cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Денко Дејановски
Втора светска војна
Веднаш по бомбардирањето на Белград од страна на Германија, се вратил во своето родно село Никифорово. По враќањето се вклучил во народноослободителното движење и за кусо време станал активен соработник на НОБ, а во втората половина на 1941 година бил примен за член на КПЈ во првата партиска ќелија во Никифорово. Тој мошне совесно и одговорно ги извршувал задолженијата што му ги поставувала партиската ќелија. Покрај задачите што ги вршел во селото тој бил задолжен и за одржување на курирски врски со Дебар и Струга. Организирано и активно работел во Никифорово, се до заминувањето во партизани. По директива на КПЈ без колебање се вклучил во Првиот мавровски партизански одред. Како борец во одредот останал се до неговото расформирање по директива на КПЈ, односно се до крајот на ноември 1942 година. Со уште некои другари преку врски, заминал за Скопје. По кус престој во Скопје повторно се вратил во Никифорово каде живеел илегално се до формирањето на Вториот партизански одред „Кораб“. Кога на 25 април 1943 година бил нападнат Вториот партизански одред „Кораб“ од Џемовските балистички банди во Ново Село, пробивајќи се низ обрачот, Денко бил ранет в рака и лекуван во село Беличица. Веднаш по залечувањето на раната, се вклучил во Мавровскиот одред. Во партизанските одреди останал се до формирањето на Првата македонска бригада кога станал нејзин борец. Во февруари 1944 година кога бригадата се повлекувала од Февруарскиот поход, една група партизани се издвоила и се упатила кон кичевскиот терен каде се воделе повеќе борби. Во борбата кај село Козица (Кичевско), Денко храбро загинал.
Исидора Жебељан
Исидора Жебељан  (27 септември 1967 - 29 септември 2020 година) била српски композитор и диригент. Била професорка по композиција на Белградската музичка академија и член на Српската академија на науките и уметностите. .
Биографија
Исидора Жебељан студирала композиција на Факултетот за музичка уметност во Белград кај Властимир Трајковиќ (студент на Оливие Месијаен). Таа била професорка по композиција на истиот факултет од 2002 година. Нејзината работа како композитор и донесе неколку значајни награди во нејзината земја, вклучувајќи ја и наградата Мокрањац во 2004 година. Во 2006 година таа беше избрана за Српската академија на науките и уметностите (стана редовен член во 2012 година) и во 2012 година беше избрана за Светската академија за уметност и наука (WAAS). Во 2014 година ја доби наградата Парламентарно собрание на Медитеранот за нејзиното достигнување во уметноста.
Таа го привлекла меѓународното внимание со нејзината опера Зора Д. која беше нарачана од Genesis Foundation од Лондон. Операта беше премиерно изведена во Амстердам во 2003 година во режија на Дејвид Паунти и Никола Рааб. Истата продукција ја отвори 50-тата сезона на Камерната опера во Виена во 2003 година.
Исидора Жебељан доби признанија од значајни институции и фестивали, како што се:
Компонирала дела за музички ансамбли од висок степен, како што се Винер симфоникер, Академијата на Св. Martin in the Fields, Квартетот Бродски, Берлинската филхармонија Октетот, Холандскиот камерен хор и London Bras. Нејзините композиции редовно се изведуваа низ Европа, Израел, САД и Азија, вклучително и Венециското биенале, Брегенц фестивал, RAI Nuova Musica Festival, City of London Festival, ISCM Festivals (Гетеборг, Вроцлав), Festival Classique The Hague, Galway Arts Festival, Летен музички фестивал во Талин, WDR-Musikfest, Settembre musica Milano-Torino, Ultima Festival (Осло), Swaledale Festival, Walled City Music Festival, Dulwich Music Festival (Велика Британија), Eilat Festival (Ерусалим), Festival Nous Sons (Барселона), Festival L'Est (Милан), Crossing Border Festival (Холандија), Settimana Musicale Senese, Музичко биенале Загреб, BEMUS (Белград) итн. Меѓу ансамблите и музичарите кои изведуваа музика на Исидора Жебељан се Симфонискиот оркестар од Гетеборг, Симфонискиот оркестар на РАИ Торино, Реал Филхармонија де Галиција, Филхармонискиот оркестар Јаначек, I Solisti Veneti, Ноевата филхармонија Вестфален, Ноуе филхармонија Вестфален, Нововардс. , Ниув Ансамбл (Амстердам), Ансамбл Загрос (Хелсинки), ансамбл Сентиери Селваџи (Милан), диригенти Пол Даниел, Клаудио Скимон, Дејвид Порселин, Кристоф Попен, Пјер-Андре Валаде, пијанистите Кјоко Хашимото и Александар Маџар, хорнистот Стефан Дор, кларинетистите Џоан Енрик Луна и Алесандро Карбонаре, виолинистот Даниел Роланд и други.
Исидора Жебељан беше и една од најистакнатите современи српски композитори на театарска и филмска музика. Компонирала музика за повеќе од триесет театарски продукции во сите значајни театри во Србија, Норвешка, Хрватска и Црна Гора. За нејзината работа во областа на театарската музика трипати била наградувана со наградата Стерија. Таа, исто така, четири пати беше наградена со наградата Јустат Биенале за сценски дизајн за најдобра театарска музика. Покрај тоа, Исидора Жебељан работеше на голем број филмски партитури, вклучувајќи ја и оркестрацијата на музиката на Горан Бреговиќ за филмовите Времето на циганите, Аризона сон  и Underground (режија: Emir Kusturica), La Reine Margot (режија од Патрис Шеро) и Бакнежот на змијата (во режија на Филип Руселот). Таа ја компонираше музиката за филмот на Милош Радивојевиќ „Како ме украдоа Германците“. За оваа партитура ја доби наградата на Филмскиот фестивал во Сопот во 2011 година (Србија) и наградата ФИПРЕСЦИ на Српската филмска асоцијација во 2012 година.
Исидора Жебељан редовно се појавува и како изведувач (диригент и пијанист) на свои дела и на други, главно српски композитори. Диригирала концерти во Лондон (со The Academy of St Martin in the Fields) и во Амстердам (Muziekgebouw aan 't IJ) и настапувала како пијанист со квартетот Бродски. .
Снимки
Во 2012 година, ЦД етикетата Classic Produktion Osnabrück (CPO) од Германија издаде ЦД со нејзината оркестарска музика, во изведба на Janáček Philharmonic Orchestra, Žebeljan Orchestra и диригент David Porcelijn (CPO 7776702). Во 2015 година, истата издавачка куќа за ЦД објави ЦД со нејзината камерна музика за гудачи, свирена од Квартетот Бродски (CPO 777994-2). Во 2013 година, издавачката куќа „Обое Класикс“ од Лондон го издаде ЦД „Балканско Болеро“ со нејзината камерна музика за ветрови (11 композиции). Други ЦД-а со музика на Исидора Жебељан беа издадени од етикетите за ЦД Дојче грамофон („Коњите на Свети Марко“ од No Borders Orchestra), Chandos Records (Велика Британија), Mascom Records (Србија), Acosense (Германија) итн.
Прием
Опишувајќи ја музиката на Жебељан, Дејвид Паунтни напиша:
Музика
Ексклузивен издавач на нејзината музика е Ricordi-Universal.
Маријана Матеус
Маријана Матеус  (родена|Чолиќ; родена на 27 септември 1971 година) е српска претприемачка, бизнисменка, писателка и европски социјалист со седиште во Лондон. Таа е основач и креативен директор на Lux Uniforms, која е специјализирана за сопствени деловни униформи за корпоративен идентитет и Andaj, луксузен бренд за надворешна облека. .
Кариера
Во 1990 година, Матеус го создаде Obuća Metro, кој стана главен бренд за чевли во Србија и ја водеше компанијата од 1990 до 1996 година како извршен директор. Во 2003 година, таа го отвори својот прв моден бутик „Мојот стил“ во Будимпешта и вториот во 2007 година во Салцбург.
Ран живот
Маријана Матеус (родена Маријана Чолих, во Србија) развила свој стил на љубов уште на рана возраст. Како млада возрасна, таа живеела во Њујорк Сити, каде што дипломирала на Бизнис школата Лубин во 1999 година. Таа се запишала на Универзитетот за уметности во Лондон - Колеџот за мода во Лондон во 2014 година.
Кариера
Во 1990 година, Матеус го создаде Obuća Metro, кој стана главен бренд за чевли во Србија, а јас ја водев компанијата од 1990 до 1996 година како извршен директор. Во 2003 година, таа го отвори својот прв моден бутик „Mojot style“ во Будимпешта и вториот во 2007 година во Салцбург. Прикажи повеќе Повеќе за овој изворен текст Изворниот текст е потребен за дополнителни информации за преводот Прати повратна информација Странични панели Историја Советот Придонесете Неколку години подоцна, Матеус основаше своја сопствена етикета, Marijana Class (подоцна The Marijana Matthaeus Collection) и ја одржа својата прва модна ревија за време на модната недела во Белград во 2009 година. Модната колекција Флора се одржа на главната сцена на Српскиот народен театар во Нови Сад во 2012 година и во декември истата година.
Матеус ги прошири своите деловни операции во 2010 година и основаше нов потфат наречен Lux ​​Uniforms за да се специјализира во сопствени дизајнирани деловни униформи за корпоративен идентитет. Подоцна основала нов бренд за луксузна горна облека наречена Andaj. Ова беше првично дизајнирано за британскиот пазар и беше лансирано и претставено на медиумите и клиентите во The Westbury Hotel во Лондон во септември 2016 година.
Познати личности и ТВ лица често носат нејзини креации, вклучувајќи ја и една од најпознатите пејачки во регионот, Светлана Цеца Ражнатовиќ. Нејзе и се придружија Милена Васиќ, Снежана Дакиќ, Сања Маринковиќ, Јелена Јовиќиќ, Весна Дедиќ, Катарина Раденковиќ и Ксенија Мијатовиќ.
Друга работа и потфати
Матеус стана заштитно лице на ТВ кампањата Samsung со фудбалска тематика во 2006 година. На 27 април 2010 година, Матеус го објави својот прв роман Amouage.
Личен живот
Матеус е позната по нејзините филантропски напори и редовно дава за добротворни цели и цели Таа редовно бара од локалните познати личности да донираат во добротворни организации кои им помагаат на жените на кои им е потребна.
Музичка индустрија
Музичка индустрија е индустрија што создава, изведува, промовира и одржува музика.
Четири најголеми издавачи на снимена музика во светот кои зафаќаат 80% од музичкиот пазар се:
Тие во свое сопствеништво имаат повеќе помали издавачи, со поспецифичен жанровски или изведувачки профил.
Покрај нив, музичката индустрија ја сочинуваат:
Момир Маркоски
Животопис
Потекнувал од селско сиромашно семејство. Од почетокот на април 1937 година, пa се до 6 април 1941 година, бил на печалба во Белград како ѕидарски работник.
Сведоштво за неговото убиство
На 17 август, фашистите го довеле Момир ранет, искрвавен и претепан. Ги повикале неговите браќа и сестра му. Притоа го повикале и народот да се собере. Иако бил измачен и со загубена крв, тој јуначки го поднесувал тепањето. Фашистите го потерале до плотот од градината и без да му ги врзат очите стрелале во него од 3 - 4 метри. Главен извршител бил познатиот фашист - карабинер Фучило. По директива на партизанската организација и НОО, бил организиран закоп на Момир, при што се одржал говор за неговото дело и херојство, а целото село дало клетва за неговата освета.
Една улица во Гостивар е именува со неговото име.
Опел Омега
Опел Омега (германски: Opel Omega) — голем семеен автомобил дизајниран и произведен од германскиот производител на автомобили Опел. Производството на Опел Омега траело од 1986 до 2003 година. Првата генерација, Омега А (1986-1993), замената со Опел Рекорд, била изгласана за Европски автомобил на годината за 1987 година и била достапна како седан и караван. Втората генерација, Омега Б, била произведувана од 1993 до 2003 година.
Сите варијанти на Омега се продавале ширум светот, вклучително и во Северна Америка како Кадилак Катера, во Велика Британија како Воксхал Омега и Јужна Америка како Шевролет Омега. Реинженерираната верзија се произведувала во Австралија од 1988 година како Холден комодоре од 1999 година, кои пак биле извезувани во Јужна Америка како „Шевролет Омега“ и Блискиот Исток како „Шевролет Лумина“.
Производството на „Омега“ било прекинато во 2003 година, без директна замена, освен австралиските реинженерирани верзии кои продолжиле до 2006 година како седан и 2007 година со други маски. По одморот на извршниот сегмент на автомобили, Опел се обидел да ја пополни пазарната празнина со „скапи“ верзии на тогаш постојните Опел Вектра и Опел Сигнум.
Развој
Оригиналниот модел на „Омега“ излегло во производство во септември 1986 година, како замена за последната верзија на „Опел Рекорд“, која била во производство од 1978 година. Продажбата започнала во ноември. Моделот бил дизајниран како еволуција на претходните модели на Опел, и целта била насочена кон аеродинамиката, со оглед на повисоките цени на горивото и генералниот погон кон поголема ефикасност на горивото. Резултатот бил извонреден, со коефициент на влечење од 0,28 (0,32 за Караванот). Целата програма за развој чинела две милијарди германски марки. Верзијата на Велика Британија за последната генерација на Рекорд се продавала како Воксхал Чарлтон.
Кон крајот на 1986 година, моделот бил прогласен за Европски автомобил на годината за 1987 година, пред високо ценетите нови верзии на Ауди 80 и БМВ 7. Споредено со Рекорд, „Омега“ има многу современи технолошки достигнувања, кои биле нови за Опел во целина, ако не и за обемот на европски автомобилски пазар.
Овие новости вклучувале електронско управување со моторот, ABS, на одборот на компјутерот (кој прикажува параметри како што се моментална потрошувачка на гориво или просечна брзина), климатизиран оддел и LCD кластер на инструменти (достапен во ЦД-верзија од 1987 година). Уште поважно, Омега дошла со систем за само-дијагностицирање (кој сега е стандардна одлика кај денешните автомобили), чиј излез може да го прочитаат соодветно опремени овластени сервисни станици).
Мотори
Четирите основни нивоа биле LS, GL, GLS и CD (од најевтини до најскапи). Основната LS верзија била јасно наменета за возниот парк, при што седанот бил недостапен за одделни клиенти на некои пазари. LS Caravan билисто така достапен како комбе со задни странични прозорци покриени со фолија во боја на каросерија наместо заменета со цврсти панели.
Омега Дијамант
Овој пакет со опции бил воведен во 1988 година, и можел да се додаде во GLS, LS и ЦР верзиите. Пакетот вклучувал алуминиумски тркала, метална боја, затемнети прозорци, стерео со плеер за касети, разни кожни облоги во ентериерот и огледала на вратата. Се продавал добро и пакетот се користел со исто име и за Омега Б.
Омега 3000
Omega 3000 претставувала спортска верзија на моделот Омега A. Се одликувал со 6 цилиндри и 3,0 Л, дванаесет вентилен мотор, кој произведува 177 КС (130 kW). Други модификации од основниот модел вклучувале спуштена суспензија и ограничен диференцијал на лизгање, како и различни фасции и заден спојлер. Автомобилот имал најголема брзина од 220 км на час, а забрзувањето од 0-100 км на час било за 8,8 секунди. Катализираната верзија на моторот првично имала само 156 КС (115 kW). Некализираниот модел бил прекинат во август 1988 година. Во земји каде што моделот Омега 3000 бил продаван како Воксхал, тој бил наречен Чарлтон GSi 3000.
Во октомври 1989 година, моделот на „Омега 3000“ добил опционален нов мотор со 24 вентили. Исто така, користела понапредна единица за контрола на моторот. Енергијата се зголемила на 204 КС (150 kW), со што се зголемила и максималната брзина на 240 км на час, а времето од 0-100 км на час паднало на 7,6 секунди.
Омега 500
Тркачката верзија користена на патеката имала 380 КС (283 kW; 385 КС), од 0-100 км на час постигнувал за 5 секунди, и можел да достигне скоро 300 км на час. Сепак, моделот не постигнал голем успех.
Лотус Омега
Во 1989 година, Опел претставил верзија со високи перформанси на Омега изградена во соработка со Лотус. Оваа верзија била именувана како Лотус Омега или Лотус Чарлтон во зависност од тоа дали основниот автомобил бил продаден како Опел или Воксхол на нивните соодветни европски пазари. Автомобилот бил изграден со користење на различни делови од други добавувачи и производители на ГМ. Моторот се засновал на стандардниот 3,0 литарски 24 вентил на Опел, кој бил предаден на Лотус да го измени.
Овој Омега исто така наследил поголем диференцијал од Холден Комодоре со LSD 45%, додека менувачот бил шестстепен рачен менувач ZF, наместен на Corvette ZR1. Гумите биле нарачани од Goodyear, и може да се препознаат со малата грчка буква Ω (Омега) од страната. Овие биле потребни бидејќи овој автомобил можел да достигне од 280 до 300 км на час, што го направил овој модел на Омега најбрзиот производствен седан во светот во тоа време.
Ова претставувало контроверзен факт со оглед на тоа што другите големи германски производители кои произведуваат автомобили со високи перформанси биле вградени ограничувачи на брзината за да не дозволат максимална брзина поголема од 250 км на час. Автомобилот од 1.666 кг забрзувал од 0-100 км на час за 5,3 секунди, 0-160 км на час за 11,5 секунди .
Омега B1 (1994–1999)
Новиот модел на Омега бил претставен во 1994 година, како нов автомобил со модерен надворешен дизајн, но традиционална шасија за возење на задните тркала. Опсегот на моторот бил нов. Неговиот модел MV6 бил преработен и продаван во Соединетите Држави како Кадилак Катера помеѓу 1997 и 2001 година. Платформата на Омега Б била изменетаи била основана третата генерација на Холден Комодоре во Ацстралија до 2006 година, започнувајќи со сериите VT во 1997 година.
Моделот бил прогласен за најдобар на Ирскиот автомобил на годината во 1995 година во Ирска, а 1995 година. Медиумите во тоа време го опишале новиот седан како купе, што шпекулирале за издавање во 1992 или 1993 година. Во меѓувреме, „Кадилак Аурора“ претставена од „Џенерал моторс“ во саемот за автомобили во Чикаго од 1990 година во февруари, претставувал концепт-автомобил што има блиска сличност со евентуалниот стил на дизајнот на Омега Б
Крајот на Омега
Во Велика Британија, моделот на Омега се покажал како успешен седан и покрај тоа што бил предвиден во многу прегледи за тешка амортизација и несигурност. Моделите на Омега биле редовно гледани по патиштата на Обединетото Кралство. Сепак, само четири години по претставувањето на својата најнова инкарнација - Омега Б2 и седумнаесет години од воведувањето на Омега А, производството на овој модел завршило без наследник. На 25 јуни 2003 година, последниот Омега излегол од фабриката во Риселхајм со бројка од 797.011 единици.
1 јануари
1 јануари — првиот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 364 денови до крајот на годината (365 во престапна).
Наталија Константиновиќ
Наталија Константиновиќ  (српски: Наталија Константиновиќ; 10 октомври 1882 – 21 август 1950) била принцеза на Црна Гора како сопруга на Кнез Мирко Петровиќ-Његош. Двојката имаше пет сина; сепак, двајца починале во раното детство. Тие се разведоа во 1917 година, а една година подоцна кралското семејство беше принудено да побегне од кралството. Таа беше внука на Принцезата Анка Обреновиќ од Србија, од Куќата на Обреновиќ. Нејзиниот сопруг добил ветена српска круна во случај кралот Александар I да умре без деца; сепак, круната му припадна на Петар Караѓорѓевиќ, по атентат на Александар во 1903 година. .
Семејство
Наталија е родена во Трст, Австрија-Унгарија, на 10 октомври 1882 година, ќерка на полковник Александар Константиновиќ (1848 - Трст, 1931) и сопруга ( Трст, 18 март 1878 година) Милева Опујиќ (Трст, 12 април 1860 - Париз, 3 јануари 1939 година), членка на богат Српско семејство од Трст, татковска внука на Александар Константиновиќ (син на Обрад Константиновиќ и сопругата Даница Гвозденовиќ) и сопруга (1842) Принцезата Анка Обреновиќ (1 април 1821 година - убиена, Topcider, Белград]], 10 јуни 1868 година, ќерка на Јеврем Обреновиќ и сопругата Томанија Богичевиќ) и внука по мајка на Александар Опујиќ (син на Тадија Опујиќ и сопруга Видосава Милиќ) и сопруга Марија Бошковиќ (ќерка на сопругата Рајко Маркачевиќ и ). Таа имаше еден брат. Таа потекнува од трагичното, несреќна Династија Обреновиќ, која владеела со Србија во поголемиот дел од 19 век. Нејзината баба по татко, принцезата Анка Обреновиќ, била внука по татко на Милош Обреновиќ I, принцот од Србија, основач на Домот на Обреновиќ. Наталија и нејзиното семејство биле протерани од Србија откако нејзиниот татко го критикувал непопуларниот брак на кралот Александар I со озлогласениот Драга Машин. Тие живееле алтернативно помеѓу Ница, Италија и Виена.
Бракови и проблеми
На 25 јули 1902 година, во Цетиње, Наталија се омажи за принцот Мирко Петровиќ-Његош од Црна Гора, великиот војвода од Грахово и Зета, вториот најстар син на Никола I од Црна Гора. Принцот Мирко, наводно, страсно се заљубил во Наталија, која ја опишувале како убава бринета со темни очи. Кралот Александар не бил задоволен од веста за нивниот брак, бидејќи тој верувал дека Мирко се оженил со неа само за да ја добие српската круна; Покрај тоа, претходно починатата постара сестра на Мирко, Зорка била сопруга на ривалот на Александар, Петар Караѓорѓевиќ. Во знак на негово незадоволство, тој одбил да ги прими Наталија или Мирко на својот двор.
Бидејќи Наталија беше внука на принцезата Анка Обреновиќ, која беше убиена во Белград на 10 јуни 1868 година заедно со нејзиниот братучед Михаило Обреновиќ III, српската влада вети дека во случај на смрт на кралот Александар Обреновиќ без деца, Мирко ќе биде прогласен за престолонаследник на Србија. Меѓутоа, настаните не се одвиваа како што се надеваше Никола I од Црна Гора. Кон крајот на мај 1903 година, кралот Александар и неговата сопруга Драга биле убиени од група армиски офицери предводени од капетанот Драгутин Димитријевиќ Апис. Пред атентатот, заговорниците гласаа да му се предаде круната на шурата на Мирко, Петар, шефот на ривалската српска династија, Караѓорѓевиќ. Тоа беше затоа што Караѓорѓевиќ беа сојузници со Русија, додека Обреновиќ беа дефинитивно про-хабсбуршки.
Деца
Во 1908 година, нејзините два најстари синови умреле, а таа го родила својот трет син Мајкл. На 28 август 1910 година, Црна Гора станала кралство, а на црногорскиот престол како прв и единствен крал се качил нејзиниот свекор. Во 1916 година, одбраната на Црна Гора пропадна кога австроунгарските сили го нападнаа кралството за време на Првата светска војна, а целото кралско семејство, вклучително и Наталија, беше принудено да побегне во Италија. Двојката се разведе во октомври 1917 година, а Наталија се пресели во Париз со нејзините преживеани синови. Следната година, Мирко почина во Виена, а нејзиниот најстар преживеан син Мајкл стана шеф на Домот на Петровиќ-Његош и претендент за непостоечкиот трон на Црна Гора. Натилија го однела Мајкл во Истборн, Англија, каде што го завршил основното образование.
Принцезата Наталија почина во Париз на 21 август 1950 година, на 67-годишна возраст. .
2 јануари
2 јануари — 2-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 363 денови до крајот на годината (364 во престапна).
3 јануари
3 јануари — 3-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 362 денови до крајот на годината (363 во престапна).
Оска
Оска — замислена права спрема која некоја точка или тело има одредена положба или одредени математички, физички или други својства. На пример:
4 јануари
4 јануари — 4-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 361 денови до крајот на годината (362 во престапна).
5 јануари
5 јануари — 5-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 360 денови до крајот на годината (361 во престапна).
Жариште (појаснување)
Жариште може да се однесува на:
8 јануари
8 јануари — 8-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 357 денови до крајот на годината (358 во престапна).
6 јануари
6 јануари — 6-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 359 денови до крајот на годината (360 во престапна).
7 јануари
7 јануари — 7-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 358 денови до крајот на годината (359 во престапна).
9 јануари
9 јануари — 9-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 356 денови до крајот на годината (357 во престапна).
11 јануари
11 јануари — 11-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 354 денови до крајот на годината (355 во престапна).
Оптичка оска
Оптичка оска — линија по која постои одреден степен на ротациона симетрија во оптички систем како што се објектив на камера, микроскоп или оптички нишан.
Оптичката оска е замислена линија која ја определува патеката по која светлината патува низ системот, до првото приближување. За систем составен од едноставни леќи и огледала, оската минува низ центарот на искривување на секоја површина и се совпаѓа со оската на ротациона симетрија. Оптичката оска често се совпаѓа со механичката оска на системот, но не секогаш, како во случајот со ексцентричните оптички системи.
За оптичко влакно, оптичката оска е долж центарот на јадрото на влакната и е позната и како оска на влакната.
12 јануари
12 јануари — 12-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 353 денови до крајот на годината (354 во престапна).
13 јануари
13 јануари — 13-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 352 денови до крајот на годината (353 во престапна).
Сврдел за садење
Сврдел за садење — машина што се користи за отворање дупки за садење садници на овошни дрвја, украсни и шумски дрвја.
Тракторски сврдла
Друга верзија е монтиран тракторски приклучок со сврдел кој продира до длабочина од 1 m и пречник од 150 до 800 mm. Погонот се постигнува преку приклучно вратило со 540 вртежи/мин., а моќноста на тракторот е 11-26 kW. Покрај поединечен сврдел, можно е и поврзување на блок од три сврдла со трактори со минимална моќност од 30 kW, со што се зголемува работниот учинок така што на добри почви може да се провртат 1000-1500 дупки на час.
Оскар за најдобра глумица во споредна улога
Оскарот за најдобра споредна женска улога ― една од наградите кои секоја година ги доделува Академијата за филмски уметности и науки (AMPAS). Се доделува на глумица како признание за извонредна изведба на споредна улога во филмската индустрија. Традиционално наградата ја доделува добитникот на наградата за најдобра споредна машка улога од претходната година.
Гејл Сондергард, на 9-та церемонија на доделување на Оскарите одржана во 1937 година, била прва која ја добила оваа награда за нејзината улога како Фејт Палеолог во Ентони Адверс. Прво, на победниците во двете споредни актерски категории им биле доделувани плакети наместо статуетки. Почнувајќи од 1944 година, на добитниците им се даваат статуетки со целосна големина. Денес, номинираните глумици се одредуваат со единствен пренослив глас од актерската бранша на АМПАС; победниците се избираат со мнозинство гласови од сите членови на Академијата со право на глас.
Од воведувањето на наградата, 84 глумици ја добиле истата. Најмногу награди во оваа категорија имаат Дајан Вист и Шели Винтерс; по две награди. И покрај тоа што нема освоено награда, Телма Ритер со шест номинации го држи рекордот за најноминирана глумица. На 10-годишна возраст, Тејтум О'Нил станала најмлада глумица која ја освоила оваа награда за Месечина од хартија (1973), а на 77-годишна возраст, Пеги Ешкрофт е најстара победничка во оваа категорија за A Passage to India (1984). Џејми Ли Кертис е последна победничка во оваа категорија за нејзината улога како Дејдре Бобеирдре во „Сè насекаде одеднаш“.
16 јануари
16 јануари — 16-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 349 денови до крајот на годината (350 во престапна).
15 јануари
15 јануари — 15-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 350 денови до крајот на годината (351 во престапна).
17 јануари
17 јануари — 17-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 348 денови до крајот на годината (349 во престапна).
14 јануари
14 јануари — 14-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 351 денови до крајот на годината (352 во престапна).
Куќа на славата на текстописците
Куќата на славата била основана во 1969 година, а во 2010 година, била поставена интернет изложба во Гремиевиот музеј на L.A. Live во Лос Анџелес. Куќата нема постојана адреса, а бидејќи наградите не се пренесуваат на телевизија, нема да има друга дигитална снимка од настанот.
Има многу примери кога два текстописци кои соработувале се примени заедно, при што секоја личност се смета за одделен учесник. Во првата година биле примени 120 музичари, а многумина од нив имале професионално партнерство, како Роџерс и Хамерштајн. Следеле Бурт Бачарах и Хал Дејвид во 1972 година. Бети Комден и Адолф Грин биле избрани во 1980 година, а Либер и Столер биле примени во 1985 година. Џон Ленон и Пол Макартни биле примени во 1987 година. Истата година, Гери Гофин, Керол Кинг, Бери Ман и Синтија Веил биле примени во SHOF. Екипата од Motown 's Holland-Dozier-Holland добила признание следната година. Елтон Џон и Берни Таупин биле меѓу избраните во 1992 година, а тројцата браќа од поп-музичката група Bee Gees биле примени во 1994 година. Queen била прва рок група од која сите членови биле примени во 2003 година. Пет членови на Earth, Wind &amp; Fire биле во класата во 2010 година. Четворица членови на „Kool and the Gang“ биле одликувани во 2018 година. До 2019 година, 461 лице биле примени во SHOF.
Оскар за најдобро оригинално сценарио
Оскар за најдобро оригинално сценарио — Награда од Академијата за филмски уметности и науки (АМПАС) за најдобро сценарио кое не се заснова на претходно објавен материјал. Наградата за првпат била доделена во 1940 година како одделна награда од наградата Оскар за најдобра приказна. Од 1957 година, овие две категории биле споени.
Рекорди
Вуди Ален има најмногу номинации во оваа категорија - 16 и најмногу освоени награди - 3 (Ени Хол, Хана и нејзините сестри и Полноќ во Париз). Педи Чајефски и Били Вајлдер исто така имаат освоено три Оскари за сценарио: Чајефски освоил два за оригинално сценарио (Болница и Телевизиска мрежа) и еден за адаптирано сценарио (Марти), а Вајлдер освоил еден за адаптирано сценарио (Изгубен викенд, заедно со Чарлс Бракет) и две за оригинално сценарио (Булевар на самракот, заедно со Бракет и Д.М. Маршман Џуниор, и Апартман, заедно со IAL Diamond)
Вуди Ален го држи и рекордот за највозрасен победник (76) за Полноќ во Париз. Бен Афлек е најмладиот победник (25) за Добариот Вил Хантинг, напишано заедно со Мет Дејмон (27).
Рихард Швајцер бил прв што ја добил наградата за филм кој не е на англиски јазик, Марија-Луиза. Други победници за неанглиско сценарио се Алберт Ламорис, Пјетро Герми, Клод Лелуш, Педро Алмодовар, Бонг Џун-хо и Хан Џин-вон. Ламорис исто така е дополнително единствена личност која некогаш победила и била номинирана за најдобро оригинално сценарио за краток филм (Црвениот балон, 1956).
Муриел Бокс (Седмиот вел) била прва жена која победила во оваа категорија; таа наградата ја поделила со нејзиниот сопруг Сиднеј Бокс. Тие се, исто така, прв брачен пар кој победил во оваа категорија.
Во 1996 година, Џоел Коен и Итан Коен станале единствени браќа кои победиле во оваа категорија (за Фарго). Френсис Форд Копола (Паттон, 1970) и Софија Копола (Изгубени во преводот, 2003) се единствен пар татко-ќерка кој победил.
Престон Стурџес бил номиниран за два филма во иста година (1944): Поздрави го освојувачкиот херој и Чудото од Морганс Крик. Оливер Стоун го постигнал истото во 1986 година, за Вод на смртта и Салвадор.
Џордан Пил е првиот и досега единствен Афроамериканец кој победил во оваа категорија за Бегај во 2017 година.
Бонг Џун-хо и Хан Џин-вон се првите азиски сценаристи кои добиле награда за сценарио, за „Паразит“ од 2019 година.
Жариште (геометрија)
Жариште или фокус — во геометријата е точката што го одредува конусниот пресек. Познати се четири вида конусни пресеци:
Зборуваме и за жаришта на други криви, на пр. кај лемнискатите.
Името жариште е поврзано со особеностите од оптика. Огледалото, кое има облик на еден од наведените конусни пресеци, имено (под соодветни услови) ги собира светлосните зраци во жариштето, па температурата таму значително се зголемува и собраните зраци можат да го запалат предметот што се наоѓа во жариштетот. Слична појава може да се забележи и со оптичките очила - леќи - поради што и таму зборуваме за жаришна точка.
Џорџ Форман
Џорџ Едвард Форман (анг: George Edward Foreman; роден на 10 јануари 1949 г.) ― поранешен американски професионален боксер, познат и како „Големиот Џорџ“ (анг: Big George), а неговата боксерска кариера траела од 1967 до 1997 година. Тој е двократен светски шампион во тешка категорија и има олимписки златен медал.
По проблематичното детство, Форман почнал да се занимава со аматерски бокс и на Летните олимписки игри 1968 година освоил златен медал во тешка категорија. Следната година станал професионален боксер, а во 1973 година ја освоил светската титула во тешка категорија со неверојатен нокаут во втората рунда на дотогаш непоразениот Џо Фрејзер. Тој двапати го одбранал појасот, а потоа го претрпил својот прв професионален пораз од Мухамед Али во незаборавниот боксерки меч Rumble in the Jungle во 1974 година. По поразот од Џими Јанг во 1977 година, поради што не можел да биде предизвикувач во меч за титула, Форман истата година се повлекол од професионалниот бокс.
Форман е внесен во Светската боксерска куќа на славата и Меѓународната боксерска куќа на славата. Џорџ Форман се наоѓа на осмо место на листата од најдобри боксери во тешка категорија на сите времиња од Меѓународната организација за истражување на боксот. Во 2002 година, <i id="mwOQ">The Ring</i> го прогласил за еден од 25-те најголеми борци во претходните 80 години. Тhe Ring го ставил на деветто место на лиситата на боксери со најдобар удар на сите времиња. Покрај тоа што е успешен боксер, исто така е успешен претприемач и познат по неговата George Foreman Grill. Во 1999 година, Форман ги продал комерцијалните права на скарата за 138 милиони долари.
18 јануари
18 јануари — 18-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 347 денови до крајот на годината (348 во престапна).
19 јануари
19 јануари — 19-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 346 денови до крајот на годината (347 во престапна).
20 јануари
20 јануари — 20-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Во астрологијата - првиот цел ден на хороскопскиот знак водолија. Остануваат 345 денови до крајот на годината (346 во престапна).
22 јануари
22 јануари — 22-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 343 денови до крајот на годината (344 во престапна).
21 јануари
21 јануари — 21-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 344 денови до крајот на годината (345 во престапна).
23 јануари
23 јануари — 23-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 342 денови до крајот на годината (343 во престапна).
24 јануари
24 јануари — 24-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 341 денови до крајот на годината (342 во престапна).
Осмата врата
„Осмата врата“ (српски: Осма врата) — филм на режисерот Никола Танхофер од 1959 година. Главните улоги ги играат: Миливоје Живановиќ, Рада Ѓуричин, Љиљана Крстиќ и Слободан Перовиќ.
Синопсис
Дејствието на филмот се одвива во Белград за време на германската окупација во Втората светска војна. Еден универзитетски професор не се меша во политиката и во воените работи, но неговата положба се менува кога случајно во неговите раце доаѓа списокот со имињата на припадниците на движењето на отпорот...
Тикагрелор
Тикагрелор е антитромбоцитно средство кое делува така што го спречува агрегирањето на крвните плочки (тромбоцити) и формирањето на тромби. Се користи за спречување на срцев удар.
Активната состојка е одобрена во Европската унија од 2010 година и во САД од 2011 година.
Механизам на дејство
Тикагрелор го инхибира ADP-рецепторот P2Y12 на тромбоцитите и на тој начин ја намалува нивната способност за агрегирање. Се претпоставува дека активната супстанција има свое врзувачко место на рецепторот. Врзувањето е повратно (реверзибилно). Не постои конкурентна (компетитивна) инхибиција со ADP.
Дејство
Два часа по земањето на ударната доза, максималното ниво на активната супстанција се постигнува кај девет од десет луѓе и може да се утврди инхибирање на агрегацијата од 70%. Биорасположивоста на активната состојка е околу една третина, независно од внесот на храна или течност. Тикагрелор има полуживот од 7 до 8 часа и се елиминира од телото преку бубрезите. Инхибицијата на коагулацијата прекинува по 1-3 дена.
Индикација
Тикагрелор е одобрен за третман на акутен коронарен синдром (нестабилна ангина пекторис, NSTEMI, STEMI) во комбинација со ацетилсалицилна киселина. Тикагрелор успеа да ја намали стапката на смртност за еден процент во текот на една година во споредба со колективот на пациенти со комбинација на ацетилсалицилна киселина (АСА) и клопидогрел. Третманот на 54 пациенти со акутен коронарен синдром со тикагрелор наместо клопидогрел спречува еден атеротромботичен настан (миокарден инфаркт, мозочен удар или нестабилна ангина пекторис); третман на 91 пациент спречува една кардиоваскуларна смрт. Кардиоваскуларната заштита е уште поголема кога вкупната дневна доза на ацетилсалицилна киселина изнесува максимално 150 mg. Исто така пациентите кои немаат генетска склоност за отпорност кон клопидогрел, имаат помал ризик со тикагрелор во споредба со клопидогрел за миокарден инфаркт или смрт од миокарден инфаркт или мозочен удар. Тикагрелорот резултираше со зголемена стапка на крварење за кое е потребен третман, но не и зголемена стапка на големо или фатално крварење.
Несакани дејства и ограничувања на употребата
Вообичаен, често самоограничувачки, несакан ефект е отежнато дишење. Може да се појават срцеви аритмии (неправилности на срцевиот ритам), кои често се брадикардни (со намалена срцева фреквенција). Лабораториските тестови се задолжителни поради ризикот од оштетување на функцијата на бубрезите. Повремено, доаѓа до развој на гинекомастија.
Во случај на процедури за регионална анестезија блиску до 'рбетниот мозок (спинална анестезија или епидурална анестезија) тикагрелор треба да се прекине пет дена претходно и да не се отпочнува повторно најмалку шест часа по процедурата.
Исус Навин (библиска книга)
„Исус Навин“ — книга од Стариот завет која спаѓа во групата на историски книги.
Содржина
По смртта на Мојсеј, Господ го назначува Навиновиот син Исус како водач на Евреите, давајќи му задача да го пренесе народот преку реката Јордан и да го донесе во ветената земја. Пред поаѓањето, Исус испраќа двајца извидници во градот Ерихон, а тамошниот владетел дознава за нив и испраќа потера по нив. Меѓутоа, нив ги крие блудницата Раав, а тие пак ѝ ветуваат дека нејзиното семејство нема да настрада кога Евреите ќе го заземат градот. За време на преминувањето на Јордан, напред одат левитите кои го носат ковчегот на заветот, а кога тие доаѓаат до средината на реката, тогаш се случува чудо — водата престанува да тече, па народот ја минува реката газејќи по сува почва, а откако луѓето минуваат, реката продолжува да тече. Затоа, Исус наредува еврејските старешини да земат камења од реката и да ги чуваат како спомен на преминувањето на Јордан. Шест дена, Евреите го обиколуваат Ерихон носејќи го ковчегот на заветот, а седмиот ден го обиколуваат седумпати при што трубат со труби, а народот вика на цел глас и така се уриваат ѕидовите на градот. Евреите го опустошуваат Ерихон, но Раав и нејзиното семејство ги поштедуваат. Исус наредува ограбеното богатство од градот да се однесе во светилиштето на Бога при што никој не смее да земе нешто од проколнатиот град. Меѓутоа, еден човек зема облека, злато и сребро, па поради тој грев, Господ ги казнува Евреите кои се поразени при опсадата на градот Гај. Исус го пронаоѓа престапникот кого го убива народот, а потоа голема еврејска војска го уништува градот Гај при што Исус го обесува гајовиот цар на дрво. Неколку околни народи се исплашени од наездата на Евреите и се предаваат без борба, согласувајќи се да им служат на освојувачите. Вкупно, еврејската војска победува 31 владетел, уништувајќи многу градови, грабајќи го нивниот имот и убивајчи ги луѓето. Така, Евреите ја освојуваат целата земја која им ја ветил Господ, по што Исус и старешините им ја распределуваат освоената земја на деветте племиња, а Исус задржува еден град за себе.
По завршената поделба на земјата, следејќи ја божјата заповед, Исус и старешините определуваат три града за да служат како засолниште на луѓето кои ќе извршат случајно, ненамерно убиство. Бидејќи на левитите не им е дадена земја, според божјата заповед, пшределуваат 48 градови во кои може да се населат. По некое време, остарениот Исус го собира народот, повикувајќи го да му биде послушен на Бога, а луѓето се колнат дека ќе му служат на својот Бог, поставувајќи еден камен како сведоштво на заветот. Најпосле, Исус умира на 110-годишна возраст, а луѓето го погребуваат заедно со камените ножеви со кои го обрезал машкото население пред влегувањето во ветената земја. Исто така, народот ги погребува и коските на Јосиф, пренесени од Египет. Потоа, умира и првосвештеникот Елеазар, а неговата положба ја презема син му. Меѓутоа, наспроти дадениот завет, потомците на Израилот почнуваат да им служат на боговите на околните народи, а Господ ги казнува така што тие живеат поробени во текот на 18 години.
27 јануари
27 јануари — 27-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Остануваат 338 денови до крајот на годината (339 во престапна).
Лидија Заменхоф
Лидија Заменхоф (Esperanto: Lidja Zamenhofo; 29 јануари 1904 – 1942) била еврејска писателка, издавач, преведувач и најмладата ќерка на Клара (Силберник) и Лудвик Заменхоф, творецот на есперанто. Таа била активен промотор на есперанто, како и на хомаранизмот, форма на религиозен хуманизам за прв пат опишан од нејзиниот татко.
Околу 1925 година таа станала бахаистка. Кон крајот на 1937 година таа заминала во САД за да ја шири религијата, како и есперанто. Во декември 1938 година се вратила во Полска, каде што продолжила да предава и преведува многу бахаистички засписи. ֿТаа била убиена во логорот Треблинка за време на Холокаустот.
Животопис
Лидија Заменхоф го научила есперанто како деветгодишно девојче. На возраст од четиринаесет години, таа преведувала од полската литература; нејзините први публикации биле објавени неколку години подоцна. Откако ги завршила универзитетските студии по право во 1925 година, таа целосно се посветила на есперанто. Истата година, за време на 17-тиот Светски конгрес на есперанто во Женева, таа се запознала со Бахаизмот. Лидија Заменхоф станала секретарка на хомаранското есперанто-друштво Конкорд во Варшава и често подготвувала настани за говорници и курсеви. Почнувајќи од виенскиот Светски конгрес за есперанто во 1924 година, таа присуствувала на речиси секој Светски конгрес (таа само ја пропуштила Universala Kongreso во Англија во 1938 година). Како инструкторка на чехскиот метод на учење есперанто, таа направила повеќе промотивни патувања и предавала курсеви во разни земји.
Во 1937 година таа заминала за САД, но во декември 1938 година, таа морала да го напушти бидејќи Службата за имиграција одбила да ѝ ја продолжи визата за туристички посетител поради нејзината наводно нелегална „платена работа“ предавајќи есперанто. Таа ги одбила понудите за брак што можеле да ѝ дозволат да остане. Откако се вратила во Полска, нејзината татковина, таа патувала низ земјата студирајќи есперанто и Бахаизам.
Под германскиот окупациски режим од 1939 година, нејзиниот дом во Варшава станал дел од Варшавското гето. Таа била уапсена под обвинение дека отишла во САД за да шири антинацистичка пропаганда, но по неколку месеци, била ослободена и вратена во нејзиниот роден град каде што таа и остатокот од нејзиното семејство останале затворени. Таму се трудела да им помогне на другите да добијат лекови и храна. Полските есперантисти неколкупати ѝ понудиле помош при бегство, но во секој случај одбила. На еден Полјак, добро познатиот есперантист Јозеф Арсеник, кој ѝ понудил засолниште во неколку наврати, таа му објаснила: „ти и твоето семејство би можеле да ги загубите животите затоа што секој што крие Евреин ќе загине заедно со Евреинот што ќе биде откриен“. На друг, нејзиното објаснување било содржано во нејзиното последно познато писмо: „Не помислувајте да се ставате во опасност; знам дека морам да умрам, но чувствувам дека е моја должност да останам со мојот народ. Дај Боже од нашите страдања да излезе подобар свет. Верувам во Бог. Јас сум бахаистка и ќе умрам како таква. Сè е во Негови раце.“
Таа била дел од масовниот транспорт што се упатувал кон логорот во Треблинка во текот на Варшавската Гросакција. Таму била убиена некаде по летото 1942 година.
Спомен
Во нејзина чест, во 1995 година бил одржан состанок во Меморијалниот музеј на Холокаустот на САД во Вашингтон.
Драма
Документарната драма Ni vivos! (Ќе живееме!) од Џулијан Модест ја прикажува судбината на семејството Заменхоф во варшавското гето.
Мери Балијан
Мери Балијан, родена Алексанијан, (25 јануари 1925 во Марсеј, Франција - 13 септември 2017 во Источен Ерусалим) била ерменска уметница и керамичка сликарка, особено позната по нејзините импресивни мурали од керамички плочки.
Нејзиното семејство потекнувало од малиот турски град Кутахија. Тие побегнале од Турција во Грција во 1917 година. Оттаму со брод заминале за Франција. Мери пораснала во Лион, Франција. Како шестгодишно девојче почнала да црта, а на десет години правела портрети. Студирала на École Nationale Supérieure des Beaux-Arts во Лион, но морала да се откаже поради финансиски причини. Во 1953 година го запознала нејзиниот далечен братучед Сетрак кој студирал керамичка технологија со Реј Финч и Бернард Лич во Англија. Тие се венчале во 1954 година во Витлеем.
Нејзиниот придонес во уметноста на Блискиот Исток се манифестира преку воведувањето на повеќе ерменски елементи, како што се дрвјата, животните и птиците во примитивен стил, со што го издигнала занаетот на ниво на ликовна уметност. Таа додала динамика на она што традиционално биле статични композиции, со што делата уште повеќе потсетувале на славната убавина на природата. Мери Балијан во својата уметност почнала да се фокусира на концептот на рајските градини и погледите кон рајот. Таа се осврнала на 13-тиот век, кога персиските уметници ги фаворизирале градинарските сцени во нивните насликани керамички плочки. Симетријата го отстапила местото на динамичната асиметрија. На подоцнежна возраст и самата станала свесна дека е алка во античкиот синџир и дека одиграла клучна улога во спасувањето на една гранка од вековната традиција од заборав. „На мене многу ми е лесно. Како да сум го правела ова во поран период, како во четвртиот, петтиот или шестиот век“. Таа станала мајстор-сликар на балијанското ателје во Источен Ерусалим, на палестинска керамика и била генерално познат уметник.