cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бариум сулфат
Агенс за радиоконтраст
Бариум сулфат во суспензија често се користи медицински како средство за радиоконтраст за рендгенско снимање и други дијагностички процедури. Најчесто се користи за снимање на гастроинтестиналниот тракт за време на она што колоквијално е познато како „оброк со бариум“. Се администрира орално или со клизма, како суспензија од фини честички во густ раствор сличен на млеко (често со додадени засладувачи и ароматични агенси). Иако бариумот е тежок метал, а неговите соединенија растворливи во вода често се многу токсични, ниската растворливост на бариум сулфат го штити пациентот од апсорпција на штетни количини на метал. Бариум сулфатот исто така лесно се отстранува од телото, за разлика од Thorotrast. Поради релативно високиот атомски број (Z = 56) на бариумот, неговите соединенија апсорбираат рендгенски зраци посилно од соединенијата добиени од полесни јадра.i
Пигмент
Поголемиот дел од синтетичкиот бариум сулфат се користи како компонента на белиот пигмент за бои. Во маслената боја, бариум сулфатот е речиси транспарентен и се користи за полнење или за менување на конзистентноста. Еден голем производител на маслени бои за уметници продава „трајно бело“ кое содржи мешавина од титаниумов бел пигмент (TiO2) и бариум сулфат. Комбинацијата на бариум сулфат и цинк сулфид (ZnS) е неорганскиот пигмент наречен литопон. Во фотографијата се користи како облога за одредени фотографски хартии. Се користи и како облога за рамномерна дифузија на светлината.
Боја што ја рефлектира топлината
Бариум сулфатот е многу рефлективен, и на видлива и на ултравиолетова светлина. Истражувачите го користеле како состојка во бојата која рефлектира 98,1% од целото сончево зрачење, со што ги лади површините на кои е нанесен. Ова е во контраст со комерцијално достапните бели бои кои можат да рефлектираат само 80-90% од сончевата светлина. Со користење на хексагонален нанотромбоцитен бор нитрид, дебелината на облогата беше намалена на 1,5 mm.
Пластично полнење
Бариум сулфатот најчесто се користи како полнител за пластика за да се зголеми густината на полимерот во апликациите за придушување на вибрациона маса. Во полипропиленска и полистиренска пластика се користи како полнител во пропорции до 70%. Има ефект на зголемување на отпорноста и непроѕирноста кон киселини и алкалии. Таквите композити се користат и како материјали за заштита од рендген поради нивната зголемена радио-непроѕирност. За некои посебни примени, композитите со висока масена фракција (70–80%) на бариум сулфат може да се претпочитаат наместо најчесто користените челични штитови.
Друга употреба
Бариум сулфат се користи за тестирање на почвата. Тестовите за pH на почвата и другите квалитети на почвата користат индикатори во боја, а малите честички (обично глина) од почвата може да ја заматат тестната смеса и да го отежнат гледањето на бојата на индикаторот. Бариум сулфатот додаден во смесата се врзува со овие честички, што ги прави потешки, па тие паѓаат на дното, оставајќи почист раствор.
Во колориметријата, бариум сулфатот се користи како речиси совршен дифузор при мерење на изворите на светлина.
При лиење на метал, употребените калапи често се обложени со бариум сулфат со цел да се спречи спојувањето на стопениот метал со калапот.
Исто така се користи во облогите на сопирачките, анакустичните пени, премазите во прав и полнењето на коренскиот канал.
Бариум сулфат е состојка во „гумените“ пелети што ги користи чилеанската полиција. Ова заедно со силициум диоксид му помага на пелетите да постигне тврдост од 96,5 shore A.
Поддршка за катализатор
Бариум сулфатот се користи како поддршка за катализатор кога селективно се хидрогенираат функционалните групи кои се чувствителни на прекумерна редукција. Со мала површина, времето на контакт на подлогата со катализаторот е пократко и со тоа се постигнува селективност. Паладиумот на бариум сулфат исто така се користи како катализатор во Розенмунд редукцијата.
Пиротехника
Бидејќи соединенијата на бариум испуштаат карактеристично зелено светло кога се загреваат на висока температура, бариумовите соли често се користат во зелените пиротехнички формули, иако нитратните и хлоратните соли се почести. Бариум сулфатот најчесто се користи како компонента на пиротехничките композиции.
Бакарна индустрија
Бидејќи бариум сулфатот има висока точка на топење и е нерастворлив во вода, тој се користи како материјал за ослободување при лиење на бакарни анодни плочи. Анодните плочи се фрлаат во бакарни калапи, така што за да се избегне директен контакт на течниот бакар со цврстиот бакарен калап, се користи суспензија од фин бариум сулфат во прав во вода како облога на површината. Така, кога растопениот бакар се зацврстува во форма на анодна плоча, може лесно да се ослободи од калапот.
Радиометриски мерења
Бариум сулфат понекогаш се користи (или на друг начин тефлонски) за обложување на внатрешноста на интегрираните сфери поради високата рефлексија на материјалот и блиску до Ламбертовските одлики.
Производство
Речиси целиот бариум што се консумира комерцијално се добива од барит, кој често е многу нечист. Барит се обработува со термо-хемиска редукција на сулфат (TSR), исто така позната како карботермална редукција (загревање со кокс) за да се добие бариум сулфид: За разлика од бариум сулфатот, бариум сулфидот е растворлив во вода и лесно се претвора во оксид, карбонат и халиди. За да се произведе високо чист бариум сулфат, сулфидот или хлоридот се третира со сулфурна киселина или сулфатни соли: Вака произведениот бариум сулфат често се нарекува бланк фикс, што на француски значи „трајно бело“. Blanc fixe е форма на бариум што се среќава во производите за широка потрошувачка, како што се боите.
Во лабораторија бариум сулфат се генерира со комбинирање на раствори на бариум јони и сулфатни соли. Бидејќи бариум сулфатот е најмалку токсичната сол на бариумот поради неговата нерастворливост, отпадот што содржи бариумови соли понекогаш се третира со натриум сулфат за да се имобилизира (детоксицира) бариумот. Бариум сулфатот е една од најнерастворливите соли на сулфат. Неговата ниска растворливост се користи во квалитативна неорганска анализа како тест за Ba2+ јони, како и за сулфат.
Необработените суровини како што е природниот барит формиран во хидротермални услови може да содржат многу нечистотии, кварц, па дури и аморфен силициум диоксид.
Историја
Бариум сулфат се редуцира до бариум сулфид со јаглерод. Случајното откритие на оваа конверзија пред многу векови доведе до откривање на првиот синтетички фосфор. Сулфидот, за разлика од сулфатот, е растворлив во вода.
Безбедносни аспекти
Иако растворливите соли на бариум се умерено токсични за луѓето, бариум сулфатот е нетоксичен поради неговата нерастворливост. Најчестите средства за ненамерно труење со бариум произлегуваат од потрошувачката на растворливи соли на бариум погрешно означени како BaSO4. Во инцидентот во Селобар (Бразил, 2003), девет пациенти починале од неправилно подготвено средство за радиоконтраст. Во однос на изложеноста при работа, Управата за безбедност и здравје при работа постави дозволена граница на изложеност на 15 mg/m3, додека Националниот институт за безбедност и здравје при работа има препорачана граница на изложеност од 10 mg/m3. За респираторна изложеност, двете агенции поставија лимит за професионална изложеност на 5 mg/m3.
NGC 1902
NGC 1902 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Златна Рипка, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1902 се споменува и како ESO 85-SC66, in LMC.
Откривање
Објектот е откриен на 23 ноември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1902 е од видот OCL. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 10 m. NGC 1902 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 18 м 19,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 66° 37' 39".
Други поделби
Проучување на NGC 1902 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8890.
NGC 6325
NGC 6325 — збиено ѕвездено јато во соѕвездието Змијоносец, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6325 се споменува и како GCL 58, ESO 519-SC11.
Откривање
Објектот е откриен на 24 мај 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 17 м 59,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -23° 45' 55"".
Други поделби
Проучување на NGC 6325 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 337; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6812. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 172.
Шунтаро Таникава
Шунтаро Таникава (俊 俊 太郎, Таникава Шунтаро) — јапонски поет и преведувач. Тој е еден од најчитаните и најценетите живи јапонски поети и во Јапонија и во странство, и чест предмет на шпекулации во врска со Нобеловата награда за литература. Неколку негови збирки, вклучително и неговите избрани дела, се преведени на англиски јазик, а неговата „Пловење на реката во меланхолија“, во превод на Вилијам И. Елиот и Казуо Кавамура, ја добила Американската награда за книга во 1989 година.
Животопис
Таникава е роден на 15 декември 1931 година во Токио. Татко му бил филозофот Тецузо Таникава. Илустраторката Јоко Сано била неговата трета сопруга и илустрирала том од неговите песни: Она Ни, преведена од Вилијам И. Елиот и Казуо Кавамура (Шуеиша, 2012).
Таникава напишал повеќе од 60 книги поезија, покрај тоа што ги превел стиховите на Чарлс Шулц, Кикиритки и Мајката Гуска на јапонски. Тој бил номиниран за наградата Ханс Кристијан Андерсен во 2008 година за неговиот придонес во книжевноста за деца. Тој, исто така, помогнал да се преведе Swimmy од Лео Леони на јапонски. Меѓу неговите придонеси за помалку конвенционалните уметнички жанрови е неговата отворена видео кореспонденција со Шуџи Терајама (Видео писмо, 1983). Од 1970-тите, Таникава, исто така, обезбедува кратки, ономатопејски стихови за сликовници што ги објавил во соработка со визуелниот уметник Садамаса Мотонага, со кој се спријателилл за време на неговиот престој во Њујорк во 1966 година.
Неколку пати соработувал со текстописецот Крис Мосдел, како и создавање на шпил од карти создадени во гатачката традиција на омикуџи на шинтоистичките светилишта, насловени „Ораклите на одвраќањето“. Таникава, исто така, бил соавтор на Олимпијадата во Токио на Кон Ичикава и го напишал текстот на темата на Howl's Moving Castle. Заедно со Џером Ротенберг и Хироми Ито, учествувал во колаборативната ренши поезија, чиј пионер бил Макото Ока.
Во 2022 година го добил Златниот венец на Струшките вечери на поезијата.
Црква „Св. Петка“ - Гостивар
Света Петка е црква во Гостивар. Овој храм бил повеќепати разрушуван, но како се создавале услови бил и возобновуван.
Аватар
Во индиската митологија, Аватар — инкарнација на бог на Земјата.
Ендометриоза
Ендометриоза е честа состојба која погодува околу 10% од жените. Тоа е состојба при која ткивото кое обично ја покрива матката расти се наоѓа на други невообичаени места во телото. Најчесто, ендометриозата се наоѓа во карличниот дел. Овие израслини може да предизвикаат бројни симптоми како што се болки во карличниот дел и неплодност.
Точниот причинител на оваа болест сѐ уште не се знае. Најпопуларна теорија е дека за време на менструацијата менструалното ткиво поминува назад низ јајцеводите и во карлицата каде што се зацврстува и расте. За сега се мисли дека ендометриозата е наследна.
Според една проценка 10.8 милиони жени имале ендометриоза на глобално ниво во 2015. Други извори проценуваат дека се погодени 6–10% од жените. Ендометриозата најчество се јавува во триесеттите и четириесеттите години; иако, може да се јави и кај девојчиња од 8 години. Бројот на смртни случаи е мал. Ендометриозата за првпат била одвоена како посебна состојба во 1920-тите години. Пред тоа ендометриозата и аденомиозата биле сметани за иста болест. Не е јасно кој прв ја опишал болеста.
Дијагноза
Ако жената има ендометриоза во јајниците тоа обично ќе се покаже со ултразвук. Најточна дијагноза може да се постави само со лапароскопија или пак со отворена операција. Лапароскопијата е постапка кога мал телескоп се вметнува низ мал отвор во стомакот. Лапароскопијата е корисна за да се постави дијагноза, а исто така помага да се утврди колку сериозна е ендометриозата. Таа всушност му помага на лекарот да избере најдобар начин на лекување.
За да се потврди дијагнозата ќе се направи и патолошки тест (биопсија). Ова е важно зашто честопати ендометриозата се меша со други болести. За сега не постојат тестови за ендометриоза без користење на оперативна постапка.
Симптоми
Многу жени имаат ендометриоза без симптоми или проблеми, меѓутоа тоа не секогаш е случај. Често симптомите од ендометриозата се:
Влијание врз плодноста
Кај некои жени кои имаат потешкотии да останат бремени понекогаш се дијагностицира ендометриоза, иако немаат никакви симптоми. Кај некои од нив лузни на ткивото како последица од ендометриоза ќе предизвика запушување на јајцеводите. Меѓутоа, кај повеќето жени не е познато како ендометриозата влијае на плодноста. Теориите велат дека енометриозата:
Папа Урбан VIII
Папата Урбан VIII е познат и по тоа што до значителен степен настојувал да ги спроведува инквизиционите процеси, што кулминирало со судењето на Галилео Галилеј во 1633.
Банана чамец
Банана чамецот (или водена санка), е без сила, надувувачки рекреативен брод што треба да се влече. Различни модели обично сместуваат три до десет возачи што седат на поголема, главна цевка и ги потпираат нозете на две странични крилни цевки кои го стабилизираат бродот. Главната цевка е често жолта и во форма на банана. Некои модели имаат две главни цевки.
Поврзано
Пронаоѓачот на чамецот со банана бил Волтер Камакау Наполеон во 1971 година, од Сан Диего, Калифорнија.
Леска (Албанија)
Леска или Леж (Lezhë) — град во северозападна Албанија со околу 15.000 жители.
Сместен е на левиот брег на реката Дрим околу 9 километри од устието на Дрим во Јадранското Море. Подрачјето е тешко проодно, мочурливо и слабо населено. Леска е значајна раскрсница на автомобилските патишта кои водат кон Драч, Тирана, Скадар и Свети Јован (Шенѓин). Од Леска, Дрим е низводно пловен за помалку бродови, а на брегот на морето се наоѓа Свети Јован.
Историја
Градот бил основан од Дионизиј од Сиракуза, 385 година п.н.е. и од тогаш е викан Лис (латински: Lissus).
Во Првата балканска војна, на Леска на 18 ноември 1912 година, му биле одземени делови од српската Дринска II дивизија и Шумадиско-албанскиот одред. За време на Првата светска војна преку Леска во зимата 1915 - 1916 поминал поголем дел од српската војска при повлекувањето на југ од Србија.
Смилја Конеска
Смилја Конеска ( во ) — македонска физичарка и универзитетска професорка на Природно-математичкиот факултет во Скопје.
Животопис
Дипломирала (1954) на Филозофскиот факултет на Групата за физика. Магистрирала на ПМФ во Загреб од областа на јадрената физика. Докторирала (1979) на ПМФ со „Термодилатациона студија на легури на антимон и цинк“. Специјализирала во Трст и во Копенхаген. Го вовела предметот „јадрена физика“ на ПМФ, подготвила лабораториски практикум за него и учебник („Јадрена физика“, со Д. Гершановски, 1998). Објавувала во Македонија и во странство главно за својствата на легурите. Била декан на Факултетот за физика (1981-83).
Прекудунавска Унгарија
Прекудунавска Унгарија, или Задунавската Унгарија или Западна Унгарија, е еден од унгарските традиционални региони. Прекудунавскиот регион во голема мера е одделена од другите два региони со реката Дунав, а оттаму потекнува името на реката, гледано од аголот на Будимпешта.
Историја
Во античко време, панонските племиња живееле во областа на денешната западна Унгарија, кои во 1 век н.е. ги освоиле Римјаните, создавајќи ја провинцијата Панонија. Во 4 и 5 век, оваа област честопати била опустошена од варварските народи, а во 6 век биле под власта на Авар. Потоа, на територијата на денешната разрушена римска провинција Панонија, се населиле жителите на словенско население, што е познато под името Панонски Словени. Во средината на 9 век, постоела посебна словенечка држава - Балатонското кнежевство. До крајот на 9 век започнало унгарското освојување на овие области, кои биле вклучени во составот на унгарската држава, или второто Кралството Унгарија. Денешниот просторен обем на оваа област е дефиниран по 1918 година. година, кога нови граници биле повлечени кон соседните земји.
Административна поделба
Овој регион го зафаќа западниот дел на Унгарија и има три помали регионални единици:
Наводи
<references group="" responsive="">
Нисоплака
Нисоплака ( Νησοπλάκα, „островска карпа“) е мало островче крај брегот на грчкиот остров Крит во Либиското Море. Островот е управуван од Астерусија во регионалната единица Ираклион.
Задгранично претставништво
Задграничното претставништво или Претставничко тело (од 1905 година) е институција на Македонската револуционерна организација во Софија. ЗП е создадено на Солунскиот конгрес од 1896 година и како надворешно претставништво на Организацијата егзистирало до 1908 година.
Задачи
Негова задача е да одржува контакти со Врховниот комитет и со бугарското општество без да се меша во нивните внатрешни работи, и од нив како и од македонската емиграција да се побара морална и материјална поддршка за македонското националноослободително дело. Една од главните задачи на ЗП е да застане на патот на надворешните посегања и да се зачува независноста на организацијата.
Дополнително на оваа дејност задграничните претставници биле задолжени да одржуваат врски и со дипломатските странските претставници во Бугарија и да ги информираат за ситуацијата во Македонија и Одринско. Исто така, ЗП било задолжено да организира канали за пренесување на оружје, чети и разни други материјали кои биле потребни за кревање на едно востание.
1896-1902
За први задгранични претставници биле назначени Гоце Делчев и Ѓорче Петров. Во Бугарија тие стапиле во добри односи со Врховниот македонски комитет на Борис Сарафов, но влегуваат во судир со новото раководство ВМОК, Стојан Михајловски и Иван Цончев.
Во 1898/1899 Гоце Делчев го создава и четничкот институт и редовно испраќа бугарски воени офицери како војводи во внатрешноста на Македонија. Во 1901 година Димитар Стефанов и Туше Делииванов биле избрани за нови задгранични претставници на организацијата во Софија.
1902-1904
По одлуката за кревање на Илинденското востание, ЗП започнува со препраќање на оружје, координација на револуционерните окрузи и со подготовка на бугарската јавност со востанието.
По задушувањето на востанието Христо Татарчев и Христо Матов учествуваат во прифаќањето на бегалци од Македонија и испраќаат еден мемоар до дипломатските претставници во Бугарија.
1905-1907
Мандатот на Татарчев и Матов како задгранични претставници истекувал на 1 јануари 1905 година по што тие се повлекле од оваа служба.
На Рилскиот конгрес биле избрани Ѓорче Петров, Димитар Стефанов и Петар Поп Арсов за членови на Задграничното претставништво, кое со Уставот на ВМОРО било преименувано во Претставничко тело.
На Советодавната седница на 23 декември 1906 година во Софија, 23 делегати за задгранични претставници ги избрале Борис Сарафов, Иван Гарванов и Христо Матов. на ВМОРО
Меѓутоа во текот на 1907 година Тодор Паница ги ликвидира Сарафов и Гарванов, и затоа Христо Матов за секретар при задграничното претставништво го поставува Тодор Александров.
Раскол
Внатрешните поделби и групирањата во спротивни струи во 1907 година на Реформисти (предводена од Јане Сандански) и Конзервативци (предводена од Христо Матов), се заостриле до тој степен што дошло до меѓусебни вооружени престрелки, и на тој начин до дефинитивен раскол на организацијата во 1908 година.
По Младотурската револуција и воспоставувањето на парламентарното уредување (1908) Организацијата престанала да постои. Двете струи формирале политички партии: Народна федеративна партија (Сандански и Димитар Влахов) и Бугарски конституциони клубови.
Со Ќустендилскиот конгрес од 1908 година биле поставени основите на идната ВМРО (Автономистичка), а Задграничното претставништво ќе биде дел од структурите на оваа организација сè до 1928 година.
Хриси (Крит)
Хриси (Χρυσή - „златен“; познат и како Гаидурониси, Γαϊδουρονήσι - „магарешки остров“) — мал ненаселен остров недалеку од југоисточниот брег на Крит. Најблиску значајно место е Јерапетра на Крит, оддалечена околу 20 километри. Посетите на овој остров се временски ограничени за да не се загрозат ретките животински видови кои живеат на него.
Црква „Св. Никола Чудотворец“ - Охрид
Света Никола Чудотворец - Челнички — македонска православна црква која се наоѓа во Охрид, во близина на Св. Богородица - Челница. Изградена е врз остатоци на ранохристијански храм. Била обновувана и сликана со фрески во текот на повеќе векови. Се вбројува меѓу ретките галерии, каде е сочувано ѕидно сликарство во фрагменти во распон од XI до XIV век и натаму.
Опис
"Свети Никола Чудотворец" е еднокорабна црква, ѕидана од камен. Моментално од северната страна, во висина, половина од црквата е под земја. Од она што може да се види на фреските во коработ и во олтарниот дел, може да се заклучи дека потекнува од византиски временски период. Односно, Богородица насликана со Христос во рацете е некаде од XІ - ХІІ век, а фреската што се наоѓа на западниот ѕид Успение на Пресвета Богородица е од XII - XIV век.
Црква „Св. Димитрија“ - Гостивар
Свети Димитрија е црква во Гостивар. Изградена е во 1840 година. Била ограбувана преку 10тина пати во последните години.
Михаел Гогл
Михаел Гогл (Michael Gogl; р. ) — австриски професионален друмски велосипедист, кој вози за професионалната континентална екипа.
Бил именуван во почетниот состав за Вуелта а Еспања 2016. Во јуни 2017 година бил именуван во почетниот состав за Тур де Франс 2017. Во мај 2019 година бил вклучен во почетниот состав за Џиро д’Италија 2019.
Распоред на резултатите на големите трки
СО = се откажал; — = не учествувал
Бал-кан-кан
Бал-кан-кан е македонски филм во италијанска копродукција, кој го следи животот на македонски бегалец кој патува низ балканот за да ја пронајде својата свекрва која е завиткана во тепих. Дарко Митревски е режисер и сценарист на филмот, а Владо Јовановски, Адолфо Марџота, Ѕвездана Ангеловска и Тони Михајловски ги играат главните улоги. Добитник е на Специјалната награда од филмските критичари на Русија на XXVII Московски Меѓународен Филмски Фестивал одржан во 2005 година.
Рецензии
Филмот, во главно, е добро прифатен од критиката. Денис Харви од Variety, вели дека "Сценаристот-режисер Дарко Митревски ги поместува границите... Циничното, халуцинаторно, модерно „Патување на Аџијата“ е патување исполнето со меморабилни секвенци кои несомнено ќе му дадат култен статус меѓу авантуристички настроените синеасти."
Гледаност
Филмот е гледан од повеќе од 500,000 луѓе во Република Македонија уште во годината на својата премиера и на тој начин се смета за најгледаниот во македонската историја. Истовремено, тој е филмот со најголема заработка на нејзината територија.
Куп на шампиони 1980/81
Куп на шампиони 1980/81 — 26-то издание на Купот на шампионите, најсилното европско клупско фудбалско натпреварување. Финалето било одиграно на 27 мај 1981 на стадионот Паркот на Принцовите во Париз. На тој натпреварЛиверпул го победил Реал Мадрид со резултат 1-0. За Ливерпул тоа била трета титула.
Враќањето на седуммината
„Враќањето на седуммината“ (англиски: Return of the Seven) — американски филм од 1966 година, во режија на Барт Кенеди. Главните улоги ги граат: Јул Бринер, Роберт Фулер, Ворен Оутс итн.
Синопсис
Младиот Чико живее во мексиканското село со својата сакана. Меѓутоа, селото го напаѓа бандата на бескрупулозниот ранчер Лорка, кој ги заробува сите мажи и ги принудува на ропска работа на својот имот. Сопругата на Чико го бара Крис (го игра Бринер), кој повторно мора да соберат дружина за да го одбранат селото.
Херкуланеум
Херкуланеум (Ercolano) — антички град во Кампанија кој исчезнал за време на ерупцијата на вулканот Везув на 24 август 79 година. Според легендите, градот бил основан од Херкул а на неговото место денес е сместен италјанскиот град Ерколано.
Споменик на грабнатото бекче
Споменик на грабнатото бекче — споменична композиција во Струмица. Споменикот е сместен на тревната површина во Градскиот парк на Струмица и претставува композиција од три скулптури од бетон, во природна човечка големина. Доминира фигурата на Гоце Делчев, па револуционерот – комита Андон Ќосето и фигурата на Назлам-бег, синот на струмичкиот бег.
Сите три фигури се поставени на плато. Овие скулптури на симболичен начин го прикажуваат грабнувањето на Назлам-бег, настан кој се случил во септември 1897 година, при еден од престоите на Гоце Делчев во Струмица. Во грабнувањето учествувале Гоце Делчев, Доне Лазаров, Петре Кончалиев и други револуционери.
Споменикот е дело на академскиот ликовен уметник Борис Крстевски, а подигнат е по повод 75. годишнината од Илинденското востание, односно во 1978 година.
Палацо Барберини
Палацото било изградено од страна на Мафео Барберини, кој откако станал папа, го добил името Урбан VIII. Во изградбата учетвувале три големи архитекти: Карло Мадерна, Франческо Боромини и на крајот Џан Лоренцо Бернини. По својот изглед дворецот е близок до маниризмот, како и до барокот. Околу дворецот, за првпат во папската историја била изградена и градина, која подоцна била уништена. По смртта на ппата Урбан VIII, дворецот бил конфискуван, но во 1653 му бил вратен на семејството Бернини. Посетителите на дворецот се восхитувале и се восхитуваат на моќта на семејството Бернини. Во него се наоѓа фреска на Пјетро де Кортони, античката Портландска вазна, Нилскиот мозаик и статуата на пијаниот сатир, а во подруиот се наоѓаат остатоци од Митреум.
Galleria Nazionale d'Arte Antica
Висајски Острови
Висајските Острови или Висаи (висајски: Kabisay-an) — една од трите островски групи на Филипините, заедно со Лузон и Минданао. Се состои од неколку острови во Висајското Море. Висаите се татковина на Висајците.
Административна поделба
.
Лох Ломонд
Лох Ломонд (англ. Loch Lomond, гел. Loch Laomainn) — слатководен лох во Шкотска сместен на Горскиот Граничен Расед. Ова е најголемо езеро во Велика Британија по површина. Има многу острови, вклучувајќи ги Инчмарин, (најголемиот езерски остров на Британските Острови) иако самото езеро е помало од многу езера во Ирска. Loch Lomond is a popular leisure destination and is опеан во песната The Bonnie Banks o' Loch Lomond („Убавите брегови на Лох Ломонд“).
Географија
Ова е слатководен лох што се протега низ Горскиот Граничен Расед кој ги дели низините во средна Шкотска од Горите. Долг е 39 км, а широк помеѓу 1,21 км и 8 км. Има просечна длабочина од 37 м, а максималната изнесува 190 м. Зазема површина од 71 км2 и зафатнина од 2,6 км3. Ова е најголемо езеро во Британија по површина и второ по водна зафатнина (по Лох Нес). Во рамките на Обединетото Кралство, езерото зазема трето место, по Лох Неј и Долниот Лох Ерн во Северна Ирска.
Езерото традиционално претставува граница помеѓу Стерлингшир и Данбартоншир, а денес се протега во управните области Стерлинг, Аргајл и Бјут и Западен Данбартоншир. Јужните брегови се оддалечени 23 км на север од главниот град Глазгов.
Денес Лох Ломонд е дел од националниот парк Лох Ломонд и Тросахс. Планината Бен Ломонд (974 м) е сместена на источниот брег и е најјужна од повисоките шкотски планини наречени „манро“. Во анкетата „Чуда на природата на Велика Британија“ на Radio Times спроведена во 2005, Лох Ломонд го освоил 6-то место.
Главна сообраќајница кај езерото е патот A82 кој се протега долж западниот брег.
Острови
Лохот има околу 30 острови. зависно од водостојот. Неколку од нив се големи по британските стандарди за езерски острови. На пример, Инчмарин езерски остров на Британските Острови. Како и во Лох Теј, неколку од нив се „кранози“ - вештачки острови изградени како живеалишта во праисторијата.
Два замоци на семејството Лазаревиќ во Велико Средиште
За замокот
Изградбата на замоците е поврзана со семејството Лазаревиќ и неговиот предок Голуб, кој емигрирал од Србија. Откако се здобил со благородништво во 1841 година, со титулата Мал и Голем центар, изградил два замоци и парк. Семејството Лазаревиќ го поседувало имотот до 1898 година. Имотот го купиле локални Германци, Георг Фриц и Карл Хаузер, кои биле сопственици до крајот на Втората светска војна, кога Банатските Германци биле протерани и нивниот имот национализиран.
Големиот замок, во духот на класицизмот, бил изградена во 1960-тите, а малиот замок кон крајот на 19 и почетокот на 20 век во еклектичен стил со неоготски елементи. Двете згради се приземни, со главната фасада на постариот замок симетрично разрешена, со голем трем поткрепен со дорски столбови во централниот дел и со униформен ритам на прозорски отвори со триаголни фронтончиња. Помалиот замок има скалесто поткровје и мали кули на аглите. Тие се опкружени со голем парк и висока шума со примероци од ретки дрвја.
Конзерваторските работи биле извршени во текот на 1986-1987 година само во големиот замок.
Основното училиште „Бранко Радичевиќ“ се наоѓа во големиот замок, а околниот парк е прилагоден на простор за игралиште. Внатрешноста на големиот замок е прилагодена на потребите на училиштето, со што се елиминирал автентичниот ентериер. Зградата на малиот замок е руинирана. Просторот првично се користел за селско кино, потоа за младински културен центар и на крајот локална канцеларија. Денес, градбата на малиот замок нема никаква намена.
Легенда
Постои легенда за замоците на семејството Лазаревиќ. Според наводите, браќата Лазаревиќ изгубиле разум и имале исклучително високи барања. Очигледно и тие сакале да се санкаат во лето, а бидејќи тоа не било возможно поради немањето снег, нарачале стакло од Панчево да се санкаат. Набргу по наредбата, сопругата на помладиот брат паднала низ стаклената патека и за малку ќе умрела. И покрај тоа, браќата Лазаревиќ продолжиле да нарачуваат стакло. Нивното последно лето во замокот, 1897 година, кога се санкале на специјално матирано стакло, тоа наеднаш се оладило и стаклото се искршило на многу мали делови. Од тој момент, браќата наводно наоѓале стакло насекаде околу нив - во креветот, храната, облеката. ..
Надворешни врски
Напомена: Содржината на оваа статија е делумно или целосно преземена од http://www.sanu.ac.rs. Носителот на авторските права на материјалот дал дозвола за негово објавување под бесплатна лиценца. Доказ за тоа е на системот, а бројот на билети со конкретна лиценца е 2009072410055859.
Благојка Демниева-Кузмановска
Благојка Демниева-Кузмановска ( во —  во ) — македонска наставничка, комунистички деец и учесник во НОБ.
Животопис
Како студент на факултетот во Белград, била член на КПЈ (1940), МК на КПЈ и МК на СКОЈ во Велес (есента 1941 година). Во декември 1941 била уапсена од бугарската полиција и по иследување од шест месеци е интернирана во Златоград, Бугарија до почетокот на 1943 година. Во Велес повторно е уапсена и интернирана во женскиот логор „Св. Никола“ кај Асеновград, Бугарија. По краток престој на слобода, пак била уапсена и интернирана во селото Вршец кај Белогратчик во Бугарија, во периодот од април до август 1944 година. По ослободувањето веднаш се вклучила во НОАВМ. Била член на ОК на КПМ, на Првиот областен комитет на КПМ, Главниот одбор на АФЖ на Македонија, Главниот одбор на ССРНМ итн.
Флеш Валон 2017
Флеш Валон 2017 — 81. издание на велосипедската еднодневна трка Флеш Валон, која се одржала на 19 април како седумнаесетти настан во сезоната на Светската турнеја.
Екипи
Бидејќи Флеш Валон е настан од Светската турнеја, сите осумнаесет UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да учествуваат на трката. Седум професионални континентални екипи биле дополнително поканети, со што била заокружена главната група од 25 екипи.
Папа Инокентиј X
Инокентиј X (лат. Innocentius PP. X; 7 мај 1574 - 7 јануари 1655) — римски папа од 15 септември 1644 до 7 јануари 1655.
NGC 3978
NGC 3978 — спирална галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3978 се споменува и како UGC 6910, MCG 10-17-105, CGCG 292-47, IRAS 11535+6047.
Откривање
Објектот е откриен на 19 март 1790 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3978 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 m/лм2. NGC 3978 има привидни димензии од 1,7' х 1,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 27°.
Други поделби
Проучување на NGC 3978 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 37502. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 47; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4154. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 723.
Николај I (Русија)
Николај I Павлович (руски: Николай I Павлович) бил император на Русија и кнез на Финска во периодот од 1825 до 1855 и цар на Полска од 1825 до 1831 година. Тој е син на Павле I и го наследил својот поголем брат Александар I.
Лиеж-Бастоњ-Лиеж 2017
Лиеж-Бастоњ-Лиеж 2017 — 103. издание на велосипедската еднодневна трка Лиеж-Бастоњ-Лиеж, која се одржала на 23 април како осумнаесетти настан во сезоната на Светската турнеја.
Екипи
Бидејќи Лиеж-Бастоњ-Лиеж е настан од Светската турнеја, сите осумнаесет UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да учествуваат на трката. Седум професионални континентални екипи биле дополнително поканети, со што била заокружена главната група од 25 екипи.
NGC 1903
NGC 1903 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Златна Рипка, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 3 ноември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1903 е од видот OCL. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,9 m. NGC 1903 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 17 м 22,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 69° 20' 7".
Други поделби
Проучување на NGC 1903 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9162.
Натали Гајзенбергер
Натали Гајзенбергер (Минхен, 5 февруари 1988 година) — германска репрезентативка во санкање. Со санкање започнала да се занимава во 1998 година.
На Олимписките игри во Ванкувер во 2010 година го освоила бронзениот медал, а олимписки победник станала во Сочи во 2014, Пјонгчанг во 2018 и Пекинг во 2022 година. Покрај титулата во поединечни дисциплини, таа ги освоила трите злата во штафетите со германската репрезентација на игрите во 2014, 2018 и 2022 година.
На Светските првенства освоила сребро во 2008, 2009 и 2011 година, бронза во 2012 година, а злато во 2013, 2014, 2015, 2016 и 2019 година. Четири златни медали има и со германската штафета во 2009, 2013, 2014, 2015 и 2016 година. Освоила злато и во натпреварот во спринт на Светското првенство во 2019 година. Повеќекратна победничка е на Европските првенстава.
Титули во Светскиот куп освоила во 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 и 2021 година, а го освоила Светскиот куп и во спринт во 2017, 2018 и 2019 година. Таа е сопственик на рекордот по бројот на победи во Светскиот куп.
NGC 6326
NGC 6326 — планетарна маглина во соѕвездието Олтар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6326 се споменува и како PK 338-8.1, ESO 228-PN1, AM 1716-514, CS=13.5.
Откривање
Објектот е откриен на 26 август 1826 година од страна на Џејмс Данлоп, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 9 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6326 е од видот PN. Видливиот сјај во рамките на интервалот од минималната до максималната честота изнесува 12,2 m. NGC 6326 има само една позната привидна димензија, која изнесува 0,32'.
Грампијански Планини
Грампијански Планини или Грампијани (англ. Grampian Mountains или Grampians, гел. Am Monadh) — значаен планински венец што зазема голем дел од Горите во североисточна Шкотска.
Географски особености
Грампијаните се протегаат на југозапад и североисток помеѓу Горскиот Граничен Расед и Големиот Глен, заземајќи речиси половина од површината на Шкотска. Тука спаѓаат ридските системи Кернгорми и Лохабер. Венецот ги опфаќа и планините Бен Невис (највисока во Британија со 1344 м) и Бен Макдуј (втора по височина со 1309 м).
Геолошки, планините се состојат од гранит, гнајс, мермер, шкрилци и кварцит. Други поважни венци во Шкотска се Северозападните Гори и Јужниот Ридски Крај.
Од Грампијаните извираат разни реки и потоци: Теј и Спеј, Кои Вотер, Берн оф Мухалс, Берн оф Фепи, Берн оф Елзик, Керни Берн, Дон, Ди и Еск. Подрачјето е слабо населено.
Историја и име
Името „Грампијани“ (Grampians) прв го споменува 1520 шкотскиот историчар Хектор Бојс како адаптација на географскиот поим Mons Graupius што го споменува римскиот историчар Такит како местото кајшто домородните Каледонци претрпеле пораз од војската на римскиот војсководец Гнеј Јулиј Агрикола околу 83 г. Во доцниот XV век, Франческо Поцуолски планината ја нарекува Mons Grampius, која послужила како основа за денешното име.
518 п.н.е.
518 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 518. година пред новата ера, 518. од првиот милениум п.н.е., 18. од 6 век п.н.е. и деветта од 510-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4990 и 4991 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4232 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3242 и 3243 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 235.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 518 година се протега во 2118 и 2119, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2178 и 2179 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 25. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1174 и 1173 исламска година пред хиџра.
518 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 518. година пред новата ера, 518. од првиот милениум п.н.е., 18. од 6 век п.н.е. и деветта од 510-тите п.н.е.
Градови во Кипар
Кипар спаѓа во многу урбанизираните земји на Јужна Европа. Најголем дел од населението живее во пошироката градска зона на трите големи кипарски градови - Никозија, Лимасол и Ларнака.
Градови во грчкиот и турскиот дел на Кипар
Посебна тешкотија во распределбата на градовите на Кипар е поделеноста на осторовот на јужен, грчки и северен, турски дел, односно на меѓународно признатата Република Кипар и на меѓународно непризнатата Турска Република Северен Кипар. Во врска со тоа има различни пописи во двата дела на островот, различно третирање на градовите и предградијата, а главниот град на државата, Никозија, живее како два сосема одвоени градови.
Градови и предградија
На Кипар статус на град имаат и поголемите предградија на важните градови, што ги има многу со оглед на тоа што градовите како Никозија, Лимасол или Ларнака не ги проширувале своите граници со растот на населението во текот на изминатите децении. Поголемите предградија спаѓаат во најголемите населби во државата и тие се поголеми од многу градови во зафрлените делови на Кипар.
Назив
Во грчкиот јазик градот се нарекува полис или поли (грч. Πόλη), додека во турскиот јазик градот се нарекува Шехир (тур. Şehir}}). Најголемиот дел од турските имиња на градовите биле воведени во 1958 година.
Значајни градски подрачја
Најголемите градски подрачја на Кипар се поврзани за четирите големи градови во грчкиот дел на државата. Во нив живее 70% од населението во овој дел од државата. Тоа се:
Рона
Оваа статија се однесува за реката Рона, за други поими со истото име видете Рона (појаснување).
Рона (Rhône) е една од главните реки во Европа, извира во Швајцарија, тече низ Франција и се влева со Средоземното Море.
По течението има повеќе градови: Сион, Женева, Лион, Авињон и Арл.
NGC 3979
NGC 3979 — леќеста галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3979 се споменува и како IC 2976, UGC 6907, MCG 0-31-3, CGCG 13-5.
Откривање
Објектот е откриен на 23 април 1881 година од страна на Едвард Синглтон Холден, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 15,6 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3979 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 3979 има привидни димензии од 1,1' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 112°.
Други поделби
Проучување на NGC 3979 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 37488. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 237; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4935. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1401.
Ескишехир
Историја
Во превод, името на градот означува Стар град. Всушност, градот бил основан од страна на Фригијците во најмалку 1.000 година п.н.е., иако се проценува дека е стар околу 4.000 години. Многу фригиски артефакти и скулптури сè уште може да се најдат во Археолошкиот музеј во градот. Во четвртиот век од новата ера, градот се преселил околу десет километри североисточно од Караџахисар.
Многу древни географи го опишале градот како еден од најубавите во Анадолија.
Како и многу други градови во Анадолија, христијанството пристигнало во времето на Константин Велики која оваа религија била прогласена за официјална религија на Римското Царство. Почнувајќи од 4 век, градот имал и епископска црква. Во тој период градот бил познат како Дорулајон. Овде живеел како епископ Евсевиј, кој бил вклучен во обликувањето на развојот на догмата за црквата.
Економија
Градот бил проширен во времето кога била изградена железничката пруга Берлин-Багдад во 1894 година. Започнувајќи од 1920 година, градот станал еден од поважните рударски места во земјата. Во тоа време, поголемиот дел од рудниците биле во сопственост на државата.
Првиот турски автомобил Деврим бил произведен во 1961 година во Ескишехир во работилницата ТУЛОМСАШ. Истата година во оваа фабрика била произведена и првата локомотива на пареа наречена Каракурт. Исто така овде за првпат започнала со работа производство на авиони и изградба на воздухопловна база, како седиште на НАТО силите во текот на Студената војна.