cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Археи
Споредба со еукариотите
Некои видови формираат агрегати или филаменти на клетки долги до 200 μm, на пр. агрегатите од клетки на Thermococcus coalescens се спојуваат заедно меѓусебе формирајќи гигантски клетки. Овие организми често се застапени во биофилмови. Археите од родот Pyrodictium создаваат сложена повеќеклеточна колонија која вклучува низи од долги, тенки, шупливи туби наречени канули (лат. cannulae) кои стрчат надвор од површините на клетките и ги поврзуваат во густ, грмушест агломерат. Функцијата на овие канули сѐ уште е нејасна, но тие можеби служат за комуникација или размена на хранливи материи. Постојат и колонии составени од повеќе видови археи, како што е колонијата наречена „низа од бисери“ која била откриена во 2001 година во едно мочуриште во Германија. Тркалезни бели колонии од новооткриените видови на коленото Euryarchaeota се разделени со тенки нишки кои можат да бидат до 15 сантиметри во должина, а се покажало дека ги градат одредени бактериски видови.
Градба, хемиски состав и организација
Археите и бактериите генерално имаат слична клеточна структура, но составот и организацијата на клетките е различен кај археите. Археите, исто како и бактериите, немаат внатрешни мембрани и органели. Слично како кај бактериите, клеточните мембрани на археите обично се оградени со клеточен ѕид, а способни се да пливаат со помош на едно или повеќе камшичиња. Структурно, археите се најмногу слични со Грам-позитивните бактерии. И двете групи имаат една клеточна мембрана и клеточен ѕид, а немаат периплазматски простор; исклучок на ова општо правило е Ignicoccus, род кој поседува особено голем периплазматски простор со мембрански везикули, а над кој има надворешна мембрана.
Клеточен ѕид и камшичиња
Повеќето археи, со исклучок на Thermoplasma и Ferroplasma, поседуваат клеточен ѕид. Кај повеќето археи ѕидот е составен од површински слоеви на белковини, кои формираат S-слој. S-слојот е составен од цврсти нишки на белковински молекули кои ја покриваат надворешната страна на клетката како оклоп. Овој слој нуди хемиска и физичка заштита на клетката и спречува макромолекуларна дифузија низ клеточната мембрана. За разлика од бактериите, археите немаат пептидогликан во нивните клеточни ѕидови, освен редот Methanobacteriales кој содржи псевдопептидогликан; хетерополимер кој наликува на бактерискиот пептидогликан во морфологија, функција и физичка структура, но е различен во хемиската структура, т.е. нема D-аминокиселини и N-ацетил-мураминска киселина.
Архејските камшичиња (флагели) функционираат како бактериските, долгите нишки ги покренува во движење молекуларен вртежен мотор во основата на камшичето. Извор на енергија за моторот е протонскиот градиент низ мембраната. Сепак, архејските камшичиња се разликуваат по состав од бактериските, а се смета дека еволуирале од различни предци. Бактериското камшиче споделува заеднички предок со системот за секреција од тип III (анг. type III secretion system), додека архејското камшиче се чини дека еволуирало од бактериски тип IV пили (анг. bacterial type IV pili). За разлика од бактериското камшиче, кое е шупливо и се синтетизира со додавање на белковински подединици нагоре кон врвот на камшичето, архејското камшиче се синтетизира со додавање на белковинските подединици во базата.
Мембрани
Архејските мембрани се состојат од фосфолипиди кои значително се разликуваат од оние кои се среќаваат кај другите организми, што е доказ дека тие се далечни сродници на бактериите и еукариотите. Фосфолипидите се изградени од поларен дел кој се раствора во вода (фосфатна „глава“) и неполарен дел кој не се раствора во вода (липидна „опашка“). Овие компоненти се врзуваат за молекула на глицерол. Во водена средина фосфолипидите се организираат така што главите се ориентираат кон водата, а опашките бегаат од неа. Главната структура во сите клеточни мембрани е двоен слој од вака ориентирани фосфолипиди, и се нарекува липиден двослој.
Фосфолипидите кај археите се невообичаени на четири начини:
= Метаболизам = Археите имаат различни хемиски реакции во нивниот метаболизам и користат многу различни извори на енергија. Овие реакции се класифицирани во нутрициони групи, зависно од изворот на енергија и изворот на јаглерод. Некои археи добиваат енергија од неоргански супстанци, како сулфур или амонијак, и се нарекуваат литотрофи. Тука спаѓаат нитрификационите археи, метаногените археи и анаеробните оксидирачи на метан. Во овие реакции едно соединение донира електрони на друго (редокс реакција), ослободувајќи енергија за активностите на клетката. Ослободената енергија се користи за синтеза на аденозин трифосфат (ATP) преку хемиосмоза, истиот основен процес кој се одвива во митохондриите на еукариотските клетки.
Друга група на археи ја користи сончевата светлина како извор на енергија и се нарекуваат фототрофи. Сепак, кислородна фотосинтеза не се јавува кај ниту една досега позната археја. Многу базични метаболни патишта се идентични кај сите форми на живот; на пример, археите користат изменета форма на гликолиза (патот на Ентнер-Дудорв) и комплетен или делумен циклус на лимонска киселина (Кребсов циклус). Овие сличности со другите организми веројатно го одразуваат нивното рано потекло во историјата на животот и нивното високо ниво на ефикасност.
Некои Euryarchaeota се метаногени (археи кои создаваат метан како резултат на метаболизмот), а живеат во анаеробни средини, како што се мочуриштата. Оваа форма на метаболизам еволуирала рано, па дури можно е првиот организам да бил метаноген. Честа реакција на овој процес е употребата на јаглерод диоксид како акцептор на електрони за оксидирање на водородот. Метаногенезата вклучува широк спектар на коензими кои се единствени за овие археи, како што се коензим М и метанофуран. Други органски соединенија како што се алкохоли, оцетна киселина или мравја киселина се користат како алтернативни акцептори на електрони од страна на метаногените. Овие реакции се чести и кај цревните археи. Оцетната киселина, исто така, директно се разградува на метан и јаглерод диоксид од страна на ацетотрофните археи. Овие ацетотрофи се археи од редот Methanosarcinales и се главен дел од заедниците на микроорганизми кои произведуваат биогас.
Други археи го користат јаглерод диоксидот во атмосферата како извор на јаглерод, во процес наречен фиксација на јаглерод (тие се автотрофи). Овој процес вклучува или високо изменета форма на Калвиновиот циклус или скорешно откриен метаболен пат наречен циклус на 3-хидроксипропионат/4-хидроксибутират. Crenarchaeota, исто така, го користат реверзниот Кребсов циклус, додека Euryarchaeota го користат редуктивниот пат на ацетил-КоA. Врзувањето на јаглеродот користи енергија од неоргански извори. Изворите на енергија кај археите се многу разнообразни и варираат од оксидација на амонијак кај Nitrosopumilales, до оксидација на сулфурводород или елементарен сулфур кај видовите на Sulfolobus, при што користат кислород или метални јони како акцептори на електрони.
Фототрофните археи користат светлина за продукција на хемиска енергија во форма на ATP. Кај Halobacteria, јонските пумпи активирани од светлина, како што се бактериородопсинот и халородопсинот, генерираат јонски градиенти со пумпање на јони надвор од клетката преку клеточната мембрана. Енергетскиот потенцијал на овие електрохемиски градиенти потоа служи за синтеза на ATP со помош на ензимот АТФ-синтаза. Овој процес е форма на фотофосфорилација. Способноста на овие пумпи, активирани од светлина, да транслоцираат јони преку мембраната зависат од промените во структурата на ретинолскиот кофактор кои настануваат со апсорпција на фотони.
= Генетика = Археите обично имаат еден циркуларен хромозом, со дури 5.751.492 базни парови кај видот Methanosarcina acetivorans, кој е најголемиот познат архејски геном. Малиот геном од 490.885 базни парови на Nanoarchaeum equitans е десетина од оваа големина и е најмалиот познат архејски геном, а се проценува дека содржи само 537 гени за кодирање на белковини. Помалите независни ДНК вериги, наречени плазмиди, исто така се наоѓаат во археите. Плазмидите може да се пренесат од клетка на клетка преку физички контакт, во процес кој наликува на бактериската конјугација. Археите можат да бидат инфицирани од ДНК-вируси кои не се сродни со ниту една друга група на вируси и имаат невообичаени форми, како шише, кукести прачки или форма на солза. Овие вируси најдетално се проучени во термофилните археи, особено во редовите Sulfolobales и Thermoproteales. Две групи на едноверижни ДНК-вируси кои инфицираат археи биле неодамна изолирани. Претставник на една од групите е Halorubrum pleomorphic virus 1 („Pleolipoviridae“) кој ги инфицира халофилните археи, а на другата е вирусот во облик на серпентина („Spiraviridae“) кој инфицира хипертермофилен домаќин кој оптимално расте на температура од 90-95 °C. Вториот вирус има најголем до сега откриен геном на едноверижна ДНК (евДНК). Одбраната против овие вируси може да вклучи РНК интерференција од репетитивни ДНК секвенци кои се сродни со гените на вирусите.
Археите генетски се разликуваат од бактериите и еукариотите, така што 15% од белковините кодирани од кој било архејски геном се уникатни за овој домен, иако повеќето од овие уникатни гени немаат позната функција. Од остатокот на уникатните белковини кои имаат идентификувана функција, повеќето припаѓаат на Euryarchaea и се вклучени во метаногенезата. Белковините кои археите, бактериите и еукариотите ги споделуваат се основните белковини на метаболизмот одговорни за нормална клеточна функција, а тоа се белковини за транскрипција, транслација и нуклеотиден метаболизам. Други уникатни особини на археите се организацијата на гените со сродни функции во оперони и големите разлики во гените за транспортната РНК (тРНК) и гените за аминоацил-тРНК синтетазите.
Транскрипцијата кај археите повеќе наликува на еукариотската одошто на бактериската, при што архејската РНК-полимераза е многу блиска со нејзиниот еквивалент кај еукариотите, додека архејската транслација покажува сличности и со еукариотската и со бактериската. Иако археите имаат само еден тип на РНК-полимераза, нејзината структура и функција во транскрипцијата е сродна со онаа на еукариотската РНК-полимераза II, со слично групирање на белковините (основните транскрипциони фактори) кои го насочуваат врзувањето на РНК-полимеразата за генскиот промотор. Сепак, други архејски транскрипциони фактори се посродни со оние кои се наоѓаат во бактериите. Посттранскрипционата модификација е поедноставена од таа кај еукариотите, бидејќи повеќето архејски гени немаат интрони, иако има многу интрони во гените за транспортната РНК и рибозомната РНК, а интрони може да се најдат и кај неколку гени кои кодираат белковини.
.so
Именски простор
Доменот .SO нуди четири именски простори: второстепениот простор .so е наменет за општа употреба, а третостепените простор .com.so, .net.so и .org.so се наменети за правни лица непрофитни организации и даватели на мрежни услуги. There also exists .gov.so for government entities.
Регистратори
На 5 јули 2012 години, .SO Registry објави список на официјални акредитирани регистратори.
Археи
Пренос на гени и генетска размена
Екстремната халофилна археја Halobacterium vulcanii формира цитоплазматски мостови помеѓу клетките кои се користат за трансфер на ДНК од една клетка на друга во кој било правец.
Кога хипертермофилните археи Sulfolobus solfataricus и Sulfolobus acidocaldarius се изложени на агенси кои ја оштетуваат структурата на ДНК, како што се ултравиолетовото зрачење, блеомицинот или митомицин C, се индуцира специфична клеточна агрегација. Агрегацијата кај S. solfataricus не може да биде предизвикана од други физички стрес-фактори, како што се pH вредност на средината или промени во температурата, што укажува на тоа дека агрегацијата е индуцирана само од фактори кои делуваат на ДНК. Ажон и соработниците покажаа дека кај S. acidocaldarius агрегацијата предизвикана од ултравиолетово зрачење покренува размена на хромозомски маркери со висока честота. Стапките на рекомбинација ги надминале оние на неиндуцираните култури на оваа археја за околу трипати.
Фролс и соработниците и Ажон и соработниците хипотезирале дека клеточната агрегација го подобрува специфичниот трансфер на ДНК помеѓу клетките на Sulfolobus со цел да се обезбеди зголемена поправка на оштетената ДНК преку хомологна рекомбинација. Овој одговор може да биде примитивна форма на полова интеракција, слично на добро познатите системи за бактериска трансформација, кои се, исто така, одговорни за специфичен трансфер на ДНК помеѓу клетките, а доведуваат до хомологна рекомбинациона поправка на оштетените ДНК молекули.
= Репродукција = Археите се репродуцираат бесполово со бинарна или повеќекратно цепење, фрагментација или пупење. Кај нив процесот на мејоза не се одвива. Клеточната делба се контролира со клеточен циклус; откако хромозомот ќе се реплицира и двата нови хромозома ќе се одвојат, клетката почнува со делба. Во родот Sulfolobus, циклусот има одлики кои се слични на бактериските и еукариотските системи. Хромозомот се реплицира од повеќе почетни точки (места на почеток на репликација) со користење на ДНК-полимерази кои се слични на еквивалентните еукариотски ензими.
Во еuryarchaea белковината на клеточната делба, FtsZ, кој формира контрахирачки прстен околу клетката, и компонентите на септумот, кој се формира во центарот на клетката, се слични на нивните бактериски еквиваленти. Меѓутоа, кај crenarchaea и thauMarchaea машинеријата за делба на клетките, Cdv, исполнува слична улога. Оваа машинерија е сродна со еукариотската ESCRT-III машинерија (анг. еndosomal sorting complexes required for transport), која иако најдобро е позната по својата улога во пупење на клетките, исто така се смета дека има улога во сепарацијата на поделените клетки, што укажува на примордијална улога во делба на клетките.
За разлика од бактериите и еукариотите, археите не формираат спори. Некои видови на халобактерии подлегнуваат на фенотипски промени и растат како неколку различни типови на клетки, вклучувајќи структури со дебели клеточни ѕидови кои се отпорни на осмотски шок и ѝ овозможуваат на архејата да преживее во вода со ниски концентрации на соли. Овие форми не се репродуктивни структури, а може, наместо тоа, да олеснат населување на нови живеалишта.
= Екологија =
Хабитати
Археите живеат во разновидни живеалишта и како дел од глобалните екосистеми може да претставуваат околу 20% од микробните клетки во океаните. Најрано откриените археи биле екстремофили. Постојат археи кои преживуваат екстремно високи температури, често над 100 °C, какви што се среќаваат во гејзерите, црните димници и нафтените извори. Други чести живеалишта се екстремно студените живеалишта и екстремно солените, киселите или алкалните води. Сепак, меѓу археите има и мезофили кои растат во благи услови, во мочуришта, океани, почви, дигестивниот систем на животните итн.
Екстремофилните археи се делат на четири главни физиолошки групи. Ова се халофилите, термофилите, алкалофилите и ацидофилите. Овие групи не се сеопфатни или специфични за одредено колено, ниту пак се меѓусебно исклучиви, бидејќи некои археи припаѓаат на неколку групи. Сепак, тие се корисна почетна точка за класификација.
Халофилите, вклучувајќи го родот Halobacterium, живеат во екстремно солени средини, како што се солените езера, и ги надминуваат по бројност бактериите при соленост поголема од 20-25%. Термофилите растат најдобро на температури над 45 °C, на места како што се топлите извори, а хипертермофилите растат оптимално на температури над 80 °C. Архејата Methanopyrus kandleri Strain 116 може дури да се репродуцира на 122 °C, што е највисока регистрирана температура на преживување на кој било организам.
Оваа отпорност кон екстремни услови ги става археите во фокусот на шпекулации за можни особини на вонземски живот. Некои екстремни средини на Земјата не се разликуваат од оние на Марс, што доведува до претпоставка дека виабилните микроби може да се пренесат помеѓу планетите со метеорити.
Неодамна, неколку студии покажаа дека археите постојат не само во мезофилни и термофилни средини, но, исто така, опстојуваат и на ниски температури. На пример, археите се чести во студените океански средини, како што се поларните мориња. Уште позначајни се големиот број на археи кои се распространети по океаните во склоп на планктонската заедница (како дел од пикопланктонот). Иако овие археи можат да бидат присутни во екстремно високи броеви (до 40% од микробната биомаса), речиси ниту еден од овие видови не е изолиран и проучен во чиста култура. Како резултат на тоа, нашето разбирање за улогата на археите во екологијата на океаните е минимално, така што нивното целосно влијание врз глобалните биогеохемиски циклуси останува во голема мера неистражено. Некои морски Crenarchaeota се способни за нитрификација, што укажува на тоа дека овие организми можат да влијаат на океанскиот азотен циклус, иако овие океански Crenarchaeota можат да користат и други извори на енергија. Голем број на археи се наоѓаат и во седиментите што го покриваат морското дно, со тоа што овие организми го сочинуваат поголемиот дел од живите клетки на длабочина над 1 метар под океанското дно. Покажано е дека во сите океански површински седименти (на морска длабочина од 1000 до 10,000 метри), вирусните инфекции се почести кај археите отколку кај бактериите и индуцираната вирусна лиза на архејските клетки доведува до морталитет на една третина од вкупната микробна биомаса, што резултира со ослободување на ~ 0.3-0.5 гигатони на јаглерод годишно на глобално ниво.
Улога во циклусите на елементите
Археите ги рециклираат елементите јаглерод, азот и сулфур во нивните живеалишта. Иако овие активности се од витално значење за нормалната функција на екосистемите, археите, понекогаш, можат да предизвикаат и загадување.
Археите учествуваат во многу чекори од азотниот циклус. Ова вклучува реакции кои го отстрануваат азотот од екосистемите (како што се респирацијата на основа на нитрати и денитрификацијата), како и процесите на врзување на азот (како што се асимилацијата на нитрати и фиксацијата на атмосферскиот азот). Истражувачите неодамна откриле архејска инволвираност во реакциите на оксидација на амонијакот. Овие реакции се особено важни во океаните. Археите се и од суштинско значење за оксидацијата на амонијакот во почвите. Тие произведуваат нитрити, кои другите микроби потоа ги оксидираат во нитрати, кои се формата на азот која ја искористуваат растенијата.
Во циклусот на сулфурот, археите кои растат со оксидирање на сулфурните соединенија го ослободуваат овој елемент од карпите, правејќи го достапен за другите организми. Меѓутоа, археите кои го вршат ова, како што е Sulfolobus, создаваат сулфурна киселина како спореден производ, а растот на овие организми во напуштени рудници за метали и јаглен може да придонесе за создавање на кисели отпадни води.
Во јаглеродниот циклус, метаногените археи го отстрануваат водородот и играат важна улога во распаѓањето на органската материја од страна на популациите на микроорганизми кои дејствуваат како разградувачи во анаеробните екосистеми, како што се седиментите, мочуриштата и постројките за третман на отпадни води.
Интеракција со други организми
Интеракциите помеѓу археите и другите организми се или мутуалистички или коменсални. До сега нема докази за патогени или паразитски археи. Сепак, некои видови на метаногени археи се сугерира дека може да бидат причина за инфекции во устата, а Nanoarchaeum equitans може да паразитира во друг вид археја, бидејќи е способен да преживува и да се репродуцира само во клетките на Ignicoccus hospitalis, и се чини дека не е од никаква корист за својот домаќин. Некаква интеракција меѓу археи може да се стретне помеѓу Archaeal Richmond Mine Acidophilic Nanoorganisms (ARMAN) и други видови на археи наречени Thermoplasmatales, кои создаваат биофилмови во киселите отпадни води од рудниците. Иако природата на овој однос е непозната, таа е различна од онаа кај Nanarchaeaum-Ignicoccus, бидејќи ултра-малите ARMAN клетки обично се независни од клетките на Thermoplasmatales.
NGC 7222
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7222 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 14 m/лм2. NGC 7222 има привидни димензии од 1,2' х 1,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 10 м 51,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +2° 6' 23"".
Други поделби
Проучување на NGC 7222 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 68224. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 257; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 559. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1146.
Археи
Коменсализам
Археите можат да бидат и конемсали, при што нити му штетат нити му користат на организмот во кој живеат. На пример, метаногенот Methanobrevibacter smithii е најчестата археја во човековата микрофлора, а сочинува околу една на секои десет прокариотски клетки во дигестивниот систем. Кај термитите и кај луѓето, овие метаногени археи можат да бидат и мутуалисти, стапувајќи во интеракција со другите микроорганизми во цревата за да помагаат во дигестијата. Архејските заедници, исто така, се здружуваат со разни други организми, како на пример на површината на коралите и во регионот на почвата што ги опкружува растителните корени (ризосферата).
= Значење во индустријата и технологијата = Екстремофилните археи, особено оние отпорни на топлина, киселост и алкалност, се извор на ензими кои функционираат во вакви екстремни услови. На пример, термостабилните ДНК-полимерази, каква што е Pfu ДНК-полимеразата од Pyrococcus furiosus, ја револуционизираше молекуларната биологија, овозможувајќи полимераза верижната реакција (PCR) да се користи во истражувањата како едноставна и брза техника за клонирање на ДНК. Во индустријата, амилазите, галактозидазите и пулуланазите изолирани од други видови на Pyrococcus кои функционираат на температури над 100 °C, овозможуваат преработка на храната на високи температури, како што е производството на млеко со ниско ниво на лактоза и сурутка. Ензимите од овие термофилни археи се исклучително стабилни во органски растворувачи, овозможувајќи нивна употреба во еколошки процеси во зелената хемија за синтеза на органски соединенија. Оваа стабилност ја олеснува нивната употреба во структурната биологија. Како резултат на тоа, ензимите на екстремофилните археи се користат во структурните истражувања наместо соодветните ензими кај еукариотите и бактериите.
Археите можат да бидат и извор на нова класа на потенцијално корисни антибиотици. Некои од овие „археоцини“ се проучени, но се верува дека постојат стотици други, особено кај родовите халобактерии и Sulfolobus. Овие соединенија се разликуваат по структурата во однос на бактериските антибиотици, па затоа може да поседуваат нови особини и начини на делување. Покрај тоа, можат да служат за создавање на нови селективни маркери за употреба во архејска молекуларна биологија.
= Поврзано =
Душко Марковиќ
Душко Марковиќ (Душко Марковић; роден на 6 јули 1958) — црногорски политичар кој бил премиер од 2016 до 2020 година.
Живот
Марковиќ е роден на 6 јули 1958 година во Мојковац, Југославија. Основно и средно училиште завршил во Мојковац, а дипломирал правни науки на Универзитетот во Крагуевац. Откако завршил во Крагуевац, започнал да работи како правен консултант во рудникот Брсково во Мојковац. Тој е оженет и има три деца.
Политичка кариера
За време на неговото работење во Службата за државна безбедност, главниот уредник на дневниот весник Дан, Душко Јовановиќ, бил убиен на 27 мај 2004 година. Во 2014 година, Марковиќ бил тужен за прикривање на информации што можеби ќе ги откриле убијците на Јовановиќ. Сопругата на Јовановиќ сведочела пред судот дека Марковиќ се заканил дека ќе го убие Јовановиќ за време на телефонски повик во април 2003 година, истиот месец кога била запалена канцеларијата во Дан.
Во 2005 година, по основањето на новата агенција за национална безбедност (АНБ) во мај истата година, Марковиќ бил назначен од Парламентот за претседател на агенцијата, позиција што ја извршувал до 2010 година. Во 2010 година, владата на Игор Лукшиќ го назначила прво за министер без ресор, а потоа за заменик-премиер и министер за правда. Во март 2012 година, тој бил назначен за министер за човекови и малцински права. Тој ја напушти владата во 2015 година и истата година конгресот на владејачката Демократска партија на социјалистите (ДПС) го избрала за заменик претседател на партијата. Во 2016 година, тој повторно бил назначен за министер за правда во привремената влада.
На 25 октомври 2016 година, десет дена по парламентарните избори, бирото на ДПС го избрало Марковиќ да го замени Мило Ѓукановиќ за премиер. Неговата номинација била осудена од опозицијата, која го обвинила Марковиќ за вмешаност во корупциски скандали и за изоставување на информации во истрагата за убиството на Душко Јовановиќ во 2004 година.
Премиер
На 9 ноември 2016 година, Марковиќ бил номиниран за премиер од претседателот на Црна Гора, Филип Вујановиќ. На 28 ноември бил избран со 41 од 81 пратеници на парламентот (опозицијата ја бојкотирала работата на собранието), со поддршка на партиите на албанското, хрватското и бошњачкото малцинство.
На 25 мај 2017 година, Марковиќ се нашол на насловните страници низ целиот свет кога претседателот САД Доналд Трамп брутално го турна настрана за да се најде пред него на фото-опцијата за време на состанокот на самитот на НАТО, на кој за прв пат присуствуваше Црна Гора неколку дена пред нејзиното официјално пристапување во алијансата. Подоцна Марковиќ одговорил на прашањата во врска со инцидентот со кревање раменици.
На 10 октомври 2018 година, Марковиќ изразил поддршка за измени и дополнувања на Законот за државните симболи и Денот на државноста, кој ќе ги казни оние кои нема да застанат за државна химна на Црна Гора со глоба до 2.000 евра. Амандманот вклучувал нивоа во зависност од занимањето на субјектот, со казни за стопанственци до 6.000 евра и до 20.000 евра за оние кои работат во правниот систем. "Кој не стои на химната, мора да плати казна. Никого не присилуваме да стане. И секој пат кога некој нема да застане ќе плати казна ако дознаеме дека не стоел" - Душко Марковиќ одговарајќи на новинари во Голубовциi на 10 октомври 2018. Кога еден новинар го прашал Марковиќ дали амандманите може да се спроведат, Марковиќ сугерирал дека тие може да се спроведуваат на стадионите, велејќи дека „сите ќе гледаат, секоја институција што носи знаме, секој граѓанин што ја сака оваа земја. И секако државни инспекциски агенции. Кого ќе го препознаеме на стадионот дека не стоел, ако го идентификуваме, ќе поднесеме пријава.“
Протестите против корупцијата во владата предводена од Марковиќ започнале во февруари 2019 година наскоро по откривањето на снимките и документите што укажуваат на вмешаност на највисоките функционери во добивање сомнителни средства за предизборната кампања на владејачката Демократска партија на социјалистите во 2016 година.
Од крајот на декември 2019 година, новопрогласениот закон за вероисповед со кој де јуре се пренесува сопственоста на црковните згради и имоти од Српската православна црква во Црна Гора во црногорската држава предизвикале низа масовни протести проследени со блокади на патиштата кои продолжиле до 2020 година.
Марк Кристијан
Марк Питер Кристијан (Mark Peter Christian; р. ) — мански професионален велодромски и друмски велосипедист, кој вози за професионалната континентална екипа.
Бил дел од олимписката развојна програма на Велика Британија. Во 2010 година го освоил брозениот медал во дисциплината 40 километри скреч на Комонвелтските игри 2010. Тој е брат на велосипедистката Ана Кристијан.
Кариера
Во 2007 година, Кристијан потпишал со олимписката развојна програма на Велика Британија. Во 2008 година ја освоил јуниорската Трка околу Германија и освоил бројни медали на Европското велодромско првенство.
Во февруари 2009 година, Кристијан бил избран во составот на Велика Британија за Светскиот куп во Копенхаген. Подоцна во месецот го освоил државното првенствот во медисон во Манчестер, заедно со сонародникот Питер Кеноџ. Во јули го освоил среброто во дисциплината екипна потера под 23 години и бронзата во дисциплината бодовна трка под 23 години на Европското велодромско првенство во Белорусија.
Во 2010 година, Кристијан бил потврден како дел од составот на Островот Ман за Комонвелтските игри 2010. На 6 октомври завршил трет во финалето на бодовната трка од 40 километри во Делхи и го освоил бронзениот медал. Исто така стигнал до финалето во скреч на Игрите, каде завршил како шести.
Кристијан ја започнал 2011 година на Светскиот велодромски куп во Пекинг. Го освоил бронзениот медал како дел од екипата во екипна потера.
Во ноември 2011 година, Кристијан потпишал за професионалната екипа.
Кристијан го освоил државното првенство во медисон по третпат во јануари 2012 година, овој пат со Сајмон Јејтс.
Се приклучил на за сезоната 2013. Во 2015 година, Кристијан се префрлил во новата екипа составена од Бредли Вигинс со цел да ги подготви британските возачи за екипната потера на Летните олимписки игри 2016. Кристијан се приклучил на екипата во својата прва сезона во 2017 година.
Бил вклучен во почетниот состав за Вуелта а Еспања 2017.
Распоред на резултатите на големите трки
СО = се откажал; — = не учествувал
Ленард Нимој
Ленард Сајмон Нимој (анг: Leonard Simon Nimoy; 26 март 1931 - 27 февруари 2015) бил американски глумец, филмски режисер, пејач и фотограф кој се стекна со светска слава играјќи ја улогата на Спок во франшизата Ѕвездени патеки во период од речиси 50 години; од две пилот епизоди во 1964 и 1965 година до неговата последно појавување во 2013 година Ја играл улогата на Спок во Ѕвездени Патеки: Оригинална серија (Star Trek: The Original Series), и продолжил да го игра и во Ѕвездени патеки: Анимирана серија, првите шест филмови на Ѕвездени патеки и во две епизоди од Ѕвездени патеки: Идната генерација. Нимој, исто така, режирал филмови, меѓу кои Ѕвездени патеки III: Потрагата по Спок (1984) и Ѕвездени патеки IV: Патот кон Дома (1986), и се појавил во неколку филмови, телевизиски емисии и го позајмил гласот во неколку видео игри.
Својата глумечка кариера Нимој ја започнал на свои дваесеттина години, за време на часовите по глума во Холивуд. Тој добил ситни филмски и телевизиски улоги во текот на 1950-тите. Во февруари 1965 година, за прв пат се појавил во пилот серијата „Ѕвездени патеки “ во улогата на Спок во епизодите „Кафез “ и „Каде што никој не поминал порано“, и продолжил да го игра ликот до крајот на серијата во 1969 година. Подоцна глумел или се појавил како гостин во осум играни филмови од Ѕвездените патеки. Во периодот од 1967 до 1970 година, Нимој се впуштил во музичките води. Потпишал со Дот рекордс, а во неговиот прв и втор албум тој ја користел својата популарност што ја стекнал глумејќи го ликот на Спок. По оригиналната серија „Ѕвездени патеки “, Нимој глумел во две сезони од серијата „Невозможна Мисија“, бил водител во документарната серија „Во потрага по...“ и зел учество во неколку други сценски настапи.
Успешната изведба на ликот на Спок од страна на Нимој имало силно културно влијание, а му донесе и три номинации за Еми наградата. Тој станал толку популарен како Спок што и двете негови автобиографии, „Јас не сум Спок“ (I Am Not Spock) (1975) и Јас сум Спок (I Am Spock) (1995), биле напишани од гледиште на споделување на неговото постоење со ликот.
Во 2015 година, Нимој починал по долга битка со хронична опструктивна белодробна болест (ХОББ). Неговата смрт била дочекана со шок и чувство на тага од обожавателите, колегите од „ Ѕвездени патеки “, научниците и славните личности. Во негова чест е именуван астероидот 4864 Нимој. По неговата смрт неговиот син и ќерка ги продуцирале документарците „Од љубов кон Спок“ (For the Love of Spock) (2016) и Сеќавање на Леонард Нимој (Remembering Leonard Nimoy)(2017), и тие го опфаќаат неговиот живот, кариера, а подоцна и неговата болест.
УЕФА Лига на шампиони 2003/04
— 12. сезона на најсилното натпреварување на европските фудбалски клубови под името УЕФА Лига на шампиони и 49. сезона од основањето на натпреварувањето.
Натпреварувањето започнало на 16 јули 2003 година со одигрувањето на првото квалификациско коло, а завршило со финалниот меч одигран на 26 мај 2004 година на стадионот АуфШалке во Гелзенкирхен, Германија. На ова натпреварување учествувале 72 клубови од 48 национални сојузи.
Оваа сезона била првата во која наместо одигрување на втор круг во натпреварување по групи се играло осминафинале.
Второ квалификациско коло
Првите натпревари биле одиграни на 30 јули, а реванш натпреварите на 6 август 2003 година.
Натпреварување по групи
Натпреварувањето по групи се играло од 16 септември до 10 декември 2003 година.
Осминафинале
Првите натпревари се одиграле на 24 и 25 февруари, а реванш натпреварите на 9 и 10 март 2004 година.
Четвртфинале
Првите натпревари се одиграле на 23 и 24 март, а реванш натпреварите на 6 и 7 април 2004 година.
Полуфинале
Првите натпревари биле одиграни на 20 и 21 април, а реванш натпреварите на 4 и 5 мај 2004 година.
Гетеборг
Гетеборг е втор град по големина и значење во Шведска и средиштето на нејзиниот југозападен дел. Градот има големо значење и надвор од границите на државата, па се смета за петти по значење град во Нордиски земји. Гетеборг истовремено е една од општините во рамките на округот Вестра Јетланд.
Денес Гетеборг има околу 550.000 жители, а со поширокото градско опкружување има близу милион.
Гетеборг денес е космополитски град и културен, стопански и управителен центар на Северна Европа.
Потекло на името
Името на градот води потекло од името на старогерманското племе Готи. Од нив првин настанал називот на областа околу градот, Готска, и реката на која се наоѓа градот.
Положба на градот
Градот Гетеборг се наоѓа во југозападниот дел на Шведска и Скандинавски Полуостров.
Градот се наоѓа на средина на патот помеѓу трите најбилски главни градови:
Природни услови
Релјеф: Гетеборг се развил околу сливот на реката Јете Олв, која тука се влева во море. Градот се развил од двете страни на реката, во не многу голема долина, која за брзо време се протворила во брегови. Затоа, градското подрачје е претежно бреговито, а надморската височина си движи од 0м до 60м.
Клима: Во Гетеборг климата е претежно континентална под влијание на морето и крајните разгранети делови од топлата Голфска струја. Затоа зимите се благи, а летата се свежи во однос на дадената географска широчина.
Води: Гетеборг се развил на сливот на реката Јета Олв, која е притока на езерото Ветерн во море. Реката се влева во Категат, простран залив на Северно Море. Сливот е широк, па имал одлики на природно пристаниште, што создало услови за развој на голем и значаен град.
Испред Гетеборг се наоѓа низа од мали острови. Тие се претежно каменити, но се наоѓаат близу до градот и имаат извонредни услови за спортови на вода. Па затоа тие се важни викенд-центри на градското население кое посакува одмор.
Историја
Подрачјето на Гетеборг било населено уште во времето на праисторијата. Прва стабилна населба на деденото подрачје се јавила во средниот век, но немала големо значење.
Во 16 век и 17 век со ширење на границите на Шведска кон запад придонело на нејзин излез на брегот на Северно Море помеѓу Норвешка и Данска (тогаш во заеничко кралство). Како дадениот излаз се појавил во областа Гетеборг, положбата на градот станува извонредно поволна, како „прозор на Шведска кон запад“. Во согласност со потребите, шведскиот крал Густав Адолф II започнал основање на негов град на даденото место во 1603 година, а по некои неодредени немири во тоа успеал во 1621 година.
Првите 50 години главна опасност за градот доаѓала од холандските надзорници, чие влијание било отфрлено во 1652 година. Во исто време Шведска се шири кон Северно Море, па градот веќе не е загрозен од блиските соседи. Потоа градот олека се развива во најголемо шведско пристаниште на Северно Море, а потоа и во голем град и центар на власта и културата.
Новото издигнување Гетеборг го доживува во втората половина на XIX век со доаѓањето на индустријата и железниците. Ова благосостојба трае и ден денес.
Население
Гетеборг и денес е втор град по големина во Шведска. Градот има околу 550.000 жители (податоци од 2010 година), а со поширокото градско одрачје околу 950.000 жители. Последните децении бројот на население во градот брзо расте.
До средината на XX век Гетеборг го населувале исклучително етнички Швеѓани. Меѓутоа, со зголемувањето на населението во Шведска, населението на градот станало шарено. Според последните податоци околу 78% од населението се етнички Швеѓани, додека останатите се доселеници. Најстарата доселеничка група ја сочинуваат Финци (7%), чие доселување траело во првата половина на XX век. Во последните години нив ги престигнале доселениците од Иран (9%) и Ирак (8%).
Стопанство
Денес Гетеборг е претставува современ град, кој со стопанското значење припаѓа на самиот врв меѓу градовите од Северна Европа, како едни од најразвиените градови во светот.
Индустријата има корени уште во преработка на риби и бродоградбата од XVIII век. Кон крајот на XIX век дошло до современа индустријализација во градот. Иако денес индустријата не игра толку пресудна улога во градското стопанство како до пред неколку децении, таа и денес е доста присутна и високо развиена. Најважни компании се „Волво“, „Ериксон“, „СКФ“.
Сообраќајот исто така е важен дел од градското стопанство. Гетеборг веќе со векови е важно пристаниште на Шведска, а денес и најголемо во цела Скандинавија, како најблиско до Атлантик и Западна Европа. Покрај тоа, градот е и важен патен центар, раскрсница на повеќе патишта од Стокхолм, Осло и Копенхаген. На 30км од градот се наоѓа и современ аеордром Ланветер.
Терцијалниот и кварниот сектор на стопанството играат сè поголема улога во градското стопанство. Во последните децении посебно се развиваат трговијата, услугите и туризмот, како и областа на банкарството и стручни услуги.
Знаменитости
Гетеборг, како и секој голем град во Европа, има низа од знаменитости, кои се неизоставен дел од градската култура, а големо значење допринеусваат на градското стопанство (туризам, трговија).
Градот има добро сочувано старо градско средиште, кое до почетокот на XIX век, било опкружено со ѕидини. И денес е сместено на вештачки настанатиот остров.
Од поединечните градби потребно е да се споменат:
Хајделанд-Елстертал-Шкелен
Хајделанд-Елстертал-Шкелен (Heideland-Elstertal-Schkölen, до јануари 2012 година: Хајделанд-Елстертал) — општинска заедница во округот Зале-Холцланд, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Седиштето на општинската заедница е во Кросен на Елстер.
Општинската заедница Хајделанд-Елстертал-Шкелен се состои од следниве општини:
Кисдорф (амт)
Кисдорф (Kisdorf) — општинска заедница во округот Зегеберг, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Седиштето на општинската заедница е во Катендорф. Општинската заедница Кисдорф се состои од следниве општини:
Тома сирење
Тома не е многу позната во Централна и Јужна Италија, со Basilicata како единствен главен производител. Тома Лукана е исто така признато како ПАТ.
Може и да има содржина на маснотии од 45%-52%.
Евгениј Онегин
„Евгениј Онегин“ (руски: Евгений Онегин) — роман во стихови на Александар Пушкин. Делото претставува класика на руската книжевност, а истоимениот протагонист е модел и пример за многу руски книжевници. Романот е издаден во неколку делови помеѓу 1825 и 1832 година. Првото целосно издание било издадено во 1833 година, додека денешната општоприфатена верзија е заснована на изданието од 1837 година.
Темата во романот е младешката, идеализирана и неостварена љубов на Татјана кон Онегин и нејзиното созревање. Времето на случување се дваесеттите години од 19 век, во Петроград, во едно село и во Москва. Дејствието се одвива по хронолошки ред со паралелен развој на неколку сижејни линии. Самиот писател ја доживеал судбината на својот лик Владимир Ленски (и Пушкин починал во двобој). По истиот роман, Петар Илич Чајковски ја напишал „истоимената“ опера. Делото е преведено на неколку светски јазици и се смета за еден од најголемите светски класици.
Ликови
Онегин е типичен претставник на својата генерација и позиција во руското општество од почетокот на 19 век. Во себе содржи и некои црти што ги поседува неговиот книжевен двојник, „Чајлд Харолд“. Пушкин немал намера да создаде јунак со гордо и осамено романтичарско его, туку да најде некоја „средна линија“, посакувајќи неговиот јунак да биде поблиску до обичниот човек. Онегин е образован и интелигентен, но тоа не е доволно за да постигне среќа. Тој своите духовни сили ги троши на ништо: на балови и досадување. Ни љубовта кај него нема некое повисоко место во хиерархијата на човечките вредности. Затоа е рамнодушен кога ја запознава прекрасната Татјана, бидејќи мрзоволноста веќе станала дел од неговиот духовен простор. И наместо искрено да ги насочи своите чувства кон Татјана, тој необјасниво кокетира со нејзината сестра Олга, а потоа го убива Ленски во двобој.
Ликот на Онегин го сочинуваат три основни елементи: автобиографскиот елемент во кој се огледа самиот автор, кој сепак се ограничил, нарекувајќи го Онегин свој пријател и истакнувајќи ги разликите меѓу себе и својот книжевен лик; втората компонента ја сочинуваат оние особини кои од Онегин прават типичен лик на рускиот млад човек од 19 век - трагедијата на човекот кој ја согледал бесмисленоста на својата средина која успеал да ја напушти, но никогаш не ги надминал предрасудите на средината која го воспитала. Иако заминува на село, Онегин не е способен да ја согледа огромната сила на народот кој живее пред неговите очи. Иако се одликува со високо образование, тој не е способен да се ослободи од општествените конвенции и само поради општествените конвенции го прифаќа бесмислениот двобој со Ленски, а потоа паѓа во длабоко разочарување и се препушта на скитнички живот. Неспособен во себе да ја пронајде смислата на животот, тој претрпува уште еден пораз пред општествените конвенции. Тој ги сфаќа лицемерието, бесперспективноста и незавидната улога на својата класа и му пристапува на револуционерното движење, но и таму ги среќава луѓето од својата класа кои се вртат во маѓепсаниот свет на своите класни погледи.
Ричардов замок (Киев)
Ричардовиот замок (украински: Замок Річарда) е замок кој се наоѓа во Андреевскиот реон на Киев, Украина.
Евгениј Онегин
Ликови
Ленски е поларна спротивност на Онегин. Млад поет кој пишува наивно, но е со вистинско чувство во неговата потрага по вистината и љубовта кон Олга. Тој е поборник за германскиот романтизам. Според некои критичари овој лик претставува автопортрет на авторот од младоста, од неговите лицејски денови. Ленски е романтичар, со нежна психолошка градба.
Школуван на Универзитетот во Гетинген, воодушевен од Кант, Гете и Шилер, Ленски ги донел од Германија слободарските идеи кои одговараат на неговата страсна природа. Неговите зборови секогаш се со одреден напон и на моменти длеува како политички агитатор. Но, неговото воодушевување потекнува само од книгите, зашто тој немал прилика да го запознае големосветскиот живот или да стекне практично искуство. И покрај целото негово знаење, тој останал „мил незнајко“ кој го идеализира животот. По каприциозната постапка на Онегин со неговата свршеница, Ленски, кој е целосно разочаран, најпрвин ја осудува само Олга, но потоа неа ја оправдува и целата вина ја префрла на Онегин. Неговата неспособност да се соочи со стварноста се гледа и во тоа што, пред двобојот, наместо добро да се одмори, тој цела ноќ го чита Шилер и пишува стихови. Така, на двобојот излегува физички и психички неподготвен и умира неспособен да го согледа животот во неговата стварност. Во ликот на Ленски, Пушкин дал слика на оној тип поети кои биле присутни во руската книжевност на почетокот на 19 век, кои пишувале сентиментални и матни стихови, кои биле воспитани во духот на најконзервативните елементи од шилеровската романтика и кои биле целосно одвоени од реалноста поради што биле осудени на поетска смрт. Остро осудувајќи го таквото поетско творештво, Пушкин не застанува на физичката смрт на Ленски, туку покажува какво уметничко опаѓање би го чекало да не умрел во двобојот.
Татјана е меланхолична, контемплативна и повлечена ќерка на провинциски сопственик. Таа има чисто, искрено срце и ја сака природата и француски љубовни романи. На Онегин отпочеток му изгледа наивна нејзината вљубеност, но ќе ја засака дури откако таа ќе стане дама. Таа и покрај тоа што не крие дека сè уште го сака Онегин, сепак го одбива, бидејќи е мажена, а за неа бракот ја подразбира верноста кон избраникот.
За разлика од Онегин и Ленски, кои веднаш се воведени во романот, Пушкин внимателно ја подготвува појавата на Татјана и во моментот кога таа се појавува за првпат, читателот посредно веќе знае многу нешта за неа, а за таа цел Пушкин употребил мноштво уметнички средства. Развојната релјефност на ликот на Татјана е прикажана преку личностите на нејзините родители. Татјана, пак, е под големо влијание на книгите што ги чита, а кои целосно одговараат на нејзината природа: љубовните романи од младоста на нејзината мајка, но и делата на Русо со нивните опасни идеи за враќањето кон природата и за искрената љубов. Токму во книгите Татјана го наоѓа оправдувањето за писмото упатено до Онегин, кршејќи ги така обичаите и правилата на пристојното однесување. Но, влијанието на книгите воопшто не дава потполна слика за Татјана, туку извонредните описи на руската природа во допир со ликот на Татјана се претвораат елементи на нејзиниот портрет и, како едно од уметничките средства на Пушкин, учествуваат во изградбата на нејзиниот лик. Но, Пушкин искористил уште едно силно уметничко средство - рускиот фолклор - народното суеверие и гатањето го осветлуваат националното чувство на Татјана. Бројните уметнички средства со кои е опишан ликот на Татјана толку многу го исполнуваат ткивото на романот, што личностите на Онегин и Ленски добиваат целосно значење дури во допирот со неа. Со својта душа, Татјана е вистинска руска девојка и нејзиниот длабок национален белег ја истакнува силната убавина и класичната едноставност на нејзиниот лик. Таа е единствениот лик во романот кој својата несреќа ја прима достоинствено и не ја губи рамнотежата заснована врз здравата подлога на рускиот народ. На тој начин, Татјана е првиот во низата прекрасни женски ликови кои ги дала руската книжевност во 19 век.