cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бизмарков Архипелаг
Историја
Во 1914 г. со почетокот на Првата светска војна, Австралиските поморски и воени експедициски сили го зазеле островот и Австралија подоцна ги добила од Лигата на народите како нејзина мандатна територија. Австралиско владение сè до независноста на Папуа Нова Гвинеја во 1975 г. со исклучок на јапонската окупација за време Втората светска војна.
Географија
Архипелагот опфаќа претежно вулкански острови и се протега на на површина од во состав на Бизмарковото Море. Во тектонска смисла, сместен е на севернобизмарковата, манушката и јужнобизмарковата плоча.
Морскиот премин помеѓу Нова Британија и Нова Ирска се нарекува Светигеоргиев Проток според Светигеоргиевиот Проток помеѓу Британија и Ирска.
Дојче Телеком
Дојче Телеком (германски: Deutsche Telekom) - германско акционерско друштво од областа на телекомуникациите.
Финансиски показатели
Во 2016 година, брендот на „Дојче телеком“ достигнал вредност од 36,4 милијарди долари, што претставувало пораст од 309% во споредба со 2008 година.
Павлодарска област
Павлодарска област (, Павлодарская область) — една од 14-те области во Казахстан. Главен град е Павлодар, со население од 300.200 жители. Целата област има 744,860 жители.
1210-ти
1210-ти — деценија според јулијанскиот календар кој започнала на 1 јануари 1210 година и завршила на 31 декември 1219 година.
Вртолом
Вртолом (Άγιος Βαρθολομαίος, Агиос Вартоломеос; до 1928 г. Βαρθολομαίος, Вартоломеос, до 1926 г. Βαρθολώμ, Вартолом ) — село во Леринско, Егејска Македонија, денес во општината Лерин на Леринскиот округ во Западна Македонија, Грција. Населението брои 172 жители (2011).
Географија и местоположба
Селото се наоѓа 9 км источно од Лерин и 5 км источно од Кучковени, во јужниот дел на Леринското Поле, на надморска височина од 670 м.
Историја
Според Тодор Симовски, селото било исклучиво македонско сè до почетокот на XIX век, кога месното население било истерано од Албанци муслимани, кои потоа им ги презеле имотите.
Во 1848 г. рускиот славист Виктор Григорович го опишал Вртолом како македонско село. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Вртолом (Vrtolom) е село во Леринската каза со 300 домаќинства, од кои 540 жители Македонци и 500 жители муслимани. Според Стефан Верковиќ во 1889 г. во селото имало 125 македонски и 80 муслимански домаќинства, но Симовски смета дека Верковиќ е во грешка, бидејќи во ова време населението веќе било целосно албанско.
На почетокот на XX век Вртолом е заведено како чисто албанско село во Леринската каза. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. селото имало 360 жители, сите Албанци муслимани.
Со Букурешкиот договор во 1913 г. селото е припоено кон грчката држава, кога имало 434 жители. Според пописот од 1920 г., во Вртолом живееле 487 жители, но со Лозанскиот договор од 1924 г., но и пред него, целото население, како муслиманско, е преселено во Турција и на негово место се доведени грчки доселеници од Источна Тракија и Кавказ. Во 1928 г. Вртолом е преименуван во Агиос Вартоломеос. Истата 1928 г. селото е евидентирано како чисто доселеничко, со 353 жители (94 семејства).
Со истражувањето спроведено во 1993 г. утврдено е дека селото е чисто „бегалско“, а понтискиот грчки во него е слабо зачуван.
Цркви
Во селото има повеќе цркви:
Население
Со текот на децениите, селото покажува намалување на населението, што претежно се должи на иселувањето во големите градски центри и преселбата во странство.
Самоуправа и политика
Селото припаѓа на општинската единица Кучковени со седиште во истоименото село, која припаѓа на поголемата општина Лерин, во округот Лерин. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Вртолом, каде спаѓа и селото Станица Баница.
Стопанство
Главни производи на населението се житото и тутунот.
Лујџи Веронели
Кариера
Во 1990 година, Лујџи Веронели ја основал издавачката куќа Веронели со „специфична цел темелно да го класифицира огромното национално гастрономско наследство и да ја придонесе подигнувањето на свеста за туристичката привлечност за најубавата земја во целиот свет“.
Неговата класична обука била очигледна во неговото пишување, и тој често бил опишуван како „бардот“ бидејќи измисли и многу од вообичаените фрази што се користат за опишување на италијанското вино. „Vino da meditazione“ за десертни вина и „Vino da favola“ (што значи вино од бајките, наместо Vino da tavola ) се само неколку примери. Италијанските производители на вино го препознале како нивен гуру. Според зборовите на Бруно Џакоза : „Џино (како што им бил познат помеѓу пријателите) имаше големо срце, тој бил првиот човек што нè научил дека во лозјата се раѓа одлично вино. Тој бил и првиот што укажал на апсолутната неопходност од внимателно селектирање на грозјето во лозјата, важноста на тероарот, за реализација на потенцијалот на едно лозје над другото. Тој верувал дека италијанското вино може да се доведе до исклучителни нивоа ако тесно соработуваме со земјата. Во 60-тите и 70-тите, никој не размислувал вака. Тој навистина бил пионер“.
Чилов
Чилов (Çilov adası, се изговара и како Жилој) – остров на Апшеронскиот Полуостров, 55 км источно од Баку.
Местоположба
Островот Чилов се наоѓа 25 км источно од крајот на Апшеронскиот Полуостров во Каспиското Море, 100 км од Баку.
Долго е 10 км и има неправилен облик со различни исфрлувања и навлегувања. Највисоката точка е на 8 метри.
Административно островот Чилов му припаѓа на реонот Казар од Баку.
Историја
Во 1781 година, рускиот контраадмирал Марк Војнович, водејќи експедиција на Каспиското Море ги открил лежиштата на нафта и гас.
Пицата на Димо
Пицата на Димо е пицерија во Портланд, Орегон.
Опис
Пицата на Димо е пицерија која се наоѓа на улицата Ест Брнсајд. Во ресторанот се сервира пица во стилот на Њу Хевен од рерна на јаглен. Некои сорти вклучуваат домат со лук, кацио и пепе со крем од црн пипер- пекорино, домати конфит и тиквички, и школки со лук, магдонос и чили снегулки. Специјалното име „Оваа сланина е радикио!“ има сланина, радикио, карамелизиран црвен кромид, домати конфит, фонтина и мајчина душица. „Козата“ се состои од домати, слатка летна пченка, карамелизиран црвен кромид, скаморца, козјо сирење, магдонос, нане и босилек.
Покрај пиците, ресторанот сервира и сендвичи, вклучувајќи пилешки пармезан и печено говедско месо со багети од сусам. „Ѕверот“ има цело врвно филе зачинето како градите, Грујер и аиоли. Сендвичите за појадок имаат јајца и сирење со сланина или тејлор шунка на тврди кифлички од афион.
Историја
Готвачот Даг Мириело го отворил ресторанот во Јули 2020 година, во простор во кој претходно биле сместени Компанијата за пиво БрнСајд и данската пиварница Микелер. Брук Џексон-Глиден од Ејтер Портланд го опишал ресторанот, именуван по бабата на Мириело, како „нов, отворен“. Во 2021 година, ресторанот бил домаќин на настанот 420 во соработка со Скривалиштето на Ома и коктел поп-ап Шипрек. Специјалната пица вклучувала печен кинески модар патлиџан, доматен самбал, лимон, ким, јогурт, билки и пржен лук. Некои приходи од настанот биле во корист на проектот „Последниот затвореник“, кој „има за цел да ги исправи штетите од криминализацијата на канабисот“. Од април 2022 година, ресторанот служи и вечера од 4 јадења.
Прием
Виламет Вик го вклучил ресторанот во списокот на „Пет одлични нови ресторани што биле отворени во 2020 година“. Карен Брукс ја вклучил Пицата на Димо во прегледот на Portland Monthly ' 2021 година за најдобрите ресторани во градот и ја именувал пицеријата како една од трите што „го поткрепуваат случајот дека Портланд е најдобриот пица град во Америка.
4 век
4 век започнал на 1 јануари 301 год., а завршил на 31 декември 400 год.
Во рамките на Римското Царство, почетокот на 4 век бил одбележан од Константин Велики, првиот римски цар кој се преобратил во христијанство. Константин Велики е исто така познат по тоа што во 330 година го назначил античкиот град Византион за нов и единствен главен град на империјата, нарекувајќи го Нов Рим (подоцна во негова чест бил преименуван во Константинопол). Последниот римски цар кој владеел и со источната и со западната половина на империјата бил Теодосиј I. Системот на два императори, кој првично бил поставен од Диоклецијан во претходниот век, станал редовна практика, а истокот продолжил да расте во важност како нов центар на трговија и империјална моќ. Угледот на Рим како поранешен империјален град драстично се намалил во текот на овој век. Доцна во векот, христијанството станало официјална државна религија, а старата паганска култура на империјата полека почнала да исчезнува. Во текот на овој век во империјата генерално владеел просперитет, иако честите напади на германските племиња од север претставувале сериозен проблем од 376 година па натаму. Овие рани германски инвазии го означиле почетокот на крајот на Западното Римско Царство.
Во Кореја започнал периодот на Трите кралства (Пекче, Когурја и Сила), кој траел приближно 300/400 – 668 година.
.th
.th — највисок државен домен за Тајланд. Раководен е од THNIC.
Регистрација
Регистрацијата на доменско име .co.th е сложеба процедура, поради оваа причина повежето тајландски страници користат доменско име .com name. За да се регистрира доменско име .co.th регистерот во Тајланд побарува копии од документите на претпријатиетона со исто име како и бараното доменско име, па на пример доколку се побара acme.co.th мора да се има претпријатие регистрирано како Acme Co., Ltd.
Претпријатие може да регистрира само едно доменско име со доменот .co.th.
Второстепени домени
THNIC птифаќа барања за доменски имиња од доменот .th само под седум групи на веќе определени второстепени домени:
Највисок второстепен домен
Во 2010 година беше воведен нов домен за Тајланд, наменет за доменски имиња на месниот јазик. Овој домен е <tt>.ไทย</tt>. Од 2011 година, активни се илијадници страници со овој домен.
И изгледа дека тајландскиот месен домен <tt>.ไทย</tt> директно се пренасочува кон англиските доменски имиња <tt>.in.th</tt>. Друга група на домени <tt>.th</tt> мора да користат третостепени доменски имиња <tt>.ไทย</tt> прикажани на табелата погоре.
NGC 7177
NGC 7177 — спирална галаксија во соѕвездието Пегаз, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7177 се споменува и како UGC 11872, MCG 3-56-3, CGCG 451-2.
Откривање
Објектот е откриен на 15 октомври 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7177 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 7177 има привидни димензии од 3,2' х 2,1'.
Други поделби
Проучување на NGC 7177 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 67823. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 166; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1684. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 187.
Бејби Блу Пица
Бејби Блу Пица била веганска пицерија во Портланд, Орегон. Ресторанот работел од јули 2019 до јануари 2022 година, затворен за време на пандемијата COVID-19.
Опис
Ресторанот служел седум вегански пици со кори од кисело тесто и додатоци како феферони без месо. Понекогаш се користеле кори без глутен.
Историја
Веганскиот готвач Оди О'Конор, кој претходно работел во Апица на Грејси, започнал да работи со Бејби Блу на булеварот Хоторн во југоисточен Портланд во јули 2019 година. Приближно две години подоцна, О'Конор го поврзал бизнисот со паркот за храна Роуз Сити. Тој ја затворил количката приближно еден месец за време на пандемијата COVID-19, дозволувајќи му да истражува за правење други видови пица и да отвори посебна мала пицерија наречена Бокскар Пица. Бејби Блу била затворена во јануари 2022 година; на вработените им била дадена опција да работат во Бокскар Пица.
Прием
Мајкл Расел рекол дека Бејби Блу „се издвојува по квалитетот на неговото тесто“ и дека „се потпира на цената“ меѓу новите вегански пицерии во градот. Портланд Бизнис Журнал му дал оценка на бизнисот со 5 ѕвезди. Ваз Ву го вклучил Бејби Блу во прегледот на Портланд 2021 година за „каде да се најде веганска пица во Портланд“ и рекол: „Оваа успешна скокачка-претворена количка за храна содржи некои од највозбудливите вегански пици во градот“. Тој, исто така, го вклучил бизнисот во списокот од 2021 година од 13 „колички за веганска храна што треба да се посетат во Портланд и пошироко“. Бејби Блу бил номиниран во категоријата Најдобра веганска пицерија на Веги наградите на списанието VegNews во 2022 година.
Ресторан Пиноли
Пиноли бил познат по добрата храна по ниски цени, и бил популарен меѓу познати личности, новинари и политичари.
Волшебниот круг е основан во Пиноли во 1905 година. Сега има сина плоча за да ја прослави оваа пригода.
Пиноли станал британски државјанин во 1906 година, и починал во 1927 година. Тој е погребан на гробиштата Бромптон. Пиноли е затворен во 1949 година.
Локацијата на ресторанот на Пиноли сега е дел од лондонскиот кинески кварт. Името „Пиноли“ сè уште е видливо на горниот дел од предната страна на зградата во улицата Вардур.
NGC 4862
NGC 4862 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4862 се споменува и како IC 3999, MCG -2-33-79.
Откривање
Објектот е откриен на 1886 година од страна на Френсис Ливенворт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4862 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,9 m/лм2. NGC 4862 има привидни димензии од 1,1' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 59 м 30,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -14° 7' 55"". Положбениот агол на објектот е во износ од 153°.
Други поделби
Проучување на NGC 4862 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 44610. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 284; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5542. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1591.
Осуда (филм од 2010)
Осуда (англиски: Conviction) - американски филм од 2010 година, во режија на Тони Голдвин (Tony Goldwyn), а по сценарио на Памела Греј (Pamela Gray). Во главните улоги играат: Хилари Свонк (Hilary Swank), Сем Роквел (Sam Rockwell), Мелиса Лео (Melissa Leo), Томас Махард (Thomas D. Mahard) и Овен Кембел (Owen Campbell).
Поделба на акции
Поделба на акции - постапка со која една постоечка акција се заменува со одреден број нови акции.
Поделба на акциите во практиката
На 6 јуни 2014 година, цената на акцијата на „Епл“ изнесувала 645 долари, а веќе следниот понеделник таа паднала на 92 долара, како последица на поделбата на акциите во размер 7:1. Претходно, уште во три наврати „Епл“ извршил поделба на акциите во оснос 2:1, и тоа во 1987, 2000 и 2005 година. Во 1990-тите, просечно 64 акционерски друштва чии акции биле дел од индексот S&P 500 вршеле поделба на акциите секоја година. Во 1997 година, тој број изнесувал 102, а во 2013 година само 12 акционерски друштва извршиле поделба на акциите. Според студијата на 2.750 фирми во периодот 1975-1990, спроведена од професорот Дејвид Ајкенбери, вредноста на акциите по извршената поделба просечно растела за 3,4% само неколку дена по поделбата, т.е. за 8% во текот на една година.
Поделба на акциите во Македонија
Во Македонија, случаите на поделба на акциите се ретки. На пример, во март 2005 година, Комерцијална банка извршила поделба на акциите во однос 5:1. Според членот 276 од Законот за трговските друштва, друштвото може да изврши поделба на акциите и да го намали нивниот номинален износ со измена на статутот на друштвото, но под услов основната главнина да остане непроменета. Одлуката за поделбата ја носи собранието на акционери, со мнозинство гласови, а со претходниот Закон за трговските друштва (Службен весник 88/2015) за таквата одлука се барало двотретинско мнозинство. Притоа, одлуката за поделба на акциите треба да биде заведена во Централниот регистар на Република Македонија и во Централниот депозитар за хартии од вредност.
NGC 4863
NGC 4863 — леќеста галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4863 се споменува и како MCG -2-33-81.
Откривање
Објектот е откриен на 1886 година од страна на Френсис Ливенворт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4863 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 4863 има привидни димензии од 1,8' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 59 м 42,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -14° 1' 46"". Положбениот агол на објектот е во износ од 24°.
Други поделби
Проучување на NGC 4863 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 44650. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 284; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5542. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1591.
Валштет
Валштет (Wahlstedt) — град во округот Зегеберг, во сојузната покраина Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Географија
Градот се наоѓа околу 50 километри северно од Хамбург, 40 километри јужно од Кил и 30 километри западно од Либек. Се наоѓа на седум километри западно од Бад Зегеберг на работ на Зегебершката Шума.
Меѓународни односи
Валштет бил збратимен со:
Зорица Апостолска
Зорица Апостолска — член на НСДП и министер без ресор во владата на Република Македонија. Таа на функцијата стапила во јуни 2017 година. Апостоловска била една од четирите жени министри во владата на Македонија од 2017. По професија е економист, а дипломирала на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“.
.tj
.tj — највисок државен домен за Таџикистан. Регистрациите се обработени преку акредитирани регистратори.
Следниве второстепени домени се достапни за третостепена регистрација:
Историја на Кратово
Кратово е еден од најстарите градови на Балканот. Иако мал по своите размери и по бројот на жителите, со векови претставувал привлечно место за живеење и за стопанисување. Историските податоци укажуваат на постоење на населби уште од праисторијата, односно од самите зачетоци на цивилизацијата. Според податоците се укажува на постоење на цивилизација и рударство на овие простори уште од 6 век пред нашата ера.
Антика
Во времето на Пеонците, за кои се тврди дека се најстари жители на Кратово. Во споменатиот период ги населиле сите области помеѓу реките Вардар и Горна Струма. Како населба Кратово, исто така, се споменува уште пред раѓањето на Христа, во Хомеровата Илијада во 6 век п.н.е. во која живее тракиското племе Пеони. Податокот се потврдува и со пронајдените монети на просторот на Кратово, од времето на Адољон Пајонски, крал кој владеел од 315 до 285 година пр.н.е.Од извршените архелошки истражувања во минатото и денес, во разни делови од градот и неговата околина се откриваат многу стари некрополи, кои припаѓаат на разни историски периоди: тракискиот, пеонскиот, античкиот, римскиот, византискиот македонски и од српскиот. Покрај тоа, со ископините беа откриени бројни питоси, мали населби, згура од метал, растурена насекаде во околината, траги од некогашните патишта, водоводи, остатоци и темели од стари градби, римски купови со зашилено дно со огромна големина, многу малтер, делкани камења од некогашните убави згради и разни украсни предмети. Старите монети и другите архелошки остатоци говорат за големата старост на градот.
Првпат кога овој град се спомнува е под името Коритос (Корито), што всушност ја објаснува и неговата местоположба, односно тој се наоѓа во корито. Имено, За постоењето на Кратово се зборува уште во VI в.п.н.е, а доказ за тоа е Хомеровиот еп "Илијада", каде што градот е спомнат, како и монетите (кои таму се пронајдени) од времето на Адољон Пајонски, крал кој владеел од 315 до 285 г.п.н.е. И римскиот период оставил многу археолошки траги низ Кратово и Кратовско. За ова сведочат пронајдените монети од периодот кога градот ѝ припаѓал на римската провинција Дарданија, чиј гла вен град бил Скупи, денешно Скопје.
Среден век
Запоседнувањето на кратовските рудници им овозможило на Дејановиќи и на деспотот Оливер да се здобијат со големи приходи, а него подоцна го наследиле синовите Дејан, Драгаш и Константин, кои владееле заедно со нивната мајка Теодора. Причината за тоа биле златните рудници, кратовските ковачници за златни и за сребрени пари и рударството воопшто, што било единствен извор за живот на населението. Богатството на градот го забележале и османлиските владетели. Нивното внимание особено се потенцирало во 1389 г, кога султанот Мурат, одејќи кон Косовско Поле, поминал низ Кратово со намера да го види неговото богатство.
Сјајот на златото ги привлекол Османлиите и тие тука се одомаќиниле во следните пет века. Тие ја освоиле, ја потчиниле и во своја власт ја зеле Кратовската област, а со тоа и рудниците. Нивното доаѓање пре дизвикало и низа промени во градот, па со подигањето на минарињата многу од црквите биле претворени во џамии. Во XVI и во XVII, во составот на новоосвоените територии на Османлиското царство, градот станал важен центар. Развојот на рударството овоз можил и културен подем на градот, па покрај златарскиот занает, почнале да се отвораат и училишта. Но, Кратово не го одминал и процесот на исламизација, кој во XVI в. се интензивирал и во овие краеви. Во турските дефтери пишува дека од 303 жители, 74 биле исламизирани, што покажува дека во тогашна Македонија Кратово спаѓал меѓу градовите кои биле најнаселени со муслимани.
Подоцнежниот развој овозможил во него да се доселат католички семејства од Дубровник, кои со текот на времето прифатиле други вери. Ориентот оставил длабоки траги во коритото на градот. Тоа особено се забележува во станбенатата култура, поточ но во ориенталните куќи со широки чардаци, кои секористеле за дневен престој, каде имало миндерлак, потоа просторот за прием и седење, а собите се наоѓале од двете страни при влезот во куќатата. Ваквите градби сè уште ги има во Кратово, но за жал, тие се оставени на забот на времето. За градбите во ориентален стил пишувале турските патописци Хаџи Калфа, Ќапит Челебија и Евлија Челебија. Од нивните записи многу се дознава за кратовските амами, чаршијата, бакарот од кој се изработувале свеќници, фенери, ибрици, тепсии, саани, легени и друго.
Евлија особено ги опишал амамите, еден од нив, за кој се претпоставува дека бил изграден во XVI век, бил долг 70 м. и имал 40 чешми со топла вода. Амамот бил урнат во 1689 г. во периодот на Карпошовото востание. На почетокот на XVII век во градот почнале да се на селуваат и Турци од Азија, кои биле многу богати и тука изградиле свои сараи. Во XIX век почнал и развојот на занаетчиството и на трговијата, се обновило рударството и заживеале занаетите, што му овозможило голем подем на градот. Сите овие минувања, живеења, различните цивилизации и владетели и денес се отсликуваат во него.
Халиме султан
Халиме живеела во Отоманското Царство како дворјанец за време на владеењето на седум султани: Мурат III, Мехмед III, Ахмед I, Мустафа I, Осман II, Мурат IV и Ибрахим.
Ран живот
Со грузиско потекло, Халиме Султан се омажила за Мехмед, кога тој сè уште бил принц и гувернер на Сарухан (Маниса). По смртта на султанот Мурат III во 1595 година, таа дошла во Цариград заедно со Мехмед. Во Цариград, нејзиниот син Махмуд бил многу популарен меѓу јаничарите. Сепак, Халиме не била омилена од нејзината свекрва Сафије Султан.
Таа испратила порака до религиозниот гледач бидејќи била суеверна и сакала да знае дали нејзиниот син ќе стане следниот султан и уште колку долго ќе владее нејзиниот сопруг. Гледачот одговорил, но пораката била пресретната од Абдурезак Ага, главниот црн евнух на царскиот харем, кој подоцна им ја дал на Мехмед и Сафије, наместо неа. Во пораката се велело дека Мехмед ќе умре во рок од шест месеци, а нејзиниот син ќе стане следниот султан. Сафије ова му го соопштила на Мехмед а самиот Махмуд навистина не знаел ништо за постапката на неговата мајка, по кое бил погубен.
Прв мандат
Кога Мустафа се искачил на престолот во 1617 година, таа станала Валиде султан, како и регент и се стекнала со голема моќ. Таа, како сопруга на Мехмед, очигледно била во можност да има поголем статус како Валиде Султан отколку што имала Хандан Султан, другата сопруга на Мехмед. Ова веројатно било во голема мера затоа што таа ја практикувала власта подиректно, дејствувајќи како регент за нејзиниот ментално неспособен син бидејќи неговата ментална состојба не се подобрила. Никој не очекувал дека Мустафа, кој страдал од тешки емоционални проблеми, ќе стане султан, и затоа таа не уживала позиција со голем статус во царскиот харем. Таа добила 3.000 аспери иако нејзината свекрва Сафије Султан сè уште била жива. Нејзината ривалка Хандан Султан добивала само 1.000 аспери како Валиде Султан. Косем султан, сопругата на Ахмед I и негова омилена и легална сопруга ја изгубила својата позиција во палатата Топкапи и била испратена во Стариот дворец откако Мустафа I се качил на престолот.
Владеењето на Осман
Подоцна Мустафа бил симнат од престолот, а на него се качил неговиот внук Осман II поради психичката состојба на Мустафа. Мустафа бил вратен во кафезот, а таа во Стариот дворец. Меѓутоа, таа добила само 2.000 аспери за време на нејзиното пензионирање во Старата палата помеѓу двете владеења на нејзиниот син; во текот на првите месеци од нејзиното пензионирање Сафије сè уште била жива, можеби соседка во Стариот дворец, примајќи по 3.000 аспери дневно. Исто така, Косем султан добивала по 1.000 аспери дневно за време на нејзиното пензионирање во Стариот дворец. Од нејзината локација во Стариот дворец, таа одиграла клучна фигура во детонирањето и убиството на Осман II. Основната и исклучителна слабост од која страдал Осман II било видливото отсуство на основа на женска моќ во харемот.
Втор мандат
Барајќи противтежа на јаничарското влијание, Осман II ги затворил нивните кафулиња и почнал да планира да создаде нова и полојална војска составена од анадолски секбани. Ова довело до избувнување на востание во палатата од страна на јаничарите, кое било поддржано од Халиме Султан, бидејќи таа сакала да го ослободи својот син од кафезот и повторно да стане Валиде султан. Подоцна на 18 мај 1622 година Осман повторно бил симнат од престолот, а бунтовниците, во меѓувреме, упаднале во царската палата и го ослободиле Мустафа од неговото затворање и го прогласиле за свој господар. Таа повторно се вратила од Стариот дворец и станала Валиде султан. Некои од јаничарите се консултирале со неа за назначувањата и всушност нејзиниот зет, Кара Давуд-паша, станал голем везир. Фракцијата се заложила за каузата на Мустафа и таа не можела да се чувствува безбедна додека Осман II бил жив. Нивната нелагодност била добро основана, бидејќи некои од бунтовниците сакале да го поштедат Осман, надевајќи се без сомнение дека нема да го искористат за свои цели на некој иден датум. Кара Давуд-паша имал прибегнување, па на последната екстремна мерка на 20 мај 1622 година, Осман II бил задавен во затворот Еди-куле.
Устоличувањето на Мурат
По смртта на Осман, генералниот гувернер на Ерзурум, Абаза Мехмед-паша, решил да напредува во Истанбул за да се пресмета со убијците на Осман II. Кара Давуд-паша бил избран за жртвено јагне и бил погубен во обид да го измени незадоволството и да ги спречи бунтовите што се насобрале пред дворецот: Мехмед-паша, и покрај понудите дадени од емисарите од главниот град, продолжил со неговото напредување. Соочени со сè подлабока криза, свештениците и новиот голем везир Кеманкеш Кара Али-паша побарале да се согласи со детонирањето на нејзиниот син во корист на единаесетгодишниот Шехзаде Мурат, најстариот преживеан син на Ахмед I. Таа се согласила бидејќи и било ветено дека животот на нејзиниот син ќе биде поштеден. Според тоа, Мустафа бил симнат од престолот и повторно затворен.
Смрт
Починала во 1643 година и била погребана во мавзолејот на нејзиниот син во џамијата Аја Софија, Истанбул.
Потомство
Заедно со Мехмед, Халиме имала четири деца:
Во популарната култура
Во ТВ серијата од 2015 година 'Величествениот век: Косем', Халиме Султан е портретирана од турската глумица Аслихан Ѓурбуз.
Фалкенштајн (Саксонија-Анхалт)
Фалкенштајн (Falkenstein) — град во округот Харц, во Саксонија-Анхалт, Германија. Се наоѓа на североисточната страна на Харц, приближно 10 километри западно од Ашерслебен. Градот бил основан во 2002 со спојување на градот Ермслебен и со 6 други општини. Бил наречен по блискиот замок Фалкенштајн, околу 5 километри на југозапад.
Ана Тертер
Ана Тертер — бугарска принцеза и српска кралица од 1284 до 1299 година, како сопруга на српскиот крал Стефан Урош II Милутин.
Потекло, детство и младост
Ана Тертер била ќерка на бугарскиот цар Ѓорги I Тертер. Првата сопруга на Ѓорги, Марија, се споменува во Бориловиот синод, а тој се развел од неа во 1279 година. Бракот на Ѓорѓи и Кирамарија траел од 1279 до 1283 година, а Ана најверојатно се родила во тој период. Тоа би значело дека таа имала најмногу пет години кога пристигнала на српскиот двор.
Позадина
Српско-бугарските односи биле добри на почетокот на владеењето на кралот Милутин. Бугарија била потресена од востанието на Ивајло од 1277 до 1280 година, за време на кое Ѓорги Тертер се истакнал како единствен цар. Теодор Светослав, неговиот син, бил заложник во Константинопол во првата половина на 1280-тите, па Ѓорги Тертер морал да преговара за неговото спасување. Бугарскиот цар се обврзал да ја протера својата втора сопруга, мајката на Ана, Кирамарија, со која живеел илегално, и повторно да се ожени со својата отфрлена сопруга Марија. Преговорите ги водел трновскиот патријарх Јоаким III во име на бугарскиот двор. Преговорите биле успешно завршени и Теодор Светослав во 1284 година се вратил во Бугарија, по што бил прогласен за владетел на неговиот татко.
Меѓутоа, набргу дошло до српско-бугарско зближување. Како дел од своите дејствија против Византиското Царство, Милутин од 1282 до 1284 година водел дури три експедиции на византиските територии. Во една од нив учествувал и неговиот брат, кралот Драгутин. Освен воени походи, Милутин презел и дипломатски дејствија насочени против Византија. Еден од нив е зближувањето со Бугарија.
Српско-бугарски сојуз
Српско-бугарскиот сојуз требало да се зајакне со бракот на Милутин и ќерката на бугарскиот цар, чие име не се споменувало во бугарските извори, но во науката е познато благодарение на Пљеваљскиот требник. Бракот бил склучен непосредно пред 11 август 1284 година. На овој датум Дубровник му испратил подароци на српскиот крал по повод бракот со бугарската принцеза. Подарокот вклучувал 400 перпери (пари од тој период) за кралот и скапа облека вредна 26 перпери за неговиот водач Градислав. До овој датум, Милутин сигурно се развел од својата претходна сопруга, ќерката на тесалискиот севастократор Јован Анѓела, чие име не ни е познато. За овој брак сведочи и писмо од цариградскиот патријарх Григориј II, напишано по март 1283 година. Преговорите меѓу Милутин и Јован се воделе во рамките на антивизантиската коалиција на Карло Анжујски. Кога пропаднала по сицилијанската вечер, на Милутин не му требало брак со Тесалија. За српско-бугарското зближување придонело и заедничката закана од Татарите кон (унгарски владетел) Црна Нога.
Редоследот на жените на Милутин
Според претходните сфаќања, врз основа на византискиот хроничар Никифор Григор, редот на жените на Милутин бил следниов: најпрвин бил оженет за ќерката на непознат српски благородник, Јелена, а потоа за ќерката на тесалискиот владетел Јован чие име не е познато, потоа Јелисавета Арпад, ќерката на унгарскиот крал Стефан, сопругата Каталина, потоа Ана Тертер и на крајот Симонида Палеолог. Овој редослед неодамна бил побиен од Александар Узелац, кој претпочитал сведоштво на друг грчки хроничар, Георги Пахимер. Пахимер го дал следниот редослед: Јелена, Тесалка, Ана Тертер, Јелисавета, Симонида.
Врз основа на зачуваната кореспонденција помеѓу Ана Неда, ќерката на Милутин и владетелите на Неапол (три писма, од 1337, 1338 и 1354 година), Александар Узелац утврдил дека Ана Неда била ќерка на Милутин од врската со Јелисавета. Според авторот на aнонимниот опис на Источна Европа од 1310 година, Јелисавета претходно била мажена за чешкиот благородник Завиша од Фалкенхајн, а потоа се замонашила. Милутин богохулно и ја соблекол монашката облека. Врската на Милутин со Јелисавета не била прифатена ниту во круговите на српската црква, бидејќи за Јелисавета немало ниту збор во српските извори. Згора на тоа, во домашните пишани извори, единствената од жените на Милутин ја споменувал архиепископот Данило (Животи на српските кралеви и архиепископи) од Симонида Палеолог, последната сопруга.
Прв брак
За брачниот живот на Ана и Милутин нема многу информации. Архиепископот Данило не ја споменувал оваа сопруга на Милутин. Од тие причини не ни знаеме колку траел нивниот брак.
Разводот на Милутин и Ана бил поврзан со српско-византиските односи на самиот крај на 13 век. Византискиот поход на Михаил Главаш во Србија во 1296 година не бил толку успешен како што го прикажувал Манојло Фил, па царот Андроник II, поради двојната опасност (од Србија и Татарите), морал да започне преговори со Милутин. Извештајот на Теодор Метохит, водачот на византиската амбасада што требало да го договори бракот на Милутин со сестрата на Андроник, Евдокија, бил најдобар доказ за преговорите. Меѓутоа, Евдокија не сакала да се омажи за четирикратно оженетиот српски крал, оправдувајќи се со жалење за нејзиниот неодамна починат сопруг, трапезунтскиот цар Јован. Затоа, Андроник бил принуден да му ја понуди на Милутин својата петгодишна ќерка Симонида.
Бракот на Милутин и Ана сигурно не постоел уште во 1296 година. Во црквата Свети Ахил во Ариље била насликана фреска на која бил прикажан сремскиот крал Драгутин со сопругата Каталина и Милутин без сопругата. Тоа било сведоштво дека неговиот брак со Ана во тоа време повеќе не важел, иако бугарската принцеза останала да живее во Србија. Во 1292 година Ѓорѓи на бугарскиот трон бил сменет од Смилец, па Милутин немал политичка потреба да го одржува бракот со девојчето Ана.
Развод
Еден од основните услови на Византијците било предавањето на заложниците. Во замена за Симонида, Милутин морал да им ги предаде на Византијците Ана Тертер и пребегнатиот од Котаница. Георгије Пахимер пишувал за пречекот кој Симонида го имала во Србија: „А бидејќи охридскиот архиепископ ги служел вообичаените служби, таа ги прими вообичаените делови, а самиот крал повеќе ја примил за царската ќерка отколку за жена.Тој ја поздравил благонаклонето, не на коњ како што бил обичајот, туку се симнал кога таа се приближила, односно како пред господарка, не пред жена му.“ Милутин ги наследил освоените територии, а Ана Тертер била испратена во Србија. Интересно е што Пахимер само бракот со бугарската принцеза го сметал за легален брак на кралот Милутин, додека останатите врски на Милутин ги сметал за вонбрачни. Тоа бил начин да се оправда пред црквата склучувањето на овој, по сите правила, вонбрачен брак.
Пахимер наведувал дека креаторот на идејата за заложник на Ана Тертер бил цариградскиот патријарх Јован XII, кој барал, заради сигурност на бракот, бугарската принцеза да биде депортирана во Византија. Алтернативата била Милутин да ја испрати својата мајка Јелена Анѓел како заложник, што било невозможно. Милутин остро се спротивставил на екстрадицијата на Ана Тертер. Метохит наведувал дека предавањето на Ана Тертер било најголемиот впечаток на кој Милутин се согласил. Бидејќи оваа точка од договорот вклучувало нешто многу поважно од предавањето на поранешната кралица, римскиот амбасадор го сметал неговиот дипломатски успех околу неа за најважен за Империјата. Не се знае која била втората отстапка. Се претпоставувало дека тоа било отстапка за територијата или обврска за промена на надворешната политика кон Бугарите.
Животот во Цариград
Во пресрет на Велигден 1299 година, на реката Вардар, недалеку од Солун, имало своевидна „размена“. Имено, византискиот император му ја предал ќерката на новопечениот зет, со нејзината придружба, а поранешната српска кралица заедно со заложниците им била предадена на Грците. Оваа постапка на српскиот крал не наишла на одобрување кај членовите на српското кралско семејство, ниту од лични симпатии со поранешната снаа, ниту од политички причини. Сепак, кралот Стефан Милутин не обрнал премногу внимание на тоа, туку дури успеал повторно да го поништи бракот.
Реакции на цариградскиот патријарх во врска со разводот на Милутин и Ана
Ана била однесена во Цариград, каде што биле нејзиниот татко, мајка и маќеа. Царската делегација со која патувала Ана не влегла веднаш во градот, туку извесно време живеела надвор од градот. Поранешната српска кралица била официјално пречекана на 22 јуни 1299 година. Разводот на Ана и Милутин наишло на неодобрување во врвот на византиската црква. Патријархот Јован XII не се помирил со фактот дека византиската принцеза Симонида се омажила за српски крал кој бил неколкупати венчан. Според него, бракот на Милутин и Ана Тертер бил легален и немало основа за негово раскинување. Андроник се вратил во Цариград дури во 1300 година, кога се сретнал со патријархот.
Стигиола
Стигиола (множина: stigghiole на италијански или stigghioli на сицилијански, исто така познат и како stigghiuola) е сицилијански специјалитет за храна, кој е типичен за улиците на градот Палермо. Се состои од црева (најчесто од јагнешко, но и од козјо или пилешко) кои се мијат со вода и сол, се зачинуваат со магдонос и понекогаш со кромид и други тревки, потоа се залепуваат на ражен или пак се тркалаат околу празот и на крај се варат директно на скарата. Јадењето е најчесто се подготвува и се продава како улична храна. Во Рагуза јадењето се пече во тепсија и е познато како турциниуна.
Тој е наведен како и традиционален италијански прехранбен производ (PAT) од страната на Министерството за земјоделски, прехранбени и шумарски политики.
Ана Тертер
Втор брак
Братот на Ана Тертер, Теодор Светослав, дошол на бугарскиот трон во 1300 година. Ѓорги Тертер, таткото на Ана, се вратил во Бугарија и од својот син наследил град. И Ана добила можност да се врати во татковината. Меѓутоа, во Цариград, во неа се заљубил епирскиот деспот Димитрије Дука Комнин Кутрул, вдовец, син на Михаил II Комнин војвода. Извесно време живееле во нелегална љубовна врска, до 1301 година, со дозвола на царот Андроник, тие не се венчале.
Во 1304 година, деспотот Димитрија бил осомничен за заговор против императорот. Меѓу другото, тој бил обвинет дека се оженил со „жена од непријателско семејство“. Се сомневало дека тоа го отворило патот за влијанието на Теодор Светослав на византискиот двор. Ана Неда и Димитрије Кутрул паднале во немилост, а Георгије Пахимер пишувал за реакцијата на Теодор Светослав. Бугарскиот император ги нападнал византиските територии и ја поразил грчката војска кај Скафида. Во јануари 1305 година, Димитрија бил изведен пред суд. Тој бил осуден во март 1305 година, по што бил затворен во „Големата палата“ со сопругата Ана и децата, а имотот им бил конфискуван. Набргу потоа, парот се обидел да побегне, но безуспешно. После тоа Димитрија бил затворен во Влахеранската палата. Мировниот договор меѓу Бугарија и Византија бил склучен во 1308 година. Тогаш морало да се намали казната за Димитрије и Ана. Меѓутоа, за судбината на Ана по 1305 година немало повеќе податоци во историските извори.
Потомството
Во Плевља Требник има информации за наводните деца на Милутин и Ана Тертер: „тоа се нарекува многугодишна побожност кон Ана и нејзиното дете“. Дали оваа информација се однесува на Константин и дали Милутин имал други деца со Ана, чиј идентитет денес не е познат, не може да се знае. Ана имала деца и со Димитриј, но нивниот идентитет не е познат.
1208 п.н.е.
1208 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1208. година пред новата ера, 208. од вториот милениум п.н.е., 8. од 13 век п.н.е. и деветта од 1200-тите п.н.е.
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1208 година се протега во 1428 и 1429, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1488 и 1489 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 665 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1885 и 1884 исламска година пред хиџра.
Поџо а Кајано
Поџо а Кајано (итал. Poggio a Caiano) — град во провинцијата Прато во регинот Тоскана, Италија. Градот се наоѓа 9 км јужно од привинцијалното седиште Прато. Во оваа месност Лоренцо де Медичи ја нарачал изградбата на Вила Медичи од архитектот Џулијано да Сангало во 1485. Денес вилата е отворена за посетители од јавноста. Главни атракции на вилата се Понтормовите фрески во главниот салон кои ги отсликуваат Вертумно и Помона. Внатрешноста е главно празна и оригиналниот мебел недостасува. Денес формалните градини се во донекаде подивена состојба.
1209 п.н.е.
1209 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1209. година пред новата ера, 209. од вториот милениум п.н.е., 9. од 13 век п.н.е. и последна од 1200-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4299 и 4300 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3541 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2551 и 2552 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 456 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1209 година се протега во 1427 и 1428, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1487 и 1488 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 666 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1886 и 1885 исламска година пред хиџра.
Откритија
1209 av. J.-C.
Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 800 м слободен стил во женска конкуренција
Пливање на Летните олимписки игри 2004 година - 400 м мешано во женска конкуренција — дисциплина која се одржала во Атинскиот олимписки воден центар кој е во составот на Атинскиот олимписки спортски комплекс, во Атина, Грција. Натпреварот се одржал на 19 и 20 август. На натпреварот учествувале вкупно 31 натпреварувачи од 26 земји.
1210 п.н.е.
1210 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1210. година пред новата ера, 210. од вториот милениум п.н.е., 10. од 13 век п.н.е. и прва од 1210-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4298 и 4299 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3540 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2550 и 2551 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 457 пред основањето на Рим.