cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Грос Кројц
Грос Кројц (Groß Kreutz) — општина во округот Потсдам-Мителмарк, во Бранденбург, Германија.
Космос-945
Космос-945 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 24 август 1977 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-945 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 115,4 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1490 км, а најмалото на 1462.
Мануел де Лопе
Хесус Мануел де Лопе Реболљо (,, Шпанија) — шпански романописец. Живее и работи во Мадрид.
Ангаур
Ангаур или Нгеаур (јапонски: |アンガウル) е остров и сојузна држава во островската држава Палау. Островот има вкупна површина од 8 км2 и население од 188 жители според пописот од 2002 година. Административен центар на сојузната држава е селото Нгеремасч. Источно од ова село се наоѓа селото Роис.
Од 1909 до 1954 година на островот бил активен рудник за фосфат. Првично рудникот бил отворен од Германците, а потоа бил управуван од Јапонците и на крај Американците. На островот се одвивала значајна битка за време на Втората светска војна.
2021
2021 (Римски бројки) е година според грегоријанскиот календар, а воедно и 21. година од третиот милениум и од XXI век, како и втора од 2020-тите.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7529 и 7530 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6771 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5781 и 5782 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2774.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 2021 година се протега во 4657 и 4658, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4717 и 4718 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2564. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1442 и 1443 исламска година.
Брабус
Брабус фирма која се занимава со попродажно прилагодување на возила од марките Мерцедес-Бенц и Мајбах. Фирмата е основана во 1977 од Бодо Бушман, и оттогаш станува најголемиот штимач на Мерцедес возила по, со Дајмлер Крајслер здружениот, АМГ. Седиштето на фирмата се наоѓа во Ботроп, близу Диселдорф, Германија. Англиската франшиза до скоро била во рацете на Баронот Мартин Штилман фон Брабус, ран љубовник на Маргарет, Војвотката од Аргил.
Брабус се концентрира на вадење на максимална сила од моторот, преку зголемувањето на моќта и влечата; фирмата исто така нуди подобрувања на ентериерот, од тапацирање до разни електроники.
Брабус EV12 моментално го држи рекордот за најбрз седан во производство со 350 км/ч.
Конкуренцијата на Брабус се состои од фирмите Лорисне, Карлсон, Климан и Рентех .
Нумизматички музеј на Народна банка на Република Македонија
Нумизматички музеј на Народната банка — музеј во зградата на Народната банка на Република Македонија во кој се изложени монети од најразлични периоди на македонската историја. Следејки ги светските трендови во врска со улогата која ја имаат централните банки во грижата за сопственото културно наследство во 1999 г. НБРМ меѓу своите функции приклучи уште една, откуп на стари и ретки пари од тлото на Македонија. Влегувајќи во ова поле на музејска дејност, НБРМ денес претставува еден од столбовите во заштитата на движното културно наследство, при што покрај професионалниот третман на нумизматичкиот материал, направен е обид да се спречи одлевање на истиот надвор од територијата на Македонија.
Збирката денес брои околу 17 000 примероци на монети, медаљи, ексагии и модерни банкноти што е резултат на систематски откуп и донации, и со оваа бројка таа прерасна во најголема јавна нумизматичка збирка во Р. Македонија.
Поделба на збирката
Самата збирка е поделена на повеќе целини:
Нумизматичкиот музеј на Народна банка има воспоставено комплетна музејска дејност со цел збирката да биде соодветно збогатувана, проучувана, јавно презентирана и заштитена. Во согласност со вообичаената пракса за монетите во збирката се води музејска документација, конзервација и научно истражувачка работа.
Нумизматички поставки
Во зградата на НБРМ постојат две музејски поставки: камерна поставка, која е со помал обем и се наоѓа во просториите на Кабинетот на гувернерот на НБРМ, и постојаната музејска поставка, која е сместена во приземјето на банката.
Камерната поставка е отворена на 26 јули 1999 г. Изложбата е реализирана во соработка со Музеј на Македонија и Нумизматичкото друштво "Пајонон", насловена "Нумизматичка збирка на Народна банка на Република Македонија". Во рамките на истата се изложени 235 монети, хронолошки распоредени во шест витрини, и публикувани во придружниот каталог. Во декември 2002 г. оваа поставка е преуредена и дополнета со нов нумизматички материјал.
Во осум витрини претставени се тематските целини:
На 25 април 2002 г., по повод десетгодишнината од монетарното осамостојување на Република Македонија, во просториите на НБРМ беше отворена нејзината постојана нумизматичката поставка насловена "Македонија, парите и историјата", пропратена со соодветен каталог на изложените примероци. На оваа поставка даден е хронолошки преглед на монетарната историја, почнувајќи од најстарите монети емитувани кои крајот на VI и почеток на V век пр. н.е. па сè до емисиите на парите кои денес се во оптек во Р. Македонија. Во простор од 240 м2 се изложени околу 1000 монети кои се распоредени во 31 витрина. Витрините се осветлени со над 200 светлечки тела, а за да се задржи постојана температура покрај тоа што самата просторија е климатизирана и секоја витрина има вграден систем за ладење кој е неопходен за да се заштити материјалот од корозија. Постојанта поставка е отворена за јавност и претставува достоен презентер на културата и историјата на Р. Македонија.
Мануае (Друштвени Острови)
Атолот Мануае, се наоѓа на околу 60 км северозападно од Маупиха (Мопелиа) и 255 км западно од Маупити. Тоа е најзападниот остров на Заветрените Острови од архипелагот на Друштвените Острови и се наоѓа 350 км западно од Бора Бора и 550 км западно од Папете.
Географија
Мануае е остров во Тихиот Океан, територијален дел на Француска Полинезија. Островот се состои од прстен помали острови во пречник од околу 6-7 милји, кои се издигнуваат на само неколку метри над морското ниво. Премините кои ги одвојуваат заради тоа се непловни. Овие мали островчиња (моту) се покриени со кокосови палми и со тропски песочни плажи. Вкупната површина на островот зафаќа околу 3,5 км.
Историја
Првиот европски посетител бил британскиот морепловец Семјуел Волис, во 1767. Мало село било основано таму во тоа време, чии остатоци уште можат да се најдат на северниот дел на главниот остров. На атолот во 1855 се насукал бродот Џулиа Ен. Неговата посада и патници, вклучувајќи дваесет и четири жени и деца живееле на атолот два месеци, за кое време успеале да направат брод со кој биле во можност да отпловат до Рајатеа. Нема докази дека островите биле некогаш трајно населени пред насукувањето на бродот Џулија Ен. На почеток во 1952 година островите биле редовно посетенувани од трговци со копра. Во текот на 1960-тите години, овие случајни посетители почнале да ги фотографираат големиот број морски желки сè додека нивните активности не биле законски ограничена во 1971 година. Денес атолот е посетуван редовно од страна на рибарите од Рајатеа.
Островите, кои немаат редовни бродски или авионски врски со други локации во Француска Полинезија, се во сопственост на Француската Тахитска Компанија (француски: "Compagnie Française de Tahiti"), која одгледувала 57,000 кокосови палми во 1920-тите. Сега веќе напуштена, плантажата некогаш произведувала до 70 тони копра на годишно ниво.
Администрација
Атолот административно е дел од комуната (општината) Маупити, самата во управна субдивизија на Заветрените Острови.
Други имиња
Други имиња дадени на Мануае се Фенуа Ура (тахитски: Fenua 'Ura) и  Скили (англиски: Scilly ).
133
133 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 133 година од новата ера, 133. од првиот милениум, 33. од II век и четвртта од 130-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5641 и 5642 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4883 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3893 и 3894 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 886.
Александар Прохоров
Александар Прохоров, (Алекса́ндр Миха́йлович Про́хоров;   – ) — советски физичар познат по првичното истражување на ласерите и мазерите за што ја поделил Нобеловата награда за физика во 1964 година со Чарлс Хард Таунс и Николај Басов.
Младост
Прохоров е роден во 1916 одина во Атерон, Квинсенд, Австралија, во семејство на руски револуционери кои се преселиле од Русија за да ги избегнат репресиите од царската влада. Во 1923 година, по Октомвриската револуција, тие се вратиле во Русија. Во 1934 година, Прохоров се запишал на Санктпетербуршкиот државен универзитет за да изучува физика. Тој дипломирал со почести во 1939 година и се преселилв о Москва за да работи во Институтот за физика „Лебедев“, во осцилационата лабораторија раководена од академикот Н. Д. Папалекси. Неговото истражување таму било насочено кон движењето на радиобрановите во јоносферата. Со почетокот на Втората светска војна во Советскиот Сојуз, во јуни 1941 година, тој се придружил на Црвената армија. За време на Втората светска војна, Прохоров се борел како дел од пешадијата, бил ранет двапати, и бил награден со три медали, вклучувајќи го и Медалот за храброст во 1946 година. Бил демобилизиран во 1944 година и се вратил на институтот, во 1946 година, ја одбранил својата докторска теза за „Теорија на стабилизација на фрквенцијата на цевкаст осцилатор во теоријата на мали параметри“.
Истражување
Во 1947 година, Прохоров започнал да работи на кохерентното ззрачење оддадено од електроните кои се во орбита на цикличен забрзувач на честички кој бил наречен синхотрон. Тој покажал дека оддавањето на енергијатае претежно сконцентрирано во микробрановата област. Неговите резултати се основата за неговата хабилитација на тема „Кохерентно зрачење на електроните во синхотронки забрзувач“, која ја одбранил во 1951 година. До 1950 година, Прохоров бил помошник раководител во осцилационата лабораторија. Во овој период, тој создал група на млади научници да работат на радиоспектроскопијата на молекуларните вртежи и треперења, а подоцна и во полето на квантната електроника. Групата се фокусирала на специјалната класа на молекули кои имаат три (недегеративни) моменти на инерција. Истражувањето било извршено како експеримент и теорија. Во 1954 година, Прохоров станал раководител на лабораторијата. Заедно со Николај Басов тој развил теоретски основи за создавање на молекуларен осцилатор и ги создал таквите молекуларни осцилатори засновани на амонијак. Тие исто така предложиле метод за создавање на инверзна населеност користејќи нехомогени електрични магнетни полиња. Нивните резултати биле првично претставени на националната конференција во 1952 година, но не биле објавени сè до 1954–1955 година.
Во 1955 година, Прохоров го започнал своето истражување во полето на електронска парамагнетна резонанса (EPR). Тој се задржал на испитување на времето на релаксација на јоните од елементите припадници на железната група во решетката на алуминиум оксидот, но исто така истражувал и други, „неоптички“, области, како што се фазните премини во DPPH. Во 1957 година, додека го истражувал рубинот, односно вид на алуминиум оксид збогатен со хром, тој дошол на идеја да го искористи овој материјал како работна средина на ласерот. Како нов вид на ласерски резонатор, тој предложил, во 1958 година, „отворен тип“ на празнински дизајн, кој денес е во широка употреба. Во 1963 година, заедно со А. С. Селваненко, тој предложил ласер кој користел два квантни премини. За нивната првична работ на ласерите и мазерите, во 1964 година, тој ја добил Нобеловата награда за физика која ја споделил со Николај Басов и Чарлс Хард Таунс.
Објавени трудови и награди
Во 1959 година, Прохоров станал професор на Московскиот државен универзитет – најпрестижниот универзитет во Советскиот Сојуз, и истата година бил награден со Ленинова награда. Во 1960 година, тој станал член на Руската академија на науките и бил избран за академик во 1966 година. Во 1967 година, тој бил награден со неговиот прв Орден на Ленин (тој добил пет ордени на Ленин, во 1967, 1969, 1975, 1981 и 1986). Во 1968 година, станал заменик директор на Институтот за физика „Лебедев“ и во 1971 година го добил работното место раководител на лабораторија од друга престижна советска институција, Московскиот институт за физика и технологија. Во истата година, тој бил избран за член на Американската академија на науките и уметностите. Помеѓу 1982 и 1998 година, Прохоров бил директор на Општиот институт за физика на Руската академија на науките, и по 1998 година како почесен директор. По неговата смрт во 2002 година, институтот бил преименуван во општ институт за физика „А. М. Прохоров“ при Руската академија на науките. Прохоров бил член и еден од почесните претседатели на Меѓународната академија на науките, во Минхен го поддржал создавањето и развојот на рускиот оддел при Меѓународната академија на науките, во Москва.
Во 1969 година, Прохоров стнал Херој на социјалистичкиот труд, највисоктот одликување во Советскиот Сојуз за постигнувањата во националната економија и култура. Тој по вторпат истата награда ја добил во 1986 година. Започнувајќи во 1969 година, тој бил главен уредник на Големата советска енциклопедија. Тој бил награден и со Ивесов медал, највисокото одликување од Американското друштво на оптичарите (OSA), во 2000 година и станал почесен член на Американското друштво на оптичарите во 2001 година. Истата година, тој бил награден со Демидова награда.
Политика
Прохоров станал член на Комунистичката партија во 1950 година. Во 1983 година, заедно со други тројца академици – Андреј Тихонов, Анатолиј Дородницин и Георги Скриабин – го потпишал познатото отворено писмо отфрлајќи го написот на Андреј Сахаров во списанието Foreign Affairs.
Семејство
Родителите на Прохоров починале за време на Втората светска војна. Прохоров се оженил со географот Галина Шелепина во 1941 година, и имале едно дете, син кој го нарекле Кирил, кој се родил во 1945 година. Следејќи ги стапките на својот татко, Кирил Прохоров станал физичар во полето на оптиката и моментално ја раководи ласерската лабораторија при Општиот институт за физика „А. М. Прохоров“.
Колонија (Понпеј)
Колонија (Kolonia) е гратче во сојузната држава Понпеј во Микронезија. Колонија е главен град на Понпеј и поранешен главен град на Микронезија до 1989 кога бил заменет од Паликир.
Особености
Колонија се наоѓа во централниот дел на Понпеј. Порано бил дел од општината Нет, но денес е посебна административна единица. Според податоците од 2010 година гратчето има 6.068 жители. Колонија е најнаселен центар на Понпеј и е трговски центар на островот. Колонија зазема 1.5 км2.Колонија низ историјата била под германска, јапоснка и американска управа. Со независноста на Микронезија, градот е под микронезиска управа.
Грубевци
Географија
Селото е сместено во областа Бојмија, на северозападниот крај на Солунското Поле, во југозападните разгранки на планината Пајак. Лежи 15 км североисточно од Пазар (Ениџе Вардар).
Во Отоманското Царство
Во 1632 година Грубевци се спомнува во османлиски дефтер како село со 24 христијански домаќинства. Населението се занимавало главно со одгледување на сусам, памук, анасон и тутун. Во 1848 г. рускиот славист Виктор Григорович („Очерк путешествия по Европейской Турции“) го опишал Грубевци како македонско село.
На крајот од ХІХ век селото се ослободило од Цариградската патријаршија (грчката црква), но потпаднало под врховенството на Бугарската егзархија. Бугарската пропаганда проработела уште во 1874 г. со отворање на бугарско училиште; од 1891 до 1903 г. во него учителствувал деецот Захари Ѓорев од Куманово, а по него Пено Авков. Во селото е основан комитет на ВМРО, на чело со Аргир Авков.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Грубевци имало 400 жители, сите Македонци христијани.
Училишниот инспектор Никола Хрлев во 1909 г. напишал за селото:
По податоци на егзархијата во 1910 г. Грубевци било чифлигарско село со 300 Македонци од 57 семејства и една црква.
Во 1910 г. Халкиопулос напишал дека селото (Γκρούμπες) има 178 егзархисти.
Според српскиот географ Боривое Милоевиќ, во периодот пред Балканските војни селото се состоело од 30 македонски куќи.
Во Грција
Во 1926 г. селото е преименувано во Агросикија. Во 1928 г. Грубевци е претставено како чисто дојденско село со 438 жители од 118 семејства.
Во 1940 г. Грубевци имало 476 жители. Во текот на следните десетлетија бележи благи падови и покачувања, со поголем пад на бројноста во текот на 2000-тите.
Главен храм во селото е старата македонска црква „Св. Атанасиј“ (XVIII – XIX век). Селска слава е на Атанасовден — Летен.
Стопанство
Селото е полупланинско и прилично пасивно. Се одгледуваат пченица и малку памук, а делумно е застапено и сточарството.
Алтенхаузен
Алтенхаузен (Altenhausen) — општина во округот Берде, во Саксонија-Анхалт, Германија.
NGC 7452
NGC 7452 — леќеста галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 14 октомври 1884 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7452 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 7452 има привидни димензии од 0,4' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 0 м 47,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +6° 44' 45"". Положбениот агол на објектот е во износ од 30°.
Други поделби
Проучување на NGC 7452 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1306660. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 213; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 582. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 821.
NGC 2598
NGC 2598 — спирална галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 1 јануари 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 30 м 2,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 21° 29' 18". Положбениот агол на објектот е во износ од 3°.
Други поделби
Проучување на NGC 2598 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 23855. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 141; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1391. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1355.
Гроспиршиц
Географија
Гроспиршиц се наоѓа во источниот дел на Тирингија, околу 15 километри јужно од Јена. Општинското подрачје е дел од заштитеното подрачје Средна долина на Зале.
Народен театар (Суботица)
Народен театар Суботица (Народно позориште у Суботици/; Narodno kazalište u Subotici; Népszínház) — театар во Суботица, Србија.
Реконструкција
Оригиналниот објект на театарот, кој бил изграден во 1854 година како прв монументален јавен објект во Суботица, бил срамнет со цел да се реконструира од градските власти во 2007 година, иако бил прогласен за историски споменик под државна заштита во 1983 година, и во 1991 година тој беше додаден во Националниот регистар како споменик со извонредна културна вредност. Бил организиран меѓународна кампања и во Србија и во Унгарија за спасување на оригиналниот објект. ИКОМОС и ИНТБАУ исто така протестирале против одлуката, но без резултат. Според некои мислења, стариот градски центар на Суботица беше сериозно оштетен визуелно од оваа акција. Некои оскудни остатоци од уништената зграда, наводно, ќе бидат вметнати во новиот театар.
80. јужен напоредник
80. јужен напоредник (80° ЈГШ) — напоредник што лежи 80 степени јужно од екваторот.
Низ светот
Почнувајќи од нултиот меридијан па на исток, напоредникот 80° ЈГШ минува низ:
! Земја, територија, море ! Белешки
Маи Масри
Маи Масри (مي المصري; родена на ) — палестинска режисерка која се школувала во САД, и која режирала 9 филмови.
Животопис
Маи е родена на 2 април 1959 година во Аман, Јордан. Ќерка е на Муниб Масри од Наблус и на Американка од Тексас. Пораснала во Бејрут, каде го поминала поголемиот дел од својот живот. Дипломирала на Државниот универзитет во Сан Франциско, во 1981 година. Набрзо потоа се вратила во Бејрут и ја започнала својата филмска кариера.
Маи Масри го запознала својот сопруг, либанскиот режисер, Жан Шамун, во 1982 година. Режирале неколку филмови заедно. Се венчале во 1986 година, и имаат две ќерки, Нур и Хана. Нур е дизајнер, а Хана е глумица во Њујорк. Маи живеела во близина на палестинскиот камп за бегалци во близина на Бејрут, кога либанската паравоена трупа извршила масакр во 1982 година.
Дела
Филмовите на Маи Масри тематски се фокусираат на Палестина и Блискиот Исток. Има добиено награди за своите филмови на филмските фестивали ширум светот.
Tenthredo ferruginea
Tenthredo ferruginea е палеарктички вид растителна оса.
Живеалиште
Географската распространетост на овој вид оса е: Средна и Северна Европа, Мала Азија и Сибир. Во Македонија се среќава во јужниот и западниот дел.
Биологија
Возрасните единки достигнуваат должина од 10-14 милиметри. Главата им е црна, антените црни до петтото членче, другите членчиња белузлави, а двете последни членчиња обично се црни. Градите се црни, крилата стаклесто провидни, жилките црни, а нозете црвеникави. Абдоменот е црвеникав, само првиот сегмент е црн.
Ларвите се развиваат во периодот од јули до септември, а возрасните форми се среќаваат од мај до јули.
Емилија Пардо Басан
Емилија Пардо Басан (Emilia Pardo Bazán y de la Rua; Галиција, родена на 16 септември 1851 година - Мадрид, починала на 12 мај 1921 година) била најважниот претставник на натурализмот во Шпанија. Нејзин пример бил францускиот натуралист Емил Зола, како и шпанските реалисти Аларкон и Хуан Валера. Напишала бројни романи, критики, есеи, патеписи, претстави, биографии, лирски дела итн. Таа исто така се залагала за правата на жените и нивната позиција во општеството.
Биографија
Емилија Пардо Басан е потомок на благородно семејство во Галиција кое имало големо влијание во Шпанија. Нејзини родители биле Хозе Марија Пардо-Басан и Москера и Амалија Марија де ла Руа и Фигероа. Нејзиниот татко и обезбедил најдобро можно образование, поттикнувајќи ја нејзината љубов кон литературата. На деветгодишна возраст, таа започнала да покажува голем интерес за пишување. Покрај куќата во која живеела со своето семејство, тие имале уште две - едната близу Сангенхо, мало рибарско село и другата на периферијата на Ла Коруња. Таа пронашла многу книги во библиотеката на нејзиниот татко. Тогаш таа велела дека нејзините омилени книги се „Дон Кихот“, „Библија“ и „Илијада“. Во куќата сместена во Ла Коруња ги прочитала делата „Освојување на Мексико“ од Антонио де Солис и „Паралелни животи“ од Плутарх. Таа исто така била воодушевена од книгите за Француската револуција и често патувала во Франција и на тој начин се сретнала со многу истакнати автори, како што е Виктор Иго - на овој начин се поврзала и со европската литература. Кога имала дванаесет години, семејството на Емилија решило да остане во Ла Коруња во текот на зимата, а за тоа време да ја подучуваат приватни професори. Сепак, таа не се согласила на вакво образование, одбивајќи да го помине своето време на часови по пијано и музика. Наместо тоа, таа го посветила целото свое време на својата вистинска и искрена страст - читањето.
Историско значење
Покрај тоа што била одличен писател, Емилија била неуморен борец не само за пристапот на жените до културата, туку и за нивната општа позиција во општеството и ослободување од инфериорност. Таа била главниот водач на феминистките во 19 век и една од најважните писателки во целата шпанска литература.
Таа исто така била првата жена на столот на Универзитетот во Мадрид. Нејзините романи и есеи покажуваат доза на бунт во исто време. Во делото „Меден месец“ (Un viaje de novios) таа дискретно, за прв пат, се обидела да го приближи францускиот натурализам до шпанската јавност. Делото ги воодушевило читателите и критичарите. Таа воодушевеност се зголемила кога објавила уште похрабра приказна со наслов „Говорница“ (La tribuna), во кое влијанието на Емил Зола е многу забележливо.
Емилија се сметала себеси и за натуралистка и за добра католик. За да остане доследна, таа морала на некој начин да го „поправи“ натурализмот. Таа многу го почитувала Зола, но не го прифатила целосно. Таа ги усвоила темата, јазикот и структурата. Она што таа го одбила било суштината што се рефлектирало во акцентот на физиологијата на човечкото тело. Таа дала лична проценка и критика на францускиот натурализам во нејзиното најважно дело „Жешко прашање“ (La cuestión palpitante), издадена во 1883 година. Ова е структурата на серијата написи што таа претходно ги објавувала во разни списанија. Таа направила еден вид реформа на шпанскиот литературен јазик и литература воопшто.
Творештво
Емилија Пардо Басан била фантастична авторка, со многу романи и стотици раскази. Нејзината кариера е поделена на неколку литературни периоди, вклучувајќи реализам, натурализам и шпански модернизам, а нејзината работа ги рефлектира промените во вредностите и литературниот стил на крајот на 19-ти и почетокот на 20-та век во Шпанија. Таа исто така пишувала биографии и разни форми на есеи, како и литературна критика и летописи.
Писателите од XIX век, како и многу современи критичари, ја класифицирале Емилија како конзервативна, католичка писателка и ги гледале нејзините есеи од своја перспектива. Басанова ги охрабрила ваквите ставови за нејзините дела, повикувајќи се на католичката вера и традиционалните шпански вредности како основа против обвинувањата за радикализам. Таа била водач на феминистичкото движење и се залагала за ослободување на жените од инфериорност под водство на дарвинизмот и биолошкиот детерминизам. Во 1877 г. таа го напишала делото „Научни рефлексии против дарвинизмот“ и ја продолжила својата критика во есеите што подоцна ги објавила.
Нејзиниот прв роман „Пасквал Лопез“ е објавен во 1879 година и до 1883 година, кога го објавила романот „Говорница“, тој станала предмет на контроверзии. Како и Емил Зола, таа пишувала за обичните луѓе, но во своето критичко дело „Жешко прашање“ таа го отфрлила песимизмот и детерминизмот на француските натуралисти.
„Жешко прашање“ е серија написи објавени помеѓу 1883 година и 1884 година, во која авторката презентирала многу идеи, од кои основни се: рамнотежата помеѓу идеализмот и реализмот, имагинацијата и набудувањето, реализмот како традиционална одлика на шпанската литература која не е туѓа за другите литератури, како што е англискиот, цитирајќи го Шекспир, не ги прифаќала сите идеи на Емил Зола, но од францускиот натурализам го присвоила она што и се чинело позитивно, како што е аналитичкиот и експерименталниот метод заснован врз детално набудување и проучување на општествените појави, со тоа потврдува дека уметноста не треба да служи за моралот, туку да ја рефлектира реалноста. Ова дело имало силна реперкусија во општеството и скандалот што го предизвикало, нејзиниот сопруг да ја замолил да престане да пишува, по што и настапил нивниот разводот во 1884 година. На патувањата во Франција, 1886 година го запознала Зола и го открила модерниот руски роман, кој ја охрабрил да пишува дело за Руската револуција и романот од 1887 година. Таа продолжила да го пишува и заживува културниот живот на земјата на тврдоглав и неуморен начин, и покрај сите тешкотии. Во 1890 г. нејзиниот татко починал, а таа го искористила своето наследство за да основа списание што го напишала самата - „Нов критички театар“. Таа присуствувала на педагошки конгрес, каде зборувала за нееднаквоста во образованието меѓу мажите и жените. Во 1906 година станала првата жена што претседавала со литературниот дел во мадридскиот Атенеум, и прва што предавала на Универзитетот во Мадрид на Катедрата за литература.
Подоцнежните романи на Емилија биле инспирирани од Достоевски, Толстој и Иван Тургенев. Последните три романи - „Неман“ (1905), „Црна сирена“ (1908) и „Сладок сон“ (1911) се занимаваат со психологијата на религиозните искуства.
Многу нејзини познати есеи се на тема еманципација на жените, исто како што е случајот во есеите „Шпанска жена“ (1907), „Образованието на мажите и жените“ (1892), „Од Љубов и пријателство“ (1892) и „Академско прашање“ (1891).
Имотот Уљоа
Имотот на Уљоа (Los pazos de Ulloa) е првиот роман на Емилија Пардо Басан кој е преведен на српски јазик. Дејството се случува во Галиција, за време на Величествената револуција од 1868 година кога група либерални монархисти и републиканци се кренале против Изабела II и ја собориле од власт. Суровиот начин на живот во шпанската ридска област, на богатиот имот во деветнаесеттиот век, е многу реално прикажано.
Ангажира нов свештеник за да ги среди своите работи. Отец Јулијан, побожен млад интелектуалец, го убедува својот господар да земе благородна жена. Тој се оженил со девојче од градот по име Нунџа.
Иако е прилично слаба, Нунџа успеала да го преживее породувањето. Таа е класична шпанска сопруга на деветнаесеттиот век, која деновите ги поминувала во ткаење или целосно потоната во мајчинството со цел за момент да го заборави својот несреќен брак. Дон Педро не се грижел за неговата новородена ќерка и дури одбивал да и остави наследство. Тој ја поддржувал идејата дека жените нетреба да имаат право да го наследат престолот или имотот. Отец Јулијан почнал да се сомнева дека физички ја малтретира Нунџа. Таа е невротична и мислела дека постои заговор да ја убијат нејзината ќерка со цел вонбрачниот син на Дон Педро да го наследи целото негово богатство. Љубовта кон неа и нејзиното дете го тера свештеникот да ги спаси и извади од таа опасна куќа.
Спомени од еден ерген
Романот „Спомени од еден ерген“ (Memorias de un solterón) е објавен во 1896 година. Емилија ги опишала врските помеѓу мажите и жените од нејзиното време, поставувајќи ги прашањата во врска со феминизмот и пишувала за браковите. На почетокот, романот не бил прифатен доволно. Скоро никогаш не бил прочитано во весниците во кои бил објавуван. Можеби бил под влијание на неговите феминистички теми. Во Шпанија во облик на книга е објавен дури во 1991 година. Емилија Пардо Басан, секако, дала значаен придонес за раѓањето на феминистичката свест во Шпанија во деветнаесеттиот век.
Романот има две приказни кои постојано се испреплетуваат. Во него е опишан животот на Мауро Переха, заколнат ерген, кој се бори против идеологијата на женската слобода и чиј живот е испреплетен со животот на семејството на кое му припаѓа девојчето Феита. Подоцна се вљубува и наоѓа задоволство. Феита Нејра е претставник на идеите на Емилија за еманципацијата на жените. Тоа е девојка која, и покрај тешкотиите, сака да ги постигне своите цели во форма на образование, и која не смета дека нејзината единствена цел е да се омажи и да има деца. Дејството се случува во измислениот град Маринеда, околу 1885 година.
Космос-946
Космос-946 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 24 август 1977 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-946 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 115,6 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1511 км, а најмалото на 1462.
2022
2022 (Римски бројки) е година според грегоријанскиот календар. Тоа е 2022 година од новата ера, а воедно и 22. година од 3. милениум и XXI век, како и трета од 2020-тите.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7530 и 7531 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6772 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5782 и 5783 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2775.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 2022 година се протега во 4658 и 4659, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4718 и 4719 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2565. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1443 и 1444 исламска година.
1520
1520 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1520 година од новата ера, 520. од вториот милениум, 20. од XVI век и прва од 1520-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7028 и 7029 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6270 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5280 и 5281 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2273.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1520 година се протега во 4156 и 4157, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4216 и 4217 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2063. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 926 и 927 исламска година.
Битка за Франција
Битката за Франција (bataille de France) [10 мај - 25 јуни 1940 година] познатa и како Западната кампања (Westfeldzug), Француската кампања (Frankreichfeldzug, campagne de France) и Падот на Франција, ― германската инвазија над Франција, Белгија, Луксембург и Холандија за време на Втората светска војна. На 3 септември 1939 година, Франција и објавила војна на Германија, по германската инвазија на Полска. На почетокот на септември 1939 година, Франција ја започнала ограничената офанзива на Сар и до средината на октомври се повлече на своите почетни линии. Германските војски ги нападнале Белгија, Луксембург и Холандија на 10 мај 1940 година. Италија влегла во војната на 10 јуни и се обидела да изврши инвазија на Франција. Франција и Ниските Земји биле освоени, завршувајќи ги копнените операции на Западниот фронт до слетувањето во Нормандија на 6 јуни 1944 година.
Во „Жолтиот случај“ (германски: Fall Gelb), германските оклопни единици извршиле ненадејно туркање низ Ардените, а потоа по долината на Сома, отсекувајќи ги и опкружувајќи ги сојузничките единици кои напредувале кон Белгија за да се сретнат со германските војски. Британските, белгиските и француските сили биле турнати назад во морето од страна на Германците, а британската и француската морнарица ги евакуирале опколените елементи на Британските експедициски сили (БЕС) и француската и белгиската војска од Данкерк во операцијата Динамо.
Германските сили го започнале „Црвениот случај“ (Fall Rot) на 5 јуни 1940 година. Шеесетте преостанати француски дивизии и двете британски дивизии во Франција решиле да застанат на Сома и Ен, но биле поразени од германската комбинација на воздушна надмоќност и оклопна мобилност. Германските војски ја надминала недопрената Мажинова линија и навлегла длабоко во Франција, окупирајќи го Париз без отпор на 14 јуни. По бегството на француската влада и колапсот на француската војска, германските команданти се сретнале со француските службени претставници на 18 јуни за да преговараат за крај на непријателството.
На 22 јуни 1940 година, Франција и Германија го потпишале Второто примирје во Компјењ. Неутралната Вишиевска влада предводена од маршалот Филип Петен ја замени Третата република и германската воена окупација започна по должината на француското Северното Море и бреговите на Атлантикот. Италијанската инвазија на Франција над Алпите зазела мала количина земја и по примирјето, Италија окупирала мала област на југоисток. Вишиевскиот режим ја задржал „слободната зона“ на југ. По сојузничката инвазија на Француска Африка во ноември 1942 година, Германците и Италијанците ја преземале контролата врз зоната сè додека не била ослободена од сојузниците во 1944 година.
Дополнителна книжевност
Книги
Тези
Грчко-турска војна (1919-1922)
Грчко-турската војна, позната како „Западниот Фронт“ (Batı Cephesi) е воен конфликт, кој во Турција се смета за дел од Турската војна за независност. Овој конфликт уследил по завршувањето на Првата светска војна и се водел во периодот меѓу 1919–1922. Војната се водела меѓу Грција и Турција. И покрај успехот на грчката армија во почетокот, војната завршила со победа на Турција и со протерување на милион и половина Грци, од своите родни места во Мала Азија и Источна Тракија. Грчката кампања започнала затоа што сојузниците од Антантата, особено тогашниот британски премиер, и ветиле на Грција за сојузништво во војната, територијално проширување на сметка на Отоманското Царство. Конфликтот завршил со тоа што Грција морала да се повлече на границата од пред почетокот на војната и со големо разменување на население.
Скитонемин
Пигментот првично бил откриен во 1849 година од страна на швајцарскиот ботаничар Карл Негели, иако неговата структура останала неоткриена до 1993 година. Станува збор за ароматичен индолен алкалоид изграден од двe идентични единици составени од кондензациски продукт на ароматичните аминокиселини триптофан и тирозин. Во зависност од редокс условите, може да постои во две интер-конвертибилни форми: оксидирана жолто-кафеава форма која е нерастворливa во вода, а малку растворливa во органски растворувачи, како што e пиридинот, и редуцирана форма со светлo црвена боја, која е повеќе растворливa во органски растворувачи. Скитонеминот апсорбира доста интензивно и екстензивно во ултравиолетовиот и видливиот спектар, со in vivo максимална апсорпција на 370 nm и in vitro максимална апсорпција на 386 и 252 nm, и со помали пикови на 212, 278 и 300 nm.
Се верува дека скитонеминот делува како високо ефикасен филтер на УВ-зраци кај цијанобактериите кои населуваат претежно копнени средини. УВ-А и УВ-Б бранови должини делуваат како најсилен тригер за негова биосинтеза и акумулација во вонклеточната матрица на бактеријата.
Биосинтеза
Биосинтезата во бактеријата Lyngbya aestuarii неодамна беше евидентирана од страна на Balskus и соработниците. Таа се одвива преку претворање на L-триптофан во 3-индол пирувична киселина, проследено со соединување на p-хидроксифенилпирувична киселина. Циклизацијата на така добиената β-кето киселина дава како производ трицикличен кетон. Понатамошната оксидација и димеризација го дава финалниот производ, скитонемин. Три ензими се специфични и неопходни за оваа биосинтеза.
Бендорф (Берде)
Бендорф (Beendorf) — општина во округот Берде, во Саксонија-Анхалт, Германија.
Историја
Во текот на Втората светска војна, бил основан концентрациски камп во Бендорф. Бил подкамп на кампот Нојенгаме. Од февруари 1944 година до април 1945 година околу 2.500 жени биле принудени на работа. Бил дел од фабриката за оружје на германскиот Луфтвафе.
Гумперда
Гумперда (Gumperda) — општина во округот Зале-Холцланд, во сојузната покраина Тирингија, Германија.
Географија
Гумперда се наоѓа пет километри западно од Кала и низ него тече Рајнштетер Бах. Од Јена е оддалечено 22 километри.
134
134 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 134 година од новата ера, 134. од првиот милениум, 34. од II век и петта од 130-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5642 и 5643 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4884 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3894 и 3895 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 887.
Ихтиман
Ихтиман (Ихтиман) е град во Западна Бугарија, административен центар на општината Ихтиман во Софиската област. Има население околу 13.617 луѓе (2022).
Географија
Ихтиман се наоѓа во Ихтиманската котлина, која е опкружена со ридовите на Ихтиманска Средна Гора (од запад со Вакарелската планина, од север со ридот Белица, от исток ридот Ветрен, а од југ со Септемврискиот рид). Ихтиманската котлина има просечна надморска височина од 650 m. Климата е умерено континентална.