cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
574
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 574 година се протега во 3210 и 3211, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3270 и 3271 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1117. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 50 и 48 година пред хиџра.
Волчјак
Волчјак може да се однесува на:
Тенцин Ѓацо
Тенцин Ѓацо (བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ; р, 6 јули 1935) — XIV и тековен далај-лама. Неговото вистинско име е Ламо Дондруб, а подоцна го добил името Јецун Јамфел Нгаванг Лобзанг Јеше Тенцин Ѓацо. Тој е верски поглавар со големо влијание врз религијата во Тибет. Тој го проповеда учењето Гелуг, а е и претседател на владата во прогонство (во Дарамсала, Индија). Тенцин Ѓацо е и добитник на Нобеловата награда за мир во 1989 година. Тој е и најголемиот будистички свештеник во светот.
Тој бил петто од шеснаесетте деца родени во земјоделско семејство во селото Такцер во Ќингхај, Кина, каде што го научил дијалектот Амдо како негов прв јазик. Тој бил прокламиран како тулку (реинкарнација) на тринаесеттиот далај-лама, Тубтен Ѓацо 2 години по неговото раѓање. Тој бил поставен на престолот како далај-лама на 17 ноември 1950, само еден месец по извршената инвазија на кинеската војска врз Тибет.
Тој бил под воен притисок при ратификација на Седумнаесетте точки за слободата на Тибет во 1951, а тогаш тој го напуштил Тибет и отишол во Индија каде што ја формирал тибетската влада во прогонство во 1959 година. Таму тој е придружен од илјадници соработници и тој се грижи за заштита на тибетската култура и тибетското образование.
Младост и потекло
Неговите родители имале 16 деца, а тој бил петтото најстаро од оние коишто опстанале по детството. Најстарото дете била неговата сестра Церинг Долма, којашто била 18 години постара од него. Неговиот најстар брат Туптен Јигме Норбу (роден во 1922) — препознат како реинкарнација на високиот лама, Такцер Ринпоче. Неговата сестра Јецун Пема во 1997 година отишла да ѝ го покаже филмот Седум години во Тибет на својата мајка. Другите негови постари браќа се Ѓало Тондуп и Лобзанг Самден.
Кога имал 2 години биле испратени истражувачи за да ја препознаат реинкарнацијата на Далај-лама. Најпрвин се одлучило да се бара на југоисток,но регентот Ретинг Ринпоче сметал дека е најдобро тоа да се изврши во близина на езерото Ламо Ла-цо, потенцирајќи го Амдо како најдобро место за тоа. Тие го нашле Тондруб со играчки и остатоци коишто му припаѓале на претходниот Далај-лама, а Тондруб можел да препознае кои се од претходниот Далај-лама извикувајќи „Тоа е мое! Тоа е мое!“
Откако бил препознаен како реинкарнација на далај-ламата тој го добил името Јецун Јамфел Нгаванг Лобзанг Јеше Тенцин Ѓацо („Свет господар, славен љубезник, милосрден заштитник на верата, мудрост на океанот“). Во некои западни литератури се наоѓа и „Неговата светост Далај-лама“.
Своето монашко образование Тенцин Ѓацо го започнал на 6 години. Тој имал два главни учители.Главен сниорски учител му бил Јонгѕин Линг Ринпоче, а главен јуниорски учител Јонгѕин Тријанг Ринпоче. На 11 години тој се сретнал со австрискиот планинар Хајнрих Харер, откако веќе го шпионирал со својот телескоп. Хајнрих Харер станал еден од најдобрите негови учители од странство. Овие двајца останале пријатели сѐ до смртта на Харер во 2006. Во 1959 година тој го имал својот последен испит во храмот Јоканг во Ласа за време на одржувањето на фестивалот Монлам. Тој бил награден со степенот Ларампа, којшто е највисок геше во будистичката филозофија.
Животот како далај-лама
Покрај тоа што е диховен водач, Далај-лама е и политички водач во Тибет. Во 1939 година, тој бил однесен во Ласа каде што и официјално бил прогласен за Далај-лама, а своето детство го поминал во Потала и Норбулинка.
На 17 ноември 1950,н а 15-годишна возраст Тенцин Ѓацо бил поставен на престолот како четиринаесетти Далај-лама и покрај конфликтот на Тибет со Кина. Неговото владеење, сепак било кратко. Во октомври истата година, само еден месец пред неговото поставување кинеските војски лесно навлегле во Тибет, без посериозен отпор од тибетските вооружени сили.
Далај-ламата испратил делегација во Пекинг иако под влијание на армијата, тој бил приморан да ги ратификува Седумнаесетте точки за слободата на Тибет. Во септември 1954 година тој заедно со десеттиот Панчен Лама отишле во Пекинг каде што се сретнале со Мао Це Тунг. Во 1959 година имало голема побуна помеѓу Тибеќаните. Се зборувало дека кинеските власти планираат да го убијат Далај-лама којшто на 17 март отишол во Таванг, Индија, а веќе на 31 март длабоко навлегол во Индија.
Животот во прогонство во Индија
Далај-лама апелирал и до ОН со прашањето за Тибет. Како резултат на овој апел Генералното собрание на ООН донело 3 резолуции во 1959, 1961 и 1965 година. Со овие резолуции се бара од Кина да ги почитуваат човековите права на Тибеќаните и нивната национална самоопределба. Во 1963 година, Tенцин Ѓацо донел устав изграден врз основа на Универзалната декларација за човекови права. Тибетскиот парламент во прогонство го избираат тибетските бегалци низ целиот свет,а тибетската влада во прогонство ја избира тибетскиот парламент во прогонство.
Во 1987 година во Вашингтон, Далај-лама го претставил својот план со 5 точки со којшто се заштитува идниот статус на Тибет. Со планот се планира Тибет да стане „зона на мирот“ и да се спречи доселувањето на кинеската етничка заедница Хан во Тибет. Овој план претставува „почит за основните човекови права и демократската слобода“ и „крај на кинеската корист од Тибет во производството на јадрено оружје, негово пробно фрлање и негова диспозиција“. Конечно,за овој план се дадени „непосредни негирања“ за иднината на Тибет.
Четиринаесеттиот Далај-лама, Тенцин Ѓацо претставил сличен план и во Стразбур на 15 јуни 1988. Тој го искористил својот план од минатата година и додал дека работи на создавање на самоуправен демократски Тибет „во заедница со Кина“ .Овој негов нов план бил одбиен од владата во прогонство во 1991 година.Во октомври 1991 година,тој не ни обрнал внимание на состојбите со кинеската локална влада. Кај него останала желбата да се врати во Тибет, но како што ќе каже тој „кинеските власти тоа не го претпостават што е одмана одбиено“.
На 6 јули 2005, Тенцин Ѓацо го прослави својот 70-ти роденден на којшто присуствуваа околу 10.000 тибетски бегалци, монаси и туристи. Патријархот на руската православна црква Алексеј II рекол:
Учителските активности
Далај-лама практично е ѕонгчен којшто има извршено голем број на верски предавања во јавноста. Тој има учителствувано и во Калачакра.
Во февруари 2007, Далај Чама е именуван во почесен професор на универзитетот Ејмори во Атланта, САД. Ваквата негова активност е резиултат на ејморско-тибетското партнерство од 1998 година. Како истакнат професор,тој: Тенцин Ѓацо има посетено уште голем број на универзитети во светот во текот на 80-тите година на XX век на коишто има предавано,а благодарение на овие негови активности во 1989 година тој ја доби Нобеловата награда за мир.
Меѓународни односи
Од 1967 година,Далај-лама има посетено 46 земји. Неговите посети главно се на верска основа. Во 1973 година тој се сретнал со папата Павле VI во Ватикан, а во 1980 тој се сретнал за првпат и со папата Јован Павле II со којшто се има сретнато и во 1982, 1986, 1988, 1990 и 2003.
Во 1990 во Дарамсала тој се сретнал со неколку еврејски учители со коишто разговарал за меѓуверските односи. Далај-лама го посетил и Израел 3 пати, а во 2006 имал средба со главниот рабин во Израел. Во истата 2006, тој имал средба и со папата Бенедикт XVI. Тој се има сретнато и со претставници на православната црква, протестантската, англиканската, како и со претставници на исламската религија и многу други верски личности.
За време на носењето на олимпискиот факел, во чест на ЛОИ во Пекинг 2008, Далај-лама на 10 април 2008 ја посетил Јапонија на неговиот пат за САД и организирал протести насочени кон Кина, иако Далај-лама изјавил дека не го поддржува бојкотот. Протестите биле особено масовни во Франција и САД. За време на носењето на факелот по улиците на Париз поради масовните протести тој бил изгаснат. Јапонската влада не се заинтересирала многу за разликите на Далај-лама со кинеските власти.
Филантропските напори на 14-от Далај-лама
Четиринаесеттиот Далај-лама, Тенцин Ѓацо е и голем поддржувач на СОС детските села. Тој често ги посетува селата, а имал и добри односи со идеологот на ваквиот проект Херман Гмајнер, а денес е голем пријател на Гмајнеровиот наследник Хелмут Кутин.
Политичката активност на Далај-лама
Далај-лама не е само верски водач, туку и политички. По ратификацијата на Седумнаесетте точки за слободата на Тибет во 1951 година, неговите браќа во Калимпонг, Индија помогнати од индиската влада организирале движење за независност коешто се проширило во провинциите Амдо и Кам во 1956 година, а потоа и во централен Тибет, меѓутоа подоцна не било во можност да и се спротивстави на кинеската војска, па силите на движењето се повлекле кон Непал. Во ова движење својата поддршка ја дал и Тенцин Ѓацо. Желбата за демократска автономија на Тибет оттогаш трае и до денес.
Во 2005 и во 2008, Далај-лама се смета дека е меѓу 100-те највлијателни луѓе во светот.
Во септември 2006 тој бил одликуван и со златен медал од конгресот на САД, којшто е највисока награда на владата на САД за постигнувањата во правото.
Во јуни 2007 година тој беше во посета на Австралија и притоа отпатувал во Перт, Бендиго, Мелбурн, Џилонг, Сиднеј, Канбера и Бризбен.
И покрај протестите во Кина, германскиот канцелар Ангела Меркел се сретнала со Далај-лама на 25 септември 2007. Средбата била окарактеризирана како „приватни и неформални разговори“ и било спречено отплеткувањето на јазолот во трговските односи со Кина. Како протест на овој престој на Далај-лама во Германија, кинеската делегација ја откажала средбата со германските дипломати меѓу кои и гермаснкиот министер по право Бригите Цајприс.
Британскиот новинар Кристофер Хиченс го критикувал Далај-лама во 1998 година поради неговата наводна поддршка на пробното фрлање на индиското јадрено оружје.
Движењето за независност на Тибет
Во 1951, Далај-лама ги ратификувал Седумнаесетте точки за слободата на Тибет со Народна Република Кина. И покрај тоа, неговите браќа се преселиле во Калимпонг во Индија, каде поддржани од индиската и американската влада организирале образовно и воено движење во борбата за независност во Тибет. Вооружените сили навлегле во Амдо и Кам во 1956 и потоа брзо навлегле во централен Тибет. Движењето доживелао фиаско и водачите биле принудени да се повлечат во Непал или да се повлечат тајно. Со нормализирањето на односите помеѓу САД и Кина, американската поддршка е незначителна во текот на седумдесеттите. Тогаш, Далај-лама започнува со создавањето на полиса за создавање на мирно решение околу прашањето на независноста преку доделување на демократска автономија.
Во октомври 1998, адмминистрацијата Далај-лама изјавила дека, во текот на шеесеттите примале $1.7 милиони годишно од страна на американската влада преку ЦИА која тренирала и герилска војска во Колорадо.
За случајот Далај-лама беше обвинет од владата на Кина дека го поддржувал движењето за независност. По некое време, тој разви политичка позиција, тврдејќи дека не го фаворизира движењето за независност на Тибет и дека нема намера да му довде на Тибет статус на автономија додека Кина обвинува дека ја предводи одбраната на Тибет во различни афери. Во својот пристап „среден правец“, тој наожи дека владата на Кина може да земе грижа за различни афери и одбрана и дека Тибет треба да биде раководен од избрано тело.
На 16 март 2008], Далај-лама го посочи однесувањето на Кина врз Тибет како причина за „култуен геноцид“ врз неговиот народ. На 18 март, тој потврди дека ќе се пушти како водач на тибетската влада во прогонство ако насилството на протестаторите во регионот не запре откако кинескиот премиер Ван Џиабо ги казни поддржувачите на немирот На 20 март 2008, тој потрди дека бил немоќен да го запре антикинеското насилство. На 28 март 2008, Далај-лама одби серија на обвинувања од владата на Кина, велејќи дека тој не бара иодвојување на Тибет од Кина и „саботажа“ на Летните олимписки игри - 2008.
Критиките во вестите и покриеноста на медиумите во контраверзното обвинување против феудален Тибет не беа како што правилно е отсликано. Казнената форма пред 1913, вклучувала корпоративна и капитална казна. Во одговорот, Далај-лама беше согласен со многу стари практики на реформи во Тибет. Неговиот претходник ги забранил екстремните казни, меѓу кои и смртната казна. Тој исто така спровел и реформи како укинување на наследните долгови сѐ до кинеската инвазија во 1951.
На 4 јуни 2008, Далај-лама истакна дека Таванг во Арунчал Прадеш, територија наречена Јужен Тибет која се наоѓа во јужните погранични предели на Кина е дел од Индија, истакнувајќи ја валидноста на Мекмахоновата линија од Спогодбата Симла потпишана во 1914 помеѓу тибетски и британски претставници.
Општествена работа
Далај-лама го одбри формирањето на фондацијата Далај-лама со промоција на мирот и етика насекаде во светот. Тој не е директно вовлечен во оваа фондација, но многу дирекции го известуваат неговиот кабинет за нејзините активности. Тој исто така ја истакна својата верба дека модерните научни пронајдоци се наследни на античките религии.
Абортус
Далај-лама е против абортусот, иако зазема нејанса позиција, како што објасни за Њујорк Тајмс:
Нобелова награда за мир
На 10 декември 1989, Далај-лама ја доби Нобеловата награда за мир, шефот на Нобеловиот комитет рекол дека оваа награда била „делумно признание во сеќавањето на Махатма Ганди.“ Комитетот ги прогласи неговите напори во „борбата за независност на Тибет и напорите за мировна резолуција наместо примена на насилство.“ Во неговиот говор при примањето на наградата, тој ја критикуваше Кина за употребата на сила против студентските протести за време на Протестите на плоштадот „Тјенанмен“ во 1989 г. И покрај тоа, тој истакна и покрај тоа дека нивните напори не биле суетни. Неговиот говор се фокусирал на значењето на продолжената употреба на ненасилството и неговата желба за ограничување на дијалог со Кина во обид да се реши ситуацијата.
Користена литература
ISBN 0-7434-5336-0
Хип-хоп Македонија
Хип-хоп Македонија — првата македонска организација која се залага за заштита на оригиналната хип-хоп култура, преку предавања, концерти, книги, филм, музика, списание и промовирање на хип-хоп културата во високообразовни инститиции и културни центри. Организацијата е формирана во 1999 година во Скопје, како резултат на зголемената потреба за поединечен интелектуален развој на македонските хип-хопери.
Дејност
Паралелно со развојот на рап-музиката во Македонија, се јави и потреба за вистинска литературна еманципација на лицата кои се дел од македонската хип-хоп генерација, а кои изворите ги добиваа делумно од најразлични извори. Хип Хоп Македонија се залага за надминување на негативниот став кон хип-хопот (насилство, дрога, расни проблеми), преку различни активности, промовирајќи ги позитивните вредности коишто оваа култура ги прокламира: учење, знаење, самодисциплина, критички однос кон општествените појави.
Во досегашното дејствување, како членови на организацијата се јавиле повеќе македонски хип-хоп активисти, кои со својата дејност значително придонеле за заживување, одржување и промовирање на македонската хип-хоп култура како во земјата, така и во странство.
Книги
Поради големиот интерес на урбаната младина за хип-хоп културата, во следните години истите автори објавија уште две книги: „Хип-хоп книга“ (2007) и „Хип-хоп речник“ (2008). Се работи за дела кои се надградба на правата книга и кои опфаќаат теми од широк опсег, продирајќи подлабоко во идеите кои ги носат урбаните поткултури. Во 2013 година беше објавена и книгата „Осознавање на афроамериканската култура преку уметнички форми во ХХ-от век“. Книгата ги елаборира културните и уметничките правци на афроамериканската популација во ХХ-от век, кои имаат придонесено за појавата, развојот и одржувањето на афроамериканската култура.
Музичка дејност
Во рамките на активностите на Хип Хоп Македонија влегува и дејствувањето на групите Клан Исток и Браќа по крв.
Клан Исток е македонска андерграунд хип-хоп група активна на почетокот од 21-от век. Формирана во Скопје во 2000 година, групата постави нови стандарди во создавањето на рап музика во Македонија. Нивниот хит „Рапери во криза“ е дел од антологијата на македонскиот андерграунд рап. Клан Исток досега има издадено два албума: Првиот Удар (2005) и Отворена сезона (2013). Групата има одржано повеќе успешни концерти на групата, а ја делеа сцената и со членови од Wu-Tang Clan, Jeru Da Damaja, Busta Rhymes, Guru итн.
Главна тема во нивните песни се хардкор рап актови и социјалниот активизам, иако не се изоставени и други теми. Групата често повикуваше на промена на македонскиот политички систем, опишувајќи го како кревок, кршлив, лажен и корумпиран. Покрај песните кои во себе имаа социјална нитка, во некои песни интерес на членовите на групата се и забавите и друштвениот живот.
Музиката и видео продукцијата се работат во склоп на студиото Arena Records.
Хип-хоп трибини
Идејата за организирање на хип-хоп трибини се јави од потребата за дискусија, во живо, меѓу македонските хип-хопери. Дотогашните искуства од дискусии преку интернет форуми немаа голем ефект, бидејќи не беа сфатени сериозно – секој можеше да го напише своето мислење, без да биде демантиран во живо, со аргументи. Спојувањето на критична маса од луѓе на едно место, кои можеа да разговараат за насоките и проблемите во хип-хоп културата се покажа како добар потег и многу млади лица се едуцираа токму преку овие трибини, кои исто така имаа за цел и охрабрување на поединците да го кренат својот глас и пред поголема маса да го кажат своето мислење за одредена тема. Од почетокот на 2006 година до денес, Хип-хоп Македонија има реализирано преку 50 трибини ширум Македонија и во странство, на најразлични теми. Најголем дел од трибините се одржуваа во Скопје (во Американскиот културен центар – American Corner, во Културниот центар Точка, во Кинотеката на Македонија, во гимназиите Јосип Броз Тито и Орце Николов итн.), но беа организирани и во Битола (во неколку наврати), Велес, Прилеп, Струга, како и во Хрватска, Србија, Бугарија и САД (во Њујорк) итн.
Своите размислувања за хип-хоп културата, членовите на Хип-хоп Македонија имаа можност да ги истакнат и во неколку високо образовни и научни институции, како на пример: во Големиот амфитеатар на Филозофскиот факултет во Скопје, на Културолошките студии во Институтот за македонска книжевност во Скопје, на Факултетот за музичка уметност во Скопје, и последната, можеби и најзначајната, во Македонската академија на науките и уметностите, кога во рамките на меѓународната научна конференизија „Популарна култура-поглед одоздола“, беше прочитан реферат за комерцијализацијата на хип-хоп културата.
Хип-хоп магазин (телевизиска емисија)
Во периодот од 2007 до 2010 година, на Првиот канал од Македонска Радио-Телевизија се емитуваше емисијата Хип-хоп магазин. Можноста на визуелен начин да се долови културниот аспект на хип-хопот беше дотолку позначајна не само поради тоа што за првпат на еден јавен сервис беше пласирана емисија која обработува теми од областа на поткултурите, туку и поради слободниот начин на кој тие теми беа пласирани. „Хип-Хоп Магазин“ беше динамична емисија исполнета со многубројни содржини кои беа внимателно одбрани и професионално реализирани за да го задржат вниманието на почитувачите на андерграундот. Темите презентирани во неа имаа широк опсег, но секогаш беа поврзани со хип-хопот, давајќи и’ ја онаа тежина на критичка издржаност која секогаш е проблем да му се даде на хип-хопот кога се презентира подалеку од маалските кругови. Се обработуваа најразлични теми - од Црните Пантери и Малком Екс и нивната револуционерна борба, теми за гетото и уличните банди, теми за графити и скречување, за хип-хоп облека и рецензии на рап албуми.
Хип-хоп Македонија на интернет
Во 2008 година, активностите се насочија кон создавање на мрежно место кое ќе ја опфати дејноста на целокупната мак-рап сцена и кој ќе ги информира хип-хоперите за сите журки и настани кои се случуваат во Македонија и во соседните држави. Во април 2009 година беше промовиран hiphopmacedonia.com, мрежно место кое ја исполни целта за која било создадено. За првпат во македонскиот рап се пласираа хип-хоп колумни на одредени теми, се објавуваа статии, се работеа ексклузивни интервјуа со легендите на светската (Kool G Rap, Delinquent Habits, R. A. The Rugged Man и други) и на домашната сцена, се објавуваа снимки од журки кои екипата ги посетуваше, се презентираа најновите песни, се промовираа млади рап артисти.
Магазин „4“ (хип-хоп списание)
Во 2010 година како дел од мрежното место се појави и специјализираното семрежно списание за хип-хоп – Магазин „4“, чие име доаѓа од четирите елементи на хип-хоп културата. Во „4“ се обработуваа уште подлабоки теми на кои дотогаш не им беше овозможено да го видат светлото на денот, што уште повеќе доведе до популаризација на мрежното место дури и кај оние кои не беа приврзаници на хип-хопот.
Документарни филмови
Во 2015 година екипа на Хип Хоп Македонија го реализираше македонскиот хип-хоп документарец Сложувалка. Филмот не е класичен хип-хоп документарец, туку е колаж од гледишта, искуства и идеи на поединци од македонската хип-хоп сцена, вклучувајќи интервјуа со скоро сите позначајни артисти и групи од почетокот на макрап сцената до денес. Филмот не ја документира историјата на македонскиот хип-хоп, туку на експериментален начин поттикнува прашања и отвора дискусија за сегашноста на оваа култура, споредувајќи ја со сложувалките, кај кои доаѓањето до финалната слика е процес на трпеливост, интелигенција и креативност. Премиерното прикажување се случи на скопскиот филмски фестивал Cinedays. Од страна на медиумите Сложувалка е опишан како „филм кој се стреми кон култен статус“, и како „одлична визуелизација на една култура“.
Филмот се однесува на видувањето на еден претставник на хип-хопот од Македонија, кој решава да ги посети најзначајните места во Њујорк, а кои се однесуваат на хип-хопот. Филмот започнува со сцени од македонската хип-хоп и урбаната култура во Скопје и скопските клубови, а понатаму се одвива на улиците на Квинс, Харлем, Шпански Харлем, Бронкс и Бруклин. Главна цел е да се направи паралела помеѓу развојот на хип-хопот во САД и во Европа, поточно во Македонија, каде што хип-хопот се појави на почетокот од 90-тите. Овој документарец исполнет со музика од златното време на хип-хопот и слики од гетата и местата каде што се развиваше оваа култура, даваат личен приказ за градот што го доживеал авторот на филмот, кој пораснал со хип-хоп културата. Филмот е реализиран во 2020 година.
Проектот Hip Hop Made in Macedonia
Презентирани беа трите македонски хип-хоп книги, документарниот филм „Сложувалка“, одржано беше предавање за македонската урбана култура, изложба на кавери на албуми од македонски хип-хоп артисти и групи. Со настапот во живо на групата Клан Исток заврши овој проект на екипата од Хип Хоп Македонија, донесен во Галеријата „ЕмСи“ од кураторот Јане Теохаревски, а поддржан од Министерството за култура.
Научна трибина на Институтот за македонска книжевност
Членови на Хип Хоп Македонија задоа учество во организирање на трибина којашто се одржа на 8 мај 2019 година во просториите на Институт за македонска книжевност (Културолошки студии). На трибината учестуваа: д-р Маја Јакимовска-Тошиќ со воведно обраќање, д-р Антоанела Петковска, д-р Славчо Ковилоски, д-р Ристо Солунчев, д-р Дејан Методијески, д-р Вангел Ноневски и м-р Александар Ковилоски. На трибината како гости учествуваа повеќе македонски хип-хопери од сите генерации, кои по завршувањето на трибината имаа можност да земат учество во планираната дискусија. Со организирањето на оваа трибина, Институтот за македонска книжевност ја вклучува нашата Република во редот на земјите каде што хип-хоп културата се изучува на највисоко академско ниво, обработувајќи најразлични аспекти: поврзаноста со религијата, социологијата, философијата, политиката, револуцијата, моралот и етиката, феминизмот и родот итн.
Хип-хоп Македонија поетри слем
Во организација на Хип-хоп Македонија, на 14 мај во Домот на културата „Кочо Рацин“ во Скопје бил одржан првиот македонски „Хип-хоп поетри слем“. На него учество зеле: Профо (Славчо Ковилоски), С.А.М. (Никола Трпески), Мартикс (Мартин Милев), Кацар (Александар Кацарски), Нешо (Ненад Ставровски), Братот Алек (Александар Ковилоски), како и слемерите Елена Пренџова и Цвета Колева. Покрај нив, на предвидениот „отворен микрофон“ (Open mic) свое учество зеле и група заинтересирани настапувачи.
Стадион Тингвала ИП
Локација: Карлстад, Шведска. Капацитет: 10.000 гледачи.
Димензии: должина 105 метри и ширина 65 метри.
Изградба: 1919 година.
Свечено отворање: 1919 година.
Сопственост: Град Карлстад.
Корисници: Фудбалски клубови Карлстад Јунајтед, Карлстад Крујадерс и Карлстад БК.
Рекордна посетеност: 24 Август 2000 година на натпревар Карлстад – Лацио.
Бидејќи фудбалскиот клуб Карлштад БК (КБК) треба да ги игра своите натпревари во дивизија 2 (4-то највисоко ниво) на Тингвала ИП, општината одлучила во 2010 година да изврши мало реновирање на објектот, вклучувајќи нова трибина за 250 лица, нов часовник за натпревари и нови огради.
Синхронизирано пливање на светското првенство во водени спортови 2009 - техничко во двојки
Резултати
Зелената ги означува финалистите
Подбрезје
Подбрезје (словенечки: Podbrezje) — населба во Општина Накло во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
Војводство Бургундија
Војводството Бургундија (Ducatus Burgundiae   ; Duché de Bourgogne   , Hertogdom Bourgondië) било создадено во 9. век како еден од наследниците на античкото Кралство на Бургундите, кој по неговото освојување во 532 година го формирал составниот дел на Франкската империја. По поделбата од 9. век, француските земји од бургундското кралство биле намалени на војводски ранг од кралот Роберт Втори од Франција во 1004 година. Синот и наследникот на Роберт Втори, кралот Анри Први од Франција, го наследил војводството, но му го предал на неговиот помал брат Роберт во 1032 година. Други делови од војводството преминале во Арлското кралство и Грофовството Бургундија (Франш-Комте).
Теквондо на Летните олимписки игри 2012 – до 57 кг за жени
Турнирот во теквондо до 57 килограми во женска конкуренција на Летните олимписки игри 2012 беше одржан на 9 август, во Ексел Центарот во Лондон.
Формат на натпреварување
Главната ждребка се состои од едноставен елиминационен турнир, кулминирајќи во натпревар за златен медал. На натпреварите во теквондо се доделуваат два бронзени медали. За утврдување на освојувачите на бронзените медали се користи репасаж. Секоја натпреварувачка која загубила од еден од двете финалистки се натпреварува во репасажот, кој претставува елиминационен турнир. Поразените во полуфиналето се соочуваат со натпреварувачките кои загубиле од финалистките во елиминационата рунда и во четвртфиналето.
Распоред
Сите саатници се по Британско летно време (UTC+1)
Резултати
На 13 јули 2012 година, Светската Теквондо Федерација ја објавила првичната ждребка која ги вклучувала осумте носители во натпреварувањето. Ждребката со останатите натпреварувачки била извлечена на 6 август 2012.
Грос Твилпштет
Грос Твилпштет (Groß Twülpstedt) — општина во округот Хелмштет, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Географија
Грос Твилпштет се наоѓа помеѓу природните паркови Елм-Лапвалд на југ и Дремлинг на север.
Вазна Киѓи
Вазната Киѓи (Chigi) е керамички сад кој е најдобар пример за протокоринтскиот стил, карактеристичен за грчките сликани вазни кој се јавува кон крајот на 7 век п.н.е. Киѓи вазната е откриена во 1881 година во етрурска гробница во близина на Чезена, а денес се наоѓа во Националниот етрурски музеј во Рим. Датира од 650/640 година п.н.е. На Киѓи вазна се прикажани јасни форми на фигури, соединети со декорации. Во редови се прикажани митолошки сцени (Парисовата пресуда), потоа сцени од секојдневниот живот (лов) и борби, кои се прикажани во главната композиција.
На вазната се прикажани и детали, како војници кои се наоружуваат или војници кои се придружуваат на војска.
ЕОНИА
ЕОНИА (Euro OverNight Index Average) е делотворна каматна стапка наменета за кредитите преку ноќ пресметувана како пондериран просек на сите необезбедени кредитни трансакции преку ноќ на меѓубанкарскиот пазар во евра. Била воспоставена во рамките на еврозоната од страна на повеќе банки. Таа е една од двете одредници за пазарите на пари и капитал во рамките на еврозоната (другата е ЕУРИБОР). Банките кои придонесуваат кон ЕОНИА се истите оние кои се вклучени во ЕУРИБОР.
Каматните стапки на ЕОНИА се пресметувани од Европската централна банка врз основа на сите создадени меѓубанкарски средства преку ноќ пред затворањето на системите RTGS во 18 часот по средноевропско време и објавени преку Ројтерс секој ден пред 19 часот.
Орден на братството и единството
Орденот на братството и единството (на Орден братства и јединства, Orden bratstva i jedinstva) — воено одликување во Југославија со сребрен и златен венец. Конституиран е на 15 август 1943 година по предлог на врховниот командант Јосип Броз Тито. На 9 јуни 1945 година орденот добива два реда - златен и сребрен венец. Од 1 септември 1944 година до 31 декември 1985 година биле доделени 3,870 Ордени на братството и единството со златен венец (I ред), а од 8 јуни 1945 година до 31 декември 1985 година биле доделени 55,675 Ордени на братството и единството со сребрен венец (II ред).
Космос-1252
Космос-1252 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 6 март 1981 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-1252 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 114,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1472 км, а најмалото на 1418.
Бурида
Бурида е супа или чорба од морска храна во италијанската кујна од Лигурија која е во северна Италија. Некои препарати можат и да се бавно варени, додека другите се готват за релативно кратко време (9–10 минути). Исто така е опишан како и чорба, или како сличен по текстура на чорба.
Состојки и подготовка
Примарните состојки на Бурида вклучуваат и морска храна, супа од риба, домат, кромид и лук. Традиционално, супата се служи со суви, тркалезни лепчиња за леб, кои се натопени во неа. Може да содржи неколку видови риби, а дополнителните морски плодови може да вклучуваат јагула, лигњи, школки или шкампи. Едноставните рецепти може да се готват само со сушен бакалар и компир.
Сорти
Бурида ала Џеновезе е варијација која се подготвува со истите основни состојки, а може и да вклучуваат и ракчиња и октопод. Опишана е како и „традиционално јадење од Џенова “. Бурида е поврзана и со бурид, рибна супа од Прованса и „Бурида“ од Сардинија, јадење кое е направено од месо од ајкула.
Тврдина Тре Саси
Тврдината Тре Саси (италијанска Форте Тре Саси или Форте Тра и Саси; Ладино Форт Интра и Сас) е тврдина и музеј на патот кон Пасо ди Валпарола, во рамките на општината Кортина д'Ампецо во јужните (доломитски) Алпи на регионот Венето во Северна Италија. Скриена меѓу долината Ампецо и високата Вал Бадија, била изграден од Австријците помеѓу 1897 и 1901 година како утврдување против нападот од Италијанците на Фалзарего и Валпаро. За време на Првата светска војна била омилена цел за Италијанците, и тврдината била уништена бидејќи немало несоодветна артилерија за да ја одбрани.
Тврдината Тре Саси е едно од трите зачувани места што го сочинуваат Големиот воен музеј во Доломитите. Во тврдината има музеј и информативен центар.
Историја
Тврдината Тре Саси се наоѓа на надморска височина од 2,197 метри. Изградена е од Австријци во 1897 година за време на австроунгарскиот период на Пасо Валпарола. Сместена помеѓу Сас де Стрија и Пиколо Лагацуои, доминирајќи на преминот помеѓу Пасо Фалцарего и Вал Бадија во Јужен Тирол (Алто Адиџе), била дел од големиот комплекс на австриски утврдувања изградени на италијанската граница кон крајот на 19 и почетокот на 20 век. Станала неупотреблива поради бомбардирањето од страна на Италијанците на 5 јули 1915 година, урнатините останале во лоша состојба до доаѓањето на 21 век, кога тврдината била обновена од локалната администрација на Ампецо, со помош на семејството Ланчедели.
Музеј
Во тврдината се наоѓа музеј кој содржи реликвии поврзани со Првата светска војна. Музејот е основан на 27 септември 2002 година и отворен за јавноста на 12 август 2003 година. Во него се сместени историските артефакти од Првата светска војна собрани од семејството Ланчедели кои и управуваат со него. Човек облечен како војник од Првата светска војна стои на стража надвор од објектот. Експонатите биле собирани во период од 45 години и се наведува дека музејот има 20.000 посетители годишно. Армиските касарни и ровови се пресоздадени во близина на музејот, а обиколката со чевли на снег им овозможува на посетителите да проценат како изгледал животот во рововите во зима.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Голем хадронски судирач
Големиот хадронски судирач или ГХС (англ. Large Hadron Collider, LHC) — најголемиот и највисокоенергетскиот забрзувач на честички во светот, со цена на чинење од 9 милијарди американски долари. Се очекува дека најосновните прашања во физиката, значително подобрувајќи ги нашите сознанија за најисконските законитости на природата.
ГХС е сместен во тунел со обиколка од 27 км, 175 м под француско-швајцарската граница близу Женева. Овој синхротрон е направен да судира спротивни снопови од протони при енергија од 7 тераелектронволти (1,12 микроџули) по честичка, или јадра на олово при енергија од 574 TeV (92,0 µJ) по јадро. Поимот „хадрон“ се однесува на честички составени од кваркови.
Големиот хадронски судирач е изграден од Европската организација за јадрено истражување (CERN) со намера да испробува разни предвидувања и претпоставки во  високоенергетската физика, вклучувајќи го постоењето на Хигсовиот бозон и големото семејство од нови честички кое го предвидува суперсиметријата. Финансирањето и изработката е плод на соработка помеѓу 10.000 научници и инженери од над 100 земји и стотици универзитети и лаборатории.
Работата на машината почнала на 10 септември 2008 со првите кружења на протонските снопови во главниот прстен на ГХС, но по 9 дена работата е запрена заради тежок дефект. Работата продолжила на 20 ноември 2009, и првиот судар е забележан по 3 дена со вбризгувања со енергија од 450 GeV по сноп. По земската пауза за 2009 г, ГХС проработел повторно. Овој пат со засилување од 3,5 TeV по сноп, половина од предвидената енергија, која се планира по зимската пауза за 2012 г. На 30 март 2010 се извршени првите планирани судири помеѓу снопови од по 3,5 TeV, со тоа поставувајќи Нов Светски рекорд за највисокоенергетски вештачки судир на честички.
Конструкција
ГХС е најголемиот забрзувач на честички на светот. Судирачот е сместен во прстенест тунел со обиколка од 27 км, на длабочина од од 50-175 м под земја.
Тунелот е обложен со бетон и е широк 3,8 м. Изграден е во периодот од 1983 до 1988 г. и порано служел како лежиште за Големиот електронско-позитронски судирач. ГХС ја преминува границата Швајцарија-Франција на четири места, и најголемиот дел од него е во Франција. Надземните објекти се наменети за помошна опрема како компресори, вентилациска техника, контролна електроника и погони за разладување.
Во тунелот се сместени две паралелни цевки кои се врсктуваат на четири места. Низ секоја оди протонски сноп кој патува низ прстенот во спротивна насока. Сноповите ги водат 1.232 двополни магнети, а точниот правец се држи со 392 четириполни магнети, со цел да се даде што поголема можност за судир на честичките во четирите точки кајшто се вркстуваат сноповите. Вградени се вкупно 1.600 суперпроводни магнети, и највеќето од нив тежат по 27 тона. За одржување на работната температура на магнетите (1.9 K) се потребни 96 тона течен хелиум. Со тоа ГХС е воедно и најголемиот криоген строј во светот.
Еднаш до двапати дневно, протоните се забрзуваат од 450 GeV на 7 TeV, и со тоа полето на двополните магнети се зголемува од 0,54 на 8,3 тесли (T)}}. Секој протон содржи енергија од 7 TeV, и така вкупната судирна енергија достигнува 14 TeV. При ваква енергија, протоните имаат Лоренцов фактор од приближно 7.500 и се движат при, или околу 3 м/сек побавно од брзината на светлината (c). На еден протон му треба помалку од 90 микросекунди (μs) за да направи круг околу главниот (големиот) прстен – што значи дека протоните прават 11.000 кружења во секунда. Наместо да се пуштаат во последователни снопови, протоните се групираат во 2.808 грста, така што заемодејствата помеѓу нив можат да се одвиваат во временско растојание не пократко од 25 наносекунди.
Пред да се уфрлат во главниот забрзувач, честичките се подготвуваат со низа строеви што последователно ја зголемуваат нивната енергија. Првиот строј е линеарниот забрзувач на честички LINAC 2, кој создава протони од 50-MeV, и истите потоа одат во протонски синхротронски засилувач (PSB). Тука протоните се забрзуваат до 1,4 GeV и се вметнуваат во протонски синхротрон (PS), каде понатаму се забрзуваат до 26 GeV. На крај, како последна фаза се користи супер протонски синхротрон (SPS), кој ја зголемува енергијата на 450 GeV. Потоа честичките се вбризгуваат во главниот прстен. Тука грстовите протони се собираат и забрзуваат (во тек на 20 минути) до максималните 7-TeV, па се кружат 10-24 часа, и се судираат во четирите места на вкрстување.
Програмот на ГХС се задржува главно на протонско–протонски судири. Меѓутоа едне месец годишно се вршат и тешкојонски судири. Се разгледуваат и полесните јони, но нагласокот е на оловните јони. Оловните јони најпрвин се забрзуваат во линеарниот забрзувач LINAC 3, а за складирање и разладување на јоните се користи нискоенергетски јонски прстен (LEIR). Потоа јоните се забрзуваат повеќе со PS и SPS, па на крај се вметнуваат во главниот прстен на ГХС, каде достигнуваат енергија од of 2,76 TeV по нуклеон (или 575 TeV по јон), повисоко од енергијата што ја постигнува Релативистичкиот судирач на тешки јони. Целта на тешкојонската програма е да ја истражи кварко–глуонската плазма која постоела кога вселената била во зародиш.
Детектори
За ГХС се изработени 6 детектори, сместени во големи подземни шуплини ископани кај вкрстувањата на ГХС. Два од нив, ATLAS и Компактниот мионски соленоид (CMS) се големи општонаменски детектори за честички. Детекторите ALICE и LHCb имаат поконкретни намени, многу помали и предвидени за поспецијализирани истражувања. The BBC's summary of the main detectors is:
Предложена надградба
По извесен број години, секој истражен проект во физиката на основните честички почнува да ја намалува својата делотворност: секоја следна година открива помалку појави од претходната. За оваа цел опитот треба да се поднови и надгради, по енергија или по сјајност (луминозитет). Оваа надградба на ГХС Супер ГХС, предложен да се изработи по 10 години работа на ГХС.
Оптимал за подновата за сјајност н ГХС зголемување на проточноста во сноповите (бројот на прптпни во снопот) и преправка на две високолуминозни места на заемодејство - ATLAS и CMS. За да се постигне ова треба, сноповите треба да се развијат до енергија од 1 TeV пред да се вметнат во (Супер) ГХС. За оваа цел треба да се прилагодат сите строеви за предзабрзување. Најскапи би биле промените што треба да се извршат во Суперпротонскиот синхротрон.
Процент
Во математиката, процент (симб. %, од лат. pro centum = „насто“) или отсто — стоти дел од некое количество или од некој број што се зема за единица. На пример 56 % е еднакво на дропка или 0,56 и се искажува „педесет и шест проценти“, „педесет и шест насто“ или „педесет и шест отсто“. Честа грешка во Македонија е кога ќе се каже „посто“.
Безјеова крива
Безјеова крива (погрешно наречена „Безиерова крива“) — параметарска крива која наоѓа честа примена во сметачката графика и сродните полиња. Воопштувањата на Безјеовите криви во повисоки димензии се нарекуваат Безјеови површини, чиј посебен случај е Безјеовиот триаголник.
Процент
Иако процентот обично изразува стапка на умножување помеѓу нула и еден, ова може да важи за секоја бездимензионална пропорционалност. На пример, 111 % е 1,11, а −0,35 % е −0,0035.
Безјеова крива
Кај векторската графика, Безјеовите криви се користат за моделирање на глатки криви чиј размер може да се менува до бесконечност. „Патеките“, како што се нарекуваат во програмите за работа (манипулација) со слики се комбинации од сврзани Безјеови криви. Патеките не се ограничени од растеризираните слики и можат да се менуваат интуитивно. Безјеовите криви се користат и во анимацијата, како алатка за контрола на движењето.
Процент
Пресметка
При вршење на процентуални пресметки, треба да се запомни основното правило дека симболот за процент може да се смета за истоветен на чистобројната константа. На пример, 35 % од 300 може да се запише како.
За да го најдеме процентот што го претставува една единица од поголема целина од N единици, тогаш делиме 100 % со N. На пример, ако имаме 1250 јаболка, и сакаме да дознаеме колкав процент од тоа е едно јаболко, пресметуваме:, што дава 0,08 %. Значи, ако тргнеме настрана едно јаболко, сме тргнале 0,08 % од јаболката. Ако тргнеме 100 јаболка, сме тргнале 100 · 0,08 % = 8 % од тие 1250 јаболка.
Безјеова крива
Безјеовите криви ги популаризирал францускиот инженер Пјер Безје во 1962, кога почнал да ги применува при обликувањето на автомобилски каросерии. Овие криви прв ги осмислил Пол де Кастелжо користејќи де Кастелжоов алгоритам, кој е бројчено стабилен метод за вреднување на Безјеови криви.
Процент
Пресметка
За да пресметаме процент на процент, ги претвораме двата во дропки врз 100 (или во децимали), па ги множиме. На пример, 50 % од 40 % изнесува: Погрешно е да се користи знак за делење или дробна црта заедно со знакот за процент (на пр., а не , што всушност изнесува .)
Безјеова крива
Сметачка графика
Најзатапени се квадратните и кубните Безјеови криви. Кривите од повисок степен се потешки за вреднување. Кога има потреба од посложени облици, се земаат Безјеови криви од ниж ред и се поврзуваат. Ова се нарекува „патека“ кај стандардите за векторска графика (како SVG) и програмите за работење со неа (како Adobe Illustrator и Inkscape). За да се обезбеди сигурна глаткост, контрочната точка во којашто се среќаваат две криви мора да лежи на линијата помеѓу две контрочни точки од секоја страна.
Процент
Пресметка
Лесен начин на собирање проценти (попуст 10 % + 5 %):
Безјеова крива
Сметачка графика
Најпростиот метод на претворање (растеризирање) една Безјеова крива со вчитување е нејзино вреднување во голем број на збиени точки и претворање на приближната низа од отсечки. Меѓутоа ова не гарантира дека растеризираниот извод ќе изгледа доволно гладок, бидејќи точките може да бидат премногу оддалечени една од друга. Може да се јави и обратен случај, кајшто може да има премногу точки во деловите на кривата што се речиси прави. Постои и чест адаптивен метод на рекурзивна поделба, каде се проверуваат контролните точки на кривата за да се утврди дали кривата дава приближен извод на отсечка до прецизнос со мала толеранција. Ако е незадоволителна, кривата параметарски се одделува на две отсечки, 0 ≤ t ≤ 0,5 и 0,5 ≤ t ≤ 1, и истата постапка се применува на секоја половина. Постојат и нерекурзивни методи на разликување, но треба да се обрати големо внимание при анализата на јавувањата на грешки. Постојат и аналитички методи, каде вчитана линија ја пресекуваме со сплајн и наоѓаме корени на кубни полиноми (за кубни сплајнови), па потоа работиме со повеќе вакви корени.
Процент
Пресметка
На пример, ако некоја продавница има „попуст 10 %+5 %“, тогаш вкупниот попуст не изнесува 15 %, туку:
Пример за проблем
Кога работиме со проценти, треба да се има на ум прашањето „во однос на што?“, т.е. што ја сочинува целината од 100 %. Ова се гледа од следниов проблем.
Безјеова крива
Анимација
Кај програмите за анимација како Adobe Flash и Synfig, Безјеовите криви служат за општо исцртување, на пример на движењето. Корисникот ја исцртува саканата патека со Безјеови криви, а програмот ги создава кадрите што му требаат на објектот за да се движи долж зададената патека. Кај 3Д анимациите, Безјеови криви служат за определување на тридимензонални патеки и дводимензионални криви за интерполација на клучните кадри.
Процент
Пример за проблем
Ако сакаме да го пресметаме соодносот помеѓу женските информатичари и сите информатичари: знаме дека 60 % од сите студенти се женски, а од нив 5 % студираат информатика, па заклучуваме дека (60:100) · (5:100) = 3:100 или 3 % од стидентите се информатичарки. Ова го делиме со 10 % од студентите по информатика, па го добиваме одговорот: 3 %/10 % = 30/100 или 30 % од сите информатичари се женски.
Безјеова крива
Фонтови
Фонтовите од семејството TrueType користат Безјеови сплајнови составени од квадратни Безјеови криви.
Процент
Пример за проблем
Овој пример е потесно поврзан со условната веројатност.
Еве други примери:
Безјеова крива
Фонтови
Современите системи за ликовно уредување како PostScript, Asymptote и Metafont користат безјеови сплајнови составени од кубни Безјеови криви за исцртување на закривени облици. Овој алгоритам наоѓа примена и кај „глатката крива“ кај табелите во Microsoft Excel.
Линеарни Безјеови криви
Ако ги имаме точките P0 и P1, линеарната Безјеова крива е едноставно права линија помеѓу тие две точки. Кривата е дадена со
и е истоветна со линеарната интерполација.
Квадратни Безјеови криви
Квадратна Безјеова крива е патеката што ја исцртува функцијата B(t), со зададени точки P0, P1 и P2,