cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Стаклена градина
Градба
Овие структури се со големина од мали куќички до големина на индустриски згради. Минијатурен ефект на стаклена градина е познат како ладна рамка. Внатрешноста на стаклената градина изложена на сончева светлина станува се 'потопла од надворешната температура, заштитувајќи ја неговата содржина на ладно време. Многу комерцијални стакло пластеници или стакленици се високи технолошки производствени капацитети за зеленчук и цвеќиња. Стаклените оранжерии се полни со опрема, вклучувајќи скрининг инсталации, системи за греење, ладење, осветлување, и може да се контролира од страна на компјутерот за да се оптимизираат услови за раст на растенијата. Различни техники се користат за да се оценат степените на оптималност и односот на удобност на стаклениците. Микроклимата (на пример, температурата на воздухот, релативната влажност на воздухот и дефицитот на пареа под притисок) со цел да се намали ризикот на производство пред одгледување на одредена култура.
Дизајн
Објаснувањето дадено во повеќето извори за топлата температурата во стакленатa градина е дека случајното сончево зрачење (видливото и во соседните делови на инфрацрвени и ултравиолетови асортимани на спектарот) поминува низ стаклото на покривот и ѕидовите и се апсорбира од страна на подот, земјата, и содржини, кои стануваат потопли и повторно да се емитуваат на енергија, како долго-бранова должина инфрацрвено зрачење. Стаклото и другите материјали кои се користат за емисии на стакленички ѕидови не пренесува инфрацрвено зрачење, па инфрацрвена не може да избега преку радиативниот трансфер. Како структура не е отворена во атмосферата, топлина исто така, не може да избега преку струење на воздухот, па така температурата се крева внатре во стаклената градина. Ова е познато како "ефект на стаклена градина". Ефектот на стаклената градина, поради инфрацрвен-матен "стакленички гас", вклучувајќи го и јаглерод диоксидот и метанот, наместо од стакло, исто така влијае на земјата како целина; нема конвективни ладења како воздух за да не избега од земјата.
Функцијата на Стаклената градина
Главната функција на стакленикот се состои во тоа што ѕидовите кои се од стакло или проѕирна пластична фолија влијаат да се собира сончевата светлина односно инфрацрвените зраци, кои пак не можат да ја напуштат внатрешноста и тоа се зголемува температурата (топлината) на неговата внатрешност многу над температурата на надворешната средина, што пак влијае кои испуштаат растенија кои се одгледуваат во него позабрзано да растат и зреат. Феноменот ефект на стаклена градина го должи своето име на оваа одлика на стаклениците.
Стаклената градина често се користи за одгледување на цвеќе, зеленчук, овошје и тутун. Бумбарите се изабрани полинатори за поголемиот дел на опрашивање во стаклените бавчи, но се користат и други типови на пчели, како и вештачко опрашување. Во вакви услови доматот и другите градинарски растенија имаат период на зреење од 90 дена, со што се постигнуваат и по 4 берби (реколти) во годината, за разлика од растењето во природни услови на отворно кое овозможува само една берба годишно. Тутунот, зеленчукот и цвеќето се одгледуваат во стаклените градини во доцната зима и раната пролет, а потоа се пренесуваат надвор како што времето ќе затоплува. Започнатите билки се обично достапни на градинарите на пазарите за време пренесувањата (пресадувањата).
Стаклените градини се од сè поголемо значање во снабдување со храна за земјите со големите географски ширини. Најголемата комплекс стаклена градина на светот е во Лимингтон во Онтарио (во близина на најјужната точка на Канада) каде околу 0.8 км2 домат расте во целост под стакленикот. Во Македонија поглеми површини под стакленици постојат во Струмичко, Гевгелиско и Овче Поле (Светиниколско) каде пак се наоѓаат најсовремените и најмодерните стакленици на претпријатијата „Хорти Центар - Балкан Гринхаус“ (кој воедно служи и како центар за обука на градинари од целиот Балкан), „Томатоленд“ итн.
Опрема и технологија
Современите стакленици поседуваат и модерна и компјутеризирана (автоматизирана) опрема која што ги регулира климатските услови внатре во оранжеријата. Во тој однос современите стакленици поседуваат уреди за автоматизирано: наводнување, греење, проветрување (ветреење) преку проветрители, метеоролошка станица која покажува редности на инсолација односно сончево зрачење, ружа на ветрови, показатели на параметри за IEC-Ph вредности итн. Покрај загревањето со сончевите зраци современите стакленици користат и дополнителни извори на греење како што се: природен гас, мазут или нафтени горива и топли термални води (како што е случај во стаклените оранжерии во Негорци, Гевгелиско и Банско (Струмичко)). Одгледувањето на растенијата во современите стаклени градини не мора да се одвива директно на самото земјиште на кое е изграден и се наоѓа стакленикот, туку тие може да се огледуваат и на различен број редови (16-23), на подвижни табли (платформи) за расад итн. преку методот  хирдопоника  кој подразбира одгледување односно засадување на различен тип на медиум како што се: земја односно различни видови почви донесени од други места, кокосови влакна, разни струготини од кора на дрвја (пелети или т.н. „пилевина“) итн.
Пластеник
Пластеник е вид на оранжерија односно варијација од стаклена градина каде наместо стакло се користи како провидна пластична фолија. Времето на изработка е многу побрзо а трошоците се значително пониски бидејќи пластичната фолија е многу поевтина од стаклото, но и е полесна за вградување. Поради поголемата едноставност и поевтината цена на чинење, пластениците се најраспространети ширум градинарството во цела Македонија, при што речиси секое помало земјоделско стопанство и селско домаќинство има барем по еден пластеник. Сепак кај пластениците постои непогодност што може полесно да бидат оштетени под дејство на силен ветер. Најчестиот изглед на пластениците е со засводен (заоблен) покрив посебно кај пониските градби, а неретки се и закосените покриви. Во значително голема мерка пластениците се користат и за расадничарство, односно за подготовка на расади на градинарски култури. За разлика од големите стакленици, греењето кај пластениците вообичаено се одржува со огревно дрво во ќумбиња, а поретко и со нафта. Исто така, поради помалата опременост, кај пластениците за разлика од модерните стакленици, целото одгледување и производство се одвива на самата почва на земјиштето на кое е подигнат пластеникот.
Илино (Прилеп)
Илино — археолошко наоѓалиште во градот Прилеп. Претставува средновековна некропола. Во непосредната близина на градот, во месноста наречена Шаторов Камен, на зарамнето плато со површина од 200 × 50 метри, се гледаат 6 гробни конструкции, кој биле откопани од жителите. Гробовите се градени од камени плочи, а како прилози биле најдени белезици од тордирана бакарна жица и друго. Наодите се чуваат во Завод и Музеј во Прилеп.
Бреденберг
Местоположба
Бреденберг се наоѓа на северниот раб од ридската област Химлинг помеѓу градовите Папенбург и Ленинген. Низ местото рече реката Ое.
Соседни општини
Бреденберг се граничи на североисток со општината Естервеген, на југоисток со општината Лоруп во општинската заедница Верлте, на југозапад со општината Бергер во општинската заедница Зегел и на северозапад со општината Зурволд.
Никола Алтипармаков
Никола Вељанов Алтипармаков — македонски револуционер, член на Македонската револуционерна организација.
Животопис
Никола Алтипармаков е роден во 1873 година во битолското село Доленци. Родители му се Вељан и Трена Алтипармакови, а негови браќа се Ристе и Илија, кои исто така биле револуционери на ВМОРО. Во редовите на ВМОК се вклучил во 1890 година, кога во Варна дал заклетва пред луѓе од организацијата, меѓу кои Трајко Китанчев. Истата година, Никола Алтипармаков бил испратен од Организацијата во Романија, за да собира парична помош за Македонците, но од романските власти бил задржан три месеци во затвор, а потоа бил вратен во Бугарија.
Во 1902 година учествувал во Горноџумајското востание, кога со оружје заминал во Горна Џумаја заедно со војската на генерал Иван Цончев. На 20 март 1903 година, Никола Алтипармаков се вратил во Битола.
За време на Илинденското востание, Никола Алтипармаков бил активен како позадинец, заедно со Арнаутов и Чачков. Во 1904 година бил уапсен од турската власт и осуден на смрт, но по една година бил амнестиран. Во 1915 година бил уапсен од српските власти и одлежал 2 години затвор. Повторно, бил уапсен од српската власт во 1919 година на 2 години.
Починал во Битола, во 1953 година.
NGC 1436
NGC 1436 — спирална галаксија во соѕвездието Еридан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1436 се споменува и како NGC 1437, ESO 358-58, MCG -6-9-25, FCC 290, AM 0341-360, IRAS 03417-3600.
Откривање
Објектот е откриен на 9 јануари 1836 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1436 е од видот SBab. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,4 m/лм2. NGC 1436 има привидни димензии од 3,1' х 2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 43 м 37,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 35° 51' 15". Положбениот агол на објектот е во износ од 150°.
Други поделби
Проучување на NGC 1436 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 13687. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 356; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7034.
Римски император (титула)
Император (лат.: Imperator) е римска титула која првично претставувала еквивалент на титулата командант за време на Римската Република. Подоцна оваа титула станала дел од целосното име на римските цареви, како дел од нивниот когномен (прекар).
Англискиот збор emperor потекнува токму од латинскиот збор "imperator", добиен преку француската транскрипција empereur. Не постои директен латински еквивалент на англискиот збор emperor, сепак - римските цареви вообичаено користеле голема група на титули и позиции, наместо една единствена титула. Сепак, зборот imperator имал релативно константен статус низ историјата како дел од титулите на римските владетели во текот на принципатот (principate) (изведен од принцепс ("princeps"), од што пак е изведена титулата принц во англискиот јазик) и доминатот.
Женската форма на латинскиот збор "Imperator" е "Imperatrix", означувајќи женско владеење.
Козачки напад на Цариград (1624)
Козачкиот напад на Цариград (1624) — кампањи на Запорошките Козаци, предводени од хетманот Михаило Дорошенко, кон Цариград, тогашниот главен град на Отоманското Царство.
Позадина
Со векови, почнувајќи од владеењето на Казимир Велики од 14 век, Полска се натпреварувала за проширување во рутенските земји Халич и Подолија против ривалите Унгарија и Литванија, што резултирало со формирање на Полско-литванската Заедница во 1569 година. Зголеменото полско влијание и автономија над југозападна Рутенија довело до судир со кримските ханови, чии напади во регионот на Црното Море започнале да се интензивираат.
Наспроти оваа позадина, козачката организација Запорожјански домаќин се организирала како политичко-воено братство кое почнало да врши напади врз Кримското Ханство и Отоманското Царство, продирајќи до предградијата на Цариград, и извршувајќи грабежи кон почетокот на 17 век.
Прв напад
Во летото 1624 година, турскиот адмирал Реџеп-паша  го нападнал Кафа за да ги покори татарските вазали. Козаците решиле да го искористат овој момент за да го нападнат Истанбул. И покрај гласините и предупредувањата за можноста од страшен напад, адмиралот ги игнорирал и заминал на Крим.
Главниот град останал без одбрана. Во тоа време Козаците со 70-80 шајки (чамци) се појавиле на двете страни на Босфорот. Ноќта на 9 јули, тие го нападнале градот, ограбувајќи и палејќи станбени и административни згради. Бејлербеј, Ваниќој бил уништен на европскиот брег.
Султанот Мурад IV, и покрај недостатокот на флота, одлучил да ги казни Козаците за злосторството. Недостигот од галии го компензирал користејќи разни цивилни чамци. Надевајќи се дека ќе ги исплаши Козаците со големината на својата сила, тој испратил неколку стотици бродови под контрола на Дамат Халил-паша. Гледајќи ја оваа импровизирана армада, Козаците чекале среде теснецот, и ги поставиле чамците во полукруг. Ветерот им дал можност на Козаците да ги нападнат Турците.
Втор напад
По две недели, османлиската престолнина се соочила со најмалку 150 шајки, секоја со по 50 членови на екипажот.
102 козачки шајки дошле во османлиската флота под команда на Паша, составена од 25 големи галии, потпомогнати од 300 помали чамци (најверојатно 25-50 луѓе во секој). Битката траела неколку дена; На крајот, Козаците ја разбиле турската флота, а потоа го нападнале Истанбул.
Турска реакција
Софата, загрижена од постапките на Козаците, испратила гласници кај Рејб-паша, велејќи му да ги игнорира кримските работи и да се врати во Истанбул.
Козачките затвореници изјавиле дека се однесувале како да ги извршуваат овие напади во договор со Татарите. Ова дополнително ги нарушило односите меѓу Отоманското Царство и Кримското ханство.
Толчник (ботаника)
Толчникот (pistillum) е дел од цветот на скриеносемениците, изграден од еден или повеќе сраснати оплодни ливчиња (карпела), во чива внатрешност се наоѓа шуплина со семени зачетоци. Функцијата на толчникот е да ги заштитува семените зачетоци од разни надворешни влијанија, во прв ред од исушувања. Во цветот, толчникот или толчниците (т.е. сите оплодни ливчиња) се организирани во  женски дел од цветот — гинецеум (gynoeceum).
Терминот толчник и во латинскиот и во македонскиот јазик настанал по морфолошка аналогија со предметот за уситнување, толчник, кој се користи со аван. Некои ботаничари го сметаат овој термин за непотребен, бидејќи често се поистоветува со значењето на терминот карпела (оплодни ливчиња), а во одделни случаи одговара и на целиот гинецеум. Најчесто затоа се говори за гинецеум кој е изграден од одреден број карпели, а терминот толчник се изоставува. Во литературата користењето на терминот толчик е зачестено.
Градба на толчник
Кај поголемиот број растенија, на толчникот можат да се разликуваат три дела :
Жигот се наоѓа на врвот на толчникот и често е рапав или леплив,за да за него лесно можат да се залепат поленовите зрна. На жигот се наоѓа течност со растителни хормони, кои индуцираат 'ртење на поленовите зрна во поленова цевка. Жигот е посебно развиен кај цветовите на анемофилни растенија (кои се опрашуваат со ветер, нпр. треви или буква).
Жигот надолу се стеснува во столбче низ кое поминува поленовата цевка на патот до плодникот. Столбчето кај некои цветови може активно да се свиткува и да го поставува жигот во најповолна положба за опрашување. Ткивото на столбчето најчесто е омекнато и слузесто, а служи за исхрана на поленовите цевки за време на нивното растење кон семените зачетоци. Иако од секоја карпела настанува едно столбче, во цветовите со повеќе карпели тие можат да сраснат во едно, заедничко столбче. Поедини цветови немаат столбче, па жигот во вид на лента или шав се наоѓа директно на плодникот (појава наречена астилија).
Типови на гинецеум/цветови
Според бројот на оплодни ливчиња кои го градат цветот се разликуваат два основни вида на гинецеум (или цветови)[1]:
1.монокарпни — кои содржат едно оплодно ливче во еден толчник; и
Во зависност од положбата на плодникот кон останатите делови на цветот,се разликуваат:
Натцветен плодник е оној кој се наоѓа над останатите делови од цветот, посебо цветните ложи и перијантите. Натцветни плодници имааат типските цветови скриеносемениците, помеѓу останатите булки, тутун, лена. Сретцветен плодник ја опколува вдлабената цветна ложа која не сраснува со ѕидот на плодникот, а во исто ниво на цветната оска се наоѓа перијантот и плодникот. Сретцветните плодници ги среќаваме во цветовите на цреши или ружи, на пример. Потцветен плодник е опколен со вдлабната цветна ложа која сраснува со неа, така да останатите цветни делови се прицврстени за цветната оска над плодникот. Потцветни плодници имаат сончоглед, перуника и др.
Создавање и развиток на толчникот
Толчникот настанува со свиткување на карпелата, така што нејзините ободи се приближуваат и надолжно (адаксијално) сраснуваат. Линијата на сраснување на ободот на карпелата се нарекува стомачен (вентралeн) шав. На спротивната страна на толчникот се наоѓа средниот нерв на карпелата, кој се нарекува грбен(дорзалeн) шав. При свиткувањето, епидермисот на лицето на листот(карпелата) се наоѓа на внатрешната, а епидермот на наличјето на надворешната страна на толчникот. Онтогенетски развиток на гинецеумот, како дел на цветен изданок, кај повеќето скриеносеменици е под влијание на производите на регулаторните - {MADS-box}- гени од класата - {C}- (нпр. гени agamous).
Еволуција на толчникот
Карпелата, а со тоа и толчникот, се структури хомологни на мегаспорофили семени папрати и голосеменици. Карпелите на првобитните скриеносеменици биле крупни, листолики, со голем број семени зачетоци (ситуација присутна и кај современи примитивни групи), и со непотполно сраснување. Во тек на еволуцијата, дошло најпрво до потполно сраснување на обрачот на карпелата во толчникот, а потоа и до еволуциониот тренд на смалување на бројот на карпелите и нивното сраснување во еден, ценокарпен толчник. Паралелно, дошло и до смалување на бројот на спроводните снопчиња во карпелата од три на еден.
Алекс Хаус
Алекс Хаус (Alex Howes; р. ) — американски професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата. Хаус станал професионалец во 2012 година.
Личен живот
Хаус е роден на 1 јануари 1988 година во Денвер, Колорадо, а пораснал во Голден, САД. Престојува во Булдер во Жирона, Каталонија, Шпанија. Додека настапувал како аматер, Хаус студирал исто така и на Универзитетот Колорадо.
Кариера
Возел со професионалната екипа, а со , аматерска екипа, во 2007.
Гармин-Баракуда (2012–денес)
За сезоните 2012 и 2013 потпишал со. Останал со екипата и во 2014 година. Ја освоил седмата етапа на САД Про Сајклинг Челинџ; негова прва професионална победа.
Го обновил договорот со за сезоните 2015, 2016 и 2017. Бил именуван во почетниот состав за Џиро д’Италија 2017.
Распоред на резултатите на големите трки
СО = се откажал; — = не учествувал
Виртуелна приватна мрежа
Виртуелна приватна мрежа (virtual private network; VPN) е сметачка мрежа која ја користи јавната телекомуникациска инфраструктура, како што е Интернет да обезбеди оддалечени канцеларии или поединечни корисници со сигурен пристап кон мрежата на нивната организација. Таа има за цел да се избегне скап систем на сопственост или изнајмени линии кои може да се користат од страна на само една организација.
Концизира трансфет на податоци помеѓу две или повеќе мрежни уреди кои не се на иста приватна мрежа за да се задржи пренесувањето на податоци од други уреди на еден или повеќе интервенции на локалната мрежа или Wide Area Network. Постојат многу различни класификации, имплементации и користи за виртуелни приватни мрежи.
Историја
До крајот на 1990-тите мрежните компјутери се поврзани преку скапи изнајмени линии и / или dial-up телефонски линии. Виртуелните приватни мрежи ги намалуваат трошоците на мрежата, за да се избегне потребата за многу изнајмени линии кои поединечно се поврзани на интернет. Корисниците можат да разменуваат приватни податоци безбедно, така да поскапите изнајмени линии се непотребни. VNP технологиите имаат огромен број на протоколи, терминологии и маркетинг влијанија кои ги дефинираат. На пример, VNP технологиите можат да се разликуваат во : •	Протоколите што ги користат за да се пробијат во сообракајот. •	Тунелот е крајната точка, односно клиент раб или оператор раб. •	Дали тие нудат мрежно место – на мрежно место или имаат далечински пристап на поврзување. •	Нивото на безбедност што е предвидено.
Докажување за автентичност
Создадени од корисник далечински VPNs пристапи може да користат лозинки, биометрика или други криптографски методи. За мрежа до мрежа тунелот често се користат дигитални сертификати или лозинки.
Насочување
Протоколите за пробивање може да се користат во точка-до-точка топологијата која ќе теоретски ќе се смета за VPN, бидејќи на VPN по дефиниција се очекува да ја поддржат и произволни групи на менување на мрежни јазли.
Виртуелна приватна жица и приватни on-line услуги (VPWS и VPLS)
VPWS се точка – точка, при што VPLS може да бидат точка-до-повеќе точки.
Услуги од OSI слојот 2
Слојот 2 овозможува за соживот на повеќе локални мрежи, мегусебно поврзани преку стеблата на користење на IEEE 802 .1 Q	 отворениот протоколот. Се користат и друhttp://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=Virtual_private_network&action=editги отворени протоколи, но станаа застарени вклучувајќи ги и Интер-Префрли линк ISL и IEEE 802.
Развиена од IEEE,VLANs, овозможува повеќе означени мрежи за споделување на заеднички развод. Од гледна точка на корисникот, VPLS прави возможно да се интерконектираат неколку LAN сегменти во текот на еден вклучен пакет, услужник, јадро.
Архитектура на OSI слојот 3
Во овој дел се дискутира за главната архитектура на PPVPNs. Еден од предизвиците на PPVPNs вклучува различни корисници со користење на ист адресен простор, посебно на IPv4 приватен адресен простор. ВИРТУЕЛЕН РУТЕР PPVPN Виртуелната архитектура на насочувачот е различна од BGP/MPLS техниките, но бара модификација на постоечките насочувачки протоколи како BGP.
Зрачен слој
Зрачен слој (радијативна зона) — слој од внатрешноста на една ѕвезда каде енергијата се пренесува кон кон надворешноста претежно со зрачно распрснување а со струење. Енергијата патува низ зрачниот слој во облик на електромагнетно зрачење како фотони. Во рамките на Сонцето, зрачниот слој е сместено во преодниот слој меѓу Сончевото јадро на 0,2 на сончевиот полупречник и надворешниот струевит слој на ,71 на полупречникот. Струевитиот и зрачниот слој се одделени со такохоклина, која е уште еден дел од Сонцето. Иако е помал дел, тој сепак постои. Материјата во зрачниот слој е толку густа, што фотоните патуваат само кратко растојание пред да бидат впиени или расфрлени од друга честичка, постепено менувајќи на поголеми бранови должини како нив. Поради оваа причина, потребни се просечно 171.000 години за гама-зраците од Сончевото јадро да го напуштат зрачниот слој. Преку оваа граница, температурата на плазмените капки од 15 милиони келвини блиску до јадрото снижувајќи сè до 1,5 милиони келвини на основата на струевитиот слој. Во рамките на зрачниот слој, температурниот градиент — промената на температурата (Т), како функција на полупречник (r) - е зададена со:
Каде κ(r) е непроѕирноста, ρ(r) е густината на материјата, L(r) е сјајноста, и σ е Штефан–Болцмановата константа. Оттука, непроѕирноста и зрачниот тек, во рамките на даден слој на ѕвезда се важни одлучувачки чинители за тоа колку ќе биде делотворно зрачното распрснување при преносот на енергија. Високата непроѕирност или високата сјајност може да предизвикаат висок температурен градиент, што е резултат на слаб проток на енергија. Оние слоеви каде струењето е поделотворно од зрачното распрснување при пренос на енергија (а со тоа и создавајќи понизок температурен градиент) се претворааат во струевити слоеви. За главната низа на ѕвезди – оние ѕвезди кои создаваат енергија со термојадреното соединување од водород во јадрото, местоположбата на зрачниот слој зависи од масата на ѕвездата. Ѕвездите од Главната низа под околу 0,3 Сончеви маси се сосема струевити, односно тие немаат зрачен слој. Од 0,3 до 1,2 Сончеви маси, подрачјето околу ѕвезденото јадро е зрачен слој, одделен од покривниот струевит слој од тахоклината. Полупречникот на зрачниот слој расте монотоно со масата, а ѕвезди околу 1,2 Сончеви маси се скоро целосно зрачни. Преку 1,2 Сончеви маси, подрачјето на јадрото станува струевит слој и покривното подрачје е зрачниот слој, со количинска маса во рамките на струевитиот слој која расте со масата на ѕвездата.
Костурски дијалект
Костурски дијалект — македонски дијалект во југозападната група на југоисточното македонско наречје.
Се зборува во Костурско, Егејска Македонија, областа Корешта, северно од градот Костур, како и селата Врбник и Билишта, денес во Албанија. Денес, дијалектот се среќава во говорна форма, но во минатото го среќаваме и во пишана форма, на пр. весниците „Нова Македонка“ и „Единство“. Најстарите податоци за говорот од Костурско ги среќаваме во „ Македонски лексикон од XVI век “ (Un Lexique Macédonien du XVI siècle), кој содржи повеќе од 300 зборови и фрази од село Богатско.
Територија
1. Костурско-корешчанскиот говор зафаќа најголема територија на костурското говорно подрачје: се простира на две географски области – Пополе, рамничарскиот дел околу Костурското Езеро, каде што се наоѓаат градовите Костур и Рупишта, и Корешта — претежно планинскиот дел во сливот на горниот (изворишниот) тек на реката Бистрица до Нередска Планина на исток, која претставува и граница со леринскиот говор. На тој простор македонското население живее во Рупишта, Горенци, Загоричани, Тиолишта, Куманичево, Поздивишта, Брезница, Смрдеш, Крчишта, Вишени и други, а некои села денес веќе не егзистираат, бидејќи по Граѓанската војна во Грција се разурнати, а македонското население е раселено или отидено во емиграција. Такви села се: Косинец, Габреш, Лобаница, В'мбел, Бапчор, Д'мбени (подоцна обновено со Власи од Епир) и други.
2. Костурско-беличкиот говор го репрезентираат триесетина села распоредени во сливот на реката Белица, десна притока на Бистрица. Неговата северна и североисточна граница оди по правецот на селата Новоселјани – Четирок – Мањак – Марковени. На овој простор се наоѓаат селата Слимница, Јановени, Стенско, Гратче, Галишта, Псоре, Добролишта, Четирок, Радигоже (раселено) и други.
3. Костенарскиот говор го зафаќа најјужниот дел од костурското говорно подрачје. Неговите најтипични репрезентанти се селата: Езерец, Сничени, Видулушта, Зиковишта, Лебишово, Долени, Мангила, Нестим, Жужелци, Марчишта (раселено) кои се расположени во планинскиот дел на Костенаријата.
Масааки Хигашигучи
(роден ) — јапонски фудбалер.
Серија А 1997-1998
Серија А 1997-1998 била 96-тата сезона на првата фудбалска лига на Италија, односно 66-та позната под името Серија А. Сезоната започнала на 31 август 1997, а завршила на 16 мај 1998 година.
Екипата на Јувентус влегла како бранител на титулата од сезоната 1996-1997. ,, и  биле новите четири членови откако избориле промоција во Серија Б претходната сезона.
На 10 мај 1998, Јувентус ја одбранил титулата на едно коло пред крајот после победата на домашен терен над со 3-2, освојувајќи го своето 25-то скудето во клупската историја. Второто место со 5 бодови помалку од шампионот го освоила екипата на и со тоа изборила место во квалификациите за Лигата на шампионите 1998-1999.
Третопласираниот, четвртопласираната , петтопласираната и шестопласираната  избориле учество во Купот на УЕФА 1998-1999, додека седмопласираниот  како освојувач на Купот на Италија се пласирал во Купот на победниците на куповите 1998-1999. Учество во европските купови уште избориле и екипите на и, кои следната сезона се натпреварувале во Интертото купот.
Четирите клуба кои испаднале од лигата во оваа сезона биле, , и.
Најдобар стрелец во лигата во оваа сезона бил Оливер Бирхоф од со 27 постигнати гола.
Општо
Во оваа сезона на Серија А, лигата имала 18 клубови, вклучувајќи ги 14-те клуба од претходната сезона и 4 новопромовирани екипи од Серија Б 1996-1997. Четирите нови екипи кои избориле промоција во Серија А за оваа сезона биле, , и , заменувајќи ги , ,  и  кои испаднале во претходната сезона. Бреша - како шампион на Серија Б - се вратила во Серија А по две сезони отсуство, Емполи се вратил по девет сезони отсуство, Лече по три, додека Бари само по една сезона пауза.
Сезоната започнала на 31 август 1997, со натпреварите од првото коло, кое било одиграно со сите натпревари 9 натпревари во истиот ден. Последното коло се одиграло на 16 мај 1998 година.
Летна сесија
Бранителот на титулата од претходната сезона,, се засилил на трансфер-пазарот со потпишувањето на бекот Алесандро Бириндели и играчот од средниот ред Фабио Пекија, додека во предни позиции клубот довел двајца нови напаѓачи со цел да ги надополни заминувањата на Ален Бокшиќ во и Кристијан Виери во  : најдобриот стрелец во Серија А во претходната сезона, Филипо Инѕаги, дошол од  и формирал одлично партнерство во нападот со Алесандро Дел Пјеро носејќи голем број голови со што го демантирал звукот на летната критика упатена кон него за „прекумерната физичка слабост“, додека уругваецот Даниел Фонсека дошол од  и имал статус на златна резерва, постигнувајќи важни голови по влегувањето од клупата за резерви.
Меѓу најголемите протагонисти на летниот пазар била екипата на на Масимо Морати, која по исцрпувачките преговори коишто траеле со месеци, успеала за сума од 50 милијарди италијански лири - во тоа време рекорд за еден трансфер - да го доведе бразилскиот напаѓач Роналдо од, сметан за еден од најголемите фудбалери на својата генерација. Покрај Роналдо, нероаѕурите влегле во сезоната со нов тренер, Лујџи Симони, а го засиле својот тим и со доаѓањето на нигерискиот дефанзивец Тарибо Вест, играчите од средниот ред Франческо Мориеро, Беноа Кое и Диего Симеоне како и младиот уругвајски офанзивец Алваро Рекоба. Меѓу играчите кои си заминале од Интер пред почетокот на оваа сезона биле Пол Инс, Чириако Сфорца и Жоселин Англома.
, го вратил од Мадрид тренерот Фабио Капело по една сезона во Реал со цел да ги отстрани разочарувањата од претходната и проблематична година, и донеле неколку засилувања како што биле голманот Масимо Таиби и бекот Кристијан Циге потоа играчите од средината на теренот Ибрахим Ба и Леонардо додека во нападот, го замениле Кристоф Дугари - кој само по една неуспешна сезона бил продаден во - со холанѓанецот Патрик Клајверт; исто така по една сезона во странство во Милано се вратил и легендарниот играч на клубот Роберто Донадони. се засилила со Стефано Фјоре и Јеспер Бломквист, додека со новиот тренер Алберто Малезани, дебитант како тренер во Серија А, му пружила шанса на младиот офанзивен играч за врска Доменико Морфео.
била уште една од екипите која влегла со нов тренер во сезоната, назначувајќи го доскорашниот тренер на нивниот градски соперник, Зденик Земан, додека од засилувањата се издвојуваат дефанзивците Кафу и Венсан Кандела, играчот од средниот ред Еузебио Ди Франческо и напаѓачот Пауло Сержо. Во светлосиниот дел на Рим, пак се доверил на поранешниот тренер на Рома, Свен-Јоран Ериксон, и ги довел Матијас Алмеида и Владимир Југовиќ, додека во нападот, покрај гореспоменатиот Бокшиќ, дошол и Роберто Манчини, по петнаесет години поминати во Сампдорија.
Меѓу екипите со секундарни амбиции, се засилила со играчот од средина на теренот Ален Богосијан и го надомести заминувањето на гореспоменатиот Манчини со добро познато лице во италијанскиот фудбал, германецот Јирген Клинсман. сега се повеќе оддалечени од славното време на Марадона, се засилил со напаѓачите Клаудио Белучи и Игор Проти, додека се прославила со ангажманот на славниот Роберто Баџо, кој дошол во Емилија-Ромања со цел да се врати меѓу аѕурите по две сезони слаби сезони во дресот на Милан.
се засилил со фудбалерите од средниот ред Џонатан Бакини, Мартин Јоргенсен и Јохан Валем. Откритието на претходната сезона, му го доверила предниот дел од тимот на тандемот Артуро Ди Наполи - Пасквале Луизо, и го редизајнирале средниот ред со Марко Шенарди и Ламберто Заули, како и со ветувачкиот млад италијански репрезентативец, Масимо Амброзини. се потпрела на ветераните како што биле Џовани Стропа и Пјетро Вјерховод, а го заменила Инѕаги со Кристијано Лукарели.
Меѓу новопромовираните екипи, се засилил со офанзивниот млад играч Џанлука Ѕамброта и напаѓачот Фил Масинга. инвестирала во својата ѕвезда во подем Андреја Пирло и одлучила да му верува на напаѓачот Дарио Хубнер, плоден стрелец во пониските лиги, кој во оваа сезона дебитирал во Серија А. , ги довел во својте редови Пјерпаоло Бизоли и Макс Тонето, а во дошле Алесандро Контикио, Франческо Коца и Ненад Сакиќ.
Есенска сесија
Меѓу врвните екипи, пазарот за поправки најдобро го искористил Јувентус, кој со цел да го ребалансира средниот ред каде незадоволен од перформансите на двајцата играчи кои дошле во летото Рафаеле Аметрано (вратен од заем) и Фабио Пекија, го потпишале холанѓанецот Едгар Давидс. играч кој се наоѓал на маргините во неговиот тогашен клуб Милан, за оддеднаш да ја „оживее“ својата кариера играјќи со голем успех во средниот ред на бјанконерите. Покрај Давидс во клубот дошол и младиот уругвајски напаѓач Марсело Залајета.
Интер се простил со легендата на клубот Никола Берти, кој по една деценија во Милано заминал во, а клубот го напуштиле и напаѓачите Марко Бранка и Маурицио Ганц, вториот се приклучил на градскиот соперник Милан; наспроти тоа, црно-синиот дрес во овој преоден рок го облекле дефанзивците Франческо Колонезе и Мауро Миланезе, и играчот од средниот ред португалецот Пауло Соуса кој бил земен од европскиот шампион.
Лацио изненадувачки ја завршил соработката со својот „водач“ од претходните сезони, Џузепе Сињори, кој го загубил местото во почетната постава со доаѓањето на Манчини; Сињори се преселил во Сампдорија, а клубот од Џенова исто така се разделил со Клинсман кој се приклучил на Спарс и со францускиот играч од средниот ред Кристијан Карембе кој завршил во. Рома во овој период имала само една операција, која во Рим го довела бразилскиот играч од одбраната Заго. Милан кој веќе бил во криза се обидел да го засили предниот дел од тимот, купувајќи ги, споменатиот Ганц и поранешниот играч на Парма Филипо Маниеро; меѓу заминатите, покрај Давидс, си отишол уште еден холанѓанец, дефанзивецот Винстон Богард, кој одиграл разочарувачки неколку месеци во Милан по доаѓањето во летото и веднаш бил продаден во Барселона.
Кај екипите од долниот дел на табелата, Пјаченца се засилила со Ренато Бузо, додека Лече го довел играчот од средниот ред Џузепе Џанини од веќе катастрофалниот Наполи кон крајот на неговата кариера.
Завршна табела
Легенда:
Нотес:
Цвана (јазик)
Цвана или цвански (самонар. сецвана) е банту-јазик кој се зборува во регионот Јужна Африка од околу 4,5 милиони Цвани. Цвана е нигер-конгоански јазик и е сроден со северниот сото, како и со кгалагдискиот и лозискиот јазик.
Цвана е службен јазик во Боцвана, каде е и лингва франка. Во Боцвана го зборуваат околу 1,1 милиони луѓе, но сепак мнозинството од говорниците чии мајчин јазик е цвана живее во ЈАР. Во ЈАР околу 3,4 милиони луѓе го зборуваат јазикот и истиот е еден од 11-те службени јазици во државата. Покрај ЈАР, во Зимбабве има 29.400 Цвани кои го зборуваат јазикот, а во Намибија има околу 12.300 Цвани.
Самогласки
Во некои дијалекти може да се пронајдат и две дополнителни самогласки: и.
Согласки
Согласките во цвана се:
Акцент
Акцентот во цвана е неменлив и секогаш паѓа на вториот слог од крајот на зборот. Сепак, кај некои сложени зборови акцентот може да има секундарен акцент во првиот дел од зборот. Слогот на кој паѓа акцентот е издолжен при изговор. Така на пример, зборот mosadi се изговара.
Тон
Цвана има два тона: висок и низок. Нискиот тон е позачестен одошто високиот. Тоновите не се бележат при пишување.
Важна одлика на тонот е т.н. расширување на високиот тон. Ако еден слог има висок тон, следните два слога исто така ќе имаат висок тон, освен ако не се на крајот од зборот.
NGC 3339
NGC 3339 — ѕвезда во соѕвездието Секстант, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 30 јануари 1865 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3339 е од видот *.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0.
Користена литература
Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238)
Ани Лорак
Ани Лорак, Украинска ССР, Советски Сојуз) е украинска поп пејачка.
Ани Лорак ја претставуваше Украина на Евровизија 2008 кој се одржа во Белград со песната „Shady Lady“ и го достигна високото второ место, но сепак не успеа да ја земе победата. Првото место го зеде Дима Билан од Русија. Таа беше втора и во «Прес наградите Евровизија» и победи во категоријата «Артистична награда за нејзината изведба. Во 2009 беше водителка на Детската Евровизија 2009.
Бордо
Бордо (фр. Bordeaux) — град во југозападна Франција, главен град на регионот Аквитанија-Лимузен-Поату-Шаранта и департманот Жиронда. Претставува дел од урбаната општина Бордо. По податоците од пописот од 2006 година, бројот на жители во Бордо изнесува околу 232.000 жители, додека вкупното население во општината е над милион. Бордо е светски познат по своите вина, нивниот висок квалитет и лозовите насади, од времето на „златната доба“ од XVIII век. Овој град е и поранешен главен град на Гијен и бил дел од Гаскоња. Еден дел од градот познат како Порт де ла Лин (Port de la Lune), од јуни 2007 година е дел од светското културно наследство според УНЕСКО.
Историја
Пред помеѓу 30 000 и 20 000 години, регионот околу Бордо бил населен од неандарталецот. Останки од овој период се пронајдени во пештерата позната како Пер-нон-пер (Pair-non-Pair) во близина на Бург, северно од Бордо. Околу 300 година пне, на овие простори се сместило келтското племе, Bituriges Vivisci, кое го нарекло градот Бурдигала. Името Бурд сè уште е име на реката јужно од градот. Бордо потпаднал под римска власт околу 60 година пне и имал голема важност за трговијата со калај и олово. Подоцна станал главен град на Романски Акитен, кој значително се развил за време на династијата Севери (3 век). Во 276 Бордо бил опустошен од Вандалите. Потоа следеле уште неколку опустошувања: повторно од страна на вандалите во 409 година, па западните готи во 414 и Франките во 498 година, по што следело мрачен преиод за градот. Кон крајот на 6 век, градот повторно се издигнал, станувајќи седиште на грофовијата и архиепископијата во меровинговото кралство на франките. Градот бил опљачкан од трупите на Абд ер Рахман во 732 година. Од 12 до 15 век, Бордо повторно се здобива со значајност, по бракот на војвотката Елеанор од Акитен со грофот Хенри Плантагенет кој само неколку месеци по венчавката станал крал Хенри II од Англија. Градот почнал да се развива, најмногу благодарение на трговијата со вино. Изградена била катедралата Сент-Андре. Бордо станал и главен град на независната држава на Едвард Црниот Принц (1362-1372), но на крајот по Битката под Касијон (1453), градот потпаднал под Франција. Замокот труба (Château Trompette) и Форт ду а (Fort du Hâ) изградени од страна на Шарл VII од Франција, биле симбол на новата доминација. Ова се одразило на богатството на градот, бидејќи била запрена трговијата со Англија. Во 1463 година, Бордо добива парламент, но важноста е зголемена дури за време на 16 век кога овој град станува центар за дистрибуција на шеќер и робови од Карибите. Бордо бил целосно вклучен во Франскуското кралство дури во 1653 година кога Луј XIV влегол во градот. 18 век биле „златните години“ на Бордо. Многу градби (околу 5000) кои сè уште стојат во стариот дел на градот се токму од овој период. Виктор Иго градот го сметал за толку убав што еднаш рекол : „земето го Версај, додадете го Антверпен и го имате Бордо“. Барон Осман, го користел Бордо од 18 век за модел, кога бил замолен од императорот Наполеон III да го трансформира тогашниот квазисредновековен Париз во модерена европска метропола со која Франција би се гордеела. Француската влада била преселана од Париз во Бордо за време на Втората светска војна, која веќе станало очигледно дека градот ќе падне во рацете на германските трупи.
Географија
Бордо е сместен во близина на европскиот атлантски брег, во југозападниот дел на Франција и северниот дел на регионот Акитен. Градот е изграден на бреговите на реката Гарона и поделен е на два дела : десен брег на исток и лев брег на запад. Историски гледано, левиот брег секогаш бил поразвиен од десниот. Бордо е пристапен до океанските линии, благодарение на реката Гарона.
Клима
Климата во Акитен е типично океанска клима, која се одликува со благи зими и топли лета. Врнежите се доста чести и присутни за време на целата година. Годишно поѓаат околу 820 милиметри дожд и има околу 150 дождливи денови. За време на летниот период, врнежите се последица на топлите бури. Во јули 1883 година, најголемите дождови од 30 минути кои биле забележани во Франција, биле во Бордо. Средната температура во јануари е 6,4 °C, и 20,9 °C во август, со годишна средна температура од 13,3 °C. За време на летниот период во Бордо има 15-20 дена со температури над 30 °C. Екстрамни температури се забележани за време на летото 2003 година, кога достигнале 41 °C. Истото лето имало 12 последователни дена кога максималната температура преминала 35 °C. Бордо годишно профирира од над 2000 сончеви часови, и дури 2200 часови сонце во крајбрежјето. Бордо имал исклучително ладни зими во 1985 и 1987 година, потоа суша од 1988 до 1992 година. Друг сушен период бил од 2002 до 2005 година.
Геологија
На левиот брег на Гарона, на кој се наоѓа поголемиот дел од градот Бордо, е пространа низина, со мочуриштен дел во северниот дел кај Бордо-Лак. Иако постојат некои ритчиња, надморската висина на овој дел останува доста ниска. Овој низински регион е составен од седименти, и земјата е главно составена од чакал. Западно од предградијата почнува песочната низина на Ланд. Почвите во тој дел се неплодни, брзо ја пропуштаат водата и лесно складираат топлина. Овие почви се совршено адаптирани за лозовите насади. Градот Бордо е сместен помеѓу Медок (Médoc) и Грав (Graves) кои се доста слични од геолошка гледна точка.
Десниот брег на Гарона е многу пораличен, затоа што речиси директно преминуваме од низина на варовничка висорамнина. Надморската височина се зголемува до околу 90 метри. На истота висорамнина која почнува во Бордо, околу 20 километри поисточно се наоѓаат светски познатите винарски домени како Сент-Емилион, Померол и Фронсак, каде се произведуваат едни од најскапите вина во светот.
Урбанизам
Бордо е поделено на 8 кантони. Кантоните од 1 до 6 се наоѓаат на левиот брег покрај реката. Седмиот кантон се однесува на десниот брег односно на квартот Бастид. Осмиот кантон е квартот Кодеран. Оваа поделба и чисто административна и нема никаква историска поврзаност. Градот може да се подели на три дела :
Демографија
Градот Бордо има 235 878 жители (според пописот од 2009 година), и е деветтиот град по населеност во Франција. Со предградијата вкупното население е 753 931 жител (попис од 1999 година), и е седмата француска агломерација по големина по Париз, Лион, Марсеј, Лил, Тулуза и Ница. Урбаната зона опфаќа 1 009 000 жители (попис од 2005 година). По периодот на нагло опаѓање на населението (280 000 жители во 1946 година, 208 159 жители во 1982 година) и глемите проекти на реновирање на квартовите, популацијата во градот почнува да се зголемува. Општината на Бордо има покачување од 20 000 жители за 20 години. Пописите направени во 2004 и 2005 година покажуваат дека има 126 046 домаќинства и 139 707 живеалишта. Од 229 900 жители на Бордо, 46% се мажи, а 54% се жени. Од вкупнато население над 15 години, 54% се самци, 32% се во брак, 8% се разведени, а 6% се вдовец/вдовица.
Лозарство
Бордо се смета за светскиот центар на виното. Во околината на Бордо има огромни површини лозја и тука се произведуваат едни од најпрестижните вина во светот. Вината се познати како Вина од Бордо. Во околината има 14 000 производители на вино, 117 514 хектари лозје, 400 трговци со вино и приходи од околу 14,5 милијарди евра. Годишното производство е 700 милиони шишиња. Се произведуваат и бели и црвени вина. Црвените вина го даваат потеклото на името на бојата бордо. Црвените вина најчесто се произведуваат од сортите каберне совињон, мерло, каберне франк, пети вердо, малбек и малку поретко карменер. Белите вина се произведуваат од сортите совињон бланк, семијон и мускадел. Лозовите површини во бордошкиот регион се поделени на 5 региони: Ентр-д-мер, Либурне, Бурже-Блаје, Грав и Медок. Најпознатите тероари се Сент-Емилион, Појак, Сент-Естеф, Сотерн и Померол. Рангирањето на вината од Бордо е поставено во 1855 година, но е подложено на многу критики поради неговиот непроменлив карактер. Во последно време, постои криза во индустријта до вина, најмногу поради меѓународната конкуренција и паѓањето на цените. Во последните години, бројот на производители значително се намалил.
Индустрија
Бордо е исто така и индустриски град. Во индустријата работат околу 28 000 вработени, од кои најмногу во производителот на автомобили Форд. Агломерацијата на Бордо е главен национален центар на воздухопловната, вселенската и одбранбена индустрија. Токму во овој регион се создадени авионот Falcon и кабината на Airbus A380. Ласерот Mégajoule е во изработка во Бордо. Во овој проект, кој е главен во обновувањето на француската јадрена програма, француското министерство за одбрана инвестирало околу 2 милијарди евра. Во градот е присутна и петрохемиска и фармацевска индустрија.
Туризам
Годишно Бордо го посетуваат околу 2,5 милиони посетители од целиот свет. Овој град е и второто место на атлантскиот брег на кое запираат бродовите кои крстарат. Секоја година дваесеттина од овие големи патнички бродови се закотвуваат во строгиот центар на градот.
Градоначалници на Бордо
Последни градоначалници на Бордо :
Административни квартови
Во 1995 година, управата на градот го поделила Бордо на 12 административни кварта. Оваа поделеност овозможува поефикасно решавање на локалните проблеми. Овие 12 кварта содржат и повеќе историски квартови. 12те кварта во Бордо се :
Кантони
Во 1965 година, општината Кодеран е припоена кон градот, и денес ја претставува осмата кантона.
Образование
Бордо е шести универзитетски град после Париз, Лион, Тулуза, Лил и Марсеј. Во градот живеат околу 70 000 студенти кои се запишани на универзитетите или на високите школи.
Универзитети
Универзитетот во Бордо е создаден од надбискупот Пеј Берлан (Pey Berland). Укинат е во 1793 година за време на француската револуција, а потоа повторно е обновен од страна на Наполеон I во 1808 година. Универзитетот во Бордо е поделен на четири дела : Во Бордо има и голем број на државни и приватни високи школи.