cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Освојувачи на медали на Зимските олимписки игри 2002
Во списокот на освојувачи на медали по земји на Зимските олимписки игри 2002 се наведени сите земји-учеснички на игрите кои освоија медали. Најуспешна нација на игрите беше репрезентацијата на Норвешка, која освои 13 златни од вкупно 25 медали, додека најмногу медали освои репрезентацјата на Германија, 36. Веднаш, по завршувањето на игрите, германија беше најуспешна нација, но две години подоцна, на норвешката репрезентација ѝ беа доделени уште 2 златни медали, со кои ја престуигна Германија и со 13 златни медали стана најуспешна земја ан игрите.
Хрватска и Естонија ги освоија првите медали и тоа златни на Зимските олимписки игри, медали на Зимските олимписки игри. додека Австралија и Кина ги освоија своите први златни медали на Зимските олимписки игри.
Најуспешен натпреварувач на игрите беше норвешкиот биатлонец Оле Ејнар Бјорндален, кој освои 4 златни медали.
Список по земји
Списокот е направен според информациите добиени од Меѓународниот олимписки комитет (МОК) и е во склад со прописите утврдени од страна на МОК за составување на ваквите списоци. Според прописите, земјите во списокот се претставени со нивните национални олимписки комитети, а се подредени по бројот на освоени златни медали. Доколку се случи две или повеќе земји да имаат еднаков број на освоени златни медали, подредувањето продолжува по освоените сребрени, па по освоените бронзени медали. Доколку се случи две или повеќе земји да имаат освоено ист број на златни, сребрени и бронзени медали, тогаш тие заземаат исто место во списокот и се прикажани според редоследот на првата буква во абецедата.
Крстови (Сретково)
Крстови — археолошко наоѓалиште во гостиварското село Сретково. Претставува некропола од средниот век. Се наоѓа на 4,5 км источно од селото, каде се гледаат камени плочи од гробни конструкции со насоченост исток-запад.
Живот со стрикото (филм)
Живот со стрикото (хрватски: Život sa stricem) е југословенски филм од 1988 година, во режија на Крсто Папиќ, а според сценариото на Иван Аралица, кое е засновано врз неговата новела „Рамка за омраза“ (Okvir za mržnju). Главните улоги ги толкуваат: Давор Јањиќ, Алма Прица, Миодраг Кривокапиќ, Фабијан Шоваговиќ, Бранислав Лечиќ, Аница Добра, Иво Грегуревиќ, Филип Шоваговиќ, Ненад Срделиќ, Илија Зовко, Перица Мартиновиќ итн.. Филмот е снимен во боја, со моно-звук и трае 116 минути. Премиерата на филмот била на 7 април 1988 година. Во 1990 година, филмот бил номиниран за наградата Златен глобус за најдобар странски филм. Крсто Папиќ бил номиниран за најдобра режија на Меѓународниот филмски фестивал во Чикаго, во 1988 година. Истата година, на Светскиот филмски фестивал во Монтреал, Давор Јањиќ ја добил наградата за најдобар глумец, а Крсто Папиќ ја добил наградата FIPRESCI.
Содржина
Мартин Кујунџуќ (го игра Давор Јањиќ) е писател на педесетгодишна возраст. Одненадеж, него го посетува стрико му Стјепан Кујунџиќ (го игра Миодраг Кривокапиќ), кого не го видел веќе 30 години. Стјепан е тешко болен и го замолува вникот Мартин да му организира достоен погреб во присуство на свештеник. Тогаш, Мартин започнува да се сеќава на тешкиот живот по Втората светска војна.
Двајцата се разделиле во 1951 година, кога Мартин учел во учителската школа во Истра. Еднаш, Мартин напишал писмена задача во која изразил сомневање во врска со колективизацијата, а струко му го пријавил кај власта. Во тоа време, стрико му бил висок функционер на Комунистичката партија на Југославија, а Мартин живеел тежок и сиромашен живот. Подоцна, Мартин случајно бил ранет во препоните, неговата бремена жена го оставила и избегала во Трст, а оттаму во Австралија, каде го родила синот Џон...
Надворешни врски
IMDb
Прохор Пчињски
Кога Прохор ја изучил книжевната мудрост подобро од своите врсници и станал полнолетен, родителите намислиле да го оженат за да добијат наследници. Но, Прохор не сакал себеси да се окова во земните окови. Горејќи со љубовен пламен кон Господа, тој жеднеел деноноќно да му служи со умот и срцето, со духот и телото. Затоа ја сакал црквата и нејзините богослужби и секој ден одел на молитва. Слушајќи ги зборовите на на Господа Исуса Христа во Евангелието: Кој го љуби таткото свој или мајката своја повеќе од Мене, не е достоен за Меде; и кој ме љуби Мене, нека го земе крстот свој и нека врви по Мене. – Прохор одлучил да го остави светот и сите светски убавини, па целиот да се посвети на Бога. Излегувајќи од црквата, каде ги слушал овие Господови зборови, тој целиот свој имот го раздал на сиромашните и отишол во пустина, пеејќи заедно со пророкот Давид: Душата моја жедува за силниот и живиот Бог. Како што црната жеднее по ведни извори, така и душата моја, Боже, копнее по Тебе! (Псал. 41,2,1).
Доаѓајќи во нагоричката пустина, Прохор нашол мала пештера и покрај неа мал извор на вода, па тука се населил. Почнал да се подвузува со прекрасен и спасителен подвиг, имајќи го секогаш пред очите на душата Господа Бога. Храната му се состоела од трева и разни растенија. Но, и таа храна ја земал само еднаш на три дена. Со молитвата, пак, секогаш ја нахранувал својата душа. Живеејќи на таков начин, проподобниот поминал во пустината 32 години и за тоа време не видел човечко лице, а се дружел само со ѕверовите кои го посетувале.
По Божја промисла се случило ова: некој човек по име Диоген, дошол во лов во пустината, каде што преподобниот се подвизувал. Тој сдогледал една срна и почнал да ја брка. Срната бегајќи дотрчала во пештерата на преподобниот, кој, пак, често ја хранел. Гледајќи ја срната многу уплашена, проподобниот ја запрашал: Зошто така бегаш? Тогаш пристигнал и Диоген, па гледајќи го влакнестиот старец, облечен во искинати алишта, силно се исплашил, се свртел назад и почнал да бега. Светиот пустиножител, предвидувајќи со Духот дека набргу ќе стане цар, почнал да го доикува, велеќки: Диогене, врати се! Не плаши се! Застани! Па и јас сум човек. Слушајќи ги зборовите на преподобниот, Диоген се вратил и со страв паднал пред нозете на чудниот старец, барајќи благослов од него. Светиот старец го благословил и пророчки му рекол: “Диогене, оди веднаш во Цариград, бидејќи Бог ќе те издигне на царскиот престол. А тогаш немој мене да ме заборавиш. Тие, па калишта што се на тебе, остави ги во посебна соба и често навраќај се да ги видиш, спомнувајќи си и за мене, старецот, кој живее во оваа пустина.” Диоген го послушал старецот и веднаш отпатувал во Цариград. И пророштвото на светиот старец се исполнило: по кратко време Диоген станал цар. Тогаш тој постапил по заповедта на светиот пустиножител и своите стари облеки ги оставил во посебна соба. Но, набргу заборавил на нив. Триесет години после тоа преподобниот Прохор му се јавил на Диоген на сон и му рекол: “Зошто, Диогене, ги заборави своите претходни аблеки, а и мене, старецот? Погрижи се да ми подигнеш макер и малечок храм.”
Откако се разбудил, царот го опфатил страв и веднаш отишолд а ги види своите стари облеки и се потцетил на се што му рекел старецот. Сакајќи да ја исполни желбата на преподобниот, царот заминал во пустината, во која го пронашол светиот подвижник бркајќи ја срната. Доаѓајќи во Жеглиговскиот крај, царот не можел да го пронајде светиот старец, бидејќи пред тоа, по Божја промисла, старецот преминал на планината Козјак. А тоа се случило откако ангел Господов се јавил на преподобниот и му рекол: „Бегај одавде длабоко по пустината во пустината и насели се на Козјак“.
Светиот Прохор го послушал гласот Господов и доаѓајќи на Козјак пронашол мала пештера и во неа се населил. Тука живеел уште триесет години, подвизувајќи се со пост и молитва и угодувајќи на Бога со исполнување на Неговите свети заповеди. Со таквиот богоугоден живот тој стекнал дар на прозорливост и чудотворство. И тогаш, веќе во длабока старост, му се јавил на сон на царот Диоген. Царот, патувајќи, го нашол местото на подвижништво на Божјиот угодник и тука, во Нагоричани, му подигнал храм. Но, царот многу тагувал бидејќи не знаел каде почиваат неговите мошти. Затоа усрдно со молел на светиот Прохор да му ги открие неговите мошти. И светиот Прохор му се јавил во сон и му рекол неговите мошти да ги бара во Козјачката пустина. Тогаш царот испратил многу војници да ги бараат моштите од светителот. Тие ги барале многу денови, но нивниот труд бил залуден. А еден старец, стоејќи на врвот од планината Козјак, откаде можел да се види целиот Козјак и во ширина и во должина, здогледал еден бел орел како лета над пештерата над која се наоѓале моќтите на светиот Прохор. Таму се упатиле сите, заедно со царот, и во пештерата ги пронашле нераспадливи моштиле на светителот. Царот и сите што биле со него паднале ничкум пред моштите на светителот па со големо стравопочитување и побожност, со пеење на црковни песни, ги зеле, ја преминале реката Пчиња и дошле во ногоподигнатиот Нагоричански храм. Кога утредента дошле во храмот, во него не ги нашле светите мошти, кои, пак, сами се вратиле во својата пештера. Но, тие повторно ги донеле, а моштите пак сами се врателе. Тоа се случиле трипати. Тогаш царот одлучил светителот да го понесе со себе во Цариград, па го товариле телото на една маска. Но, маската не сакала да се помрдне од местото. Царот во тоа ја видеј желбата на светиот отец Прохор и тој наредил, да се подигне нова црква на реката Пчиња и во неа нераспадливо до денес почиваат светите и чудотворни мошти, од кои тече свето и исцелително миро.
Новоподигнатата црква била осветена во присуство на царот и мноштво народ, а покрај црквата бил изграден и манастир. Царот ја зел левата рака од светителот и со себе ја однел во Цариград, а останатото тело целло го оставил во новата обител, за кое се верува дека точи свето и целително миро на утеха, помош и лекувања на сите кои со вера и љубов пристапуваат кон светиот Божји угодник, Прохор Пчински.
Житието на свети Прохор Пчински е напишано од непознат автор. Тоа е зачувано во неколку нови преписи од 18-19 век, направени врз основа на постари. Три негови преписи се чувале во манастирската библиотека на манастирот „Свети Прохор Пчински“, а еден препис од 1847 година се наоѓал во бившата Скопска митрололија. Две од Пчинските житија се препишувани од хилендарските монаси Мартириј Хилендарски и Дионисиј Хилендарски. Православната црква овој светец го празнува на 10 октомври.
Награда „АВНОЈ“
Награда на Антифашистичкото собрание на народното ослободување на Југославија (скратено Награда АВНОЈ) – била највисока државна награда во Социјалистичка Федеративна Република Југославија (СФРЈ) од 1966 до 1990 година. Спрема статутот, наградата била доделувана на оние творци од областите на уметноста и науката чии дела имаат посебно значење за развојот на СФРЈ. Исто така наградата била доделувана за животно дело, а била доделувана и на работни организации.
Први добитници на Наградата АВНОЈ во 1966 година биле - Антун Аугустинчиќ, вајар; Бранко Жежељ, универзитетски професор; Франц Когој, универзитетски професор; Блаже Конески, книжевник и универзитетски професор; Мирослав Крлежа, книжевник; Петар Лубарда, сликар; Исмет Мујезиновиќ, сликар; Павле Савиќ, универзитетски професор; Алојз Тавчар, универзитетски професор; Коста Тодоровиќ, универзитетски професор; Јован Хаџи, универзитетски професор и Родољуб Чолаковиќ, општествено-политички работник и книжевник. На чело на првиот одбора за доделување на наградата бил Јосип Видмар, претседател на Словенечката академија на науките и уметностите, а наградите на првите добитници на 6 декември 1966 година во Палатата на федерацијата, во Нов Белград им ги врачил Едвард Кардељ, тогашен претседател на Сојузното собрание.
Герман Чиковски
Отец Герман Дамјанов Чиковски (, Черешница, - , ) — духовник и револуционер, костурски војвода на Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација.
Животопис
Станал член на ВМОРО и за време на Илинденското востание бил војвода на четата од Черешница. По задушувањето на востанието бил фатен од властите и ле­жел во затвор. Во јануари 1904 година бил ам­нестиран. Бидејќи имало опасност да биде убиен од грчки андарти, добил покана да се пресели и работи во Бугарија, но ја одбил со зборовите: „Јас станав свештеник за да им служам на Бугарите во Македонија“.
Во јули 1908 година отец Герман бил отруен од Грци во костурската болница. Осум години по смртта, според локалниот обичај, коските му биле извадени и препогребани во малечко сандаче. Дел од нив имале зелена боја од отровот кој бил причинител за смртта. Подоцна името на надгробната плоча му било променето во „Германос Цикос“.
Герман Дамјанов имал два сина (Кузман и Благој) и три ќерки (Софија, Јана и Василка). Благој Германов емигрирал во САД и бил активен член на МПО „Борис Сарафов“, Кантон, Охајо, додека ќерката Софија била мажена за Андон Главчев, соосновач на МПО „Борис Сарафов“.
Баринас
Баринас (шпански: Barinas) е една од 23 држави  (estados) на Венецуела.
Главен град е Баринас. Поранешниот венецуелски претседател Уго Чавез е роден во оваа држава. Неговиот татко е гувернер.
Баринас има површина од 35.200 км2 и, во 2007 броеше население со вкупен број од 756.600.
Крајни точки на Србија
Ова е список на крајните точки на Србија: точките кои се подалеку на север, југ, исток, запад, повисоки или пониски од која било друга локација.
Белешки и наводи
Белешки:
NGC 5433
NGC 5433 — спирална галаксија во соѕвездието Ловечки Кучиња, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5433 се споменува и како UGC 8954, MCG 6-31-50, CGCG 191-38, KUG 1400+327, IRAS 14003+3245.
Откривање
Телото е откриено на 20 март 1787 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5433 е од видот Sd. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 5433 има привидни димензии од 1,6' х 0,4'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 2 м 36,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +32° 30' 37"". Положбениот агол на објектот е во износ од 3°.
Други поделби
Проучување на NGC 5433 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 50012. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 110; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2548. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 106.
Холандски Топ 40
Холандски Топ 40 (Nederlandse Top 40) е неделна музичка табела, која започнала како „Veronica Top 40“, бидејќи пиратскиот радио канал Radio Veronica бил првиот кој ја претставил. Таа остана под името „The Veronica Top 40“ сè до 1974 година, кога пиратскиот радио канал бил принуден да ја запре. Joost den Draaijer бил иницијатор за да се создаде топ 40 листа во Холандија. Табелата е слична на Билборд Хот 100 во САД.
Виља Клара (покраина)
Виља Клара (Provincia de Villa Clara) е една од покраините во Куба. Поголеми градови во оваа покраина се Санта Клара (главниот град), Сагва ла Гранде, Пласетас, Камахуани, Ремедиос и Кајбариен.
Околу Санта Клара, земјиштето се издига во Алтурас де Санта Клара. Највисока точка во покраината се наоѓа тука, на 464 м надморска височина. Виља Клара има и бројни езера кои се користат и за водени спортови и за риболов. Рио Сагба ла Гранде, најголемата кубанска река, исто така се наоѓа во оваа покраината.
Шеќерот од кој зависи кубанската економија се одгледува во рамнините северно од покраината и неколку мелници обезбедуваат работа за многу луѓе.
Покраините Сиенфуегос, Санкти Спиритус и Виља Клара биле некогаш дел од покраината Санта Клара.
Драгиња Ружиќ
Драгиња Ружиќ (2 октомври 1834 - 6 септември 1905) била српска глумица и член на ансамблот на Српскиот народен театар во Нови Сад. Важи за прва српска професионална глумица.
Ран живот и образование
Драгиња Поповиќ е родена во Врањево (денешен Нови Бежеј ), на 2 октомври 1834 година. Таа била ќерка на свештеникот Лука Поповиќ и неговата сопруга Милица, домаќинка. Нејзиното образование било ограничено на завршување на основното училиште, но таа се стекнала со добро образование во семејството и од нив стекна работни навики.
Седум члена на семејството Лука Поповиќ се поврзале со српскиот театар, пет ќерки и два сина. Покрај Драгиња, тука биле Љубица Коларовиќ, Катица Поповиќ, Јелисавета (Јеца) Добриновиќ, Софија Вујиќ, Лаза и Паја Поповиќ. Заедно со неколку други во поширокиот семеен круг, вклучувајќи ги Димитрије Ружиќ, Пера Добриновиќ, Димитрије Коларовиќ и сопругата на Лазина, Марија Аделсхајм-Поповиќ, оваа „уметничка династија“ за некое време претставувала скоро половина од Српскиот народен театар Нови Сад и претставувала моќна и силно влијателна семејна група, не само во семејството на глумецот, туку и во основањето на Друштвото за српскиот народен театар.
Кариера
Ружиќ била првото дете во нејзиното семејство кое го напуштило домот. Во 1860 година, таа се преселила во српската Чанада, во Романија, и влегла во тамошниот амфитеатар. За прв пат настапила на 17 јули 1860 година во улогата на Видосава во трагедијата на Јован Стерија Поповиќ, Ајдуци. Таа се омажила за глумецот Димитриј Ружиќ, глумец со кого играла во истиот театар. Од 16 јули 1861 година до крајот на нејзината глумечка кариера, Ружиќ била член на Српскиот народен театар во Нови Сад. Таа имала пауза од 1963 до 1965 година, кога во знак на протест против разрешувањето на Коларовиќ, го напуштила театарот заедно со сопругот Димитриј Ружиќ и сестрите Љубица Коларовиќ и Софија Вујиќ. За тоа време, таа настапила во ад хок основан патувачки театар основан од Коларовиќ и заедно, од јули до октомври 1863 година, организирале серија претстави. После тоа, до 1865 година, таа настапувала во Хрватскиот народен театар во Загреб. Втората пауза била помеѓу 1872 и 1873 година, кога таа играла кратко време во Националниот театар во Белград.
Ружиќ била една од најдобрите глумици на Српскиот народен театар во Нови Сад. Уште на самиот почеток на нејзината глумечка кариера, таа била забележана и бидејќи била многу амбициозна, успеала да работи внимателно и многу брзо за да се развива уметнички, истакнувајќи ја својата благодарност. Таа ги толкувала најразновидните улоги на сентиментални и драматични ликови, во комични, сериозни и пејачки улоги. Се верува дека таа одиграла околу 350 улоги. Таа се обидувала да ги донесе живите најмали детали до ликовите што ги претставуваше. Современите критичари ја рангираат со уметници на највисоко ниво во светот.
Таа прославила само еден од своите годишнини, 25-годишнината од уметничкото дело, на 17 април 1886 година. Истата вечер, таа ја прославила годишнината од бракот. Црногорскиот принц Никола Петровиќ Његош по тој повод и испратил сребрен ловоров венец. Таа неочекувано се повлекла од сцената во 1898 година, на 64 години и со кариера од 38 години. Тоа било изненадување, бидејќи се сметало дека е во целосна уметничка контрола. Нејзината последна улога била Јелисавета во делото на Шилер, Сплетка и Љубав, одиграно на 27 јуни 1898 година. Таа се пензионирала на 13 август 1898 година.
Личен живот
Драгиња се омажила за нејзиниот колега, глумец во Српскиот народен театар, Димитриј Ружиќ. Тие се венчале во манастирот Кружедол на 2 февруари 1862 година. Тие имале две деца, ќерка Зорка Тодосиќ и син Тиму. Ружиќ починала на 6 септември 1905 година во Вуковар, на 71-годишна возраст. Од Вуковар нејзините останки подоцна биле пренесени во Нови Сад и погребани на гробиштата Алмашка, во истиот свод со сопругот Димитри.
Ден на Републиката (СФРЈ)
Денот на Републиката – празник во бивша Социјалистичка Федеративна Република Југославија кој се славел на 29 ноември.
Денот на Републиката ја одбележувал годишнината од Второто заседание на Антифашистичкото собрание на народното ослободување на Југославија во Јајце на 29 ноември 1943 година, кога претставниците на партизанското движење на отпорот прогласиле федерално уредување на Југославија и уставотворно собрание на Федеративна Народна Република Југославија на 29 ноември 1945 година.
Со распадот на СФРЈ, престанало и одбележувањето на Денот на Републиката во сите републики не некогашната држава освен во Србија, каде одбележувањето престанало во 2002 година.
Космос-1651
Космос-1651 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 17 мај 1985 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 600 килограми. Космос-1651 бил навигациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на орбита околу Земјата на средна висина. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 675,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 9137 км, а најмалото на 9122.
Висина
Поимот „висина“ се користи и како количинска мерка на каква било величина или износ (на пр. висина на цена).
Во математиката
Во основните модели на просторот, висината претставува димензија, заедно со должината и ширината. Висината е нормална на рамнината на која лежат другите две.
Поимот се користи и во поапстрактни определби. Такви се:
Кај човекот
Човечката висина е важен дел од антропометријата. Во рамките на дадено население, висината е генетски предодредена, но разликите меѓу населенијата се должат претежно на животната средина.
ООН ја користи човечката висина како еден од показателите за квалитетот на исхраната и здравствените прилики во земјите во развој.
Шенунг
Шенунг (кинески: 神农, пинјин: Shénnóng), понекогаш Јан-цар (炎帝) или Цар на пет зрна (五谷先帝, Wǔgǔ xiāndì), е легендарен цар на Кина и културен херој од кинеската митологија за кој се смета дека живеел пред 5,000 години и кој го вовел земјоделството во Кина. Затоа неговото име значи „Божествениот земјоделец“. Шенунг ги научил луѓето да обработуваат земја за да не убиваат животни. Тој испробувал стотици билки за да ја види нивната лековита вредност, и се претпоставува дека е автор на Шенунг пен цао чинг (Материја медика на Божествениот земјоделец), најраната кинеска фармакопедија. Овој ракопис содржи 365 лекови од минерали, растенија и животни. Вистинскиот автор на делото исто така не се знае. Шенунг препознал стотици билки како лековити или отровни по пат на пробување на себе, нешто што било од круицијално значење за развојот на традиционалната кинеска медицина. Се смета дека тој го открил и чајот, како противотров на 70 билки. Според една легенда ова се случило во 2737 п.н.е. кога изгорените листови чај од неговото огниште ги дувнало ветер и паднале во котел со вода која вриела. како таков Пен-нунг се смета за таткото на кинеската медицина. Исто така се верува дека тој ја измислил акупунктурата.
Најпознатото дело кое му се препишува нему е Класикот за билните корења на Божествениот земјоделец (神农本草经, Shénnóng běncǎo jīng) -- за првпат составено за време на крајот на владеењето на Западната династија Хан.
Шенунг бил билзок роднина на Жолтиот цар и патријарх на сите кинези. Кинезите ги сметаат двајцата за заеднички предци. Шенунг се смета и за еден од предците на виетнамците. Тој се смета за еден од божествата од Тројцата возвишени и петте цареви заради неговиот придонес кон човештвото.
Се смета дека Шенунг играл улога во создавањето на инструментот Кучин, заедно со Фу Сји и Жолтиот цар.
Бројките 3 и 9 се свети во кинеската митологија заради тоа што Шенунг е дел од божествениот Триумвират, составен од него, Фусји и Жолтиот цар. Бидејќи 9 е најголемиот самостоен број, тој претставува полност и целосност. Покрај тоа, 9 се смета и за двојно свет број бидејќи е производ од трипати по три. Во стара Кина, броевите 3 и 9 се користеле само од царот како Небесен Син.
Клидиски мост
Изграден е во римско време како дел од крајбрежниот римски пад од Солун на југ. Во минатото имал 13 или повеќе сводови, од кои денес е зачуван само еден. Алфред Делакулонш во 1859 г. забележал дека во околните села се најдени камења од мостот кои се користеле како градежен материјал, и секој од нив тежел околу 1300 килограми.
Во 1976 г. мостот е прогласен за споменик на културата како единствен од овој вид во Егејска Македонија.
Постојан комитет на Политбирото на Комунистичката партија на Кина
Постојаниот комитет на Политбирото на Комунистичката партија на Кина или ПКП (кин. 中国共产党中央政治局常务委员会; пинјин: Zhōngguó Gòngchǎndǎng Zhōngyāng Zhèngzhìjú Chángwù Wěiyuánhuì) е комитет што се состои од највисоките функционери на Комунистичката партија на Кина. Се состанува еднаш неделно и носи одлуки со консензус. Секој член е надлежен за поважна област како економијата, законодавството, корупцијата, внатрешната безбедност и пропагандата. Согласно Уставот на КПК, Генералниот секретар на ЦК мора да членува во Постојаниот комитет.
Денес овој комитет е де факто највисок и најмоќен управно-политички орган во Кина. Членовите се предмет на внимателно иследување од домашните медиуми и странските аналитичари. Улогата на комитетот низ историјата се менувала. На пример, за време на Културната револуција, комитетот немал власт и значење.
Историја
Вистинскиот степен на моќ на комитетот се менувал низ децениите. На почетокот на Културната револуција, власта вистински му припаѓала на Културнореволуциската група на Централниот комитет, која формално му била потчинета на Постојаниот комитет на Политбирото, но во суштина раководела со него. Со укинувањето на групата во 1969 г., членовите што покажувале најголема верност кон Мао Цетунг биле примени во Постојаниот комитет. Последните години од револуцијата се запаметени како период на големи внатрешни безредија, а по смртта на Мао во 1976 г., на функцијата останале само два члена — Хуа Гуофенг (претседател на партијата) и Је Џенјинг (потпреседател). Претходната година починале петмина, еден (Денг Сјаопинг) бил исфрлен, а двајца (припадници на т.н. Четиричлена банда) биле притворени и ставени под истрага.
Откако дошол на власт во 1978 г., Денг Сјаопинг си дал задача да ја зајакне власта на партијата. Во 1989 г. издал наредба војската да изврши интервенција во протестите на плоштадот „Тјенанмен“ против волјата на највеќето членови на Постојаниот комитет, што завршило со нивно исфрлање.
Шаховска олимпијада
Шаховската олимпијада — меѓународно шаховско натпреварување, кое се одржува под покровителство на ФИДЕ. На натпреварувањето може да учествуваат машки и женски репрезентации од земји кои се членки на ФИДЕ.
Првата официјална шаховска олимпијада се одржала во 1927 година во Лондон, а сè до 1939 година, натпреварувањето било наречено „турнир на нациите“. Во овој период, турнирот не бил одржуван редовно. Од 1950 година, настанот се одржува на секои две години.
Победничкиот пехар во машка конкуренција е познат и како „Хамилтон-Раселов пехар“ и е посветен на англискиот мецена Фредерик Хамилтон-Расел, а се доделува уште од 1927 година. Во женска конкуренција, победничкиот пехар е наречен „Менчиков пехар“, во чест на првата светска првенка, Вера Менчик.
Досега се одржани 44 шаховски олимпијади, а најмногу победи во обете конкуренции има репрезентацијата на Советскиот Сојуз, 18 во машка и 11 во женска конкуренција.
Почетоци
По Првата светска војна, Британската шаховска федерација организирала годишен настан, кој содржел повеќе помали шаховски турнири во различни категории. Во 1922 година, настанот се одржал во Лондон, а вклучувал и мајсторски турнир. На турнирот победил светскиот првак, Капабланка, за кого ова било прво учество по стекнувањето на титулата, а зад него завршиле Алехин и Рубинштајн. За време на одржувањето на настанот, рускиот мајстор, Евгениј Зноско-Боровски, кој живеел во Париз, објавил дека Француската шаховска федерација ќе организира тимски шаховски натпревар, кој ќе се одржи во 1924 година во Париз, соодветствувајќи на Летните олимписки игри во истиот град, истата година.
На седницата на ФИДЕ, која во 1926 година се одржала во Будимпешта биле организирани натпревари во повеќе категории, меѓу кои и тимски натпревар. Ова, практично било второто тимско меѓународно шаховско натпреварување, по она во Париз во 1924 година. На турнирот им било дозволено учество само на аматерски шахисти, а бил применет нов систем на организација на тимовите, според кој тие содржеле по четворица шахисти, налик на денешниот состав. Најавено било учество на 6 репрезентации, но по откажувањето на Австрија и Чехословачка, останале само 4, од кои победила репрезентацијата на Унгарија, пред Кралството СХС и Романија, додека Германија останала без медал. Системот на натпревари бил „секој против секого“. Иако, турнирот бил организиран на седница на ФИДЕ, истиот се смета за неофицијална шаховска олимпијада, а е познат и како „Мала олимпијада“.
Првата официјална шаховска олимпијада
Првата официјална шаховска олимпијада, организирана од страна на ФИДЕ била одржана во 1927 година во Лондон. Натпреварувањето било првото на кое тимскиот турнир бил главниот настан, учеството им било дозволено и на професионалните шахисти, а победничкиот пехар бил именуван во чест на Фредерик Хамилтон-Расел како „Хамилтон-Раселов пехар“. Овие правила воведени на ова натпреварување станале вообичаени одлики на шаховската олимпијада. Во однос на неофицијалната олимпијада, која се одржала во Будимпешта во 1926 година, била воведена и можноста секоја репрезентација да има во составот и шахист за замена, а оваа можност ја искористиле 6 репрезентации, иако трошоците за дополнителниот шахист биле должни да ги покријат шаховските сојузи од земјите-учеснички. На турнирот учествувале 70 натпреварувачи од 16 земји, меѓу кои златниот медал го освоила репрезентацијата на Унгарија, а Геза Мароци станал првиот шахист којшто во своите раце го примил, победничкиот, „Хамилтон-Раселов пехар“.
Олимпијадите пред Втората светска војна
Вториот обид, шахот да стане олимписки спорт бил направен во 1928 година, кога се одржала втората шаховска олимпијада во Хаг. Шаховската олимпијада соодветствувала на Летните олимписки игри во Амстердам, кои се одржале истата година, а учеството било ограничено само на аматерски шахисти. Сепак, шахот не станал ниту демонстративен спорт на игрите во Амстердам. Во знак на протест на ова ограничувањето на учество само на аматерски шахисти, Обединетото Кралство и Кралството СХС не учествувале на игрите, а контроверзно било учеството на репрезентацијата на САД, која всушност се состоела од професионални шахисти, а на турнирот го освоила второто место. По ова, ФИДЕ повеќе не воведувала ограничувања од овој вид. Златниот медал го одбранила репрезентацијата на Унгарија.
Во 1930 година, олимпијадата се одржала во Хамбург, а за првпат на турнирот им било дозволено учество и на аматерски и на професионални шахисти. На турнирот била прекината унгарската доминација, откако репрезентацијата на Полска го освоила златниот медал. На шаховската олимпијада во 1931 година, која се одржала во Прага, за првпат биле воведени редни броеви на шахистите, кои биле во употреба за време на натпреварувањата. Доколку шахистот со повисок реден број во тимот бил заменет, тогаш шахистот со втор реден број станувал прв. На оваа шаховска олимпијада, во конкуренција на 19 репрезентации, златниот медал го освоила репрезентацијата на САД, која доминирала и на следните три олимпијади: во Фолкстон во 1933, Варшава во 1935 и Стокхолм во 1937 година. Во 1932 година, требало да се одржи шаховска олимпијада во Шпанија, но истата била откажана поради финансиски проблеми.
Првата шаховска олимпијада надвор од Европа се одржала во Буенос Аирес во 1939 година. На настанот ѝ било дозволено учество на репрезентацијата на Германија и покрај нејзината непријателска политика кон Евреите. На турнирот учествувале 27 репрезентации, па олимпијадата била првата која содржела воведен и главен дел. За време на одржување на турнирот, Германија ја нападнала Полска, поради што репрезентацијата на Англија се повлекла од турнирот, а многу други репрезентации одбиле да играат против Германија, која го освоила златниот медал. Како последица на состојбата во Европа, многу еврејски шахисти останале во Аргентина.
Олимпијади по Втората светска војна
За време на Втората светска војна, не се одржувале шаховските олимпијади, а првата повоена се одржала во Дубровник во 1950 година. Шантел Шод де Силан од Франција станала првата жена, која учествувала на шаховските олимпијади во машка конкуренција. Златниот медал го освоила репрезентацијата на СФР Југославија, со што станала првата земја-домаќин која го остварила овој успех. Од 1950 година, шаховските олимпијади се одржуваат на секои две години.
Своето прво учество, репрезентацијата на Советскиот Сојуз го забележала во 1952 година, кога турнирот се одржал во Хелсинки, кој бил град-домаќин и на Летните олимписки игри истата година. Советските шахисти го освоиле златниот медал, прв во серијата на 12 последователни. Во 1954 година, шаховската олимпијада требало да се одржи во Сао Паоло, а трошоците за превоз и сместување на европските репрезентации се обврзала дека ќе ги покрие Аргентина, која западнала во тешки финансиски проблеми. Поради тоа, ФИДЕ била принудена да ја одземе организацијата и истата му ја доделила на градот Амстердам, откако Холандија и претходно била заинтересирана за организација на настанот.
Тимски натпревар во женска конкуренција немало сè до 1957 година, кога од страна на ФИДЕ била организирана првата женска шаховска олимпијада. На турнирот учество најавиле репрезентации од 22 земји, од кои само репрезентацијата на Чиле не се појавила на турнирот. Златниот медал го освоила репрезентацијата на Советскиот Сојуз, која ја остварила првата од серијата на 11 последователни победи.
Во рамките на шаховската олимпијада во 1972 година, која се одржала во Скопје, за првпат женската шаховска олимпијада се одржала заедно со машката. Ова правило било прекршено во 1974 година, а од 1976 година шаховските олимпијади содржат натпревари во обете конкуренции.
На шаховската олимпијада во Хаифа во 1976 година, за првпат била воведена сметачката поддршка, а турнирот бил првиот организиран по швајцарски систем. Сепак, настанот е запаметен по учеството на само 48 од над 90 земји-членки на ФИДЕ и отсуството на источноевропските земји, меѓу кои и Советскиот Сојуз, СФР Југославија и Унгарија. Во такви услови златниот медал го освоила репрезентацијата на САД. Истата година, во Триполи, во знак на протест била организирана Противизраелска олимпијада, на која учествувале репрезентации од 38 земји, а златниот медал го освоила репрезентацијата на Ел Салвадор. Во 1978 година, на шаховската олимпијада во Буенос Аирес, за првпат репрезентацијата на Советскиот Сојуз учествувала, но не го освоила златниот медал, откако на конечната табела завршила зад репрезентацијата на Унгарија.
По распадот на Советскиот Сојуз, доминацијата на шаховските олимпијади во машка конкуренција ја наследила репрезентацијата на Русија, која освоила златни медали на 6 последователни олимпијади во периодот од 1992 до 2002 година, додека во женска конкуренција репрезентацијата на Кина е најуспешна со 6 златни медали.
Признавање на шахот како спорт
Во јуни 1999 година, шахот бил признаен како спорт од страна на Меѓународниот олимписки комитет (МОК), при што ФИДЕ се признава како меѓународна федерација на спортот.
Како членка на МОК, ФИДЕ има право да пропишува сопствени правила, вклучувајќи го и спроведувањето на тестови против употреба на недозволени средства. Сепак, изгледите шахот да стане дел од распоредот на спортови на некои олимписки игри е неизвесна. Именувањето на тимското натпреварување на ФИДЕ како „Шаховска олимпијада“ е со историско значење и нема никаква врска со Олимписките игри.
Број на учесници
Бројот на репрезентации на една шаховска олимпијада не е ограничен, па така своја репрезентација може да испратат сите земји, чиишто шаховски федерации се признаени од страна на ФИДЕ. Во поново време, земјата-домаќин има право да учествува со повеќе свои репрезентации, кои во зависност од просечниот рејтинг на шахистите од кои се сочинети, редоследно се подредени. Велика Британија не учествува како единствена репрезентација, туку секоја од четирите составни земји учествуваат посебно, а право на учество имаат и Џерси и Гернзи.
Заклучно со 2010 година, на шаховските олимпијади учествувале вкупно 201 репрезентација во машка конкуренција, составени од вкупно 5942 шахисти. До истата година, во женска конкуренција учествувале вкупно 152 репрезентации, составени од 2306 шахистки.
Организација на натпревари
Уште од првиот официјален турнир, шаховската олимпијада претставува тимски натпревар, на кој силите ги соочуваат по четворица шахисти од секој тим. Секој тим може да има и резервни шахисти, кои може да го заменат било кој шахист од натпреварувачката четворка, а нивниот број беше ограничен на 2, кој од олимпијадата во Дрезден во 2008 година бил намален на 1 шахист.
Во почетоците, секоја репрезентација играла против секого, но со зголемувањето на бројот на учесници, овој систем станал практично невозможен, по што натпреварите биле одредувани на различни начини, засновани на одредувањето репрезентации кои ќе бидат носители. Во 1976 година, системот на натпревари се одредува според швајцарски систем, кој се применува и денес. Временските контроли кои се применувале за одигрување на партиите, многу често се менувале. Објавувањето реми за време на партијата било дозволено по било кој одигран потег во партијата, сè до 2008 година, кога со новите измени бил ограничено правото на понудување реми по одигрувањето на првите 30 потези.
Бројот на натпреварувачки кругови се разликувал на секој турнир, сè додека не бил ограничен на 14, кој со измените на олимпијадата во 2008, бил намален на 11.
Вреднување на резултатот и рангирање
Од четворицата натпреварувачи кои ја претставуваат својата репрезентација во еден натпреварувачки круг, двајца играат со бели, а двајца со црни фигури. Секоја добиена партија се вреднува со 1 бод, за реми се добива ½ бод, а за пораз 0 бода. Исходот од секој круг за секоја репрезентација се добива, кога ќе се соберат бодовите освоени од четворицата натпреварувачи. До олимпијадата во Дрезден во 2008 година, рангирањето се вршеше со споредување на вкупниот број на освоени бодови на секоја репрезентација во секој круг, при што репрезентацијата со најголем број на освоени бодови била прогласувана за победник. Со измените во 2008 година, повеќе не се врши рангирање според збирот на освоените бодови на секоја репрезентација во секој круг, туку се воведе вреднување според исходот на секоја репрезентација во секој круг. Според тоа, без оглед на резултатот во секој круг, победата се вреднува со 2 бода, поразот со 0, а доколку натпреварот заврши нерешено се добива по 1 бод. Бидејќи примената на овој систем на рангирање овозможува повеќе репрезентации да имаат ист број на бодови, беа воведени три дополнителни параметри, чии вредности решаваат во случај на делба на позиции. Првиот се пресметува со собирање и множење на вкупниот број бодови освоени во секоја партија и секој натпревар со соодветните бодови на противникот. Најчесто, доволно е да се применува само овој параметар за да се одреди подобриот. Но, доколку и вредностите на овој параметар се еднакви за две или повеќе репрезентации, тогаш се пресметува вториот параметар кој претставува збир на освоените бодови од натпреварите на сите противници. Овој параметар се нарекува и Олимписки Бухолцов систем. Во случај и по споредувањето на вредностите на овој параметар да не се одреди подобриот, се врши споредување на вкупниот број на освоени бодови во секој круг, налик на поранешниот систем на рангирање.
Награди и одличја
По завршувањето на сите натпревари, се доделуваат тимски и поединечни награди, наградата „Нона Гаприндашвили“ и награди за најдобрите одиграни партии.
Победничкиот пехар, кој ѝ се доделува на победничката машка репрезентација е наречен „Хамилтон-Раселов пехар“, во чест на британскиот мецена Фредерик Хамилтон-Расел, а се доделува од 1927 година. Победничката репрезентација го задржува до следниот турнир, кога е потребно да го врати.
Победничката репрезентација во женска конкуренција е одликувана со „Менчиковиот пехар“, именуван во чест на првата светска првенка, Вера Менчик.
Поединечните награди се доделуваат за шахистите кои оствариле најдобра успешност во одиграните партии. Наградите се поделени во зависност од редниот број кој шахистот го имал во репрезентацијата, па според тоа се разликуваат: најдобар шахист на прва табла, најдобар шахист на втора табла итн. Најдобрите шахисти се рангирани врз основа на нивната процентуалната успешност на турнирот. На шаховските олимпијади се доделува и награда за најдобар шахист, која се доделува на шахистот кој постигнал најголем оценет рејтинг.
Со наградата „Нона Гаприндашвили“ се одликува репрезентацијата со најдобар мешовит успех во обете конкуренции, а се доделува во чест на истоимената шахистка.
На последните неколку шаховски олимпијади се доделуваат и награди за најдобрите резултати остварени од репрезентации поделени во неколку категории.
Список на шаховски олимпијади и олимписки прваци
1 Со закосени букви се запишани годините во кои се одржале неофицијални шаховски олимпијади. 2 Во 1976 година, голем број источноевропски земји, меѓу кои и Советскиот Сојуз, не учествувале на олимпијадата. 3 Од 1984 година, редните броеви на шаховските олимпијади во женска конкуренција се поистоветуваат со оние во машка, иако фактички не одговараат.
Женска конкуренција
<div id="А">А При одредувањето на рангот земени се предвид и другите остварени резултати на наведените репрезентации, поради што нема делба на места при ист број и состав на освоени медали. <div id="Б">Б Со закосени букви се запишани земјите кои повеќе не постојат. <div id="В">В Еден бронзен медал за Русија има освоено втората репрезентација на оваа земја, чијшто настап е дозволен само доколку земјата е домаќин на олимпијадата. <div id="Г">Г Еден бронзен медал за Индија има освоено втората репрезентација на оваа земја, чијшто настап е дозволен само доколку земјата е домаќин на олимпијадата.
Статистика и рекорди
Заклучно со одржувањето на олимпијадата во 2010 година и резултатите постигнати на неа, на шаховските олимпијади биле одиграни вкупно 76.334 партии, од кои 28.322 (37,1%) ги добиле шахистите кои играле со бели фигури, 22.600 (29,6%), шахистите со црни фигури, а 25.383 (33,3%) завршиле реми. До 2006 година биле одиграни вкупно 18.255 натпревари, од кои 2.158 (11,82%) завршиле со резултат 4-0, 2.738 (15%) со 3½-½, 4.519 (24,75%) 3-1, 5.617 (30,77%) 2½-1½ и 3.223 (17,66%) натпревари завршиле 2-2.
Најмногу учества на шаховските олимпијади во натпреварите во машка конкуренција имаат репрезентациите на Австрија, Англија (вклучувајќи ги и учествата како Велика Британија), Данска и Шведска, 37, додека најмногу одиграни партии има репрезентацијата на Данска, 2396. Најголем број победи има остварено репрезентацијата на Унгарија, 961, која има и најголем број добиени натпревари, 364, а и најголем број освоени бодови, 1474½, додека најголема успешност има репрезентацијата на Советскиот Сојуз, 76,2% или 991 освоен бод од 1300 одиграни партии. Репрезентацијата на Советскиот Сојуз има освоено најголем број медали, 19 и најголем број на златни, 18. Од шахистите, најмногу учества имаат Лајош Портиш и Еугенио Торе, 20, а Портиш има одиграно и најголем број партии, 260, има остварено најголем број победи, 121, и има освоени најголем број бодови, 176½. Гари Каспаров е единствениот шахист со 7 златни медали поединечно, од кои 4 се за најголем оценет рејтинг, а 3 за најдобра успешност на прва табла. Каспаров е и шахистот којшто настапил со најголем Ело рејтинг, 2838 бода, на шаховската олимпијада во Блед во 2002 година.
Во женска конкуренција, само репрезентацијата на Германија (вклучувајќи ги и учествата како Западна Германија) има учествувано на сите 24 олимпијади, која има и најголем број на одиграни партии, 908, додека најголем број на добиени партии, 412, најголем број на добиени натпревари, 188 и најголем број на освоени бодови има репрезентацијата на Унгарија, 573. Репрезентацијата на Советскиот Сојуз има најголема успешност, која изнесува 81,8% или 373 освоени бодови од 456 одиграни партии, како и најголем број на освоени медали, 13 и најголем број на златни, 11. Бугарската шахистка Маргарита Воиска има најмногу учества, 16, која има одиграно и најголем број партии, 178, додека најмногу добиени партии и најдобра успешност има Нона Гаприндашвили, 98 победи со 83,6% успешност, а најмногу освоени бодови Маја Чибурданидзе, 125½. Најмногу златни медали поединечно има освоено Нона Гаприндашвили, вкупно 9, од кои 8 се за најголем оценет рејтинг, а еден за најдобра успешност на прва табла.
Список на метрополитенски области во ЕУ по БДП
Бруто-домашниот производ на метрополитенските области, или БДП, е еден од неколку мерки за големината на нивните економии. Слично со БДП, БРП е дефиниран како пазарна вредност на сите финални добра и услуги произведени во рамките на метрополитенската област во одреден период на време, најчесто една година. Во овој случај, статистиката на Евростат Урбан Аудит за Поголемите урбани зони се користи.
Шаховска олимпијада
Статистика и рекорди
Најмлад шахист, којшто учествувал на шаховска олимпијада е Хо Менг Веи од Кинески Тајпеј, кој на шаховската олимпијада во Дрезден во 2008 година, настапил со само 7 години 11 месеци и 12 дена, додека најстар учесник е Бил Хук од Девствените острови, кој на истата олимпијада настапи на возраст од 83 години 4 месеци и 26 дена.
Најдолгата партија, која била одиграна на една шаховска олимпијада била партијата меѓу Јасер Сеираван и Џин Сји која содржела 190 потези, а била одиграна како дел од мечот меѓу САД и Кина на шаховската олимпијада во 1988 година, која се одржала во Солун. Најкратката партија пак, била одиграна на шаховската олимпијада во Калвија во 2004 година, меѓу велемајсторите Алексеј Фјодоров од Белорусија и Ѓорѓи Кахиешвили од Грузија, кои по 1.е4 с6 2.d4 се согласиле на реми.