cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Митологија на Јужните Словени
Култот на дрвјата
Липа е свето дрво кај древните Словени, па и кај јужната група на словенските народи. Посебно значајна била при обредната практика кај западните групи на Јужните Словени. Липата му припаѓала на богот Световид, а нејзините гранчиња се користени за палење на жив оган, како и за амајлии, што укажува на неговите апотропејни својства. Доколку кон тоа додадеме примена и употреба на чајот од липата како лек за многу болести, сосема е јасно колку таа била од голем значај за древните Словени. Во Хрватска се зачувани стихови кои упатуваат на значај на липата: "Cvjetokitna lipo, tebe u svoj srdi,/Niti Perun žarkom strijelom ne nagrdi!" Липата и денес претставува национални обележја во многуте словенски држави и групи на словенските народи: Словачка, Словенија, Чешка и Лужичките Срби. Во Македонија, Друштво на писатели на Македонија традиционално организира книжевна манифестација во чест на липата.
Леска
Џан Баптист Молинари
Биографија
Молинари е роден во кулинарско семејство: неговиот дедо работел во кујните на Огист Ескофиер, а неговиот татко бил исто така познат готвач, кој работел во Англија и Шкотска. Молинари ја започна својата кариера во Хотел де Париз Монте-Карло во Монако, каде што брзо беше промовиран. Таму беше унапреден од главниот готвач Ален Дакасе во шеф на кујна во Ирска. Во 1988 година, тој се преселил во замокот Дромоланд, каде стигнал до извршен готвач / главен готвач. При тој капацитет тој ја добил Мишелин sвездата за 1995 година.
За време на неговото време во замокот Дромоланд, „јастог Фрикаси“ беше неговото специјално јадење.
Молинари беше прикажан во две епизоди на ТВ серии од светска кујна. Во едната епизода тој ја направи „Суфле од кафеав леб“, во другата епизода „Јастог со зелка“.
Драч (област)
Областа Драч се граничи со следниве области:
Икебана
Икебана (јапонски: 生け花 или いけばな, буквално „живи цвеќиња“) е традиционална јапонска вештина за декоративен аранжман на цвеќе. Бидејќи јапонците се близу, дури и религиозно, поврзани со природата, тие ја користат икебаната како медиум за изразување на нивните чувства кон Камисама (Бога) - види „шинтоизам“. Изгледот на една икебана може да изгледа прилично едноставна, но секоја гранка, лист итн. има причина за својата позиција.
Првото школо за икебана, (Икенобоо), започнало во 15 век. Ова време исто така е важно за јапонската чајна церемонија (садоо). Во старите времиња само мажи имале право да вршат вакви аранжмани. Гранките во икебаната се виткаат и контролираат според методот тамеру. Икебаната типично се поставува во посебен мал простор од дневната соба, токонома. Постојат и изложби кои висат на ѕид, или на таван.
Икебанскиот уметник има право да расположува со било кои вид на цвеќиња и растенија. Но, во икебаната има некои сезонски традиции кога, на пример, се употребува бор за новогодишните празници и хризантема за есенската рамнодневница на 23 септември.
Во последно време икебаната сѐ повеќе се модернизира. Новите школи користат материјал како метал, пластика, хартија и разни камења.
Список на песни од Ријана
Следи список на песни кои се снимени и испеани од страна на барбадоската Р&Б пејачка - Ријана.
Транс (појаснување)
Транс може да се однесува на:
132 (број)
132 (сто триесет и два) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 131 а претходник на бројот 133.
Бретонски селанки
Бретонски селанки ― слика од 1894 година со масло на платно од Пол Гоген на две бретонски селанки во разговор. Сега се наоѓа во Музејот Орсеј во Париз.
Флоријан Сенешал
Флоријан Сенешал (Florian Sénéchal; р. ) — француски професионален друмски велосипедист, кој вози за професионалната континентална екипа.
Кариера
Возел на Светското друмско првенство 2013. Бил именуван во почетниот состав за Тур де Франс 2015 и на Вуелта а Еспања 2016. Во мај 2018 година бил вклучен во почетниот состав за Џиро д’Италија 2018.
Сенешал ја освоил својата прва професионална трка на Ле Самин на 5 март 2019 година.
Распоред на резултатите на големите трки
СО = се откажал; — = не учествувал
Баркалота
Барсалота — општина во покраината Бадахос, во автономната заедница Екстремадура, Шпанија.
NGC 3474
NGC 3474 — спирална галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3474 се споменува и како MCG 3-28-42, CGCG 95-81, NPM1G +17.0329.
Откривање
Објектот е откриен на 24 април 1887 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3474 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 3474 има привидни димензии од 0,8' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 138°.
Користена литература
Astronomical Objects (RNGC)"". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0)
Црква „Св. Илија“ - Кормишта
Свети Илија (Ιερός Ναός Προφήτου Ηλιού) — црква во селото Кормишта, Зихненско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Зихненско-неврокопската епархија на Цариградската патријаршија.
Вир (расказ на Мопасан)
„Вир“ (француски: Le Trou) — расказ на францускиот писател Ги де Мопасан, првпат објавен на 9 ноември 1886 година.
Содржина
Тапетарот Леополд Ренар е обвинет за убиство и за време на судењето ја изложува својата одбрана: Тој и неговата сопруга често оделе на риболов при што имале свое омилено место кое го почитувале сите други риболовци. Еден ден, тие заминале на риболов подоцна од вообичаеното и нивното место веќе го зафатило еден брачен пар. Леополд бил мирен човек и воопшто не реагирал на тоа, но неговата сопруга цело време се жалела и го карала. Најпосле, двете жени се скарале за местото и меѓу нив почнала остра тепачка. Кон тепачката се приклучил и непознатиот натрапник, а бранејќи ја жена си, Леополд го турнал човекот во реката. Потоа, додека Леополд се мачел да ги раздели двете жени, човекот веќе се удавил. По завршувањето на својот исказ, сведоците ја потврдуваат неговата приказна и Леополд е ослободен од обвинението.
Хип-хоп музика
Хип-хоп — музички жанр што е развиен со хип-хоп култура што настанала во САД во 1970-тите години на XX век, и станал дел од модерната култура во 1980-тите. Типично за хип-хопот е тоа што се состои од засилено ритмично рецитирање и обилно користење на техниките: асонанца, алитерација и рима. Тој се состои од следниве елементи:
B-boy, односно хип-хоп танц (играње)
Хип-хоп играњето најпрвин се засновало врз хип-хоп музика, или се развило како дел од хип-хоп културата. Хип-хоп музиката, а исто така и играта, може да се подели на стара школа (Old school) и нова школа (New school). Врстите на хип-хоп играњето се појавиле како независни, и многу луѓе денес го играат без обзир што имаат малку или никакви врски со оригиналната култура. Оригиналните играчки врсти во хип-хоп културата створиле субжанрови, еден од нив е Breakdance.
'Хип-хопот' е вид на музика и поткултура која настанала во средината на 70-тите години на дваесеттиот век во црнечките квартови на Бронкс. Терминот хип-хоп се однесува на хип-хоп музиката и хип-хоп културата кои претежно се развиваат во африканско-американските урбани заедници. Од кога првпат се појавил во Њујорк во 1970-тите, хип-хопот се развивал и ја вклучувал не само рап музиката, туку цел животен стил кој константно се соединувал со различни елементи на технологија, уметност и урбан живот. Хип-хопот се состои од два основни елемента: рапување и диџејување. Заедно со хип-хоп танцот и графитите ги сочинуваат четирите елементи на хип-хоп културното движење чија историја ја започнале млади, воглавно луѓе со африканско потекло кои живееле во Америка.
Историја
Настанокот на терминот “хип-хоп” се поврзува за диџејот Lovebug Starski, кој го употребил тој термин во својата песна “Hip hop shoowop da bop”. Меѓутоа терминот е официјално оформен кога Afrika Bambaataa почнал да го користи. Истиот термин исто така го употребил и Space Cowboy од групата The Shugarhill gang во песната Rapper's Delight. Првиот елемент кој почнал да ја развива хип-хоп културата е диџејувањето. Имено, во текот на раните 70-ти години, DJ Kool Herc со потекло од Јамајка пристигнал во Њујорк. За време на неговиот престој во Јамајка, ја запоснал нивната традиција за импровизирана поезија и нејзино изведување преку реге, диско и фанк плочи. Во текот на 1980-тите и 1990-тите години па сè до денес, диџејот немал некоја значајна улога од онаа која ја имал во клубовите. Тој е присутен за да го поддржи раперот на тој начин што изведува инструментална мелодија која се нарекува beat. Битот е многу битен дел од песната бидејќи го диктира темпото и расположението на песната. Првата забележана рап-група која постоела во Америка била Kool Herc and The Herculoids. Заедно настапувале по клубови и брзо стекнале популарност. Појавата на групата The Shugarhill gang со песната Rappers Delight на американските топ-листи во енциклопедиите на современа музика се третира како почеток на рап револуцијата. Диско музиката и фанкот биле исклучително важни за рапот. Кога клубовите станале основа за диско музиката, улицата станала основа за рапот. Раниот хип-хоп често се кредитира за заслужен за намалување на насилството во црнечките гета заменувајќи го физичкото насилство со т.н. хип-хоп борби во брејкденс, рапување и цртање графити. До 1985 година децата ширум светот на уличниот агол, поставувајќи го стереото пуштале песни од Run DMC, LL Cool J, the Fat Boys, Herbie Hancock, Soul Sonic Force, Jazzy Jay, Egyptian Lover, Dr. Jeckyll and Mr. Hyde, Stetsasonic.
Главна историска доба на хип-хопот е old school hip hop era (1970 до 1985) итн. Златната доба на хип-хопот (1985 до 1993) во која се појавиле звуковите на раперите од источниот и западниот брег и големото издигнување на поедини правци во рап музиката како Gangsta rap и G Funk. После златната доба на хип-хопот следи период кој се нарекува new school. Во текот на Златната доба на хип-хопот често доаѓало до соочување меѓу рапери од источниот и западниот брег. Најголемиот конфликт бил помеѓу 2Pac и The Notorious B.I.G., што и довел до смрт на двајцата во 1996 и 1997 година.
Во 1991 година групата N.W.A. (Niggas With Attitude) го издала албумот Niggaz4Life. Тоа е првата хардкор рап плоќа која стигнала до врвот на топ листата иако некои продавници одбивале да ја продаваат. Еден од членовите на N.W.A., Dr. Dre го издал албумот The Chronic со што започнала појавата на gangsta rap. Уште еден значаен момент во хип-хоп музиката се случува во 2000 година кога Eminem со голема поддршка од Dr. Dre го издава албумот The Marshall Mathers LP кој е распродаден во девет милиони примероци. Од 2000 година па сè до денес од година во година значително се зголемува бројот на хип-хоп албуми и денес овој жанр е еден од најслушаните правци на музика во светот.
Bass rap
Bass rap е вид на рап кој е карактеристичен по брзото темпо, а настанал на Флорида и до денес е најпопуларен во некои јужни држави во Америка. Претставници на овој жанр се 2 Live Crew и I Quad City DJ's.
Crossover rap
Crossover rap некогаш означувал правец во рап музиката каде во самат продукција се додава една поголема доза на рок-музика. Меѓутоа во 1990-тите години дошло до мешање на рап музиката со Pop и R&B звуци. Претставници на овој жанр се Fugees, Heavy D, Beastie Boys, Salt'n'Pepa, Run DMC, 50 Cent.
Jazz rap
Jazz rap е нешто помалку познат но поквалитетен алтернативен правец на рап музиката. Овде голем акцент се става на самите samples и продукцијата што е и оправдано, бидејќи кај оваа врста на рап потребно е и да се знае да се свират инструменти. Претставници на овој жанр се Tribe Called Quest, Jungle Brothers, the Roots, De La Soul, Digable Planets.
Поделба на рапот се врши и врз основа на темата на рапување. Социјално-политичкиот рап првпат се појавува во почетокот на 1980-тите години. Се одликува со социјално-политичка порака и борба против расизмот, унгнетувањето од страна на белците и насилството. Battle rap е најзастапениот рап жанр, од проста причина што се појавува кај сите претходно наведени жанрови. Тој се поврзува со самиот почеток на хип-хопот. Првите рапери рапувале за тоа колку се успешни и колку им се добри римите. Познатите натпреварувања т.н MC Battles, биле места за борба помеѓу најдобрите од нив и од почетокот на рап историјата до 1988 година ова бил број 1 жанр во рапот. Највеќе се истакнувале: Kurtis Blow, Rakim, Run DMC, Bid Daddy Kane и LL Cool J. Самиот жанр продолжил успешно да живее сè до денес, со тоа што денес повеќе не се рапува за имиџот, римите, туку за пари, злато, скапи автомобили.
133 (број)
133 (сто триесет и три) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 132 а претходник на бројот 134.
Црква „Св. Јован Крстител“ - Видрани
Свети Јован Крстител — помала новоизградена селска црква во селото Видрани.
Игор Кирејев
Игор Кирејев (руски: Игорь Олегович Киреев, роден на во ) — руски фудбалер кој во моментот настапува за екипата на ФК Спартак Москва.
Кирејев својата професионална кариера ја започнал во 2009 година како играч на ФК Спартак Москва во резервниот тим. Во сезоната 2010/2011 одиграл еден натпревар за својот тим.
Виолончелист (Пол Гоген)
Виолончелист (француски: Le violoncelliste) ― маслена слика од Пол Гоген, која е чувана во Музејот на уметност во Балтимор.
Пол Гоген го насликал Фриц Шнеклуд, пријател и професионален музичар, во 1894 година.
134 (број)
134 (сто триесет и четири) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 133 а претходник на бројот 135.
Батерно
Батерно — општина во покраината Бадахос, во автономната заедница Екстремадура.
Каспар Капарони
Каспар Капарони (Рим, 1 август 1964) е Италијански глумец.
Животопис
Каспар Капарони започнува да глуми во театар уште на 18 години. 1984 година се појавува во филмот Феномен, режиран од Дарио Арџенто.
Мартин Вајнек
Мартин Вајнек е Австриски актер, производител на вино и претприемач, најповеќе познат по својата улога во телевизиската серија Инспектрот Рекс (како инспектор Фриз Кунц). Тој исто така е производител на вино во Австрија.
Мартин Вајнек студирал драматургија од 1983 до 1986. Од 1986, има играно улоги во Group 80 во театарот во Виена како и помала улога во филмот Nachsaison (After-season), каде ја игра улогата на лифтбој. Покрај со глумата, Вајнек се занимава и со винарство заедно со неговата сопруга Ева. Ева претходно исто така има работено како драматург. И двајцата започнале да се занимаваат со винарство како хоби во 1993 година. Тие имаат винско лозје на површина од 3 хектари близу Хејлингенбрун.
Drum and bass
Драм енд бејс (Drum and bass), скратено d&b, DnB, dnb, d'n'b, drum n bass или drum & bass) е тип на електронска музика, познат и како jungle (џангл, џунгла), појавен во почетокот од 1990-тите. Се одликува со брзо темпо и брзи испрекинати удари на тапани (обично околу 160-180 удари во минута), со тежок, често сложен, бас. Во 2000-тите, драм енд бејс сѐ уште се смета за андерграунд музички стил, но има значајно влијание врз популарната музика и култура.
Драм енд бејсот произлегол од брејкбит хардкор и рејв-сцената од крајот на 1980-тите, и за време на првите десет години од постоењето, доживеал многу измени во стилот, примајќи елементи од рага, денсхол, електро, фанк, хип-хоп, хаус, џез, хеви метал, реге, рок, техно и транс.
NGC 5918
NGC 5918 — спирална галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5918 се споменува и како UGC 9817, MCG 8-28-17, CGCG 249-16, IRAS 15177+4603.
Откривање
Објектот е откриен на 26 април 1830 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5918 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 m/лм2. NGC 5918 има привидни димензии од 1,9' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 15 ч 19 м 25,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +45° 52' 49"". Положбениот агол на објектот е во износ од 85°.
Други поделби
Проучување на NGC 5918 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 54690. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 78; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3482. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 706.
NGC 3475
NGC 3475 — спирална галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3475 се споменува и како UGC 6058, MCG 4-26-22, CGCG 125-17, A 1055+24, IRAS 10556+2427.
Откривање
Објектот е откриен на 10 април 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3475 е од видот Sa. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 3475 има привидни димензии од 1,7' х 1,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 65°.
Други поделби
Проучување на NGC 3475 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 33012. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 146; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1978. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1366.
Користена литература
Astronomical Objects (RNGC)"". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0)
Куково (Катеринско)
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 7 километри северно од градот Катерина и на 11 километри северозападно од центарот на општината, Коринос. Селото се наоѓа на надморска височина од 161 метри.
Историја
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција. По потпишувањето на Лозанскиот договор во 1923 година помеѓу Република Турција и Република Грција, во селото се населиле грчки бегалци од Анадолија.
Параловски манастир
Параловски манастир — манастир во јужниот дел на Македонија, на западните падини на Селечка Планина, во близина на селото Паралово.
Црква „Св. Ѓорѓи“
Градбата на црквата има правоаголна основа со полукружна апсида на источната страна. Нејзината камбанарија е со квадратна основа и е прилепена до западната страна.
Митоза
Името митоза често се употребува како синоним за клеточната делба, меѓутоа, митозата е само делба на јадрото. Митозата, главно, се врши во телесните (соматски) клетки. Во оваа делба, јасно е видлива кончестата структура на хромозомите (од каде доаѓа и името на оваа делба - на грчки mitos значи конец). Биолошката смисла на митозата се состои во рамномерната распределба на наследниот материјал, што се содржи во хромозомите на двете новодобиени со митоза јадра. Митозата може да се смета и како и крајна видлива фаза на делење на реплицираните хромозоми.
Фази на митозата
Митозата претставува еден динамичен и континуиран краткотраен процес. Меѓутоа, за полесно објаснување на истиот, оваа делба е поделена на неколку фази, и тоа профаза, метафаза, анафаза и телофаза.
Интерфаза
Митотичката фаза е релативно краток период од клеточниот циклус. Таа се одвива наизменично со многу подолгата интерфаза, во која клетката се подготвува за делба. Интерфазата е поделена на три потфази: G 1 („first gap“ или „празнина“), S (синтеза) и G 2 („second gap“ или „празнина“). За време на сите овие фази, клетката расте со производство на белковини и цитоплазматични органели. Меѓутоа, хромозомите се реплицираат само за време на S-фазата. На овој начин клетката расте (G 1 ), продолжува да расте со удвојување на своите хромозоми (S), расте уште повеќе и се подготвува за митоза (G 2 ) и на крајот се дели (M) пред повторното започнување на циклусот. Сите овие потфази на интерфазата се регулирани главно преку белковини. Тие следуваат една по друга во строг редослед, а постојат и „контролни точки“ кои и даваат на клетката сигнали за премин од една во друга фаза.
Претпрофаза
Само кај растителните клетки на профазата и претходи претпрофаза. Кај растителните клетки (кои инаку поседуваат многу вакуоли) јадрото мора да мигрира во центарот на клетката пред започнувањето на митозата. Ова се постигнува со образување на фрагмозом, кој претставува напречен слој на цитоплазма кој ја пресекува клетката во пределот на рамнината каде подоцна ќе се подели клетката. Освен со образување на фрагмозомот, претпрофазата се одликува со формирање на прстен од микротубули и актински филаменти (т.н. претпрофазна лента) под плазматичната мембрана, околу екваторската рамнина на делбеното вретено кое ќе се формира подоцна. Оваа лента го означува местото каде клетката ќе се подели. Клетките на вишите растенија (на пример, цветни растенија) немаат центриоли, па затоа микротубулите образуваат вретено на самата површина на јадрото, по што се организираат во делбено вретено од самите хромозоми (откако јадрената мембрана ќе се разгради). Претпрофазната лента исчезнува за време на разградувањето на јадрената обвивка и со формирањето на делбеното вретено во прометафазата.
Профаза
Генетичкиот материјал во јадрото се наоѓа во вид на силно расплетени нишки наречени хроматин. Со настапувањето на профазата, хроматинот се кондензира во мошне подредена структура наречена хромозом. Бидејќи генетичкиот материјал претходно се удвоил во S-фазата, реплицираните хромозоми имаат две сестрински хроматиди поврзани со центромер со помош на белковинскиот комплекс кохезин. Обично хромозомите се гледаат на големо зголемување со светлосен микроскоп.
Блиску до јадрото се наоѓаат структури наречени центрозоми кои се составени од пар на центриоли (се среќаваат само кај повеќето животински клетки). Центрозомот е координативниот центар за клеточните микротубули. Секоја клетка наследува по еден центрозом при клеточната делба, кој се реплицира со помош на јадрото пред да започне нова митоза, со што се добива пар на центрозоми. Двата центрозоми и јадрените микротубули (кои можат да се замислат како полови од кои се издаваат клеточни јажиња) го образуваат делбеното вретено со полимеризација на растворливиот тубулин. Белковините од молекуларниот мотор потоа ги придвижуваат центрозомите долж овие микротубули во насока на спротивните страни на клетката. Иако центриолите помагаат во организирање на групата од микротубули, тие не се неопходни за образување на вретеното, што може да се заклучи од тоа што отсуствуваат во растителните клетки, а и од тоа што тие не секогаш се користат во митозата.
Предметафаза
Јадрената обвивка се разградува и микротубулите навлегуваат во јадрениот простор. Ова се нарекува отворена митоза и се среќава кај повеќето многуклеточни организми. Кај габите и некои протисти (алги или трихомонади) се забележува затворена митоза, каде вретеното се формира внатре во јадрото или неговите микротубули се способни да навлезат во интактна јадрена обвивка.
Секој хромозом образува два кинетохори на центромерот, по еден прикачен за секоја хроматида. Кинетохорот е сложена белковинска структура што е аналогна на прстенот од куката на микротубулите; тоа е точката каде микротубулите се прикачуваат за хромозомот (околу 1-40 на број, во просек 20). Иако градбата и функцијата на кинетохорите не се во целост објаснети, се знае дека во нив се наоѓа одреден вид на молекуларен мотор. Кога една микротубула се поврзува со кинетохорот, моторот се активира (користејќи енергија од ATP) со што на тубулата се „искачува“ кон центрозомот од каде таа потекнува. Оваа моторичка активност, заедно со полимеризацијата и деполимеризацијата на микротубулите, ја дава придвижувачката сила потребна за одделување на двете хроматиди од хромозомот подоцна.
Кога вретеното ќе ја достигне потребната должина, кинетохорните микротубули започнуваат да трагаат по кинетохори за кои ќе се закачат. Одреден број на некинетохорни микротубули заемодејствуваат со соодветните некинетохорни микротубули од спротивниот центрозом и го образуваат митотичкото вретено. Прометафазата понекогаш се смета за дел од профазата. Ова е една од главните фази на митозата, бидејќи без неа не би можела да се одвива цитокинезата.
Метафаза
Бидејќи за правилно одделување на хромозомите треба секој кинетохор да е закачен за сноп од микротубули (нишки на вретеното), се смета дека незакачените кинетохори создаваат сигнал за да го спречат предвременото настапување на анафазата (без да се подредени сите хромозоми). Овој сигнал ја создава контролната точка на митотичкото вретено.
Анафаза
Кога секој кинетохор е закачен за сноп од микротубули и хромозомите се подредени на метафазната плоча, клетката поминува во анафаза (од грчкото ανα што значи „горе“, „наспроти“).
Се одвиваат два настани: прво, белковините кои ги поврзуваат сестринските хроматиди сега се раскинуваат. Со тоа овие сестрински хроматиди стануваат одделени ќеркини хромозоми и се повлекуваат со скусување на кинетохорните микротубули кон соодветните центрозоми за кои претходно биле поврзани. Потоа, некинетохорните микротубули се издолжуваат, повлекувајќи ги центрозомите (како и сетот хромозоми за кои се закачени) на спротивните краеви на клетката. Силата која ги предизвикува центрозомите да се движат кон краевите на клетката е сè уште непозната, иако постои теорија која вели дека брзото создавање и разградување на микротубулите би можело да го предизвика ова движење.
Овие два стадиума понекогаш се означуваат како рана и касна анафаза. Раната анафаза обично се дефинира како одделување на сестринските хроматиди, додека доцната како издолжување на микротубулите и одделување на хромозомите. На крајот од анафаза клетката ги одвоила идентичните копии на генетичкиот материјал во две одделни групации.
Телофаза
Телофазата (од грч. τελος што значи „крај“) е спротивен процес на профазата и прометафазата. Во неа, некинетохорните микротубули продолжуваат да се издолжуваат, со што уште повеќе ја издолжуваат и клетката. Соодветните сестрински хромозоми се прикачуваат за спротивните краеви на клетката. Се појавува нова јадрена обвивка (од фрагментите на јадрената мембрана на клетката родител) околу секој сет на одделени сестрински хромозоми. И двата сета хромозоми, сега опкружени со нови јадра, повторно се расплетуваат во хроматин. Со ова завршува митозата, но делбата на клетката сè уште не е завршена.
Фенотип
Под фенотип се подразбира надворешниот изглед или надворешната појава на својствата и белезите кај организмите.
135 (број)
135 (сто триесет и пет) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 134 а претходник на бројот 136.
Кралство Ирска
Во првите години од своето постоење, Кралството Ирска го признале многу малку држави; ниту една католичка земја од Европа не го признала Хенри VIII, ни неговиот наследник, Едвард VI, за крал на Ирска. Следните монарси на кралството, Марија I и Филип II, биле побожни католици и како такви папата Павле IV ги признал како комонарси на Ирска (1554–58). Со исклучок на Џејмс II од Англија, во остатокот од своето постоење, Кралството Ирска било управувано од протестантски монарси. Нивните католички поданици, кои сочинувале најголем дел од населението, биле цел на санкционирана дискриминација. За Ирска особено тешки биле годините за време на Протекторатот, период на воена диктатура на Британските Острови под контрола на Оливер Кромвел. Оваа дискриминација била главен поттик за неколку конфликти што избувнале: Ирските конфедеративни војни (1641-1653), Вилијамската војна во Ирска (1689-1691), немирите во Армаг (1780-ти-1790-ти) и републиканскиот Ирски бунт од 1798 година.
Протестантската асценденција, која се состанала во Парламент на Ирска, во 1800 година го усвоил Актот за Унија со кои се укинал парламентот и кралството. Актот бил усвоен и од Парламентот на Велика Британија. На први јануари 1801 година, била основана нова држава - Обединето Кралство на Велика Британија и Ирска - а парламентите на Ирска и на Велика Британија биле обединети во единствен законодавен дом - Парламент на Обединетото Кралство - кој до ден денес се состанува во Вестминстерската палата.
NGC 1540
NGC 1540 — спирална галаксија во соѕвездието Еридан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1540 се споменува и како ESO 420-14, AM 0413-283, IRAS 04131-2836.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1540 е од видот Sa/P. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 m/лм2. NGC 1540 има привидни димензии од 0,8' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 4 ч 15 м 10,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 28° 28' 58". Положбениот агол на објектот е во износ од 144°.
Други поделби
Проучување на NGC 1540 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 14734. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 356; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6462. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 73.
Пладневна починка (Пол Гоген)
Пладневна починка (француски: La Sieste) ― слика од масло на платно од 1892-1894 година од Пол Гоген, сега во Музејот на уметност Метрополитен во Њујорк. Насликана е за време на првото продолжено патување на Гоген на островот Тахити.
Сликата е непретенциозна претстава на група Тахиќанки во западна облека што разговараат во ладната сенка на чардакот за време на жешкото попладневно сонце. Една од жените си пегла. Иако темата била аспект на секојдневниот живот, Гоген работел на платно во текот на долг период, правејќи неколку промени - торбата за пазарење во преден план, на пример, претходно било куче.
Таен јазик на смилевските ѕидари
Таен јазик на смилевските ѕидари — јазик распространет помеѓу мајсторите-печалбари по потекло од Смилево. Истиот јазик, со некои несуштествени разлики, се сретнувал и во Папрадиште и во Ореше.
Тајниот јазик бил користен од луѓето кои заминувале на гурбет, со цел непречен разговор на тајфите помеѓу муслиманите.
Јазикот се појавил со засиленото заминување на печалба низ отоманските провинции и другите балкански земји. Неговиот развој траел неколку децении, а како главна одлика е дека неговите зборови главно припаѓаат на менливите морфолошки форми: глаголи, именки и придавки.
Позадина
Во втората половина на век поради обидите за исламизација многу Македонци ги напуштиле своите села. Од нив, најмногу биле Мијаци од реканските села Лазарополе, Гари и Галичник, но и други села од Дебарско и Кичевско. Овие групи на Мијаци ги создале наполно новите села: Папрадиште и Ореше во Велешко и Смилево на Бигла.
Тајниот јазик се сметал за излез од состојбата кога требало да се разговора во присуство на муслимани. Исто така, јазикот се користел и во присуство на самите работодавачи. Покрај таа примарна функција, тајниот јазик се користел од страна на тајфите и при договарање на зделките, со што не само устабашијата, туку мислење можеле да даваат и другите членови на групата, користејќи го тајниот јазик.
Развој
Бошкачкиот јазик не се појавил одненадеж, туку со засиленото заминување на мијачките печалбари на гурбет во другите области на Отоманското Царство и во другите балкански земји, кога и се јавила потребата од употреба на друго средство за општење помеѓу самите мајстори.
Неколку децении се создавал основниот речник на јазикот со којшто ѕидарите можеле да општат на јазикот за работата, но и за животот. Одлика за јазикот е дека главно содржи зборови кои припаѓаат на менливите морфолошки форми: глаголи, именки и придавки.
Употреба
Употребата на јазикот не била забранета, иако ги збунувал другите етнички групи, како и самите Брсјаци.
Јазикот продолжил да се употреба дури и по распаѓањето на Отоманското Царство, при што смилевските печалбари го користеле при склучување на нов договор за работа, но и при разонода.
Со создавањето на Југославија, смилевскиот таен јазик почнал да исчезнува и да се претопува. Сепак, одредени зборови биле прифатени од целокупното население во битолскиот народен говор.
Мејоза
Како резултат на мејозата, во едно диплоидно клеточно јадро (2n) се создаваат четири хаплоидни (n), генетски различни јадра. Во случај да отсуствува мејозата, половите клетки (и спорите) би содржеле ист број хромозоми како и телесните. Со тоа, по неколку генерации многу би се зголемил бројот на хромозоми. Меѓутоа, ваква појава во природата нема бидејќи пред или при создавањето на половите клетки (или спорите), јадрото на одделни клетки во спорогеното ткиво на прашниците и плодникот (кај растенијата) и во половите жлезди (кај животните), наречени мејоцити, се дели со мејоза. Добиените јадра како јадра на гаметите или спорите имаат редуциран број хромозоми (n), од каде доаѓа и другото име на мејозата - редукциона делба.
Биолошкото значење на мејозата не е само во намалувањето (редуцирањето) на бројот на хромозомите на половина, туку и размена на генетичкиот материјал меѓу хромозомите на двата родители, што има за последица создавање нови единки со различни наследни својства.
Фази на мејозата
Процесот мејоза се состои од мејоза 1 и мејоза 2, кои се разликуваат по првата фаза т.н. интерфаза, која е присутна само во мејоза 1, додека во мејоза 2 таа изостанува.
Мејоза 1
Мејозата 1 опфаќа 4 фази и тоа : профаза 1, метафаза 1, анафаза 1 и телофаза 1.
Профазата 1 трае 5 часа и се смета за најдолга. Се состои од рана профаза (во која припаѓаат потпериодите лептотен, зиготен и пахитен) и доцна профаза (каде припаѓаат диплотен и дијакинеза). Во профаза 1 хромозомите се спирализираат, скусуваат и задебелуваат. Во раната профаза се во форма на тенки нишки. Во лептотен хромозомите се кончевидни (видливи или невидливи) и се придвижуваат барајќи хомологни хромозоми. Откако ќе се пронајдат хомологните хромозоми следи зиготен во кој тие се налолжно сврзани, притоа образувајќи синаптички комплекс наречен бивалент. Тој се состои од 2 хомологни хромозоми (4 хроматиди и 2 центромери). Во оваа фаза се формираат хијазмите. Во пахитен настанива реципрочна размена на наследниот материјал и настанува кросинговерот (во хијазмите) кој секогаш настанува меѓу несестринските хроматиди. Во четвртата фаза т.е диплотен 1, доаѓа до раздвојување на горните и долните делови на хромозомите така што остануваат сврзани во средишниот дел (во хијазмите). Дијакинеза 1 или последната фаза - се губат јадренцата и јадрената мембрана и се гормира делбеното вретено. По формирањето на вретеното започнува метафаза 1.
Анафаза 1 - хромозомите (двохроматидни) се движат кон половите од делбеното вретено и се издолжуваат. Штом ќе дојдат на половите почнува телофаза 1 каде што се губи делбеното вретено и повторно се формираат јадренцата и јадрената мембрана. Сега се добиени две нови клетки кои може понатаму да се делат или да мируваат.
Мејоза 2
Мејозата 2 опфаќа 4 фази исто како и мејоза 1, и тоа: профаза 2, метафаза 2, анафаза 2 и телофаза 2. Во мејоза 2 отсуствува репликација меѓу двете делби. Сестринските хроматиди сè уште се поврзани преку центромерот. Постапките се одвиваат исто како и кај мејоза 1, разликата е во тоа што кај мејоза 1 во метафаза 1 хромозомите се еднохроматидни, а во мејоза 2 се двохроматидни. Исто така и кај телофазата 2, во мејоза 1 се добиваат 2 нови клетки, а во мејоза 2 се добиваат 4 нови клетки.
American Corners Macedonia
American Corners Macedonia или Американски катчиња Македонија (кратенка: ACM) — американски библиотеки сместени во партнерски организации. Пристапот до американските катчиња е слободен и отворен за сите заинтересирани граѓани на Македонија.
Американските катчиња во Македонија постојат од самиот почеток на нивното создавање и се раширена во мрежа од пет катчиња низ целата територија на Македонија, вклучувајќи ги катчињата во градовите Битола, Скопје, Струга, Тетово и Штип.
Почеток
Самата програма за американските катчиња низ светот е поддржана од министерството за надворешни работи на Соединетите Американски Држави, која започнала како иницијатива пред повеќе од десет години. Моментално постојат скоро 400 катчиња во 60 држави низ целиот свет.
Основна функција на американските катчиња е да се направат достапни информациите за САД до пошироката публика низ светот. Катчињата обезбедуваат пристап до моменталните и веродостојните информации за САД преку книги, видеа, интернет и преку локални активности. Служат како регионални центри за информации и програми насочени кон американската култура, образование, историја, моменталните настани и владата.
Американските катчиња се исто така домаќин на голем број настани: културни програми, предавања со гости од американската амбасада, со Фулбрајт стипендисти и други, филмски и видео проекции, поетски читања, часови за разговор на англиски јазик, клуб на читатели, читање на приказни за деца, и многу други активности.
Американско катче Битола
Првото американско катче е отворено во Битола во октомври 2003 година, кое е отворено како последица на соработката помеѓу Канцеларијата за односи со јавност на американската амбасада во Скопје и Министерството за култура на Македонија.
Американско катче Скопје
Катчето ја промени својата местоположба од 2013 година и сега се наоѓа во склоп на новиот дел на Народната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“.
Американско катче Струга
Катчето во Струга е отворено на 30 ноември 2010 година и претставува последно од петте катчиња низ Македонија. Отворено е во соработка помеѓу Канцеларијата за односи со јавност на американската амбасада, Општина Струга и непрофитната организација.
Американско катче Тетово
На 17 јануари 2008 година е отворено американското катче во Тетово, како трето по ред во Македонија. Катчето е плод на соработката помеѓу Канцеларијата за односи со јавност на американската амбасада, Општина Тетово, Домот за културата во Тетово (како институција домаќин) и НВО „Аурора“.
Американско катче Штип
Четвртото по ред американско катче во Македонија е отворено во Штип, прво во источниот дел на земјата. Катчето било отворено на 3 март 2010 година. Било отворено преку соработка на Канцеларијата за односи со јавност на американската амбасада, Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип и непрофитната организација.
Придавки во македонскиот јазик
Придавките се менлива зборовна група која именуваат некаква одлика на предметите, суштествата и појавите. Одликите секогаш им се препишуваат на предметите како нивни признак, тие се во тесна врска со именките и ретко се користат самостојно. Поради тесната поврзаност со именката, придавката мора да ги има истите граматички бележја како и именката до која стои. Од ова правило за усогласување на граматичките бележја отстапуваат некои странски придавки како што се екстра, мини, пембе и сл.
Според значењето придавките се делат на четири основни подгрупи: описни или квалитативни, односни или релативни, бројни и заменски. Описните придавки означуваат такви особини на предметите што произлегуваат од самите нив, што се нивно својство.
Со односните придавки се означува признак на предметот што не произлегува од самиот него, туку од односот со некој друг предмет.
Бројните придавките се изведени од броеви и такви се на пример придавките петти, стоти и слично. Заменските придавки се однесуваат, се поврзани или се произлезени од заменки и како пример за заменки придавки се мој, твој, никаков, колкав и слично.
Степенување на придавки
Различниот степен на признакот се нарекува степенување. Описните придавки се изделуваат од сите други видови придавки токму поради степенувањето, односно степенот на својството кое го поседува. Така на пример придавките „волнени“ и „детски“ немаат степен на својството кое го поседуваат, односно не може да се каже „поволнени“ или „најдетски“. За разлика од нив, придавките од описен вид можат да имаат форми за степен како на пример „високи“, „повисоки“ или „највисоки“. Степенувањето на едно својство на еден предмет се врши врз основа на споредба на истото тоа својство кај друг предмет.
Источна туја
Источна туја (Platycladus orientalis) е вид на четинар кој прв го опишал Лине, давајќи ѝ го името Thuja orientalis Linnaeus, во 1753 година. До денес имало преку 70 синоними, за на крајот овој вид да биде сместен во монотипскиот род Platycladus orientalis (Linnaeus) Franco, Portugaliae Acta Biol., ser. B, Sist. Vol. "Júlio Henriques". 33. 1949 година. Platycladus е во заеднички кладус со родот Microbiota, поврзани се со родот Tetraclinis како сестринска група, а не со родовите Juniperus и Thuja.
Опис на видот
Источната туја е зимзелено, еднодомно дрво високо 10-20 м, со пречник на стеблото до 1 м (или повеќе), честопати со повеќе стебла од земјата. Кората е од црвеникаво кафеава до светло сивкасто кафеава, тенка, се лупи на долги хартиени ленти. Круната во младоста е овална, широко заоблена или неправилна кај постарите стебла. Гранките се насочени нагоре, разгранети во вертикалната рамнина. Главните изданки се кружни на пресек. Гранчињата се широки 1-1,5 мм, во вертикална рамнина, секундарно косо распоредени, плоснати, со слична боја од двете страни, зелена или жолто-зелена.
Четинитесе лушпести, со големина од 1-3 мм, широко-јајцевидни, со тап врв, цврсто прилегнати, распоредени во 4 реда; средишни лушпи се ромбоидни, страничните лушпи кои се преклопуваат со средишните, конусни, благо свиткани на врвот; сите лушпи се со воочлива, линеарна, потоната смолна жлездичка во центарот и групи на белузлави, точкасти стоми странично, абаксиално; кога ќе се протријат слабо мирисаат на смола. Семињата се сивкасто-кафеави или виолетово-кафеави, мазни, немаат сјај, јајцевидни или во облик на капка 5-7 × 3-4 мм, безкрилни, честопати со два фини надолжни рабови. Хилумот со посветла боја има форма на лента, која поминува преку основата на семето. Семињата ртат над земја ; никулец со два котиледони, тие се долги 15-25 мм и широки 2-3 мм. Примарните спротивни четини, долги 15 мм и широки околу 1 мм; следните четини по 4 во пршлен, слични на примарните. Котиледоните опаѓаат кон крајот на втората година од животот. Странични гранчиња со метаморфирани, скратени и припиени четини се јавуваат рано.
Ареал
По потекло е од Кина, каде што долго време се одгледува на гробовите и во градините на храмовите, како и на историските локалитети како што е Забранетиот град; во Јапонија не е автохтона, иако таму е широко одгледувана. Се чини дека во природата е прилично ретка и дека границата на природната дистрибуција е нејасна, поради екстензивното одгледување и садење во минатото. Фитогеографски, денес е речиси симпатричен вид.
Шкотскиот ботаничар и „ловец на растенија“ Фортун (Robert Fortune, 1812-1880) ја видел во планините западно од Пекинг, кои популации ги сметал за природни и се чини дека нема сомнеж во природниот статус на насадите во северозападниот дел на Јунан, кои прв ги забележал шкотскиот ботаничар Форест (George Forrest, 1873-1932), а подоцна австрискиот ботаничар Хендел-Мазети (Heinrich Raphael Eduard Freiherr von Handel-Mazzetti, 1882-1940) и австрискот-американскиот ботаничар, истражувач и географ Јосеф Рок (Joseph Francis Charles Rock, 1884-1962). Расте, на пример, во некои странични долини на Салуен-Меконг, на стрмните суви падини или дури и на вертикалните стрмни карпи. Рок источната туја ја видел во оддалечениот дел на западен Сечуан.
Според кинеските извори природниот ареал ги опфаќа јужниот дел на Гансу, Хебеј, Хенан, Шенси, Шанси ; а воведен или со неизвесен статус е во Анхуеј, Фуџијан, северен Гуангдонг, северен Гуангси, Гуејџоу, Хубеи, Хунан, Ђангсу, Ђангси, Ђилин, Љаонинг, југ на Внатрешна Монголија, Шандунг, Сичуан, Автономен регион Тибет, Јунан; надвор од Кина, статусот е неизвесен во Кореја и на истокот на Русија. Расте од 300-3300 м надморска височина.
Видот е широко проширен од луѓето по цела Азија, Европа и Америка. Во Европа ја внел Кемпфер во Лајден (Холандија), околу 1690 година. Источна туја се одгледувала во Холандија на почетокот на 18 век. Подоцна, француските мисионери испраќале семе од Пекинг во Париз, од каде англискиот ботаничар Милер (Philip Miller, 1691-1771) ја внел во Лекарската градина во Челзи (Chelsea Physic Garden) околу 1740 година. Фортун повторно ја внел во 1861 година, а несомнено е дека порано во векот постоеле и други набавки на семиња од Кина.
Биоеколошки одлики
Се покажала како отпорна на суши на пониски, многу разновидни живеалишта; расте бавно; иако хелиофитот добро поднесува сенка. Доста е отпорна на гасовите, а благодарение на еластичните гранки отпорна е на ветер и снег. Добро поднесува сечење на гранки. Не е пребирлива кон почвата, иако најдобро расте на песокливио глиниште, или на чакал, добро дренирано земјиште, одлично ги поднесува алкалните земјишта. Нема посебни непријатели помеѓу инсектите и габите. Штета сепак и нанесуваат глувците и дивечот. Зона 5-7.
Значење
Иако нема особено значење за шумарството во североисточна Кина се користи за пошумување на обешумените ридски и планински подрачја. Дрвото е лесно и многу е трајно. Како украсен вид има првокласно значење поради големиот број култивари, отпорност на суша, градски услови и резидбата. Се користи при поединечно садење, во комбинирани лишано-иглолисни и иглолисни групи и живи огради (формирани или слободни), а култиварите имаат примена во зависност од големината и бојата на четините од жардинери и алпинетуми до високи живи огради. Жолтата и кафеавта сорта претставуваат колоритни јадра.