cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Скаковци
Скаковци (словенечки: Skakovci) — населба во Општина Цанкова во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Прекмурје. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
Тетовско муфтиство
Тетовското муфтиство е едно од тринаесетте муфтиства на Исламската верска заедница во Македонија.
Седиштето на ова муфтиство се наоѓа во градот Тетово и муфтија е Ќани Несими (2015).
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Сирково (стара црква)
Свети Ѓорѓи — македонска православна црква, една од двете кои го носат истото име во неготинското село Сирково.
Црквата е изградена во 1938 година и се наоѓа на 50-тина метри од новоизградената црква која го носи истото име. Не е фрескоживописана, но е осветена. Постоела камбанарија која подоцна била срушена од страна на еден од мештаните, кој истиот подоцна мистериозно загинал од удар на гром. Во 2006 година, црквата наново е препокриена со нови ќерамиди.
Харибда
Харибда (старогрчки: Χάρυβδις) — морско чудовиште во грчката митологија. Таа, со морското чудовиште Сцила, се јавува како предизвик за епските ликови како Одисеј, Јасон и Енеја. Харибда живее во теснецот Месина, наспроти Сцила.
Тумба (Дедебалци)
Тумба — археолошко наоѓалиште во битолското село Дедебалци. Претставува населба од неолитско време. Се наоѓа во рамнината, на околу 500 м западно од селото, каде што се издигаат две височинки - тумби со помали димензии, на кои по површината се среќаваат фрагменти од керамички садови.
Харибда
Опис
Се верувало дека морското чудовиште Харибда живеела под мала карпа на едната страна од тесниот канал. Наспроти неа живеела Сцила, друго морско чудовиште, која била сместена во многу поголема карпа. Страните на теснецот биле во опсег на стрела една од друга, а морнарите кои се обидувале да ја избегнат една од нив ќе се сретнеле со другата. Затоа, да се биде „меѓу Сцила и Харибда“ значи да се предочат две спротивни опасности, а задачата е да се пронајде пат кој ќе ги избегне двете. Трипати на ден, Харибда голташала огромно количество вода, пред повторно да ја подригне, создавајќи големи вирови способни да влечат брод под вода. Во некои варијации на приказната, Харибда била едноставно голем вител наместо морско чудовиште.
Преку описите на грчките митски хроничари и грчките историчари како што е Тукидид, современите научници генерално се согласуваат дека Харибда се наоѓала во теснецот Месина, во близина на брегот на Сицилија и спроти карпа на копното идентификувана со Сцила. Таму навистина постои вител, предизвикан од струи кои се среќаваат, но е опасен само за малите пловни објекти во екстремни услови.
Потекло
Харибда му помогнала на нејзиниот татко Посејдон во неговата расправија со нејзиниот вујко Зевс по татко и, и како таква, му помогнала да ги зафати земјиштата и островите во вода. Зевс, лут поради земјата што му ја украла, ја фатил и ја врзал со синџири за морското дно. Харибда потоа била проколната од богот и се претворила во грозен мочен меур на чудовиште, со перки за раце и нозе и неконтролирана жед за морето. Како таква, таа ја пиела водата од морето трипати дневно за да ја угаси жедта, што создавало вирови. Таа се задржала на карпа, со Сцила свртена директно кон неа на друга карпа, правејќи теснец.
Во некои митови, Харибдис била незаситна жена која украла волови од Херакле и била фрлена од громот на Зевс во морето, каде што ја задржала својата незаситна природа.
Јасон и Аргонаутите
На Аргонаутите успеале да ги избегнат и двете опасности поради Хера која и наредила на Нереидската нимфа Тетида, Ахиловата мајка, да ги води низ опасниот премин.
Енеида
Во Енеидата, Тројанците се предупредени од Хелен за Сцила и Харибда, и им се советува да ги избегнуваат со пловење околу точката Пахинус (Ртот Пасеро), наместо да го ризикуваат теснецот. Подоцна, сепак, тие се наоѓаат покрај Етна и мораат да веслаат за да ја избегнат Харибда и да се спасат.
Езоп
Аристотел во својата Meteorologica спомнува дека Езоп еднаш задевал управувач на фериброд кажувајќи му мит за Харибда. Со една голтка од морето, таа ги донесе планините за гледање; островите се појавија по следниот. Третиот допрва доаѓа и целосно ќе го исуши морето, а со тоа ќе го лиши капетанот на ферибродот од егзистенција.
Браунов кабинет
Кабинетот на поранешниот премиер на Обединетото Кралство Гордон Браун (2007-2010) бил формиран по преземањето на функцијата од Тони Блер на 27 јуни 2007.
1632 во архитектурата
1632 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Имре Мадач
Имре Мадач (20 јануари 1823 - 5 октомври 1864) — унгарски аристократ, писател, поет, адвокат и политичар. Неговото дело е „Трагедијата на човекот" (Az ember tragédiája, 1861). Тоа е драматична песна со должина од околу 4000 линии, што елаборира за идеи што можат да се споредат со Фауст од Гете. Авторот бил поттикнат и советуван од Јанош Арањ, еден од најпознатите унгарските поети од 19 век.
Животопис
Тој е роден во неговото семејство, замокот во Алсостререгова, Кралството Унгарија (денес Долна Стрихова, Словачка) во 1823 година во богато благородно семејство. Од 1829 Мадач студирал во училиштето Пјарист во Вац. За време на епидемијата на колера тој престојувал во Будим во 1831 година. Во 1837 година ги започнал своите студии на Универзитетот Пешта. Во 1842 година официјално станал адвокат. Во 1860 година завршил со работа на „Трагедијата на човекот“. Починал во Алсоштрегога во Кралството Унгарија.
530 п.н.е.
530 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 530. година пред новата ера, 530. од првиот милениум п.н.е., 30. од 6 век п.н.е. и прва од 530-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4978 и 4979 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4220 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3230 и 3231 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 223.
530 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 530. година пред новата ера, 530. од првиот милениум п.н.е., 30. од 6 век п.н.е. и прва од 530-тите п.н.е.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 530 година се протега во 2106 и 2107, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2166 и 2167 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 13. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1186 и 1185 исламска година пред хиџра.
Џо Алан
Џозеф Мајкл "Џо" Алан (роден на 14 март 1990) - велшки фудбалер, играч од средниот ред на Стоук Сити и на велшката фудбалска репрезентација.
Кариера
Својата кариера Алан ја започнал во екипата на Свонзи Сити, во која дошол како дете на девет годишна возраст.
Во 2008 година поминал едномесечен период на заем во Рексам.
Алан дебитира во Премиер лигата со екипата на Свонзи во сезоната 2011-2012. Тој беше еден од клучните играчи на својот тим, одигра 36 натпревари во сезоната и постигна 4 гола со кој му помогна на својот тим да заврши на солидното 11-то место во првата сезона на тимот во Премиер лигата во неговата историја.
На 10 август 2012 Џо Алан во пакет со својот менаџер (од Свонзи) Брендан Роџерс потпишал за Ливерпул за сума од 19 милиони евра.
Репрезентативна кариера
Алан игра за повеќе младински селекции на Велс како категориите до 17, 19 и 21-на година. Своето деби за сениоркиот тим на Велс го направил против Естонија во пријателски натпревар во мај 2009-та кога влегува како резерва.
Филипос (остров)
Филипос (грчки: Φίλιππος) ― мал остров на Ехинадите (подгрупа Драконери), во островската група Јонски Острови во Грција. Согласно 2011 година, нема трајно население.
Горњане
Горњане (се користи и Горњани) — село во Општина Чучер-Сандево, во областа Црногорија, во околината на градот Скопје.
Потекло на името
Името го добило по тоа што се наоѓа на повисок терен отколку соседните села Бањане и Чучер.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во северниот дел на Скопската Котлина, на територијата на Општина Чучер-Сандево, под југозападната падина на Скопска Црна Гора. Селото е ридско, на надморска височина од 580 метри. Од градот Скопје, селото е оддалечено 17 километри.
Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Марков Даб, Тополовик, Ранѓел, Еревин, Бел Камен, Рамна Шума, Љутика, Кочињи, Посидол, Моравдол, Посивер, Дубови, Долњи Посидол, Лука, Трчмео, Голина, Извор, Врвеш, Кленчики, Лазово, Радунац, Темково, Сливе, Долња Чешма, Варница, Чука, Барчиња, Леске, Говедариште, Појата, Селиште, Куќетине и Горњански Присој.
Селото е поделено на маала, а во маалата куќите се збиени една до друга.
Историја
Јужно од селото се наоѓа возвишението Тромеѓа, каде се наоѓа средновековниот манастир „Св. Никита“. Околу него се наоѓаат селата Горњане, Чучер и Бањане, поради што бројни автори, манастирот го одредуваат на едно од селата.
Горњане се смета за стара населба во областа на Скопска Црна Гора. Преданието наведува дека најпрвин се наоѓало 500 метри западно од денешната местоположба. Таму се наоѓа селиштето Радунац. Меѓутоа, за време на отоманскиот период, мештаните го напуштиле тоа село, бидејќи се наоѓало покрај стариот пат Скопје-Качаник и обично било напаѓано од страна на муслиманските Арбанаси.
Селото не било преместено наеднаш, туку домаќинствата се селеле повеќепати. Од старите родови во Радунац, во денешното село се зачувани само родовите Пешови и Пусиќеви, додека некои заминале во други села.
До крајот на турската власт во 1912 година, селото трпело напади од страна на муслиманските жители и не добивало заштита од страна на државата.
Во век, Горњане било село во Скопската каза на Отоманското Царство.
Селото учествувало во НОБ со многубројни борци.
Стопанство
Атарот на селото зафаќа простор од 11,4 км2. На него преовладуваат пасиштата на површина од 709,4 хектари, на шумите отпаѓаат 255,5 хектари, а на обработливото земјиште 164,5 хектари.
Селото, во основа, има полјоделско-сточарска функција.
Сточарството било главна стопанска гранка на мештаните до крајот на Втората светска војна. Дотогаш, во селото постоеле задруги составени од по 15 и 25 члена. Од таа причина во селото се наоѓаат големи камени куќи, кои се зачувани и денес. Во нив се наоѓаат специјално вградени фурни, во кои се печел леб за многубројните членови.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Горњане живееле 180 жители, сите Македонци. Според секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Горњане имало 160 жители, патријаршисти.
Во 1961 година селото броело 313 жители, од кои 174 биле Македонци и 139 Срби, а во 1994 година бројот значително се намалил на само 93 жители, од кои 48 Срби, 41 Македонец.
Според пописот од 2002 година, во селото Горњане живееле 80 жители, од кои 51 Македонец и 29 Срби.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 80 жители, од кои 41 Македонец, 29 Срби и 10 лица без податоци.
Родови
Горњане е чисто македонско православно село. Малку се родови кои се сметаат за староседелци, тоа се само родовите Пешовци и Пусиќевци, другите родови се доселени.
Родови во Горњани се:
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Чучер-Сандево и која не била променета при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.
Во периодот од 1996 до 2004 година, селото било дел од тогашната Општина Чучер-Сандево.
Во периодот од 1962 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Кале.
Во периодот од 1955 до 1962 година, селото било дел од тогашната општина Бутељ. Потоа, оваа општината била распуштена и била префрлена во општината Кале.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Бразда, во која покрај селото Горњане, се наоѓале и селата Бањане, Блаце, Бразда, Визбегово, Глуво, Горно Оризари, Мирковци и Чучер. Во периодот 1950-1952, селото исто така било дел од некогашната општина Бразда, во која влегувале селата Бањане, Бразда, Глуво, Горњане, Мирковци, Оризари и Чучер.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 2463 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на месната заедница.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 68 гласачи.
Личност
Личности родени во Горњане:
Иселеништво
Највеќе домаќинства во селото имало 54 во 1956 година. После Првата светска војна, а особено по Втората светска војна имало голем број на иселени домаќинства.
Сабина Ајрула-Тозија
Сабина Ајрула-Тозија (, – Скопје, 10 август 2021) — македонска глумица која работела во Драмскиот театар во Скопје.
Филмографија
Како гостин учествувала во проекти на турската драма и на драмата на МНТ.
NGC 1889
NGC 1889 — елиптична галаксија во соѕвездието Зајак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1889 се споменува и како MCG -2-14-14, Arp 123.
Откривање
Објектот е откриен на 29 октомври 1851 година од страна на Вилијам Парсонс, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 72 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1889 е од видот E3. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 11,6 m/лм2. NGC 1889 има привидни димензии од 0,6' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 22 м 35,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 11° 29' 49". Положбениот агол на објектот е во износ од 165°.
Други поделби
Проучување на NGC 1889 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 17196. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 270; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5340. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1520.
Папа Павле V
Павле V (лат. Paulus PP. V; 17 септември 1552 - 28 јануари 1621) — римски папа од 16 мај 1605 до 28 јануари 1621. По потекло бил од Сиена. Учел право и како свештеник отишол во папскаслужба. Папата Климент VIII го назначил за дипломат во односите со шпанскиот крал Филип II. Тој го назначил својот 27-годишен роднина за кардинал, а своето презиме Кафарели го сменил во Боргезе. Во 1616, со декрет од индексот на забранетите книги го осудил делото на Коперник „За движењето на небесните тела“. По негова иницијатива бил започнат процес против Галилео Галилеј. Забрането било да се тврди дека „Сонцето не се движи во круг околу Земјата и дека Земјата не е центар на вселената“.
Isa TK+
Иза ТК+
Иза ТК+ е продолжетокот на првата сезона ИЗА ТКМ. Втората сезона на серијата насловена како ИЗА ТК+ постигна многу поголем успех од првата сезона. Втората сезона се снима во Богота, Колумбија а најголем број од дејствата се одвиваат во училиштето Браво.
Тема
По завршувањето на ИЗА, Изабела Паскуали “Иза” и нејзиниот бенд постигнаа огромен успех низ целиот свет и таа потпиша договор со “Zafiro Label”, кој ќе ја прати да студира надвор на Colegio Bravo, специјално училишта за млади уметници. Нејзината најдобра пријателка Линда Луна “Гордалинда” исто добива стипендија во Colegio Bravo и со тоа ќе биде пат кон исполнување на својот сон да стане балерина.
Но, и покрај тоа што се сите заедно, таму ќе дознаат дека сепак не е се толку фино кога Каталина Бернаби “Катаклизмика”, злобната девојка која се преправа дека е фина, ќе почне зад грб заедно со Џесика Чен “Џес” да и ја уништуваат кариерата на Иза, а од друга страна да ја придобиваат наклонетоста на Алекс и сакаат да ја избркаат Линда од училиштето. Додека пак Себастијан Лоренцо “Себас” ќе се обиде да го освои срцето на Иза, на било кој начин.
Реј и Линда исто така ќе наидат на многу проблеми поради нивните нови соученици, Сандра Сентено “Сандихуела”, новата симпатична пријателка на Реј и Хавиер Мунер “Хави”, партнерот на Линда за танцување, кој има симпатии кон неа.
Директорката Виолета Мариндо “Ла Тамариндо”, намќореста жена која не ги сака Иза и нејзините пријатели, ќе направи се што е во нејзина моќ за да се ослободи од оваа банда и Кристина Рикалде “Кристарантула”, главната соперничка од претходната сезона, ќе се појави во неколку ситуации за да и се одмазди на Иза.
Стаклено срце (филм од 1976)
Стаклено срце (германски: Herz aus Glas) - германски филм од 1976 година, во режија на Вернер Херцог. Во главните улоги настапуваат: Јозеф Бирбихлер, Штефан Гитлер, Фолкер Прехтел, Соња Скиба и Клеменс Шајц.
Синопсис
Едно мало село е познато по производството на стакло со боја на рубин. Кога умира главниот мајстор, сопственикот на работилницата (го игра Гитлер) настојува по секоја цена да ја открие тајната за правење на рубиновото стакло. Најпосле, тој го пронаоѓа рецептот кој умрениот мајстор го скрил внатре во креветот. Меѓутоа, овчарот Хијас (го игра Бирбихлер), кого селаните го сметаат за пророк, предвидува дека ќе се случат лоши настани. И навистина, опседнатиот сопственик на стакларската работилница ја убива својата слугинка Лудмила (ја игра Скиба), а потоа подметнува пожар во работилницата. Заедно со него е затворен и Хијас, но тој успева да побегне и заминува во планината. Филмот завршува така што неколку луѓе, кои живеат на пуст, карпест остров, заминуваат со чамец да го пронајдат крајот на светот.
Меркиш-Одерланд
Меркиш-Одерланд (Märkisch-Oderland) — округ во источниот дел на сојузната покраина Бранденбург, Германија. Соседни окрузи се (од север надесно) округот Барним, државата Полска, слободниот град Франкфурт на Одра, округот Одра-Шпре и сојузната покраина Берлин. Административното седиште на округот е во Зелов, додека најголем град е Штраусберг.
Географија
Округот се протега од Берлин до реката Одра и полската граница на исток. Вклучува мочуришна областа долж Одра позната како Одербрух („Oderbruch“), околу 60 километри во должина и 17 километри во ширина. Одербрух била првично исушена и населена во 18 век. Остатокот на округот е главно земјоделски.
Историја
Округот потекнува од округот Лебус и Обербарним, кои биле создадени во 1816. Округот Лебус потекнува од Ланд Лебус (Land Lebus), област околу градот Лебус. Во 1863 Зелов станал седиште на окружната администрација на Лебус, а во 1950 округот бил преименуван во Зелов (Kreis Seelow). Во 1952 окрузите биле поделени на три дела, Бад Фрајенвалде, Зелов и Штраусберг. Во 1993, трите дела биле споени за да го создадат моменталниот округ - новото име се однесува на земјата од Северната марка на реката Одра.
Пантеон (Рим)
Пантеонот во Рим (од грч. Πάνθειον = за сите богови) е една од најдобро сочуваните монументални згради од антиката. Изграден е во 125 г. и оттогаш е во постојана употреба. Првобитно бил изграден од Марко Агрипа, конзул на Рим, во 27 година пне, но по уништувањето од пожар во 80 година, бил целосно обновен од императорот Адријан во 125 година од новата ера. Со сигурност не се знае дали Пантеонот навистина служел како храм на сите божества или само за некои од нив. Се смета дека негов архитект е Аполодор Дамаски.
Една од причините што Пантеонот не бил уништен како многу други пагански градби од страна на христијаните, е што од VII век до денешен ден функционира како црква. Во него се погребани италијанските кралеви Умберто I и Виторио Емануеле II, како и познатиот сликар од XVI век Рафаел.
Лицен
Лицен се однесува на:
Лулка со гирланди (Фабержеово јајце)
Лулка со гирланди или Трофеи на љубовта – едно од серијата од 52 украсни велигденски јајца изработени под надзор на рускиот јувелир Петар Карл Фаберже. Јајцето било изработено во 1907 година за последниот руски цар, Николај II. Царот Николај ѝ го подарил јајцето на мајка си, царицата-мајка Марија Фјодоровна, на Велигден 1907 година. Јајцето се наоѓа во приватна колекција во Соединети Американски Држави. .
Опис
Царското јувелирно велигденско јајце „Лулка со гирланди“ е направено во стилот на Луј XVI. Изработено е од злато, емајлирано со прозрачен светлосин и зелен емајл, украсено со ленти од обоени емајлирани рози и прозрачни смарагдни емајлирани листови, ленти и свитоци од црвено злато, дијаманти, рубини, бел оникс и свила. Јајцето се наоѓа во златна лулка поставена на четири столба од црвено злато, фиксирани на овална бела основа од оникс. .
Изненадување
Изненадувањето е изгубено. Според фактурата на Фаберже, сурпризот бил минијатура на царските деца. Веројатно бил изработено од злато, бел емајл, рубини, бисери и дијаманти (можеби акварел на слонова коска).
Сопственост
Царот Николај II ѝ го поклонил јајцето на мајка си Марија Фјодоровна за Велгиден во 1907 година. Не се знае како јајцето стигнало на Запад, веројатно преку галеријата Хамер и нивните руски врски. Од 1962 година јајцето е сопственост на приватна колекција во САД. Последен пат било изложено во јавност во 1989 година во Сан Диего. Сега е дел од приватната колекција на Роберт М. Ли, САД.
1631 во архитектурата
1631 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Неофит Никејски
Неофит Никејски е христијански светец.
Неофит е роден во Никеја. Уште како дете, според христијанските верувања правел големи чуда. Извадил вода од камен, ја воскреснал својата мртва мајка. Со бел гулаб бил одведен во олимписката гора каде што од една пештера истерал лав и самиот тој се населил во пештерата.
Неофит Никејски бил прогонуван во времето на римскиот цар Диоклецијан и убиен како христијански маченик во 290 година.
Охридски бисер
Охридскиот бисер е еден од препознатливите белези за Македонија, земја на културно-историски споменици, природни убавини и богатства, традиција и квалитет. Иако Охрид изобилува со културно-историски обележја, споменици, и секако Охридското Езеро, мора да се види и дознае за Охридскиот бисер и приказната за него.
Легендата за бисерот
Во далечната 1928 година,во Охрид, синот на Никола Филев, угостител и сопственик на кафеаната „Велика Србија“, Михајло Филев, во ресторанот се запознава со еден таинствен гостин, Јован Субанович. Тој дошол како емигрант од далечната Русија, на Балканот, сосема случајно, токму во Охрид - Македонија. Останувајќи тука подолго време, помеѓу Јован и Михајло се создало големо пријателство. Па така шетајќи по бреговите на Охридското Езеро и разговарајќи на многу теми и животни приказни, ги здогледале рибарите, кои биле воедно и стриковци на Михајло Филев. Тие носеле кошеви со плашица, која е една врста на риба која живее во Охридското Езеро.После таа глетка во рибите, Јован веќе сфатил дека таа тајна што ја носи со себе од Русија, поточно од Бајкалското Езеро, може да ја открие тука. А таа тајна била во рибата плашица која е ендемска форма од чии крлушки на кожата може да се направи бисер. Па така, во знак на големото пријателство, Јован го запознал со таинствената техника за изработка на бисер господинот Михајло Филев. Тука, во Охрид, порано никој не знаел за таков занает.
Потоа, семејството Филеви започнува со изработка на бисери, пренесувајќи ја семејната тајна од колено на колено, од татко на син. Како водечки сувенир на градот Охрид, препознатлив бренд на Република Македонија, бисерите ги красат грлата и ги збогатуваат колекциите со накит на многу луѓе во Македонија и ширум светот.
Изработка
Целосната тајна за изработката на бисерот ја знаат само семејството Филеви и семејството Талеви. Овие две семејства ја негуваат традицијата и обработуваат производ наречен Оригинален Охридски бисер. Всушност изработката се темели на рачно производство. Основата на бисерот е школка, т.е. срцевината на школката која се гребе и од неа се изработуваат најразлични форми (топче, солза и др.) и најразлични големини (од F5 до F15). Потоа се земаат крлушките на рибата плашица, и од нив се прави емулзија која се нанесува врз основата. Се разбира, на емулзијата е најспецифичниот дел од изработката на бисерот. Емулзијата се нанесува со четка од природен материјал, најчесто од влакна од опашката на верверица. Таа се нанесува онолку пати колку што е и големината на топчето бисер(ако е F5, тогаш се нанесува 5 пати). Сето тоа се остава да исуши, па одново, и одново. Оваа рачна изработка на бисерот е постепена и во фази.
Новите творби се предизвик за новите генерации на семејствата, за продолжување на долгата семејна традиција.
Познати со Охридски Бисер
Производот го гарантираат многубројните сертификати и признанија на светско ниво.
Баркау (река)
Баркау или Береџо (унгарски: Berettyó, Barcău), е река која извира во Бихор, Романија. Се влева во реката Кереш-Шебеш во Унгарија.
Градиште (Руѓинце)
Градиште — археолошко наоѓалиште во кумановското село Руѓинце, Општина Старо Нагоричане. Претставува утврдена населба од доцната антика. Сместена е на истиомениот рид во североисточниот дел од атарот.
1630 во архитектурата
1630 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Крашчи
Крашчи (словенечки: Krašči) — населба во Општина Цанкова во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Прекмурје. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
Гостиварско муфтиство
Гостиварското муфтиство — едно од тринаесетте муфтиства на Исламската верска заедница во Македонија.
Ова муфтиство ги опфаќа реоните на градовите:
Чифлик (Општина Сопиште)
Чифлик — село во Општина Сопиште, во околината на градот Скопје.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Каршијак на јужното подножје на планината Водно.
Население
Според пописот од 2002 година, селото имало население од 636 жители, од кои 634 Албанци и 2 Македонци.
Родови
Чифлик е албанско село.
Според истражувањата од 1950 година, родови во селото
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Сирково (нова црква)
Свети Ѓорѓи — македонска православна црква, една од двете кои го носат истото име во неготинското село Росоман. Црквата е изградена во 1990тите година и се наоѓа на 50тина метри од старата црква која го носи истото име. Не е фрескоживописана. Осветена е на 11 ноември 2007 год. од Неговото Високопреосвештенство Митрополит Повардарски г. Агатангел.
Сопиште
Сопиште — село и административно седиште на истоимената општина, во областа Каршијак, сместено во близината на градот Скопје, под јужните падини на планината Водно.
Историја
Селото Сопиште е доста стара населба во скопската област. Тоа се споменува во поменикот на манастирот Свети Георги - Горг Скоропостижник во Скопје во 1300 година под името Сопиштехъ, како село кое е подарено на манастирот од средновековниот крал Милутин. Потоа селото Сопиште се споменува и во поменикот на манастирот во Матка од 1560-1570 година. Македонскиот просветител Јордан Хаџи-Константинов - Џинот во својот напис „Јужна страна скопска“ објавен во „Цариградски весник“ на 1 мај 1855 година за Сопиште запишал дека е плодовито село со многу древности и писма и во него живеат добри селани кои имаат чудотворен црковен храм посветен на светиот великомаченик Мина кој накажал многу нечестиви, а дарил исцеление на многу добри луѓе. За црвката зпишал дека е древна и ѕидана од српските цареви. Како едно од поголемите места на патот Скопје - Порече - Кичево во Сопиште постоел главниот ан, во кој патниците престојувале, преноќувале и одморале, а во анот постоеле големи дрвени „жлебови“ за вино во кои секој засебно можело да собере по 200 товари грозје. На почетокот на XIX век, најдобрата селска земја започнале да ја присвојуваат Турци и Албанци, при што во Сопиште се основале 3 чифлизи на Сулишовци, Садиковци и Афуз-бег од Скопје. Сулишовци и Садиковци од селото Седларево биле Албанци и живееле во Сопиште, правејќи големи злодела врз жителите- Македонци како уцени, убиства, кражби. Во 1908 година со појавата на македонските комитски чети на ВМРО и донесувањето на „Хуриетот“ овие 2 албански семејства, плашејќи се од одмазда за своите злодела избегале во Скопје, а земјата ја распродале на селаните. Истовремено земјата ја продал и Афуз-бег. Кон крајот на XIX век, во бурната 1878 година Сопиште било ограбено и опљачкано од „Дебрани“ (Албанци). Кон крајот на векот Сопиште и пошироката област била посетена од македонскиот револуционер Ѓорче Петров. Според неговите записи од 1896 година селото Сопиште броело 40 македонски куќи сместени во подножјето на Водно на патот за Кичево и на 1 ½ час растојание од Скопје. Во тоа време во непосредната близина на селото постоеле ѕидините на старата црква Свети Спас и стариот ан Ветрило кој некогаш бил главен ан на кичевскиот пат. Токму меаната на овој ан, која служела како база на српските чети при преминувањето во Порече, во февруари 1907 година била запалена од војводата Васил Аџаларски.
Во век, селото е дел од нахијата Каршијак во Скопската каза во Отоманското Царство.
Потекло и значење на името
Околу потеклото на името на селото Сопиште јазичарот П.Скок сметал дека е изведено од глаголот (ст. слов.) сопсти, но не во значење на пеење туку на задишување. Според тоа Сопиште означува тешко пристапно место во ридски предел до кое треба да се задиши човек додека да дојде.
Стопанство
Поради поволната местоположба Сопиште отсекогаш имало развиен стопанско - економски живот. Според записите на Ѓорче Петров од 1896 година, жителите на Сопиште се занимавале и издржувале со земјоделство, сточарство и овоштарство. Со оглед на тоа дека селото Сопиште се наоѓало на патот Скопје - Кичево во него во тоа време имало и неколку запустени анови, кои порано работеле многу успешно. Населението на селото Сопиште и денес се занимава со земјоделство и сточарство, особено со одгледување на градинарски култури (зелен и црвен пипер, домат, компир, кромид) и лозаро-овоштарство поради идеалните услови на ридските предели кои го опкружуваат Сопиште, а во помала мера и со одгледување на житни култури. Од сточарството најразвиено е козарството како и одгледување на домашни птици - живинарство. Голем дел од населението на Сопиште се занимава и со други секундарни и терциерни стопански дејности во градот Скопје, а во самото село работат и неколу фабрички производствени погони.
Крај селото се гради елитна населба Сончев Град, која ќе биде поврзана со селото со пат, а чија врска со Скопје ќе биде преку тунел низ планината Водно.
Население
Во 1961 година селото Сопиште имало 976 жители, од кои 940 Македонци, 2 Албанци, 1 Турчин, 11 Срби и 22 останати.
Сопиште е големо село, коешто во 1971 година има 2.141 жител, а во 1994 година 5.554 жители, од кои 5.390 Македонци, 4 Албанци, 73 Власи, 38 Срби, 25 Роми и 24 други.
Според пописот од 2002 година, селото Сопиште брои 5.325 жители, од кои 5.255 Македонци, 1 Турчин, 11 Власи, 39 Срби и 19 останати.
Според конечните резултати од пописот во 2002 година, наведено е дека селото има население од 5.325 жители. Според Законот за Град Скопје, каде се утврдени границите на скопските општини, дел од селото Сопиште потпаднало под Општина Кисела Вода и населението на селото се намалило од 5325 на 1365. Тоа влијаело врз вкупното население на Општина Сопиште, и така од вкупното првично општинско население од 9 522 жители, паднало на 5.656 жители.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 2.276 жители, од кои 2.093 Македонци, 17 Албанци, 1 Турчин, 1 Ром, 7 Власи, 20 Срби, 18 останати и 119 лица без податоци.
На табелата е прикажан националниот состав на населението низ сите пописни години:
Родови
Сопиште е македонско православно село, во селото има староседелски родови и доселенички.
Општествени установи
Во селото Сопиште работи осумгодишно основно училиште.
Самоуправа и политика
Селото Сопиште е седиште на истоимената општина, создадена во 1996 година, кога произлегла од Општина Кисела Вода.
Личности
Личности родени во Сопиште:
Индекс на забранетите книги
Индекс на забранетата книга (лат.Index Librorum Prohibitorum) е збирка на публикации кои биле забранети според Римокатоличката црква. За првпат, збирката била издадена од страна на папата Павле IV во 1559. Тоа бил период на почетокот на контрареформацијата, а и збирката главно била насочена против делата на протестантските писатели. Подоцна, во збирката биле опфатени многу повеќе еретички и слободоумни дела. Нивното читање им било забрането на католичките верници. Во индексот на забранети книги биле и едни од Коперник, Кеплер и други познати научници, француски енциклопедисти, либерални политичари и други.
Последното 32 издание на збирката е издадено во 1948. Во него биле содржани околу 4.000 книги и записи за нешто што се сметало за еретичко, неморално, што содржи елементи на порнографија и е политички некоректно.
NGC 3963
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3963 се споменува и како UGC 6884, MCG 10-17-100, CGCG 292-44, IRAS 11523+5846.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3963 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,9 m/лм2. NGC 3963 има привидни димензии од 2,7' х 2,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 36°.
Други поделби
Проучување на NGC 3963 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 37386. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 47; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3839. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1389.
1629 во архитектурата
1629 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Света Агнија Римска
Агнија Римска е христијански светец и маченик.
Пострадала во времето на римскиот цар Диоклецијан.
Православната црква неговиот ден го чествува на 21 јануари.
1628 во архитектурата
1628 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Сана (река)
Сана е река во северозападниот дел на Босна и Херцеговина. Притока е на реката Уна, која што тече близу Нови Град. Реката Сана е најдолга од сите девет реки коишто течат низ Сански Мост.
Менелај
Менелај (грчки: Μενελαος = „моќта на народот“) — лик од старогрчката митологија, спартански крал, син на кралот Атреј од Микена и Аеропа, Агамемнонов брат, маж на убавата Елена, поради која започнала Тројанската војна.
Атреј го убил неговиот внук, Егист, кој го презел престолот во Микена и владеел со неа заедно со татко му Тијест. За то време Менелај и неговиот брат, Агамемнон, како беглци живееле кај Тиндареј, кралот на Спарта, чии ќерки Елена и Клитемнестра ги ожениле. Елена и Менелај имале една ќерка, Хермиона.
Менелај го наследил Тиндареј, (чии синови, Кастор и Полукс станале богови), а Агамемнон со помош на брат му ги исфрлил Егист и Тијест и го повратил престолот на својот татко. Тој ја проширил својата држава со освојувања и станал најмоќен владар во Грција.
Кога дошло време да се омажи Тиндареевата ќерка Елена, многу грчки кралеви и принцови дошле да је просат или праќале емисари да го направат тоа во нивно име. Меѓу просците биле и Одисеј, Менестеј, Ајант велики, Патрокле и Идоменеј, но Менелај бил фаворитот, иако, по некои, не се појавил лично туку го претставувал брат му Агамемнон. Сите освен Одисеј донеле богати дарови.
Тиндареј не сакал да прими ни едан подарок, но не смеел ни да ги одбие стројниците од страв поради тоа да не избие караница меѓу нив. Одисеј ветувал дека ќе го реши проблемот на задоволувачки начин ако му Тиндареј помогне да ја добие за жена Пенелопа, Икаријевата ќерка. Тиндареј спремно се согласил и Одисеј предложил пред да се донесе конечната одлука, сити стројници да се заколнат со најсвечена заклетва дека ќе го бранат изабраниот маж на Елена од било кој непријател. Оваа итрина успела и Елена и Менелај се венчале. По тиндарејевата смрт, Менелај станал крал на Спарта, бидејќи единствените машки наследници, Кастор и Полукс загинале и биле воздигнати на Олимп.
Неколку година подоцна, Парис, тројанскиот принц, дошол во Спарта и ја грабнал Елена, која му ја ветила божицата Афродита ветила за жена (видети: Парисов суд). Парис се вратил со Елена во Троја, иако се разликуваат преданијата по тоа дали таа отишла своеволно, бидејќи била заслепена од моќите на Афродита. Ова приказна е опишана во четвртата книга на Хомеровата Одисеја.
Менелај ги повикал останатите стројници да го исполнат свотое ветување и така започнала Тројанската војна. Речиси сите грчки јунаци учествувале во војната, или напаѓајќи ја Троја со Менелај, или бранејќи ја од него.
Во „Илијадата“ се зборува дека Менелај храбро се борел, дури бил и ранет, а се прославил кога го спасил патрокловото тело кого го убил Хектор. Иако е опишан како мудар и праведен владар, имал обичај да се однесува непромислено во пресудни моменти.
За време на војната, Менелаев носач на оружје бил Етеонеј. (Одисеја IV, 22, 31)
Бидејќи Грците ги победиле Тројанците, Елена се вратила во Спарта со Менелај (иако по смртта на Парис, таа била омажена за неговиот брат, Дејфоб, а Менелај и него го убил). По некои верзии, Менелај некое време останал на дворот на кралот Полиб од Теба.
Според „Одисејата“, на враќање дома, бура ја однела Менелаевата флота на Крит и во Египет, од каде не можеле да отпловат бидејќи немало ветер. Менелај морал да го фати Протеј, морскиот бог за да дозанае каква жртва треба да принесе и да обезбеди мирно враќање дома. Протеј, исто така, му рекол на Менелај дека судбината му одредила по смртта да престојува во елисејските полиња. Потоа, Менелај конечно се вратил во Спарта со Елена.
По смртта на Менелај, неговиот незаконски син Мегапент ја испратил Елена во прогонство.
Кумановско муфтиство
Седиштето на ова муфтиство се наоѓа во градот Куманово.
Ова муфтиство ги опфаќа реоните на градовите:
Лудеј (Дедебалци)
Лудеј — археолошко наоѓалиште во битолското село Дедебалци. Претставува населба и некропола од доцноантичко време. Се наоѓа на околу 2 км од селото, на падините на Селечка Планина, во блокот на ЗИК „Пелагонија“ каде се откриени камени плочи од гробни конструкции, а по површината има фрагменти од керамички садови, тегули, тули и друг градежен материјал.
Знаме на Либан
Знамето на Либан е официјалното знаме на оваа азиска држава. Знамето е составено од три хоризонтални ленти во црвена, бела и црвена боја во приказ на зелен либански кедар во средината на знамето.
Симболизам
Знамето е составено за да биде неутрално и да не ја претставува ниту една религиска група во земјата. Црвената боја ја симболизира крвта пролеана за слобода на државата, додека белата лента симболизира мир и снегот кој ги покрива либанските планини. Либанскиот кедар симболизита издржливост и бесмртност. Кедарот треба да е секогаш исцртан во зелена боја.
NGC 1890
NGC 1890 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Маса, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1890 се споменува и како ESO 56-SC87, in LMC.
Откривање
Објектот е откриен на 26 ноември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1890 е од видот OCL. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,1 m. NGC 1890 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 13 м 45,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 72° 4' 41".
Други поделби
Проучување на NGC 1890 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9170.
1627 во архитектурата
1627 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Обичен граор
Уров, обичен граор  или обична глушина — мешункасто растение од семејството бобовите (Fabaceae) кое се одгледува како крма за добиток и зелено ѓубриво, но важи за коров во однос на други посеви. Ова растение е различно од слично наречената граорка (Lathyrus), која му припаѓа на истото семејство, но сосема друг род.
Одгледување
Кога се одгледува за крма, граорот се сее на густо, до 250 кг на хектар. Меѓутоа, кога се одледува за семе, истото се сади на поретко, за да се развијат повеќе цветови и семки. Во овој случај, седибата се врши рано во сезоната, но кога се одгледува за зелено ѓубриво, растението се сади во било кое време од пролетта. Понекогаш се добива полн принос од летна сеидба, но тоа начелно се смета за предоцна и не препорачува.
Откако ќе се посее, земјиштето треба внимателно да се изгрибла, а потоа да се помине со лесен валец, кој ја израмнува површината и овозможува непречена жнеидба. Во првите неколку дена од сеењето, полето треба да се чува од гулаби.
Обичниот граор им годи на коњите повеќе од детелината и пијанката (’ржната трева); истото важи и при гоењето на говеда, кои јадат (и се гојат) побргу од граорот отколку од треви и други јадливи растенија. Сепак, земјоделецот треба да внимава, бидејќи прекумерното хранење со граорови зрна (особено кога се без мешунки) предизвикува грчеви и други стомачни заболувања.
Заедно со граорот можат да се засеат и други житарки, кои имаат посилни стебла и му даваат прикрепа кога ќе се нафати на нив со витиците. Сам по себе, граорот се разгранува по земја поради мекоста на стебленцата, но кога е наседен заедно со овес или некоја друга житна трева, истиот расте исправено.
Постојат неколку сорти обичен граор, Како и кај други бобови култури, на граоровото семе може да му се додаде бактеријата ризобиум, која има симбиотска и заштитна улога.
Штетници
Штетници врз граорот се габата на грашковата пепелница (Erysiphe pisi), зелената грашкова лисна вошка (Acyrthosiphon pisum), памуковата совица (Heliothis zea), есенската совица (Spodoptera frugiperda, во Америка) и пајакови крлежи (Tetranychus).
Производство во Македонија
Граорот е втора по важност фуражна култура во Македонија. Главно производствено подрачје е Кумановско, а доста е застапен и во Овчеполието и во Скопско.
Историја
Обичниот граор бил составен дел од човековата исхрана во дамнешните првобитни општества, за што сведочат остатоците во ранонеолитски наоди од Сирија, Турција, Бугарија, Унгарија и Словачка. Траги од употреба на граорот се сретнати и во стероегипетски наоѓалишта од преддинастички период, како и неколку во Туркменистан и Словачка од бронзеното време. Најраните недвосмисленим докази за одгледувањето на граорот се од римско време.
Подвидови
Постојат барем четири подвидови на обичниот граор:
Шајка (брод)
Шајки се лесни и брзи дрвени бродови (чамци). Ги употребувале Србите во Војводина, Унгарците и Турците на Дунав и Козаците на Днепар. Малите бродови користеле весла, додека поголемите едра и со својот изглед најмногу потсетувале на малите галии. Шајките биле лесни за командување и како такви биле идеални за патролирање и брзи напади. Обично имале наоружана посада која во зависност од големината на шајката можела да има и до 30 луѓе, познати као шајкаши. На врвот на шајката обично се наоѓал топ. На просторите на Војводина прв пат почнале да се употребуваат за време на турските напади на Унгарија, а во Австриското Царство се користеле сè до XIX век.
Самоуништување (филм)
Самоуништување е македонски игран филм од 1996 година. Режиран е од Ербил Алтанај, по сценарио на Сашко Насев, а како продуцент и во главната улога се јавува Јовица Михајловски, Катерина Коцевска, Благоја Чоревски, Тони Михајловски
Кратка содржина
Филмот „Самоуништување“ е урбана трагикомедија чија тема е распаѓањето на семејството, кризата на поединецот врзана со духот на времето во кое се случува дејството, иако пред сè, тоа е семејна морална драма која може да се смести и во кое било време и место, а во случајов се одвива во едно скопско предградие, и се случува сега. Тоа е приказна за Кумплунг, таксист, човек без морални предрасуди, силеџија и љубовџија, човек што ги почитува само своите страсти. Тој кон сопругата Стојна, работничка во фабрика, се однесува како кон сопственост, па таа ропски послушна ги исполнува неговите барања и го поднесува неговото грубо и просто однесување.
Цоле, неговиот син студент, е малтретиран од својот татко кој кон него не чувствува ниту татковска љубов ниту обврска. Единствена слабост Кумплунг покажува кон неговата љубовница Шила, кафеанска пејачка, која се мажи за полицискиот инспектор, брат на Стојна. Само тогаш Кумплунг е исфрлен од шемата по која живее и веднаш бара нов сексуален објект. Жртва станува девојката на неговиот син, Вилма, наивна и приглупа девојка која по силувањето станува негова љубовница. Од оваа тајна врска таа останува бремена. Цоле, при една брутална сцена на насилство на Кумплунг врз Стојна, го напаѓа таткото кој потоа останува инвалид врзан за количка. Цоле се жени за Вилма, таа раѓа син, а Стојна и понатаму ропски ја поднесува судбината обременета со нови тешкотии.
NGC 6311
NGC 6311 — елиптична галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6311 се споменува и како UGC 10741, MCG 7-35-39, CGCG 225-59.