cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ѓорѓе Бранковиќ
Светост
Членовите на династијата Бранковиќ биле познати по нивната посветеност на православното христијанство, и Ѓорѓе Бранковиќ (митрополитот Максим) исто така ја претставувал таа семејна традиција. Починал на 18 јануари 1516 година, а раните индикации за светителството се појавиле до 1523 година, во времето кога Белград веќе бил во рацете на Османлиите (од 1521 година). Дотогаш, отоманската експанзија стигнала до Крушедолскиот манастир, каде што бил погребан. Во тие немирни времиња, неговиот култ бил основан со цел да послужи како зајакнување на моралот за Србите, кои заедно со Унгарците и другите христијани се бореле против освојувачите на Османлиите. Во исто време, на истото место и со иста идеја се основани култови на сите членови на неговото семејство: на неговиот татко Стефан Бранковиќ (п. 1476 г.), на мајка му Ангелина (истовремено со Максим) и неговите братот, Јован (п. 1502). Во текот на 16 век, монасите од Крушедолскиот манастир ги славеле тие членови на династијата Бранковиќ и биле напишани хагиографии за Ангелина и Максим.
Членовите на семејството биле погребани во Крушедолскиот манастир и заедно положени во ковчези на олтарот. За време на Австро-турската војна (1716-1718), турската војска го нападнал Срем во 1716 година, го зазела Крушедол и ги запалила светите мошти, кратко по битката кај Петроварадин. Зачувани се само некои помали делови од моштите.
Рум-милет
Рум милет ( Millet-i Rum) била верска заедница (милет) во Отоманското Царство, која ги опфаќала православните Христијани кои имале свои автономни административни институции (судови, училишта, болници и др.), распоредени во одделни градски населби во периодот од XV до XX век.
Формирање и развој
Етнонимите (националностите) ретко се користеле за целите на администрацијата во Отоманското Царство. Православниот милет (румелијски, односно ромејски милет) бил под управата на грчката Цариградска патријаршија. Како дел од верската заедница на грчкиот милет, Македонците, Бугарите, Србите, Власите, дел од Албанците и другите православни народи биле скриени малцинства во рамките на овој милет до нивното признавање како посебни милети. Без сомнение тие имале свест дека припаѓаат кон некоја етничка заедница, но таа не создавала толку силни чувства на приврзаност и лојалност. Под отоманската власт етнонимите никогаш не исчезнале целосно, што покажува дека некоја форма на етничка идентификација била зачувана. Тоа се гледа од султанскиот ферман од 1680 година, во кој се наведени народностите во некои балканските земји на империјата, како: Грци (Рум), Албанци (Арнаут), Срби (Срф), Власи (Ефлјак) и Бугари (Булгар). Сепак, тогаш обичните луѓе гледале на себеси повеќе како христијани, а татковината им се протегала до границите на земјата на родната им населба.
Според некои автори, рум милетот постоел како еден историски (православен) етнос. Во таа смисла ромејската заедница може да се разбере како „пранација“. Многу одлики на ромејската заедница потсетуваат на нацијата. Нејзините членови имале заедничко име - „ромеи“ се користело од сите етнички групи. Таа имала и своја религија, православието, како основен елемент на нејзинот идентитет. Таа имала своја територија - дел од Отоманското Царство. Таа користела и општоприфатен писмен јазик, грчкиот, кој како литургиски јазик и како лингва франка до одреден степен престанал да биде јазик само на одредена етничка заедница. Ромејската заедница се состоела и од различни социјални класи - буржоазијата, занаетчиите и селаните. Во составот на буржоазијата влегуваал и ромејскиот административен апарат - патријаршискиот клир. Свештенството било „ромејско“, од различни етнички заедници, а не исклучиво грчко. Ромејската заедница имала и свој христијански културен идентитет. Ромејската црковна литература, напишана главно на грчки, припаѓала на целата заедница, без оглед на етничката припадност на авторот или читателот.
Пораст на национализмот
По Големата француска револуција (1789 - 1799 година) во ХІХ век започнал пораст на национализмот во Европа, вклучително и во Отоманското Царство. Сепак барем до 40-те години на ХІХ век се ширило т.н. „погрчување“ на интелигенцијата (подоцна и бугаризирање и србизирање во Македонија), кое во голема мера се совпаѓало со поевропејувањето на населението. Дотогаш гркофоните ромеи или гркомани ја ширеле европската цивилизација, но не наметнувале грчки етнички идентитет. Меѓутоа, во почетокот на 19 век со продорот на западните идеи за нацијата во отоманското општество, постепено започнала да се менува содржината на милет-системот. Цариградската Патријашија, која дотогаш била обединувачката институција на православниот милет, започнала да се трансформира во политичка институција и да се идентификува со грчкиот народ, преземајќи ја улогата на грчка национална црква. Тоа ги поттикнало и другите народи на Балканот што му припаѓале на Рум-милетот да започнат борба за национално осамостојување. Еден од многуте внатрешни и надворешни политички и културни фактори несомнено била реакцијата на балканските етнички заедници против наметнувањето на Мегали идејата. Од 40-те години во целиот полуостров почнала трескавична активност на т.н. „етнички активисти“, чија цел била уништување на старата ромејска заедница и трансформацијата на јазичните заедници во посебни нации со свои држави и цркви.
Националното будење на секоја етничка група биле комплексни и имало интеракција на едни етнички групи со други. Бугарската егзархија еднострано прогласила независност од Патриаршиjата во 1860 година, а била призната од страна на Османлиите во 1870 година, кое било само дел во серијата на слични настани. Така, порано била прогласена автокефалната Православна Црква на Грција во 1833 година и Православна Црква на Романија во 1865 година. Во 1877-1878 руско-турската војна нанела решавачки удар врз отоманската власт на Балканскиот Полуостров. Потоа, Српската православна црква, прогласила автокефалност во 1879 година. Стравот на Албанците дека земјите во кои тие живееле ќе биде поделени меѓу соседните држави го поттикнале растот на албанскиот национализам и така била основана Призренската лига. Признавањето на Власите како посебен народ во Отоманското Царство станало со султански ферман во 1905 година. Како резултат на тоа, силни етнички и национални соперништва меѓу балканските народи се појавили во пресретот на 20 век во Македонија. Тие се одвивале во серија конфликти помеѓу Грците (Гркомани), Србите (Србомани), Бугарите (Бугарофили) и Власите (Руманофили) во регионот. Младотурската револуција од 1908 го вратила парламентот, кој бил суспендиран од страна на султанот во 1878 година. Младотурците, кога дошле на власт, го прогласиле Османизмот за официјална идеологија и го прокламирале создавањето на единствена Отоманска нација, составена од одделните народности (милети) во Империјата. Сепак, процесот на заменување на монархиските институции бил неуспешен и Империјата продолжила да се превиткува под притисок на локалните револти. Потоа, со Балканските војни, Отоманското Царство ги изгубила речиси сите свои земи на Балканот, со што бил ставен де факто крај на заедницата на Рум-милетот.
Македонските Словени и не биле признаени од Султанот како посебен милет. Тие сè уште биле именувани како „Булгар-милет“, а во помала мера како „Рум-милет“ или „Срб-милет“. Во втората половина на XIX век и почетокот на XX век, започнала македонската преродба, која што се зајакнала во периодот меѓу двете светски војни, а врвната точка ја достигнала по Втората светска војна.
Романска преродба
Отстранување на фанариотите
Во првите години на 19 век, со Влашка и Молдавија сè уште владееле фанариотите, кои биле зависни од султанот а управувањето на дунавските кнежевства го гледале преку лично збогатување. Во 1816 година кнез на Влашка бил Александар Суцу кој во Букурешт пристигнал со повеќе од 800 луѓе, а во Молдавија кнез бил Михаил Суцу. Корупцијата, грабежите и интригите биле секојдневие во политичкиот живот на кнежевствата. Поради тоа фанариотите предизвикале незадоволство и омраза во сите слоеви на романското општество.
Во ваква состојба на кнежевствата во 1821 година избувнало востание во Влашка на чело со Тудор Владимиреску, болјарин и учесник во Руско-турската војна (1806-1812). Кон востанието се вклучиле главно селското население а до март 1821 година, нивните сили изнесувале до 60,000 војници. Но кога започнал нападот кон Букурешт, селаните ги нападнале болјарските имоти по кое тие започнале да бегаат кон Трансилванија, а Владимиреску неуспешно се обидувал да воведе ред и своите борби да ги насочи единствено кон фанариотите.
Во април 1821 година неговите сили влегле во Букурешт. Во исто време од Молдавија се движеле силите на Ипсиланти (член на Филики етерија, тајна грчка организација за борба против Османлиите). Османлиските власти сакале од Владимиреску или да се воздржат од борби или да станат сојузници на османлиските сили против етеристите на Испиланти. Целиот хаос завршил со убиство на Владимиреску, распаѓање на неговата армија и разгром на етеристите. Османлиското Царство успеала да го задуши востанието а бил ставен и крај на фанариотското господарство во двете кнежевства. По крајот на востанието Русија започнала голем притисок за повлекување на османлиските сили во кое и успеала, а самите фанариоти биле исклучени од сите граѓански и црковни служби и биле заменети со романски. За нов кнез на Влашко бил избран Ѓорѓи Гика, а во Молдавија бил поставен Јон Струдза.
Органски статут
Во следниот период започнала нова војна меѓу Руската и Османлиското Царство која завршила со потпишување на договорот од Едрене во 1829 година, според кој двете дунавски кнежевства добиле автономија, Портата се откажала од правото за доставување на стоки и храни од кнежевствата, двете кнеества добиле право на сопствени сили, султанот бил лишен од правото на монопол во врска со надворешната политика како резултат на кое двете кнежевства добиле пристап до европскиот пазар.
Врховната власт била контролирана од руските власти, а за спроведување на нови реформи во кнежевствата бил основан т.н. Органски статут за државно уредување на двете земји. Законодавната власт била усполнувана од специјални органи - Дивани на чело со болјарите, а извршната од локалните господари. Така во 30-тите и 40-тите години на 19 век во земјите значително се развило занаетчиството, трговијата. И покрај развојот, во земјата продолжила експлоатацијата на селаните и зависноста од големците. Како главен идеолог за борба против феудалното општество бил Николае Балческу кој поради големиот приситок бил принуден да побегне во Париз каде во 1848 година се вратил во земјата и воден од Француската револуција истата година, организирал слична револуција и во двете дунавски кнежевства.
Молдавска револуција (1848)
Во 1846 година во Молдавија било основано тајна органзиација наречена Патриотска асоцијација чија цел била да го собори кнезот Стурдза од власт. По започнувањето на Француската револуција, на 27 март 1848 година во градот Јаш се одржало собрание на околу 1,000 болјари, трговци и учители на кое собрание била испратена петиција до кнезот за реформи и намалување на корупцијата и злоупотребата. Кнезот ги прифатил сите услови но откажал да закаже избори за нови болјари. Поради ова започнале немири во земјата, но поради неединството на опозицијата кнезот успеал да го задуши востанието а голем дел од уапсените ги испратил во Истанбул пред султанот. Но конфликтите продолжиле а самата Руска Империја се плашела дека немирите можат да се префрлат и во Бесарабија по кое следувала заедничка интервенција со молдавскиот кнез и целосно задушување на востанието.
Влашка револуција (1848)
Влашката револуција од 1848 година претставува дел од револуциите што се случиле во Европа истата година и е тесно поврзана со неуспешната Молдавска револуција во 1848 година. Главна причина за избувнување на револуцијата бил обидот да се поништи административната политика на болјарските аристократи кои биле под директно влијание на руските власти. Предводени од неколку млади интелектуалци и офицери, движењето успеало со соборување на принцот Ѓорѓи Бибеску и негова замена со привремена влада.
Во земјата станало јасно дека револуцијата може да биде задушена единствено со странска интервенција. Поради тоа во Истанбул бил испратен Јон Гика кој побарал османлиска помош, а во исто време помош била побарана и од Русија. Така на 19 јули 1848 година османлиските и руските сили навлегле на дунавска територија и без поголеми дејствија ја уништиле револуцијата.
По револуцијата
По крајот на револуцијата, Влашка и Молдавија биле окупирани од османлиските и руските војски. Окупацијата продолжила до 1851 година, а според договорот од 1849 наместо кнез, во Влашка и Молдавија биле поставени администратори од двете земји. За господар на Влашка бил избран Барбу Штирбеј а на Молдавија Ѓорѓи Гика. Освен тоа бил основан и Диван од болјари чии решенија директно биле потчинети на рускиот и турскиот двор и тоа преку претставители на двете империи во Букурешт. Во времето на Кримската војна двете кнежевства биле окупирани од Русија, а во 1854 година од јужните делови на земјата навлегле османлиските сили на Омер Паша, но како резултат од постигнатиот договор меѓу Англија, Франција и Портата, двете кнежевства биле дадени на Австрија.
Обединување
По крајот на Кримската војна, австрискиот режим станал омразен меѓу населението бидејќи бил потиснат материјалниот и политичкиот живот. Во мировните преговори меѓу Големите сили било одлучено замена на рускиот протекторат со колективен протекторат на земјите кои го потпишале договорот. Во исто време романските емигранти во Париз започнале се појасно да го поставуват прашањето за обединување на двете кнежевства. На едната страна застанале Австрија и Османлиското Царство заедно со Англија која била во добри трговски односи со Истанбул. Од друга страна била Франција која не сакала Русија да излезе во своите сфери на влијание на Балканот, Средоземјето и Мала Азија како и Русија која проценила дека едно соединување ќе доведе до слабеење на позициите на Османлиите. Најголема улога во обединувањето на двете дунавски кнежевства имале емигрантите во Западна Европа, посебно во Франција која не се спротивставувала на обединувањето.
По крајот на конгресот, австриските сили се повлекле од двете кнежевства а во 1857 година биле спроведени успешни избори за обединување на двете кнежевства. На конвенцијата од 7 август 1858 било изгласено да се зачуваат двете кнежевства како одделни но со право да основат заеднички управни органи. Во 1861 година Александар Јон Куза го објавил соединувањето на двете кнежевства иако тие сè уште биле вазални на Османлиското Царство. Во 1861 година во османлиската престолнина била свикана меѓународна конференција која го признала официјално соединувањето на двете кнежевства под името Романија и како вазална земја на Османлиите била до Берлинскиот конгрес.
’Ржаново
’Ржаново може да се однесува на следново:
Ехзен
Ехзен (Oechsen) — општина во округот Вартбург, во Тирингија, Германија.
Андрис Бједринс
Андрис Бједринс ( во ) — летонски професионален кошаркар кој моментално е слободен играч во НБА. Негов последен клуб бил Јута Џез, каде ја минал сезоната 2013–14. Бил избран на драфтот во 2004 како 11. избор од страна на екипата на Голден Стејт Вориорс, каде минал девет сезони и двапати стигнал до разигрувањето во вториот дел од НБА. Кариерата ја започнал во 2002 во екипата на КК Сконто, каде останал две години. Освен во НБА, Бједринс настапувал и за кошаркарската репрезентација на Латвија. Со репрезентацијата играл на европските кошаркарски првенства во 2007 и 2009, но не ја минале групната фаза.
Anywhere in the World
"Anywhere in the World" е заеднички сингл од англискиот диџеј, гитарист, музички продуцент, уметник Марк Ронсон и англиската пејачка и композитор Кети Би. Синглот беше снимен како дел од промотивната кампања Move to the Beat на Кока-Кола за Летните олимписки игри 2012 во Лондон. Синглот беше издаден како дигитално симнување на 30 март, 2012 година во Белгија и на 13 мај, 2012 година во Обединетото Кралство.
Олег Виник
Олег Винник (Олег Винник; роден во село Вербивка, Черкаска област, 31 јули 1973) — украински пејач, текстописец и глумец.
Кирххајм
Кирххајм може да се однесува на следниве места:
Список на државни водачи во 26 година
Ова е список на државни водачи во 6 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Урнсхаузен
Урнсхаузен (Urnshausen) — општина во округот Вартбург, во Тирингија, Германија.
Иван Каровски
Иван Каровски (р. во ) - македонски театарски, филмски и телевизиски глумец.
Животопис
Иван Каровски е роден во 1971 година во Скопје, каде што завршил основно и средно образование. Во 1990 година се запишал на Факултетот за драмска уметност. Отсек за драмски глумци. Се вработува во Театар Колозов, театар на Ѓорѓи Колозов и Шенка Колозова.
Во 1997 година се вработил во Институтот за социолошки и политичко правни истражувања во Скопје, како помлад асистент-истражувач. Во 2007 година е избран во звањето асистент истражувач. Денес работи како виш стручен соработник.
Филмографија
Каровски ги остварил филмските улоги:
Дениса Илич
Дениса Илич (Denise Ilitch, р. година во Детроит, Мичиген, САД) е македонско-американска стопанственичка, адвокатка и член на Одборот на управители на Мичигенскиот универзитет. Постоеле гласини дека Илич ќе биде Демократскиот кандидат за Гувернер на Мичиген во 2010 година, откако таа присуствувала на состаноци во Белата Куќа. Подоцна таа ја одбила приликата за биде номинирана.
Робертов Квартет
Робертов Квартет (Робертова Четворка) — компактна галактичка група оддалечена на околу 160 милиони светлосни години и сместена во соѕвездието Феникс. Претставува семејство од четири мошне различни галаксии чија меѓусебна близина е одговорна за настанокот на 200 ѕвездородни области и имаат развлечен млаз од гас и прав долг 100.000 светлосни години. Нејзините членови се NGC 87, NGC 88, NGC 89 и NGC 92, откриени од Џон Хершел на 30 септември 1834 г.
Квартетот е еден од најдобрите примери за компактни галактички групи. Бидејќи таквите групи содржат по четири до осум галаксии на мошме мало подрачје, тие се многу згодни за проучувањето на галактичките заемодејства и нивните ефекти, а особено настанокот на ѕвездите. Робертовиот Квартет има вкупна привидна величина од речиси 13. Најсјаен член на групата е NGC 92, со сина величина од 13,8. На небото, четирите галаксии се во попупречнички круг од 1,6 лачни минути, што одговара на 75.000 светлосни години. Групата е именувана од астрономите Халтон Арп и Бери Мадор во чест на Роберт Фридман, кој пресметал голем дел од поправените положби на галаксиите во нивниот „Каталог на јужни необични галаксии и здруженија“ од 1987 г.
Анета Попова
Анета Попова — македонска писателка, архитектка и ликовна ументичка.
Творештво
Попова твори во повеќе медиуми: керамика, фото и видео-перформанс итн. Ги објавила следниве книги: „Најкратки раскази“ (2009), драмата „Капка“ (во соавторство, Љубљана, 2011) и драмата „Тринити“ (2013). Покрај тоа, таа е авторка на перформансите: „Landscapes: The four seaons“ (Грција, 2021), „Керамикопии — Денови во принудна самоизолација“ (Скопје, 2020), „Triptych — Time space feeling“ (Грција, 2020), „Olymp“ (Грција, 2019), како и на самостојната изложба „Квадрати на постоењето“ (Скопје, 2019). Три нејзини кратки раскази се застапени во антологијата на македонскиот краток расказ, „Џинџуџе во земјата на афионите“ (Темплум, 2022).
Физичка константа
Физичка константа (физичка постојана) — физичка величина за која се смета дека е универзална во природата и постојана со низ времето. Како таква се разликува од математичката константа, која е утврдена бројчена вредност но сама по себе не подразбира физички мерења.
Во науката постојат многу физички константи. Меѓу општопознатите спаѓаат брзината на светлината во вакуум c, гравитациската константа G, Планковата константа h, електричната константа ε0 и елементарниот полнеж e. Физичките константи заземаат разни димензионални облици: брзината на светлината ја означува најголемата можна брзина во вселената и се изразува димензионално како должина поделена со изминато време. Од друга страна, константата на фината структура α, која ја карактеризира силата на електромагнетното заемодејство, е бездимензионална величина.
Димензионални и бездимензионални физички константи
Додека физичката величина што ја означува некоја физичка константа не зависи од мерниот систем што ја изразува, бројчената вредност на дименионалните физички константи зависи од единицата што ја користиме. Затоа овие бројчени вредности (како 299.792.458 за константата брзина на светлината c изразена во метри во секунда) не претставуваат вредности што може да ги предвиди физичката теорија.
Бидејќи нивните единици се поништуваат една со друга, соодносите на сличнодимензионлните физички константи не зависат од мерниот систем на овој начин, па затоа ти се чисти бездимензионални броеви чии вредности би можеле да се предвидат со некоја идна физичка теорија. Покрај ова, сите равенки на законитостите на физиката можат да се изразат без димензионални физички константи со постапка наречена обездимензионирање, но бездимензионалнтие константи и понатаму би останале. Затоа, теоретските физичари ги сметат овие бездимензионални величини за основни физички константи.
Меѓутоа, поимот „основна физичка константа“ се користи и на други начини. На пример, Националниот институт за стандарди и технологија на САД (NIST) под ова подразбира било која универзална физичка величина што се смета за постојана, како што е брзината на светлината c и гравитациската константа G.
Константата на фината структура α е веројатно најпознатата бездимензионална основна физичка константа. Направени се многу обиди да се добие нејзината вредност (измерена на ) од теоретско гледиште, но досега ниеден не вродил со плод. Истото важи и за бездимензионалниот сооднос на масите на основните честички (најочигледна е mp/me, прибл. 1836,152672). Меѓутоа, со развојот на квантната хемија во XX век, теоријата успешно пресметала огромен број на претходно неописливи бездимензионални физички константи. Затоа некои теоретски физичари и понатаму се надеваат дека ќе дојдат до образложенија за вредностите на другите бездимензионални фички константи.
Природни единици
Користејќи димензионална анализа, можеме да ги собереме димензионалните универзални физички константи во еден систем на мерни единици кој не се повикува на ниедна човечка замисла. Зависно од изборот на константи и нивниот распоред, добиените природни единици можат да добијат полезно физичко значење. На пример, долуприкажаните Планкови единици ги користат c, G, ħ, ε0 и kB за изведување на единици на начин што се однесува на обединети теории како што е квантната гравитација.
Наталитет во Македонија
Според податоците на Државниот завод за статистика на Република Македонија бројот на живородени во 2014 година е 23 596, а коефициентот на наталитет во 2012 година е 11.43 ‰.
Бројност
Бројност на живородени во периодот 1994-2014 година (податоци на ДЗС):
Општини
Бројност на живородени во текот на годините, по општини (податоци на ДЗС):
1 Во 2013 година кон општина Кичево се присоединети општините - Осломеј, Зајас, Другово и Вранештица.
Етничка припадност
Живородени деца според припадноста кон етничка заедница на мајката и на таткото, 2012 година, според податоците на ДЗС:
Живородени деца според припадноста кон етничка заедница на мајката и на таткото, 2013 година, според податоците на ДЗС:
Стапка на наталитет
Стапка на наталитет во текот на годините, според податоци на ДЗС (во ‰, број родени за една година на 1.000 лица од населението):
Кристина Њагу
Кристина Џорџана Њагу (Cristina Georgiana Neagu, р. ) е романска ракометарка, лев бек на ЧСМ Букурешт и на романската репрезентација.
Таа е единствената ракометарка во историјата на овој спорт која трипати била наградена со титулата ИХФ најдобар играч на годината.
Таа исто така е моментален капитен на својата репрезентација.
Биогреафија
Кристина Њагу е родена во Букурешт на 26 август 1988 година, во областа Гентеа. Таа има две постари сестри.
NGC 78B
NGC 78B — леќеста галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 78B се споменува и како NGC 78-2, UGC 194, MCG 0-2-5, KCPG 6A, KUG 0017+005, MK 547, CGCG 383-1.
Откривање
Објектот е откриен во 1879 година од страна на Карл Фредерик Пекиле, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 78B е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,3 m/лм2. NGC 78B има привидни димензии од 1' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 20 м 27,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 0° 50' 0". Положбениот агол на објектот е во износ од 134°.
Други поделби
Проучување на NGC 78B е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 216. Во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1309; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 591.
Фоњод
Фоњод — град во Средна Унгарија. Фоњод е град во округот на жупанијата Шомоќ. Градот има 4.886 жители, според проценките од 2010 година.
Местоположба
Градот Фоњод се наоѓа во средишниот дел на Унгарија. Од престолнината Будимпешта, градот Фоњод е оддалечен само 150 километри југозападно. Фоњод се наоѓа во средишниот дел на Панонската Низина, на јужниот брег на Балатон. Надморската височина на градод е околу 110 метри.
Црква „Св. Петка“ - Скочивир
Света Петка – главна селска црква во селото Скочивир.
Местоположба
Црквата се наоѓа на влезот од селото во северниот дел на селото, на возвишение коиешто ѝ дава доминантна положба во однос на остатокот од селото.
Историја
Црквата е изградена во 1860 година.
Архитектура
Градбата на црквата е со правоаголна основа и полукружна апсида на источната страна. Кон западната страна е доградена пространа затворена припрата. Главниот влез на црквата се наоѓа на западната страна, а црквата има и спореден влез на јужната страна. Камбанаријата е со квадратна основа и се издига над југозападниот агол на припратата. Објектот во целост е обоен во бела боја и е покриен со кров од ќерамиди. Внатрешноста на црквата е со богат фрескоживопис којшто е во релативно лоша состојба.
Дворот на црквата е ограден со камена ограда и во него се сместени селските гробишта.
Српски воени гробишта
На селските гробишта во дворот на црквата се среќаваат и гробови на српски војници кои загинале во Првата светска војна. Гробиштата се наоѓаат во лоша состојба.
Кристофер Илич
Кристофер Пол Илич (Christopher Paul Ilitch, р. година во Детроит, Мичиген, САД) е македонско-американски стопанственик. Тој е претседател и главен извршен директор на Илич Холдингз, приватна фирма со пријавени приходи од преку 2 милијарди американски долари. Преку Илич Холдингз, Илич е сопственик на Детроитските Ред Вингз во Националната хокеарска лига и Детроитските Тајгерс во Главната бејзбол лига. Тој дојде на чело на компанијата по смртта на неговиот татко, Мајк Илич, во 2017 година.
Тона
Тонa (наречена и тон; симб. т, t) е единица за маса од метричкиот систем еднаква на 1000 килограми или 1 мегаграм (1 Мг). Единицата не е дел од системот SI, но е прифатена за употреба со нетовите единици. Во САД има назив „метричка тона“ за да се избегне забуна со „кратката“ тона.
Во други единици
Една тона е еднаков на:
Изразување на енергија преку масата
Изразот „тони тринитротолуол (ТНТ)“ се користи како посреден начин на изразување на големи количества на ослободена енергија. Во употреба се претставките: „кило-“, „мега-“ и „гига-“, особено кога станува збор за енергијата што ја оддава атомското оружје, врз основа на согорливата енергија на ТНТ 4.2 МЏ/кг (или една термомеханичка калорија на милиграм). Оттука, 1 килотон ТНТ = 4,2 ТЏ, 1 Мт ТНТ = 4,2 ПЏ.
Единицата за енергија во системот SI e џулот (Џ, Ј). Ако една експлозија на ТНТ оддава 1.000 мали (термохемиски) калории на грам (4,2 kJ/гр.), еден тон ТНТ би оддал 4,2 гигаџули.
Чаковец
Чаковец (Čakovec) – град во северна Хрватска и седиште на Меѓимурската Жупанија, област која се наоѓа меѓу реките Мура и Драва и е позната по своите лозја, обработени полиња и ловишта. Спрема пописот од 2011 година, градот со своите приградски населби брои 27.820 жители (самиот град брои 15.147 жители), првенствено Хрвати, а најголеми малцинства се Ромите, Србите и Словенците.
Вајлар
Вајлар (Weilar) — општина во округот Вартбург, во Тирингија, Германија.
Чаковец
Име
Во изворите на унгарски јазик, градот се нарекува Чакторнија (Csáktornya, а на германски Чакатурн (Tschakathurn).
Историја
Според записите на Страбон, во римско доба, на местото на денешен Чаковец била Аквама (Aquama), војна станица и легионерски камп.
Името на градот доаѓа од грофот Димитриус Чаквија, кој на почетокот на 13 век подигнал дрвена тврдина, подоцна наречена „Чакова кула“. Првпат е спомената во 1328 година. Во службените записи населбата се појавува во 1333 година. Од 1350 до 1397 година, Чаковец е во сопственост на семејството Лацковиќ. Значаен економски и културен раст Чаковец доживува после 15 март 1547 година кога Никола Шубиќ Зрински од Сигет станал сопственик на подрачјето. Во тоа време, дворецот бил богато украсен, опкружен со парк и скулптури на познати војсководци и владетели. Грофот Јурај IV Зрински им дал привилегии на жителите на чаковечката тврдина и околните населби на 29 мај 1579 година, што било почеток на претворање на Чаковец во слободен трговски град. Тој ден се прославува како Ден на градот. Во текот на 18 век Меѓимурје е во посед на австриско-чешкото семејство Алтан, кое борави во Чаковец и значајно го надградуваат Стариот Град. Во 1738 година, градот е разрушен од земјотрес, а во 1741 година е изгорен од пожар. Уште еден земјотрес го погодил градот во 1880 година. Кон крајот на 18 век, сопственици на градот стануваат грофовите Фештетиќи, а во градот се развила индустрија и трговија. Во 1848 година, банот Јосип Јелачиќ го ослободил Чаковец од Унгарците и го припоил кон Хрватска, а во 1893 година во градот првпат е воведена електрична струја. Од 1941 до 1945 година, градот бил под унгарска окупација. Во 1945 го ослободила советската Црвена армија.
Архитектура и знаменитости
Во средишниот дел на Чаковец се наоѓа тврдината Стар Град (Чаковска тврдина), симбол на градот некогаш и денес. Сопствениците на тврдината биле со векови и сопственици на градот и целото Меѓимурје. Првично тврдината е изградена во средниот век за семејството Ернушт, а подоцна повеќепати е доградувана од семејството Зрински, кои оставиле и најзначаен печат за историјата и наследството на Чаковец. Во времето на семејството Зрински, во 16 век средишниот дел на тврдината бил преобликуван во ренесансна палата, околу која се подигнати ѕидини градени со печена тула. Ѕидините никогаш не биле довршени, а со текот на времето делумно биле доградени, а делумно и разрушени.
Палатата била обновена околу 1743 година за австриско-чешкото семејство Алтан-Пињатели, кога и го добила денешниот барокен изглед. Дворецот е дело на архитектот Антон Ерхард Мартинели, и се смета за еден од најголемите и најзначајните барокни споменици во Хрватска. На ѕидините е изградена барокна кула која ја прави препознатливата силуета на Чаковец. Во Стариот Град денес е сместен Музејот на Меѓимурје.
Сообраќај
Првата железничка пруга е изградена во 1860 година, а ја поврзувала Будимпешта со пристаништата Риека и Трст. Чаковец со железница е поврзан со Мурско Средишќе и Лендава во 1889 година. Патната инфраструктура е добра. Покрај жупаниските патишта, Чаковец е поврзан и со новиот автопат кој го поврзува граничниот премин Горичан со Загреб, Карловац и Јадранското Море.
Стопанство
Чаковец е економски, културен и административен центар на Меѓимурската Жупанија. Стопанството на градот се заснова на металопреработувачката индустрија, производството на храна, дрвопреработувачката индустрија, градежништвото и трговијата.
Друг важен историски споменик во Чаковец е францисканската црква и манастир на Францисканскиот Плоштад. Манастирот е изграден на место на поранешен дрвен манастир кој го основал Никола Зрински. Денешниот е изграден постепено меѓу 1702 и 1750 година. Црквата Св. Никола (1707-1728) во внатрешноста има барокен инвентар, а надворешноста ја краси претставителна фасада, која е украсена со кипови на светци. Камбанаријата потекнува од средината на 18 век (1753-1757) и исто така е изградена во барокен стил.
Во самиот центар на Чаковец се наоѓаат Францисканскиот Плоштад, Плоштадот на Републиката и улицата која ги спојува – улица Крал Томислав. Во тој простор се наоѓа низа куќи од XVIII и XIX век изградени во доцнобарокен и класичен стил, кои својот денешен изглед го добиле кон крајот на 19 и почетокот на 20 век.
Најраскошна од сите градби во центарот на Чаковец е бившото Трговско казино, изградено во стил на унгарската сецесија, со фасада со комбинирани украси од тули и малтер. Зградата е подигната во 1903 година, архитект бил Одон Хорватин, а била наменета за потребите на чаковечкото здружение на трговци. Објектот служел како друштвено собиралиште на богатите граѓани, а во него се наоѓале просторија за картање, читална и танцов салон. После Втората светска војна зградата служела како библиотека, а подоцна како седиште на синдикатот.
На Плоштадот на Републиката се наоѓа споменик на Никола Зрински, квалитетно вајарско дело од 1904 година кое се состои од постамент со бистата на Никола Зрински како и столб со Орел. Во паркот на Стариот Град се наоѓа барокен кип на св. Јероним, поставен во 1766 година. Ова дело на познатиот штаерски вајар Вајт Кенигер, подигнато е во времето на семејството Алтан во 18 век, кога се верувало дека св. Јероним е роден во Меѓимурје.
Култура
Во градот делуваат повеќе установи на културата: Музејот на Меѓимурје Чаковец во Стариот Град чува 17.000 вредни предмети, библиотеката и Центарот за култура, кои се исто така од жупаниско значење. Библиотеката Никола Зрински нуди бројни печатени дела како и мултимедијални содржини на граѓаните од целата жупанија, а Центарот за култура организира годишно преку 700 програми.
Георги Димитров
Георги Димитров (18 јуни 1882 - 2 јули 1949) — бугарски политичар со македонско потекло, раководител на Бугарската комунистичка партија и на Комунистичката интернационала, како и премиер на Народна Република Бугарија од 1946 до својата смрт.
Рана политичка кариера
По Октомвриската револуција бугарските тесни социјалисти се приклучуваат кон Коминтерната, а на нејзиниот Трет конгрес зема учество и Димитров. По неуспешното Септемвриско востание во 1923 година во Бугарија, Димитров е осуден на смрт и е принуден да пребегне во СССР. Таму зема учество во апаратот на Коминтерната, но од 1929 до 1933 година тој е немилост кај Сталин и советското раководство поради несогласувањето со политиката на Коминтерната кон социјалдемократијата и фашизмот по 1928 година.
Лајпцишки процес
Димитров се стекнува со светска слава кога при Лајпцишкиот процес организиран од германските нацисти со цел да се обвинат комунистите за палањето на Рајхстагот во 1933, многу успешно се одбрани и успева да биде ослободен од обвинението. Имајќи го предвид неговиот стекнат имиџ при овој процес, Сталин во 1934 го поставува на чело на Коминтерната. Димитров ја врши функцијата генерален секретар на Коминтерната сè до нејзиното распуштање во 1943.
Премиер на Бугарија
По доаѓањето на власт на Отечествениот фронт во Бугарија во септември 1944 година, Димитров останува во СССР, а во Бугарија се враќа откако таа е прогласена за народна република, по референдумот од 15 септември 1946 година. Набрзо, во ноември 1946 година Димитров бил избран за премиер на Бугарија.
Во декември 1946 во Бугарија бил извршен првиот повоен попис на населението. Првпат во историјата на Македонците во Бугарија им било дозволено слободно да ја изразат својата национална определба. Бугарската историографија се обидува да изгради негативен лик на Димитров како божемен предавник на бугарската национална идеја. Македонската историографија Димитров го цени како прв челник на Бугарија што ја признал македонската националност. Во негова чест, неговото име го носи една скопска гимназија.
Ракомет на Летните олимписки игри 1976
Ракометот на Летните олимписки игри 1976 — третиот официјален ракометен турнир на Олимписките игри. Турнирот се одржал во Монтреал, Канада. На турнирот учествувале вкупно 11 репрезентации.
Првото место го освоил СССР, второто Источна Германија и третото Унгарија.
Федерико Пелузо
Федерико Пелузо (роден во Рим на 20 јануари 1984) — италијански фудбалер, лев бек на Сасуоло.
Клупска кариера
Пелузо ја започнал својата кариера во еден мал клуб од Рим, АСД Петриани. Оттаму потоа преминал во редовите на Лацио, но таму не се задржал долго и бил ослободен како недоволно талентиран.
Во 2001 година Пелузо му се приклучил на тимот на Про Верчели за кој одиграл цели три сезони и во чиј дрес го постигнал својот прв професионален погодок. Во летото 2004 година, тој потпишал за Тернана, клуб во кој поминал две сезони за да во 2006 година биде откупен од страна на Албинолефе за кого играл во периодот додека клубот се натпреварувал во Серија Б.
Аталанта
Во јануари 2009 година Пелузо направил трансфер во Серија А клубот Аталанта, откако Аталанта и неговиот претходен клуб Албинолефе се согласиле на размена во која во спротивен правец заминал Карамоко Сисе. На 8 март 2009, Пелузо го направил своето деби во Серија А во натпреварот против Милан, почнувајќи како стартер и го одиграл целиот натпревар до крајот. На 25 октомври истата година тој го постигнал својот прв погодок во Серија А против екипата на Парма. Во сезоната 2009-10 Аталанта испаднала од Серија А, но Пелузо одлучил да не ја менува клупската средина и да остане во клубот. Тој бил клучен играч во одбраната на бергамашите во Серија Б следната сезона и одиграл 33 натпревари во кој постигна и еден гол со што му помогнал на клубот да ја освои титулата во втората лига по ранг и да обезбеди промоција назад во Серија А. Следната сезона Пелузо си го зачувал местото во почетната постава на клубот и со добрите перформанси заработил повик и во националната селекција. На 21 декември 2011, тој постигнал прекрасен погодок против Чезена кога со серија од дриблинзи се ослободил од комплетната одбрана на противникот и со лоб удар го совладал голманот.
Јувентус
На почетокот на 2013 година Пелузо заминал на шестмесечна позајмица во Јувентус каде одново се сретнал со својот поранешен тренер Антонио Конте кој го тренирал и неколку сезони пред тоа додека играл за Аталанта. Во првото интервју за клубот Пелузо изјавил:"За мене ова е голема шанса, да докажам дека заслужувам да го носам дресот на една од најголемите екипи во светот". Тој дебитирал само 3 дена подоцна откако го комплетирал својот трансфер, играјќи ги сите 90 минути во поразот од Сампдорија со 1-2.
Сасуоло
На 3 јули 2014, Јувентус ја прифатил понудата од 4,5 милиони евра на Сасуоло за Пелузо. Тој потпишал три-годишен договор со нив.
Репрезентативна кариера
Пелузо за првпат добил повик во италијанската фудбалска репрезентација на 10 август 2012 заедно со уште три соиграчи од Аталанта. Пет дена подоцна тој дебитирал за Италија во пријателски натпревар против Англија, а својот прв репрезентативен гол го постигнал месец дена подоцна во победата од 2-0 над Малта на 11 септември.
Јоже Циуха
Јоже Циуха (26 април 1924 – 12 април 2015 година) ― словенечки сликар.
Животопис
Јоже Циуха е роден во Трбовље. Во 1950 година дипломирал на Академијата за ликовни уметности во Љубљана. Во текот на неговата кариера тој многу патувал, а неговиот уметнички стил бил под влијание на времето поминато во Македонија како студент, како и во Париз и на Далечниот Исток во 1950-тите и Северна и Јужна Америка во текот на 1960-тите. Циуха предавал на Меѓународната летна академија во Салцбург во 1970-тите, како и на Универзитетот Западен Мичиген, и на Меѓународното графичко училиште во Венеција и на Академијата за ликовни уметности во Љубљана.
Циуха работел со различни медиуми, вклучувајќи акварел, цртеж, илустрација, мозаик и таписерија. Тој, исто така, пишувал поезија и други дела. Неговите дела биле плодно изложени, а се чувани во неколку големи меѓународни уметнички установи.
Треска (состојба)
Треската или ендогена хипертермија е состојба која настанува поради нарушување во центарот за терморегулација во хипоталамусот кој започнува да функционира на повисоко ниво под дејство на пирогени.
Диференцијална дијагноза
Треската е чест симптом на многу состојби:
Колач (печиво)
Колач (калач, колач, kalács,, колач, colac) – традиционален источноевропски леб, кој обично се служи за време на разни обредни оброци. Името потекнува од старословенскиот збор коло што значи „круг“, „тркало“.
Унгарска традиција
Унгарскиот калач е сладок леб многу сличен на бриош, кој обично се пече во плетенка и традиционално се смета за храна на Велигден. До крајот на 19 век, подготовката на калачите била слична на онаа на секојдневниот леб; разликата била во обликот и во поквалитетното брашно што било користено за калачите. Денес калачот се подготвува од тесто збогатено со млеко и јајца. Се пече во рерна или печка од тули, понекогаш директно на камењата од печката од тули или на плехот за печење.
Калачот е дел од традиционалното велигденско мени во Унгарија, често осветено заедно со шунка во католичките цркви. Во регионот Сегед за време на Денот на сите светци се пече неисполнет калач, наречен „Сите светци“, „калаци“ (mindenszentek kalácsa, kolduskalács = просјачки калач), кој им бил даван на питачите пред портата на гробиштата. Исто така, калачи им биле дадени на просјаците кои се молеле на портата на гробиштата во Цалокоз за да спречат мртвите да се вратат. Давањето калачи на просјаците е христијански облик на паганската традиција за лекување на мртвите.
Романска традиција
Традиционалниот романски колач е леб со плетенки, кој обично се прави за посебни прилики или празници, како што се Божиќ, Велигден, свадби и погреби. Тоа е традиционален обичај на романското рурално општество, на Бадник, да се собираат во групи, да одат во различни куќи и да пеат коледарски песни, традиционални божиќни песни. Во некои села, тие одат прво во куќата на градоначалникот, по што следи куќата на наставникот, додека во другите делови нема претходно утврден ред. Семејствата потоа ги поканувале во куќата и им давале различни мали подароци како ореви, суво овошје и колачи.
Руска традиција
На современ руски јазик, калач се однесува на специфичен вид извртен бел леб. Историски гледано, калач значел каков било вид бел леб, а пред да стапат во употреба современите методи за мелење пченица, белиот леб бил класифициран како вид на богаташки леб.
Калач обично изгледа како круг, но едниот дел е значително потенок, а другиот е значително подебел. Традиционалното објаснување е дека потенкиот дел се користел како „рачка“ за да може калач да се јаде дури и од работници кои немале време да ги мијат рацете. После јадење, рачката била фрлана или дадена на сиромашните. Бидејќи само очајните луѓе ги јаделе фрлените рачки, се смета дека ова е потеклото на руската изрека „посегни до рачката“ (дойти до ручки) што значи да се доживее значајно уназадување, да се погоди самото дно.
Културно наследство
Човек што правел калачи се нарекувал калачник, кој понекогаш станал калашник поради сандиевиот ефект. На потомците на таквиот човек може да им се даде презимето Калачников или Калашников, „[син] на производителот на калач“).
Украинска традиција
Украинските колачи се прават со плетење тесто направено со пченично брашно во прстенести или триаголни облици. Тие се симбол на среќа, просперитет и добра благодет и традиционално се подготвени за „Свјат Вечир“ (Света вечера), украинскиот ритуал на Бадник.
За погреб, лебовите се носат во црква за Божествена литургија да бидат благословени, а потоа се служат на парчиња со свежо овошје како симбол на доброто што го направи починатиот во текот на нивниот живот. Точните обичаи варираат, но како пример, трите леба се украсени со три јаболка, три портокали и грозје, со свеќа сместена во средината Понекогаш се дава мал засебен леб.
Во областа околу Киев, вообичаено била средната сопруга да им дава подарок колач на родителите, како дел од благословот за плодност. Колачите се користеле и на погребни церемонии. Како и во Галиција и Буковина, децата им ги давале на своите кумови на церемонијата наречена колачини или колачанја.
Музејот на леб во Лавов, Украина, содржи многу примери на сложено ткаени калачи, паскаи и бабки.
Маријан Илич
Маријан Бајоф Илич (Marian Bayoff Ilitch, р. год. во Диерборн, Мичиген, САД) е македонско-американска стопанственичка. Нејзиното богатство е проценето на 4-5 милијарди американски долари. Илич заедно со својот сопруг Мајк Илич е основач на Литл Цезарс Пица. Според Блумберг, таа е една од седумте најбогати жени во светот.
Список на државни водачи во 27 година
Ова е список на државни водачи во 7 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
RW Лебед
RW Лебед — полуправилна променлива ѕвезда во соѕвездието Лебед, на околу степен од ѕвездата γ Лебед со светлосна величина 2. Нејзината привидна светлосна величина се движи меѓу 8,05 и 9,70 и спектралниот тип меѓу M2 и M4.