cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Морски пескар
Поведение
Кај расите од Индија и Шри Ланка исто така, недостига капата и имаат слаба маска врз очите.
Статус
Во многу делови од светот, многу е тешко овој вид непречено да се размножува на плажите поради човечките активности и нивните животни. Универзитетот на Калифорнија во Санта Барбара вложува напори да ја рехабилитира популацијата на снежниот пескар со заштита на плажите во централна Калифорнија кои минуваат низ универзитетскиот кампус.
На морскиот пескар се однесува Договорот за заштита на африканско-евроазиските водни птици-преселници.
ГКДС
ГКДС е италијанска модна линија. Името означува Џулиано Калза Дизајн Студио.
Историја
ГКДС е основана во 2015 година од браќата Џулијано и Џордано Калза во Милано, Италија. Првите парчиња облека развиени од линијата биле дуксери со логото ГКДС на предната страна. Во првиот обид биле направени само 100 дуксери. Во тоа време кошулите биле направени во Кина, но линијата сега е целосно направена во Италија. Првично, компанијата ги продавала своите производи само преку Интернет, пред да бидат подигнати од малопродажните локации.
Преглед на компанијата
Џулијано Калза е креативен директор на брендот, а Џордано Калза е главен извршен директор на брендот. Во 2016 година, ГКДС ја отворила својата прва водечка продавница на Пјаца Гае Ауленти. Во 2017 година, продажбата на компанијата достигнала 5 милиони евра, пораснала на 10 милиони евра во 2018 година, а во 2018 година нејзината облека била достапна на околу 350 малопродажни локации. Компанијата има локации на продавници во Италија, Шангај, Хонг Конг и Пекинг.
Името на брендот е попознато како „Џулијано Калза Дизајн Студио“, „Господ не може да ја уништи уличната облека“ или „Девојките можат да сакаат секс“ „Џулијано Калза прави детски боб“.
Колекции
Во 2019 година, ГКДС објавиле линија на кармини наречена ГКДС Бјути, која вклучувала кармин наречен ТХК и кој содржи ПХ реагенс кој предизвикува хемиска промена на бојата на усните.
Во ноември 2021 година, брендот лансирал колекција во соработка со Брац.
Во март 2022 година, брендот соработувал со One Piece за својата колекција пролет/лето 2022 година.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Спаиска Чешма (Суводол)
Спаиска Чешма — археолошко наоѓалиште во демирхисарското село Суводол. Претставува црква од средниот век. Се наоѓа во непосредната близина на селото. Според верувањето кај мештаните, на ова место постоела стара црква.
Стефан Јанев
Стефан Стојков Јанев (Роден во — Починат во ) — македонски активист. Жртва на комунистичкиот режим во Бугарија.
Наводи
{{DEFAULTSORT:{Јанев, Стефан}}
Клоксин
Клоксин (Klocksin) — општина во округот Мекленбуршка Езерска Област, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Копа Америка 2016
Јужноамериканско првенство во фудбал 2016, попознато како Копа Сентенарио 2016 или Копа Америка 2016 — 45-тото издание на Копа Америка, главниот интернационален фубдалски турнир за државните репрезентации од Јужна Америка. Натпреварувањето било организирано од КОМНЕБОЛ, главното тело на Јужноамериканскиот фудбал, и се одржало во САД од 3 јуни до 26 јуни 2016 година. Турнирот претставувал прослава на стогодишнината од основањето на КОМНЕБОЛ и Копа Америка. За прв пат, домикин била земја надвор од Јужна Америка.
Имињата на турнирот се различни за да се одбележи стогодишнината и се La Copa América Centenario Estados Unidos 2016, Copa América Centenario , Copa América Centenario 2016 , Copa América del Centenario Турнирот се одржал како дел од договорот помеѓу КОНМЕБОЛ (конфедерацијата на јужноамериканскиот фудбал) и КОНКАКАФ (конфедерацијата на фудбалот на Северна и Централна Америка и Карибите) како специјално издание помеѓу вообичаениот четиригодишен циклус и имал проширено издание од шеснаесет тимови (зголемување од вообичаените дванаесет), со сите десет екипи од КОНМЕБОЛ и шест екипи од КОНКАКАФ. И покрај тоа што турнирот е официјално повторување на Копа Америка, победникот нема да добие покана за Купот на конфедерации на ФИФА 2017 поради комеморативната природа на турнирот, иако победникот Чиле веќе се квалификувал поради победата во 2015 година.
Чиле станала четвртата нација која освоила најмалку две последователни титули на турнирот КОНМЕБОЛ, по Уругвај, Аргентина и Бразил. Аргентина, пак, го загубила своето трето последователно финале на голем турнир, по поразите од Германија на Светското првенство 2014 година и од Чиле на Копа Америка 2015 година. Вклучувајќи ги загубите на Аргентина од Бразил (Копа Америка 2004, Копа Америка 2007 и Куп на конфедерации на ФИФА 2005) и Данска (Куп на кралот Фахд 1995), ова бил седми пораз на Аргентина во финале од нивниот последен триумф на Копа Америка во 1993 година.
Градови-домакини и стадиони
Десет градови и десет стадиони биле домакини на репрезентациите кои зеле учество на Копа Америка 2016 година.
На 8 јануари 2015 година, КОНКАКАФ и КОНМЕБОЛ објавиле список од 24 метрополитенски области на САД кои изразиле интерес да бидат домаќини на игрите..
Стадионите биле избрани по конкуренција, морале да имаат минимален капацитет од 50.000 гледачи. Конечниот список на места, кој се очекувал да биде помеѓу 8 и 13, требало да биде објавен во мај 2015 година. Сепак, списокот не е објавен и се шпекулирало дали турнирот ќе може да се одржи. Црвеното известување на Интерпол било издадено затоа што поранешните претседатели на конфедерациите КОНМЕБОЛ и КОНКАКАФ биле осомничени дека се поврзани со корупцискиот случај на ФИФА во 2015 година, вклучително и наводите дека примиле значителен поткуп во врска со договор за емитување од 112,5 милиони долари. Међутим, званичници ЦОНМЕБОЛ -а изразили су жељу да наставе са догађајем упркос скандалу.
На 19 ноември 2015 година, десетте места избрани за турнирот биле објавени од КОНКАКАФ, КОНМЕБОЛ и Фудбалската федерација на САД.
Распоред
Секој шешир имал по четири репрезентации, по една од секоја група:
Група А
{|
Голгетери
6 голови
5 голови
4 гола
3 гола
Војводство Саксонија
Војводство Саксонија (Stammesherzogtum Sachsen; Altsachsen) — територија на Светото Римско Царство, создадена во 804 и опстојувала до 1296 година.
96 п.н.е.
96 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 96. година пред новата ера, 96. од првиот милениум п.н.е., 96. од 1 век п.н.е. и седма од 90-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5412 и 5413 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4654 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3664 и 3665 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 657.
Св. Богородица (Суводол)
'''Св. Богородица''' — археолошко наоѓалиште во демирхисарското село Суводол. Претставува базилика од старохристијанско време. Се наоѓа во темелите на денешната црква „Успение на Пресв. Богородица“ која била трикорабна базилика. Денес од неа се зачувани северниот и јужниот периметрален ѕид. Околу црквата и внатре има повеќе мермерни блокови. Во чесната трпеза е вградена ара со натпис во четири реда.
Нашите денови
„Нашите денови“ (хрватски: Naši dani) — музички албум на хрватската рок-група Група 220 од 1968 година.
Песни
Албумот содржи 13 песни:
Автор на песните е Драго Млинарец, освен: „Светот е полн со љубов“, „Сети се на оние денови“ и „Некогаш се сакавме“ (чиј автор е В. Саболовиќ), како и „Нашите денови“ (автори се Бранимир Живковиќ и Млинарец). Бранимир Живковиќ е автор на аранжманите на сите песни. Албумот е снимен во студиото „Југотон“ во Загреб, во ноември 1968 година. Тон мајстор бил Никола Јовановиќ, уредник на изданието бил Перо Готовац, а автор на фотографиите Маријан Витамвас, а ликовното уредување го направил Емил Слуњски.
Космос-1579
Космос-1579 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 29 јуни 1984 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,6 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 65,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 263 км, а најмалото на 250.
Јане Иванов
Јане Димитров Иванов (Роден во — Починат во ) — македонски активист. Жртва на комунистичкиот режим во Бугарија.
Животопис
Одлежал две години во концентрационен логор.
Наводи
{{DEFAULTSORT:{Иванов, Јане}}
За толкувањата
Аристотеловото дело За толкувањето (лат. De Interpretatione, старогрч. Περὶ Ἑρμηνείας) е едно од првите филозофски дела во западната филозофија кое се занимава со соодносот помеѓу лингвистиката и логиката на опсежен, експлицитен и формален начин. Современата филозофска дисциплина херменевтика е донекаде изведена од ова дело, но таа поконтретно се задржува на толкувањето на текстови.
Делото започнува со анализа на прости категорични тврдења, и изведува низа основни заклучоци за секојдневните проблеми со класификацијата и дефиницијата на основните лингвистички форми како прости поими и тврдења, именки и глаголи, негација, квантитетот на простите тврдења (примитивниот корен на квантификаторите во современата симболичка логика), истрага во исклучената средина (која според Аристотел не важи за тврдења во идно време — Проблем на индинските контингенти) и за модалните тврдења.
Првите шест глави се занимаваат со поими и зборови во јазикот, додека следните шест глави се занимаваат со тврдењата и простите тврдења, меѓу кои и темите на негацијата и квантитетот. Последните три глави се занимаваат со модалности.
За толкувањето е (вториот) дел од делото Органон, збирката Аристотелови дела на тема логика.
Црква „Св. Константин и Елена“ - Раклиш
'''Црква „Св. Константин и Елена“''' — црква која се наоѓа во Раклиш, Општина Радовиш.
Јане Кирилов
Јане Стојанов Кирилов (Роден во — ) — македонски активист. Жртва на комунистичкиот режим во Бугарија.
Јосефин Крафорд
Џозефин Крафорд (роден на 5 април 1973 година) е шведски телевизиски и радио водител. Таа била водителка на радио емисијата ''ВАКНА! med The Voice'' on The Voice Hiphop &amp; RnB Шведска од 2007 година со ко-домаќините Jakob Öqvist och Paul Haukka. Емисијата секое утро се емитува и на Канал 5. Со Кјел Ериксон и како комично олеснување. Пред да биде домаќин на ''ВАКНА! med The Voice'', Крафорд работела на радио работи на Sveriges Radio P3.
Јане Кирилов
Животопис
Одлежал две години во концентрационен логор во Ножарево.
Наводи
{{DEFAULTSORT:{Кирилов, Јане}}
Јосефин Крафорд
Телевизиската кариера на Крафорд започнала во 1990-тите на шведскиот музички канал ZTV каде што презентирала музички спотови. Во 1998 година, таа се сврте кон ТВ3 за да го води телевизиското шоу Силикон со Гри Форсел. Крафорд потоа стана најавувач на континуитет на ТВ4 и водител на шведската верзија на хотелот Рај во 2005 година. Крафорд се врати на ТВ3 во 2006 година како водител на шоуто за запознавање Fling. Флинг испадна дека е пад на рејтингот и Крафорд се пресели во ТВ400 во 2007 година за да биде домаќин на Сниггаст и класи со Ерик Екстранд.
Крафорд била една од натпреварувачите во шведската верзија на Танцување на мраз што се емитувала на ТВ4 во есента 2008 година. Таа никогаш не возела на мраз пред да се согласи да се појави во шоуто и првично ја одби понудата поради тоа. Која во слободното време, Крафорд е член на Eurodance група Domenicer дека таа почна во 1999 година со Чан Ваи и Мартин Бликс. Нивниот прв сингл, "Disco Dance", бил издаден на 14 јуни 1999 година. Крафорд е исто така блогерка.
Крафорд претходно била во брак со музичарот Вил Крафорд, кого имала еден син, Родерик. Таа го доби своето второ дете Чарли неколку години подоцна со новиот партнер Мартин Алиага. Крафорд живее во Седермалм, Стокхолм со Алиага, нејзините две деца и нејзиното милениче чивава.
УЕФА Лига на шампиони 2008/09
— 17. сезона на најсилното натпреварување на европските фудбалски клубови под името УЕФА Лига на шампиони и 54. сезона од основањето на натпреварувањето.
Натпреварувањето започнало со одигрувањето на првото квалификациско коло на 15 јули 2008 година, а завршило со финалето одиграно на стадионот Оимпико во Рим на 27 мај 2009 година. Во финалето играле екипите на Барселона и Манчестер Јунајтед. Барселона ја освоила својата трета титула во најсилното европско натпреварување, со резултат од 2:0.
Систем на натпреварувањето
Натпреварувањето започнува со одигрувањето на трите квалификациски кола. Во зависност од коефициентот на лигата од која доаѓаат и позициите кои ги оствариле од претходната сезона клубовите се вклучуваат во Лигата на шампионите во некои од овие три квалификациски кола. Клубовите со поголем коефициент се носители и они неможат да се сретнат меѓусебно во рамките на едно коло. Во секое коло се играат по два натпревари еден на гостински и еден на домашен терен.
Победниците од третото квалификациско коло се придружуваат на екипите кои преку пласманот во својата домашна лига се пласирале директно во групната фаза од Лигата на шампионите како и бранителот на титулата. Екипите кои се поразени во третото квалификациско коло од Лигата на шампионите го продолжуваат својот настап во првото коло од УЕФА Купот
По завршните квалификации 32 клубови се поделени во осум групи со по четири екипи. Се игра според двојниот лигашки систем (сите тимови меѓусебно одигруваат два натпревари, еден на домашен и еден на гостински терен). Првопласираната и второпласираната екипа во групата го продолжуваат својот настап во елиминационата фаза (осминафинале, четвртфинале и полуфинале).
Лигата на шампионите е достапна за сите државни шампиони од државите кои припаѓаат на УЕфА (освен Лихтенштајн, кој нема сопствена лига), како и второпласираните, третопласираните и четвртопласираните екипи од посилните лиги.
Во сезоната 2008/09 од Лигата на шампионите учествувале 76 клубови. Бројот на клубовите од еден сојуз зависи од неговиот коефициент во рангирањето на УЕФА:
Прво квалификациско коло (28 екипи): Второ квалификациско коло (28 екипи): Трето квалификациско коло (32 екипи): Групна фаза (32 екипи):
Прво квалификациско коло
Ждрепка за првото квалификациско коло се одржала на 1 јули 2008 во Нион, Швајцарија. Првите натпревари се одиграле на 15 и 16 јули, а реванш натпреварите на 22 и 23 јули 2008 година.
Второ квалификациско коло
Ждрепката за второто квалификациско коло се одржала на 1 јули 2008 година во Нион, Швајцарија. Првите натпревари се одиграле на 29 и 30 јули, а реванш натпреварите на 5 и 6 август 2008 година.
Трето квалификациско коло
Ждрепката за третото квалификациско коло се одржала на 1 август 2008 година во Нион, Швајцарија. Првите натпревари се одиграле на 12 и 13 август, а реванш натпреварите на 26 и 27 август 2008 година.
Натпреварување по групи
Ждрепката за групната фаза се одржала на 28 август 2008 година во Монте Карло. Квалификуваните 32 екипи биле поделени во осум групи. Се играло според двојниот лигашки систем (секоја екипа од групата одигрува еден натпревар дома и на гости). Првопласираната и второпласираната екипа во групата се пласираат во осминафиналето додека третопласираната екипа го продолжува својот настап во УЕФА купот. Последната екипа испаѓа од натпреварувањето во оваа сезона.
Осминафинале
Извлекувањето за осминафиналето било одржано на 19 декември 2008 година во Нион, Швајцарија. Осминафиналето се одиграло според системот на двојни натпревари во куповите (противниците играат еден натпревар на домашен и гостински терен). Натпреварите се одиграле на 24 и 25 февруари и 10 и 11 март 2009 година.
Четвртфинале
Првите натпревари се одиграле на 7 и 8 април а реванш натпреварите на 14 и 15 април 2009 година.
Фолратсруе
Фолратсруе (Vollrathsruhe) — општина во округот Мекленбуршка Езерска Област, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
IC 1946
IC 1946 — галаксија во соѕвездието Ловечки Кучиња, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 21 март 1903 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1946 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,3 m/лм2. IC 1946 има привидни димензии од 0,4' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 50 м 55,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +40° 11' 12". Положбениот агол на објектот е во износ од 100°.
Други поделби
Проучување на IC 1946 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 2161970.
Клеопатра (Артемисија Џентилески, Милано)
Клеопатра е слика направена со масло на платно од 1611-1612 година на Клеопатра од Артемисија Џентилески, која сега се наоѓа во приватната колекција Етро во Милано.
Несомнено е дека е од работилницата Џентилески, но сигурното авторство или на Орацио или на Артемизија е спорно.
Содржина
Сликата ја прикажува Клеопатра, египетската кралица, сама во моментите пред да изврши самоубиство подложувајќи се на каснување од отровна змија. Вообичаена тема за уметниците од тој период, уметникот можеби ја цртал за Плутарх во која е опишана нејзината смрт од каснување од асп. Позата се базира на онаа на античка статуа која сега е позната како Заспаната Аријадна, за која се сметало дека ја претставува Клеопатра која носи накит налик на змија на нејзината рака.
Придонес
Со оглед на блиската соработка помеѓу таткото и ќерката на почетокот на кариерата на Артемисија, историчарите на уметност се мачеле да постигнат консензус кому да го препишат ова дело. Кит Кристијансен тврдел дека ова е дело на Орацио, со оглед на маестралниот приказ на текстилот, по кој бил познат. Мери Д. Гарард се залагала за припишување на Артемизија, со оглед на силната емоционална напнатост на делото, додека Летиција Тревес го навела реалистичкото прикажување на женската форма како убедлив доказ за авторството на Артемисија.
Историја
Познато е дека сликата била во колекцијата на Пјетро Џентиле до 1640–1641 година, и била закачена во Палацо Џентиле во Џенова заедно со нејзината Лукреција. Останала во колекцијата на семејството Џинтил до почетокот на 19 век, а тоа било забележано во збирката Адорно. Подоцна се појавила во колекцијата Морандоти во 1971 година, од која била позајмена за изложбата Џентилески во 2001 година. Во текот на 1967-1978 година биле преземени обемни реставраторски работи, откривајќи голема длабочина на бојата и вештина во рендерирањето. Конзерваторите, исто така, отстраниле голема лента на платно од врвот на сликата, која била оценета како подоцнежен додаток. Во април 2004 година, била купен од колекцијата Героламо Етро во Милано.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Историја на Русија
Историјата на Русија започнува со онаа на Источните Словени. Првата источнословенска држава, Киевска Русија, го примила христијанството од Византија во 988 година, со што започнало создавањето на руската култура во следниот милениум. Киевска Русија како држава се распаднала по монголската инвазија во 1240 година. Во текот на овој период, голем број на регионални градови, како Новгород и Псков, се бореле да го наследат културното и политичкото наследство на Киевска Русија.
По 13 век, постепено Москва станала доминантен центар во поглед на културата и моќта. Во XVIII век, на територијата на поранешното Големо московско војводство се создала големата Руска Империја, која се протегала од Полска на запад до Тихиот Океан на исток. Експанзијата на западните сили во Русија придонеле за поттикнување на национализмот на неруското население во империјата и до создавање на идеи за одвојување од империјата. Кметството било укинато во 1861 година, но укинување било постигнато преку неповолни услови за селаните и истото послужило за зголемување на револуционерната свест на населението. Во периодот меѓу укинувањето на кметството и почетокот на Првата светска војна во 1914 година, биле спроведенитн. Столипинови реформи, преку кои биле воведени значајни промени во економскиот и политичкиот живот во земјата, но за дел од населението истите се покажале како доста неуспешни.
Руската револуција од 1917 година била поттикната од тешките економски услови во земјата, преку автократскиот систем на владеење, кое донело до победа на социјалистичката и либералната партија. Од 1922 до 1991 година, историјата на Русија се темели на историјата на Советскиот Сојуз. На почетокот, Владата во Советскиот Сојуз ја сочинувала една партија, чии членови биле Болшевиците, а која подоцна прераснала во Комунистичка партија на Советскиот Сојуз. Меѓутоа, кон крајот на 1980-тите години, слабата економска политика која била спроведувана во Советскиот Сојуз, довела до распаѓање на државата.
По распаѓањето на Советскиот Сојуз, на крајот од 1991 година, Русија повторно стана самостојна држава, каква што е и денес. Со стекнувањето на независноста, Русија била призната како правен наследник на Советскиот Сојуз. Сепак, Русија го изгубила својот статус на велесила, соочувајќи се со сериозни предизвици во нејзините напори да го изгради новиот економски и политички систем. По укинувањето на социјалистичкото планирање и централната државна сопственост на имотот, Русија се обиде да изгради пазарна економија, која често доведуваше до поразителни резултати. Денес, руското општество се заснова на многу политички и општествени елементи, карактеристични за царска Русија и Советскиот Сојуз.
Прасловенски жители
Во праисториската епоха, огромните степи во јужна Русија биле населени со номадски племиња. Во класичната антика, народите населени во Понтиските степи биле познати како Скити. Остатоци од овие одамна исчезнати степски цивилизации биле откриени во текот на 20. век во Ипатово, Синташта, Аркаим, и Пазирик. Во втората половина од 8 век п.н.е., грчките трговци ја пренеле класичната цивилизација во Танаис и Фанагорија.
Раноисточни Словени
Русите се словенски народ, чија прататковина (според некои научници) се смета дека биле Припјатските блата. Раните Источни словени постепено се населиле во Западна Русија во два оравца: првите се населиле од Киев во околината на денешните градови Суздаљ и Муром, а другите од Полоцк кон Новгород и Ростов. По 7 век, дел од Источните словени се населиле во делови од денешна Западна Русија и постепено започнале со асимилација на Фино-унгарските племиња, како на пример Мерјаните, Муромијаните, и Мештераните.
Киевска Русија
Викиншкото племе Варјаги во Северна Европа создале едно од најцивилизираните општества во тоа време. Во средината на 9 век, тие започнале да се преселуваат од Балтичкото кон Црното Море и Каспиското Езеро. Според Првиот руски летопис, Викингот Рурик бил избран за првиот владетел (Голем кнез) на Новгород во околу 860 година, пред неговите наследници да се преселат на југ кон Киев, каде претходно веќе владееле Хазарите.
Така, во текот на 9 век била создадена првата источнословенска држава која се викала Киевска Русија, која се наоѓала по должината на река Днепар. Киевска Русија го контролирала трговскиот пат на кожа, восок, и размената на робови меѓу Скандинавија и Византиското Царство, по должината на река Волхов.
Името Русија, заедно со финското Ruotsi (што значи „Шведска“) и естонското Rootsi (исто така „Шведска“), според некои научници би требало да се поврзат со Рослаген. Оваа етимологијата на името Рус се дебата на голем број на историчари. Според некои, пак, Рус доаѓа од иранскиот јазик.
До крајот на 10 век, нордиското малцинство се соединило со словенското и паднале под големо влијание на христијанската Византија, по честите воени напади од страна на Цариград. Во тоа време, Византија доживувала голема воена и културна преродба. И покрај нејзиниот подоцнжен пад, нејзината култура имала постојано влијание на развојот на Русија во текот на натамошната историја.
Киевска Русија одиграла голема улога за воведувањето на православното христијанство, издвојувајќи ја византиската од словенската култура. Христијанството, официјално било воведено во 988 година, односно по официјалното крштевање на Кнезот Владимир. Периодот на владеење на Владимир I Велики (980-1015) и Јарослав I Мудриот (1019-1054) го претставува периодот на „Златното владеење“ на Киевска Русија. Неколку години подоцна бил создаден првиот законик, наречен „Руска правда“. На почетокот, кнезовите на Киевска Русија го следеле примерот на византиските императори, одржувајќи ја црквата под своја контрола, од што произлегла и тесната поврзаност меѓу државата и црквата и во следните неколку века.
932
932 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 932 година од новата ера, 932. од првиот милениум, 32. од X век и трета од 930-тите.
Историја на Русија
Киевска Русија
До 11 век, особено за време на владеењето на Јарослав Мудриот, Киевска Русија се одликувала со развиена економија и со големи достигнувња во архитектурата и литературата. Во споредба со европските јазици, рускиот јазик не бил под голема сенка на грчкиот и латинскиот јазик. Ова се должи на фактот што црковнословенскиот јазик бил користен директно во литургијата.
932
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Историја на Русија
Киевска Русија
Во 11 век, Куманите основале држава во јужниот степски дел на денешна Русија, покрај брегот на Црното Море. Нивните чести напади на Киевска Русија го отежнал процесот на интегрирање на сите руски Словени. Многу често бил напаѓан и градот Киев.
932
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6440 и 6441 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5682 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4692 и 4693 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1685.
Историја на Русија
Киевска Русија
По смртта на моќниот киевски кнез Владимир Мономах започнале бројни братоубиствени борби меѓу руските кнезови, а веќе од средината на 11 век бројни номадски степски племиња сè почесто продирале во руските земји. Во 1097 година се одржал собор на кнезовите во Љубеч, но неслогата меѓу нив продолжила и натаму. Така, кнезот новгород-северски Игор Свјатославич (1151-1202), син на черниговскиот кнез Свјатослав Олегович и внук на Олег Свјатославич, бил од родот Олегович кои биле во непријателски односи со родот Мономахович (потомците на киевскиот кнез Владимир Мономах). Од 1180 до 1183 година, кнезот Игор се борел против Мономаховичите, а притоа бил во сојуз со ханот Кончак. Подоцна, пролетта 1185 година, кнезот Игор Свјатославич (син на черниговскиот кнез Свјатослав Олегович и внук на Олег Свјатославич), заедно со брат му Всеволд, синот Владимир и внукот Свјетослав Олегович, започнал воен поход против Половците. Откако на почетокот, руската војска ги поразила Половците, опиена од успехот, таа не го забележала прегрупирањето на непријателот и најпосле била поразена, при што кнезот Игор и двајца други кнезови биле заробени, а кнезот Всеволд загинал. Но, една година подоцна, јужните руски кнезови, предводени од киевскиот кнез Свјатослав, им нанеле тежок пораз на Половците при што бил заробен ханот Кобјак.
932
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 932 година се протега во 3568 и 3569, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3628 и 3629 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1475. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 319 и 320 исламска година.
Историја на Русија
Киевска Русија
Киевска Русија како држава се распаднала во 1240 година, главно поради борбите меѓу членовите на кралското семејство за заземање на престолот. Киевската доминација слабеела во корист на Владимирско-суздаљското Кнежевство на североисток, Новгородската Република на север и Галициско-волнското Кнежевство во југозапад. Оваа територија, конечно била заземена од страна на Монголците по нивната инвазија на Русија, по која била формирана т.н. „Златна Орда“. Галициско-волнското кнежевтво повторно било окупирано во времето на постоењето на Полско-литванската Државна Заедница, додека монголската доминација над Владимирско-суздаљското Кнежевство и независната Новогордска република го означил почетокот на современата историја на Русија.
Монголска инвазија
Во 13 век, Киевска Русија се соочила со инвазија од страна на Монголите. Во 1223 година, земјата била поразена во Битката кај реката Калка Инвазиите продолжиле и во 1230-тите, а на 4 февруари 1238 година, Монголците го запалиле градот Владимир, а истото го направиле и со другите поголеми градови во североисточна Русија. Русите, исто така доживеале пораз и во Битката кај реката Сит, по која Монголцте се насочиле кон [[Полска и Унгарија. Монголците до тој момент ги имале освоено поголемиот дел од руските кнежевства. Единствено Новгородската Република ја избегнала окупацијата и продолжила да се развива во склопот на унијата Ханза.
Влијанието на Монголското Царство на територијата на Киевска Русија било огромно. Културата на Киевска Русија била речиси уништена, постарите руски центри, како Киев и Владимир, по војната не биле долго време обновени, а поновите градови, како Москва Твер и Нижни Новгород, започнале да се натпреваруваат за хегемонијата на монголската доминација во Русија. Иако руската војска ја поразила Златната Орда во Битката кај Куликово во 1380 година, монголската доминацијата на руска територија продолжила до 1480 година.
По падот на Хазарите, на територијата меѓу реките Волга и Кама била создадена Волшка Бугарија. Во 10 век, населението на Волшка Бугарија го примило исламот, со што се олеснила трговијата со Блискиот Исток и Средна Азија. Во пресрет на монголската инвазија од 1230, земјата била окупирана од Златната Орда, при што од населението се создале денешните Чуваши и Казански Татари.
Зацврстувањето на Москва
Даниел Московски бил најмладиот син на Александар Невски. Тој го основал Московското Кнежевство и ги протерал Татарите од земјата. Добро распореден во централниот дел на речниот систем на Русија и опкружен со големите шуми и мочуришта, како и соработката со монголските владетели, придонеле таа да прерасне во силна земја почитувана од страна на Татарите. Кнежевството дополниѕелно ја зацврстило својата положба кога градот станал центар на Руската православна црква. До средината на 14 век, моќта на Монголците била во опаѓање, а Русите ја согледувале можноста за нивно протерување. Во 1380 година, во Битката кај Куликово, Монголците биле поразени и во следните неколку века, кенежевството значително ги проширило своите граници.
Иван III Велики
Во текот на 15 век, големите кнезови на Москва се обиделе целото население на кнежевството да го стават под своја контрола. Најуспешен владетел од овој период бил Иван III, кој ги удрил темелите на новата руска држава. Иван постојано бил во конфликт со својот голем соперник од северозапад, Полско-литванската Државна Заедница, борејќи се за придобивање на полузависните кнежевства кои се наоѓале околу реките Днепар и Ока. По долга војна, тој успеал да и порази и припои кон државата, Новгород и Твер.
Како резултат на тоа, Големото московско војводство во време на владеењето на Иван III се проширило и зафаќало поврѓшина трипати поголема отколку во времето на неговиот претходник. За време на неговиот конфликт со Псков, еден монах по име Филотеј му напишал писмо со пророштво дека градот ќе биде наречен „Трет Рим“. До такви тези се дошло по падот на Цариград и смртта на последниот христијански крал на Византија, бидејќи до 1453 година, седиштето на православната црква се наоѓала токму во центарот на византиската престолнина.
Членовите на Тјудорската династија и другите „нови монарси“ во Западна Европа го признале апсолутниот суверенитет на Иван над сите руски кнезови и благородници. Одбивајќи понатамошна соработка со Татарите, Иван III во својот поход, целосно ја поразил Златната Орда. Тој и неговите наследници се обиделе да ги заштитат јужните граници од нападите на Кримските Татари и другите орди.
Иван III во светската историја е познат и како Иван Велики, голем кнез на сите Руси“, понекогаш е нарекуван и „обединувач на сите руски земји“. Во негово време биле изградени и реновирани голем број на објекти, од кој најпознат е московскиот Кремљ.
Иван Грозни
Развојот на царскиот автократски апсолутизам, својот врв го достигнал за време на владеењето на Иван IV (1547-1584), познат и како Иван Грозни. Тој е првиот владетел што се прогласил за цар на цела Русија, во 1547 година. Тој ја зајакнал позицијата на монархот на највисоко ниво. Исто така, во негово време биле направени едни од најголемите реформи во историјата на Русија, при што биле воведени нови закони во многу области, познати под името Судебник, со кои се бил основан првиот руски претставнички парламент кој се викал Земски Собор, а свештениците добиле поголеми права во управувањето.
Иако, тој војувал во долгата Ливонска војна за контрола на брегот на Балтичкото Море, во која дожиевал неуспех,, Иван Грозни успеал да ги зазеде Казанското ханство, Астраханското ханство и Сибирското ханство. Овие освојувања ја прекинале постојаната миграција на азиските народи во Европа, која се одвивала по течението на реките Волга и Урал. Преку овие освојувања, Русија ја зазела земјата на Татарите и на меѓународно ниво се појавила како мултиетничко и мултиконфесионално општество. Исто така, во овој период царот дал наредба да бидат ослободени Козаците, задолжувајќи ги да му служат.
Во подоцнежниот период од неговото владеење, Иван ја создал т.н. „Опричнина“ (руска територија во која царот имал директно управување). Наследниците на Иван Грозни извршиле голем број на крвави братоубиствени нереди во Опричнината, а главна кулминација на нередите бил Новгородскиот масакар во 1570 година. Овие настани биле проследени со воени загуби, епидемии и довеле до слабеење на царството. Тоа им овозможило на Татарите да извршат дополнителен притисок врз геополитичката состојба на Русија. Во 1572 година, царот се откажал од „Опричнината“.
Време на проблемите
По смртта на Иван Грозни, на престолот го наследил неговиот син Фјодор I. Во текот на неговото владеење следувал период на граѓански војни и „странска“ интервенција, позната како „Време на проблемите“ (1606–1613). Екстремно студените лета од 1601 до 1603 година, довеле до голем глад и зголемување на социјалната неорганизираност. Владеењето на Борис Годунов било проследено со големи бунтови и востанија, но сепак тој извршил големи реформи во Русија, меѓу кои најзначајни се социјалните и образовните. Тој ги познавал најдобрите европски учители и честопати го доведувал во царскиот двор за да учителствуваат. Поради победата против Шведска, уште од времето како регент, тој настојувал да обезбеди излез на Русија на Балтичкото Море. За таа цел, тој морал да ја освои Ливонија. Во 1600 година, Борис Годунов го поддржал создавањето на Полско-литванската Државна Заедница што дошло до голема побуна и немири против него. Како водач на немирите се смета дека бил последниот син на Иван Грозни, Димитриј Иванович, којшто се смета и дека го организирал убиството на царот на 13 април 1605 во Москва. На престолот, Борис Годунов бил наследен од неговиот син Фјодор II, којшто владеел само неколку месеци, бидејќи и тој бил убиен од противниците на својот татко. Претходно, од 1610 до 1612 година, војската на Полско-литванската Државна Заедница ја окупирале Москва. Тие не успеале да го заземат градот, но градот бил запален. Во 1612, населението во Нижни Новогород, но и во другите поголеми градови, предводено од Дмитриј Позхарски и Кузма Минин успеале да ги протерат полските окупаторски сили од Москва. Во февруари 1613 година, Полјаците биле протерани од околината на градот Москва, а Националното собрание, кое било составено од претставници од педесет градови, па дури и некои села, го избрале Михаил Романов за нов цар на Русија. Тој бил првиот руски цар од династијата Романови која владеела, сè до 1917 година.
Основна задача на новата династија била да го врати мирот и стабилноста во земјата. За среќа на државата, нејзините главни непријатели, Полско-литванската Државна Заедница и Шведска биле ангажирани во меѓусебни конфликти, кое и овозможило на Русија да склучи мир со Шведска во 1617 година и да потпише примирје со Полско-литванската Државна Заедница во 1619 година. Враќањето на загубените територии, кое започнало во средината на 17 век со Хмељницкото востание во Украина против полската власт и перејаславскиот договор, склучен меѓу Русија и украинските Козаци. Според договорот, Русија им гарантирала безбедност на Козаците во новосоздадената Запорошка република, која дотогаш била под полска власт. Но, руско-полските војни продолжиле и понатаму, сè до Андрушевскиот договор во 1667 година, во кој Полска ја прифатила територијалната загуба на Украина, вклучувајќи ги градовите Киев и Смоленск.
Руска Империја
Руската Империја е наследник на т.н. Руско или Московско царство, со кое владееле наследниците на Иван Грозни како цареви. Иако земјтата, официјално била прогласена за империја во 1721 година од страна на царот Петар I, таа навистина се преродила кога Петар станал цар во 1682 година.
Петар Велики
Петар Велики бил разочаран од заостанувањето на неговата земја, и затоа, пред да го заземе престолот патувал низ Европа, работејќи разни работи и занимања за да стекне искуство, со што б можел да ја осовремени Московија. Кога се вратил во Москва, Петар најпрвин се справил со побуните против него во земјата. „Стрелците“ како воена формација биле распуштени, а многу од нив биле мачени, биле закопувани живи и испраќани во Сибир. Самиот Петар учествувал во мачењето на неговата полусестра Софија Алексеевна, која била затворена доживотно во манастир. Петровата посета на западна Европа го уверила дека многу европски обичаи биле понапредни од традиционалните руски. Затоа, тој им заповедал на своите чиновници да ги избричат брадите за да изгледаат според најновата европска мода. Освен ова, тој ги забранил договорените бракови со варварски обичаи ; сите дворјани морале да приредуваат забави според европски обичаи; жените од високите сталежи морале да одат на собири, со што била отстранета традиционалната изолираност на жените која што постоела до тогаш.
Петар I извршил реформи и во војската, според западните стандрди, земјоделството и индустријата. . Црквата, исто така претрпела промени. Патријархот на руската црква бил заменет со синод, кој бил под директна контрола на царот. Во 1699, Петар го напуштил традиционалниот руски календар, во кој годината започнувала на 1 септември и го прифатил јулијанскиот календар, каде годината започнува на 1 јануари.
Катерина II
Катерина II постигнала голем успех, војувајќи во Руско-турските војни во периодот од 1768 до 1774 година, при што Русија за првпат се проширила до Црното Море, заземајќи ги градовите Одеса, Николаев и Катеринослав (денес Днипро). По договорот од 1774 година, Русија добила право да ги заштитува интересите на христијаните во Османлиското Царство, а Кримското ханство добило независност од султанот. Во војната за баварското наследство, таа била посредник помеѓу Прусија и Австрија. Во 1763 година, Катерина го поставила Станислав Понјатовски на престолот на Полско-литванската Државна Заедница. Таа учествувала во трите поделби на Полска (1772, 1793 и 1795), по кои добила големи територии од Литванија, Белорусија и Украина. Од 1788 до 1790 година, Катерина завојувала против Шведска.
До нејзината смрт во 1796 година, Катерина својата земја ја претворила во една од најсилните и најголемите во Европа и во светот. Територијалните проширувања продолжиле во времето на нејзините наследници Александар I, кој ја зазел Финска од ослабената Шведска во 1809 година и Бесарабија од Османлиското Царство во 1812 година.
Во 1812н година, францускиот император Наполеон I започнал поход, во кој имал за цел да ја освои Русија. Овој негов погход завршил со катастрофални последици, најмногу поради тоа што руската армија постојано го избегнувала директниот удар на француската војска. Наполеон се обидел да ја зазеде Москва и да го убеди рускиот цар Александар I да преговара. По наредба на рускиот командант, Михаил Кутузов, градот бил испразнет, па Французите немало со кого да преговараат. Поради страшно студената зима, илјадници француски војници умреле од студ. Со герилски начин на војување, Русите ги принудиле Французите да се повлечат, а по најавеното повлекување, руските војски започнале да го прогонуваат остатокот од француската војска и надвор од границите на Русија, дури до Париз. По сојузничката победа над Наполеон, рускиот цар Александар бил прогласен за Ослободител на Европа. По Виенскиот конгрес во 1815 година, голем дел од територијата на Варшавското војводство бил припоен кон Руската Империја.
декемвриска револуција
Иако Русија била голема сила, нејзината влада на различни полиња била доста неефикасна. Народот бил сиромашен а економијата неразвиена. По победата на Александар над Наполеон, царот имал план за спроведување на одреден број на реформи. Иако царот се обидел да ги воведе па и да ги спроведе, сепак најглавните не биле ниту допрени.
Со релативно либерални убедувања бил Николај I (1825—1855), ко во почетокот на своето владеење бил соочен со избувнување на востание. Позадината на овој бунт лежела во Наполеоновите војни, кога голем број на руски офицери и војници скоро ја обиколиле Европа по време на руските походи и нивниот контакт со либерализмот во Западна Европа им дал можност да побарат промени во Русија. Како резултат на тоа избувнало т.н. декемвриско востание во 1825 година. На чело на востанието застанале мал дел од либералните роднини, офицери и војници кои сакале братот на Николај да биде монарх, а Николај да се тргне од престолот. Меѓутоа, востанието било многу бргу задушено, поради кое Николај морал да отстапи од програмата која била започната дури од времето на Петар Велики, а со тоа да ја заштити максималната автократија. Рускиот император исто така морал да расчисти со востанијата и бунтовите кои се случувале во новоосвоените територии како Полска односно ноемвриското востание во 1830 година и Јануарското востание од 1830 година.
Шизма и реакција
Суровата одмазда поради бунтот довела да 14 декември биде ден кој бил долго време помнат во касните револуционерни движења. За да може да го уништат револуционерното движење, универзитетите, училиштата и другите образовни институции биле ставени под голем надзор. Полициските шпиони биле насекаде. Потенцијалните револуционери биле носени на Сибир, посебно во времето на императорот Николај I, кога стотици илјади биле испратени во работнички логори.
Во секоја ситуација се појавувал Михаил Бакунин како татко на анархизмот. Тој од Русија во 1842 година заминал за Западна Европа каде станал голем активист на социјалистичкото движење. По учеството во Мајското востание во 1849 година, тој бил уапсен и испратен на Сибир, но тој од овде успеал да побегне и да замине повторно во Европа. Во истото време, во Западна Европа започнал да соработува со Карл Маркс, еден од основачите на социјализмот и неговата идеологија.
Во Русија сè повеќе се прошпирувала идејата на Петар Велики, според која Русија би требало да ги следи примерите на Западна Европа. Така, во земјата се појавиле две фракции. Според првата, нејзините претставници сметале дека требало да се следаат или имитираат европските движења и идеологии, а додека пак другите сметале дека на руската земја не и се потребни западните идеологии и притоа се стремиле кон повраќање на традиционалното минато. Тие биле познати како Славофили. , и истите биле големи противници на битократијата.
Александар II
Кога Александар II дошолна власт во 1855 година, веднаш се увидела потребата од реформи. Како прва реформа кој ја презел била укинувањето на кметството. Во 1859 година се проценувало дека во земјата имало повеќе од 23.000.000 кметови (а целокупниот број на руското население било околу 69.000.000 жители), кои живееле во многу лоши услови. Така, најмногу поради овој факт, тој решил да го укине кметството и да не чека истото да биде укинато преку револуција.