cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Харалд III (Норвешка)
Византиска служба и битки во Македонија
Неколку години подоцна Харалд со дружината заминува за Цариград, каде што се најмени од царот. Во византиска служба тој се одликува во неколку воени походи, во коишто раководи релативно самостојно со варјашки воени единици. Тие учествуваат во војната со арабјаните во Сицилија. Во војната против македонскиот цар Петар Делјан, во којашто Византија повторно успева да воспостави својата власт над Македонија во 1041 г., норманите имаат придонес, којшто е решавачки во клучната Островска битка, а старата Самуилова престолнина Преспа е уништена од страна на норманите, командувани од идниот крал на Норвешка и основач на денешниот главен град Осло, викингот Харалд Хардроде, опишан во една сага. Во почетокот на 40-те години на 11 во. Харалд се враќа во Киев, каде што се оженил за Елисавета Јарославна, ќерка на Јарослав Мудриот.
Враќање во Скандинавија
Во 1045 Харалд Хардроде се враќа во Норвешка со значителни финансиски средства и воени сили и неговиот роднина Магнус I е принуден да го признае за совладетел. Харалд ги посветува следните 16 години на обиди да ја потчини Данска, отстранувајки го од престолотСвенд II. Во 1047, за време на битка со данците, кралот Магнус I е убиен и Харалд Хардроде станува самостоен владетел на Норвешка. Судирите со Данска престанале дури во 1062, кога Харалд и Свенд взаемно се признаваат за кралеви на двете држави.
Во 1066 Харалд изјавува претензии кон престолот на Англија и со помош на графот на Нортумбрија Тостиг се истоварил во североисточниот дел на земјата. По првичниот успех во Битката кај Фалфорд, норвешките војски се разбиени од англискиот крал Харолд Годвинсон во Битката кај Стемфорд Бриџ, при што Харалд и Тостиг загинуваат. Меѓутоа, неколку недели подоцна Харолд Годвинсон е победен во Битката кај Хејстингс и Англија е завладена од норманите.
Харалд III е наследен од неговитесинови Магнус II Харалдсон и Олаф III Хуре.
Семејство
Во 1043/1044 г. Харалд се оженил за киевската кнегиња Елисавета Јарославна, од којашто имал две ќерки:
Горно Трново (Охрид)
Горно Трново — археолошко наоѓалиште во градот Охрид. Наоѓалиштето претставува населба од римско време. Се наоѓа во Охридско Поле, североисточно од градот, наоколу 2 км североисточно од приградската населба „ Радоица Новичиќ “. При обработувањето на нивите и лозјата (особено во лозјето на Климе Млекарот од Охрид, според В. Лахтов) е откривана фрагментирана садова керамика (питоси и др.), како и купишта од камења и фрагменти од градбена керамика. Најверојатно се работи за помала населба.
Демир Хисар
Демир Хисар (порано: с. Мургашево) — град во југозападниот дел на Македонија и административен центар на истоимената општина.
Географија
Градот се наоѓа во ридско-планински регион, а мал дел по течението на Црна Река е низински. Посебен знак на одбележување на оваа област се планините Бигла, Илинска и Плакенска Планина, на која што се наоѓа и највисокиот врв Сталев Камен со висина од 2.000 м., коишто ја одделуваат Демирхисарската област од Преспанско-охридската област.
Потекло на поимот
Поради богатството на овие планини со железна руда, и областа го добива името Железник или Железнец, кое се менувало во зависност од владателите во различни периоди. Оваа област се среќава и како Сидеро Кастрон, што од грчки значи Железна Тврдина, а Демир Хисар е име што Турците го дале на оваа област што би значело Железна Тврдина. Тоа е името што и денес го носи.
Историја
Во почетокот на XVII век, во Битолско постои христијанското село Мургаш. Во судскиот регистар на битолскиот кадија од 1640 година се споменува, дека поради прекумерно зголемување на арачот и другите вообичаени немуслимански даноци, целото население на селото, освен еден, „неверникот Дујо“, пребегало. Бидејќи долговите и даноците биле побарани од Дујо (Дуј), тој исто така избегал, а властите се обиделе да го вратат со поедноставуање на некои давачки.
Населбата почнува да се развива некаде од средината на декември 1945 година, кога во Демир Хисар е формирана општествено - политичка административна заедница - Околиски народен одбор, прво со седиште во с. Лопатица, а од пролетта 1946 година, по извршената територијална исправка, седиштето е пренесено во село Мургашево, со седиште во стариот Слепчански ан (на местото на денешната автобуска станица).
Денес, Демир Хисар е урбанизирана населба од градски тип која ги има сите услови на мало гратче. Изградена е електрична мрежа, водовод, одводна канализација, асфалтирани улици и поврзана е со современ коловоз со соседните градови Битола (28 км), Крушево (25 км), Кичево (51 км) и Прилеп (38 км).
Население
На пописот од 2002 година, градот има 2.593 жители, со што претставува најмалиот град во Македонија. Следува табела на националната структура на населението:
Следува табела на народносната структура на населението:
Следува табела на национална припадност на Демир Хисар во пописите 1948-2021:
Демир Хисар како урбана населба, од своето формирање постојано бележи пораст на населението. Така спрема пописот во 1961 г. населбата броела 1129 жители, а во 1981 година имало 2283. Тоа докажува дека луѓето од селските населби нагло ги напуштале своите домови и се населувале во Демир Хисар.
Избирачко место
Во градот постојат избирачките места бр. 623, 623/1 и 624 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на овие избирачки места биле запишани вкупно 1.904 гласачи.
Британски мафин
Британскиот мафин е мал, кружен, рамен леб од квасец, кој најчесто се сече хоризонтално, се става на тост и се мачка со путер. Често е дел од појадокот во Северна Америка и Австралија, често се јаде со слатки или солени додатоци како овошен џем или мед, или јајца, колбаси, сланина или сирење. Британските мафини се неопходна состојка во јајцата Бенедикт и разновидните сендвичи за појадок добиени од него, како што е Мекмафин.
Во Северна Америка и териториите под влијание на Северна Америка, тие се нарекуваат британски мафини за да се разликуваат од обичните мафини, кои се поголеми и послатки минијатурни брзи лебови. Британските мафини се достапни во широк спектар на вкусови, вклучувајќи интегрална пченица, мултижитарки, цимет суво грозје, брусница и јаболко цимет.
Потекло
Зборот мафин се смета дека потекнува од зборот muffen од долногерманскиот јазик, што значи „мали торти“. Во почетокот на XIX век мафините се продавале од врата до врата во Англија од страна на продавачите како закуска пред повеќето домови да имаат свои фурни.
Соединети Американски Држави
Британските мафини за прв пат се спомнале во американските весници во почетокот на 1859 година, , а детални описи за нив и рецепти биле објавени во 1870 година.
Ванчо Хаџипанзов
Ванчо Димков Хаџипанзов ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Британски мафин
Обединето Кралство
Британските мафини во Велика Британија едноставно се нарекуваат мафини. Мафините во САД понекогаш се нарекуваат американски мафини, американски стил мафини, или слатки мафини, но обично само за разликување или за целите на брендирањето. Општо земено, зборот мафини се користи скоро секогаш, обично без забуни или недоразбирање.
Ванчо Хаџипанзов
Животопис
Потекнувал од сиромашно работничко семејство. Основно училиште завршил во родниот град, а потоа изучил занает. Работел како столар во Скопје. Како симпатизер на НОВ, активно помагал и собирал материјална помош за партизаните. На 9 септември 1944 година стапил во Дванаесеттата македонска ударна бригада, со која учествувал во борбите против непријателот ѝ се истакнал како храбар борец. Отпрвин бил поставен за командир на вод, а потоа за заменик политички комесар на чета. Учествувал во борбите за ослободување на главниот град на Македонија, а потоа ја продолжил борбата против непријателот, кој имал планови повторно да го нападне на Скопје. На 14 ноември 1944 година, храбро загинал во борбата против концентрирањето на балистички сили во близина на Глумово. Посмртните останки му биле закопани на заедничките партизански гробишта, кај селото Глумово.
Британски мафин
Германија
Британските мафини, познати како Toastbrötchen (тост пунџа) се достапни во повеќето големи супермаркети низ Германија.
Мехмед Талат-паша
Мехмед Талат-паша ( во -  во ) — османлиски државник и Голем везир на империјата во 1917 година.
По крајот на Младотурската револуција станал министер за внатрешни работи. По атентатот на претседателот на владата, Махмуд Шевкет Паша во јули 1913 година, заедно со Енвер и Џемал Паша станал водечка фигура во земјата позната како Тројца паши кои де факто управувале со земјата во времето на Првата светска војна. Поголемиот дел од историчарите го обвинуваат како главен проектант за Ерменскиот геноцид. Во 1917 година станал Голем везир, но немал сили да ја спаси земјата од пропаст во војната.
По војната си поднел оставка и побегнал во Берлин каде бил убиен во 1921 година од еден ерменски граѓанин.
Велимир Христов
Велимир Алчев Христов ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Ошински манастир
'''Ошински манастир „Св. Архангел Михаил“''' (Ιερά Μονή Αρχαγγέλου Μιχαήλ) — манастир кај селото Ошин, Мегленско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Воденско-постолско-мегленската епархија на Цариградската патријаршија. Посветен е на Чудото на Архангел Михаил во Хона (του εν Χώναις θαύματος).
Местоположба
Манастирот се наоѓа на мал рид над селото Ошин, во северните пазуви на планината Пајак во областа Меглен. Обиколен е од шума со костени, ореви, јаболкници и цреши со езерца и мали водопади. Забележителен е малиот мост преку манастирскиот поток.
Историја
Манастирот првобитно е изграден во XI век на местото на старо паганско светилиште на Артемида Агротера, судејќи по откирениот олтар. Го носел името на Свети Јован Претеча и бил под непосредна јурисдикција на Великата Лавра на Света Гора. Околу 1790 г. Власите-муслимани од соседното село Ноти го запалиле и изгореле. Обновен е во 1843 г. и посветен на Архангел Михаил. Во 1888 г. е живописана од крушевскиот зограф Анастас Зограф и синовите Вангел и Никола.
Се наоѓа во областа Влахомеглен населена со Мегленовласи и така станал центар на романската пропаганда во регионот. Затоа во 1905 г. бил нападнат од грчки андарти и тие го убиле игуменот. Игумен станал грчкиот офицер Михаил Анагностакос под името отец Христос, а манастирот станал центар на грчката вооружена пропаганда. Бил користен како база на андартите Георгиос Какулидис (Михалис Драгас), Николаос Влахос и Емануил Скундрис. Според грчки извори, манастирот е изгорен во 1903 г. од Власи-муслимани од Ноти.
Од 1940 до 1989 г. манастирот бил запустен. Востановен е во 1989 г. од Воденската митрополија.
Црквата е прогласена за историски споменик на 30 јуни 1986 г.
Опис
Манастирската црква од 1843 г. е трикорабна базилика со поткренато окно, нартекс, женска црква и трем од три страни. Внатре трите кораба се одделени со две редици од по шест насликани столбови, меѓусебно повразни со дрвени рамки покриени со кал, глина и слама. Средишниот кораб е засводен, а страничните имаат рамни дрвени тавани, заманети во 1996 г. Однадвор на северозападниот агол има камеен релјеф со глава на овен, на североисточниот агол има траги од уништен релјеф, на западната страна има релјефен крст, а на источната има птица, веројатно орел. Во тремот има малку зачувани фрески од 1858 г. и некои од 1896 г.
Впечатлив е резбаниот дрвен иконостас од 1860 г. Тој е богато насликан во четири последователни подрачја. Во првото се дванаесетте царски икони – Света Злата Мегленска, Свети Кузман Етолиски, Архангел Михаил, Свети Иларион Мъгленски, Чудото во Хона на Архангел Михаил, Света Богородица, Исус Христос, Свети Димитрија, Архангел Михаил, Свети Ѓорѓи Нов Кападокиски и Свети Ѓорѓи Нов Јанински. Во двете средни подрачја на иконостасот има четириесет и шест помали икони, а во последното има девет. Најастарата икона е од 1762 г.
Воедно впечатливи се и фреските на крушевските зографи од 1888 г., а оние на јужниот ѕид се уникатни. Двете најзабележителни сцени се вдахновени од Стариот завет. Првата е уништувањето на Ерусалим и колежот на Евреите. Претставен е Авдемелех како спие под едно дрво, а над него виси кошница полна смокви. Истата сцена е присутна и во црквата „Св. Петка“ во Бериславци. Втората сцена го претставува мачеништвото на пророкот Исаија по заповед на царот Седекија. Пророкот е насликан со главата надолу, како го сечат двајца џелати. Сцената се среќава во многу цркви од средината на XIX век. На северниот ѕид на наосот се сцени од житието на Исус Христос, страстите и множество светци, главно во третото долно подрачје. На западиот ѕид е мачеништвото на Света Злата Мегленска. Во внатрешноста импресионира огромната сцена на Успението на Пресвета Богородица и Акатистот.
Аеродром Лајпциг/Хале
Аеродромот Лајпциг/Хале, понекогаш нарекуван Аеродром Шкојдиц, се наоѓа во Шкојдиц, Саксонија и ги опслужува обата града, Лајпциг, Саксонија и Хале, Саксонија-Анхалт, Германија.
Има повеќе од два милиони патници по година.
Современиот објект на аеродромиот терминал се издигнува над блискиот автопат и железничката линија. Пристапот кон терминалот е јужно од железницата, додека пистата 08L/26R се наоѓа северно од железницата, барајќо авионите да поминуваат преку мост над железничките пруги и автопатот. Аеродромот бил модернизиран со објавата за кандидатура на Лајпциг за Олимписките игри 2012, но сепак градот изгубил од Лондон. DHL се преместил на почетокот на 2008 од бриселскиот аеродром во Лајпциг како нивен европски јазол и со тоа го зголемил товарниот сообраќај. Воените објекти исто така биле изградени на аеродромот за воените воздухоплови на НАТО и ЕУ.
Анастас Христов
Анастас Анастасов Христов ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Завршил правен факултет и како правник се доселил и работел во Скопје. На 10 септември 1944 година стапил во борбените редови на Шеснаесеттата македонска ударна бригада. Во состав на оваа единица учествувал во борбите против балистите и Германците во Скопска Црна Гора. Во борбите се истакнал како храбар борец, но од тешките напори на војувањето се разболел и починал на 20 октомври 1944 година.
Енвер-паша
Исмаил Енвер Паша ( во -  во Таџикистан) бил османлиски државник активен учесник во Младотурската револуција од 1908 година, еден од водачите на младотурската партија Комитет за единство и напредок.
Исмаил Енвер е роден во Истанбул во семејството на железнички работник. Пораснал во сиромаштија. Од 1897 година станал член на движењето на младотурците. Во 1903 година дипломирал на истанбулската воена академија. Во 1912 година партијата на младотурците победила на изборите, но малку подоцна почнува да ја губи популарноста. Во јануари 1913 година, Енвер спровел државен удар против владата.
По превратот станал министер за одбрана. Бил голем противник на нетурското население. Во текот на Првата светска војна ја вршел функцијата заменик на главниот командант (командант формално бил султанот). По крајот на војната побегнал во Берлин каде живеел под псевдонимот Али бег. Во Истанбул од повоениот трибунал бил осуден на смрт.
Гумништа (Охрид)
Гумништа или Инвалидско Одморалиште  — археолошко наоѓалиште во градот Охрид. Наоѓалиштето претставува населба и некропола од римско време. На 4 км од градот, десно од патот Охрид - Св. Наум и западно од пештерната црква „Св. Стефан“, при изградбата на хотелот се откриени остатоци од објект, огништа ифрагменти од керамички садови. Во текот на Втората светска војна биле откриени два гроба од тегули со тип „ на две води “. Денес по површината на нивите и лозјата се среќаваат фрагменти од керамички садови и множество градежен материјал
Црква „Св. Никола“ - Страишта
Свети Никола (Ναός Αγίου Νικολάου) — црква во селото Страишта, Мегленско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Воденско-постолско-мегленската епархија на Цариградската патријаршија. Црквата е изградена околу 1880 г. На фреските во внатрешноста е запишана годината 1885. Храмот е камена трикорабна базилика со полукружен свод, трем и подоцна изградена камбанарија, како е случај со „Св. Димитриј“ во соседно Костурени. Има два влеза — од запад и југ. Покривот е калкански со косини на запад и на исток.
Црквата е прогласена за историски споменик на 16 мај 1996 г.
Коста Христовски
Коста Атанасов Христовски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Продуктивност
Продуктивност претставува мерка на способноста на производните фактори за создавање производи и услуги. На пример, продуктивност на трудот го покажува бројот или вредноста на производите по еден работник или по единица време (на пример, продуктивност на час).
Продуктивноста во светот
Според методологијата на ОЕЦД, продуктивноста на националните економии се мери така што БДП се дели со просечниот број работни часови на сите вработени во земјата, во текот на годината. Притоа, работното време ги опфаќа како работниците со полно така и оние со скратено работно време, со исклучок на годишните одмори и празниците. Според ОЕЦД, во 2015 година, најголема продуктивност имал Луксембург чии работници создавале 93,4 долари за еден работен час, а меѓу првите десет најпродуктивни земји биле: Ирска (87,3 долари), Норвешка (81,3 долари), Белгија (69,7 долари), САД (68,3 долари), Данска (67,6 долари), Франција (65,6 долари), Германија (65,5 долари), Холандија (65,4 долари) и Швајцарија (64,2 долaри). Најниска продуктивност меѓу земјите-членки на ОЕЦД имале: Мексико (20,3 долари), Русија (25,1 долар) и Чиле (25,9 долари).
Продуктивноста во Македонија
Според податоците на Евростат, еден македонски работник за еден работен час создава само 42,9% од просечната додадена вредност во ЕУ.
Мост Ататурк - Истанбул
Мост Ататурк или мост Ункапани — мост кој се наоѓа во Истанбул, Турција. Мостот е именува по Мустафа Кемал Ататурк, основач и прв претседател на Република Турција.
Првично бил завршен во 1836 година, и наречен мост Хејратие. Овој мост ги поврзувал Ункапани и Азапкапи. Изградбата на мостот Хејратие бил наредена од османлискиот султан Махмуд II и надгледувана од Ахмед Феви-Паша, заменик-адмирал на Османлиската флота. На отворањето лично присуствувал султанот Махмуд во 1836 година, кој го преминал мостот на неговиот коњ. Оригиналниот мост бил долг околу 400 метри и широк 10 метри.
Во 1875 година тој бил заменет со втор мост, направен од железо и изграден од француска компанија по цена од 135.000 османлиски златни лири. Должината била долга 480 метри и ширина 18 метри, а останал во служба помеѓу 1875 и 1912 година, кога бил срушен.
Во 1912 година, блискиот мост Галата бил расклопен и повторно се отворило место за изградба на урнатиот мост Хејратие, станувајќи трет мост на оваа локација. Се користел до 1936 година, кога бил оштетен од невреме.
Денешниот (четврт) мост на оваа локација бил изграден помеѓу 1936 и 1940 година, а стапил во служба во 1940 година под денешното име. Мостот е долг 477 метри и широк 25 метри.
Лешница (Светиврачко)
Лешница  — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија.
Географија и местоположба
Селото Лешница се наоѓа на 5 километри јужно од Свети Врач, во подножјето на планината Пирин, во сливот на реката Боджовска. Летата се топли и долги, а зимите се благи. Селото се наоѓа на надморска висина од 198 метри. Атарот на селото зафаќа површина од 9.037 км2. Покрај селото во близина поминува магистралниот пат Е79 (Видин-Софија-Култа-Солун).
Османлиско Царство
Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Лешница (Léchnitsa) е село со 16 семејства од кои 20 Турци и 20 Македонци.
Во 1891 година Георги Стрезов за селото напишал:
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 55 жители, од кои 30 Турци и 55 Македонци.
Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.
Во 1936 година била изградена хидроцентрала Лешница, која го електрифицирала целото село. Постои проект за изградба на канализациски систем.
Културни знаменитости
Во Лешница има кметство, центар на заедницата со библиотека, мала капела и продавници. Здравствените и образовните институции се во соседниот град Свети Врач. Во селото има читалиште „Никола Јонков Вапцаров“ со библиотека од 1800 тома литература.
Во селото се наоѓа црквата „Св. Козма и Дамјан“. Во селото има понуда за посетителите кои можат да бидат сместени во пријатни соби. Во близина на селото се наоѓа одморалиштето Сандански.
==Население ==
Сократ Христовски
Сократ Христовски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувал од сиромашно семејство, кое се доселило во Скопје. Завршил основно училиште, а потоа изучил занает. Работел како молер. Уште рано се запознал со целите на народоноослободителното движење и активно го помагал од средината на 1941 година. Собирал материјална помош за партизаните, растурал летоци и друго. Кон крајот на август 1944 година стапил во редовите на Шеснаесеттата македонска ударна бригада, во Скопска Црна Гора. Во состав на оваа единица учествувал во борбите против балистичките банди. Во борбите се истакнал како храбар борец. Загинал во борбата кај Горни Забел. Неговите останки биле закопани на борбената позиција.
Долно Трново (Охрид)
Долно Трново — археолошко наоѓалиште во градот Охрид. Наоѓалиштето претставува населба од неолитско време. Се наоѓа непосредно до северното предградие на Охрид „Радоица Новичиќ “, на околу 6 км северно од стариот дел на Охрид и Охридската крепост, северозападно од новите хотели на фабриката „[[ХТД “. Во јужниот дел на теренот е пронајдена населба подигната на мала висорамнина. Просторот е засаден со житни култури и лозја, а по површината обилува со фрагменти од куќен лепеж и фрагментирана садова керамика од времето на постариот неолит. Во 1987 година е извршено сондажно ископување. Наодите се чуваат во Заводот и музеј -Охрид. == Поврзано ==
Фонтана Ахмед III
Фонтаната на Султан Ахмед III (III. Ahmet Çeşmesi) — фонтана во турски рококо стил која се наоѓа на големиот плоштад пред Царската порта на палатата Топкапи во Истанбул, Турција. Таа била изградена во времето на османлискиот султан Ахмед III во 1728 година, за време на т.н. Ера на лалињата. Фонтаната претставувала место каде се собирале жителите за време на отоманскиот период на Цариград.
Историја
Фонтанскиот киоск на Ахмед III се наоѓа на местото на византиска фонтана, позната како Перајтон. Друга фонтана, изградена за време на Византија, се наоѓала на местото пред оваа фонтана. Архитектонските одлики на надворешноста одразуваат синтеза на традиционалните отомански и современи западни стилови.
Фонтаната била прикажана на задната страна од турските банкноти од 10 лири од 1947-1952.
Архитектура
Фонтаната има пет мали куполи и има облик на михраб. На секоја од четирите страни на фонтаната постои чешма. Водата се снабдува од осумаголен базен во внатрешноста на киоскот.
Над фонтаните за пиење се наоѓаат големи калиграфски плочи со сини и црвени плочки.
Улична фотографија
Улична фотографија е тип на документарна фотографија која се одликува со субјекти во рамките на вистинаски ситуации на јавни места како улици, паркови, плажи, трговски центри, политички конвенции и други опкружувања. Уличната фотографија ги користи техниките на директна фотографија преку која се прикажува чиста слика на нештата, да се добие реално чувство како вие да сте биле сведок на настанот во моментот на фотографирање. Уличната фотографија честопати има тенденција да биде иронична и да се оддалечува од нејзината тема, и да се концентрира на единствен човечки момент, фатен во одлучувачки и неснослив момент. Од друга страна пак, многу улични фотографии го заземаат спротивниот пристап и овозможуваат буквална и крајно лична интерпретација на темата, давајќи и на публиката инстинктивно искуство на сфери на животот со кои тие можеби се недоволно запознаени. Во XX век, уличните фотографи обезбедија примерна и детална евиденција на уличната култура во Европа и Северна Америка, и во помала мера од други места. Многу класични творби на улична фотографија беа создадени во периодот од околу 1890-тите до 1975 што се совпаѓа со појавата на преносните камери, особено на малите 35 милиметарски, камерите со далекомер, најпознатите Леика (англиски Leica), кои меѓу другите ги користеше и Анри Картиер-Бресон (Henri Cartier-Bresson).
Техника
Повеќето видови на преносни камери се користат за уличните фотографии, на пример далекомери, дигителни камери и 35 милиметарска камера со единечна рефлексна леќа (SLR), компактни камери и камери од мобилни телефони. Најпознатата техника за фокусирање која се користи е зонското фокусирање – поставувајќи фиксен фокус на далечина и сликање од таа далечина - како алтернатива на автоматскиот фокус, особено со користење на широкоаголни леќи со нивната зголемена длабочина на поле. Зонското фокусирање го олеснува „непромисленото“ сликање што значи сликање без да се приближи фото-апаратот до окото. Алтернативно, сензорите за наоѓање на половичната линија дозволува да се создаде фотографија и/или да се подеси фокусот без да се доведе внимание на фотографот.
Кузман Цвејиќ
Кузман Величко Цвејиќ ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувал од сиромашно селско семејство. Во потрага за подобар живот се преселил во Табановце, каде покрај тоа што се занимавал со земјоделство, работел и како рудар или патар. Како симпатизер на Народноослободителната борба, активно се вклучил во помагањето на партизанските единици, поради што бил интерниран од окупаторската бугарска фашистичка полиција. По капитулацијата на фашистичка Бугарија, стапил во Треттата македонска ударна бригада. Бил учесник во сите нејзини борби против непријателот. Во октомври 1944 година, храбро загинал во борбата против Германците и балистите на Водно.
Втора македонска кошаркарска лига 2009/10
Втората македонска кошаркарска лига 2009/10 - 18. издание на Втората македонска кошаркарска лига. Сезоната започнала на 24 октомври 2009 година, а завршила на 16 мај 2010 година. Во оваа сезона првак бил Куманово 2009.
Табела
1 Лирија била казнета со еден бод поради еден неодигран натпревар. Исто така Лирија добила вајлд карта заради пополнување на Првата лига за следната сезона.
2 Црн Дрим бил казнет со еден бод поради еден неодигран натпревар.
3 Карпош Соколи 2000 бил казнет со еден бод поради еден неодигран натпревар.
4 Академија Баскет била казнета со 13 бода поради тринаесет неодиграни натпревари.
Извор: Македонска Кошаркарска Федерација преку web.archive.org
Преобразба (збирка раскази)
Преобразба и други раскази — збирка раскази на Франц Кафка, објавена во 2007 година, во издание на „Темплум“, како 59 книга во рамките на едицијата „Магма“. Преводот од германски јазик е дело на Бисера Анастасовска и Марија Костоска.
Технички одлики
Збирката е печатена во мал формат (18 сантиметри), во мек повез и има 313 страници. Книгата е каталогизирана во Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-9989-189-09-8. Графичкото уредување и дизајн е дело на фирмата „Точка“. Автор на предната корица е Ѓорѓе Јовановиќ, додека на задната корица е даден кус осврт врз книгата и попис на објавените книги во едицијата „Магма“. Издавањето на книгата било финансирано од Министерството за култура.
Владо Цветковиќ
Владо Петрушев Цветковиќ ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувал од сиромашно селско семејство. Немајќи своја земја, бил принуден да оди по други места и да работи како сезонски работник. Непосредно пред окупацијата на Македонија, работел како работник во Куманово. Во август 1944 година стапил во редовите на Треттата македонска ударна бригада, со која учествувал во сите борби на оваа прославена единица. На 20 октомври 1944 година, храбро загинал во борбата против балистите и Германците, во близина на селото Шишево.
Обични и необични приказни
Обични и необични приказни е збирка куси раскази од македонскиот писател Ѓорѓи Крстевски. Збирката е објавена во 2011 година во издание на „Темплум“, како 99 книга во рамките на едицијата „Магма“.
Технички одлики
Збирката е печатена во мал формат (20 сантиметри), во мек повез и има 111 страници. Книгата е каталогизирана во Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-4658-02-3. Графичкото уредување и дизајн е дело на фирмата „Кома“. Автор на предната корица е Ѓорѓе Јовановиќ, додека на задната корица е даден кус осврт врз книгата, куса биографија на авторот и попис на дел од објавените книги во едицијата „Магма“. Објавувањето на книгата било финансиски поддржано од Министерството за култура.
Содржина
Збирката „Обични и необични приказни“ содржи 67 куси раскази, а покрај нив, на крајот од книгата е даден попис на објавените книги од едицијата „Магма“. Во збирката се застапени следниве раскази: Четириесет години, Мирисот на едно сеќавање, Редовниот посетител, Странци, Ништо чудно, Желба, Сценарио, Како и секогаш, Еден од оние разговори, Погреб, Великодушност, Животот на Фросина, Годишен одмор, Досада, Америка, Се чувствуваше убаво тој ден, Нешто убаво, Животот продолжува, Телефонот ѕвони, Одлука, Приказна со несреќен крај, Клише, Почит, Современа бајка, Патека, Момент, Погрешно место погрешно време, Последната битка, Роман, Несоница, Судниот ден, Македонски рулет, Завера, Свадба, Таинствениот јавувач, На Ана Алексовска, Зад завесата, Лет, Филм, Гости, Пејачи со гумени ракавици, Вест, Воз, Црната коњаница, Тајните на морските длабочини, Предзнак, Сообраќајна несреќа, Зимска случка, Двојник, Крајот на една приказна, Сеништа, Игра, Сон, Апетити, Знаци, 101110010011010, Случајна поврзаност, Чудовишта, Градот на куклите, Давеник, Суеверие, Туристи, Над градот, Многу расказ, Стрелки, Расипаниот часовник, и Повик.
Црква „Св. Недела“ - Велушина
Света Недела — понова селска црква црква во битолското село Велушина.
Местоположба
Црквата се наоѓа во селото, во близина на некогашниот задружен дом.
Лонгјир
Лонгјир е најсеверната населба во светот, кон која може да се пристапи без никаков проблем, бидејќи во околината е аеродромот до кој може да се стигне од страна на редовни летови од норвешките градови Тромсе и Осло. Се наоѓа северно од Северниот Поларник, во селото поларната ноќ трае од крајот на октомври до средината на февруари и поларниот ден од средината на април до средината на август.
Празнинска галаксија
Празнинска галаксија — галаксија сместена во вселенска празнина. Во празнините има само малку галаксии; највеќето се листовите, ѕидовите и нишките кои ги обиколуваат празнините и суперпразнините. Многу празнински галаксии се поврзани низ празнинските нишки или пипки, полесни верзии на обичните галактички нишки околу празнините. Овие нишки обично се поправи од обичните поради отсуството на влијание од околни нишки. Ваквите нишки може да бидат доволно содржајни за да образуваат сиромашни галактички групи. Самите празнински галаксии претставуваат недопрени примери за галактичкиот развој, со малку соседи и настанати од чист меѓугалактички гас.
Образување
Многу астрофизичари сметаат дека празнинските галаксии се образуваат кога галактички нишки под дејство на гравитација од големо суперјато се извлекуваат од погустите подрачја, предизвикувајќи зголемување на празнини како Воловарската. Ваквите појави понекогаш зад себе оставаат галаксии како MCG+01-02-015.
Бунт на бродот Баунти (филм од 1962)
Бунт на бродот Баунти (англиски: Mutiny on the Bounty) - американски филм од 1962 година, во режија на Луис Мајлстоун по сценариото на Чарлс Ледерер, засновано врз истоимениот роман на Чарлс Нордхоф и Џејмс Норман Хол. Главните улоги ги играат: Марлон Брандо, Тревор Хауард, Ричард Харис и Тарита. Филмот бил номиниран за наградата „Оскар“ во седум категории, но не победил во ниту една од нив. Исто така, филмот добил слаби оцени од филмската критика, која сметала дека истоимениот филм од 1935 година бил многу подобар.
Содржина
Во филмот се опишува бунтот на бродот „Баунти“ којшто во втората половина на XVIII век пловел од Британија до нејзините колонии. Со бродот управува капетанот Блај (го игра Хауард), кој од самиот почеток на пловидбата е во остри односи со офицерот Кристијан (го игра Брандо). Кога бродот пристигнува на Тахитите, средбата со гостољубивите домородци и со убавите девојки привремено ја намалува затегнатоста на нивните односи, но на враќање кон Британија капетаност станува невозможен. Заинтересиран само за товарот што го носи бродот, тој постепено ги намалува залихите на храна и вода. Најпосле, Кристијан одбива да се потчини на наредбите на капетанот и му дава вода на еден морнар кој умира и тогаш започнува бунтот на бродот.
Електромагнетен спектар
Електромагнетен спектар - колективен термин за сите можни честоти на електромагнетно зрачење. „Електромагнетниот спектар“ на објект има различно значење и е карактеристичната дистрибуција на електромагнетно зрачење кое се емитира или апсорбира од страна на тој конкретен објект.
Електромагнетниот спектар се протега под ниските честоти кои се користат во модерната радиокомуникација до гама-зрачење во кратка бранова должина (висока честота), така што зафаќа бранови должини од илјадници километри која се сведува на дел од големината на атомот. Видливата светлина се протега со бранова должина од 400 до 700 нанометри. Максимумот за долгите бранови должини е големината на самиот универзум, додека се смета дека минимумот на брановата должина се наоѓа во близина на должината на Планковата должина. До средината на 20 век се верувало од страна на повеќето физичари дека спектарот е бесконечен и континуиран.
Речиси сите видови на електромагнетно зрачење може да се користат во спектроскопија, за да се проучува и карактеризира материјата. Другите технолошки намени се опишани под електромагнетно зрачење.
Историја на откривања на електромагнетниот спектар
Првото откритие на електромагнетно зрачење, не сметајќи ја видливата светлина, било во 1800 година, кога Вилијам Хершел го открил инфрацрвеното зрачење. Тој ја проучувал температура на различни бои со поместување на топломер низ светлината расцепена од призма. Тој забележа дека највисоката температура е над црвеното. Тој тврди дека оваа промена на температура се должи на „калориски зраци“, кои се еден вид на светлински зраци, кои не може да се видат.
Следната година, Јохан Ритер, кој работел на другиот крај на спектарот, забележал нешто што го нарекол „хемиски зраци“ (невидливи светлински зраци, кои предизвикуваат одредени хемиски реакции). Овие се однесуваат на сличен начин како видливите виолетови светлини зраци, но се надвор од нив во спектарот. Подоцна тие биле преименувани во ултравиолетово зрачење.
Електромагнетното зрачење првпат било поврзано со електромагнетизмот во 1845 година, кога Мајкл Фарадеј забележал дека поларизацијата на светлината која патува преку транспарентен материјал одговара на магнетното поле (види Фарадеев ефект). Во текот на 1860-тите години Џејмс Максвел развил четири парцијални диференцијални равенки за електромагнетно поле. Две од овие равенки ја предвидуваат можноста за, и однесувањето на, бранови во ова поле. Анализирајќи ја брзината на овие теоретски бранови, Максвел сфатил дека тие мора да патуваат со брзина која е во врска со познатата брзина на светлината. Оваа изненадувачка случајност во вредност, довела Максвел да донесе заклучок дека светлината сама по себе е еден вид на електромагнетен бран.
Максвеловите равенки предвидуваат неограничен број на честоти на електромагнетни бранови, кои се движат со брзина на светлината. Ова беше првиот показател за постоењето на целиот електромагнетен спектар.
Брановите предвидени од Максвел вклучуваат бранови со многу ниски честоти во споредба со инфрацрвените, коишто може да бидат создадени од страна на осцилирачки полнежи во обични електрични кола на одреден тип. Обидувајќи се да ги докаже Максвеловите равенки и да открие ниска честота на електромагнетното зрачење, во 1886 година физичарот Хајнрих Херц изградил апарат да генерира и открива она што сега се нарекуваат радиобранови. Херц ги открил брановите и бил во можност да заклучи (со мерење на брановата должина и множејќи ја со нивната честота) дека патувале со брзина на светлината. Херц, исто така, покажал дека новото зрачење може да се рефлектира и прекршува од страна на разни диелектрични медиуми, на ист начин како светлината. На пример, Херц бил во можност да ги фокусира брановите со помош на леќи изработени од смолата на дрвото. Во подоцнежен експеримент, Херц на сличен начин ги генерирал и измерил својствата на микробрановите. Овие нови видови на бранови го отвориле патот за пронајдоци, како што се безжичниот телеграф и радиото.
Во 1895 година Вилхелм Рентген забележал нов вид на емитувано зрачење за време на експеримент со евакуирана цевка подложена на висок напон. Тој ги нарекол овие зрачења Х-зраци и открил дека тие можат да се движат низ делови од човечкото тело, но се одбиваат или запираат од погуста материја како што се коските. По кратко време, во областа на медицината пронајдени се многу намени за нив.
Последниот дел од електромагнетниот спектар бил пополнет со откривањето на гама-зраците. Во 1900 година Пол Вилар ги изучувал радиоактивните гасови на радиумот кога идентификувал нов тип на зрачење, така што прво мислел дека се состои од честички слични на веќе познатите алфа и бета-честички, но со моќ да продираат многу повеќе од нив. Сепак, во 1910 година, британскиот физичар Вилијам Хенри Брег покажал дека гама-зраците се електромагнетни зрачења, не честички, и во 1914 година, Ернест Радерфорд (кој ги нарекол гама-зраци во 1903 година кога сфатил дека се фундаментално различни од алфа и бета-честичките) и Едвард Андраде ја измериле нивната бранова должина и сфатиле дека гама-зраците се слични со X-зраците, но со помала бранова должина и повисока честота.
Опсег на спектарот
Електромагнетните бранови обично се опишуваат со која било од следниве три физички особини: честота f, бранова должина λ, или фотонска енергија E. Честоти набљудувани во астрономијата се движат од (1 GeV гама-зраци) сè до плазма честота на јонизирана меѓуѕвездена средина (~1 kHz). Брановата должина е обратно пропорционална на честотата на бранот, така што гама-зраците имаат мали бранови должини кои се делови од големината на атомот, каде што бранови должини од спротивниот крај на спектарот можат да бидат долги колку универзумот. Фотонската енергија е правопропорционална со брановата честота, така што фотонот на гама-зракот има највисока енергија (околу билион електроволти), додека фотонот на радиобранот има многу мала енергија (околу еден фемтоелектронволт). Овие односи се прикажани со следниве равенки: каде:
Секогаш кога електромагнетен бран постои во медиум со материја, нивната бранова должина се намалува. Брановите должини на електромагнетно зрачење, без разлика низ кој медиум се движат, обично се наведени во услови на бранова должина на вакуум, иако ова не е секогаш експлицитно наведено.
Општо земено, електромагнетно зрачење е класифицирано според бранова должина во радиобран, микробран, терахерц (или под-милиметарско) зрачење, инфрацрвено, видливиот регион кој се смета како светлина, ултравиолетово, X-зраци и гама-зраци. Однесувањето на електромагнетното зрачење зависи од брановата должина. Кога електромагнетното зрачење се поврзува со единични атоми и молекули, неговото однесување зависи од количината на енергија по квант (фотон) што содржи.
Спектроскопијата може да открие многу поширок регион на електромагнетниот спектар од видливиот опсег од 400 nm до 700 nm. Честиот лабораториски спектроскоп може да открие бранови должини од 2 nm до 2500 nm. Подробни информации за физичките својства на објектите, гасовите, или ѕвездите можат да се добијат од овој тип на уреди. Спектроскопите широко се користат во астрофизиката. На пример, многу водородни атоми емитуваат радиобрановен фотон што има бранова должина од 21.12 cm. Исто така, честоти од 30 Hz и подолу може да се добијат и се важни во изучувањето на некои ѕвездени маглини и честоти високи до биле откриени од астрофизички извори.
Образложение за регионални имиња на спектарот
Електромагнетното зрачење се поврзува со материја на различни начини низ целиот спектар. Овие типови на интеракција се толку различни што различни историски имиња се нанесени на различни делови од спектарот, како да тие биле различни видови на зрачење. Иако овие „различни видови“ на електромагнетно зрачење во квантитативно континуиран спектар на честоти и бранови должини, спектарот останува поделен од практични причини во врска со овие квалитативни различни интеракции.
Граници
Дискусија за регионите (или групи или видови) на електромагнетниот спектар е дадена подолу. Имајте предвид дека не се прецизно дефинирани границите помеѓу појасите од електромагнетниот спектар; а тие се појавуваат едни во други, како појасите во виножитото (кое е под спектарот на видливата светлина). Зрачење на секоја честота и бранова должина (или во секој појас) има мешавина од својствата на две области на спектарот што се поврзани. На пример, црвеното светло наликува на инфрацрвеното зрачење во тоа што може да побуди и додадете енергија на некои хемиски врски а и навистина треба да го стори тоа за да им даде моќ на хемиските механизми одговорни за фотосинтеза и работењето на визуелниот систем.
Области на спектарот
Типови на електромагнетно зрачење се класифицирани во следниве класи: Оваа класификација оди во зголемување на редот на брановата должина, што е одлика на видот на овој тип зрачење. Иако, во принцип, шемата за класификација е точна, во реалноста е често се случува преклопување помеѓу соседните видови електромагнетни енергии. На пример, SLF радиобран со 60 Hz може да се рефлектира и испитува од страна на астрономите, или може да бидат спроведени жици за електрична енергија, иако таа е, во строга смисла на зборот, не електромагнетно зрачење на сите (види блиско и далечно поле).
Разликата помеѓу Х-зраците и гама-зраците делумно се заснова на изворите: фотони генерирани од јадрено распаѓање или други јадрени и субјадрени / честички процес, секогаш се наречени гама-зраци, додека X-зраците се генерирани од страна на електрониски транзиции кои вклучуваат високоенергетски внатрешно атомски електрони. Во принцип, јадрените транзиции се многу повеќе енергетски од електронските транзиции, па гама-зраците се поенергетски од Х-зраците, но постојат исклучоци. По аналогија на електронските транзиции, транзициите на мионскиот атом, исто така, се вели дека можат да произведуваат Х-зраци, иако нивната енергија може да се надмине 6 MeV, со оглед на тоа што постојат многу (77 познати кои се помали од 10 keV) нискоенергетски јадрени транзиции (на пример, 7,6 eV јадрена транзиција на ториум-229), и покрај тоа што има милион пати помала енергија од некои мионски X-зраци, емитуваните фотони сè уште се нарекуваат гама-зраци поради нивното јадрено потекло.
Конвенцијата за електромагнетното зрачење која се знае дека потекнуваат од јадрото, секогаш се нарекуваат „гама-зрак“ зрачење и е единствената конвенција што е универзално почитувана. Сепак, многу астрономски извори за гама-зраци се премногу енергетски (во интензитетот и брановата должина) за да бидат од јадрено потекло. Мошне често, во високоенергетската физика и медицинската радиотерапија, многу високоенергетски електромагнетни зраци (во подрачјето >10 MeV)- кои се со поголема енергија од јадрените гама-зраци не се нарекуваат X-зраци, ниту гама-зраци, туку „високоенергетски фотони“.
Подрачјето на спектарот каде паѓаат одредени набљудувања на електромагнетно зрачење, е зависен појдовен систем, (како резултат на Доплеровато поместување за светлината), па електромагнетното зрачење на еден од набљудувачите ќе каже е во еден регион на спектарот може да се појави на набљудувач кој се движи со значителен дел од брзината на светлината во однос на првиот кој е во друг дел на спектарот. На пример, посматрајте ја космичката микробранова позадина. Таа е произведена, кога материјата и зрачењето се одделуваат, од страна на депобудување на водородните атоми на основната состојба. Овие фотони беа од Лимановата серија транзиции, ставајќи ги во ултравиолетовиот (УВ) дел од електромагнетниот спектар. Сега ова зрачење претрпе доволно космолошки црвено поместување за да го ставиме во микробрановиот дел на спектарот за набљудувачите кои се движат полека (во споредба со брзината на светлината) во однос на космосот.
Радиочестота
Радиобрановите се користат од антените на соодветна големина (во согласност со принципот на резонанца), со бранови должини кои се движат од неколку стотици метри до околу еден милиметар. Тие се користат за пренос на податоци преку модулација. Телевизијата, мобилните телефони, безжичните мрежи и аматерското радио користат радиобранови. Користењето на радиоспектарот е регулирано од страна на многу влади преку доделување на честоти.
Радиобрановите може да пренесуваат информации со различни комбинации на амплитудата, честотата или фазата на бранот, во рамките на опсегот на честотата. Кога електромагнетното зрачење не влијае врз спроводникот, прави парови со спроводникот, патува низ него и предизвикува електрична струја на површината на спроводникот со возбудување на електроните на спроводниот материјал. Овој ефект се користи во антените.
Микробранови
Супер високата честота (СВФ) и крајновисоката честота (ЕВФ) на микробрановите се на пократката страна на радиобрановите. Микробрановите се бранови кои се доволно кратки (се мерат во милиметри) за да се вградат тубуларни метални брановоди со разумен пречник. Микробранова енергија се создава со клистрон и магнетрон цевки, како и со диоди во цврста состојба, како што се уредите Гун и ИМПАТ. Микробрановите се апсорбираат од молекули кои имаат диполен момент во течности. Во микробранова печка, овој ефект се користи за затоплување на храната. Микробрановото зрачење со мал интензитет се користи во вај-фај, иако во ова ниво на интензитет не може да предизвика топлинско греење.