cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Петар Чаулев
Македонската револуционерна организација
Во 1911 година бил избран за член на Централниот комитет на ВМОРО, заедно со Тодор Александров и Христо Чернопеев.
Учество во војните
За време на Првата балканска војна во 1912 година, ставајќи се на страната на балканските сојузници за ослободување на Македонија од турското ропство, со својата чета учествувал во ослободувањето на Охрид, Демирхисарско, Дебрца и Кичево.
Во предвечерието на Втората балканска војна, во јуни 1913 година, учествувал во Тиквешкото востание, протерувајќи ги српските воени и административни власти од Тиквешијата и ослободувајќи го Неготино и Кавадарци заедно со другите чети на ВМОРО.
По крвавото задушување на востанието, Чаулев продолжува за Охридско, каде што во септември 1913 година застанува на чело на Охридско-дебарското востание, односно Македонско-албанското востание. Чаулев станува меѓу првите водачи на албанските и македонските чети во борбата против новата српска власт. Тој активно со Павел Христов и Милан Матов учествуваат во оваа буна и ги посетуваат сите реони почнувајќи од Елбасан, Струга, Дебар, Охрид, Гостивар, Кичево и други места каде што, заедно со албанските чети, дејствуваат и се борат против српските воени единици. Бил почитуван не само од Македонците туку и од Албанците. За мошне кратко време македонските и албанските востанички чети, на чело со Петар Чауле, ги протерале српските власти од Дебар, Охрид, Струга, Ресен и Кичево и воспоставиле своја револуционерна власт. Притоа, тој во своите спомени запишал:
По задушувањето на востанието Чаулев се повлекол во Албанија. Во 1915 година учествува во Валандовската афера, а за време на Првата светска војна, повторно се вратил во Охрид, како околиски началник на градот.
ВМРО (Автономистичка)
По Првата светска војна заедно со Тодор Александров и Александар Протогеров ја формира ВМРО. Уште во првите години ќе дојде до нивно разединување по програмските цели и оружената стратегија на организацијата. Соочен со новонастанатите политички околности во Македонија и на Балканот, патот за извојување на слободата и независноста на Македонија Петар Чаулев го гледал:
Стапувајќи во непосреден контакт со претставниците на Коминтерната и Советскиот Сојуз, кај него ќе настапи и извесна еволуција во погледите за ослободување на Македонија и длабоко разочарување од дотогашната политика на бугарската влада и политичките партии. Признавајќи ја само: онаа револуција која единствено се потпира врз сопствените сили и се стреми да постигне целосна победа. Тој во своите писма од Италија, меѓу другото, ќе му напише на својот колега во ЦК на ВМРО, А. Протогеров:
Потпишувањето на Мајскиот манифест во 1924 година, за обединувањето на сите македонски сили во еден револуционерен фронт, Чаулев со воодушевување ќе го прифати и ќе го нарече свештен завет и директива за претстојните борби на македонскиот народ. По откажувањето на Тодор Александров и Александар Протогеров од своите потписи на Манифестот, Чаулев упатил јавен Повик до македонските револуционери и до македонскиот народ, во кој изјавува дека Манифестот е ѕвезда-водилка за Македонската организација и нашиот завет за идната дејност на Македонската револуционерна организација, како и програма на целокупното македонско движење.
И покрај притисоците и заканите за откажување и објавување на Манифестот, тој му останал верен и достоен на својот потпис. Во тие пресвртни денови на Протогеров ќе му напише: Сега, сега пред мене е прашањето: кавалер или подлец!, а во писмото до М. Монев (зет на Александров) ќе си го одреди и своето скромно место во Организацијата: Јас немам други амбиции освен делото да напредува и јас да служам во него како обичен борец, а не како началник. А во своето писмо до членот на Привременото претставништво на ВМРО и својот сограѓанин, Кирил Прличев, му пишал:
Вие заборавате дека ВМРО треба да биде во Македонија, а не во Софија давајќи му на знаење дека треба да живеат со идеалите на една политика, не бугарска, туку македонска и дека во Бугарија треба да дејствуваат непартиски, за на крајот од писмото да му предочи дека: Чаулев е син на ВМРО.
Атентат врз Чаулев
Набргу, во септември 1924 година Петар Чаулев беше отстранет од ЦК на ВМРО, а на 23 декември истата година и убиен во Милано од испратениот терорист на новиот водач на ВМРО, Иван Михајлов, Димитар Стефанов. По повод неговата смрт Димитар Влахов ќе напише: „Чаулев беше убиен зашто сакаше чесно да му служи на својот народ. Чаулев беше убиен зашто сакаше Македонската револуционерна организација да ги продолжи своите стари традиции...“.
Швилохзе
Швилохзе (Schwielochsee) — општина во округот Даме-Шпревалд, во Бранденбург, Германија. Општината се состои од 10 мали села и се наоѓа на јужните брегови на Швилохското Езеро.
Витолишки манастир
Витолишки манастир или Мелнички манастир — манастир во непосредна близина на некогашното село Мелница, сместен покрај реката Бутурица, веднаш на регионалниот пат кој води до селото Витолиште, веднаш над одвојувањето за селата Полчиште и Бешиште.
Историја
Манастирот започнал да се гради во 1870 година под водство на Стале Чешелков, но и со помош на целокупното мариовско население. Главната манастирска црква „Св. Илија“ била завршена во 1872 година, а нејзиниот богат фрескоживопис бил завршен во 1881 година од страна на зографот Аврам Дичов, син на познатиот мајстор Дичо Зограф. Според натпис пронајден во манастирската црква кој потекнува од 1872 година, манастирот бил изграден од мајсторот Пере Лауца со помош на православните христијани од околните села.
Во минатото во манастирот имало монаштво и во него живееле монаси. Имотната состојба на мнастирот била добра за опстанокот на манастирската братија односно монашкото братство и луѓето коишто работеле на манастирските имоти. Манастирот поседувал ниви, ливади, шуми, како и голем број на добиток од кој имак булук овци, кози, говеда, пчели и друг вид жива стока.
Цркви
Темелите на црквата биле поставени во 1870 година на иницијатива на Стале Чешелков од селото Полчиште, која била планирана да биде главна манастирска црква на тогашниот Мелнички манастир (денес наречен и Витолишки манастир), која била помогната од целото мариовско население.
Изградбата завршила по неполни две години од нејзиниот почеток и веднаш биле повикани прочуените мијачки зографи од селото Тресонче предводени од Аврам Дичов, син на познатиот и легендарен зограф од XIX век - Дичо Зограф.
Бернардино де Саагун
Бернардино де Рибеира (Bernardino de Ribeira; Саагун, околу 1499 година-Тлателолко, 5 февруари 1590 година), попознат како Бернардино де Сaагун Bernardino de Sahagún; буквално „Бернардино Саагунски“), бил францискански фратар, шпански мисионер и етнолог, честопати наречен „пионер на антропологијата“.  Тој е автор на бројни дела на шпански и ацтечки јазик, кои се највредните извори за историјата на предколумбиското Мексико.
Биографија
Потекнува од Кралството Леон и е роден како Бернардино де Рибеира, во семејство на најниското племство. Дипломирал на тогашниот познат Универзитет во Саламанка, каде што студирал класична филологија, историја и теологија. Во 1524 година, тој го избрал духовниот живот и бил ракоположен за свештеник во 1527 година. Откако се замонашил, го добил прекарот „Саагун“, во чест на неговиот роден град. Саагун не бил во првата група на фратри што дошле во Нова Шпанија. Сепак, благодарение на неговиот академски и религиозен углед, во 1529 година отпловил за Нова Шпанија како мисионер.
Првично служел во манастирот во Тламаналко, а во 1535 година веројатно основал манастир во Сочимилко во 1941 година, каде бил старешина. Во 1536 година, со кралска наредба, архиепископот Хуан де Зумарага од Мексико ја основал Кралската школа на Санта Круз во Тлателолко - првата високообразовна институција во Америка, основана за да ги едуцира децата од домородните аристократски семејства за шпанската култура - во која Саагун предавал латински. Од 1539 година до 1558 година активно проповедал во Пуебла, Тула, како и на други места. Во 1558 година за кратко време бил викар на Мичоакан, но истата година се вратил да предава латински јазик во Кралското училиште во Санта Круз, каде предавал до 1585 година, по што се повлекол во манастирот Сан Франциско, каде и починал.
Хојерсхаузен
Хојерсхаузен (Hoyershausen) — село и поранешна општина во округот Хилдесхајм, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Од 1 ноември 2016 година е дел од општината Дуинген.
Грос Роденслебен
Грос Роденслебен (Groß Rodensleben) — село и поранешна општина во округот Берде, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јануари 2010 е дел од градот Ванцлебен-Берде.
Изборно Кнежевство Баварија
Изборно Кнежевство Баварија (Kurfürstentum Bayern) — територија на Светото Римско Царство, создадена од Војводство Баварија во 1623 и опстојувала до 1806 година. Главен град бил Минхен со владејачка династија Вителсбах.
Географија
Изборното Кнежевство Баварија опфаќала територии од денешна Горна Баварија, Долна Баварија, и Горен Пфалц. Пред 1779 година во нејзиниот состав била и Инвертел, денес дел од Австрија, која била отстапена на Хабсбурговците со договорот од Чешин, според кој договор бил ставен крај на војната за баварското наследство.
17 век
Во 1620 година силите на Католичката лига на чело со баварскиот генерал, грофот Јохан Церклас Тили победиле во Битката на Бела Планина кај Прага против простестантите. Во знак на благодарнност, баварскиот војвода Максимилијан I во 1623 година ја добил титулата изборен кнез и на тој начин Баварија станала изборно кнежевство. По отстранувањето на Фридрих V од империјата, Максимилијан I го добил Горен Пфалц
До 1630 година Баварија останала надвор од зоната на борбените дејства на започнатата во 1618 година Триесетгодишна војна. Со влегувањето на Шведска во војната, предводена од кралот Густав II Адолф, работите за Баварија се промениле. На 14 април Максимилијан I и Јохан Церклас Тили биле поразени во близина на Рајна. Шведската војска започнала последователно да ги зазема Нирнберг, Донауверт и Аугсбург пред да престигне пред Минхен. Шведскиот крал бил придружуван од Фридрих V. По Битката кај Лицен во која шведскиот крал загинал, градот Минхен бил окупиран повторно во 1633 година. Во следните пет години Баварија немала поголеми воени активности, но во пролетта 1648 година Швеѓаните и Французите повторно започнале напади кон Фрајзинг.
Во 1670 година Фердинанд Марија потпишал договор со кој Баварија најавила неутралност кон Франција и Хабсбуршката династија. Луј XIV го обезбедил финансирањето на 6.000 пешаци и 3.000 коњаници, за да се осигури дека хабсбуршките војници нема да поминат низ Баварија.
На 26 јануари 1683 година Максимилијан II Емануел потпишал договор со Леополд I за одбранбен сојуз против Османлиите и баварските војници учествувале во заштитата на Виена во јули истата година. Тоа го оддалечило од Французите, кое добело до ограбување на Пфалц од страна на Франција по кое баварските војници под команда на изборниот кнез учествувале во битките против Французите во Стенкерк, Нервинден и Намур.
Во 1701 година Баварија влегла во Војната за шпанското наследство. По поразот во Битката кај Хехштет на 13 август 1704 година Максимилијан II бил протеран од Баварија во Холандија. Во есента 1705 година поради притисокот од австриската окупација започнало востание во Горен Пфалц. Селаните успеале да ги заземат градовите како Бургхаузен, Браунау и Шердинг. Во ноќта на Божиќ околу 3.000 бунтовници пристигнале пред портите на Минхен, но градот бил заштитен и илјада од нив биле убиени. Овој настан ја одбележила трајната баварска омраза кон Австрија. Според Рашатскиот мировен договор Баварија била вратена на Максимилијан II Емануел.
Започнатиот процес на претворање на Баварија во апсолутна монархија продолжил и во времето на продолжува кај Фердинанд Марија и бил завршен од Максимилијан II Емануел.
18 век
Во 1736 година изборниот кнез на Баварија Карл Албрехт учествувал со војска од 8.000 луѓе на страна на Карло VI против Османлиите. Во почетокот на владеењето, Карло Албрехт, за разлика од својот татко, Максимилијан II Емануел, водел економска и финансиска политика. Баварија се здобила со постојана војска од 30.000 луѓе.
Со договорот од Нимфенбург од 28 мај 1741 година Баварија влегла во Војната за австриското наследство во сојуз со Франција, Шпанија, Савоја и Прусија. Баварија ја зазела Прага на 26 ноември 1741 година и на 12 февруари 1742 година Карло Алберт бил крунисан за цар на Светото Римско Царство под името Карло VII. Два дена по неговото крунисување, војниците на Марија Терезија го нападнале Минхен. Царот Карло VII морал да се откаже од териториите на Хабсбурговците и ја загубил Баварија. Живеел во егзил во Франкфурт до враќањето во Баварија на 23 ноември 1744 година. Карло VII починал на 20 јануари 1745 година и Баварија излегла од војната.
Баварија се наоѓала во полоша состојба на крајот на Војната за австриското наследство отколку по Триесетгодишната војна. Земјата имала долг од 32 милиони гуленди. Максимилијан III Јосиф се откажал од намерите на своите предци да ја издигне Баварија во голема сила и ја задржал својата неутралност за време на Седумгодишната војна. Во 1751 година бил објавен Максимилијанов кривичен законик (Codex Maximilianeus Juris Criminalis) според кој биле кодифицирани казните. Исто така биле забранети и некои практики при обезглавувањето на телата, но биле воведени многу построги казни како за крадците. Истовремено за првпат во историјата на Баварија бил воведен данок врз богатството на опатијата и биле поставени темелите на државна контрола над црквата.
Во 1759 година била формирана Баварската академија на науките во Минхен, а во 1771 година биле спроведени училишни реформи, воведување задолжително посетување на училиште. Поради недостатокот на директен наследник на круната, по смртта на Максимилијан III Јосиф, изборниот кнез на Баварија станал Карл Теодор. Така пет века по поделбата на Баварија и Пфалц, двете територии биле повторно обединети. Изборното кнежевство започнало да се нарекува Двојно-изборно кнежевство (Doppel-Kurfürstentum Pfalzbaiern).
На 3 јануари 1778 година бил потпишан договор според кој областа околу Штраубинг ѝ била дадена на Австриската Mонархија. Подоцна Баварија му го отстапила на Австрија и Инфиртел - северозападниот дел на Горна Австрија, вклучувајќи ги Браунау и Шердинг
Во 1784 година изборниот кнез ги забранил тајните општества, вклучувајќи го обде и Орденот на Илуминатите. По 1789 година започнала реорганизација на армијата истовремено во Баварија и Пфалц, која придонела до нивно дополнително зближување.
19 век
Максимилијан фон Монжела работел 18 години како министер за надворешни работи. Неговата работа придонела до присоединување кон територијата на Баварија на неколку црковни кнежевства, како и 13 опатии на империјата и 15 царски градови. Во замена Баварија ги изгубила Пфалц-Биркенфелд, Пфалц, Манхајм и Хајделберг. во периодот од 1801 и 1803 година биле затворени 74 манастири, што довело до промена на сопствениците на над половина од аграрната сопственост. Монжела работел за афирмација на владеењето на државата над црквата по примерот на француските револуционери. Откако во 1801 година во Минхен за првпат протестантите добиле државјанство, во 1803 година Рајхстагот овозможил пенетрација на протестантското население под баварскиот суверенитет.
На 24 август 1805 година Баварија се приклучила во коалиција со Франција во Војната на третата коалиција. Според мировниот договор од 26 декември 1805 година Баварија добила територии со површина 28.000 км2 и 600.000 нови жители. Баварија го отстапила само Вирцбург.
На 18 јануари 1806 година Наполеон Бонапарт ја издигнал Баварија во кралство. , а Максимилијан IV Јосиф станал Максимилијан I Јосиф.
Брег на Кокра
Брег на Кокра (словенечки: Breg ob Kokri) — населба во Општина Преддвор во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
Финопермски јазици
Финопермските јазици се поголема подгрупа на јазици од групата на уралски јазици. Јазиците се зборуваат во Северна Европа, поточно во Русија, Финска, Естонија, Унгарија и останати места. Во оваа група спаѓаат:
Роберт Фултон
Роберт Фултон ( - ), северноамерикански инженер и пронаоѓач. Ја конструира првата машина за предење лен, во 1807 година го изгради првиот употреблив пароброд „Клермонт“, кој заплови по реката Хадсон кај Њујорк, а е творец и на првиот брод на пареа.Исто така фултон бил и голем женкар тој бил оженет со Марија и имал син Асан ,а потоа се преженил со Елеонора со која имал два сина и една ќерка но тука тој не завршил кога имал 67 години тој и направил дете на Елена.
Беловата вештерка
Беловата вештерка е легенда што настанала во почеток на XIX век во близина на денешниот град Адамс во САД.
Легенда
Џон Бел е роден во 1750 година и по професија бил фармер. Во 1817 година на полето со пченка забележал чудно животно за кое рекол дека има тело на куче и глава на зајак. Тргнал по пиштол, но тоа животно исчезнало. Таа вечер тој и неговото семејство слушнале чудни звуци околу својата куќа. Во неделите кои следeле, Џоновите деца се жалеле дека во ноќта предмети летале по нивната соба. Некои луѓе мислиле дека некој од семејство имал телекинетичка сила, за да го исплаши семејството. Семејството Бел ја обвинило нивната соседка Кејт Батс дека е вештерка, дека ги плаши поради нивните лоши односи кои ги имале во тоа време. Набргу е откриено дека таа не можела да биде вештерка, затоа што умрла 6 години после Џон Бел.
Според легендата, вештерката ја маѓепсала Џоновата ќерка Бетси, поради често паѓање во несвест, и чудното однесување. Денес се мисли дека таа имала епилепсија. Џон Бел починал на 20 декември во 1820 година. Легендата зборува дека вештерка го отрула во приспиење, но денес се мисли дека тој изел нешто отровно. По погребот неговото семејство изјавило дека при погребот вештерката се смеела многу гласно и дека молитвата не можела да се чуе. После Џоновата смрт вештерката престанала да го прогонуво семејствето Бел. Синот на Џон Бел, Ричард, после 20 години напишал книга за Беловата вештерка, во која опишал како ги плашела вештерката.
Бел денес
Куќата на семејтвото Бел сè уште постои, а во близина постои пештера за која многу мислат дека е куќата на Беловата вештерка. Многу луѓе тврдат дека од таа пештеера се слушаат гласни гласови.
Шпревалдхајде
Шпревалдхајде (Spreewaldheide) — општина во округот Даме-Шпревалд, во Бранденбург, Германија.
Космос-989
Космос-989 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 14 февруари 1978 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6000 килограми. Космос-989 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,4 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 65,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 327 км, а најмалото на 169.
NGC 2623
NGC 2623 — спирална галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2623 се споменува и како UGC 4509, MCG 4-21-9, CGCG 120-15, Arp 243, VV 79, IRAS 08354+2555.
Откривање
Објектот е откриен на 19 јануари 1885 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2623 е од видот Sb/P. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,8 m/лм2. NGC 2623 има привидни димензии од 2,4' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 38 м 24,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 25° 45' 17". Положбениот агол на објектот е во износ од 60°.
Други поделби
Проучување на NGC 2623 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 24288. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 141; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1945. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1355.
Џон ле Каре
Дејвид Џон Мур Корнвел (David John Moore Cornwell), (Пул, Дорсет, 19 октомври 1931 година - Труро, Корнвол, 12 декември 2020 година), професионално познат како Џон ле Каре (John le Carré), бил англиски романописец, сценарист, продуцент и повремен актер, автор на шпионски и криминалистички романи. За половина век од неговата писателска кариера, тој објавил 22 романи, кои биле преведени на 36 јазици. Многу од неговите романи биле користени во филмови и серии. Некои од нив се: Шпионот кој дојде со студот (1965), Руска куќа (1990), Панамскиот кројач (2001), Внимателниот градинар (2005), Крпар, кројачот, војник, шпион (2011 ), Ноќниот менаџер (2016).
Знаме на Гватемала
Знамето на Гватемала е официјалното знаме на државата. Знамето е составено од три еднакви вертикални ленти во сина, бела и сина боја со приказ на државниот грб на белата лента во средината на знамето. Сините ленти ја симболизираат местоположбата на државата помеѓу океан но и небото, додека белата симболизира мир и чистота.
Алесандро Волта
Во негова чест е наречена единицата за електричен потенцијал „волт“ (V).
Детство и работа
Волта е роден во Комо, град во денешна северна Италија (во близина на швајцарската граница) на 18 февруари, 1745. Во 1794, Волта се оженил со аристократската дама, Тереза Перегрини која исто така потекнувала од Комо. Со нејзе тој имал три сина: Џовани, Фламинио и Занино. Неговиот татко Филипо Волта имал благородничко потекло. Неговата мајка Дона Мадалена потекнувала од семејството Инзаги.
Во 1774, тој станал професор по физика на Кралското училиште во Комо. Година подоцна тој го подоврил и прославил електрофорот, направа која создавала статичен електрицитет. Ова претставување на уредот било толку обемно што честопати откривањето на истиот му било припишувано на самиот Волта, иако истиот начин на работа на уредот бил опишан од страна на шведскиот експериментатор Јохан Вилкево 1762 година. Во 1777 патувал низ Швајцарија. Таму се спријателин со Орас-Бенедикт Сосирски.
Во периодот меѓу 1776-78, Волта ја изучувал хемијата на гасовите. Тој го истражувал и одкрил метанот по прочитаниот труд на Бенџамин Френклин од САД во кој се зборувало за „запаливиот воздух“. Во ноември 1776, тој открил присуство на метан во езерото Маџоре, и во 1778 успеал да издвои метан од водата на езерото. Тој осмислил експерименти како што се запалувањето на метанот со помош на електрична  искра во затворен сад. Волта исто така ја изучувал појавата која денес е позната како електричен капацитет, осмислил поинакви начини дза изучување на електричниот потенцијал (V ) и полнежот (Q ), истовремено открил дека за познато тело, тие се пропорционални. Ова може да се каже дека е Волтовиот закон за капацитет, и за оваа своја работа единицата за електричен потенцијал е наречена волт.
Во 1779 тој станал професор по експериментална физика на Павискиот универзитет, позиција која ја држел повеќе од 40 години.
Волта и Галвани
Лујџи Галвани открил нешто што тој го нарекол „животински електрицитет“ кога два различни метала се поврзани меѓусебе (со нозе на жаба и меѓусебе). Волта заклучил дека нозете служеле како проводник (ние денес тоа би го нарекле електролит) и сетилник на електрицитет. Наместо нога од жаба, зел хартија потопена во расол и го забележал течењето на електрицитетот кое од претходно му било познато.
На овој начин тој ја открил елеткрохемиската низа и законот на електромоторна сила (ЕМС), искажан преку галванскиот елемент, кој се состои од пар метални електроди одвоени со електролити. Притоа, законот ја дава разликата помеѓу нивните електродни потенцијали, па така, две истоветни електроди и еден заеднички електролит се пребиваат на потенцијал нула. Ова може да се нарече Волтини закон за електрохемиската низа.
Во 1800 година како последица од погрешно поимување на Галвановиот одѕив, Волта го открил Волтиниот столб, кој претставува првобитна батерија што дава постојана електрична струја. Волта утврдил дека најделотворниот пар на неслични метали што произведуваат електрицитет се цинкот и среброто. Првично експериментирал со поединечни ќелии во низа (секоја ќелија била метална винска чаша наполнета со расол), во кој две ставал неслични електроди. На место ова, кај столбот подоцна користел картон натопен во расол.
Првата батерија
Соопштувајќи го откритието, Волта им оддал почит на Вилијам Николсон, Тибериус Кавало и Абрахам Бенет како влијание.
Батеријата на Волта претставува првата електрохемиска ќелија. Се состои од две електроди: едната од цинк, а другата од бакар. Електролитот може да биде сулфурна киселина измешана со вода или расол. Електролитот постои во облик 2H+ и SO42−. Цинкот, кој е повисок од бакарот и водородот во електрохемиската низа, негативно наелектризираниот сулфат (SO42−). Позивитно наелектризираните јони (протоните) ги фаќаат електроните од бакарот и образуваат меурчиња од водороден хас, H2. Со ова цинковата прачка е негативната елкетрода, а бакарната плочка, позитивната.
Така се добиваат два краја, и кога ќе се поврзат, протекува електричната струјата. Хемиските ракции во оваа Волтина ќелија се следниве:
Бакарот не реагира, туку делува како електрода за струјата.
Меѓутоа, оваа ќелија има некои недостатоци: не е безбедна за разкување поради киселината (дури и кога е растворена) и моќта со време ѝ се намалува бидејќи водородниот гас не се испушта, туку се насобира на површината на цинковата електродаи создава пречка меѓу металот и електролитниот раствор.
Последните години и повлекување
Крај езерото, во градините на Комо стои споменик во негова чест наречен „Волтин храм“ (Tempio Voltiano), а неговото дело е овековечено и во посебен музеј во кој е прикажан дел од опремата со која Волта ги вршел опитите. Недалеку се наоѓа деомот Вила Олмо, каде е сместена фондацијат „Волта“ која се занимава со промовирање на научни активности.
Финоволшки јазици
Фино-волшките јазици била подгрупа на јазици на фино-пермски јазици, денес нефункционална и прекласифицирана. Овие јазици се зборуваат во Европа и името доаѓа од реката Волга. Во оваа група спаѓаат јазиците:
Приближна согласка
Приближни самогласки (апроксиманти) се гласови каде говорните органи се приближуваат еден до друг, но не доволно блиску или без достатна творбена прецизност за да се создаде бурен воздушен тек. Затоа приближните согласки заземаат место помеѓу струјните (кои прават бурен тек) и самогласките (кои не прават бурен тек). Во оваа класа на гласови спаѓаат страничните приближни согласки како (л), нестраничните како  (англиско r) и полусамогласките како  (ј) и  (англиско w).
Во македонскиот јазик, приближни се гласовите: ј, л и љ. Првиот е полусамогласка, а другите се странични.
Странични приближни согласки
Кај страничните приближни согласки, средиштето на јазикот наполно се допира до горниот ѕид на устата. Меѓутоа, карактеристично место за овие согласки се страните на јазикот, кои доаѓаат само до забите.
Безвучни приближни согласки
Безвучните приближни согласки ретко се разликуваат од безвучните струјни согласки. Еве некои од нив:
Перваз
Перваз е класичен архитектонски елемент, надградба од ѕидни украси и појаси кој лежи хоризонтално над столбовите, врз нивните капители. Первазот се дели на архитрав, потпорниот член кој оди од столб до столб или ѕид, делот веднаш над столбот; фризот, некалапен појас кој може, но немора да биде украсен; и корниз, издадениот заштитен член.
Дорскиот перваз е прилично едонставен. Архитравот, најдолниот појас, е поделен, од горе надолу, на гути, регули и тении.
На первазот доминираат триглифи, вертикално поставени таблички, разделени со метопи, кои може, но немора да бидат украсени. Триглифите лежат врз тенијата, рамно, тенко хоризонтално издание, и при дното завршуваат со (често украсни) декорации налик на капки, наречени гути, кои му припаѓаат на врвот на архитравот. Врвот на триглифите се среѓаваат со изданието на корнизот од первазот. Ова издание оздола е украсено со мутули, таблици кои на себе имаат гути.
Корнизот пак, се дели на софит, корона и камациум. Софитот едноставно е изложена долна страна. Короната и кимациумот се главните делови на корнизот.
Фризот понекогаш се испушта - како на пример, на портикот каријатиди на Еректеонот - и веројантно не постоел како градва кај храмота на Дијана во Ефес. Него не го наоѓаме ни кај Ликијските гробници, кои се репродукции со карпи на дрвени градби засновани на рани јонски дела. Превазотм во принцип претставува еволуција на примитивниот надвратник, кој се протега меѓу два дирека, крепејки ги краевите на покривните чатми.
Структурата на первазот варира кај овие три класични редови, Дорскиот, Јонскиот|Јонскиот и Коринтскиот. Кај секој од нив, пропорциите на посебните елементи (архитравот, фризот, корнизот) се дефинирани според пропорцијата на столбот кај тој ред. Кај римските и ренесансните интерпретации, тој изнесува некаде ¼ од висината на столбот.
Первазот заедно со столбовите како целина се наоѓа ретко вон класичната архитектура. Меѓутоа, первазот понекогаш се користи како заврпница на горен дел од ѕид, каде нема столбови, а во случај на пиластри (псевдо-столбови делумно издадени од ѕид) или споени столбови, понекогаш го наоѓаме нареден околу нив. Употребата на превази во случаи на згради без столбови започнува со ренесансата.
179
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5687 и 5688 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4929 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3939 и 3940 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 932.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 179 година се протега во 2815 и 2816, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2875 и 2876 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 722. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 457 и 456 година пред хиџра.
Наркоманија
Лекување
Лекувањето на наркоманите е тешко и долго. Околу 90% лекувани наркомани во рок од 6 месеци повторно и се враќаат на дрогата. Постојат два вида наркомани кои се лекуваат: Во современата концепција кај спречувањето на наркоманијата постои: Во спротивно, строго спроведување на казнените мерки, се во интерес на менталното и телесното здравје на човекот. Порано во Европа пушењето се користело како тераписко средство, а не како средсрво за уживање поради неговото екцитативно дејство. Постоело мислење дека тутунот ги лекува речиси сите болести, според што го добил името “Herba panacea” Во тутунот се наоѓаат повеќе алкалоиди, а од нив најзначаен е никотинот. Никотинот е безбојна течност која лесно се раствора во органска растворувачи, а многу е значаен од токсиколошки поглед. Лесно се ресорбира во лигавицата на усната празнина, желудникот, цревата и во респираторниот систем. Детоксикацијата на никотинот се врши главно во црниот дроб. Неговите метаболитети се излачуваат преку урината, преку млечните жлезди и др. Никотинот влијае врз нервниот систем. Мали дози предизвикуваат недоразбирање, а поголеми ја намалуваат надразливоста. Треба да се истакне дека никотинот е јак отров. Труење од никотин се јавуваат и при акутно и хронично земање. Акутната форма настанува ако за кратко време се испушат повеќе од 15 цигари. Многу е значајно хроничното труење, бидејќи штеното дејство на никотинот е повеќекратно. Многу студии говорат дека најмалку 96% оперирани од карцином на белите дробови биле пушачи. Значи, причина за карцином на белите дробови е пушењето. Никотинот може да предизвика нарушување во гениталните органи кај жените и мажите. Работниците во фабрките за тутун се аменореични (отсуство на менструалниот циклус, крвавење) или имаат нередовен менструален циклус. Кај трудниците е поголем бројот на спонтани абортуси, се раѓаат деца со мала телесна тежина. Треба да се истакне дека пушачите спаѓаат во редот на високоризични групи за настанување на инфаркт поради јаглеродниот моноксид кој се создава при согорување на тутунот, кој доведува до анемизација на ендотелот од крвните садови, при што се таложат масти и неоргански материи, се создаваат “плаки”. Содржината на полониум 210 во цигарите може значајно да ја зголеми дозата на зрачење на белите дробови и да биде блажен фактор за појавата на рак кај пушачите. Се нарушува функцијата на различни ензими (ферменти), се појавува анемија.
Машки тегавец
Машки тегавец е вид на цветни растенија од фамилијата на хлебните Plantaginaceae. Познат е по општите имиња, теснолисен хлебните,  англиски хлебните,  јагнешки јазик и букхорн. Тоа е вообичаен плевел на обработено или нарушено земјиште.
Опис
Растението е повеќегодишна билка која формира розета, со безлисни, свилени, влакнести цветни стебла (10-40 см). Базалните листови се ланцетни распространети или исправени, едвај забиени со 3-5 силни паралелни жили стеснети до кратка петилка. Цветното стебленце е длабоко избраздено, завршувајќи со јајцевидна соцвета од многу мали цветови, секое со зашилена брактица. Секоја соцвета може да произведе до двесте семиња. Цветовите се 4мм ( чашка зелена, корола кафеава), 4 свиткани грбни лобуси со кафеави средни и долги бели стомаци. Се појавил во умерената Евроазија, широко распространет низ Британските острови, но редок на најкиселите почви. Присутен е и широко распространет во Америка и Австралија како воведен вид.
Дистрибуција
Машкиот тегавец е роден во Евроазија, но е воведен во Северна Америка и многу други делови од светот со соодветни живеалишта.
Историја
Се смета дека е показател за земјоделството во дијаграмите на полен, Машкиот тегавец е пронајден во западна Норвешка од раниот неолит па наваму, што се смета за показател за пасење во таа област во тоа време. Ова би имало смисла, бидејќи Машкиот тегавец напредува на отворени полиња каде што добитокот често го нарушува теренот.
Користење
Машкиот тегавец често се користи во билни чаеви и други хербални лекови. Еден чај од листовите се користи како лек за кашлица. Во традиционалната австриска медицина, листовите на Машкиот тегавец се користат внатрешно (како сируп или чај) или надворешно (свежи листови) за третман на нарушувања на респираторниот тракт, кожа, каснувања од инсекти и инфекции. Листовите може да се јадат кога се многу млади.
Песничките птици ги јадат семките, а листовите ги јадат зајаците.
Хемија
Машкиот тегавец содржи фенилетаноиди како што се актеозид (вербаскозид), цистанозид Ф, лавандулифолиозид, плантамајозид и изоактеозид. Исто така, содржи иридоидни гликозиди аукубин и каталпол. Овие иридоидни гликозиди го прават растението нејадливо за некои тревопасни животни, но други не се вознемирени од нив - на пример, пеперутката Junonia coenia, чии ларви ги јадат лисјата на Машкиот тегавец и ги голтаат иридоидните гликозиди за да се направат непријатни за грабливците.
1481
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Машки тегавец
Живеалиште
Машкиот тегавец може да живее насекаде, од многу суви ливади до места слични на дождовните шуми, но најдобро е во отворени, вознемирени области. Затоа е вообичаено во близина на патишта каде што другите растенија не можат да цветаат; расте високо ако може, но во често косените области, наместо тоа, прифаќа навика за рамен раст. Историски гледано, растението напредувало во области каде копитарите пасат и ја вртат земјата со своите копита.
Репродукција
Начинот на репродукција може да варира меѓу популациите на тегавецот. Поленот во најголем дел е дисперзиран од ветер, иако растението повремено се опрашува од пчели. Машкиот тегавец не може да се размножува бесполово на начин како што можат многу други видови на Plantago ; наместо тоа, тоа е задолжителен ауткроссер.
1481
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6989 и 6990 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6231 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5241 и 5242 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2234.
Машки тегавец
Предавање на инсекти
Машкиот тегавец е домаќин на многу различни видови од редот Lepidoptera. Видовите како Junonia coenia, Spilosoma congrua и Melitaea cinxia ги положуваат своите јајца на Машкиот тегавец за да можат да послужат како извор на храна за ларвите кога ќе се изведат. Иридоидните гликозиди во листовите на растението се акумулираат во гасениците и ги прават непријатни за грабливците.
1481
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1481 година се протега во 4117 и 4118, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4177 и 4178 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2024. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 885 и 886 исламска година.
Машки тегавец
Отпорност на прашкаста мувла
Откако ќе се заразат популациите, тие реагираат на различни начини. Некои популации на Машкиот тегавец се поподложни на различни соеви на прашкаста мувла. Исто така, некои популации имаат повеќекратни фенотипови на отпор, додека од друга страна, други може да имаат само еден фенотип на отпор. Генерално, популациите кои имаат највисока разновидност на фенотипови на отпор ќе имаат највисоки стапки на преживување особено кога стапките на инфекција се високи.
Во популарната култура
Во OК и Ирска растението децата го користат за да играат разни едноставни игри. Во Единбург, Шкотска оваа игра се нарекува „Пиштол во 1 часот“ по пиштолот што пука секој ден од замокот Единбург. Писателот Шон Мајкл Вилсон забележува дека: „Кога бев дете во Единбург, го користевме за една симпатична игра наречена „Пиштолот во 1 часот“ - ја извртевме дршката наоколу во еден вид јамка, брзо ја повлечевме (со левата рака нагло се повлекува назад, а десната се движи напред), а потоа главата на стебленцето ќе испадне. Питтт! ! Порано гледавме до каде можеме да стигнеме - одлична забава“. Во западната земја на Англија истата игра се нарекува „топчести топки“. Друга игра што се игра со фабриката во Шкотска и Ирска, а можеби и во Англија се нарекува „Епископи“. Оваа игра е малку како конкери ; дете се обидува да ја собори главата од дршката на своето другарче со помош на сопственото стебленце, преку брз потисок надолу.
NGC 7480B
NGC 7480B — спирална галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7480B се споменува и како KUG 2302+022.
Откривање
Објектот е откриен на 11 август 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7480B е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 7480B има привидни димензии од 0,6' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 5 м 1,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +2° 32' 26". Положбениот агол на објектот е во износ од 162°.
Други поделби
Проучување на NGC 7480B е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 85377. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 258; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 579. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 905.
Гигабајт
Гигабајт (англиски: gigabyte) — содржател (изведена единица) на единицата за дигитални податоци бајт. Претставката „гига“ начи 109 според SI-системот, па така 1 „гигабајт“ изнесува. Симбол на единицата е ГБ (GB) или Гбајт (Gbyte), но не и Гб или Gb (мало б), бидејќи ова е симбол за гигабит.
Порано, во некои области на информатиката поимот се користел со значење на гибибајт, т.е. (10243 или 230) бајти. Институт на електротехнички и електронски инженери (IEEE) во САД го определил поимот во однос на неговата употреба кај струјните разводници. Меѓутоа во 2000 г, IEEE ја усвоил препораката на Меѓународната електротехничка комисија (IEC) за употреба на толкување со метричка претставка.
Денес употребата на поимот „гигабајт“ и понатаму зависи од контекстот. Кога станува збор за капацитет на складирање информации, тогаш единицата подразбира 109 бајти. Ова важи и за количеството на пренесени податоци преку телекомуникациски кола, поради тоа што SI-претставката отсекогаш наоѓал посветена примена во телекомуникациите и сметачките мрежи. Кога станува збор за големина на RAM, гигабајтот има бинарно толкување од 10243 бајти, т.е. како синоним за гибибајт. Податотечните системи и програмите ја изразуваат големината на податотеките или слободниот простор со некоја мешвина на SI-единици и бинарни единици; тука напати се користат SI-предикси за да се претстави бинарното толкување - т.е. бројот се изразува во гагабајти (GB), кога всушност треба да се изрази во гибибајти (ГиБ, GiB).
Како решение за оваа недоследност, Меѓународната електротехничка комисија ја промовира употребата на поимот „гибибајт“ за бинарно толкување. Овој став го застапуваат и други стандардизациони организации како IEEE, Меѓународниот комитет за тегови и мерки (CIPM) и Националниот институт за стандарди и технологија на САД (NIST), но бинарните претставки досега не се широко прифатени. Индустрискиот конзорциум JEDEC и понатаму им препорачува на производителите на носачи на податоци да ја користат номенклатуратата IEEE 100 за употреба на метрички претставки како кило, мега и гига во нивно бинарно толкување.
Хоендоделебен
Хоендоделебен (Hohendodeleben) — село и поранешна општина во округот Берде, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јануари 2010 е дел од градот Ванцлебен-Берде.
Очна празнина
Очната празнина, очна јама или орбита е празнина во черепот во која е сместено окото и помошниот апарат за гледање. Кај луѓето волуменот на орбитата е 30 ml, од кои окото зафаќа волумен од 6.5 ml.
Коски
Кај луѓето орбитата ја градат седум коски:
Ново Село (Пајак)
Ново Село или Ени Ќој (Λιθαριά, Литарија; до 1926 година: Γενήκιοϊ, Ениќој ) — село во Воденско, Егејска Македонија, дел од денешната Општина Вртикоп, во Централна Македонија, Грција.
Географија и местоположба
Селото е сместено во подножјето на југозападниот дел на планината Пајак, на надморска височина од 230 метри.
Историја
До 1924 година селото било населено со чисто македонско население.
По завршувањето на Грчко-турската војна во 1922 година, во него биле населени грчки бегалци. Во 1928 година, селото претставувало мешана населба со 19 бегалски семејства со вкупно 72 жители.
Во 1926 година, името на селото било променето во Литарија (Λιθαριά).
Селото настрадало за време на Граѓанската војна, кога во зимата 1947 година неговото население (според статистиката на НОФ, 26 Македонци и 126 бегалци) било присилно преселено од грчките монархистички власти во селото Мандалево. Откако се смирила состојбата, населението се вратило назад и го обновило селото.
Стопанство
Бидејќи е планинско, селото е доста пасивно, со тоа што основно занимање на населението е сточарството, а делумно земјоделството.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година во Ново Село (Ени Ќој) живееле 65 Македонци. По податоци на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Ново Село (Novo-Selo) имало 80 Македонци.