cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Одрин
Други градби
Меморијалната спомен-гробница од Балканските војни се наоѓа во близина на палатата. Пред нејзиниот влез се наоѓа споменик на непознатиот војник.
Македонската кула била изградена од Римјаните и е со форма на квадрат. Со векови имала исклучително важна улога за одбрана на градот. Објектот бил реконструиран во византиско и османлиско време. Се смета дека е наречена македонска бидејќи гледа кон Македонија.
Култура
Одрин е дом на традиционалниот турнир во борење наречен Киркпинар. Турнирот се одржува секоја година во јуни. Друг меѓународен фестивал во градот е Какава, ден на Ромите, кој се одржува секоја година на 5 мај.
Одрин е добро познат по специјалитетот „џигер тава“.
Градот се споменува во македонската народна песна „Елено ќерко, Елено“.
Цаганделгер, Дундгови
Цаганделгер (Цагаандэлгэр) е област во Монголија во покраината Дундгови. Во 2007 година, неговото население било 1,319.
Атон
Атон е дискот на сонцето во египетската митологија, и првобитно, аспект на богот Ра. Атон станал богот на првата монотеистичка — всушност, монистичка — религија, воведена од фараонот Аменхотеп IV, кој го зел името Ехнатон. Обожувањето на Атен престанало накратко по смртта на Ехнатон.
Преглед
Атон била централната фигура во Ехнатоновата религија. Атон е називот кој значи сончев диск. Терминот Атон се користел со значење на диск, а бидејќи сонцето било диск, постепено почнал да се поистоветува со сончеви божества. Атон индиректно ја изразува живототворната сила на светлината. Полната титула на Ехнатоновиот бог била Рахор кој се радува во хоризонтот, во Неговото/Нејзиното име на Светлината која се гледа во сончевиот диск. (Ова е титулата кја се јавува на бројни стели поставени како граничници на Ехнатоновата нова престолнина Амарна.) Ова долго име често се скратувало во Ра-Хор-Атон или само Атон во многу текстови, но богот на Ехнатон има надмоќ и првенство, и се смета за синтеза од мошне древни богови гледани на нов и поразличен начин.
Одликите на Ра и Хор се дел од овој бог, но овој бог се смета за двополов. Сето она кое постои се смета дека е создадено како еманат на Атон и дека постои во рамките на тој бог. Богот не се прикажувал фо антропоморфна (човечка) форма, туку како зраци кои излегуваат од сончевиот диск. Покрај ова, името на богот се пишувало во картуш, заедно со титулите кои обично му се давале на фараонот - што претставува друг раксрст со древните традиции.
Кралски титули
За време на Амарнскиот период на Атон ми биле дадени кралски титули (бидејќи се смета за крал на сѐ и сите), испишани во картуш. Постоеле два облика на неговата титула, од кои првиот ги носел имињата на други богови, а вториот и подоцнежен бил 'единствен' и се однесувал само на самиот Атон. Раниот облик бил Ре-Хорахти кој се радува во Хоризонтот, во неговото име Шу кој е Атон. Подоцнежната форма е Ре, владетел на двата хоризонта кој се радува во Хоризонтот, во неговото име на светлината кое е Атон.
Алтернативни преводи
На високиот, за разлика од нискиот релјеф, сончевиот диск е сферичен (видете ја ислустрацијата во статијава), па така стручњакот Хју Нибли тврдел дека правилен превод би било „топка“ или „сфера“. Постои можност оваа сфера всушност да прикажува око. Во другата рана монотеистичка религија, Зороастризмот, сонцето се нарекува окото на Ахура Мазда.
Варзов
Варзов (Warsow) — општина во округот Лудвигслуст-Пархим, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Алтај, Гови-Алтај
Алтај (Алтай) е област во Монголија во покраината Гови-Алтај.
Стогово
Стогово — висока планина во западниот дел на Македонија која се протега делумно во меридијански правец север - југ, односно северозапад - југоисток. Заедно со планината Караорман, зафаќаат површина од 522 км2.
Правец на протегање
Планината Стогово се наоѓа меѓу долината на Црн Дрим на запад и Сатеска од исток. На север и исток Стогово се надоврзува со планината Бистра, а на југ преку врвот Бабин Срт (2240 метри надморска височина) се надоврзува на планината Караорман. На север е ограничена со Мала Река, Гарска Река, Јамска Река и превојот Јама, а на југ преку Караорман допира до Охридско-струшката котлина. На запад и југозапад падините на Стогово ги оградуваат Дебарското поле и долината на реката Црн Дрим односно областите Дримкол и Малесија, додека пак на исток и југоисток ги оградува Кичевската Котлина и северниот дел на областа Дебрца. Се протега во правец северозапад-југоисток. Планината е млада верижна со остри сртови и припаѓа на Шарскиот планински систем. Сртот е јасно изразен по целата должина, на места е заоблен, а наместа остар и слабо расчленет. Планинската страна свртена кон север од почетокот благо се спушта, а потоа стрмно паѓа кон долината на Мала Река и нејзините притоки Гарска и Јамска Река. Највисоки врвови се Голем Рид - 2273 метри надморска височина, Бабин Срт - 2241 м.н.в., Стогово - 2218 метри, Канеш - 2216 м.н.в. и а има уште 7 други врвови повисоки од 2000 метри. Ѓорче Петров го дава следниот опис на правецот на протегање на Стгово: недалеку од Дебар преку Радика, започнува планината Стогово, која врви кон југоисток под тап агол со Кораб и се покажува во Кичевско 3 часа на југозапад од градот Кичево, со врвот Стогово. Тука таа завртува на југ и под името Караорман завршува во Охридско.
Градба и природни одлики
Стогово е млада верижна планина која настанала за време на алпската орогенеза. Во геолошкиот состав се сретнуваат филитоиди, зелени шкрилци, карбонати, глинци, рожнаци и сл. За време на плеистоценот планината Стогово била зафатена со глацијација и денеска на неа се јавува леднички (леднички) релјеф како циркови, валови и морени. Во цирковите се јавуваат три леднички езера: Горно и Долно Езеро и езерото Маруша. Застапеноста на флората е „по катови“ односно во подножјето се застапени листопадните букови и дабови шуми, кон врвот тие се заменети со боровите зимзелени шуми, а самите каменести врвови се опкружени со високотревнати пасишта познати под името „алпски пасишта“. Бројни пасишта и бачила има на зарамнетото било на планината наречено Голема и Мала Мегданица која е опркужена со врвовите Голем Рид на запад, Бабин Срт на југ и Стогово на исток. Во 2012 година, на источните падини на Стогово во Кичевско во два наврати биле пронајдени единки на рис, во рамки на истражувањето на рисовите во Македонија.
Осредек кај Хубајница
Осредек кај Хубајница (словенечки: Osredek pri Hubajnici) — населба во Општина Севница во централна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долењска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
Многуноги
Многуногите (Myriapoda) образуваат поттип на членконоги кој ги вклучува Chilopoda (стоногалките), Diplopoda (двојноногите), како и две помалку познати класи – Symphyla и Pauropoda. Сите овие животни живеат во влажни средини, близу површината на почвата (односно под камења, под лисја, во трули дрвја и слично). Стоногалките се главно грабливци, додека останатите се чистачи (детритивори) и хербивори.
Иако името на овој поттип укажува на тоа дека овие животни имаат миријаден број на екстремитети (10000), сепак тие се движат од преку 750 (Illacme plenipes) до помалку од десет екстремитети.
Морфологија
Многуногите имаат само два функционални телесни региони: глава и труп. Главата е специјализирана за тактилни и фоторецепторни осети и ингестија на храната. Трупот е адаптиран за движење и ги содржи повеќето телесни органи. Пауроподите и симфиланите се обично мали (под 5 mm во должина), со малку или без телесна пигментација – најчесто се кремасто бели. Симфиланите имаат антени во форма на бројаница и 10 до 12 пара на екстремитети. Пауроподите имаат разгранети антени, девет пара на екстремитети и плочки од егзоскелет на дорзалната површина, кои обично се протегаат долж повеќе од еден телесен сегмент. Илјаданогалките и стоногалките се обично поголеми (повеќе од 5 mm во должина) и обоени темнокафеаво до црно (иако одредени видови може да се многу живописни). Стоногалките поседуваат минимум 15 пара на екстремитети, од кои првиот пар, веднаш зад главата, содржи отровни жлезди и е изменет во канџести екстремитети со кои се убива пленот. Илјаданогалките имаат минимум 30 пара на екстремитети, и тоа два пара на секој сегмент. Тие не се брзи како стоногалките и често се свиваат во форма на топка или испуштаат одбранбен спреј како заштита од грабливци.
Развиток
Сите многуноги подлежат на аметаболен развиток (не постои значајна промена во формата и изгледот на телото при созревањето). Јајцата се изведуваат во младенчиња кои се слични со возрасните единки (адулти) во повеќе аспекти, освен во големината и половата зрелост. Како и останатите членконоги, тие растат со преслекување на егзоскелетот, но тие исто така можат да растат во должина со додавање на телесни сегменти при секое преслекување. Овој тип на растење (познат како анаморфоза) е чест кај многуногите, но поретко се среќава и кај понапредните членконоги и обично се смета за примитивна одлика (плеизиоморфија).
Филогенија
Повеќето биолози и палеонтолози сметаат дека постојат доволно морфолошки, ембриолошки и фосилни докази за тврдењето дека основниот структурен план на главата на инсектите се развил (еволуирал) многу рано во еволутивната линија на многуногите. Бидејќи главата добила поважно значење за опстанокот на организмот, таа ги зголемила своите пропорции и значајност по пат на спојување со соседните трупни сегменти кои претходно биле адаптирани за движење. Во овој процес на цефализација, екстремитетите еволуирале во усни делови кои станале адаптирани за фаќање, обработување или манипулирање со храната. За овие усни делови се вели дека се сегментно хомологни со екстремитетите за движење. Навистина, доколку е така, ние би очекувале да најдеме ,,примитвни‘‘ организми кои имаат само мандибули (моногнатни), или ,,помалку примитивни‘‘ организми кои имаат мандибули и магзили (дигнатни), како и ,,напредни‘‘ организми со мандибули, прв пар на магзили и втор пар на магзили (тригнатни). Всушност, моногнатни форми никогаш не се пронајдени (живи или фосилизирани), но дигнатни форми се Pauropoda и Diplopoda, додека тригнатни усни делови можат да се најдат кај стоногалките, симфиланите и сите шестоноги (инсектите и нивните блиски сродници).
Симфиланите и шестоногите (но не и стоногалките) подлегле на анатомско соединување на вториот пар магзили. Ова медијално соединување на телесните додатоци од левата и десната страна довела до појава на усниот дел наречен лабиум. Многу е предизвикувачки да се толкува оваа структурна сличност како доказ за блискиот еволутивен афинитет помеѓу Symphyla и Insecta. Всушност, ова било основа за ,,симфиланската теорија‘‘ за еволуцијата на инсектите која била предложена од страна на Калман и Имс во 1936. И покрај интуитивниот изглед, оваа теорија не е широко прифатена денес поради други, поекстензивни разлики во структурата на екстремитетите и абдоменот помеѓу овие две групи.
Бриџриверски Океан
Бриџриверски Океан бил прастар океан што постоел помеѓу Северна Америка и Островските острови за време на ерата Мезозоик.
Слично на претходниот Лизгачкопланински Океан, тој имал зона на субдукција на океанското дно наречено Островски ров ..
Затворањето на „мостот“ океанскиот проток се случил пред околу 115 милиони години, во периодот на средината на креда.
Денес постои истоимен „Бридге Ривер„ кој е во канадската покраина Британска Колумбија, околу 100 милји северно од градот Ванкувер.
Воедно своето име го добл од реката Бриџ, река што тече во провинцијата провинција  Британска Колумбија, во Канада.
Како и најстариот Лизгачкопланински Океан, океанот на реката Мост, исто така, имаше област субдукција на морското дно наречено Островски ров.
Олула дел Рио
Лубрин  — општина во покраината Алмерија, во автономната заедница Андалузија.
Демографија
Source: INE (Spain)
АЦИ Македонија - Здружение на финансиски пазари
АЦИ Македонија - Здружение на финансиски пазари — македонска непрофитна професионална организација од областа на финансиските пазари.
Историја
АЦИ Македонија - Здружение на финансиски пазари е формирано на 23 април 1996 година, под името „Македонски форекс клуб“, а по иницијатива на Народната банка на Република Македонија. Во 2001 година, здружението станало член на меѓународната организација ACI - Financial Market Association со седиште во Париз, по што тоа било преименувано во АЦИ Македонија.
Организација и активности
Во АЦИ Македонија членуваат НБРМ и сите банки од Македонија. Здружението не непрофитна организација, а неговата работа е регулирана со статутот и со деловниците на здружението. Со здружението управуваат следниве органи: надзорен одбор, извршен одбор и собрание. Еднаш годишно, АЦИ Македонија го свкува собранието на кое учествуваат претставници од македонските банки, домашни и странски експерти и претставници од фирмите кои прават финансиски софтвер. Основна цел на здружението е проширување на знаењето и размена на искуства меѓу трговците со девизи во Македонија и во странство, популаризација на професијата и образование на клиентите. За остварување на овие цели, здружението организира семинари, работилници и диксусии.
Опсидијан
Опсидијан (или вулканско стакло) е минерал кој се состои од силициум диоксид (SiO2) скоро 70%, па и повеќе. Неговиот состав е многу сличен на гранитот и базалтот. Главните одлики му се:
Морава
Морава (чешки и Morava; March; Morva) — река во Средна Европа. Ова е најважната река во областа Моравија, која е наречена по неа. Извира во планината Кралицки Снежник, во североисточниот дел на Пардубичкиот крај, кај чешко-полската граница и тече во јужен правец. Долното течение ја образува границата помеѓу Чешка и Словачка и помеѓу Австрија и Словачка.
Рамничарски предели долж реката се Горноморавската Долина (Hornomoravský úval) и Долноморавската Долина (Dolnomoravský úval) во Моравија, Моравското Поле (Marchfeld) (низината помеѓу североисточниот дел на Виена и реката Морава) во Долна Австрија и Загорската Низина (Záhorтоská nížina) помеѓу Моравија и Братислава) Словачка.
Единствените поважни градови по течението на реката се Оломоуц во Чешка и Братислава во Словачка. По околу 354 км, Морава се влева во Дунав кај Братислава-Девин, со просечен истек од 120 м3/с. Необично за оваа река е тоа што е единствената во Европа коај има пигментација и киселост благодарение на бавен тек низ шумски предели — појава обично застапена во прашумските предели во сливот на Амазон и Ориноко.
Најважна притока на Морава е реката Дија, која рече во пограничните предели помеѓу Моравија и Долна Австрија. Друга поважна притока е Мијава, која се влева во Моорава кај селото Кути.
Долното течение, низводно од вливот на Дија и Хоенау на Марка, ја бележи границата помеѓу Австрија и Словачка. Ова е една од последните преостанати природни граници во Европа. Реката била источна граница на Австриската маркгрофовија (Источна марка) од XI век, како и граница помеѓу Франкиското Царство на Каролинзите и Аварскиот Каганат во IX век.
Покомамци
Покомамците се мајански народ во Гватемала и Ел Салвадор. Нивниот домороден јазик е наречен покомамски јазик и е блиско поврзан со покомчискиот јазик. Забележителни покомански населби се наоѓаат во Чинаутла (Гватемала (департман)), Палин (Ескуинтла) и во Сан Луис Хилотепеке (Халапа). Пред шпанското освојување, Покомам го имал својот главен град во Чинаутла Виехо.
Витенферден
Витенферден (Wittenförden) — општина во округот Лудвигслуст-Пархим, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Шуша (округ)
Шуша (Şuşa) — административен округ во Азербејџан и главен град на округот е градот Шуша.
Катерина Рошана
Катерина Рошана (родена на 27 март 1990 година во Бруклин, Њујорк  ) е американско потекло со индиско потекло, носител на титулата на натпреварот од Гвајана, која била крунисана за Мис Гвајана 2013 година и ја претставувала својата земја на Мис Универзум 2013 година во Русија.
Раниот живот
Рошана е дипломирана за ориентална медицина во Лонг Ајленд, Њујорк. Таа се надева дека ќе стане доктор по ориентална медицина. Таа присуствувала на Меѓународната академија Џорџтаун во Гвајана од градинка до нејзиното дипломирање во 2008 година.
Мис Гвајана 2013 година
22-годишната убавица Катерина Рошана била крунисана за Мис Гвајана, во неделата вечерта покрај базенот на хотелот Пегазус во Кингстон, Џорџтаун. Рошана, чија платформа била аутизмот, ја претставуваше Гвајана на изборот за Мис Универзум 2013 година на 9 ноември во Москва, Русија, но не успеа да се пласира во полуфиналето.
Космос-2149
Космос-2149 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 24 мај 1991 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6600 килограми. Космос-2149 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 90,0 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 67,1°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 364 км, а најмалото на 185.
Европа
Европа — еден од седумте светски континенти. Името Европа потекнува од асирскиот збор Ереб (заоѓање на Сонцето, запад), со кој Феничаните и Асировавилонците ги означувале териториите на запад. Подоцна тоа име се проширило за целиот западен дел од копното Европа. Опфаќајќи го најзападниот полуостров на Евроазија, Европа на исток се дели од Азија со водната дренажа на планината Урал, реката Урал, Каспиското Езеро, областа Кавказ и со Црното Море на југоисток. Европа на север е обиколена со Северноледениот Океан и други водни површини, на запад со Атлантскиот Океан, на југ со Средоземното Море и Црното Море и со други водни патишта на југоисток. Сепак границите на Европа - концепт кој датира уште од антиката-се произволни, бидејќи самиот поим континент може да има културно или политичко значење или пак физиогеографско.
Европа е вториот најмал континент во светот според површина, опфаќајќи 10.180.000 км2 или 2% од целокупната површина на Земјата или околу 6.8% од Земјината површина. Од приближно 50 држави во Европа, Русија е најголема и површински и според населеност (иако државата се протега и низ Европа и низ Азија), додека Ватикан е најмала. Европа е третиот најнаселен континент по Азија и Африка, со популација од 731 милиони или околу 11% од светското население.
Европа, особено Стара Грција, е родно место на западната култура. Европа има многу значајна улога во светските настани од XVI век па натаму, особено по почетокот на колонизацијата. Помеѓу XVI. и XX век, европски нации ги имаат контролирано Америка, најголем дел од Африка, Океанија и големи делови од Азија. Двете светски војни во најголем дел се фокусирани на Европа, придонесувајќи до одредени судири настанати во средината на XX век помеѓу САД и Советскиот Сојуз. За време на студената војна, Европа е поделена со железна завеса помеѓу НАТО на запад и Варшавскиот пакт на исток. Европската интеграција доведува до создавање на Советот на Европа и Европската Унија во Западна Европа, кои се прошируваат источно по падот на Советскиот Сојуз во 1991.
Потекло на поимот
Во старогрчката митологија, Европа е феникиска принцеза која Зевс ја грабнал заземајќи облик на прекрасен бел бик. Ја однел на островот Крит каде таа ги родила Минос, Радамант и Сарпедон. За Хомер, Европа (грчки:, ) била митолошка кралица на Крит, не географско одредиште. Подоцна, со Еуропа се именувала централно-северна Грција, а до 500 п.н.е нејзиното значење се проширило до островите на север.
Името Европа има неодредена етимологија. Една теорија предложува дека зборот има грчки корени со значење пространо (eur-) и око (op-, opt-), оттаму ', „пространа“, „изразито видлива“ (споредено со glaukōpis (сиво-ока) Атена или boōp'is'' (говедо-ока) Хера). Пространо бил епитет за самата Земја во реконструираната индоевропска религија. Друга теорија тврди дека зборот е всушност производ на семитски збор како што акадското значење на erebu „да падне, да тргне“ е сродно со феникиското  'ereb „вечер, запад“ и арапското Магреб, хебрејско ma'ariv (видете Ереб, на праиндоевропски *h1regʷos, „темнина“). Како и да е, М. Л. Вест наведува дека „фонолошки, поврзаност помеѓу името на Европа и која било форма на семитскиот збор речиси не постои“.
Повеќе важни светски јазици користат зборови изведени од „Европа“ за да го опишат „континетот“ (полуостровот). Кинескиот, на пример, го користи зборот ' (歐洲), што е кратенка од транслитерационото име ' (歐羅巴洲); сепак, во некои турски јазици името Frengistan (земја на Франките) вообичаено се користи кога се мисли на Европа, покрај официјални имиња како Avrupa или Evropa.
Праисторија
Homo georgicus, кој живеел пред околу 1,8 милиони години во Грузија, е најрано откриениот хоминид во Европа. Останати остатоци од хоминиди, датираат од пред околу 1 милион години, се откриени во Атапуерка, Шпанија. Неандерталец (именуван по долината Неандертал во Германија) се појвил во Европа пред околу 150.000 години, а исчезнува од фосилните записи пред околу 30.000 години. Неандерталците биле протерани од денешните (Кромањонци), кои се појавиле во Европа пред околу 40.000 години.
Периодот на неолитска Европа—обележан од одгледувањето на жита и одгледувањето добиток, зголемениот број на населеност и распространата употреба на грчарството—започнал околу 7.000 п.н.е. во Грција и на Балканот, најверојатно под влијание на Мала Азија и Блискиот Исток. Се распространува од југоисточна Европа по долините на реките Дунав и Рајна (Култура на линеарно грнчарство) и по Средоземното Море (Техника имресо). Помеѓу 4.500 и 3.000 п.н.е. овие централни европски неолитски култури се развиле низ западот и северот, пренесувајќи штотуку здобиени вештини во произведување на бакарни артефакти. Во Западна Европа неолитот не се одликувал по големи земојделски живеалишта туку по земјени споменици, како насипи, гробни насипи и мегалитски гробници. Културата на производство на секири напреднала со преминот од неолит во бакарно време. За време на овој период огромни мегалитски споменици, како Мегалитските храмови на Малта и Стоунхенџ, се конструирале низ Западна и Јужна Европа. Европската бронзена доба започнала во доцниот трет милениум п.н.е. со културата на производство на пехари.
Европската железно доба започнува околу 800 п.н.е., со халштатската култура. Колонизацијата на феникијци во железно добата придонело за подем на раните средоземни градови. Раниот период на железното доба на Италија и Грција од околу VIII век п.н.е. постепено придонело во подем на историската Антика.
Географска положба
Географската положба на Европа и овозможува излез на Атлантски Океан и на Средоземно Море. Благодарение на Гибралтарски Проток и на Суецки Канал се одвива најмасовен поморски сообраќај во светот. Оддалеченоста од Африка е 14 км кај Гибралтар и 140 км кај Сицилија, а врската со Азија преку Суецки Канал, Босфор и Дарданели и пепосредната граница спрема Азија (со должина од околу 4000 км, од кои 3300 км се по планината Урал и реката Урал и уште околу 700 км до удолината Манич) за Европа обезбедуваат централна географска положба во светски рамки. Во прилог на тоа е и комуникацијата на Европа со Северна Америка преку Атлантски Океан, на оддалеченост од околу 5900 км.
Граници на Европа
Границите на Европа се протегаат по источното подножје на планината Урал - реката Урал - Касписко Езеро - Удолината Манич - Црно Море - Босфор - Мраморно Море - Дарданели - Егејско Море - Средоземно Море - Атлантски Океан - Северноледен Океан. Во Европа покрај крајбрежните се вбројуваат и поголеми острови, како што се: Нова Земја, Земја на Франц Јосиф, Свалбард, Мачкин Остров, Јан Маен, Исланд, Фарските Острови, Велика Британија и Ирска, како и островите во Средоземно Море (Сицилија, Сарданија, Корзика, Крит и многу други), со исклучок на Кипар и неколку крајбрежни турски острови. Површината на Европа со островите изнесува 10.508.384 км2, или околу 2% од површината на Земјата, односно околу 7,5% од копното на Земјата.
Брегова разгранетост
Европа е втора со големиот број полуострови, заливи, протоци, фјордови и други абразивни форми се одликува со најразгранета брегова линија меѓу континенталните маси на Земјата. Големата брегова разгранетост е резултат на двете големи средоземни мориња, и тоа: Балтичко Море и Средоземно Море, каде што се наоѓаат поголемиот број издвоени мориња, заливи, острови и полуострови.
Во северните делови на Европа бреговата разгранетост ја создаваат бреговите на Белото Море, кое со повеќе заливи длабоко навлегува во копното меѓу полуостровите Кола и Канин. Во Баренцово Море се наоѓаат островите Нова Земја, Земјата на Франц Јосеф и Свалбард; разгранетиот норвешки брег има илјадници мали острови и многубројни тесни и издолжени заливи, наречени фјордови. Ваквата брегова линија продолжува кон западните делови на Европа, каде што од Северно Море, преку протоците Скагерак и Категат меѓу Скандинавски Полуостров и полуостровот Јулијанд длабоко во копното навлегува Балтичкото Море со Ботнискиот, Финскиот и Ришкиот Залив.
Бреговата разгранетост на западниот брег на Европа ја прават бреговите на полуостровот Јуланд, Нормандија, Бретања и Перинејскиот Полуостров, како и островите Велика Британија, Ирска и Исланд. Во овој дел особено се карактеристични Северно Море, каналот Ламанш и Баскиски Залив. Југоисточниот брег на Европа со трите големи полуострови (Пиринејски Полуостров, Апенински Полуостров и Балкански Полуостров) и со многубројните поголеми и помали острови, како што се: Сицилија, Сардинија, Корзика, Крит, Балеарски Острови итн. - е најразгранет. Почнувајќи од Гибралтарски Проток, Средоземно Море се разгранува на повеќе внатрешни мориња, како што се: Лигурско Море, Тиренско Море, Јонско Море, Јадранско Море, Критско Море, Егејско Море, Мраморно Море, Црно Море и Азовско Море. Во наведените мориња се наоѓаат голем број заливи, од кои покарактеристични се Лионски Залив, Џеновски Залив, Трстјански Залив, Солунски Залив, Коринтски Залив итн. Меѓу морињата се наоѓаат повеќе протоци, како што се: Гибралтарски Проток, Сицилиски Проток, Месински Проток, Отранска Врата, Дарданели, Босфор, Керчанска Врата, Ересунд, Големиот Белт и Малиот Белт.
Бреговите на Европа се со должина од околу 41.000 км, што значи дека на секои 1.000 км 2 има по 4,1 км брегова линија. Со најголема разгранетост се одликуваат норвешкиот, хрватскиот и грчкиот брег. На вака разгранетиот брег се изградени голем број пристаништа со мошне развиен бродски сообраќај, кој преку Гибралтар и Западна Европа се одвива кон Северна и кон Јужна Америка, а преку Гибралтар и Суецки Канал се одвива кон Азија и кон Австралија. Многу е значаен, условно кажано, локалниот воден сообраќај на европските пристаништа.
Клима
Според географиската положба, територијата на Европа се наоѓа во умерениот климатски појас. Во зависност од географската широчина, влијанието на океаните и на морињата, правците на движење на морските струи, правците на протегање на планинските системи, надморската височина на релјефот и правците на дување на ветровите - климата во Европа е разновидна.
Териториите на Европа, главно северно од повратникот, со островите Исланд, Нова Земја и други - се одликуваат со супполарна клима. Териториите покрај бреговите на Средоземно Море се одликуваат со средоземна клима со температури до 40°С во лето и просечни врнежи од околу 750 мм годишно. Просторот меѓу овие два појаса се одликува со типична умерена клима, која во западните делови под влијание на Атлантски Океан (поради морската топла Голфска струја) е поблага, додека одејќи кон исток во внатрешноста на континентот (под влијание на континенталните влијанија на просторното азиско копно) е релативно постудена. Во источната зона од Шведска и Финска и северните делови од територијата на Русија до Црно Море и Касписко Езеро има големи температурни разлики. На север се присутни изразито ладни, снежни и ветровити зими, а на југ - жешки и суви лета.
Меѓу западната и источната климатска зона во Европа под влијание на планинските масиви се јавуваат разни модификации на климата: од средоземна, умерено континентална до типична планинска клима карактеристична за Алпите, за Пиринеите, за Карпатите, за Динаридите, за Скандинавски Планини и други.
Во крајните југоисточни делови на Европа, во услови на мали врнежи и релативно повисоки температури, се чувствува полупустински климатски тип. Таа е особена карактеристична во Прикасписката Низина.
Климатско-растителни области
Климатско-растителните области во Европа се во непосредна зависност од климатските услови. Тие, главно имаат појасно простирање. Се среќаваат: суптропски, умерен и субполарен климатско-растителен тип. Суптропскиот климатско-растителен тип е распространет во приморскиот крајбрежен појас на Средоземно Море со островите. Застапена е т.н. средоземна (средоземна) клима која се одликува со суви и многу топли лета и благи и врнежливи зими, претежно со врнежи од дожд. Има специфична растителност со флора од разновидни тревни и закржлавени зимзелени, дрвенести растенија отпорни на суши. Најкарактеристични се: приморски бор, дабот прнар, маслинките, лимоните, портокалите, смоквите и други. Од животинските видови карактеристични се: зајакот, лисицата, срната, дива свиња, волкот и други.
Умерениот климатско-растителен тип го карактеризираат вериетети на атлантски умерено континентален и континентален тип. Атлантскиот тип ги опфаќа крајбрежните делови на Европа што излегуваат на Атлантски Океан од Пиринејски Полуостров до Норвешка, вклучувајќи ги и Велика Британија и Ирска. Под влијание на топлата Голфска струја и ветровите од запад, атлантскиот климатско-вегетациски тип се одликува со свежилета и благи и врнежливи зими. Тоа условува присуство на тревни заедници со претежно развиени листопадни шуми.
Умереноконтиненталниот-растителен тип е карактеристичен за средишните делови на Европа, или, поточно, за територијата меѓу алпско-карпатскиот планински венец и Балтичко Море. Овде се судираат благите атлантски и студените континентални климатски влијанија, така што е присутна клима со умерено топли лета и умерено студени зими со доволни количества врнежи во текот на годината. Растителните заедници, освен тревите, се претставени со листопадни и зимзелени шуми. Од животинските видеови се застапени: срната, дива свиња, волкот, зајакот и други.
Континенталниот климатско-растителен тип тип е карактеристичен за Источноевропска Низина, за Влашка Низина и за Панонска Низина. Се одликува со топли и сушни лета и остри студени зими. Овде се издвојуваат 2 вариетета, и тоа: влажен континетален и континентален стески тип. Влажниот континентален климатско-растителен тип е карактеристичен за посеверните делови од Источноевропска Низина. Ги опфаќа териториите јужно од тундрата со непрекинати појаси од борје, ела и смрека, а се протега од Скандинавски Полуостров до Урал и понатаму - во Азија до Тихи Океан. Овој шумски појас е познат под името тајга. Покарактеристични животински видови се: еленот, ирвасот, дива свиња, волкот, мечката, лисицата, разни птици и други.
Континеталниот степски климатско-растителен тип е карактеристичен за јужните делови на Источноевропска Низина спрема Црно Море (Украина, Влашка Низина и Панонска Низина). Се одликува со долги у сушни лета и суви и студени зими, така што растителната покривска е претставена со ниска тревна растителност, позната како степа, со птисуство на листопадни шумски видови.
Хидрографија
Европа изобилува со голем број реки и езера. Реките течат кон околните мориња и океани, поточно, им припаѓаат на Атлантски слив, Балтички слив, Северноледен слив, Средоземен слив и Црноморски слив. Дел од нив, како на пример Волга, Урал и други, му припаѓаат на затворениот слив на Касписко Езеро.
Особено се истакнува Дунав со правец на речниот тек од запад кон исток и многу развиен слив. Извира на планината Шварцвалд во Германија, па преку Австрија ги поврзува Панонска Низина и Влашка Низина. Има должина од 2.850 км, со површина на сливот од 870.000 км2. Внатрешниот затворен слив на Касписко Езеро, покрај другите, од еврпоската територија ги опфаќа сливовите на реките Волга и Урал. Волга со 3,530 км е најдолагата река во Европа, со површина на сливот од 1.380.000 км2. Поради климатските прилики, реките во Европа највисок водостој имаат во зима и во пролет. Поголем дел од наведените реки се пловни, уредени за пловидва и меѓусевно поврзани со пловни канали, така што Европа има повеќе од 100.000 км речно-каналски пловни патишта. Попознати каналски системи се каналите што ги поврзуваат Волга со Дон (поврзаност на Црно Море со Касписко Езеро и Москва), Балтичко Море и Бело Море (преку езерата Ладога и Онега), каналот Мителланд кој ги поврзува Рајна, Везер, Лаба и Одра. Во Франција сите пловни реки се поврзани меѓу себе и со реката Рајна, така што економскити значење на реките, покрај потребите за вода за пиење, во земјоделството, во индустријата и во енергетиката е мошне големо и во сферата на сообраќајот и транспортот, размената на стоки и услуги. Езерата во Европа се многубројни, ное релативно мали по површина. Зафаќаат околу 135.000 км2. Најкарактеристични се карело-фински езера на север, каде што се среќаваат околу 60.000 езера со околу 72.000 км2 површина. Езерата Онега и Ладога и јужношведските езера се најголеми во Европа. Дел од природните езера се наоѓаат на Алпите, на Родопите и на Карпатите. Покарактеристични се: Геневско Езеро, Боденско Езеро, Циришко Езеро, Бледско Езеро, Бохињско Езеро, Охридско Езеро, Преспанско Езеро итн. Постојат голем број вештачки езета што се користат за пловидба, за наводнување и за производство на елетричната енергија. Мочуриштата во Европа се најраспространети во примотските делови на Холандија и на Германија спрема Северно Море и во прибрежните делови на Северноледениот Океан. Во Европа има и површини под ледници, околу 120.000 км2. Се наоѓаат претежно во областите на Арктикот, Скандинавски Полуостров, Исланд и на Алпите.
Население
Историски гледано, во Европа се случувале разни општествени, културни, воени, политички и стоппански процеси. Кои, по разни основи, носеле падови и прогрес на континентот. Низ сите случувања се оформиле голем број народи, нации и држави, така што Европа денес е еден од најнаселените континенти на Земјата. Во нејзините 45 држави, вклучувајќи го и европскиот дел на Русија, живеат околу 675 милиони жители (Русија има околу 147 000 000 жители од кои 63% или околу 92 000 000 живеат во европскиот дел). Со наведениот податок, Европа учествува со околу 11% во вкупниот број на светското население.
Народносни групи во Европа
Народите од белата раса во Европа припаѓаат на три главни групи народи: Словени, Германи и Романи.
Словените ја претставуваат најбројната група народи во Европа со 34% од вкупното население. Тие се населени во Источна Европа, Средна Европа и Јужна Европа. Во Словенската група народи спаѓаат: Македонци, Срби, Хрвати, Словенци, Црногорци, Руси, Белоруси, Украинци, Полјаци, Чеси, Словаци, Бугари, Лужички Срби. Германската група народи е втора група народи по големина во Европа со 31% застапеност. Германите се населени во Северна Европа и Средна Европа, на Британските Острови и на други места. Германски народи се: Германци, Англичани, Швеѓани, Холанѓани, Норвежани, Данци и Австријци.
Романската група народи со 25% е најмалубројна во Европа. Овие народи се населени најмногу на Апенински Полуостров и Пиринејски Полуостров, како и во други делови на Западна Европа и Источна Европа. Во оваа група народи спаѓаат Французи, Шпанци, Италијанци, Португалци и Романци.
Надвор од трите основни групи народи во Европа како посебни народи се издвојуваат: Грци, Албанци, Баски и др.
Јазици и религија
Во Европа денес постојат 45 држави, во кои се зборуваат повеќе од 120 јазици и дијалекти. Некои од јазиците се широко распространети и службено се говорат во неколку држави, а некои се карактеристични само за помали територии и држави. Повеќето од државите се еднонационални (каде што преовладува еден народ), но има и држави со национални малцинства, кои на различни рамништа остваруваат право на јазик, на писмо, на култура и на традиција. Во Европа постојат и повеќенаицонални држави со повеќе државотворни народи. Типични примери се Велика Британија, Босна и Херцеговина и други.
Според лингвистичката класификација, поголемиот дел од населението јазично спаѓа во индоевропско јазично семејство, а помал дел во унгарско-финско јазично семејство и во алтајско јазично семејство.
Индоевропското јазично семејство во Европа главно се дели на следните групи:
Унгарско-финското јазично семејство е карактеристично за Унгарија и Финска.
Алтајското јазично семејствоги опфаќа турскиот и татарските јазици, и е карактеристично за Турција.
Посебни се баскиски јазик (со него се служат Баските, кои живеат во Северна Шпанија и југозападна Франција и се сметаат за прединдоевропски пранароди во Европа) и малтешки јазик, кој е мешавина од романските јазици и арапскиот јазик, а се зборува на сотровот Малта.
Наведените јазици се пишувале на 3 различни азбуки и тоа:
Религија
Населението во Европа во основа припаѓа на христијанска религија. Во неа се разликуваат католици, протестанти и православци. Католиците предвидуваат во Јужна Европа и Средна Европа, протестантите во Северна Европа и делумно во Западна Европа, а православните во Источна Европа, Југоисточна Европа и во Јужна Европа. Скоpо во сите држави во Европа живеат и претставници на други религии. Постојат и категориите: Атеисти и нерелигиозни луѓе, оние кои не се верски определени.
Населби во Европа
Во Европа, во градовите живеат околу 3/4 од населението. Процесот на урбанизација на Европа не се одвива рамномерно, туку со различна брзина. Во почетокот урабнизацијата се гледаше преку порастот на градовите. Пример: Во Европа пред 200 години имало само еден милионски град, пред 100 години имало 9, пред 40 години околу 30, а денес тој број е поголем од 50 милионски градови.
Денес урбанизацијата се гледа и преку продирањето на градскиот начин на живеење во селските населби, така што селата сè повеќе добиваат градски изглед, а населението во нив, освен со примарни, се занимава и со секундарни и терцијални дејности. Урбанизацијата се одликува со неколку фази:
Низ фазите на урбанизацијата и индустрализацијата околу градските средишта се формираат големи пригратски населби, така што настануваат големи градски целини кои прават градска регија или агломерација. Такви се голем број градови, особено оние со повеќе од еден милион жители, како, на пример: Лондон, Манчестер, Глазгов, Париз, Марсеј, Лисабон, Мадрид, Барселона, Рим, Милано, Неапол, Брисел, Амстердам, Ротердам, Берлин, Минхен, Дортмунд, Келн, Копенхаген, Прага, Варшава, Москва. Во некои од државите со порастот на градовите и агломерациите доаѓаат до нивно спојување и на тој начин се формирани повеќе конурбации. Типичен пример е конурбацијата во Рурската област во Германија каде што се скоро споени градовите Есен, Келн, Дортмунд, Диселдорф, Дујсбург и други, потоа коннурбацијата околу Манчестер со Шефилд и Лидз, париската конурбација и други.
Пренаселеноста во големите градови предизвикува проблеми со загадувањето и со водоснабдувањето во нив. Посебна одлика кај населбите во Европа е процесот на лирорализација, односно преселување на населението и на стопанските акитвности покрај морските брегови.
Регионална поделба на Европа
Специфичната брегова разгранетост и природно-географските одлики на Европа се главни одредници за регионалната поделба на континетот. За регионалната поделба на Европа е карактеристично тоа што државите Казахстан и Турција имаат делови од своите територии на европскиот континент. Современа Европа се одликува и со здружување на државите на стопански, на културни и на политички основи. Таква е Европска Унија, која денес обединува 28 држави. Вообичаено се издвојуваат регионите:
Западна Европа
Во Западна Европа се вбројуваат приморските и островските држави во Атлантски Океан. Приморски држави се Република Франција, Големото Војводство Луксембург, Кралство Белгија и Кралство Холандија и островските држави Обединето Кралство на Велика Британија и Северна Ирска и Република Ирска.
Северна Европа
Северна Европа главно ги опфаќа териториите на Скандинавски Полусотров. Овде се наоѓаат државите: Кралство Данска, Кралство Шведска, Кралство Норвешка, Република Финска и островската Република Исланд.
Средна Европа
Средна Европа или Средна Европа ги опфаќа териториите на неколку континетални и две приморски држави. Тие се: Република Унгарија, Република Словакија, Република Чехија, Република Австрија, Кнежевство Лихтенштајн, Швајцарска Конфедерација, Сојузна Република Германија и Република Полска.
Источна Европа
Источна Европа просторно зафаќа најголем дел од територијата на Европа. Во неа главно се вбројуваат териториите на државите: Република Украина, Република Молдавија, Република Белорусија, Република Латвија, Република Литванија, Република Естонија и Руска Федерација (Европскиот дел).
Политичка географија
Според различни дефиниции, териториите се предмет на различни категоризации. Дваесет и седумте земји членки на Европската Унија се високо интегрирани-економско и политички; самата Европска Унија формира дел од политичката географија на Европа. Долната табела е шема на географски подрегиони користени од Обединетите Нации, покрај регионалните групирања издадени од книгата на факти на ЦИА.
Во склоп на гореспоменатите држави има неколку региони, имајќи широка автономија, како и неколку де факто независни држави со ограничено меѓународно признание или непреизнаени. Ниту една од нив не е членка на ОН:
Лукоил
Нафтената компанија ПЈС Лукоил ( Russian  Лукојл ,   ИПА: <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[ˈluːkɔɪl] стилизирана како LUKOIL или ЛУКОЙЛ на кирилично писмо ) е руска мултинационална енергетска корпорација со седиште во Москва, специјализирана за бизнис со екстракција, производство, транспорт и продажба на нафта, природен гас и нафтени производи. Формирана била во 1991 година кога се споила три државни, западносибирски компании именувани по соодветниот град во автономниот округ Канти-Манси во кој се наоѓала секоја, Лангепаснефтегаз, Урајнефтегаз и Когалимнефтегаз. Неговото име било комбинација на акронимот LUK (иницијали на градовите за производство на нафта Лангепас, Урај, Когалим) и англискиот збор „нафта“. Лукоил била втората по големина компанија во Русија по Гаспром и најголемото недржавно претпријатие во земјата во однос на приходите (4.744 милијарди ₽ ). Во 2020 година Форбс Глобал 2000 година, Лукоил била рангирана како 99-та најголема јавна компанија во светот. На меѓународно ниво, тој бил еден од најголемите светски производители на сурова нафта. Во 2019 година, компанијата произведела 87.488 милиони тони нафта (1,639 милиони барели дневно) и 35,046 милијарди кубни метри природен гас. Компанијата имала операции и подружници во повеќе од 28 земји низ светот.
Потекло
Нафтата „ Лангепас, Урај и Когалим “ (Лукоил) била основана со Уредба бр. 18 на Советот на министри на СССР на 25 ноември 1991 година, како претпријатие во државна сопственост. Во новата компанија, три компании за производство на нафта, Лангепаснефтегаз, Ураинефтегаз и Когалимнефтегаз, преработувачка компанија Пермнефтеоргсинтез, и рафинериите Волгоград и Новосибирск, биле споени (последната набрзо дошло под контрола на властите на Башкортостан ).
Централна фигура во основањето на компанијата била советскиот заменик министер за производство на нафта Вагит Алекперов. Тој верувал дека единствениот начин на кој Русите можат да се натпреваруваат против западните компании бил да го копираат нивниот бизнис модел. Тоа значело вертикално интегрирање на трите гранки на индустријата - истражување, рафинирање и дистрибуција - кои биле строго одвоени под стариот советски систем.
На 5 април 1993 година, Лукоил се трансформирал од државно претпријатие во приватно отворено акционерско друштво врз основа на Претседателскиот декрет бр. 1403 од 17 ноември 1992 година. Уредбата се однесувала и на други државни нафтени компании.
1990-тите
Во 1994 година, Лукоил станала првата компанија која почнала да нуди акции на новиот руски трговски систем.
Во 1995 година, Лукоил ги контролирал акциите на девет претпријатија за производство на нафта, маркетинг и услуги во Западен Сибир, Урал и Волгоградската област со цел да се придржувал до владиниот декрет бр. 861 од 1 септември 1995 година. Истата година, 5% од акциите на Лукоил биле продадени од државата со минимален вишок од почетната цена на аукција. Во ноември 1995 година, Лукоил поднесол барање до Комисијата за хартии од вредност на САД за издавање американски депозитарски сметки на западните берзи. Ова им овозможило на американските инвеститори за прв пат да можат да купат акции во руска компанија.
Во 1996 година, Лукоил започнала да придонесува за проектот за природен гас Шах Дениз, а исто така започнала да гради и сопствена флота на танкери.
Во 1997 година, Лукоил потпишала договор со ирачкото Министерство за нафта за развој и производство на втората фаза од нафтеното поле Западна Курна -2. Откако бил соборен режимот на Садам Хусеин, проектот бил суспендиран, а подоцна и прекинат.
Во 1999 година, Лукоил купил бројни претпријатија како што биле Рафинеријата за нафта Одеса во Украина, Рафинеријата за нафта Бургас во Бугарија и КомиТЕК.
2000-ти
Во 2000 година, Лукоил ја купил американската нафтена компанија Гети Оил, што резултирала со контрола на мрежата на бензински пумпи во Соединетите Држави, како и прв пат Лукоил да влезе на американскиот пазар на нафта.
Во септември 2004 година, ConocoPhillips купил 7,6% од акциите на Лукоил за околу 2 милијарди долари. Според некои коментатори, продажбата на оваа зделка била планирана претходно на лична средба меѓу рускиот претседател Владимир Путин и претседателот и извршен директор на ConocoPhillips, Џејмс Мулва. По аукцијата, Лукоил и КонокоФилипс најавиле создавање стратешки сојуз. Подоцна, американската компанија го зголемила својот удел на 20% во Лукоил и продала на руската компанија дел од својата мрежа на бензински пумпи во САД и Западна Европа. Двете нафтени компании, исто така, се согласиле за заеднички развој на наоѓалиште за нафта и гас во северната област Тиман-Печора во Русија ( Република Коми ) и имале намера да ги обезбедат правата за развој на полето Западна Курна во Ирак, едно од најголемите во земјата.
Државна комисија за утврдување на престапите на окупаторите и нивните помагачи
Решението за формирање на комисијата - Викиизвор Државна комисија за утврдување на престапите на окупаторите и нивните помагачи ― комисија формирана на првото заседание на АСНОМ од 2 август, 1944 година.
Комисијата имала за цел да ги утврдува злосторствата што ги направиле окупаторите и нивните помагачи во Македонија за време на Втората светска војна. Таа имала задача да ги приведе пред народниот суд осомничените за воени злосторства.
Никола Ѓорѓев
Никола Ѓорѓев (роден на 22 август 1997 г) — македонски фудбалер роден во Швајцарија, играч од средниот ред на Грасхопер и на македонската репрезентација.
Клупска кариера
Ѓорѓев е производ на младинската академија на швајцарскиот клуб Грасхопер. Својот прв натпревар во Суперлигата на Швајцарија тој го одиграл на 14 март 2015 година против Тун влеѓувајќи од клупата за резервни играчи во 77 минута од натпреварот.