cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Географија на Велс
Велс е земја што е дел од Обединетото Кралство и е дел од островот Велика Британија и офшорските острови. На исток граничи со Англија, со Ирското Море на север и запад, и Бристолскиот Залив на југ. Има вкупна површина од 2064100 хектари. Има голем број на офшорски острови, од кои најголем е Англесеј. На копното крајбрежје, вклучувајќи го и Англесеј, опфаќа површина од 1680км. Од 2014 година, Велс имал население од околу 3.092.000, Кардиф е главен град и најголем град и се наоѓа во урбанизираната област на Југоисточен Велс.
Физичка географија
Поголемиот дел од Велс е планински. Сноудонија на северозапад има највисоки планини, со Сноудон, кој е воедно и највисок врв (1085). На југ од главниот опсег се наоѓаат Аренигс, Кадаир Идрис и Бервинските планини.
Кембриските планини се протегаат од североисток до југозапад и го заземаат најголемиот дел од централниот дел на земјата. Овие планини се повеќе заоблени и повлажни. Во јужниот дел на земјата се наоѓаат Брекон Бикенс во централниот дел на Повис и Црните планини.
Велшката низинската зона се состои од северната крајбрежна рамнина, островот Англси, дел од островот Лин, голем дел од Пембрукшир и јужниот дел на Кармартеншир. Главните реки се Реката Ди, која ја формира границата меѓу Велс и Англија, реката Клив и Реката Конви, кои сите се движат кон север во Ливерпул Беј и Ирското Море. Понатаму, крајбрежјето, Агон Мауддах, Реката Дови, Афон Реидол, Реката Иствит, овие реки течат јужно во Бристол. Делови од Северната река ја формираат границата помеѓу Велс и Англија.
Должината на брегот на копното Велс опфаќа околу 1370км и додавајќи го ова на бреговите на островот Англси и Светиот остров, Англеј, вкупниот е околу 1680км. Кардиганскиот Залив е најголемиот залив во земјата, а езерото Бала е најголемото езеро.
Геологија
Геологијата на Велс е сложена и разновидна. Најраните карпести карпи се од Прекембриската ера, и се наоѓаат во Англезе, полуостровот Лин, југозападниот дел на Пембрукшир и во места близу англиската граница.
За време на раниот и средниот ордовик период (485-460), вулканската активност се зголемила. Еден голем вулкански систем, кој беше центриран околу она што сега е Сноудон, емитирал процент на остатоци. Друг вулкан го формирал Робвел Фар во близина на Долгелау. Во овој период, големи акумулации на песок, чакал и кал биле депонирани во јужниот дел на Велс, и тие постепено се консолидирале. Некои од вулканските пепели паднале во морето и формирале големи банки, каде што нестабилните маси понекогаш се лизгале во подлабоката вода, создавајќи подморска лавина. Ова предизвикало голема заматеност во морето, по што честичките почнале да се распаѓаат. Така формираните слоеви се нарекуваат турбидите, и тие се вообичаени во централниот дел на Велс, што е особено очигледно во морските карпи околу Абериствит.
До почетокот на периодот Девон (400) морето се повлекувало од Велшкиот басен, бидејќи земјата била задушена од судирот на копнените маси, формирајќи нова палета на планини, велшки каледониди. Стратите биле компресирани и деформирани, а на места, минералите од глина се рекристализираат, развивајќи зрно што овозможува паралелно расцепување, што го олеснува разделувањето на карпите во тенки рамни листови од камен познат под името слате. Во периодот Каробиферус (360-300), ерозијата на планините резултирала со формирање на песочни и мучни камења. Повторното затоплување на јужните и североисточните делови на Велс покрај морето резултирало со депонии на варовник, а екстензивните мочуришта во Јужен Велс довеле до зголемување на депозитите од тресет и евентуалното формирање на јаглен.
За време на пермот, тијасот и јурата (300-150), се случиле уште неколку епизоди на опустинување, слегнување и подигнување, а Велс наизменично бил преплавен од морето кое било издигнато над него. Планините што ги гледаме денес во голема мера ја претпоставуваа нивната сегашна форма во последното ледено доба.
Во средината на 19 век, двајцата истакнати геолози, Родерик Мурчисон и Адам Седгвик ги користеле своите студии за геологијата на Велс да воспостават одредени принципи на стратиграфија и палеонтологија. Од латинското име за Велс, Камбри (изведено од  Cymru ), било изведено името на најраниот геолошки период на палеозојската ера, камбриумот. По многу спорови, следните два периода од палеозојската ера, ордовик и силурскиот, биле именувани по пред-римските келтски племиња од Велс, Ордовис и Силурс.
Клима
Велс има океанска клима, доминантните ветришта се во јужниот дел на југозападните и западните региони од Атлантскиот Океан. Ова значи дека времето во Велс е генерално благо, облачно, влажно и ветровито. Широките географски варијации во земјата предизвикуваат локализирани разлики во количеството на сонце, врнежи и температура. Врнежите во Велс варираат во голема мера, со највисока просечна годишна сума во Сноудонија и Брекон Бикон, а најниска, во близина на англиската граница. Во Велс, зимските месеци се значително повлажни од летото. Снегот е релативно редок во близина на нивото на морето во Велс, но многу поретко е над ридовите, а височините доживуваат посилни услови во зима отколку послабите делови.
Средните годишни температури во Велс се околу 11 °C на брегот и 9.5 °C во ниско поставените внатрешни области. Станува поладно на поголемите надморски височини, со средно намалување на годишните температури од приближно 0.5 за секоја зголемена надморска височина. Како резултат на тоа, повисоките делови од Сноудонија, имаат годишна температура од 5 °C. Во вечерните часови, најстудените услови се случуваат кога има мал ветер и нема облачно покритие, особено кога земјата е покриена со снег, најниската температура забележана во Велс била во такви услови на Рајдер на Нова Година, 1940, кога температурата паднала до -23,3 °C. Повремено, крајбрежниот дел на Северен Велс доживува некои од најтоплите зимски услови во Обединетото Кралство, со температури до 18 °C, ова е резултат на ветерот Фоен, југозападниот воздух се затоплува додека се спушта од планините на Сноудонија.
Врнежите во Велс се најчесто резултат на доаѓањето на Атлантската клима и се најчести помеfу октомври и јануари низ целата земја. Најсушните месеци обично се април, мај и јуни, а Велс има помалку летни грмотевици од Англија. Врнежите варираат во земјата со највисоки рекорди од најголемите височини. Сноудонија искусува вкупни годишни врнежи над 3000мм, додека крајбрежните региони на Велс и англиската граница може да имаат помалку од 1000м. Комбинацијата на планинските области и атлантските падови може да предизвика големи дождови и понекогаш резултира со поплави. Износот на снежни врнежи варира со надморска височина и енормно од година во година. Во низините, бројот на денови со лежиште на снег може да варира од нула до триесет или повеќе, со просек од околу дваесет во Сноудонија.
Користење на земјиштето
Вкупната терестријална површина од Велс опфаќа 2064100 хектари. Земјиштето за употреба во Земјоделството и шумарството во земјата во 2013 година опфаќало 1712845 хектари. 79461 хектари се користат за обработливо земјиште и лоза, за хортикултура, а 1405156 хектари биле искористени за пасење.
Заради засадената површина, земјоделските култури одгледувани во Велс биле за исхрана, јачмен, пченица, пченка, зимски јачмен, други житни култури за комбинирање, маслодајна репка, компир и други култури. Пасиштата претежно биле трајни пасишта, при што само 10% од пасиштата биле под пет години. Во споредба со другите делови на Обединетото Кралство, Велс има најмал процент на обработливо земјиште (6%) и значително помала површина на ридско земјиште од Шкотска (27% против 62%).
Природни ресурси
Јужниот дел на Велс сè до Пембрукшир и Кармартеншир на запад, до Блаенау Гвент и Торфаен на исток, а на север лежи во деловите од Флинтшир и Денбигшир. Големи количини на јаглен биле ископувани во Велс за време на Индустриската револуција и порано од дваесеттиот век, по што се намалиле резервите на јаглен, а останатите јами станале неекономични бидејќи странскиот јаглен станал достапен по ниски цени. Последната длабочина во Велс е затворена во 2008 година.
Каменот е ископан во различни делови на Велс, а челикот за варовник е главна индустрија во Северен Велс. Килгвин каменоломот работел во 12-от век, но подоцна Блаенау Фестиниог станал центар на производството.
Велс има потенцијал за производство на нафта и гас на брегот. Гас од шкрилци може да се добие со Хидраулично фрактурирање и постои метан во нерамни јагленови рабови што може да се извлечат. Друг потенцијален извор на гас е подземното контролирано согорување на јагленови споеви за производство на сингас, мешавина од водород, метан и јаглерод моноксид.
Со својот планински терен и обилните дождови, водата е една од најзастапните ресурси на Велс. Земјата има многу вештачки акумулации и Англија ја снабдува со вода, исто така генерира и енергија преку хидроелектрични шеми. Најголемите резервоари, како што се Клаервен, се наоѓаат во Еланската долина, а други значајни текови на вода го вклучуваат езерото Вирви, Талибонт Резервоир и Лин Бријан. Некои од нив се популарни одморалишта за активности на отворено како едрење, кајак, велосипедизам, риболов и лов на птици.
Границата помеѓу Велс и Англија
Модерната граница меѓу Велс и Англија во голема мера била дефинирана од Законите во Велс Дела 1535 и 1542.
Така била создадена границата помеѓу Велс и Англија, граница која преживеала до денес. Не ја следеше старата линија на Дика Оф, ниту источната граница на велшките епархии, таа ги исклучила областите како што се Озвезри и Евијас, каде велшкиот јазик ќе продолжи да се зборува со векови, области кои не би биле сосема фантастични да се сметаат како "Камбрија иредента". Сепак, со оглед на тоа што целта на статутот била да се вклучи Велс во Англија, локацијата на велшката граница била ирелевантна за целите на нејзините рамки.
Границата никогаш не била потврдена со референдум или ревидирана од Комисијата за граници.
Локална самоуправа
Велс е поделен на 22 унитарни власти, кои се одговорни за обезбедување на сите услуги на локалната власт, вклучувајќи образование, социјална работа, еколошки и патни услуги. Областите на унитарните власти се познати како "[[Локална влада во Велс.
Во Канцеларијата за национална статистика, локалните власти се групирани со шест главни димензии (демографски, составот на домаќинството, домување, социо-економски, вработување и индустриски сектор). Повеќето локални власти во средишниот и западниот дел на Велс се класифицирани како дел од супергрупата "Крајбрежни и селски". Поголемиот дел од властите во Јужен Велс, [(Флинтшир)] и Рексхам се во супергрупата "Рударство и производство", Кардиф е дел од супергрупата "Градови и услуги", а Вале на Гламорган е дел од "Просперитетна Велика Британија".
Демографија
Населението во Велс во 2014 година изнесувало околу 3.092.000, што претставува пораст од 9.600 (0,31%) за разлика од претходната година, што е најспорото зголемување на стапката за секоја земја во Обединетото Кралство. Главната популација и индустриските области во Велс се во Јужен Велс, особено Кардиф, Свонси и Њупорт и соседните долини. Кардиф е главен град и има население од околу 346.000 на пописот во 2011 година. Потоа следеа унитарните власти на Свонси (239.000), Рондда Синон Таф (234.400), Кармартеншир (183.800), Карифили (178.800), Флинтшир (152.500), Њупорт (145.700), Нит Порт Талбот (139.800), Бриџенд (139.200 ) и Рексам (134.800).
Голем дел од велшките жители живеат во помали населби, речиси 20% живеат во села, во споредба со 10% во Англија. Велс, исто така, има релативно мал дел од населението во големите населби, само 26% живеат во урбаните средини со население над 100.000, за споредба, речиси 40% од англиското население живее во урбани средини поголеми од најголемите во Велс. Друга одлика на моделот на населеност во Велс е учеството на населението што живее во најретки рурални области, 15% во споредба со само 1,5% во Англија.
Комуникации
Комуникациите во Велс се под влијание на топографијата и планинската природа на земјата, главните железнички и патни правци меѓу Југ и Северен Велс се протегаат на исток и минуваат главно преку Англија. Единствениот автопат во Велс е М4 од Лондон до Јужен Велс, влегувајќи во земјата преку Втората Северна Преселба, минувајќи близу до Њупорт, Кардиф и Свонси и продолжувајќи сè до западот како Понт Авраам пред да продолжи кон северозапад со патот A48 до Кармартен. Патот A40 е главен магистрален пат кој го поврзува Лондон со Бреон и Кармартен.
Кардифскиот аеродром е единствениот аеродром во Велс кој нуди меѓународни редовни летови. Достапни одредишта вклучуваат други делови од Обединетото Кралство, Ирска и делови од континентална Европа. Аеродромот исто така се користи за чартер-летови на сезонска основа. Во 2015 година, околу 1.2 милиони патници го користеа аеродромот.
Заштитени обласи
Велс има три назначени национални паркови. Национален парк Сноудонија во северозападниот дел на Велс бил основан во 1951 година како трет национален парк во Велика Британија, по Планинскиот Крај и Езерскиот Крај. Следната година, Националниот парк Пембрукшир бил формиран за заштита на спектакуларните крајбрежни предели на Западен Велс. Националниот парк Брекон Бикенс бил основан пет години подоцна и се протега низ јужниот дел на Ровис, северозападниот дел на Монмаутшире и делови од источниот дел на Кармартеншире.
Велс има многу водопади, вклучувајќи и некои од највпечатливите во Обединетото Кралство. Еден таков е Пистил Раер. Тој е формиран како планински поток, паѓа над карпа и го менува карактерот на реката Раход.
Фреди Хабард
Фредерик Дивејн "Фреди" Хабард (7 април 1938 – 29 декември 2008) бил Американски џез трубач. Неговиот непогрешлив и влијателен тон придонесе кон нови перспективи за модерниот џез и бибап.
Крст Ракоц
Синопсис
Во еден сув предел под планината Крст Ракоч шестмина се трудат да ги истварат своите намери поради кои дошле тука. Меѓутоа, меѓусебните судири се закануваат да го уништат нивното дело: претворањето на земјата во плодна рамнина. Постојано орајќи ги ледините и правејќи бразди, тие ги совладуваат и сопствените дилеми...
Список на државни водачи во 929 година
Ова е список на државни водачи во 29 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Список на преименувани градови во Турција
Напорите на Турција да се приклучи на Европската Унија на почетокот на 21 век довеле до намалување на инциденцата на такви промени од локалната власт, а од централната власт уште повеќе. Во некои случаи, законодавството ги вратила имињата на одредени села (првенствено оние во кои живеат курдските и зазаските малцинства). Имињата на местата кои формално често се менуваат опстојуваат на локалните дијалекти и јазици низ етнички разновидните земји.
Оваа политика започнала во текот на последните години на Отоманското Царство и продолжила до нејзиниот наследник, Турската Република. За време на кемалистичката влада биле создадени специјализирани владини комисии за промена на имињата. Променети биле приближно 28.000 топографски имиња, кои опфаќаат 12.211 имиња на села и градови и 4.000 топографски имиња на планини, реки и други. Повеќето промени на имињата се случиле во источните региони на земјата каде што малцинските етникуми сочинуваат голем дел или мнозинство од населението.
Отоманско Царство
Комитетот за унија и напредок ја презел контролата на османлиската влада преку државен удар во 1913 година Во екот на Првата светска војна и за време на последните години на Отоманското ЦарствоОтоманското Царство, кога се одвивала политиката на етничко чистење на немуслиманските грчко, ерменско и асирско малцинство, министерот за војна Енвер-паша издал указ (ферман) на 6 октомври 1916 година, изјавувајќи:
Енвер-паша не ги сменил географските имиња што им припаѓаат на муслиманските малцинства (т.е Арапи и Курди) поради улогата на отоманската влада како калифатот. Неговиот декрет инспирирал многу турски интелектуалци да пишуваат за поддршка на таквите мерки. Еден таков интелектуалец, Хусеин Авни Алпарслан (1877–1921), турски војник и автор на книги за турскиот јазик и култура, бил инспириран од напорите на Енвер-паша, пишувајќи во својата книга Trabzon İli Lâz mı? Türk mü? (Дали провинцијата Трабзон е лашка или турска?) дека:
Не е познато колку географски имиња се сменети според уредбата. Крајната главна цел зад неа пропаднала поради падот на отоманската влада и судењата на нејзините водачи пред османлиските и европските судови за масакри врз етничките малцинства извршени во 1915 година.
Намалено ниво на културна репресија се случило во Турската Република; како и да е, имињата на местата од не-мејнстрим турско потекло секогаш биле официјално преименувани со текот на времето.
Република Турција
Турскиот национализам и секуларизам биле два од шесте основачки принципи на Турската Република. Мустафа Кемал Ататурк, водачот на раните децении на Републиката, имал за цел да создаде национална држава (турски: Ulus) од турските остатоци од Отоманското Царство. Во текот на првите три децении на Републиката, обидите за турцификација географските имиња биле тема која се повторувала. Увезените мапи што содржат референци за историските региони како Ерменија, Курдистан или Лазистан (официјалното име на провинцијата Ризе до 1921 година) биле забранети (како што бил случајот со Der Grosse Weltatlas, карта објавена во Лајпциг).
До 1927 година, сите имиња на улици и плоштади во Истанбул кои не биле од турско потекло биле сменети.
Во 1940 година Министерството за внатрешни работи (МВР) издало циркулар со кој се барало оригиналните или странските имиња на места да се заменат со турски имиња. Новинарката и писателка Ајше Хур истакнала дека по смртта на Ататурк и за време на Демократскиот период на Турската Република кон крајот на 1940-тите и 50-тите години, „грдите, понижувачки, навредливи или потсмевни имиња, дури и ако биле турски, биле подложени на промени. ''Селски имиња со лексички компоненти што значат црвено (kızıl), ѕвоно (çan), црква (kilise, пр. Кирк Килисе ) беа сменети. За да се отстранат „сепаратистичките поими“, беа сменети и арапските, персиските, ерменските, курдските, грузиските, татарските, черкеските и лазските имиња на селата''.“
Специјалната комисија за промена на името (Ad Değiştirme İhtisas Kurulu) е формирана во 1952 година под надзор на Министерството за внатрешни работи. Се инвестирало со моќ да се сменат сите имиња кои не било во надлежност на општините како улици, паркови или места. Во комисијата биле претставници од Друштвото за турски јазици (Türk Dil Kurumu), од факултетите за географија, јазик и историја од Универзитетот во Анкара, Воениот Генералштаб и министерствата за одбрана, внатрешни работи и образование. Комитетот работел до 1978 година и 35% од селата во Турција ги смениле имињата. Иницијативата се покажала успешна, бидејќи биле сменети приближно 28.000 топографски имиња, вклучително и 12.211 имиња на села и градови и 4.000 имиња на планини, реки и други топографски имиња. Оваа бројка вклучува и имиња на улици, споменици, населби, населби и други компоненти кои сочинуваат одредени општини. Комитетот бил обновен по воениот удар во 1980 година во 1983 година и ги променил имињата на 280 села. Повторно бил затворен во 1985 година поради неефикасност. За време на зголемената тензија меѓу курдските бунтовници и турската влада, фокусот на промената на географското име во 1980-тите била на курдските села, градови, реки итн.
Во 1981 година, турската влада изјавила во предговорот на Köylerimiz, публикација посветена на имињата на турските села, дека:
Во кулминацијата на политиката, не останале никакви географски или топографски имиња од нетурско потекло. Некои од поновите имиња личеле на нивните мајчини имиња, но со ревидирана турска конотација (т.е. Агтамар бил сменет во Акдамар).
Сегашен статус
Иако географските имиња се формално променети во Турција, нивните матични имиња опстојуваат и продолжуваат на локалните дијалекти низ целата земја. Понекогаш турските политичари ги користат и мајчините имиња на градовите за време на нивните говори. Во 2009 година, кога се обратил пред толпата во градот Гуројмак, претседателот Абдула Ѓул го користел мајчиното име Норшин. Исто така таа година, кога зборувал за неговото семејно потекло, премиерот Реџеп Тајип Ердоган го користел мајчиното грчко име Потамја наместо Ѓунејсу.
Во Турција неодамна биле воведени напори за враќање на поранешните имиња на географските поими. Во септември 2012 година, била воведена легислатива за враќање на имињата на (првенствено курдските) села на нивните поранешни мајчин имиња. Според предлог-законот, провинцијата Тунџели ќе се вика Дерсим, Гуројмак ќе се вика Норшин, а Ајдинлар ќе се вика Тило. Но, турската влада се противела на името Дерсим бидејќи локалната општина сакала да го воведе името Дерсим за Тунџели.
Компаративна анализа
Повеќето од промените на географските имиња се случиле во источните провинции на земјата и на брегот на источниот дел на Црното Море, каде што живеат малцинските популации. Преку независно истражување, етимологот Севан Нишањан проценува дека, од промените на името на географската локација, 4.200 биле грчки, 4.000 Курди, 3.600 Ерменски, 750 Арапски, 400 Асирци, 300 Грузијци, 200 Лази и 50 други. Официјалната статистика на Специјалната комисија за промена на името (Ad Degistirme Ihtisas Komisyonu) тврди дека вкупниот број на преименувани села, градови, градови и населби е 12.211. Табелата подолу ги наведува провинциите и бројот на преименувани села или градови.
Ерменски
Повеќето ерменски географски имиња биле во источните провинции на Отоманското Царство. Села, населби или градови кои го содржат ерменски суфикси биле променети. Така суфиксот -керт што значи изградени од (т.е. Манавазкерт, Норакерт, Дикранакерт, Нојакерт), -шен, што значи село (т.е. Араташен, Пемзашен, Норашен) и -ван, што значи град (т.е Чаренцаван, Нахичеван, Татван). Во текот на отоманската историја, турските и курдските племиња се населиле во ерменските села и ги менувале мајчините ерменски имиња (т.е. ерменскиот Норашен бил сменет во Норшин). Ова било особено точно по ерменскиот геноцид, кога голем дел од источна Турција била населена од нејзиното ерменско население.
Севан Нишањан проценува дека биле променети 3.600 ерменски географски локации. Забележителни промени на имињата на ерменските географски локации:
Асирски
По Асирскиот геноцид, Асирците од регионот биле или иселени или масакрирани. Во моментов има 5, 000 Асирци кои живеат во регионот.
Нишањан проценува дека биле променети 400 асирски географски места. Забележителни промени на имињата на асирските географски места:
Грузиски и лази
Историскиот регион Тао-Кларјети, кој ги вклучува современите провинции Артвин, Ризе, Ардахан и северниот дел на Ерзурум, долго време е центар на грузиската култура и религија. Лазистан и Тао-Кларјети, тогаш дел од грузиското кнежевство Самцхе, биле освоени од Отоманското Царство во средината на 16 век. Поради јазичните разлики, новата османлиска управа во своите дефтери ги приспособила грузиските географски имиња во отоманско-турски стил. Некои географски имиња биле толку драстично променети што станало речиси невозможно да се одреди неговата оригинална форма. Промените на географските имиња од страна на Османлиите станале интензивни во 1913 година. По распадот на Отоманското Царство во 1923 година, новата турска влада продолжила со старата политика. Првите обиди на турските републикански службеници да ги променат грузиските географски имиња започнале во 1925 година. Промените во географските имиња периодично се случувале по 1959 година и продолжиле во текот на 20 век. И покрај фактот што Грузијците биле значително малцинство во регионот, во 1927 година покраинскиот совет на Артвин го забранил грузискиот јазик. Сепак, жителите ја задржале употребата на старите географски имиња во разговорниот говор.
Помеѓу 1914 и 1990 година, турските полуавтономни бирократски режими смениле 33% географски имиња во Ризе и 39% во Артвин.
Нишањан проценува дека 500 грузиски и лазиски географски имиња се сменети во турски. Забележителни промени на имињата на грузиските и лазиските географски места:
Грчки
Многу од грчките имиња го задржале своето потекло од ерата на Византија и Трапезунд.
Со основањето на Отоманското Царство, многу турски промени на имињата продолжиле да го задржат своето грчко потекло. На пример, модерното име „Измир“ произлегува од поранешното грчко име Σμύρνη „Смирна“, преку првите два слога на фразата „εις Σμύρνην“ (се изговара „е Смирнин“), што на грчки значи „до Смирна“. Слична етимологија се применува и за други турски градови со поранешни грчки имиња, како што е Изник (од фразата „е Никејански“, што значи „на Никеја“), па дури и за грчкиот остров Кос, наречен „Истанќој“ на турски.
Нишањан проценува дека 4.200 грчки географски места се променети, најмногу од кое било етничко малцинство. Забележителни промени на имињата на грчките географски места:
Курдски и зазаки
Промените на курдските и зазаските географски имиња биле изземени под Отоманското Царство поради исламската верска ориентација на Курдите. За време на републиканската ера и особено по масакрот во Дерсим, курдските и зазанските географски имиња станале почести. За време на турската републиканска ера, зборовите Курдистан и Курди биле забранети. Турската влада статистички го прикривала присуството на Курдите и Зазанците со тоа што ги категоризирала како планински Турци. Оваа класификација била променета во новиот еуфемизам во 1980 година.
Во категоријата курдски географски промени на имиња се вклучени и Зазанци, што всушност не е меѓу курдските. Нишањан проценува дека 4.000 курдски и зазански географски места се променети. Значајни промени на имињата на курдските географски места:
Партизанска болница (Шипковица)
Партизанска болница — болница во близина на селото Шипковица на планината Плачковица. Во неа биле лекувани ранети партизани во Пролетната офанзива.
Историја
Болницата била формирана пролетта 1944 година по наредба на Главниот штаб на НОВ и ПОМ за згрижување на ранетите во Пролетната офанзива. Причина за формирање на болницата било тоа што носењето на тешко ранетите од подвижната болница на Оперативниот штаб од Грција низ Источна Македонија ја отежнувало подвижноста на единиците. Непосредно по заминувањето на единиците на Оперативниот штаб од подрачјето на планината Плачковица, единиците на 17. бугарска дивизија при истражување на теренот откриле дел од болницата во којашто биле сместени 11 тешко ранети партизани од кои само еден успеал да преживее.
Спомен-парк
Во 2014 година, при чествувањето на 70-годишнината од ослободувањето на Радовиш, локалната самоуправа и организацијата на борци го уредиле просторот околу некогашната партизанска болница и претвориле во спомен-парк во којшто на 7 јули секоја година се собираат стотици граѓани и борци за да му оддадат почит на Дане Трајков.
Ахарон Абајов
Ахарон Абајов (р. XVI век) бил рабин во Скопје. Во 70-тите години од XVI век служел во синагогата „Бет Јаков“. При донесувањето решенија во рабинскиот суд активно соработувал со прочуениот солунски рабин Шмуел де Медина. Во 1596 година, во Солун ја објавил книгата „Шемен ха-мор“
Наводи
.
Тале Огненовски
Тале Огненовски (27 април 1922, село Брусник (Битолско), Битола — 19 јуни 2012, Скопје) — македонски музичар и композитор, најпознат како кларинетист, но свирел и на гајда, зурла и тапан.
Творештво
Тале Огненовски е еден од најзначајните ликови во македонската народна музика. Македонските ора на Огненовски се изведувани во Швајцарија, Франција, Шведска, Финска, Велика Британија, Данска, Австрија. Со ансамблот „Танец“ настапувал на најпознатите концертни сцени во Северна Америка и во Европа со фантастичен успех. Особено се издвојува неговиот концерт во престижната концертна сала „Карнеги хол“ во Њујорк во 1956 година, како прв Македонец кој настапил на таа сцена. За тие настапи се здобил и со извонредни оценки од публиката и критиката од страна на „Њујорк Тајмс“ (New York Times), „Лајф“ (Life), „Л.А. Тајмс“ (LA Times).
Тале Огненовски е композитор или аранжер на 300 македонски ора, композитор на концертот за кларинет “Tale Ognenovski Concert for Clarinet No. 1” и на 12 џез композиции. . Неговите дела се издадени на 12 носачи на звук (ЦД, плочи, касети). Во септември 2008 година го објавил албумот „Македонски џез-композиции за кларинет од Тале Огненовски“, во издание на американската издавачка куќа „Индепендент рекордс“ (Independent Records), кој бил одлично оценет од музичките критичари. Претходно, во 2006 година го издал албумот „Концерти за кларинет на Моцарт и Огненовски“, посветен на 250-годишнината од раѓањето на Моцарт, на кој го обработил концертот на Моцарт за кларинет. Во декември 2005 година го издал албумот „Џез, македонски народни ора и класична музика“. Албумот е снимен во студиото „Промузика тра-ла-ла“ во Скопје, а објавен е од страна на „Индепендент рекордс“.
За своите дела, Огненовски добивал блескави оцени од повеќе страни. Така, 2008 година, во својот осврт на третиот албум на Огненовски, познатото мрежно место „Ол абаут џез“ (All About Jazz) оценила дека „...Музиката на Огненовски е безвременска...Тале Огненовски очигледно е далеку пред своето време и тоа е класика што ќе постои засекогаш... Тој е најголемиот кларинетист, флејтист, зурлаџија и гајдаџија на сите времиња... Тале Огненовски е еден од најголемите композитори во светот на музиката“.
Познатиот македонски музичар Драган Даутовски рекол дека Огненовски „е еден од последните мохиканци, чувари на нашиот звук. Неговото значење е особено изразено во однос на чалгијата“.
По повод смртта на Огненовски, пејачката на групата „Љубојна“ истакнала дека со пребогатиот опус што го оставил зад себе, тој може да се смета за Моцарт на македонската музика: „Донесе едно сосема поинакво видување кон чалгијата и кон народната музика, еден вистински пресврт. Тој сам по себе е национална школа, стандард. Таков човек се раѓа еднаш во векови“. . Тале Огненовски беше партизан, учесник во НОБ и носител на Партизанска споменица 1941. .
Во својата книга, „За Наша Музика'' Душко Димитровски напиша: „Но чудото се вика Тале Огненовски ... Невозможното станува можно “иманентно анталогиските” хоризонтални звучни светови Европа – Ориент низ музицирањето на Тале Огненовски се ракуваат, препознаваат и љубат ... Македонија по сила на обата мелосни света што ги носи и содржи во својата звучна галаксија е предодредена да ја изврши улогата на тонски катализатор за утрешното универзално поврзување и природни прелевања и циркулации на творечка мисла Исток – Запад – Исток ? ''
Во книгата под наслов „Основен водич за светската музика, том еден: Африка, Европа и Блискиот Исток“ (“Rough Guide to World Music Volume One: Africa, Europe & The Middle East”), уредена од Simon Broughton и Mark Ellingham на страница 203 во поднасловот: „Незгоден музички ритам во Македонија“ (“Macedonia tricky rhythms“), Ким Бартон (Kim Burton) забележа: „„ Еден од ретките кларинетисти кои успешно настапиле и со чалгија и со помодерен стил е Тале Огненовски, роден во 1922 година и еден од највлијателните музичари од повоениот ера. Тој беше член на ансамблот Танец во 1950-тите години и беше солист на кларинет на оркестарот “Чалгија“ на “Радио Скопје“.Тој е  композитор на многу музички мелодии што станаа стандарди и што е основа за сопствената нова компонирана народна музика во Македонија. “
Тале Огненовски беше вклучен во книгата со наслов „Најголемите кларинетисти на сите времиња во светот: Топ 100“ (“The Greatest Clarinet Players of All Time: Top 100”) напишана од Alex Trost (автор) и Vadim Kravetsky (автор)” Музичката мрежа MI2N (Mi2n Music Industry News) објави статија со наслов, “Кларинетистот Тале Огненовски е вклучен во книгата со наслов „Најголемите кларинетисти на сите времиња во светот: Топ 100“ од Alex Trost и Vadim Kravetsky, издавач: CreateSpace” / “Clarinetist Tale Ognenovski Is Included In The Book Entitled "The Greatest Clarinet Players Of All Time: Top 100" By Alex Trost And Vadim Kravetsky, Publisher: CreateSpace”. Американска компанија за информации од областа на уметноста “Top40-Charts” од Њујорк објави статија со наслов: “Моцарт и Огненовски се најдобрите концерти за кларинет во светот, кларинетистот Тале Огненовски е вклучен во книгата со наслов „Најголемите кларинетисти на сите времиња во светот: Топ 100“ напишана од Alex Trost (автор) и Vadim Kravetsky (автор)” (”Mozart And Ognenovski Is The Best Clarinet Concertos In The World, Clarinetist Tale Ognenovski is included in the book entitled "The Greatest Clarinet Players of All Time: Top 100" written by Alex Trost (Author) and Vadim Kravetsky (Author)”) Весникот Дневник објави статија со наслов: “ГОЛЕМО ПРИЗНАНИЕ ЗА НАШИОТ МУЗИЧАР И КОМПОЗИТОР - ТАЛЕ ОГНЕНОВСКИ МЕЃУ 100-ТЕ НАЈДОБРИ КЛАРИНЕТИСТИ НА СИТЕ ВРЕМИЊА”
Втора светска војна (1941–1945)
Тале Огненовски бил Македонски партизан (1941 - 1945) и учествувал во НОБ во Втората светска војна во Македонија како член на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија во многу партизански единици, вклучително и: Битолско-преспански партизански одред „Даме Груев“, Битолски партизански одред „Гоце Делчев“, Партизански баталјон „Мирче Ацев“, „Првата македонско-косовска бригада“, Народноослободителен баталјон „Страшо Пинџур“, „Втората македонска ударна бригада“ и „Седмата македонска ударна бригада“. Носител е на Партизанска споменица од 1941.
Од 11 септември 1944 до 4 ноември 1944 година, Тале Огненовски бил командант на првиот партизански затвор во Демократска Федерална Македонија со указ на Президиумот на АСНОМ (Антифашистичкото собрание на народното ослободување на Македонија). Демократска Федерална Македонија било името на Македонија како федерална држава во составот на новопрогласената Демократска Федеративна Југославија. Ова име се користело во периодот од 2 август 1944 до 8 март 1946 кога Президиумот на Народното Собрание на Македонија донесува закон со кое се менува во Народна Република Македонија. Бидејќи на 21 септември 1944 година во Битола, во Демократска Федерална Македонија и во нејзината околина биле концентрирани големи германски сили  (Германски сили кои се повлекувале од Грција и Албанија преку Македонија) кои воделе тешки борби со македонските партизани од “Седмата македонска ударна бригада” заради безбедност на првиот партизански затвор тој бил преместен од островот Голем Град на Преспанското Езеро на друга безбедна локација во Ресен  а подоцна на друга безбедна локација во Битола.
Тале Огненовски бил носител на Партизанска споменица од 1941, Бр. 25021 и Медал бр. 24198) со указ потпишан од министерот за одбрана на поранешна Југославија, армискиот генерал Иван Гошњак на 20 јуни 1961 година во Белград, Социјалистичка Федеративна Република Југославија. Носител бил и на „Орденот за храброст“ (бр. 97333, Указ бр. 172 од 15.07.1949 година.) кој му го доделил Президиумот на Националното собрание на Демократска Федеративна Југославија.
Неговата мајка Фанија (Ванка) Огненовска била учесник во НОБ од 1941 година и за нејзините големи заслуги за слободата на Македонија и била доделена национална пензија со Решение на Административната комисија на Сојузниот извршен совет на Социјалистичка Федеративна Република Југославија број 05-4010 од 1962 година и број 58-689/65 (П.бр. 3052) од 01.01.1965 година а  Јосип Броз - Тито, претседател на Социјалистичка Федеративна Република Југославија, и го доделил одликувањето „Орден за заслуги за народ со сребрена звезда“ со Указ бр. 197 од 7 декември 1963 година за организирање и зајакнување на националната одбрана, безбедност и независност на земјата и нејзино учество во Народноослободителната војна на Македонија и Југославија во Втората светска војна (1941 - 1945). Нејзината куќа во селото Брусник, Битола се користела за одржување состаноци и врски на комунистичката партиската организација со партизанскиот одред.
Неговиот брат Цане (Александар) Огненовски бил Македонски партизан и загинал во НОБ во април 1944 година во село Рудари, Грција. Посмртно на 29 ноември 1950 година во Белград, Југославија, година Министерот за одбрана, Врховниот командант на Југословенската армија Јосип Броз - Тито му доделил ”Споменица за вечен спомен и слава на паднатите борци на Народноослободителна војна на Југославија” (број на Споменицата 234705). Посмртно на Цане (Александар) Огненовски на 12 септември 1982 година во Битола, Република Македонија му била доделена „Спомен плакета“ и медал (ја примил Тале Огненовски) во знак на признавање на припадност кон партизанските одреди како член на народноослободителната армија на Македонија и учество во југословенската националноослободителна војна од Одборот за одбележување на 40 годишниот јубилеј на партизанските одреди: Битолски партизански одред „Пелистер“, Битолско-преспански партизански одред „Даме Груев“ и  Битолски партизански одред „Јане Сандански“. Цане (Александар) Огненовски бил Македонски партизан (1941 - 1945) и учествуваше во Втората светска војна во Македонија како член на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија во многу партизански единици, вклучително и: Битолско-преспански партизански одред „Даме Груев“, Битолски партизански одред „Гоце Делчев“, Партизански баталјон „Мирче Ацев“, „Првата македонско-косовска бригада“, Народноослободителен баталјон „Страшо Пинџур“ и „Втората македонска ударна бригада“
Панде Ташкоски во својата книга насловена "Доследни на заветот" на страна 65 напишал: "Тале Огненовски, многу убаво свиреше на кларинет. Сам се беше научил да свири. Тој беше прочуен и популарен кларинетист во Битолско. Сите го сметаа за најдобар. Низ селото или по полето, тој постојано свиреше на кавалче. Кога подрасна ја замоли мајка си Фанија (Ванка) да му купи кларинет. Оваа желба му беше исполнета. За една година Тале стана вистински "мајстор" на кларинетот. Свиреше на сите приредби во Брусник, а и во другите села. Свиреше и на свадби и разни празнични денови. " Тале Огненовски им изјавил на своите соборци партизаните Панде Ташковски, Панде Јовчевски – Кајзеро и Јонче Савевски од Битолски партизански одред „Гоце Делчев“ на 21 јуни 1943 година во шумата во близина на селото Лавци, Битолско: "Ако останам жив после војната, ви ветувам ќе се посветам на музиката. Ќе ги совладам и нотите и ќе свирам во некој голем оркестар". Ова е напишано на страна 67 од книгата на Панде Ташковски насловена "Доследни на заветот" . Заветот што Тале Огненовски го даде на 21 јуни 1943 година во шумата во близина на селото Лавци, Битола а кое свое ветување Тале Огненовски го исполнил после војната: "Ако останам жив после војната, ви ветувам ќе се посветам на музиката. Ќе ги совладам и нотите и ќе свирам во некој голем оркестар" беше инспирација на Панде Ташковски да го именувал насловот на својата книга "Доследни на заветот".
16 партизани, дел од борците членови на Битолскиот партизански одред „Гоце Делчев“: Панде Јовчевски – Кајзеро, Тошо Даскалот - Строгов, Панде Ташковски, Фана Кочовска, Тале Огненовски, Цане (Александар) Огненовски (брат на Тале Огненовски), Сотир Брбески - Ило, Крсте Самарковски - Веле, Пецо Гудовски-Мустаклијата, Милан Илиевски - Сашо, Јонче Савевски, Крсте Шапревски - Веле, Сотир Брбески - Ило, Јосиф Неделковски - Ноне, Тоде Дериоски - Кумо и Васко Карангелевски биле опколени од бугарската полиција и војска во селото Лавци, Битола во близина на селото и во нееднаква борба на 22 јуни 1943 година, партизанот Панде Јовчевски – Кајзеро во херојска борба загинал убивајќи 11 бугарски полицајци и 3 бугарски војници во близина на селото Лавци, Битола а следниот ден, на 23 јуни 1943 година, партизанот Тошо Даскалот - Строгов загинал во борба со бугарската полиција и бугарската армија во селото Лавци, Битола. Другите партизани го пробиле обрачот водејќи борба со бугарската полиција и војска. Од март 1943 година, Тошо Даскалот – Строгов бил командант на Штабот на Втората оперативна зона на Генералштабот на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија. и во нееднаква борба на 22 јуни 1943 година, партизанот Панде Јовчевски – Кајзеро во херојска борба загинал убивајќи 11 бугарски полицајци и 3 бугарски војници во близина на селото Лавци, Битола а следниот ден, на 23 јуни 1943 година, партизанот Тошо Даскалот - Строгов загинал во борба со бугарската полиција и бугарската армија во селото Лавци, Битола. Другите партизани го пробиле обрачот водејќи борба со бугарската полиција и војска. Од март 1943 година, Тошо Даскалот – Строгов бил командант на Штабот на Втората оперативна зона на Генералштабот на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија. Настаните опишани на 22 и 23 јуни 1943 година, што се случиле во селото Лавци, Битола и во нејзина близина се опишани и во книгите насловени "Доследни на заветот", од Панде Ташкоски“ и "БОРБЕНИ АКТИВНОСТИ ВО ЗАПАДНА МАКЕДОНИЈА 1941 - 1944“ од Дане Петковски и Владо Стрезовски а се прикажани и во филмот Македонски дел од пеколот.
Од 14 ноември 1943 година, „Првата македонско-косовска бригада“ водела неколку битки со германската и бугарската војска во околината на Кичево, Велес, Брод, Крушево, Дебар, Демир Хисар, Ресен ... Ноќта на 5 декември 1943 година, бригадата започнала да маршира од селото Сливово (заедно со бригадата бил и Главниот штаб на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија и Централниот комитет Сојузот на комунистите на Македонија) низ планината Галичица помеѓу Преспа и Охридското Езеро, преку албанскиот дел ја преминала грчката територија и на 9 декември се одморила во селото Герман (Леринско) во Грција. Жителите на селото биле воодушевени од доаѓањето на партизаните и се одржала народна прослава на која свирел кларинетистот Тале Огненовски, кој исто така бил македонски партизан и борец на бригадата. На 17 декември 1943 година, минувајќи 300 километри за 11 дена, бригадата пристигнала во селото Фуштани, Грција заедно со Главниот штаб на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија и Централниот комитет Сојузот на комунистите на Македонија.
На 20 декември 1943 година, во селото Фуштани во Грција била формирана „Втората македонска ударна бригада“, составена од 500 борци меѓу кои биле и Фана Кочовска, Митревски Видан - Крсте (Господ), Наум Веслиевски Овчарот,  Петар Брајовиќ - Буро, командант на „Првата македонско-косовска ударна бригада“, Чеде Филиповски - Даме , заменик командант на „Првата македонско-косовска ударна бригада“…. Тале Огненовски со неговиот брат Цане (Александар) Огненовски биле присутни на формирањето на бригадата во селото Фуштани во Грција.Командант на „Втората македонска ударна бригада“ бил Диме Туриманџовски а негов заменик бил Лазар Калајџиски. Членот на Врховниот штаб на Народноослободителната војска на Југославија и делегат на Централниот комитет на Комунистичката партија на Југославија Светозар Вукмановиќ – Темпо и генералот Михајло Апостолски командант на Главниот штаб на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија биле присутни на формирањето на „Втората македонска ударна бригада“ на 20 декември 1943 година.
Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија од 7.000 партизани кон крајот на 1943 година, до завршните воени операции во Втората светска војна во Демократска Федеративна Југославија во април 1945 година достигнала број од 100.000 редовни војници. Респектот на своите Сојузници Македонија го стекнала преку придонесот кон победата над фашизмот. Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија командувани од генерал Михајло Апостолски била дел од Народноослободителнатата војска на Југославија командувана од Јосип Броз - Тито.
Тале Огненовски во филмот „Ритам и звук“
Тале Огненовски како солист на кларинет ги изведуваше македонските народни ора „Женско Чамче“ и „Беранче“ со ансамблот „Танец“ во филмот „Ритам и звук“ во продукција на Вардар филм од 1955 година. Орото „Женско Чамче“ почнува со технички многу комплицирани соло виртуозни импровизации на Тале Огненовски кои не егзистираат во оригиналната верзија на ова оро.
Турнеја во Северна Америка
Тале Огненовски настапи со „Македонскиот ансамбл за народни игри и песни „Танец““ на концертите во Соединетите Американски Држави (65 концерти, од 22 јануари 1956 до 12 април 1956 година), Канада (Торонто, Massey Hall, 13 февруари 1956 година), Германија (74 концерти, од 15 август 1956 година до 27 октомври 1956 година и 17 и 18 септември 1959 година во Дортмунд), Франција (83 концерти, од 20 септември до 25 ноември, г. 1959), Швајцарија (Берн, 7 и 8 јули, Женева, 9 и 10 јули 1959 година), Бугарија (ноември и декември 1955 година), Романија, (9 концерти, декември 1957 и јануари 1958 година), Албанија (9 концерти, октомври 1957 година), Босна и Херцеговина, Црна Гора, Словенија, Србија и Хрватска и секаде публиката широко го отвори срцето и со аплаузи ги поздрави изведбите на Ансамблот „Танец“. Тале Огненовски свирел како виртуозен солист на кларинет и кавалче во поголемиот дел на програмата, вклучително и македонските народни ора „Невестинско оро“, „Чупурлика“, ‘Шопска подрипнувачка, „Копачка“, „Овчарско оро“, „Соборски игри“, други македонски песни, српски народни танци и песни и „Шоте“, албанска народна игра.