cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гас
Брауново движење
Брауново дрижење е математички модел кој се користи за да се опише случајно движење на честичките суспендирани во течност. Анимацијата на гас честички, со користење на честички со розова и зелена боја, илустрира како ова однесување резултира со ширење на ширење надвор од гасови (ентропија). Овие настани се опишани од страна на теоријата на честички.
Бидејќи тоа е на границата на (или повеќе) со сегашната технологија да ги почитуваат поединечните честички гас (атоми или молекули), само теоретските пресметки даваат предлози за тоа како тие се движат, но нивното движење е различно од брауновото движење, бидејќи брауновото движење вклучува непречено повлекување поради триење на сила на многу гас молекули, испрекинато со насилни судири на молекула поединец (или повеќе) гас (и) со честички. На честички (обично се состојат од милиони или милијарди атоми) со што се движи во остар пат, но не толку остар како што би се очекувало ако се испутува поединечна гас молекула.
Меѓумолекулски сили
Како што беше дискутирано порано, моментални атракции (или repulsions) помеѓу честички имаат ефект врз гас динамиката. Во физичка хемија, името дадено на овие сили е меѓумолекулски ван дер Валсови сили. Овие сили играа клучна улога во одредувањето на физичките својства на гас како што е вискозност и проток (види секција физички одлики). Игнорирањето на тие сили во одредени услови (види кинетичка молекуларна теорија) им овозможува вистински гас треба да се третира идеален гас. Оваа претпоставка овозможува користење на закони за идеален гас кои во голема мера ги поедноставува пресметките.
Правилната употреба на овие гас врски бара кинетичка молекуларна теорија (KMT). Кога гас честички имаат магнетно обвинение или Меѓумолекулски сили тие постепено влијаат едни на други, истовремено и растојанието меѓу нив се намалува (модел на водородна врска илустрира еден пример). Во отсуство на било кое кривично обвинение, во одреден момент, кога растојанието помеѓу гас честички е значително намалена и тие не можат повеќе да избегнат судири меѓу себе со нормална температура на гас. Уште еден случај за зголемување на судири меѓу гас честички ќе вклучува фиксниот обем на гасот, кој при загревање ќе содржи многу брзи честички. Ова значи дека овие идеални равенки обезбедуваат солидни резултати, освен за ектремно висок притисок (компримирани) или висока температура (јонизирани) услови. Забележете дека сите овие услови кои се исклучоци дозволуваат пренос на енергија да се одржи во рамките на системот на гас. Отсуството на овие интерни трансфери е она што е наведено во идеални услови со кои размената на енергија се случува само во границите на ситемот. Вистинските гасови доживуваат некои од овие судири и меѓумолекулски сили. Кога овие судири се статистички незначителни (некомпресабилни), резултатите од овие идеални равенки се значајни. Ако гас честички се компресирани во непосредна близина, се однесуваат повеќе како течност (види течна динамика).
Поедноставени модели
На равенката на состојба (за гасови) се користи математички модел за да се опише грубо или да се предвиди состојбата на својствата на гасот. Во моментов, не постои единствена равенка на состојба што точно ги предвидува својствата на сите гасови во сите услови. Затоа, голем борј на многу попрецизни равенки на државата се развиени за гасови со специфична температура и притисок кој се движи. На "гас модели" најмногу се дискутира за "совршен гас", "идеален гас" и "вистински гас". Секој од овие модели има свој сет на претпоставки за да се олесни анализата на даден термодинамички систем. Секој следен модел го прошитрува температура спектарот на покривање на што се применува истото.
Идеален и совршен гас модели
Идеалниот закон за гас не направи претпоставка за специфична топлина на гас. Во најопшт случај, специфична топлина е функција од температурата и притисокот. Ако зависноста на притисокот е занемарена (а можеби и на температурата) во одредена апликација, понекогаш и на гас може да се каже дека е совршен гас, иако точните претпоставки може да се разликуваат во зависност од авторот и/или областа на науката.
За идеален гас, идеален закон за гас се применува без ограничувања за специфична топлина. Идеален гас е поедноставен "вистински гас" со претпоставка дека факторот на компресибилност Z е поставен на 1, што значи дека оваој пневматски сооднос останува константен. А факторот за компресибилност од нив исто така, бара од четирите водачи на променливи да го счедат закон за идеален гас.
Ова приближување е повеќе погодно за примена во областа на инженерството, иако поедноставни модели моѓе да се користат за да се произведе "топка-парк" опсег за тоа каде лежи реалното решение. Еден пример каде што "приближно идеален гас" ќе биде погоден за внатре во комората за согорување на млазен мотор. Исто така, може да биде корисно задржување на основните хемиски реакции и поделби за пресметка на емисиите.
Вистински гас
Секоја една од поставките навадени подолу додава на комплексноста на решение за проблемот. Како што се зголемува густината на гас со зголемување на притисокот, меѓумолекулски сили играат повеќе значајни улоги во однесувањето на гас, што резултира со идеален закон за гас кој не е повеќе обезбедување на "разумни" резултати. На горната граница на опсегот на температура на мотор (на пример, комора за согорување делови – 1300 K), сложени честички гориво апсорбираат внатрешна енергија со помош на ротации и вибрации кои предизвикуваат нивните специфични загревања да се разликуваат од оние на двоатомски молекули и благородните гасови. На повеќе од двојно температура, електронки побудување и дисоцијација на честичките од гасот почнува да се појавува и предизвикува притисокот да се приспособи на поголем број на честички (транзиција од гас наплазма). На крајот, сите термодинамички процеси се претпоставува дека ги опишува униформираните гасоци, чија брзија варира во зависност од фиксна дистрибуција. Со користење на нерамнотежна ситуација која имлицира дека онласта на протокот мора да се одликува на некој начин да им овозможи решение. Еден од првите обиди да ги прошират границите на законот за идеален гас вклучи покривање на различни термодинамички процеси со прилагодување на равенката која следи pVn = константно а потоа менување на n преку различни вредности како што се специфичен однос топлина, γ.
Ефекти на вистинскиот гас вклучувајќи ги оние прилагодувања на сметка на поголем опсег на однесување на гасот:
За повеќето апликации, како на детална анализа не е претерано. Примери каде "ефекти на вистински гас" ќе имаат значително влијание би било на Space Shuttle re-entry каде што се присутни екстремно високи температури и притисоци или гасови кои се произведени за време на геолошките настани како сликата на ерупцијата на 1990 година на Mount Redoubt.
Законот на Бојл
Законот на Бојл беше можеби првиот израз на равенката на состојбата. Во 1662 Роберт Бојл изврши серија на експерименти користејќи стаклена туба во Ј-форма, која беше затворена на едниот крај. Меркур е додаден на цевката, задржувајќи фиксна количина на воздух во краток, запечатен крај на цевката. Потоа обемот на гас беше внимателно измерен и дополнително беше додадена жива во цевката. Притисокот на гасот може да се утврди од страна на разликата помеѓу нивото на живата во краткиот крај на цевката и долгиот, отворен крај. Сликата од опремата на Бојл покажува некои од егзотичните алатки кои ги гористел Бојл при неговото истражување на гасови.
Преку овие експерименти, Бојл истакна дека притисокот од гас се одржа во константа температура и варира обратнопропорционално со обемот на гас. На пример, ако обемот е преполовен, притисокот е двојно поголем; и ако обемот е двојно, притисокот е преполовен. Со оглед на обратната врска меѓу притисокот и волуменот, производ на притисок (P) и волумен (V) е константа (k) за дадена маса на ограничен гас сè додека температурата е константна. Изјави како формула, со што е:
Бидејќи пред и по волумени и притисоци на фиксен износ гас, каде што пред и после температурите се еднакви на константата k, тие можат да бидат поврзани со равенката:
Законот на Чарлс
Во 1787, францускиот физичар и балон пионер, Жак Чарлс, покажа дека кислород, азот, водород, јаглерод диоксид и воздух се шират до иста мера во однос на истиот интервал од 80 келвини. Тој истакна дека, за идеален гас при константен притисок, обемот е правопропорционален на температурата:
Законот на Геј-Лисак
Во 1802 година, Јозеф Луис Геј-Лисак објави резултати на слични, иако посеопфатни експерименти. Геј-Лисак кредитиран од претходната работа на Чари од страна на именување на законот во негова чест. Самиот Геј-Лисак е заслужен за опишување закон за притисок, кој беше пронајден во 1809 година. Притисокот од страните на сад од страна на идеален гас е пропорционален на неговата температура.
Авогадров закон
Во 1811 година, Амадео Авогадро потврди дека еднакви волумени на чисти гасови содржат еднаков број на честички. Неговата теорија не била оптшто прифатена до 1858 година, кога друг италијански хемичар Stanislao Cannizzaro беше во можност да се објасни неидеални исклучоци. За својат работа со гасови од еден век претходно, бројот што го носи неговото име Авогадрова константа претставува број на атоми кои се наоѓаат на 12 грама елементарен јаглерод -12 (6.022×1023 mol−1). Оваа специфична бројка на гас честички, при стандардни услови и притисок (закон за идеален гас) зафаќа 22.40 литри, што е наведен како моларен волумен.
Авогадровиот закон наведува дека обемот окупиран од страна на идеален гас е пропорционален на бројот на молови (или молекули) во садот. Ова доведува до моларен волумен на гас, кој во STP е 22.4 dm3 (or litres). Односот е даде со:
каде што n e еднаков на бројот на гас молови (бројот на молекули поделено Авогадров број).
Закон на Далтон
Во 1801 година, Џон Далтон објави Закон за парцијални притисоци од неговата работа со закон за врска на идеален гас: Притисокот од мешавина на реактивни гасови не е еднаков на збирот на притисоците на сите составни гасови. Математички, ова може да биде претставено за n видови како што се:
Сликата на списанието на Далтон опишува симболи кои се користат како кратенки за снимање на патот што го следат. Меѓу неговите клучни забелешки по мешање нереактивни "еластични течности" (гасови) се следниве:
Компресибилност
Термодинамиката користи фактор (Z) за да смени равенка за идеален гас во сметка со компресибилни ефекти на вистински гасови. Овој фактор претставува односот на вистински до идеален специфичен волумен. Toј понекогаш е "fudge-factor" или исправка за проширување на корисен спектар на законот за идеален гас при употреба во дизајн. Обично оваа вредност Z е многу блиску до единство. Сликата за фактор на копмперсија покажува колку Z варира во текот на еден спектар на многу ниски температури.
Бројот Рејнолдс
Во течната механика, бројот Рејнолдс е односот од инерцијалните сили (vsρ) и густината (μ/L). Таа е една од најважните бездимензионални броеви употребувани во течна динамика, најчесто заедно со други бездимензионални броеви, за да се обезбеди критериум на утврдување на динамиката за сличност. Како таква, бројот Рејнолдс обезбедува врска меѓу резултатите од моделирање (дизајн) и сите други вистински услови. Исто така може да се користи за обележување на протокот.
Вискозност
Вискозност, физичко својство, е мерка за тоа колку добро соседните молекули се држат еден до друг. Цвста материја може да издржи сила на сечење поради силата на вакви меѓумолекулски сили. Течност постојано ќе се деформиња кога ќе дојде до слуично оптоварување од друг предмет. Додека гасот има ниска вредност на вискозност од течност, тоа сè уште е забележително својство. Ако гасовите немаа вискозност, тогаш тие не ќе се држеа до површината на страна и ќе формираа граница слој. Една студија на delta wing во Schlieren слика открива дека честичките од гасот се држат еден до друго (види секција слој на граница).
Турбуленција
Во течната динамика, турбуленција или турбулентен проток е режим на проток кој се одликува со хаотични, стохастички промени. Ова ги вкличува нискиот интензитет на дифузија, висок интернзитет на струење на воздухот, брза промена на притисокот и брзината во просторот и времето. Погледот од сателит на времето окулу островите на Робинзон Крусо илустрира само еден пример.
Граничен слој
Честички, всушност, се "држат" на површината на објектот движејќи се низ него. Овој слој на честички се нарекува граничен слој. На површината на објектот, тоа во суштина е статички и се должи на триење на површината. Објект, со својот граничен слој е всушност нов облик на објектот што остатокот од молекулите што се "гледа" како објектот се приближува. Овој граничен слој може да се оддели од површината, суштински создајќи нова површина и целосно менувајќи ја патеката на проток. Класичен пример на ова е аеродинамичко одолговлекување. Сликата делта крило јасно го покажува граничниот слој на задебелување на гасот кој се влева од десно кон лево по должината на водечките рабови.
Принцип на максимална ентропија
Како што вкупниот број степени на слобода ја достигне бесконечноста, системот ќе се најде во макросостојба која одговара на највисоките множества. Со цел да се илустрира овој принцип, да се почитува температурата на кожа од замрзната метална шипка. Користење на топлинска слика на температурата на кожата, имајќи ја предвид температурата на дистрибуција од површината. Ова првично набљудување на температурата претставува "микросостојба." Во иднина, второ набљудување на температурата на кожата ќе ја произведе втората микросостојба. Со продолжување на овој процес на набљудување, тоа е можно ако се произведе една серија на микросостојби кои ќе ја илустрираат топлинската историја на површината на барот. Карактеризација на оваа историска серија на микросостојби е можно со изборот на макросостојба која успешно ги класифиција во една група.
Термодинамичка рамнотежа
Кога преносот на енергија престанува од системот, оваа состојба се нарекува термодинамичка рамнотежа. Обично оваа состојба подразбира системот и околината да се на иста температура, така што топлината веќе не се пренесува помеѓу нив. Тоа исто така значи дека надворешните сили се измалансирани (волуменот се менува) и сите хемиски реакции во рамките на системот се конечни. Настаните може да варираат во зависност од системот. Сад со мраз кој е ставен да се топи на собна температура ќе му бидат потребни часови, додека со полупроводници и пренос на топлина што се случува во транзиција на уредот за да се исклучи состојбата може да биде од редот на неколку наносекунди.
Диак
Диак (DIAC - диода за наизменична струја) — диода што спроведува електрична струја само откако нејзиниот прекинувачки напон, VBO, ќе биде достигнат. Може да се користат трислојни, четирислојни и петслојни структури. Однесувањето е слично на распаѓањето на напонот на триак без гејт терминал.
Кога ќе дојде до пробив, внатрешната позитивна повратна информација (јонизација на удар или повратна информација од два транзистори) осигурува дека диодата влегува во област со негативен динамички отпор, што доведува до нагло зголемување на струјата низ диодата и намалување на падот на напонот на неа (обично целосниот процес на вклучување трае неколку стотици наносекунди до микросекунди). Диодата останува спроводлива додека струјата низ неа не падне под вредноста карактеристична за уредот, наречена струја на држење, IH. Под овој праг, диодата се враќа во својата високоотпорна, непроводлива состојба. Ова однесување е двонасочно, што значи обично е исто за двете насоки на струјата.
Повеќето диаци имаат трослојна структура со прекинувачки напон од приближно 30 V и вклучувачки напон помал од 3 V. Нивното однесување е аналогно на напоните на удар и гаснење на неонската ламба, но може да биде повеќе повторлива и се одвива на пониски напони.
Диаците немаат гејт или активирачка електрода, за разлика од некои други тиристори кои вообичаено се користат за активирање, како што се триаците. Некои триаци, како квадрак, за оваа намена содржат вграден диак во серија со терминалот на гејтот на триакот.
Диаците се нарекуваат и „симетрични активирачки диоди“ заради симетријата на нивната карактеристична крива. Бидејќи диаците се двонасочни уреди, нивните терминали не се означени како анода и катода, туку како A1 и A2 или главен терминал MT1 и MT2.
Сидак
Силициумската диода за наизменична струја (SIDAC) е поретко користен уред, електрично сличен на диакот, но има, генерално, поголем напон на прекин и поголема струја.
Сидакот е уште еден член на семејството на тиристори. Исто така познат како сидак (силициумски тиристор за наизменична струја), двонасочна тиристорска прекинувачка диода, или поедноставно двонасочна тиристорска диода, таа е технички специфицирана како двонасочен прекинувач со активирање на напон. Неговата работа е слична на онаа на диакот, но сидакот е секогаш уред со пет слоја со низок пад на напон во спроводна состојба, повеќе како триак активиран со напон без гејт. Општо земено, сидаците имаат повисоки пробивни напони и струјни капацитети од диаците, така што тие можат директно да се користат за вклучување/исклучување, а не само за активирање на друг прекинувачки уред.
Работата на сидакот е функционално слична на онаа на искриште, но не може да достигне повисоки температури. Сидакот останува непроводен сѐ додека применетиот напон не го исполни или го надмине својот номинален прекинувачки напон. Откако ќе влезе во оваа спроводлива состојба поминувајќи низ регионот на негативен динамички отпор, сидакот продолжува да спроведува, без оглед на напонот, додека применетата струја не падне под нејзината номинална струја на држење. Во тој момент, сидакот се враќа во својата почетна непроводна состојба за да го започне циклусот уште еднаш.
Невообичаено за електрониката, сидакот има статус на уред за специјална намена. Таму каде што бројот на делови треба да се одржува низок, се користат едноставни релаксициони осцилатори, а кога напоните се премногу ниски за практично функционирање на искриштето, сидакот е неопходна компонента.
Хорт
Хорт (Hoort) — општина во округот Лудвигслуст-Пархим, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Војна на ѕвездите Епизода 3: Одмаздата на Сит
Војна на ѕвездите Епизода 3: Одмаздата на Сит (Star Wars Episode III: Revenge of the Sith) е американски филм од 2005 година напишан и режиран од страна на Џорџ Лукас. Тој е шестиот филм кој беше издаден во серијалот Војна на ѕвездите, и трет според неговата хронологија на настаните. Овој филм ја комплетираше целата приказна од Војна на ѕвездите.
Бербери
Берберите се староседелски народ во Северна Африка, западно од реката Нил. Нивната територија на живеење е од Атлантскиот Океан на запад па до оазата Сива во Египет на исток, Средоземно Море на север и реката Нигер на југ. Историски, тие зборувале берберски јазици, кои сочинуваат афрo-азиска група на јазици. Денес, голем дел од населението зборува арапски јазик, но и француски. Голем број од Берберите живеат во Алжир и Мароко. Најголемиот број на Бербери се наоѓа во Мароко каде се 85% од населението се Бербери. Самите Бербери се нарекуваат Имазиген, што во слободен превод значи „слободни луѓе“.
Традицијата
Збирката ја добила Пулицеровата награда за поезија во 2020 година. Судиите на наградата ја нарекле книгата „збирка на маестрални стихови кои комбинираат деликатес со историска итност во нивното љубовно евокирање на тела ранливи на непријателство и насилство“.
Содржини
I
Прием
На веб-локацијата за агрегатор на критики Book Marks, која доделувала индивидуални оценки за рецензии на книги од главните книжевни критичари, збирката добила кумулативна оцена „Rave“ врз основа на 18 критики: 12 „Rave“ критики, 5 „Позитивни“ критики и 1 „Мешан „преглед.
Publishers Weekly го нарекло „загорливо“ и напишал дека дуплекс формата на Џерихо „дава убедливи резултати“.
Елизабет Лунд од „Вашингтон пост “ го нарекла „привлечно и силно бидејќи прекрасно ги балансирало мрачните барања на меморијата и нескротливата сила“.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Космос-1969
Космос-1969 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 15 септември 1988 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6600 килограми. Космос-1969 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 67,1°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 349 км, а најмалото на 177.
Фрисдорф (Бон)
Фрисдорф е кварт (Ortsteil) во градскиот округ (Stadtbezirk) Бад Годесберг, Бон, Германија.
Венген
Венген е планинско село во кантонот Берн во централна Швајцарија. Се наоѓа на надморска височина од 1274 метри, со приближно 1.300 постојани жители. Во текот на летото тука престојуваат до 5.000 посетители и до 10.000 во зима. Венген е домаќин на традиционалните скијачки трки во Лауберхорн во рамките на Светскиот куп во алпско скијање, кои се одржуваат секој јануари.
Историја
Венген во официјалните документи бил спомнат за првпат во 1268 година.
Викендички и хотели почнале да се градат кон средината на 19 век, кога бил отворен хотелот Лаунерхаус во 1859 година, со капацитет од 30 гости, а во 1880 година во одморалиштето Венген можеле да се сместат 100 гости. Со изградбата и пуштањето во употреба на железничката пруга Венгерналпбан во 1890-тите селото станало подостапно за туристите кои претходно морале да пешачат по стрмните падини до алпското село, што го поттикнало туризмот и почетокот на скијачката индустрија.
На почетокот од 20 век, британските туристи почнале да основаат скијачки клубови. Венгеновиот карлинг клуб бил основан во 1911 година.
Првите скијачки трки биле одржани на почетокот од 1920-тите. Во 1921 година се одржал британското првенство во спуст; следната година се одржала скијачка трка помеѓу Оксфорд и Кембриџ. На овие настани за прв пат се одржале трки во спуст за разлика од нордиските трки, кои се одржувале во другите швајцарски одморалишта. Исто така, во овој период, Лун ја измислил и ја вовел во Венген, првата трка во слалом, во која скијачите ја следеле патеката низ дрвјата, кои во подоцнежните години се заменети со скијачки порти. Овие настани се сметаат за зачеток на модерните скијачки трки и алпското скијање.
Рекреација
Венген е домаќин на меѓународно познатите скијачки трки Лауберхорн, а се наоѓа на патеката на маратонот Јунгфрау.
Класичните скијачки трки се одржуваат во Венген од 1930 година и традиционално се состојат од спуст, слалом и алпска комбинација. Покрај тоа што е една од технички најтешките патеки за спуст, Лауберхорн е најдолгата патека на Светскиот куп на ФИС. Најдобрите скијачи патеката долга 4455 км ја завршуваат за околу 2½ минути, а максимални брзини се постигнуваат кај Ханегшус (Haneggschuss), приближно до 160 км/час, на половина минута пред финишот.
NGC 3010C
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3010C се споменува и како UGC 5273, MCG 7-20-67, CGCG 239-35, KUG 0947+445B, MK 1237.
Откривање
Објектот е откриен на 17 март 1828 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3010C е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,1 m/лм2. NGC 3010C има привидни димензии од 0,4' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 50 м 39,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 44° 19' 51". Положбениот агол на објектот е во износ од 25°.
Други поделби
Проучување на NGC 3010C е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 28340. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 71; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2999. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 661.
Лаксатив
Лаксативи, пургативи се супстанци кои ја омекнуваат столицата и го зголемуваат движењето во цревата. Се користат во третманот и/или превенцијата на констипација.
Лаксативите се разликуваат според начинот на делување и несаканите ефекти кои може да ги предизвикаат.
Некои лаксативи содржат повеќе од една активна компонента. Можат да се користат орално или во форма на супозитории.
Северна Македонија
Северна Македонија — регион во границите на Република Македонија, кој се протега на исток до границата со Бугарија, на север до границата со Србија, на запад до планината Скопска Црна Гора, а на југ до регионот Источна Македонија.
Релјефно планините и котлините во овој регион припаѓаат на старите грамадни планини од родопскиот систем, додека реките во најголем дел припаѓаат на егејскиот слив, а помал дел на јадранскиот. Најголеми реки во регионот се Пчиња и Крива Река.
Во овој регион спаѓаат градовите Скопје, Куманово и Крива Паланка, како и етногеографските области Каршијак, Блатија, Црногорија, Жеглигово, Козјачија, Средорек, Славиште и Дурачка Река. Според македонските дијалектолози кои кратовските говори ги вбројуваат во северномакедонското наречје, и според регионалната поделба на Заводот за статистика, во регионот Северна Македонија спаѓа и градот Кратово.
Земјотрес во Шенси (1556)
Земјотресот во Шанкси (кинески: 华县 大 地震) бил катастрофален земјотрес и најкрвавиот земјотрес по број на жртви, во кој загинале околу 830.000 луѓе. Земјотресот се случил утрото на 23 јануари 1556 година во Шанкси, за време на династијата Минг. Во земјотресот биле погодени повеќе од 97 земји. Во дел од некои земји, повеќе од 60% од населението починало од земјотресот.
Остен (појаснување)
Остен може да се однесува на следново:
Хилзебург
Хилзебург (Hülseburg) — општина во округот Лудвигслуст-Пархим, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Брауншвенде
Брауншвенде — село и поранешна општина во округот Мансфелд-Зидхарц, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 6 март 2009, е дел од градот Мансфелд.
Остен (Осте)
Остен (службено: Остен (Осте); Osten или Osten (Oste); Oosten) — општина во округот Куксхафен, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Местоположба
Остен претставува најисточна општина во округот Куксхафен. Се наоѓа на брегот на реката Осте во областа Остермарш.
Роберт Силниот
Роберт IV Силниот (– ), исто така познат и како Руперт, бил маркгроф (маркиз) во Неустрија. Неговото семејство е именувано според него и се нарекува Робертини. Роберт бил татко на кралевите Одо и Роберт I од Франција. Роберт бил дедото на Иго Капет и со тоа предок на сите Капети. Неговиот татко бил Роберт III од Вормс.
Потекло и доаѓање на власт
Доста малку се знае за потеклото на Робертините. За време на владеењето на Луј Германецот, семејството од Источна Франкија се преселило во Западна Франкија. По неговото пристигнување во Западна Франкија, Карло Ќелавиот во 853 им дал власт во провинциите Мејн, Анжу, и Тур. Роберт имал задача да ја брани Неустрија од наездите на Викинзите и Бретонците во коишто битки се истакнал.
Поддршка на Карло II и стекнување на грофовиите Тур и Анже
Роберт Силниот е цитиран уште во 836, година во текот на која тој го напуштил регионот на средна Рона, но без да стекне титули.
Во тек на битките за превласт меѓу синовите на Луј I Побожниот, тој бил на страната на Шарл II Ќелавиот, кој бил зет на Одо Орлеански и веројатно сопруг на неговата германска братучетка. Тој морал да ги напушти поседите, кои се наоѓале во рамки на кралството на Лотар I, а да побегне на запад, кај семејството на мајка му.
Во 852, Карло II Ќелавиот го прогласил за лаички опат на Мармутие, потоа следната година missus dominicus на разни грофовии во Неустрија, посебно во регионите на Турена и Анже.
Карл Фердинанд Вернер го објаснува неговиот успех да се наметне во регионот на Лоара поради семејните врски кои го поврзувале со кланот на Адалар и со две групи роднини на запад :
Бунтот против Карло II и стекнување на власт (маркизат) на Неустрија
Во 856, Карло II Ќелавиот го наместил својот син Луј на чело на « војводството од Манс », територија која одговара на маркизатот Неустрија. Роберт не е споменат ни во таа прилика, ниту од ноември 853 и во текот на годината 854 кога Нормандите дошле во Лоара за да го ограбуваат Анже, Турена или Блоа. Тој се споменува дури во 858 на страната на Луј Германецот, против Карло и син му. . Се покорил дури во 861, во замена за маркизатот Неустрија.
Битка против Нормандите
Во 862, 864 и 865, Роберт се истакнал во битката против нападите на Викинзите кои формирале свои бази на устието на реката Лоара (853) и на Сена (856) под водство на нивниот водач Хастинг. Бернар Плантвелу, не сакајќи да се откаже од татковото наследство, го нападнал Роберт Силниот кој морал да го напушти Отен и за да се обесштети, ја земал Опатијата Сен-Мартен во Турена оттаму бркајќи го опатот. . Во 866, Карло Ќелавиот повторно му го дал маркизатот на Неустрија, и власт врз опатијата Сен-Мартен, која била важна опатија со што Роберт стекнал и бројни вазали. .
Роберт умрел истата година во битка со други грофови, Норманди, во (битката на Брисард).
Брак и деца
Во, Алберик де Троа-Фонтен вели дека сопругата на Роберт се викала Режина, конкубина на Карло Велики. Освен хронолошката невоможност за ова тврдење, се чини дека ова се должи на една абуна меѓу Иго Опатот (син на Конрад) и зетот на Роберт Силниот, и опатот Иго, син на Карло Велики и Режина.
Како и да било, Роберт Силниот бил таткјо на два сина кои биле кралеви на Франција :
Белешки
<references group="Note"/>
Хелсиншко метро
Хелсиншкото метро (Helsingin metro, Helsingfors metro) е метро систем кој служи во Голем Хелсинки, Финска. Тоа е најсеверниот метро систем во светот. Хелсиншкото метро било отворено за пошироката јавност на 2 август 1982 година по 27 години планирање. Со него управува Градскиот превоз Хелсинки за Претријатието за хелсиншки регионален превоз и пренесува 63 милиони патници годишно.
Метро системот се состои од 2 линии, кои опслужуваат вкупно 25 станици. Има вкупна должина од 35 km Метрото служи како главна железничка врска помеѓу предградијата на Источен Хелсинки и западните предградија во градот Еспоо и центарот на Хелсинки.
Линијата поминува под Централната станица Хелсинки, дозволувајќи им на патниците да се префрлат до и од патната железничка мрежа во Хелсинки, вклучително и возови од Прстеновата железничката линија до Аеродромот Хелсинки.
Умерштат
Умерштат (Ummerstadt) — мал град во округот Хилдбургхаузен, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Се наоѓа 19 километри јужно од окружниот град Хилдбургхаузен и 11 километри западно од градот Кобург.
Со само 461 жител (31 декември 2018 г.) претставува најмал град во целата покраина Тирингија, најмал во областа Франконија и втор најмал во цела Германија.
Скијачка жичница
Скијачката жичница ― механизам за превоз на скијачи на рид. Скијачките жичници обично се платена услуга во скијалиштата. Првата скијачка жичница била изградена во 1908 година од Германецот Роберт Винтерхалдер во Шолах/Ајзенбах, Хохшварцвалд.
Умерштат
Географија
Умерштат се наоѓа во областа Хелдбургер Ланд, во крајниот југ на сојузната покраина Тирингија. Голем дел од границата на градот е самата покраинска гранична линија со Баварија. Соседен град во Тирингија е Хелдбург, додека соседни градови во Баварија се Бад Родах, Зеслах и Кобург.
Низ подрачјето на градот поминува рекичката Родах, која се влева во реката Иц.
Градоначалник
Кристине Бардин е градоначалничка од 2004 година.
Ножици
Ножици — алат кој служи за сечење. Се состои од две метални острици споени на таков начин да рабовите се лизгаат  еден од друг. Ножиците сечат хартија, картон, пластика, метални фолии, ткаенина, конци и жица, но  и коса и храна. Ножиците се разликуваат по дејноста за која се наменети. Постојат ножици за деснарака, леварака и универзални.
Историја
Се претпоставува дека ножиците се измислени во 1500. п.н.е. во Стар Египет. Првите познати ножици се појавиле во Месопотамија пред 3.000 do 4.000 години. Тие биле од типот опружни ножици и се состоеле од две бронзени острици поврзани со тенка рачка, флексибилна лента од закривена бронза, која ги држела остриците во складна положба и овозможувала да се раздвојат откако дршките се притиснати со раката.
Во 1761 година во Лондон е отворена првата занаетчиска работилница за правење ножици, а во 1649 година е отворена компанијата под името „Фискарс“ која произведувала ножици. Марката „Фискарс“ постои и ден денес.
Бургсдорф
Бургсдорф — село и поранешна општина во округот Мансфелд-Зидхарц, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јануари 2010, е дел од градот Ајслебен.
Ролс-Ројс 20 hp
Ролс Ројс 20 H.P. (англ. Rolls-Royce 20 HP), произведуван 1922 - 1929, бил „мал автомобил“ од Ролс Ројс во 1920-тите кој се произведувал заедно со 40/50 Сребрено Сениште и Фантом. Бил направен за самовозни сопственици, но можело да го вози и шофер.
За автомобилот бил конструиран нов 6-цилиндричен мотор со 3127 cm³ со цилиндричен пречник 76 mm клип од 114 mm. За разлика од моторот на Сребрено Сениште, цилиндрите биле излеани во еден блок и главата можела да се извади. Палењето било рачно и електрично. Раните автомоили имале 3 брзини со менувач во средината на автомобилот, но ова се променило во 1925 на 4 брзински менувач од традиционалната десна страна. Погонот бил на задните тркала со цевка.
Гломазната шасија има крута предна и задна оска со полуелиптични амортизери, а кочењето најпрвин било само на задните тркала. Во 1925 биле ставени четири кочници со механичко серво. Бил поставен славниот ладилник со триаголен врв и раните примероци имале емајлирани хоризонтални, наместо никлувани вертикални решетки.
Во 1920 шасијата чинела £1100, додека типична цена сосе каросерија била £1600. Со каросерија препорачана од фабриката, автомобилот развивал 97 км/ч, но многу сопственици ставиле голема лимузинска каросерија со неизбежен ефект врз перформансите.
Водовод
Водовод или систем за водоснабдување — систем од градби, уреди и инсталации наменети за снабдување со вода на станбени населби, индустрија, а делумно и земјоделство. Овој систем ја зафаќа водата, ја прочистува, ја доведува до места на потрошувачка и ја распределува. Имајќи ги предвид расположливите и потребните количини вода, се градат општински и регионални водоводи. Општинските водоводни претпријатија снабдуваат едно место или град со приградските населби. Регионални водоводи се градат во области каде што нема доволно вода во близина на секое населено место, па се прави зафат на вода на едно место во регионот и се спроведува до неколку населени места. Во зависност од начинот на работа, односно постигнување на потребниот притисок на водата, снабдувањето со вода може да биде гравитационо, под притисок или мешано.
Историја
Почеток на изградба на водоводни системи е поврзан со развојот на првите станбени населби. Познати се податоци за изградба на водовод околу 3000 г.пр.н.е. Во Стар Египет биле копани бунари со пречник од 3 до 4 метри и длабочина од повеќе од 200 метри. Црпење вода од големи длабочини било познато во Стар Египет, Вавилон и Кина; За ова се користеле уреди со ведра и витли, а за развод се користеле керамички, дрвени или оловни цевки. Се граделе водоводи чиј извор се наоѓал далеку од населбата. Во Ерусалим се зачувани остатоци од аквадукт изграден околу 1000 година пр.н.е. Големи населби редовно никнувале во области со изобилие на вода (подрачја на Еуфрат и Тигар, долината на Нил), но водоснабдувањето се решавало и со водоводи кои носеле вода од големи далечини. Најпознати старовековни системи водоводи се иранските канати и римските аквадукти.
Ахмосе I
Ахмосе I ( jꜥḥ ms(j.w) , реконструиран / ʕaʕaħ'ma: sjə / ( MK ), египтолошки изговор Ахмос, понекогаш напишан како Амосис или Аахмес, што значи „ Јах (месечината) се роди“  ) бил фараон и основач на Осумнаесеттата династија на Египет, класифицирана како прва династија на Новото Египетско Кралство, ера во која древниот Египет го достигнал врвот на својата моќ. Тој бил член на тебанската кралска куќа, син на фараонот Секененре Тао и брат на последниот фараон од седумнаесеттата династија, Камосе. За време на владеењето на неговиот татко или дедо, Теба се побунила против Хиксосите, владетелите на Долен Египет. Кога имал седум години, неговиот татко бил убиен а тој имал околу десет години кога неговиот брат починал од непознати причини, откако владеел само три години. Ахмосе I го презеде престолот по смртта на неговиот брат, и по крунисувањето станал познат како nb - pḥtj - rꜥ "Господарот на силата е Ра "
Водовод
Историја
Изградбата на водоводи особено се развила во грчката и римската цивилизација. Во тоа време биле изградени тунели и мостови за спроведување на водата (аквадукт); познат, на пример, е воден тунел долг 1 километар изграден за аквадуктот на грчкиот остров Саму (550 пр.н.е.), и римскиот аквадукт преку реката Гар во Франција (Пон ди Гар), висок 48,77 метри. Во Хрватска на крајот од 3 и почетокот на 4 век, бил изграден римски аквадукт долг 9 километри за снабдување на Диоклецијановата палата во денешен Сплит; аквадукти и тунели на тој водовод и денес се во употреба.
Делови на водовод
Системот за водоснабдување главно се состои од водозафатни градби, од каде што водата преку главниот цевковод се води до уреди за подобрување на нејзиниот квалитет и водоскладови за складирање, а потоа со помош на разводна водоводна мрежа со придружните објекти и куќните инсталации и пумпни станици до повеќе потрошувачки зони, се разведува до крајните корисници.
Водозафатни градби
Водозафатната градба служи за зафаќање (земање) вода на различни наоѓалишта (извори, вештачки езера, отворени водотеци, подземни води и др.). Со оглед на топографската положба на наоѓалиштето, структурата на водозафатната градба може да вклучува придружни објекти како што се базени, пумпна станица и други. Цистерна за собирање и складирање на дождовница се користи во области без други видови вода (на пример, суви области на карст). Како дел од водоводот се гради само за помали населени места. Каптажа на извори е градежен објект за зафаќање на вода што избива од подземјето со природен, надолен или нагорен тек, кој се настојува во никој случај да не се наруши. Обично е заштитена и затворена за да се заштити од загадување, па затоа се состои од една или повеќе комори со цевки за одвод и испуштање. Зафат на подземни води се врши со помош на бунар, при што водата се извлекува со подводни потопни пумпи. Кога станува збор за плитки подземни води, интервенциите се вршат со помош на бунари со поголем пречник или со собирни хоризонтални галерии. Зафат на површински води е збир на објекти и уреди за користење на површинските води за водоснабдување. Водозафатните објекти на таквите наоѓалишта може да бидат едноставни (потоци, реки), но исто така многу сложени и скапи (езера, мориња). Водозафатите на морска вода се вршат со посебни подморски (подводни) објекти, со уреди за отсолување на водата, отстранување на планктони, риби и др.
Уреди за подобрување на квалитетот на водата
Уредите за подобрување (кондиционирање) на квалитетот на водата користат физички, хемиски и биолошки процеси за да ги отстранат растворените гасови, цврсти материи и течности како и живите организми во водата, кои ја прават водата непогодна за пиење, притоа отстранувајќи ги непријатните мириси, вкус и боја и намалувајќи ја тврдоста и корозивноста на водата. Имено, природните води наменети за водоснабдување не се секогаш погодни за пиење. Површинските води од потоци, реки и езера секогаш содржат лебдечки материи (лисја, трева, пластичен отпад, масла итн.), а оние што потекнуваат од езерата содржат и планктони и алги. Подземните води, кои обично се сметаат за чисти, понекогаш содржат големи количини растворен јаглерод диоксид, сулфурводород, амонијак, нитрати, јони на железо и манган. Површинските и подземните води може да бидат контаминирани и со отпадни води кои на водата и даваат непријатен вкус и мирис, а понекогаш и со опасни материи. Затоа, површинските води секогаш мора да се чистат, а подземните води понекогаш се доволни само да се дезинфицираат. Во зависност од степенот на контаминација, се применуваат една или повеќе процедури за чистење со помош на соодветни уреди.
Решетките отстрануваат големи пловечки материи од површинските води. Алгите и другите помали честички кои не се задржуваат на решетките се отстрануваат со микросита. Песколови се таложници кои го отстрануваат песокот и другите честички со густина поголема од водата. Отплинувањето или деареација, кое го отстранува вишокот на сулфурводород, јаглерод диоксид и други гасови, се врши со каскадни и површински деаератори, распрскувачи и вбризгувачи. Таложењето (седиментација) е процес на отстранување на зрнести и ронливи честички од водата со помош на гравитацијата, и се врши во статични или допирни таоложници. Згрутчувањето (коагулација) е процес со кој со додавање на хемиски агенси (алумуниумови и железни соли), од водата се отстрануваат супстанциите кои се во колоидна состојба. Флокулација е спојување на распрскани мали честички во поголеми снегулки, кои се отстрануваат од водата со таложење и филтрирање; Обично се применува механичко мешање и се додаваат флокуланти (силика гел, глина, активен јаглен, ситен песок, дијатомејска земја и др.). Цедењето (филтрација) се врши за да се отстранат цврстите материи со поминување на вода низ филтер, обично исполнет со кремен песок. Дезинфекцијата ја намалува концентрацијата на штетни микроорганизми на ниво кое не е опасно за луѓето. Се изведува со помош на средство за дезинфекција, најчесто хлор, хлор диоксид и озон, понекогаш сребро, бром, калиум перманганат или со зовриена вода и изложување на ултравиолетово зрачење.
Водосклад
Водоскла е градба во која водата се собира во делови од денот или ноќта кога потрошувачката е најмала, а се користи во оние периоди кога потрошувачката е зголемена над дневниот просек. Овие градби мора да бидат технички и санитарно беспрекорно изведени, а нивната зафатнина доволна да ја обезбеди потребната количина на вода во часовите на максимална потрошувачка, максимално оптоварен ден или за гаснење пожари. Местото на водоскладот се настојува да се обезбеди на таква височина што ќе го обезбеди потребниот доводен притисок на најкритичната точка на населбата.
Водоводна мрежа
Водоводната мрежа опфаќа цевки и придружни наменски делови кои ја разведуваат водата од водоскладот до крајните потрошувачи. Тлоцртниот распоред на цевководот во однос на насоката на водоснабдување зависи од големината на населбата, урбанистичкото решение и топографските услови. Цевките се со кружен пресек, изработени од леано железо, челик, бетон, армиран бетон или полимерни материјали. Изборот на вид на материјал за цевки зависи од максималниот работен притисок и од економските услови и здравствените барања. Потребниот притисок во разводниот цевковод се одредува од повеќе фактори, на пример, висината на зградите, барањата на противпожарните уреди, а за делотворна работа мора да биде најмалку 2,7 до 4 бари. Покрај цевките, водоводната мрежа вклучува вентили (затворачки вентили) за исклучување на одредени делови од мрежата за замена или поправка, воздушни вентили за ослободување на воздухот од највисоките делови на мрежата, хидранти за снабдување со поголеми количини вода за време на гаснење пожар, разни уреди за намалување на притисокот, манометри, означување на водостојот и потрошувачката во резервоарите, приклучни гарнитури и регистратори на потрошувачка (водомери за домаќинство); за да се обезбеди потребното количество и притисок на вода во висококатниците и во населените места каде што нема висок притисок во водоводниот систем, се градат резервоари на врвовите на куќите или се поставуваат автоматски пумпни станици - хидрофори.
Во зависност од областа која ја снабдува со вода, водоводната мрежа може да биде градска, индустриска, куќна или противпожарна. Градската водоводна мрежа ги снабдува станбените делови во градот или населбата и ги опслужува потребите на жителите. Индустриската водоводна мрежа е специјална водоводна (независна) мрежа за големи индустриски комплекси (железарница, постројки за хемиска индустрија и др.). Куќна водоводна инсталација е водовод во внатрешноста на станбени и јавни згради со хоризонтален и вертикален развод. Се состои од разводна мрежа за ладна вода и разводна мрежа за топла вода. Противпожарна водоводна мрежа е посебна водоводна мрежа за заштита од пожари. Противпожарните цевководи во населените места можат целосно да бидат одвоени од водоводните инсталации, така што тие формираат специјални водоводни цевководи (обично за индустриски и големи воени комплекси, рафинерии за нафта итн.). Исто така, во големите станбени и јавни згради се издвојуваат противпожарни цевководи. Според обликот, водоводната мрежа може да биде прстенеста и разгранета. Прстенестата водоводна мрежа овозможува водата да циркулира низ системот. Разгранетата водоводна мрежа се состои од еден главен доводен крак, од кој поединечните цевководи се издвојуваат како краци кон краевите.
Швајкерсхаузен
Швајкерсхаузен (Schweickershausen) — општина во округот Хилдбургхаузен, во сојузната покраина Тирингија, Германија.
Местоположба
Швајкерсхаузен се наоѓа во Хелдбургер Ланд, југозападно од градот Хелдбург, сместен во крајниот југ на покраината Тирингија. Голем дел од општинската граница е самата покраинска линија помеѓу Тирингија и Баварија.
Потекло (роман од Ден Браун)
Потекло (англиски: Origin) — роман од американскиот автор Ден Браун издаден во 2017 година и петто издание во кое како главен лик се појавува во Роберт Ленгтон, по Ангели и демони, Кодот на Да Винчи, Изгубениот симбол и Пеколот. Книгата била објавена на 3 октомври 2017 од страна на Doubleday. Дејството во книгата се одвива во Шпанија.
Гаража
Гаража – Ограден и покриен простор за чување и поправка на возила. Името „гаража“ произлегува од францускиот збор garage. Според основната функција може да биде куќна (најчесто за едно, две или помал број возила) и јавна (за голем број возила). Гаражата се разликува од паркиралиштето по тоа што е градба од затворен тип.
Потекло (роман од Ден Браун)
Содржина
Роберт Лангдон, професор по симбологија и религиска иконологија на „Харвард“ пристигнува во ултрамодерниот музеј „Гугенхајм“ во Билбао за да присуствува на едно многу важно соопштение – објавувањето на едно откритие кое „засекогаш ќе ја промени науката“. Домаќин на вечерта е Едмонд Кирш, четириесетгодишен милијардер и футурист чии зашеметувачки, високотехнолошки пронајдоци и смели предвидувања го направиле светски почитувана личност. Кирш, кој пред две децении бил еден од првите студенти на Лангдон на „Харвард“, само што не објавил едно неверојатно откритие…
Но, детално испланираната вечер одеднаш се претвора во хаос, а на скапоценото откритие на Кирш му се заканува опасност да биде загубено засекогаш.
Космос-1970
Космос-1970 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.