cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Банка за меѓународни порамнувања
Историја
Банката за меѓународни порамнувања (БИС) е основана на 17 мај 1930 година. Таа е најстарата меѓународна финансиска институција во светот и претставува главен центар за меѓународна соработка на централните банки. Банката за меѓународни порамнувања била основана во контекст на Планот на Јанг (1930), кој се занимавал со прашањето за исплатитие за репарација наметнати на Германија со Версајскиот договор по Првата светска војна. Банката била создадена и да послужи како старател за долгорочните германски обврзници издадени за финансирање на репарациите и да промовира соработка меѓу централните банки. Седиштето на БИС било сместено во Базел поради неутралноста на Швајцарија, но и поради тоа што градот бил добро поврзан со европската железничка мрежа, со што гувернерите на централните банки лесно можеле да присуствуваат на седниците. БИС започнала да работи на 17 мај 1930 година, а прашањето за репарациите брзо избледело (тие биле суспендирани една година по создавањето на БИС), што овозможило банката целосно да ги фокусира своите активности на соработката меѓу централните банки и дополнително други агенции во потрага по монетарна и финансиска стабилност.
Промени во улогата на Банката за меѓународни порамнувања
Од 1930 година, соработката меѓу централните банки се одвивала во рамките на Банката за меѓународни порамнувања преку редовни состаноци во Базел, на гувернерите на централните банки и експерти од централните банки и други агенции. Во поддршка на оваа соработка, банката развила сопствени истражувања за финансиската и монетарната економија и со тоа давала важен придонес за собирање, компилација и дистрибуција на економска и финансиска статистика.
На полето на монетарната политика соработката во рамки на Банката за меѓународни порамнувања веднаш по Втората светска војна до 1970-тите се фокусирала на спроведување и одбрана на Бретонвудскиот систем. Од 1970-тите до 1980-тите години фокусот бил на управување со прекуграничните текови на капитал по нафтените кризи и меѓународната должничка криза. Кризите во 1970-тите години го наметнале прашањето за регулаторна супервизија на меѓународно активните банка, што резултирало со Базелската Спогодба од 1988 година и нејзината ревизија Базел 2 од 2001-2006. Во поново време, прашањето за финансиската стабилност во пресрет на економската интеграција и глобализација, како што било нагласено и со Азиската криза од 1997 година, добива поголемо внимание.
Освен поттикнување на соработка во монетарната политика, Банката за меѓународни порамнувања отсекогаш извршувала традиционални банкарски функции за заедницата на централни банки (на пример,трансакции со злато и девизни трансакции), како и функции како старател. Банката за меѓународни порамнувања служела како агент на Европската унија за плаќање (1950-1958), во враќањето на конвертибилноста на европските валути по Втората светска војна. Слично на тоа, Банката за меѓународни порамнувања служела како агент и во неколку аранжмании за Европскиот девизен курс вклучувајќи го Европскиот Монетарен Систем (1979-1994), кој претходел на преминот кон единствена валута.
Банката за меѓународни порамнувања исто така обезбедувала или организирала итна финансиска поддршка за меѓународните монетарни системи кога имало потреба за тоа. Во текот на финансиската криза 1931-1933, Банката за меѓународни порамнувања организирала синдицирани кредити за помош на Унгарија и Австрија, кои се соочиле со финансиски тешкотии по пропаѓањето на банката Кредитаншталт (Creditanstalt). Во 1960-тите, таа обезбедила специјален кредит за поддршка на францускиот франк (1968) и два таканаречени групни аранжмани (1966 и 1968) за поддршка на британскиот стерлинг. Во поново време, Банката за меѓународни порамнувања обезбедила финансии во рамките на програмите за стабилизација на Меѓународниот Монетарен Фонд (на пример, за Мексико во 1982 и Бразил во 1998 година).
Организација и управување
БИС е организирана како акционерско друштво во кое нејзините членки се акционери. При нејзиното формирање, САД одбиле да се вклучат во акционерскиот капитал на банката така што како акционери во БИС се вклучиле три комерцијални банки, предводени од „Џ. П. Морган“. Првиот директор на БИС бил шведскиот економист Пер Јакобсен (Per Jacobssen), а за време на Втората светска војна директор бил Французинот Пјер Кене (Pierre Quesnay).
Банката за меѓународни порамнувања има 647 вработени од 54 земји. Сите вработени се должни да се однесуваат во согласност со општите принципи напишани во кодексот за однесување на вработените. Повелбата за усогласеност на Банката за меѓународни порамнувања ги опишува водечките принципи за управување и усогласеност во банката.
Управувањето со банката е одредено со нејзиниот Статут, кој последен пат бил ревидиран во јуни 2005 година по прегледот направен на управувањето на банката од страна на три водечки, независни правни експерти. Трите најважни тела за донесување на одлуки во рамки на банката се:
Одлуките донесени на секое од овие нивоа се однесуваат на водењето на банката и како такви се главно од административна и финансиска природа, поврзани со нејзините банкарски операции, политиките за внатрешно управување со Банката за меѓународни пормнувања и распределбата на буџетските средства на различни бизнис области. Административните и буџетските правила на банката се однесуваат и на комисиите во рамките на Банката за меѓународни порамнувања. Другите аспекти од управувањето со комисиите се одговорност на телата на кои секоја од комисиите поднесува извештај.
Банката за меѓународни порамнувања има 60 членки-централни банки и секоја од нив има претставник и право на глас во собранието. Гласачката моќ е пропорционална на бројот на акции што Банката за меѓународни порамнувања ги издала во земјите на секој член претставен на состанокот. На годишното собрание, клучните одлуки од страна на членките централни банки се фокусирани на распределба на дивидендата и профитот, одобрување на годишниот извештај и сметките на банката, приспособување на надоместокот што се исплаќа на членовите на одборот на директори и избор на надворешни ревизори. Годишното собрание се одржува на крајот на јуни или на почетокот на јули. Мора да биде свикано вонредно собрание со цел да се измени Статутот на банката, да се промени акционерскиот капитал или да се ликвидира банката.
Вообичаено, уште од 1930-тите, состаноците на гувернерите од земјите-членки на Г10 се одржуваат во сабота и недела, во Базел. Најчесто се организираат шест состаноци годишно при што некои гувернери присуствуваат само на три-четири состаноци. Во недела се организира приватна вечера само за гувернерите, без присуство на другиот персонал од БИС (со исклучок на генералниот менаџер), а следниот ден се одржуваат формалните состаноци на одборот на БИС.
Во рамките на БИС постои мрежа од разни комитети, како: Институтот за финансиска стабилност (Financial Stability Institute) кој организира обуки и семинари за супервизорските тела ширум светот надлежни за финансискиот сектор, Базелскиот комитете за банкарска супервизија, Комитетот за платните системи и системите за порамнување, Комитетот за глобалниот финансиски систем, Форумот за управување (Governance Forum) и Комитетот за пазарите (markets Committee) кој дискутира за оперативните аспекти на интервенциите на централните банки на финансиските пазари. Покрај тоа, БИС е седиште на неколку други организации, како: Меѓународното здружение на супервизорите на осигурувањето (International Association of Insurance Supervisors), Меѓународното здружение на осигурителите на депозити (International Association of Deposit Insurers) и секретаријатот на Одборот за финансиска стабилност.
Претставништва
Покрај седиштето во Базел, БИС има свои претставништва во Хонгконг и во Мексико Сити:
Овие претставништва служаат како центри за активностите на Банката за меѓународни порамнувања во нивните региони, зајакнувајќи ги врските и промовирајќи соработка меѓу Банката за меѓународни порамнувања и регионалните централни банки и супервизорските органи. За таа цел, двете канцеларии поттикнуваат размена на информации и податоци, олеснуваат организирање на состаноци и семинари и придонесуваат во финансиските и економските истражувања на банката за Азија и за Северна и Јужна Америка. Претставништвата исто така обезбедуваат поддршка и во банкарските услуги што ги врши Банката за меѓународни порамнувања во азиско-тихоокеанскиот регион и во Северна и Јужна Америка и обезбедуваат помош преку редовни посети на централните банки.
Цели и функции на БИС
Целите на БИС се определени во членот 3 од нејзиниот статут: „Задачи на Банката се: да ја промовира соработката на централните банки и да обезбедува дополнителни средства за меѓународните финансиски операции; и да делува како старател или агент во однос на меѓународните финансиски порамнувања кои ѝ се доверени со спогодбите со засегнатите страни.“ Прашањето за репарациите брзо избледело (тие биле суспендирани една година по создавањето на БИС), што овозможило банката целосно да ги фокусира своите активности на соработката меѓу централните банки и дополнително други агенции во потрага по монетарна и финансиска стабилност.
БИС извршува неколку функции:
Место за средба на централните банки
Повеќе од 5000 извршни директори и претставници од централните банки и супервизорските агенции учествуваат на состаноците организирани од Банката за меѓународни порамнувања секоја година.
Најважни состаноци кои се одржуваат во рамките на Банката за меѓународни порамнувања се редовните состаноци на гувернерите и високи претставници од членките централни банки, кои се одржуваат на секои два месеци во Базел овие собири претставуваат можност за учесниците да дискутираат за светската економија и финансиските пазари и да разменат мислења за актуелни прашања кои се од интерес или грижа за централните банки. Главниот резултат од овие состаноци е подобро разбирање од страна на учесниците на случувањата,предизвиците и политиките кои влијаат врз различни земји и пазари. Атмосфера на отвореност, искреност и неформалност меѓу учесниците е од клучно значење за успехот на состаноците на Банката за меѓународни порамнувања.
Други состаноци на високи претставници на централните банки се фокусираат на спроведувањето на монетарната политика, надзор на меѓународните финансиски пазари и прашања поврзани со управувањето со централните банки. Покрај тоа, Банката за меѓународни порамнувања организира чести средби на експерти за прашања поврзани со монетарната и финансиската стабилност како и за повеќе технички прашања како што се правни работи, управување, ИТ системи, внатрешна ревизија и техничка соработка. Иако состаноците на Банката за меѓународни порамнувања се главно насочени на централните банки, сепак тие понекогаш вклучуваат и високи функционери и експерти од други финансиски пазари, членови на академската заедница и учесници на пазарот.
Истражување и статистика
Економските, монетарните, финансиските и правните истражувања на Банката за меѓународни порамнувања служат како поддршка на нејзините состаноци и во активностите на Базелскиот комитет. Банката за меѓународни порамнувања, исто така, е центар за размена на статистички информации меѓу централните банки, како и за објавување на статистички податоци за глобалното банкарство, хартиите од вредност, девизите и пазарите за деривати.
Истражувањата се вршат првенствено од страна на персоналот на Банката за меѓународни порамнувања, дополнети со надворешни истражувачи од централните банки и од академската заедница. Од време на време, Банката за меѓународни порамнувања организира посебни состаноци и конференции со истражувачи од централните банки и академици. Овие истражувања наоѓаат свој пат во редовните изданија на банката, како што се годишниот извештај и кварталниот преглед, но и во нејзините работни материјали и во надворешните списанија.
Семинари и работилници
Преку семинари и работилници организирани од страна на Институтот за Финансиска Стабилност, како дел од Банката за меѓународни порамнувања, таа промовира десеминација на работата преземена од страна на супервизорските заедници. Институтот за Финансиска стабилност не само што ги запознава супервизорите на финансискиот сектор низ целиот свет со препораките на Базелскиот комитет за банкарска супервизија, туку исто така обезбедува и практична обука за високо претставници.
Банкарски услуги за централните банки
Банката за меѓународни порамнувања нуди широк спектар на финансиски услуги за да им помогне на централните банки и другите официјални монетарни институции во управувањето со нивните девизни резерви. Околу 140 клиенти, вклучувајќи разни меѓународни финансиски институции, ги користат овие услуги. Финансиските услуги кои ги нуди Банката за меѓународни порамнувања се обезбедуваат од две поврзани соби за тргување: едната во седиштето во Базел и едната во претставништвото во Хонгконг.
Банката континуирано ја прилагодува својата палета на производи, со цел поефикасно да одговори на сè поголемите потреби на централните банки. Освен стандардните услуги како што се депозити по видување и депозити со фиксни каматни стапки, банката развила и голем број на пософистицирани финансиски производи со кои централните банки можат активно да тргуваат со Банката за меѓународни порамнувања за да го зголемат повратот на нивните девизни средства. Банката исто така извршува работи и во име на своите клиенти поврзани со девизи и злато.
Банката за меѓународни порамнувања освен краткорочните кредити што им ги одобрува на централните банки на колатерализирана основа, од време на време исто така и координира итни краткорочни заеми за земјите во финансиска криза. Во овие околности Банката за меѓународни порамнувања дава средства како аванс во име и со поддршка и гаранција од група на централни банки.
Статутот на банката не дозволува банката да отвора тековни сметки во име на влади или да издава аванси во нивно име. Банката за меѓународни порамнувања не прифаќа депозити или обезбедува финансиски услуги на приватни лица или корпорации.
Меѓународна финансиска регулација
По пропаста на Бретонвудскиот систем исчезнала потребата од БИС како форум за координација на централните банки и тогаш започнало нејзиното свртување кон финансиската стабилност. Пресвртната точка во идниот развој на БИС се случила во декември 1974 година, кога гувернерите од земјите-членки на Г10 го основале Комитетот за банкарски регулации и супервизорски практики (Committee on Banking Regulations and Supervisory Practices) кој подоцна бил наречен Базелски комитет за банкарска супервизија (Basel Committee on Banking Supervision). Главниот мотив за создвањето на овој комитет било пропаѓањето на две значајни банки во текот на 1974 година - Bnkhaus Herstatt и Franklin National Bank of New York, а иницијативата потекнала од Банката на Англија. Шест години подоцна, гувернерите од земјите на Г10 ја воспоставиле експертската група за платните системи која подоцна прераснала во Комитет за системи за плаќања и порамнувања (Committee on Payment and Settlement Systems). Најпосле, третиот важен комитет во рамките на БИС е Комитетот за глобален финансиски систем (Committee on Global Financial System) кој произлегол од Постојаниот комитет за евровалути (Euro Currency Standing Committee), основан во 1971 година.
Ползата од БИС
Уште од појавата на првата идеја за основањето, БИС била предмет на сомнеж во поглед на користа од нејзиното постоење. Во едно истражување од 2001 година, Фратијани и Патисон го оцениле работењето на БИС според шест основни критериуми. Притоа, тие дале позитивна оцена во однос на исполнувањето на мандатот на БИС, утврден со статутот: координација и соработка на централните банки; исто така, позитивна оцена дале и во однос на исполнувањето на новите цели на БИС, пред сè, банкарската супервизија; во однос на третиот критериум - обезбедување банкарски услуги на централните банки ширум светот - тие дале задоволителна оцена поради нискиот степен на транспарентност; во однос на вредноста за потрошените пари, тие дале позитивна оцена; многу позитивна оцена дале за успешноста на БИС во споредба со ММФ и Светската банка; и најпосле, во поглед на транспарентноста, тие утврдиле дека постои простор за унапредување. Во 2006 година, самата БИС објавила работен материјал во кој била дадена позитивна оцена за нејзината улога како место за соработка меѓу централните банки, меѓутоа било истакнато дека „е тешко да се даде недвосмислен доказ за ползата од БИС“ во областите кои не се однесуваат на обезбедувањето клириншки и старателски услуги.
Јупитер LIX
Јупитер LIX, привремено познат како „S/2017 J 1““, е надворешен природен сателит на Јупитер на ретроградна орбита. Бил забележан на 5 јуни 2017 година преку Електронски циркулар од Центар за мала планета. .
Член на Групата Пасифае. Има просечно орбитално растојание од 23.547.105 km, со наклон од 149,2 степени. Нејзиниот период е 734,2 денови.
Прва дама на Русија
Прва дама на Руската Федерација е неофицијална титула која се дава на сопругата на претседателот на Русија. Објавувањето на првата дама е со церемонија. Во моментов во Русија нема прва дама поради разводот на актуелниот претседател Владимир Путин и Људмила Путин.
Хари Наковски
Хари Наковски (роден на година во ) — македонски одбојкар.
Својата спортска кариера ја започнал во екипата на ОК Струмица. Во својата кариера има настапувано за "Фелбах"- Штудгарт (Германија),. "Путеви"- Ивањица (СРБ), "Будуќност"- Подгорица (ЦГ), "Раднички"- Крагуевац (СРБ).
Наковски е член на Македонската одбојкарска репрезентација.
1195
1195 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1195 година од новата ера, 195. од вториот милениум, 95. од XII век и шеста од 1190-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6703 и 6704 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5945 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4955 и 4956 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1948.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1195 година се протега во 3831 и 3832, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3891 и 3892 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1738. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 591 и 592 исламска година.
Алергија
Имуниот заштитен механизам не е секогаш корисен. Постојат цела низа на болести, а меѓу нив има и некои многу тешки каде што имуниот механизам на судирот антиген - антитело и воопшто имуниот реактивен механизам е одговорен за патолошка реакција (болест). Внесувањето на антиген го сензибилизира (оптоварува) организмот, го стимулира да произведува антитела и ги стимулира клеточните имунолошки процеси, така што при повторно внесување на истиот антиген во организмот наместо заштитна реакција настанува тешка реакција во борба меѓу антигенот и хуморалниот и клеточниот имун систем.Алергијата најчесто се појавува од конзумирање храна.Затоа при појава на алергија итно мора да се преземаат мерки како алергијата да исчезне.
Анафилактички реакции и болести
Хулоралните алергиски реакции предизвикуваат брз и непосреден тип на алергиска односно анафилактичка реакција. Брзите реакции се јавуваат не подолго од 6 часа, а нејкасно 12 часа од непосредниот контакт со антигенот. Во анафилактички реакции се вбројуваат: Касниот тип на алергиски процеси претставуваат исклучително ќелиска т.е. клеточна имуна реакција. Ја пренесуваат чувствителните лимфоцити, а никогаш антителата. Реакцијата се јавува касно а најрано после 12 часа, почесто после 24 часа, а најчесто после неколку дена или недели. Додека брзата реакција нема латентен период касната реакција обавезно го има. Судирот антиген - антитело има централно место во алергиската реакција.
Анафилактички шок
Анафилактичкиот шок е најбурна непосредна брза реакција, во судирот помеѓу антиген - антитело, се предизвикува при повторно вбризгување на истиот антиген со кој претходно организмот бил сензибилизиран. Генерализираната реакција е толку јака што типичните појави не можат да се пратат бидејќи во прв план настапува инсуфициенција на крвотокот со тежок колапс кој брзо доведува до смрт. Анафилактичкиот шок е тежок генерализиран облик на анафилаксија предизвикана од широкото дејство на хистамичност и други вазоактивни супстанции. По примарното давање инекција од коњски серум на лабораториско животинче настапува активна специфична сензибилизација. Се создаваат антитела чиј титар веќе после една недела е многу висок. Осетливоста може да трае и до две години доколку се земе серум од сензибилизирано животно и се пренеси на друго животно од иста врста после 8-12 часа. Животното примател постанува осетливо, односно сензибилизирано. Анафилактичката реакција е типична за животни од иста врста. Секој вид има свое "шок ткиво" кое најјако реагира во судирот антиген - антитело. Хуморалните антитела мораат да се фиксираат на клетката и да на тоа место ги дочекаат антигените со кои ќе реагираат. Во крвотокот можат да се создадат растворливи комплекси антиген - антитело кои се врзуваат за ткивото и го оштетуваат со посредство на медијаторите (хистамин и други активни супстанции). Човекот реагира со анафилактички шок при повторно давање на инекција, серум, антибиотици (поготово пеницилин), белковински препарати и слично. Смртните случаи се забележуваат веднаш по давањето на неколку микрограми јак концентриран антиген. Во продолжниот облик на шок се забележуваат низа симптоми и состојби кои се сметаат типични за човекот, како што се грч на мазната мускулатура, на бронхијалиите (асматично гушење), на артериолите во малиот крвоток (недоволно полнење на левата комора од срцето - смален систален и минутен волумен). Оштетувањето на ендотелните капилари предизвикува осип односно ортикарија, сериозна оксидација, голем губиток на плазма со згуснување на крвта, зголемување вискозноста на крвта. Асфикцијата, хипоксијата, лошото снабдување на мозокот со оксидирана крв, претставуваат најопасни појави во анафилактичкиот шок. Ако ја замислиме анафилактичката реакција во фази, се добива следниот редослед: Медијаторите на анафилактичките реакции се голем број на биоген амини и други биоактивни супстанции.
Артусов феномен
Францускиот физиолог Артус со повеќекратно вбризгување на коњски серум под кожа кај зајци предизвикал непосредна реакција на антиген - антитело првенствено со локални промени. После 5 - 8 такви вбризгувања во интервал 5 до 6 дена се јавува црвенило, натечување и некроза (распаѓање на ткиво). Туѓите белковини (антигени) после повеќе кратно вбризгување предизвикуваат перосетливост. На местото на инектирањето после 20 дена се создаваат доволно антитела, да при повторен контакт со вбризгани антигени дојди до анафилактацона реакција. Артусовиот феномен кај човекот се запазува - развива кај луѓе поедници кои примиле повеќепати антигенски материјал во поткожна инекција. Токсинот на шарлакот, дифтеричкиот токсин или големите дози на антибиотикот пеницилин, можат да предизвикуваат јака локална реакција со едем -оток, крварење и неркоза на ткивата.
Серумска болест
Друг прототип на непосредна хуморална реакција антиген - антитело е серумска болест. Тоа е преосетливост на инектирање, внесување на страни антигени во голема количина посебно оние кои се наоѓаат во серумите за пасивна имунизација. Кај човекот се јавува отекување на местото на инектирањето, зголеување на регионалните лимфни жлезди, покачување телесна температура, осип, и чешање како и оток и болки во зглобовите. Поретки се зголемувањето на слезинката и оштетување на бубрезите. Симптомите се (последица) - резултат на локализацијата во ткивата на растворливите комплекси антиген - антитело. После неколку дена повторно доаѓа до раст на антителата. Симптомите добиваат облик на генерализирана артусова реакција.
Бронхијална астма
Денес во светската астмологија преовладува ставот дека астмата е дефинитивно инфламаторна болест и таквиот став е поткрепен со многубројни експериментални истражувања и докази, како и клинички иследувања и студии. Дефинитивно се напушти концептот од претходните 20 тина години за астмата како реверзибилна опструкција на дишните патишта која ја карактеризира бронхијална хиперреактивност (БХР), бидејќи овие две најбитни обележја на астмата се всушност последица на инфламацијата. Во овој 21 век астмата останува енигма на етиолошки план, но на тераписки план синтагмата од пред неколку децении дека "астматичарите гушејќи се остаруваат" е заменета со нова (благодарејќи на успешниот третман) која гласи: астматичарите живеејќи нормално и квалитетно, доживуваат длабока старост.
Алергиски синдроми од непосреден тип.
Во оваа група непосредни реакции спаѓаат алергиските заболувања, осипни, кожни реакции, (копривњача), бронхијална астма, поленска треска, алергија на некои лекови и др. Најчест пат на влегување на алергените е преку вдишување, односно преку слузокожата на носот и дишните патишта кои предизвикуваат алергиска кивавица и бронхијална астма. Потоа преку гастроинтестиналниот тракт можат да се ресорбираат неразградени белковини и предизвикуваат судар на антиген - антитело. Тоа се случува најчесто кај децата, со прехранбени артикли, како што се: млеко, јајца, риба, јаготки и др. Преку кожата организмот може да се сензибилизира со директен контакт на алергени како што се разни бои, козметички препарати, облека (посебно од синтетички материјал). Најчест тип појави се осип, чешање и егзем.
Алергиски реакции на лекови
Несоодветните реакции на лекови се значаен проблем во клиничката медицина. Кај хоспитализираните болни тие се застапени и до 30%. Се класифицираат со несоодветни реакции, независно од лековите, потоа реакции во врска со лековите, кои понатаму се класифицираат како реакции кај болни кои не се преосетливи на лекови (предозирање, споредни ефекти, секундарни ефекти и интеракција на лекови) и реакции кај болни преосетливи на лекови (сензибилизација, интолеранција, анафилактоксинска и анафилактоидна реакција и идиосинкразија). Во сензибилизацијата на лекови се застапени сите механизми на преосетливост: И-тип на реакција клинички се јавува како: анафилактички шок, уртикарија и ангиоедем, бронхоспазам; ИИ-тип, гематолошки нарушувања, оштетувања на бубрегот; ИИИ-тип, алергиски вискулит и ИВ-тип, контактни алергиски дерматит, оштетувања на бел дроб со лекови, оштетувања на црн дроб со лекови, оштетувања на централниот нервен систем после вирусни вакцини. Псевдоалергиските реакции имаат клиничка слика на анафилактичка реакција и алергиски васкулит. Лекови кои најчесто предизвикуваат алергиски реакции се антибиотици (пеницилин), аналгетици (аспирин и метемизолски препарати), јодни контрасни средства, анестетици и друго.
Алергиски реакции на храна
Поимот "алергија на храна" ("нутритивна алергија") не соочува со бројни контроверзии, дезинформации, екстравагантни салонски анегдоти и е секогаш привлечна (пикантна) тема во немедицинските медиуми. Само одделни клинички алерголози, нутриционисти и "клинички еколози" со сериозност пристапуваат кон овој проблем а официјалната медицина истиот го маргинализира, и покрај фактот што тој нуди драгоцени базични имуно(пато)-лошки сознанија и универзално аплицирачки модели. Во време на напредната технологија на преработка, складирање и транспорт на прехранбените производи од еден во друг крај на Земјината топка, за човекот - консумент тоа се нови провокации за реактивниот и адаптивен имунитет. Како и гастрономијата општо, и нутритивната алергија е тесно поврзана со менталните и психолошко - емотивни сфери на човековото егсизтирање. За разлика од медикаментите кои се внесуваат инцидентно и при соодветни индикации (условно), хранењето како основен животен нагон е безусловно, а изборот на менито е обележје на современиот живот со сите комплексни специфичности.
Општо лечење на алергиските и имунолошките заболувања
Се претпоставува дека во основата на голем број заболувања постои автоимуниот механизам и поради тоа предизвикува огромно интересирање на научниците и истражувачките центри ширум светот. Се претпоставува а во догледно време веројатно и лабораториски ќе се докаже, дека многу заболувања се резултат на реакцијата антиген - антитело. Со тоа сознание и фармацевската индустрија ќе ни понуди соодветни ефикасни лекови, односно заштита. Во досегашното искуство на медицината, основен начин на лечење на алергиските и имунолошките заболувања е избегнување на присуство, на штетниот алерген. Доколку тоа не е доволно или не е можно тогаш се презема и лекување на ургентните состојби, етиолошко лекување и систематско лекување. Ургентните состојби не се ретки и во голема мера го загрозуваат човечкиот живот. Во тие тераписки мерки не се утврдува причинителот туку се спасува човечкиот живот со сите можни средства со кои денес располага медицината, како што се симпатикамиметици: адреналин, кортикостероиди, антихистаминици, калциум итн. Симпатикамиметици - Адреналинот и неговите сродници се најефикасни средства во тешките алергиски состојби. Адреналинот се дава поткожно од 0.5 до 1 мл раствор адреналин. Во многу тешки случаи може да се даде минимална доза адреналин и интракардијанс. Картикостероиди - Почнувајќи од 1949 година картикостероидите со АСТН заземаат едно од наистакнатите места во терапијата на ургентните состојби во алергијата. Механизмот на неговите дејства не е точно познат. Се знае само дека тие претставуваат најефикасно антивоспалително средство воопшто. Калциум - Познато е дејството на калциумот врз пермеабилитетот на крвните садови, доаѓа до смалување и исчезнување на отокот и со тоа се објаснуваат поволните ефекти на калциумот.
Етилошко лечење на алергиските и имунолошките заболувања
Во етиолошкото лечење денес се применуваат специфична десензибилизација односно хипосензибилизација, тимектомија, антилимфоцитен серум итн. Специфична хипосензибилизација - Често се употребува во последно време името хипосензибилизација од причина што со примена на оваа метода се постигнува дефинитивно десензибилизација на организмот. Хипосензибилиза-цијата се спроведува на тој начин што со претходно тестирање се утврдува постоењето и јачината на сензибилизацијата спрема извесен алерген. Тимектомија - Улогата на тимусот е докажана во имунолошките реакции на организмот, посебно кај реакција на преосетливост. Меѓутоа тимектомијата како метод на лечење на автоимуните болести дало поволни резултати кај заболувањето муастхениа гравис и тоа во детството кога дејството на тимусот на имунолошкиот систем е најизразено. Во примената на лекување на алергиските манифестации постои широка палета на лекови и средства кои можат да помогнат односно да ги намалат тегобите и симптомите како што се средствата за смирување, аспиринот, вакцинациите итн. Антибиотиците исто така се применуваат во одредени случаи на инфекција која е од примарно етиолошко значење како провокативен фактор на алергиската манифестација.
Аеробиолошки влијанија врз имуниот систем
Аерозагадување по дефиниција претставува атмосферска акумулација на супстанции до тој степен, да тие стануваат штетни по здравјето на луѓето, животните и растенијата и претставува голем проблем, кој е одговорен за порастот на инциденцата на респираторните заболувања. Постојат две форми на аерозагадување: индустриски смог и фотохемиски смог со тоа што, под терминот смог се подразбира комбинација на чад и магла. Индустрискиот смог настанува како резултат на согорување на фосилните масла кои содржат сулфур диоксид, оксиди на азот и честички од прав. Фотохемискиот смог се создава по пат на интеракција помеѓу сончевата светлина, јагленороден водород и азотни оксиди. Оваа форма на аерозагадување во голема мера е предизвикана од издувните гасови на автомобилите и е асоцирана со зголемени концентрации на озон, водороден пероксид и пероксиацетил нитрат. Оттука станува јасно зошто во летните месеци кога во глано владее висок атмосферски притисок, слабо струење на воздухот и долги сончеви денови, концентрациите на озонот, како најзначаен претставник на фотохемискиот смог, е најголемо.
Механизам со кој озонот предизвикува инфламација на дишните патишта
Озонот е најјакиот оксиданс од сите аерозагадувачи. Тој делува токсично на клетките по пат на оксидација на аминокиселините и несатурираните масни киселини од клеточната мембрана, продуцирајќи слободни радикали или други токсични интермедиерни производи како што се: Х2О и разни алдехиди. Озонот кога доаѓа во допир со мукозата на дишните патишта реагира со природните антиоксиданси (глутатион, аскорбит и урична кис.) присутни во слузта која го препокрива епителот на дишните патишта. Оштетување на епителните клетки настанува дури тогаш кога големите концентрации на озон го надминат природниот антиоксидативен капацитет на дишните патишта. Слободните оксидативни радикали и нивните интермедиерни производи се способни да предизвикаат оштетување на клетките и се наречени со заедничко име РОС (реацтиве оџѕген специес). Тие можат да бидат цитотоксични кога се продуцираат во огромни колични или да влијаат на генската експресија и посттранслационата модификација на белковините кога се произведени во умерени количини. Главно место во интеракцијата помеѓу мукозата на дишните патишта и озонот е епителиумот на дишните патишта. Експозицијата на пациенти кои боледуваат од алергиски ринитис и астма со озон доведува до потенцирање на инфламаторната алергиска реакција пропратена со инфилтрација и активација на неутрофилите, еозинофилите и маст клетките. Истовремената експозиција на пациентите со алерген и озон што настанува во летните месеци доведува до влошување на алергиските заболувања. Озонот, на овој начин се поврзува со зголемената преваленција на алергиските болести на дишните патишта.
Заклучок
Во последните децении, а посебно во годините на развојот на индустријата, техничко технолошкиот развој и урбанизирањето на земјата (а уште повеќе со се она што се случува последните години во Европа и балканските простори) голема палета или многу штетни фактори во најблиската човечка околина придонесуваат за се почесто појавување на алергиски манифестации во секојдневниот живот. Со поголема примена на инсектициди, хормони, нови лекови, укажува на неопходноста да се биде претпазлив и секогаш да се имаат на ум алергиските манифестации. Со ова не само што се сака да се насочи, односно алармира за се почесто заболување од алергиски имуни и автоимуни заболувања, туку и неопходна е потребата за профилакса и спречување на тие состојби и заболувања. Освен тоа во денешно време изменетата храна со многу зачини и конзервираната храна, придонесуваат од своја страна за зачестените алергиски манифестации на дигестивните органи. Извршувањето пресадување на органите во последните години, посебно бубрегот довело до голем број проблеми на спречувањето на алергиските, односно имунолошките реакции. Исто така се почеста е појавата на алергиски манифестации по примањето на лекови, а особено, пеницилин, сулфанамиди и некои психофармации. Тоа укажува на неопходноста да се биде претпазлив при примена на лекови кои најчесто предизвикуваат алергиски манифестации.
Космос-1330
Космос-1330 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 19 декември 1981 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6700 килограми. Космос-1330 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,5 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 70,3°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 341 км, а најмалото на 166.
Лирски елегии (Збирка поезија)
„Лирски елегии“ е книга поезија за возрасни на македонскиот поет Александар Саша Трајковски. Збирката е во издание на битолското издавачко здружение „Дата Песнопој”, пуштена во печат месец декември 2021 година. Стихозбирката „Лирски елегии“ на поетот АЛЕКСАНДАР С. ТРАЈКОВСКИ ја носи наградата „ДУШАТА НА ЧАРШИЈАТА“ за најдобра поетска збирка поезија за возрасни за 2021 год. Книгата го носи CIP-записот ISBN 978-608-246-336-0.
Краток опис
Во неа авторот пишува за човечката психологијата, кој по вокација е лекар, книга поезија во која на наједноставен начин е пресликана раскошната, божествена и совршено искрена убавината на човекот, но во исто време и неговите лоши и темни страни, сè она што може да го опкружува едно човечко битие во едно општство, сè што го вознемирува или го опструира. „Лирските елегии“ на Трајковски, ни ја опишуваат и обременетоста секојдневна во комбинација со анксиозност, тага, секако поетот не ја заборава и емпатијата кон сите тие што страдаат на еден или друг начин.
СОВРЕМЕНА МАКЕДОНСКА КНИЖЕВНОСТ Дата ПЕСНОПОЈ – Битола
Едиција: КНИЖЕВНИ МЕРИДИЈАНИ
Александар С. Трајковски ЛИРСКИ ЕЛЕГИИ
Уредник: Марина Огненова
Главен и одговорен уредник: Илија Мерковски
Лектор: Христијан Аџиоски
Тираж: 50
Содржина
1.	Невремиња... 5
2.	Не ми недостасува ништо 6
3.	Потреба ненасушна 7
4.	За животот, вирусот и осаменоста 9
5.	Доста е и доволно е 10
6.	Старата дрвена кутија 12
7.	Наравоученија 14
8.	Црквичето покрај патот калдрмисан 17
9.	Дал` беше сон ил` јаве 19
10.	Време е за чудесии 21
11.	Ја барам повторно 23
12.	Несигурен вакат 25
13.	Ќе те чекам до крај 26
14.	Лош сон 27
15.	За нас 28
16.	Игра ентропична 30
17.	Бакни ме 31
18.	Свет луд со извори пурпурни 33
19.	За јазикот 35
20.	Тажни лица во тажен свет 36
21.	Ангелу молитвен 38
22.	Лирска елегија за Ели 39
23.	Драгоре мој! 41
24.	За македонштината 42
25.	Светиот дух 44
26.	Трите елки 47
27.	За битолските убавини зимски 49
30.	Зора со отсјај на рубин 55
31.	Таласам со лице човечко 56
32.	Самовилата со ангелски глас 58
33.	Безбожниците во ноќта пред велигден 60
34.	Туѓа земја (друго издание) 63
35.	Да те соблечам на лист хартија 65
36.	Примамливост необуздана 66
37.	Подозрение очигледно 68
Список на гувернери на САД
[[Податотека:United States Governors map.svg|мини|десно|350п|Партиска припадност на тековните гувернери на САД
]]
Ова е список на тековни гувернери на сојузните држави и териториите на САД. Во составот има 33 републиканец, 16 демократи и еден независен. Покрај нив, двајца републиканци, двајца независни и демократи (еден од нив воедно член на Народната демократската партија на Порторико, означено со „PD“ на картата) служат како гувернери на островските територии на САД и градоначалник на округот Колумбија.
Гувернери на државите
Мандатите на гувернерите завршуваат во јануари во наведената година, со исклучок на гувернерите на Алјаска, Хаваи, Кентаки, чии мандати завршуваат во декември. Ознаката „(нк)“ до годината на истек означува дека нема право да се кандидара таа година, а ознаката „(п)“ значи дека лицето изјавило дека се повлекува од понатамошни ангажмани во политиката со истекот на рокот.
Островски територии и округот Колумбија
Ова се гувернерите на островските територии на САД (округот Колумбија:
* Во округот Колумбија, оваа функција ја има градоначалникот.
Охридско грунче
Опис и распространетост
Охридското мало грунче е најмалиот претставник на автохтоната рибна популација во Охридско Езеро. Телото е издолжено, долго 5-6 см. Устата е мала, поставена косо речиси под агол од 45 степени. Долната вилица е подолга од горната и е исфрлена нанапред. Има голем број на многу ситни лушпи. Телото на горната страна е темно обоено, додека стомачната е посветла.
Основни биолошки одлики
Екологијата на овој вид мне е доволно проучена. Се мрести во пролетно летниот период од месец мај до месец јуни.
Значење
Охридското мало грунче нема стопанско значење нити за стопански ниту за рекреативен риболов. Има големо значење и тоа во областа на еволуцијата и зоогеографијата на рибите на Балкански Полуостров.
Рок-музика
Рок-музиката своите корени ги има во 1940-те и 1950-те форми на рокенролот, кој еволуирал од блуз, кантри музиката и други влијанија. Во доцните 1960-ти, рок-музиката се соединила со фолк музиката за да создаде фолк рок, со блуз за да создаде блуз рок и со џез за џез-рок фузија. Во 1970-те, рокот примил влијанија од соул, фанк и латино музиката. Исто така, во 1970-те, рокот добил голем број на поджанрови, како што се софт-рок, хеви-метал, хард-рок, прогресивен рок и панк-рок. Поджанровите на рокот кои се појавиле во 1980-те вклучуваат синтпоп. хардкор-панк и алтернативен рок. Во 1990-те, нови рок поджанрови се гранџ, бритпоп, инди-рок и ну-метал.
Група на музичари специјализирани во рок-музика се нарекува рок-бенд или рок-група. Многу рок бендови се состојат од гитарист, пејач, бас гитарист и тапанар, формирајќи квартет. Некои групи користат пејач кој истовремено свири на инструмент додека пее, притоа формирајќи трио; други вклучуваат двајца или еден ритам гитарист и некој кој свири на клавијатура. Многу ретко, групите користат жичени инструменти како што се виолина или виолончело и/или дувачки, како саксофон, труба или тромбон.
Рок-музика
Рок-музиката претставува жанр на популарната музика која што била најактуелна во 1950-тите. Влече корени од рокенрол, ритам и блузот и кантри музиката како и од фолклорната музика, џезот и класичната музика од 1940-тите и 1950-тите години. Звукот на рокот најчесто се создавал со гитара пропратена со ритамот на електронска бас гитара,тапани и клавијатури како оргула,пијано или синтисајзер што се вовел во 1970-тите. Освен гитарата или клавијатурата ,понекогаш, како соло инструменти се користеле и саксофонот или хармоника во блуз стил.
Во раните 1960-ти и 1970-ти год. од рок-музиката произлегоа и други поджанрови. Кога рок-музиката се споила со фолк музиката се создала фолк -рок-музика, со блуз се создал блуз-рок,а со џез се создала џез-рок-музика. Во 1970-тите ,рокот беше под влијание на сол,фанк и латионо музиката. Исто така, во овој период се создале голем број на поджанрови како што е софт- рок ,глам- рок, хеви -метал , хард- рок , прогресивен -рок и панк –рок. Во групата на поджанрови на рокот ,кои се појавиле во 1980-те год., спаѓале новиот бран на жесток панк како и алтернативниот рок. Во 1990-те години се појавуваат и дуги поджанрови како гранџ, бритпоп,инди-рок и ну метал.Групата музичари кои изведуваат рок-музика се нарекуваат рок-бендови или рок-група. Скоро сите рок групи имаат гитарист на електронска гитара,пејач,бас гитарист и тапанар со што формираат квартет. Некои групи не имаат еден или повеќе од овие членови или пак пејачот свири на некаков инструмент додека пее со што се сметаат за дуо или трио. Други пак,имаат поголем број музичари како на пример еден или двајца ритам гитарисит или клавијарист. Многу ретко се случува некој од групата да свири на жичени инструменти како виолина и виолончело, дувачки инструменти како саксофон и дувачки инструменти како труби или тромбони. Зборот рок најчесто се користи како општ термин што ги опфаќа формите на поп, реге и сол музика,а понекогашдури некогаш и хип-хоп музиката.