cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ѓулсун Сагламер
Животот
Сагламер е роден во 1945 година во Трабзон. По завршувањето на основното и средното образование во родниот град, таа магистрирала на Факултетот за архитектура на Техничкиот универзитет во Истанбул (ITU). Своите пост-докторски студии ги вршела во Мартин Центарот, Катедрата за архитектура - Универзитетот во Кембриџ, ОК 1975-1976 година.
Таа се врати во Истанбул. Станува вонреден професор во 1978 година, а професор во 1988 година на ИТУ. Помеѓу 1994-1995 година таа беше визитинг професор на Универзитетот Квин Белфаст во Северна Ирска.
Помеѓу 1996-2004 година, таа беше избрана за ректор на Техничкиот универзитет во Истанбул. Таа е претседателка на Европската асоцијација на жени ректори. Помеѓу 2005-2009 година беше избрана за член на одборот на Европската универзитетска асоцијација (ЕУА). Подоцна таа беше избрана во одборот на доверители на Универзитетот Кадир Хас и претседател на Советот за технологија и технопаркови во Турција Таа е член на академскиот одбор на судии на периодичното издание Open House International.
Таа е една од трите турски академички во книгата „Оксфордски жени научници: рефлексии, предизвици и кршење граници“ од Магдолна Харгитаи.
Не влегувајте со тропање (филм)
„Не влегувајте со тропање“ (англиски: Don't come knocking) – американски филм од 2005 година, во режија на Вим Вендерс (Wim Wenders) кој е автор и на сценариото, заедно со Сем Шепард. Главните улоги ги толкуваат: Сем Шепард (Sam Shepard), Џесика Ланг (Jessica Lange) и Тим Рот (Tim Roth). На Канскиот фестивал, Вендерс бил номиниран за „Златната палма“.
Синопсис
Една остарена ѕвезда на вестернот си оди во текот на снимањето на филмот и се обидува повторно да се зближи со мајка му со која не се видел 30 години. Притоа, тој дознава дека има дете за кое воопшто не знаел дека постои...
Баке-дануки
Баке-дануки се еден вид тануки јоокаи (натприродни суштества) кои се наоѓаат во класиците и во фолклорот и легендите на различни места во Јапонија, најчесто поврзани со јапонскoтo ракун-куче или тануки.
И покрај тоа што тануки е вистинско животно, баке-дануки што се појавува во литературата отсекогаш е прикажувано како чудно, дури и натприродно животно. Најраниот изглед на баке-дануки во литературата, во поглавјето за царицата Суико во „Нихон Шоки“, напишано за време на Нара, има такви пасуси како „за два месеци на пролет, има тануки во земјата Муцу, тие се претвораат во луѓе и пеат песни .“ Баке-дануки последователно се појавуваат во такви класици како Нихон Ричики и Уџи Шуи Моногатари. Во некои региони на Јапонија, се смета дека баке-дануки има способности слични на оние што им се припишуваат на кицуне (лисици): тие можат да се менуваат во други нешта или луѓе, и можат да поседуваат човечки суштества.
Постојат многу легенди за тануки на островите Садо во префектурата Ниигата и во Шикоку, и меѓу нив, како Данзабуру-дануки од Садо, Кинчи-тануки и Рокуемон-тануки од провинцијата Ауа (префектура Токушима) и Јашима но Хаге-тануки од префектурата Кагава, на тануките кои поседувале посебни способности им биле дадени имиња, па дури и станале предмет на ритуали. Освен овие места, тануки се третираат со особено внимание во разни случаи.
Историја
Канџито, изречено ли на модерен мандарински јазик, првично било колективно име за средни цицачи кои наликувале на мачки во Кина, а бенгалската мачка била неговото јадро. Кога овој лик бил донесен во Јапонија, тој не можел соодветно да се примени на ниту едно животно. Јапонските интелектуалци го користеле канџито за да означат тануки, мачки скитници, диви свињи, јапонски јазовец, ласици и јапонски џиновски летачки верверички.
Од памтивек, јапонските тануки биле обожувани како управувачи на сите нешта во природата, но по доаѓањето на будизмот, други животни, освен пратениците на боговите (лисици, змии, итн.), ја изгубиле својата божественост. Бидејќи останала само слика за поседување на специјални моќи, тие се сметале за зло или како јоокаи, со тануки како најрепрезентативен тип. Некои исто така сметаат дека ставот на тануки е преклопен со мистериозната и страшна на Кина (бенгалска мачка). Сепак, бидејќи јапонските тануки немаат застрашувачка слика како што имаат бенгалските мачки во Кина, за разлика од Кина, нивниот имиџ добил форма на посмешен вид на чудовиште.
Особини
Во народните приказни како „Качи-качи Јама“ и „Бунбуку Чагама“, тие често играле дел од глупави животни. Во споредба со кицуне (лисица), кои се олицетворение на животните кои ја менуваат формата, една изрека е „лисицата има седум маскирања, тануки има осум ". Така, тануки е супериорен во однос на лисицата во маскирањето, но за разлика од лисицата, која ја менува својата форма за да ги искушуваат луѓето, тануки го прават тоа за да ги измамат луѓето и да ги направат глупави. Исто така, се раскажува теорија дека тие едноставно сакаат да ја менуваат својата форма. или муџина  понекогаш значи и јапонско ракун-куче, со преклопен фолклор.
Се смета дека комичната слика на тануки што има голем скротум се развила за време на ерата Камакура, каде што златарите би користеле кожа од тануки за процесот на зачувување на златни грутки во лист. Тануки може да бидат прикажани со тестисите превртени на грб како перничиња за патници или да ги користат како тапани. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2015)">потребно е цитирање  ] За тануки исто така се вели дека тропаат на стомаците, испуштајќи звуци како што се „пом поко“ или „понпон“, и обично се прикажани со големи стомаци. Тануки може да не се причина за мистериозни тапан-звуци тануки-бајаши.
Тековна популарна традиција
Заедничка песна од училишниот двор во Јапонија јасно укажува на референцата на тестисите на тануки: на мелодијата на „Дали ќе се собереме кај реката?“. Продолжува за неколку стихови, со многу регионални варијации. Легендарниот тануки има осум посебни одлики кои носат среќа, можеби создаден за да се совпаѓаат со хачи симболот (八, што значи "осум") често се наоѓаат на саке шишиња кои статуите ги држат. Осумте одлики се овие:
Статуите достапни низ цела Јапонија на тануки се производи од шигараки уаре, стил на грнчарија долго поврзан со слики од тануки. Според Алис Горденкер, модерната верзија на тануки ја развил грнчар по име Тетзузо Фуџивара, кој се преселил во префектурата Шига во 1936 година и на чија керамика се восхитувал дури и од царот.
Во популарната култура
Анимето Пом Поко (平成 狸合戦ぽんんぽ) од 1994 година во режија на Исао Такахата, анимиран од Студио Гибли, содржи тануки и нивната борба против уништувањето на нивното живеалиште и начин на живот.
Зидеренде
Историја
Местото припаѓало на општината Олдзум. Откако Данска го загубила Шлезвиг од Прусија во 1864 година и подоцнежните општински реформи, Зидеренде станала самостојна општина.
Во век било основано приватно поморско училиште во Зидеренде од свештеникот Рихардус Петри, кое било прв од ваков вид на островот. Значително ја подобрила состојбата на поморското население и наскоро и другите поморци отвориле свои училишта низ Фер. Иако Петри успешно го предводел училиштето во Зидеренде, тој никогаш не пловел. Пописот во 1787 година покажал дека Зидеренде имал 122 жители, 27 од нив поморци.
Јазик
Главно застапен јазик помеѓу месното население е фериншкиот дијалект на севернофризискиот јазик. Јазикот се одржува така што се пренесува од поколение на поколение.
Образование
Зидеренде поседува основно училиште, кое е наменето за целиот западен дел на островот, како и една градинка.
Знаменитости
На јужниот дел на селото се наоѓа селската црква Св. Лаврентиј, првично изградена во романескнен стил во век, главно од камења, а подоцна проширена со тули. Овие тули денес преовладуваат во денешниот изглед на црквата. Во 1990-тите години биле откриени ренесансни слики во црквата. Во гробиштата покрај црквата можат да се најдат гробовите на Матијас Петерзен и Олуф Брарен.
Игумен
Игумeн — звање на монахот кој е на чело на машки манастир. На чело на женски манастир е игуменија. Тие се грижат за манастирот и браќата и сестрите во него.
Мантија
Мантија може да се однесува на еден од следните термини:
Фиделио
Либретото зборува за тоа како Леонора, во политички затвор, преправена во затворски чувар по име „Фиделио“, му го спасува животот на својот сопруг Флорестан. Сценариото на Буји се вклопува во естетската и политичката перспектива на Бетовен: приказна за лична жртва, јунаштво и конечен триумф. Со својата прикриена борба за слобода и правда што ги одразува современите политички движења во Европа, ваквите теми се типични за Бетовеновиот „среден период“. Значајни моменти во операта се „Хорот на затворениците“ (O welche Lust), ода на слободата испеана од хор политички затвореници, визијата на Флорестан за Леонора која доаѓа како ангел да го спаси и сцената каде конечно се спасува. Финалето ја слави храброста на Леонора со наизменични придонеси од солисти и хор.
Состав и историја на изведби
Делото има долга и сложена историја на композицијата: поминало низ три верзии за време на кариерата на Бетовен, а дел од музиката првпат била напишана како дел од претходна, незавршена опера.
Времето кое Бетовен го поминал во работа на Весталски оган не било целосно изгубено, бидејќи две важни нумери од Фиделио, Пизаровото „Ха! Welch' ein Augenblick! “ и дуетот „O namenlose Freude“ за Леонора и Флорестан, биле создадени како музика за Весталски оган. Бетовен продолжил да живее во Виенскиот театар извесно време откако престанал да работи на Весталски оган, и продолжил на Фиделио. Бил ослободен од обврските кон Шиканедер откако овој бил разрешен од неговата позиција како театарски директор во 1804 година. Самиот Фиделио, што Бетовен започнал да го работи во 1804 година, веднаш по откажувањето на Весталскиот оган, за првпат бил изведен во 1805 година. За следните изведби во 1806 и 1814 година самиот композитор го ревидирал во голема мера делото. Иако Бетовен го користел насловот  („Леонора, или триумфот на брачната љубов“), драмите од 1805 година биле објавени под име Фиделио на инсистирање на театарот, за да се избегне забуна со операта од 1798 година, Леонора, или брачна љубов (Léonore, ou L’amour conjugal) од Пјер Гаво и операта Леонора од 1804 година на Фердинанд Паер. Бетовен го објавил либретото во 1806 година, а во 1810 година било изгласано да се користи името Леонора за верзиите од 1805 година (три чина) и 1806 година (два чина), а Фиделио само за конечната верзија од 1814 година.
Првата верзија била премиерно изведена во Виенскиот театар на 20 ноември 1805 година со германско либрето во три чина. Адаптацијата на направил Јозеф Сонлајтнер од Французинот Жан-Никол Бује. Дополнителни изведби биле одржани следните две вечери. Успехот на овие претстави бил попречен од фактот што Виена беше под француска воена окупација, а повеќето од публиката биле француски воени офицери кои немале интерес за германската опера.
По оваа премиера, пријателите на Бетовен му предложиле да ја ревидира и скрати операта на само два чина, што го направил со помош на неговиот близок пријател Стефан фон Бројнинг. Композиторот напишал и нова увертира (сега позната како „Леонора бр. 3“; види подолу). Во овој облик, операта за прв пат била изведена на 29 март и 10 април 1806 година, со поголем успех. Понатамошните изведби беа спречени заради несогласување меѓу Бетовен и раководството на театарот.
Бетовен, во 1814 година, уште еднаш ја ревидирал својата опера, со дополнителна работа на либретото на Георг Фридрих Трајтшке. Оваа верзија, повторно под името Фиделио, првпат била изведена во театарот Кернтнертор на 23 мај 1814 година. Франц Шуберт како 17-годишник бил во публиката, ги продал училишните книги за да купи карта. „Потпомогнат“ од Михал Умлауф, Бетовен со оштетен слух ја извел претставата. Умлауф подоцна ја извршил истата задача за Бетовен на премиерата на Деветтата симфонија. Улогата на Пизаро ја презел Јохан Михаел Фогл, кој подоцна се прославил со соработката со Шуберт. Оваа верзија на операта постигнала голем успех, а Фиделио оттогаш е дел од оперскиот репертоар.
Иако критичарите ја забележале сличноста на заплетот со операта Орфеј и Евридика на Глук - спасувачка мисија во која главниот јунак мора да ги контролира или маскира своите емоции за да ја пронајде својата сопруга, не се знае дали Бетовен или некој на либретистите ја имал предвид при подготовката на операта.
Ова дело на Бетовен му предизвикало најмногу фрустрации и разочарувања. Тешкотиите во пишувањето и продукцијата на операта ги сметал за толку непријатни што никогаш не се обидел да состави друга. Во писмото до Трајтшке, напишал: „Ве уверувам, драг Трајтшке, дека оваа опера ќе ми донесе маченичка круна. Со вашата соработка го спасивте најдоброто нешто од бродоломот. За сето тоа ќе ви бидам вечно благодарен“.
Комплетната партитура била објавена дури во 1826 година, а сите три верзии се познати како Бетовенов опус 72.
Во Прага на 21 ноември 1814 година била одржана првата изведба надвор од Виена. Повторно била изведена во Виена на 3 ноември 1822 година. Верзијата во два чина на операта била поставена во Лондон на 18 мај 1832 година во Кралскиот театар, а во Њујорк на 9 септември 1839 година во театарот Парк.
Во Втората светска војна
Фиделио е првата целосна изведена опера на Артур Тосканини што се емитувала на радио во Соединетите Држави, преку радио мрежата NBC, во декември 1944 година, од страна на симфонискиот оркестар NBC, во која настапуваат солистите Роуз Бамптон и Џин Пирс (иако емитувањето на еден чин, изведена од Тосканини, претходно пренесена со радио бранови, од настап на 16 август 1936 година во Салцбург). Емисиите од 1944 година, поделени во две последователни емисии, подоцн а РЦА Виктор ги издал на ЛП и ЦД.
Првата опера изведена во Берлин по завршувањето на Втората светска војна била ''Фиделио. А''ктерската екипа била од Дојче опера, под диригентската палка на Роберт Хегер. Била изведена во септември 1945 година во единствениот недопрен театар, Западниот театар. Тогаш Томас Ман забележал: „Колкава количина на апатија им била потребна [на музичарите и публиката] да го слушаат Фиделио во Химлерова Германија без да ги покриваат лицата и да брзаат надвор од салата!
Првата ноќ на Фиделио во Семперопера во Дрезден на 7 октомври 1989 година, по повод 40-годишнината од ГДР (Источна Германија), се совпаднала со насилните демонстрации на главната железничка станица во градот. Аплаузите откако „Хорот на затворениците“ долго време го прекинал настапот, а продукцијата на Кристина Милиц направиле хорот на крајот да се појави во нормална улична облека, што ја означило нивната улога како претставници на публиката. Четири недели подоцна, на 9 ноември 1989 година, падот на Берлинскиот ѕид го најавил крајот на режимот во Источна Германија.
Приказна
Приказна или приказните може да се однесуваат на:
Фиделио
Увертири
Бетовен се потрудил да створи соодветна увертира за Фиделио, па на крајот имало четири верзии. Се верува дека неговиот прв обид, увертирата за премиерата во 1805 година, денес е позната како „Леонора бр. 2". Бетовен потоа се фокусирал на оваа верзија за изведби во 1806 година, па ја створил „Леонора бр. 3". Многу слушатели ја сметаат оваа втора верзија за најграндиозната од четирите увертири, и како интензивно драматично, симфониско движење со целосен размер, имала ефект да ги надвладее (прилично лесните) почетни сцени на операта. Бетовен соодветно експериментирал со скратување за планираната изведба во 1808 година во Прага. Се верува дека ова е верзијата која сега се нарекува „Леонора бр. 1“. Конечно, за повторното поставување на сцена во 1814 година, Бетовен започнал одново и со свеж музички материјал го напишал она што сега го знаеме како увертира на Фиделио. Бидејќи оваа полесна увертира се чини дека најдобро функционира како отворање на операта од сите четири, истата генерално се почитува во современите продукции.
Синопсис
Две години пред првата сцена, шпанскиот благородник Флорестан разоткрил или се обидел да разоткрие одредени злосторства на ривалскиот благородник Пизаро. За одмазда, Пизаро тајно го затворил Флорестан во затвор во кој управител е гувернерот. Истовремено, Пизаро шири лажни вести дека Флорестан е мртов. Затворскиот управник Роко има ќерка Марселина и помошник Хакино кој е вљубен во Марселина. Верната сопруга на Флорестан, Леонора, се сомнева дека нејзиниот сопруг е сè уште жив. Преправена како млад човек под псевдоним „Фиделио“, се вработува кај Роко. Како млад човек Фиделио, таа ја добива наклонетоста на нејзиниот работодавец Роко, а исто така и на неговата ќерка Марселина, но предизвикува голема лутина кај Хакино.
По наредба, Роко му ја намалил храната на затворениот Флорестан, додека скоро не умрел од глад.
Чин 1
Хакино и Марселина се сами во куќата на Роко. Хакино ја прашува Марселина кога ќе се согласи да се омажи за него, но таа му одговара дека никогаш нема да се омажи за него бидејќи сега се вљубила во Фиделио, несвесна дека Фиделио всушност е маскираната Леонора (Jetzt, Schätzchen, jetzt sind wir allein - „Сега душо, сега сме сами“). Хакино заминува, а Марселина ја изразува својата желба да стане сопруга на Фиделио (O wär ich schon mit dir vereint - „Кога би била обединета со тебе“. Влегува Роко и го бара Фиделио, го поздравува и погрешно го толкува неговиот скромен одговор како скриена заљубеност во неговата ќерка. Марселина, Фиделио, Роко и Хакин пеат квартет за љубовта што Марселина ја чувствува за Фиделио (Mir ist so wunderbar - „Прекрасно чувство ме исполнува“, познат и како квартет Канон).
Роко му вели на Фиделио дека штом гувернерот замине за Севиља, Марселина и Фиделио можат да се венчаат. Но притоа им вели дека ако немаат пари, нема да бидат среќни. Фиделио бара да знае зошто Роко не дозволува да му помага во занданите, особено затоа што изгледа дека секогаш се враќа без здив. Роко му одговара дека таму долу има ќелија во која Фиделио никогаш не смее да влезе, ќелија во која живее човек кој таму е затворен две години. Марселина го моли својот татко да ја оддалечи Леонора од ваква страшна глетка, но Леонора тврди дека има доволно храброст да се соочи со тоа. Роко и Леонора пеат за храброста (Gut, Söhnchen, gut - „Во ред, сине, во ред“), а Марселина им се придружува. Сите заминуваат освен Роко. Додека Пизаро влегува со своите стражари, се слуша марш. Роко го предупредува Пизаро дека министерот за утре планира ненадејна посета за да ги истражи обвинувањата за Пизаровата суровост. Пизаро извикува дека не може да дозволи министерот да го открие заробениот Флорестан, за кој се смета дека е мртов. За да не се случи тоа, Пизаро ќе го убие Флорестан (Ha, welch ein Augenblick - „Ха! Каков момент!"). Пизаро наредува да се огласи труба кога ќе дојде министерот. Му нуди пари на Роко да го убие Флорестан, но Роко одбива (Jetzt, Alter, jetzt hat es Eile! - „Сега, старче, треба да побрзаме!). Пизаро вели дека наместо тоа сам ќе го убие Флорестан и му наредува на Роко да му го ископа гробот во подот на ќелијата. Кога гробот ќе биде готов, Роко ќе алармира, по што Пизаро ќе влезе во занданата и ќе го убие Флорестан. Фиделио се вознемирува кога го слуша заговорот на Пизаро, но се надева дека ќе го спаси Флорестан (Abscheulicher! Wo eilst du hin? и Komm, Hoffnung, lass den letzten Stern - „Чудовиште! Каде си толку брз?" и „Дојди, се надевам, пушти ја последната ѕвезда“).
Хакино уште еднаш ја моли Марселина да се омажи за него, но таа и понатаму го одбива. Фиделио, надевајќи се дека ќе го најде Флорестан, го моли Роко да ги пушти кутрите затвореници да прошетаат во градината и да уживаат во убавото време. Марселина исто така го моли, а Роко се согласува да му го одвлече вниманието на Пизаро додека затворениците се слободни. Затворениците, воодушевени од нивната привремена слобода, радосно пеат (O welche Lust - „О, каква радост“), но при помислата дека гувернерот на затворот Пизаро би можел да ги фати, набрзо се стишуваат.
По состанокот со Пизаро, Роко повторно се враќа и му кажува на Фиделио дека Пизаро ќе го дозволи бракот, а Фиделио ќе може да му се придружи за време на неговите обиколки на занданата (Nun sprecht, wie ging's? - "Кажи, како помина?"). Роко и Фиделио се подготвуваат да одат во ќелијата на Флорестан, со сознание дека мора да го убијат и да го закопаат за еден час. Фиделио е потресен, Роко се обидува да го обесхрабри Фиделио да слезе, но Фиделио настојува. Додека се подготвуваат да заминат, Хакино и Марселина влегуваат и му кажуваат на Роко да бега, бидејќи Пизаро дознал дека на затворениците им е дозволено да прошетаат и е бесен (Ach, Vater, Vater, eilt! - "О, татко, татко, побрзај!").
Пред да успеат да заминат, влегува Пизаро и бара објаснување. Роко, размислувајќи брзо, одговара дека затворениците добиле одредена слобода во чест на именденот на кралот на Шпанија, и тивко му предлага на Пизаро да го сочува својот гнев за затворениците во долната ќелија. Пизаро му вели да побрза и да го ископа гробот, а потоа објавува дека затворениците повторно ќе бидат затворени. Роко, Леонора, Хакино и Марселина неволно ги враќаат затворениците во ќелиите. (Leb wohl, du warmes Sonnenlicht - „Збогум, сонцето е топло за тебе“).
Чин 2
Флорестан се буди и Фиделио го препознава. Кога Флорестан дознава дека затворот во кој се наоѓа му припаѓа на Пизаро, бара да ѝ испрати порака на својата сопруга Леонора. Роко го одбива, вели дека тоа не е можно. Флорестан бара да се напие малку вода, а Роко му вели на Фиделио да му даде. Флорестан не го препознава Фиделио, неговата маскирана сопруга Леонора, но му вели дека за добро дело ќе биде награден на небото (Euch werde Lohn во bessern Welten - „Ќе бидеш награден во подобри светови“). Фиделио го моли Роко да му дозволи да му даде корка леб на Флорестан, а Роко се согласува.
Роко ги покорува на наредбите и огласува аларм за Пизаро, кој се појавува и прашува дали е сè подготвено. Роко му одговара дека е, и му наредува на Фиделио да ја напушти ќелијата, но наместо тоа Фиделио се сокрива. Пизаро му го открива својот идентитет на Флорестан, кој го обвинува за убиство (Er sterbe! Doch er soll erst wissen - „Нека умре! Но, прво треба да знаете"). Додека Пизаро го вади својот бодеж, Фиделио скока меѓу него и Флорестан и го открива својот идентитет, Леонора, Флорестановата сопруга. Пизаро ја крева својата кама за да ја убие, но таа вади пиштол и се заканува дека ќе го убие.
Инструментација
Оркестарот се состои од 1 пиколо, 2 флејти, 2 обои, 2 кларинети, 2 фаготи, контрабаси, 4 хорни, 2 труби, 2 тромбони, тимпани и гудачи. Надвор од бината има и труба.
Список на државни водачи во 511 година
Ова е список на државни водачи во 11 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Брајчинска Река
Брајчинска Река (локално: Стара Река) — река во Македонија, сместена на западните падини на планината Баба, југоисточно од градот Ресен.
Поминува низ селото Брајчино, од каде и го добила своето име. Реката го дели селото на два дела. На крајот се влева во Преспанското Езеро.
Зафаќа сливно подрачје од 71,7 км2.
Особеност
Реката е позната по ендемскиот вид на поточна пастрмка „брајчинска пастрмка“ (Salmo Pelistericus), која живее само во слатките води на оваа река.
Воден потенцијал
На Брајчинска Река се изградени две хидроелектрани со различна моќност, со што се искористува големиот воден потенцијал, кој го поседува реката. Едната хидроелектрана е во сопственост на претпријатието „Мали хидроелектрани“ со годишно производство од 2.692,80 MWh. Втората електрана е во сопственост на претпријатието „ПСС“.
Блага Алексова
Блага Алексова (, –, ) — македонски археолог и академик. Нарекувана е прва дама на македонската археологија.
Животопис
Алексова е родена на 20 јануари 1922 година во Тетово. Гимназија завршила во Скопје, а дипломирала на Групата за историја на уметноста на Филозофскиот факултет во Скопје во 1950 година. Докторирала на тема од областа на средновековната археологија на Универзитетот во Љубљана во 1958 година. Работела како кустос во Градскиот музеј на Скопје од 1948 до 1950 година и во Археолошкиот музеј на Македонија (1950 – 1975), каде што го раководела Одделението за средновековна археологија. Од 1962 до 1975 година била директор на оваа национална институција. Специјализирала во Центарот за византиски студии на Харвардскиот универзитет во Вашингтон (1971 и 1983). Од 1975 година па сè до пензионирањето во 1983 работела во Институтот за историја на уметноста со археологија како професор по средновековна и ранохристијанска археологија. Се занимавала со проучување на средновековните некрополи, накитот и керамичката продукција, како доказ за обичаите, верувањата и културата на Словените. Го открила и го протолкувала продорот на раното христијанство во Македонија, преку ископувањата на повеќе ранохристијански центри. Нејзините истражувања биле насочени кон докажување на културолошкиот континуитет меѓу раното христијанство и средновековјето во Македонија. Ја открила најстарата христијанска црква во Македонија (Старата епископска базилика во Стоби). Вршела ископувања на наоѓалиштата: Демир Капија, Баргала, Крупиште, Струмица, Полог, Охрид, Преспа, Дојран, Оризари, Радолишта и Стоби. Кораководела со меѓународните истражувачки проекти (југословенско-американски) во Баргала и во Стоби. Учествувала на голем број научни собири во Македонија, САД, Австрија, Англија, Русија, Романија, Турција, Бугарија, Италија, Хрватска, Србија, Грција и во Албанија. Од 1997 година била член на МАНУ. Починала на 12 јули 2007 година во Скопје.
Бласиев подковичар
Таксономија
Бласиев потковичар бил опишан како нов вид во 1866 година од германскиот натуралист Вилхелм Петерс. Епонимот за името на видот „ blasii “ бил германскиот зоолог Јохан Хајнрих Блазиус.
Опис
Поединците може да имаат должина на подлактицата најмногу од43- 48 мм и тежат 7–13 грама што го прави мал за африкански лилјак од потковица.
Биологија и екологија
Лилјакот Бласиев потковичар е инсектијад, јаде молци, термити, бубачки и муви, меѓу другите видови. Својот плен најчесто го лови со фаќање инсекти на крилото или собирање, што значи вадење инсекти од зеленило или од земја. Неговите социјални однесувања се слабо развиени, но понекогаш се собираат во мали групи. Во Малави е пријавено групно барање храна што се состои од најмногу пет единки. Овие лилјаци имаат еднаш во годината сезона на парење, а женките раѓаат едно младенче.
Опсег и живеалиште
Лилјакот Бласиев потковичар е документиран на опсег на височини од 0–2,215 метри надморска височина. Има голем географски опсег, иако неговите популации се непречено распоредени. Неговиот опсег ги вклучува Африка, Азија и Европа. Изгубен е во Италија, а можеби и исчезнат во Словенија. Неговото живеалиште најмногу вклучува пустини, савани, грмушки и шуми.
Илија Антевски - Смок
Илија Антески - Смок (Тетово, – Тирана, ) — македонски комунист, учесник во НОВ.
Животопис
Во 1939 година се запишал како вонреден студент на Правниот факултет во Белград. Бил вработен во монополот во Тетово. Станал член на СКОЈ во 1940, а потоа, во септември 1941 година и член на КПЈ и на Месниот комитет во Тетово.
Од јуни 1942 година е принуден да живее илегално, а на почетокот на септември 1942 година заминува во партизани. Тогаш се приклучил на во Гостиварско-мавровскиот НОПО Кораб. Станува инструктор на Окружниот комитет на КПЈ за делот на Македонија под италијанска окупација и политички комесар на Мавровскиот партизански одред.
На 27 април 1943 година бил заробен во Ново Село од балистите, со уште девет други партизани. Прво бил затворен во Гостивар, а потоа бил спроведен во Тирана. По кратко сослушување бил осуден на смрт со бесење и казната била извршена во Тиранскиот затвор, ноќта на 16 и 17 мај 1943 година. Заедно со него, биле убиени уште пет македонски комунисти, заробени заедно со Илија Антески - Смок кај Ново Село.
Дан Лири-Ратдаун
Дан Лири-Ратдаун (Dún Laoghaire–Rathdown), Dún Laoghaire–Ráth an Dúin) е грофовија во Ирска. Грофовијата е дел од статистичкиот регион Даблин, а административно ѝ припаѓа на покраината Ленстер. Го носи името на населбата Дан Лири и полубаронијата Ратдаун. Со грофовијата раководи Грофовискиот совет на Дан Лири-Ратдаун. Населението брои 194.038 жители.
Географија и административна поделба
Дан Лири-Ратдаун на исток се граничи со Ирското Море, на север со самиот град Даблин, на запад со Јужен Даблин, а на југ со грофовијата Виклоу. Во грофовијата се сместени Даблинскиот универзитетски колеџ и Институт за уметност, дизајн и технологија на Дан Лири. Ова е една од трите помали грофовии што се формирале со поделбата на поголемата грофовија Даблин во 1994. Географски, грофовијата се наоѓа југоисточно од градот Даблин, а нејзин административен центар е Дан Лири.
Список на државни водачи во 1488 година
Ова е список на државни водачи во 488 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
NGC 4307A
NGC 4307A — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4307A се споменува и како IC 3211, UGC 7430, MCG 2-23-12, CGCG 70-28, VCC 526.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4307A е од видот Sd. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,9 m/лм2. NGC 4307A има привидни димензии од 0,8' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0.
Други поделби
Проучување на NGC 4307A е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 40034. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 193; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 873. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1563.
Нордиска група
Во октомври 2019 г. е објавено дека се откриени 17 нови месечини во групата. Тие се дел од поголемото откритие на 20 месечини на Скот Шепард со телескопот „Субару“ на Мауна Кеја, сите со пречник од околу 5 км. Една од нив е најдалечната месечина на Сатурн. Сите седумнаесет исто така ќе добијат имиња од нордиската митологија.
Членови
Ова се членовите на групата, подредени по близина до Сатурн:
IC 406/1
IC 406/1 — галаксија во соѕвездието Телескоп, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 406/1 се споменува и како ESO 233-15.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 406/1 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,3 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,3 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. IC 406/1 има привидни димензии од 0,8' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 19 ч 58 м 54,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -52° 16' 23".
Други поделби
Проучување на IC 406/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 63923.
Љубовта е подобра од кога и да било
„Љубовта е подобра од кога и да било“ (англиски: Love Is Better Than Ever) – американски филм од 1952 година, во режија на Стенли Донен (Stanley Donen) по сценариото на Рут Брукс Флипен (Ruth Brooks Flippen). Главните улоги ги толкуваат: Лари Паркс (Larry Parks), Елизабет Тејлор (Elizabeth Taylor) и Џозефин Хачинсон (Josephine Hutchinson). На Канскиот фестивал, Вендерс бил номиниран за „Златната палма“.
Синопсис
Џуд Паркер (го игра Паркс) е ерген кој го сака начинот на кој живее. Како ловец на таленти, тој оди во Њу Хејвн каде има состанок со сопственичката на школото за танцување Стејси Макабој (ја игра Тејлор). Подоцна, Стејси оди во Њујорк и таму пак се среќава со Џуд, кој ја носи на натпревар во бејзбол, на вечера и на танц. Стејси се заљубува во Џуд, но откако весниците во Њу Хејвн објавуваат дека тие се венчани, тој ја напушта Стејси. Меѓутоа, тогаш се менува неговото расположение, го фаќа тага и тој се смирува со Стејси.
Црква „Св. Софија“ — Охрид
Света Софија — катедрален црковен храм во стариот дел на градот Охрид во југозападниот дел на Република Македонија. Посветена е на Христос како Божествена Премудрост т.е. Св. Софија. Оваа црква претставува еден од најзначајните знаменитости во Македонија со нејзината средновековна архитектура и фрески.
Ова е една од најголемите средновековни цркви на овие простори. Во еден долг временски период таа била соборна црква на Охридската архиепископија, која својата црковна власт ја протегала на територијата на север од Дунав, до албанските брегови на запад и до Солунскиот Залив на исток.
Покрај нејзиното значење како знаменитост, внатрешноста на црквата и нејзиниот двор и колонада претставуваат важно место за одржување на културни збиднувања како концерти и драмски претстави.
Рана историја
Првобитно црквата имала само една главна купола, а во XIV век било изградено раскошното надоврешно предворје. По својата првобитна форма таа им припаѓала на трокорабни базилики со трансепт, купола и галерии на бочните бродови. Уште во XI век имала и припрата, а над северното и јужното одделение на олтарот биле формирани посебни капели. Вака оформениот објект, скоро три века подоцна, во времето на архиепископот Григориј, добил припрата- градба која го презентирал врвот на архитектонска култура во Македонија од XIV век. Издолжената припрата е концепирана во хоризонтала, со портик во приземјето и галерии на катот, а на северната и јужната страна од Григориевата галерија се креваат посебни одделенија со кули.
Отоманска историја
Во втората половина на XV век црквата била претворена во џамија и тогаш биле извршени најголемите измени. Сите фрески биле покриени со вар, куполата на црквата е струшена и срамнета со покривот, додека пак старата олтарна мермерна преграда со пластична декорација била отстранета, и од мермерот во наосот кон југозапад е подигнат мимбар, а над северозападните кубиња подигнати се минариња.
Кон средината на XIX век во Охрид престојувал истакнатиот руски славист Виктор Григорович. Епохално откритие на славистот Виктор Григорович било пронаоѓањето на ракописите на „Опширното житие“ за св. Климент Охридски од охридскиот архиепископ Теофилакт од XII век и на Краткото житие за св. Климент Охридски од архиепископот Димитриј Хоматијан од XIII век во охридската црква Св. Богородица Перивлепта.
Во текот на 1912 г. била користена како складиште за оружје.
Современа историја
Веднаш по Втората светска војна биле преземени мерки, овој споменик да се зачува од натамошно пропаѓање. Во 1949 година започнало чистењето на фреските, кои биле варосани од Османлиите. Истовремено било извршено и нивно копирање за изложбата „Средновековната уметност на народите на Југославија“ која се одржало во палатата Шајо во Париз.
Во текот на систематските работи со кои раководеле експертите на Заводот за заштита на спомениците на културата на Македонија, кои започнале во 1951 година, а завршиле по шест години, биле откриени сите фрески и истите заштитени од натамошно пропаѓање. Од јужниот ѕид биле симнувани според најновите конзерваторски методи што се применувале во Италија.
Со помош на специјални рамови повторно биле враќани на нивните места. Ова симнување на фреските било потребно за да не се оштетат при враќањето на јужниот ѕид, кој бил навален 60 см, така што постоела опасност од негово уривање. Враќањето на ѕидот било извршено 1953 година на најсовремен начин.
Фреските биле исчистени и конзервирани, а покрај тоа биле извршени и архитектонски зафати. Живописот на оваа црква бил од врвен дострел во средновековното сликарство во Македонија и пошироко. Тоа е времето кога Охрид бил под непосредна власт на Цариградската патријаршија. Станува збор за најзначајните зачувани делови на византиското монументално сликарство. Ктиторот на живописот, архиепископот Лав, еден од најобразованите луѓе во тоа време, непосредно влијаел при изборот на композициите што се насликани во XI век.
Внатрешноста на црквата е зачувана со нејзините фрески од XI век, XII и XIII век, кои го претставуваат врвот на византиското фрескосликарство во своето време. Главниот дел од црквата е изграден во XI век, додека надворешните надоградби се изградени по наредба на архиепископот Григориј I во XIV век.
Фрескопис
Повеќе од шеесетина насликани фигури на најистакнати патријарси, епископи и ѓакони се распоредени на долните површини на сите делови во олтарскиот простор. Најбројни и најугледно место, во централниот дел на олтарот, се ликовите на поглаварите на Цариградската патријаршија: Свети Василиј Велики, Свети Јован Златоуст и Свети Григориј Богослов, насликани во долниот појас, меѓу прозорите на главната апсида.
Фигурите на шестемина римски папи се насликани во бочниот простор на ѓаконикот; со тоа се одразува односот меѓу Цариградската и Римската црква, пред расцепот во 1054 година. Во тоа време, Леон, ктиторот морал да предвиди и римски папи, затоа што тие биле заедница, иако уште во 1025 година започнале кавгите меѓу Цариград и Рим. Од овие римски папи досега се идентификувани само четворица. Тоа се Климент, Григориј, Силвестар и истоименикот на ктиторот, Леон. Според научните сознанија единствено во Света Софија, во најголемата галерија на архијереи во светот, насликани се заедно шестмина римски папи, а таков случај не бил познат во византиската уметност и во уметноста на словенските земји.
Во помал број овде се застапени и претставници на Александриската, Ерусалимската и Антиохиската патријаршија, на Кипарската архиепископија и на старите угледни малоазиски епископии. Меѓу овие великодостојници се и ликовите на словенските просветители — Св. Кирил Филозоф, Св. Методиј и нивниот ученик Св. Климент Охридски - на јужниот ѕид од ѓаконикот.
Монах
Монах или калуѓер — лице кое по сопствена волја стапило во манастир. Зборот монах потекнува од μοναχός, односно од , што значи „еден“. Зборот, пак, калугер потекнува од , што значи „добар старец“.
Монаштвото во христијанството
Монасите се појавиле за време на гонењето на христијаните при што некои толку свикнале на одвоен живот од другите луѓе, што и понатаму останале во пустините. Постојат два вида монаштво: анхоретски или пустински; и општожитие. Како основачи на монаштвото се сметаат св. Антониј Велики и св. Пахомиј Велики. Пред замонашувањето се поминува извесно време во послушание (искушеништво), задолжително под надзор на некој духовен отец. Потоа, искушеникот се постригува во мала схима и така станува монах. Поради огромниот углед на монасите, епископите ги земаат за свои советници (наречени сингели или протосингели) и од нив се бираат кандидатите за епископ од монасите. Монасите полагаат три завети при замонашувањето: сиромаштво, безбрачност и беспрекорно послушание. Главниот монах во манастирот се вика игумен, а во поголемите манастири тој се вика рхимандрит. исто така, и кај монасите постојат степени на напредувања, како: свештеноѓакон (јероѓакон), свештеномонах (јеромонах) итн. Целта на монахот е да се моли за сите луѓе. Кога христијанството било прогонувано од византиските цареви или од другите владетели, монасите се јавувале како бескомпромисни борци за верата и голем од нив пострадале во маченичка смрт.
Љубовен роман
Љубовниот роман, некогаш подбивно наречен бакнеж, е тип на роман, односно жанровска фикција чија главна тема се чувствата на главните ликови. Обично е лесно читлив, често полно со дијалози, така што читателот може полесно да ужива во приказната. Многу критичари го критикуваат многу лесното и рано увидување во развојот на настаните. Во приказната често има голем број на хумористични настани кои се совршено отелотворени во приказната. Освен чувствата, како главен мотив на приказната, љубовниот роман може да содржи и други мотиви, како што се оние што се наоѓаат во криминалот, научната фантастика и други видови романи. Љубовниот роман не ја губи популарноста, а особено е популарен кај женската публика. Многу љубовни романи станаа книжевни класици со текот на годините.
Историја
Името на романот како литературен жанр во македонскиот јазик, како и многу други јазици, доаѓа од зборот „романтика“, кој во средниот век, кога службен јазик бил латинскиот, бил назив за дела напишани на секуларен јазик. Така, овој вид литература бил означен како лесно читлив, наменет за читатели со „низок“ вкус, склони кон фикција, односно замислување љубовен заплет, страшни авантури, со среќен крај. Од периодот на доцниот хеленизам ( 1 - 3 век ) до денес, на овој начин биле обликувани обемни прозни романи. Спротивно на тоа, англиските и шпанските имиња за зборот роман се „раскази“, што се поврзува со актуелноста на приказната, нагласувајќи го тврдењето за животна веродостојност, бидејќи се формирале многу поконцизни раскази од 13 век наваму. Барањето за измислица од една страна и барањето за автентичност од друга страна коегзистирале со векови, за да се соберат во 18 век., што се смета за период на настанување на романот во денешна смисла на зборот.
Фиктивната проза, односно жанровската фантастика, има свои корени во љубовните романи од доцниот хеленистички период, така што може да се каже дека љубовниот роман е претходник на сите подоцнежни жанрови. Напишани се на старогрчки јазик, а мотиви и инспирација пронашле во митовите, легендите, љубовната и идиличната поезија на Далечниот Исток. Љубовниот роман процветал во 2 и 3 век и бил исклучително популарен, иако и не се споменува. Најпознати писатели на овие романи биле Харитон, Ахил Тациј, Ксенофон од Ефес, Лонго и Хелиодор од Емес. Како жанр со мала вредност, со претежно женска читателска публика, не бил дел од класичната реторика, но имал реципрочно влијание врз тогашната и подоцнежната литература на Истокот. Најпознат пример за ова влијание била познатата збирка раскази Илјада и една ноќ. Во срцето на овие романи биле измислените љубовници кои, соочувајќи се со војни, бродоломи, бандити, пирати, чудовишта и други препреки, патуваат низ далечни и егзотични, но постоечки земји, населени со историски познати луѓе, во кои кредибилитетот се претвора во позадина за измислени акција.
Речиси во исто време, во Стариот Рим е напишан секојдневен авантуристички роман, напишан на латински ( Петрониев Сатирикон, Метаморфозите на Апулеј ). Заплетот на овие романи е сместен во актуелното римско секојдневие, а нараторот е херојот на приказната. Во овие дела, возвишената љубовна врска е пародирана преку ниски, приземни, често хомосексуални страсти и необични еротски склоности, секојдневните авантури на херојот добиваат мистична и гротескна линија, а потребата за фикција се задоволува со вметнати приказни.
Фиктивната димензија станала доминантна во витешкиот роман, додека хеленистичкиот љубовен роман  сè до 16 век на Запад бил заборавеен  и имал само индиректно влијание преку византиските романи од 12 век,  спојувајќи се со магичните и волшебните елементи земени од Легендата за кралот Артур и Легендата за Светиот Грал.
Во 19 век книжевните институции ја одвојуваат „високата“ од „ниската“ продукција, а потоа се создаваат големи реалистични романи кои ја прикажуваат реалноста. Многу дела создадени во тој период станаа класици, а меѓу нив беа и големите љубовни романи, како што се Ана Каренина, Дамата со камелии (роман) | Дамата со камелии или г-ѓа Бовари. Сепак, љубовниот роман како жанр спаѓа во дефиницијата за „тривијална литература“ и не му се придава речиси никакво значење во интелектуалниот свет до втората половина на 20 век. Потоа се појавуваат автори кои почнуваат да го анализираат овој жанр, прво од феминистичка, а потоа и од уметничка гледна точка. Како и тогаш така и денес, анализата на љубовниот роман како литературно дело најмногу ја прават жени.
Љубовен роман во критиката и теоријата на литература
Многу малку е напишано за љубовниот роман на нашите простори. Дури и оние автори кои ја анализираа лесната литература и се обидоа да понудат рамка преку која може да и се пристапи како нешто што вреди да се дискутира, главно фокусирани на детективски роман и не пишуваа за љубовта на никаков начин или имаа исклучиво негативен став за тоа. Следниве се примери на неколку прегледи на љубовен роман: