cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Африка
Праисторија
Повеќето палеоантрополози сметаат дека Африка е најстарата населена територија на Земјата, со човечки видови кои потекнуваат од континентот. Во текот на средината на XX век, антрополозите откриле многу фосили и докази од човечко населување пред 7 милиони години. Се мисли дека фосилните остатоци од неколку видови на рани човеколики мајмуни се развиле во современ човек, на пример Australopithecus afarensis (датира приближно од пред 3.9-3,0 милиони години п.н.е.), Paranthropus boisei (околу 2.3-1,4 милиони години п.н.е) и Homo ergaster (околу 1,9 милиони-600.000 години п.н.е). Во праисторијата на човештвото, Африка (како сите други континенти) немала држави и била населена од групи на ловци и собирачи на плодови, на пример Кои и Сан. На крајот од Леденото Доба, околу 10.500 година п.н.е, Сахара повторно станала зелена плодна долина и африканското население од внатрешноста и крајбрежните планински предели се врати во потсахарска Африка. Сепак, поради топлата и сува клима, областа на Сахара до 5000 година п.н.е станувла посува и непријателска. Населението од областа на Сахара преминало кон долината на Нил под вториот водопад, каде што направило трајни или полутрајни населби. Се случила голема климатска промена, со што се намалиле силните постојани дождови во Централна и Источна Африка. Од тогаш преовладува сушен период во Источна Африка, но во последните 200 години и во Етиопија. Населението во Африка припитомувало говеда уште пред да се занимава со земјоделство, но истовремено ловело и собирало плодови. Се мисли дека до 6000 година п.н.е, во Северна Африка говедата веќе биле припитомени. Во областа помеѓу Сахара и Нил, луѓето припитомиле многу видови на животни, на пример магаре и мала коза со извртени рогови, која била вообичаена на територија од Алжир до Нубија. Во 4000 година п.н.е климата во Сахара со многу брзо темпо станувала се посува. Оваа климатска промена предизвикала значително намалување на водата во езерата и реките и го предизвикала создавањето на пустина. Ова, понатаму, го намалило бројот на обработлива почва во населбите и предизвикало преселби на земјоделските заедници кон тропската клима на Западна Африка. До првиот милениум п.н.е во Северна Африка била започната обработката на железо и преку Сахара се проширила до северните делови на потсахарска Африка, додека до 500 година п.н.е обработката на метал станала вообичаена во Западна Африка. До 500 година п.н.е во многу делови на Источна и Западна Африка обработката на железо била вообичаена, иако населението од другите области не почнало со обработката на железо сè до раните векови од новата ера. Во Северна Африка, Нубија и Етиопија биле ископани бакарни предмети кои датираат од околу 500 години п.н.е, и кои укажуваат дека до тоа време биле воспоставени транс-сахарски трговски мрежи.
Рани цивилизации
Во 3300 година п.н.е во Северна Африка, со појавувањето на писменоста во фараонската цивилизација на древен Египет, се отвориl историски запис. Сè до 343 година п.н.е Египетската држава, која ги има едни од најстарите и долготрајни цивилизации, продолжила да влијае брз други делови, така што египетското влијание допрело длабоко до денешна Либија, северно до Крит и Ханаан и јужно до кралството Аксум и Нубија. Феникијците од Тир од северно-западниот крајбрежен дел на Африка на Картагина, основале независен центар на цивилизација со трговски врски до Феникија. Европското истражување на Африка било започнато со Старите Грци и Римјани. Во 332 година п.н.е Александар Македонски беше добредојден како ослободител во персиски окупираниот Египет. Во Египет тој ги одредил границите на Александрија, која по неговата смрт станала главен град на Птоломејската династија. Откако Римското Царство го освои Средоземното крајбрежје на Северна Африка, римјаните ја присвоија областа во својот систем. Тие направиле римска населба во денешен Тунис и на други места долж крајбрежјето. Христијанството се рашири во овие области од Палестина преку Египет, поминувајќи јужно, надвор од границите на Рим, во Нубија, и најдоцна до VI век и во Етиопија. На почетокот на VII век, новосоздадениот арапско-исламски калифат се прошири во Египет, а потоа во Северна Африка. Накратко додека локалната берберска елита беше составен дел од муслиманските арапски племиња. Кога Омајадска ,главниот град на Дамаск, влезе во осмиот век, исламскиот центар на Средоземјето се премести од Сирија во Кајраван во Северна Африка. Исламска Северна Африка стана поинаква, прерасна во центар на мистичари, ученици, правници и филозофи. За време на VIII век, Исламот се прошири до потсахарска Африка, главно преку трговија и преселба.
Берлинска Конференција
Берлинската Конференција се одржала во 1884-85 година и претставуваше значаен настан во иднината на политиката на африканските етнички групи. Кралот на Белгија, Леополд II, ја свика оваа конференција и на неа присуствуваа европските сили кои бараа право врз африканските територии. На конференцијата се бараше европските сили да стават крај на Борбата за Африка со тоа што ќе се согласат за политичка поделба и сфери на влијание. Тие политички го составија планот на поделба на континентот по сфери на интерес, кои сè уште постојат во Африка. Борби за независност Владеачкото право на европскиот народ ќе продложи сè до завршувањето на Втората светска војна, кога речиси сите останати колонијални територии постепено официјално стануваа независни. Движењата за независност во Африка земаа замав по Втората светска војна, која ги ослабна главните европски сили. Во 1956 година, Тунис и Мароко ја добија својата независност од Франција. Гана го следеше нивниот пример, станувајќи прва ослободена колонија од потсахарските колонии. Повеќето од останатите територии на континентот станаа независни во текот на наредната деценија. Португалското прекуокеанско присуство во потсахарска Африка (особено во Ангола, Зелено’ртските Острови, Мозамбик, Гвинеја-Бисао, Сан Томе и Принсипе ) траеше од XVI век до 1975, откако во Лисабон со воен државен удар беше срушен режимот на Естадо Ново. Во 1980 година Зимбабве ја доби својата независност од Обединетото Кралство, по горката герилска војна помеѓу црните националисти и белото малцинство Родесиан, со кое владееше Ијан Смит. Иако Јужна Африка беше една од првите африкански држави која доби независност, сè до 1994 таа остана под контрола на белото малцинство на државата преку систем од расно одвојување, познато како апартхејд (apartheid).
Пост-колонијална Африка
Денес, Африка има 54 суверени држави, од кои повеќето сè уште ги имаат границите зацртани за време на европскиот колонијализам. Од колинијализмот, нестабилноста, корупцијата, насилството и авторитарианизмот им пречат на африканските држави. Повеќето од африкансите држави се републики кои работат според некоја форма на претседателскиот систем на владеење. Сепак, наместо тоа, некои од нив кружат во серии на државни удари, правејќи воени диктатури. Големата нестабилност главно беше резултат на маргинализацијата на етничките групи и беше создадена од водачите на тие етнички групи. За политички профит, многу водачи ги заладија етничките судири кои беа влошени, или дури создадени, од колонијално владеење. Во многу земји, војската беше единствената група која можеше делотворно да го зачува редот, и таа управуваше со многу народи во Африка за време на 1970-ите и раните 1980-ти. За време на периодот од раните 1960-ти до 1980-ите, во Африка имаше повеќе од 70 државни удари и 13 претседателски атентати. Поради тоа што Европа им наметна граници на многу народи,кои предизвикуваа вооружани судири, беа вообичаени граничните и територијалните несогласувања. Судирите во Студената Војна помеѓу Соединетите Држави и Советскиот Сојуз, како и политиките на Меѓународниот Монетарен Фонд, исто така играа улога во нестабилноста. Кога една земја за првпат ќе станеше независна, се очекуваше од неа да се согласи со една од двете суперслили. Многу земји во Северна Африка добија советска воена помош, додека многу други во Централна и Северна Африка беа поддржани од Соединетите Држави, од Франција или од двете. Во 1970-ите се случи ескалација, кога ново-независните држави Ангола и Мозамбик се согласија со Советскиот Сојуз, додека Западна и Северна Африка, со основање на бунтовнички движења, побараа вклучување на советско влијание. Во Етиопија имаше голем глад, кога гладуваа стотици илјадници луѓе. Некои тврдат дека марксистичкo-советските политики ја направиле ситуацијата полоша. Најразорниот воен судир во денешна независна Африка беше Втората Војна во Конго. До 2008 година, во овој судир беа убиени 5,4 милиони луѓе. Од 2003 година имаше непрекинат судир во Дарфур кој прерасна во хуманитарна катастрофа. СИДАта исто така беше распространет проблем во Африка по колонијализацијата.
Релјеф
Релјефот на Африка го претставуваат поголем број пространи висорамнини, кои се одликуваат со благо разбрануван релјеф. Во приморските делови релјефот се спушта стрмно, така што целата африканска плоча е заобиколена со тесен и рамничарски приморски појас. Од висорамнините се издигаат неколку планински масиви. Во северните делови се наоѓаат планините Атлас, Ахагар, Тибести и Дарфур. Се одликуваат со надморски височини од околу 3 000м. Овие планини се простираат во пустината Сахара. Најголемите планини се наоѓаат во источните делови од континентот. Такви се Етипските Планини и планинските области околу големите езера, како што се Килиманџаро, Кенија и Рувензори. Нивните височини се околу 5 000м. Териториите што се наоѓаат јужно од реките Кунене, Окаванго и Замбези се висорамнини на околу 1 200м.н.в. Од запад, исток и југ е заобиколена со високи приморски планини над 2 500м, од кои најголема е Кватламба. Во средишните делови се наоѓа пустината Калахари, а во приатлантскиот појас - Намибиската Пустина. Централните делови на Африка се наоѓаат меѓу источната и јужната планинска област и Атлантскиот Океан и на север сливот на реката Конго. Во овој дел се карактеристични висорамнините во Ангола и во Замбија, басенот на реката Конго и Камерунските Планини. Западните делови на Африка и териториите што се наоѓаат северно од Гвинејскиот Залив се со помали надморски височини и со пространи низини. Особена одлика на релјефот во Африка се пустините. Најголемата жешка пустина на Земјата е Сахара. Таа ги зафаќа северните и западните делови на континентот, поточно териториите од Атлантскиот Океан до Црвеното Море, а се простира на околу 7 милиони. Карактеристични се пустините Калахари и Намиб, кои се наоѓаат во јужните делови на Африка. Во пустинските области се среќаваат ергови и дини, како посебна одлика на пустинскиот релјеф. Поголемите низини се централните делови од басенот на реката Конго, низината Сенегал, низините околу езерото Чад и низините кај Гвинејскиот Залив.
Брегова разгранетост
Африка има слабо разгранет брег. Крајбрежните делови се високи, стрмни и тесни. Скоро и да нема заливи, острови и полуострови. На бреговите на Средоземното Море се наоѓаат заливот Сидра и Габескиот Залив, како и полуостровите Тунис и Барка. На бреговите на Индискиот Океан се наоѓаат Сомалискиот Полуостров и островот Мадагаскар, Коморските, Маскаренските и Сејшелските Острови. На бреговите на Атлантскиот Океан најкарактеристичен е Гвинејскиот Залив со островите Сан Томе и Принсипе. На југот на Африка е карактеристичен ’ртот Добра Надеж.
Клима
Климата во Африка е тесно поврзана со географската положба. Низ Африка поминува екваторот, кој го дели континентот на северен и јужен дел. Тоа условува рамномерен распоред на климатските појаси. Околу екваторот се простира екваторскиот појас, а потоа северно и јужно од него се простираат тропски, суптропски и умерени климатски појаси. Екваторскиот појас се одликува со: температури од околу 24-25°С и годишно колебање од само 2-3°С, и големи количества врнежи, кои во Гвинејскиот Залив изнесуваат околу 12 000мм годишно, а паѓаат секојдневно, обично во попладневните часови. Изразита екваторска клима има во Горна Гвинеја и во басенот на реката Конго, односно во појасот од 0-100 северна и јужна географска широчина. Таму се развиени многу бујни тропски шуми. Тропските појаси се простираат северно и јужно од екваторскиот појас. Тие се одликуваат со две различни годишни времиња, односно летен врнежлив и сув период. Северно и јужно од тропските се простираат суптропските климатски појаси, кои се одликуваат со покуси и поретки врнежливи периоди, така што во овие појаси се јавуваат пустините. Поради тоа овие појаси се познати како пустински. На север таква е пустината Сахара, а на југ пустината Калахари и Намибиската Пустина (Намиб), кои се одликуваат со типична пустинска клима. Во овие пустини температурите дење можат да се искачат и до 50С, а ноќе да се спуштат за околу 30°С. Врнежите кои се незначителн, ги нема по неколку години, а во Намибиската Пустина скоро воопшто нема врнежи. Снег паѓа само во најсеверните делови и на најјужните планински врвови на Килиманџаро, Кенија и Рувензори има вечен снег. Умерените климатски појаси во Африка се простираат во крајните северни и јужни делови на континентот, каде што се присутни четири годишни времиња. Станува збор за областите на планинскиот масив Атлас и јужните делови на Јужноафриканската Република. Климатските одлики на Африка зависат и од движењето на морските струи. Покрај северозападна Африка тече ладната Канарска струја. На бреговите на Африка е карактеристична и Бенгуелска струја.
Хидрографија
Сливови и реки
Езера Африка е континент на кој се наоѓаат поголемиот дел од слатководните и солените постојани и привремени езера, главно до тектонско потекло. Најголеми се: езерото Викторија, од каде истекува реката Бел Нил, потоа Тангањика - со длабочина од 1 435м, езерото Њаса, Албертово, Едвардово езеро и езерото Тана. Сите овие езера се наоѓаат во големиот тектонски ров во Африка и сите се пловни. Езерото Чад зафаќа најголем дел од внатрешниот слив во Африка. Длабоко е само 1,5м, така што, сместено во посушни простори, често ја менува својата површина. Во пустината Калахари се наоѓаат солени мочуришта и езерото Макарикари. Низ Африка има многу големи заезерени површини, кои во влажниот период се исполнуваат со вода, а во сушниот период пресушуваат.
Население
Африка е континент на кој живеат околу 1.2 милијарди жители. Сопред големината на територијата, релативно е ретко населена. Во пустините просечно живее по 1 ж/км2, во екваторските шуми по околу 5 ж/км2, а во саваните и во степите по околу 10 ж/км2. Најгусто населени се приморските предели, поточно државите околу Гвинејскиот Залив, долниот тек на реката Нил, Јужноафриканската Република, северозападните делови на планината Атлас и источните делови околу големите езера. Природниот прираст на населението во Африка е релативно висок. Со подобрување на животните и здравствените услови во последните 2-3- години населението во Африка е во постојан порас. Повеќе од 95% од населението се Африканци, а околу 5% се од европско или азиско потекло. Африканското население го сочинуваат неколку групи како што се: негроидната група — Пигмејци, Бушмани и Хотентоти кои живеат во екваторските шуми и во јужна Африка; црнечката група, во која се вбројуваат црнците од Западна и од Централна Африка и Бантуцрнците, кои живеат во Централна и во Јужна Африка; групата Нилоти, кои живеат во горниот слив на реката Нил и групата Хамити, кои живеат во северниот дел на Африка, како што се Арапи, Туарези и Бедуини. Европското население е најраспространето во јужноафриканската Република. Народите на Африка зборуваат различни јазици. Присутни се разни домородечки јазици, а соодветно на европските колонизатори, во голема мера како службени јазици се среќаваат англискиот и францускиот јазик. Во северните делови на Африка се зборува Арапскиот јазик.
Стопанство
Африка е континент што се одликува со недоволен стопански развој. Располага со различни природни богатства, кои не се доволно истражени. Најразвиени стопанскит гранки се земјоделството, сточарството и експлоатацијата на природните богатства и суровини за потребите на индустриските развиени земји во Европа, САД и некои од азиските земји. Земјоделството и сточарството се двете стопански гранки со кои се занимаваат три четвртини од населението во Африка. Во сферата на земјоделството е особено важно производството на палмино масло, како, кикирики и маслиново масло. Главна одлика на земјоделството е екстензивниот начин на производство. Сточарстовто во Африка, главно, го опфаќа одгледувањето на овци, кози, говеда и камили. Овците, козите и камилите се најзастапени во северните делови на Африка, а говедата во областите на саваните и степите. Сточарстовто се одликува со екстензивен начин на одгледување. Од секундарните дејности најразвиена е есплоатацијата на разни минерални суровини: дијаманти, кобалт, злато(со повќе од 70% учество во светското производство), фосфати, хром, манган, ванадиум, бакар, антимон и радиоактивните елементи уран и радон. Во Африка, поточно во Сахара, во Либија, Египет и Нигерија се откриени и се оксплоатираат големи количества нафта. Индустријата како стопанска гранка е најразвиена во јужноафриканската Република, а во другите држави претежно е развиена лесната индустрија. Развојот на индустријата е ограничен поради и натаму недоволно оформена патна мрежа во Африка.
Јазици
Според повеќе проценки, во Африка се зборуваат преку илјада јазици (УНЕСКО процени околу двеилјади). Повеќето од нив потекнуваат од Африка, но некои потекнуваат од Европа или Азија. Африка е најголемиот повеќејазичен континент во светот и не е ретко оддлени личности да зборуваат течно не само повеќе африкански јазици, туку и еден или повеќе европски јазици. Има четири семејства на мајчини јазици во Африка: По крајот на колонијализмот, речиси сите африкански земји присвоија службени јазици кои потекнуваа надвор од континентот, иако неколку земји добија законско признавање на мајчините јазици ( Свахили ,Јоруба, Игбо и Хауса). Во голем број земји, англискиот и францускиот јазик се користат за комуникација во јавната сфера, како на пример во владата, трговијата, образованието и медиумите. Арапски, португалски, африкански, малгашки и шпански јазик претставуваат примери за јазици кои го следат своето потекло надвор од Африка, и кои денес ги користат милиони Африканци, и во јавните и во приватните сфери. Италијанскиот јазик се зборува во некои од поранешните италијански колонии во Африка. Пред Првата светска војна,и германскиот јазик се употребуваше во некои области.
Култура
Некои аспекти на традиционалните африкански култури помалку се применуваа во последниве години како резултат на годините на запоставување и потиснување од страна на колонијалните и поколинијалните режими. Сега има обиди за повторно откривање и оживување на африканските традиционални култури, со разни движења како африканската ренесанса, кое го водеше Табо Мбеки, афроцентризамот, кое го водеа група на ученици, вклучувајќи го Молефи Асанте, како и признавањето на традиционалната духовност преку декриминализацијата на Вуду и други духовни форми. Во последниве години, традиционалната африканска култура стана синоним на руралната сиромаштија и земјоделскиот живот.
Музика и танци
Египет долго време беше културен центар на арапскиот свет, додека сеќавањето на ритамот на потсахарска Африка, особено на Западна Африка, се пренесуваше преку атлантската трговија со робови со денешните самба, блуз, џез, реге, хип-хоп и рок. Во периодот од 1950-ите до 1970-ите,со популаризацијата на афробит и хајлајф (Afrobeat and Highlife), имаше маса од овие различни стилови. Модерната музика на континентот вклучува многу сложено хорско пеење во Јужна Африка и ритамот на танцот на музичкиот стил соукос (soukous), кој доминираше во музиката на Демократска Република Конго. Домашните музички традиции на танцување на Африка се задржани преку усната традиција и тие се многу слични со музичките стилови на Северна и Јужна Африка. Арапските влијанија можат да се видат во музиката и танците на Северна Африка, додека во Јужна Африка, поради колонизацијата, видни се западните влијанија.
Религија
Африканците имаат разновидни религиски верувања и многу е тешко да се направат статистики за религиските врски, бидејќи тие се премногу чувствителна тема за владите со мешовито население. Според Светската Енциклопедија (World Book Encyclopedia), Исламот е најраспространетата религија во Африка, по која следи Христијанството. Според Енциклопедија Британика (Encyclopedia Britannica), 45% од населението се муслимани, 40% се христијани и помалку од 15% ги следат традиционалните африкански религии. Мал број на Африканци се Хиндуисти, Бахаи, или преземале верувања од јудејската традиција. Има и африкански Евреи, како на пример луѓето од Бета Израел, Лемба и Абајудаја од Источна Уганда. Има и малцинство на Африканци кои не се религиозни.
Растителен и животински свет
Областите на растителниот свет во Африка, главно, се делат на шумски, тревни и пустински. Шумските предели се простираат околу екваторот, а ги зафаќаат териториите Горна Гвинеја, долниот тек на реката Нигер и басенот на реката Конго. Во неа се развиени високи и бујни прашуми со палми, баобаб, махагомнови, абкурсово и други дрвја, испреплетени со пониски катови растенија, така што се развила густа скоро непроодна шума, позната под името џунгла. Екваторските шуми кон север и кон југ постепено се проретчуваат и преминуваат во предели со густи треви вискои 1-3м, познати под името савани. Саваните, одејќи кон север, односно југ, постепено се менуваат, така што се одликуваат со ниски треви и боцкави растенија и грмушки, односно макии најчесто од акации, скудни треви и полупустини. Ваквите предели се познати како степи. Степите во продожение се менуваат во полупустини во кои се среќава значително поскудна растителност, така што преминуваат во пулупустини и пустини, главно без растителност или со ректи растенија, како што се кактусите. Во пустините се среќаваат оази, во кои има бујна растителност, додека во другите делови периодично се појавува скудна растителност за време на дождови. Во оазите најчесто има палми, а некаде се одгледуваат земјоделски култури. Животинскиот свет во Африка е мошне разновиден. Во тропските предели се среќаваат слонови, носорози и мајмуни. Во саваните и во степите најзастапени се тревопасните животни: жирафа, антилопа, газела, бивол и др. а од ѕверовите се среќаваат: лав, гепард, леопард, хиена, африканското диво куче и др. Во водните средини се среќаваат нилски коњи, крокодили и др. влекачи и инсекти. Карактеристични се мувата цеце, која ја предизвикува болеста спиење, и маларичниот комарец, кој ја предизвикува болеста маларија.
Црква „Св. Теодор Тирон“ - Долно Српци
Местоположба
Црквата се наоѓа во средишниот дел на селото.
Историја
Денешната градба била подигната во 1929 година и е една од најголемите и најдобро изградените цркви во областа. Претходно, на истото место се наоѓала помала и постара црква, подигната во 1871 година. До 1946 година, црквата поседувала над 130 декари земја (ниви и ливади), која била поделена на селаните.
До 1912 година, во непосредна близина на црквата се наоѓале и селски гробишта. Денес, главните селски гробишта се наоѓаат во северниот дел на црквата, каде е изградена црквата „Св. Архангел Михаил“.
Црквата доживеала обнова во текот на 2010 година.
Во 2018 година, црквата била погодена од гром, при што биле искршени прозорците и изгорела електричната инсталација. Исто така напукнале делови од објектот, потемнеле ѕидовите во внатрешноста, а испаѓале и се искршиле и дел од лустерите во црквата.
Архитектура
Фасадата на храмот пред ударот на гром била розова, а по обновата во 2019 година, црквата добила бела фасада.
Галерија
Останати објекти
Арон Мој
Арон Мој (роден на 15 септември 1990 во Сиднеј) — австралиски фудбалер, играч од средниот ред на Селтик и на австралиската репрезентација.
Болтон Вондерерс
Мој ја започнал својата кариера во Европа како младински стипендист во школата на англискиот клуб Болтон Вондерерс, откако бил забележан од Крис Сали.
Сепак, тој го напуштил Болтон без да забележи ниту еден настап за првиот тим на клубот, откако одбил да го продолжи договорот во јули 2010 година, барајќи поголема минутажа.
Сент Мирен
На 23 октомври 2010 година, Мој му се приклучил на Сент Мирен, клуб од Шкотската Премиер лига, и дебирал истиот ден во поразот со 3–0 од Хартс. На 18 јануари 2011 година, го постигнал својот прв гол за светците, во повтрениот натпревар од четвртото коло на Купот на Шкотска, кој Сент Мирен го добил со убедливи 6–1 против Питерхед. Откако запишал 18 настапи и еден гол во сите натпреварувања, на Мој му бил понуден нов договор во април 2011 година, пред конечно да потпише продолжување за уште две години во мај.
Сезоната 2011-2012, за негова несреќа била обележана од стресната фрактура на грбот која што ја доживеал уште за време на предсезоната. Сепак, како што минувале месеците, неговото закрепнување започнало да оди добро. Откако посетил специјалист за се увери дека повредата е залечена, Мој се вратил во акција на 17 декември 2011 година, влегувајќи како замена, во ремито 1-1 против Мадервел. Во следниот натпревар, одигран на католички Бадник 2011, тој го постигнал својот прв првенствен гол за клубот против Ренџерс на Сент Мирен Парк во победата со 2-1.
Поради веќе споменатата повреда, втората сезона со Сент Мирен ја завршил со само 12 настапи, 8 во првенството и 4 во купот, и еден постигнат гол.
Вестерн Сиднеј Вондерерс
Откако го напушти Сент Мирен со слободен трансфер, Мој се вратил во Австралија на 25 јуни и бил најавен како едно од трите инаугуративни засилувања на новиот клуб член на А-лигата, Вестерн Сиднеј Вондерерс. Тој го направил своето деби во воведниот натпревар од сезоната во ремито 0-0 против Сентрал Коуст Маринерс а на 23 февруари 2013 година, тој го постигнал својот прв гол, во победата со 1–0 над Перт Глори. Тој одиграл 23 настапи и постигнал еден гол во својата прва сезона со Вондерерс, кои го завршиле регуларниот дел од сезоната на првото место и се пласирале во големото финале во нивната инаугуративна сезона. Мој учествувал и во неговото второ последователно големо финале на А-лигата следната сезона; сепак клубот од неговиот роден град одново бил поразен во финалниот натпревар овојпат од Бризбејн Роар.
Мелбурн Сити
Откако бил отпуштен од Вестерн Сиднеј Вондерерс на 21 мај 2014 година, истиот ден, било објавено дека тој ќе се придружи на еден од најголемите ривалите на клубот во А-лигата, Мелбурн Сити. Тој го постигнал својот прв гол против Брисбејн Роар, а исто така постигнал гол и на двата натпревари против неговиот поранешен клуб Вестерн Сиднеј Вондерерс. На крајот на сезоната, тој ја освоил титулата во А-лигата со Мелбурн Сити, притоа бил избран за играч на годината на клубот и бил најдобар стрелец на клубот за таа сезона (со 7 гола), а исто така имал и осум асистенции.
Мој станал најмладиот марки играч во историјата на А-лигата кога повторно потпишал со Мелбурн Сити за сезоната 2015–2016. На 29 септември, тој постигнал хет-трик против Хајделберг Јунајтед во четвртфиналето на ФФА купот, а два од погодоците биле постигнати со удар надвор од шеснаесетникот; со ова тој исто така станал прв играч на Сити кој постигнал хет-трик во ФФА купот. За време на неговиот престој во Мелбурн Сити, селекторот на австралиската репрезентација Анге Постекоглу го означил Мој како „најдобар и највозбудлив играч во А-лигата“, додека поранешниот голман на сокеросите Марк Боснич го опишал како „најдобриот австралиски играч од средниот ред кој игра било каде во светот“. Добрите игри на Мој не останале не забележани ниту од другите екипи ширум светот, па така Мелбурн Сити одбил една понуда од 2 милиони долари од клубот од Саудиска Арабија Ал-Наср. На 5 март 2016 година, тој му асистирал на Бруно Форнароли за два од неговите три гола за да стигне до 20 асистенции за сезоната; рекорд на сите времиња во А-лигата.
Манчестер Сити
На 30 јуни 2016 година, Мој потпишал тригодишен договор со Манчестер Сити.
Хадерсфилд Таун
Само шест дена по потпишувањето за Манчестер Сити, Мој бил позајмен Хадерсфилд Таун во Чемпионшип. Тој го направил своето деби за Хадерсфилд во нивната победа од 2–1 над Брентфорд на 6 август, и го постигнал својот прв гол за нив на 10 септември во победата со 1–0 над Лидс Јунајтед во дербито на Западен Јоркшир. На 28 ноември 2016 година, тој постигнал моментален израмнувачки погодок во поразот со 2–1 на домашен терен од Виган Атлетик. На крајот од регуларниот дел од сезоната навивачите на Хадерсфилд Таун го изгласале Мој за најдобар играч на сезоната, која завршила со промоција на териерите во Премиер лигата откако клубот бил победник во финалето на плејофот во кое го совладале Рединг по изведување на пенали; Мој бил еден од сигурните изведувачи за својата екипа.
На 15 јуни 2017 година, било објавено дека Хадерсфилд се договорил со Манчестер Сити да го потпише Мој на трајна основа. Надоместокот бил пријавен на 8 милиони фунти, со потенцијално зголемување на 10 милиони фунти во зависност од додатоците. Сити би имал и откупна клаузула за враќање на Мој. Трансферот бил финализиран на 30 јуни. Мој го направил своето деби во Премиер лигата за Хадерсфилд во нивниот прв натпревар од сезоната 2017–2018, победата од 3–0 над Кристал Палас, а самиот Мој учествувал во два од головите. Тој го постигнал својот прв гол во Премиер лигата една недела подоцна, единствениот гол во натпреварот со кој Хадерсфилд го победил Њукасл Јунајтед. На 21 октомври 2017 година, Мој го постигнал воведниот гол кога Хадерсфилд го изненадил Манчестер Јунајтед со 2–1 во пресметката во Премиер лигата на стадионот Џон Смит.
Во неговата трета сезона во Хадерсфилд, Мој одиграл 29 натпревари и 3 гола, но не можел да го спречи испаѓањето на териерите од Премиер лигата.
Брајтон
На 8 август 2019 година, Мој се приклучил на Брајтон енд Хоув Албион на позајмица од Хадерсфилд Таун. Своето деби за галебите го направил влегувајќи како замена во ремито 1–1 на домашен терен против Вест Хем Јунајтед на 17 август. Првиот гол за клубот го постигнал на 28 декември 2019, во победата со 2-0 на домашен терен над Борнмут.
На 24 јануари 2020 година, Мој направил постојан трансфер во Брајтон потпишувајќи договор на три и пол години.
Шангај СИПГ
На 28 август 2020 година, било објавено дека Мој потпишал за кинескиот клуб Шангај СИПГ, откако тие ја активирале ослободителната клаузула во неговиот договор од 4 милиони фунти. Менаџерот на Брајтон, Греам Потер рекол по неговото заминување „навистина уживав да работам со него, и во име на сите во клубот би сакал да му се заблагодарам за неговиот придонес и да му посакам добро во иднина“.
Селтик
На 19 јули 2022 година, Мој му се приклучил на Селтик потпишувајќи двегодишен договор со клубот.
Репрезентативна кариера
Мој имал право да ги претставува Германија или Холандија преку неговите родители.
Во периодот 2008 и 2009 година, Мој одиграл 10 натпревари и постигнал четири гола за австралиската репрезентација под 20 години. Тој играл на Светското првенство за играчи под 20 години, каде настапил во два натпревари од групната фаза пред Австралија да биде елиминирана, постигнувајќи гол во неговиот втор натпревар против Бразил. Тој бил повикан во сениорската репрезентација во август 2009 година.
Кон крајот на 2011 година, Мој изјавил дека сака да игра за Австралија на Летните олимписки игри 2012, сепак, тие биле неуспешни во нивната квалификациска кампања за Лондон 2012.
На 7 декември 2012 година, тој го направи своето деби за сениорската репрезентација против Гуам постигнувајќи гол од слободен удар за да го отвори резултатот во натпревар во кој Сокеросите победиле со 9-0. Во следниот натпревар против Кинески Тајпеј, Мој повторно постигнал гол од слободен удар кога Сокерос победиле со 8–0 и се квалификувале за ЕАФФ источноазискиот куп.
На 11 март 2015 година, тој бил избран во составот за натпреварите против Германија и Македонија. На 3 септември 2015 година, тој го постигнал петтиот гол во победата со 5–0 над Бангладеш во квалификациите за Светското првенство 2018 во Перт. Како еден од главните играчи на Австралија во овој квалификациски циклус, Мој им помогнал на Сокерос да стигнат до завршниот турнир во Русија со успехот над Хондурас во интерконтиненталниот плејоф, завршен со вкупен резултат 3-1 за Австралија.
Во мај 2018 година, тој бил избран во австралискиот состав од 23 играчи за Светското првенство 2018 во Русија, правејќи го своето мундијалско деби на 16 јуни во Казањ во поразот со 2-1 од подоцнежниот светски првак Франција во првиот натпревар од групата. Мој ги одиграл целосно и другите два натпревари на Австралија против и, но Сокерос биле елиминирани откако освоиле само еден бод во групната фаза.
Четири години подоцна, тој ја претставувал Австралија на своето второ светско првенство во Катар 2022. Како и пред четири години, тој играл во сите натпревари на својата земја во фазата по групи, но овојпат Австралија имала повеќе среќа; иако почетокот бил идентичен како и на претходното првенство, со пораз од Франција, потоа тие ги совладале и  со 1-0 и како втори зад триколорите минале во осминафиналето каде се сретнале со. Мој го одиграл целиот натпревар против гаучосите, во кој неговата репрезентација загубила со 2-1 и го завршила настапот на катарското првенство.
Клупска статистика
Статистиката е ажурирана на 2 ноември 2022.
Црква „Св. Атанасиј“ - Рилево
Свети Атанасиj – главна и единствена црква во селото Рилево. Сместена е во крајниот северозападен дел од селото.
Историја
Според ктиторскиот натпис во прозорецот на јужната певница, црквата била изградена од мајсторот Иван од Кичево. Фрескописана била во 1626/1627 година од зографот Јон од грамоското влашко село Линотопи.
Архитектура
Градбата на црквата има правоаголна основа со многуаголна апсида на источната страна. Влезот е сместен на источната страна. На јужниот ѕид има ниша со фреска, а фрескописан и источниот ѕид во делот над апсидата. Објектот е изграден од варовник и е покриен со кров од ќерамиди. Внатрешноста на црквата е фрескоживописана. Фреските се со понизок квалитет. Фигурите се со рамни тела, без снага и без хармонични пропорции.
Дворот на црквата е ограден со камена ограда и во него се сместени камбанаријата, помошен објект и селските гробишта. Камбанаријата се неоѓа непосредно од левата страна од влезот на црквата. Таа има шестаголна основа и на секоја страна во горниот дел има по една монофора. Влезот на камбанаријата се наоѓа на источната страна и пред него има натстрешница покриена со ќерамиди, додека над натстрешницата има квадратно окно.
Коприва
Коприва (лат. urtica) е род на цветни растенија од семејството Urticaceae. Многу видови имаат бодливи влакна и може да се нарекуваат коприви или бодливи коприви, иако последното име се однесува особено на Urtica dioica.
Видовите Urtica се храна за гасеници на бројни пеперуги и молци.
Опис
Овие видови растат како едногодишни или повеќегодишни тревни растенија, ретко како грмушки. Тие можат да достигнат, во зависност од видот, локацијата и состојбата на хранливата почва, висина од 10 - 300 сантиметри. Повеќегодишните видови имаат подземни ризоми. Зелените делови се влакнести. Нивните стебла се често четириаголни.
Во 1874 година, за време на престојот во јужна Франција, францускиот ботаничар Чарлс Наудин открил дека силните ветрови во текот на 24 часа ги правеле боцкавите влакна на копривата безопасни за цела една недела.
Видови
Голем број на видови вклучени во родот во постарата литература сега се препознаваат како синоними на Urtica dioica. Некои од овие таксони сè уште се признати како подвидови.
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2013)">потребно е цитат  ]
Екологија
Поради боцкавите влакна, видовите Уртика ретко ги јадат тревопасните животни, туку повеќе служат како засолниште за инсекти, како што селисна вошка, ларви од пеперуги и молци.
Употреба
Ткаенина направена од коприва била пронајдена на местата за погребување кои датираат од бронзеното време. Се користела за облека, мрежи за риболов и хартија од неразвиените заедници. Во Нов Зеланд, U. ferox е класифициран меѓу отровните растенија, најчесто при контакт со кожа.
ПУ „Христијан Тодоровски-Карпош“ - Герман
Основно училиште „Христијан Тодоровски-Карпош“ (официјално: Подрачно основно општинско училиште „Христијан Тодоровски-Карпош“ - Герман; скратено: ПООУ „Христијан Тодоровски-Карпош“) — подрачно основно училиште во селото Герман, претставува единка на училиштето истоименото училиште од селото Ранковце.
Училиштето е именувано по истакнатиот македонски партизан од НОБ и народен херој Христијан Тодоровски-Карпош.
Местоположба
Објектот на училиштето се наоѓа во самото село Герман.
Настава
Во училиштето се изведува настава од прво до деветто одделение и наставата се изведува единствено на македонски наставен јазик.
Наставата е комбинирана и има само две паралелки и тоа: една од прво до петто одделение и една од шесто до деветто одделение.
Лукајски Архипелаг
Лукајски Архипелаг или Бахамски Архипелаг — островска група која ги опфаќа Бахамите и британската прекуморската територија Туркс и Кајкос. Сместен е во регионот Западни Инди на Атлантскиот Океан, северно од Куба и другите Антили, а источно од полуостровот Флорида.
Архипелагот е наречен по домородниот народ Лукајци кој изворно го населувал архипелагот. Иако политички се состои од две групи острови, Лукајскиот Архгипелаг претставува природна целина геолошка, еколошка и културна смисла. Важи за дел од Кариби те иако физички не излегува Карипското Море.
Предложена федерација
Во 2010 г. водачите на Бахамите и Туркс и Кајкос изразиле интерес за можноста да создадат федерација.
Земји и територии
На југоисток архипелагот продолжува под вода во облик на потопените плитаци Марамче, Сребрен и Божиќен (Мушоар, Плата и Навидад), а истото важи и за островите Туркс и Кајкос над вода. Во управна смисла, плитакот Марамче е дел од Туркс и Кајкос, а Сребрениот и Божиќниот Плитак се во состав на Доминиканската Република.
Квалификации за Светско првенство во фудбал 2018 - КОНМЕБОЛ
Пласман на Светското првенство обезбедиле 4 репрезентации: победникот во квалификациите Бразил, потоа Уругвај, Аргентина и Колумбија. Петопласираната репрезентација Перу обезбедила учество во баражот, преку кој со победа над Нов Зеланд се пласирала на превенството.
Формат на натпреварување
Структурата на квалификациите останала иста како и во претходните пет изданија на квалификациите на конфедерацијата КОНМЕБОЛ. Десет екипи играат по Бергеров ситем на натпреварување. Четирите најдобри екипи се квалификувале за Светското првенство 2018, додека петтопласираната екипа играла интерконтинентален бараж против репрезентација од ОФК конфедерацијата.
За разлика од претходните квалификации на кои однапред бил одреден распоредот, распоредот во овие квалификации бил одреден со извлекување на 25 јули 2015 во 18:00 МСК (UTC+3) во Санкт Петербург, Русија.
Причина за распоредување, Аргентина и Бразил автоматски биле позиционирани како тим 4, односно како тим 5, како би се осигурало ниеден друг тим да не би играл против овие два тима едноподруго во таканаречено двојно коло. Преостанатите осум тимови биле распоредени во преостанатите осум места со извлекување од 1 до 10 (освен 4 и 5).
Учесници во квалификациите
Сите репрезентации членки на КОНМЕБОЛ конфедерацијата учествувале во квалификациите за СП 2018.
1. коло
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 2 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 2 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 5 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 5 />
2. коло
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 6 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 6 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 7 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 7 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 8 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 8 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 9 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 9 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 10 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 10 />
3. коло
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 11 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 11 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 12 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 12 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 13 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 13 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 14 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 14 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 15 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 15 />
4. коло
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 16 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 16 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 17 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 17 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 18 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 18 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 19 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 19 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 20 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 20 />
5. коло
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 22 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 22 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 23 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 23 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 24 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 24 />
6. коло
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 26 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 26 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 27 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 27 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 28 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 28 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 29 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 29 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 30 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 30 />
7. коло
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 31 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 31 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 32 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 32 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 33 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 33 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 34 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 34 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 35 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 35 />
8. коло
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 37 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 37 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 38 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 38 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 39 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 39 />
9. коло
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 41 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 41 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 42 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 42 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 43 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 43 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 44 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 44 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 45 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 45 />
10. коло
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 46 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 46 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 47 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 47 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 48 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 48 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 49 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 49 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 50 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 50 />
11. коло
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 51 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 51 />
<section begin=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 52 /><section end=КОНМЕБОЛ Квал. за СП 2018 - натпревар 52 />