Научно_знаење
2.Поимниот апарат на науката
Ставовите се основа на апаратот на науката, кои не се ништо друго, туку специфичен збир на нејзиното орудие за работа. Ставот е реченичен исказ, комбинација на симболи, т.е. со симболично-реченичен карактер. Тој е секогаш тврдење за објектот, за стварноста, но не може да се сведе на објект, туку на претставата за него. Во него се воочува постоењето на субјектот, кој во ставот го изразува тврдењето за објектот, односно за она за што се формира тврдењето. Тоа може да биде вистинито или лажно, но тој никогаш не го доведува во прашање ниту субјектот, ниту објектот. Тие заедно го сочинуваат треминот став, кој има свој обем и содржина. Обемот на треминот став, или денотација се однесува на објектот или неговата класа. Содржината на терминот став или конотација, изразува збир на атрибути или одлики на објектот. Тие атрибути, можат да бидат: збир на сите обележја на објектот, збир на суштинските одлики на објектот и целина на заеднички црти на објектот. Научните судови, се специфични ставови, во кои тврдењата секогаш се искажувааат со поими. Во своето општо значење, поимот е термин, кој означува мисла за битните својства и односи на некој објект, односно анализа на субјектот, добиен елемент на логички суд. За создавањето на поими, од големо значење е и самиот процес на дефинирање на појавите. Поимите настануваат по логичка постапка на одредување, во која се изделуваат битните одлики и релација помеѓу реалниот и замислениот објект. Самата дефиниција е јазичен израз, со кој се утврдува збирот на основните атрибути на содржината на објектот. Специфичноста на научниот поим, се состои во тоа што ставот за објектот на реалноста се заснова на податоци. Дефиницијата на поимот, ги вклучува овие чинители на два начина: непосредно и посредно. Непосредното вклучување на содржината на реалноста се заснова на сетилното искуство, што честопати е не е лесно да се постигне, и затоа се прибегнува кон посредување, кое е од логичко-теоретска природа. Искуствената и логичко-теориската страна на поимите во науката се рамноправни. Учењето, за тоа да научниот поим се сведува само на оној став, кој може искуствено да се докаже, потполно ја осиромашиле науката и ја сведуваат на поединечни и приземни поимни реалности. Освен тоа апстрактните поими, кои ја откриваат врската на целината со реалноста, на тој начин би биле исклучени од реалноста. Според тоа, сосема се во право Коен и Негел, кои истакнуваат дека научниот поим е само оној став, во кој се изнесува релацијата со другите ставови, што значи во тоа и се согледува и природата на научното знаење. Научниот поим не може да биде знак, кој не би се засновал на искуство, па дури и посредно да биде поврзан со други ставови. Одредувањето на општите поими со помош на други поопшти поими, би ја затворило науката во круг, од кој не биимало излез. За да не се случи тоа, неопходно е постоење на премин на искуствените ставови, затоа е и комбинацијата на логичко-искуственото одредување, значајно за природата на научните судови-поими. Поимите на науката, ја градат својата научна апаратура. Секоја дејност поседува свои орудија за работа, а во науката тоа се поимите, кои се поврзани во една мрежа, со која ја покриваат реалноста. Степенот на изграденост на една наука и нејзиното знаење, се согледува врз основа на развиеноста на мрежата или апаратот. Повеќе поими во науката, се претпоставува дека има поголеми можности за научните сознанија на реалноста. Од логичка страна, поимниот апарат се состои од научни судови и ставови, специфицирани во поими. Од содржинска страна, поимниот апарат се изразува во поимните видови поими како што се: категории, аксиоми, постулати, теореми и принципи.