cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Историја на Австралија
Откривање и истражување
Џозеф Бенкс, еден од британските натуралисти, скицирал и собрал стотици растенија кои Европејците никогаш не ги виделе. Во 1787 г. Британците одлучија да превезат затвореници во Австралија со брод. Првата група од 759 затвореници пристигнала во заливот Ботани во 1788 година. Недалеку од Сиднеј Ков во Порт Џексон беше подигната затворска населба. Транспортот на затворениците е завршен во 1868 година.
Планови за колонизација пред 1788 г
Џон Каландер во 1766 година предложил Британија да основа колонија на протерани осуденици во Јужното Море или во Тера Аустралис за да и овозможи на матичната земја да ги искористи богатствата на тие региони.
Шеснаесет години по стапнувањето на Кук на источниот брег на Австралија, британската влада одлучила да основа колонија во заливот Ботани.
Во Американската револуционерна војна (1775–1783) Британија изгубила поголем дел од своите северноамерикански колонии и сакала да најде нови територии како замена. Британија од 1718 до 1775 година транспортирала околу 50.000 осуденици во Новиот свет и сега барала алтернатива.
Во 1779 година Сер Џозеф Бенкс, познат научник кој го придружувал Џејмс Кук на неговото патување во 1770 година, го препорачал Ботани заливот како соодветно место за казнено населување. Планот на Банк бил да се испратат 200 до 300 осуденици во заливот Ботани каде што ќе бидат препуштени сами на себе и нема да се товар на британскиот даночен обврзник.
Под водство на Бенкс, американскиот лојалист Џејмс Матра, кој исто така патувал со Кук, изработил нов план за колонизација на Нов Јужен Велс во 1783 година. Матра тврдел дека земјата е погодна за насади со шеќер, памук и тутун; Новозеландското дрво и конопот или ленот може да се покажат како вредни производи; може да формира трговска база на Тихиот Океан. По интервјуто со државниот секретар Лорд Сиднеј во 1784 година, Матра го изменил својот предлог и требало Австралија да се населува со осуденици.
Одлуката за населување била донесена кога се чинело дека во Холандија може да избувне граѓанска војна во Холандија која ќе предизвика нова војна во која Британија повторно ќе се соочи со сојузот на трите поморски сили, Франција, Холандија и Шпанија, кои ја поразиле во 1783 година. Затоа, една поморска база во Нов Јужен Велс би можела да ги олесни нападите врз холандските и шпанските интереси во регионот. Планови за користење на колонијата како стратешка база против шпанските интереси биле повремено правени по 1788 година, но никогаш не биле спроведени.
Основање на колонијата: 1788 до 1792 година
Колонијата Нов Јужен Велс била основана со пристигнувањето на Првата флота од 11 бродови под команда на капетанот Артур Филип во јануари 1788 година. Се состоела од преку илјада доселеници, вклучувајќи 778 осуденици (192 жени и 586 мажи). Неколку дена по пристигнувањето во Ботани, флотата се преселила во Порт Џексон каде на 26 јануари 1788 година била основана населба во Сиднеј Ков. Овој датум подоцна станал национален ден на Австралија познат како Ден на Австралија. Колонијата била формално прогласена од Гувернерот Филип на 7 февруари 1788 година во Сиднеј. Во 1788 година, Филип основал нова колонија на Норфолшкиот остров во Јужниот Пацифик од каде се надевал дека ќе обезбеди дрва и лен за морнарицата. Но на островот било тешко да се пријде, поради што населбата била напуштена а доселениците биле евакуирани во Тасманија во 1807 година. Островот подоцна бил повторно ставен во употреба како место за секундарен транспорт во 1825 година.
Консолидација: 1793 до 1821 година
По заминувањето на Филип, воените офицери почнале да добиваат земја и да увезуваат стоки за широка потрошувачка кои ги добивале од бродовите кои ја посетувале Австралија. Поранешните осуденици го обработувале земјоделското земјиште кое им било доделено, а се занимавале и со трговија. Фармите се распространиле на поплодното земјиште околу Парамата, Виндзор и Камден, а до 1803 година колонијата била самодоволна со житни култури. Почнало да се градат чамци со цел да се олесни патувањето и да се искористат морските ресурси на крајбрежните населби. Ловењето на фоки и китови станале важни индустрии.
Ван Дименова Земја
Откако ја пречекал француската поморска експедиција на Николас Боден во Сиднеј во 1802 година, гувернерот Филип Гидли Кинг во 1803 година одлучил да основа населба во Ван Дименовата Земја (денешна Тасманија), за да спречи можно француско населување. Се изградила британска населба на островот меѓу Лонсстон на север и Хобарт на југ. Во првите две децении, населбата во голема мера се потпирала на трудот на осудениците, ситното земјоделство и пасењето овци, ловот на китови и фоки.
Од 1820-тите, на слободните доселеници им се нуделе земјишни грантови сразмерно со капиталот што доселениците ќе го донесат. Така биле доделени речиси 2 милиони хектари земја на слободните доселеници таа деценија, а бројот на овци на островот се зголемил на 170.000 на милиони. Земјишните грантови создале социјална поделба меѓу големите земјопоседници и мнозинството осуденици и еманциписти без земја.
Ван Дименовата Земја се одвоила како колонија од Нов Јужен Велс во декември 1825 година и продолжила да се порширува во текот на 1830-тите, поддржана од земјоделство, пасењето овци и ловењето китови. По забраната за носење на осуденици во Нов Јужен Велс од 1840 година, Ван Дименовата Земја станала главна дестинација на осуденици. Тоа прекинало во 1853 година, а во 1856 година колонијата официјално го променила своето име во Тасманија.
Викторија
Во 1834 година овчарите од Ван Дименовата Земја привлечени од богатите пасишта почнале да се преселуваат на континентална Австралија околу Порт Филип.
Во 1836 година, Порт Филип бил официјално признат како област на Нов Јужен Велс и бил отворен за населување. Главната населба Мелбурн била основана во 1837 година како планиран град по инструкции на гувернерот Бурк. Наскоро пристигнале многу доселеници од Ван Дименовата Земја и од Нов Јужен Велс, а до 1850 година во областа имало 75.000 Европејци, 2.000 домородни жители и 5 милиони овци. Во 1851 година, областа Порт Филип се одвоила од Нов Јужен Велс како колонија на Викторија.
Западна Австралија
Во 1826 година, гувернерот на Нов Јужен Велс, Ралф Дарлинг, испратил воен гарнизон кај Кинг Џорџ Саунд (од ова настанал градот Албани), за да ги одврати Французите да основаат населба во Западна Австралија. Во 1827 година, шефот на експедицијата, мајорот Едмунд Локер, и формално ја анектирал западната третина од континентот како британска колонија.
Во 1829 година била основана колонијата на Лебедова Река (каде што денес се наоѓаат Фремантел и Перт). Таа била првата приватизирана колонија без осуденици во Австралија. Но, голем дел од обработливото земјиште било доделено на отсутни сопственици а развојот на колонијата бил попречен од лошата почва, сувата клима и недостатокот на капитал и работна сила. До 1850 година имало нешто повеќе од 5.000 доселеници, од кои половината биле деца. Од тогаш колонијата почнала да прифаќа осуденици поради постојаниот недостиг на работна сила.
Јужна Австралија
Провинцијата Јужна Австралија е основана во 1836 година како приватно финансирана населба заснована на теоријата за „систематска колонизација“ развиена од Едвард Гибон Вејкфилд. Намерата била да се основа слободна колонија заснована на приватни инвестиции со мали трошоци за британската влада. Било забрането да работат осуденици со надеж дека тоа ќе ја направи колонијата поатрактивна за „угледните“ семејства и ќе промовира рамномерен однос меѓу машките и женските доселеници. Градот Аделаида требало да биде изграден со донации од цркви, паркови и училишта. Земјиштето требало да се продава по еднаква цена, а приходите да се искористат за да се обезбеди понуда на работна сила на мигрантите. Различните верски, лични и комерцијални слободи биле загарантирани.
Квинсленд
Во 1824 година, казнената населба Моретон Беј била основана на местото на денешен Бризбејн како место за секундарна казна. Во 1842 година казнената колонија била затворена и областа била отворена за слободно населување. До 1850 година, населението во Бризбејн достигнало 8.000 жители а многу сточари паселе говеда и овци во Дарлинг Даунс западно од градот. Насилството меѓу доселениците и домородното население било големо кога сточарите се преселиле северно од реката Твид. Серијата спорови меѓу северните сточари и владата во Сиднеј довеле до барања од доселениците за одвојување од Нов Јужен Велс. Во 1857 година британската влада се согласила за одвојување и во 1859 година била прогласена колонијата Квинсленд. Доселеното население во новата колонија било 25.000 жители, а најголемиот дел од нејзината територија сè уште било зафатено од домородците.
Жените во колонијалното општество
Колонијалната Австралија се одликувала со неурамнотеженост меѓу половите, бидејќи жените сочинувале само околу 15 отсто од доведените осуденици. Првите осуденички донесле низа вештини, и работеле домашни работници, млекарки и работници на фарма. Поради недостигот на жени во колонијата, веројатноста да се омажат била многу поголема од мажите и се стремеле да избираат постари, работливи и имотни мажи за сопрузи. Раните колонијални судови ги спроведувале правата на сопственост на жените независно од своите сопрузи, а системот за оброци, исто така, им дал на жените и нивните деца одредена заштита од напуштање. Жените биле активно вклучени во стопанството и земјоделството уште од раните колонијални години. Меѓу најуспешните биле поранешната осуденичка која станала претприемачка Мери Реибеј и земјоделката Елизабет Макартур. Една третина од акционерите на првата колонијална банка (основана во 1817 година) биле жени.
Истражување на континентот
Во 1798–1799 година Џорџ Бас и Метју Флиндерс тргнале од Сиднеј кон југ и ја обиколиле Тасманија, со што докажале дека е остров. Во 1801–02 Метју Флиндерс бил првиот човек кој ја обиколил Австралија. На бродот бил и абориџинскиот истражувач Бунгари, од месноста на Сиднеј, кој станал првиот човек роден на австралискиот континент кој ја обиколил. Во 1798 година, поранешниот осуденик Џон Вилсон со двајца придружници ги преминале Сините Планини, западно од Сиднеј, во експедиција наредена од гувернерот Хантер. Во 1813 година, Грегори Блаксленд, Вилијам Лосон и Вилијам Вентворт ги преминале планините по друг пат и набрзо бил изграден пат до Централните Таблланди.
Во 1824 година, гувернерот Сер Томас Бризбејн ги задолжил Хамилтон Хјум и поранешниот капетан на кралската морнарица Вилијам Ховел да водат експедиција за наоѓање нова пасишта на југот на колонијата, а исто така и да најдат одговор на мистеријата за тоа каде е западниот дел на Нов Јужен Велс. Во текот на 16 неделната експедиција во 1824-25 година, Хјум и Ховел откриле многу важни места, како реката Мареј (која ја нарекле Хјум), многу нејзини притоки и добри пасишта и земјоделски земјишта.
Чарлс Стурт во 1828 година водел експедиција покрај реката Мекквари и ја открил реката Дарлинг. Се развила теорија дека реките од внатрешноста на Нов Јужен Велс се вливаат во внатрешно море. Во втората експедиција од 1829 година, Стурт ја следел реката Мурумбиџи до вливањето во „широка и благородна река“, која ја нарече реката Мари. А потоа ја следел и оваа река до спојувањето со реката Дарлинг. Стурт продолжил по реката кон Езерото Александрина, каде што Мари се влева морето во Јужна Австралија.
Полскиот научник и истражувач, грофот Пол Едмунд Стрзелецки, вршел геодетски работи на Австралиските Алпи во 1839 година, и предводен од своите абориџински водичи Чарли Тара и Џеки, станал првиот Европеец кој се искачил на највисокиот врв во Австралија, кој го нарекол врв Кошќушко во чест на полскиот патриот Тадеуш Кошќушко. Во 1860 година, Бурк и Вилс биле првите кои го преминале континентот од југ до север (од Мелбурн до Карпентарискиот Залив. Затоа што немале вештини за движење низ грмушките, а не сакале да помош од локалните Абориџини, Бурк и Вилс умреле во 1861 година, откако се вратиле од Заливот до Куперс Крик (собирното место) за да сфатат дека другиот дел од нивната група заминале пред само неколку часа. Тие станале трагични херои на европските доселеници, на нивниот погреб имало над 50.000 луѓе, а нивната приказна била инспирација за многу книги, уметнички дела, филмови и претстави во популарната култура.
Кон претставничка влада
Империјалното законодавство во 1823 година предвидуваше Законодавниот совет номиниран од гувернерот на Нов Јужен Велс и нов Врховен суд, обезбедувајќи дополнителни ограничувања на моќта на гувернерите. Голем број истакнати колонијални фигури, вклучувајќи го и Вилијам Вентворт. водеше кампања за поголем степен на самоуправа, иако имаше поделеност околу степенот до кој идното законодавно тело треба да биде популарно избрано. Други главни прашања во јавната дебата за колонијалната самоуправа беа традиционалните британски политички права, земјишната политика, транспортот и дали на колониите со голема популација на осуденици и поранешни осуденици може да им се верува самоуправа. Австралиското патриотско здружение беше формирано во 1835 година за да промовира претставничка влада за Нов Јужен Велс.
Зголемената имиграција на слободните доселеници, намалениот број на осуденици и зголемената популација од средната класа и работничката класа доведоа до дополнителна агитација за либерални и демократски реформи. Јавните состаноци во Аделаида во 1844 година побараа попретставителна влада за Јужна Австралија. Уставното здружение, формирано во Сиднеј во 1848 година, повика на машко право на глас. Анти-транспортната лига, основана во Ван Дименовата Земја во 1849 година, исто така побара повеќе претставителна влада. Во округот Порт Филип, агитацијата за претставничка влада беше тесно поврзана со барањата за независност од Нов Јужен Велс.
Златните трески од 1850-тите
Иако златото беше пронајдено во Австралија уште во 1823 година од геодет Џејмс Мекбрајан, златна треска започна кога Едвард Харгрејвс широко го објави своето откритие за злато во близина на Батурст, Нов Јужен Велс, во февруари 1851 година. Дополнителни откритија беа направени подоцна истата година во Викторија, каде што беа пронајдени најбогатите полиња со злато. Според британскиот закон, сите минерали припаѓале на круната, а гувернерите на Нов Јужен Велс и Викторија брзо воведоа закони насочени кон избегнување на нарушувањето поврзано со златната треска во Калифорнија од 1848 година. Двете колонии воведоа лиценца за ископување злато со месечен надоместок, при што приходите се користат за надоместување на трошоците за обезбедување инфраструктура, администрација и полициско следење на полињата со злато. Со оглед на тоа што големината на дозволените побарувања беше мала (6,1 метар квадратен), а голем дел од златото беше блиску до површината, системот за лиценцирање ги фаворизираше малите трагачи пред големите претпријатија.
Златната треска првично предизвика одредени економски нарушувања, вклучително и инфлација на платите и цените и недостиг на работна сила, бидејќи машките работници се преселија на полињата со злато. Во 1852 година, машката популација на Јужна Австралија се намалила за три отсто, а на Тасманија за 17 отсто. Имигрантите од Обединетото Кралство, континентална Европа, Соединетите Американски Држави и Кина, исто така, се прелеаја во Викторија и Нов Јужен Велс. Австралиското население се зголемило од 430.000 во 1851 година на 1.170.000 во 1861 година. Викторија стана најнаселената колонија, а Мелбурн најголемиот град.
Кинеската миграција беше посебна грижа за колонијалните службеници. Имаше 20.000 кинески рудари на викторијанските златни полиња до 1855 година и 13.000 на ископувањата во Нов Јужен Велс. Имаше широко распространето верување дека тие претставуваат опасност за животниот стандард и моралот на белата Австралија, а колонијалните влади одговорија со наметнување низа даноци, давачки и ограничувања за кинеските мигранти и жители. Антикинеските немири избувнаа на викторијанските златни полиња во 1856 година и во Нов Јужен Велс во 1860 година.
Еурека залиха
Изборите за полупретставничките Законодавни совети, одржани во Нов Јужен Велс, Викторија, Јужна Австралија и Ван Дименовата Земја во 1851 година, произведоа поголем број либерални членови. Таа година, Законодавниот совет на Нов Јужен Велс поднесе петиција до британската влада барајќи самоуправа за колонијата. Антитранспортната лига, исто така, смета дека системот на осуденици е пречка за постигнување на самоуправување. Во 1852 година, британската влада објави дека транспортот на осудениците во Ван Дименовата Земја ќе престане и ги покани источните колонии да изготват устави кои овозможуваат одговорно самоуправување. Државниот секретар ја наведе социјалната и економската трансформација на колониите по откритијата на златото како еден од факторите што го прават самоуправувањето остварливо.
Тајното гласање беше усвоено во Тасманија, Викторија и Јужна Австралија во 1856 година, по што следеа Нов Јужен Велс (1858), Квинсленд (1859) и Западна Австралија (1877). Јужна Австралија воведе универзално машко право на глас за својот долен дом во 1856 година, проследено со Викторија во 1857 година, Нов Јужен Велс (1858), Квинсленд (1872), Западна Австралија (1893) и Тасманија (1900). Квинсленд ги исклучи Абориџините Австралијци од гласање во 1885 година. Во Западна Австралија, имотната квалификација за гласање остана за Абориџините Австралијци, Азијците, Африканците и луѓето со мешано потекло.
Земјиште реформа
Периодот од 1850 до 1880 година доживеа заживување во оживувањето на грмушките. Првите грмушки биле избегани осуденици или поранешни осуденици во раните години на британското населување кои живееле самостојно во грмушката, честопати издржувајќи се со криминални активности. Раното поврзување на грмушката со слободата беше почеток на траен мит. Повторното оживување на грмушките од 1850-тите се потпира на поплаките на руралните сиромашни (неколку членови на бандата Кели, најпознатите бушрангери, беа синови на сиромашни мали фармери). Подвизите на Нед Кели и неговата банда собраа значителна поддршка од локалната заедница и широко покривање на националниот печат во тоа време. По апсењето и погубувањата на Кели за убиство во 1880 година, неговата приказна инспирираше бројни уметнички дела, литература и популарна култура и континуирана дебата за степенот до кој тој беше бунтовник кој се бореше против социјалната неправда и угнетувачката полиција, или криминалец-убиец.
ЖС „Демир Капија“
Железничката станица „Демир Капија“ — железничка станица во Република Македонија, со следниве географски координати: СГШ 41o 24 ' 37 , ИГД 22o 14 ' 41 .
Кратер (сад)
Кратер е голем сад со две дршки, кој во времето на Античка Грчка служел за мешање на вино и вода. Во текот на 4. век п.н.е. омилениот бил кратерот со дршките во облик на стубче, келебе. Во истиот период во јужна Италија се појавил кратер со волутни дршки. Кај звонестите кратери дршките биле поставени на ободот, а на базите дршките се кај кратерот - пехар.
IC 1662/1
IC 1662/1 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1903 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1662/1 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 15 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека површинскиот сјај изнесува 11,8 m/лм2. IC 1662/1 има привидни димензии од 0,3' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 22 м 13,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +26° 23' 9". Положбениот агол на објектот е во износ од 5°.
Други поделби
Проучување на IC 1662/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Зграда на Народна одбрана
Зграда на Народна одбрана, позната и како Зграда на царинарницата — административна зграда во градот Струга, прогласена за значајно културно наследство на Македонија под називот '''Архитектонски објект на ул. „Партизанска“'''.
Историја
Зградата е сместена на улица „Владо Малески“ б.б. (поранешна „Партизанска“), во непосредна близина на устието на реката Црн Дрим во Охридското Езеро и Мостот на поезијата. Била изградена во 1943 година за време на Втората светска војна од Италијанците како царински терминал на тогашната граница со Албанија. По завршетокот на војната, од 1945 до 1953 година зградата служела како команден центар на ЈНА. Во 1953 година, била предадена на туристичката агенција „Турист“, која ја претворила во хотел „Галеб“. Во 1965 година, станала зграда на Општина Струга, каде бил сместен претседателот на општината, народната одбрана и други одделенија. Денес таа продолжува да се користи како испостава на Министерството за одбрана и го има задржано колоквијалниот назив „Народна одбрана“.
Архитектура
Градбата првично се состоела од приземје и кат. Во 1953 година, при пренамената во хотел дограден е уште еден кат и висок тавански простор со кружни отвори на фасадата. Приземните делови насочени кон езерото биле урнати, и пред средишниот дел бил изграден ресторан од камен со големи дрвени прозорски отвори. Конструкцијата на градбата е од тула, меѓукатната и покривната конструкција се дрвени, а покривот е повеќеводен со ќерамиди.
Борис Вијан
Борис Вијан (Boris Vian), (, –, ) – француски писател, поет, музичар, пејач, глумец, пронаоѓач и инженер. Денес е најпознат по своите романи. Објавувал под разни псевдоними (преку 30), а како Вернон Саливен објавил бизарни романи, пародии на кривични фикции, многу контроверзни во времето на нивно публикување кои го однеле на суд, но и му донеле големи приходи. Објавувал и под своето право име, со карактеристичен високо поединечен стил на пишување, со бројни измислени зборови, игри на зборови и надреалистички пристап.
Кариера
Пишува стотини песни, развива кариера на пејач во кабаре, глуми во филмови, стигнува да пишува критики за француски магазин посветен на џезот. Во рок од две години создава два запазени романи, еден ремек-дело „Вадисрце“ во 1946 година, а следната година, под псевдонимот Вернон Саливен, ја создава крвавата приказна „Ќе плукам на вашите гробови“. Овој насилен роман на Вијан бил забранет, а авторот бил казнет со 100.000 франци. Не се смирил и под истиот псевдоним напишал уште два шунд романи. „Ќе плукам на вашите гробови“ следи убиец, американскиот афроамериканец Ли Андерсон кој се одмаздува заради линчувањето на помладиот брат така што силува и убива бели девојки.
Според Џемс Болдвин, американски писател, суштината на таа книга не е во сексуалното изживување, туку зборува за гнев и болка. „Вијан (за тој гнев) можел да чуе во музиката на обоените по подрумите и баровите на тогашниот Париз. Можел тоа да го сознае и од Вилијам Фокнер, Ричард Рајт и Честер Хајмс, но тој тоа го чул во музиката и сигурно го видел на улиците“ забележал Болдвин.
Смрт
Во јуни 1959 година оди на проекција на филмската верзија на неговата книга „Ќе плукам на вашите гробови“. Се скарал со продуцентите околу интерпретацијата и реализацијата на филмот од кого и јавно се одрекол наведувајќи дека сакал неговото име да се избрише од списокот на продукцијата. Неколку минути после почетокот на филмот се срушил во својата столица и умрел од срцев удар на пат до болница.
Погребан е на гробиштата во Вил д’Авре.
ЖС „Железарница“
Железничко стоjалиште „Железарница“ — железничко стоjалиште во Република Македонија, со следниве географски координати: СГШ 42o 00 ' 38 , ИГД 21o 27 ' 49 .
Врани
Врани — семејство птици, најголеми претставници од редот на врапчевидните, кои живеат низ целиот свет. Има 23 рода  и над 120 вида, од кои родот на гавраните (Corvus) вклучува повеќе од една третина од вкупниот број.
Опис
Враните се големи до многу големи врапчеви птици, со силна градба, силни нозе, а кај сите видови (со исклучок на еден) носниците се покриени со влакненца. Во умерените подрачја враните се најчесто црни, сивкави или сини, некои се црно-бели, некои имаат синовиолетов сјај, додека тропските видови имаат поизразени бои. Половите се многу слични по боја и големина. Во оваа фамилија спаѓаат најголемите птици од редот на врапчевидните. Најмалата врана е Aphelocoma nana, која е ендемска во Мексико, со тежина од 40 грама и должина од 21.5 см; а најголема врана е гавранот, тежок 1.400 грама и долг 65 см.
Враните се најинтелигентната фамилија птици кои покажуваат дека имаат свест за себе, со помош на тестот со огледало (страчката) и способност да си направат алат (гавраните), способност која до сега им се припишуваше само на луѓето и некои поинтелигентни цицачи.
Природната исхрана на враните се состои од безрбетници, пилиња, јајца, мали цицачи, бобинки, овошје, семиња и мрши. Но, многу видови одлично се прилагодени на животот во градовите и исхрана која вклучува леб, шпагети и секакви остатоци од храна.
Размножување
Партнерските врски кај враните се многу цврсти, па дури и доживотни кај некои видови. Мажјакот и женката гломазното гнездо заедно го градат повисоко на дрвјата или на друго погодно место. Тоа се состои од гранчиња, прекриени со тревки и кори од дрво. Мажјакот ја храни женката за време на инкубацијата. Женките несат 3-10 јајца, најчесто 4-7 кои се обично зеленкави со кафеави точки. Кога ќе се испилат, младенчињата остануваат во гнездото 6-10 недели, зависно од видот.
Распространетост
Враните се распространети речиси низ целиот свет, со исклучок на крајниот југ на Јужна Америка и поларните подрачја. Повеќето видови живеат во тропските делови на Јужна и Средна Америка, јужна Азија и Евроазија, додека во Африка, Австралија и Северна Америка живеат по помалку од десетина вида. Родот на гавраните, со пет вида и еден подвид е повторно населен во Австралија релативно неодамна.
Космос-1156
Космос-1156 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Страјане
Страјане — село во Општина Гостивар, во околината на градот Гостивар.
Космос-1156
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 11 февруари 1980 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-1156 бил комуникациски сателит.
Страјане
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Горни Полог, во јужните падини на Сува Гора. Оддалечено е 22 километри југоисточно од Гостивар.
Космос-1156
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 114,5 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1475 км, а најмалото на 1398.
Страјане
Историја
Во XIX век селото било дел од Гостиварската нахија на Тетовската каза на Отоманското Царство.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Страјане живееле 250 жители, сите Албанци.
Според Афанасиј Селишчев во 1929 година, Страјане — село во Железноречка општина во Горнополошкиот срез и има 59 куќи и 350 жители, Албанци.
Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 307 жители, сите Албанци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 54 жители, од кои 46 Албанци и 8 лица без податоци.
Родови
Како најстар албански род во селото се наведува родот Кољовере (33 куќи). Неговите припадници се доселиле кон почетокот на 19-от век од селото Каливари, кое се наоѓа во албанската област Миридита. Родот го основале тројца браќа: Амет, Браим и Селим.
Селце Кеч е албанско село.
Според истражувањата од 1947 година, родови во селото:
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 523 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 309 гласачи.
1295
1295 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1295 година од новата ера, 295. од вториот милениум, 95. од XIII век и шеста од 1290-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6803 и 6804 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6045 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5055 и 5056 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2048.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1295 година се протега во 3931 и 3932, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3991 и 3992 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1838. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 694 и 695 исламска година.
NGC 528
NGC 528 — леќеста галаксија во соѕвездието Андромеда, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 528 се споменува и како UGC 988, MCG 5-4-57, CGCG 502-83, IRAS 01226+3324.
Откривање
Телото е откриено на 22 август 1865 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 528 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,4 m/лм2. NGC 528 има привидни димензии од 1,2' х 0,8'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 25 м 33,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 33° 40' 14". Положбениот агол на објектот е во износ од 55°.
Други поделби
Проучување на NGC 528 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 5290. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 91; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2296. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 30.
Ксенија Симонова
Ксенија Симонова (руски: Ксе́ния Алекса́ндровна Си́монова, Евпаторија, 22 април 1985 година) — украинска и руска сликарка, графички уметник, аниматор, најдобро позната по цртење на  песок. Победничка е на ТВ натпреварот Украина има талент 2009 година. (Српска верзија на имам талент).
Животопис
Ксенија е родена на 22 април 1985 година во Крим. Зборува руски и украински. Љубовта на уметност таа го наследува од својата мајка. Таа сакала да се занимава со некој нов вид на уметност, за која таа ќе нема потреба од моливи или боја. Поради недостаток на средства морала да го затвори списанието, кој го подигнала заедно со нејзиниот сопруг Игор. Тогаш ја открила уметноста за цртање на песок. Во почетокот и било многу тешко. Барала соодветен песок за работа - за првпат морески, потоа рече се  додека Игор една вечер не нашол вулкански песок. Ги продал речиси сите материјали кои тие ги користеле за списанието, за да и купи  три килограми вулкански песок. Ксенија постојано покажувала дека преку денот била обична мајка, која се грижи за своето дете и семејство. Ноќта ја користела за да вежба и да создаде песочни цртежи.
Моментот кога таа освои риалити шоу Украина има талент 2009 година. и го променил животот. Публиката ја фасцинирала со својте брзи раце и движења, што создава слика. Нејзините анимации од песок се врз основа на континуирана трансформација на слики кои раскажуваат приказни. Целиот спектакл е придружен со музика која на Ксенија и дава додатна емоционална забелешка.
Викторија Кент
Викторија Кент  ( година – ) — шпанска адвокатка и политичарка во текот на Втората Шпанска Република.
Животопис
Викторија Кент била роденa во Малага, Шпанија. Кент била поврзана со Радикалната социјалистичка републиканска партија, а станала позната во 1930 година поради одбраната во судот на Алваро де Алборноз, кој набргу потоа станал министер за правда, а подоцна и претседател на републиканската влада во егзил (1947-1949 и 1949-1951). Кент станала членка на првиот Парламент на Втората Шпанска Република во 1931 година. Истата година, претседателот на републиката, Нисето Алкала-Замора, ја именувал за директор на затворите, работно место кое таа го имала до 1934 година. Кент активно ги продолжила реформите во затворските служби.
По Шпанската граѓанска војна, Кент заминала во егзил во Мексико, а потоа се преселила во САД. Во Њујорк го издавала списанието Иберика од 1954 до 1974 година, каде се објавувале вести за Шпанците избегани во САД. Умрела во Њујорк во 1987 година.
Училишта во Малага, Фуенлабрада, Марбела, Торехон де Ардоз (Институт за образование Викторија Кент) и железничка станица во нејзиниот роден град Малага, биле именувани по неа.
Политичка кариера
Откако се преселила во Мадрид, Викторија Кент се приклучила на организацијата за женски права што тоа време била предводена од Марија Еспиноза де лос Монтерос. Кент била претставник на оваа организација на конференцијата во Прага, во 1921 година. Потоа, откако се приврзала кон Радикалната социјалистичка републиканска партија, таа била избрана за член на парламентот во 1931 година. На изборите од 16 февруари 1936 година, Викторија кент била избрана за член на парламентт во Хаен, како претставник на Републиканската лева партија, која била дел од народниот фронт. Исто така била потпретседател на клубот „Лицеј“, од 1926 година.
Еден од најконтроверзните моменти во политичката кариера на Кент било нејзиното спротивставување на женското право на глас пред Парламентот во 1931 година, кога се соочила со феминистката Клара Кампоамор. Кент сметала дека шпанските жени немаат социјална и политичка наобразба за да можат да гласаат правилно, и поради тоа, ќе гласаат онака како што ќе им кажат католичките свештеници, што ќе биде на штета на партиите од левицата. По ова прашање Кент имала судир со феминистката Клара Кампоамор, која тврдела дека жените треба да имаат право на глас. После ваквите дискусии, Кент ја изгубила популарноста кај народот, и не добила место во парламентот на изборите во 1933 година. Кога на жените им било дадено правото на глас, Викторија Кент била приморана да ја напушти функцијата.
по завршувањето на Шпанската граѓанска војна, Кент била приморана да замине во егзил, како и многу Републиканци. Помагала да се евакуираат децата чии татковци биле војници. Заминала во Париз, каде била назначена за „прв секретар“ на шпанската амбасада, и од каде можела да продолжи да работи со бегалците од граѓанската војна.
Викторија Кент останала во Париз до почетокот на Втората светска војна. Откако Париз бил окупиран од Нацистите во јуни 1940 година, Кент живеела во мексиканската амбасада речиси цела година. Во октомври 1943 година, додека престојувала во Париз, била осудена од судот на Франко, со казна 30 години затвор. Црвениот крст ѝ помогнал со сместување и лажен идентитет. Во Мексико заминала во 1948 година, каде работела како професор по криминално право на универзитет. Во 1950 година, била повикана од УН да дојде во Њујорк, каде работела во социјалната служба, и изработувала студија за лошите услови на затворите во Латинска Америка. Меѓу 1951 и 1957 година, била назначена за министер без ресор на Владата на Втората Шпанска Република од егзил. Со ова таа била втората жена министер.
Во 1977 година, Викторија Кент се вратила во Шпанија, каде била пречекана со почит. Сепак, последните години од животот ги поминала во Њујорк.
Вилија
Вилија (Вілія, Wilia) или Нерис (Neris) — река во Белорусија и Литванија, десна притока на Неман. Долга е вкупно 510 км.
Во Белорусија
Од вкупното сливно подрачје, ѝ припаѓаат на Белорусија. Во Белурусија реката се нарекува Вилија. На неа се наоѓа Вилејското Езеро кај градот Вилејка. Ова е најголемото вештачко езеро во земјата и второ по големина, по приридното езеро Нарач.
Во Литванија
Сливното подрачје на реката во Литванија изнесува, каде таа се нарекува Нерис.
NGC 5140
NGC 5140 — елиптична галаксија во соѕвездието Кентаур, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5140 се споменува и како ESO 382-65, MCG -5-32-16, IRAS 13235-3336.
Откривање
Телото е откриено на 1 мај 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 26 м 21,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -33° 52' 7"". Положбениот агол на објектот е во износ од 33°.
Други поделби
Проучување на NGC 5140 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 47031. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 370; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7272. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Користена литература
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)
NGC 7556A
NGC 7556A — галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7556A се споменува и како in halo of N 7556.
Откривање
Објектот е откриен на 20 септември 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7556A е од видот C. Видливиот сјај со голо око изнесува 15 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 m, додека површинскиот сјај изнесува 11,8 m/лм2. NGC 7556A има привидни димензии од 0,3' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 15 м 43,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -2° 23' 9"". Положбениот агол на објектот е во износ од 30°.
Бејлери
Бејлери — кукушко село во Егејска Македонија, Република Грција.
Лептин
Лептин (Löptin) — општина во округот Плен, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Пајан/Пеан
Пеан ( /p i ə n / ) е песна или Лирската песна изразување на триумфот или благодарноста. Во класичната антика, обично се изведува со хор, но некои примери изгледаат наменети за индивидуален глас ( монодија ). Коренот на зборот и значењето се задржало од пред хеленско време до денес, во Македонскиот и другите словенски јазици. „Пајон“ беше исто така име на божествен лекар и епитет („презиме“) на Аполон.
Етимологија
Основата на зборот науката сè уште (погрешно) го бара во грчка етимологија, παιάν е *παιάϝων. Иако е јасно дека и на современ македонски јазик значењето е исто, нешто што се пее, што е испеано. RSP Beekes предлага дека Пајан „можеби е предгрчки “. Во последно време е се појасно станува дека она што науката го нарекувала предгрчко, најчесто има скоро идентично обаснување и со содржини од современата култуа на некој словенски народ,
Старогрчки пајан (пеан)
Во Хомер, Пајон бил грчки лекар на боговите. Во Илијада V, тој ги лекува ранетите Арес и Адот со својата тревка. Со текот на времето, Пајон (или Пајан) станал епитет („презиме“) на Аполон како бог способен да носи болест и се удоволувал како бог на исцелување. Хесиод го идентификува Пајон како посебен бог, а во подоцнежната поезија Пајон се повикува независно како бог на здравјето. Подоцна, Пајан станува презиме на Асклепиј, друг бог-исцелител.
Најраните појави на пајан или химна на благодарност се појавуваат и во Илијадата. По молитвата за избегнување на злото од Ахајците, се пее пајан. Во речиси идентична линија (X.391) што сугерира формулиран израз, Ахил им кажува на Мирмидоните да го пеат пајанот по смртта на Хектор.
За да се открие односот помеѓу Паеан или Пајон, богот-исцелител, и Пајан во смисла на „песна“, неопходно е да се идентификува врската помеѓу ритуалното пеење и шаманските лековити уметности.
Претходно, Л.Р. Фарнел се осврна на древната поврзаност помеѓу занаетот за исцелување и пеењето на магии, но сметаше дека е невозможно да се одлучи која е првобитната смисла. Во секој случај, значењето на „исцелител“ постепено му отстапувало на значењето на „химна “, од фразата „Ἰὴ Παιάν“ или „Ἰὼ Παιάν“.
Ваквите песни првично биле упатени на Аполон, а потоа и на другите богови, Дионис, Хелиос, Асклепиј. Околу 4 век, пајанот станал само формула за восхитување ; Неговата цел била или да бара заштита од болести и несреќи, или да се заблагодари откако ќе биде дадена таквата заштита. Нејзината поврзаност со Аполон како убиец на Питонот доведе до нејзино поврзување со битка и победа; оттука стана обичај војската да го пее пеан на маршот и пред да влезе во битка, кога флотата го напушта пристаништето, а исто така и по победата.
Грчкиот поет Есхил, кој учествувал во битката кај Саламина, ја коментирал моќта на пајанот над непријателите (во овој случај Персијците ):"Сите варвари чувствувале страв затоа што биле лишени од она што го очекувале. Грците го пееја величествениот пајан во тоа време не за бегство, туку затоа што брзаа во битка и беа витко срце."Пред продолжувањето на поморската битка меѓу Коркирејците и Коринтјаните во војната што водеше до Пелопонеската војна, беше испеан пеан, што имплицираше дека тоа можеби било вообичаена практика. Покрај тоа, се вели дека пеанот бил испеан непосредно пред почетокот на различни битки (вклучувајќи ја и битката кај Кунакса ) во „Анабасис“ (или „Персиска експедиција“ на Ксенофон).
Во античката поезија и музика
Најпознати пајани се оние на Бахилид и Пиндар. Пајаните се пееле на фестивалите на Аполон (особено на Хиацинтија ), на банкети, а подоцна дури и на јавни погреби. Во подоцнежните времиња тие беа упатени не само на боговите, туку и на човечките суштества. На тој начин Родијците го славеле Птоломеј I Египетски, Самијците Лисандер од Спарта, Атињаните Димитриј, Делфијците Кратер од Македонија.
Музички, пајанот бил хорска ода и првично имал антифоничен карактер, во кој водачот пеел во монодичен стил, при што хорот одговарал со едноставна, неформална фраза; сепак, подоцна во својот развој, пајанот бил целосно хорска форма. Типично, пајанот бил во режим на Доријан (забележете дека старогрчкиот Доријан се разликувал од модерниот Доријан; видете музички режим ), и беше придружуван од китара, кој беше инструмент на Аполо. Пајаните што требаше да се пеат на бојното поле беа придружени со аулос и китара.
Два музички фрагменти од пајаните преживеале од доцната антика: еден од Атенај Атенаиу “ (Атенај, син на Атенај), другиот од Лимениј од Атина. Фрагментот на Лимениј е датен во 128 п.н.е.; онаа на Атенај можеби е составена во истата година или десет години порано.
Модерна употреба
Paean сега обично се користи за да значи израз на пофалба или возбуда (како што е неговото измислување во вишокот израз „paeans of пофалба“). Песната наречена „Paean“ беше искористена во кинескиот пропаганден филм наречен „Истокот е црвен“.
Исповед на USS Pueblo
Откако беше заробен од Северна Кореја во 1968 година, командантот на УСС Пуебло, Лојд М. Бухер, го употреби терминот „пеан“ како шифра дека неговото признание е принудно. Под закана од смрт, Bucher се согласија да "се признаат на своите и престап на екипажот" во своја рака, и вклучен фразата "Ние пеан на Северна Кореја [Северна Кореја]. Го сакаме нивниот голем водач Ким Ил Сунг“.
Благоја Петров
Благоја Петров - Караѓуле (,, - , ) — македонски оперски пејач, баритон.
Животопис
Караѓуле е роден е на 16 јануари 1924 година во Битола. Тој и бил вијко на македонската пејачка Виолета Томовска, а негова сестра била Блага Видец. Во 1949. г. дебитирал на сцената на Операта на МНТ со улогата на Маркизот во операта Травијата. Остварил повеќе од 15 улоги, мегу кои позначајни се: Зорз Зермон (Травијата), Папагено (Волшебната флејта), Родриго-Поза (Дон Карлос), Фигаро (Севилскиот бербер), Ренато (Бал под маски). Поседувал сонорен глас, изразита музикалност и сценски шарм. Познат е како одличен изведувач на македонски народни песни. Живеел во Скопје кај денешната зграда на поштата каде имало покриен пазар - пасаж, а неговиот стан бил над приземјето во станбениот комплекс. Зградата била разорана за време на скопскиот земјотрес. Во МНТ останал сè до трагичното загинување во скопскиот земјотрес во 1963 година.
Африкански куп на нации 1957
Африкански куп на нации во 1957 година — 1-во африканско фудбалско првенство на Африканскиот куп на нации кое се одржало во Судан од 10 февруари до 16 февруари 1957 година. На ова првенство учество зеле 3 репрезентации. Вкупно биле одиграни 2 натпревари.
Победник на турнирот била Фудбалската репрезентација на Египет.