичко друштво нарачало оркестарско дело од Чајковски за концерт за помош на Друштвото на Црвениот крст, и на крајот во корист на ранетите српски ветерани. Многу Руси сочувствувале со своите балкански Словени и православни христијани и испратиле доброволци војници и помош да и помогнат на Србија.
Чајковски го нарекол делото како негов „Српско-руски марш“ додека го пишувал. Таа била премиерно прикажана во Москва на , под водство на Николај Рубинштајн. Маршот е високопрограмски по својот облик и организација. Првиот дел го опишува угнетувањето на Србите од страна на Османлиите. Користи две српски народни песни, „Сунце јарко, не сијаш једнако“ (Светло сонце, не светиш подеднакво), од Исидор Ќириќ и „ Радо иде Србин у војнике“ (Србин со задоволство оди кај војниците). од Јосиф Руњанин - отстапување на вториот дел во релативниот главен клуч, кој ги опишува Русите кои се собираат за да им помогнат на Србите. Ова е засновано на едноставна мелодија со особеност на рустикален танц што се пренесува околу оркестарот додека конечно не отстапи место на свечената изјава на руската државна химна „Боже чувај го Царот“. Третиот дел од делото е повторување на бесната оркестарска кулминација на Чајковски, повторувајќи го српскиот крик за помош. Последниот дел ги опишува руските доброволци кои маршираат да им помогнат на Србите. Користи руска мелодија, овој пат во тоник-мајор и вклучува уште една блескава изведба на „Боже, чувај го Царот!“ која го пророкува триумфот на словенскиот народ над Османлиите. Увертирата завршува со виртуозна кода за целосниот оркестар.
Делото често се поврзува во изведбата со „Увертирата од 1812“ на Чајковски, која исто така го цитира „Бог чувај го Царот“.
Инструментација
Маршот е бодиран за две флејти, два пикола, две обои, два кларинети во Б, два фаготи, четири хорни во Ф, два корнети во Б рамни, две труби во Б стан, три тромбони (два тенори, еден бас), туба, три тимпани, добош, чинели, бас тапан, гонг и жични инструменти.
Светско првенство во фудбал 2010 - група Д
Натпреварите во Д групата на Светското првенство во фудбал ќе се одржат од 13 јуни до 23 јуни. Учсници во оваа група се домаќинот Германија, Австралија, Србија и Гана.
На последната Ранг список на ФИФА, Германија се наоѓа на 5 место, Австралија на 23 место, Србија на 13 место и Гана на 28 место.
Амт Ваксенбург
Амт Ваксенбург (Amt Wachsenburg) — општина во округот Илм, во сојузната покраина Тирингија, Германија.
Етимологија
Општината е именувана по замокот Ваксенбург, кој се наоѓа во нејзиниот средиштен дел.
Местоположба
Општината се наоѓа во крајниот север на округот Илм. Северозападната граница е всушност окружната граница со округот Гота. На север се граничи со главниот покраински град Ерфурт, на исток со округот Вајмар, додека на југ со општините Елебен, Елкслебен и Алкерслебен. На југ и југозапад се граничи со окружниот град Арнштат и општината Гератал.
Општински единици
Општината Амт Ваксенбург се состои од следниве места:
Административно седиште на општината е во Ихтерсхаузен.
Историја
Била создадена на 31 декември 2012 од поранешните општини Ваксенбургемајнде и Ихтерсхаузен.
На 1 јануари 2019 година, општините Кирххајм и Рокхаузен се одвоиле од општинската заедница Рихајмер Берг. Кирххајм веднаш станала дел од општината, додека Рокхаузен се приклучила на 31 декември 2019 година.
Велко Неделковски
Велко Неделковски (28 октомври 1946, Скопје) — македонски писател (раскажувач, романописец, поет и драматург).
Животопис
Велко Неделковски е роден на 28 октомври 1946 година во Скопје. Студирал на Филозофскиот факултет во родниот град, а работел во Македонската телевизија, како драматург и сценарист. Во 1980 година станал член на Друштвото на писателите на Македонија.
Творештво
Голем дел од книжевното творештво на Неделковски отпаѓа на книжевноста за деца. Тој ги негува речиси сите книжевни жанрови: расказ, сказна, роман, драма и поезија. Покрај тоа, тој е автор и на неколку сликовници, како и на романот-сликовница „Зеленкапа во шумата Еколо“ (во десет книги). Неделковски е автор на околу 60 радио-драми кои биле изведени на Радио Скопје (Македонското радио), а некои од нив се преведени и изведени во странство (Радио Сараево, Радио Нови Сад, Радио Братислава, Радио Белрин итн.). Исто така, тој е творец на 30 играни телевизиски серии за деца, како: „Да видам, да видам што ќе бидам“ (заедно со Глигор Поповски), „Булки крај шините“ (заедно со Душан Наумовски), „Втора смена“, „Записник или на наш начин“, „Претежно вредро“, „Кукли во градинката“, „Шумата Еколо“, „Саки од Саканија“, „Светот има осум страни“, „Царството на другарството“ и други, а напишал и сценарија за три краткометражни филмови. Од неговите драмски дела, изведени се: „Ден за бегство“, „Бибисек од Крампонија“ и драматизацијата на романот „Децата од Павловата улица“ на Ференц Молнар. Во продолжение, Неделковски е автор на повеќе од 500 раскази за деца и за возрасни, кои се објавени во списанијата „Развигор“, „Другарче“, „Росица“ итн. За своите дела Неделковски е наградуван во повеќе наврати, како: наградата на РТВ Скопје на Струшките вечери на поезијата за најдобра книга за деца (1986), наградата „Феникс“ на град Скопје, за постигнувања во книжевноста, наградата за животно дело на Македонската радио-телевизија и Специјалната повелба на „Детска радост“ за особен придонес во развивањето на детскиот печат во Македонија.
Библиографија
Велко Неделковски е автор на следниве дела:
Десово
Десово — село во Општина Долнени, во околината на градот Прилеп.
Историја
Во XIX век, селото било дел од Прилепската каза на Отоманското Царство.
Стопанство
Селото има полјоделско-сточарска функција. Во рамки на селскиот атар, на обработливо земјиште отпаѓаат 1.115,5 ха, пасиштата зафаќаат површина од 1.078,8 ха, а шумите површина од 121,4 ха.
Население
Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Десово е село со 102 домаќинства и 240 жители муслимани, 130 Македонци и 40 Роми.
Според пописот од 2002 година, во селото Десово живеат 1.026 жители, од кои 566 Бошњаци, 290 Албанци, 145 Македонци, 20 Турци, 3 Срби и 2 останати.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 1.108 жители, од кои 76 Македонци, Македонци, 347 Албанци, 8 Турци, 603 Бошњаци и 74 лица без податоци.
Во продолжение е направен табеларен преглед на националниот состав на населението низ сите пописни години:
Родови
Како едни од најстарите албански родови во селото се споменуваат родовите: Ајдиновци, Цаловци, Мечовци (и некои други). Доселени се од северна Албанија во втората половина на 18. век.
Албански родови во селото се: Гач (18 куќи), Мечовци (12 куќи), Џаковци (7 куќи), Гоговци (5 куќи), Ајдиновци (3 куќи), Гулевци (1 куќа), Теновци (17 куќи), Барјактаровци (13 куќи), Еминовци (10 куќи), Тавчевци (10 куќи), Иковци (8 куќи), Фератовци (8 куќи), Садиковци (7 куќи), Кадриовци (3 куќи), Шабановци (3 куќи), Бајрамовци (3 куќи), Реџовци (3 куќи), Черговци (5 куќи), Алемовци (4 куќи), Шупевци (4 куќи), Дац (3 куќи), Реберовци (6 куќи), Џингаловци (5 куќи), Оџовци (4 куќи), Беловас (3 куќи), Киковци (2 куќи), Имер Муса (3 куќи), Полико (1 куќа), Мурат-Ќаја (1 куќа), Ајровци (3 куќи), Демирзан (3 куќи), Тетовци (3 куќи) и Вели-Кичевас (3 куќи). Првите шест рода потекнуваат од ист предок, сите овие родови се доселени од разни места во Северна Албанија, кои дошле во Десово преку Тетово, Кичево и Дебар.
Македонски родови во селото се: Митковци (6 куќи) доселени се 1923 година од Ореов Дол, Велешко; Терзиовци (2 куќи) и Соколовци (2 куќи) доселени се од Габровник, велешко во 1925 година; Милошевци (3 куќи), Велевци (3 куќи), Долни Велевци (3 куќи) и Богоевци (3 куќи) доселени се од Габровник во 1924 и 1925 година; Тошевци (2 куќи) доселени се 1925 година од Дреновци; Ризовци (6 куќи), Стојановци (4 куќи) и Мијовци (3 куќи) и они се доселени од Габровник во три наврати 1924, 1926 и 1928 година; Думбазовци (3 куќи) доселени се 1924 и 1926 година од Мокрени, Велешко; Томевци (1 куќа) доселени се 1928 година од Галичник; Балаловци (3 куќи) доселени се 1928 година од Лактиње, Дебрца; Петковци (2 куќи) доселени се 1925 година од Сливово, Дебрца; Мицковци (1 куќа) доселени се 1933 година од Сливово, Дебрца; Игновци (1 куќа) доселени се 1928 година од Теово, Велешко; Андрејевци (1 куќа) доселени се од Годивје, Дебрца во 1936 година; Стојан (1 куќа) доселен од некое село во Порече 1954 година; Ромбевци (1 куќа) доселени се од Ореов Дол, Велешко во 1924 година; Слободан (1 куќа) доселен 1926 година од Крушје, Порече; Андон (1 куќа) доселен од Црешнево, Порече во 1954 година.
Бошњачки родови во селото се: Бошњаци (2 куќи) доселени се 1955 година од Нови Пазар. После тоа доселен е поголем број на Бошњаци од Санџак.
Општествени установи
Во селото работи основното училиште „Пере Тошев“, каде што се изведува настава до деветто одделение. Освен тоа, во селотом има и земјоделска задруга.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Долнени од 1955 година.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од Општина Дупјачани.
Во периодот 1950-1952, селото било седиште на истоимената општина.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1459 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 883 гласачи.
Иселеништво
После Првата светска војна од албанското население 35 семејства се иселиле во Турција. Во 1954 и 1955 година уште 16 семејства се иселиле во Турција.
Лиза Мајтнер
Лиза Мајтнер (7 ноември 1878 година - 27 октомври 1968 година) била австриско-шведски физичар која работела на радиоактивноста и јадрената физика. Мајтнер, Ото Хан и Ото Роберт Фриш ја предводеа малата група научници кои за првпат ја забележале јадреното цепење на ураниумот при впивањето на дополнителен неутрон; резултатите подоцна биле објавени во почетокот на 1939 година. Мајтнер, Хан и Фриш согледале дека процесот на цепење, односно цепењето на атомското јадро на ураниумот во две помали јадра, мора да биде придружено со огромно ослободување на енергија. Нивното истражување за јадрено цепење им помогна во развојот на пионерските јадрени реактори да создаваат електрична енергија како и на развојот на јадрените оружја во текот на Втората светска војна.
Мејтнер најголемиот дел од својата научна кариера ја поминала во Берлин, Германија, каде што била професор по физика и раководител на одделот на Институтот Кајзер Вилхелм; таа е првата жена што станала професорка по физика во Германија. По доаѓањето на нацистите на власт, таа ги изгубила правата на работа во 1930-тите години поради анти-еврејските Нирнбершки закони на нацистичка Германија, а во 1938 година пребегнала во Шведска, каде што живеела многу години, со што станала шведски државјанин.
Мајтнер добила награди и почести при крајот на својот живот. Истовремено, таа и Ото Фриш не биле вклучени како добитници на Нобеловата награда за хемија во 1944 година која била доделена за јадрено цепење, која беше доделена исклучиво на нејзиниот долгогодишен соработник Ото Хан. Неколку научници и новинари ја нарекоа исклученоста „неправедна“. Сепак, Мајтнер има добиено многу посмртни почести, вклучително и именување на хемиски елемент 109 мајтнериум во 1992 година. Според архивата на Нобелова награда, таа била номинирана 19 пати за Нобелова награда за хемија помеѓу 1924 и 1947 година, а 29 пати за Нобелова награда за физика помеѓу 1937 и 1965 година. И покрај тоа што не ја доби Нобеловата награда, Мајтнер била поканета да присуствува на состанокот на Средбите во Линдау во 1962 година.
Младост
Елиза Мајтнер е родена на 7 ноември 1878 година во еврејско семејство кое припаѓало на средна класа во Виена, 2-ри округ (Леополдштат), како трето дете во смејството од вкупно осум деца. Нејзиниот татко Филип Мајтнер бил еден од првите еврејски адвокати во Австрија. Таа го скратила своето име од Елиз во Лиза. Во матичната книга на родените во виенската еврејска заедница Мајтнер е запишана како родена на 17 ноември 1878 година, но сите други документи за нејзиниот датум на раѓање го наведуваат 7 ноември, а воедно тоа е и датумот што и самата Мајтнер го користела. Како возрасна, таа станала христијанка, следејќи го лутеранството, и истата била крстена во 1908 година.