cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Меѓународен ден на мирот
2006 година – Парада на мирот, Велика Британија
Во 2006 година, тогашниот генерален секретар Кофи Анан за последен пат заѕвонил на Ѕвончето за мир за време на неговиот мандат. Таа година ООН ги потврдиле „многуте начини на кои работи за мирот и охрабрување на поединците, групите и заедниците низ целиот свет да размислуваат и да комуницираат мисли и активности за тоа како да се постигне мир“.
2007 година – Генералниот секретар на ООН повикува на светски момент на тишина
Во 2007 година, генералниот секретар на ООН Бан Ки-мун заѕвонил на Ѕвончето за мир во седиштето на Обединетите нации во Њујорк, повикувајќи на 24-часовен прекин на борбените дејствија на 21 септември и за едноминутно молчење во светот.
2009 година – Објавена меѓународната година на помирување
Во 2009 година - Меѓународната година на помирување - денот бил одбележан со голем број бели гулаби кои биле дистрибуирани по официјалното претставување во Обединетите нации, имајќи ја предвид Повелбата на Обединетите нации, вклучувајќи ги целите и принципите содржани во неа, и особено оние за спасување на следните генерации од злото на војната, воспоставување со мирни средства и во согласност со принципите на правдата и меѓународното право, прилагодување или решавање на меѓународните спорови или ситуации што може да доведат до нарушување на мирот и практикување толеранција и заеднички живот во мир едни со други како добри соседи, со што се развиваат пријателски односи меѓу народите и се промовира меѓународната соработка за решавање на меѓународните економски, социјални, културни и хуманитарни прашања. Винсент Којл од Дери, Северна Ирска дал целосна поддршка.
2009 година, Меѓународен ден на мирот: „Мора да се разоружаме“ (WMD)
„Преземање акција за свет без јадрено оружје... ''Разоружување и неширење на оружјето... подигање на свеста за опасностите и трошоците за јадреното оружје, и зошто јадрено разоружување и неширење на оружјето се од суштинско значење''.“
Глобално истражување на прославата
Иницијативата за култура на мирот објавиле годишен извештај за Меѓународниот ден на мирот во 2009 година, опишувајќи настани во 77 земји: Африка 14; Источна Азија и Тихиот Океан 20; Латинска Америка и Карибите 11; Европа 23; Среден Исток 7; Северна Америка 2 земји (48 држави, провинции).
2010 година – Младината за мир и развој
„Обединетите нации се во потрага на приказни од млади луѓе ширум светот кои работат за мирот. Слоганот на кампањата оваа година е Мир=Иднина, математиката е лесна.”
2011 година – Мир и демократија: Нека се слушне Вашиот глас
Во 2011 година, темата на Денот на мирот на ООН бил „Мир и демократија: Нека се слушне Вашиот глас“. Многу организации одржале настани за Денот на мирот ширум светот во 2011 година. Имало училишни активности, музички концерти, глобални клубови за комедија (thinkPEACE.net), мировни гулаби, молитвени бденија, мировни конференции и активности на ООН. Организации како Мир, еден ден, Wiser.org и Култура на мирот со години се активни учесници во активностите на Денот на мирот.
2012 година – Одржлив мир за одржлива иднина
Обединетите нации ја поставиле темата за одбележување на оваа година како „Одржлив мир за одржлива иднина“, сеќавајќи се и зајакнувајќи ги идеалите на мирот меѓу сите нации и народи.
Дехна
Пустината е серија од седум последователни пустини, одделени една од друга со рамнини.<sup class="cx-segment-block"><span title="Riyadh" rel="mw:WikiLink" href="//en.wikipedia.org/wiki/Riyadh" class=""> [2]  Патиштата минуваат низ Ал-Дехна, поврзувајќи го Кувајт со Ал-Зилфи и Ријад и поврзувајќи го Ријад со Хаса.
Меѓународен ден на мирот
Глобален ден на примирјето, 2012 година
Во 2011 година, Еден ден мир, објавиле на нивниот концерт во О2 Арената, нова меѓународна кампања наречена Глобално примирје 2012, грасрутс иницијативата и интернационална коалиција со невладини организации и студентски синдикати на секој континент, со што се зголемило учеството и делувањето на Денот на мирот 2012, денот на глобалното примирје. Посебен фокус во оваа кампања биле прекинување на воените дејствија на тој ден и намалување на семејното насилство и малтретирање во општеството. Концертот за Прославата Еден ден мир на денот на мирот во 2012 година се одржал во „Вембли Арена“ за да се прослави Глобалното примирје 2012 година. Кампањата „ Глобално примирје“ ќе продолжила и се именувала секоја година, вклучила повеќе партнери и коалиции за масовно учество и за заштеда на животна практична акција на Денот на мирот.
2013 година - Фокус на мировното образование
Генералниот секретар на ООН, Бан Ки Мун, Светскиот ден на мирот 2013 година го посветил на мировната едукација во обид да ги фокусира умовите и финансирањето на врхушката на мировното образование како средство за воспоставување култура на мир. Аниматор и автор на книги за деца, Сју Дичико објавилa во мај 2013 година глобална кампања за зголемување на свеста за Денот на мирот и промовирањето на мировно образование во училиштата и во групите на заедницата преку Проектот за мир Жерави. Школата за заедница Гори во Ко. Вексфорд, Ирска, била избрана да биде Школа за мир за 2013 година. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2020)">потребно е цитирање  ]
Дехна
Ал-Дехна е пустина формирана на високи песочни дини се шири хоризонтално која се нарекува вени (ar: عروق), претежно црвена боја, бидејќи таа содржи оксиди на железо.
Меѓународен ден на мирот
Глобално примирје 2013 година
Мир еден ден лансирала нова тема за Глобално примирје 2013: Со кого ќе склучите мир?
2014 година - право на мир
Темата на Меѓународниот ден на мирот 2014 година била правото на народите на мир, потврдувајќи ја посветеноста на Обединетите нации кон Декларацијата на ООН за правото на народите на мир која признава дека промовирањето на мирот е од витално значење за целосно уживање на сите човекови права.
Програма за комедија за Денот на мирот 2014 година
За да се донесе свеста за Денот на мирот 2014 година, мрежата thinkPEACE промовирале програма за комедија Ден на мирот, „Стенд-ап за меѓународен мир“, што се одржила во над 50 глобални клубови за комедија.
Бранови на љубезност, глобални настани за медитација
Глобалната иницијатива „Брановите на љубезност“ го одбележувале Меѓународниот ден на мирот на Обединетите нации, иако се одржувале настани за глобална медитација.
Коментар во списанието за глобално образование
Директорката на УНЕСКО во Виетнам, Кетрин Милер, во Глобално образовно списание рекла: „Јас лично се идентификувам со вредностите на УНЕСКО во смисла дека навистина верувам дека образованието, културата, социјалните и природните науки и комуникацијата и информациите се едни од најмоќните двигатели за одржлив развој и мир, како одржлива иднина не може да постои без одржлив мир. Подигање на свеста, градење на капацитети, промовирање разбирање и почитување на различностите и поттикнување на можности за интеракција за изнаоѓање начини да се обезбеди култура на мир се сите активности што ќе ги мотивираат луѓето да се заинтересираат за поставување мир како приоритет за одржлив развој.
2015 година - Партнерства за мир - Достоинство за сите
Темата на Меѓународниот ден на мирот во 2015 година била „Партнерства за мир - Достоинство за сите“.
2016 година - Цели на одржлив развој: Градење блокови за мир
Темата на Меѓународниот ден на мирот во 2016 година била „Целите на одржливиот развој: Градење блокови за мир“.
2017 година - Заедно за мир: Почит, безбедност и достоинство за сите
Оваа тема била заснована на глобалната кампања ЗАЕДНО што промовирала почит, безбедност и достоинство за сите принудени да ги напуштат своите домови во потрага по подобар живот.
Проект „Жерави“ за мир
Во 2017 година, Проектот „Крејн на мирот“ ја објавил целта да се соберат 1.000 слики и оригами од жерави од студенти ширум светот за да се прикажат на различни места за да се прослави.
Глобално истражување на прославата во 2017 година
Истражувањето на мрежата „Новини на културата за култура“ открило извештаи на Интернет за 562 прослави на Меѓународниот ден на мирот од 127 земји во светот во 2017 година. Овие вклучувале 128 настани што доаѓале од повеќето провинции и држави во Канада и САД. Следни биле земјите порано дел од Советскиот Сојуз со 104. Биле цитирани 96 настани во 27 европски земји, 81 од 29 африкански земји, 67 од 20 азиски земји, 58 од 16 земји од Латинска Америка и Карибите и 28 од 21 арапска и блискоисточна земја.
2018 година - Право на мир - Универзална декларација за човекови права на 70 години
Темата за Денот на мирот на ООН во 2018 година е „Право на мир - Универзална декларација за човекови права на 70 години“.
2018 глобално истражување на прославата
Истражувањето на мрежата „Новости за култура на културата“ открила интернет-извештаи за 764 прослави на Меѓународниот ден на мирот од 129 земји во светот во 2017 година. Овие вклучувале 233 настани што доаѓале од повеќето провинции и држави во Канада и САД. Следни биле 177 настани од Европа и 158 настани од Азија. Имало 95 настани од Латинска Америка и Карибите, 71 настан од земји порано дел од Советскиот Сојуз, 71 од Африка и 15 од арапски и блискоисточни земји.
2019 година - Климатска акција за мир
Обединетите нации ја одбрале темата „Климатска акција за мир“ за Меѓународниот ден на мирот во 2019 година.
Според мрежната страница на ООН, „Обединетите нации ги повикуваат сите да преземат мерки за справување со климатските промени“.
„На 23 септември [2019], Обединетите нации свикале Самит за климатска акција со конкретни и реални планови за забрзување на акциите за спроведување на Парискиот договор“.
Меѓународниот ден на почитувањето на студентите на мирот на 20 септември 2019 година во седиштето на Обединетите нации имало млади луѓе кои ги презентирале своите проекти за борба против климатските промени и промовирање на мирот.
Глобално истражување на прославата во 2019 година
Истражувањето на мрежата за вести „Култура на мирот“ открило извештаи на Интернет во врска со повеќе од 655 прослави на Меѓународниот ден на мирот од 103 земји во светот во 2019 година.
2020 година - Обликување на мирот заедно
Обединетите нации ја одбрале темата „Заедно да го обликуваме мирот“ за Меѓународниот ден на мирот во 2020 година.
Според мрежната страница на ООН, „Оваа година беше појасно од било кога дека не сме непријатели едни со други. ''Наместо тоа, нашиот заеднички непријател е неуморен вирус кој го загрозува нашето здравје, безбедност и самиот начин на живот. КОВИД-19 го фрли нашиот свет во превирања и насилно нè потсети дека она што се случува на еден дел од Земјата може да влијае на луѓето насекаде''“.
2020 глобално истражување на прославата
Истражувањето на мрежата за вести „Култура на мирот“ открило извештаи на Интернет во врска со повеќе од 717 прослави на Меѓународниот ден на мирот од 78 земји во светот оваа година. Најголемиот број доаѓаат од Западна Европа и од европските земји порано дел од Советскиот Сојуз.
Дјусен
Дјусен е село во покраината Алмати во југоисточен Казахстан.
Замок Сандемар
Замокот Сандемар се наоѓа на брегот на Балтичкото Море во шведската општина Ханинге во историската провинција Седерманланд.
Конструкцијата
Оригиналната главна зграда е направена од дрво обложена со панели од тули, а од страната на езерото има и облога од лим за заштита од морските ветрови. Сегашната куќа датира од околу 1690 година и ги задржала своите стари одлики, бидејќи била поштедена за време на рускиот напад на Седерманланд во 1719 година. Внатре има богато украсени таписерии и таписерии, а градината е чувана во француски стил со правилно исечена жива ограда и ела во форма на пирамида. Подоцна бил додаден англиски парк со стаклена градина, култури и овошни дрвја. Архитектот не е познат, но зградата потсетува на стилот на Никодим Тесин Постариот.
Приказна
За време на Калмарската унија, Гут Сандемар припаѓал на Тевтонскиот ред на Ливонија. Подоцна станал сопственост на царскиот советник Ерик Акселсон Тот, кој во 1467 година веројатно ги купил сите земјишта на нарачката во денешна Шведска. Сопственичката структура во 16 Не се познати вековите и во следниот век замокот наизменично им припаѓал на благородничките семејства Оксенстиерна, Бонде и Фалкенберг. Се верува дека кралскиот советник Габриел Фалкенберг, кој станал гроф Фалкенберг ауф Сандемар во 1693 година, ја подигнал зградата во 1690-тите. Во 1738 година, окружниот судија Карл Ватранг го купил замокот, кој го прогласил за семејна сопственост. Кога во 1964 година бил одземен овој статус, отворен бил патот за уште една продажба, а во 2006 година имотот бил продаден на приватно лице.
Околината
Областа околу замокот се одликува со голема разновидност на видови. За одбележување се ретките видови орхидеи, мочуришта и стари орхидеи (Dactylorhiza sambucina), како и шаховскиот цвет. Разновидната природа, исто така, нуди добри услови за голема популација на птици. Одморот на птици преселници на ливадата и блискиот залив привлекуваат многу набудувачи на птици во пролет и есен. Во 1997 година бил создаден „Природен резерват Сандемар“.
Охридски грунец
Охридски грунец (Rutilus ohridanus) е вид на роуч, мала слатководна риба од семејството Циприниди. Тој е ендемичен на две големи езера на Балканот : Охридското Езеро во Албанија и Северна Македонија и Скадарско Езеро во Албанија и Црна Гора. Не е поголем од 13 см. во должина. Ова е риба во изобилство и не е под закана.
Опис и распространетост
Охридскиот грунец припаѓа на семејството Cyprinidae. Телото на грунецот е вретенесто, странично сплескано, со мала грпка. Бојата на грбот е од маслинасто зелена до темнокафеава, што зависи од подлогата на дното каде што живее. Страничните делови на телото се посветли од бојата на грбот, а стомачниот дел е сребрено бел. Главата на охридскиот грунец е голема со крупни очи и заоблена уста. Грбната перка се наоѓа на средината на телото во линија со стомачните перки. Грбната и опашната перка имаат поинтензивна сивкаста боја, додека градните и стомачните перки како и подопашната перка имаат нијанси на жолтеникава боја. За време на мрестењето градните и стомачните перки како и подопашната перка кај машките единки добиваат слабо црвена боја. Охридскиот грунец е ендемичен за Охридско Езер, реката Црн Дрим и Скадарско Езеро, како и притоките на овој воден екосистем. Во Република Македонија природно ги населува водите на Охридско Езер и Преспанско Езеро и реката Црн Дрим.
Основни биолошки одлики
Охридскиот грунец полово созрева во втората година. Се мрести при крајот на мај и цел јуни, во неколку наврати, порционо. Икрата е со жолтеникава боја и ма подебел леплив слој. Просечна големина на икрата е околу 1 мм. Полово зрелите единки икрата ја полага во крајбрежниот дел, претежно на места со макрофитска вегетација. Охридскиот грунец е риба со мали димензии и спаѓа во ситните риби. Може да достигне должина до 15 см. и тежина до 50 грама. Поголеми единки во Охридското Езеро се доста ретки. Охридскиот грунец живее во предели со песокливо или чакалесто дно кое е богата со вегетација. Живее во јата при дното, каде ја бара храната. Во периодот пред мрестењето се групира во големи јата. За грунецот може да се каже дека е сештојад. Јаде сè на што ќе наиде, мали школки, ракчиња, ларви, инсекти, мекотели, икра од друга риба, алги како и други водени растенија.
Значење
Месото на охридскиот грунец е вкусно но слабо е барано. Во Охридското Езеро се ловат помали количини за пазар, но не е ценета поради тоа што има коски како и поради тоа што има релативно мали димензии.
Австрија
Австрија (Österreich, службено Република Австрија (германски: Republik Österreich) — континентална земја во Средна Европа со околу 8,47 милиони луѓе . Се граничи со Чешка и Германија на север, Унгарија и Словачка на исток, Словенија и Италија на југ и Швајцарија и Лихтенштајн на запад. Австрија има површина од 83.855 км2 и има умерена и алпска клима. Теренот во Австрија е планински, поради присуството на Алпи; само 32% од земјата е под 500 метри, а нејзината највисока точка е 3.798 метри. Мнозинството од населението говори на месниот австробаварски дијалект на германскиот јазик, како нивен мајчин јазик, и германски во неговата стандардна форма, кој претставува и службен јазик на земјата. Други локални службени јазици се унгарскиот, хрватскиот и словенечкиот.
Праисторија
Подрачјето на денешна Австрија било населено уште од најстарите времиња во каменото доба. Најпознатиот наод од тоа време е Вилендорфска Венера која била пронајдена во Вилендорф, Долна Австрија. Се проценува дека е стара околу 25.000 години. Подоцна, преку народите од Балканот престигнале сточарството и металната обработка. Популацијата нараснувала сè повеќе и била создадена првата трајна населба.
Римско време
Во периодот кога келтите под контрола на Рим се романизирале, на север се населиле Германите, мешајќи се со староседелското население. Покрај реката Дунав изградиле тврдини, а една од нив на местото на старата келтска или илирска населба била изградена населбата Виндобона, која денеска е главната престолнина на Австрија, Виена.
Среден век
Со постепеното слабеење на Римската имерија, Австрија била изложена на сè поголемите напади од страна на германските и други народи. Околу 6 век се појавиле Баварците на запад и Словените и Аварите на исток. Во 10 век биле победени Унгарците и Австрија повторно била вклучена во составот на Баварија. Во 996 година за првпат се споменува името Остарици, од кој доаѓа и германскиот назив за Österreich. Тоа бил почетокот на германската колонизација на источна Австрија.
Хабсбуршка династија
Во 1278 година, кнежевството Австрија било освоено од страна на Хабсбуршката династија. Во следните години, оваа династија станала една од најмоќните во Европа. Во 15 век, тие ја добиле Бургундија, Шпанија и Холандија. Во 1526 година ја наследиле Унгарија, Чешка, Моравија и Хрватска. Османлиското Царство брзо напредувала и веќе во 1529 година пристигнале пред портите на Виена. Во следните 150 години, овие две големи империи биле во постојан конфликт.
Голем проблем на оваа империја претставувала религиозната основа на христијанството. Поголемиот дел од австрискиот народ биле протестанти. Царот насилно го принудил своето население да го прифати католицизмот. Од 1618 до 1648 година се водела Триесетгодишната војна. Религиозниот воен конфликт набргу се проширил по цела Свето Римско Царство, а кога на страната на протестантите се приклучиле Франција и Шведска, се дошло до голем пораз на царската војска.
Во 1683 година стигнала и втората опсада на Виена од Османлиите. Османлиите биле поразени и принудени да се повлекуваат. По ова, Австрија ги освоила Унгарија и Славонија, како и голем дел од Србија. По победата над протестантите, голем број на верници биле прогонети од империјата. Тие се населиле во Прусија.
Во 1867 година, кралот Франц Јосиф го одобрил создавањето на двојната монархија Австроунгарија. Двата дела на таа монархија располагале со единствен парламент. Оваа монархија постоела до крајот на Првата светска војна.
Прва светска војна
Австроунгарија во време на Првата светска војна била на страната на Централните сили. Во текот на Првата светска војна Австроунгарија ја имала една од најсилната пешадиска армија. Биле мобилизирани околу 9.000.000 војници. Австроунгарија во текот на војната била ставена во најлоша положба бидејќи истовремено требала да војува на 4 фронта - Јужен Балкански (Солунски), Романски, Источен (руски) и Италијански фронт. Во почетокот забележала големи успеси. Со поразот во војната, Австроунгарија како еден од условите била распарчена од страна на Антантата (ноември 1918 г.). Како главна причина се гледа стравот на Антантата овие две земји многу брзо да закрепнат од војната, со што повторно би се создала можеби и уште посилна земја од тогашната Австроунгарија.
По војната од територијата на Австроунгарија биле создадени Чехословачка, Австрија и Унгарија, а дел од нејзините територии припаднале на Полска, Романија, Италија и Југославија.
Втора светска војна
Во 1938 година, германската војска навлегла во Австрија. За време на војната, Австрија била во составот на Силите на оската, кои повторно доживеале пораз.
По војната, во 1955 година, Австрија прогласила независност.
Најнова историја
Австрија од 1 јануари 1995 година е членка на ЕУ. Таа е федеративна полупретседателска република, на чиј врв стои претседател. Парламентот се состои од Национален совет и Федерален совет.
Географија и клима
Австрија се граничи со Германија и Чешка на север, Словачка и Унгарија на исток, Италија и Словенија на југ, и Швајцарија и Лихтенштајн на запад.
Површината на Австрија изнесува 84.000 км2 и според неа се наоѓа на 112 место во светот.
Австрија е планинска земја. Најголем простор од нејзината територија зафаќаат Алпите. Тие се делат на Салцбуршки во северниот дел, во средишниот Таври, а на југ Карнишкорушки Алпи. Во западниот дел на Австрија Алпите се високи, а во источниот дел тие се пониски и со своите падини постепено се спуштаат до Панонската Низина. Алпите се богати со шуми и пространи пасишта. Во Австрија климата е умерено-континентална, континентална и планинска.
Политички систем
По своето државно уредување Австрија е република, а нејзин главен град е Виена.
Административна поделба
Австрија е федерална држава сочинета од девет сојузни покраини (Bundesländer). Секоја покраина има собрание ('), покраинска влада (') и управник (). Изборите се одржуваат на секои пет години (шест во Горна Австрија). Управникот се гласа во собранието. Виена е посебен случај, каде градскиот совет и градоначалникот воедно имаат улога на покраинска управа.
Покраините во Австрија, подредени по азбучен ред, се следниве:
Население
Австрија е главно населена со Австријци. Тоа е народ од германската група народи. Освен нив, живеат Чеси и Унгарци, а во областа Корушка и Штаерска живеат голем број Словенци и Хрвати. Австрија има 8.356.707 жители (2009), а густината на населението изнесува 99/km2 жител на км2. Главниот град Виена со 1.631.082 жители е најголемиот град во земјата.
Религија
Австрија во голема мера била под влијание на протестантската реформација, при кое мнозинство од населението станало протестантско. Но со почетокот на контрареформацијата, католицизмот повторно станал како доминантна религија. Значајната еврејска популација (околу 200.000 во 1938 година), која главно престојувала во Виена, била сведена на само неколку илјади во текот на масовната емиграција во 1938 (повеќе од 2/3 емигрирале од 1938 до 1941 година) и по Холокаустот за време на нацистичкиот режим. Имиграција во последниве години, главно од Турција и поранешна Југославија, довела до зголемување на бројот на муслиманите и православните христијани.
Меѓу повеќето религии, како најзастапна во Австрија е Римокатоличката. Според пописот од 2001 година, 73,6% од населението на земјата се христијани. Според податоци од крајот на 2005 година бројот на верници на Римокатоличката црква е околу 5.663.000 членови или 68,5% од вкупната популација на Австрија Бројот на верници од Лутеранската црква е околу 5.7% од вкупниот број на верници. Поголемиот број Лутеранци живеат во провинцијата Корушка, Јужна Австрија. Во меѓувреме, бројот на муслиманите е во пораст, со 4,2%. Постојат и помали заедници на хиндуисти, будисти и Евреи итн.
Стопанство
Табела 1: Годишни реални стапки на растеж на БДП во Австрија (1990-2013)
Култура
Заради својатата богата култура во сите домени на творештвото, Австрија е исклучително ценета и почитувана во светот, всушност таа претставува една од позначајните бази и основи за развојот на европското и светското творештво. Австрија, во минатото Австроунгарија, е средноевропско подрачје, кое благодарение и на опкружувањата: Италија, Чешка, Германија, создала специфична култура и уметност која е една од главните показатели, инспирации и школи во светската уметност и култура, а особен е нејзиниот придонес во музиката, книжевноста, архитектурата, сликарството.
Музика
Виенската музичка школа и нејзините реализации, дела, творештво се најзначајните во светската музикчка литература. Виена бил и е важен центар за музички иновации која постојано се надградува, збогатува, создавајќи бројни впечатливи правци и музички движења. Особен развој на музичкиот израз, бил во периодот од 18-от и XIX век кога композиторите биле привлечени кон градот поради покровителство на Хабсбурзите. Виена го започнала својот раст како културен центар во почетокот на 16 век, уште отогаш особено фокусирана врз музичкиот израз. За време на барокниот период, словенските и унгарските народни форми влијаеле врз австриската музика. Големата виенска музичка школа, својата прва позначајна епоха ја започнува во време на класицизмот со основоположниците и најзначајните нејзини претставници: Јозеф Хајдн, Волфганг Амадеус Моцарт, Лудвиг ван Бетовен, Франц Шуберт (роден во Виена), Јохан Штраус II... Покрај ова, значаен придонес во развојот на музиката, имале и институциите со богата традиција и висок професионализам. Светски познатите: Виенска филхармонија, Виенска опера, Бург театар....
Некои поважни композитори на славната виенска школа :
Книжевност
Австриската литература е литературата напишана во Австрија, која главно е напишана на германски јазик. Некои научници зборуваат за почетоците на австриската литература во строга смисла од 1806 година, кога Франц II го распуштил Светото Римско Царство и ја основал Австриската Империја. Полибералната дефиниција ги вклучува сите книжевни дела напишани на територијата на денешна и историска Австрија, особено кога станува збор за автори кои пишувале на германски јазик. Така, седумте тома историја за австриската литература од страна на уредниците Херберт Земан и Фриц Питер Кнап е насловена како Историја на литературата во Австрија. Австриската литература мора да се разгледува во тесна врска со германската книжевност воопшто, а границата помеѓу соодветната германска литература и австриската е порозна, поради богатите и сложени културни размени.
Од 19 век наваму, Австрија ги дала некои од најголемите имиња во модерната литература. Во доменот на прозата: Адалберт Стифтер, Артур Шницлер, Франц Верфел, Штефан Цвајг, Франц Кафка, Томас Бернхард, Џозеф Рот, Роберт Музил, поезијата: Георг Тракл, Роуз Ауслендер, Франц Грлпарцер, Рајнер Марија Рилке, Пол Целан. Современи драматурзи и романописци: Елфриде Јелинек, Петер Хандке, Томас Бернхард, есеисти: Роберт Менасе и Карл Маркус Гаус.
Историски, австриската литература, покрај влогот во сите правци: ренесанстата, барокот, класицизмот, сепак од времето на реализмот па дури и натурализмот таа имаала свои поистакнати претставници: Марија фон Ебнер-Ешенбах, Леополд Сахер-Мазох, Питер Росегер. Традиционализмот на натурализмот на крајот од XIX век биле развиени кај Берта фон Сутнер како и кај Лудвиг Анзенгрубер.
Литературата на Австроунгарија на крајот од XIX век била под влијание на бројни филозофски и идеолошки струи - фројдизам, неопозитивизам, ционизам, идеите на Хусерл, Касиер, Бубер, а нешто подоцна и на импресионизмот и неоромантизмот. Претставници на оваа група биле Хуго фон Хофманстал, драмски автор и поет на симболизмот, кој ја прогласил „апсолутната или чистата уметност“ како засолниште од деформитетите на реалниот свет; импресионистот Артур Шницлер, во чии дела песимизмот и култот на смртта коегзистираат со критики за буржоаскиот морал; и „минималистичкиот“ Петер Алтенберг. Најистакнатиот поет на австриската декаденција бил Рајнер Марија Рилке, чија поезија започнала од импресионизмот („Книгата на часовите“) преку филозофската симболика („Новите песни“), до стилот на „новата суштина“, која се одликувала со конкретност на сликата. Уште еден познат автор од овој период бил господар на фантастичниот, песимистички, гротескен, експресионистички израз - Франц Кафка. Кафка бил еден од најзначајните писатели на дваесеттиот век. Покрај него, истакнати биле и:Густав Маерлинг,Лео Перуц и Франц Верфел.
Антивоената тема во австриската литература, од Првата светска војна, била претставена во драмите на Стефан Цвајг „Еремија“(1917) и Карл Краус „Последните денови на човештвото“ (1919), како и романот „Радецки марш“ од Џозеф Рот. Во периодот помеѓу двете светски војни, бројни дела биле посветени на последните години од постоењето на Австроунгарската Империја и нејзината смрт; некои од нив се носталгични по изгубеното, други се проткаени со сатира – како на пример ремек–делото, романот на Роберт Музил „Човек без својства".
Аншлусот и годините на нацистичкиот режим оставиле свој белег врз австриската литература, која во тоа време била главно забавна или квазипатриотска. Многу водечки писатели - Цвајг, Рот, Мзузил, Херман Брох - биле принудени да ја напуштат земјата и да продолжат да работат во егзил; првите тројца починале без да се вратат во својата татковина. Драмскиот писател Јура Сојфер починал во концентрационен логор.
Во повоените години, почнал да се развива современ литературен израз кој ги продолжил истакнатите традиции на предвоените години. Во литературата на повоената генерација во Австрија, од овој период, забележливи се неоавангардистичките движења на таканаречената „Виенска група“ на Ханс Карл Артман и претставниците на „конкретната поезија“. Бунтот против потрошувачкото општество од 1960-тите и 1970-тите, бил изразен преку враќањето кон традициите на реализмот и класичната германска литература. Меѓу авторите на овој период се Томас Бернхард, Петер Хандке, Барбара Фришмут.
Во 1981 година, Елијас Канети (1905-1994) ја добил Нобеловата награда за литература. Неговото родно место било градот Русе во Бугарија, но, тој најзначајното свое творечко време, особено меѓу двете светски војни, го поминал во Виена каде што ги напишал сите свои книги на германски јазик. По неговата (присилна) емиграција во Лондон, тој станал британски жител. Последните години на својот живот, тој ги поминал во Цирих, Швајцарија. Најважните дела му се романот „Заслепеност“ и големиот, капитален есеј „Маса и Моќ“.
Во 2004 година, Елфриде Јелинек (1946) ја добила Нобеловата награда за литература за нејзиниот „музички проток на гласови и контрапункти во романите и драмите во кои со исклучителна лингвистичка инвентивност ја открива апсурдноста на клишеата на општеството“. Таа живее во Виена и во Минхен.
Некои поважни австриски писатели
Ликовна уметност
Ликовната уметност, како и литературата, минала низ скоро сите стилски правци: ренесанса, барок, класицизам, романтизам. Сепак она што ја издвојува со оригиналност, единственост и влијание врз другите средини, се особено стиловите бидермаер но, пред сè сецесијата, најмногу изразена преку претставиците Густав Климт, Егон Шиле, Оскар Кокошка, Антон Лемден, Ернст Фухс, Херман Нич, Фриденсрајх Хундертвасер, Гинтер Брус, Арнулф Рајнер, вајарите: Фриц Вотруба, Алфред Хрдличка, а во архитектурата преку: Ото Вагнер, Јозеф Хофман и Адолф Лоос.
Бидермаерот, се развивал од 1815 (Конгресот во Виена) до 1848 (Револуцијата од март 1848). Бидермаерот ја претставувал буржоаската уметност карактеристична со нагласена декоративност, наративност и површност.
Виенската сецесија позната и како Унија на австриски уметници, била уметничко движење формирано во 1897 година, од група австриски уметници кои истапиле од Здружението на австриски уметници. Ова движење вклучувало сликари, вајари и архитекти. Првиот претседател на сецесијата бил Густав Климт, а Рудолф фон Алт станал почесен претседател. Нејзиното официјално списание беше наречено „Вер Сакрум“, во кое беа претставени многу декоративни дела од овој период. Сецесијата е единствен, снажен, влијателен правец, којшто развил своевидна уметност на синтеза, поетика, симболизам, автентична креативност и фантазија и неповторливост, со кои на почетокот од дваесеттиот век ќе изврши силно влијание врз сликарството, скулптурата, а особено во архитектурата низ скоро сите европски центри. Главниот претставник, сликарот Густав Климт, ќе ја промени перспективата, композицијата и колоритот, поетски и длабоко воспевајќи го човековиот копнеж, сон, мечта.
Некои поважни автори: Јозеф Абел, 1768–1818 Марија Бах, 1896–1978 Антониета Брандис, 1849–1910 Ричард Герстл, 1883–1908 Алфред Хрдичка, 1928–2009 Густав Климт, 1862–1918 Оскар Кокошка, 1886–1980 Ханс Маркт, 1840–1884 Елисе Рансонет, 1843–1899 Антон Ромако, 1832–1889 Егон Шиле, 1890–1918 Хеде вон Трап, 1877–1947 Ото Вагнер, 1841–1918
Филмска уметност
Филмската уметност во Австрија започнала уште од почетокот на дваесеттиот век. Неколку австриски режисери ќе бидат основоположниците на холивудската филмска уметност и воопшто на филмот во САД како што се: Фриц Ланг, Г. В. Пабст, Јозеф фон Стернберг, Били Вајлдер, Фред Зимерман и Ото Премигер.
Од 1980 година, државата повторно обрнала внимание врз развојот на филмската уметност, субенционирајќи бројни проекти. Кон деведесеттите години на дваесеттиот век, австрискиот филм, се појавил на бројни фестивали и бил етаблиран во доменот на истакнатите уметнички остварувања. Кон овој успех и позиционирање на австрискиот филм особена заслуга ќе изврши и новата генерација на филмски режисери кои ќе донесат нова естетика и уметничка визија: Аксел Кортиевиот, Пол Хартер, Михаел Ханеке, Барбара Алберт, Харалд Сикретиз, Стефан Ружовички и Улрих Сеидл.
Австриски глумци кои постигнале меѓународен успех од 1920 до денес се: Ерих фон Строхајм, Елисабет Бернер, Џозеф Шилдкраут, Пол Хенрејд, Хеди Ламар, Валтер Слезак, Оскар Хомолка,, Надја Тилер, Сента Бергер, Клаус Марија Брандауер, Максимилијан Шел, Марија Шел, Роми Шнајдер, Оскар Вернер, Ванеса Браун, Густи Хубер, Курд Јургенс, Лотте Ленја, Курт Казнар, Мариса Мел, Хелмут Бергер, Арнолд Шварценегер и Кристоф Валц. Висококвалитетните австриски филмови, актуелни во последните години, често се продуцираат од страна на мали компании, понекогаш и во копродукција со други земји. Примери за ова е филмот „Пијанистка“ на Михаел Ханеке, еден од поистакнатите филмови во светската продукција од тој период.
Современата австриска филмска продукција е добро позната по своите реални социјални драми, психолошки нијанси и длабочина во толкувањето на светот, зарди што, добива многу награди на меѓународни филмски фестивали од крајот на 1990-тите. Признавањата на критиката и публиката продолжиле и понатаму, особено по ремек-делото „Љубов“ на Михаел Ханеке кој ја претставувал Австрија, и ја добил наградата Оскар и наградата БАФТА за најдобар филм на странски јазик.
Архитектура
Австрија е позната по своите замоци и раскошни палати, катедрали и институционални ибјекти згради. Некои од најпознатите замоци се замокот во Лихтенштајн и Шлос Артштетен. Многу замоци во Австрија биле создадени за време на Хабсбуршката монархија. Австрија е богата и со католичка традиција. Една од најстарите катедрали во Австрија е Миноритенкирше во Виена. Таа била изградена во готски стил во 1224 година. Таа е една од највисоките катедрали во светот, висока 136 метри. Црквата „Св. Мартин“ во Линц долго време била најстарата сочувана црква во Австрија (прво документирано споменување во 799 година . Две од најпознатите австриски палати се Белведере и Шенбрун. Палатата во барокниот стил Белведере била изградена во периодот 1714-1723 година од страна на принцот Еугенио Савојски, а сега е адаптирана во Галерија Белведере. Палатата Шенбрун била изградена во 1696 година од страна на Јохан Бернхард Фишер фон Ерлах за царот Леополд I; царица Марија Тереза ја преправила во рококо стил. Од 1996 година, таа е на списокот на Светското културно наследство на Обединетите нации.
Покрај богатото архитектонско наследство, Австрија е позната и по исклучителните дела градени во стилот сецесија. Во оваа насока граделе, проектирале и создавале поголем број на сецесионистички сликари, вајари и архитекти: Фердинанд Георг Валдмулер, Рудолф фон Алт, Ханс Макарт, Густав Климт, Оскар Кокошка, Егон Шиле, Карл Мол и Фриденсрајх Хундертвасер, Инге Морат и Ернст Хас и архитекти како Јохан Бернхард Фишер фон Ерлах, Ото Вагнер, Адолф Лоос и Ханс Холајн По Втората светска војна, во Австрија се реализираат бројни архитектонски дела во модерен стил кои исто така, архитектурата на оваа држава ја издигаат до светското архитектонско творештво. Еден од поистакнатите современи архитекти е Херберт Брандл.
Театар
Бургтеатарот во Виена, најзначајниот театар во германското јазично подрачје и еден од најважните театри во светот. Подигнат е во 1741 година.
Народниот театар во Виена, основан во 1889 година по барање на жителите на Виена, меѓу кои и драматуерот Лудвиг Анзенгрубер и производителот на мебел Тонет. Изграден бил според проектите на Фердинанд Фелнер и Херман Хелер, кои се обидувле да ги усогласат своите планови со историзмот.
Театарот на Виена е историски театар во Виена. Завршен бил во 1801 година, театарот ги приредил премиерите на многу подоцна славни дела од доменот на театарот, операта и симфониската музика. Од 2006 година, се користи како оперска куќа.
Андреев конак
Андреев конак — стара станбена зграда во градот Гевгелија, прогласена за културно наследство на Македонија.
Местоположба
Зградата се наоѓа во средишниот дел на градот Гевгелија, на улицата „Димитар Влахов“ бр. 6, јужно од Зградата на Општина Гевгелија и спроти Канговиот конак.
Историја
Андреевиот конак е изграден во почетокот на век.
Во 2017 година била најавена обнова на неговата фасада, но до крајот на 2021 година истата не се случила.
Денес, конакот е во приватна сопственост, но како објект со висока амбиентална вредност бил прогласен за споменик на културата. Во долниот кат на објектот работат продавници и услужни дејности.
Финска
Финска (фински: Suomi; шведски: Finland), или службено Република Финска (Suomen tasavalta; Republiken Finland) — нордиска земја во Северна Европа, заобиколена со Балтичкото Море на југозапад, Финскиот Залив на југоисток и Ботнискиот Залив на запад. На копно, Финска се граничи со Шведска, Норвешка и Русија, а по вода се граничи и со Естонија. Оландските Острови, во близина на југозападниот брег се под фински суверенитет, но имаат и екстензивна автономија. Името на Финска на фински јазик е Суоми, додека на шведски е Финланд. Финска има само 5 милиони население сместено на територија на триста и четириесет илјади квадратни километри, што ја прави 162 по густина на население во светот. Се рангира тринаесетта во индексот на човековиот развој на Обединетите Нации во 2005.
Најголемиот дел на Финска е низок, благо ридест, шумовит крај со многу езера. Има околу 60.000 езера, реките се користат за пренесување на дрва. Големо економско значење имаа и пловните канали. Најголемо природно богатство се шумите и затоа главно место во индустријата зазема преработката на дрва, производството на хартија, мебел и целулоза. Во густо населената приморска област се развил Хелсинки, главниот град и најголемо пристаниште со развиена индустрија.
Финците припаѓаат на угро-финската група народи и зборуваат на фински јазик. Во 1995 Финска станува членка на Европската Унија.
Географија и клима
Финска е држава која се наоѓа во Северна Европа.Во јужниот и северниот дел планините се со бор, даб, јавор и други. Просечната јулска температура е 16 °C, а во февруари -9 °C. Количината на снежни и дождовни врнежи е 460 мм на север и 710 на југ. Со слаб снег земјата е покриена околу пет месеци годишно во Jужна Финска и до седум месеци во Северна Финска.
За Финска се зборува дека е земја на водите. Различни се податоците околу бројот на езера во Финска, но тој број е околу 60.000 езера. Најголемо езеро е Сајма со 1.800 m². Други важни езера се Пајане, Кали, Ори и Инари. Максималната длабочина на Инари е 60 метри. Според некои податоци, езерото има околу 3.000 острови и зафаќа површина од 1.000 m². Најголема река е Боуксен.
Административна поделба
Република Финска има 19 региони:
Стопанство
Табела 1: Годишни реални стапки на растеж на БДП во Финска (1990-2013)
Шопинг за азил
Шопинг за азил било практика на барателите на азил да аплицираат за азил во неколку држави или да бараат да аплицираат во одредена држава по транзитирање во други држави. Фразата најчесто се користела во контекст на Европската унија и Шенген зоната, но ја користел и Федералниот суд на Канада.
За да се избегнат злоупотребите, европското право, Даблинската регулатива, барала барателите на азил да го регистрираат своето барање за азил во првата земја во која ќе пристигнат и дека одлуката на првата земја на ЕУ во која аплицираат е конечната одлука во целата ЕУ. Сепак, кај некои баратели на азил, жестоко се спротивставувала на земање отпечатоци и регистрација во земји кои не се пријателски настроени кон барателите на азил. На пример, некои луѓе барале да аплицираат за азил во Германија и Шведска каде што бил заземен посериозен пристап кон социјалната помош и поддршката за интеграција и поверојатно било да им се исполнат основните права.
Некои баратели на азил пријавувале дека ги горат прстите за да можат да ја избегнат контролата на евиденцијата за отпечатоци од прсти во Италија и да поднесат барање за азил во земја по свој избор. Записот за отпечатоци од прст, познат како систем Еуродак, се користел за пронаоѓање на лажни или повеќекратни барања за азил. Во Ирска, било откриено дека две третини од неуспешните баратели на азил се веќе познати на британските гранични власти, а третина од случаите се под различна националност, како што се Танзанијците, кои тврделе дека бегаат од прогонот во Сомалија.
Јачински Пат (Клечевце)
Јачински Пат — археолошко наоѓалиште кај селото Клечевце, Кумановско. Претставува населба од римско време.
На 200 м од селото, лево од патот за селото Јачинце, во нивите на Насе Петровски, Цане Радевски, како и во соседните ниви, се забележува градежен материјал. Откриени се и питоси.
597 п.н.е.
597 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 597. година пред новата ера, 597. од првиот милениум п.н.е., 97. од 6 век п.н.е. и осма од 590-тите п.н.е.
Амоксицилин
Амоксицилинот е антибиотик кој се користи во терапија на голем број бактериски инфекции.
597 п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Амоксицилин
Претставува полусинтетски β-лактамски антибиотик. Осетлив е на β-лактамаза, па поради тоа кај бактерии кои го содржат овој ензим се користи во комбинација со клавулонска киселина, инхибитор на β-лактамазата. Оваа комбинација е позната како ко-амоксиклав.
597 п.н.е.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4911 и 4912 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4153 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3163 и 3164 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 156.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 597 година се протега во 2039 и 2040, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2099 и 2100 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 54 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1255 и 1254 исламска година пред хиџра.
Куп на Македонија во кошарка 1994
Купот на Македонија 1994 - 2. издание на Купот на Македонија во кошарка. Завршниот турнир бил одигран во Спортската сала Младост во Гостивар. Победничкиот пехар, кој бил преоден, бил доделен од страна на дневниот весник „Вечер“ како покровител на турнирот. Во ова издание првак бил Годел Работнички.
Лакавица (Штипско)
Лакавица — село во Општина Штип, во околината на градот Штип.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Лакавица, по долината на реката Крива Лакавица, оддалечено 17,5 километри јужно од Штип, а 24 километри западно од Радовиш.
Население
На пописот од 2002 година, селото имало 139 жители, од кои 111 Македонци и 28 Турци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 123 жители, од кои 76 Македонци, 3 Албанци, 36 Турци, 1 Србин и 7 лица без податоци.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 2308 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште. Во ова избирачко место е опфатено и селото Балталија.
Етничко чистење во Босанската војна
Етничко чистење во Босанската војна се случило за време на конфликтот (1992–95). За време на настанот голем број босански муслимани (Бошњаци) и босански Хрвати биле принудени да ги напуштат своите домови или биле протерани од нивните домови од страна на Армијата на Република Српска и српските паравоени формации. Бошњаците и босанските Срби исто така биле принудени да избегаат или биле протерани од страна на силите на босанските Хрвати, иако во помал број. „Завршниот извештај“ од Советот за безбедност на ООН (1994) навел дека иако постоеле случаи кадешто Бошњаците исто така довеле до „сериозни прекршувања на Женевските конвенции и на меѓународното хуманитарно право “, тие не биле вклучени во „систематско етничко чистење“ како што бил случајот со босанските Срби. Било заведено дека „не постои фактичка основа за тврдењето дека постои морална еквивалентност меѓу завојуваните фракции“.
Лакавица (Штипско)
Избирачко место
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 118 гласачи.
Етничко чистење во Босанската војна
Методите користени за време на босанските кампањи за етничко чистење вбројувале „убиство на цивили, силување, измачувањео, уништување на граѓанска, јавна и културна сопственост, грабежи и пљачки, и присилно преместување на цивилното население“. Поголемиот дел од извршителите на кампањите на етничко чистење биле српски сили, додека повеќето од жртвите беа Бошњаци. Меѓународниот кривичен трибунал за поранешна Југославија, поддржан од ООН, осудил неколку функционери за прогон од политички, расен и верски карактер, принудна размена и депортација што претставува кривично дело против човештвото. Покрај тоа, масакрот во Сребреница, исто така спроведен како дел од кампањата за етничко чистење, бил утврден како геноцид.