cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Историја на чоколадото
Историјата во Мезоамерика
Многу луѓе од општеството на Маите во Класичниот период, можеле да пијат чоколадо одвреме-навреме, иако се сметало дека тој напиток бил само за кралското семејство. Но, во општеството на Ацтеките, главните владетели, свештениците, одликуваните војници и почесните трговци можеле да се напијат од овој свет пијалак. Чоколадото играло важна улога во кралските и религиските настани кај Маите, како и кај Ацтеките. Свештениците ги принесувале какао семињата како дарови за боговите и служеле чоколадни пијалаци за време на свети церемонии. Сите области кои ги освоиле Ацтеките и кои одгледувале семиња од какао, морале да ги употребуваат за да плаќаат данок или „признание“ како што велеле Ацтеките. Пуебло луѓето, кои живееле во областа која денеска е јужно-западниот дел од САД, увезувале какао од Мезоамериканските култури во Јужно Мексико или Средна Америка во периодот помеѓу 900-1400 година. Семињата ги употребувале во секојдневни пијалаци кои ги пиеле сите во нивното општество.
Историјата во Европа
До 16 век, ниту еден Европеец не слушнал за познатиот пијалак кој го подготвувале луѓето од Централна и Јужна Америка. Хозе де Акоста, шпански Езуитски мисионер, кој живеел во Перу и потоа во Мексико во доцниот 16 век за тоа напишал:„Грозно, за оние кои не се запознаени со тоа е како во устата да имаш нечиста пена со непријатен вкус. Сепак тоа е пијалак кој Индијанците многу го ценат, и ги гоштеваат сите благородни луѓе кои поминуваат во нивната земја. Шпанците, и мажите како и жените, кои се навикнати на нивната земја се многу алчни за ова чоколадо. Тие велат дека прават различни видови, некои жешки, некои ладни, некои умерени и ставаат многу од тоа „чили“, да, и од тоа прават тесто, за кое велат дека е добро за стомакот и се користи против катарх.“ Кристофер Колумбо донел семиња од какао за да им покаже на Фердинанд и Изабела од Шпанија дека шпанските калуѓери се оние кои го распространија низ Европа. Додека шпанците не ги освоија Ацтеките, чоколадото не беше увезувано во Европа а потоа за брзо време им стана омилено на кралската фамилија.
Првиот доказ за најголемата испорака до Европа за трговски цели беше испораката од Веракрус до Севиља во 1585 година. Уште се служеше како пијалак, но Европејците додаваа шеќер и млеко за да ја намалат горчината и го отстрануваа чилито, заменувајќи го со мексиканскиот зачин, ванила. Првата продавница за чоколадо беше отворена во Лондон, во 1657 година. Во 1689 година, познатиот физичар и колекционер Ханс Слоан, направи млечен чоколаден пијалак во Јамајка кој најпрво го употребуваа Ацтеките, но подоцна им го продаде на браќата Кадбери. Не е познато како зборот „чоколадо“ се пренесол во шпанскиот јазик. Можеби најцитираното објаснување е дека „чоколадо“ доаѓа од јазикот на Ацтеките, наватл, чии извори потекнуваат од нахуатскиот збор „xocolatl“, составен од зборовите „xococ“ (што значи кисело или горчливо) и „atl“ (што значи вода или пијалак). Секако, како што забележал Вилијам Брајт, зборот „cocolatl“ не настанал во централните колонијални извори во Мексико со што настанало ова необично потекло. Св. Марија ја дала етимологијата на јукатешкиот збор на Маите „chokol“, што значи жешко и нахуатскиот збор „atl“, што значи вода. Неодамна Дакин и Винчмен дадоа етимологија од нахуатски термин, „chicolatil“ од источен Нахуати, што значи „натапкан пијалак“. Тие го добиле овој термин од зборот за пенливо стапче, „chicoli“. Зборот xocoatl не се појавува во речникот на Молина.
Подготовка
Илјадници години, процесот за правење на чоколадо не се промени. Кога пристигна индустриската револуција, настанаа многу промени кои го донесоа тврдото, слатко колаче назад. Во 18 век, беа создадени механички мелници кои го истиснуваа путерот од какаото, кој придонесуваше за да се создаде тврдо и трајно чоколадо. Но, пред индутриската револуција овие мелници не се користеа многу. Не помина многу време откако револуцијата стивна и компаниите започнаа да го рекламираат овој нов изум за да ги продаваат чоколадни табли што ги гледаме денес. Кога се произведоа машините, луѓето низ светот започнаа да го искусуваат и користат чоколадото. Кон крајот на 18 век, првата форма на цврсто чоколадо ја создаде Дорет во Торино. Пјер Паул Кафарел создаде цврсто чоколадо во големи количини во 1826 година. Во 1819 година, Холанѓанецот Конрад Јоханес ван Хојтен создаде метод за вадење на маснотиите од семињата на какото и направи какао и какао путер во прав. Ван Хојтен исто така го разви и таканаречениот холандски процес за правење на чоколадо со алкали за да се отстрани горчливиот вкус. Ова го овозможи формирањето на чоколадни табли. Се верува дека Англичанецот Џозег Фрај ја направил првата чоколадна табла за јадење во 1847 година, а подоцна и браќата Кадбери во 1849 година.
Даниел Питер, шведски производител на свеќи, се приклучи кон чоколадниот бизнис на неговиот свекор. Во 1867 година тој започна да експериментира со млекото како состојка. Измисли нов производ, млечно чоколадо кое почна да се продава на пазарот во 1875 година. Неговиот сосед, поизводител на бебешка храна Хенри Несле му помогна да ја отстрани водата од млекото за да го спречи мувлосувањето на чоколадото. Родолф Линд го измисли процесот наречен соединување, кој вклучува загревање и фино мелење на цврстите чоколади за да се обезбеди дека течноста е подеднакво измешана. Со ова Милтон Хершеј можеше да го направи чоколадото попознато преку производство на достапни чоколадни табли.
Современа трговија
Околку две-третини од какаото во светот се произведува во Западна Африка, а околу половина од вкупната количина се произведува во Брегот на Слоновата Коска. Како и многу други производители, самостојните какако фармери се изложени на милоста на променливите светски пазари. Во период од неколку години цената може да се менува од помеѓу 945 долари и 3.000 долари за тон. Додека инвеститорите кои тргуваат со какао можат да ги продадат акциите кога ќе посакаат, самостојните какао фармери не можат да го зголемат производството и да ги напуштат дрвјата. Само три до пет проценти од договорите „какао-хартии од вредност“, тргуваа на какао пазарите и завршија со физичка испорака на какаото. Секоја година седум до девет пати повеќе какао се купува и продава на берзата која постои. Се потврдува дека околку 90% од фармите за какао на Брегот на Слоновата Коска употребувале еден вид на ропство за да се одржи производството. Кога паѓаат цените за какото, фармерите во Западна Африка ги намалуваат трошоците преку прибегнување кон ропство.
Севернокинески леопард
Севернокинескиот леопард (Panthera pardus japonensis) е подвид на леопард, кој живее во северниот дел на Кина. Овој леопард е толку редок што речиси никогаш не се среќава во дивинаа. Живее во шумите и на планинските пасишта. Како и кај останатите леопарди, и неговиот плен се состои од глодачи до срни, диви кози и диви свињи.
Физички одлики
Севернокинескиот леопард е мачка со средна големина. Крзното му е прошарано со розети кои многу наликуваат на оние на јагуарот. Овој подвид има најтемна боја на крзното кое е изградено од најдолги влакна, споредено со останатите подвидови на леопард.
Размножување
Овој подвид на леопард обично се пари сезонски за време на јануари и февруари. Еструалниот циклус трае околу 46 дена и женката овулира околу 6-7 дена. Младенчињата се раѓаат во легла од 2-3 единки, но смртноста кај малите е доста голема, па многу ретко се забележуваат мајки со повеќе од 1-2 малечки. Трудните женки наоѓаат пештера, дупка меѓу стени или шупливо дрво и тука прават дувло и ги раѓаат младите леопарди. Младенчињата се раѓаат слепи и ги отвораат очите после период од 10 дена. Крзното им е подолго и погусто отколку кај ворасните единки. Бојата не крзното е посивкаста и нема јасно дефинирани точки. На возраст од 3 месеци младите почнуваат да излегуваат од дувлото и да ја следат мајката при ловот. Иако веќе на едно-годишна возраст се смета дека младите леопарди се способни да се грижат за себе, тие остануваат со мајката околу 18-24 месеци.
Заштитен статус
Никој не знае со сигурност колку севернокинески леопарди живеат во дивината. Има околу 100 единки во заробеништво, и потребни се единки кои не се во крво сродство за да може да се продолжи со здраво размножување на видот. Сепак бидејќи никој не го знае нивниот точен број во дивината, нема доволно докази за да посериозно се почне со заштита на овој вид. Според последните пресметки од пред повеќе од 5 години, се претпоставува дека има околу 2500 единки во дивината. Еден од најзначајните предци на севернокинеските леопарди во заробеништво е мажјакот со име Ченг Чи. Овој леопард е роден во заробеништво во Торонто, Канада во 1976 година. За време на програмата за размножување, Ченг Чи, имал 15 младенчиња а до денес се смета дека бројот на неговите потомци е над четириесет. Последниот пат кога му се родиле млади било во 1988 година, а умрел во 1993 година.
1800 во архитектурата
1800 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Жорес Алферов
Жорес Иванович Алферов (на руски: Жоре́с Ива́нович Алфёров ; — ) — белоруски, советски и руски физичар и академик кој има значителен придонес во создавањето на модерната хетороструктурна физика и електроника. Тој е пронаоѓач на хетеротранзисторот и добитник на Нобеловата награда за физика. Тој е исто така и руски политичар кој бил член на Рускиот парламент, Државната дума, уште од 1995 г. После тоа, тој станал еден од највлијателните членови на Комунистичката партија на Руската Федерација.
Раѓање и образование
Алферов е роден во Витебск, Белоруска ССР, Советски Сојуз, од татко Белорусин, Иван Карпович Алферов, кој бил раководител на фабрика, и од мајка Еврејка, Ана Владимировна. Жорес го добил името по францускиот социјалист Жан Жорес (Jean Jaurès) додека неговиот постар брат, Маркс го добил своето име по Карл Маркс. Во 1947 г. завршил средно училиште во Минск и се запишал на Белорускиот технички факултет. Во 1952 г. дипломирал на Електротехничкиот институт во Ленинград. Од 1953 г. работел во Физичко-техничкиот институт на Академијата на науки на СССР. Од институтот добил неколку дипломи: Член на Технолошките науки во 1961 г. и доктор на науки по физика и математика во 1970 г. Бил директор на институтот уште од 1987 г. Бил избран како член на Академијата на науки на СССР во 1972 г. и како редовен член во 1979 г. Од 1989 г. тој е заменик-претседател на Академијата на науки во СССР и претседател на Научниот центар во Санкт Петербург. Од 1995 г. член е на Државната дума и е на списокот на Комунистичката партија на Руската Федерација. Во 2000 г. ја добил Нобеловата награда за физика заедно со Херберт Кромер за „развој на полуспроводнички хетероструктури користени во оптоелектрониката“.
Алферов го измислил хетеротранзисторот кој се справувал со повисоки честоти за разлика од своите претходници, и ги револуционирал мобилните телефони и сателитските комуникации. Алферов и Кромер самостојно ја примениле оваа технологија за употреба на ласерски зраци. За возврат се револуционирал полуспроводничкиот дизајн во голем број на области, вклучувајќи ги и светлечките диоди, читачите на баркодови и компактните дискови.
Херман Гримес од Кралската академија на науките којашто доделува Нобелови награди, изјавил: Без Алферов не би било возможно да се префрлаат информациите од сателитите кон Земјата или да се има толку многу телефонски линии меѓу градовите."
Истражувачка област
Уште од 1962 година работел во областа на полуспроводнички хетероструктури. Неговите придонеси во физиката и технологијата на полуспроводнички хетероструктури, а особено истражувањата на инјектирање на својства, развојот на ласери, сончеви ќелии, светлечки диоди и епитаксични процеси довеле до создавање на модерната хетероструктурна физика и електроника.
Тој има речиси месијанска концепција за хетероструктурите, велејќи: „Многу научници придонеле на овој извонреден напредок, кој не само што ја одредува иднината на физиката на тврди тела во огромна мера, туку и во одредена смисла влијае врз иднината на човековата заедница.“
Политичка активност
Алферов беше избран за член на Рускиот парламент, Државната дума во 1995 година како пратеник на политичката партија „Нашиот дом е Русија“, и се сметал за поддржувач на политиката на претседателот Борис Елцин. Во 1999 година тој повторно бил избран, само сега на списокот на Комунистичката партија на Руската Федерација. Тој бил повторно избран во 2003 и во 2007 година, кога бил поставен на второ место на федералната изборна список на партијата, зад Генадиј Зјуганов и пред Николај Каритонов, иако тој не бил член на партијата. Тој бил еден од потписниците на отвореното писмо до претседателот Владимир Путин од членовите на Руската академија на науки.
Непрофитни услуги
Алферов служи на советодавниот совет на Цивилното истражување и Фондацијата за развој на САД.
На Црков (Горенци)
На Црков — археолошко наоѓалиште во дебарското село Горенци. Претставува населба и некропола од хеленистичкото време. Се наоѓа на југозападниот раб на селото и на околу 100 м североисточно од црквата, во приватни ниви, каде по површината се наоѓаат фрагменти од керамички садови. Кај еден од сопствениците на нивите се чуваат сад од печена земја и еден нож (бодеж) како гробни наоди извадени од гроб при обработувањето на земјата.
.bz
.bz — највисок семрежен домен на Белиз. Со доменот управува Универзитетот на Белиз.
Надворешни врски
Toppdomän
1801 во архитектурата
1801 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Нидерзаксверфен
Нидерзаксверфен (Niedersachswerfen) — село и поранешна општина во округот Нордхаузен, во Тирингија, Германија. Од 1 јануари 2012 е дел од општината Харцтор.
Истанбулски воздухопловен музеј
Истанбулски воздухопловен музеј (турски: Havacılık Müzesi) — музеј кој се наоѓа во Сан Стефано, во близина на Истанбул, Турција. Плоштината на музејот изнесува 65.000 метри. Во музејот се наоѓаат голем број на различни авиони, хеликоптери и оружја кои биле користени од страна на турската армија.
Освен тоа, во музејот се наоѓаат и остатоци од таков вид од времето на Отоманското Царство. До музејот, како најлесен начин за пристигнување е преку воз од станицата Сиркечи. Патувањето е околу 40 минути/ влезот за возрасни е 6 турски лири (2009 година).
Орден „Свети Климент Охридски“
Орден „Свети Климент Охридски“ е високо црковно одличије на Македонска православна црква - Охридска архиепископија кое се додеува за заслуги во црквата. Првпат е доделен во 2002. Се доделува како орден од Први,Втори и Трети степен. Орденот не треба да се меша со Државната Награда Свети Климент Охридски.
1802 во архитектурата
1802 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
.ca
.ca — највисок семрежен домен на Канада. Со доменот управува Канадската управа за интернетска регистрација.
Надворешни врски
סיומת אינטרנט Toppdomän
Дендроцелум
Дендроцелум (Dendrocoelum) е род на слатководни сплескани црви. Опишани се над сто видови.
Видови
Следните видови припаѓаат на родот Дендроцелум :
1803 во архитектурата
1803 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Берзунци
Берзунци (Berzunţi) — општина во округот Бакау во Романија.
1804 во архитектурата
1804 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
.cc
.cc — највисок семрежен домен на Кокосовите Острови. Со доменот управува eNIC.
Надворешни врски
סיומת אינטרנט Toppdomän
Илфелд
Илфелд (Ilfeld) — село и поранешна општина во округот Нордхаузен, во Тирингија, Германија. Од 1 јануари е дел од општината Харцтор.
ФК Атлетико Мадрид
ФК Атлетико Мадрид, или познат како Атлетико, е шпански провологиаш од Мадрид кој домашните натпревари ги игра на стадионот Винсенте Калдерон, со капацитет од 54.960 места. Моментално е во изградба и нов стадион Ла Пејинета, кој ќе има капацитет од 70.000 места, а на него Атлетико Мадрид би требало да се пресели во 2017. година.
Трофеи
Бил првак на шпанската прва лига 1939/40. и 1940/41. На 17 март 1964. претеседател на клубот станал Висенте Калдерон, заменувајќи го дотогашниот претседател Хавиер Бароса. Тој ќе остане запамтен како „претеседател над сите претседатели“. Бил претседател 21 година, а за тоа време, клубот освоил девет титули - четири лигашки, четири купа и едан Интерконтинентален куп 1974. Во натпреварот против Индепендиенте. Бајерн Минхен, тогашниот освајувач на Купот на шампиони, одбил да игра против против јужноамериканскиот претставник, аргентинскиот клуб Индепендиенте, тако што екипата на Атлетико, добила шанса како поразена да игра во финалето на Уефа Лига на шампиони 1973/74.
Етна (месечина)
Етна, познат и како Јупитер XXXI, е ретроградно неправилен сателит на Јупитер.
Етна е со пречник од околу 3 километри и кружи околу Јупитер на просечно растојание од 22.285.000 km за 712,04 дена, со наклонетост од 166° кон еклиптиката (164° до екваторот на Јупитер), во ретроградно насока и со ексцентричност од 0,393.
Именувана е во август 2003 година по Етна, божествената персонификација на планината Етна, чии синови од Зевс (Јупитер) се Паличи, близнаците сицилијански богови на гејзер s (другите автори велат дека потекнуваат од Талија и/или Хефаистос).
Анатомија и технички својства на дрвото
Основните елементи кои ги изградуваат сите живи организми се нарекуваат клетки. Според тоа и дрвото како жив растителен организам го градаат разни видови на клетки и ткива и тие му даваат обележја на градбата на дрвото.
Градбата на дрвото може да се запознае на карактеристичните пресеци на дрвото, врз основа на одликите на поедините видови клетки.
Обликот и големината на клетките, како и специфичните обележја на допирните места преку кои се одвива размената на материи помеѓу клетка и ткиво, можаат да се видаат кога издвоените клетки се гледаат под микроскоп. Во првиот дел ќе бидаат изложени општите одлики на клетките како основни градежни единки, а потоа одликите на пооделните видови клетки.
Облик и димензии
Сите клетки настануваат со делење на творното ткиво. Во почетокот се малечки, еднолични и со правилен облик. Со растењето се зголемуваат и го прилагодуваат својот облик според положбата и функцијата на живото стебло. Кога клетката ќе порасне, не го менува понатаму својот облик и големина.
Според обликот разликуваме два вида клетки на дрвото и тоа:
Димензиите на клетките, нивната должина, ширина(пречник), широчина на отворот како и дебелината на мембраните се многу различни. Бидејќи клетките се многу мали, нивните димензии се изразуваат во микрометри(ựm).
Делови на клетката
На клетката разликуваме клеткин ѕид или мембрана и клеткин простор, кој кај живите организми е исполнет со клеточна содржина наречена протоплазма. Многу клетки кога потполно ќе се развијаат ја губаат клеточната содржина. Тогаш клетката се состои само од клеточна мембрана и внатрешна празнина или лумен на клетката. Лумен на клетката може да биде исполнет со вода или воздух.
клеточна мембрана е ципа или ѕид со која клетката е одвоена од другите соседни клетки.
Младите клетки имаат тенка мембрана, која е еластична и пропустлива за вода и растителни сокови. Во текот на растењето и развојот на клетката, расте и задебелува клеточната мембрана.
Мембраната на потполно израснатите мртви клетки се состои од повеќе слоеви. На напречниот пресек на механичките елементи, се разликиваат следниве слоеви:
Клетката од соседната клетка ја одделува меѓуклеточен слој или средишна ламела. Средишната ламела и примарната клетка имаат еднаква градба. Зафатнинското учество на овие слоеви во градбата на дрвото е сосема мало и не влијае на својствата на дрвото како материја. Тие се битни за растењето и формирање на клетката.
Дрвната маса ја сочинуваат повеќе слоеви на секундарните мембрани, кои кај некои клетки можаат да бидаат многу делеби и со сосема мали отвори(лумени) на клетките. Секундарната мембрана се состои од три слоеви или подслоеви:
Надворешните и внатрешните слоеви се тешко видливи, додека средишниот дел ја сочинува главната маса на секундарната мембрана. Tаа не е со еднаква градба како примарната мембрана. Некои слоеви меѓусебно се разликуваат по физичката градба, хемискиот состав и по содржината на водата. За запознавање на функцијата на клетките во живото стебло потребно е да се разликуваат два вида на мембрана: примарна и секундарна.
Пори
Незадебелените места на клеткините мембрани преку кои се одвива размената на материи меѓу соседните клетки, се нарекуваат пори. Настануваат во периодот на растење и задебелување на клеточната мембрана.
Младите штотуку настанати клетки, меѓусебно се поврзани со тенки нишки на цитоплазмата, кои се нарекуваат плазмодеми. Преку нив се врши размена на материи помеѓу соседните клетки. Ги има само во примарната мембрана, која има еднообразна структура. Кога започнува формирањето на секундарната мембрана, доаѓа до здрвенување (лигнификација) на клеткината мембрана. За да се прекине врската помеѓу соседните клетки, клеткината мембрана задебелува само на некои места, со што секундарната мембрана не се формира непрекинато. На примарната мембрана остануваат незадебелени места, преку кои соседните клетки и понатаму комуницираат. Тие места се зачетоци на порите во клеткината мембрана и се нарекуваат примарни полиња на порите. Во секое од примарните полиња, може да се развие една или повеќе пори во клеткината мембрана.
Незадебелените места на две соседни мембрани на кои се формираат пори, секогаш се во положба едно спроти друго бидејќи размената и транспортот на материите може да се одвива  само ако постојаат две вакви незадебелени места или две пори кои се викаат пар пори во клеточната мембрана. Меѓутоа големината и формата на тие незадебелени места не треба да бидаат секогаш еднакви. Според градбата, формата, големината, бројот и распоредот, разликуваме повеќе видови пори во клеточната мембрана.
Другиот вид на пори, заградени пори, се карактеристични за мртвите клетки (елементи) кои ја спроведуваат водата и минералните материи. Кружниот отвор или каналот на заградените пори не е со еднаква ширина. Тој се шири кон внатрешноста спрема мембраната на пората. Кај нив раздвоениот дел на секундарниот слој на мембраната е издигнат и надвиснат над отворот на порите, па затоа тие личаатна заградени пори.
Кај трахеидите на раното дрво на четинарите средишниот дел на мембраната на заградените спори е задебелен во вид на леќа и е наречен торус. Истенчените места од страна на торусот, т.е неговиот периферен дел се нарекува марго. Тој е тенок и пропустлив па затоа преку него се врши размена на материите. Отворот на пората спрема луменот на пората се нарекува порус. Торусот по правило е поголем од порусот. Мембраната на пората зазема симетрична положба помеѓу двете двете заградени пори, односно помеѓу порусите. Еластична е, па торусот на мембраната може да се залепи на внатрешните страни на порусот и да го затвори. Торус имаат само заградените пори на трахеидите на рано четинарите, па кога тие ја губаат спроводната функција опаѓа и функцијата на порите во клеточната мембрана. Либроформските влакненца исто така имаат пори кои се редуцирани на тесни пукнатински отвори без марго или едноставни пори. Помеѓу мртвите клетки се наоѓаатпори кои се несиметрично градени и се нарекуваат едноставни- заградени или полузаградени пори. Незадебеленото место т.е пората може да се наоѓа во една мембрана.
Бројот, големината ираспоредот на порите се менува кај исти клетки во зависност од видот на дрвото и климатските услови. Бидејќи типот на порите во клеточната мембрана е постојан и карактеристичен за секој вид клетка, тие служаат како елемент при распознавањето и идентификацијата на видот на клетката.
Елементи на градба на дврвото
Сите видови клетки кои го градаат живото стебло, се нарекуваат созаедничко име, елементи на градба на дрвото. Основните елементи на градба на дрвото се:
Трахеиди
Основните елементи на градбата на дрвото кај четинарите се трахеидите, а најмасовно се застапени надолжните(осни) трахеиди. Тоа се прозенхимски клетки, со вретенеста или призматична форма. На краиштата се затворени и обично косо зашилени. Мембраните им се повеќе или помалку задебелени и силно лигнифицирани. На напречниот пресек има четири или шестаголни кои ретко можаат да бидаат и тркалезни.
Барсанешт
Барсанешт (Bârsănești) е општина во округот Бакау во Романија.
1805 во архитектурата
1805 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Прва партизанска болница на македонско-косовската и поречка бригада
За првпат од своето формирање и во текот на борбеното дејствување, Македонско-косовската ударна бригада во чиј состав влезе и Поречката бригада, во текот на борбените дејствија во Поречкиот крај, формира стационарно болничко лекување на своите ранети и изнемоштени борци.
Причини за формирање болница
Во текот на август и почетокот на септември 1944 г. Прва македонско-косовска ударна бригада и Петнаесеттата поречка бригада ја продолжија борбата против бугарската окупаторска војска во поречкиот крај. Во борбите бригадите имале повеќе ранети борци. Со цел да се обезбеди пружање на помош и лекување на истите на едно место ,а не како дотогаш со сместување на ранети по одделни куќи по селата, командата на бригадите одлучила во Томино село да се формира стационарна болница.
Томино село беше избрано како најпристапно место за пренесување на ранетите и болните борци и истовремено со добра географска положба за одбрана во случај на повратно дејствување на бугарските окупаторски снаги и балистите.
Реализација на одлуката
На 6.9.1944 г.издадена е наредба со која е задолжен Столески Стојмир од Томино село, да ја спроведе,Набрзина изготвените кревети,од даски и слама се поставени во просториите на селската училишна зграда и под стручно медицинска работа на Д-р.Батулини-италијанец,а надворешно организазионо раководење на Столески,беа сместени ранетите и изнемоштените и болницата почна да работи.
Наместо анестетици и дезинфекциони препарати беше обезбедена препечена сливова ракија, а наместо бинтови,жените од селото донесоа платно од чеизите на своите девојчиња,тулбани и шамии што се користеа за преврски и други потреби. Исхраната на болните и персоналот се состоеше од млеко кое го обезбедуваа селаните во изобилство.Покрај млекото тие за колење носеа овци и кози,а лебот се месеше во домашни услови во селото.Селаните несебично ја одржуваа болницата сè до нејзиното преместување во село Самоков.
Болницата во селото остана подолго време, а бригадите го продолжија своето дејствување во правецот на Кичево.
Наредба
„ДО СТОЈМИР СТОЛЕСКИ-Томино село,'''
Во Томино село ти ќе ја вршиш сета судска и извршна власт се дотогаш додека во селото се формира народна власт,а се од тебе што ќе бараат која и да е бригада од Народноослободителната војска,во границите на можноста мораш да им излезеш во пресрет.Во тоа село во школската зграда ќе се формира привремена воена болница,тука без приговор ќе мораш да им даваш машка и женска работна сила за негување на ранетите и болните борци. На народниот комитет од Тополница и интендантите од Поречката и Косовската бригада ќе им ставиш на располагање товарни и превозни добици за пренесување храна за товарните добици и за војската,без оглед каде ќе се пренесува.Заоваа работа интендантите се овластени да им наредат на комитетите од селата; Тополница,Томино село,кои засега ги претставуваш ти, Сушица, Инче, Лупште, Ковач, Самоков, Брест, Косово, Горно и Долно Ботушје, Растеш, Волче, Битово, Заград, Звечан, Требовље, Здуње, Рамне,Зркле, Горно и Долно Крушје, кој не ќе ја извршува наредбата на овие два интенданта ќе биде казнет со смрт.Се што ќе се пренесува и на кое место ќе одредуваат интендантите.Оваа наредба прими ја на знаење,а за доказ дека се интендантите овластени,наредбата ќе остане кај нив.
За најмала ситница ќе бидам немилосрден и неизвршителите ќе ги стрелам.
.cd
.cd — највисок семрежен домен на Демократска Република Конго. Овој домен се користи од 1997, а пред него се употребувал доменот .zr. Со доменот управува NIC Congo.
Надворешни врски
Toppdomän
NGC 1401
NGC 1401 — спирална галаксија во соѕвездието Еридан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 9 декември 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1401 е од видот SB0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 1401 има привидни димензии од 2,4' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 39 м 21,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 22° 43' 28". Положбениот агол на објектот е во износ од 130°.
Други поделби
Проучување на NGC 1401 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 13457. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 312; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6447. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 908.
Џими Пејџ
Џејмс Патрик Пејџ (James Patrick Page, роден во ) — англиски гитарист, композитор и продуцент. Бил член на The Yardbirds од 1966 до 1968, група од која што подоцна настанува една од највлијателните рок групи Led Zeppelin. Во 2003 година списанието Rolling Stone му го доделува 3-то место помеѓу 100-те најдобри гитаристи на сите времиња, а двапати влегува и во Куќата на Славните на Рокенролот. Првин со The Yardbirds, а потоа и со Led Zeppelin. Пејџ е првиот гитарист кој заедно со Џеф Бек го започнуваат и популаризираат користењето на ефекти на дисторзија со електрична гитара, нешто што подоцна станува основен белег во рокенролот.
Живот
Џејмс Патрик Пејџ е роден во лондонското предградие Хестон. Татко му работи како менаџер во индустрија, а мајка му, која има ирско потекло, работи како секретарка кај некој доктор. На 12 години со родителите се преселил во Фелтхам, а подоцна во Епсом, гратчиња во близината на Лондон. Кога се доселиле во Епсом, Џими во куќата нашол гитара, на која почнал да свири. Посетувал и часови по гитара, но претежно учел сам.
Негови идоли во тоа време биле Скоти Мур и Џејмс Бартон, рокабили гитаристи, кои свиреле на албумите на Елвис Присли. Песната „Baby Let's Play House“ од Елвис, според зборовите на Пејџ, е инспирацијата за да почне да свири готара. На само 13 години, се појавува на англиската национална телевизија Би-би-си, со квартет кој свирел скифл (skiffle) со песните „Mama Don't Want To Skiffle Anymore“ и „In Them Ol' Cottonfields“, песна од познатиот блузер Lead Belly.
Подоцна го напушта училиштето за да се посвети на музиката. Во почетокот му било тешко да најде екипа со која ќе свири постојано, а во една прилика има изјавено дека свирел во многу групи, буквално сите што можеле да се соберат да отсвират нешто. На еден таков настап бил забележан од Нил Кристијан фронтмен на Crusaders, после што го повикал да свири со него. Пејџ прифатил и свирел со Нил две години, меѓутоа морал да се повлече бидејќи добил мононуклеоза.
Додека се лечел, паузирал со својата музичка кариера, но се посветил на сликање. Запишал и колеџ по ликовни уметности во Surrey.
Светска мрежа
Светска мрежа (англиски: World Wide Web; W3, WWW) — систем на меѓусебно поврзани, хипертекстуални документи, на кои се пристапува преку интернет. Со прелистувач може да се пристапи до ресури на интернет кои може да содржат текст, слики, видео снимки и/или други мултимедијални содржини и да се префрламе од еден на друг ресурс со помош на хиперврски. Користејќи го системот на претходните хипертекстуални системи, англискиот инженер и информатичар Тим Бернерс Ли во март 1989 година објавил што би требало да претставува Глобална мрежа. Во ЦЕРН — Женева, Тим Бернерс Ли и белгискиот информатичар Роберт Кајо, 1990. година, го објавиле својот заендички труд за користење на хипертекст за пристап до различни содржини визулено претставени како мрежа (веб — web) од јазли чија доржина корисникот може да ја прелистува.
Компонентите на мрежата се опслужувач, мрежен клиент, HTML (јазик за означување на хипертекст), URL (пронаоѓач на ресурси), HTTP (протокол за пренос на хипертекст).
NGC 5782
NGC 5782 — леќеста галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5782 се споменува и како UGC 9602, MCG 2-38-22, CGCG 76-99, KCPG 445A.
Откривање
Објектот е откриен на 19 април 1887 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5782 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 5782 има привидни димензии од 0,7' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 55 м 55,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +11° 51' 42".
Лек Дукаѓин
Лек Дукаѓин или Лека Дукаѓин (Lekë Dukagjini; 1410-1481) — кнез и мистериозен член на семејството Дукаѓини за кои малку се знае и кој се смета дека бил албански благородник од XV век. Современик на Скендербег, Дукаѓин е познат по Канунот на Лек Дукаѓин, кодекс на закони воспоставен меѓу племињата на северна Албанија.
Животопис
Неговото име Лек (Лека) е скратена верзија на Александар. Местото на раѓање на Лек Дукаѓин е непозната. До 1444 година тој беше пронија (заштитник) на Која Захарија. Тој ја презеде функцијата да владее со округот од неговиот татко, принцот Павле Дукаѓин во 1446, кој се чини дека починал од апоплексија.
Дукаѓините се бореле под команда на Скендербег против Османлиите во текот на последните две години на легендарната војна на Скендербег. Во време на мир, тие, исто така, се бореле еден против друг, како што се појавувала и заминувала албанската лојалност во текот на тој период од својата историја. Лек Дукаѓин го убил во заседа Лек Захарија Алтисфер, кнезот на Дањ. Двата кнезови биле влезени во спор околу тоа кој треба да се омажи за Ирина Душмани. Ирина била единственото дете на Лек Душмански, кнезот на Задрима (регион близу Скадар). Во 1445, албанските принцови биле поканети на свадбата на сестрата на Скендербег, Мамица, која била во брак со Музака Топија. Ирина влезе на свадбата и непријателството започна. Дукаѓин ја побарал Ирина да се омажи за него, но Захарија, пијан, го виде тоа и го нападна Дукаѓин. Некои кнезови се обиделе да ја запрат борбата, но само повеќе луѓе се вмешаа, што резултира со неколку смртни случаи додека се воспостави мир. Ниту еден од двата антагонисти не претрпеле физичка штета, но по настанот Дукаѓин е морално понижен. Две години подоцна, во 1447, во чин на одмазда, Дукаѓин во заседа го уби Захарија.
Смртта на Захарија го остави своето кнежевство без наследник, што резултира со предавање на тврдината (Дањ) од страна на неговата мајка на Венецијанска Албанија, која беше под окупација на Венецијанска Република. Кога Скендербег се обиде (неуспешно) да го презеде Дањ, ова ја започна Албанско-венецијанската војна (1447-1448). Во март 1451 Лек Дукаѓин и Божидар Душмански планираа да ја нападнат венецијанската земја Дриваст. Нивниот заговор беше откриен и Божидар бил принуден да побегне во егзил. Во 1459 силите на Скендербег ја презедоа тврдината Сати од Отоманското Царство и ја отстапија на Венеција, со цел да се обезбедат добри односи со Сињорија пред тој да ги испрати своите војници во Италија за да им помогне на Цар Фердинанд да се врати и да го одржи неговото царство по смртта на арагонскиот крал Алфонсо V. Пред Венецијанците да ја преземат контролата на Сати, Скендербег ја презеде тврдината и околината, со што го однесоа Лек Дукаѓин и неговите сили далеку, бидејќи тој беше противник на Скендербег и го уништи Сати пред венецијанското преземање.
Дукаѓин продолжи да се бори со ограничен успех против Османлиското Царство, кој ја презеде улогата на водач на албанскиот отпор по смртта на Скендербег, сè до 1479. На моменти неговите сили беа обединети со Венецијанците со благослов од Папата.
Наследство
Во сенка на легендата на Скендербег, Дукаѓин е најмногу познат за пакетот закони владеејќи со планините на северна Албанија, познати како Канунот на Лек Дукаѓин. Иако истражувачите на историјата и обичаите на Албанија обично се однесуваат на текстот на Стефан Гечов за Kанунот како единствена постоечка верзија која е неоспорена и напишана од страна на Лек Дукаѓин, тоа е навистина погрешно. Текстот на Kaнунот, често се оспорува и со многу различни интерпретации кои значително еволуирале од XV век, беа само именувани по Дукаѓин. Додека идентификувањето на Скендербег како "принцот змеј", која се осмелил да се бори против секој непријател, хрониките го прикажуваат Дукаѓин како "принцот ангел", кој со достоинство и мудрост, обезбеди континуитет на албанскиот идентитет.
Овие закони биле активни во практика подолго време, но не беа собрани и кодифицирани до крајот на XIX век од страна на Стефан Гечов. Најсуровите законите на Kанунот се оние кои поттикнуваат крвни непријателства. Крвните непријателства почнаа повторно во северна Албанија (и оттогаш се шират во другите делови на Албанија, па дури и до иселениците во странство), по падот на комунизмот во раните 1990-ти, откако беа забранети многу години за време на режимот на Енвер Хоџа, и содржани од страна на релативно затворените граници.
Блек сабат
Black Sabbath — англиски хеви метал бенд, формиран во Астон, Бирмингем во 1969 година од на Ози Озборн (вокал), Тони Ајоми (гитара), Geezer Butler (бас гитара), и Бил Ворд (тапани). Оттогаш бендот има искусено повеќе промени во составот, единствено Тони Ајоми остана постојан член на бендот низ годините. Вкупно 22 музичари некогаш биле членови на Black Sabbath. Првично формиран во 1968 година како хеви блуз рок бенд наречен Земја (Earth), а подоцнаво 1969 година преименуван во Блек сабат (Black Sabbath), бендот почна да спојува окултни и хорор-стихови со ниско наштимани гитари и достигна до повеќе платински плочи во 1970-тите. И покрај поврзаностa со окултни и хорор теми, Black Sabbath, исто така, напишаа песни кои се занимаваат со социјална нестабилност, политичка корупција, опасностите од злоупотреба на наркотици и често апокалиптични пророштва на ужасите од војната. Блек сабат (Black Sabbath), како и Лед Цепелин (Led Zeppelin) и Дип П'рпл (Deep Purple), се често нарекувани пионери на хеви металот. Бендот помогна да се дефинира жанрот со албуми како четирикратниот платински албум Paranoid, издаен во 1970 година. На МTV (Ем Ти Ви) беа рангирани како "најголем метал бенд" на сите времиња, и се најдоја на второ место во VH1 е "100 најголеми изведувачи на хард рок" листа, зад Лед Цепелин. "Ролинг Стоун" ја претпостави групата како "хеви метал кралеви на 70-тите години. Тие имаат продадено над 15 милиони плочи само во Соединетите Американски Држави и повеќе од 70 милиони плочи низ целиот свет. [9] Black Sabbath беа примени во "Рокенрол салата на славните" во 2006 година, а беа вклучени во списокот на 100 Најголеми изведувачи на сите времиња на Ролинг Стоун. Поради прекумерената конзумација на дрога и алкохол, вокалистот Ози Озборн беше отпуштен од бендот во април 1979, после што започна многу успешна соло кариера, продавајќи повеќе од 55 милиони албуми. Тој беше заменат со поранешниот вокалист на Рејнбоу (Rainbow) Рони Џејмс Дио. После неколку албуми во соработка со вокалите и текстовите на Дио, Блек сабат претрпи повеќе промени во составот во текот на осумдесеттите и деведесеттите години од минатиот век кога членуваа вокалистите Јан Гилан, Глен Хјуз, Реј Гилан и Тони Мартин. Во 1992 Ајоми и Батлер повторно се соединија со Дио и тапанарот Вини Апајс и го снимија Обесчовечувач (Dehumanizer). Оригиналната постава со Ози Озборн повторно се обедини во 1997 година и издаде албум во живо, Повторно соединување.Поставата од 1979–1982 и 1991–1992 година со Ајоми, Батлер, Дио и Апајс се реформира во 2006 година под иметоРај и пекол (Heaven and Hell) и опстојуваа сè до смртта на Дио на 16ти мај 2010 година. На 11ти ноември 2011, оригиналните членови на бендот изјавија дека повторно се соединуваат и снимаат нов албум. Бендот е закажан да настапува и да го предводи Даунлоуд фестивалот (Download Festival) на 10 јуни 2012 година, по што ќе следува светска турнеја.
Историја Формирање и рани денови (1968–1969) После распаѓањето на претходниот бенд, гитаристот Тони Ајоми и тапанарот Бил Ворд сакаа да формираат хеви блуз-рок бенд во Астон, Бирмингем. Тие двајцата ги регрутираја басистот Гизер Батлер и вокалистот Ози Озборн, кои свиреја заедно во бендот Редок вид(Rare Breed). Озборн имаше ставено реклама во музички шоп која гласеше “На Ози Зигму треба тезга – има свој личен помошник”. Новата група првично се нарекуваше Полка Талк блуз бенд ((The Polka Tulk Blues Band) именувана по евтин бренд на талк пудра што Озборн ја видел во спалната на мајка му) и исто така таму свиреја и слајд-гитаристот	 Џими Филипс и саксофонистот Алан “Ејкр” Кларк. Откако го скратија името - Полка Талк, бендот набрзо го промена во Земја ((Earth) кое Озборн го мразеше) и продолжија како четиричлен бенд без Филипс и Кларк. Додека бендот настапуваше под името Земја, сними повеќе демо снимки Бунтовникот (The Rebel), Песни за Џим (Song for Jim), and (When I Came Down), кои ги напиша Норман Хејнс. Во декември 1968 година, Ајоми отсечно ги напушти Земја за да се приклучи во Џетро тал (JethroTull). Иако имаше краткотрајна обврска во Џетро тал, Ајоми се појави со нив вотелевизското шоу Рокенрол циркусот на Ролинг стоун (The Rolling Stones Rock and RollCircus). Незадоволен од дирекцијата на Џетро тал, Ајоми се врати во Земја во јануари 1969 година. “Не беше во ред, затоа си заминав”, изјави Ајоми. “Прво мислев дека Тал се супер, но не бев водач на бендот, тоа беше улогата на Јан Андерсон. Кога се вратив од Тал, се вратив со потполно нов став. Тие ме научија дека треба напорно да работиш за да напредуваш.”
“Сабат крвав Сабат” (Sabbath Bloody Sabbath) и “Саботажа” (Sabotage) (1973–1976)
Бендот ја заврши светската турнеја “Рај и пекол” (Heaven and Hell)во февруари 1981, и се врати во студиото за да започне со нивниот следен албум. Вториот студиски албум на Блек Сабат продуциран од Мартин Бирч со Рони Џејмс Дио како пејач, “Толпата владее” (The Mob Rules)беше издаден во октомври 1981 година, и беше добро прифатен од обожавателите, но не доби многу добри критики. Рецензентот на Ролинг Стоун Џ.Д. Консидин му даде на албумот една звезда, изјавувајќи дека “Толпата владее” (The Mob Rules)го нарекува бендот досадно разумен и надуен како никогаш досега“. Како и кај повеќето од поранешната работа на бендот, со тек на време критиките во музичката штампа се подобрија. Една деценија после издавањето на албумот “Толпата владее” (The Mob Rules), Едуардо Ривадавиа од Allmusic го нарече “величествен албум“. Албумот доби сертификат за златна плоча и стигна на топ 20 на топ-листите во Велика Британија. Насловната песна на албумот “Толпата владее” (The Mob Rules), која што беше снимена на старата куќа на Џон Ленон во Англија, исто така е прикажана во 1981 во анимираниот филм Хеви Метал. Филмската верзија е изменета снимка, и се разликува од верзијата на албумот.
Незадоволни со квалитетот на “Конечно во живо” (Live at Last) од 1980 година, бендот сними друг албум во живо со наслов “Живо Зло” (Live Evil), во 1982, за време на светската турнеја “Толпата владее”, низ Соединетите Држави во Далас, Сан Антонио, и Сиетл,. За време на процесот на миксање за албумот, Ајоми и Батлер имаа кавга со Дио. Погрешно информирани од нивниот тогашен микс техничар, Ајоми и Батлер го обвинија Дио за ноќно прикрадување во студиото за да ја подигне јачината на вокалиме. Во прилог на тоа, Дио не беше задоволен со неговите слики на омотите. “Рони сакаше повеќе да има кажано во работите, “рече Луми. “А Гизер ќе се вознемиреше од него и тогаш сешто започнуваше. За време на “Живо Зло” сè се распадна. Рони сакаше да има повеќе од неговата сопствена работа, а техничарот кој ние го користевме во тоа време во студиото не знаеше што да прави, бидејќи Рони му кажуваше една работа а ние му кажувавме друга. На крајот од денот, ние само рековме, “Тоа е тоа, бендот е готов“. Кога доаѓа време за вокалот, никој ништо не ми кажува што да правам. Никој! Бидејќи тие не се толку добри колку мене, јас правам тоа што сакам“, рече Дио подцна. “Јас одбивам да го слушам “Живо Зло”, бидејќи таму има премногу проблеми. Доколку погледнете во заслугите, вокалите и тапаните се на страна. Отворете го албумот и видете колку многу слики има таму од Тони, а колку малку има од мене и Вини“.
Рони Џејмс Дио ги напушти Блек Сабат во ноември 1982 година за да започне со свој сопствен бенд, и го зеде тапанарот Вини Апајс со него. “Живо Зло” беше издаден во јануари 1983 година, но беше ставен во сенка од “Говорот на Ѓаволот” (Speak of the Devil) на Ози Озборн, албум во живо со платинеста продажба кој содржеше само песни на Блек Сабат, и беше издаден пет месеци порано.
“Повторно роден”(Born Again) (1983 – 1984)
Двата членови од оригиналната постава си заминаа, Тони Ајоми и Гизер Батлер, започнаа аудиција за нов пејач за следниот албум на групата. Ники Мур од Самсон и Џон Сломан од Лоун Стар доаѓаа во превдид. Бендот се задоволи со поранешниот пејач на Дип Парпл, Јан Гилан кој го замени Рони Џејмс Дио во декември 1982 година. На почетокот, проектот не требаше да се вика Блек Сабат, но притисоците од издавачката куќа ја натера групата да го задржи името. Бендот влезе во Манор Студијата во Шиптон на Червел, Оксфордшир, во јуни 1983 година со Бил Ворд на тапани кој се врати трезен. По пуштањето во продажба, “Повторно роден” беше осуден од критиката. И покрај негативниот прием на албумот, тој стигна до место број четири на листите во Велика Британија и број 39 во САД. Дури деценија после тоа Едуардо Ривадавиа од Allmusic го нарече албумот “ужасен“, наведувајќи дека “меланхоличниот стил на Гилан и хумористичните текстови на песните беа комплетно некомпатибилни со господарите на уништувањето и суморноста“.