cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Помпеја
Местоположба
Срушениот град Помпеја лежи на координатите 40.75°N, 14.48611°W, во близина на современото предградие Помпеи. Лежи на подигната почва формирана од текот на лавата северно од устието на реката Сарно (во антиката наречена Сарнус). Денес лежи на извесно растојание од морето, но во античко време била поблиску до морето.
Рана историја
Археолошките ископувања доаѓаат само до нивото на улицата како што било во 79 г.; со подлабоките ископувања во постарите делови на Помпеја и примероците од дупчења наоколу се гледаат пластови од измешан наноси кои укажуваат на тоа дека градот страдал од вулканот и други сеизмички случувања и пред тоа. Овие пластови од нанос се пронајдени врз лавното тло кое се наоѓа под градот, смешана со наносите. Тука археолозите имаат пронајдено парчиња од животински коски, парчиња од грниња и растенија. Со помош на радиоактивно датирање утврдено е дека најстариот слој датира од VIII-VI век п.н.е, околу времето на основањето на градот. Другите два слоја се одделени од останатите со добро-развиени слоеви од почва или пак римска калдрма и биле поставени во IV и во II век п.н.е. Теоријата за слоевите на измешани наноси е дека ова се случило со одрони, веројатно предизвикани од долги периоди на врнежи.
Градот бил основан околу VI век п.н.е. од страна на оските, народ од централна Италија. Во тоа време местото веќе се корситело како сигурносно пристаниште за грчките и феникиските морепловци. Кога етрурците сакале да нападнат, Помпеја се сојузила со грците, кои тогаш го владееле Неаполскиот Залив. Во V век п.н.е. самните го освоиле градот (и сите други градови во Кампанија); новите владетели ја наметнале својата архитектура и го прошириле градот. Се претпоставува дека за време на самнитската власт рим го освоил градот за некое време, но овие теории не се потврдени.
Помпеја како град учествувал во војните кои кампанските градови ги започнале против Рим, но во 89 п.н.е. е опсаден од Сула. Иако единиците на Друштвениот Сојуз под водство на Луциј Клуентиј успешно се бранеле од римјаните, во 80 п.н.е. Помпеја морала да се предаде, по освојувањето на градот Нола. Станала римска колонија со име Колонија Корнелија Венерија Помпејанорум. Градот станал важна сообраќајница за стоки истоварени од бродови упатени кон Рим и јужна Италија долж блискиот Апиевиот пат.
I век н.е.
Откопаниот град дава слика на римскиот живот во I век, замрзнат во моментот на катастрофата на 24 август 79 н.е. Изненадувачки добро зачувани се форумот, бањите, многу куќи и некои приградски вили како Вилата на мистериите.
Помпеја било живо место, кое денес како рушевина изобилува со дури и најситните детали од секојдневниот живот. На пример, на подот на една куќа (Сириковата) наоѓаме хумористичен напис Salve, lucru (Здраво, добивко), кој ни укажува на трговска фирма на двајца ортаци Сирико и Нумијан (ова може да е прекар, бидјќи нумус значи монета, пари). Други куќи изобилуваат со детали во врска со занимања и категории, како кај перачите (fullones). Пронајдени се и бочви вино со најраната пронајдена маркетиншка игра на зборови, Vesuvinum (кованка од Vesuvius и vinum). Графитите по ѕидовите ни даваат увид во вистинскиот уличен латински. Во 89 п.н.е., по последната окупација на градот од страна на римскиот генерал Луциј Корнелиј Сула, Помпеја конечно е припоена кон Римската Република. Во републичкиот период, Помпеја доживува огромен инфраструктурен развој, од кој најголемиот дел се случил во периодот на Октавијан Август. Во градот откриени се и амфитеатар, палестра со централен нататориум или базен, аквадукт кој носел вода за 25 улични чешми, најмалку четири јавни бањи и голем број на приватни куќи (домуси) и дуќани. Аквадуктот се разгранувал од три глави цевки од т.н. кастелум аквае, каде водата се собирала пред да се доведе во градот; во случај на екстремна суша водата најпрвин не стигнувала до јавните бањи (најнеопходното место), па приватните куќи и дуќани, па дури кога сосема ќе снема вода, тогаш би снемало во јавните чешми (најопходното место).
Во времето на ерупцијата градот имал некои 20,000 жители, и бил сместен во област во која римјаните имале вили за одмор. Проф. Вилијам Абот вели, „Во времето на ерупцијата, Помпеја го достигнала својот општествен врв и многу римјани често доаѓале во Помпеја на одмор.“ Ова е единствениот антички град чија целосна топографска структура е сосема позната, точно како што била, без подоцнежни преиначувања и додавки. Градот не е распореден по правилен план како другите римски градови заради незгодниот терен. Но сепак неговите улици се прави во решеткаста композиција, во најчистата римска традиција; поплочени се со многуаголни камења, со куќи и дуќани на обете страни од улицата.
Освен форумот наоѓаме и други зданија од јавен карактер: макелум (голем прехранбен пазар), пистринум (мелница), термополиум (вид на бар за ладни и топли пијалаци), каупони (мали кафеани). Најдени се и еден амфитеатар и два театра, заедно со палестра гимназиум. Пронајден е и хотел (ан) (1,000 м²) на кратко растојание од градот.
Во 2002 направено е важно окртитие на устието на реката Сарно кое укажува на тоа дсека простанштето било населено со луѓе кои живееле на палафити (наколни куќи), во рамките на каналски систем како во Венеција. Овие изчувања се на самиот почеток.
62-79
Вќе долго време жителите на Помпеја биле привикнати на помали потреси (Плиниј Помладиот вели дека малите земјотреси „не предизвикувале некоја тревога бидејќи тие се честа појава во Кампанија“), но на 5 февруари, 62, се случил многу силен земјотрес кој направил значителна штета околу заливот и особено во Помпеја. Се мисли дека бил со јачина од 7.5 степени според Рихтеровата скала. На тој ден требало да има две жртвувања, во чест на годишнината од именувањето на Октавијан август за „Татко на нацијата“ и слава во чест на духовите-заштитници на градот. По земјотресот следел хаос. Дополнителна паника создале пожарите предизвикани од паднати лампи во тресењето. Ближните градови Херкуланеум и Нукерија исто така биле погодени. Срушени биле цели храмови, куќи, мостови и патишта. Се смета дека речиси сите објекти во Помпеја биле погодени. По земјотресот завладеало безредие, каде преживеаните ги гонел пљачкосувања и глад. Во периодот од 62 до ерупцијата во 79 се извршиле извесни реизградби, но дел од штетата сѐ уште била непроправена кога се случила ерупцијата. Не се знае колку луѓе заминале од градот по земјотресот, но сигурно е дека биле многубројни.
Интересно поле за истрага е можноста дека по земјотресот старите фрески биле пресликани со нови врз нив, па стручњаците користат современи инструменти за да ги видат овие скриени фрески. Најверојатната причина што градот сѐ уште не бил поправен во текот на десет години биле помалите потреси кои ѝ претходеле на ерупцијата.
Ерупцијата
Луѓето во Помпеја биле покриени со до различни 12 слоја земја. Плиниј Помладиот бил очевидец на случката, која тој ја посматрал преку Неаполскиот Залив во Мисенум.
Откривање
Двата града биле затрупани со дебел слој пепел, па така тие биле напуштени и нивните називи и локации заборавени. Потоа, во 1738 г. Херкуленеум е откриен од работници правејќи темелот за летнен дворец на кралот на Неапол, Шарл Бурбонски, а потоа и Помпеја во 1748 г. Оттогаш ископувањата во овие градови имаат окткриено многу недопрени градби и ѕидни слики. Градовите всушност биле пронајдени од архитектот Фонтана во 1599, кој копал нов тек за реката Арно, но требале повеќе од 150 години пред да се започне со посветена археолошка работа. Кралот Карлос VII на Двете Сицилии бил мошне заинтересиран за проектите, дури и по неговото крунисување за крал на Шпанија.
Ископувањата во 1860 прешле во надлежност на Џузепе Фјорели. За време на овие првични ископувања биле пронајдени слоеви од пепели каде лежеле човечки останки. Фјорели ги отворил овие простори во кои лежеле останките и во нив истурал гипс, и така совршено ги добивал облиците на телата на жртвите на катастрофата. Ужасот на луѓето заглавени во несреќата јасно се гледа од овие излеани модели (видете,  ,  ).
Помпеја денес
Денес Помпеја е мошне популарна туристичка атракција; со околу 2.5 милиони посетители годишно, е најпопуларната туристичка атракција во Италија. Денес е дел од поголемиот национален парк Везув и местото е прогласено за дел од Светското наследство на УНЕСКО во 1997. За справување на проблемите поврзани со бројот на луѓе во местото, локалните власти даваат карти за посета и на Херкуланеум и Стабија, како и Вила Попеја.
Помпеја е и движечка сила во стопанството на блиското гратче Помпеи. Голем дел од месното население се занимава со туризам и угостителство, превозни служби и хотелиери. До рушевините може да се дојде само преку железничката линија до денешното гратче, или пак приватната железничка линија наречена Циркумвезувијана која директно води до наоѓалиштето.
Конзервациони проблеми
При нејзиното затрупување со пепели, Помпеја, заедно со сите предмети во неа биле запечатени, и така инзвонредно добро зачувани низ времето. Заради отсуството на влага предметите се речиси непроменети, што значи дека штом се ископаат, тие претставуваат богатство за археолошки истражувања, давајќи одличен увид во животот на граѓаните таму. За жал, со ископувањата Помпеја станува подложна на влијанието на природните непогоди и луѓето.
Ен Геди
Ен Геди — природен резерват во Израел, основан во 1972 година.
Местоположба и опис
Природниот резерват Ен Геди е сместен на источниот дел на Јудејската Пустина, на брегот на Мртвото Море. Резерватот покрива територија од 3.587,5 акри. Низ резерватот се протегаат две долини: Вади Давид на север и Вади Аругот на југ. Низ него постојат четири извори: Давидовиот извор кој тече низ Вади Давид; изворот Аругот кој тече низ Вади Аругот; како и изворите Шуламит и Ен Геди кои течат меѓу двете долини. Заедно, овие четири извори создаваат околу три милиони метри кубни вода, годишно. Изворите се хранат од дождовите кои паѓаат во Јудејските Планини, по што водата се собира во подземјето и тече источно, влевајќи се во резерватот. Вади Давид ја собира водата од околната површина со обем од 18 километри, додека долината Вади Аругот, која е долга околу 40 километри, ја собира водата од површина од 200 километри, досегајќи до планината Хеврон.
Флора
Оазата Ен Геди се одликува со најгустата концентрација на тропски растенија во Израел, од кои некои се исклучително ретки. Во 1920-тите, Ботаничарот Мајкл Зохари запишал дека Ен Геди се одликува со густа вегетација во која доминирале џуџуби (Ziziphus), Акација (Acacia), како и растенијата Maerua и Cordia. Најважните тропски растенија што растат во резерватот се:
Покрај тропските растенија, во Ен Геди се среќава и мочуришна вегетација, како:
Во Ен Геди се среќава и пустинска флора, како:
Цицачи
Ен Геди е дом на повеќе видови цицачи, како:
Од влекачите кои живеат во Ен Геди, вреди да се споменат:
Во Ен Геди живеат и бројни водоземци, како што е речната жаба (Rama ridibunda), а меѓу инсектите особено се истакнуваат: мравите Polyrhacis simplex), жолтите бумбари Xylocopa, пеперутките Colotis fausta и Colotis phisadia. Исто така, во реките се среќаваат речната краба (Potamon potamios) и речниот полжав (Melanopsis)
Ен Геди низ историјата
Ен Геди се споменува уште во старите свети книги, каде се зборува за вкусните смокви (Бен Сира, 24:4) и за ароматичните растенија што служеле како мирис (Синедрион, 109,71) или за боење на косата, забите и ноктите (Песна над песните, 1,14). Особено биле ценети растенијата од кои се произведувале мириси: Така, Марко Антониј ги конфискувал насадите во Ерихон и во Ен Геди за да ѝ ги подари на Клеопатра, Ирод пак ги зел на заем од неа, додека Тит и Веспазијан ги изложиле овие растенија за време на нивните победнички маршеви во Рим. Според записите на Плиниј Постариот, за време на востанието против римската власт, Евреите сакале да ги откорнат овие растенија, но римската војска се борела за секое дрво посебно и успеала да ги одбрани.
Од археолошките истражувања е познато дека првите населби во Ен Геди датираат од пред 5.000 години, кога во Ен Геди бил изграден главниот храм во кој се одржувале церемонии посветени на водата. Во Вади Мишмар (јужно од Ен Геди) биле пронајдени 429 обредни садови од бакар и слонова коска, кои се чуваат во Израелскиот музеј во Ерусалим. Околу 1.000 години п.н.е., Давид се криел во Ен Геди, бегајќи од кралот Саул (Самуил, I 23:29), но оваа приказна не е поткрепена со археолошки докази. Меѓутоа, археолошките докази потврдуваат дека во Ен Геди имало постојана еврејска населба од 7 век п.н.е., која била уништена во 6 век п.н.е. од страна на Вавилонците. Населбата била обновена во 5 век п.н.е., по што повторно била напуштена за пак да се обнови во хеленистичкиот период (2 век п.н.е.). Во местото Горен Хилок се најдени остатоци од садови и печки кои укажуваат на можноста дека таму се произведувале мириси. Развојот на еврејските населби во Ен Геди повторно започнал во хасмонискиот период (152-37 п.н.е.) и траел континуирано до 550 година, за што сведочат бројните цистерни, каскади и аквадукти. Кралевите Јоханан Хорканус и Александар Јанај го претвориле Ен Геди во главен град и од тој период потекнува тврдината која се наоѓа на врвот на Горен Хилок. Подоцна, според пишувањето на Плиниј Постариот, во Ен Геди се населиле членовите на сектата Есени, за што сведочат откриените базени и ќелии. Во 68 година, племињата од Масада го нападнале Ен Геди убивајќи 700 жени и деца. По задушувањето на еврејското востание, една римска центурија (воена единица од 100 војници) се населила во Ен Геди, со цел да го одржува мирот во таа област, а од тој период е откриена една римска бања. За време на востанието на Бар Кохба (130-135 година) римската војска го уништила Ен Геди, а населението се отселило, но во 3 век повторно се воспоставила еврејска населба, кога била изградена синагога чии мозаици биле откриени во 1965 година. Населбата била опожарена во средината на 6 век, а населението се разбегало. Во мамалучкиот период (13-14 век), во Ен Геди постоело мало село, кое потоа било напуштено и до војната за ослободување на Израел од 1947 година, во Ен Геди немало постојана населба. Сепак, познато е дека, почнувајќи од средината на 19 век, во Ен Геди имало привремени населби на Бедуините од Рашида кои таму ја поминувале зимата. На 9 март 1949 година, една чета под команда на Шмарија Гутман направила обид да воспостави населба во Ен Геди, во 1953 друга воена чета се населила тука, а во 1956 година населбата прераснала во кибуц.
Горње Импоље
Горње Импоље (словенечки: Gornje Impolje; германски: Oberimpelhof) — населба во Општина Севница во централна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долењска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
Fox Life
Fox Life е меѓународна телевизиска мрежа за која што треба да се плати за да се користи, основана од групата Фокс мрежи во 2004 година, која се емитува низ Латинска Америка, Европа (достапна и во HD, почнувајќи од февруари 2012 година, во Италија), Југоисточна Азија и Јапонија (го промени своето име во FOX бс238 во октомври 2011 година). Неговата основна програма вклучува бројни телевизиски серии, ситкоми и филмови, меѓу другите, што вклучува и оригинално програмирање во одредени региони.
Историја
Fox Life Италија започна во Италија на 13 мај 2004 година, Португалија на 19 мај 2005 година и во Бугарија на 8 септември 2005 година. За Латинска Америка, тоа започна во јануари 2006 година, кога беше лансирано во Бразил. Каналот има верзии и во други земји ширум Европа. Тој започна во Холандија и Фландрија на 7 септември 2009 година. Fox Life започна во Соединетите држави на 4 ноември 2013 година.
Фламанска верзија
Од 22 ноември 2011 година, Fox мораше да го смени програмирањето за Fox Life во Фландрија, поради проблеми со телевизиските права во Белгија. Од тогаш, посебна фламанска верзија се емитуваше во Белгија. Порано ја емитуваше холандската верзија. Давателот на сателитска телевизија во Холандија, CanalDigitaal, исто така мораше да го замени Fox Life со фламанската верзија, бидејќи ја сподели храната „Fox Life“ со белгискиот снабдувач на сателитска телевизија, ТВ Влаандерен Дигитал.
Лансирање во Југоисточна Азија
Фокс лајф беше лансиран во Југоисточна Азија на 1 октомври 2017 година, заменувајќи го Star World. Иако во Индија Foks Life и Star World се разделија, Индија е единствената земја во Јужна Азија каде што беше лансирана. Fox Life започна во Индија во јуни 2014 година, заменувајќи го Fox Traveler. На Филипини, почнувајќи од 1 јануари 2020 година, каналот се врати на Југоисточна Азија, но се применува само за програмите што во моментот се емитуваат и за време на реклами, се враќа во филипинската програма за локални реклами, заедно со сестринските канали, со користење на филипинска програма (освен Фокс Спорт заради лиценцирање изданија на некои живи прекривки).
Ребрендирање / затворање во Европа
Fox Life за француско говорниот пазар прекина на 31 декември 2009 година.
Од 22 септември 2015 година, Fox Life е заменет со 24Kitchen за гледачи на сателити во Холандија. Flemish Fox Life беше ребрендиран како Фокс. Со лансирањето на Flemish Fox-каналот, посветената верзија на Fox Life заврши.
Групацијата Fox Networks Benelux објави дека Fox Life официјално ќе се затвори во Холандија на 31 декември 2016 година. Повеќето од нејзините програми се преселија во холандскиот канал Фокс.
Програмирање
Во Латинска Америка каналот емитуваше сапуници. Ги емитуваше сапунските опери Телефон и Рекорд од Бразил и Аргентина, соодветно. Во моментов, каналот има претежно емисии за готвење и реалност серии на латиноамериканската услуга. Кога беше лансиран сегашниот формат, тоа беше со исклучок на Бразил, каде што каналот се емитуваше, од 8 до 19 часот, содржина од Утилисима и оригинални емисии за локалната публика, како Бем Симплс, и, од 19 часот до 8 часот., серијали за реалност што се гледаат на услугата Фокс Лајф на друго место во регионот (повеќето неоригинални емисии за готвење не се гледаат на услугата во Бразил, бидејќи правата ги има ГНТ ). На 28 февруари 2011 година, со лансирањето на каналот „ Бем Симплс“ во Бразил, сите содржини на „ Бем Симплс“ / „Утилисима“ се преселија во тој канал.
Fox Life HD
Fox Life HD е верзијата на Fox Life што се емитува само во висока дефиниција, сопственост на компанијата Fox Broadcasting Company и Fox International канали Италија. Неговото основно програмирање вклучува бројни телевизиски серии, ситкоми и филмови, меѓу другите, што вклучува и оригинално програмирање во одредени региони, како другите верзии на животот на Fox низ целиот свет.
Каналот стана активен на SKY Italia во 2011 година. На 15 октомври 2009 година, Fox Life HD започна со емитување на Португалија, прво на Зон ТВ Кабо, а подоцна и на Водафон Каса ТВ и Оптимус Цликс. Од 2010 година, овој канал е на полската дигитална платформа со платежна телевизија N (Полска).
Fox Life HD започна во Индија во јуни 2014 година, со замена на Fox Traveler HD и во Јужна Африка во понеделник, 3 октомври 2016 година.
Нико
Раѓање и младост
Родена е на 16 октомври 1938 година во Келн во тогашна нацистичка Германија под името Криста Пефге. На две години се преселила во малиот град Шпревалд во Берлин каде живеела со мајка ѝ и дедо ѝ железничар до крајот на втората светска војна. Татко и починал во Концентрационен логор.
После бегството од руската окупациона зона во 1946 година, Криста и нејзината мајка се нашле во тогашна осиромашена амаериканска окупациона зона во Берлин. За да би преживеела и да би заработила за своето образование, Криста била присилена да почне да работи веќе од своите 13 години како кројачка и благајник во продавница.
После година дена нејзината мајка и пронашла работа како модел во една берлинска модна агенција што ѝ го одредила понатамошниот тек на животот. Во петнаесеттата година по задача на модната агенција била пратена на острвот Ибица каде го запознала фотографот кој ја нарекол Нико, според нејзиниот избеган дечко Нику Папатакису. Подоцна тој фотограф го сретнала и во Париз како сопственик на ноќен локал.
Филмска кариера
Нејзиното доаѓање на островот бил почеток на судбинската поврзаност со Ибица, летувалиште на популарните и модни луѓе од филмови и шоу бизнисот. Тие познанства во 1958 ѝ овозможиле улога во кратка сцена на филмот „По првпат“ со тогашниот многу популарен Марио Ланца во режија на Рудолф Мате.
Во 1960 година, Нико како модел отишла во Њујорк каде земала часови за глума кај Lee Strassberg, припремајќи се за сериозна филмска кариера. Во декември 1962 година, таа добила голема улога во францускиот филм „Стриптиз“ каде го запознала Серж Генсбур кој бил продуцент на насловната песна за филмот. Во 1969 година, таа го запознала филмскиот режисер Philippe Garrel во Италија и со него во следните пет години снимила десетина неуспешни филмови на разни необични локации во светот.
Музичка кариера
Нико во 1964 се сртнала со Брајан Џоунс кој ја запознал со менаџерот на Ролинг Стоунс и така таа го снимила својот прв сингл „I'm Not Sayin“ во продукција на Џими Пејџ.
Кога се вратила во Њујорк на крајот на 1964 година, Нико продолжила со својата работа како модел, но продолжила и со пеење во познатиот Blue Angel Lounge. Во тоа време, таа имала кратка љубовна врска со Ален Делон кого го среднала во 1962 во Италија. Во таа врска, Нико забременила и родила син. Подоцна, во Париз, таа го запознала Боб Дилан кој ѝ ја поклонил песната „I'll Keep It with Mine“ која подоцна била објавена на нејзиниот прв албум „Chelsea Girl“. Дилан подоцна на својот албум „Blonde on Blonde“ напишал и посвета за Нико, наречена „Visions of Johanna“.
Легендата вели дека Нико, запознавајќи се со Енди Ворхол, едноставно рекла: „Сакам да пеам“ и тој ја запознал со членовите на групата Велвет андерграунд кои биле дел од „Exploding Plastic Inevitable“. Тогаш, Нико престанала да се занимава со својата дотогашна работа како модел и целата година ја поминала со членовите на групата на турнејата. Притоа, таа ѝ се придружила на групата и пеела во некои песни од првиот албум на Велвет андерграунд, како: „Femme Fatale“, „All Tomorrow's Parties“ и „I'll Be Your Mirror“, учествувајќи во снимањето на легендарниот албум „Велвет Андерграунд и Нико“ (1967).
Нико паралелно настапувала во познати клубови во кои тогаш настапувале најпопуларните музичари. Тогаш, Нико се свртела кон соло-кариера поради проблематичните одниоси со Џон Кејл и со Лу Рид. Во 1967 година, таа го издала својот прв албум „Chelsea Girl“ кој содржел песни на Рид и Кејл, како и песни на Боб Дилан. Нејзиниот длабок наркотичкни едноличен глас станал нејзин заштитни знак, исто како и нејзиниот изглед.
Џон Кејл бил продуцент на нејзините први три албуми, полни со мрачни тонови, чудни звуци и чувства. На турнеите одела ретко, во главно во Шпанија и Франција, како и во Њујорк. Нејзините настапи во тоа време биле незаборавни искуства. Нејзината музика била преполна со индиски звук и кај слушателите одекнувала многу мистична и интензивно.
1976 година Нико ја поминала во Њујорк а во 1981 година се преселила во Лондон поради снимањето на албумот „Drama of Exile“. Во тоа време, таа повремено настапувала главно со млади музичари, а музичкиот стил ѝ станал мистично-оријентален, што било во контрадикција со нејзините претходни настапи проследени со неизбежните цигари и пијалаци.
Во 1985 година, Нико го издала својот нов албум „Camera Obscura“ со стариот продуцент Џон Кејл. Албумот со својата атмосфера и неговата изведба бил некој вид посвета на темните страни на улицата. Младата публика ја доживеала како панк-божица, а звукот на албумот одлично се вклопил во тогашните текови на музиката во 1980-тите.
Смрт
На 18 јули 1988, возејќи се со велосипед на Ибица доживела мозочен удар од кој паднала од велосипедот. Минувачите ја пронашле без свест и истиот ден починала во локалната болница. Нејзиниот пепел бил погребан во Берлин, во гробницата каде е погребана и нејзината мајка Маргарета, во присуство на неколку пријателки.
Влијание
Во 2017 година, режисерката Сузана Никјарели (Susanna Nicchiarelli) го снимила музичко-биографскиот филм „Нико, 1988“ во која е прикажана последната година од животот на Нико, кога таа живеела во Манчестер.
Зелковидни
Зелковидните (науч. Brassicales) се ред на цветни растенија од групата еврозиди II на дикотиледонските растенија според системот APG II. Заедничка особина на сите негови членови е тоа што прават соединенија на глукозинолат (синапово масло). Во некои класификации, редот се нарекува Capparales.
Во постариот Кронквистов систем, Зелковидните се нарекувале Capparales и се вбројувале во „Dilleniidae“ и влегувале само фамилиите Brassicaceae и Capparaceae (како засебни фамилии), Tovariaceae, Resedaceae и Moringaceae. Другите таксони биле сместени во други редови.
Сојуз на пионери на Југославија
Сојуз на пионери на Југославија (српскохрватски: Савез пионира Југославије / Савез пионира Југославија ; Zveza pionirjev Jugoslavije (ZPJ); Сојуз на пионери на Југославија) исто така познат како „Титовите пионери“ (Титови пионири / Titovi Pioniri) било пионерското движење на Социјалистичка Федеративна Република Југославија. Неговите членови, ги вклучувало сите деца на 7 години и постари, учествувале на годишна церемонија облечени во своите пионерски униформи.
За разлика од другите пионерски движења, Титовите пионери користеле милитаристички поздрав, во чест на сите млади кои се бореле заедно со југословенските партизани во Втората светска војна.
Зачленување и заклетва
Обично, церемонијата на зачленување се одржувала во основните училишта на седумгодишна возраст, во првите месеци од нивната прва училишна година, како дел од прославата на Денот на Републиката. По церемонијата децата добивале црвена пионерска книшка, слична на книшката која ја добивале членовите на Комунистичката партија. Книшката била потпишувана од „Претседателот на пионерскиот комитет“, постар пионер и служела како доказ за членството. Најмладата генерација Титови пионери е родена во 1982 година, кои ја зедоа својата книшка за членство во 1989 - 1990 година. Текстот заклетва на југословенски пионери (пионирска заклетва) можеби се разликувал од едно во друго училиште. Реконструиран од несовршени сеќавања, на македонски јазик:
Низ поранешните југословенски републики (Словенија, Хрватска, Босна и Херцеговина, Србија, Црна Гора, Македонија), многумина се сеќаваат на своите денови како Титови пионери, па затоа не е невообичаено да се слушаат луѓе како се нарекуваат „Титов(а) пионер ка)“.
Функција
Општествената функција од постанувањето на пионер во комунистичка земја била слична на функцијата на Првата причест во Римокатоличката црква. И во двата случаи, дете на раната возраст од околу седум години е приклучено на група во која индивидуите споделуваат одредени вредности и култура. Ова рано приклучување ја зголемува веројатноста дека, откако детето ќе стане возрасно лице, тоа ќе се идентификува со групата.
Децата биле учени да бидат одговорни и да оддаваат почит, од нив се барало да учат и работат напорно, исто така биле гледани како идни генерации на нацијата. Шапката се користи и ден денес.
Ставре Гогов
Ставре Матеев Гогов е македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и војвода на Македонската револуционерна организација.
Животопис
Ставре Матеев Гогов е роден во селото Вевчани во 1884 година. Нема образование. По занимање бил ѕидар. Работи на Косово - Ѓаковица и на други места. Околу 1898 година извршува убиство во Вевчани и е гонет од турските власти. Се одметнал и од 1900 година е четник на ВМОРО. Од 1901 година е во четата на прилепскиот војвода Тале Горанов Бојаџиев, првата револуционерна чета која влегла во Струга. Ставре Гогов учествува и во Илинденското востание, во четата на охридскиот војвода Лука Групчев. Од летото, 1904 година, по убиството на Јаким Алулов, е војвода на струшката чета на ВМОРО. Во 1906 година е ранет од четник поткупен од српската пропаганда. Во април 1907 година, Ставре престојува во куќата на вујко си Трпе Шекутков во родното село Вевчани. Турците дознаваат за ова и редовна војска заедно со башибозук од соседните села Октиси, Лабуништа и Подгорци ја опколува куќата. Ставре Гогов заедно со домаќините издржува над 20 часа во нерамната битка, додека неговата свршеница Кота Христова успева да ја помине опсадата и им носи бомби и патрони. По завршувањето на куршумите, Ставре Гогов се самоубива. Со него загинуваат и Трпе Шекутков и брат му Кузман Шекутков. Снаата Андрица и трите внуци на Кузман Шекутков се ранети. Од нападот на аскерот и башибозукот загинуваат 27 души. Турците ќе ја запалат куќата. По убиството на Ставре Гогов, неговата свршеница Кота Христова го убива предавникот и се вклучува во една од четите на ВМОРО. На влезот на возобновената спомен-куќа денес стои натписот:
Цветко Тонев
Цветко Стојанов Тонев ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Израснал во сиромашно занаетчиско семејство. Основното и граѓанското училиште го завршил во Кратово, а потоа го изучил берберскиот занает. Уште како ученик и чирак ја почувствувал тешката положба на народот и кај него се родила омраза кон поробувачот и експлоататорот. Во 1938 година заминал да работи и да живее во Белград. Во работилницата и во градот доаѓал до непосреден допир со напредни работници, младинци и студенти и имал можност да се изградува идејно-политички и да учествува во штрајкови и други акции и манифестации што биле организирани во Белград. Го изгубил работното место и бил прогонуван од властите. По отслужување на воениот рок во бившата југословенска војска при крајот на 1939 година се вратил во Кратово. Работел на занаетот и ги пренесувал сознанијата и искуствата од престојот во Белград.
Втора светска војна
Две улици, една во Кратово, а втората во Пробиштип, се именувани со неговот име.
NGC 998
NGC 998 — спирална галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 998 се споменува и како MCG 1-7-15, CGCG 414-28.
Откривање
Телото е откриено на 10 ноември 1863 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 998 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 998 има привидни димензии од 0,8' х 0,5'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 37 м 16,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 7° 20' 9". Положбениот агол на објектот е во износ од 177°.
Други поделби
Проучување на NGC 998 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 9934. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 175; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 52. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1306.
Македонски женски сојуз
Македонскиот женски сојуз бил организација на жените бегалци од Македонија, формирана во Бугарија. Егзистирал во периодот помеѓу 1926 - 1934 година, одржувал контакти со ВМРО. По Деветнаесетомајскиот преврат од 1934 година, Женскиот сојуз бил забранет од бугарските власти. Во 1940 година претседателката на МЖС доктор Злата Сарафовa ја потпишала декларација за пристапувањето на целокупна и обединета Македонија во границите на Бугарија.
Поставеност
Сојузот создал свои гранки и друштва во Бугарија и надвор. Во 1928 година имал 45 друштва и 4 500 членови, а во 1933 - 51 друштва и околу 6 000 членови.
Османлиско-француски сојуз
Француско-османлискиот сојуз бил сојуз кој бил основан во 1536 година од страна на францускиот крал Франсоа I и османлискиот султан Сулејман I. Сојузот бил наречен "првиот неидеолошки дипломатски сојуз од ваков вид помеѓу христијанска и нехристијанска империја". Овој сојуз сепак предизвикал голем скандал во христијанскиот свет и бил означен како "незнабожен сојуз", или "свето соединување на лилијан и полумесечина." Сепак во практика овој сојуз бил во интерес на двете страни од стратешки и тактички план и траел повеќе од два века и бил раскинен по француската инвазија на Египет на чело со Наполеон.
Македонски женски сојуз
Активност
Меѓу активностите на Сојузот се отворањето на трапезарии за сиромашни македонски деца, организирање на изложби во Бугарија и Западна Европа, книгоиздавање, фолклорни настани, детска просвета и други културно-просветни активности. Сојузот се приклучил на бугарската секција на Меѓународната женска лига за мир и слобода со претседател Екатерина Каравелова.
Османлиско-француски сојуз
Позадина
По турското освојување на Цариград во 1453 година од страна на Мехмед II и обединување на Блискиот Исток во времето на Селим I, Сулејман успеал да го прошири османлиското владеење во Србија во 1522 година. Хабсбуршката империја на тој начин влегла во директен конфликт со Османлиите. Првите контакти меѓу двете земји се случиле уште во времето на Бајазит II во 1483 година кога неговиот брат и негов претендент за престолот Шехзаде Џем бил уапсен во Франција. По големите преговори тој подоцна бил префрлен во Рим.
Македонски женски сојуз
Активност
Во 1933 година Сојузот испратил делегати на Големиот македонски собор во Горна Џумаја. Константина Александрова и Вела Карајовова се меѓу потписниците на Повикот кон на македонската емиграција во Бугарија за време на Големиот македонски собор.
Османлиско-француски сојуз
Позадина
Франција го потпишала првиот договор со мамелучкиот султан на Египет во 1500 година во времето на Луј XII и султанот Бајазит II. Во следните години Франција била во потрага по сојузници во Средна Европа. Франција била поразена во Битката кај Павија во 1525 година од страна на Хабсбуршката империја. Во оваа битка Франсоа бил заробен и принуден да го потпише понижувачкиот договор од Мадрид според кој морал да се откаже од Бургундија и италијанските територии. По пуштањето од затвор, Франсоа започнал преговори со Сулејман.
Потпишување на договорот
Сојузот бил можност за владетелите да се борат заедно против Хабсбуршката империја. Сојузот му дал поттик на Сулејман да ја нападне Унгарија во 1526 година. Од друга страна Карло V започнал преговори за формирање сојуз со Персија. Во 1528 година Франсоа стапил во сојуз со Заполја, кралот на Унгарија кој бил вазал на Сулејман. Во 1528 година Франсоа како изговор за сојузништвото со Османлиите ја навел заштитата на христијанската население во Османлиското Царство. Во почетокот на јули 1532, Сулејман бил придружуван од страна на францускиот амбасадор Антонио Ринкон до Белград. Антонио Ринкон му подарил тијара на четири слоја која била изработена во Венеција за 115.000 дукати. Отомански амбасадор бил испратен во Франција во 1533 година кој бил предводен од страна на Хајредин Барбароса. По ова Сулејман му наредил Барбароса да ги стави своите сили на располагање на Франсоа I при неговиот напад на Џенова.
Македонски женски сојуз
Активност
Македонскиот женски сојуз издавал некролози и организирал панихиди во чест на починаатите истакнати жени од македонското револуционерното дело како Донка Ушлинова и Мара Бунева.
Дејци
Поистакнати активисти на Македонскиот женски сојуз се Константина Александрова, сестра на Тодор Александров, Рајна Дрангова, Зора Лазарова, Вела Панова, Вела Карајовова, Елена Томалевска, Евгенија Александрова, Славка Ѓерова, Злата Сарафова, Донка Захариева, Елена Настева, Елена Димчева, Тана Цветков и др.
Полингова скала
Полинговата скала е таблица со вредности за електронегативностите на хемиските елементи, дадена од научникот Лајнус Полинг.
Периоден систем на електронегативностите според Полинговата скала
Драч
Историја
Драч бил основан под името Епидамнос, од страна на грчките колонисти од Коринт и Крф во 627 година п.н.е. Од 229 г. п.н.е. потпаднал под власт на Римјаните кои му го дале името Диракиум (Dyrrhachium) и изградиле пат до Солун (Вија Егнација), кој подоцна бил продолжен до Цариград.
Градот под римска управа напредувал како значаен трговски пристаништен центар. Околу 430 г. тука е роден царот Анастасиј I. За време на преселбата на народите бил изложен на упади од страна на варварите, но сепак останал под управа на Византија.
NGC 2874
NGC 2874 — спирална галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2874 се споменува и како UGC 5021, MCG 2-24-10, CGCG 62-34, Arp 307, KCPG 202B, IRAS 09230+1138.
Откривање
Објектот е откриен на 15 март 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2874 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 2874 има привидни димензии од 2,2' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 25 м 47,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 11° 25' 33". Положбениот агол на објектот е во износ од 43°.
Други поделби
Проучување на NGC 2874 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 26740. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 188; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 823. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1508.
Тајвански Проток
Тајванскиот Проток или Формозански Проток — проток со ширина од 180 км помеѓу островот Формоза (Тајван) и азиското копно. Дел е од Јужнокинеското Море и на североисток продолжува во Источнокинеското Море. Најтесниот дел е широк 130 км.
Географија
Протокот е сместен помеѓу Азија и Тихиот Океан и ги поврзува Јужнокинеското и Источнокинеското Море.
Западно од протокот се наоѓа покраината Фуџен во НР Кина, а недалеку од брегот се сместени поважни острови како Кинмен, Сјамен, Пингтан и Мацуовите Острови. На исток западниот брег на Тајван и Пенгху. Во водите се влеваат реките Мин и Џулунг. Протокот е од стопанско значење за рибната индустрија.
Историја
Тајванскиот Проток во поновата историја е место на судири помеѓу континентална Кина and Тајван уште од времето на Кинеската граѓанска војна во 1949 г., кога силите на Куоминтангот предводени од Чанг Кај Шек се повлекле преку протокот и го зазеле Тајван како нивно конечно упориште.
НР Кина предлага изградба а на тунел под протокот со кој би се поврзале магистралите во земјата со островот Тајван. Иако овој голем потфат е технички изводлив, идејата наишла на отпор кај тајванските власти, плашејќи се дека со ова може да се загрози безбедноста на земјата и не сакајќи да ја признаат „политиката на една Кина“.
Помпеја (појаснување)
Помпеја (лат. Pompeii) може да се однесува на:
Мулда (Германија)
Мулда (Mulda) — општина во округот Средна Саксонија, во Саксонија, Германија.
Олга Мицеска (споменик)
Олга Мицеска била грандиозна статуа, сместена на Китино Кале, над Кичево со поглед кон целата долина. Споменикот бил посветен во чест на Олга Мицеска, партизанка од Кичево, која загинала во Битката на Буковиќ во 1943 година заедно со Мирко Милески, бранејќи ја слободната територија на Кичево. Веднаш по поставувањето на споменикот, на еден политички моќник не му се допаднал истиот и за брзо време е срушен. Официјално причината била разголеноста на скулптурата, која во тој период не одела заедно со комунистичкиот режим. Но видливи остатоци постојат и денес од кои е останата само основата. Во текот на 1968 година тука е направена спомен костурницата посветена на паднатите жртви во текот на Втората светска војна.
Борово (Горица)
Историја
За време на НОБ на Албанија, на 9 јули 1943 година, германските окупациски сили извршиле масакр во селото, убивајќи 107 луѓе.
Душан Кљајиќ
Душан Кљаиќ (12 октомври 1963) е српски фудбалски менаџер и поранешен играч.
Кариера
Откако го поминал младинскиот систем во Црвена ѕвезда Белград, Кљајиќ играл за клубовите од југословенската Втора лига Галеника Земун, Марибор и ОФК Кикинда, пред да се приклучи на ОФК Београд за време на зимскиот одмор 1985–1986 во Југословенската прва лига. Тој подоцна поминал три сезони со југословенскиот прволигаш Риека од 1988 до 1991 година.
Кљајиќ бил менаџер на неколку клубови од првата српска лига, вклучувајќи ги Бежанија (два периоди), Нови Пазар (јануари-март 2010 година), Доњи Срем, Синѓелиќ Белград, Будуќност Добановци и Раднички Сремска Митровица.
Приватен живот
Кљајиќ е татко на поранешниот голман на Партизан Филип Кљаиќ.
Космос-1830
Космос-1830 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 13 март 1987 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 220 килограми. Космос-1830 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 113,9 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,5°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1411 км, а најмалото на 1408.
Telephone (песна)
„Telephone“ е песна од американската пејачка Лејди Гага. Издадена е од нејзиниот трет EP албум, The Fame Monster (2009). Песната, која е дует заедно со американската Р&Б пејачка Бијонсе Ноулс, е напишана од Гага и Родни Џеркинс. Инспирирана од нејзиниот страв што не е во состојба да ужива поради посветеноста на нејзината кариера, Гага објаснила дека текстот ја прикажува поголемата љубов кон подиумот отколку да се јави на нејзиниот партнер од другата страна на телефонот, кој во реалниот свет всушност бил нејзиниот мозок кој ѝ кажувал дека треба да работи понапорно.
Келвин
Келвин (симбол: K) — основна SI-единица за апсолутна температура. Името го добила по ирскиот научник Вилијам Томсон, Лордот Келвин. Еден келвин (со мали букви) е температурата што е еднаква на од термодинамичката температура на тројната точка на водата. Нулата на Келвиновата скала е спуштена во однос на Целзиусовата на вредноста 273,15 °C. Оваа точка се означува како 0 K и се вика апсолутна нула.
Telephone (песна)
Музички, „Telephone“ содржи издолжен завршен дел, рап стихови и епилог во кој гласот на мобилниот оператор кажува дека корисникот не е достапен. Ноулс се појавила во средината на песната, пеејќи ги стиховите во многу брзо темпо, придружена со посилни битови. Песната се искачила на првото место во неколку држави поради дигиталните продажби кои го проследиле издавањето на албумот, главно во САД, Австралија, Канада, Холандија, Нов Зеланд, Шведска и Унгарија. Песната била успешна и во Европа каде се искачила на првите места на табелите во Белгија, Данска, Унгарија, Ирска, Холандија, Норвешка и Велика Британија. Според IFPI, синглот продал 7.4 милиони копии во 2010 година. Критичарите забележале дека песната се одделува во позитивна насока од другите песни на The Fame Monster и добила Греми-номинација за Најдобра поп-соработка со вокали во 2011.
Музичкото видео е продолжени на видеото за песната од 2009, „Paparazzi“ и е снимено како краток филм. Откако е извадена од затвор со помош на Бијонсе, Гага и Ноулс одат да ги убијат гостите кои доручуваат во ресторан. По бегањето од оброкот, двете пејачки се бркани од полицијата. Видеото наведува на Квентин Тарантино и неговите филмови Убиј го Бил (2003) и Евтини приказни (1994). Повеќето од критичарите го пофалиле видеото, но некои ги критикувале насилството и темите во него. Во сеќавање на Александер Меккуин, Гага извела акустична верзија на „Telephone“ помешана со „Dance in the Dark“ на Британските Музички Награди од 2010 година. Исто така била вклучена на сет-списокот на The Monster Ball Турнејата во 2010.
Позадина
Лејди Гага оригинално ја напишала „Telephone“ со Родни Џеркинс за пејачката Бритни Спирс. Сепак, продукциската куќа на Спирс ја одбила и Гага ја снимила песната во соработка со Бијонсе Ноулс за The Fame Monster. Гага изјавила, „Ја напишав пред долго време и таа не ја искористи за нејзиниот албум. Тоа е добро бидејќи ја сакам песната и сега јас ќе ја изведувам.“ Дополнително, гостинскиот вокал на песната требало да биде Спирс, но Гага ја повикала Ноулс наместо неа. Главната инспирација зад песната е стравот на Гага од задушување бидејќи почувствувала дека ретко наоѓа време за забава. Подоцна разјаснила, Страв од задушување—значи дека јас се плашам дека никогаш нема да одделам време за сопствена забава, ... 'Бидејќи многу ја сакам својата работа, ретко наоѓам време да излезам надвор и да поминам добро време. ... Не одам во ноќни клубови, ... Не гледате слики од мене како паѓам пијана во клубови. Не одам—и кога обично одам, знаете, пијам само виски и половина и потоа мора да се вратам на работа. Во мај 2011, Гага кажала дека нејзината „емоционална поврзаност“ со песната е тешка. Кога ја прашале зошто била напишана оригинално за Бритни Спирс, таа одговорила: „Па, не се случи баш така, но не сакам да навлегувам во тоа. Можам да навлезам во тоа ако ги исклучте (предлозите од снимачот)... Но процесот на завршувањето на продукцијата беше многу стресен за мене. Затоа кога велам дека тоа е мојата најлоша песна, нема врска со песната туку со мојата поврзаност со неа.“
Композиција
Текстот на „Telephone“ ја прикажува поголемата љубов кон танцувачкиот под отколку јавувањето на некој друг човек од другата страна на телефонот. Стиховите се испеани во брзо темпо, придружени со дуплирани битови. Според Гага, телефонот во песната не е физички телефон, туку е личност во нејзината глава која ѝ кажува дека треба да работи понапорно и понапорно. Гага објаснила, „Тоа е мојот страв—дека телефонот звони и мојата глава звони, ... Дали се работи за телефон или за мислите во мојата глава, тоа е друг страв.“
Днепар (град)
Днепар (Дніпро; Днепр), порано Днепропетровск (Дніпропетро́вськ; Днепропетро́вск; од 1926 до 2016) — четврт најголем град во Украина, со околу еден милион жители. Се наоѓа југоисточно од главниот град на Украина Киев, на реката Днепар, во јужниот средиштен дел на земјата. Днепар е административен центар на Днепропетровската област. Наречен е по реката Днепар, која тече низ него.