cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Војна во Приднестровие
Руската армија
Иако руската армија официјално завзела позиција на неутралност и неинволвирање, многу нејзини офицери биле сочувствителни кон новородената Приднестровска Молдавска Република (ПМР), а некои дури и пребегнале со цел отворено да и помогнат на страната на ПМР. Саперскиот баталјон РОГ Парчани, под наредба на генералот Буткевич, преминал на страната на ПМР. Овој баталјон подоцна ги уништил мостовите кај Дубасари, Гура Бикулуи-Бичок и Коснита. Молдавските сили употребиле авиони во селото Парчани (Паркани) и ја гранатирале тамошната станица, што значело ангажирање не само на ПМР, туку и на руските сили.
Во 1991 година, паравоените сили на ПМР извршиле упади во складиштата за снабдување на 14-та армија, присвојувајќи непозната, но голема количина на опрема. Со оглед на тоа што командантот на 14-та армија, генерал Јаковлев, отворено ја поддржувал новосоздадената ПМР, овие напади обично не добиле отпор од армиските стражари, кои никогаш не се соочиле со казна. Јаковлев на крајот учествувал во основањето на ПМР, служел во Врховниот совет на ПМР и ја прифатил позицијата како прв претседател на Одделот за одбрана на ПМР на 3 декември 1991 година, предизвикувајќи врховниот командант на вооружените сили на ЗНД, Евгениј Шапошников, навремено да го ослободи од чинот и службата во руската војска. Наследникот на Јаковлев, генералот Јуриј Неткачев, зазел понеутрален став во конфликтот. Сепак, неговите обиди за посредување меѓу Кишинев и Тираспол биле главно неуспешни и ситуацијата ескалирала до отворен воен конфликт до јуни 1992 година. На 23 јуни, во пресрет на координирана офанзива на молдавските сили, генерал-мајор Александар Лебед, пристигнал во штабот на 14-та армија со постојани наредби да ја прегледа армијата, да спречи кражба на вооружување од нејзините складишта, да го запре тековниот конфликт со сите расположливи средства и да обезбеди непречена евакуација на вооружувањето и армискиот персонал од Молдавија и преку украинска територија. Откако накратко ја проценил ситуацијата, тој ја презел командата на армијата, ослободувајќи го Неткачев и им наредил на своите војници директно да влезат во конфликтот. На 3 јули во 03:00 часот, масовен артилериски напад од формациите на 14-та армија стационирани на левиот брег на Днестар ги уништил молдавските сили концентрирани во шумата Гербоветски, во близина на Бендер, практично завршувајќи ја воената фаза на конфликтот.
Руски и украински доброволци
На страната на Приднестровие се бореле доброволци од Русија и Украина, вклучително и Донски и Кубански Козаци. Не постои општ консензус за бројот на доброволци или за воената улога што тие ја одиграле во конфликтот. Проценките се движат од 200 до 3.000 војници.
Според романски извори, најмалку еден затвореник бил ослободен од затворот Бендер за да биде запишан во гардата на Приднестровие.
Романија
Непосредно пред ескалацијата на конфликтот кон крајот на јуни 1992 година, Романија обезбедила воена поддршка на Молдавија со снабдување со оружје, муниција и вооружени возила, а исто така и со испраќање воени советници и обука на молдавските воени и полициски сили. Волонтери од Романија се бореле на страната на Молдавија.
Географија на Андора
Местоположба
Андора е држава која се наоѓа во југоисточниот дел на Пиринејскиот Полуостров во југозападна Европа.
Граници
Андора се граничи на север и на исток со Франција, а на запад и на југ со Шпанија.
Плоштината на Андора изнесува 468 км2, и според неа се наоѓа на 193 место во светот. Андора на север е комплетно заградена од Пиринеите. Во северозападниот дел се наоѓа врвот Кома Педроса (2.946 м), највисоката точка во замјата. Освен тој, има уште неколку врвови кои надминуваат 2.900 м. Долината на реката Валира ја отвора кон југ природната врска кон Шпанија. Сепак, најголемиот дел на Андора се наоѓа во долината на реката Ебро, која продолжува во Каталонија.
Клима
Годишните врнежи на метар квадратен изнесуваат околу 2.000 m. на повисоките места и околу 700 mm. во долините. Летата се обично кратки, но во долините е доста топло.
অ্যান্ডোরা
Форт Ворт
Форт Ворт (Fort Worth) е град во американската држава Тексас. Овој град според статистиките во 2020 година, има 927,720 жители, што го прави петти град во Тексас, и 17-ти град по број на жители во САД.
Одбојка на Летните олимписки игри 2012 (жени)
Одбојката на Летните олимписки игри 2012 — официјален одбојкарски турнир на Олимписките игри. Турнирот се одржал во Лондон, Обединето Кралство. На турнирот учествувале вкупно 12 репрезентации.
Првото место го освоил Бразил, второто САД и третото Јапонија.
Евгениј Дорокин
ИКФ Светско кану првенство
Евгениј Дорокин — руски кану-спринтер кој се натпреварува од средината на 2000-те. Тој освои сребрен медал во дисциплината Ц-4 200 метри на Светското кану првенство во Дисбург, 2007.
Макра, Грција
Макра е грчки остров дел од Кикладите (Cyclades).
36.05°N, 26.4°W<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"> 36.05°N, 26.4°W
Боречки вештини
Боречки вештини или Борбени вештини се систем на кодифицирани вежби и традицији на борба. Сите борбени вештини имаат за цел, физички да победат друго лице, или за лична одбрана од физички закани.
Името боречки вештини произлегува од уметноста на војувањето (добиено од имињата: Марс / Арес во митологијата богот на војната) и доаѓа од XV век. Значењето се однесува на она што сега се познато како Европски историски боречки вештини, конкретно денес познато како историскио Мечување. Денес боречките вештини, најчесто се поврзуваат со азиските борбени стилови, а особено борбата против вештини, кои потекнуваат од Источна Азија. Терминот во наредна употреба, може да се однесува на секоја кодифицирана борба против системот, без оглед на потеклото. Учесник во боречки вештини, е познат како боречки уметник. Боречките вештини потекнувале и се испополнувале во и од различни култури и различни времиња.
Собејски јазик
Собејскиот, или познат како бигански, имаски или ликиски, е австронезиски јазик кој се зборува во Индонезија, на островот Нова Гвинеја. Јазикот е дел од подгрупага на сармски јазици од групата на западноокеански јазици.
Космос-268
Космос-268 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Капустин Јар, СССР на 5 март 1969 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 400 килограми. Космос-268 бил сателит наменет за воено и научно истражување.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 108,0 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 48,4°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 2063 км, а најмалото на 212.
Капиново
Географија и местоположба
Капиново — село во Општина Чашка. Селото е оддалечено 49 километри југозападно од градот Велес. Околни села се: Папрадиште и Ореше од запад, Нежилово од север, Црешнево и Бистрица од исток, и Богомила од југ.
Историја
Селото првпат се спомнува во 1480 година, но тоа старо село пропаднало. Денешното село е основано од доселеници од Порече.
Население
Во 2002 година во ова село не биле забележани жители. Истото било потврдено и на последниот попис од 2021 година.
Родови
Капиново било македонско село.
Според истражувањата од 1967 година, родови во селото биле:
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 2211 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на селски дом на селото Богомила.
Иселеништво
Капиново највеќе нараснало на 25 домаќинства, но поради големите иселувања селото целосно пропаднало. Иселеници има на многу места. Согле, Мартолци, Извор и Голозинци. Во селото Качарево во Војводина се иселиле 3 семејства. И на други места.
Калист II Цариградски
Калист II Цариградски — Вселенски патријарх исихистички монах и духовен писател кој бил патријарх во 1397 година. Бил патријарх за време на владеењето на царот Мануил II, и за време на своето кратко патријархување Цариград бил под опсада од отоманскиот султан Бајазит I.
Тој бил монах од Ксантопулскиот манастир. Заедно со уште еден монах, Игнатиј Ксантопулски, Калист II го компонирал делото Век, тракт од 100 делови за аскетските практикувања од страна на исахистичките монаси, во трактот била вметното и збирката Добротољубие, дело на Никодим Светогорец и имал големо влијание во павославната духовност. Поголемиот број на патријарси во век  биле исихеистички монаси. Во православната црква,тој се слави на 22 ноември.
Вангел Чукалевски
Вангел Чукалевски е југословенски партизан и деец на Народно ослободителната војска на Македонија.
Животопис
Роден е на година во Битола. За време на Втората светска војна се вклучил во комунистичката страна и станал командир на Четврта оперативна зона на НОВ и ПОМ. Станал член на КПМ во текот на 1944 година. На 1 јуни 1944 година добил чин мајор. Во периодот од 8 јуни до 25 септември 1944 година е командир на Првата македонска ударна бригада, а потоа е назначен за прв помошник на началникот на Главниот штаб на НОВ и ПОМ. Учествува како делегат во Второто заседание на АВНОЈ и Првото заседание на АСНОМ. Меѓу септември и октомври 1944 година е награден со Орденот Партизанска ѕвезда од Воениот штаб на НОВ и ПОЈ. На 1 декември 1944 година е назначен за потполковник, а по завршувањето на Втората светска војна имал различни функции во ЈНА.
Тамбура (македонска)
Тамбурата е македонски народен жичен инструмент со долг врат и крушковиден облик, кој се прави од оревово дрво. Инструментот го донеле Турците во Македонија во 14-тиот и 15-тиот век. Тамбурата произведува метален и боцкав звук. Може да се свири соло или во ансамбл на македонска народна музика.Оро со тамбура и други инструменти
NGC 4403
NGC 4403 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 20 март 1789 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4403 е од видот Sab. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,4 m/лм2. NGC 4403 има привидни димензии од 1,6' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 27°.
Други поделби
Проучување на NGC 4403 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 40656. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 283; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5527. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1066.
Петра
Петра е напуштен древен град во денешен Јордан. Се наоѓа на планинска долина на источниот дел во Види Араба, во која се преклопуваат патиштата кон Газа на запад, Бостра и Дамаск на север, Ејлат на Црвено море и Персискиот Залив од другата страна на пустината. На 6 декември 1985 Петра е вклучена во Списокот на светското културно и природно наследство на УНЕСКО. Петра е едно од новите седум светски чуда.
Историја
Историјата на градот најтесно е поврзана со Набатејците, но поради недостаток од пишани докази, може да се утврди од фрагментите во Библијата и од грчки и римски извори. Според Библијата, областа на Петра е населена од хоритите, но не е сигурно, дали самиот град се споменува во Стариот завет. Најстарите археолошкии остатоци од ископувањата датираат околу 6 век пр.н.е. Иако е познато дека во антиката бил главен град на Набатејците, нема многу сознанија за тоа како бил нарекуван од Семитите. Во елинистичкиот период бил познат под името Петра (карпа).
Како дел од Источната Римското Царство, околу 630 Петра била освоена од муслиманите. За време на Ерусалимското Кралство она што останало од градот е заземено од кралот Балдуин I, а под контрола на крстоносците останува сè до 1189 година.
Значење
Познат е по градбите изделкани во карпи. Благодарение на стратешки поволната положба, низ Петра поминувале караваните од југот на Арабија кои пренесувале скапоцена роба: зачини и свила од Индија, слонова коска од Африка, бисери од Црвеното Море и темјан од Јужна Арабија
HD 200740
HD 200740 (BD + 49 3448, SAO 33091, HR 8072) — ѕвезда со привидна величина од 6.37, во соѕвездието Лебед при ректасцензија 21:03:26 и деклинација +50°21′07″
NGC 6795
NGC 6795 — тројна ѕвезда во соѕвездието Орел, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 24 август 1827 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6795 е од видот *3.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 19 ч 26 м 19,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +3° 30' 46"".
Други поделби
Проучување на NGC 6795 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 251; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 469. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 202.
Мајон
Мајон (тагалог: Mayon Volcano) е вулкан и планина  во покраината Албај, во Бикол Регионот, на островот Лузон, на Филипините. Вулканот е номиниран како едно од новите 7 светски чуда.
Опис и местоположба
Мајон е класичен стратовулкан со мал централен врв. Конусот се смета за еден од најсовршено формираните вулкански конуси на светот, образуван со слоеви лава и пирокластични потоци од минатите ерупции и од ерозија. Горните падини на овој базалтно-андезитски стратовулкан се мошне стрмни, со просечна закосеност од 35–40 степени. Исто како другите вулкани во Тихиот Океан, и Мајон е дел од Тихоокеанскиот Огнен Прстен. Тој се наоѓа на југоисточната страна на Лузон, близу до Филипините, на границата на филипинската и евроазиската тектонска плоча што пак е зона на субдукција.
Мејон е најголемото обележје на Филипините и највисока точка на покраината Албеј и целиот Биколски регион со надморска височина од 2.462 метри (8.077 стапки). Вулканот географски го делат8 града и општините Легазпи Сити, Дарага, Камалиг, Гвинобатан, Лигао Сити, Табако Сити, Малилипот и Санто Доминго.
Ерупции
Мајон е најактивниот вулкан на Филипините кој избил повеќе од 51 пат во текот на минатите 400 години. Првиот запис за голема ерупција бил посведочен во февруари 1616 од страна на холандскиот истражувач Јорис ван Спилберген, кој го запишал настанот во тек на неговото патување околу светот. Првата ерупција за која постојат пошироки записи и која траела 6 дена се случила на 20 јули 1766.
Ерупцијата во 1814
Најдеструктивната ерупција на Мајон се случила во февруари 1814 (VEI 4). Течело лава но овојпат помалку отколку при ерупцијата во 1766 година. Вулканот исфрлал темна пепел и повремено го бомбардирал градот Кагсава со тефра која го затрупала. Изгореле дрвјата, реките биле оштетени а воедно настрадале и околните места. наталожениот слој пепел изнесувал 9 метри длабочина. Во Албеј загинале 2200 луѓе и ова се смета за најсмртоносната ерупција во историјата на Мајон макар што во други официјални записи бројот на жртвите изнесува 1,200.
Ерупцијата во 1881–1882
Од 6 јули 1881 докај август 1882, Мајон имал силна ерупција (VEI 3). Самуел Ниленд, биолог, професор и геолог, ја набљудувал вулканската активност на Божиќ, 1881, пет месеци по започнувањето на ерупцијата:
Ерупцијата во 1897
Најдолгата непрекината ерупција на Мајон се случила на 23 јуни 1897 (VEI 4) која траела 7 дена врнежи од оган. 11 километри источно, селото Бакакај било закопано под лавата (слојот изнесувал 15 метри). Во Санто Доминго 100 луѓе загинале од исфрлениот вулкански материјал, или жешки камења. Пепелта во темни облаци била носена и до 160 километри подалеку од катастрофалниот настан, при кој загинале вкупно 400 луѓе.
Ерупцијата во 1968
Вулканот Мајон, југоисточен Лузон, започнал со серија експлозивни ерупции во 9 часот на 21 април 1968 година, а до 15 мај се случиле повеќе од 100 експлозии, најмалку 6 лица загинале, а околу 100 км2 биле покриени со повеќе од 5 см падната пепел, блокови од пепел и текови на лава. Сите материјали биле порфиритски аугит-хиперстенски андезит. Експлозиите од кратерот на врвот (со надморска височина од 2460 м) исфрлиле големи количини на пепел и зажарени блокови до висина над 600 метри и создале пирокластичен облак, што се искачил на висина од 3 до 10 км. Вулканскиот материјал се спуштил по падините движејќи се со брзина од 9 до 63 метри во секунда. Најголемите пирокластични текови се спуштиле на југозапад и стигнале до 7 километри од врвот. Проток на аа лава, исто така, се спуштил 3½ км по оваа страна и овие блокови останале жешки дури и по неколку дена. Околу пирокластичните текови била зафатена зона широка 2 км, каде цела вегетација била изгорена и распарчена и каде не останало ништо освен наталожен тенок слој од паднат пепел.
Ерупциите во 2006
48-та ерупција на Мајон од поновото време била на 13 јули 2006. Вулканот тивко испуштал лава, што започнало на14 јули 2006. Речиси 40,000 луѓе биле евакуирани од 8 километарската опасна зона на југоисточната падина на вулканот.
По експлозијата на пепел на 1 септември 2006, еруптивната активност на вулканот почнала да се намалува. Намалувањето на клучните параметри, како што се сеизмичноста, стапките на испуштениот сулфур диоксид  укажувале дека вулканот полека се смирува. Намалената еруптивната активност се забележувала и по намалувањето на интензитетот на светењето на кратерот и по обемот на лавата на врвот. Нивото на опасност 4 било спуштено на ниво 3 на 11 септември 2006 година, на ниво 2 на 3 октомври 2006 година и на ниво 1 на 25 октомври 2006 година.
Ерупцијата во 2008
На 10 август 2008, мала експлозија на врвот исфрлил пепел 200 метри над врвот кој се разнесол во правец исток-североисток. Неколку недели пред ерупцијата, кратерот видливо бил осветлен и се почувствувале земјотреси.
Ерупцијата во 2009–2010
На 10 јули 2009, нивото на опасност 1 (слаба активност) на ниво 2 (умерена активност) бидејќи бројот на забележаните земјотреси го достигнал нивото на претходната фреатичка експлозија во 2008.
Во 5:32 наутро на 28 ноември 2009, помала експлозијаод пепел се случила во кратерот на врвот. Столб од кафена пепел се издигнал 600 метри над кратерот и се упатил североисточно. 24 часа пред експлозијата, 13 земјотреси биле регистрирани a испуштањето пареа било со умерено ниво. Нивото на опасност останало 2, но подоцна било објавено дека се наближува тропски циклон па биле преземени дополнителни мерки на претпазливот поради опасноста од лахар или можен колапс на ѕид на вулканот. Во 1:58 наутро на 11 ноември 2009, помала експлозија се случила во кратерот која траела околу 3 минути. Поради облаците не бил видлив столб од пепел. За 24 часа биле регистрирани 20 вулкански земјотреси. Статусот останал на ниво 2. На 14 декември 2009, во 8 часот попладне, после 83 вулкански земјотреси регистрирани во рок од 24 часа и зголемени емисии на сулфур диоксид, нивото за опасност се подигнало на 3. Раноизутрината на 15 декември 2009, умерена експлозија на пепел се случила на врвот на кратерот и „тивкото течење на лава" резултирало со текови од 500 метри надолу од врот. До вечерта, властите на покраината Албеј евакуирале околу 20,000 луѓе во полупречник од 8 километри околу опасната зона. Во таа 8 километарска опасна зона живеат 50,000 луѓе. На 20 декември 2009, опасноста дошла до ниво 4 поради покачениот лавин тек на јужниот дел на вулканот и зголемувањето на сулфур диоксид на 750 тони на ден. Во вулканот биле регистрирани скоро 460 земјотреси. На границата на опасната зона се слушале татнежи како грмотевици.Над 9,000 семејства (44,394 луѓе). Вулканот бил обезбедуван од војската присутна тука за превенција или намалување на штетите на евакуираните лица и на ниеден цивил нему било дозволено да се приближи до опасната зона. Нивото 4 останало и во декември а евакуираните ги поминале новогодишните празници во центрите за евакуација На 25 декември емисиите на сулфур диоксид достигнале до 8,993 тони на ден. Исфрлениот вулкански материјал одпочетокот на ерупцијата се проценувал на 20 до 23 милиони кубни метри камења и вулкански отпадоци, во однос на 50 до 60 милиони кубни метри во минатите ерупции. На 2 јануари 2010, нивото било спуштено на 3 поради намалувањето на вулканската активност во тек на претходните 4 дена. Испуштениот сулфур диоксид од 8,993 тони на ден паднал на 2,621 тони на ден. 7,218 семејства се вратиле во своите домови (со живеалишта на 7–8 км) додека останатите 2,728 семејства соживеалишта 4–6 км воопасната зона останале во центрите за евакуација. На 13 јануари 2010, нивото на опасност паднало на 2.
Фреатичка ерупција во 2013
На 7 мај 2013, во 8 часот наутро вулканот имал фреатичка ерупција со траење од 73 секунди. Пепел, пареа и какења биле исфрлени во тек на ерупцијата. Облаците со пепел стигнале 500 метри над вулканот и се упатиле во правец запад југозапад. Настанот убил петмина алпинисти од европско потекло, како и нивниот филипински водич. Неколкумина други биле повредени. Според наодите, починатите алпинисти настрадале од удар и од задушување. Еден од спасените, имал скршеници на раката и изгореници на грбот и на вратот. Наспроти ерупцијата, нивото на опасност останало на ниво 0. Никаква сеизмичка активност не претходела на оваа ерупција и вулканот непокажувал знаци за понатамошно интензивирање на активноста. така што не била планирана евакуација на населението.
Ерупцијата во 2018
На 14 јануари 2018, вулканот еруптирал, исфрлајќи пепел и чад, поради што илјадници месни жители во паника ги напуштиле своите домови. Филипинскиот Институт за вулканологија и сеизмологија соопштил дека ерупцијата на Мајон, траела околу пет минути. Ерупцијата предизвикала сивкасат чад и столб од пепел, кои не беа многу видливи бидејќи вулканскиот кратер бил опкружен со облаци. Од кратерот се ширела миризба на сулфур, а месните жители можеа да го слушнат татнежот на вулканската активност. Институтот го покачил нивото на опасност на втор степен. Локалната полиција соопштила дека поради ерупцијата над 2.200 жители на местата Гинобатан, Камалиг и Анолинг ги напуштиле своите домови и се префрлиле во прифатни центри. На 24 јануари 2018 година, од вулканот избиле фонтани од жешка лава проследени со огромни облаци од пепел и поради сè поопасната ерупција повеќе од 56.000 селани побарале засолниште во центрите за евакуација. Филипинскиот институт за вулканологија и сеизмологија изјавил дека лавините фонтани се високи до 700 метри над кратерот, а пепелта во првите моменти на ерупцијата се искачила на височина до 3 километри. Пред да избие лавата од вулканот, биле забележани три големи вулкански експлозии.
Смртоносен лахар
По ерупцијата на 30 ноември 2006 година, силните дождови што го придружувале тајфунот Дуриан создале лахари од вулкански пепел и камења од последната ерупција, при што загинале најмалку 1.266 лица. Прецизната бројка можеби никогаш не е позната бидејќи многу луѓе биле закопани под лизгањата кал. Голем дел од селото Паданг (предградие на Легазпи Сити) било прекриено со кал која стигнувала дури до крововите на куќите. Градот Легазпи ја избегал калта но настрадал од тешки поплави и прекини на електрична енергија. Делови од градот Дарага, исто така, биле уништени, вклучувајќи ја и областа Цагсава, каде што урнатините од ерупцијата од 1814 година повторно биле делумно затрупани.
Слични такви лахарски постерупции се случиле во октомври 1766 година, неколку месеци по јулската ерупција од таа година. Тешките дождови на силниот тајфун го носеле исфрлениот вулкански материјал закопувајќи ги плантажите и цели села. Во 1825 година, истото во Кагсава убивајќи 1.500 луѓе.
Набљудување на Мајон
Мајон е најактивниот вулкан на Филипините и редовно се набљудува од страна на Филипинскиот институт за вулканологија и сеизмологија чија опсерваторија се наоѓа на 12 километри до врвот. Три телеметрички станици се инсталирани на падините коипраќаат информации на 7 сеизмомери на различни локации околу вулканот. Институтот располага со далечински електронски бројачи (EDM), прецизни референтни точки за израмнување и преносливи летачки спектрометри за следење на дневната активност на вулканот
Матеј I Цариградски
Матеј I Цариградски — Вселенски патријарх од 1397 до 1405 година.
Монах и штитеник на Нил, тој бил епископ Кизички во 1387 година, за време на претходнит патријарх. Со поддршката на царот Мануил II, станал патријарх во 1397 година, но набрзо наишол на отпор од митрополитот Анкирски Макариј и Матеј Кизички, кои конечно успеале да го расчинат на патријахалниот синод во 1405 година.
Космос-269
Космос-269 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 5 март 1969 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 875 килограми. Космос-269 бил сателит наменет за електронско извидување, јавување и наведување.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 95,2 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 541 км, а најмалото на 520.
Васил Танев
Васил Константинов Танев (9 октомври 1897 – 21 ноември 1941) бил бугарски комунист од македонска народна припадност, еден од тројцата оперативци на Коминтерната уапсен и суден за соучество во палењето на Рајхстагот во 1933 година.
Академска нечесност
Академска нечесност или академски прекршок е секаков вид на мамење што се врши во однос на формална академска вежба. Може да вклучи
Васил Танев
Танев е роден во Гевгелија, во Солунскиот вилает на Отоманската империја (денешна Република Македонија) и се приклучил на Бугарската комунистичка партија во 1919 година. По неуспехот на Септемвриското востание од 1923 година, тој побегнал во Кралството СХС, а потоа се движел меѓу Советскиот Сојуз и тајните мисии во Бугарија.
Академска нечесност
Академската нечесност е документирана во повеќето видови на образование, од основни училишта до средни училишта. Низ историјата овој вид на нечесност имал различни степени на одобрување. Денес, оние кои се дел од образовното општество сè повеќе заземаат многу негативен став за академската нечесност.
Историја
Во античко време, поимот за интелектуална сопственост не постоел. Идеите биле заедничка сопственост на писмената елита. Книгите се издавале со рачно препишување. Научниците во нивните дела слободно користеле или коментирале туѓи материјали, овие дела содржеле оригинален материјал во мерка која што ја посакувал авторот. Не постоел стандарден систем за цитирање, бидејќи печатењето и фиксното нумерирање на страници се појавиле во иднина. Научниците биле мала елитна група кои се знаеле и генерално си верувале помеѓу себе. Овој систем продолжил и низ средниот век во Европа. Образованието било на латински и повремено на грчки. Некои научници биле монаси, живееле во манастири. Бидејќи своето време го минувале во манастири, во најголемиот дел од времето копирале ракописи. Други научници биле во урбаните универзитети поврзани со Римокатоличката црква.
Васил Танев
Во 1933 година, Танев бил во Германија и работел за Коминтерната под водство на Георги Димитров. На 9 март 1933 година Танев, Димитров и Благој Попов, заедно со другите биле уапсени и обвинети за соучество во пожарот во Рајхстагот. На Лајпцишкиот процес сите тројца биле ослободени.
Академска нечесност
Историја
Академската нечесност датира од првите тестови. Научниците напоменале дека мамењето било распространето на испитите за кинеската државна служба пред илјадници години, дури и кога мамењето се казнувало со смртна казна за испитаникот и за испитувачот. Пред основањето на MLA (модерната јазична асоцијација) и АPА (американската психолошка асоцијација) на крајот од 19 век, немало поставено стандарди за тоа како правилно да се користат цитати од туѓи дела, што можеби предизвикало многу случаи на плагијат од незнаење.
Во доцниот 19-ти и почетокот на 20 век, мамењето било широко распространето во колеџ кампусите во САД, и не се сметало за бесрамно помеѓу студентите. Се проценува дека околу две третини од студентите мамеле во одреден момент од нивната колеџ кариера на крајот од 20 век. Братствата често користеле т.н. мелници за есеи, каде доделените трудови се чувале и можело да се предаваат одново и одново од различни студенти, често со единствена промена во името на хартија. Како што високото образование во САД тежнеело кон меритократија, сепак, поголем акцент бил ставен на мерките против мамење, и новите разновидни студентски тела тежнееле да заземат поголем негативен став кон академската нечесност.
Васил Танев
Танев бил признат како херој при враќањето во Русија, но бил принуден на самокритика, подоцна во триесеттите години од минатиот век. Бугарската комунистичка партија му наредила да изврши мисија во Бугарија во 1941 година, каде што бил убиен подоцна истата година близу Лагадина, Солунско.
Академска нечесност
Академската нечесност денес
Академската нечесност е ендемска во сите нивоа на образованието. Во САД, студиите покажуваат дека 20% од учениците започнале со мамење во прво одделение. Слично на тоа, други студии откриваат дека моментално во САД имаат мамено 56% од учениците во основно училиште и 70% од средношколците.
Студентите не се единствените кои мамат во академската средина. Една студија помеѓу училишните наставници од Северна Каролина покажала дека околу 35 проценти од испитаниците изјавиле дека биле сведоци на мамење од страна на нивните колеги во една или друга форма. Подемот на високоризичното тестирање и последиците од резултатите врз наставниците се наведуваат како главна причина зошто некој наставник можеби би сакал да ги даде резултатите на неговите ученици.
Првите научни студии во 1960-тите за академска нечесност во високото образование утврдиле дека на национално ниво во САД, некаде помеѓу 50% -70% од студентите мамеле барем еднаш. Додека на национално ниво, овие стапки на мамење во САД остануваат стабилни денес, постојат големи разлики помеѓу различни училишта, во зависност од големината, селективноста, и мерките против мамење преземени од училиштето. Општо земено, колку е помал и повеќе селективен колеџот, толку помалку мамење се случува таму. На пример, бројот на студенти кои се впуштиле во академска нечесност во малите елитни колеџи за либерални уметности вообичаено е мал со стапка од 15% -20%, додека препишувањето во големите јавни универзитети може да биде со висока стапка до 75%. Исто така, истражувачите откриле дека студентите кои посетуваат училишта со код на чесност, има помала веројатност да мамат споредено со учениците во училиштата во кои има други начини на спроведување на академски интегритет. Што се однесува на високото образование, една неодамнешна студија покажала дека 56% од студентите на МБА (Master of Business Administration) признале мамење, заедно со 54% од дипломираните студенти во областа на инженерството, 48% во образованието, и 45% во правото.
Покрај тоа, постојат онлајн сервиси кои нудат подготвување на каков било вид на домашни задачи од ниво на средно училиште и на колеџ, и нудат да ги полагаат онлајн тестовите за студентите. Додека администраторите често се свесни за ваквите мрежни места, тие се неуспешни во спречување на мамењето со домашните и со ненадгледуваните онлајн тестови, па затоа ја поддржуваат препораката на математичката асоцијација на Охајо да се изведе најмалку 80% од оценката на онлајн класовите со надгледувани тестови. Додека истражувањата за академска нечесност во другите земји се минимални, анегдотски докази укажуваат дека мамењето може да биде дури и позастапено во земји како Јапонија.
Типологија за академско недолично однесување е осмислена од страна на Пери (2010). Типологијата на Пери претставува дво-димензионален модел на академско недолично однесување со една димензија мерење на степенот до кој правилата се разбрани и друга димензија мерење колку внимателно овие правила се почитуваат. Според типологија, само оние студенти кои ги разбрале правилата, но не успеале да се придржат до нив се класифицирани како "измамници".
Плагијати
Плагијат, според дефиницијата во речникот Random House Compact Unabridged Dictionary од 1995 година, е "употреба или блиско емитирање на јазикот и мислите на друг автор и нивна репрезентација како сопствено оригинално дело." Во академијата, тоа пошироко се гледа како усвојување или репродукција на оригинални интелектуални творби (како концепти, идеи, методи, информации или изрази, итн) од друг автор (лице, колектив, организација, заедница или друг вид на автор, вклучувајќи анонимни автори), без соодветно признание од каде оригиналот е цитиран и не е соодветно платен. Ова може да варира од позајмување на фраза без наведување на нејзиното потекло, до парафразирање на нечија туѓа оригинална идеја без цитирање, како и до продажба на лажни договори.
Современиот концепт за плагијатот како неморал и оригиналноста како идеал се појавиле само во Европа во 18 век, додека во претходните векови авторите и уметниците биле охрабрени да ги "копираат мајсторите колку што е можно подобро" и да се избегнат "непотребните пронајдоци". Новите морали од 18 век се институционализирале и видно се спровеле во секторите на академијата (вклучувајќи ги академските науки, образованието, инженерството, итн.) и новинарството, каде плагијатот сега се смета за академска нечесност и прекршување на новинарската етика, и е предмет на санкции како протерување и други штетни последици за кариерата. Не толку во уметноста, која се противела заради нивната одамна воспоставена традиција на копирање како фундаментална практика на креативниот процес, плагијатот сè уште енормно се толерира од уметниците и во 21 век. Законодавството е професионална област која не е структурирана околу концептот на оригиналност и плагијатите се помалку релевантни.
Плагијатот не е кривично дело, но не се одобрува, и повеќе спаѓа во морален прекршок. Тој може да биде случај за граѓанско право ако е толку значаен и претставува кршење на авторските права.
Од 2000 година се зголемиле дискусиите на тема за студентски плагијати, со големо внимание на овие дискусии центрирано околу прашањето за тоа како најдобро да им се помогне на студентите да ги разберат и да ги избегнат плагијатите.
Фабрикација
Фабрикација е фалсификување на податоци, информации или цитати во каква било формална академска вежба. Ова вклучува измислување на цитати за да се поддржат аргументите. Фабрикацијата доминира во природните науки, каде што студентите понекогаш фалсификуваат податоци за да ги направат експериментите да "работат". Тука спаѓа и фалсификувањето на податоци, во кои се внесуваат лажни тврдења за некое направено истражување, вклучувајќи селективно поднесување на резултатите за да се исклучат неповолните податоци и да се генерираат вештачки податоци.
Библиографски наводи често се фабрикувани, особено кога одреден минимален број на наводи се бара или се смета за доволен за одредениот вид на труд. Овој тип на фабрикација може да варира од наведување на дела чии наслови изгледаат релевантно, но кои студентот не ги прочитал, до измислување на лажни наслови и автори.
Исто така постои и суво-лабораториска практика која може да се изведе на хемија или на други лабораториски курсеви, во кои наставникот јасно очекува експериментот да даде одредени резултати (што ги потврдува воспоставените закони), така што студентот започнува од резултатите и работи наназад, пресметувајќи што експерименталните податоци би требало да бидат, често додавајќи варијација на податоците. Во некои случаи, лабораторискиот извештај е напишан пред да се спроведе експериментот, а во некои случаи, експериментот воопшто не се спроведува. Во секој случај, резултатите се она што инструкторот очекува.
Измама
Измама е давање на лажни информации на наставникот / инструкторот за формална академска вежба. Примери за ова вклучуваат земање на повеќе време за домашните тестови отколку што е дозволено, давајќи нечесен изговор кога прашуваат за продолжување на крајниот рок, или лажно тврдат дека ја поднеле работата. Овој тип на академско недолично однесување често се смета поблаго од поочигледните форми на мамење, и инаку-чесните студенти понекогаш се вклучуваат во ваков вид на нечесност без притоа да се сметаат за измамници. Исто така, тоа понекогаш се прави од страна на студенти кои не успеале да завршат задача, да ја избегнат одговорноста за тоа.
Саботажа
Саботажа е кога еден ученик ги спречува другите во завршувањето на нивната работа. Ова вклучува сечење на страници од книги од библиотека или намерно попречување на експериментите на другите. Саботажа обично се прави само во високо конкурентни средини, како во исклучително елитни училишта каде ранкингот во класот високо се цени. Несоодветното однесување и нарушувањето на учењето на другите ученици на ниско ниво, сепак, е многу често во сите образовни институции. Некои библиотекари во медицинските училишта напоменале дека важни статии, потребни за читање за клучните курсеви, често се водат за исчезнати од списанијата - исечени со жилети, скалпели, или други остри сечила. Други списанија биле обоени со креон.
Мамење
Мамењето може да биде во облик на белешки за препишување, гледање преку нечие рамо за време на испит, или каква било забранета размена на информации помеѓу студентите во врска со испитот или вежбата. Многу разработени методи на мамење се развиени со тек на годините. На пример, откриени се ученици кои криеле белешки во тоалетно казанче, во рабовите на нивните безбол капи, или во нивните ракави. Исто така се појавило и чување на информации во графички калкулатори, пејџери, мобилни телефони и други електронски уреди со почетокот на информатичката револуција. Додека некои ученици долго време тајно гледаат во тестовите на оние кои седат во нивна близина, некои ученици активно се обидуваат да им помогнат на оние кои се обидуваат да мамат. Методите за тајна сигнализација на вистинскиот одговор помеѓу пријателите се сосема различни, почнувајќи од кодирано кивање или тропање со молив до испуштање на пискави звуци надвор од дометот на слушање на повеќето наставници. Познато е дека некои ученици користат разработени средства, преку користење на систем со повторливи сигнали на телото, како договорени движења на рацете или на нозете за да се пренесат одговорите (т.е. каде еден допир со стапалото може да одговара на одговорот "А", два допири на одговорот "Б ", и така натаму).
Мамењето се разликува од повеќето други форми на академска нечесност, при што луѓето можат да се вклучат во него без никаква академска корист за себе. На пример, студент кој нелегално телеграфира одговори на пријател за време на тест спаѓа во мамење, иако студентот кој ги праќа одговорите во никој случај не влијае на сопствената работа. Друг пример за академска нечесност е дијалог помеѓу два студенти од ист клас, при што за двајцата е закажан тест за тој ден, но во два различни временски периоди. Ако студентот од првиот период на полагање го информира другиот студент кој полага во подоцнежниот период за тестот, тоа се смета за академска нечесност, иако првиот студент нема никаква лична корист. Оваа форма на мамење - иако запоставена - може разбирливо да се нарече алтруистичка.
Професорски прекршок
Професорски прекршок вклучува неправилно оценување на трудовите на учениците и усните испити, одделенска измама, намерна небрежност кон мамењето или помош при мамење. Ова може да се направи од причини за лична пристрасност кон учениците (фаворизирање) или одредена гледна точка (интелектуална нечесност), за поткуп, или да се подобри сопствената ефикасност на наставникот со зголемување на стапката на положување. Ова сè уште повремено се прави од причини на его или за вршење на сексуални услуги (сексуално вознемирување).
Имперсонација
Имперсонација е форма на мамење каде што наместо студентот, друга личност ја извршува доделената задача или испит. За разлика од мамењето, академската работа целосно се предава на друго лице или организација, вообичаено за пари.
Причини
Постојат различни причини за академско недолично однесување. Истражувачите ја имаат проучено корелацијата на мамењето со личните одлики, демографијата, контекстуалните фактори, методите за одвраќање од недолично однесување, па дури и со фазите на морален развој.
Мотиви за мамење
Некои научници тврдат дека постојат студенти кои имаат патолошка потреба да мамат. Писателот Томас Малон истакнал дека многу научници откриле плагијат во литературата (Семјуел Тејлор Колриџ и Чарлс Ред се два значајни примери) при што често се извршува на начин сличен на клептоманија. Тоа е психолошка болест поврзана со неконтролираното крадење, дури и кога тоа е против интересите на крадецот. Од друга страна, Малон заклучил дека е веројатно повеќето "измамници" да прават рационален избор за извршување на академски прекршок.
Ричард Фас ја истакнува можноста дека бизнис скандалите од реалниот свет предизвикуваат студентите да веруваат дека нечесноста е прифатлив метод за постигнување на успех во современото општество. Академската нечесност, во овој случај, би била пракса за реалниот свет. За некои студенти, ќе постои дихотомија помеѓу успехот и чесноста, и нивната одлука е дека: "Тоа не е дека сакаме чесност помалку, но дека сакаме успех повеќе." Спротивно на тоа, други научници сметаат дека со неодамнешното зголемување на корпоративната етика поврзана со отпуштањата во светот на бизнисот, овој пристап за да мамење ја губи својата привлечност, ако воопшто некогаш навистина ја имал.
Неодамнешните студии покажуваат дека не постои јасна врска помеѓу академската нечесност и академскиот успех. Една студија покажува дека на студенти на кои им била дадена неочекувана можност за мамење не ги подобриле своите оценки значително во однос на контролната група. Друга студија покажува дека студентите на кои им било дозволено да донесат листови за препишување на тест не ги подобриле нивните оценки. Додека ова може да е во конфликт со заедничката перцепција за мамењето (една анкета покажала дека само 13% од мажите и 46% од жените сметаат дека мамењето не помага за подобрување на оценките), често е очигледно за професорите и членовите на академските комисии за однесување кога некој труд е плагијат заради неговиот инфериорен квалитет.
Во САД, во просек една третина од одличните учениците имаат мамено. Заради тврдењата дека академската нечесност претставува скратен пат, дури и одличните ученици може да бидат доведени во искушение да мамат. Се тврди дека дури и ако некој плагијат труд добие релативно ниска оценка, таа оценка е всушност висока, со оглед на тоа колку време и напор се вложени во тој труд. Во претходно споменатата студија (во која на учениците им било дозволено да донесат листови за препишување на тест, но не ги подобриле своите резултати), истражувачот заклучил дека студентите ги користеле белешките за препишување како алтернатива за учење, а не како надополнување на учењето, така што потрошиле помалку време за подготвување на испитот.
Наставници
Федералната влада на САД спроведува високоризично тестирање како дел од програмата Ниту Едно Дете Да Не Се Изостави, запишана во законот во 2002 година. Училиштата и наставниците се одговорни за резултатите. Според Стивен Левит и Стефан Дубнер, соавторите на “Freakonomics”, познато е дека наставниците "предаваат за тестот": додека на предавање не ги кажуваат вистинските одговори, тие предаваат прашања слични на нив, и ја изоставуваат било која тема што нема да биде тестирана. Левит, исто така, наведува дека наставниците може да ги “надуваат” резултатите од тестовите дадени во нивната училница. Наставниците и библиотекарите може да имаат значително проактивно влијание во вршењето на чесна работа.
Демографски и лични причини
Истражувањата идентификуваат голем број на демографски одлики кои се наведуваат како важни влијанија врз мамењето, вклучувајќи возраст, пол и средна оцена. Постарите студенти, жените и студентите со повисоки академски достигнувања има помала веројатност да мамат, додека учениците кои се вклучени во многу воннаставни активности има поголема веројатност да го сторат тоа. Студентите кои се вклучени во воннаставните активности може да бидат помалку посветени на своите студии, или можеби тие активности бараат поголем дел од нивното време така што се мешаат со нивните студии, создавајќи им поголем поттик да мамат. Утврдено е дека постои поголема веројатност да мамат помладите ученици: наодите од една студија укажуваат дека најголемите инциденти на мамење се случуваат за време на првата година на колеџ. Иако, може да се очекува мамењето да се намали со поголем морален развој, еден експеримент покажал дека не постои директна врска помеѓу тоа како некој студент ќе го изведе тестот за морал и веројатноста тој студент да изврши мамење (што значи дека студентите во пред-конвенционалната фаза на моралот има веројатност да мамат исто како оние во пост-конвенционалната фаза).
Расата, националноста, и класата сите покажуваат мала корелација со академското недолично однесување. Исто така не постои корелација помеѓу тоа колку некое лице е религиозно и веројатноста дека тоа лице ќе мами. Една споредба помеѓу учениците од различни религии дала слични резултати, иако студијата покажала дека Евреите имаат тенденција да мамат помалку од припадниците на другите религии. Една од најсилните демографски корелации со академското недолично однесување во САД е со јазикот. Студенти кои зборуваат англиски како втор јазик се покажало дека повеќе извршуваат академска нечесност и постои поголема веројатност да бидат фатени од оние на кои англискиот им е мајчин јазик, бидејќи тие често нема да сакаат да ги препишат изворите со нивни сопствени зборови, плашејќи се дека значењето на реченицата ќе биде изгубено заради сиромашните парафразирачки вештини. Во системот на Универзитетот на Калифорнија, меѓународните студенти сочинуваат 10% од телото на студентите, но сочинуваат и 47% од случаите за академска нечесност.
Контекстуални причини
Академското недолично однесување е полесно да се проследи според академската и социјалната средина на студентот отколку според неговото или нејзиното потекло. Овие контекстуални фактори може да бидат широки како социјалниот состав на училиштето и тесни како инструкциите што ги дава наставникот пред испит.