cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Американска култура
Социјални класи и социјална работа
Одредени животни стилови, примероци за трошење на пари и вредности се класифицирани во разни класи. На пример, социологот и економист Торстејн Велбен, претходно забележал дека оние на врвот од скалата се зафаќаат со видна безработица, повеќе познато како примерок за неработливост. Погорната средна класа се состои од луѓе, кои едноставно се идентификуваат со образованието и ги култивираат примарните вредности. Личностите од оваа класа претендираат да зборуваат на директен начин за авторитетните проекти, образованието и за сите други кредибилитети. Тие често заземаат место во т.н. масовна луксузност како што е на пример, дизајнирањето на брендирана облека. Строгата ориентација кон природните материјали и органската храна како и свеста за здрава исхрана се приоритетни во средната погорна класа. Личностите во средната класа генерално го вреднуваат ширењето на еден хоризонт, поради нивото на нивното образование и можат да си дозволат повеќе патувања и луксузни работи. Поединците кои се во работен однос целат кон поголеми работни места, особено кон она за што мислат дека е „вистинска работа“ и роднинските составни мрежи кои служат за сопствена сигурност против забрзаната економска нестабилност. Американската работничка класа како и многумина од средната класа се соочуваат со лишување од окупирање. Во спротивност од погорната средна класа професионалците од кои повеќемина издаваат концепција, набљудување и делење на нивните замисли. Многу Американци имаат мала автономија или креативна слобода на работните места. Како резултат на белата алка професионалците повеќе се залагаат за значајност отколку да бидат задоволни од својата работа. Во последно време оние во центарот со многубројните приходи кои се класифицираат во средна класа се соочуваат со пораст на економската несигурност, поддржувајќи ја идејата за припаѓање во работната класа.
Во САД преокупацијата е еден од најбитните фактори во социјалните класи и често е класифициран како личен идентитет. Просекот на работни саати во текот на една недела е приближно 42,9 часа неделно и 30% од населението работи повеќе од 40 часа неделно. Американскиот просек за заработка кај еден вработен е $16,64 за час во првата четвртина на 2006. И покрај се популацијата работи повеќе од своите сојузници или другите развиени земји. На пример во Данска средниот просек на еден вработен ужива во 30 слободни денови годишно, додека еден Американец ужива само 16 денови годишно. Во 2000, еден работник работи 1,978 часа годишно, 500 часа повеќе од еден Германец, а 100 часа помалку од еден Чех. Така Американците многу повеќе сакаат да бидат работно активни, отколку да апстинираат од вршење на работни обвраски.
Технологија, апарати и автомобили
Дополнителни информации: Технолошка и индурстриска историја на САД и патнички возила во САД
Американците често се фасцинирани од новата технологија и новите апарати. Многумина во САД мислат дека многу од големите зла што постојат на земјата можат да бидат решени преку технологијата. Многу од новите технолошки иновации во современиот свет биле или за првпат се измислени во Соединетите Американски Држави / или се за првпат прифатени во САД. Како што се примерите : светилката, авионот, транзисторот, јадрената моќ, личните сметачи, игрите, купувањето преку Интернет и развојот на интернетот итн.
Спојување, соживот и адолесцентска сексуалност
Главен артикал: Сексуална адолесценција во САД
Двојките претежно се запозанваат во преку религиозни институции, работа, училиште или пријатели. “Службите за спојување ” се услуги кои се насочени кон помагање за пронаоѓање на партнери каде се популарни и двата вида, преку Интернет и запозавање на слепо. Трендот во текот на изминатите неколку децении сè повеќе и повеќе се применува, двојките да живеат заедно наместо да се земат. Пописот во 2000, покажа дека 9,7 милиони партнери од различен пол живеат заедно, а дека 1,3 милиони партнеси од исти пол. Некои држави сега имаат свои статуси за партнерот и правно направена доктрина која ги дава легална помош двојките кои не се стапени во брак. Во 2006, е докажано дека приближно едно од секое четврто сексуално активно лице на возраст од 15–24 годишна возртаст е сколоно кон сексуално преносливи болести како што се ХПВ, трихомонијаза, кламидија.
Брак и развод
Главен артикал: Брак и развод во САД
Законите за брак се поставени најразлично во секоја држава. Законите за партнери од исти пол се моментално законити во Њујорк, Масачусетс, Ајова, Вермонт, Мејн, Њу Хемпшир, Конектикат и округот Колумбија. Додека Њу Џерси, Калифорнија, Орегон, Вашингтон и Невада им овозможи на двокјите од исти пол, пристап до многу државни сегменти кои ги засегаат брачните бенефиции со граѓански заедници и домашни партнерства. Хаваи, Мериленд, Илиноис, Висконсин и Колорадо нудат некои бенефиции на двојки за домашни партнерства. Типична свадба во САД вклучува кога пртнаерите прогласувајќи посветеност еден кон друг пред своите блиски роднини и пријатели, претседавана од верска личност како на пример свштеник, отец или рабин во зависност од која верска припадност се партнерите. Во традиционалните христијански церемонии таткото на невестата ја предава својата ќерка на младоженецот. Секуларните свадби се исто така заеднички најчесто претседвани од судија, некој од првдата или пак некој друг службеник.
Домаќински уредувања
Главен артикал : Домаќински уредувања во САД
Денес, семејните уредувања во САД се одразуваат со разновидна и динамична природа во современото американско опшество. Иако за релативно кратко време во периодот на 20 век повеќе од семејствата се придружуваат кон јадрени семејства во принципот (двајца возрасни во брак со едно дете), семејства со еден родител, семејства без деца и сполтените семејства сега го сочинуваат мнозинството од домаќинствата во САД.
Многумина од Американците се земаат или разведуваат најмалку еднаш во текот на нивните животи, така што повеќето поединци живеат во различни семејни уредувања. Едно лице може да расте покрај еден родител, кој се жени/мажи, и живее без деца, потоа се разведува и живее како самец неколку години, потоа може да се прежени / премажи да има деца и да живее во јадрено семејно уредување. “Јадреното семејство е најидеализираната верзија на она што луѓето мислат кога мислат на ”семејство”. Старата дефиниција за она што е семејство е сменета поради јадреното семејство кое повеќе не изгледа соодветно за покривање на широката разновидност на семејни уредувања кои ние ги гледаме денес. Така се има појавено терминот постмодерно семејство кој ја објасунва големата варијабилност на семејни форми кои овде се вклучуваат и еден родител со едно дете и двојките без деца”–Брајан К. Вилијамс, Стејси С. Соер, Карл М. Валстром, “Бракови, Разводи и Интимни односи“, 2005 година.
Други промени кои се случуваат во американските семејни уредувања се двојните семејни приходи и одоложена независност на младите во САД. Во периодот од 1950–тите и 1960–тите семејствата имале само еден приход каде само мажот бил во работен однос, огромен процент од домаќинствата денес имаат два семејни приходи. Друга промена е покачената возраст кога младите ги напуштаат својот дом. Традиционално во минатото лицата на возраст на универзитетска возраст која живее со своето семејство е гледана негативно од страна на опшеството, но денес тоа не е невообичаено лицето да живее со своите родители и до средината на своите дваесетти години. Главно, овој тренд е поради огромните животни трошоци кои доста ги надминуваат оние од минатото. Така многу малди сега живеат со своите семејства дури и до средината на нивните 20–ти години. Оваа тема беше на насловната страница на магазинот Тајм во 2005. Исклучоци од обичајот напуштањето на својот дом на средината на 20–тите години е претежно кај шпанско–италијанските Американци како и во скапите и урбани средини како што се Њујорк, Калифорнија или Хонолулу каде месечната кирија достигнува и над 1000 долари месечно.
Домаќинствата со еден родител е домаќинство кое се состои од еден возрасен родител ( најчесто жена) и едно или повеќе деца. Кај семејствата со еден родител, обично родителот го воспитува детето на поскромен живот и речиси без никава помош од другите. Овој родител е единствено “глава на семејството” и на тој начин овие семејства се економски поранливи. Тие имаат повисоки стапки на сиромаштија и децата од овие семејства се соочуваат со проблеми за нивно образование.
Дрога и алкохол
Дополнителни информации: Историја на САд за забрана на дрога
Американските ставови кон дрогата и алкохолните пијалаци имаат историска позадина. Во 19 век алкохолот беше на располагање и се консумираше, не постојат закони за ограничено користење и на други лекови. Ставовите за зависност од дрога почна да се менува со Харисоновиот закон, кој на крајот стана рестриктивен.
Движењето за забрана на алкохолни пијалаци започна со Движење за абстиненција од алкохол, кој се појави кон крајот на 19 век. Неколку американски Протестантски религиозни групи како и многу женски групи меѓу кои и женската група Женската Христијанска Унија за Абстиненција од Алкохол го поддржаа движењето против алкохол. Во 1919, оние кои посакаа забранување на алкохолот, тоа и им се исполни со изменување и дополнување на Уставот да се забрани продажба на алкохол. Иако периодот за забрана на алкохол не резултираше со намалено консумирање на алкохол. Генерално, периодот за забрана на алкохол во целост се покажа нефункционален, бидејќи се зголемија и криминалните банди за трговија со алкохол. Забраната беше укината во 1931 година. Државите и локалните власти се здружија и го поддржаа мотото "сув" и до ден денешен.
Во текот на периодот на виетнамската војна работите се свртеа и алкохолот беше далеку од забранет. Коментаторите изјавуваа дека еден осумнаесет годишник може да служи војска, но не и да купува пиво. Повеќето држави го сменија законот за консумирање на алкохол. Законот е наменет за возрасни над 18 години.
Од 1980 година трендот тежнее кон големи ограничувања за консумација на алкохол и дрога. Сепак, во фокусот овој пат беше да се криминализира секое однесување поврзано со алкохол и секако да се намали потрошувачката на истиот. Њујорк беше првата земја која ги воведе законите за возење во пијана состојба во 1980 година, а отогаш и другите земји го следеа примерот. А движењето “САМО КАЖИ НЕ НА ДРОГАТА” замени многу развратнички етоси уште од 1960-тите. Како резултат на тоа, кон крајот на половината на 1980-тите па сè до 2000 година сите земји спроведоа правни закони за возрасната граница за консумирање на алкохол (набавка за алкохолни пијалаци) да биде 21 година.
Спортови
бејзболот е најстариот од најголеми тимски спортови во САД. Бејзболот како спорт датира уште од 1869 година и немаа блиски соперници сè до 1960-тите. Иако бејзболот не е веќе најпопуларниот спорт во САД тој е еден од спортовите кој обележа еден вистински период во минатото во духот на спортот. Исто така за разлика од другите спортски нивоа, гледачите на другите национални спортови се побројни, како што се тимовите на Најголемата Кошаркарска Лига (НКЛ) која игра речиси секој ден од април до октомври. Американскиот фудбал сега привлекува поголем број на телевизиски гледачи, отколку бејзболот. Меѓутоа тимовите на Националната фудбалска лига играат само 16 редовни сезони годишно, така бејзболот е со големо водство во продажбата на билетите.
Кошарка е уште еден познат спорт во САД, професионално претставен од Националната Кошаркарска Асоцијација. Таа е измислена во Спрингфилд, Масачусетс во 1891 година, од страна на канадскиот наставник за физичко образование Џејмс Нејсмит.
Американски фудбал е доста познат и кој се смета за еден од најпопуларните спортови во САД. 32 екипи ја сочинуваат Националната Фудбалска Лига (НФЛ) е најпопуларна во американската фудбалска лига. Во нејзиното првенство, Супер Боул е најпрестижниот годишен спортски настан кој исклучиво се одржува во САД. Хокеј на мраз е е четвртиот водечки професионален спорт во САД. Тој потекнува од културите од областите на Големите Езера и Њу Ингланд, спорт кој најпрво се прифати од некои региони на Јужна Америка уште од почетокот на 1990-тите како Национална Хокејашка Лига која придонесе проширување.
Рагби во текот на есенските месеци и кошарката исто така привлече милионска публика. Некои заедници, особено во руралните средини ставаат посебен акцент на своите локални средни училишни спортски тимови. За време на натпреварите во рагби вообичаено на полувремето маршираат мажуретките и водачите на тимовите со цел да го подигнат натпреварувачкиот дух и да ја забавуваат публиката.
Бокс и трка со коњи некогаш биле едни од најгледаните поединечни спортови, но со текот на времето голфот и трката со автомобили ја надминаа гледаноста, особено НАСКАР. Она што насекаде низ светот е познато како “фудбал” во САД се нарекува американски фудбал кој се игра со свои правила. Иако не е водечки професионалниот спорт тој се игра во голема мера во младинските и возрасните нивоа. Исто така тенис и многу други спортови се популарни.
Американскиот фудбал во минатото ја стекна својата популарност во втората половина на дваесеттиот век. Создавањето на професионални лиги како што е МЛС и успехот на американските државни репрезентации поттикна раст на спортот кој денес се игра на широко и од сите возрасти.
Спорт и култура на заедницата
Враќањето дома е традиција во САД која се одржува еднаш годишно. Луѓе, градови, средни училишта, колеџи се собираат заедно, обично кон крајот на септември и почетокот на октомври и им посакуваат добредојде на сите поранешни жители и секако нови. Тоа е централен настан исто како што е банкетот, парада или најчесто е игра од американскиот фудбал или повод може да биде кошарка или хокеј на мраз. Прославите од страна на училиштето се разликуваат од другите. Сепак тие се составени од еден фудбалски натпревар на стадионот на училиштето, потоа гостите и студентите заедно маршираат низ улиците, каде во истиот момент треба да се наведе и крунисувањето на кралицата.
Наука и технологија
Дополнителни информации: Наука и технологија во САД
Постои склоност кон научниот напредок и технолошките иновации во американското опшество што резултира со проток на многубројни иновации. Меѓу големите американски пронаоѓачи ќе ги пронајдете Роберт Фултон (изумител на паробродот); Семјуел Морз (телеграфот); Ели Витни (памук, џин и многу иноветни делови); Сајрус Мекормик (косачка); Томас Алва Едисон (со повеќе од илјада пронајдоци кои го носта неговото име). Оваа склоност за примена на научни идеи продолжува и во текот на 20 век со иновации кои се поткрепуваа со силни меѓународни бенефиции. Дваесеттиот век го обележуваат постигнувањата во т.н. Небесна Ера, Ерата на Информациите и ренесанса во здравствените науки. Ова кулуминира со културни пресвртувања како што е примерот со слетувањето на Аполо на Месечината, со создавањето на личните сметачи и секвенциски труд наречен Човечки проект на геном. Во текот на својата историја, американската култура има направено значителен напредок за отворена имиграција на високи научници. Високи научници како што е шкотскиот научник Алекасандар Греам Бел, кој го развил и петентирал телефонот и многу други пронајдоци во 1872 година, германскиот научник Чарлс Стаинмерц, кој го развил системот за наизменична струја во електричниот систем во 1889, рускиот научник Владимир Зорикин, кој ја измислил подвижната камера во 1919, српскиот научник Никола Тесла, кој го измислил брановидни електрични мотори врз основа на вртечкото магнетно поле во 1884. Со подемот на Нацистичката партија во Германија, голем број на германски научници побегнале од земјата и имигрирале во САД, еден од нив е и теоретскиот физичар Алберт Ајншатајн во 1933 година.
Низ годините во периодот на Втората светска војна и по неа, неколку иновативни научници имигрирале во САД, како што е Енрико Ферми, кој дојде од Италија во 1938 година. Тој ја предводеше работата на првата светска самоодржлива верижна јадрена реакција. По војната Европа забележа многу научници еден од нив е и рекетниот научник Вернер фон Браун, регрутиран од САД, поради Операцијата Кламер.
Визуелни уметности.
Главна статија: Визуелни уметности во САД Во доцниот осумнаесетти и почетокот на XIX век американските уметниции првенствено сликаа пејзажи и портрети во реален стил. Паралелниот развој во руралната Америка зема замав руралното занаетчиско движење, кое започна како реакција на Индустриската револуција. Случувањата во современата модерна уметност дојде од Европа во САД преку изложбите во Њујорк како Армори Шоу во 1913. По Втората светска војна Њујорк стана центар на светската уметност. Сликарството во САД денес опфаќа огромен број на стилови.
Архитектура
Главна статија: Архитектура во САД
Раниот неокласицизам придружуван од основачот на европското Просветителство правејќи го доминантен архитектонскиот стил за изградба на јавни згради и големи благороднички имоти. Меѓутоа, во последните години преурбанизираноста и масовната миграција кон Сончевиот појас архитектурата дозволува одразување на средоземниот стил што подобро.
Скулптура
Главна статија: Скулптура во САД
Популарна култура
Реј Браун еден од водечките научници на американската култура вели дека “Популарната култура е начин на живеење во кој или од кои повеќето луѓе живеат во кое било опшество. Во демократија каква што е во САД, а тоа е гласот на народот”.
Мода
Главна статија: Мода во САД
Независно од професионалниот бизнис со облека, модата во Соединетите Држави е одбрана и претежно неформална. Сепак американските разновидни културни корени се рефлектираат со нивната облека, особено оние кои имаат влијание од последните имигрирања, каубојски шапки и чизми, кожени јакни за мотоцикл се моментален тренд во САД. Фармерките беа популаризирани како работна облека во 1850-тите од страна на трговецот Леви Штраус, германски имигрант во Сан Франциско, а усвоени од страна на многубројни тинејџери еден век подоцна. Тие се носат во сите држави и се прифатени од луѓе од сите генерации и разни опшествени класи. Заедно со масовното продавање на неформалната облека генерално е докажано дека фармерките се глобално најсилен моден настан во САД.
Театар
Главна статија: Театар во САД
Театарот главно е заснован на традициите од западните земји.
Филм и телевизија
Главна статија: Телевизија и кино во САД
Музика
Главна статија: Музика во САД
Американската музика може да се слушне насекаде низ светот.
Танц
Главна статија: Танц во САД
Постои голема разновидност на танцување низ Соединетите Американски Држави.
Огнено оружје
Главна статија: Политика за огнено оружје во САД
Во споредба со другите развиени земји, законите за огнено оружје во САД се попустливи и приватното поседување на пиштол е секојдневно, затоа 40 % од домаќинствата најмалку поседуваат еден пиштол. Така САД е земја каде најмногу е застапено оружјето од било која друга земја, сметајќи на глава по жители и вкупниот број. Стапките за поседување на оружје варира значително од регионот и од државата. Така на пример во Алјаска има најголемо поседување на пиштоли во приватана сопственост, државите во рамнините и планинските држави и Јужна Америка, а најмалку се поседува на Хаваи и островските територии во североисточните мегалополиси. Поседувањето на оружје е главно за ловечки активности, од забавен карактер-пукање во одредени поставени цели и за користење на утилитарни цели како што самоодбраната. Користењето на долгите пушки е послабо застапено од поседувањето на пиштолите. Приватаната сопственост на пиштоли е поприсутна кај мажите, отколку кај жените. Кај мажите е четири пати поголема веројатноста да пријави дека е сопственик на оружје, отколку жените.
Прегледи за правда и смртна казна
Дополнителни информации: Смртна казна во САД
Смртната казна често е спорно социјално прашање во САД, додека историски поголем дел од американската јавност го фаворизира во случај на убиства. Степенот на оваа поддршка варира во текот низ времето и долго време наидува на силна отпорност од некои граѓански сектори. Денес јавната подрчка е многу пониска за разлика од 1980-тите и 90-тите ( во 1994 постигна најголем рејтинг од 80 %), така во поголем дел поддршката е статична во текот на изминатата деценија. 65% од населението веруваат дека смртната казна е оправдана, иако поддршката е помала кога на испитаниците им се дава избор на смртна казна или доживотен затвор без помилување. 50% се оние со поднесени жалби за праведност или одмазда со поддршка на смртната казна и 11 % се оние со одвраќање на мотивацијата за смртна казна и 29 % се противат на смртната казна.
Смртната казна во САД може да се користи за капитални злосторства во некои земји. Во моментов употребата на смртна казна е утвредена во поединечни држави. Почнувајќи од март 2011 година, следните држави во САД целосно ја имаат укинато смртната казна: Алјаска, Хаваи, Илиноис, Ајова, Мејн, Мичиген, Минесота, Њу Џерси, Ново Мексико, Северна Дакота, Род Ајленд, Вермонт, Западна Вирџинија, Висконсин.
Други аспекти
САД е една од ретките земји која првенствено не користи метрички систем, иако многу од производите се со двојна ознака, ознаката на САД е доминантна.
Хингстхајде
Хингстхајде (Hingstheide) — општина во округот Штајнбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Монк
Во Македонија, Монк се емитуваше на Канал 5 телевизија.
Синопсис
Едријан Монк e брилијантен детектив вработен во полицискиот оддел за убиства во Сан Франциско (СФПО), до моментот кога неговата жена е убиена од подметната бомба во нејзината кола. Смртта и помислата дека бомбата била наменета нему, доведува до тоа да Монк преживее нервен слом. Отпуштен од работа, тој одбива да ја напушти својата куќа цели три години, додека со помош на медицинската сестра Шерона Флеминг (Бити Шрам), конечно собира сили и започнува да работи како приватен консултант во поранешниот оддел, поради последиците од неговото обсесивно нарушување.
Безбројните чудни навики, многуте фобии и обсесивност се токму причината да се случуваат многубројни комични ситуации и проблеми, како за Монк, така и за луѓето околу него кога работат на некој случај. Како и да е, истите овие приватни борби му ја даваат и таа моќ да толку детално ги решава убиствата, а самиот тој најчесто возвраќа со фразата „тоа е подарок и клетва“.
Некои од фобиите:
Капетанот Лиланд Стотелмајер (Тед Левин) и поручникот Рандал „Ренди“ Дишер (Џејсон Греј Стенфорд) го повикуваат Монк кога имаат проблем со некоја истрага. Стотелмајер често е нервиран поради чудното однесување на Монк, но го почитува својот пријател и неговите вчудовидни забележителни способности исто како и Дишер. Дури и од детството, опсесивното внимание на секој детал му дозволува да го забележи и најмалото нешто што недостасува, да ги реши сложувалките и да ги поврзе работите што на другите во истрагата никогаш не им успева. Во текот на целата серија, во слободното време, Монк продолжува да бара информации за смртта на неговата жена, единствениот случај кој не успеал да го реши сè до последната епизода „Г-дин Монк и крајот“.
Кога Шерона решава да се премажи со нејзиниот бивши маж и се преселува во Њу Џерси, Натали Тигер (Трејлор Ховард), вдовица и мајка на единаесет годишна ќерка, се вработува како нова и последна асистентка на Монк.
Музика
"It's a jungle out there" од Ренди Њуман.
It's a jungle out there
Disorder and confusion everywhere
Well I do
Hey, who's in charge here?
Poison in the very air we breathe
Do you know what's in the water that you drink?
Well I do, and it's amazing
People think I'm crazy, 'cause I worry all the time
If you paid attention, you'd be worried too
You better pay attention
I could be wrong now, but I don't think so
NGC 5710
NGC 5710 — елиптична галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5710 се споменува и како UGC 9440, MCG 3-37-32, CGCG 104-60.
Откривање
Објектот е откриен на 20 април 1792 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5710 е од видот E1. Видливиот сјај со голо око изнесува 13 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 5710 има привидни димензии од 1,2' х 1,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 39 м 16,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +20° 2' 37"". Положбениот агол на објектот е во износ од 153°.
Други поделби
Проучување на NGC 5710 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 52369. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 152; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1483. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1417.
Борје (Гора)
Борје (Borje) — горанско село во областа Гора, денес во општината Кукуш, североисточна Албанија. На пописот од 2001 г. селото имало 950 жители.
Географија
Селото се наоѓа во албанскиот дел областа Гора, во јужните пазуви на Коритник.
Историја
На етничката карта на Северозападна Македонија од 1929 г. Афанасиј Селишчев отбелязва Борье како македонско село.
Во извештај на Сребрен Поп Петров, главен инспектор-организатор на бугарската црковно-училишна дејност во Албанија, во 1930 г. Борје (Борйе) било село со 130 куќи на Македонци-муслимани.
Сè до 2015 г. селото било во состав на општината Шиштавец.
Џон О'Шеи
Џон Френсис О'Шеи (роден на 30 април 1981 година) — ирски поранашен фудбалер, играч од одбраната.
Неговата сила за време на играчката кариера била неговата флексибилност во играта, тој можел да игра на неколку позиции на десната, на левата страна и во центаралниот дел од теренот.
Роден во Вотерфорд, О'Шеи му се приклучил на Манчестер Јунајтед кога имал 17 години. Тој помина период на заем во англискиот нисколигаш и белгискиот Ројал Антверпен пред да се утврди во првиот тим на Манчестер Јунајтед, каде направил речиси 400 настапи во сите натпреварувања за период од над 10 години. Со Манчестер Јунајтед, О'Шеи освоил све што можел во неговиот престој таму: пет титули во Премиер лигата, една во ФА Купот, три во Лига купот, Лигата на шампионите во сезоната 2008-2009 и Светското клупско првенство во 2008 година. Тој му се приклучил на во јули 2011 година, а по седум години во клубот заминал во  каде одиграл една сезона (2018-2019) пред да ја заврши својата кариера.
О'Шеи го направил своето деби за селекцијата на Република Ирска во 2001 година против Хрватска и оттогаш до неговиот последен настап, против САД во јуни 2018, забележал 118 настапи и 3 гола. Тој бил дел од тимот што на контроверзен начин го загубил плејофот за пласман на Светското првенство 2010 од репрезентацијата на Франција, и настапил на Европското првенство две години подоцна како и на она во 2016-тата година.
Наузиц
Наузиц (Nausitz) — село и поранешна општина во округот Кифхојзер, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Од 1 јануари 2019 година претставува дел од градот Рослебен-Вие.
Местоположба
Местото се наоѓа во северниот дел на сојузната покраина Тирингија, во јужниот дел на ридскиот масив Голдене Ауе, недалеку од реката Унштрут.
Белград (Албанија)
Белград или Берат (албански: Berat; турски: Belgrad) — град во јужно-средна Албанија и седиште на истоимената Белградска област. Според податоците од 2011 г. населението во самиот град брои 32.606 жители, додека пак целата општина зафаќа површина од и има 60.031 жител.
Историја и име
Се смета дека Белград е еден од најстарите градови во Албанија, создаден уште во VI век п.н.е. како илирска населба. Подоцна населбата потпаднала под македонска власт и прераснала во град, кој по желба на кралот Касандар е наречен Антипатреја, во чест на неговиот татко Антипатар. Во II век п.н.е., градот паднал под римска власт и Антипатреја се споменува од Полибиј и Ливиј, како и во списокот на утврдувања на царот Јустинијан. Во византискиот период, градот бил познат како Пулхериопол (според византиската царица од V век, Пулхерија).
Од 860 година, градот се наоѓал под бугарска власт и тогаш се зголемило неговото значење; потоа бил дел од Самоиловото Царство; а подоцна паднал под српска власт. Во тој период, Белград бил под духовна јурисдикција на Охридската патирјаршија. Сегашното оме на градот за првпат било се споменува во 1018 г. како Бјалград (Бѣлградъ), кое доста подоцна е албанизирано во „Берат“. Најпознатиот доцновизантиски историчар и летописец, Никифор Глигора, градот Белград го претставил како македонски град. Во 1417 година, градот паднал под османлиска власт и останал под неа сè до 1912 година, кога е создадена албанска држава. Но, и покрај отоманската власт, во 1809 година, градот го зазел под своја контрола Али-паша Јанински, кој имал албанско потекло, а во 1867 Белград станал санџак во Јанинскиот вилает. Во текот на XIX век, во Белград се случувале битни настани поврзани со Албанската национална преродба. Тој станал база за поддршка на Призренската лига, а во ноември 1944 година во Белград била прогласена привремената влада од страна на Антифашистичкиот народноослободителен совет на Албанија, со што започнал комунистичкиот режим на Енвер Хоџа.
Културно-историски знаменитости
Градот е познат како „Градот на илјада прозорци“, поради големите прозорци кои ги красат куќите. Градот е испреплетен со муслимански и христијански градби. Во него се наоѓа џамија од XV век, како и бројни цркви (Св. Троица, Св. Илија) кои припаѓаат на Албанската православна црква, чијашто автокефалност била прогласена токму во Белград, во 1922 година. Во XVI век, во градот се развила познатата иконографска школа Онуфри, додека православната катедрала била обновена во XVIII век. Најпознатите населби во градот се Мангалем и Горица, кои се наоѓаат на спротивните страни на реката Осум. Исто така, Белград е познат по Белградската тврдина (Кала) претежно изградена во XIII век, но чии почетоци датираат од IV век п.н.е., додека голем дел од тврдината потекнува од средината на IV век. Благодарение на богатото историско наследство од отоманскиот период, во 2008 година, централното подрачје на Белград било ставено под заштита на УНЕСКО.
Природни знаменитости
Во градот и во околината на Белград има повеќе природни знаменитости, како:
NGC 1322
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1322 се споменува и како MCG -1-9-37, NPM1G -03.0155.
Откривање
Објектот е откриен на 5 октомври 1836 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1322 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 1322 има привидни димензии од 1' х 0,8'.
Други поделби
Проучување на NGC 1322 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 12761. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 221; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4712. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1456.
Фри Стејт
Фри Стејт (англиски: Free State, „слободна држава“) — покраина во Јужноафриканската Република. Претходното име на оваа покраина било Оринџ Фристејт (Orange Free State). Седиште на Фристејт е Блумфонтејн, кој е исто така и судскиот главен град на ЈАР. На 9 јуни 1995 година, името на покраината беше сменето од Оринџ (Орање) Фристејт во Фристејт. Сегашните граници на Фристејт се од 1994, кога Бантустанците беа приклучени кон покраините на Јужна Африка.
Фристејт е сместен на рамнина, во срцето на Јужноафриканската Република. Почвата е плодна, а климата поволна, дозволувајќи солиден развој на земјоделска индустрија. Покраината е позната како "корпата за леб" на ЈАР, бидејќи постојат над 30.000 фарми кои произведуваат преку 70% од вкупното производство на пченица во земјата. Во овој дел од ЈАР се наоѓаат некои од најпродуктивните рудници за злато и дијаманти во светот.
Тошихиро Аојама
(роден ) — јапонски фудбалер.
Репрезентативна кариера
бил член на јапонската репрезентација на Светското првенство 2014.
Жолта боја
Жолтата боја е основна боја (заедно со сината и црвената) и исто така основна комплементарна боја (со цијан и магента). Брановата должина на боја во спектарот е 570-580 нм. Се добива со адитивно мешање на црвена и зелена боја. Се означува од 1000 до 1037 во системот за бои RAL.
Винов закон за поместувањето
Винов закон за поместувањето — закон според кој одредувањето на брановата должина на топлинското зрачење на едно апсолутно црно тело при која било температура го има, во основа, истиот облик како и при која било друга температура, но истата се поместува вдесно на графикот. Зрачењето на апсолутно црно тело може да се претпостави дека е еднакво на она во Виновиот закон за високи честоти.
Виновиот закон во математичка форма би изгледал вака:
каде што е максималната бранова должина на зрачењето при одредена температура,  е Виновата константа, додека T е температурата на телото кое зрачи.
Кралски список од Абидос
Кралскиот список од Абидос, исто така познат и како Табла од Абидос, — список на имиња на седумдесет и шест кралеви на Древниот Египет, пронајдени на ѕидот од храмот на Сети I во Абидос, Египет. Се состои од три редови од триесет и осум картуши (граници со името на кралот) во секој ред. Горните два реда содржат имиња на кралевите, додека третиот ред само го повторува престолското и картуш името на Сети I.
Космос-2418
Космос-2418 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, Казахстан на 25 декември 2005 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на орбита околу Земјата на средна висина. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 675,6 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 9179 км, а најмалото на 9078.
Мехмет Али Агџа
Мехмет Али Агџа (роден на во село Исмаили) е турски активист , убиец на левичарскиот новинар Абди Ипекчи на 1 февруари 1979 година и атентатор на римскиот папа Јован Павле II на 13 мај 1981 година, откако претходно побегнал од турскиот затвор.
По отслужување на 19 години затвор во Италија, тој бил депортиран во Турција, каде повторно се нашол во затвор. На 18 јануари 2010 година бил пуштен на слобода.
Дикси Дин
Роден во Беркенхед, Дин ја започнал кариерата во клубот од неговиот роден град Транмир Роверс а потоа се преселил во Евертон, клубот што го поддржувал како дете. Играјќи таму тој станал многу познат, особено по постигнувањето на голови со глава. Дин го поминал поголемиот дел од својата кариера во Евертон, пред да се здобие со повреди и потоа да се пресели во Нотс Каунти во лов на нови предизвици. Тој ќе остане запаметен по рекордот што го поставил во сезоната 1927-1928, кога постигнал неверојатни 60 голови. Тој исто така играл и за Англија, постигнал 18 гола во 16 настапи.
Во мај 2001 година, од Евертон ја претставиле статуата на Дин, која се наоѓа надвор од стадионот Гудисон Парк. Дин, исто така бил првиот играч на Евертон кој го носел дресот со број 9, кој во подоцнежните години ќе стане иконски во клубот.
Животопис
Дин е роден во Беркенхед, Чешир, покрај брегот на реката Мерси од Ливерпул. Семејството на Дин од двете страни потекнува од Честер. Тој бил внук на Ралф Брет, возач на воз кој го возел кралскиот воз за време на владеењето на Џорџ V. Дин израснал како навивач на Евертон благодарение на напорите на неговиот татко, Вилијам сениор, кој го однел на натпревар за време на сезоната 1914-1915 кога тие ја освоиле титулата.
Детството на Дин се совпаднало со Првата светска војна, и на возраст помеѓу 7 и 11 години тој доставувал кравјо млеко на локалните семејства како дел од воените напори. Дин посетувал настава во училиштето Лерд Стрит, но сметал дека не добил формално образование: "Мојата единствена лекција беше фудбалот ... Во петок попладне јас делев пенкала ... мастило и креди. Тоа беше единствената работа што ја имав во училиште ... Никогаш не сум имал никакви лекции. Кога наполнил 11 години, тој присуствувал на индустриското училиште Алберт (Меморијал), борстал училиште во Беркенхед, поради понудените фудбалски објекти. Семејниот дом на Дин имал мала соба за него поради големината на семејството; Дин сепак бил среќен со аранжманот, бидејќи тој можел да игра во фудбалскиот тим на училиштето. Дин лажно им кажал на соучениците дека бил фатен како краде, бидејќи сакал да биде "едно од момчињата".
Дин зел ноќна работа за да може да се концентрира на својата прва љубов, фудбалот: "Другите двајца чираци, не ја сакаа ноќната работа, бидејќи имаше премногу крвави стаорци таму, кои доаѓаа од компаниите Англо-Оил и Вакуум Оил ... стаорците беа толку големи како утки. Јас ја зедов нивната ноќна работа, и, се разбира, секогаш можев да играм фудбал".
Транмир Роверс
Тој играл фудбал за училиштето Лерд Стрит, а потоа за Моретон Библ, Хесвел и Пенсби Јунајтед. После Пенсби Јунајтед, тој конечно заиграл за професионален клуб приклучувајќи му се на локалниот, Транмир Роверс во ноември 1923 година. Тогаш тој имал 16 години.
Додека бил во Транмир, тој бил жртва на еден тежок старт што резултирал за него со губење на тестисот во натпревар за резеристите против Олтринхам. Веднаш по стартот, соиграчот го протрил од површината за да му ја олесни болката. Во своите 16 месеци поминати во Транмир во сезоните 1923-1924 и 1924-1925 постигнал 27 гола во 30 лигашки настапи. Сите 27 биле во втората од овие две сезони, каде во просек постигнал гол по натпревар. Неговите настапи го привлекле интересот на многу клубови низ Англија, вклучувајќи ги и и. По напуштањето на Транмир Роверс, менаџерот Берт Кук се откажал од договорот за плаќање на 10 отсто од надоместокот за трансферот на Дин. На Дин му бил платен еден процент од надоместокот што тој го дал на своите родители (кои го донирале во Општа болница во Беркенхед).
Евертон
Неговиот татко го одвел Дин на лигашки натпревар на Евертон на Гудисон Парк кога тој имал осум години. Сонот на Дин да заигра за овој клуб станал реалност кога секретарот на Евертон Томас Мекинтош организирал средба со него во хотелот Вудсајд во 1925 година. Тој потпишал за Евертон во март 1925 година, откако наполнил 18 години.
Најголемото сеќавање на Дин претставува фактот дека тој е сè уште единствениот играч во англискиот фудбал кој постигнал 60 голови во една сезона (1927-1928). На крајот на таа сезона тој имал 21 година. Напаѓачот на Мидлсбро Џорџ Камсел, кој го има највисокиот сооднос меѓу голови и настапи за Англија, постигнал 59 голови на во претходната сезона, иако тоа било во Втората дивизија. Во таа сезона, 1927-1928, Евертон ја освоил титулата во Првата дивизија.
Кога Евертон испаднал во Втората дивизија во 1930 година, Дин останал во клубот и му помогнал веднаш да се врати во Првата дивизија во 1931 година, постигнувајќи 39 гола. Следната сезона, тој постигнал 44 гола кога Евертон повторно станал шампион на Англија. Тие веднаш потоа го освоиле и ФА Купот во 1933 година, победувајќи го Манчестер Сити во финалето (во кое тој постигнал гол) со 3-0.
Во подоцнежните години на Дин во клубот од Гудисон Парк, тој бил назначен и за капитен на тимот. Сепак, суровите физички барања на играта (како што се играло тогаш) го земале својот данок па дошло до пад во формата на Дин и тој испаднал од првиот тим во 1937 година.
Вкупно за Евертон одиграл 431 натпревар и постигнал 377 голови. Тој е во моментов најдобар стрелец на клубот на сите времиња. Во мај 2001 година, клубот поставил статуа на Дикси Дин пред нивниот стадион Гудисон Парк.
Нотс Каунти
Дин продолжил да игра за Нотс Каунти за една сезона, во која постигнал три гола во девет натпревари.
Слајго Роверс
На 32-годишна возраст, Дин потпишал за ирскиот клуб Слајго Роверс во јануари 1939 година за да му помогне во нивната кампања во ирското првенство. По неговото пристигнување, некој извори тврдат дека железничката станица во Слајго била полна со месни жители кои сакале да го видат. Дин постигнал десет гола во седум натпревари за клубот, вклучувајќи ги и петте во победата со 7-1 над Вотерфорд (што останува рекорд на клубот за најмногу постигнати голови во еден натпревар). Тој исто така играл во четири натпревари од купот, постигнувајќи еден гол (во финалето што завршило 1–1 против Шелбурн, кој победил во преигрувањето со 1–0). Вицешампионскиот медал на Дин подоцна бил украден од неговата хотелска соба; на враќањето во Ирска за да ги гледа Роверс 39 години подоцна во финалето на ФАИ купот 1978, во пакетот кој му бил доставен во неговата хотелска соба се наоѓал и медалот.
Харст
Дин ја завршил својата професионална играчка кариера во Харст (денешен Ештон Јунајтед) во сезоната 1939-40, забележувајќи два натпревари (и една гол) пред избувнувањето на војната да ја скрати неговата кариера. Дебитираше во поразот со 4-0 од Стејлибриџ Селтик; 5.600 луѓе присуствувале на натпреварот, плаќајќи шест пени, што на клубот му донело приход од 140 фунти.
Репрезентативна кариера
Дин го направил своето деби за англиската репрезентација против Велс на Рејскорс Граунд во Рексам во февруари 1927, на помалку од еден месец по неговиот 20-ти роденден. Неговиот последен натпревар за Англија дошол во победата со 1–0 над Ирска во октомври 1932 на стадионот на Блекпул, Блумфилд Роуд, кога Дин имал 25 години.
Дин играл на Британското првенство во 1927 и 1929 година. За време на изданието од 1927 година, тој постигнал четири гола во своите два натпревари за Англија и постигнал два гола против Шкотска на Хампден Парк. И покрај поразот, шкотланѓаните го освоиле натпреварувањето и го поздравиле Дин (кој заврши како најдобар стрелец на турнирот). На изданието во 1929 година, тој постигнал гол во единствениот свој настап против Ирска на Гудисон Парк.
Единствените меѓународни натпревари надвор од Британското првенство за време на репрезентативната кариера на Дин биле Олимписките игри во 1928 и 1936 година и ново создаденото Светско првенство, што се одржало во 1930; сепак, ниту Велика Британија ниту Англија не учествувале на ниту едно од овие натпреварувања. Дин ја претставувал Англија вкупно 16 пати, постигнувајќи 18 гола во 8 натпревари (вклучувајќи ги и двата хет-трика против Белгија и Луксембург).
Халасан
Планината Хала (корејски: 한라산, Халасан) е највисоката точка на Јужна Кореја, на 1950 метри надморска височина. Се наоѓа над вулканскиот остров Чеџу, каде што се наоѓа на 100 километри јужно од брегот на корејското копно. Последната ерупција на Халасан, штитест вулкан, датира од 1007 година. Нејзините падини полека се спуштаат до морето. Се одликува со голем број долги тунели од лава што ги има создадено (42 километри). Местото на вулканскиот остров и лавините тунели на Чеџу е класифициран како светско наследство на УНЕСКО.
Топонимија
Халасан (한라산) буквално значи "планина Хала" на кореј с ки. Исто така се нарекува и планина Ханла. Во Северна Кореја, е напишано во писмото х ан гул Ханасан (한나산). Во минатото, позната била под имињата Буаг (부악/釜岳), Вонсан (원산/圓山), Џинсан (진산/鎭山), Сеонсан (선산/仙山), Думуаг (두무악/頭無岳), Бурасан (부라산/浮羅山), Јеонџусан (영주산/瀛州山) и Хиеолмангбонг (혈망봉/穴望峯). На англиски јазик, се појавува под името планина Окленд <sup class="reference cite_virgule">,.
Географија
Халасан е штитест вулкан на Јужна Кореја, кој го формира најголемиот дел од островот Чеџу (1 846 км2) и кој се издига над градовите Чеџу и Сеогвипо. Издигајќи се на 1950 метри надморска височина, тоа е единствената планина на островот, видлива од секоја негова страна, а истовремено и највисоката точка на земјата. Вулканот почнал да се формира во плиоценот на континенталната висорамнина која во моментов е на 100 метри под морското ниво. Вулканската активност започнала пред 2 милиони години. Крајната формација на островот се случила помеѓу 400 000 и 700 000 година. Ерупциите произвеле базалт и трахит.Вулкански кратер од 400 метри во пречник присутен е на врвот, делумно пополнет со езеро, Баенгнокдам (백록담), што значи езерото на Белиот елен. Ова езеро може да достигне длабочината до 110 метри и површина од 18200 м2. Особено е големо во текот на летото во сезоната тропските циклони. Втора одлика на вулканот е голем број на паразитски конуси, на корејски наречени ореуми (오름). Постојат 368 такви ореуми на падините на вулканот. Повеќето од нив се конуси од пепел или згура но исто така постојат и лавини куполи и 20 прстени туф формирани од подводни ерупции.
Историја
Две ерупции се случиле за време на третиот милениум пред нашата ера. Најновата, во 1002 и 1007 се случила на падините на вулканот.
Екосистем
Халасан долго време бил изолиран од копното па видовите таму станале поинакви од оние на континенталниот дел. Планината е дом на растенија кои живеат на ниски височини и на растенија кои живеат на високи височини. Тука живеат и разни животински видови. Поради местоположбата, истиот вид еволуирал на различни начини по илјадници години. Постојат вкупно 160 видови птици но само 19 видови се сметаат за заштитен вид. Гавраните најчесто се гледаат на пешачките патеки. На планината живеат вкупно 3.315 видови инсекти, воедно, 254 пајаци. Една студија покажала дека живеалиштето на пајакот е сконцентрирано на северната страна на планината. На планината живеат и 6 видови крлежи кои им нанесува штета на домашните животни.