cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Линдзи Вон
Вон е прва американка што освоила златен медал во спуст на Зимски олимписки игри. Таа, исто така, има рекордни осум титули од Светскиот куп сезона во спуст (2008–2013, 2015, 2016), пет титули во супер-Џи (2009–2012, 2015) и три последователни титули во комбинација (2010–2012). Во 2016 година, го освоила својот 20-ти кристален глобус во Светскиот куп (со што го држи рекордот со најмногу освоени кристални глобуси(и во машка и во женска категорија)), и ја надминала Швеѓанката Ингемар Стенмарк, која освоила 19 глобуси од 1975 до 1984 година. Таа е на второто место во супер рангирањето на сите скијачи (мажи и жени).
Жак-Анри Лартиг
Неговите фотографии биле реалтивно непознати сè до 1962 год. кога неколку негови фотографии биле изложени во Париз по што веќе следната година следувала поголема изложба во Музејот на Современа Уметност.
Линдзи Вон
Вон е една од шесте жени кои победиле на трки од Светскиот куп во сите пет дисциплини во алпско скијање - спуст, супервелеслалом, велеслалом, слалом и супер комбинација - и победила на 82 трки од Светскиот куп. Со 82-те победи на Светскиот куп го држи рекордот во женска конкуренција, и ја надминала Анемари Мозер-Прол од Австрија, која го држела рекордот од 1970-тите. Повеќе победи во Светскиот куп има само Ингемар Стенмарк од Шведска со 86 победи. Со своите олимписки златни и бронзени медали, двата златни медали на Светското првенство во 2009 година (и трите сребрени медали во 2007 и 2011 година) и четири севкупни титули во Светскиот куп, Вон е една од најуспешните американски скијачки и се смета за една од најдобрите скијачки на сите времиња.
Во 2010 година, Вон ја добила наградата Лауреус за спортистка на годината, и била прогласена за спортистка на годината од Олимпискиот комитет на Соединетите Американски Држави.
Поради повреди Вон пропуштила дел од неколку сезони, меѓу кои и скоро целата сезона 2014 и поголемиот дел од сезоната 2013. Додека се опоравувала од повредата, работела како дописник за NBC News, на Зимските олимписки игри 2014 во Сочи, Русија. Во 2019 година, објавила дека се пензионира поради повредите.
Документарен филм
Во 2019 година, HBO објавила документарен филм за Вон под наслов Линдзи Вон: Последната сезона. Документарецот ја опфаќа нејзината последна сезона на Светското првенство и нејзиниот подем од чудото од дете до трикратен олимписки медалист (едно злато).
Сезонски титули
20 титули (4 генерален пласман, 8 спуст, 5 супервелеслалом, 3 комбинација)
Елато
Елато е општина и корален атол во сојузната држава Јап во Микронезија. Атолот е составен од три острови и се наоѓа на околу 9 км западно од Ламотрек. Според податоците од 2000 година, на атолот живееле 96 жители.
Географија
Атолот има должина од околу 14 км и широчина од околу 2 км. Северниот дел од атолот, кој се вика Елато, има две лагуни и три островчиња. Јужниот дел се вика Ламолиор и има две островчиња. Вкупната површина на копното е 0.526 км2. Административно, атолот Олимарао е дел од Елато.
Никола Пехчевски
Никола Пехчевски (,  –, , ) бил македонски бранител, специјалец во ЕСЗ Тигар, учесник во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Загинал на 23 јуни 2001 кај гробиштата во Брњарци во Битката за Арачиново. Официјално загинал при престрелка со албанските терористи, но постојат тези дека е убиен од граната на македонската армија, поради некоординираност помеѓу АРМ и МВР.
Живот, војната 2001 и сведоштва
Со посебно чувство и одговорност за судбината и иднината на својата земја, во рововите крај Арачиново од каде што Скопје, главниот град се гледа како на дланка, минуваа деновите на полицаецот Никола. Дојде од Берово. Со мислите беше кај својата сопруга, со која ја очекуваа семејната рожба. Таткото Ефтим и мајката крстена по името на татковината, Македонка, го очекува своето внуче. Никола веднаш после неговата свадба го прекинува одморот и доброволно се враќа во единицата. При разделбата со мајката, Пехчевски и' рекол:
Зад себе ја оставил сопругата со ќерката, која не ја дочека. Пехчевски посмртно е одликуван со медал за храброст од Претседателот на Р. Македонија. На 2 август 2016 година на влезот на спортската сала во Берово која го носи името „Македонски бранители“ поставена е спомен - плоча на која се испишани имињата на четворицата бранители од Берово кои во конфликтот во 2001 година го изгубија својот живот, Љупчо Мирчовски, Димитар Двојаковски, Зоран Бубевски и Никола Пехчевски.
Вистината околу смртта и некоординираноста помеѓу АРМ и МВР
За време на војната во 2001 година, кога функционираше таканаречената широка влада, припадниците на двете клучни министерства (Министерството за внатрешни работи, раководено од ВМРО-ДПМНЕ, и Министерството за одбрана, раководено од СДСМ) поради некоординираност се однесуваа како две непријателски војски. Македонската јавност сè уште се замајува со некаква верзија за настанот според која сè се сведува на тоа дека тројцата припадници на МВР се убиени од албанските терористи при акцијата за ослободување на Арачиново, кое претходно, на 9 јуни 2001 година, тогашната ОНА го прогласи за слободна територија. Ниту една влада досега не успеала да го расветли контроверзното загинување на бранителите кај гробиштата во Брњарци, село на околу два километри од скопско Арачиново.
Потресните информации за загинувањето на полицајците на гробиштата кај Брњарци, според поранешниот разузнавач Јанко Бачев, се криеле од јавноста затоа што државата ќе морала да им плати обесштетување на нивните семејства.
На гробиштата кај Брњарци на 23 јуни 2001 година кога загинаа тројцата полицајци, од артилериски оган тешко беше ранет Оливер Китановски, припадник на Единицата за специјални задачи „Тигар“. Почина по пет дена, на 21 годишна возраст. Четворицата бранители, како што сведочат нивни колеги, доброволно се пријавиле да учествуваат во првите редови во акцијата за ослободување на Арачиново.
Хаклбери Фин
Хаклбери „Хак“ Фин — измислен лик, создаден од Марк Твен, кој за првпат се појави во книгата „Авантурите на Том Соер“ и е главен јунак и раскажувач на продолжението, „Авантурите на Хаклбери Фин“. Тој има 12 или 13 години за време на првото дело, а една година повеќе („тринаесет или четиринаесет или така некако“, Поглавје 17) во продолжението. Исто така, Хаклбери Фин е раскажувач во делата „Том Соер во странство“ и „Том Соер, детектив“, две кратки продолженија на првите две книги.
Животопис
Хак е син на градскиот скитник и алхохоличар, „Пап“ Фин, негов татко. Спиејќи на скалите пред вратата кога времето е убаво, во празно големо буре кога има бури и живеејќи од тоа што го добива од другите, Хак живее живот на сиромашен скитник. Авторот метафорично го нарекува „малолетниот, отфрлен човек од селото“. Авторот го опишува Хак како „мрзелив и разуздан и вулгарен и лош“, квалитети поради кои сите деца од селото му се восхитуваа, иако нивните мајки „ искрено го мразат и го избегнуваат“.
Хак е архетипски невин, способен да ја открие „вистинската“ работа што треба да ја направи и покрај тоа што преовладуваат теологијата и менталитетот со предрасуди на југот во тој век. Најдобар пример за тоа е неговата одлука да му помогне на Џим да побегне од ропството, иако верува дека поради тоа ќе оди во „пеколот“.
Неговата појава е опишана во Авантурите на Том Соер. Облечен е во облека за возрасен човек, што најверојатно ја добил како милостина и како што Твен го опишува, „тој трепереше во партали.“ Има искината шапка и панталони кои се држат само на една презрамка.
Мајката на Хак е мртва и тетката на Том, Поли, го нарекува „сиротото нешто без мајка“. Во Авантурите на Том Соер, Хак му признава на Том дека се сеќава на неговата мајка и на немилосрдните кавги меѓу неговите родители, кои се ублажија само со нејзината смрт.
Хак, како син на насилен алкохоличар, е строго против алкохолот. Сепак, зад ова, тој има безгрижен живот, слободен од општествени норми и правила, крадејќи лубеници и кокошки и „позајмувајќи“ чамци и цигари. Поради неговото неконвенционално детство, Хак не добил скоро никакво образование. На крајот на Авантурите на Том Соер, Хак е посвоен од вдовицата Даглас, која го праќа на училиште, како благодарница што и го спасил животот.
95
95 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 95 година од новата ера, 95. од првиот милениум, 95. од I век и шеста од 90-тите.
Хаклбери Фин
Животопис
Џим бега, бидејќи наслушнува дека госпоѓа Ватсон планира да „го продаде на југ“ за осумстотини долари. Џим сака да побегне во Охајо, кадешто може да најде работа и евентуално да ја купи слободата на своето семејство. Двајцата земаат сплав по реката Мисисипи, со надеж дека ќе најдат слобода од ропството за Џин и слобода од Пап и општествени норми на однесување за Хак. Тие наидуваат на пречки и Џим е фатен или продаден неколкупати низ новелата.
95
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Хаклбери Фин
Животопис
На крај, сепак, Џим ја добива својата слобода преку смртта на госпоѓа Ватсон, бидејќи таа во својот тестамент го ослободува. Откриено е дека Пап умира во отсуство на Хак и иако тој веќе може безбедно да се врати во Петерсбург, Хак планира да побегне на запад, до индијанската територија.
95
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5603 и 5604 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4845 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3855 и 3856 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 848.
Хаклбери Фин
Животопис
Во Том Соер во странство и Том Соер, детектив, издадените продолженија на Хак Фин, Хак повторно живее во Петерсбург по настаните од неговата епонимна новела. Во Странство, Хак ги здружува Том и Џим во диво, чудено возење со балон, којшто ги носи преку море. Во Детектив, кој се случува околу една година по Хак Фин, Хак му помага на Том во решавањето на мистерија за убиство.
95
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 95 година се протега во 2731 и 2732, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2791 и 2792 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 638. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 543 и 542 година пред хиџра.
Надворешни врски
90er
Хаклбери Фин
Врски
Хак е најдобриот другар на Том Соер. Нивното другарство делумно е основано на угледувањето на Соер во слободата на Хак и неговата способност да прави што сака, како пцуење и пушење, кога сака. Во еден дел од новелата, тој отворено се фали на наставникот дека задоцнил на училиште бидејќи застанал по пат да разговара со Хак Фин, нешто за што тој знаеше дека може да добие ( и доби) казна. Сепак, Том останува посветен другар на Хак во сите понатамошни новели во кои се појавуваат.
Џим, побегнат роб со кој Хак се спријателува, е друга доминантна сила во животот на Хак. Тој е симбол на моралното будење на кое подлежи Хак низ Авантурите на Хаклбери Фин.
Инспирација
Карактерот на Хак Фин е основан на Том Бланкеншип,реален лик, син на пијаничиште, кој живеел во „расклапана“ куќа во близина на реката Мисисипи, зад куќата во која пораснал авторот во Ханибал, Мисури. Том Бланкеншип, пријател од детството, беше споменат во автобиографијата на Твен, како инспирација за создавање на Хаклбери Фин:„Во Хаклбери Фин го насликав Том Бланкеншип точно каков што беше. Тој беше неук, небањат, неисхранет, но тој имаше добро срце, како ниту едно друго момче. Неговата слобода беше потполно неограничена. Тој беше единствената вистински слободна личност-момче или маж-во заедницата и последично беше мирен и постојано среќен и сите ние му завидувавме. Нашите родители ни забрануваа да се дружиме со него, но забраната ги зголемуваше неговите вредности за три/четири пати и затоа ние го баравме него за друштво, повеќе од било кое друго момче.“ - Автобиографија на Марк Твен
Глумење
Глумци кои го имаат толкувано улогата на Хаклбери Фин во филмови и на телевизија:
Калцитриол
Калцитриолот — хормон кој се лачи од бубрезите. По хемиски состав е 1,25-дихидроксихолекалциферол (скратено 1,25-(OH)2D3). За неговата синтеза е неопходен калциферол (витамин D3). Тој дејствува на:
Недоволното лачење на калцитриолот предизвикува абнормално разградување на калциумот во коските. Во детството, ова е причина за деформитетите на коските. Кај возрасните се манифестира со ослабување на коските, појава позната како остеомалација.
NGC 2696
NGC 2696 — елиптична галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2696 се споменува и како MCG -1-23-4, NPM1G -04.0271.
Откривање
Објектот е откриен во 1886 година од страна на Ормонд Стоун, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2696 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,9 m/лм2. NGC 2696 има привидни димензии од 1,3' х 1,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 50 м 42 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 5° 0' 34".
Зрлевска Чешма
Зрлевска Чешма е чешма во Република Македонија, со следниве географски координати: латитуда 41o 39 ' 47 , лонгитуда 22o 43 ' 41 .
Куршевско
Поимот Крушевско се употребува за приближно означување на местото на некој настан и значи дека се случило во околината на градот Крушево, т.е. место кое географски тежнее кон градот. Во зависност од административната поделба дефинирана со соодветна законска регулатива понекогаш се мисли на сите населени места кои потпаѓаат под управување на локалните власти во Општина Крушево, според оваа дефиниција во одредени периоди некои места потпаѓаат под Крушевско, но некогаш и не.
Лампор
Лампор — солунско село во Егејска Македонија, Република Грција.
Тахитски јазици
Тахитските јазици се група на источни полинезиски јазици во рамките на централната источна гранка. (другите два члена на централната источна гранка се рапанскиот јазик, зборуван на островот Рапа Ити, и маркиските јазици).
Двата најважни јазика од оваа група по бројот на говорници се тахитискиот и новозеландскиот маорски јазик. Тахитскиот е главен јазик на Друштвените Острови, а се користи и како лингва франка ширум сета Француска Полинезија, додека пак маорскиот се зборува од многубројното маорско малцинство во Нов Зеланд, каде ужива подеднаков статус на службен јазик заедно со англискиот.
Надворешни врски
Tahitic languages
Фрајбург
Фрајбург на Брајсгау — град во Баден-Виртемберг, југозападна Германија. Градот се наоѓа на крајниот југозапад од земјата, низ кој се протега реката Драјзам, во подножјето на Шлосберг. Историски, градот дејствувал како центар во регионот Брајсгау, на западниот раб на Шварцвалд, во рамнината на Горна Рајна. Еден од познатите стари германски универзитетски градови и архиепископско седиште, Фрајбург беше создаден во раниот 12 век и се разви во голем трговски, интелектуален и црковен центар на на регионот на Горна Рајна. Градот е познат по неговиот стар универзитет и својата средновековна катедрала, како и по неговиот висок стандард за живеење и напредните еколошки практики. Градот се наоѓа во срцето на главниот винарски регион и служи како главна туристичка влезна точка на убавината на Шварцвалд. Според метеоролошките податоци, градот е најсончевиот и најтоплиот во Германија.
Историја
Фрајбург бил основан од Конрад и Војводата Бертолд Трети од Церинген во 1120 како град со слободна трговија ; па оттука и неговото име, што во превод значи слободен (или независен) град - зборот фрај (frei), што значи слободен и Бург, што означува околија на модерен англиски јазик, се користел во тие денови при формирањето на нови градови, обично со определен степен на автономија. Меѓутоа, германскиот збор „бург“, исто така значи и утврден град, како во случајот со Хамбург. Така, веројатно е дека името на ова место значи „утврден град на слободни граѓани“.
Овој град бил стратешки сместен на раскрсницата на трговските патишта помеѓу областите на Средоземното Море и Северното Море, и на реките Рајна и Дунав. Во 1200 година, населението во Фрајбург броело околу 6.000 луѓе. Во тоа време, под власта на Бертолд Петти, последниот војвода од Церинген, градот ја започнал изградбата на својата Фрајбург Минстер (германски: Freiburger Münster or Münster Unserer Lieben Frau) катедрала на местото на една постара парохиска црква. Започната во романски стил, потоа продолжено и завршена во 1513 година, во најголем дел како готска катедрала. Во 1218, кога Бертолд Петти умрел, грофовите од Урах ја измислуваат титулата гроф од Фрајбург. Градскиот совет не им верувал на новите благородници и ги запишал нивните признати права во документ. На крајот на 13-от век имало расправија помеѓу граѓаните на Фрајбург и нивниот лорд, грофот Егино Втори од Фрајбург. Егино ги покачил даноците и барал да се ограничи слободата на граѓаните, по што Фрајбуржаните користеле катапулти (исфрлувачи) со цел да го уништат замокот на грофот на врвот на Шлосберг, еден рид што гледа кон центарот на градот. Бесниот гроф го повикал неговиот зет, бискупот од Стразбур, Конрадиус фон Лихтенберг, на помош. Бискупот одговорил со испраќање на неговата војска кон Фрајбург.
Според една стара фрајбуршка легенда, касап по име Хаури го избодел до смрт бискупот од Стразбур на 29 јули 1299 година. Тоа било пирова победа, бидејќи оттогаш граѓаните на Фрајбург морале да плаќаат годишно покајување од 300 марки во сребро на грофот од Фрајбург до 1368 година. Во 1366 година грофовите од Фрајбург направиле уште еден неуспешен обид да го окупираат градот во текот на еден ноќен напад. На крајот граѓаните биле презаситени со нивните лордови, и во 1368 година Фрајбург ја купил својата независност од нив. Градот се свртел и побарал заштита од Хабсбурзите, кои му овозможиле на градот да задржат голема мерка на слобода. Поголемиот дел од благородниците од градот загинале во битката на Семпах (1386). Патрицијската фамилија Шневлин ја преземала контролата врз градот, додека еснафите биле револтирани. Еснафите станале помоќни од патрициите до 1389 година.
Сребрените рудници во планината Шауинсланд биле важен извор на капитал за Фрајбург. Ова сребро го направило Фрајбург еден од најбогатите градови во Европа и во 1327 година Фрајбург исковал своја сопствена монета, Рапенфених. Во 1377 градовите Фрајбург, Базел, Колмар и Брајзах влегле во алијанса позната како Рапенфених заедница (германски: Genossenschaft des Rappenpfennigs). Оваа алијанса ја олесни трговијата помеѓу и траеше до крајот на 16-от век. Помеѓу 13-от и 14-от век во Фрајбург живееле околу 8.000-9.000 луѓе, а во градот имало 30 цркви и манастири. На крајот на 14-от век, рудните жили од сребро се намалиле и до 1460 година, само околу 6.000 луѓе сè уште живееле во градските ѕидини на Фрајбург. Универзитетскиот град, Фрајбург се унапредува од својот фокус на рударството да стане културен центар уметностите и науките. Исто така бил и трговски центар. На крајот на средниот век и во зората на ренесансата било време на бројни достигнувања и трагедија за Фрајбург.
Во 1457 година, Албрехт Шести, регент на Австрија, го основал Универзитетот Алберт-Лудвигс, еден од најстарите германски универзитети. Во 1498 година, царот Максимилијан Први владеел со Рајхстагот во Фрајбург. Во 1520, градот ратификувал збир на правни реформи, надалеку сметани како најпрогресивни во тоа време. Целта била да се најде рамнотежа помеѓу градските традиции и старото Римско право. Реформите беа добро примени, особени деловите кои се занимаваат со граѓанското право, казните и градскиот устав.
Во 1520, Фрајбург одлучува да не земе дел во реформацијата и станува важен центар на Католицизмот во Горна Рајна. Во 1536, силното и постојано верување во магии доведува до првиот лов на вештерки во градот. Потребата да се најде жртвено јагне за катастрофи како што се црната чума, во која загинале 2.000 жители (25% од населението на градот) во 1564, доведува до ескалација на ловот на вештерки, што го достигнал својот врв во 1599 година. Плоча на старите градски ѕидини го означува местото каде запалувањата биле извршувани.
17-от, 18-от и 19-от век биле турбулентни времиња за Фрајбург. Преку битките во Триесетгодишната војна (на почетокот на оваа војна имало 10.000-14.000 граѓани во Фрајбург, на нејзиниот крај само 2.000) и други конфликти, градот во разни времиња припаѓал на Австријците, Французите, Швеѓаните, Шпанците и на разни членови на Германскиот Сојуз. Во периодот помеѓу 1648 и 1805 година, тој бил и административно седиште на Австрија, хабсбуршка територија во југозападот на Германија, кога градот не бил под француска окупација. Во 1805, градот, заедно со териториите на Брајсгау и Ортенау, стана дел од Баден.
Во 1827 г. кога е основана Фрајбуршката архиепископија, Фрајбург станал седиште на католички архиепископ.
На 22 октомври 1940, нацистичкиот водач на Баден наредил депортација на сите Евреи од Баден, а 350 еврејски граѓани од Фрајбург биле депортирани во концентрациониот логор Камп Гур во јужна Франција. Тие останале таму под лоши услови, додека поголемиот дел од преживеаните биле испратени во Аушвиц кон нивна смрт на 18 Јули 1942 година. Гробиштата на германските Евреи, кои починале во Камп Гур се одржуваат од градот Фрајбург и други градови од Баден. Споменикот стои надвор од модерната синагога во центарот на градот. Тротоарите во Фрајбург носат спомени за поединечните жртви во форма на бронзени плакети надвор на поранешните живеалишта, вклучувајќи ја и онаа на Едит Штајн.
Фрајбург бил жестоко бомбардиран во текот на Втората светска војна. Прво, во мај 1940, Луфтвафе авиони погрешно фрлиле околу 60 бомби врз Фрајбург, во близина на железничката станица, убивајќи 57 луѓе. Подоцна, напад на повеќе од 300 бомбардери од страна на РАФ борбената команда (британските кралски воздушни сили) на 27 Ноември 1944 уништи голем дел од центарот на градот, со исклучок на катедралата, која беше само малку оштетена. По војната, градот бил повторно изграден по неговиот средновековен план.
Тој беше окупиран од француската армија во 1945 и Фрајбург наскоро беше доделен во Француската окупациска зона. Во декември 1945 Фрајбург станува седиште на владата германската држава Баденија, која беше споена во Баден-Виртемберг во 1952. Француската армија беше застапена со присуство во Фрајбург до 1991, кога последната дивизија на француската армија го напушти градот и ја напушти Германија.
На местото на некогашната француска воена база, започна да се гради во доцните 90-ти нова населба за 5.000 луѓе, Ваубан, како „одржлив модел на дистрикт“. Сончевата енергија се користи за напојување на голем дел од домаќинствата во оваа мала заедница.
Култура
Поради неговата сценска убавина, релативно топлата и сончева клима и лесниот пристап до Шварцвалд, Фрајбург е средиште на регионалниот туризам. Најдолгата жичарница делува во Германија, која е 3,6 километри долга, и сообраќа од Гинтерстал до блиската планина наречена Шауинсланд. Градот има невообичаен систем на сливници, наречени бехле (германски: Bächle), кои течат низ центарот на градот. Овие бехле, некогаш се користеле за да обезбедат вода при гасење на пожари и хранење на добитокот, постојано течат со вода пренасочена од Драјзам. Овие бехле никогаш не биле користени за отпадни води, таквото користење може да доведе до остри казни, дури и во средниот век. Во текот на летото, течењето на водата обезбедува природно ладење на воздухот и нуди пријатно клокотечки звук. Се вели дека ако паднете и зачекорите во бехле, тогаш ќе се венчате за Фрајбургер/ка, или „бобеле“.
Августинплац е еден од централните плоштади во стариот дел од градот. Поранешната локација на манастирот Августин, која стана музеј Августин во 1921 година, тоа е сега популарен социјален простор за младите жители на Фрајбург. Таму има голем број на ресторани и барови, вклучувајќи ја и локалната пиварница „Фајерлинг“, која има пивска градина. Во топлите летни ноќи, стотици студенти се собираат тука.
Во центарот на стариот град е Минстерплац или плоштадот пред катедралата, најголемиот плоштад во Фрајбург. Зелениот пазар на плоштадот работи секој ден, освен во неделите. Ова е локацијата на фрајбуршкиот Минстер, готска катедрала изградена од црвен песочник помеѓу 1200 и 1530 година. Фрајбуршкиот Минстер е познат своите високи куполи.
Историската Кауфхаус или историската трговска куќа е зграда изградена во доцна готика на јужнита страна на фрајбуршкиот Минстерплац. Изградена помеѓу 1520 и 1530 година, таа некогаш била центар на финансискиот живот во регионот. Нејзината фасада е украсена со статуи и со грбовите на четири хабсбуршки императори.
Старата Ратхаус или старата градска куќа, била завршена во 1559 година и има живописна фасада. Плоштадот на старата Синагога е еден од најважните плоштади на периферијата на историскиот стар град. На плоштадот било местото на синагогата, сè додека таа била уништена на Кристалната ноќ во 1938. Кај црвените мечки е најстариот хотел во Германија, е сместен крај Обенлинден, во близина на швапската порта.
На исток од центарот на градот, ридот Шлосберг пружа широк поглед над градот и околниот регион. Замокот (Шлос), по кого ридот го носи името бил срушен во 1740-тите и останати се само урнатини. Меѓутоа Шлосберг го задржа неговата значење за градот и пред 150 години градските татковци отворија патеки и видиковци и ја направија планината достапна за јавноста. Денес, Шлосбергбан, воздушна жичарница го поврзува градскиот центар со ридот.
Свети Георги е светец-заштитник на Фрајбург.
Бадише цајтунг е главниот локален дневен весник, кој го покрива регионот на Шварцвалд.
Географија
Фрајбург се граничи со Шварцвалд, планините Роскопф и Бромберг на исток, Шенберг и Туниберг на југ и ридскиот регион Кајзерштул на запад.
Влада
Фрајбург е познат како „еко-град“. Во последниве години тоа го привлече Бирото за заштита од зрачење, сончевата енергија и истражувањето; упориште на Зелените (најсилното во кој и да бил германски град; до 25% од вкупните гласови во градот, во некои населби достигнувајќи 40% или повеќе во националните избори во 2002). Новоизградените населби Ваубан и Ризелфелд се развиени и градени според идејата за одржливост. Граѓаните на Фрајбург се познати во Германија по нивната љубов за велосипедите и рециклирањето.
Во 1992 година, советот на Градот Фрајбург усвои резолуција, со која на општинските земјишта единствено се дозволува изградба на „нискоенергетски објекти“ и сите нови згради мораа да бидат усогласени со некои спецификации за исполнување на „ниска енергија“. Живеалиштата ја користат сончевата енергија како пасивно, така и активно. Во прилог на сончевите плочи и колектори на покривите, обезбедување електрична енергија и топла вода, многу пасивни одлики ја користат сончевата енергија за регулирање на температурата во собите.
Фрајбург е домаќин на голем број на меѓународни организации, особено ИЦЛЕ - локални самоуправи за одржлив развој, ИСЕЦ - Меѓународно општество за сончева енергија, како и Фондацијата на Градоначалници.
Образование
Фрајбург е центар на академските институции и истражувањата со бројни интелектуални фигури и нобеловци, кои тука живееле, работеле и предавале.
Во градот постои еден од најстарите и најреномирани германски универзитети, Алберт Лудвиг Универзитетот во Фрајбург, како и неговиот медицински центар. Дом на некои од најголемите умови на Западот, вклучувајќи и такви еминентни личности како Јохан Ек, Макс Вебер, Едмунд Хусерл, Мартин Хајдегер и Фридрих Хајек, тоа е една од најголемите европски истражувачки и наставни институции.
Фрајбург исто така е домаќин на други образовни и истражувачки институции, како што се Универзитетот во Фрајбург за образование, Протестантскиот Универзитет во Фрајбург за применети науки, Музичката академија во Фрајбург, Католичкиот Универзитет во Фрајбург за применети науки, Меѓународниот Универзитет за кооперативно образование, три Макс-Планк институти и пет Фраунхофер институти.
Градот е домаќин на ИЕС-програмата на Европската Унија, која им дозволува на студентите да го проучат развојот и активностите на ЕУ.
Сообраќај
Фрајбург има широка пешачка зона во центарот на градот, каде не се дозволени автомобили. Фрајбург, исто така, има одличен јавен транспортен систем, управуван од ВАГ Фрајбург, во сопственост на градот. Ова постојано се засилува со зголемување на трамвајските линии, заедно со автобусите.
Фрајбург е на главната железничка линија Франкфурт на Мајна - Базел со чести и брзи возови на далечни одредишта од главната железничка станица во Фрајбург до главните германски и други европски градови. Други железнички линии возат источно кон Шварцвалд и западно кон Брајзах. Линијата до Брајзах е остатокот од меѓународната железничка линија Фрајбург - Колмар, која била отсечена во 1945 година, кога на железничкиот мост на Рајна во Брајзах беше уништена и не беше заменета.
Градот, исто така, е поврзан со автопатот А5 Франкфурт на Мајна - Базел.
Фрајбург се служи со европскиот аеродром Базел-Милхаусен-Фрајбург, сместен во Франција, во близина на границата со Германија и со Швајцарија. Аеродромот Карлсруе/Баден-Баден се наоѓа на околу 120 километри северно од Фрајбург, исто така, се користи од некои авиокомпании.
Спорт
Фрајбург е дом на фудбалскиот клуб СК Фрајбург, кој игра на стадионот Баденова. Во сезоната 2010-2011, тимот се натпреваруваше Бундеслигата и се избори до деветто место, со што и следната година ќе учестува во неа. Овој фудбалски клуб, имал успех во раниот 20 век, но досега се натпреварувал само во пониските дивизии.
Фрајбург, исто така, има и тим во хокеј на мраз ХК Фрајбург, кој игра во салата Франц-Зигел и рагби-тимот РК Фрајбург, кој се натправарува во регионалната лига во Баден-Виртемберг.
Меѓународни односи
Контроверзните коментари на иранскиот претседател Махмуд Ахмадинежад, во кое беше вклучено преиспитувањето на димензијата на Холокаустот, предизвика дискусии за партнерството на Фрајбург со Исфахан. Веднаш по овие коментари, градоначалникот на Фрајбург Саломон ја одложи посетата на Исфахан, но повеќето луѓе кои се вклучени особено оние во партијата Сојузот 90/Зелените, се противат на укинување на партнерството.
Космос-1032
Космос-1032 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 19 септември 1978 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 5500 килограми. Космос-1032 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 88,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 81,3°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 216 км, а најмалото на 212.
Зајачко стапало
Зајачко стaпало, исто така познато како дрво avens, трева Бене, колвар и трева Свети Бенедикт (латински herba benedicta ), е повеќегодишно растение од семејството на рози (Rosaceae), кое расте на засенчени места (како што се шумските рабови и во близина на жива ограда) во умерените региони на Евроазија. Воведен е во Северна Америка, каде што формира природни хибриди со Geum canadense.
Зајачко стапало, прилично редовно се хибридизира со Geum rivale (водени авени), бидејќи тие се тесно поврзани и се појавуваат заедно. Всушност, феноменот е толку впечатлив што хибридите некогаш биле третирани како вид, наречени Geum intermedium Ehrh.
Опис
Обично достигнува висина помеѓу 20 и 60 см, дрвените венчиња цветаат помеѓу Мај и Август, а неговите цветови се 1 – 2 см во пречник, има пет светло жолти ливчиња. Цветовите на хермафродит се мирисаат и опрашуваат од пчели. Плодовите имаат бруси, кои се користат за растурање со тоа што се фаќаат во крзно на зајаци и други животни. Корените го содржат соединението еугенол, кое исто така е присутно во каранфилчето и се користи како зачин во супите, а исто така и за ароматизирање на пивот.
Распространетост
Зајачко стапало може да биде пронајдено низ цела Европа (неговите области се повеќе расфрлани во јужна Иберија и во Русија, а целосно отсуствува од северна Скандинавија, Исланд, Фарските Острови, Шетланд, Малта, Балеарските и Егејските острови). Се јавува и во планините Атлас во Мароко, Алжир и Тунис, во Турција и Левант, Кавказ и Ерменските висорамнини, околу планините Алборз во Иран, а поретко во западен Сибир и во планините на Средна Азија до Западни Хималаи.
Во фолклорот
Во фолклорот, дрвените авени се заслужни за моќта да ги избркаат злите духови и да штитат од бесни кучиња и отровни змии. Поврзано е со христијанството бидејќи неговите лисја растеле по три, а ливчињата по пет (потсетувале, соодветно, на Света Троица и Петте рани). Астролошки, се вели дека со него управува Јупитер.
Во хербалната медицина
Билкарите користат дрвени шуми за лекување на разни болести, но нема научни докази дека има некаква корист.
1388
1388 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1388 година од новата ера, 388. од вториот милениум, 88. од XIV век и деветта од 1380-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6896 и 6897 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6138 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5148 и 5149 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2141.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1388 година се протега во 4024 и 4025, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4084 и 4085 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1931. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 789 и 790 исламска година.
IC 1593
IC 1593 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1593 се споменува и како NPM1G +14.0307.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1593 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,5 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,5 m/лм2. IC 1593 има привидни димензии од 0,3' х 0,2'.
Други поделби
Проучување на IC 1593 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1452566.
Сончогледово масло
Сончогледовото масло се добива од семето на сончогледот (Helianthus annuus). Сончогледовото масло најчесто се користи во храната како масло за пржење и во козметичките препарати за смекнување кожа. Првото масовно индустриско производство на сончогледово масло се случило 1835 година во тогашната Руска Империја. Денес Русија и Украина се најголемите производители на сончогледово масло.
Велешко
Поимот Велешко се употребува за приближно означување на местото на некој настан и значи дека се случило во околината на градот Велес, т.е. место кое географски тежнее кон градот. Во зависност од административната поделба дефинирана со соодветна законска регулатива понекогаш се мисли на сите населени места кои потпаѓаат под управување на локалните власти во општина Велес, според оваа дефиниција во одредени периоди некои места потпаѓаат под Велешко, но некогаш и не.
Горен и долен индекс
Индекс е знак (буква, број) или текст кој се пишува за одредено ниво погоре или подолу, како и со помала големина од обичниот текст.
Горни индекси
Симболите за заштитен знак ™ и за авторска права © обично се пишуваат како горни индекси.
Ознаките за подножни белешки (фусноти) во некој текст најчесто се пишуваат како горни индекси, а во Википедија и наводите се бележат како горен индекс.
Во математиката, горен индекс најчесто се користи за експонент, т.е. за степенување. На пример: a². Тука бројот 2 е горен индекс на буквата a, односно бројот 2 е експонент на основата a и има значење a² = a·a. (Ова е формулата за пресметување на плоштина на квадрат со страна a.)
Во обичен текст, дропка може да се напише користејќи горен индекс, па коса црта на напред, па долен индекс. На пример, 2/5 = 0,4.
Понекогаш редните броеви се означуваа со горни индекси. На пример, на англиски текст-уредувачи како Microsoft Word, автоматски се преформатираат редните броеви како 1st во 1st, 2nd во 2nd, итн. Во таа смисла, во Р.М. се користи 1о or 2о за последователно прикажување на особини или друго. (Тука е напишана мала буква „о“ како горен индекс, а може непосредно (без горен индекс) да се користи симболот ° за степен, но е доста помал и слабо видлив.)
Покрај овие попознати примери, се забележува дека во математиката и во другите природни науки, горни индекси се користат и за други означувања.
Долни индекси
Можеби најпознатиот пример за користење на долни индекси е во хемиски формули. На пример, хемиската формула за глукоза е C6H12O6 (што значи дека глукоза е молекула со 6 атоми од јаглен, 12 атоми од водород и  6  атоми кислород ).
Исто така, долни индекси се користат во математика и физика за означување на разни верзии на истата променлива. На пример, со vракета и vнабљудувач се означуваат брзината на ракета и брзината на набљудувачот, соодветно.
Покрај овие попознати примери, се забележува дека во математиката и во другите природни науки, долни индекси се користат и за други означувања.
Текстуални уредувачи
Microsoft Word има поддршка за горни и долни индекси на повеќе места и за повеќе намени. За внесување на индекси во обичен текст може да се користат копчињата кои се наоѓаат на табот Home под Font (види слика). Можат да се користат и комбинациите на тастерите: ++ за внесување на горен индекс или + за внесување на долен индекс. За внесување на подножни белешки, наводи итн., се користат наредбите на табот: References.
ХТМЛ
Во ХТМЛ и во Вики синтакса, долни индекси со добиваат со таговите  и. Аналогно, горни индекси се добиваат со таговите  и. Големината и позицијата на изведените знаци зависат од фонтот, прелистувачот, платформата, ...
Уникод
Уникод има поддршка за горни и долни индекси и истите можат да се користат и во ХТМЛ. На пример, за ², т.е. горен индекс 2 може да се користи  или   или хексадецималниот број 00B2. За внесување на уникод симболи во текстуални уредувачи на Microsoft се внесува хексадецималниот код, па веднаш потоа се притиска Alt+x.
TeX
Во LaTeX и во TeX, долни индекси се добиваат со долна црта _, додека горни индекс се добиваат со карета ^ (shift+6). На пример, во Википедија Вики синтакса  дава x_{12}, а   дава 3^2, а во овој пример се гледа какви проблеми има со хоризонтално порамнување на обичен текст и математички текст со горни и долни индекси. Од друга страна, само со математички текст-уредувачи како LaTeX можеме правилно да запишуваме заеднички горни и долни индекси. На пример, за комплетно означување на изотопот на атомот галиум (со 31 протони и) со 37 неутрони треба  и се добива:
Надворешни врски
<!--
Alignment examples
This image shows the four common locations for subscripts and superscripts, according to their typical uses. The typeface is Minion Pro, set in Adobe Illustrator. Note that the default superscripting algorithms of most word processors would set the “th” and “lle” too high, and the weight of all the subscript and superscript glyphs would be too light.
Desktop publishing
Many text editing and word processing programs have automatic subscripting and superscripting features, although these programs usually simply use ordinary characters reduced in size and moved up or down – they are not true subscript or superscript glyphs. Professional typesetting programs such as QuarkXPress or Adobe InDesign also have similar features for automatically converting regular type to subscript or superscript. These programs, however, may also offer native OpenType support for the special subscript and superscript glyphs included in many professional typeface packages (such as those shown in the image above). See also OpenType, below.
Хендрик Пекелер
Хендрик Пекелер (* 2. Јули 1991 година во Itzehoe ) е германски ракометар, кој во текот на сезоната 2018/19 игра во Кил. На 2,03 метри широк Пекелер е пивот.
Клуб
Хендрик Пекелер започна со ракомет во 2002 година во ЕТСВ Фортуна Гликштадт. Во 2004 година се пресели во МТВ Херцхорн и во 2007 година во регионалната лига Брамстедтер ТС. Во 2008 година добил четиригодишен договор со Кил. Во сезоната 2008/09, сепак, тој имал прв избор во вториот оддел TSV Altenholz. Од летото 2009 година Пекелер играше за тимот на Бундеслигата и за игра во вториот тим на Регионална лига на Кил. Во летото 2010 година тој го објави својот потег кон Bergische HC. Таму потпишал двегодишен договор. Во 2011 година тој се искачи со БХК во Бундеслигата. Од сезоната 2012/13 Пекелер играше за ТБВ Лемго, каде што потпиша тригодишен договор. Во сезоната 2013/14 Пекелер беше со 125 теренски погодоци, постигнувајќи најголем број голови во лигата. Во јули 2014 година, беше објавено дека ќе го напушти Лемго по сезоната 2014/15 и ќе се смени како наследник на Бјарте Мирхол до Рајн-Некар Ловен. Во летото 2018 година се вратил во Кил.
Приватност
Пекелер го прекина школувањето во банкарскиот систем за да ја заврши основната обука во јануари / февруари 2010 година во Бундесверот. Потоа бил прифатен во групата за промоција на спортот во Варендорф, која била обучена од Мартин Хејбергер. Хеубергер исто така беше помалиот тренер на репрезентацијата на Пекелер.
Бундес рекорд
Извор: Профил на играч во ракометната Бундеслига
Емилија Џипунова
Емилија Џипунова (р. во ) — македонска балерина и балетски критичар.
Животопис
Го завршила Балетското училиште во Скопје во класата на Ѓ. Македонски и Н. Кирсанова, напоредно со гимназијата. Апсолвирала на Филолошкиот факултет во Скопје. Член е на Балетот при МНТ во периодот 1949-1974.
Кариера
Џипунова припаѓа на првата генерација македонски балерини. Таа започнала да се занимава со балет на возраст од 13 години. Како солистка, за првпат настапила во 1949 година, во првата целовечерна балетска претстава „Бахчисарајска фонтана“. До пензионирањето во 1975 година, таа учествувала во сите балетски претстави, именувана како „истакнат солист“. Настапувала како солистка во над 30 балети поставени на сцената на МНТ, а нејзините улоги биле високо вреднувана од критиката. Исто така, таа настапувала и во балетските сегменти од повеќе опери, поставувани на сцената на МНТ.
По пензионирањето, Џипунова продолжила да ги следи балетските случувања во Македонија, објавувајќи критики во дневните весници и во повеќе списанија. Таа е автор на текстот и раскажувач на телевизиски серии од областа на балетот, а напишала и над 70 лексикографски одредници за балетската уметност во повеќе енциклопедии. Најпосле, Џипунова е автор на две книги: „Македонската балетска сцена“ и „Балетот како врвна естетика на играта“.
Петрички инцидент
Петрички инцидент (Петрички инцидент; Επεισόδιο του Πετριτσίου) — граничен конфликт помеѓу Грција и Бугарија во Пиринска Македонија во 1925 година. Настаните се случиле помеѓу 19 и 28 октомври 1925 година и започнала со граничен инцидент, кога по убиството на грчки војник, грчката армија навлегла во Пиринскиот дел на Македонија и окупирала 10 села. По десетдневната необјавена војна, која се водела со четите на ВМРО и мал дел на бугарската армија, грчката војска неславно се повлекла. Конфликтот познат како „Петрички инцидент” бил разрешен од Лигата на народите.
Тек
По завршувањето на Првата светска војна, со Нејскиот договор од 27 ноември 1919 година, Бугарија била казнета од победниците (Антантата), Бугарија немала право да има воздухопловство, морнарица и артилерија, а бугарската армија не можела да ја надмине бројката од 33.000 војници, вклучувајќи ја и пограничната стража. Едноставно Бугарија не била способна да ја брани својата територија. Со Нејскиот договор најмногу добила фаворизирата Грција. Освен Егејска Македонија, населена претежно со македонско население, таа ги добила и териториите во Западна Тракија, кои за Бугарија биле единствениот излез на Бело Море.
Грчките политичари кои сонувале да ја обноват Византија, по поразот од Турција во 1922 година и обединувањето на македонските револуционерни сили (Мајскиот манифес т во 1924 година и основачкиот конгрес на ВМРО обединета, одржан од 1 до 11 октонври 1925 година во Виена), гледале закана за остварување на своите цели во окупираниот од Бугарија, Пирински дел на Македонија, каде ВМРО создала држава во држава.