cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ласт експедишн
1986-1989 година
Почетната постава ја чинат другари од истата улица, сите вљубеници во рок-музиката, и во тие почетоци изразито панкерски настроени: браќата Сеад и Енис Хаџиќ на гитара и бас, Зоран Трпевски-Џук зад тапаните и Идриз Амети како вокал. Оваа постава своето прво појавување на сцена го имале на 22 април 1986 г., на традиционалниот групен концерт организиран на Градскиот плоштад по повод Денот на полнолетството. За релативно краток период следувале уште неколку појавувања на сцената: како предгрупа на Меморија на концертот во Сули ан, и не долго потоа во средното училиште во населбата Железара, заедно со неколку локални бендови, меѓу кои и Hram Hiberfrenia Kids On Acid. Кон крајот на 1986 година Ласт експедишн се појавиле и на еден Рок фест, на 9 декември, во иста квалификациска вечер со Мизар и Чоканче од Битола.
На 19 февруари 1987 година Ласт експедишн биле предгрупа на скопскиот концерт на белградската група „Ван Гог“. Некаде есента 1987 година, по концертот во средното училиште „Никола Карев“/„Зеф Љуш Марку“, Идриз го напуштил бендот.
Испразнетото фронтменско место во Ласт експедишн го зазел уште еден жител од населбата Ѓорче 2, Крешник Ајдини. Првиот заеднични настап бил на „Рок фест ‘87“, на 21 ноември 1987 година, во МКЦ. На 12 декември 1987 г., групата станала дел од екипата што патувала на полуфиналната вечер во Кичево, а по две недели го имале и своето прво финале, на 25 декември 1987 г. во МКЦ. Фронтменот на Мизар, Горан Таневски, му понудил на бендот настап како предгрупа на претстојниот самостоен концерт на Мизар во МКЦ, на 8 јануари 1988 година. На барање на членовите на бендот, што било прифатено, на плакатите од концертот стоело дека Ласт експеидшн се специјални гости на Мизар. Овој настап бил и крајот на една фаза, бидејќи по десетина дена, Енко, Сецко и Џук заминале на отслужување на воениот рок.
Дури кон средината на 1989 година браќата повторно ја собираат старата постава на бендот. Во тој период ги прават и првите посериозни демо снимки: Песна за песот, Кабала и Трчај. Овие демо снимки на Ласт експедишн ги отпеал Крешник, а еден дел од Кабала испеал и Енко. Кратко по снимањето, Крешник гo напуштил бендот и никогаш повеќе не бил дел од некој музички состав.
1990 - 1999 година
Посериозната работа започнала летото 1990 година, кога во бендот влегле Димитар Петров-Диме, како тапанар, и Огнен Мангаровски, како гитарист, а се вратил и Идриз Амети. Во септември 1990 г. била објавена компилациската касета Демоскоп 1, на која е поместена и Маршира пропаста. Тоа е првото официјално појавување на Ласт експедишн на еден носач на звук. Следните две години бендот ќе ги „потроши“ во барање соодветен фронтмен на бендот.
На 21 февруари 1992 година Ласт експедишн настапиле на финалето на „Поп-рок фест ’92“, реализирано во клубот „Хард Рок“. Ласт експедишн не освоиле ниту една награда, но една од наградите што ја добивале сите финалисти, било снимањето на песна во студиото на МРТ. Ласт експедишн во февруари ја снимиле Далеку си, на официјалната компилациска касета од фестивалот Поп-рок фест ‘92 запишана како Далеку.
На 21 јуни 1992 г., Ласт експедишн се појавиле на сцената во Дом на млади во Штип. Само по неколку дена, на 27 јуни 1992 г., бендот настапиил во Куршумли ан како учесник на фестивалот „Метал рок фестивал“.
Деби-албумот Intro бил снимен во студиото „Моцарт“ во Кавадарци, во период од само два дена, 10 и 11 декември 1992 година. Продуцент на 10-те песни бил Бојан Угриновски, а тон-снимател бил сопственикот на студиото и поранешен бас-гитарист во групата Токму така, Костадин Камчев. Автор на текстовите бил петтиот, неформален член на групата, Џабир Дерала. Само на две теми како текстописци се запишани други луѓе, Димитар Петров на Јас не сум тој и Боби Бадаревски на Кабала. Албумот официјално, во касетен формат, бил објавен кон крајот на јануари 1993 година, а промотивниот концерт бил одржан на 5 февруари 1993 г. во „Хард Рок“. Како гости на концертот се појавиле бендовите Санс и Океан Пацифик. По промотивниот концерт следувала и една турнеја низ Македонија, која завршила со самостоен концерт во Скопје, во Куршумли ан, на 11 јуни 1993 година.
Во јануари 1994 година членовите на Ласт експедишн решиле: Енко во иднина да ги преземе само вокалните должности, а во бендот да ангажираат нов бас-гитарист, Дарко Мучев-Мучо. Првиот концерт со оваа постава го имале на 8 јануари 1994 г. во Штип, во Домот на млади.
Вториот албум Изгубени ликови групата го работела во технички идеалното студио „М-2“ на МРТ, во постава: Енко, Сецко, Диме, Огнен и Мучо. Снимањето се одвивало во периодот од мај до јуни 1994 година, под продуцентска палка на Илија Пејовски. Снимени биле 9 теми, кои есента таа година како касетен албум ги објавила продукцијата на МРТ. Гости на снимањето била целата екипа на Чиста околина, која во соработка со Ласт експедишн ја изведувале Ќељав дабар, една од скопските урбани химни на деведесеттите години од 20 век. Гитарата во истата тема ја свирел Венко Серафимов, исто како и во песната За тебе (знај ме боли…). Дамир Имери отсвирел некои делници на клавијатури, Џабир Дерала бил главен вокал во Интро, а Александар Николовски гостувал со својата труба во Изгубени ликови. Придружните вокали биле на Дервиша Хаџиќ и Снежана Алексовска. За дизајнот на омотот бил употребен колаж создаден од уметникот Александар Станковски-Рембрант.
МТВ го издала албумот во септември 1994 година. На 27 септември 1994 г. се одржал акустичен концерт во студиото „М1“ на МТВ, на кој гости биле Чиста околина, Симон Киселички на клавир и Сашо Ѓеоргиевски-Конга на конги. Наредниот ден, на 28 септември 1994 г., се одржал и официјалниот промотивен концерт на групата, во МКЦ, кога поради сосема нејасна одлука на одговорните во Домот, концертот бил прекинат, без малку половина час пред планираниот крај. Изреволтирани од ситуацијата, на 22 февруари 1995 г. членовите на Ласт експедишн одржале уште една промоција на албумот Изгубени ликови, во клубот „Хард Рок“.
На почетокот на февруари 1995 година, во групата повторно има промена: на местото на басистот Дарко Мучев-Мучо дошол младиот Марко Петровски од Куманово. Оваа постава функционирала кратко, но успеале да снимат една песна, Јас сум шеф, кон крајот на пролетта 1995 година, во студиото на МТВ. Поради контроверзните стихови, песната завршила во некој вид бункер и не била емитувана на програмите на Македонското радио. Кон крајот на годината Марко си заминал од Ласт експедишн, а нов басист, за еден подолг период, бил Влатко Јаневски.
Членовите на Ласт експедишн учествувале на 1 и 2 мај 1996 година, на првото издание на отворениот летен фестивал во близината на Штип, „Open Air Rock – two days love & peace“, на месноста наречена „9-ти километар“, а потоа во периодот од декември 1996 до јануари 1997 година Ласт експедишн и по трет пат влегле во студио за да снимат албум. Во улога на продуцент на албумот се јавил самиот бенд, а идејното решение за еден од најоригиналните дизајни во македонската дискографија (кутија за цигари) било дело на Енко Хаџиќ. Во 10- те теми што се нашле на албумот како најангажиран текстописец (на 4 песни) се истакнал Влатко Јаневски, а петтиот член на бендот, Џабир Дерала, бил автор само на три песни. Музиката на овој материјал ја потпишале заеднички, а списокот на гости бил: Симон Киселички на оргули и пијано, Сашо Ѓоргиевски на перкусии и конги, Али Шибли на ут, Бобан Јаневски на тарабука, Златко Михајловски-Бумбар на тапани, Горан Бугариновски на флејта, Златко Антовски на хармоника, Бане Поповиќ на гитара, Џабир Дерала како вокал, Ана Јанкуловска како придружен вокал и браќата Јанковиќ (Бајо и Фриц) и Виктор како „урлачи“ на Шефе.
Официјалната промоција на албумот, со спот што предизвикал големо внимание, за песната Шефе, била на 16 мај 1997 г. Летото 1997 година групата ги имала и првите настапи надвор од Македонија, во Сараево, па на островот Крк, како дел од европскиот поетски фестивал „Pontes ’97“, и по два дена во Белград.
На 23 мај 1998 г., Ласт експедишн, како еден од најголемите македонски состави во тој момент, биле еден од промотерите на групниот концерт во МКЦ, по повод излегувањето на првиот број на новото музичко списание „Град“. Во овој период бендот правел обиди и преговори за објавување на материјалот во соседна Србија, кои никогаш не се реализирале.
2000-те години
По 30-месечна пауза на 25 ноември 2000 г., Ласт експедишн биле дел од учесниците на „Таксират 2“. Новата постава го имала Дарко Мучев на бас, а зад тапаните Гоце Стевковски. Две недели по овој концерт, бил снимен последниот албум на бендот, Live-A1TV Exic 2001, односно нивниот концерт во МОБ, одржан на 6 декември 2000 г. Снимениот концерт подоцна бил доработен во студиото на Евгениј Каревски. Дизајнот на изданието бил дело на новинарот Миодраг Петровиќ, а промоцијата на албумот била во склоп на кампањата „Rock For Peace“ на Нансен дијалог центарот, која вклучувала и концертен настап на 24 март 2001 г., во МКЦ на неколку бендови, меѓу кои и Ласт експедишн. Една година по овој настап Ласт експедишн за прв и последен пат настапиле и во Бугарија, како предгрупа на „Him“, на 7 јули 2002 г., во софискиот Зимски дворец на спортот.
Со појавувањето на фестивалот „Peace Unlimited“, на 30 октомври 2004 г., официјално била ставена точка на постоењето на Ласт експедишн, сепак два настана што се случиле за краток период, го вратиле бендот повторно на сцена. На 9 октомври 2005 г. групата била дел од поголемата екипа македонски бендови што во Домот на млади во Штип му искажале последен музички поздрав на трагично починатиот пријател на сцената, новинарот Даниел Михајловски. По неколку месеци, бендот уште еднаш се искачил на сцена, на прошталниот концерт организиран од пријателите на Кире Најдовски, на 17 јануари 2006 година. Повод е неговото заминување од Македонија, во САД.
2010-тите години
На 11 февруари 2012 г. се случил, по 6 години, големиот камбек на Ласт експедишн на сцената во „Метрополис арената“ на Скопскиот саем. Во тој момент гитарист во бендот е младиот Ади Имери. Намерата била да се соберат и да засвират заедно еднократно, сепак низ годините се појавиле на неколку настапи на фестивали, групни свирки, но ниту еднаш на самостоен концерт:
* 6 септември 2013 г. - „Скопје Гори“, во ЕКСПО центарот во Скопје
* 17 декември 2014 г. - гости на акустичниот концерт на Нокаут
* мај 2015 година - „Вино Фест“ пред „Веро“
* 30 мај 2015 г. - Школка во Градскиот парк во рамките на доделувањето на наградите М.А.Н.
* септември 2015 г. - „Пиволенд“
* 12 февруари 2016 г. - гости на концертот на Д.Н.О.
* 25 мај 2016 г. - гости на концертот на Mooger Fooger
* 29 јули 2017 г. - Демир Хисар, во рамките на тамошното Културно лето.
Автономна Република Крим
Автономна Република Крим (Автономна Республіка Крим, Автономная Республика Крым, Qırım Muhtar Cumhuriyeti, Къырым Мухтар Джумхуриети) — поранешна автономна република во состав на Украина, сместена во поголемиот дел од полуостровот Крим.
Паднат астронаут
Паднатиот астронаут е алуминиумска скулптура со должина од 8.5 сантиметри во форма на астронаут во вселенски костум. Ги симболизира астронаутите кои загинале во вселенските истражувања. Била поставена на 1 август 1971 година од страна на екипажот на Аполо 15, на местото викано Хадли Риј.
Автономна Република Крим
Во 2014 г. Крим се соочил со безбедносна опасност поради украинската криза и распишал референдум, каде народот во огромно мнозинство изгласал отцепување од Украина и припојување кон Руската Федерација. Во март истата година полуостровот преминал во руската Република Крим.
Паднат астронаут
Историја на скулптурата
Скулптурата била создадена од белгискиот артист Пол Ван Хојдонк, кој го сретнал астронаутот Дејвид Скот на вечера. Ван Хојдонк бил замолен да создаде мала статуетка која би ги симболизирала астронаутите и космонаутите кои ги загубиле своите животи во име на вселенското истражување. Но, Ван Хојдонк имал ограничувања. За физичките потреби таа требала да биде лесна и силна за да може да ја издржи екстремната температура на месечината, не требало да е маж или жена или пак да ја прикажува некоја етничка група. Така во согласност со желбите на Скот, името на Ван Хојдонк не требало да се спомене во јавноста.
Автономна Република Крим
Републиката зафаќала површина од 26.200 км² и во 2007 г. имала 1.973.185 жители. Главен град бил Симферопол, кој се во средишниот дел на полуостровот.
Историја
Територијата на Крим била освојувана и контролирана многупати во текот на неговата историја. Кимеријците, Старите Грци, Скитите, Готите, Хуните, Прабугарите, Хазарите, државата Киевска Русија, Византија, Кипчаците, Отоманското Царство, Златната Орда и Монголите го контролирале Крим некое време во текот на историјата. Во XIII век, делумно бил контролиран од Венецијанците и од Република Џенова; по што следеле Кримското ханство и Отоманското Царство во периодот XV-XVIII век, Руската Империја од XVIII до XX век, Германија во Втората светска војна и Руската Советска Федеративна Социјалистичка Република, а подоцна и Украинската Советска Федеративна Социјалистичка Република, во рамките на Советскиот Сојуз во текот на XX век.
Паднат астронаут
Споменати на скулптурата
На 1 август 1971, паднатиот астронаут бил поставен на месечината од екипажот на Аполо 15, заедно со плоча на која биле испишани имињата на осум американски астронаути и шест советски космонаути кои загинале:
Автономна Република Крим
Припојување кон Украина
Во 1954 г. Крим е одземен од тогашната Руска СФСР и доделен на Украинската ССР по одлука на тогашниот државник Никита Хрушчов и без никакво консултирање на јавното мислење. Како таков, Крим останува во Украина сè до неговото отцепување на референдум во 2014 г.
Криза и отцепување
По немирите во Украина, во 2014 г. во Крим се јавува т.н. „Кримска криза“ поттикната од стравувања кај мнозинското руско население од загрозеност. Како последица од тоа Русија, извесни неофицијални единици и месното население издејствуваат смена на управата на републиката. Подоцна, парламентот на Крим носи одлука за припојување на Крим кон Русија под услов предлогот да помине на референдум во самиот Крим и Севастопол. Управата на Крим потоа распишува референдум за оцепување од Украина за 16 март истата година. На референдумот, преку 96,77% од граѓаните искажале поддршка за присоединување кон Русија, при излезност од 83%. Дел од Кримските Татари не излегле на гласање.
Паднат астронаут
Споменати на скулптурата
Командирот на мисијата Аполо 15, Дејвид Скот, забележува дека „тажно, но, две имиња недостигаат (на плочата), имињата на Валентин Бондаренко и Григори Нељубов“. Скот објаснува дека поради тајноста на советската вселенска програма во тоа време, никој не бил свесен за нивната смрт. Исто така не се на плочата и двајцата астронаути на УСАФ кои загинале во 1967, Мајкл Џејмс Адамс кој загинал во авионска несреќа на Х15 и Роберт Хенри Лоренц, Џуниор, првиот афроамерикански астронаут во вселената и кој исто учествувал во МОЛ програмата (Manned Orbiting Laboratory), но загинал во несреќа при тренинг. Имињата на двата астронаути се испишани на споменикот вселенско огледало (Space Mirror Memorial).
Последици
Кога екипажот ја спомна статуетката за време на својата прес конференција по слетувањето, Националниот воздушен и вселенски музеј побарал да биде направена копија за јавноста. Екипажот се согласил, но под услов да биде изложена „со добар вкус и без јавност“. На 17 април 1972, кога се лансирал Аполо 16, дупликатот бил даден на Институтот Смитсониан, веднаш по објавувањето од страна на водителот на ЦБС Волтер Кронкит за постоењето на „паднатиот астронаут“ и плочата како прва уметност на месечината. Денес е изложен дупликат на плочата во зградата на Националниот музеј во крилото - трка во вселената, галерија 114. Во мај 1972, Дејвид Скот дознал дека Ван Хојдонк планирал да направи повеќе дупликати и да ги продава. Бидејќи знаел дека е кршење на договорот, Скот се обидувал да го убеди Ван Хојдонк да се воздржи. Во јули 1972 во магазинот Арт ин америка (Art in America) се објавила реклама на цела страна за 950 дупликати на „паднатиот астронаут“ потпишани од вајарот за продажба во Вадел галеријата во Њујорк по цена од 750 долари за парче, второ издание за пониска посебна цена како и каталошко издание со цена од 5 долари. По негативните коментари од НАСА за планираната продажба, Ван Хојдонк се повлекол и не се продал ниту еден. Во едно писмо од септември 2007, Пол Ван Хојдонк напишал дека биле направени само 50 копии и дека повеќето се кај него, непотпишани. Со исклучок на една копија, Ван Хојдонк кажува дека никогаш не продал ниту една статуетка, иако му биле нудени пари. Ван Хојдонк се присетува на различни околности кои довеле до создавањето на артифактот. Според едно интервју во белгискиот весник Ле Суар (Le Soir), статуата требало да го претставува целото човештво а не само паднати астронаути и космонаути. Исто изјавил и дека не знае дека статуата би се искористила за спомен на „паднатите“ вселенски херои.
Автономна Република Крим
Демографија
Над 60% од населението на Крим биле етнички Руси (2001).
Кримските Татари биле малцинска народност со околу 12% од целокупното население, а се доселени во Крим во доцниот среден век, кога постоело Кримското ханство. Биле присилно раселени во Средна Азија во текот на владеењето на Сталин. По падот на Советскиот Сојуз, Кримските Татари се повикани да се вратат и тоа го сториле во значајно поголеми броеви отколку што зминале.
Александар Вуковиќ
Александар Вуковиќ (25 август 1979) е српско - полски фудбалски менаџер и поранешен професионален играч. Тој моментално раководи со екипата на Екстракласа Легија Варшава.
Кариера
Кариерата ја започнал во Борац Бања Лука. Уште млад, тој се преселил во младинскиот тим на ФК Партизан. Каде што играл до 2000 година. Додека бил во Србија, тој играл и за ФК Телеоптик и ФК Милисионар. Вуковиќ станал државјанин на Полска на 13 јуни 2008 година. Тој потпишал договор со новиот клуб – Ираклис Солун ФК на 17 декември 2008 година. Фудбалската кариера ја завршил во полската Екстракласа Корона Киелце.
Во играчката кариера, настапувал за Партизан, Милиционар Белград, Легија Варшава, Ерготелис, Ираклис и Корона Киелце.
Во 2019-2020 година бил тренер на Легија Варшава. Тој го освоил полското првенство во сезоната 2019-2020 Екстракласа. Тој бил отпуштен во следната сезона, откако брзо испаднал од квалификациите за Лигата на шампионите на УЕФА и поразот во лигата од Горник Забрзе.
На 13 декември 2021 година, тој повторно бил најавен како менаџер на Легија, по оставката на Марек Голебиевски еден ден претходно по поразот од Висла Плок, со што Легија паднала до последното место во лигата. Во својот прв натпревар по неговото враќање, Легија го совладала Заглабие Лубин со 4-0 и ја напуштила зоната за испаѓање на Екстракласа.
Како тренер ги има водено Корона Киелце, како и вториот и првиот тим на Легија Варшава.
Бокштат
Бокштат (Bockstadt) — село и поранешна општина во округот Хилдбургхаузен, во Тирингија, Германија. Од 31 декември 2013 е дел од градот Ајсфелд.
Кинделбрик (општинска заедница)
Кинделбрик (Kindelbrück) — општинска заедница во округот Земерда, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Седиштето на општинската заедница е во Кинделбрик.
Општинската заедница Кинделбрик се состои од следниве општини:
Дервента
Дервента (Дервента) — град и општина во Република Српска, ентитет на Босна и Херцеговина. Се наоѓа во регионот на Посавина, северозападно од Добој. Од 2013 година, има население од 30.177 жители. Општината опфаќа 57 села, како и самиот град.
Историја
Од 1929 до 1939 година, Дервента била дел од Врбаска бановина и од 1939 до 1941 година од Бановина Хрватска во рамките на Кралство Југославија.
Географија
Општина Дервента се граничи со Брод, Модрича, Добој, Станари, Прњавор и Србица, како и Хрватска преку реката Сава. Таа има површина од 517 km2 (200 sq mi) и вклучува 57 села покрај актуелниот град Дервента.
Градот Дервента лежи на реката Укрина, а патиштата од него водат до Брод, Которско (Добој), Прњавор (Бања Лука) и Србица.
Демографија
Популацијата на Дервента е поделено на две различни категории. Првата е само демографија на населението во градот, додека втората ги опфаќа и сите други населби. Претходните пописи биле спроведени за време на периодот на СФР Југославија. Како и многу други области во земјата војната драстично го променил составот на населението на Дервента.
Спорт
Најпопуларен спорт во Дервента е фудбалот, а градот има долга фудбалска традиција. Првиот фудбалски клуб на Дервента бил формиран во 1919 под името ФК Дечко. Неколку други спортски здруженија биле формирани во Дервента пред почетокот на Втората светска војна. Војната предизвикала распаѓање на сите претходни клубови во Дервента и формирање на ФК Текстилец, кој се споил со ФК Дечко. ФК Текстилец сè уште се натпреварува во Првата лига на Република Српска, а домашниот терен е Градски стадион ФК Текстилец, кој има капацитет за присуство од околу 500 гледачи. Најуспешниот спортски тим на Дервента е ФК Дервента, кој во моментов се натпреварува во Премиер лигата во Босна и Херцеговина за ракомет. Дервента е познат во целиот регион за својата традиција на ракометна извонредност, создавајќи многу големи играчи, како и да имаат многу успешен клуб, со оглед на тоа што е толку мал град.
Партениј I (охридски архиепископ)
Партениј I  — православен свештеник и охридски архиепископ во периодот од 1677 до 1682 година.
Податоците за неговиот живот се оскудни. Познато е дека е роден во Горица (Корча). Избран е за охридски архиепископ во текот на 1677 г. а функцијата ја напишта некаде од јуни 1682 до јуни 1683 г. Како охридски архиепископ е и намесник на Горичката катедра.
Квартанго
Квартанго — општина во покраината Алава од автономната заедница Баскија.
Ингер Фримансон
Ингер Фримансон (родена на 14 ноември 1944 година во Стокхолм ) е популарен шведски романописец и писател на криминалистика. Претходно работела 30 години како новинар, а нејзиниот прв роман „Двоен кревет“ ( Dubbelsängen) бил објавен во 1984 година. Оттогаш таа има напишано околу дваесет и пет книги, вклучувајќи поезија, раскази и книги за деца. Нејзиниот успех бил со Godnatt, min älskade во 1998 година. Нејзините криминалистички романи најдобро се опишуваат како психолошки трилери.
Лабастида
Лабастида — општина во покраината Алава од автономната заедница Баскија.
Парабола за богатиот човек и Лазар
Парабола за богатиот човек и Лазар — една од Исусовите приказни од Новиот завет.
Во приказната, сиромавиот Лазар умира и ангелите го носат во прегратките на Авраам. И богатиот, кој не се грижел за Лазар, оди во пеколот. Параболата е запишана само во Евангелието според Лука (16:19-31).
Парабола
Евангелието според Лука ја дава следната Исусова парабола:
Толкувања
Името Лазар доаѓа од хебрејскиот Елазар (хебрејски: אלעזר, Elʿāzār ), што значи „Бог е моја помош“. На латински, богатиот човек се нарекува dives, така што на многу европски јазици тоа се третира како лично име на богаташот во параболата. Описот на закрилата на Авраам е традиционално еврејско верување кое се среќава и во легендите на рабините. Според Библијата, Авраам се смета за предок на Евреите, па оттука и изразот: „да се врати во закрилата на Авраам“ значи да се умре.
Приказната за богатиот човек и Лазар е единствена за Евангелието според Лука и се претпоставува дека не потекнува од заеднички извор Q. Некои веруваат дека оваа парабола зборува за вистински настан, додека други сметаат дека тоа е само уште една од Исусовите параболи. Во прилог на вистинитоста, се наведува дека Исус го дава името на човекот, за разлика од другите параболи каде што едноставно пишува „некој човек“. Оние кои веруваат дека тоа е само парабола, истакнуваат бројни сличности со други параболи, како што се пресврт на среќата, употреба на антитеза и слично.
Оваа парабола, како и многу други Исусови параболи, зборува за односот кон последните во општеството. Богатиот човек е нечувствителен на потребите на сиромашните и неговото евентуално почитување на законот не може да го надомести недостатокот на милосрдие. Исус постојано повторува дека Божјото царство е во душата, а не во законот, спротивно на фарисејското мислење.
Параболата била многу популарна во средниот век и се сметала за вистинита, а не за парабола. Лазар од параболата станал Свети Лазар, заштитник на лепрозните. Вообичаеното толкување на последната реченица („Штом Мојсеја и Пророците не ги слушаат, тогаш и да воскресне некој од мртвите, тие нема да му поверуваат“) се однесува на воскресението Христово.
Илинденско востание
Илинденско востание — востание на македонскиот народ против османлиската власт. Конгресот на Македонската револуционерна организација, одржан во Солун, донел одлука на пролет да се крене оружено востание при што започнувањето и водењето на востанието им биле препуштени на окружните комитети. Конгресот на Битолскиот револуционерен округ, одржан во Смилево, одлучил да се крене општо ослободително востание и избрал Главен востанички штаб на Битолскиот револуционерен округ (во состав: Даме Груев, Борис Сарафов и Анастас Лозанчев), кој донел одлука востанието да започне на денот Свети Илија, 2 август 1903 година (нов стил).
По започнувањето на востанието, Задграничното претставништво на Организацијата во Софија им предало на владите на европските големи сили Декларација со која биле известени за неподносливата експлоатација и за жестокоста на режимот на османлиската држава кој не ги почитувал елементарните права признаени на македонскиот народ со Берлинскиот договор. Од нив се барала ефикасна интервенција за да се присили владата на Турција, како единствено одговорна за воениот конфликт, да ги изврши преземените обврски и на Македонија да ѝ даде автономија.
Востаничките сили презеле нападни дејства во сите востанички реони. Востаниците од Крушевскиот востанички реон со концентриран напад го ослободиле Крушево. Во Костурскиот востанички реон биле ослободени поголемите населени места Невеска и Клисура, a во Леринскиот, Охридскиот, Преспанскиот и во Кичевскиот револуционерен реон се воделе жестоки борби.
Во другите револуционерни окрузи (Солунскиот, Серскиот и Скопскиот), востанието имало карактер на герилско војување. Биле активирани сите вооружени чети кои вршеле напади на воените цели: гарнизони, стражарници и други цели, како и на стратегиските објекти: патиштата, железничките линии, телефонските и телеграфските инсталации. Со нивното дејствување била опфатена целата територија на Македонија и со тоа Илинденското востание добило карактер на општонародно востание.
Во Битолскиот револуционерен округ, каде што востанието било најмасовно, била извршена мобилизација на голем дел од боречкото население. Востаничкиот штаб им предал Меморандум на дипломатските претставници со протест поради варварските постапки на регуларните единици на војската, против палењето и разурнувањето на селата и масакрирањето на неборечкото македонско население.
Во Одринскиот револуционерен округ востанието избувнало подоцна. По Конгресот на Петрова Нива Михаил Герџиков се вратил за неколку дена во Бугарија и телеграфски побарал од ЦК да се одложи денот на востанието. Му одговориле дека востанието може да се одложи најдоцна за 20 јули, Илинден. Герџиков се вратил во Странџа кај своите другари од штабот, Лазар Маџаров и Стамат Икономов на кои им го објавил резултатот. Со нив бил и секретарот Христо Силјанов. Сите тие заедно решиле сами да го продолжат рокот за уште 15 дена, до 6 август - Преображение, за две причини: да се подготват подобро во борбите и да го користат случајот кога турските војници, кои биле концентрирани кон нивниот крај, ќе бидат испратени да го задушаат македонското востание, па тогаш со нивната акција да ги разделат и ослабаат. Сепак, тој факт не попречил востанието во Тракија да биде подолготрајно од востанието во Македонија. Таму востаничката власт потоа ја формирала Странџанската комуна, која ја опфаќала територијата меѓу Мало Трново и Василико.
Европските големи сили имале свои интереси во османлиската држава и во регионот, биле против оруженото востание во Македонија и Одринско и за зачувување статус кво. На Владата на Турција и дале полна слобода да ги употреби сите потребни сили и средства за задушување на востанието. А соседните балкански држави биле исто толку заинтересирани за ликвидирање на востанието и за уништување на Македонската револуционерна организација, стравувајќи од интервенцијата на силите за давање автономија на Македонија.
Во такви услови, при целосна изолираност и во непријателско окружување од соседството, македонските и одринските востанички сили опстоиле до пред крајот на 1903 г., спротивставувајќи им се на огромната модерно вооружена регуларна армија и на нерегуларните воени формации, кои примениле тактика на тотално уништување на македонските села, материјалната база и борбената резерва. По повеќемесечни борби, за да се поштеди народот од натамошни репресалии, Востаничкиот штаб издал директива за запирање на Востанието.
Софискo советувањe
Во јули 1902 година во куќата на Бојан Биолчев во Софија се одржала средба на која присуствувале: Гоце Делчев, Иван Гарванов, Тома Карајовов, Туше Делииванов, Владимир Руменов, Никола Наумов, Лазар Димитров, Атанас Мурџев и домаќинот Бојан Биолчев. На оваа средба било разгледано барањето на битолчани за кревање на востание. Делчев, Руменов и Карајовов остро се спротивставиле за востание и била донесена одлука против дигање на какво и да е востание.
Горноџумајско востание
Кога веќе било евидентно дека ќе дојде до Горноџумајското востание, Централниот комитет сметал дека движењето на Врховниот комитет не е сериозно и опасно, се искажал против него и го осудил. Но по избувнувањето на востанието, ЦК почнал да приклонува кон востание. На 26 септември 1902 година ЦК во преписката до Задграничното претставништво истакнал дека „ако бугарската влада се ангажира да го покрене прашањето, да не се држи многу остар јазик кон врховистите јавно, подобро ќе биде и ние да го развееме знамето“. Кореспонденцијата меѓу ЦК и Задграничното претставништво укажува дека:
Во почетокот на ноември „Врховистичкото востание“ спласнало и тогаш Иван Гарванов со новоназначените задгранични претставници Христо Матов и Христо Татарчев, во тајност од другите членови на Централниот комитет се решил за востание. Матов и Татарчев веднаш откако пристигнале во Софија на својата должност започнале преговори за помирување со Врховниот комитет врз основа за проширување на востанието. Тие тврделе дека тоа е желба на Централниот комитет, а за сето тоа ја имале поддршката на Иван Гарванов кој сакал помирување по секоја цена. Гарванов на 29 ноември 1902 година му пишал на Задграничното претставништво и истакнал:
Во средината на декември Христо Татарчев имал средба со бугарскиот премиер Стојан Данев и кнезот Фердинанд I и известил дека акциите идната година се неминовни.
Кон крајот на ноември 1902 година ЦК на Гарванов и Задграничното претставништво ја донеле конечната одлука за кревање на востанието. Таа требало да се санкционира и затоа Иван Гарванов на 24 декември 1902 година испратил окружно за одржување на Конгрес.
Второ софиско советување
Задграничното претставништво откако го примило окружното од ЦК организирало советување во Софија кое траело неколку дена. На оваа советување присуствувале: Гоце Делчев, Ѓорче Петров, Пере Тошев, Христо Матов, Христо Татарчев, Иван Хаџи Николов, Борис Сарафов, Михаил Герџиков, Кирил Прличев, Туше Делииванов, Христо Силјанов и други.
На ова советување Матов и Татарчев ја поддржувале идејата за општо востание, додека пак Ѓорче Петров и Гоце Делчев се залагале за перманентно востание.
Ѓорче Петров предложил да дојде до засилување на четите и терористичките акции кој постепено требало да водат кон востание кое не требало официјално да се објави. Михаил Герџиков предложил терористички напади кој би ја засегнале османската власт и европскиот капитал. Тој планирал да се формираат терористички групи по градовите кој би биле во контакт со Централниот комитет, а кон овие идеи клонел и Гоце Делчев.
Делчев истакнал дека Турција треба да се фрли во анархија, да се разниша Царството во неговите основи со што би се предизвикале Големите сили да интервенираат за решавање на Македонското прашање. Меѓутоа Делчев се решил за комбинирано дејствување со чети и терористички акции.
На крај од советувањето се дошло до компромисно решение за засилени партизански дејства. По советувањето бил известен Централниот комитет дека тие се против општо востание но за партизански дејства. Треба да се истакне дека ова советување не влијаело на одлуката за донесување на востанието бидејќи Солунскиот конгрес без да ги сочека резултатите од советувањето донел одлука за востание.
Солунски конгрес
Централниот комитет на Иван Гарванов и Задграничното претставништво - Христо Татарчев и Христо Матов кон крајот на ноември 1902 година биле решени за кревање на востание. Затоа Иван Гарванов на 6 јануари 1903 година (стар стил) испратил окружно до Задграничното претставништво, окружните и околиските комитети со кое свикал Конгрес и ги поканил делегатите.
Меѓутоа, голем дел од истакнатите делегати немале доволно време да стигнат на Конгресот, а тоа најверојатно било и посакувано од Гарванов.
Во јануари 1903 година се одржал Солунскиот конгрес. На третото заседание, на 16 јануари, кое траело час и половина се прифатил и потпишал Протоколот за извршената работа и преземените решенија. Решително против востанието се изјаснил само серскиот делегат Димитров, но на крајот и тој се присоединил кон заедничкото мислење. Скопскиот делегат Димитар Ганчев, испратен со директива да дејствува за одлагање на востанието бар за една година, исто го потпишал затоа што и другите потпишале.
Делчевата агитација за нова тактика
Гоце Делчев не го сочекал крајот на советувањето во Софија и веднаш заминал за Серскиот револуционерен округ да ја демонстрира новата концепција за борба. Тој собрал чета од 40 души, а во неа биле Пејо Јаворов, Димитар Стефанов, Димо Хаџи Димов и други. Најпрво поминале во Банско, а на тамошниот собир Делчев зборувал за: "слободна и независна Македонија со широки правa за сите сиромаси"
Тој истакнал дека борбата треба да се води со терористички акции и четнички дејствија, како подготовка за крајното средство - масовно вооружено востание. Делчев го осудил Горноџумајското востание и го оценил како провокација која претставувала предавство кон македонскиот народ, велејќи дека:
Иван Гарванов во Софија
По Солунскиот конгрес, ЦК ги ополномоштил Иван Гарванов (Давид) и Велко Думев (Орлеански) да заминат во Софија, усно да ја соопштат одлуката за востание и да ја поткрепат. Задграничното претставништво го поканил Михаил Герџиков да се сретне со нив, бидејќи Делчев заминал.
Гарванов и Думев заминале од Солун на 10 јануари 1903 година, а меѓу другото планирале да се сретнат со членовите на Врховниот комитет за да се постигне помирување. Во Софија Гаравнов истакнал:
Меѓутоа Татарчев вели дека: Гарванов како сентиментална природа делумно се беше подал на странични влијанија. Иван Гарванов, Христо Матов и Христо Татарчев во Софија имале средба со бугарскиот министер за внатрешни работи - Димитар Петков.
Тој од своја страна им ветил полна морална и материјална поткрепа за идното востание, под услов да престанат да го компромитираат Кнежевството и каузата со грабање на оружје од бугарските арсенали и воени демонстрации во пограничните реони.
Известување
Гарванов откако се вратил од Софија, Централниот комитет ги известил сите свои раководители на реони дека:
Со ова известување била официјализирана одлуката за кревање на востанието, а истовремено биле предупредени и поканети врховистите.
Вознемиреност
Одлуката за востание предизвикала негодување кај многумина. Јане Сандански со одлуката бил запознаен на 21 јануари 1903 година од Лазар Димитров, а самиот Сандански за тоа истакнува:
Константин Нунков за решението на Централниот комитет за востание истакнува:
Андон Димитров, го дава следново објаснување за донесената одлука за кревање на востание:
Подготовки на Централниот комитет
Веднаш по Солунскиот конгрес, Централниот комитет ги известил сите раководители да започнат со собирање на оружје.
Самиот Централен комитет постигнал договор со група на грчки контрабандисти. Тие оружјето за потребите на Организацијата и претстојното востание го пренесувале преку море до утоката на реката Вардар, а таму било преземано преку канал.
Лазар Димитров истакнал дека овој канал одвај ги задоволил потребите на Кукуш и околните села. Централниот комитет со посредство на Петроградскиот македонски кружок се обидел да набави и руски пушки но овој план бил напуштен откако бил воспоставен каналот со Грците.
Дополнително на овие активности ЦК започнал иницијатива за враќање на печалбарите во Македонија. Од кореспонденцијата помеѓу Бугарското трговско агентство во Солун и Бугарското министерство за надворешни работи и вероисповед се дознава дека до 13 март, околу 10.000 млади Македонци се вратиле во родните краеви од Цариград, Румелија, Бугарија... за да земат учество во претстојното востание, а Селџобалив истакнал дека од Цариград заминале 2.500 градинари и малекари, Сите тие Македонци со нетрпение чекаат да дојде часот за востание.
Овие подготовки биле будно следени од дипломатските претставници во Солун, а рускиот дипломатски претставник Николај Гирс информирал дека:
Смилевски конгрес
Смилевскиот конгрес, како конгрес на Битолскиот округ, според решенијата донесени во Солун, требало дефинитивно да ја потврди одлуката за кревање востание. Во таа насока се развила остра дискусија, во која се јавила струја која сметала дека условите за сенароден бунт сè уште не се созреани. На првиот ден од конгресот од излагањето на делегатите било утврдено дека Прилепскиот, Битолскиот, Кичевскиот и делови на други реони не се достатно подготвени. Најдобро подготвени биле Ресенскиот реон, Костурскиот, Демирхисарскиот, неколку села од Битолскиот реон, како што се Смилево, Ѓавато и Цапари, додека Охридскиот располагал само со 1.400 пушки. Меѓу делегатите се јавиле лица кои биле против востание во текот на таа година како што биле: Ѓорѓи Сугарев, Петар Ацев, Тале Христов, Никола Карев, Никола Петров Русински и други. Во една крајно напната атмосфера по повод острите расправии околу решението за востание, несогласувањата ги прекинал Даме Груев, кој како еден од основачите на ТМОРО и претставник на неговиот Централен комитет, уживал огромен авторитет. Според сеќавањата на Пандо Кљашев, тој рекол:
Во прилог за донесување на одлука за кревање на востание влијаеле и неколку настани. Конгресот преку Лука Ѓеров дознал за Солунските атентати. Како дополнителен аргумент послужил и Ѓурѓовденскиот масакр извршен на 6 мај во Битола, а во Цапари дошло до судир со османлиските сили. Тој ден Конгресот не заседавaл, бидејќи судирот можел да се прошири кон Смилево. Настаните во Цапари и Битола влијаеле психолошки врз оние делегати кои се колебале за востание.
Главен штаб
Конгресот уште од првото заседание започнал со донесување на одлуки за кревање на востание. Бил избран Главен штаб за II-от Битолски револуционерен округ, а тој требало да раководи со подготовките за востанието и со самото востание. За членови на Главниот штаб биле избрани: Даме Груев, Борис Сарафов и Атанас Лозанчев, а како нивни заменици биле избрани Георги Поп Христов, Петар Ацев и Лазар Поп Трајков. Членовите на ГШ биле избрани со јавно гласање, додека пак нивните заменици со тајно гласање.
Конгресот донел и непротоколарно решение, доколку пристигнат нови сили, како Ѓорче Петров, Пере Тошев и Христо Матов, тие по автоматизам да влезат во Штабот.
На Главниот штаб му биле пренесени сите овластувања за раководење на Востанието, да извршува воена и политичка власт и, со функции на воено-востаничка влада, да стапува во врска и да води преговори со дипломатските претставници и со владите на европските големи сили, како и посредни или директни преговори со непријателот, Владата на османлиската држава, или со нејзини ополномоштени претставници.
Главниот востанички штаб донел наредба горските началства да ги мобилизираат органите и телата на Организацијата да ја преземат власта во градовите и во селата. Окружното раководство во Битола формирало Информационо биро на Главниот штаб за извршување разузнавачки и информациски задачи.
Конгрес на Петрова Нива
На 28 и 29 јуни 1903 година се одржал Конгрес на Одринскиот револуционерен округ во месноста Петрова Нива. За претседател на Конгресот бил избран Васил Пасков, потпретседател Велко Думев, а за секретари: Христо Силјанов и Анастас Разбојников, а вкупно присуствувале 47 делегати. За време на овој Конгрес било разгледано прашањето за кревање на востание и тука биле подделени мислењата, но по одлуката на Смилевскиот конгрес на делегатите не им останало ништо друго освен да се донесе одлука за започнување на подготовки за кревање на востание. Избраниот Околиски штаб донел одлука востанието во Одринско да започне на 6 август (стар календар) на празникот Преображение Христово.
Општ план за востанието
Во јуни по барање на Централниот комитет бил изработен Општ план за востанието. Во него било истакнато дека во согласност со одлуките на Солунскиот конгрес и советувањата во Софија, треба да се води герилска борба. Четите требало да дејствуваат насекаде и во исто време, без да се крене народот. Целта не била да се победи Турција, туку таа да не може да ги победи востаниците. Востанието требало да биде послабо но долготрајно и борбата требала да се води до зимата, а повторно да се прогласи идната пролет. Востанието требало да почне кога ќе созреело житото и ќе се зголемела ноќта во јули 1903 година.
I востанички округ - Битолски
На празникот св. Илија во Смилево со 200 востаници влегол Главниот штаб. Според турските документи при првиот напад на Смилево загинале 8 турски војници, а 14 биле ранети. На 3 август Генералштабот наредил евакуација на целото население кое не било способно да се бори во месноста Голем Гар, а до пладне Смилево било празно. Откако сите обиди на османлиската војска да го заземе Смилево биле одбиени, Борис Сарафов заминал за Охридско, а Атанас Лозанчев за Демихисарско и Кичевско. По нивното заминување во следните 20 дена во околината Смилево не се појавила османлиска војска и башибозук. Во тој период под раководство на Стојан Донски биле преземени мерки за утврдување на Смилево, биле ископани одбранбени ровови со што се зацврстиле одбранбените востанички позиции. Населението кое не било способно да се бори и понатаму се наоѓало во збегот Голем Гар каде биле организирана заедничка исхрана, а биле преземени мерки за негова заштита. Во изработка на планот за заземање на Крушево непосредно учествувал и револуционерот - поранешниот офицер Тодор Христов кој претходно влегол во градот и ги скицирал објектите за напади: касарната, конакот, беледијата (општината), поштата и другите владини и државни установи, како и поважните пунктови во градот. Во осум воени групи биле распоредени 750 вооружени востаници под команда на добро подготвени началници - војводи. На 4 август во градот влегува Штабот на крушевските востаници свечено дочекан од народот. При овој дочек, началникот на Штабот, Никола Карев одржал пред ослободените граѓани револуционерен говор, прогласувајќи ја првата Македонска Република и повикувајќи го народот да избере привремена републиканска влада.
На Илинден, во Охридско имало веќе подробно разработен план за првите дејствија и со добра интендантска служба — складови со храна и други намирници, тајни фурни, леарници за патрони, но без ниедна бомба и без ниедна манлихера. Била организирана и санитетска служба со еден вид на болница во Чемерскиот дол, над селото Брждани, а како доктор фигурирал Хр. Ангелов. Реонски началници биле: Христо Узунов, Антон Кецкаров, Наум Анастасов, Александар Чакаров и Наум Златарев. На 24 јули (стар стил) сите дримколски и малесиски чети се собрале кај Караорман во Горна Дебрца. Таму се собрале голем број на бегалци на грбот на револуционерното раководство. Четите повторно се упатиле кон Дрим, но веќе сите села биле опустошени. Во периодот меѓу 25 и 30 јули (стар стил) имало судири кај Лешани, Слатина, Лактиње, Врбјани и Ботун. Само на 30 јули имало имало шест битки и тоа кај Брждани, Лешани, Белчишта, Црвена вода, а во Орта-кол, кај селата Куратица и Плаќе. Во борбата кај Брждани учествувал и Борис Сарафов со 80 души и тој дошол од Демирхисарско на помош. На 20 јули (стар стил) востание се кренало и во Костурско со околу 2.000 востаници. Исто така на 23 јули е заземена Клисура. На 28 јули четите на Лазар Поп Трајков и Васил Чакаларов имале борба со турскиот аскер, а на 29 јули кај селото Д’мбени имале борба со турската војска која траела 6 часа, а потоа Турците се повлекле во Костур.
Христо Силјанов истакнува дека Кичевско било погодно за партизанско војување, во таа каза се востанало само населението во планинските делови во Горна и Долна Копачка и Р'бетинкол. Во другите делови, во Долно Кичевско и Порече, каде српската пропаганда била силна и спечалила голем дел од населението и тоа не востанало. Во Копачка (Горна и Долна) како база на востаниците служеле планините: Бистра, Беличица, Стогова и други, а во Р'бетинкол, врвовите Песок, Кула, Кјафа, Разбоиште и други. Ноќта на 20 јули (стар стил) три востаничи одреда, Џеров 200 души, Арсо Мицков 200 души и Србакот 100 души го опколиле градот Кичево од три страни. Еден час по полноќ се слушнало востаничкото Ура!. Аскерот кој бил сместен кај месноста Јурија во наплив на паника се втурнал кон градот за да го заземе Калето. Таму еден востанички одред почнал да стрела врз аскерот, а одговорот на Турците бил слаб. По половина час востаниците го напуштиле градот, а Турците имале 20 души загинати.