cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Цртање
Уметност
Осветлувањето на субјектот бил исто така клучен елемент во создавањето на уметничко дело, а меѓусебното влијание на светлината и сенката бил вреден метод во алатникот на уметникот. Поставувањето на изворите на светлина можело да направи значителна разлика во видот на пораката што се прикажувала. Повеќекратните извори на светлина можеле да ги измијат сите брчки на лицето на една личност, на пример, и да дадат помладешки изглед. Спротивно на тоа, еден извор на светлина, како што била суровата дневна светлина, можело да послужи за истакнување на која било текстура или интересни одлики.
Кога црта предмет или фигура, вештиот уметник обрнувал внимание и на областа во силуетата и на она што се наоѓала надвор. Надворешноста се нарекувала негативен простор и можела да биде важна во претставата како и фигурата. Предметите поставени во позадината на сликата требало да изгледаат правилно поставени каде и да можат да се видат.
Студијата бил нацрт-цртеж кој бил направен како подготовка за планирана конечна слика. Студиите можеле да се користат за одредување на изгледот на одредени делови од завршената слика или за експериментирање со најдобриот пристап за постигнување на крајната цел. Како и да е, добро изработената студија можела сама по себе да биде уметничко дело, а многу часови внимателна работа можеле да бидат потребни за да се заврши студијата.
Процес
Поединците покажувале разлики во нивната способност да произведувале визуелно прецизни цртежи. Визуелно точниот цртеж се опишувал како „препознатлив како посебен објект во одредено време и во одреден простор, направен со малку додавање на визуелни детали што не можеле да се видат во претставениот објект или со мало бришење на визуелните детали.
Контролата на моторот била важна физичка компонента во „производната фаза“ на процесот на цртање. Се сугерирало дека контролата на моторот играла улога во способноста за цртање, иако нејзините ефекти не биле значајни.
Се сугерирало дека способноста на поединецот да го согледал предметот што го цртал била најважната фаза во процесот на цртање. Овој предлог бил поддржан од откривањето на робустен однос помеѓу перцепцијата и способноста за цртање.
Овој доказ делувал како основа на книгата како да се цртало на Бети Едвардс, Цртеж на десната страна на мозокот. Едвардс имал за цел да ги научи своите читатели како да цртаат, врз основа на развојот на перцептивните способности на читателот.
Понатаму, влијателниот уметник и уметнички критичар Џон Раскин ја истакнал важноста на перцепцијата во процесот на цртање во неговата книга Елементи на цртежот. Тој изјавил дека „Зашто јас сум речиси убеден, дека кога еднаш ќе видиме доволно остро, многу малку е тешко да се нацрта она што го гледаме“.
Исто така, се покажало дека влијаело на нечија способност да креира визуелно точни цртежи. Краткорочната меморија играла важна улога во цртањето бидејќи погледот се префрлал помеѓу предметот што го цртал и самиот цртеж.
Некои студии кои ги споредувале уметниците со неуметниците откриле дека уметниците поминувале повеќе време стратешки размислувајќи додека цртаат. Особено, уметниците трошеле повеќе време на „метакогнитивни“ активности како што се разгледување на различни хипотетички планови за тоа како би можеле да напредуваат со цртежот.
Наводи
Белешки <references group="" responsive="1">
Киро Урдин
Киро Урдин (роден во 1945 во Струмица) — македонски сликар.
Животопис
Роден е во Струмица, Македонија во 1945 година. Дипломирал на правниот факултет во Белград во 1969 година. Во периодот од 1971 до 1973 Урдин работел како новинар, но подоцна тој студирал на Академијата за уметност во Париз, Франција. Од страна на “Академијата на филмот” во Париз бил награден, а во 1982 – 1983 изработувал портрети на истакнатите учесници на “Струшките вечери на поезијата”. Од 1984 година тој работел како слободен уметник во повеќе земји. Имал можност да твори во Франција, САД, Јапонија, Швајцарија, Шведска, Мексико, Белгија, Порторико, Филипини и Тајван.
Покрај сликарството и книгите, од работилницата на Урдин излезени се и неколку краткометражни филма – “Уметноста на Киро Урдин”, “Те сакам, Ибан” и “Планетариум” во продукција на МРТВ.
Во 1997 година ја претставувал Република Македонија во Солун, културната престолнина на Европа.
NGC 6083
NGC 6083 — спирална галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6083 се споменува и како MCG 2-41-20, CGCG 79-80, NPM1G +14.0443, double system ?.
Откривање
Објектот е откриен на 21 јуни 1876 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6083 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 6083 има привидни димензии од 0,7' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 16 ч 13 м 12,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +14° 11' 10"". Положбениот агол на објектот е во износ од 42°.
Други поделби
Проучување на NGC 6083 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 57520. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 200; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 958. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 168.
Црква „Собор на Дванаесетте Апостоли“ - Авдамал
Црквата е изградена во 1836 г. како гробишен храм во јужниот дел на селото. Во 1850 г. е опожарена и обновена во 1856 г. Има вреден живопис од средината на XIX век, дело на мијачките зографи Христо, Исаија, Кузман и Серафим Фрчковски.
Во парохијата влегува и храмот „Св. Јован Претеча“.
Нарански јазик
Нарански јазик — нилосахарски јазик зборуван во западна Еритреја. Јазикот е често помешуван со кумански јазик, бидејќи се во иста јазична фамилија и географска област. Јазикот е во опасност на исчезнување.
Грб на Малдивите
Грбот на Малдивите е официјалниот грб на државата кој се состои од кокосова палма, полумесечина и ѕвезда, две знамиња (државни) и натпис со името на државата на традиционален арапски јазик.
Палмата ја симболизира живописноста на народот и државата, полумесечината и ѕвездата се симболи на Исламот, додека натписот и знамињата ја симболизираат државата.
Загорани
Загорани — село во Општина Прилеп, во областа Пелагонија, во околината на градот Прилеп.
Географија и местоположба
Селото Загорани се наоѓа во Прилепско Поле, во областа Пелагонија, оддалечено 17 километри југозападно од градот Прилеп, во близина на делницата Битола-Скопје. Селото се наоѓа на граница меѓу возвишението Шипковица на југоисток и низински дел на северозапад. Околни населби се Веселчани, Чепигово, Тројкрсти и др. Куќите се групирани во три маала: Горно, Црквенско и Долно.
Историја
Подрчајето на Загорани е населено уште од неолитот, за што сведочи наоѓалиштето Тумба на височинка недалеку од селото.
Не се знае точно кога е формирано денешното село Загорани. За најстар род во селото се сметаат Мицковци кои се делат на: Дамчевци, Митковци, Гугутковци и Станковци. За време на турското ропство половина од атарот со најдобра земја била чифлишка. Сопственици биле: Мустафа-бег од Битола, Ариф Афуз, Чатал и Имер Манче од Прилеп, Јашар и Салија од Трновци. Другата половина од земјата припаѓала на жителите. По 1912 година жителите ја откупиле чифликсајбиската земја, а некои ја добиле со аграрната реформа.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Загорани живееле 200 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Загорани имало 144 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Според пописот од 2002 година селото Загорани брои 108 жители, сите Македонци.
Родови
Загорани е македонско православно село, родовите во селото се староседелски и доселенички.
Родови во Загорани се:
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1502 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 99 гласачи.
Иселеништво
Се знае за следните постари иселени родови и семејства од ова село.
Пилковци, Кадинци и Дамевци иселени се во Пашино Рувци. Ѕвездаковци иселени се во Кореница. Лозановци иселени се во Бучин. Мицковци иселени се во Кадино Село. Џанговци и Брсјаковци иселени се во Боротино.
Превалец
Превалец може да се однесува на:
или населено место
Вити Леву
Вити Леву е најголем остров во Фиџи, остров на кој се наоѓа главниот град на Фиџи, Сува, и дом на голем број од популацијата на Фиџи.
Географија и економија
Геолозоите веруваат дека островот во минатото бил поплавуван многупати, и бил покриен со лава и други вулкански материјали. Поради земјотереси и вулканси ерупции островот е нерамен, и е поделен на две еднакви половини од север на југ.
Источната страна на островот е подложна на големи дождови, додека пак западната страна е значително посува. Па така, производството на шеќерна репка успева на западната страна, додека пак на источната страна успева млечната индустрија.
Островот е познат како дом на најголемите бубачки во светот.
Локалитети
На островот Вити Леву се наоѓа главниот град на Фиџи, Сува, и е дом на речиси три-четвртини од населението во републиката (околу 580,000). Други познати градови, сите околу крајбрежјето, се: Ба, Лаутока, Нади, Наусори, Ракираки, и Сигатока.
Познати знаменитости на островот се: плажата Натадолија и одморалиштето на тихиот океан кое е оддалечено 50 километри од градот Сува.
Епирско востание (1854)
Епирското востание од 1854 година било едно од најважните кои се случиле во Епир против Османлиското Царство. Востанието избувнало непосредно по започнувањето на Кримската војна кога голем број на епирски Грци со поддршка од новоформираната грчка држава започнале револт против османлиската власт.
Позадина
Кога започнала Кримската војна, голем дел од Грците чувствувале дека ја добиле можноста за ослободување на Епир, каде голем дел од населението било со грчко потекло. Грчката војна за независност сè уште била свежа во нивните умови, како и руската интервенција која помогнала за создавање на Грција. Иако официјално Грција се воздржила под британски и француски притисок како сојузници на Османлиите во Кримската војна, сепак властите организирале голем број на востанија во Епир, Тесалија и Крит.
Востание
На 30 јануари 1854 година, Спиридон Караискакис дал голем број на говори во селата источно од Арта обидувајќи се да го мотивира грчкото население за да се вклучат кон отпорот. Првата цел на востанието била главниот град на покраината Арта која била заземена од 2,500 војници. Во меѓувреме грчкиот генерал Теодорос Гривас со 300 војници зазел две села, а востанието се проширило и во планинските региони. . Во исто време кон востанието се приклучиле и неколку грчки офицери кои претходно дале оставка од своите позиции во Грција.
Османлиите возвратиле со со околу 5,000 војници успевајќи повторно да ја вратат контролата над Арта. По овој успех следувал напад на седиштето на грчките востаници источно од Арта, каде по големи борби востаниците се повлекле кон Грција. Османлиските сили ги елиминирале сите востаници околу Јанина. Ситуацијата започнала да се влошува кога османлиските сили добиле засилување, а британските и француските сили го блокирале пристаништето Пиреја, правејќи директен притисок кон грчката влада за повлекување на своите офицери.
На 12 мај револтот бил официјално задушен по повлекувањето на Грците, а по ова следувале грабежи низ голем дел од селата од страна на османлиските и албанските сили.
Сала на огледалата
Галерија на огледала е пространа барокна галерија во дворецот во Версај. Била изградена во XVII век, како блескава претставителна просторија на кралот Луј XIV. Била наменета да ги импресионира посетителите на овој апсолутен монарх. Долга е 73 метри, широка 10,5 метри, со 17 големи прозорци од едната страна и 578 огледала од друга страна. Галеријата на огледалата е дизајнирана од архитектот Жил Ардуен Мансар. Работите на неа се одвивале од 1678 до 1684 година.
Огледалната галерија ги комбинира салоните на војната и мирот. Огледалата биле наместени во 1665 година. Шарл Лебрен насликал повеќе од 1000 м2 тавани, со 30 големи композиции. Понекогаш оваа галерија била украсувана со сребрен мебел.
Историски карактер
Галеријата на огледала е прославена по свадбата на кралот Луј XVI и Марија Антоанета во 1770 година. На 18 јануари 1870 година тука била прогласена Германското Царство и бил крунисан царот Вилхелм. Со потпишувањето на Версајскиот договор во Огледалната галерија на 28 јуни 1919 година завршила Првата светска војна.
Нова Горица
Име
Потеклото на самото име „Горица“ е словенско. Вообичаениот месен поим за градот е „Горица“ (т.е. без претставката „Нова“), додека жителите имаат тенденција да го нарекуваат соседниот италијански град како „Стара Горица“. Оваа употреба се образува и во словенечките регистарски таблички („GO“ за Горица), како и во името на месниот фудбалски клуб НД Горица. Зборот „горица“ е деминутивен облик на словенечката вообичаена именка „гора“. На архаичен словенечки јазик значело и „лозје“. Вообичаен е топоним во Словенија и во други области со словенечки населени места, како и вообичаено во областите кои имаат или историски имале словенско говорно население.
Историја
Нова Горица е најмладиот голем град во Словенија, изграден во современиот дух од 1948 година, кога парискиот мировен договор воспоставил нова граница помеѓу Југославија и Италија.
Култура и образование
Во Нова Горица се наоѓа на еден од трите национални театри во Словенија. Културната установа е сместена во Кромбершкиот замок во приградската населба Кромберк.
Универзитетот во Нова Горица се наоѓа во предградието Рожна Долина. Гимназијата „Нова Горица“, сместена во средиштето на градот, е едно од најреномираните средни училишта во Словенија.
Во Нова Горица излегува културниот магазин Razpotja (во превод: Раскрсници).
Рид Костањевица
На југ од гратчето се наоѓа ридот Костањевица, дом на црквата во чест на Благовештение на Пресвета Богородица и францискански манастир од 17 век со обилни богатства од минатото. Последните членови на Бурбонците, француското кралско семејство, се закопани во крипта под црквата (самиот Шарл X и членовите на неговото семејство и придружбата, вклучувајќи го и неговиот син  Луј Антоан, и неговиот внук Анри д'Артоа, внук на Луј (ниту Луј Антоан ниту Анри никогаш не владееле како кралеви)). Тој избегал од Франција по револуцијата во 1830 година, наоѓајќи засолниште во Горица, и на крајот умрел таму. Таму е погребан и Пјер Луј Жан Касимир де Блакас, бурбонски благородник кој исто така починал во егзил (во 1839 година).
Света Гора
Наспроти ридот Костањевица, северно од гратчето се наоѓа населбата Света Гора која е врв од 682 м што привлекува аџии веќе 450 години. Погледот од таму е исклучителен, а на ведар ден посетителите можат да видат до Истра, Венеција, Доломитите и Камничките и Јулиските Алпи. Врвот на планината е дом на прекрасна базилика, каде што повремено се одржуваат концерти, францискански манастир и музеј на Битките кај Соча.
Тамански јазици
Таманските јазици се група на јазици што се дел од источносуданските јазици на нилосахарската јазична фамилија. Поделени се во три наречја: тамско, сунгорско и мараритско.
Пана Цинка
Цинка е родена во Шајогомор, Унгарија (денешен Гемер, Словачка) во ромско семејство на музичари. Нејзиниот татко бил дворски музичар на Ференц II Ракоци. За нејзиниот татко и браќата се вели дека се автори на Ракоци марш.
Таа студирала музика во Рожнава и се омажила со ромски музичар и ковач. Легендата вели дека таа свирела виолина на 9-годишна возраст. По 1725 година, Цинка формирала музичка група со нејзиниот сопруг и деверите и била прва виолина во групата. Таа дизајнирала униформа за бендот. Таа станала позната по својата вештина со виолината.
Пана Цинка починала во 1772 година и била погребана на 5 февруари во Гемер. Нејзиниот гроб денес е непознат, но идните поети ѝ дадоа епитет „Циганска Сафо“. Многу унгарски писатели и композитори - како Мор Јокаи, Золтан Кодали и Ендре Доза - ја поставиле како лик во нивните дела.
За неа е снимен биографскиот филм Цинка Пана од Душан Рапош.
272 п.н.е.
272 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 272. година пред новата ера, 272. од првиот милениум п.н.е., 72. од 3 век п.н.е. и трета од 270-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5236 и 5237 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4478 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3488 и 3489 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 481.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 272 година се протега во 2364 и 2365, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2424 и 2425 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 271. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 920 и 919 исламска година пред хиџра.
Патагонија
Патагонија (шпански: Patagonia) е ретко населен регион во јужниот дел на Јужна Америка. Регионот Патагонија денес е поделен помеѓу две држави Аргентина и Чиле. Патагонија ги зафаќа јужните предели на Андите, како и Патагонската пустина, пампасите и пасиштата кои се наоѓаат источно од Андите. Патагонија на исток излегува на Атлантскиот Океан, а на запад на Тихиот Океан
Како северни граници на Патагонија, односно аргентинска Патагонија, често се сметаат реките Колорадо и Баранкас, реки кои извираат во Андите и завршуваат во Атлантскиот Океан. Архипелагот Огнена Земја исто така често се вклучува во регионот Патагонија. Чилеанскиот дел на Патагонија на север завршува со фјордот Релонкави.
Потекло на поимот
Името „Патагонија“ потекнува од зборот „патагон“ (patagón), кој бил користен од Фернандо Магелан во 1520 за да ги опише староседелските племиња во регионот, за кои луѓето од неговата експедиција мислеле дека се „џинови“. Денес се верува дека тие кои ги викал „Патагонци“ биле Теуелчесите, кои во тоа време навистина биле повисоки од Европејците.
Балеарски Острови
Балеарските Острови или Балеари (шпански: Islas Baleares/Baleares; каталонски: Illes Balears/Balears) е автономна заедница на Шпанија која се наоѓа на островите во Средоземно Море. Архипелагот се состои од следните острови:
Главен град е Палма де Мајорка (шп. Palma de Mallorca) кој се наоѓа на најголемиот остров, Малјорка. Службени јазици се каталонски и шпански.
Франциум
Франциум — хемиски елемент со симбол Fr и атомски број 87. Се користи за да биде познат како Ека-цезиум и actinium К. Тој е вториот најмалку електронегативен елемент, веднаш зад цезиум. Франциумот е високо радиоактивен метал кој се распаѓа на astatine, радиум, и радон. Како алкален метал, тој има еден валентен електрон.
Франциумот беше откриена од страна на Маргарет Perey во Франција (од каде елементот го носи името) во 1939. Тоа беше последниот елемент првпат кој се откри во природата, а не од страна на синтеза. Надвор од лабораторија, франциумот е исклучително редок, и трагиод него се наоѓаат во уран и ториум, каде изотоп  Франциум -223 постојано се  формира  и се распаѓа. Постои 20-30 g (една унца) во било кое дадено време во текот на Земјината кора; но другите изотопи (освен за франциум-221) се целосно вештачки. Најголемиот износ произведени во лабораторија беше група од повеќе од 300.000 атоми.
Особености
Франциумот е  најнестабилен одприродно-настанатите елементи: нејзиниот  најголем стабилен изотоп, francium-223, има полураспад од само 22 минути. Спротивно на тоа, astatine, вториот најмалку стабилен природен елемент, има полуживот од 8,5 часа. Сите изотопи на франциумот се распаѓаат во astatine, радиум, или радон. Франциумот исто така е помалку стабилен од сите вештачки елементи до елементот 105.
Франциумот е алкален метал чиј хемиски својства најмногу личат на оние на цезиумот. Тежок елемент со еден валентен електрон, тој има најголема еквивалентна тежина од секој елемент. Течно создадениот франциум треба да има површински напон од 0,05092 N/m во својата точка на топење. Точката на топење на франциумот беше пресметана за да биде околу 27 °C (80 °F, 300 К). Точката на топење е неизвесна.Така, проценетата вредност на точката на вриење од 677 °C (1250 °F, 950 К) е исто така неизвесна.
Лајнус Полинг проценува електронегативност на франциум од 0,7 на скалата на Полинг, исто како и цезиум, вредноста за цезиум оттогаш се сведува на 0,79. Франциумот има малку повисока енергија на јонизација од цезиумот, 392,811(4) kJ/mol што е спротивно на 375,7041(2) kJ/mol на  цезиум, како што би се очекувало од релативистички ефекти, а тоа би значело дека цезиум е помалку електронегативен од двете. Франциум исто така треба да има поголем афинитет на електрони од цезиум. Francium супероксид (FrO2), се очекува да има повеќе ковалентен карактер од своите сродни елементи; ова се должи на 6p електроните во Франциумот да бидат повеќе вклучени во сврзување francium кислород.
Франциум coprecipitates со неколку цезиум соли, како што цезиум перхлорат, резултира со мали количини на франциум перхлорат. Речиси сите франциум соли се растворливи во вода.
Изотопи
Постојат 34 познати изотопи на Франциум кои се движат со атомска маса од 199 до 232. Франциумот има седум метастабилни јадрени изомери. Франциум-223 и Франциум-221 се единствените изотопи кои се јавуваат во природата, иако првиот е далеку повеќе заеднички.
Франциум-223 е најстариот стабилен изотоп, со полураспад од 21,8 минути, и е многу веројатно дека изотоп на Франциум со подолг полураспад некогаш ќе биде откриен  или синтетизиран. Франциум-223 е петти производ на серијата актиниум како ќерка изотоп на actinium-227. Франциум-223 потоа се распаѓа во радиум-223 од бета распаѓање (1149 keV распадна енергија), со мали (0.006%) алфа распаѓање на пат да astatine-219 (5,4 MeV распаѓање енергија).
Франциум-221 има полураспад од 4,8 минути. Тој е деветтиот производ на серијата neptunium како ќерка изотоп на actinium-225. Франциум-221 потоа се распаѓа во astatine-217 со алфа распаѓање ( 6,457 MeV распадна енергија).
Најмалку стабилна основна состојба на изотоп е francium-215, со полураспат од 0,12 μs. (9,54 MeV алфа распаѓање на astatine-211).
Апликации
Поради својата нестабилност и реткост, не постојат комерцијални апликации за Франциум. Тој се користи за истражувачки цели во областа на хемијата и на атомската структура. Неговата употреба како потенцијалена дијагностичка помош за различни видови на рак, исто така, е истражена, но оваа апликација се смета за непрактична.
Франциум има способност да се синтетизира, заробени, и заедно со својата релативно едноставна атомска структура е предмет на специјализирани експерименти во спектроскопија кои се направени. Овие експерименти доведоа до поспецифични информации во врска со нивото на енергија и константната спрега помеѓу субатомски честички. Од студиите на светлината емитирана од ласерски заробени франциум-210 јони се предвидени точни податоци за транзиции меѓу атомското ниво на енергија кои се прилично слични на оние предвидени со квантната теорија.
Историја
Уште во 1870 година, хемичарите сметале дека треба да има еден алкален метал надвор од цезиум, со атомски број 87. Тоа тогаш беше наведено од страна на привременото име Ека-цезиум. Франциум (атомски број 87), последниот откриен природен елемент]. Истражувачки тимови се обиделе да го лоцираат и да го изолираат овој елемент што недостасува, а беа направени најмалку четири лажни тврдења дека елементот бил пронајден пред да се направи автентично откритие.
Погрешни и нецелосни откритија
Советскиот хемичар Д. К. Dobroserdov беше првиот научник кој тврдел дека пронашол Ека-цезиум, или франциум. Во 1925 година, тој забележал слаба радиоактивност во примерок на калиум, уште еден алкален метал, и погрешно заклучил дека Ека-цезиум беше контаминација на примерокот (радиоактивноста од примерокот беше од природно-настанатите калиум радиоизотоп, калиум-40). Кратко потоа, Dobroserdov почна да се фокусира на наставата кариера на Политехничкиот институт во Одеса.
Следната година, англискиот научник Gerald J. F. Druce и Фредерик Х. Лоринг анализирале рендгенски фотографии на манган (II) сулфат. Тие забележале спектрални линии кои се претпоставувале дека се на ЕКА-цезиум. Тие го најавија нивното откритие на елементот 87 и предложиле alkalinium име, како што тоа и ќе биде најтешкиот алкален метал.
Во 1930 година, Фред Алисон Алабама на Политехничкиот институт тврди дека откриле 87 елементи при анализа на pollucite и lepidolite користејќи ја својата магнето-оптички машина. Алисон бара да биде именуван virginium по неговата матична држава Вирџинија, заедно со симболите VI и В.М..
Во 1936 година, романскиот физичар Horia Hulubei и неговиот француски колега Yvette Cauchois исто така ги анализирале pollucite, овој пат со користење на нивните Х-зраци апарат со висока резолуција. Тие забележале неколку слаби линии на емисиите, кои се претпоставувале дека се оние на елементот 87. Hulubei и Cauchois го објавија своето откривање и предложиле moldavium име, заедно со симболот ml, по Молдавија, романската покраина каде што е роден Hulubei. Во 1937 година, работата на Hulubei беше критикувана од страна на американски физичар FH Hirsh Џуниор, кој го отфрли истражување на  Hulubei преку неговите  методи. Hirsh беше сигурен дека Ека-цезиум не може да се најде во природата, а Hulubei наместо тоа  набљудувал жива или бизмут Х-зраци линии. Hulubei инсистирал на тоа дека неговите рендгенски апарати и методи биле толку точни па не може да се направи таква грешка. Поради ова, Жан Батист Перен, добитник на Нобеловата награда и ментор на Hulubei е,одобрена moldavium како вистински Ека-цезиум над неодамна откриениот Франциум од Маргарет Perey е. Perey се потруди да биде точна и детална во својата критика на работата Hulubei, и, конечно, таа беше заслужена како единствен пронаоѓач на елементот 87. Сите други претходни наводни откритија на елементот 87 се отфрлиле.
Анализите на Perey
Ека-цезиум беше откриен во 1939 година од страна на Маргарет Perey на Институтот Кири во Париз, кога таа прочистениот примерок од actinium-227 заклучила дека има распадна енергија од 220 keV. Perey забележала дека честичките имаат ниво на енергија од 80 keV. Различните тестови ја елиминираа можноста на непознат елемент како ториум, радиум, олово, бизмут, или талиум. Новиот производ изложи хемиски својства на алкален метал, што доведе Perey да веруваат дека тоа е елемент 87, предизвикан од алфа распаѓање на actinium-227. Perey потоа се обидела да го утврди процентот на бета распаѓање на алфа распаѓање во actinium-227. Нејзиниот прв тест доби алфа разгранување на 0,6%, бројка која подоцна ревидиран до 1%.
Perey во 1946 година, таа го предложи името catium за новооткриениот нејзин елемент. Ирен Жолио-Кири, еден од надзорниците на Perey се противел на името. Perey тогаш предложила Франциум, по Франција. Ова име беше официјално усвоено од страна на Меѓународниот сојуз за чиста и применета хемија во 1949 година, и станува вториот елемент по галиум да биде именуван по Франција. Му беше доделен симболот Fa. франциум беше последниот елемент откриен во природата, а да не се синтетизира, по rhenium во 1925 година. Понатамошното истражување за структурата на франциум е извршено од страна, од Sylvain Либерман, и неговиот тим на ЦЕРН во 1970-тите и 1980-тите.
Природа
223Fr е резултат на алфа распаѓање на 227Ac и може да се најде во траги во уран и ториум минерали. Во даден примерок на ураниум, таму се очекува да биде само еден франциум атом за секој 1 × 1018 ураниум атоми. Таа се пресметува дека има најмногу 30 гр франциум во Земјината кора во било кое дадено време.
Синтеза
франциумот можат да се синтетизира во јадрената реакција:
Овој процес, е развиен од страна на Стони Брук физика, приносите на франциум изотопи со маса од 209, 210 и 211,  кои потоа се изолирани од магнето-оптичка стапица (МОТ). Стапката на производство на одредена изотоп зависи од енергијата на кислород зрак. Еден 180 зрак од Стони Брук LINAC создава 210Fr во цел на злато со јадрена реакција 197Au + 18O → 210Fr + 5n. Производството е потребно извесно време за да се развие и да го разбереме. Јадрената реакција вградува Франциум атоми длабоко во цел на злато, и тие мора да се отстранат ефикасно. Атомите брзо да се дифузни на површината на целта за злато и се ослободуваат како јони, но тоа не се случува во секое време. Јоните на франциум се водени од електростатички леќи сè додека не слетаат на површината на топла итриум и да станат неутрални повторно. Тогаш Франциум се инјектира во стаклена светилка. Магнетното поле и ласерските зраци се изладени и се ограничи на атоми. Иако атоми остане во стапица за само околу 20 секунди пред да избега (или распаѓање), постојан прилив на свежи атоми на местото на оние изгубените. Првично, околу 1000 франциум атоми биле заробени во експериментот. Истражувачите сега можат да направат многу чувствителни мерења на емитираната светлина и се апсорбира од страна на заробени атоми, обезбедување на првата експериментални резултати на разни транзиции меѓу атомското ниво на енергијата во франциум. Првичните мерења покажуваат многу добар договор меѓу експерименталните вредности и пресметки врз основа на квантната теорија. Франциум не се синтетизира во количини доволно големи.
Голем Тријанон
Голем Тријанон – замок за забава во паркот на дворецот Версај во близина на Париз во Франција. Го подигнал кралот Луј XIV, според дизајнот на архитектот Жил Ардуен Мансар, за неговата љубовница, маркизата Ментенон. Изградбата траела од јуни1687 до јануари 1688 година, а замокот бил инаугуриран во истата година како кралска приватна резиденција. Надворешната фасада е изработена од розов мермер, така што овој замок се нарекува и „Мермерен Тријанон“.
Џебелски јазици
Џебелските се мала група на јазици и се дел од источносуданските јазици. Според Кристофер Ехрет, во оваа група на јазици спаѓаат источноџебелски јазици и берта јазик.
Димитар Караџовски
Димитар Караџовски (роден на во ) — македонски кошаркар и поранешен член на македонската машка репрезентација. Тој настапува за кошаркарскиот клуб Пелистер.
Клупски настапи
Кариерата ја започнал во МЗТ Аеродром 2000 во сезоната 2002/03. Следната сезона со МЗТ Аеродром го освоил Суперкупот 2003, и станал вицепрвак во Првенството. Сезоната 2004/05, Караџовски со МЗТ Аеродром стигнал до полуфиналето на Лигата. Во 2005 година, Караџовски го напуштил МЗТ Аеродром и се преселил во исландски Скалагримур. Во првата сезона, Караџовски со Скалагримур завршил на четвртото место во исландската лига. Во сезоната 2006/07, со истиот клуб, Караџовски повторно завршил на четвртото место. Следната сезона 2008/09, тој останал да игра во исландската лига, но во друг клуб - Стјарнан. На крајот на сезоната, поради обвинение за кражби и неговото апсење, клубот Стјарнан му врачил отказ. За сезоната 2008/09, Караџовски потпишал за Свислион Пелистер, со кој станал вицепрвак во Купот на Македонија 2009. Таа сезона во 2008 година, односно во првата полусезона, го остварил својот прв трипл дабл. За сезоната 2009/10, Караџовски се преселил во Торус. Со Торус, Караџовски повторно станал вицепрвак во Купот. Во следната сезона, Караџовски настапувал во бугарски Рилски Спортист, со кој станал вицепрвак во Балканската лига. За сезоната 2011/12, тој се вратил во Торус. По распадот на Торус, за следната сезона, Караџовски потпишал за Кожув. Тој со Кожув станал вицепрвак во Првенството. За сезоната 2013/14, Караџовски останал во Кожув. За сезоната 2014/15, Караџовски се преселил во Фени Индустри. Таму играл сè до полусезоната, кога потоа потпишал за Куманово 2009. Со Куманово, Караџовски станал вицепрвак во Лигата. Караџовски останал во Куманово и за следната сезона. Во таа сезона тој повторно станал вицепрвак во Првенството. За сезоната 2016/17, Караџовски ја продолжил соработката со Куманово. Караџовски со Куманово стигнал до полуфиналето во Купот 2018. Во пресрет на Супер лигата од сезоната 2017/18, Димитар Караџовски се преселил од Куманово 2009 во Работнички. Во таа сезона, Караџовски за првпат  го освоил Првенството, откако со Работнички станал првак. Со Работнички, Караџовски го освоил Купот 2019, додека во Првенството 2018/19 бил вицепрвак. Димитар ја променил средината и потпишал по вторпат за Кожув за сезоната 2019/20. На крајот на мај 2020 година, за сезоната 2020/21, тој ја продолжил соработката со Кожув. На 20 јануари 2021 година, Караџовски стигнал до својот втор трипл дабл во македонското првенство. Тој тогаш завршил со 15 бода, 10 скокови и 11 додавања. Во средината на април 2021 година, Караџовски се преселил во Работнички.
Репрезентативни настапи
Димитар Караџовски бил во македонската репрезентација за време на квалификациите за Евробаскетот 2011. Со Македонија учествувал и на Средоземните игри 2013 во Мерсин, Турција. Караџовски учестувувал и на квалификациите за Евробаскетот 2017.
Жанибек (округ)
Жанибек е округ во Казахстан во покраината Западен Казахстан. Центар е градот Жанибек.
Вила Ми Ла
Вилата Ми Ла се наоѓа во Врњачка Бања и претставува недвижно културно богатство како споменик на културата.
Вилата Ми Ла била изградена во триесеттите години на 20 век по дизајн на инженерот Милосав Бошковиќ, кој тогаш бил советник во  Министерството за шуми и рудници на Кралството на СХС со кое  раководел во 1939 година,  со изградба на патниот правец Врњачка Бања - Гоч. Вилата го носела името на сопругата на Бошковиќ, кое било запишано со  стилизирано  музичко нотно писмо на главната фасада, симболизирајќи ја нејзината љубов кон музиката и пеењето.
Изглед
Објектот претставувал интересна симбиоза на елементи од народната архитектура и украсни елементи преземени од српската средновековна архитектура. Имагинативно компонираната зграда, била инспирирана од романтични аспирации, па се одликува со елементи на српската средновековна архитектура (полукружни отвори врамени со камени блокови, конзоли со аголна тераса, монументален трем со аркади ). Со стилизирање и примена на мотивите на народната архитектура се создадале нови форми инспирирани од традиционалните.
Дизајнерот применил препознатливи форми и облици кои ги преземал  од архитектонската традиција: комплексен четирикровен покрив покриен со ќерамиди, оџаци со украсни капи и трем со сводови. Дворот бил ограден со ограда од тули, грубо малтерисани и покриени  со ќерамиди, ритмички поставени кружни отвори,  со решетка од ковано железо. Истиот мотив се повторувал и на влезните порти. Во дворот имало фонтана, базен, чешма и украсни дрвја.
Вилата ја купила Српската православна црква, па затоа била позната и како Патријаршиска вила.
Источноџебелски јазици
Источноџебелските јазици се мала група на јазици и припаѓаат на групата на источносудански јазици. Тие се зборуваат во Судан во Ан Нил ал Азрак провинцијата. Во оваа група спаѓаат јазиците:
Лужички Планини
Лужички Планини (Lužické hory, Lausitzer Gebirge) — планински масив од Западните Судети, кои се наоѓаат во југоисточната граница на Германија со Чешка, источно од реката Елба, продолжување на масивот Рудните Планини западно од долината Елба. Планините во северниот, германски дел, се наречени Житавски Планини.
Самите Лужички Планини се западно продолжување на масивот Судети помеѓу Шлеска на север и Чешка и Моравија на југ, кои на исток се придружуваат на Карпатите, кај Моравската Порта. Соседниот ридски регион на северозапад е наречен Лужички Возвишенија.
Највисокиот врв е Лауше (Луж) 793 м. Други познати врвови ги вклучуваат Пјенкавчи Врх (Финкенкопе) 792 м, Једлова (Таненберг) 774 м, Клич (Клајс) 760 м, Хвозд (Хохвалд) 750 м и Студенец (Калтенберг) 736 м.
Жоржет (ткаенина)
Жоржет (од креп жоржет) — тенка и лесна креп ткаенина наречена по француската дизајнерка Жоржет де ла Плант. Крепжоржет подразбира свилен жоржет.
Традиционално се прави од свила, но понекогаш се користат и синтетички материјали како што е полиестерот. При допир има ситно зрнеста структура и нерамна површина
Жоржетот може да се најде во разни бои и дезени и се користи за изработка на блузи, фустани, вечерни тоалети, сари и декорации. Жоржетот е рапава ткаенина, која што е исклучително издржлива и тешко се кине.
Кордиљера Бланка
Кордиљера Бланка (шпански: Cordillera Blanca, „бел венец“) е планински венец во Перу во регионот Анкаш. Овој венец е дел од планините Анди и истиот вклучува околу 33 главни големи врва со над 5.500 метри. Венецот е широк околу 21 километар, а долг околу 180 километри.
Врвови
Венецот вклучува околу 16 врвови со над 6.000 метри надморска височина.
Ѕвездите гледаат надолу (филм)
„Ѕвездите гледаат надолу“ (англиски: The Stars Look Down) — британски филм од 1940 година, во режија на Керол Рид (Carol Reed) по сценариото на А.Џ. Кронин (А. J. Cronin) и Џ.Б. Вилијамс (J.B. Williams), заснован врз истоимениот роман на Кронин од 1935 година. Главните улоги ги играат: Мајкл Редгрејв (Michael Redgrave) и Маргарет Локвуд (Margaret Lockwood).
Синопсис
Дејви Фенвик (го игра Редгрејв) добива стипендија и го напушта рударското место во кое израснал, па заминува на факултет. Тој има намера по студиите да се врати во родното место и да им помогне на рударите во борбата против сопствениците на рудникот. Меѓутоа, тој се вљубува во Џени (ја игра Локвуд) и се жени со неа...
Црква „Св. Богородица“ - Галате
Света Богородица — македонска православна црква во гостиварското село Галате. Црквата се наоѓа северно од селото, на падините на Шар Планина. За време на османлиското ропство тогашната црква рушена од страна на Османлиите. Подоцна селаните изградиле мала капела. Денес изградена е црква во поголеми размери.
Велење
Велење (словенечки: Velenje) — град и општински центар во северна Словенија. Општина Велење има население од 33.331 жител. Старо Велење, стариот град, за првпат се споменува во 1264 и 1374 како мал трговски град. За време на СФРЈ, односно до смртта на Јосип Броз - Тито новиот дел од градот се викал Ново Велење, додека по смртта на Тито се викало Титово Велење. По независноста на Словенија, градот го добил сегашното име. Во Велење се наоѓа седиштето на Горење.
NGC 3724
NGC 3724 — леќеста галаксија во соѕвездието Пехар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3724 се споменува и како MCG -1-30-7, IRAS 11319-0922.
Откривање
Објектот е откриен на 1886 година од страна на Френсис Ливенворт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3724 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 3724 има привидни димензии од 1,2' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 63°.
Други поделби
Проучување на NGC 3724 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 35757. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 282; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5509. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1006.
Галиум монојодид
Галиум монојодид (GaI или Ga4I4) — нисковалентен вид на галиум кој делува како реактивен меѓупроизвод за многу производи базирани на галиум. Галиум(I) халидите први биле кристалографски карактеризирани од Шнекел и неговите соработници и овозможиле синтетички пат до многу нисковалентни видови галиум. Сепак, хемиските синтези кои користат „GaI“ наместо прекурсори на халид на галиум(I) се повеќе се истражуваат со оглед на леснотијата на синтеза на овој реагенс. Додека синтетичкиот метод на Шнекел и неговите соработници за синтетизирање на галиум(I) халиди бара извонредно високи температури, едноставната подготовка на „GaI“ на речиси собна температура овозможило истражување на нови хемии базирани на галиум.
Синтеза
Во 1990 година, Малколм Грин и неговите соработниците синтетизирале вид „GaI“, чиј метод на подготовка најмногу се следи. Тие откриле дека ултразвукот на течен галиум метал со јод во толуен растворувач дава нов бледо зелен прав што тие го нарекле „GaI“. Иако овој посредник бил релативно едноставен за синтеза, хемискиот состав на „GaI“ не бил утврден до почетокот на до средината на2010-тите.
Во2012 година, било утврдено дека бледозелениот прав GaI е комбинација од различни видови базирани на галиум. Во2012 година, Видифилд и соработниците утврдиле дека „GaI“ синтетизиран од целосната реакција на галиум метал со јод има хемиски состав [Ga 0] 2 [Ga +][GaI 4 −]. Меѓутоа, во2014 година, Малбрехт и соработниците откриле во малку контрадикторна студија дека нецелосната реакција на металот галиум со јод дава „GaI“ со овој хемиски состав. „GaI“ синтетизиран со подолго време на реакција за целосна реакција имал различен хемиски состав [Ga 0] 2 [Ga +] 2 [Ga 2 I 6 2-]. Бидејќи различни варијанти на "GaI" можат да пристапат до различни видови хемиски реактивности, овие контрадикторни резултати поддржуваат дека хемискиот состав на "GaI" мора да се потврди за секој препарат пред понатамошно експериментирање.
Шема на подготовката користена од Малбрехт и соработниците за пристап до различни композиции „GaI“ е прикажана погоре. Сите варијанти биле сунифицирани за времето наведено во толуен на 30 ˚C. Откриено е дека добиениот прашок „GaI“ е многу чувствителен на воздух, но стабилен под услови на инертна атмосфера до една година на -35 ˚C.
Карактеризација
Составот на „GaI“ е испитан со спектроскопија FT-Раман, дифракција на рендгенски зраци во прав, 69/71 Ga цврста NMR спектроскопија и 127 I јадрена четириполна резонанца (NQR). M. Вилкинсон и Ворал кои синтетизирале „GaI“ вид преку различен препарат во 1975 година, утврдиле дека „GaI“ е веројатно комбинација од галиум(0) метал, Ga2I3 и Ga2I4 врз основа на одликата Рамановите спектри на овие состојки. Оваа хипотеза била потврдена бидејќи две варијанти на „GaI“ биле утврдени дека имаат хемиски состав [Ga0]2 [Ga+][GaI4−] и [Ga0]2 [Ga+]2 [Ga2I62-], каде што [Ga+][GaI4−] може да се изрази и како Ga2I4 или GaI2 и [Ga+]2 [Ga2I62-] може да се изрази и како Ga2I3.
[Ga0]2 [Ga][GaI4−]
Кога се испитува со 69/71 Ga NMR спектроскопија во цврста состојба, „GaI“ со хемиски состав [Ga0]2 [Ga+[GaI 4 −] има високо оклопен сигнал на δ iso = 4488,1 (0,3) ppm без значајна тензор за интеракција на галиум четирипол (QI). Ова е претставник на течен галиум(0) метал наместо цврст галиум(0) метал. Кога биле испитани со 127 I NQR, забележани се четири врвови на 113,69, 132,04, 134,39 и 163,71 MHz. Хемиските поместувања се усогласуваат со референца Ga2I4 и дополнително ја бранат задачата [Ga0]2 [Ga +][GaI 4−]. Рамановата спектроскопија исто така ја потврдила оваа задача на составот со вибрациони фреквенции идентификувани на 141 (силна),230 (слаба) и 85 (слаба) cm −1. Додека овие фреквенции се совпаѓаат со референцата за Ga 2 I 4, тие исто така се преклопуваат со GaI 3 наводот. Меѓутоа, со оглед на обликот на спектрите, доказите од другите спектроскопски методи и шемите на дифракција на моќните рендгенски зраци, доделувањето на [Ga0]2 [Ga +][GaI 4 −] за оваа „GaI“ варијанта била потврдена.
[Ga0]2 [Ga+] 2 [Ga2I62-]
Кога биле испитани со 127 I NQR, забележани се три врвови на 106,35, 107,83 и 123,54 MHz, кои се усогласуваат со задачата за Ga2I3. Рамановата спектроскопија исто така ја потврдила оваа задача со вибрациони фреквенции на 124 (силна),292 (слаба) и 188 (слаба) cm −1. Овие фреквенции се усогласуваат со оние од референцата Ga 4 I 6. Конечно, моќната дифракција на рендген поддржува дека оваа „GaI“ варијанта се совпаѓа со онаа на карактеристичниот Ga 2 I 3, што е различно од онаа на GaI 2.
Саруански јазик
Саруанскиот е афроазиски јазик, од групата на чадски јазици, од подгрупата на источночадски јазици.
Галиум монојодид
69/71 Ga SSNMR на "GaI"
Имало некои спротивставени извештаи во толкувањето на 69/71 Ga солидна состојба NMR спектрите на двете „GaI“ варијанти. Едно толкување е дека сигналот на δ iso = -424(5) ppm со ненулти QI тензор е карактеристичен за искривена тетраедрална [GaI 4 −] состојка. Така, овој спектра би бранел [Ga 0] 2 [Ga +][GaI 4 −] задача. Сепак, друго откритие покажува дека овој сигнал на δ iso = -425 (3) се гледа во врска со друг врв на δ iso = 15 (5) ppm. Во овој случај, врвот на δ iso = -425(3) може да одговара на Ga + како што се гледа во GaI 2, а δ iso = 15 (5) ppm може да одговара на [Ga 2 I 6 2-]. Така, овој спектра би можел да брани и задача [Ga 0] 2 [Ga +] 2 [Ga 2 I 6 2-]. Овие различни толкувања сугерираат дека 69/71 Ga во цврста состојба NMR нема да може дефинитивно да додели специфичен хемиски состав на варијантата „GaI“. 69/71 Ga NMR во цврста состојба треба да се анализира заедно со други спектроскопски мерења за да се направат овие задачи робусни.
Саруански јазик
Преглед
Според податоците од 1997 година јазикот го зборувале само 2.000 жители. Јазикот се зборува(л) во департманот Луг, помеѓу Бусо и Милту во Шари-Багирми во Чад. Нема забележано дека јазикот има дијалекти. Јазикот има лексичка сличност од 42% со гаданшкиот и  27% со милтуанскиот јазик. Саруанците почнале да зборуваат на багирмиски со тек на времето.