cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жак Ширак
Животен пат
Жак Ширак е роден на во Париз, Франција. Семеен човек со две деца. Завршил Политички науки на институтот за Политички науки во Париз, и докторат на Харвард. Жак Ширак бил банкар кој подоцна станал директор на авио команија. Во почетокот на 60-тите Жак Ширак ја лансираше својата кариера како супервизор во канцаларијата на Француската влада. Во 1962 тој му се приклучува на кабинетот на тогашкиот премиер, Жорж Помпиду. Под водството на Помпиду тој станува државен под секретар во министерството за социјала. Во 1967 Ширак бил избран во државниот парламент. Таму одигрува голема улога во преговорите помеѓу студентите и работниците кои стапуваат во генерален штрајк, со цел да се симне владата. Во моментот кога тогашниот француски претседател Шарл де Гол, дава оставка на својата функција, а Премиерот Помпиду станува Претседател, Ширак е назначен за државен секретар за финансии. Подоцна станува и министер за земјоделство и Градоначалник на Париз.
Политички погледи
Неговата политичка ориентација отсекогаш била централно десничарска, и отсекогаш се залагал за помали државни даноци, поголеми казни за злострониците и приватизација на деловниот сектор. Ширак се кандидраше за Претседател за првпат во 1981 година но тогаш беше победен од неговиот контра кандидат – Франсоа Митеран. Неговата политичка кариера во моментов е под силната лупа на француските граѓани и меѓународната заедница, бидејќи не успеа да ги одржи своите ветувања за посеопфатни економски и структурни реформи. Исто така невработеноста е најголема во Франција, во поглед на земјите членки на Европската Унија.
Политичка кариера
По долгиот период од 18 години кој ги служел како градоначалник на Париз, конечно доаѓа на Претседателската позиција во мај 1995 година. Краткиот период на затишје по неговиот избор е нарушен со масивните протести на антиглобалистите и зелените, кои инстистираа на целосно стопирање на јадрените проби во Француска Полинезија. Реагирајќи на критиката Ширак во една прилика ќе рече: “Доволно е да погледнете во 1935, постоеа луѓе кои беа против Франција да се вооружува себеси, и погледнете денес што се случува”. Меѓутоа кратко потоа на 1 февруари 1996 Ширак изјавува дека јадрените проби завршуваат за секогаш, и со тоа става крај на Јадрената програма на Франција. Неговата платформа на кратење на даноците и отворање на нови работни места, не направи многу да се намалат работничките протести со кои тој се соочи повтоно на почетокот на неговиот мандат. На домашен фронт, неолибералната економска ориентација, се судира со идеологијата на Премиерот кој го назначува Ширак – Ален Жипе. Ова ќе резултира во големи кратења на буџетот кои во јавноста ќе создадат големи проблеми. Ширак е често мета на јавни потсмевања и анализи. На пример во една прилика Францускиот дневен весник – Ла Монде ќе го нарече Ширак – Камелеон Бонапара, алудирајќи на големите политички смени и пазарења кои му се препишуваат со цел тој да остане на власт.
Едно од овие пазарења, ќе го доведе во позиција во 1997 година да го распушти Парламентот и да распише предвремени избори. Но неговата стратегија се оценува како целосно неуспешна. Имено распуштањето на Парламентот предизвикува спојување на Социјалистите и на Либералите на вонредните избори, што ќе му донесе главоболки околу именувањето на нов премиер – Лионел Јоспин, кој не припаѓа на неговата партија. Според Францускиот устав, позицијата на Претседателот е сведена на контрола на воената и надворешната политика. Во недостаток на Премиер и разрешен Парламент, Пирак е во недостаток на кадри кои ќе се справат со големите проблеми во деловниот, социјалниот и воениот сектор во Франција. Ова повторно ќе резултира во немири, протести и незадоволство кај Француските граѓани.
Втор мандат како Претседател на Франција
На 69 годишна возрас, Ширак се соочува со повторна кампања за Претседател на Републиката во 2002 година. Статистиката од првиот круг на изборите вели дека помалку од еден гласач на пет гласачи, гласале за него. Се очекуваше дека во вториот круг, тогашниот Премиер Лионел Жоспен ќе му се спротивстави во вториот круг на избори. Но аналитичарите погрешија. Против кандидатот на Ширак во вториот круг на изборите беше десничарот со сомителни тези – Жан Мари ле Пен. Човек кој отворено се спротивстави на политиката за имигранти, јавно нарекувајќи ги доселениците паразити. До денес се вели дека Францускиот народ бил ставен пред “свршен чин”морајќи да одбере помало од двете зла. Ширак на овие избори едвај го доби Претседателскиот мандат со само 2% разлика од неговиот противник.
Неколку месеци по неговиот избор на 14 јули 2002 година, Ширак преживеа атентат за време на прославата по повод денот на Баскија. Осамен човек, со пиштол пукаше врз Претседателот, скриен во гутрола за гитара. Човекот подоцна е идентификуван како Максим Брунери, долготрајно лечен психопат, кои и припаѓал на десничарска партија.
Меѓународни активности
Последните чекори на Ширак се однесуваат на Европскиот устав, моменталниот „жежок компир” на Европската Унија. Имено една година пред Претседателските избори Ширак одлучи да спроведе референдум за Европскиот Устав, нешто за што знаше дека нема да биде одобрено од Французите. На 29 мај 2005 на референдум со големо мнозинство Уставот беше одбиен. Како реакција да ги смири своите Европски колеги, првиот потег беше да го отпушти премиерот и министерот за надворешни работи, и во очите на меѓународната заедница да го претстави како нивен неуспех да ги убедат Француските гласачи во потребноста и позитивниот исход на Уставот. Од друга страна пред Француските гласачи е оправдан преку спроведување на референдум а не донесување Претседателски декрет. Токму заради овие политички манипулации и способности за префрлање на вината тој го носи епитетот – Камелеон Бонапарта.
Заремби (Новодвурски Округ)
Заремби (Zaręby) — село во општината Закрочим во Новодвурскиот Округ на Мазовското Војводство, средна Полска.
Природен роман
Природне роман (бугарски: Естетствен роман) е роман од бугарскиот писател Георги Господинов. Романот за првпат бил објавен во 1999 година.
Изданија на македонски јазик
Во 2003 година, „Природен роман“ бил објавен од издавачката куќа „Темплум“, како седма книга на библиотеката „Магма“. Преводот од бугарски јазик го направил Никола Маџиров. Книгата е отпечатена во мал формат (18 сантиметри), во мек повез и има 187 страници. Каталогизацијата е извршена во Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје и ја носи ознаката ISBN 9989-902-21-6. Графичкото уредување и дизајнот на книгата е дело на фирмата „Точка“. На крајот од книгата се наоѓа белешка за авторот.
Содржина
Во јануари 1997 година, еден писател си купува стол за нишање. Тој е оженет, но по неколку години поминати во тивка нетрпеливост, тој се разведува од сопругата Ема, која претходно останува бремена со друг маж. По разводот, тој пишува роман во фрагменти, во кој раскажува за своите дилеми по разводот и во кој ги бележи спомените од детството. Неговата намера е да напише „природен роман“, т.е. роман што се состои само од почетоци на повеќе приказни. Еден ден, уредникот на едно списание го добива ракописот на романот, но без името на авторот. Набргу, кај него доаѓа една жена, која му кажува дека во романот е опишан нејзиниот заеднички живот со авторот во периодот пред разводот. Уредникот го наоѓа писателот кој живее како скитник, но подоцна, кога романот е готов за печатење, авторот исчезнува...
За делото
„Природен роман“ ја добил специјалната награда на националниот конкурс „Развитие“ за современ бугарски роман. Во 2001 година, романот бил објавен во Србија (издание на „Геополитка“), а во 2002 година во Франција (издание на „Фебиус“). Исто така, романот добил бројни позитивни рецензии во повеќе бугарски и светски весници и списанија. Така, Livres-Hebdo од Париз го опишал како „неидентификуван литературен објект...во секој поглед блескав и новаторски во однос на формата“; парискиот Le Nouvel Observateur го нарекол романот „забавен и оригинален“; весникот Le Soir од Брисел го опишал романот како „префинето деби“; според весникто „Политика“ од Белград, романот се одликува со „извонреден израз и леснотија на раскажувањето, заедно со вешто преминување низ различните стилови и жанрови“; според Worl Literature Today, вистинската вредност на романот се состои од „прикажувањето на секојдневниот живот во посткомунистичка Бугарија како смеса на обичното и возвишеното“; Симона Мирчева од „Капитал“ го прогласила романот за најдобрата белетристичка книга во 1999 година; според Бојко Пенчев од „Литературен весник“, романот е „книга за животот и за нашата неспособност да се снајдеме ниту со него ниту со неговото опишување“; Митко Новков од „Култура“ го опишува како „егзистенцијалистички постмодернистички роман“; а Марин Бодаков од „Егоист“ го прогласил за „прв роман, по раѓање и слава, на генерацијата на '90-тите“;
Јемишчи Хасан-паша
Дамат Јемишчи Хасан-паша (Yemişçi Hasan Paşa; 1535 — 1603 во ) — отомански државник и Голем везир на Отоманското Царство.
Хасан кој го поминал своето детство во Рогово, потоа заминал во Призрен, каде го завршил своето основно образование. Го продолжил своето образование на воената академија во Истанбул. По воената кариера, Хасан станал голем везир на Отоманското Царство од 1602 до 1603 година. Бил погубен од султанот Мехмед III во 1603 година.
Се оженил со Ајше Султан (1570–1605), ќерка на Мурад III, на 5 април 1602 година. Претходно била омажена за Дамат Ибрахим-паша. Султанзаде Мехмед-паша бил негов внук.
Бертански јазик
Берта јазикот е нилосахарски јазик и е зборуван од народот берта во Судан и Етиопија. Зборовниот ред е субјект- глагол- објект. Јазикот е тонски.
Лични заменки
Личните заменки на берта јазик се:
244 п.н.е.
244 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 244. година пред новата ера, 244. од првиот милениум п.н.е., 44. од 3 век п.н.е. и петта од 240-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5264 и 5265 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4506 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3516 и 3517 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 509.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 244 година се протега во 2392 и 2393, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2452 и 2453 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 299. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 892 и 891 исламска година пред хиџра.
Давид, Голијат и петел (филм)
„Давид, Голијат и петел“ — македонски филм од 1960 година. Го режирал Славко Јаневски, кој исто така го напишал и сценариото.
Запорошка Област
Запорошката област (украински: Запорізька область; исто така се нарекува Запорижчина - украински: Запоріжжя) е област (покраина) во југоисточна дел на Украина. Административен центар на областа е градот Запорожје.
Географија
Запорошката област има вкупна површина од 27.180 км2 (4,5% од Украина). На запад се граничи со Херсонска област, на север со Днепропетровска област, на југ со Азовско Море, на исток со Донечката област. Во областа има 941 села и 14 градови. Најголемата река: Днепар, други значајни реки во областа се: Молочна, Конка, Мокри Јали.
Демографија
Според пописот на населението во 2001 година, во Запорошката област живеат најмногу Украинци (70,8%), а останатите се Руси, Белоруси, Бугари, Евреи.
Асен
Assen е општина и град во северозападна Холандија, и е главен град на покраината Дренте.Градските прави ги добил во 1809 година. Асен е познат по трката со мотоцикли TT Circuit Assen, која се одржува секој последена недела од Јуни, но исто така градот е познат и по фестивалот на танци Асен Фестивал.
Градските права
Асен официјален станал град во 1809 година по Хуфореден, како село со околу илјада и шестотини луѓе, Асен стана второто место во Дренте со право на град, доделени од страна на кралот Луј Наполеон, кој имаше големи планови за ова село.
Индустрија
Околу 1900 година Асен почна да игра повеќе истакната индустриска улога. Тој бил првично центар на државните служби, но по формирањето на кланицата, млечните фабрики и  индустријата за леење железо се создадени повеќе различни можности за проширување и охрабрувачки раст. Околу 1930 година, преку воспоставување на различни психијатриски болници и здравствени центри, Асен стана централна точка за здравствена заштита во покраината.
Раст
По завршувањето на Втората светска војна, Асен не бил повеќе од 20.000 жители. На со Асен ТТ градот станал многу пошироко познат, како и после 1950 година, со развојот на индустриското јадро, Асен почне да расте побрзо. Холандската нафтена компанија (Nederlandse Aardolie Maatschappij) го утврдила во градот, а со тоа, станала најголем тренд. Тој исто така е најбрзо-растечкиот град во северниот дел на Холандија, кои изобилува со можности за вработување, особено во терцијарниот сектор на економијата и услужната индустрија. Невиден раст на градот во однос на куќите и жителите се одвива со прашањата за животната средина кои стануваат сè поитни.
Сообраќај
Желензичката станица Асен, содржи и дава услуги до градовите низ цела Холандија.
Туристички атракции
Популарната трка со мотоцикли TT Circuit Assen е една од најпознатите трки во светот и е дел од календарот на престижното Грант При натпреварување уште од 1949 година.
Музејот Дренте обезбедува поглед на светот и на Дренте, со приказни за археологијата, уметноста и историјата.
NGC 6070B
NGC 6070B — галаксија во соѕвездието Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6070B е од видот C. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,7 m/лм2. NGC 6070B има привидни димензии од 0,4' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 16 ч 10 м 12 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +0° 47' 1"".
NGC 3706
NGC 3706 — елиптична галаксија во соѕвездието Кентаур, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3706 се споменува и како ESO 378-6, MCG -6-25-22.
Откривање
Објектот е откриен на 1 мај 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3706 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 3706 има привидни димензии од 3,1' х 1,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 78°.
Други поделби
Проучување на NGC 3706 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 35417. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 367; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7227. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Трајче Ристески
Трајче Ванчов Ристески ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Основното училиште го завршил во своето село, но бидејќи потекнувал од бедно семејство, не продолжил да се школува. Се занимавал со земјоделие. Уште веднаш по окупацијата се определил за борба пpoтив окупаторот. Доста бил активен во селото, а во редовите на НОВ на Македонија стапил во ноември 1944 година во Првата македонска бригада. Со бригадата учествувал во завршните борби за ослободувањето на Македонија. Во составот на Петнаесетиот корпус учествувал на Сремскиот фронт. Загинал во близината на Загреб во борба со германците и усташите во мај 1945 година.
Иван Месик
Иван Месик (роден на 1 јуни 2001 година) е словачки фудбалер кој игра како централен бек за фудбалскиот клуб Од, како позајмен играч од Нордсјеланд и Словачка У21 репрезентација.
Спартак Трнава
Месик го направил своето деби во Фортуна Лига за Спартак против Нитра на 18 мај 2019 година. Тој го одиграл целиот натпревар на гостинската победа од 0:1, која беше запечатена со голот на Давид Депетрис. Ова беше единствениот настап на Месик во сезоната.
Во сезоната 2019-2020, Месик станал редовен во црвено-црниот дрес играјќи во 16 од 18 лигашки кола. Тој го постигнал својот прв лигашки гол против Нитра, во третото коло, на 4 август 2019 година, при победа од 2:0 на домашен терен, по корнер на Марко Тешија. Тој исто така постигнал гол против третолигашот Једнота Банова во купот, во тесна победа од 3:2. Тој, исто така, настапил во предсезонскиот Суперкуп на Чехословачка, против Славија Прага, како доцна замена за Јозеф Мених, како и неуспешна кампања за квалификациите за Лига Европа, против Радник Бјелина и Локомотив Пловдив. Севкупно, до јануари, Месик имал 23 натпреварувачки стартови и 2 гола за Спартак.
Нордсјеланд
На 28 јануари 2020 година, било објавено дека Месик го напушта Спартак Трнава, на само 19 години. Тој потпишал петгодишен договор со Нордсјеланд, играјќи во Суперлигата. Клубот се борел за промоција во шампионската група на сезоната во моментот на неговото пристигнување. Тој станал втор Словак кој настапува за клубот со Станислав Лоботка играјќи таму неколку години пред тоа.
На 31 август 2021 година, Месик бил позајмен играч на норвешкиот клуб Стабек Фотбол до крајот на 2021 година
Меѓународна кариера
На 7 јуни 2022 година, Месик бил повикан во сениорскиот тим на Словачка за прв пат како замена по повредата на новоименуваниот капитен на државната репрезентација Милан Шкриниар. Месик требало да биде достапен за два гостински натпревари во Лигата на нации на УЕФА против Азербејџан и Казахстан на 10 и 13 јуни 2022 година Во првичната номинација од Штефан Таркович, кој бил отпуштен од менаџерските должности истиот ден по поразот на домашен терен од Казахстан на 6 јуни, Месик дури и не беше наведен како алтернатива, и затоа се појавил со Словачка У21 тимот во номинација на Јарослав Кентош.
Клунар
Клунарот (Ornithorhynchus anatinus) — полуводен цицач што несе јајца кој е ендемичен во источна Австралија, вклучувајќи ја и Тасманија. Клунарот е единствениот жив претставник или монотипски таксон на неговото семејство (Ornithorhynchidae) и родот (Ornithorhynchus), иако голем број сродни видови се појавуваат во фосилните остатоци.
Покрај четирите видови клунест еж, тој е еден од петте постоечки видови монотреми, цицачи кои несат јајца наместо да раѓаат живи млади. Како и другите монотреми, го чувствува пленот преку електролокација. Тој е еден од ретките видови отровни цицачи, бидејќи машкиот клунар има боцка на задното стапало што лачи отров, способен да предизвика силна болка кај луѓето. Необичниот изглед на овој цицач што несе јајца,со изглед на патка, со опашка што личи на опашката кај дабарите, со нозе на видра ги збунило европските природонаучници кога првпат го сретнале, а првите научници кои испитале зачувано тело на клунар (во 1799 година) оцениле дека е лажно и сошиено животно од неколку животни заедно.
Уникатните одлики на клунарот го прават важен предмет во проучувањето на еволутивната биологија и препознатлив и иконски симбол на Австралија. Тоа е културно значајно за неколку абориџински народи во Австралија, кои исто така го ловеле животното за храна. Се појавува како маскота на национални настани и одлика е на задната страна на австралиската монета од 20 центи, а клунарот, исто така, е животински амблем на државата Нов Јужен Велс. До почетокот на 20 век, луѓето го ловеле клунарот поради неговото крзно, но сега тој е заштитен со закон низ целата територија на Австралија. Иако програмите за размножување во заробеништво имаа само ограничен успех, а клунарот е остелив и на ефектите од загадувањето, тој не е под никаква непосредна закана.
, клунарот е со закон заштитен вид во сите држави каде се сретнува. Ставен е на листата на заштитени видови во Јужна Австралија, а загрозен е во Викторија. Видот е класифициран како потенцијално загрозен од Меѓународниот сојуз за заштита на природата, но во ноември 2020 предложено е да се прогласи за загрозен вид, со законот на ЕРВС, поради уништување на живеалиштата и намалување на популацијата во сите држави.
Таксономија и именување
Кога Европејците за првпат наишле на клунарот во 1798 година, капетанот Џон Хантер, вториот гувернер на Нов Јужен Велс, испратил крзно и скица во Велика Британија. Првичната претпоставка на британските научници била дека се работи за измама. Џорџ Шо, кој го направил првиот опис на животното во Разновидноста на натуралистите во 1799 година, изјавил дека е невозможно да не се посомневаат во неговата вистинска природа, а Роберт Нокс верувал дека можеби е произведен од некој азиски таксидер. Се мислеше дека некој сошил клун од патка на тело на животно слично на дабар. Шо дури и зел пар ножици на исушената кожа за да провери дали има конци.
Заедничкото име „platypus“ буквално значи „рамно стапало“, кое произлегува од грчкиот збор,  од  ( „широка, широка, рамна“)  и  ( „нога“). Шо првобитно му го доделил на видот линејското име Platypus anatinus кога го опишал, но терминот за родот бил брзо откриен дека веќе се користи како име на родот на амброзија бубачкиte. Независно бил опишан како Ornithorhynchus paradoxus од Јохан Блуменбах во 1800 година (од примерок што му го дал Сер Џозеф Бенкс ) и следејќи ги правилата за приоритет на номенклатурата, подоцна бил официјално признат како Ornithorhynchus anatinus.
Научното име Ornithorhynchus anatinus буквално значи „птичја муцка слична на патка“, што го добива името на родот од грчкиот корен      ( ornith или  órnīs „птица“) и зборот  ( „муцка“, „клун“). Името на неговиот вид потекнува од латинскиот („патка-како“) од  „патка“. Клунарот е единствениот жив претставник или монотипски таксон од неговото семејство (Ornithorhynchidae).
Изглед
Во извештајот на Дејвид Колинс за новата колонија 1788–1801 година, тој опишува дека налетал на „амфибиско животно, од видот крт“. Тој вклучил и  цртеж на животното.
Телото и широката, рамна опашка на клунарот се покриени со густо, кафеаво, биофлуоресцентно крзно што заробува слој од изолационен воздух за да го загрее животното. Крзното е водоотпорно, а текстурата е слична на онаа на крт. Клунарот ја користи својата опашка за складирање на резервите на маснотии (адаптација што исто така се среќава кај животните како што е тасманискиот ѓавол) Кожичката на стапалата е позначајна на предните стапала и се преклопува наназад при одење на копно. Издолжената муцка и долната вилица се покриени со мека кожа, формирајќи го клунот. Ноздрите се наоѓаат на дорзалната површина на муцката, додека очите и ушите се наоѓаат во жлеб поставен веднаш од него; овој жлеб е затворен при пливање. При набљудување се дошло до заклучок дека клунарите испуштаат слабо режење кога се вознемирени, а забележани се и низа други вокализации кај заробените примероци. Тежината значително варира од 0,7 до 2,4 килограми при што мажјаците се поголеми од женките. Мажјаците во просек се долги 50 сантиметри во вкупна должина, додека женките во просек 43 сантиметри, со значителна варијација во просечната големина од еден регион до друг. Изгледа дека ова не зависи од некое посебно климатско правило и може да се должи на други фактори на животната средина, како што се грабливците и човечкото влијание.
Клунарот има просечна телесна температура од околу 32 целзиусови степени наместо 37 што е типично за вистинските цицачи. Истражувањата сугерираат дека ова е постепено прилагодување на суровите услови на животната средина од страна на малиот број преживеани монотремски видови, наместо историска одлика на монотремите.
Младенчињата на клунарите имаат по три заби на горната вилица и на долновиличната коска, кои ги губат пред или веднаш по напуштањето на дупката за размножување; возрасните пак имаат вкоскенати плочки наречени цератодонти на нивно место, кои ги користат за мелење храна. Првиот горен и третиот долен заб на образот на клунарот се мали, секој има по еден главен раб, додека другите заби имаат два главни рабови. Вилицата на клунарот е градена поинаку од онаа на другите цицачи, а мускулот што ја отвора вилицата е различен. Како и кај сите вистински цицачи, ситните коски кои спроведуваат звук во средното уво се целосно вградени во черепот, наместо да лежат во вилицата како кај синапсидите пред цицачите. Сепак, надворешното отворање на увото сè уште лежи во основата на вилицата. Клунарот има дополнителни коски во рамениот појас, вклучително и интеркалвикула, која не се наоѓа кај другите цицачи. Како и кај многу други водни и полуводни 'рбетници, коските покажуваат остеосклероза, зголемувајќи ја нивната густина за да обезбедат стабилност. Има рептилско одење, оди со нозете на страните на телото, наместо одоздола. Кога е на копно, тој ги употребува зглобовите за одење на предните стапала, за да си ја заштити кожичката помеѓу прстите.
Отров
Додека и машките и женските клунари се раѓаат со боцки на глуждовите, само задните зглобови на мажјакот лачат отров,  составен главно од белковини слични на дефензин (DLPs), од кои три се единствени за клунарите. ДЛП се произведуваат од имунолошкиот систем на клунарот. Иако е доволно моќен да убие помали животни како кучињата, отровот не е смртоносен за луѓето, но болката е толку мачна што жртвата може да биде онеспособна. Отокот брзо се создава околу раната и постепено се шири низ погодениот екстремитет. Информациите добиени од историите на случаи и анегдотските докази покажуваат дека болката се развива во долготрајна хипералгезија (засилена чувствителност на болка) која трае со денови или дури месеци. Отровот се произведува во круалните жлезди на мажјакот, кои се алвеоларни жлезди во облик на бубрег, поврзани со тенкоѕиден канал со калканеусната боцка на секој заден екстремитет. Женките клунари, исто како со ехидните, има рудиментирани пупки кои не се развиваат (опаѓаат пред крајот на првата година) и немаат функционални круални жлезди.
Отровот има поинаква функција од оние отрови кои се создаваат од видови кои не се цицачи; неговите ефекти не се опасни по живот за луѓето, но сепак доволно моќни за сериозно да и наштетат на жртвата. Бидејќи само мажјаците произведуваат отров и производството се зголемува за време на сезоната на парење, тоа може да се користи како погодно оружје за да се потврди доминацијата во овој период.
Слични боцки се наоѓаат кај многу архаични групи цицачи, што покажува дека ова е древна одлика за цицачите како целина, а не исклучиво за клунарот или други монотреми.
Електролокација
Монотремите се единствените цицачи (освен барем еден вид делфин—Гвајана делфинот ) за кои е познато дека имаат чувство за електрорецепција: тие го лоцираат својот плен делумно со откривање на електрични полиња генерирани од мускулните контракции. Електроприемот на клунарот е најчувствителен од сите монотреми.
Електрорецепторите се наоѓаат во рострокаудални редови во кожата на клунот, додека механорецепторите (кои откриваат допир) се рамномерно распоредени низ клунот. Електросензорната област на церебралниот кортекс е содржана во тактилната соматосензорна област, а некои кортикални клетки добиваат сигнал и од електрорецепторите и од механорецепторите, што укажува на тесна поврзаност помеѓу тактилните и електричните сетила. И електрорецепторите и механорецепторите во клунот доминираат на соматотопската карта на мозокот на клунарот, на ист начин како што човечките раце доминираат на мапата Кортикален  хомункулус.
Клунарот може да ја одреди насоката на електричен извор, најверојатно со споредување на разликите во јачината на сигналот низ листот на електрорецепторите. Ова би го објаснило карактеристичното движење од страна на страна на главата на животното додека лови. Кортикалната конвергенција на електросензорните и тактилните влезови сугерира механизам кој го одредува растојанието на пленот кој, кога тие се движат, емитува и електрични сигнали и пулсирања на механички притисок. Клунарот ја користи разликата помеѓу времето на пристигнување на двата сигнали за да го почувствува растојанието.
Клунарот не се храни ниту со користење на видот ниту со мирисот, затоа што ги затвора очите, ушите и носот секој пат кога ќе нурка. Наместо тоа, кога нурка на дното на потоците го користи својот клун, неговите електрорецептори ги детектираат слабите електрични струи генерирани од мускулните контракции на неговиот плен, што му овозможува да разликува живи и неживи предмети, кои континуирано ги стимулираат неговите механорецептори. Експериментите покажаа дека клунарот дури и реагира на „вештачки ракчиња“ ако низ нив помине мала електрична струја.
Монотремната електролокација веројатно еволуирала со цел да им се овозможи на животните да бараат храна во матни води и може да биде поврзана со нивното губење на забите. Изумрениот Обдуродон бил електрорецептивен, но за разлика од денешниот клунар тој барал храна во близина на површината на океанот.
Очи
Во неодамнешните студии беше предложено дека очите на клунарот се послични на очите на пацифичките хагрики или светилките од северната хемисфера отколку на повеќето тетраподи. Очите исто така содржат двојни конуси, кои повеќето цицачи ги немаат.
Иако очите на клунарот се мали и не се користат под вода, неколку одлики покажуваат дека видот играл важна улога кај неговите предци. Површината на рожницата и соседната површина на леќата се рамни, додека задната површина на леќата е остро закривена, слично на очите на другите водни цицачи како што се видрите и морските лавови. Временската (од страната на увото) концентрација на ретинални ганглиски клетки, важни за бинокуларниот вид, укажува на улога во грабливоста, додека придружната визуелна острина е недоволна за такви активности. Понатаму, оваа ограничена острина се совпаѓа со ниско кортикално зголемување, мало странично геникулирано јадро и голем оптички тектум, што сугерира дека визуелниот среден мозок игра поважна улога од визуелниот кортекс, како кај некои глодачи. Овие одлики сугерираат дека клунарот се прилагодил на воден и ноќен начин на живот, развивајќи го својот електросензорен систем по цена на неговиот визуелен систем; еволутивен процес паралелен со малиот број на електрорецептори кај клунестите ежови, кои живеат во суви средини, додека долгоклуните ехидна, кои живеат во влажни средини, некаде настердина меѓу овие два монотерми..
Биофлуоресценција
Во 2020 година, истражувањето за биофлуоресценција откри дека клунарот сјае синкаво-зелена боја кога е изложена на црна светлина.
Распространетост, екологија и однесување
Во внатрешноста, неговата распространетост не е добро позната. Се сметаше за исчезнат на јужноавстралиското копно, со последното видување забележано во Ренмарк во 1975 година, сè до неколку години откако Џон Вамсли го создаде светилиштето Вараонг (види подолу) во 1980-тите, поставувајќи програма за размножување клунари таму, кое потоа се затвори. Во 2017 година имаше некои непотврдени видувања низводно, надвор од светилиштето, а во октомври 2020 г. гнездење на клунари беше снимено во внатрешноста на неодамна повторно отвореното светилиште. Има популација на клунари и на островот Кенгур воведено во 1920-тите, за кое се вели дека имало 150 единки во регионот на реката Роки во Националниот парк Флиндерс Чејс пред сезоната на австралиски шумски пожари 2019-2020, во која изгореле големи делови од островот, уништувајќи го целиот див свет. Меѓутоа, со оглед на тоа што тимовите на Одделот за животна средина и за обновување на водата работат напорно за да го вратат нивното живеалиште, до април 2020 година беа пријавени голем број клунари.
Кунарот повеќе не се наоѓа во главниот дел на басенот Мареј-Дарлинг, веројатно поради опаѓањето на квалитетот на водата предизвикано од екстензивните шеми за расчистување и наводнување на земјиштето. По должината на крајбрежните речни системи, нејзината дистрибуција е непредвидлива; се чини дека е отсутен од некои релативно чисти реки, а сепак има присуство во други, на пример, долниот дел на Марибирнонг, кои се прилично загадени.
Во заробеништво, клунарите преживеале до 17-годишна возраст, а дивите примероци биле повторно фатени на 11-годишна возраст. Стапките на смртност кај возрасните во дивината се чини дека се ниски. Природните предатори вклучуваат змии, водни стаорци, гоани, јастреби, бувови и орли. Нискиот број на клунари во северна Австралија е веројатно поради нападите од крокодили. Воведувањето црвени лисици во 1845 година за лов можеби имало одредено влијание врз нивниот број на копното. Клунарот генерално се смета за ноќно животинче, но некои едики се активни и во текот на денот, особено кога небото е облачно. Неговото живеалиште се главно реките и крајбрежната зона и за снабдување со храна на видови плен и за бреговите каде што може да копа дупки за одмор и гнездење. Може да има опсег до 7 километри, при што територијата на мажјакот се преклопува со териториите на три или четири женки.
Клунарот е одличен пливач и поминува голем дел од своето време во вода барајќи храна. Има многу карактеристичен стил на пливање и нема надворешни уши. Уникатно меѓу цицачите, тој се движи кога плива со алтернативно веслачко движење на предните стапала; иако сите четири стапала на клунарот се со кожички меѓу прстите, задните стапала (кои се држат до телото) не помагаат при движењето, туку се користат за управување во комбинација со опашката. Видот е ендотермичен, ја одржува телесната температура на околу 32 степени целзијусови, пониско од повеќето цицачи, дури и додека бара храна со часови во вода под 5 целзијусови степени.
Јаворово-Трембки Старе
Јаворово-Трембки Старе (Jaworowo-Trębki Stare) — село во општината Закрочим во Новодвурскиот Округ на Мазовското Војводство, средна Полска.
Клунар
Распространетост, екологија и однесување
Нуркањата на клунарот обично траат околу 30 секунди, но може да траат подолго, иако малкумина ја надминуваат проценетата аеробна граница од 40 секунди.Задржувањето на површината помеѓу нуркањата обично трае од 10 до 20 секунди.
Кога не е во вода, се повлекува во куса, права дупка за одмор со овален пресек, која се наоѓа речиси секогаш на брегот на реката малку над нивото на водата, и често се крие под заштитниот сплет на корени од дрвја.
Се проценува дека просечното време на спиење на клунарот е дури 14 часа дневно, веројатно затоа што јаде ракови, кои обезбедуваат високо ниво на калории.
Размножување
Кога европските природонаучници првпат ги сретнале клунарите, тие биле поделени околу тоа дали женката снесува јајца. Ова конечно беше потврдено од тимот на Вилијам Хеј Колдвел во 1884 година
Видот има само една сезона на размножување; Парењето се случува помеѓу јуни и октомври, при што има некои локални варијации кои се случуваат помеѓу различни популации низ опсегот на живеење. Историското набљудување, студиите за означување и враќање и прелиминарните испитувања на генетиката на популацијата укажуваат на можноста и за резидентни и за минливи членови на популациите и укажуваат на полигинозен систем за парење. Се смета дека женките ќе станат сексуално зрели во својата втора година, при што е потврдено дека сè уште има размножување и кај животни постари од девет години.
Кога не е во сезоната на парење, клунарот живее во едноставна јама во земјата, чиј влез е околу 30 сантиметри над нивото на водата. По парењето, женката конструира подлабока, посложено направена дупка до 20 метри долга и блокирана во интервали со приклучоци (кои може да дејствуваат како заштита од надојдените води или предатори, или како метод за регулирање на влажноста и температурата). Мажјакот не учествува во грижата за своите млади, и се повлекува во својата едногодишна дупка. Женката ја омекнува земјата во дупката со суви, свиткани, влажни лисја, а гнездото на крајот од тунелот го пополнува со паднати лисја и трски за правење на гнездо. Овој материјал женката говлече до гнездото со тоа што го пика под нејзината свиткана опашка.
Женката клунар има пар јајници, од кои само левиот е функционален. Гените на клунарот се можна еволутивна врска помеѓу системите за определување на полот на цицачот XY и птица/рептил ZW бидејќи еден од петте Х хромозоми на клунарот го содржи генот DMRT1, кој птиците го поседуваат на нивниот Z хромозом. Снесува едно до три (обично две) мали кожести јајца (слични на оние на рептилите), околу 11 милиметри во дијаметар и малку позаоблени од јајцата на птиците. Јајцата се развиваат во матката околу 28 дена, со само околу 10 дена во надворешна инкубација (за разлика од пилешкото јајце, кое поминува околу еден ден во тракт и 21 ден надворешно). По поожувањето на јајцата, женката се витка околу нив. Периодот на инкубација е поделен на три фази. Во првата фаза, ембрионот нема функционални органи и се потпира на жолчката за одржување. Жолчката се апсорбира од младите во развој. Во втората фаза се развиваат телата, а во последната фаза се појавува забите во јајцето.
Повеќето зиготи од цицачи минуваат низ холобластично расцепување, што значи дека, по оплодувањето, јајце-клетката се дели поради клеточните делби на повеќе, деливи клетки. Ова е во споредба со процесот на повеќе предци на меробластично расцепување, присутен кај монотреми како клунарите и кај нецицачи како влекачи и птици. Во меробластичното расцепување, јајце-клетката не се дели целосно. Ова предизвикува клетките на работ на жолчката да бидат цитоплазматски континуирани со цитоплазмата на јајцето. Ова и овозможува на жолчката, која го содржи ембрионот, да разменува отпад и хранливи материи со цитоплазмата.
Не постои официјален термин за младенче на клунар. Новоизведените клунари се нејаки, слепи и без влакна и се хранат со мајчиното млеко. Иако поседува млечни жлезди, на женката клунар и недостасуваат брадавици. Наместо тоа, млекото се ослободува преку порите на кожата. Млекото се собира во жлебовите на нејзиниот стомак, дозволувајќи им на младите да го лижат. Откако ќе се изведат, потомството цица три до четири месеци. За време на инкубација и одвикнување, мајката првично ја напушта дупката само на кратки периоди, за да бара храна. Кога го прави тоа, таа создава голем број тенки почвени приклучоци долж должината на дупката, можеби за да ги заштити младите од предатори; но и за да ја исфрли водата од нејзиното крзно и да не дозволи дупката да се намокри. По околу пет недели, мајката почнува да поминува повеќе време подалеку од своите младенчиња, а околу четири месеци, младите излегуваат од дупката. Клунарите се раѓа со заби, но тие испаѓаат на многу рана возраст, оставајќи им ги ги роговидните плочки што ги користат за мелење храна.
Еволуција
Клунарот и другите монотреми биле многу слабо разбрани, а некои од митовите од 19 век што се појавиле околу нивна пример, дека монотремите биле „инфериорни“ или квазирептилскиуште опстојуваат. Во 1947 година, Вилијам Кинг Грегори теоретизирал дека плацентарните цицачи и торбарите можеби се разделиле порано, а последователно разгранување ги поделило монотремите и торбарите, но подоцнежните истражувања и фосилните откритија сугерираат дека тоа е неточно. Всушност, денешнитее монотреми се преживеани од раното разгранување на дрвото на цицачите, а подоцнежното разгранување се смета дека довело до торбарите и плацентарните групи. Молекуларниот часовник и фосилното датирање укажуваат на отцепување на клунарите од клунестите ежови пред околу 19-48 милиони години. Најстариот откриен фосил на денешниот клунар датира од пред околу 100.000 години, за време на кватернерниот период. Некогаш се сметаше дека изумрените монотреми Теинолофос и Стероподон се тесно поврзани со современиот клунар, но сега се сметаат за повеќе базални таксони. Фосилизираниот стероподон е откриен во Нов Јужен Велс и е составен од опализирана долна вилица со три моларни заби (додека возрасниот современ клунар е без заби). На почетокот се мислеше дека моларните заби се трибосфени, што би поддржало варијација на теоријата на Грегори, но подоцнежните истражувања сугерираат, иако тие имаат три куспи, тие еволуирале под посебен процес. Се смета дека фосилот е околу 110стар милиони години, што го прави најстариот фосил од цицачи пронајден во Австралија. За разлика од денешниот клунар (и клунести ежови ), на Теинолофос му недостасувал клун.
Monotrematum sudamericanum, кој е друг фосил роднина на клунарот, е пронајден во Аргентина, што укажува на тоа дека монотреми биле присутни на суперконтинентот Гондвана кога континентите Јужна Америка и Австралија биле споени преку Антарктикот (до околу 167 г.пред милиони години). Фосилизиран заб на џиновски клунар, Obdurodon tharalkooschild, датиран од 5-15 годинипред милиони години. Судејќи според забот, животното било долго 1,3 метри, што го прави најголем клунар досега.
Статус и закани
Освен загубата од државата Јужна Австралија, клунарот зазема истата општа дистрибуција како и пред европското населување во Австралија. Сепак, документирани се локални промени и фрагментација на дистрибуцијата поради човечка модификација на неговото живеалиште. Неговата историска бројка е непозната, а и неговота сегашна бројка е тешко да се измери, но се претпоставува дека бројот е намален, иако од 1998 година сè уште се сметаше за вообичаено во поголемиот дел од неговиот сегашен опсег. Видот бил интензивно ловен поради неговото крзно до раните години на 20 век и, иако бил заштитен низ цела Австралија од 1905 година, до околу 1950 година, сè уште бил изложен на ризик да се удави во мрежите на рибарството во внатрешноста.
Уништување на живеалиштата
Се смета дека клунарот не е во непосредна опасност од исчезнување, бидејќи мерките за зачувување биле успешни, но може да биде негативно засегнато од нарушување на живеалиштето предизвикано од брани, наводнување, загадување, ловење со мрежа и заробување. Како закана се сметаат и намалувањето на протокот на водотеците и нивото на водата поради прекумерни суши и екстракција на вода за индустриски, земјоделски и домашни залихи. IUCN го наведува клунарот на неговиот Црвен список како „речиси загрозена“ како што беше оценето во 2016 година, кога беше проценето дека бројките се намалиле во просек за околу 30 проценти од населувањето во Европа. Животното е наведено како загрозено во Јужна Австралија, но воопшто не е опфатено со федералниот закон за EPBC.
Истражувачите со години се загрижени дека падот е поголем отколку што се претпоставуваше. Во јануари 2020 година, истражувачите од Универзитетот во Нов Јужен Велс презентираа докази дека клунарот е во опасност од исчезнување, поради комбинацијата на искористувањето на водните ресурси, расчистување на земјиштето, климатските промени и големата суша. Студијата предвиде дека, имајќи ги предвид тековните закани, бројот на животните ќе се намали за 47%-66%, а зафатеноста на метапопулацијата за 22%-32% во текот на 50 години, предизвикувајќи „изумирање на локалната популција на околу 40% од опсегот“. Според проекциите на проекциите за климатските промени до 2070 година, намаленото живеалиште поради сушата ќе доведе до 51-73% намален број на единки и 36-56% намалена зафатеност на метапопулацијата во рок од 50 години, исто така. Овие предвидувања сугерираа дека видот ќе потпадне под класификацијата „Ранлив“. Авторите ја истакнаа потребата од национални напори за зачувување, кои може да вклучуваат спроведување на повеќе истражувања, следење трендови, намалување на заканите и подобрување на управувањето со реките за да се обезбеди здраво живеалиште на клунарот. Соавторот Гилад Бино е загрижен дека проценките на основните бројки за 2016 година би можеле да бидат погрешни, а бројките можеби веќе се намалени за дури половина.
Болести
Клунаритет генерално страдаат од неколку болести во дивината; сепак, од 2008 година во Тасманија постоеше загриженост за потенцијалните влијанија на болеста предизвикана од габата Mucor amphibiorum. Болеста (наречена мукормикоза ) ги зафаќа само тасманските клунари и не била забележана кај клунарите во континентална Австралија. Зафатените клунари може да развијат кожни лезии или чиреви на различни делови од нивното тело, вклучувајќи ги грбот, опашките и нозете. Мукормикозата може да ги убие клунарите, смртта што произлегува од секундарна инфекција и со тоа што влијае на способноста на животните да ја одржуваат телесната температура и ефикасно да бараат храна. Филијалата за зачувување на биолошката разновидност при Одделот за примарни индустрии и вода соработуваше со истражувачите од NRM север и од Универзитетот во Тасманија за да ги утврдат влијанијата на болеста врз тасманските клунари, како и механизмот на пренесување и ширење на болеста.
Засолништа за диви животни
Голем дел од светот беше запознаен со клунарите во 1939 година кога списанието National Geographic објави статија за клунарите и напорите да се проучува и одгледува во заробеништво. Последново е тешка задача и оттогаш само неколку младенчиња се успешно израснати, особено во светилиштето Хелсвил во Викторија. Водечка фигура во овие напори беше Дејвид Флеј, кој воспостави засолниште за клунари (симулиран поток во резервоар) во Светилиштето Хелсвил, каде што размножувањето беше успешно во 1943 година Во 1972 година, тој пронашол мртво младенче старо околу 50 дена, кое се претпоставувало дека било родено во заробеништво, во неговиот парк за диви животни во Бурли Хедс на Голд Коуст, Квинсленд. Healesville го повтори својот успех во 1998 година и повторно во 2000 година со сличен резервоар за поток. Од 2008 година, клунарите редовно се размножуваат во Хелсвил, вклучувајќи ја и втората генерација (заробени родени кои сами се размножуваат во заробеништво). Зоолошката градина Таронга во Сиднеј одгледала близнаци во 2003 година, а размножувањето повторно било успешно таму во 2006 година.
Заробеништво
Од 2019 година, единствените клунари во заробеништво надвор од Австралија се во сафари паркот во зоолошката градина во Сан Диего во американската сојузна држава Калифорнија. Беа направени три обиди да се донесат животните во зоолошката градина во Бронкс, во 1922, 1947 и 1958 година; од нив, само две од трите животни воведени во 1947 година живееле подолго од осумнаесет месеци.