cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Македонска православна црква - Охридска архиепископија
Обновување на црквата
Во мај 1962 година, во придружба од патријархот Герман, со неколку епископи на СПЦ, во посета на МПЦ дошол патријархот московски Алексиј, придружуван од митрополитот Никодим, епископот Пимен и повеќе високодостоинственици на Руската православна црква. На празникот на Св. Кирил и Методиј, во црквата Св. Богородица Каменска во Охрид била одржана и архијерејска литургија, на која што зеле учество патријархот московски Алексиј, патријархот српски Герман и архиепископот охридски и митрополит македонски Доситеј. Ова било прво сослужување на поглаварот на МПЦ со поглавари на други афтокефални цркви.
Во 1966 година, односите со СПЦ повторно се влошиле. По новонастанатите недоразбирања и судири, Светиот Синод на МПЦ на 17 јули 1967 година, во Охрид, го свикал Третиот црковно-народен собор и на свечената седница во охридската црква Св. Климент ја прогласил Македонската православна црква за автокефална. Чинот на прогласувањето на автокефалноста на Македонската православна црква бил извршен на Светата архијерејска литургија, отслужена во црквата Св. Богородица Перивлепта (тогаш позната и како Св. Климент) на 19 јули 1967 година, од Светиот архијерејски синод на МПЦ.
Организација на МПЦ
Епархиите на Македонската православна црква не се протегаат само на подрачјето на Македонија, туку и во црковните општини надвор од границите на државата.
Епархии на МПЦ се:
Од возобновувањето на МПЦ па до 2013 година, Тетовско-гостиварската и Кумановско-осоговската биле обединети во една Полошко-кумановска епархија. Старата епархија била предводена од митрополитот Кирил. По смртта на митрополитот во 2013 година, епархијата била поделена на две нови. Во февруари 2016 година, Синодот на МПЦ одлучил во Австралија да се формира уште една епархија, т.е. 12 црковни општини да влезат во состав на МПЦ - Епархија за Австралија и Нов Зеланд, а други 12 општини да бидат дел од посебна епархија, наречена МПЦ - Епархија Канбера, Австралија и Тасманија.
Односи со другите православни цркви
Македонската православна црква во моментов е непризната од другите православни цркви, иако во основа со повеќето од нив МПЦ одржува добри односи.
Односи со Вселенската патријаршија
За чинот на канонизација на Пречистанските преподобномаченици химнограф на Вселенската патријаршија напиша богосложба. Ова е првпат химнограф на друга црква да напише богослужба за МПЦ-ОА,овој потег на Вселенската патријаршија, е исклучително значаен.
Фудбал во Црна Гора
Фудбал во Црна Гора — еден од најпопуларните спортови во земјата. Црна Гора била независна од доцните средни векови до 1918 година, кога ја прогласила својата заедница со Србија и, последователно, станала дел од Кралство Југославија, СФР Југославија, СР Југославија, Србија и Црна Гора. Во ова време фудбалот во Црна Гора бил дел од пошироките југословенски структури. Како резултат на референдумот за независност на Црна Гора што се одржал на 21 мај 2006 година, Црна Гора прогласила независност две недели подоцна, на 3 јуни, и формирала своја фудбалска федерација.
Пред 2006 година
Фудбалот во Црна Гора, како дел од Југославија, беше прво организиран од страна на Фудбалската Федерација на Југославија, основана во 1919 година и преименувана во Фудбалска Федерација на Србија и Црна Гора во 2003 година. Југославија, подоцна Србија и Црна Гора, била една од водечките земји во европскиот фудбал. Тие двапати стигнале до полуфиналето на Светското првенство (во 1930 и 1962 година) и двапати завршиле на второто место на Европските првенства (во 1960 и 1968 година). Првиот играч од Црна Гора кој учествувал на едно Светско првенство бил Милован Јакшиќ, кој бил југословенски голман на Светското првенство во 1930 година. Оттогаш, Црногорците обично биле добро застапени во југословенските и српските и црногорските репрезентации. Најпознати фудбалски имиња од тоа време се Драгољуб Брновиќ, Дејан Савичевиќ и Предраг Мијатовиќ.
Првично, во периодот меѓу двете светски војни, фудбалот во Црна Гора на клупско ниво бил обележан со соперништвото помеѓу двата клуба, СК Црногорац од Цетиње и СК Балшиќ од Подгорица. Пред Втората светска војна Црногорац бил единствениот црногорски клуб што настапувал на Југословенското првенство, и тоа само во една прилика, во сезоната од 1935-36.
Подоцна, по 1945 година, најдобрите црногорски клубови обично настапувале во Југословенската прва лига, а покрај неа постоела и црногорска лига во понизок ранг. Црногорската прва лига била формирана во 2004 година како локално второ ниво, а по црногорската независност во 2006 година станала највисоко ниво на земјата.
Домашни натпреварувања
Најуспешен клуб на домашните црногорски фудбалски натпревари е ФК Рудар Плевља, со две шампионски титули и четири првенства. Историски гледано, најуспешните клубови, а денес најпопуларни се ФК Будуќност Подгорица и ФК Сутјеска Никшиќ, кои биле членови на Југословенската прва лига. Најпознато е фудбалското соперништво меѓу ФК Будуќност Подгорица и ФК Сутјеска Никшиќ, познато како црногорско дерби. Друго традиционално фудбалско соперништво е помеѓу ФК Будуќност и ФК Ловчен Цетиње. Во периодот 2000-2009 година постоел огромен интерес за соперништво во Подгорица помеѓу ФК Будуќност и ФК Зета, а во периодот 2008-2014 година имало уште едно важно локално дерби во топ-ниво натпревар помеѓу тимови од Никшиќ - ФК Сутјеска и ФК Челик Никшиќ. Од 2006 година, меѓу важните дерби натпревари е ФК Будуќност - ФК Рудар Плевља.
Следува список на најтрофејни црногорски екипи во машка конкуренција: Следува список на најтрофејни црногорски екипи во женска конкуренција:
Фрескопис
Фрескопис е сликање со земјени бои (природни пигменти) растворени во вода врз влажен малтер направен од ситен речен песок, гасена вар и насечена слама, коноп или козји влакна, е познато под името „фреско“ техника. Таа е една од најстарите и најтрајните сликарски техники, најотпорна на временската ерозија.
Македонија спаѓа меѓу земјите со најубав сочуван византиски фрескопис, воглавно од периодот на 11-14 век. Сочувани се повеќе илјадници квадратни метри фреско-живопис, од кои поголемиот дел се во многу добра состојба, и претставуваат ремек дела на Македонската живописна школа.
Сочувани се фрагменти од ранохристијански фрескопис во Епископската базилика во археолошкото наоѓалиште Стоби. Една од најпознатите сочувани фрески е претставата на Светите Петнаесет Тивериополски Свештеномаченици, во Струмица, која датира од крајот на 9 век или почетокот на 10 век.
Фреските во Света Софија, катедралниот храм на Охридската архиепископија, во Охрид (меѓу 1040-1045 година), претставуваат најдобро сочуван живопис од сите постоечки фрескописни програми во една катедрална црква во Византија во 11 век. Се смета за еден од клучните артефакти во општата историја на Византија. Од овој период, во истиот фреско-опус, спаѓаат и делумно сочуваните фрески во Водочкиот и Велјушкиот манастир, во близина на Струмица.
Според времето на настанување следи фреско-живописот во манастирската црква Св. Пантелејмон, во Нерези, во близина на Скопје, од 12 век (1164 година), единствен по својот стил и естетика, создаден од непознати мајстори, од рангот на врвните царски византиски фрескописци во тој период. Потоа, фреските во црквата Св. Ѓорѓи, во Курбиново, на бреговите на Преспанското Езеро, едни од најубавите, најоригиналните и во целост најдобро сочувани фрески што од тој период допираат до нас. Творештвото на тројцата непознати мајстори во Курбиново, претставува надоврзување на творештвото на нерешките мајстори, иако во голема мера се забележува голема оригиналност во стилот и изразот. Сè до крајот на 13 век во македонскиот живопис доминира комненовскиот стил.
Со појавата на зографите Михаил и Ефтихиј, кои во 1295 година, по покана од Прогон Згур, великиот хетериарх на Византија, започнуваат да го сликаат Охридскиот храм посветен на Пресвета Богородица Перивлептос, започнува нов, величествен период во македонскиот фреско-живопис, во палеолошки стил. Истите мајстори подоцна ги живописале во целост и црквите Св. Георгиј во Старо Нагоричане кај Куманово (околу 1317 година) и Св. Никита во с. Бањани кај Скопје (околу 1320 година). Нивното творештво е своевидно зографско и богословско ремек-дело, единствено по својот израз и високите живописни и духовни квалитети.
Во овој период (околу 1298 година), фрескописан од непознат зограф, спаѓа и фрескописот од манастирската црква посветена на Св. Никола, Варош, во Прилеп. Остава впечаток дека на неговиот мајстор не му биле познати делата на Михаил и Ефтихиј, бидејќи во голема мера стилски се разликува од нив.
Фрескописот во манастирската црква посветена на Архангел Михаил, во Лесновскиот манастир датира од 1347 година. Имињата на тројца од четворицата зографи, автори на овој живопис се познати: Михаило, Марко и Севаст. Додека името на главниот мајстор е оштетено, и останува непознато за нас. Од фреските настанати во 14 век по својата вредност и убавина се издвојуваат и оние во Марковиот манастир, (изработени од непознати зографи од охридскиот живописен центар во периосдот 1346-1372 година); и оние во црквата Св. Андреј, Матка (живописана од митрополитот Јован Зограф од Зрзе и Григориј, околу 1389 година), обете во близина на Скопје. Творештвото на познатите браќа зографи митрополитот Јован и јеромонахот Макариј од Зрзе, како кулминација ги остава зад себе престолните икони на Исус Христос Спасител и Животодавец и Пресвета Богородица Пелагонитиса, од иконостасот во манастирот Св. Преображение, во с. Зрзе, Прилепско.
Со инвазијата на Османлиите, Македонија влегува во новомаченички период на петвековното турско ропство. Иако Охридската Архиепископија не била укината сè до XVIII век, сепак величествената епоха на македонскиот фреско-живопис останува неповратно назад, во историјата.
Национален ден на волонтери
Меѓународен ден на доброволците за економски и социјален развој (5 декември), попознат како Меѓународен ден на доброволците (МДД), ― меѓународно одбележување наложено од Генералното собрание на ОН во 1985 година. Нуди можност за организации кои вклучуваат доброволци и поединечни доброволци да го промовираат волонтерството, да ги охрабрат владите да ги поддржат волонтерските напори и да го препознаат волонтерскиот придонес за постигнување на Целите за одржлив развој (ЦОР) на месно, национално и меѓународно ниво.
Меѓународниот ден на волонтерите меѓу другото го слават и многу невладини организации, граѓанското општество и приватниот сектор. Тоа исто така е обележано и поддржано од програмата на Доброволци на Обединетите нации (ДОН или УНВ).
ДОН координира кампања за промовирање на МДД секоја година, надградувајќи го влијанието што доброволците го имаат во заедниците, на национално и на глобално ниво за мир и развој.
Во 2018 г, фокусот на МДД не е само да го слави волонтерството во сите негови аспекти, туку и да ја нагласи улогата што доброволците ја играат во градењето отпорни заедници. Вреди да се напомене дека сегашните проценки ја изедначуваат глобалната волонтерска работна сила со 109 милиони работници со полно работно време. Дури 30 проценти од волонтирањето кое се одвива формално преку организации, здруженија и групи, а 70 проценти се случуваат преку неформален ангажман помеѓу поединци. Севкупно, 60% од неформалните доброволци се жени.
За прославите на МДД во 2021 година, ДОН работеле со агенции на ОН, партнерите, земјите-членки и владите ширум светот за да го препознае и поддржи духот на волонтерството за да создаде повклучена и одржлива иднина за сите – луѓе и планетата. Затоа, пораката од кампањата - „Волонтирај сега за нашата заедничка иднина“.
Позадина
Меѓународниот ден на доброволците за економски и социјален развој бил усвоен од Генералното собрание на Обединетите нации преку резолуцијата A/RES/40/212 на 17 декември 1985 година.
Во 2012 година, како одговор на искуствата и препораките кои се развиваат, програмата за Доброволци на Обединетите нации ја предводела петгодишната Стратегија за Меѓународен ден на волонтерството, со цел да ја направи глобално попризната и подалечна сопственост.
Одбележување на Меѓународниот ден на доброволците (IVD) и темите:
МДД се слави секоја година во над 80 земји годишно. Мрежната страница на МДД добива околу 50.000 прегледи на страници секоја година, со околу 150 објавени приказни кои истакнуваат над 50.000 доброволци, фотографии и видеа од прослави ширум светот.
МДД 2021 – „Волонтирај сега за нашата заедничка иднина“
МДД 2020 – „Заедно можеме преку волонтирање“
МДД 2020 ја истакнал благодарноста за доброволците и нивните напори за време на пандемијата на COVID-19.
МДД 2018 – „Доброволците градат еластични заедници“
МДД 2018 ги прослави волонтерските напори кои ја зајакнуваат месната сопственост и отпорноста на заедницата во услови на природни катастрофи, економски стресови и политички шокови. Настанот на 5 декември 2018 година се насочил на тоа како доброволците можат да градат отпорни заедници.
Под оваа тема, МДД прикажал глобален аплауз за да ги прослави доброволците насекаде и ги охрабри другите да се приклучат и да придонесат за мирот и одржливиот развој.
Награда за мрежно волонтирање
Традиционално, на Меѓународниот ден на доброволците, Доброволци на ОН повикува на номинации и ја лансира Наградата за мрежно волонтерство на ДОН. Жирито составено од претставници на ДОН и надворешни стручњаци за волонтерство и развојна соработка ги разгледува номинациите и ги избира победниците.
Целта на наградата е да се признае придонесот на мрежните доброволци за постигнување на целите за одржлив развој, да се прикажат многуте начини на кои семрежните доброволци можат да ги зајакнат капацитетите на организациите и да ја покажат разликата што доброволците можат да ја направат во проектите за мир и развој преку споделување на нивните време, вештини и стручност преку интернет.
Храбриот кројач
Храбриот кројач е приказна од браќата Грим.
Содржина
Додека си работел, еден кројач видел низ прозорецот како поминува селанка која продавала пекмез. Тој ја повикал селанката внатре и купил малку од пекмезот. Потоа, кројачот продолжил со работата, а во меѓувреме, на пекмезот започнале да се собираат муви. Кројачот замавнал и со еден удар отепал седум муви. Восхитен од своето „јунаштво“, кројачот си извезол појас со натписот „седум со еден удар“ и излегол да прошета.
Кога стигнал на еден рид, кројачот сретнал џин кој се одмарал и го прашал за дозвола да му се придружи. Џинот се посомневал во силата на кројачот, па затоа, тој му го покажал појасот. Џинот, кога го прочитал натписот, помислил дека кројачот убил седуммина со еден удар и, воодушевен, се согласил да го прими во друштвото, но претходно сакал да ја провери неговата сила. Затоа, џинот зел камен во шаката, го стегнал и од каменот протекло вода. Кројачот посегнал во џебот, извадил парче сирење и го стегнал, па од него бликнало вода. Потоа, џинот фрлил камен високо, а кројачот извадил од џебот врапче, го фрлил нагоре, а тоа одлетало и не се вратило назад. Џинот, мислејќи дека кројачот фрлил камен дури до небото, повторно се воодушевил од неговата сила. Најпосле, џинот кренал едно големо дрво на својот грб, а кројачот се качил на дрвото и цело време си седел, пеејќи. Кога стиганл до својата пештера, кројачот слегол од дрвото, преправајќи се дека цело време го носел на својот грб. Внатре во пештерата имало и други џинови, кои по вечерата си легнале да спијат, а кројачот се пикнал во некое крзно. Ноќта, џинот се приближил до креветот во кој требало да спие кројачот и замавнал со сета сила, цел да го убие, а потоа пак си легнал.
Ноќта, кројачот избегал од пештерата и заспал во кралската градина. Читајќи го натписот на појасот, кралот го примил кројачот во својата служба. Бидејќи генералите на кралот биле љубоморни на кројачот, тие го наклеветиле кај кралот, кој му заповедал да ги убие двата лоши џина кои го тормозеле кралството. Во шумата, кројачот ги видел џиновите, кои цврсто спиеле, се качил на едно дрво и оттаму ги гаѓал џиновите со камчиња. Секој од џиновите мислел дека го мава оној другиот, така што двајцата започнале да се борат, додека двајцата не паднале мртви. Кога пристигнале војниците на кралот, тие се зачудиле од глетката, а кројачот отишол кај кралот, барајќи да му ја даде раката не неговата ќерка. Сепак, кралот му дал уште една задача - да го фати жив еднорогот што живеел во шумата. Таму, еднорогот го напднал кројачот, но тој се скрил зад едно стебло и еднорогот се закачил со рогот на стеблото. Тогаш, кројачот го врзал еднорогот, му го пресекол рогот и го однел кај кралот. Меѓутоа, кралот му дал на кројачот и трета задача - да го фати жив страшниот вепар што живеел во шумата. Кога вепарот се стрчал по кројачот, тој се скрил во една црква, го намамил вепарот да влезе и го затворил внатре.
Така, откако кројачот ги извршил трите задачи, крало се согласил да му ја даде ќерката за жена, заедно со половина од кралството. По некое време, принцезата го слушнала кројачот како зборува во сонот и сфатила дека тој не е никаков јунак, туку обичен кројач, па му кажала на кралот, кој ѝ кажал дека ноќта ќе испрати војници за да го заробат кројачот. Сепак, тоа го слушнал слугата на кројачот, кој веднаш го известил, така што ноќта, кројачот се извлекол од креветот и ги уплашил војниците на кралот. Несреќен поради тоа што ќерката се омажила за кројач, по некое време, кралот умрел од мака, а кројачот завладеал со целото кралство.
Изданија на македонски јазик
Приказната „Храбриот кројач“ е објавена на македонски јазик во повеќе наврати, и тоа самостојно или како дел од збирки со сказни од браќата Грим:
Класични басни
Класични басни е илустрирана книга (сликовница) од Ла Фонтен, објавена од издавачката куќа „Топер“ од Скопје, во 2002 година.
Содржина
Во сликовницата се застапени следниве басни:
Железники
Железники (словенечки: Železniki) — мал град во Општина Железники во западна Словенија. Градот е центар на општината Железники. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
Босфорски Мост
Долг е 1,56 км а неговата ширина е 33,4 метри. Распонот помеѓу столбовите изнесува 1,074 км, нивната висина е 165 метри, а висината на мостот над водата е 69 метри.
Во моментот е пуштен во употреба е мост со 4-ти најголем распон во свет (зад Веразано мостот во Њујорк, Голеден Гејт во Сан Франциско и Мекино мостот во Мичиген) и е висечки мост со најголем распон изграден надвор од САД.
Одлуката за градење на мостот е донесена во 1957 година за време на владата на премиерот Аднан Мендерас, деталните проекти се изработени во 1968 година од страна на британските инженери Гилберт Робертс и Вилиам Браун. Градбата е започната во февруари 1970 година, а свечено е отворен на 30 Октомври 1973 година, ден по прославата на 50 годишнината од прогласувањето на модерна Република Турција.
Дневниот промет е 180-200.000 возила, 90% од нив се патнички моторни возила, другото се товарни и автобуси. Наплатата на ”мостарината” е еднократна и се врши Азискиот дел. Во 1997 година забележан е премин ма милијардитото возило преку мостот.
1732
1732 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1732 година од новата ера, 732. од вториот милениум, 32. од XVIII век и трета од 1730-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7240 и 7241 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6482 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5492 и 5493 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2485.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1732 година се протега во 4368 и 4369, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4428 и 4429 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2275. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1144 и 1145 исламска година.
Сопотска тврдина
Сопотска тврдина или Боршка тврдина (албански:Kalaja e Borshit)) е тврдина која се наоѓа во Борш кај Сопот, Албанија. Во неа се пронајдени остатоци кои датираат од IV век п.н.е. Во текот на IV век пак била раширена. Во текот на својата историја, тврдината била користена од страна на Јустинијан I во периодот од 527 - 565 година, а подоцна и од страна на Али Паша Јанински.
Гренсевски дворец
Гренсевски дворец е замок на островот Гренсо во езерото Меларен. Се наоѓа во општина Еншепинг, Шведска.
Историја и архитектура
Барем уште од средниот век на местото на денешниот замок постоело мало село. Во текот на 16 век селото се состоело од пет фарми. Средновековниот замок, Уто хус, се наоѓа наспроти Гренсо и е видлив од паркот на дворецот. Една од фармите на средновековното село му била дадена на Јохан Скајт од принцот (подоцна крал) Густав II Адолф. Скајт бил учител на идниот крал и подоцна, меѓу другото, станал канцелар на Универзитетот во Упсала и член на Тајниот совет на Шведска. Помеѓу 1608 и 1609 година го стекнал остатокот од селото и го основал сегашниот имот. Во една белешка од 1611 година се споменува дека изградбата на куќата во тоа време само што започнала.
Првиот достојнички дом бил прилично сложена зграда со аголни кули и централен шпиц на покривот. Последователно била обновена и преобликувана, но структурно го задржува својот оригинален распоред.
Имотот преминал на синот на Јохан Скајт, Бенгт Скајт, а подоцна и на ќерката на Бенгт Скајт, Марија Скајт. Останал во семејството во текот на целиот 17 век, но потоа бил сведен на круната. Во текот на 18 век, таа имала неколку различни сопственици. За време на сопственоста на семејството Фалкенберг, имотот бил поправен и реконструиран. Во овој период, замокот го добил својот сегашен прилично едноставен изглед. Во втората половина на истиот век, Гренсе бил во сопственост на лекарот Давид фон Шулценхајм, под чија сопственост неколку од ентериерите биле преработени во едноставна форма на неокласичен стил, понекогаш наречен „Густавијан“ по Густав III од Шведска. За време на сопственоста на фон Шулценхајм, паркот исто така бил проширен и изграден сè уште видливиот „кинески павилјон“. Неговиот стил потсетува на стилот на Вилијам Чемберс, а внатре е украсен со школки и карпи од Источна Азија.
Производство на јаболко
Еден јаболков овоштарник бил формиран на имотот во 1623 од страна на Јохан Лудвингсон, поранешниот кралски градинар на кралот Шарл IX на Шведска. За време на повторното засадување во 1890-тите, паднати монети кои датирале од 1634 година биле пронајдени заглавени меѓу корените на едно дрво. Дворскиот овоштарник и денес произведува јаболка, кои според сегашните сопственици го прават најстариот комерцијален овоштарник во Шведска. На имотот се произведуваат јаболка и сок од јаболко. Сорти кои се користат за сокот и оттука се одгледуваат во овоштарникот, меѓу другите, се Акеро, Ингрид Мари и Гравенштајн.
Нифедипин
Нифедипинот е лек кој се користи во третманот на ангина, хипертензија, Рејноов феномен и предвремени контракции во бременост. Претставува лек од избор кај Принцметалова ангина. Може да се користи во третманот на сериозна хипертензија при бременост. Претставува блокатор на калциумовите канали од дихидропиридински тип.
Фенол (класа)
Фенолите се хидроксилни деривати на ароматичните јаглеводороди во кои хидроксилната група е директно сврзана за јаглероден атом од бензенското јадро.
Вообичаено, поделбата на фенолите се прави на два начина:
Синтеза на феноли
Неколку лабораториски методи за синтеза на феноли се:
Бургајетска тврдина
Тврдината Бургајет (албански: Kalaja e Burgajet)) била тврдина односно дом кој се наоѓал во Матија, Албанија. Тврдината е позната по тоа што таму се родил Ахмед Зогу во 1895 година.
Кигали
Кигали е главниот град на Руанда. Кигали има население од околу 965.398 жители и е најголем град во државата. Градот се наоѓа во центарот на државата и е економски, културен и транспортен центар на Руанда од нејзината независност во 1962. Во градот се наоѓаат владините институции и претседателот на Руанда.
Космос-892
Космос-892 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 9 февруари 1977 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-892 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,5 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 72,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 340 км, а најмалото на 167.
Кафер ага (Истанбул)
Кафераѓа (турски:Caferağa ) е поранешна медреса која се наоѓа во Фатих, Истанбул, Турција. Објектот бил изграден во 1559 година, во времето на Сулејман Величествениот по наредба на Кафер ага, а нејзин архитект е Синан. Се наоѓа блиску до Аја Софија.
Медресата во текот на својата историја била на неколкупати реновирена, а за последен пат во 1989 година кога била преименувана во туристички центар со 15 училници или изложбени салони, еден голем салон и градина.
Етичко убедување
Етичко убедување ― поим кој се однесува на моралните начела поврзани со употребата на убедување од страна на говорникот за да влијае на верувањата, ставовите, намерите, мотивациите или однесувањата на публиката. Етички говорник може да настојува:
1360 п.н.е.
1360 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1360. година пред новата ера, 360. од вториот милениум п.н.е., 60. од 14 век п.н.е. и прва од 1360-тите п.н.е.
Етичко убедување
Етиката на убедување во професионалните медиумски полиња како што е новинарството добила одредено академско внимание. Бејкер и Мартинсон претставиле тест од пет дела кој ги дефинира петте начела на вистинитост, автентичност, почит, правичност и општествена одговорност ( т.е. важноста на општото добро). Така, овој тест служи како мерка за придржување на говорникот до некои етички принципи во професионалната убедлива кореспонденција. Фицпатрик и Готје поставувиле неколку свои прашања за да ја оценат етиката на убедувањето:
Во врска со тоа, етиката на реториката се занимава со способноста на една личност да се спротивстави на искушението да си помогнат себеси со тоа што ќе им наштети на другите. Друг пример на неетичко убедување би било да се користи убедувањето за лична корист без знаење на публиката.
1360 п.н.е.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4148 и 4149 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3390 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2400 и 2401 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 607 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1360 година се протега во 1276 и 1277, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1336 и 1337 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 817 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 2042 и 2041 исламска година пред хиџра.
Ај, в Македонија глас се слуша
„Ај, в Македонија глас се слуша“ — македонска народна песна, напишана од непознат автор кон крајот од преродбениот период, во периодот меѓу двете светски војни или во повоениот период. Песната е посветена на Илинденското востание кое се раширило низ Македонија во 1903 година од страна на македонскиот народ како и за неговата храброст. Песната исто така говори за одговорот и задушувањето на востанието во Македонија од страна на османлиската власт и дека Европа треба да чуе за подвигот на македонските востаници. Песната има ајдутски карактер.
Одлики
Песната е во 4/4 такт.
Текст
Ај, в Македонија глас се слуша
од нејзини синови.
Ај, душманите побеснале,
колат, бесат сè на ред.
Ај, вие браќа Македонци,
вие славни јунаци.
Алово знаме да развејме
над македонски долини.
Ај, на знаме е напишано:
„Слобода или смрт”.
Ај, нека чует и Европа,
народот се разбуди.
Ај, Македонец не се плаши
од душмански јатаган.
Ај, како лавот тој се фрла
среде војска и јатаган.
IC 1358
IC 1358 — галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 27 март 1906 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1358 е од видот *. Видливиот сјај во рамките на интервалот од минималната до максималната честота изнесува 15,4 mag.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 11 ч 14 м 26,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +10° 7' 35".
Други поделби
Проучување на IC 1358 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Митски суштества (сликовница)
Митски суштества — илустрирана книга (сликовница) од Александра Филиповска.
Технички податоци
Сликовницата е објавена од издавачката куќа „Топер“ од Скопје, во 2013 година. Таа има 48 страници, со димензија од 18 сантиметри и е каталогиизрана во Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“, Скопје, со ознаката ISBN 978-608-208-283-7. Покрај текстот, книгата содржи и илустрации, чиј автор не е назначен.
Содржина
Сликовницата содржи прикази на следниве митолошки суштества:
Сук Вакиф
Локација
Лоцирано е во центарот на Доха. Бидејќи тоа бил пазар што се користел за трговски активности, областа порано се наоѓала веднаш до брегот за да им овозможи на чамците да пристапат до неа. Иако сè уште е свртен кон водата, директната врска до водниот фронт за чамци сега е поделена со главниот пат и со парк.
Историја
Пазарот бил основан пред најмалку еден век, во близина на сувото речно корито познато како Вади Мушеиреб. Тоа зборно место каде што бедуините и локалните жители тргувале со разновидна стока, првенствено стока со добиток. Меѓутоа, со процутот на просперитетот во 1990-тите, пазарот почнал да опаѓа и во 2003 година, поголемиот дел бил уништен во пожар. Овој настан иницирал програма за реставрација од страна на катарската влада во 2006 година, со цел да се зачува архитектонскиот и историскиот идентитет на пазарот. Првата фаза од реставрацијата била финансирана од емирот шеик Хамад бин Калифа ал Тани и неговата сопруга Шеиха Моза бинт Насер. Зградите изградени по 1950-тите биле урнати, додека постарите објекти биле обновени. Реставрацијата завршила во 2008 година. Традиционалните методи на греење се користат, т.е греење на дрво и бамбус, увезено од различни области на Азија.
Туризам и атракции
Пазарот се смета за туристичка атракција во Доха.
Пазарот е домаќин на годишниот пролетен фестивал кој се одвива секој април, содржејќи многу театарски, акробатски и музички претстави. Настанот со борачи на WWE, наречен Souq Waqif Storm, привлекол најмногу гледачи. Имало разговор за можноста за повторување на фестивалот.
Областа за домашни миленици
Во Сук Вакиф има тезги за домашни миленици на кои се продаваат различни домашни миленици, вклучувајќи кучиња, мачки, зајаци, желки и птици. Лошите услови за живот биле предмет на кампањи за запирање на овие продажби во последниве неколку години, при што поборниците тврдат дека животните страдаат од недостаток на соодветна здравствена заштита, храна и изложеност на неповолни временски услови. Понатаму, некои клиенти тврдат дека сопствениците на тезги фалсификуваат евиденција за вакцинација. Исто така, постои посебен дел од пазарот кој е резервиран за ракување со сокол. Соколскиот пазар, како што се нарекува, продава соколи и потребни додатоци за ракување со соколите, како што се подлоги за слетување и GPS системи за водење на птиците.
Театар Ал Рајан
Затворениот театар со капацитет на 980 седишта, познат како Театарот Ал Рајан, се наоѓа во сукот.
Дрим
Дрим (Drini) — најдолга река во Албанија, со вкупна должина од 335 км. Има две растоки, од кои едната оди право во Јадранското Море, а другата во реката Бојана („Буна“ во Албанија).
Настанок
Дрим настанува со слевање на Црн Дрим што извира во Струга и Бел Дрим кај Кукс во источна Албанија. Од ова место до вливот во Јадранското Море, Дрим е долг 160 км. Меѓутоа, доколку се мери од изворот на Бел Дрим, реката е долга цели 335 км — со тоа најдолгата река во Албанија. Црн Дрим истекува од Охридското Езеро во Струга и тече низ Македонија и Албанија. Бел Дрим извира во планината Жлеб, (северно од Пеќ во Метохија) тече кон Албанија.
Течение
Од Кукс, Дрим тече низ северна Албанија, и тоа прво кај Хас, па низ Спас, Мси и Фиерз. Кога ќе навлезе во Метохија, се спушта во јужен правец. Потоа влегува во ниската Скадарска Рамнинца и се двои на два ракава. Едниот се влева во Дримскиот Залив () на Јадранското Море југозападно од градот Леска. Другиот се влева во реката Бојана кај тврдината Розафа. Иако е пократок, овој ракав што завршува во Бојана се нарекува „Голем Дрим“ () бидејќи е многу пополноводен. Сè до 1858 г. во морето се влевал и Голем Дрим, но таа година настанала поплава што го пренасочила кон Бојана. Овој дел е многу широк и носи големи количества вода (320 м³/с), дотолку што фигурира како езеро на некои карти. По ова место, продолжува на југ и минува низ Бушат, Маб, Гајдар, Леска и Медово. Јужно од Меска навлегува во ниско плавно поречие, низ мочуришта, па завршува во Јадранското Море.
Стопанска важност
Дрим игра многу важна улога во албанското стопанство како главен извор хидроенергија. Трите брани на реката произведуваат речиси сета струја во земјата. Најголемо вештачко езеро е Фиерза (73 км2), а по него следува Вау и Дејс (25 км2).
316
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5824 и 5825 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5066 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4076 и 4077 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1069.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 316 година се протега во 2952 и 2953, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3012 и 3013 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 859. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 315 и 314 година пред хиџра.
Породин
Породин — село во Општина Битола, во околината на градот Битола.
Географија и местоположба
Селото Породин се наоѓа во јужниот дел на Битолското Поле, на потпланинскиот пат кој води јужно од Битола кон селото Драгош и државната граница со Грција. Од градот Битола, Породин е оддалечено 13 километри. Селото е рамничарско и е расположено на надморска височина од 600 метри. Атарот зафаќа површина од 13,7 км2, а на него преовладува обработливото земјиште со 1154 ха.
Историја
Во отоманските документи, селото се споменува во на 5 јуни 1636 година во еден договор за заем. Во овој документ за запишано дека жителите од с. Породин, Битолско, зеле на заем од вакафот „Мехмед Војвода“ пари во износ од 3.500 акчиња со лихва во износ од 450 акчиња.
Од доаѓањето на Османлиите, па сè до Руско-турската војна, Породин (во историските документи често наведувано како Горни и Долни Породин) било село исклучиво населено со православни Македонци и 5 цркви изградени во Х-от век и нивен заеднички манастир кај сегашната црква „Св. Богородица“ во с. Велушина каде што бил закопан еден од синовите на цар Самуил. По овој период македонското население било раселено, а на негово место се доселени муслимани Турци и Албанци кои се задржале сѐ до крајот на Првата светска војна. Потоа повторно започнуваат да се доселуваат Македонци од околните села, Леринско, Костурско и Мала Преспа.
Стопанство
Породин има исклучително полјоделска функција, што се должи на неговата местоположба во Пелагониската раминина. Најзастапено од полјоделството е одгледувањето на житните растенија: пченица, јачмен, пченка, потоа фуражните култури за сточна храна, како што се: трици, крмна пченка, луцерка, граор, детелина, како и индустриските и градинарските растенија: шеќерна и маслодајна репка, сончоглед, црвен пипер (познат за овој крај), кромид. Во селото Породин се наоѓа и свињарската фарма на ЗИК „Пелагонија“ од Битола, која е една од најголемите свињарски фарми во Македонија. Покрај свињарството од сточарството најмногу се застапени и краварството и овчарството, а во помала мера и козарството. Голем дел од населението што одгледува крави и овци се занимава и со млекопроизводство. Во селото Породин е регистрирана и едно автопревозно претпријатие.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Породин живееле 490 жители, од кои 300 Македонци и 190 Албанци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Породин имало 96 Македонци под врховенството на Бугарската егзархија.
Населението на селото на пописот во 2002 година изнесува 202 жители, од ко 194 Македонци, 6 Албанци, 3 Срби и 2 останати.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 139 жители, од кои 110 Македонци, 17 Албанци, 1 Србин и 11 лица без податоци.
Родови
Породин е македонско православно и муслиманско албанско-ромско село, во него живеат родови доселенички, македонските родови дошле од околните Битолски села, од Леринско, од Костурско и од Корчанско и Мала Преспа. Сите македонски родови се доселени после турското владеење.
Општествени установи
Во селото Породин работи основно училиште до IV одделение, како дел од подрачното ОУ „Крсте Петков Мисирков“ - Бистрица.
Избирачко место
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 158 гласачи.
Иселеништво
Од албанското население до 1953 година имало иселеници во Турција (44 семејства), Битола (10 семејства).
Од македонското населене иселеници имало во Лажец (Породинци), Жабени (Димовци), Барешани (Прчевци), Канино (Димови и Толевци). Иселување имало и после 1953 година.
NGC 7290
NGC 7290 — спирална галаксија во соѕвездието Пегаз, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7290 се споменува и како UGC 12045, MCG 3-57-9, CGCG 452-14, IRAS 22260+1653.
Откривање
Објектот е откриен на 7 август 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7290 е од видот Sbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 7290 има привидни димензии од 1,6' х 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 28 м 26,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +17° 8' 52"". Положбениот агол на објектот е во износ од 161°.
Други поделби
Проучување на NGC 7290 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 68942. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 167; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1699. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 842.
1361 п.н.е.
1361 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1361. година пред новата ера, 361. од вториот милениум п.н.е., 61. од 14 век п.н.е. и втора од 1360-тите п.н.е.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4147 и 4148 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3389 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2399 и 2400 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 608 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1361 година се протега во 1275 и 1276, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1335 и 1336 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 818 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 2043 и 2042 исламска година пред хиџра.
NGC 4968
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4968 се споменува и како ESO 508-6, MCG -4-31-30, IRAS 13044-2324.
Откривање
Објектот е откриен на 25 март 1836 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 7 м 6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -23° 40' 37"". Положбениот агол на објектот е во износ од 56°.