cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Наратологија
Историја на поимот
Потеклото на наратологијата и дава силна асоцијација со структуралистичката потрага за формален систем на корисен опис применуван на која било наративна содржина, по аналогија со граматики користени како основа за расчленување реченици во некои форми на лингвистиката. Оваа постапка, сепак, не е типична за целокупната работа денес опишана наратологично. Во 1966 година посебно издание на списанието Комуникации се покажало како мошне влијателно, и поради тоа било земено предвид како истражувачка програма во тоа поле, па дури и манифест. Истата вклучува статии од Барт, Клод Бремонд, Генет, Греимас, Тодоров и други, кои пак често се однесувале на делата на Владимир Проп. Џонатан Кјулер (2001) ја опишува наратологијата како термин кој опфаќа многу насоки, имплицитно обединета во признавањето дека, наративната теорија бара разлика меѓу "приказна", низа на активности или настани замислени како независни од нивната манифестација во дискурсот, и „дискурс" дискурзивнa презентација или нарација на настани. Руските формалисти први предложиле таква разлика, вработување на куплет фабулата и сижето. Структуралистичката претпоставка дека може да се испита фабулата и сижето одделно родила две сосема различни традиции: тематски и модална наратологија. Поранешната главно е ограничена на семиотичко формализирање на секвенци од кажаните дејствија, додека втората го испитува начинот на нивното кажување, нагласувајќи глас, точка на гледање, трансформација на хронолошкиот ред, ритам и честота. Многу автори имаат инсистирано на тоа дека, тематската и модалната наратологијата не треба да бидат гледани одделно, особено кога се работи со функцијата и интересот на наративната секвенца и содржината.
Бакар(I) јодид
Бакар(I) јодид — неорганско соединение со формулата CuI. Тој е исто така познат како бакар јодид. Корисен е во различни примени кои се движат од органска синтеза до „сеење облаци“.
Бакар(I) јодидот е бел, но примероците често се појавуваат тен или дури, кога се наоѓаат во природата како редок минерал маршит, црвеникаво кафеава, но таквата боја се должи на присуството на нечистотии. Вообичаено е примероците од соединенија што содржат јодид да се обезбојуваат поради лесната аеробна оксидација на јодидниот анјон во молекуларен јод.
Структура
Бакар (I) јодид, како и повеќето бинарни (содржат само два елементи) метални халиди, е неоргански полимер. Има богат фазен дијаграм, што значи дека постои во неколку кристални форми. Усвојува структура на мешавина од цинк под 390 °C (γ-CuI), вурцитна структура помеѓу 390 и 440 °C (β-CuI) и структура на камена сол над 440 °C (α-CuI). Јоните се тетраедрално координирани кога се во мешавина на цинк или вурцит структура, со растојание Cu-I од 2,338 Å. Бакар (I) бромид и бакар (I) хлорид, исто така, се трансформираат од структурата на мешавината на цинк во структурата на вурцит на 405 и 435 °C, соодветно. Затоа, колку е подолга должината на врската бакар-халид, толку е помала температурата за да се промени структурата од структурата на цинк-бленд во структурата на вурцит. Меѓуатомските растојанија во бакар(I) бромид и бакар(I) хлорид се 2,173 и 2,051 А, соодветно. Во согласност со неговата ковалентност, CuI е полупроводник од p-тип.
Подготовка
Бакар (I) јодид може да се подготви со загревање на јод и бакар во концентрирана хидроводна киселина.
Меѓутоа, во лабораторија, бакар (I) јодид се подготвува со едноставно мешање на воден раствор на калиум јодид и растворлива бакар (II) сол како бакар сулфат.
Реакции
Јодид, кој се разградува при стоење, може да се прочисти со растворање во концентриран раствор на калиум јодид проследено со разредување.
Бакар (I) јодид реагира со пареа на жива за да формира бакар тетрајодомеркурат:
Оваа реакција може да се користи за откривање на жива бидејќи промената на бојата од бела (CuI) во кафена (Cu 2 HgI 4 ) е драматична.
Бакар(I) јодид се користи во синтезата на кластерите Cu(I). што е полиметални комплексни соединенија.
Бакар (I) јодид се раствора во ацетонитрил, давајќи различни комплекси. По кристализација, молекуларни или полимерни соединенија може да се изолираат. Распуштање се забележува и кога се користи раствор на соодветно средство за комплексирање во ацетон или хлороформ. На пример, може да се користи тиоуреа и нејзините деривати. Цврстите што се кристализираат од тие раствори се составени од хибридни неоргански синџири.
Употреба
CuI се користи како реагенс во органската синтеза. Во комбинација со 1,2- или 1,3 диамин лиганди, CuI ја катализира конверзијата на арил-, хетероарил- и винил-бромиди во соодветните јодиди. NaI е типичен извор на јодид, а диоксанот е типичен растворувач (види ароматична реакција на Финкелштајн). Арил халидите се користат за формирање јаглерод-јаглерод и јаглерод-хетероатомски врски. Арил јодидите, сепак, се пореактивни од соодветните арилбромиди или арил хлориди. 2-Бромо-1-октен-3-ол и 1-нонин се споени кога се комбинираат со дихлоробис(трифенилфосфин)паладиум(II), CuI и диетиламин за да се формира 7-метилен-8-хексадецин-6-ол.
CuI се користи во „сеење облаци“, менувајќи ја количината или видот на врнежите на облакот или нивната структура со дисперзија на супстанции во атмосферата кои ја зголемуваат способноста на водата да формира капки или кристали. CuI обезбедува сфера за кондензирање на влагата во облакот наоколу, предизвикувајќи зголемување на врнежите и намалување на густината на облакот.
Структурните својства на CuI овозможуваат CuI да ја стабилизира топлината во најлон во комерцијалните и станбените индустрии за теписи, додатоците за автомобилски мотори и други пазари каде издржливоста и тежината се фактор.
CuI се користи како извор на диететски јод во кујнска сол и добиточна храна.
Немпиц
Немпиц — село и поранешна општина во округот Зале, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јануари 2010, е дел од градот Бад Диренберг.
Експеримент за составот на сончевиот ветар
Експериментот за составот на сончевиот ветар (акроним на англиски: SWC) бил експеримент поставен на Месечината за време на Аполо програмата (Аполо 11,12,14,15 и 16). Целта била да се измери и да се земе примерок од сончевиот ветер вон Земјината магнетосфера. Тоа биле први официјални изотопски мерења на сончев материјал.
Експериментот за Составот на Сончевиот Ветар бил предложен и дизајниран од швајцарски тим предводен од Јоханес Гајс и Питер Еберхард при Универзитетот во Берн и Питер Сигнер од Швајцарскиот институт за технологија. Бил произведен од Швајцарската национална научна фондација и Универзитетот во Берн; а бил и делумно финансиран од швајцарската влада.
Се состоел од ултра чисти алуминиумски фолии, со величина од 30 на 140 см, (во последниот експеримент (Аполо 16) се користеле со платински сегменти) поставени на површината на Месечината на телескопски јарбол. Фолиите требало да бидат изложени на Сонцето за да се измерат типовите на јони и енергијата на сончевиот ветер на површината на Месечината. За време на Аполо 11 тие биле изложени 77 минути, 18 часа и 42 минути при Аполо 12, 21 час при Аполо 14, 41 час и 8 минути при Аполо 15 и 45 часа и 5 минути при мисијата на Аполо 16. По завршување на изложувањето, фолијата се откачувала од телескопскиот јарбол, се ставала во тефлонска кеса и се враќала на Земјата за анализа. Експериментот бил успешен и дал точен состав на изотопите од хелиум, неон и аргон од кои е составен сончевиот ветер.
Стационарен процес
Во математиката, стационарен процес е стохастички процес.
Во некои ситуации е возможно да се добие дистрибуција на процесот,кој води до концептот за стационарност којшто ќе го дефинираме во следното. : Велиме дека стохастичкиот процес (временската низа) е стационарен во смисла ако :
Постојат два концепта на стационарноста :
Стохастичкиот процес има слаба стационарност ако се исполнети следните три услови: каде t ги претставува временските точки, додека k е временското заостанување(Притоа, y_{k} е всушност автоковаријанса (коваријанса на y со своите претходни вредности). Така, y_{k} е коваријанса за временско заостанување од k периоди, односно y_{k} е коваријанса помеѓу вредностите на y_{t} и y_{t-k} (помеѓу вредностите на y кои се оддалечени k периоди). Ако k = 0 се добива y_{0} што претставува варијанса на y = ( σ2); Ако k = 1 се добива y_{1} што претставува коваријанса помеѓу две соседни вредности на y).
Првите два услови значат дека процесот има слабата стационарност ако '''неговите очекувана вредност (средина) и варијанса не се менуваат низ времето (се константни). Третата равенка значи дека 'коваријансата помеѓу секои два члена на стохастичкиот процес е функција само од k'', временското заостанување помеѓу нив. За дадена вредност на k, коваријансата помеѓу y_{t} и y_{t-k} не се менува низ времето (е константна).
Стохастичкиот процес има '''строга стационарност ако заедничкиот распоред на веројатност на n опсервации y_{t1}, y_{t2}, ... , y_{tn}, добиени од било кое множество на временски точки t_{1},, t_{2}, ... , t_{n}, е ист со заедничкиот распоред на n опсервации y_{t1+k}, y_{t2+k}, ..., y_{tn+k}, добиени од временските точки y_{t1},+ k, t_{2} , + k, ... , t_{n} + k. Односно, процесот да биде строго стационарен, заедничкиот распоред на било кое множество на опсервации мора да биде непроменет со поместување (напред или назад) на сите временски точки за било кој цел број k. Тоа значи дека случајните променливи кои припаѓаат на строго стационарниот стохастички процес треба да имаат идентична очекувана вредност, варијанса, како и моменти од повисок ред''' (доколку постојат).
Смртен непријател
„Смртен непријател“ е расказ на рускиот и советскиот писател Михаил Шолохов од 1926 година. Расказот е објавен на македонски јазик, во превод на Цветко Мартиновски, како дел од збирката „Донски раскази“, објавена во 1965 година од издавачката куќа Култура.
Содржина
Во селото Подгорное се собрани селаните за да изберат раководители на селскиот совет. Селото е поделено на две групи: побогатите го поддржуваат богатиот селанец Игнат Боршчев, додека сиромашните се на страната на сиромашниот Ефим Миколаич Озеров. Богатите селани се остри противници на советската власт, додека Ефим е приврзан кон правдата, сиромашните и советската власт. Поделеноста на селото се одразува врз резултатите од гласањето: за претседател е избран Прохор, кој му е зет на Игнат, додека Ефим е избран за секретар на советот. Инаку, Игнат е непријателски насторен кон Ефим, откако своевремено тој го пријавил кај власта поради прикривање на данокот. Поради тоа, Игнат убива две волчиња и ги фрла во дворот на Ефим, а нивната мајка го следи нивниот мирис и најпрвин распорува една Ефимова овца, а потоа му ја убива кравата. Ефим, пак, го посетува Игнат и со секира му го убива ловечкото куче за кое Игнат платил висока цена.
Откако Ефим е избран за секретар, Игнат настојува да му се одмазди и да го заплаши. Најпрвин, тој оди кај Ефим, нудејќу му пари за да се исели, но Ефим го брка од својот дом, по што Игнат му се заканува. Во меѓувреме, кај Ефим доаѓа младата сиромашна селанка Дуњка, која работи кај Игнат, жалејќи се дека тој ја избркал. Тогаш, Ефим пишува тужба против Игнат, кого судот го осудува на казна од 60 рубли. Меѓутоа, една вечер, двајца луѓе доаѓаат под прозорецот на куќата на Ефим и се обидуваат да го убијат, но Ефим има среќа, бидејќи пушката се закочува и не го испалува куршумот, така што Ефим успева да се засолни. Според очите, Ефим препознава дека Прохор е тој што се обидел да го убие. Изутрината, Ефим го пријавува случајот во милицијата, а вечерта, додека се враќа дома, забележува дека го следат тројца луѓе. Тој го забрзува чекорот, но гонителите му се приближуваат. Бегајќи, Ефим се слизнува на замрзнатата река и паѓа, а тогаш го соборуваат на земја, во устата му забиваат кол, а со вила му ги прободуваат градите. Тројцата убијци заминуваат во селото, а на студеното лице на Ефим остануваат две замрзнати солзи.
Марко Ломиќ
Марко Ломиќ (роден на 13 септември 1983 година) бил поранешен српски професионален фудбалер кој настапувал на позицијата лев бек.
Клупска кариера
Марко Ломиќ започнал да игра фудбал во клубот Борац од Чачак, пред да премине во летото 2022 година во екипата на Железник. Тој ги поминал наредните три сезони во екипата на популарните Лавови на Железник, притоа освојувајќи го Купот на Србија и Црна Гора во 2005 година.
На 23 јуни 2005 година Марко Ломиќ потпишал четиригодишен договор со екипата на Партизан. Тој го добил дресот со број 13, кој претходно го носел јужнокорејскиот младински репрезентативец Ким Чи-ву. Во наредните две сезони, Марко Ломиќ одиграл 50 првенствени натпревари и постигнал вкупно три гола за клубот. Во месец јуни 2007 година, тој заминал во екипата на ТуС Кобленц, склучувајќи тригодишен договор.
На 31 август 2009 година, Марко Ломиќ повторно му се приклучил на составот на Партизан, напуштајќи го клубот на ТуС Кобленц откако двата клуба се договориле за неговиот трансфер. Тој потпишал двегодишен договор со екипата од Белград и го добил дресот со број 11. Во својата повратна сезона, Марко Ломиќ одиграл 25 лигашки натпревари и остварил три погодоци овозможувајќи му на својот тим да ја освои титулата. Тој придонес за клубот му овозможил да влезе во најдобрите единаесет играчи на натпреварувањето.
На 5 јули 2010 година, Ломиќ се преселил во екипата на Динамо од Москва, потпишувајќи тригодишен договор. Тој одиграл вкупно 106 официјални натпревари и постигнал еден гол за клубот во наредните четири сезони. Во месец јули 2014 година, Марко потпишал двегодишен договор со екипата на Мордовија од Саранск. Тој на 2 ноември 2014 година постигнал гол во победата од 2:1 од домашната лига над составот на Краснодар.
Репрезентација
Марко Ломиќ бил избран од тренерот Владимир Петровиќ во 18-члениот тим да ја претставува репрезентацијата на Србија и Црна Гора на Летните олимписки игри 2004 година. Се појавил на сите три групни натпревари: во поразот од 0:6 од репрезентацијта на Аргентина, во поразот со 1:5 од составот на Австралија и во поразот од 2:3 од селекцијата на Тунис. Со овие резултати неговата репрезентација ги завршила натпреварите уште во почетната групна фаза на тие олимписки игри.
Пекан
Пекан (Carya illinoinensis) е вид на гикори со потекло од Мексико и југот на САД.
Марко Ломиќ
Репрезентација
Подоцна, Марко Ломиќ бил редовен член на државната репрезентација до 21 година и тоа за време на квалификациите за УЕФА првенството до 21 година во 2006 година. Тој, исто така, одиграл цели 90 минути на сите четири натпревари на селекцијата на Србија и Црна Гора на завршниот турнир на тоа европско првенство, каде што биле елиминирани во полуфиналето од репрезентацијта на Украина по изведување на пенали.
Во месец август 2006 година, Марко Ломиќ бил повикан во репрезентацијата на Србија од страна на тренерот Хавиер Клементе. Тоа бил првиот официјален натпревар на репрезентацијата на Србија како независна држава. Натпреварот бил против селекцијата на Чешка. Поради повреда не можел да настапи на тој натпревар. Сепак, тој подоцна се појавил на еден неофицијален пријателски натпревар на 27 декември 2006 година и тоа против селекцијата на Баскија.
На крајот, сепак Марко Ломиќ својот прв официјален натпревар за селекцијата на Србија го имал на пријателскиот натпревар против репрезентацијата на Јапонија. Тој натпревар се одиграл на 7 април 2010 година во градот Осака. Марко ги одиграл сите 90 минути. Иако тимот бил составен само со играчи од највисоката домашна лига, составот на Србија победил со резултат од 3:0. Марко настапил и на натпреварот и шокантниот пораз од 1:3 на домашен терен од селекцијата на Естонија во квалификациите за УЕФА ЕВРО 2012. Тој натпревар се одиграл на 8 октомври 2010 година.
1921 во музиката
1921 година во музиката содржи некои значајни настани.
Џовани Батиста Ходиерна
Џовани Батиста Ходиерна или Одиерна (итал. Giovanni Battista Hodierna или Odierna, Рагуза, 13 април 1597 - Палма ди Монтекјаро, 6 август 1660) бил италијански астроном кој работел на дворот на Војводата од Монтекјаро. Составил каталог со околу 40 записи, вклучувајќи 19 вистински и потврдливи магливи објекти што би можеле да се помешаат со комети. Ова дело датира пред славниот Месјеов каталог, но немало некое влијание. Месје најверојатно не бил запознаен со него.
Ходиерна е роден во Рагуза (Сицилија), а починал во Палма ди Монтекјаро, исто така во Сицилија.
Тофански јазик
Тофанскиот е туркиски јазик. Јазикот се зборува во областа Иркутск во Русија и има многу малку активни говорници- околу 30 луѓе. Тофанскиот е сличен со туванскиот јазик и голем број сличности се делат помеѓу овие јазици и нивните дијалекти.
1920 во музиката
1920 година во музиката содржи некои значајни настани.
Ердован Шабаноски
Ердован Шабаноски (,  – на автопатот Скопје - Тетово,, ) бил македонски бранител со ромско потелко, резервист во АРМ и учесник во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Загинал на 8 август 2001 на автопатот Скопје - Тетово во масакрот кај Карпалак.
Живот, војната 2001 и сведоштва
Ердован Шабаноски е роден на 24 октовмри 1980 година во Прилеп и потекнува од сиромашно ромско семејство. Сестрата на Ердован беше мажена за Веби Рушитоски, кои подоцна заедно ќе загинат во масакрот кај Карпалак. Во својот кус живот работел сè и сешто, секаде и кај секого што ќему понудел некаква работа. За да не остане куќата празна, решил после отслужувањето војска да се жени. Имал две деца. Во тој период одбранбените сили на Македонија забрзано мобилизираше резервисти. Ердован, заедно со зета си Веби Рушитоски одлучиле да се пријават на мобилизацијата. Со парите сакале да купат коњи и да почнат да работат во шумското, да влечкат огревно дрво по планината и така да си обезбедат егзистенција.
Седум дена Ердован и Веби Рушитоски, со многу други од Прилеп минале на обука во касарната и на Криволак. После тоа заминале со прилепскиот конвој кон Тетово, каде што загинаа во масакрот кај Карпалак на 8 август 2001 година. Шабаноски посмртно е одликуван со медал за храброст од Претседателот на Р. Македонија.
Таинствениот остров
Таинствениот остров  (L'Île mystérieuse) — роман од  Жил Верн, објавен во 1875 година. Книгата ја раскажува приказната за пет американски воени затвореници, кои за време на Граѓанската војна успеале да избегаат со балон што го однел ураганот до ненаселен остров, каде што почнале да се случуваат необични работи.
Верн долго време планирал да создаде приказна инспирирана од Робинзон Крусо, за група луѓе напуштени на осамен остров. Неговото прво искуство на ова поле бил „Чичко Робинсон“, отфрлен од неговиот издавач Пјер Етцел поради недостаток на фантастични елементи. Вториот обид на Верн повеќе го задоволува Етцел, а Таинствениот остров бил објавен'.
Содржина
Пет американски воени затвореници успеале да избегаат од опколениот Ричмонд, Вирџинија, со помош на балон за време на Граѓанската војна. Балон го однел ураган на отворен Тихи Океан. Патниците едвај успеваат да стигнат до непознат остров во близина на поголем остров. За време на слетувањето, еден од патниците - инженерот Сајрус Смит, заедно со неговото куче Тод, паднале и исчезнале во водата. Нед, верниот црн слуга на Смит, не можел да се помири со загубата на својот господар. Заедно со дописникот Једеон Спилет, тие организирале неуспешна потрага, додека морнарот Пенкрофт и младиот Херберт наоѓаат храна и привремено засолниште на другиот остров... .
Новодвинск
Новодвинск (Новодви́нск) — град во Архангелската област, Русија. Наречен е по значајната река Северна Двина, која минува низ него.
Опсади на Цариград
Во текот на постоењето на Византиското Царство, градот Цариград бил под опсада многупати. Само две од сите опсади завршиле со преземање на градот, во 1204 година од страна на крстоносците и во 1453 година од страна на Османлиите.
NGC 3231
NGC 3231 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Голема Мечка, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 3 април 1832 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3231 е од видот OCL. NGC 3231 има само една позната привидна димензија, која изнесува 4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 26 м 57,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 66° 48' 45".
Други поделби
Проучување на NGC 3231 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 24; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4150. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 662.
Соломон Алаби
Соломон Макфан Алаби ( во ) — нигериски професионален кошаркар кој две сезони настапувал за екипата на Торонто Репторс во НБА. Алаби почнал да тренира кошарка на 15 години, а пред тоа играл фудбал. Бил одбран од Далас Маверикс како 50. избор на драфтот во 2010 година, и веднаш бил разменет во екипата на Торонто.
За време на неговиот престој во Торонто (2010–2012), Алаби често настапувал на натпреварите од развојната лига на НБА, а во НБА одиграл само 26 наптревари во две сезони со скромна минутажа. Во октомври 2012 Алаби потпишал за Њу Орлеанс Хорнетс, но договорот му бил раскинат на крајот од месецот. Во март 2013 потпишал за грчката екипа Икарос Калитеас, а од 2016 игра за Тојотсу Фајтинг Иглс во јапонското првенство.
Зелен клукајдрвец
Зелениот клукајдрвец (Picus viridis) е член на семејството клукајдрвци (Picidae). Има 4 подвидови кои се населени во повеќе делови од Европа и во западна Азија. Сите тие имаат зелени горни делови, побледо жолти долни делови, црвена круна и лента со црвен центар над мустаќите кај машките, а целосно црна кај женските клукајдрвци.
Поголемиот дел од времето зелениот клукајдрвец го поминува во хранење со мравки на земјата и не клука по дрвјата толку често како другите клукајдрвци. Овој клукајдрвец е срамежлива птица, но често привлекува внимание со неговиот гласен повик. Гнездото им се наоѓа во дрвата; се снесуваат 5-6 јајца кои се изнесуваат по 19-20 дена.
Зелениот клукајдрвец го има во Македонија.
Опис
Зелениот клукајдрвец е долг 30-36 см и има распон на крилјата 45-51 см. Двата пола се зелени горе и бледо-жолти долу, со жолт заден дел и црвена круна и тил; лентата над мустаќите има црвен центар кај машките, а темноцрн кај женките клукајдрвци и околу белото око се црни кај двата пола, освен кај P. v. подвид sharpei, каде е темносиво и само машките клукајдрвци имаат црна долна граница кај мустаќите. Младите клукајдрвци се целосно точкасти и набраздени; мустаќите им се темни, иако машките млади можат да имаат црвени пердуви околу почетокот на јуни или вообичаено околу јули или август.
Иако зелениот клукајдрвец е срамежлив и претпазлив, најчесто неговите гласни повици, познати како yaffling, се тие кои први привлекуваат внимание. Овој клукајдрвец „чука“ многу ретко (меко и брзо), а често испушта бучен 'клу-клу-клуик' извик додека лета. Звукот претставува гласни серии од 10-18 'клу' коишто стануваат за нијанса побрзи кон крајот и по малку се губи во висината. . Женскиот клукајдрвец испушта помал 'пу-пу-пу-пу-пу-пу'. . Летот им е брановиден, со 3-4 зафати на крилјата следени од кратко едрење кога крилјата се држат покрај телото.
Овој клукајдрвец е поистакнат од сличниот, но помал сив клукајдрвец заради неговите жолтеникави долни делови, и црни линии и „маската“ на лицето. Во Европа, неговот зелен долен и жолт заден дел можат да доведат до негово мешање со сивиот клукајдрвец или дури со женската жолна, иако жолната е помала и повитка со потесни крилја и подолга опашка. Блиску поврзаниот, многу сличен лавилантов клукајдрвец се наоѓа само во северозападна Африка.
Таксономија
Зелениот клукајдрвец е член на редот клукајдрвци Piciformes, од семејството Picidae и родот Picus. Најпрво бил опишан од Carolus Linnaeus во 1758. Научното име му е добиено од грчкиот збоr pikos, што значи 'клукајдрвец', и латинскиот збор viridis, 'зелен'. Има 4 подвидови, со суптилни и најчесто ситни разлики помеѓу нив.
Во едно ново истражување засновано на Митохондриската ДНК, кое истражува подвидови, било предложено секој од овие подвидови да се подели на 3 различни видови : P. viridis (Linnaeus, 1758), P. sharpei (Saunders, 1872) и P. innominatus (Sarudny & Loudon, 1905).
Распространетост и живеалиште
Повеќе од 75% од опсегот на распространетост на зелениот клукајдрвец е во Европа, со исклучок на некои од северните и источните места како Ирска, Гренланд и Макаронезија, а на другите места е широко распространет. Повеќе од половина од европската популација е во Франција, Шпанија и Германија, со доста голем дел и во Португалија, Велика Британија, Шведска, Русија, Хрватска, Романија и Бугарија. Исто така се сретнува и во Азија.
Зелениот клукајдрвец има голем опсег на распространетост и проценет глобален степен на појава на 1-10 милиони квадратни километри, и популација во регионот од 920,000 до 2.9 милиони птици. Популацијата е постојана, така што овој вид клукајдрвец е сметан за помалку загрозен. Овој вид е постојан и единките многу ретко се селат на повеќе од 500 м, и тоа за време на сезоните за парење.
Комбинацијата од стари листопадни дрва за вгнездување и близината на плодни почви со изобилство од мравки, е од големо значење. Ова најчесто го наоѓаат во полуотворените пејзажи со мали шуми, живи огради, расфрлани стари дрва, рабови на шуми и заливни шуми. Прикладна околина за хранење се насадите, овоштарниците и тревниците.
Гнездење
Гнездото на зелениот клукајдрвец е големо, но слично со тоа на другите клукајдрвци. Тоа може да биде неколку метри над земјата или на врвот на високо дрво; дабот, буката, врбата и овошните дрва се најпреферираните дрва за гнезда во западна и Средна Европа, и тополите на северот. Дупката може да биде ископана во здраво или изгниено дрво, со влезна дупка од 60 мм x 75 мм. Внатрешната празнина може да биде 150 мм широка и до 400 мм длабока. и најчесто работата околу правење гнездо им припаѓа на машките клукајдрвци кои ја извршуваат во период од 15 до 30 дена. Некои гнезда се употребуваат дури и повеќе од 10 години, но не секогш од истиот пар родители. Едно гнездо има од 4-6 бели јајца, кои се со димензии 31 x 23 мм и тежат 8.9 g секое, од кои само 7% се изведуваат. Откако последното јајце ќе се снесе, јајцата се инкубирааат околу 19-20 дена од двата родитела кои се менуваат на секои 1.5 до 2.5 часа. Пилињата се голи и неспособни да се грижат за самите себеси по изведувањето, сè додека по 21–24 дена не добијат перја.
Исхрана
Основната храна на зелениот клукајдрвец се мравките од родот Lasius и Formica за кои употребува голем дел од своето време за хранење на земјата, иако лови инсекти исто така и од гранки. Издолжениот, цилиндричен измет на оваа птица многу често се состои целосно од остатоци од мравки. Зелениот клукајдрвец прави сонди во земјата и ги лиже возрасните мравки и нивните ларви, од нивните гнезда во земјата. Клукајдрвецов има јазик кој може да го завиткаат сè до задниот дел од нивната глава, исто така, јадат и мали влекачи.
При истражување на едно гнездо во Романија е откриено дека младите биле хранети со 10 видови мравки. За време на првите 10 дена, младите конзумирале отприлика 15g секое, за време 10-20 дена, 39.5g, и веќе од 20 ден, 49.3g. Седумте млади пилиња конзумирале просечно 1.5 милиони мравки, и какале пред секое напуштање на гнездото.
Клунот на младите им е релативно слаб и го употребуваат за колвање само во меки дрва. За разлика од другите клукајдрвци, јазикот на зелениот клукајдрвец е долг (10 см) и може да го завиткаат околу неговиот череп. Овој клукајдрвец го нема скорбутот како кај останатите клукајдрвци од видот Dendrocopos и како кај црниот клукајдрвец но е најчесто направен од лепливи секрети од зголемените плункови жлезди. Тешко проодливиот снег им го отежнува хранењето на зелените клукајдрвци и може да резултрира со изумрување на голем број од овие клукајдрвци. По ваквиот налет на смрт потребни се добри 10 години за опоравување на популацијата. Гнездата на мравките може да се најдат и под снегот; еден од овие клукајдрвци бил набљудуван копајќи дури 85 см со цел да стигне до гнездо на мравки.
Во културата
Овој клукајдрвец го има на поштенската марка за неколку земји. Зелениот клукајдрвец е поврзан со Клукајдрвската јаболковина, и неговата слика била употребена како реклама на производот.
Чамартин
Чамартин — општина во покраината Авила на автономната заедница Кастиља и Леон во Шпанија.
1919 во музиката
1919 година во музиката содржи некои значајни настани.
Плес (Бистрица на Сутла)
Плес (словенечки: Ples) — населба во Општина Бистрица на Сутла во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
1918 во музиката
1918 година во музиката содржи некои значајни настани.
Чудовиште
Чудовиштe е било кое страшно суштество, а обичнo се појавува во легендите и хорор приказните. Чудовиштата се многу грозни и можат да предизвикаат страв или физичко насилство со неговото доаѓање или движења. Латинскиот збор „monstrum“, значи девијантно појавување, а обично се мисли на биолошки тип, што се зема како знак дека нешто е погрешно со природниот ред. Поимот чудовиште означува нешто морално непристојно, физички или физиолошки грозно. Исто така, овој израз може да биде применет фигуративно на човек со слични одлики, на пример, човек кој прави лоши работи.
Ленинизам
Ленинизам е теоретскиот систем составен од разни политички и економски поставки елаборирани од Владимир Илич Ленин. Ленинизмот е надградба на идеите на Марксизмот и служи како идеолошка основа на комунизмот во СССР. Терминот Ленинизам почнал да се користи дури откако Ленин се повлекол од раководната позиција во СССР поради нарушената здравствена состојба по обидите за атентат.
Космос-2311
Космос-2311 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 22 март 1995 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 90,0 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 67,1°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 373 км, а најмалото на 176.
Григор Цоцев
Григор Цоцев — македонски револуционер.
Апостол Грежов е роден во село Острово, Воденско.Бил член на Македонската револуционерна организација (МРО) од 1896 г. Живеел во Цариград и бил терорист на МРО. Потоа бил комита во четите на П. Граматиков, Марко Лерински и Христо Саракинов. По Илинденското востание емигрирал во Соединетите Американски Држави. Во времето на Балканските војни бил во четата на Ѓорѓи Шкорнов-Ѓакон Евстати. Во 1915 г. кратко време бил војвода во Тиквешко. Не е познато кога и каде починал. .
1917 во музиката
1917 година во музиката содржи некои значајни настани.
Монопсон
Монопсон претставува монопол на страната на купувачите, т.е. пазарна структура во која постои само еден купувач кој има моќ да влијае врз цената на производните фактори. Монопсонот се соочува со растечка крива на понудата на фирмите-продавачи, а цените на таа крива ги претставуваат просечните трошоци на монопсонот. Притоа, маргиналниот трошок (MC) на монопсонот ја има следнава форма:
MC = p(1 + )
каде: p е пазарната цена, а η е еластичноста на побарувачката.
Бидејќи има моќ да ја контролира цената на производните фактори, монопсонот произведува со понаква комбинација на ресурсите во споредба со конкурентскиот пазар, т.е. неговите криви на трошоците се разликуваат од оние во совршена конкуренција. Имено, монопсонот ги комбинира факторите на производството според следново правило:
=
Според ова правило, монопсонот ќе ги замени производните фактори со нееластична понуда, т.е. производни фактори чии цени растат брзо со промена на купеното количество со производни фактори кои се одликуваат со еластична понуда (нивните цени слабо реагираат на обемот на купеното количество).
Куншперк
Куншперк (словенечки: Kunšperk) — населба во Општина Бистрица на Сутла во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
Естлихер Залкрајс
Естлихер Залкрајс (Östlicher Saalkreis) е поранешна општинска заедница во округот Зале, во Саксонија-Анхалт, Германија. Се наоѓала источно од Хале (Зале). Седиштето на општинската заедница било во Ландсберг. Била распуштена во септември 2010.
Општинската заедница Естлихер Залкрајс се состоела од следниве општини:
Харис Вучкиќ
Харис Вучкиќ (роден на 21 август 1992, Љубљана) - словенечки фудбалер, играч од средниот ред на Виган Атлетик.
Црква „Св. Петка“ - Црник
Света Петка — главна селска црква во пијанечкото село Црник. Црквата се наоѓа на влезот во селото, сместена на мала височинка, од каде се пружа поглед на селото.
Историја
Според натписот на самата црква, црквата била изградена и осветена во 1994 година. Изградбата била помогната од страна на жителите на селото Црник и од Ванчо Мустачки.
NGC 5628
NGC 5628 — елиптична галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5628 се споменува и како UGC 9278, MCG 3-37-19, CGCG 104-33, NPM1G +18.0412.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5628 е од видот E4. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 5628 има привидни димензии од 1,1' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 28 м 25,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +17° 55' 30"". Положбениот агол на објектот е во износ од 175°.
Други поделби
Проучување на NGC 5628 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 51699. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 152; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1479. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1417.
1916 во музиката
1916 година во музиката содржи некои значајни настани.
Килан
Килан — општина во покраината Авила на автономната заедница Кастиља и Леон во Шпанија.
NGC 1281
NGC 1281 — елиптична галаксија во соѕвездието Персеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1281 се споменува и како MCG 7-7-67, CGCG 540-108.
Откривање
Објектот е откриен на 12 декември 1876 година од страна на Јохан Лудвиг Емил Дреер, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 72 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1281 е од видот E5. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 1281 има привидни димензии од 0,9' х 0,4'.
Други поделби
Проучување на NGC 1281 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 12458. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 63; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2869. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1618.
Бакар хромит
Бакар хромит — неорганско соединение со формулата Cu2Cr2O5. Тоа е црна цврста материја која се користи за катализирање на реакции во органската синтеза.
Историја
Материјалот првпат бил опишан во 1908 година Катализаторот е развиен во Северна Америка од Хомер Бартон Адкинс и Вилбур Артур Лазиер, делумно врз основа на испрашувањето на германските хемичари по Втората светска војна во врска со процесот Фишер-Тропш. Поради оваа причина понекогаш се нарекува Адкинсов катализатор или Лазиеров катализатор.
Хемиска структура
Соединението усвојува спинел структура. Состојбите на оксидација за составните метали се Cu(II) и Cr(III). Различни композиции се препознаени за супстанцијата, вклучувајќи Cu 2 CrO 4 ·CuO·BaCrO 4 ( CAS# 99328-50-4) и Cu 2 Cr 2 O 5 (CAS# 12053-18-8). Комерцијалните примероци често содржат бариум оксид и други компоненти.
Бакарниот хромит се произведува со термичко распаѓање на една од трите супстанции. Традиционалниот метод е со палење на бакар хромат: Бакар бариум амониум хромат е најчесто користената супстанција за производство на бакар хромит. Добиената мешавина од бакар хромит произведена со овој метод може да се користи само во постапки кои содржат материјали инертни за бариум, бидејќи бариумот е производ на распаѓање на бакар бариум амониум хромат, и затоа е присутен во добиената смеса. Нус-производот бакар оксид се отстранува со помош на екстракција на оцетна киселина, која се состои од миење со киселина, декантација и потоа термичко сушење на преостанатата цврстина за да се добие изолиран бакарен хром. Бакарниот хром се произведува со изложување на бакар бариум амониум хромат на температури од 350-450 °C, генерално со придушувачка печка : Бакар амониум хромат исто така се користи за производство на бакар хромит. Генерално се користи како алтернатива на патот на бариум амониум хромат за употреба во хемикалии реактивни со бариум. Ова исто така може да се измие со оцетна киселина и да се исуши за да се отстранат нечистотиите. Бакарниот хромит се произведува преку изложување на бакар амониум хромат на температури од 350-450 °C:
Хемпшир
Хемпшир е грофовија во Југоисточна Англија на брегот на Ламанш. Главен град на грофовијата е Винчестер. Најголеми градови во Хемпшир се Саутемптон и Портсмут кои имаат сопствена унитарна управа; со другиот дел од грофовијата управуваат Советот на округот Хемпшир и советите на неметрополитенските окрузи.
Пред норманското освојување
Се верува дека регионот бил постојано населен уште од крајот на доцното ледено доба околу 12.000 п.н.е. Тогаш поради ниското ниво на морето Британија со копнен мост била поврзана со европскиот континент и била претежно покриена со листопадни шуми. Првите жители биле мезолитските ловци и собирачи. Земјоделството во јужна Британија се практикувало од 4000 година п.н.е., а со тоа и неолитската култура. Во Хемпшир нема многу споменици од тие рани периоди, иако Стоунхенџ кој се наоѓа во близина бил изграден во неколку фази помеѓу 3100 и 2200 година п.н.е. Во доцното бронзено време, низ цела Британија почнале да се појавуваат утврдени населби по ридови познати како ридски тврдини, кои добиле во значење во раното и средното железно време; многу од нив сè уште можат да се забележат во пејзажот и можат да се посетат. Во тој период, луѓето во Британија претежно зборувале келтски јазик, а нивната култура имала многу заеднички црти со Келтите опишани од класичните писатели.
Јулиј Цезар ја нападнал југоисточна Англија во 55 и пак во 54 п.н.е., но тој не стигнал до Хемпшир.
Римјаните повторно ја нападнале Британија во 43 н.е., а Хемпшир бил вклучен во римската провинција Британија. Вента станала центар на административната власт на Белгија, која ги опфаќала поголемиот дел од Хемпшир и Вилтшир и достигнувала до Бат. Во следните три века јужна Британија уживала во релативен мир. За време на римскиот период, повеќето градови изградиле одбранбени ѕидини; грнчарската индустрија со седиште во Њу Форест извезувала предмети низ јужна Британија. Утврдувањето во близина на Саутемптон - Клаусентум, дел од тврдините на Саксонскиот брег, било изградено за одбрана од поморските напади на германските племиња. Римјаните се повлекле од Британија во 410 година. Записите за следните 200 години се неверодостојни, но во тоа време јужна Британија од Британска станала Англиска поради населувањето на германските племиња, Англите и Саксонците. Хемпшир станал центар на подоцна најмоќното кралство во Британија, Кралството Весекс. Новодојденците почнале да доминираат врз месното население, и од седмиот век, поголемиот дел од населението во Хемпшир зборувало староанглиски, наместо британски јазик. Во седмиот век Весекс, со главен град Винчестер, постепено се проширувал на запад во Бритонски Дорсет и Сомерсет. Во Винчестер има статуа на кралот Алфред, кој во 9-тиот век ги одбил Викинзите и го стабилизирал регионот. Кралот Алфред се самопрогласил за „Крал на Англија“ во 886 година; но Етелстан од Весекс официјално ја контролирал цела Англија до 927 година.
По норманското освојување
За време на норманското освојување, Лондон го престигнал Винчестер како најголем град во Англија и по норманското освојување, кралот Вилијам I го прогласил Лондон за главен град. Со ова центарот на политичката моќ не била веќе во Хемпшир, но Винчестер останал важен град; Њу Форест во близина на Винчестер била ценета кралска ловечка шума; Кралот Вилијам II бил убиен за време на ловот во Њу Форест (1100 година). Од 12-тиот век, поради трговијата со континентална Европа пристаништата во Хемпшир станале многу поважни. Преку нив се тргувало со производената волна и ткаенина во округот, се развило рибарството, а била основана и индустријата за бродоградба. Не подоцна од 1523 година, населението на Саутемптон го надминало населението на Винчестер. Во текот на неколку векови, долж брегот на Солент биле изградени низа замоци и тврдини за да ги бранат пристаништата во Саутемптон и Портсмут. Бродовите Мејфлауер и Спидвел испловиле за Америка од Саутемптон во 1620 година.
За време на Англиската граѓанска војна (1642–1651) во Хемпшир имало неколку воени судири помеѓу ројалистичките и парламентарните сили. Поважни се опсадата на Бајсинг Хаус (1643 - 1645) и Битката кај Херитон во 1644 година; и во двете победиле парламентарните сили. Други судири се: битката кај Алтон во 1643г., кога бил убиен командантот на ројалистичките сили и опсадата на Портсмут во 1642 година.
Во 1868 година, бројот на луѓе вработени во производството ги надминало оние во земјоделството. Главни индустрии станале: индустријата за свила, хартија, шеќер, бродоградба и соланите. Луѓето од крајбрежните градови се занимавале со риболов и извоз на земјоделски производи. Во пристаништата работеле многу работници; екипажот на Титаник, кој потонал на своето прво патување во 1912 година, бил составен претежно од жители на Саутемптон.
По 1914 година
Хемпшир одиграл клучна улога во двете светски војни поради големата поморска база на Кралската морнарица во Портсмут, армискиот камп во Алдершот и воената болница Нетли во водите на Саутемптон, како и поради близината до армиските полигони за обука во рамнината Солсбери и Островот Пурбек. Супермарине, која ги дизајнерала Спитфајер и други воени авиони, била со седиште во Саутемптон, и затоа градот бил жестоко бомбардиран во Втората светска војна. Алдершот и натаму останува еден од главните постојани кампови на британската армија. Фарнборо е главен центар за воздухопловната индустрија.
Во 1970-тите, со реорганизацијата на локалните единици во 1974 година, градовите Брнмаут и Крајстчерч административно биле префрлени од Хемпшир во Дорсет.
Географија
Хемпшир се граничи со Дорсет на запад, Вилтшир на северозапад, Беркшир на север, Сари на сесевероисток и Западен Сасекс на исток. На југ излегува на Ламанш и Солент. Хемпшир е најголемата грофовија во Југоисточна Англија. Има вкупна површина од 3700 км².
Клима
Хемпшир има поблага клима од повеќето области на Британските острови, близината на морето влијае за стабилизирање на климата, но е заштитен од поекстремните временски услови на брегот на Атлантикот. Хемпшир има повисока просечна годишна температура од просекот во Обединетото Кралство, која се движи од 9,8 до 12 степени целзиусови, и просечни врнежи од 640 до 1060 мм годишно, и има просечно околу 1.750 часа сончеви часови годишно.
Населби
Главен град на грофовијата Хемпшир е Винчестер, кој порано бил главен град на античкото кралство Весекс и на Англија до Норманското освојување на Англија. Пристанишните градови Саутемптон и Портсмут биле одвоени како независни унитарни единици во 1997 година, иако тие се сè уште во рамките на Хемпшир за церемонијални цели. Фарехам, Госпорт и Хавант прераснале во градски населби долж брегот меѓу двата поголеми града. Во североисточниот дел се градовите Фарнборо, Алдершот, Блеквотер и Јејтли.
Бејсингсток, во северниот дел на грофовијата, прераснал од рурално место во деловен и финансиски центар. Алдершот, Портсмут и Фарнборо се тесно поврзани со Армијата, Кралската морнарица и Кралските воздухопловни сили соодветно. Во Хемпшир, исто така, се наоѓаат и неколку помали градови: Алресфорд, Алтон, Андовер, Бишоп Волтам, Лајмингтон, Њу Милтон, Петерсфилд, Рингвуд, Ромзи и Витчрч.
Население
На пописот во 2001 година церемонијалната грофовија имала население од 1.644.249 жители, од кои 1.240.103 биле во административната грофовија, 217.445 биле во управната власт на Саутемптон и 186.701 биле во Портсмут.
Економија
Хемпшир е една од најбогатите грофовии во земјата, со бруто домашен производ (БДП) од 29 милијарди фунти, без Саутемптон и Портсмут. Во 2018 година, Хемпшир имаше БДП по глава на жител од 22.100 фунти.
Стапката на невработеност од 1,3 посто е пониска од националниот просек која изнесува 2,1 посто, заклучно со февруари 2018 година. Околу една третина од работниците се вработени во големи фирми. Хемпшир има значително повисока вработеност од националниот просек во високотехнолошките индустрии. Околу 25 отсто од населението работи во јавниот сектор. Туризмот нуди околу 60.000 работни места во грофовијата, околу 9% од сите вработени.
Една од главните компании во високотехнолошкиот сектор е IBM која има свои лаборатории за истражување и развој во Харсли и седиште во ОК во Кошам.
Многу рурални области од Хемпшир традиционално се потпираат на земјоделството, иако значењето на земјоделството почнало да опаѓа од првата половина на 20 век, а денес со земјоделство се занимава околу 1,32% од руралното население. .