cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Академска диплома
Норвешка
Пред 2003 година, имало околу 50 различни дипломи и соодветни образовни програми во рамки на Норвешкиот систем за високо образование. Во 2003 година, се применила реформа за да се замени овој постар систем со "меѓународниот систем." На пример, повеќето дипломи имале титули кои го содржат латинскиот термин candidatus/candidata. Вториот дел од титулата обично се состоел од латинскиот збор што одговара на професијата или обуката. Овие дипломи се исфрлени од употреба во 2003 година. Реформата за високо образование во Норвешка, Kvalitetsreformen ("Квалитетната реформа"), била усвоена во Норвешкиот Парламент “Storting” во 2001 година и се спроведувала во текот на 2003/2004 учебна година. Таа вовела стандардни периоди на студирање и титули како магистер на науки и универзитетска диплома. Системот прави разлика помеѓу слободна магистерска диплома и магистерска диплома по технологија. Втората одговара на поранешната sivilingeniør диплома (да не се меша со дипломата во градежништвото, која е една од многуте дипломи поврзани со насловот sivilingeniør, кој сè уште се употребува за новите дипломци кои можат да одберат да ја користат старата титула). Сите титули на докторски дипломи стекнати пред 2001 година, се заменети со титулата "Филозофска Докторска диплома", која се пишува philosophiæ doctor (наместо традиционалната doctor philosophiæ). Титулата dr. philos. има значително повисоко ниво од докторатот и е резервирана за оние кои ги исполнуваат условите за таква диплома без учество во организирана програма за докторска диплома.
Полска
Во Полска системот е сличен со германскиот.
Русија, Украина и некои други републики од поранашен СССР
Во Русија, Украина и некои други републики од поранешен СССР образовните дипломи се доделуваат по завршување на високо образование. Постојат неколку нивоа на образование од кои мора да се избере помеѓу 2-ра и 3 година, обично во 3 година на студирање. (Но дипломата за специјалист може да биде еквивалентна со магистерската диплома поради еквивалентноста на времето потребно за образование). Обично специјализацијата или магистерската диплома вклучуваат универзитетска диплома, но само највисокиот достигнат степен е наведен во конечната диплома. Специјалзацијата и магистратурата бараат полагање на краен државен испит и писмена работа за практична примена на проучуваните вештини или истражувачка теза (обично 70-100 страници) и приближно се еднакви со Англо-Саксонската Master's диплома. Академската диплома од прво ниво се нарекува "Kandidat Nauk" (што може буквално да се преведе како "Кандидат за Науки"). Оваа диплома бара опширно истражување, одење на предавања, публикации во рецензирани академски списанија (обично 3 публикации се доволни), полагање 3 испити (еден во областа на специјализација, еден на странски јазик и еден по историја и филозофија на науката) и пишување и одбрана на опширна тезата (80-200 страници) наречена "дисертација".
Конечно, постои дипломата "Doktor Nauk" (што може буквално да се преведе како "Доктор на Науки") во Русија и во некои академски средини од поранешниот СССР. Оваа диплома се доделува за придонес во одредена област (формално – на оние кои основале нова насока или ново поле во науката). Потребно е откривање на нов феномен, или развој на нова теорија, или суштински развој на нова насока итн. Не постои еквивалент за оваа диплома "доктор на науки" во академскиот систем во САД. Таа е приближно еднаква на Хабилитацијата во Германија, Франција, Австрија и некои други европски земји.
Во земјите со двостепен систем на докторски дипломи, дипломата Kandidat Nauk треба да се смета како достигнато ниво од прв степен за доктор на науки. Во земјите со едностепен систем за доктор на науки, дипломата Kandidat Nauk треба да се смета за еквивалент на докторската диплома.
Според "Правилата за признавање на руските квалификации во другите земји" во земјите со двостепен систем на докторски дипломи, дипломата Doktor Nauk треба да се смета како достигнато ниво од втор степен за доктор на науки. Во земјите со едностепен систем за доктор на науки, дипломата Doktor Nauk треба да се смета за еквивалент на докторската диплома. Според параграфот 262 од Меѓународната Стандардна Класификација на Образованието (ISCED), УНЕСКО 2011 година, за целите на интернационалната образовна статистика 1. PhD е еквивалентно на Kandidat Nauk, 2. DPhil е еднакво на Doktor Nauk по филозофија, 3. D.Lit на Doktor Nauk за литература, 4. D.Sc на Doktor Nauk за природни науки, 5. LL.D на Doktor Nauk по правни науки.
Шпанија
Пред Болоњскиот процес, имало "Diplomaturas" (дипломи со 3 години) и "Licenciaturas" (со 5 години), но тие се заменети со Grado за сите универзитети (освен за медицина и архитектура, кои ќе станат магистри "се уште е предмет на дискусија" ако потврдат професионално искуство од минимум 5 години) и Master за оние кои одат на пост-градус магистерски студии (60-120 ЕКТС кредити во една или две години) и Doctor ако продолжат со студии.
Студентите мора се заложат да добијат официјална магистратура со ЕКТС кредити бидејќи некои универзитети спроведуваат сопствени магистерски студии без ЕКТС кредити од Болоњскиот процес, но тие се само како Diploma.
Швајцарија
Пред Болоњскиот процес, бидејќи има четири службени јазици во Швајцарија, универзитетските дипломи се разликувале во зависност од трите јазици: француски, германски и италијански. Во универзитетите во кои се зборувало француски, првата академска диплома била Licence: 4 до 5 години на студирање, која е еквивалентна со магистерската диплома во Велика Британија или САД. За постдипломски студии се доделувала дипломата која била наречена diplôme d'études approfondies DEA или DESS: 1 до 2 години на студирање, која е еквивалентна на дипломата магистер на напредни студии. Во швајцарските-германски универзитети, првата диплома била наречена Lizentiat, 4-годишна диплома, а втората била Diplom nach dem ersten akademischen Grad. Во универзитетите на италијански јазик, првата диплома била наречена licenza, 4-годишна диплома, а втората била наречена post laurea, за која биле потребни 1 до 2 години. Докторската диплома е последна етапа на сите универзитети, таа бара 3-5 години, во зависност од областа.
Англија, Северна Ирска и Велс
Стандардната прва диплома во Англија, Северна Ирска и Велс е универзитетската диплома доделена со почести. Обично се потребни три години за се добие ваква диплома.
Почестите обично се категоризирани во 4 класи:
Дипломираните студенти кои не ги постигнале стандардите за доделување на почести добиваат диплома без почести, која честопати се нарекува "обична дипома" или "прелазна диплома”.
Дипломата (пост-номинално GCGI) од Лондонскиот Институт “Град и Занаетчии” е одбележана на исто ниво со британската почесна диплома. Дипломата од Ниво 6 за завршено инженерство, доделена од страна на Инженерскиот Совет преку Лондонскиот Институт “Град и Занаетчии” е одбележана на исто ниво како дипломата за инженерство доделена од британските универзитети.
Некои универзитети им признаваат на дипломците магистерски дипломи како прв степен по една интегрирана студиска програма. Овие дипломи обично се одредени од предметот, како магистер за инженерство, магистер за физика, магистер за математика и така натаму, обично се потребни четири години за се добијат. Дипломирањето на овие степени секогаш е со почести, погледнете погоре за класите на почести.
Конкретно, магистер за инженерство, денес е стандардната прва диплома во областа на инженерството на врвните универзитети во Велика Британија, наместо старата диплома за инженерство.
Дипломата за студии за инженерство од Ниво 7 доделена од Лондонскиот Институт “Град и Занаетчии”, е одбележана на исто ниво како дипломата за инженерство доделена од британските универзитети.
За разлика од САД, како резултат на раната специјализација, магистерска диплома може да се добие само со една година на редовни студии, а вообичаеното време потребно за сеткнување на докторат е три години редовно студирање. Затоа, додека вообичаеното време потребно за проучување од прва година на додипломски студии до докторат во САД е девет години, во повеќето случаи во Обединетото Кралство изнесува само седум години, а може да биде и само шест, бидејќи магистратурата не е секогаш предуслов за докторат.
Во последно време има значителен пораст на бројот на курсеви кои нудат "постдипломски дипломи", често во многу специфични, стручно поврзани предмети. Многу институции (на пример, Отворениот Универзитет) ги нудат овие курсеви во текот на една година, и потребни се една или две дополнителни години за доделување на магистратура. Популарноста на овие курсеви делумно се должи на законските барања да прикажат менаџерска компетентност во функциите поврзани со јавниот сектор.
Фондациска диплома може да се додели за завршени студии од две години во она што вообичаено е стручна дисциплина. Фондациската диплома е споредлива со Соработничката диплома во САД, и може да се додели од страна на универзитет или колеџ за високо образование.
Шкотска
Стандардна прва диплома во Шкотска е или Магистер за Уметност, која се доделува само од страна на Античките универзитетите во Шкотска (при што Диплома за Уметности се доделува од страна на сите други модерни институции), за уметност и хуманитарни науки, или Диплома за Наука, за природните и општествените науки. Тие може да се изучуваат на општи или почесни нивоа. Потребни се три години за да се добие општата или обичната диплома (MA или BSc); потребни се четири години за да се добие почесна диплома (MA Hons или BSc Hons). Обичната диплома не мора да биде на одредена тема, но може да вклучи студии со низа од предмети во рамки на (а понекогаш и надвор) релевантниот факултет, во тој случај исто така може да се нарече и општа диплома, ако се вклучени почести во трета година, обичната диплома се доделува во таа именувана дисциплина. Дипломата со почести вклучува две годишно студирање на под-почесно ниво во кое се изучуваат голем број на предмети во рамки на релевантниот факултет, а потоа две години на студии на почесно ниво кое е специјализирано во една област (на пример класика, историја, хемија, биологија, итн.)
Ова исто така се одразува врз поширокиот опсег на завршните години од шкотското средно образование, каде што традиционално се изучуваат пет нивоа Highers, во споредба (обично) со трите Англиски или Велшки А-Нивоа. Higher е едно годишна квалификација, за разлика од две годишните А-нивоа, што придонесува студиите за шкотските почесни дипломи да траат една година подолго од оние во Англија. Напредните Highers додаваат една изборна последна година од средното образование, со што се израмнуваат студентите со А-Нивото на нивните колеги - студенти со силно А-Ниво или Напредни Highers може да добијат понуда за запишување директно во втора година на шкотските универзитети.
Почестите за MA или BSc се класифицирани во три класи:
Студентите кои ги исполниле сите барања за почесна диплома, но не сториле доволно за да бидат наградени со почести од трета класа може да добијат Посебна Диплома.
Канада и САД
Во САД и Канада, од крајот на 19 век, во сила е трикратниот дипломски систем за диплома, магистер и доктор, кој следи малку поинаква шема на студии од Европските еквиваленти.
Во САД и Канада, повеќето стандардни академски програми се засноваат на четири годишните дипломски студии, при што најчеста е Диплома за Уметности (B.A.), или Диплома за Наука (ВЅ / B.Sc.), потоа едно или две годишна магистратура (најчесто Магистер за Уметности (M.A.), или Магистер за Науки (M.S./M.Sc.); било која од овие програми може да трае три години), и уште една или две години за работа и истражување, кулминирајќи во "сеопфатен" преглед во едно или повеќе полиња, плус можеби некое наставно искуство, а потоа пишување на дисертација за докторат, најчесто Доктор по Филозофија (Ph.D.), или други видови како што се Доктор по Образование (Ed.D.), Доктор по Психологија (Psy.D.), Доктор по Теологија, (Th.D.), за вкупно десет или повеќе години од почеток на дипломските студии (што обично започнуваат на околу 18 годишна возраст ) до доделување на докторатот. Овој временски распоред е само приближен, сепак, студентите во забрзаните програми понекогаш може да заработат диплома за три години или, од друга страна, за одреден проект за дисертација може да бидат потребни четири или повеќе години. Покрај тоа, дипломираниот студент може да чека неодредено време помеѓу дипломирањето и запишувањето во следното ниво, или пак за дополнителна диплома за веќе завршено ниво. Затоа, не постои временски рок за стекнување со академските дипломи.
Во Канада и САД, постои и една друга класа на дипломи наречена "Прва Професионална диплома". Овие програми се дизајнирани за професионална пракса во различни области, освен за академска стипендија. За повеќето професионални програми потребна е претходна диплома за прием, па така потребни се најмалку пет, а највеќе седум или осум години на студии. Некои области, како што е ликовната уметност, архитектурата или теологијата првата професионална диплома ја нарекуваат "магистерска диплома" (на пример, M.Arch., M.B.A.) бидејќи за повеќето од овие дипломи потребна е најмалку универзитетска диплома. Во моментов има некои дебати во архитектонската заедница да се преименува дипломата во докторат на начин како што тоа било направено за дипломата по право пред неколку децении, сепак, тоа исто така ќе бара зголемување на должината на нивното образование.
Во 21 јурисдикција во САД верските институции можат да бидат овластени за издавање на верска неформална (rel. exmpt., rel. expt. итн) диплома без акредитација или надзор од владата. Таквите дипломи првенствено се користат за здобивање со работна позиција во црквите. Во Канада, професионалните дипломи по медицина (Доктор по Медицина (M.D.)) и право (Juris Doctor (J.D.)) се сметаат за додипломски (прв циклус) степени, додека M.D., J.D., или D.O. се докторати (трет циклус на студии) во САД, додека Ph.D. е четврт циклус на студии.
За Елиза
За Елиза (гер. Für Elise) — етида за пијано опус 59 од Лудвиг ван Бетовен означена како „поко мото“, компонирана на 27 април 1810 г.
Проучувачите на делото на Бетовен не се сигурни која била Елиза. Се претпоставува дека за да се сокрие името на неговата вистинска избраничка Тереза (Тереза Малфати фон Роренбах од Деза, 1792-1851) која ја одбила неговата брачна понуда, употребено е името Елиза.
Орт (митологија)
Орт, Ортр или Ортар (Orthus) во старогрчката митологија е двоглаво куче, син на Тифон и Ехидна.
Митологија
Орт му бил брат на многу попознатиот Кербер и татко на Сфингата. Некои преданија го опишуваат како куче со седум змејски глави. Тој на островот Еритија ги чувал говедата на Герион заедно со овчарот Евритион. Еден од подвизите на Херакле бил да му ги донесе тие говеда на Евристеј кои биле прочуени по својата убавина. За да ја изврши таа задача Херакле ги убил Орт и Евритион, а потоа и џинот Герион.
NGC 2267
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2267 се споменува и како ESO 426-29, MCG -5-16-15, AM 0638-322.
Откривање
Објектот е откриен на 16 февруари 1836 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2267 е од видот SB0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 2267 има привидни димензии од 1,7' х 1,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 6 ч 40 м 51,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 32° 28' 56". Положбениот агол на објектот е во износ од 120°.
Други поделби
Проучување на NGC 2267 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 19417. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 360; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7091. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 54.
Греј (единица)
Греј (симб. Gy, Гр) е изведена SI-единица за впиена доза на јонизирачко зрачење (на пр. X-зраци) и се дефинира впиената доза во тело со маса од 1 килограм во кое со јонизирачко зрачење е внесена енергија од 1 џул.
Единицата е наречена по англискиот физичар Луис Харолд Греј (1905-1965) и ја заменува традиционалната СГС единица рад (еднаква на 0,01 Gy), која во честа индустриска употреба во САД и покрај усилбите на националниот орган за станрадризација NIST.
Дефиниција
Еден греј е еднаков на апсорпцијата на еден џул енергија во облик на јонизирачко зрачење, поделен со еден килограм материја.
Кај рендгенските и гама-зраците, ова се исти единици како сивертот (Sv). За да се избегне секаков ризик од забуна помеѓу впиената доза (од материја) и еквивалентната доза (од биолошко ткиво), потребно е да се користат соодветните псоебни единици, „греј“ и „сиверт“ наместо општо „џул по килограм“.
Рентген
Единицата рендген се дефинира како изложеност на зрачење еднакво на количината на јонизирачкото зрачење што ќе создаде полнеж од еден франклин (esu) во еден кубен сантиметар сув воздух при температура од 0 °C и стандардна атмосфера. Договорно, еден рендген е еднаков на 0,258 mC/kg (со вообичаена густина на воздухот од 1,293 кг/м3). Со енергија на јонизација на воздухот од 35 J/C, добиваме 1 Gy ≈ 111 R.
1862 Аполон
1862 Аполон е каменест астероид, со пречник од околу 1,5 километар, класифициран како близуземско тело (БЗТ). Бил откриен од германскиот астроном Карл Рајнмут во опсерваторијата Хајделберг на 24 април 1932 година, но го изгубиле и не бил пронајден до 1973 година.
Тој е истоимен и прв признат член на Аполонските астероиди, подгрупа на БЗТ кои се земјопресекувачи, односно ја преминуваат Земјината орбита кога се гледаат нормално со еклиптичката рамнина (преминувањето орбита е поопшт термин од фактичкото пресекување). Исто така, бидејќи орбитата на Аполон е многу ексцентрична, таа ги преминува орбитите на Венера и Марс и затоа се нарекува и венеропресекувач и марсопресекувач.
Иако Аполон бил прв откриен Аполонски астероид, неговиот официјален IAU-број (1862) е поголем од бројот на некои други аполонски астероиди, како на пример 1566 Икар, поради фактот што бил изгубен астероид повеќе од 40 години, а другите тела во меѓувреме биле нумерирани. Анализата на неговата ротација понудила опсервациски доказ за ЈОРП ефектот.
Името го добил по грчкиот бог Аполон. Тој е бог на Сонцето, дете на Зевс и Лето, по што се именувани малите планети 5731 Зевс и 68 Лето.
Сателит
На 4 ноември 2005 година, било објавено дека со радарските набљудувања од опсерваторијата Аресибо во Порторико (вршени во периодот меѓу 29 октомври – 2 ноември 2005 година) била откриена астероидна месечина, или сателит на Аполон. Објавено било во Расписката на Меѓународниот астрономски сојуз (IAUC) 8627. Сателитот има пречник од само 80 метри и кружи околу Аполон на растојание од само 3 километри. Од површината на Аполон, S/2005 (1862) 1 би имал аголен пречник од околу 2,0835 степени. Calculated from the formula \delta = (206265) d / D arcseconds. (see Angular diameter)
Потенцијално опасно тело
1862 Аполон е потенцијално опасен астероид бидејќи неговото минимално растојание на пресекот на орбитата (MOID) е под 0,05 AЕ а неговиот пречник е поголем од 150 метри. Аполоновото минимално растојание на пресекот на орбитата со Земјата е 0,0257 АЕ (3.840.000 км). Неговата орбита е добро одредена за следните неколку стотици години. На 17 мај 2075 година ќе помине на 0,0083 АЕ (1.240.000 км) од Венера.
Диего Гарсија
Диего Гарсија (Diego Garcia) — атол кој се наоѓа малку појужно од екваторот, сместен во средиштето на Индискиот Океан, а е најголемиот од 60-те мали острови кои го чинат архипелагот Чагос. Тој бил француска колонија во 1790-тите години, но по Наполеоновите војни потпаднал под британска власт. Под британска власт бил една од „Зависностите“ (англ. Dependencies) на британската колонија Маврициус, сè додека не бил одвоен од Маврициус за да биде приклучен кон новосоздадената Британската Индоокеанска Територија (БИОТ) во 1965 година.
Помеѓу 1968 и 1973 година, населението на островот било насилно протерано од Обединетото Кралство и САД, за да се изгради американска воена база на островот. Голем број жители на островот биле депортирани на Маврициус и на Сејшелите, по што САД изградиле голема поморска и воена база, која оттогаш е во континуирана операција. До август 2018 година, Диего Гарсија е единствениот населен остров на BIOT; населението е составено од воен персонал и помошни изведувачи. Тој претставува една од двете критични американски бази бомбардери во подрачјето на Азија–Тихоокеанија, заедно со воздухопловната база Андерсен (англ. Andersen Air Force Base), која се наоѓа на островот Гуам во Тихиот Океан.
Атолот се наоѓа 3.535 км источно од брегот на Танзанија, 1.796 км југозападно од јужниот дел на Индија (градот Канијакумари) и 4.723 км северозападно од западниот брег на Австралија (кај Кејп Рејнџ националниот парк, Западна Австралија). Диего Гарсија лежи на најјужниот дел од морскиот гребен Чагос-Лакадив, кој претставува огромен подводен планински венец, чии врвови се составени од корални гребени, атоли и острови како што се Лакадиви, Малдиви и архипелагот Чагос. Месното време е UTC+06:00 во текот на целата година (нема летно сметање на времето).
На 23 јуни 2017 година, Генералното собрание на ООН гласало за упатување на територијалниот спор меѓу Маврициус и Велика Британија до Меѓународниот суд на правдата со цел да се разјасни правниот статус на островите на архипелагот Чагос во Индискиот Океан. Предлогот беше одобрен со мнозинство гласови, со 94 гласа за и 15 против.
Во септември 2018 година, Меѓународниот суд на правдата во Хаг ги разгледувал аргументите на случајот во врска со тоа дали Британија го прекршила суверенитетот на Маврициус кога ги зазела островите за свои цели.
Историја на островот пред неговото откривање од Европејците
Според усното предание на населението од Јужните Малдиви, во минатото имало случаи на трговци и рибари кои случајно завршувале на некој од островите од Чагос, откако биле загубени на море. Меѓутоа, различните атоли на Чагос немаат поединечни имиња во усното предание на жителите на Малдивите.
Ништо не е познато за историјата на островот Диего Гарсија пред неговото откритие од страна на Европејците. Постојат различни шпекулации дека островот веројатно бил посетуван од австронезиски народи околу 700-тата година, или дека можеби бил посетуван од Арапите, кои во 900-тата година стигнале до Лакадивите и Малдивите, но ниедна од овие теории не е докажана.
Откривање од Европејците
Се смета дека првиот Европеец кој го открил островот бил португалскиот навигатор, истражувач и дипломат Педру ди Машкаренаш за време на неговото патување во 1512 — 1513 година. Тој го именувал островот Дом Гарсија, во чест на неговиот покровител, Дом Гарсија де Нороња. Островот повторно бил откриен од страна на друга португалска експедиција, во 1544 година, предводена од шпанскиот истражувач Диего Гарсија де Могер, кој островот го именувал по себе. Картата на Себастијан Кабот (Антверпен, 1544 година) покажува голем број острови на југ, кои може да претставуваат Маскаренските острови. Првата карта која идентификува и именува група на острови под името „Лос Чагос“ (Los Chagos), кои точно се поклопуваат со постоечките острови, е онаа на Пјер Деселије (Дјеп мапите од 1550 година), иако островот Диего Гарсија не е именуван. Остров наречен „Дон Гарсија“ се појавува во атласот Theatrum Orbis Terrarum на Абрахам Ортелиј (Антверпен, 1570 година), заедно со името „Дос Компањос“ (Dos Compagnos), малку на север. Герард Меркатор го именувал островот како „Дон Гарсија“ во својата светска мапа Nova et Aucta Orbis Terrae Descriptio ad Usum Navigatium Emendate (Дујсбург, 1569 година).
Првата карта која го именува островот според неговото денешно име, Диего Гарсија, е Светската карта (англ. World Map) на англискиот математичар и картограф Едвард Рајт (Лондон, 1599 година). Во светската карта Nova Totius Terrarum Orbis Geographica, на холандскиот картограф Хенрик Хондиус II (Антверпен, 1630 година), повторно се употребува името кое го дал Едвард Рајт, кое оттогаш се користело во сите светски карти до ден-денес.
Населување на островот
Диего Гарсија и останатите островите од Чагос биле ненаселени сѐ до крајот на 18 век. Во 1778 година, францускиот гувернер на Маврициус му го доделил островот Диего Гарсија на Господин Дупју де ла Феј, а постојат докази за привремени посети од страна на Французите, кои собирале кокоси и риболовеле. Неколку Французи кои живееле во „десетина колиби“ го напуштиле островот кога Британската источноиндиска компанија (EIC, од англ. East India Company) се обидела да основа населба на островот во април 1786 година. Во октомври 1786 година, британската колонија пропаднала. По заминувањето на Британците, француската колонија Маврициус почнала да испраќа луѓе заболени од лепра на Диего Гарсија, а во 1793 година, Французите основале кокосова плантажа со употреба на робови како работна сила. Тие, исто така, произведувале и извезувале јажиња направени од кокосови влакна и морски краставици, кои се сметале за деликатес во повеќе источноазиски земји.
Диего Гарсија станал колонија на Обединетото Кралство по Наполеоновите војни, како дел од Парискиот мировен договор (1814 година), а од 1814 до 1965 година островот бил под администрацијата на Маврициус. Главните плантажи биле сместени на Ист Поинт, главната населба на источниот раб на атолот; на Мини Мини, кој се наоѓа 4,5 километри северно од Ист Поинт, и на Поинт Мариан, на западниот раб на атолот. Сите се наоѓаат на страната на лагуната на атолскиот раб. Работниците живееле на овие локации, но и во селата расфрлани по островот.
Од 1881 до 1888 година, Диего Гарсија бил станица за гориво (јаглен) за паробродовите кои пловеле преку Индискиот Океан.
Во 1882 година, француското претпријатие Société Huilière de Diego et de Peros, со седиште во Маврициус, ги консолидирало сите плантажи во Чагос под своја контрола.
Островот во 20 век
Во 1914 година, островот бил посетен од страна на германската лесна крстарица SMS Emden во текот на првите месеци од Првата светска војна.
Во 1942 година, Британците на островот ја отвориле базата „Диего Гарсија“ на Кралското воено воздухопловство (RAF, од анг. Royal Air Force) и формирале хидроавионска единица на плантажата Ист Поинт, со воен персонал и опрема на ескадрилите бр. 205 и бр. 240, префрлени од стационарот во Цејлон. Во текот на Втората светска војна, воените авиони Каталина (Consolidated PBY Catalina) и Сандерленд (Short S.25 Sunderland) летале во потрага по јапонски и германски подморници. Во Канон Поинт, биле инсталирани два шест-инчни поморски топови од одредот на кралските маринци (RM, Corps of Royal Marines). Во февруари 1942 година, имало мисија со цел да се заштити малата база на Кралската морнарица и Кралската воена воздухопловна база сместени на островот од можен јапонски напад. По завршувањето на војната, базата била затворена на 30 април 1946 година.
Во почетокот на 1960-тите години, Велика Британија го повлекла своето воено присуство од Индискиот Океан, но тоа не го вклучувало воениот аеродром RAF Gan на север од Диего Гарсија, на Малдивите, кој останал отворен до 1976 година. Тие се согласиле да им дозволат на САД да воспостават поморска комуникациска база на еден од островите. Соединетите Држави побарале ненаселен остров кој ѝ припаѓал на Велика Британија за да се избегнат политичките потешкотии со новите независни држави. На крај, Велика Британија и САД се согласиле дека островот Диего Гарсија е најпогодната локација.
Купување на островот од страна на Обединетото Кралство
За да се постигне стратегијата за взаемна одбрана на Обединетото Кралство и САД, во ноември 1965 година, Велика Британија го купила архипелагот Чагос од тогашната самоуправна колонија Маврициус за 3 милиони фунти, за да ја создаде Британската Индоокеанска Територија (БИОТ). Намерата била да се затворат плантажите за да се создаде ненаселена британска територија од која САД ќе можат да ги спроведуваат своите воени активности во регионот.
Во април 1966 година, британската влада го купила целиот имот на компанијата Chagos Agalega во BIOT за 600.000 фунти и го раководела како државно претпријатие, додека го чекала финансирањето од Соединетите Држави за предложените објекти. Сепак, плантажите, и во претходната приватна сопственост и под државна управа, се покажале како непрофитабилни поради воведувањето на нови масла и мазива на меѓународниот пазар и отворањето на нови и поголеми кокосови плантажи во Југоисточна Азија и на Филипините.
На 30 декември 1966 година, САД и Велика Британија склучиле договор, според кој на САД им се дозволува да го користат BIOT за одбранбени цели за период од 50 години (до декември 2016 година), со продолжеток од 20 години (до 2036 година), доколку ниту една од договорените страни не даде известување за прекин на договорот две години однапред (декември 2014-декември 2016 година). Велика Британија го има правото да одлучи под какви дополнителни услови би се продолжил договорот. Не било направено парично плаќање од САД на Обединетото Кралство како дел од овој договор или било кој од неговите последователни амандмани. Наместо тоа, Обединетото Кралство добило попуст од 14 милиони американски долари од САД за купувањето на балистички ракетен систем Поларис ракети (UGM-27 Polaris), според еден декласифициран додаток на договорот од 1966 година.
Пристигнување на морнарицата на САД на островот
Независно од бројноста на населението, Чагосанци морале да бидат протерани од островот пред изградбата на воената база. Во 1968 година, биле спроведени првите тактики за редуцирање на населението на Диего Гарсија. На пример, лицата кои го напуштале островот, било за одмор или од здравствени причини, не добивале дозвола да се вратат назад, а оние кои не го напуштале островот имале ограничен пристап на храна и медицински материјали. Тактиката била спроведувана со надеж дека лицата кои останале на островот ќе почнат да заминуваат „доброволно“.
Во март 1971 година, американските поморски конструкциски баталјони (анг. United States Naval Construction Battalions, попознати како Seabees), пристигнале на Диего Гарсија за да започнат со изградба на комуникациската станица и аеродромот. За да се задоволат условите на договорот помеѓу Велика Британија и САД за ненаселен остров, плантажата на Диего Гарсија била затворена во октомври истата година. Работниците на плантажите и нивните семејства биле преселени на плантажите на атолите Перос Банос и Саломон на северозапад. Тогаш веќе независната влада на Маврициус одбила да ги прифати островјаните без паричен надомест, па во 1974 година Велика Британија платила дополнителни 650.000 фунти на владата на Маврициус за да ги прифатат островјаните. Преостанатите островјани на Диего Гарсија, помеѓу 1971 и 1973 година, биле принудно качени на товарни бродови кои биле упатени кон Маврициус и Сејшелите.
До 1973 година, изградбата на станицата за поморски комуникации (NAVCOMMSTA) била завршена. Во раните 1970-ти години, голем број на политички збиднувања во светот, како што се падот на Сајгон, победата на Црвените Кмери во Камбоџа, затворањето на воениот аеродром Пешавар во Пакистан и Кагнев базата во Еритреја, инцидентот од Мајагез, зголеменото советско поморско присуство во Аден (Јемен) и советската воздухопловна база во Бербера, Сомалија, ги натерале САД да побараат, а Велика Британија да одобри, дозвола за изградба на воено пристаниште и проширен аеродром на Диего Гарсија, додека Seabees двојно го зголемиле бројот на работниците кои ги граделе овие објекти. По падот на иранскиот шах и иранската заложничка криза (1979-1980 година), во Западот завладеал страв за сигурноста на протокот на нафта од Персискиот Залив преку Ормускиот Проток, па затоа САД добиле дозвола за проширување на воените објекти на Диего Гарсија во вредност од 400 милиони долари.
Население
Пред неговото откритие од шпанскиот истражувач Диего Гарсија де Могер, островот Диего Гарсија немал постојано население. Тој останал ненаселен сè додека не бил претворен во француска колонија во 1793, кога за првпат биле изградени постојани населби на островот.
Француски населби
Повеќето жители на Диего Гарсија во периодот од 1793-1971 година биле работници на плантажи, но тука исто така биле вклучени Франко-Маврициските менаџери, Индо-Маврициските администратори, наемни работници од Маврициус и Сејшелите, а во доцниот 19 век, имало и кинески и сомалиски работници.
Од сите овие работници се развила посебна креолска култура наречена Îlois, што на француски јазик значи „островјани“. Îlois населението, кои од крајот на 1990-тите години станале познати како Чагосанци (англ. Chagossians, Îlois или Chagos Islanders), главно потекнуваат од робови кои помеѓу 1793 и 1810 година биле донесени од Мадагаскар, и од малезиски робови купени на пазарот за робови на островот Ниас (сместен близу северозападното крајбрежје на Суматра), во периодот околу 1820 година, сè додека не бил донесен Законот за укинување на ропството од 1833 година.
Во текот на нивната регистрирана историја, плантажите на Чагос имале население кое броело околу 1.000 лица, од кои околу две третини живееле на островот Диего Гарсија. Популацијата на сите острови од Чагос достигнала најголема бројка во 1953 година, кога изнесувала 1.142 жители.
Во текот на колонијалниот период, стопанството на островот се состоело од кокосни плантажи за производство на копра и/или кокосово масло, сè до затворањето на плантажите и релокацијата на жителите во октомври 1971 година. За краток период во 1880-тите години, островот служел како станица за гориво (јаглен) за паробродови кои од Суецкиот Канал пловеле преку Индискиот Океан до Австралија.
Протерување на населението до 1971 година
Сите жители на островот Диего Гарсија биле присилно преселени на други острови во Чагос, Маврициус или Сејшелите до 1971 година, за да се задоволат барањата на договорот потпишан помеѓу Обединетото Кралство и САД во 1966 година за изградбата на воена база. Не постои консензус за тоа колку од евакуираните лица ги исполнувале критериумите за да бидат Îlois по националност, но владите на Велика Британија и Маврициус се согласиле, во 1972 година, дека на 426 семејства, со вкупно 1151 лица, требале да им се исплатат надоместоци поради прогонството од островот. Вкупниот број на луѓе сертифицирани како Îlois од страна на Одбор на траст фондовите на владата на Маврициус во 1982 година изнесувал 1.579 лица.
Петнаесет години по последното протерување, Чагосанци добиле мал надомест од британската влада, во висина од 6.000 долари по лице, додека некои од нив не добиле никаков надомест. До 2016 година, британското протерување на населението од островот останува во отворена судска постапка. Денес, Чагосанци остануваат осиромашени и живеат како „маргинализирани“ туѓинци на островите Маврициус и Сејшелите.
Боранија
Боранија — незрели мешунки на разни сорти на гравот (Phaseolus vulgaris) кои можат да бидат зелени или во други бои.
Диего Гарсија
По 1971 година
Помеѓу 1971 и 2001 година, единствените жители на островот Диего Гарсија биле британски и американски воени лица и цивилни службеници. Исто така имало наемни работници од Филипините и Маврициус, вклучувајќи и некои Îlois. За време на борбените операции од атолот против Авганистан (2001-2006 година) и Ирак (2003-2006 година), голем број сојузнички војници биле засновани на островот, вклучувајќи војници од Австралија, Јапонија и Република Кореја. Според Дејвид Вин, „Денес, во кое било време, на островот живеат 3.000 до 5.000 американски војници и помошен цивилен персонал“. Денешните жителите не зависат од островот и околните води за опстанок. Иако е дозволен рекреативен риболов, сета друга храна се увезува преку море или воздух.
Боранија
Во кулинарството
Боранијата се огледува ширум целиот свет. Се продава свежа, конзервирана и замрзната. Се пригодвува со барење, варење, пржење или печење.
Диего Гарсија
По 1971 година
Во 2004 година, литературата за регрутирање на Морнарицата на САД го опишувала островот Диего Гарсија како една од најдобро чуваните тајни во светот, со одлични рекреативни објекти, природни убавини и извонредни услови за живеење.
Боранија
Во кулинарството
Растението има висока концентрација на лектини кои можат да бидат штетни ако се внесуваат во големи количества без да бидат добро зготвени.
Диего Гарсија
Воена администрација
Велика Британија ја претставува територијата на меѓународно ниво. Месна власт не постои, а претставник на администрацијата е офицерот командант на Британските сили на Диего Гарсија, „Британскиот претставник“. Законите и прописите ги прогласува комесарот, а се спроведуваат во BIOT од страна на Британскиот претставник.
Боранија
Во кулинарството
Во боранијата се среќава и флавинолот миквелијанин (кверцетински 3-O-гликуронид).
Диего Гарсија
Воена администрација
Од голема важност за администрацијата на BIOT е односот со воените сили на САД кои престојуваат на островот Диего Гарсија. Годишен состанок, наречен „The Pol-Mil Talks“ (разговор за политичко-воени прашања), се одржува во Канцеларијата за надворешни работи и комонвелт, во Лондон, за решавање на релевантните прашања. Резолуциите се формализираат со „Размена на белешки“ (Exchange of Notes), или, од 2001 година, „Размена на писма“ (Exchange of Letters).
Боранија
Одгледување
Боранијата се одгледува во два главни облика: ниски и високи сорти..
Диего Гарсија
Воена администрација
Ниту САД ниту Велика Британија не го признаваат островот Диего Гарсија како предмет на Договорот од Пелиндаба (1996 година), во кој се наведува дека BIOT е опфатен со договорот. Во јавноста не е познато дали некогаш било складирало јадрено оружје на островот. Ноам Чомски и Питер Сенд тврдат дека САД и Велика Британија ја блокираат целосната имплементација на овој договор.
Боранија
Одгледување
Ниските се грмушести, високи од 1-1,5 м и немаат потреба од потпора. Созреваат бргу, веднаш даваат плод и потоа престануваат да раѓаат.
Диего Гарсија
Транснационални политички прашања
Постојат две транснационални политички прашања за Диего Гарсија и BIOT, преку британската влада.
Боранија
Одгледување
Високите пак растат исправено, а стеблата им се извиени на притки како ползавци.
Диего Гарсија
Наводи за присуство на затвор
Во 2015 година, поранешниот шеф на кабинетот на американскиот државен секретар Колин Пауел, Лоренс Вилкерсон, тврдел дека островот Диего Гарсија бил користен од Централната разузнавачка агенција (анг. Central Intelligence Agency, скратено CIA) за „злобни активности“. Тој тврдел дека дознал од тројца американски разузнавачки извори дека Диего Гарсија бил користен како „транзитна локација каде луѓето биле привремено сместени, да речеме, и испрашувани од време на време“ и, „Она што го слушнав беше повеќе од типот дека го користеле како транзитна локација кога другите места биле полни или ги сметале за премногу опасни или несигурни или недостапни во моментот“.
Боранија
Сорти
Во светот се познати преку 130 сорти боранија. Мешунките можат да бидат зелени, бледожолти, виолетови, црвени или со шарени траги. По облик можат да бидат шилести, тркалезни или широки.
Диего Гарсија
Наводи за присуство на затвор
Во јуни 2004 година, државниот секретар за надворешни работи на Обединетото Кралство, Џек Стро, изјавил дека властите во САД постојано го уверувале дека ниту еден затвореник не поминал низ Диего Гарсија.
Боранија
Сорти
Мешунките кај многу (иако не сите) сорти имаат цврста жила долж мешунката која се отстранува пред готвењето поради жилавоста или се избегнува со сецкањето на мешунката.
Диего Гарсија
Наводи за присуство на затвор
Во 2005 година се појавиле гласини дека Диего Гарсија бил една од тајните локации на CIA. Во октомври 2007 година, Комитетот за надворешни работи на британскиот парламент објавил дека ќе започне истрага за тврдењата за затвор на Диего Гарсија, за кои тврдел дека двапати биле потврдени со коментарите на пензионираниот генерал на армијата на САД, Бери МекКефри. На 31 јули 2008 година, неименуван поранешен функционер во Белата куќа тврдел дека САД имале затворено и испрашувано најмалку еден осомничен на островот Диего Гарсија во текот на 2002 година, а можеби и во 2003 година.
Боранија
Сорти
Најзастапени сорти во Македонија се следниве (по азбучен ред):
Диего Гарсија
Наводи за присуство на затвор
Манфред Новак, еден од петте специјални известувачи на Обединетите нации за тортура, тврди дека постојат цврсти докази кои ги поддржуваат наводите за користење на островот Диего Гарсија како затвор. Организацијата за човекови права Reprieve тврди дека бродови на Соединетите Американски Држави кои се наоѓале надвор од територијалните води на Диего Гарсија, биле користени за затворање и мачење на притвореници.
Боранија
Производство
Република Македонија има значајно производство на боранија, со речиси 10.947 тони во 2007 г., што сепак претставува пад споредено со 15.308 тони во 1995 и 19.423 тони во 1992 г.
Диего Гарсија
Природни одлики
Сите растенија, диви животни и водни видови на островот се заштитени до некој степен. Покрај тоа, поголемиот дел од лагунските води се заштитени под ознаката на Рамсарско место, а голем дел од островот се природни резервати.
Боранија
Производство
Според Организацијата за исхрана и земјоделство на ООН (ФАО), во 2012 г. најголеми произведувачи на боранија (во тони) се следниве земји:
Диего Гарсија
Природни одлики
Во 2004 година, Велика Британија аплицирала за доделување на заштитен статус Рамсарско место на лагуната и другите води на Диего Гарсија, што било одобрено.
Географија
Диего Гарсија е најголемата копнена маса во Архипелагот Чагос (која ги вклучува Перос Бањос, Саломонските Острови, Три Браќа, Егмонт Острови и Големиот Чагосов Брег), како атол од околу 174 км2, од кои 27.19 км2 е копно. Континуираниот дел од атолскиот раб се протега 64 км од едниот до другиот крај, опфаќајќи лагуна долга 21 км и широка 11 км, со отвор од 6 км отвор на север. Во делот на отворот се наоѓаат три мали острови.
Островот ја има најголемата континуирана копнена површина од сите атоли во светот. Атолскиот раб варира во ширина од неколку стотина метри до 2,4 километри. Типично за коралните атоли, тој има максимална височина на некои дини од океанската страна на работ од 9 метри над морското ниво. Атолскиот раб речиси затвора лагуна долга околу 19 километри и широка околу 8 километри. Атолот создава речиси целосен копнен раб околу лагуната, што опфаќа околу 90% од нејзиниот периметар, со еден отвор на север.
Вкупната површина на атолот е околу 170 км2. Површината на лагуната изнесува околу 120 км2, со длабочина до околу 25 метри. Вкупната копнена површина (со исклучок на периферните гребени) — околу 30 км2.
Во лагуната, бројни корални глави претставуваат опасност за навигација. Во јужната половина на лагуната постојат бројни солени езера наречени барахои. Овие мали лагуни надвор од главната лагуна се полнат со морска вода во тек на плима, а се сушат во тек на осека. Научни експедиции во 1996 и 2006 година ја опишале лагуната и околните води на Диего Гарсија, заедно со остатокот од Архипелагот Чагос, како „исклучително незагадени“ и „беспрекорно чисти“.
На Диего Гарсија често се јавуваат земјотреси предизвикани од движењата на тектонските плочи долж Карлсберговиот Појас, кој се наоѓа веднаш на запад од островот. На 30 ноември 1983 година бил измерен земјотрес со јачина од 7,6 степени според Рихтеровата скала, кој траел 72 секунди, а резултирал со мала штета. Друг земјотрес, со јачина од 4,6 степени според Рихтеровата скала, бил измерен на 2 декември 2002 година.
Во декември 2004 година, земјотресот и цунамито во Индискиот Океан, во близина на Индонезија, предизвикале мала ерозија на брегот на Бартон Поинт (североисточна точка на атолот Диего Гарсија).
IC 827
IC 827 — галаксија во соѕвездието Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Диего Гарсија
Океанографија
Островот Диего Гарсија лежи во рамките на влијанието на Јужноекваторијалната струја, во текот на целата година. Површинските струи на Индискиот Океан, исто така, имаат монсунски режим поврзан со Азискиот монсунски ветер. Температурата на морската површина е во опсег од 27-29 °C, во текот на целата година.
IC 827
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 827 се споменува и како NPM1G +19.0425.
Откривање
Објектот е откриен на 20 јули 1892 година од страна на Стефан Жавел.
Диего Гарсија
Клима
Годишните врнежи од дожд во просек изнесуваат 2603,5 mm, со наинтензивни врнежи од септември до април. Јануари е највлажниот месец, со просечна месечна преципитација од 353 mm, а август е најсувиот месец, со просечна месечна преципитација од 106,5 mm.
IC 827
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 827 е од видот E4. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,7 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. IC 827 има привидни димензии од 0,5' х 0,3'.
Диего Гарсија
Клима
Главниот фактор кој ја контролира климата на островот е температурата на околната морска површина, која главно е константна во текот на годината, со просечен дневен максимум од 30 °C во март и април и 29 °C во периодот од јули до септември. Диурналната варијација е приближно 3-4 °C, така што најниската ноќна температура е 27 °C. Влажноста на воздухот е висока во текот на целата година.
IC 827
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 15 ч 11 м 35,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +19° 12' 30"". Положбениот агол на објектот е во износ од 5°.
Други поделби
Проучување на IC 827 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1584180.
Диего Гарсија
Клима
Од декември до март, дуваат западни ветрови со брзина од околу 11 км/ч. Во текот на април и мај, ветровите се слаби и променливи, а дуваат во источен или југоисточен правец. Од јуни до септември се чувствува влијанието на југоисточните пасати, со брзина од 18,5 – 27,8 км/ч. Во текот на октомври и ноември, ветровите повторно стануваат слаби и променливи.