cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Софија Адлерспаре
Биографија
Во 1845 година, кралицата ги финансирала нејзините продолжени студии во Париз; во 1845-1846 година студирала во Дрезден, каде што била инспирирана од Џ.К. Дал и Каспар Дејвид Фридрих и копирала постари слики, а во 1851-1855 ѝ била дадена државна поддршка да студира во Минхен, Болоња, Фиренца и Рим. Во Рим, таа била член на шведската уметничка колонија и стапила во контакт со германската уметничка колонија и движењето на Назареците под Фридрих Овербек. Таа исто така се преобратила во католицизмот и го сликала папата Пиј IX. Нејзините слики го рефлектирале романтичниот стил на ерата, иако таа исто така била под големо влијание на ренесансниот уметник Рафаел.
NGC 1819
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1819 е од видот SB0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 1819 има привидни димензии од 1,3' х 1'.
Софија Адлерспаре
Биографија
Во 1855 година, Адлерспаре ја посетила Шведска, каде што нејзините дела биле изложени во Кралската палата.
NGC 1819
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 11 м 46 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 5° 12' 3". Положбениот агол на објектот е во износ од 120°.
Софија Адлерспаре
Биографија
Во 1862 година, таа трајно се вратила во Шведска и добила пензија од Писатели, уметници и пензиско здружение. Таа починала набргу по добивањето на првата исплата. Истата година, сопругата на нејзиниот брат, феминистката Софи Адлерспар, побарала жените да можат да студираат уметност на Кралската шведска академија за уметности под исти услови како и мажите. Ова барање било исполнето во 1864 година.
NGC 1819
Други поделби
Проучување на NGC 1819 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 16899. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 225; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 107. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1270.
Химара
Химара (Himara или Himarë, грчки: Χειμάρρα - Himarra) — град и општина во Јужна Албанија поточно во округот Валона. Поради својата местоположба и топлото време, Химара е еден од најпривлечните градови на албанската ривиера. Химара има население од околу 3.000 жители.
Послание до Колосјаните
Посланието на апостол Павле до Колосјаните е книга од Новиот завет која била напишана од страна на апостол Павле. Посланието е упатено до христијанската заедница во Колоси, мал град во близина на Лаодикија, на околу 100 милји од Ефес во Мала Азија. . Посланието било најверојатно пишено во времето кога Павле бил во затвор во Рим.
Христијаните од 1 век сметале дека посланието е напишано од страна на Павле. Последните 200 години се јавило сомнение, дека всушност апостол Павле не е автор на овој текст, главно поради тоа што постои голема разлика во стилот на пишување. Според овие истртажувања, ова послание би можело да биде напишано од страна на некој образовен христијанин кој се школувал во духот на апостол Павле.
Посланието се состои од четири глави и два дела, од кој првиот е доктрински а вториот политички. Во целина, и двата се однесуваат на лажното учење кое било на виделина. Во доктринскиот дел се објаснува потребата од обожавање на Исус Христос и никој друг: зашто во Него е создадено сè што е во небесата и на земјата; видливо и невидливо, било престоли, или господства, или началства, или власти; сè е создадено преку Него и за Него.
Според посланието, Исус е Глава на црквата и господар на ангелите. Павле се противи на паганските прописи поврзани со исхраната, жртвувањето во чест на Господ: И така, никој да не ве осудува за јадење, или за пиење, или за некаков празник, или за млада месечина, или за саботи. Во вториот дел од посланието, Павле се посветува на обичниот христијански живот, на љубовта, мирот и спокојството. Жителите на градот ги советува да се воздржат од идолопочитување, насилство и слично. Павле повикува дека не треба да постои разлика кај луѓето: каде нема веќе Грк ни Јудеец, обрезание и необрезание, варварин, Скит, роб, слободен, туку Христос е сè и во сè.
Атила Ошват
Атила Ошват (роден на 12 декември 1995) — унгарски фудбалер кој во моментов игра за Пушкаш Академија. Тој исто така беше дел од унгарскиот тим У-20 на Светскиот куп на ФИФА У-20 во 2015 година. На 1 октомври 2015 година, го освои својот прв повик за да игра во сениорскиот тим за квалификацискиот натпревар против Фарските Острови и Грција на 8 и 11 октомври 2015.
NGC 3905
NGC 3905 — спирална галаксија во соѕвездието Пехар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3905 се споменува и како MCG -1-30-35, IRAS 11465-0927.
Откривање
Објектот е откриен на 1880 година од страна на Ендрју Ејнсли Комон, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 36 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3905 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. NGC 3905 има привидни димензии од 1,9' х 1,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 106°.
Други поделби
Проучување на NGC 3905 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 36909. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 282; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5517. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1006.
NGC 6248
NGC 6248 — спирална галаксија во соѕвездието Змеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6248 се споменува и како UGC 10564, MCG 12-16-9, CGCG 339-20, KAZ 95.
Откривање
Објектот е откриен на 11 август 1885 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6248 е од видот SBcd. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,4 m/лм2. NGC 6248 има привидни димензии од 3,1' х 1,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 16 ч 46 м 22,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +70° 21' 22"". Положбениот агол на објектот е во износ од 150°.
Други поделби
Проучување на NGC 6248 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 58946. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 29; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4423. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 756.
Претседателски избори во Русија (1991)
Претседателските избори во Руската Федерација се одржиле на 12 јуни 1991 година. Тоа биле првите претседателски избори во историјата на земјата. Борис Елцин бил избран за претседател на руската СФСР. Александар Руцкој станал заменик-претседател.
Српско Деспотство
Српско Деспотство (Српска деспотовина / Srpska despotovina) — средновековна српска држава која постоела во првата половина на 15 век. Иако Косовската битка во 1389 генерално се смета за крајот на средновековната држава на Србија, деспотството како наследник на Српското Царство и Моравска Србија, преживеало уште 60 години, доживувајќи културна и политичка ренесанса пред да биде освоено од страна на Османлиите во 1459 година. Пред неговото освојување, деспотството, номинално имал статус на сизеренство на Отоманското Царство, Византија и Кралството Унгарија. Откако било целосно потчинето на Отоманското Царство во 1459 година, неговите владетели продолжиле во егзил во средновековното Кралство Унгарија до средината на 16 век. Павле Бакиќ бил последниот деспот на Србија.
Потекло
По српскиот крал Лазар Хребељановиќ бил убиен во Битката за Косово на 28 јуни 1389 година, неговиот син Стефан Лазаревиќ го наследил. Како малолетник, неговата мајка, принцезата Милица Хребељановиќ, владеела како негов регент. Како мудра и дипломатска жена, таа успеала да ја балансира османлиската закана, бидејќи Отоманското Царство било во свои превирања по Битката за Косово и убиството на султанот Мурат I. Таа ја омажила нејзината ќерка Оливера Лазаревиќ со наследникот Бајазид I.
По битката, во 1390 или 1391 година, во зависност од изворот, Србија станала вазална османлиска држава, а Стефан Лазаревиќ бил должен да учествува во битки доколку наредил отоманскиот султан. Тој го сторил тоа во Битката кај Ровине во мај 1395 година против влашкиот кнез Мирчо I и Битката кај Никопол во 1396 година против унгарскиот крал Сигисмунд. После тоа, Бајазид на Стефан му доделил територии од Вук Бранковиќ во Косово, додека Бранковиќ застанал на страната на унгарскиот крал во Никопол.
Кога војската на Тимур влегла во Отоманското Царство, Стефан Лазаревиќ учествувал во Битката кај Анкара во 1402 година, во која Османлиите биле поразени и нивниот водач Бајазид бил заробен. Враќајќи се во Србија, Стефан го посетил Цариград, каде што византискиот цар Мануил II Палеолог му ја доделил титулата деспот. Доколку ова се случило во претходните години, истото би значело дека деспотот ќе владее со некоја вазална држава, но сепак, бидејќи Византија била премногу слаба за да го потврди таквото правило и Србија не била нејзина вазална држава, Стефан Лазаревиќ ја освоил оваа титула како личен стил на српските монарси.
Консолидација
Веќе во Цариград, Стефан имал спор со својот внук Ѓураѓ Бранковиќ, син на Вук Бранковиќ, кој го придружувал и бил уапсен од страна на византиските власти. Ѓураѓ подоцна го наследил Стефан. Братот на Стефан, Вук Лазаревиќ, исто така бил во неговата придружбата и додека се враќал од Косово, тие биле нападнати од војската на Бранковиќ во Триполе, во близина на манастирот Грачаница. Вук ја предводел војската на Лазаревиќ, која победила, а браќата имале посебен меѓусебен конфликт по што Вук преминал на османлиска страна на новиот султан (всушност, ковладетел со неговите тројца браќа) Сулејман Челебија.
Пребројувајќи ги немирите во Отоманското Царство (Отомански интеррегнум), во почетокот на 1404 година Стефан ја прифатил вазалната улога на унгарскиот крал Сигисмунд, кој му го доделил Белград, регионот Мачва и тврдината Голубац, кои дотогаш биле под владение на Кралството Унгарија, па Белград станал главен град на Србија по вторпат во историјата по кралот Стефан Драгутин.
Следните неколку години биле обележани со настани во личниот живот на Стефан. Тој успеал да ја ослободи неговата сестра и вдовицата на Бајазид, Оливера. Во 1404 година склучил мир со својот брат Вук, во 1405 година се оженил со Катерина Гатилузио, ќерка на Франческо II Гатилузио, владетел на островот Лезбос. Исто така, во 1405 година неговата мајка Милица починала.
Во 1408 браќата повторно започнале меѓусебни спорови, а Вук, заедно со султанот Сулејман и семејството Бранковиќ, го нападнале Стефан во почетокот на 1409 година. Стефан бил во Белград, и се согласил да му го даде јужниот дел на Србија на својот брат и повторно да го прифати османлиското вазалство. Братот на Сулејман, Муса Челебија, му се спротивставил и Стефан застанал на страната на Муса во Битката кај Космидион во 1410 година, во близина на Цариград. Армијата на Муса била поразена, а Сулејман го испратил братот на Вук и Ѓураѓ Бранковиќ, Лазар, да дојде во Србија пред да се врати Стефан, но двајцата пак биле заробени од поддржувачите на Муса и убиени во јули 1410 година. Преку Цариград, каде што царот Мануел II ги потврдил неговите деспотски права, заминал кон Белград и ги анектирал териториите на Вук.
Во 1410 година, кралот Сигисмунд од Унгарија освоил неколку територии во североисточна Босна. Како награда за помошта и лојалноста на Стефан Лазаревиќ, тој му ја доделил Сребреница со околината на српскиот деспот во 1411 или 1412 година.
Кога Муса станал самопрогласен султан во европскиот дел на Отоманското Царство, тој ја нападнал Србија на почетокот на 1412 година, но бил поразен од Стефан кај Ново Брдо во Косово. Стефан потоа го поканил владетелот на анадолскиот дел од царството, султанот Мехмед Челебија, за да го нападнат Муса заедно. Обезбедувајќи помош од Унгарија, тие ги нападнале силите на Муса на 5 јули 1413 година во Битката кај Чамурли, во близина на планината Витоша (денешна Бугарија) и ги поразиле, при што Муса бил убиен во битката. Како награда, Стефан го добил градот Копријан во близина на Ниш и српско-бугарската област Знеполе. Следните дванаесет години, Стефан останал во добри односи со Мехмед, со што се отворила можност за обновување на средновековна Србија.
На 28 април 1421 година, внукот на Стефан и владетел на Зета, Балша III починал без да остави наследник, оставајќи ги пред смртта своите земји на својот вујко. Со оваа и територијална придобивка од Кралство Унгарија (Белград, Сребреница, итн.), Србија го вратила најголемиот дел од етничките територии што ѝ припаѓале пред битката на Косово.
Во 1425 година, Османлиите ја нападнале Србија, палејќи и ограбувајќи низ долината на Јужна Моравија. Во исто време, кралот на Босна се обидел да ја освои Сребреница од Србите, но не успеал. Деспот Стефан се борел против инвазијата и започнал преговори со султанот, по што османлиските сили ја напуштиле Србија. Сепак, овој напад претставувал застрашувачки знак за настаните што претстоеле.
Ренесанса
Владеењето на поетот, мислител и уметник Стефан Лазаревиќ, претставувало период на обновен уметнички развој во Србија. Самиот Стефан Лазаревиќ бил поет, пишувајќи едно од главните средновековни српски книжевни дела, Слово љубве („Слово на љубовта“) и имајќи ја една од најголемите библиотеки на Балканот во тој период. Покрај политичката стабилност како резултат на способноста на Стефан да се оддалечи од Османлиите и од Кралството Унгарија, за стабилноста, исто така, помогнале и големиот број богати рудници во Сребреница и Ново Брдо, некои од најбогатите во Европа во тоа време. Белград, во тоа време станал еден од најголемите градови во Европа со над 100.000 луѓе.
Прво владеење
Бидејќи деспотот Стефан немал свои деца, веќе во 1426 година му го оставил деспотството на својот внук, Ѓураѓ Бранковиќ, кој го наследил по неговата смрт на 19 јули 1427 година. Како втора најважна фигура во последните 15 години во деспотството, тој бил потврден како деспот од страна на византискиот цар Јован VIII Палеолог во 1429 година.
Како непосреден резултат на смртта на Стефан, Србија морала да му го врати Белград на Кралството Унгарија, но ја задржала Мачва. Бидејќи јужните богати градови (како Ново Брдо) биле премногу блиску до Османлиите да бидат прогласени за нови престолнини, Ѓураѓ одлучил да изгради нова, величествена тврдина во Смедерево на Дунав, во близина на границата со Кралството Унгарија. Тврдината била изградена во периодот 1428-30, а Ѓураѓ се оженил за Ирина Кантакузина.
Веднаш откако станал владетел на Србија, во летото 1427 година, Ѓураѓ бил соочен со предизвикот на отоманската инвазија. Османлиите го окупирале Крушевац и Ниш, регионот Дубочица, вклучувајќи го и Лесковац и поголемиот дел од регионот на Топлица. Тие се повлекле по неуспешно освојување на Ново Брдо.
Инду Сундаресан
Инду Сандресан е индиско-американска авторка на историска фикција.
Кариера
Нејзиниот прв роман "Дваесеттата сопруга" бил за тоа како една млада вдовица по име Меруниса, ќерка на персиски бегалци и сопруга на еден авганистански командант, станува царица на империјата на Могол под името Нур Јахан. Нејзиниот втор роман Празникот на розите е продолжение на "Дваесеттата сопруга". Таа е исто така автор на "Сјајот на тишината", историска фикција поставена во измислена индиска кнежевна држава непосредно пред индиската независност во 1947 година.
Српско Деспотство
Прво владеење
Ѓураѓ ја омажил својата ќерка Катарина за Улрих II од Цеље во 1433 година, близок роднина на унгарската кралица, во обид да обезбеди подобри односи со српскиот северен сосед. Неговата друга ќерка Мара Бранковиќ, морал да ја омажи за Мурад II. Овој брак бил организиран во 1433 година, но Ѓураѓ го одложил до 1435 година кога Османлиите му се заканувале со инвазија. По бракот, Мурат се заколнал дека ќе го продолжи мирот меѓу двете земји.
Инду Сундаресан
Кариера
Нејзината кратка белетристика се појавила во Преглед на Винсент брадерс и на iVillage.com. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2017)">бара извор  ]
Српско Деспотство
Прво владеење
Сепак, оваа заклетва била прекината две години подоцна. Османлиите започнале напади и грабежи на границите со Србија во 1437 година. Ѓураѓ морал повторно да преговара за мир со османлискиот султан, давајќи му ја областа Браничево. Но во 1438 година султанот повторно нападнал. Овој пат, деспотот морал да ги даде на Османлиите заземат Ждрело и Вишесав, но и овој мир не траел многу.
Инду Сундаресан
Лично
Таа е родена и израсната во Индија како ќерка на индиски воздухопловен пилот, кој починал во несреќа додека бил на должност. Семејството потоа се преселило во Бангалор, каде што со нетрпение ги собрала книгите. Таа потоа се преселила во САД за постдипломски студии на Универзитетот во Делавер. Таа станала МСП во операции за истражување и магистер по економија. Таа била мажена и живеела во Сиетл, Вашингтон со нејзиниот сопруг и ќерка.
Српско Деспотство
Привремена османлиска окупација
Во 1439 година, османлиската војска, предводена од самиот султан Мурад II, повторно ја нападнала Србија. Деспот Ѓураѓ побегнал во Унгарија во мај 1439 година, оставајќи го својот син Гргур Бранковиќ и братот на Ирина, Тома Кантакузин за да ја одбранат тврдината Смедерево. По тримесечната опсада, Смедерево паднало на 18 август 1439 година, додека Ново Брдо се спротивставило на освојувањето цели две години, паѓајќи на 27 јуни 1441 година. Тогаш единствениот слободен дел од деспотството што останало било Зета која била нападната од страна на Венецијанците и од војводата Стефан Вукчиќ-Кошача. Последни од градовите на Ѓураѓ во регионот биле освоени во март 1442 година.
Првиот османлиски гувернер на Србија бил Исак-бег, кој во 1443 година бил заменет од Иса-Бег Исаковиќ.
Второ владеење
Во Унгарија, Ѓураѓ Бранковиќ успеал да ги убеди унгарските водачи да ги истераат Отоманците, преку формирање на широка христијанска коалиција на Унгарците (на чело со Јанош Хунади), Србите (на чело со Ѓураѓ) и Романците (на чело со Влад II Дракул). Така, во септември 1443 година силите напредувале во Србија и Бугарија поминувајќи ја реката Дунав во почетокот на есента 1443 година со сила од околу 25.000 војници од Унгарија и Полска, над 8.000 Срби и 700 Босанци. Србија била целосно обновена со Сегедскиот мировен договор од 1444 година. Нејзините граници биле исти како и пред 1437 година, со исклучок на јужниот дел на Зета, кој останал под Венеција, и тврдината Голубац, која била вратена на Србија.
Босанскиот крал Стефан Томаш Остоиќ Котроманиќ започнал уште една војна со Ѓураѓ во 1446 година и успеал да ја преземе Сребреница. Меѓутоа, во септември 1448 година, Босанците биле поразени од српската армија предводена од Тома Кантакузин, кој ги освоил Сребреница и Вишеград.
Ѓураѓ се соочил со голема тешкотија бидејќи од сите страни бил ставен во голема опасност. Ова може да се илустрира со фактот што во 1447-48 година тој им обезбедил средства на Византијците за да ги поправат градските ѕидини на Цариград, но официјално како отомански вазал, тој морал да испрати илјада војници да му помогне на Мехмед II да го освои Цариград во мај 1453 година.
Новиот османлиски султан, Мехмед, кој подоцна бил наречен Освојувач, ѝ ги вратил регионите Топлица и Дубочица на Србија во 1451 година како знак на благодарност. Во таа прилика, Мехмед II и Ѓураѓ преговарале за продолжување на нивниот мировен договор.
Без формално прогласување на крај на мировниот договор, султанот Мехмед II ја нападнал Србија во средината на јули 1454 година. Голем дел од централна Србија паднала, но главниот град бил добро подготвен, а Османлиите, откако дознале дека Хунади ќе го премине Дунав за да им помогне на Србите, наскоро ја кренале опсадата на Смедерево. Султанот се повлекол назад во Софија со плен и робови, оставајќи поголем дел од својата војска во Крушевац. Една помала српска војска на чело со Никола Скобалиќ, која била отсечена од север во Дубочица, на 24 септември ја поразила османлиската војска во близина на Лесковац, додека главната војска под Ѓураѓ Бранковиќ, заедно со унгарската војска предводена од Хунади, ги поразила Отоманците кај Крушевац, заробувајќи го нивниот командант, Фируз-бег.
Отпорот на Никола Скобалиќ, кој поради ниските бројки на неговата армија ги почитувале самите Турци, бил разрушен од страна на уште една османлиска сила на 16 ноември и самиот тој бил погубен. Во раната пролет на 1455 година, султанот ја продолжил својата инвазија врз Србија. Овој пат, Османлиите се фокусирале на јужна Србија. Ново Брдо било опколено со тешки топови и паднало на 1 јуни 1455 година, по четириесет дена отпор. Остатокот од јужна Србија бил окупиран веднаш по падот на Ново Брдо. Истовремено, Ѓураѓ се обидувал да ги убеди Унгарците да започнат уште една крстоносна војна, но во Смедерево се вратил без поддршка. Во почетокот на 1456 година, тој прифатил мировен договор со султанот, а јужна Србија останала во рацете на Отоманското Царство.
Неколку месеци по мировниот договор, Отоманското Царство повторно нападнало. Смедерево и Белград, кои биле примарна цел на Турците, успешно се спротивставиле, но селата биле целосно уништени.
Лазар Бранковиќ
Лазар Бранковиќ го наследил својот татко. Сфаќајќи дека Србија е премногу слаба за да го победи идниот отомански упад на бојното поле, тој успеал да склучи договор со султанот Мехмед II на 15 јануари 1457 година. Според овој договор, тој го добил назад поголемиот дел од татковинските земји и ветување дека Србите нема да бидат вознемирени од Османлиите до смртта на Лазар. За возврат Лазар морал да плати данок, кој бил намален, бидејќи тој веќе ги немал богатите рудници во Ново Брдо. Привремено ослободен од јужната закана, Лазар се свртел кон север и унгарските внатрешни битки, каде тој се придружил на страната на кралот Ладислав V, успевајќи да го освои градот Ковин и неколку други градови на левиот брег на Дунав во 1457 година.
Веднаш по смртта на нивната мајка Ирина на 3 мај 1457 година, помладата генерација на семејството Бранковиќ започнала отворен судир за наследството. Слепиот Гргур Бранковиќ побегнал во Отоманското Царство, заедно со Мара и Тома Кантакузин. Братот на Лазар додека слепиот Стефан Бранковиќ останал со него.
Деспотот Лазар одеднаш починал на 20 јануари 1458 година.
Регентство и Стефан Бранковиќ
Бидејќи деспотот Лазар Бранковиќ немал синови, по неговата смрт било формирано тричлено регентство. Во него спаѓале братот на Лазар, слепиот Стефан Бранковиќ, вдовицата на Лазар Елена Палеолог Бранковиќ и големиот војвода Михаило Анѓеловиќ. Михаило, чиј брат бил османлискиот голем везир Махмуд-паша Анѓеловиќ, започнал да соработува со Отоманците зад грбот на Стефан и Елена. Во март тој донел мал одред на отомански војници во Смедерево за да ја засили својата кандидатура за деспот. Но, војниците неочекувано го кренале османлиското знаме на бедемите и започнале да го извикуваат името на султанот. Граѓаните на Смедерево се кренале против Анѓеловиќ на 31 март, го затвориле и убиле поголем дел од османлискиот одред. Стефан Бранковиќ, кој бил прогласен за нов деспот, заедно со Елена Палеолог Бранковиќ, ја презел контролата врз Смедерево и деспотството.
За време на хаосот што го опкружувало деспотството по смртта на Лазар и поделбата во привремената регентност, босанскиот крал Стефан Томаш ги нападнал териториите на деспотството од реката Дрина, оставајќи го само Теочак во рацете на деспотството. Михаил Силаги исто така го освоил најголемиот дел од Лазаровите градови северно од Дунав.
Стефан Бранковиќ владеел до 8 април 1459 година, кога бил соборен преку заговор меѓу Елена Палеолог Бранковиќ и кралот Томаш, чиј син кратко време владеел со деспотството.
Стефан Томашевиќ и падот на деспотството
Стефан Томашевиќ Котроманиќ ја изгубил Србија во 1459 и Босна во 1463 година во корист на Османлиите. Неговото именување за нов деспот било многу непопуларно. Во тоа време Србија била сведена на само дел од земјата по должината на Дунав. Султанот Мехмед II одлучи целосно да ја освои Србија и пристигнал во Смедерево. Новиот владетел дури и не се обидел да го одбрани градот. По преговорите, на Босанците им било дозволено да го напуштат градот и Србија официјално паднала под османлиска власт на 20 јуни 1459 година.
Капитални контроли
Капитални контроли (англиски: capital controls) претставуваат административни мерки и инструменти на економската политика со кои се ограничуваат капиталните и финансиските трансакции со странство. Капиталните контроли се насочени кон ограничување или забрана на влезот на странски капитал во земјата и на одливот на капитал од земјата.
Дефиниција и примена
Наспроти трендот на либерализација на меѓународните капитални трансакции, голем број земји применуваат разни инструменти за контрола на капиталните текови. Основата за контрола на капиталните трансакции ја сочинува Спогодбата на ММФ (Articles of Agreement, Article VI, Section 3), која дава можност земјите да поставуваат рестрикции на капиталните трансфери. Капиталните контроли се остваруваат со помош на одредени економски мерки, со кои се дестимулираат приливот на странски капитал во домашната економија и инвестирањето во странство. Исто така, капиталните контроли може да се спроведуваат и со чисто административни мерки, каде што се забрануваат сите или одредени капитални и финансиски трансакции со странство. Интересот за капиталните контроли е обновен во поново време како последица на два фактора:
Од аспект на монетарната политика, главната предност на капиталните контроли се состои во тоа што тие го решаваат проблемот на т.н. трилема или невозможно тројство (trilemma, incompatible trinity), според кое, земјата не може во исто време да има фиксeн девизен курс, слободно движење на капиталот и слобода во монетарната политика. Оттука, капиталните контроли овозможуваат независна монетарна политика во смисла на создавање разлика помеѓу домашните и странските каматни стапки, т.е. се спречува домашните каматни стапки да се претворат во играчка на странскиот капитал. Исто така, имајќи ги предвид бројните ограничувања на традиционалните инструменти за стерилизација на приливот на капитал, капиталните контроли делуваат како решение на овој проблем.
Негативни последици од приливот на странски капитал
Приливот на странски капитал носи две основни опасности за стабилизационата политика: Оттука, централната банка се соочува со дилемата, како да реагира на приливот на капитал: да дозволи номинална апрецијација со опасност да се влоши надворешната рамнотежа или да дозволи монетарна експанзија и инфлација, т.е. нарушување на внатрешната рамнотежа.
Сите мали отворени економии, независно од режимот на девизни курсеви, постојано се исправени пред горната дилема. При флексибилни девизни курсеви, приливот на капитал води кон номинална и реална апрецијација со негативни ефекти врз тековната сметка. При фиксни девизни курсеви, приливот на капитал има ефекти врз реалниот девизен курс индиректно преку влијанието врз паричната маса и домашната инфлација. Според тоа, во секој случај, земјите се соочуваат со опасноста од реална апрецијација и опаѓање на надворешната конкурентност.
Искуството покажува дека стабилизационите програми засновани врз фиксни девизни курсеви се посебно подложени на опасностите кои ги носи слободното движење на капиталот. Имено, во почетните фази на овие стабилизациони програми, заради наследените високи инфлациони очекувања, реалните каматни стапки се многу високи и тоа води кон голем прилив на странски капитал, кој сака да го искористи високиот каматен диференцијал помеѓу земјата и светот. Но, во исто време, заради обврската да се одржува фиксниот курс, приливот на капитал води кон пораст на паричната маса и заради тоа, домашната инфлација се одржува на значително повисоко ниво во однос на земјата-сидро. Во продолжение, повисоката домашна инфлација води кон реална апрецијација на домашната валута и влошување на тековната сметка, а тоа предизвикува очекување на идна девалвација и одлив на странскиот капитал, со брз пропаст на стабилизационите програми придружени со остри девалвации, кризи во билансот на плаќања и рецесии.
Бројните епизоди со спекулативните напади на домашните валути се доволно убедлив доказ за штетните последици од слободата на капиталните трансакции. Во прилог на оваа теза се наведува пропаста на стабилизационите програми засновани врз девизниот курс, почнувајќи од првите вакви програми во Јужна Америка во доцните 1970-ти до поново време. Основната лекција од овие неуспешни стабилизациони програми е дека капиталната отвореност не е добро решение во фазата на стабилизација, т.е. дека капиталната сметка треба да се отвори на самиот крај од процесот на либерализација. Како дополнителен доказ се наведува судбината на земјите од Југоисточна Азија, кои традиционално имаат високи стапки на штедење и инвестиции, здрава фискална политика и динамичен растеж, но сепак, потклекнаа под налетот на спекулаторите.
Облици на капитални контроли
Земјите имаат на располагање повеќе форми за ограничување на странскиот капитал. Така, централната банка може да воведе обврска за комерцијалните банки за задолжително депонирање на дел од приливот на капитал на посебна некаматоносна сметка која се води кај централната банка. Станува збор за инструмент, кој е многу сличен на задолжителната резерва на банките, со таа разлика што, во овој случај, задолжителниот депозит гласи на странска валута. Притоа, централната банка може да одреди различен процент на задолжителниот депозит за кусорочниот и долгорочниот прилив на капитал. Со примената на овој инструмент се намалува делотворниот прилив на капитал во земјата, со што се намалува и потребата за стерилизација. Исто така, задолжителните депозити не предизвикуваат никакви фискални трошоци, така што тие претставуваат и многу евтин инструмент за стерилизација. Меѓутоа, со тоа што задолжителните депозити се јавуваат како de facto оданочување на приливот на странски капитал, тие го зголемуваат трошокот на позајмување во странство и, на тој начин, можат да предизвикаат пораст на домашните каматни стапки.
Овој инструмент наоѓа широка примена во малите земји кои привремено се соочуваат со обемен прилив на капитал. Така, во периодот 1991-1998, во Чиле бил воведен задолжителен бескаматен депозит на приливот на капитал (encaje) во висина од 20%-30%. Исто така, во февруари 1997, Словенија воведе вакви мерки со кои, при издавање обврзници во странство, издавачот е должен да депонира износ од 10% до 40% од вредноста (за обврзниците со рок на достасување над и под седум години, соодветно) на посебна, некаматоносна сметка кај централната банка.
Слично решение, применето во Словенија и Малта, претставува обврската на домашните банки, на девизна сметка во некоја странска банка, да издвојат депозит еднаков на приливот на странски капитал. На овој начин, самите банки вршат стерилизација на приливот на капитал, така што нема потреба од интервенција на централната банка.
Во продолжение, како индиректна мерка за контрола на капиталните текови се јавуваат данокот за изедначување на каматните стапки (interest-equalization tax) и данокот на прилив на капитал (capital-import tax). Со помош на овие инструменти, на секој прилив на странски капитал се плаќа данок, со што директно се намалува приносот кој го остваруваат странските инвеститори, т.е. се зголемува трошокот на позајмување на домашните банки и фирми. На тој начин се тежнее кон отстранување на разликата помеѓу домашните и странските каматни стапки и така се дестимулира приливот на странски капитал.
Според тоа, предностите на даноците се состојат во тоа што се намалува потребата од стерилизација, а исто така, овој инструмент не само што не предизвикува никакви фискални трошоци, туку обезбедува дополнителни приходи за владата. Од друга страна, како недостатоци на даноците на приливот на капитал се споменуваат следниве: нивната примена предизвикува административни трошоци; со тек на време, инвеститорите наоѓаат начини да ги заобиколат даноците; се зголемува трошокот на позајмените средства од странство којшто може да биде префрлен врз домашните корисници на кредитите итн. Инаку, оданочувањето на капиталот е многу распространета мерка за контрола на капиталните трансакции. Така, данокот за изедначување на каматните стапки го применувале уште САД во 1963-1974, Бразил во 1993, Австралија во 1987 итн., а данокот на увозот на капитал го применувале Израел во 1980-тите, Чешка во 1995 итн.
Шарена Петлица
Шарена Петлица — археолошко наоѓалиште во прилепското село Секирци. Претставува некропола, но поради неистраженоста не е датиран. Во 1951-1957 македонскиот антрополог Јован Ф. Трифуноски при своите истражувања забележал дека 1 км северно од селото, во селските лозја, биле откопани страри гробови. Гробовите биле обложени со керамички плочи со димензии 90 см должина и 40 см ширина. Според локалните преданија, тука постоел манастир посветен на Св. Никола.
Чичевски манастир
Чичевски манастир — македонски православен манастирски комплекс сместен во атарот на велешкото село Горно Чичево во срцето на етногеографската област Клепа. До манастирот води пат, кој се одделува од локалниот пат кој ги поврзува селата Долно и Горно Чичево и е во лоша состојба.
Манастирот има две цркви — „Св. Архангел Михаил“ и „Св. Богородица“. Двете цркви, како и целокупниот манастир, се наоѓаат во лоша состојба.
Историја
Спрема неговиот летопис манастирот е подигнат како мала црквичка во периодот од 1695 до 1705 година од калуѓерот Михаил со помош и заштита на велешкиот Аго-бег. Годината на подигањето на манастирот се потврдува и од бронзениот печат на манастирот (Орле) кој како таков манастир никаде не постои, а во неговата содржина е вградено името на „Св. Архангел“ и сликата на Архангел Михаил. Околу рачката на печатот е гравирана и годината 1705. Мајстор на печатот бил Симон Костадинов, кој е и пишувач на натписот. Од овој податок произлегува дека првобитната црква не е подигната порано од почетокот на XVIII век. Во втората половина на XIX век, старата манастирска црква била обновена, реновирана и зографисана од зографот Хаџи Крсте во 1861 година, и така го добила денешниот облик и изглед. Тогаш манастирот добил нова куполна црква, светла и голема висока камбанарија крај неа.
Поново време
Чичевскиот манастир почнувајќи од 1945 година е оставен без никаква заштита од атмосферските влијанија, човечката негрижа и вандализмот од жителите на соседното село Водоврати. Манастирските конаци на манастирот биле користени од страна на сточарите кои ги напасувале своите овци во близината на манастирот, користејќи ги неговите пасишта и неговите чешми за вода. Старите манастирски конаци се целосно уништени и се останати само руини од нив.
Во близина на главната манастирска црква „Св. Архангел Михаил“ се изградени нови конаци и трпезарија.
Музејски експонати
Денес во Музејот на Македонија во Скопје има една поголема групација на фрагменти на фрескоживопис од средината на XV век кој потекнува од овој манастир. Од олтарниот простор на некогашната црква се претставите на тројца архијереи насликани во медалјони. Првиот меѓу нив е големиот чудотворец и епископ на кипарскиот Тримуртин, Свети Спиридон, до него е насликан епископ чија сигнатура е целосно исчезната, а во третиот медалјон е насликан Св. Методиј. Од истата црква од делот околу олтарната преграда потекнуваат претставите на многу почитуваниот Христов архијереј св. Никола и фигурата на славниот монах, основоположникот на египетското монаштво - Св. Антониј.
Црква „Св. Архангел Михаил“
Црквата „Св. Архангел Михаил“ е главната манастирска црква. Таа е изградена во 1861 година од Андреја Дамјанов, еден е од најголемите градители на сакрални објекти на Балканот. Црквата во 1981 година е прогласена за споменик на културата, додека во 2013 година било донесена одлука на комплетна санација на објектот и иконите.
Црква „Св. Никола“
Црквата „Св. Богородица“ се наоѓа во понезавидна состојба. Таа е целосно руинирана и потребна е реставрација. Се наоѓа во непосредна близина на главнтата манастирска црква.
Прво послание до Солуњаните
Прво послание на апостол Павле до Солуњаните — книга од Новиот завет напишана од страна на Апостол Павле. Се смњта дека оваа послание на апостол Павле било напишано во 52 година, и според денешните извори, оваа послание е најстариот христијански пишан документ од Новиот завет, бидејќи евангелијата биле напишани десетина години подоцна.
Посланието се состои од пет глави. Првите три биле напишани во посебен стил, додека останатите две се состојат од доктринска практика. Главната цел на Павле преку ова послание била да ги охрабри христијаните во Солун, бидејќи тогаш христијанството било нелегално во тогашната Римското Царство. Поголемиот дел од жителите на Солун пред да го прифатат христијанството биле пагани, и се поклонувале на своите идоли. Ова го споменува и самиот Павле: Каков пристап имавме кон вас и како се обрнавте кон Бога од идолите, за да Му служите на живиот и вистински Бог
По заминувањето во Атина, Павле не бил сигурен колку новите христијани ја прифатиле верата. Тој посакал повторно да дојде кај нив, но не можел па го пратил својот соработник Тимотеј во Солун. Тој се вратил со охрабрувачка вест: Солунјаните го прошириле христијанството и во останатите делови на Македонија. Сепак, било напоменето дека христијаните по се изгледа не го разбрале добро учењето на Павле. Па според ова, апостол Павле напишал послание со цел да ги охрабри: Најпосле, браќа, бараме и ве опоменуваме во Господа Исуса, да изобилувате повеќе во она што го примивте од нас, како треба да живеете и да Му угодувате на Бога, како што и успевате во тоа.
Апостол Павле во посланието ги предупредил жителите на Солун да живеат достојно и да се воздржат од насилство. Во посланиет Павле пишувал и за повторното Христово доаѓање.
Хадим Сулејман-паша
Сулејман бил по потекло од Унгарија и бил евнух.
Учествувал во Отоманската поморска експедиција во Индиски Океан и во Опсадата на Диу.
595 п.н.е.
595 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 595. година пред новата ера, 595. од првиот милениум п.н.е., 95. од 6 век п.н.е. и шеста од 590-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4913 и 4914 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4155 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3165 и 3166 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 158.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 595 година се протега во 2041 и 2042, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2101 и 2102 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 52 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1253 и 1252 исламска година пред хиџра.
Уметност на Третиот Рајх
Уметноста на Третиот Рајх, односно официјално одобрената уметност создавана во нацистичка Германија помеѓу 1933 и 1945 година, го користела стилот романтичен реализам заснован на класични модели. Нацистите ги забранувале модерните стилови како изродени и промовирале слики и вајари кои биле тесно традиционални на изглед и ги воздигнувале вредностите на идеологијата заснована на концептот „крв и почва“ (Blut und Boden), односно расна чистота, милитаризам и послушност. Други популарни теми за нацистичката уметност биле народот (Volk) на работа во полињата, враќањето кон едноставните вредности на љубов кон татковината (Heimat), мажествените добродетели на националсоцијалистичката борба и фалење на женските активности на раѓање и одгледување деца (Kinder, Küche, Kirche = „Деца, кујна, црква“).
На сличен начин, музиката морало да биде тонална и ослободена од влијанието на џезот; филмовите и драмите биле цензурирани.
Нацистичката уметност има блиски сличности со советскиот стил на пропагандна уметност наречен социјалистички реализам, па понекогаш се користи поимот „херојски реализам“ за да ги опише двете во целина.
Познати уметници кои биле најмувани од нацистите биле вајарите Јозеф Торак и Арно Брекер, сликарите Вернер Пајнер, Адолф Висел и Конрад Хомел.
Историска заднина
Раниот дваесетти век го карактеризирале зачудувачки промени на уметнички стилови. Во визуелната уметност, иновациите како кубизмот, дадаизмот и надреализмот, кои следеле веднаш по симболизмот, постимпресионизмот и фовизмот, не биле ценети универзално. Мнозинството на населението во Германија, како и на други места во светот, не ја сакало новата уметност која многумина ја осудувале како елитистичка, морално сомнителна и пречесто неразбирлива.
Во тие години, Германија станала голем центар на авангардната уметност. Таа била родно место на експресионизмот во сликарството и вајарството, атоналните музички композиции на Арнолд Шоенберг и делата на Паул Хиндемит и Курт Веил кои биле под влијание на џезот. Филмовите „Кабинетот на доктор Калигари“ од Роберт Виене и „Метрополис“ од Фриц Ланг го вовеле експресионизмот во овој медиум.
Нацистите со одвратност гледале на културата од Вајмарскиот период. Нивниот одговор потекнувал делумно од конзервативната естетика и делумно од нивната посветеност да ја користат културата како пропаганда. Кога станал диктатор во 1933 година Адолф Хитлер го издигнал својот личен уметнички вкус на ниво на закон до до тогаш невиден степен. Единствена друга земја во која државата покажала толкава грижа за регулирање на уметноста бил Советскиот Сојуз на Јосиф Сталин, каде што социјалистичкиот реализам станал обврзан стил. Во случајот на Германија, како модел требало да се користат класичната грчка и римска уметност, чии надворешни форми Хитлер сметал дека отелотворуваат внатрешни расни идеали. Уметноста исто така требало да биде разбирлива за просечниот човек. Оваа уметност требало да биде истовремено херојска и романтична.
Причината за ова била, според историчарот Хенри Гросшанс, тоа што Хитлер „ги сметал грчката и римската уметност за незагадени со еврејско влијание. Модерната уметност Хитлер исто така ја сметал за акт на еврејско естетско насилство врз германскиот дух, без разлика што меѓу многуте значајни германски модерни уметници, само Либерман, Мајднер, Фреиндлих и Марк Шагал биле Евреи. Но Хитлер „...ја презел на себе одговорноста на решавање кој, по прашањата на култура, размислувал и делувал како Евреин.“
Наводната „еврејска“ природа на уметноста која била неразбирлива, дисторзирана или што претставувала „расипани“ теми се објаснувала преку концептот на изроденост, според кој искривената и расипана уметност била симптом на пониска раса. Преку пропагирање на теоријата на изроденост, нацистите го комбинирале нивниот антисемитизам со поривот да ја контролираат културата, со што ја консолидирале јавната поддршка за обата походи.
Нивните напори на ова поле биле несомнено помогнати од популарното противење на модернизмот што претходел на ова движење, односно широко прифатеното гледиште дека таквата уметност ја одразувала лошата состојба и моралниот банкрот на Германија и дека многу уметници делувале со цел прикриено да ги поткопаат или предизвикаат популарните вредности и морал.