cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Самоубиство
Превенција
Превенцијата од самоубиство е термин кој се користи за колективни напори за намалување на инциденцата на самоубиство преку превентивни мерки. Намалувањето на пристапот до одредени методи, како огнено оружје или токсини, може да го намали ризикот. Други мерки вклучуваат намалување на пристапот до јаглен (за горење) и бариери на мостови и подземни платформи. Третманот на зависност од дрога и алкохол, депресија и оние кои се обиделе да извршат самоубиство во минатото, исто така, можат да бидат ефикасни. Во некои земји постои предлог за намалување на пристапот до алкохолот како превентивна стратегија (како што е намалување на бројот на барови). Иако има воспоставено вообичајни кризни линии, постојат малку докази за поддршка или побивање на нивната делотворност. Кај младите луѓе кои неодамна размислувале за самоубиство, когнитивната бихевиорална терапија се чини дека ги подобрила резултатите. Економскиот развој преку својата способност за намалување на сиромаштијата може да ги намали стапките на самоубиства. Напорите за зголемување на социјалната врска, особено кај постарите мажи, можат да бидат ефективни. Светскиот ден на превенција од самоубиства се одбележува секоја година на 10 септември со поддршка на Меѓународната асоцијација за превенција од самоубиства и Светската здравствена организација.
Селектирање
Има малку податоци за ефектите од скринингот или селектирањето на општата популација врз крајната стапка на самоубиство. Селектирањето на оние кои доаѓаат во одделенијата за итни случаи со повреди од самоповредување покажале дека помагаат во идентификувањето на идеите за самоубиство и намерата за самоубиство. Се користат психометрични тестови, како што се Скалата за депресија на Бек или Скалата за геријатриска депресија за постарите лица. Бидејќи постои висока стапка на луѓе кои позитивно се тестираат преку овие алатки кои не се изложени на ризик од самоубиство, постои загриженост дека селектирањето може значително да го зголеми користењето на ресурсите за ментално здравје. Сепак, се препорачува проценка на оние со висок ризик. Прашањето за самоубиство се смета дека не го зголемува ризикот.
Ментална болест
Кај оние со проблеми со менталното здравје, голем број третмани може да го намалат ризикот од самоубиство. Оние кои се активно самоубиствени можат да бидат примени во психијатриска нега доброволно или ненамерно. Обичаите што можат да се користат за да се повредат се обично отстранети. Некои клиничари ги натерувале пациентите да потпишат договори за превенција од самоубиство, каде што се согласуваат да не им наштетат ако бидат ослободени. Сепак, доказите не поддржуваат значителен ефект од оваа практика. Денеска не е утврдено дека краткотрајната хоспитализација е поефикасна од грижата за заедницата за подобрување на исходите кај оние со погранично нарушување на личноста кои се хронично самоубиствони.
Постојат докази дека психотерапијата, конкретно, терапијата за дијалектичко однесување го намалува самоубиството кај адолесцентите, како и кај оние со гранично растројство на личноста. Исто така, тоа може да биде корисно во намалувањето на обидите за самоубиство кај возрасни со висок ризик. Доказите, сепак, не покажале намалување на самоубиствата.
Постои контроверзност околу корисноста наспроти штетата на антидепресивите. Кај млади лица, некои антидепресиви, како што се SSRIs, го зголемуваат ризикот од самоубиство од 25 на 1000 до 40 на 1000. Меѓутоа, кај постарите лица, тие може да го намалат ризикот. Литиумот се појавува ефикасен при намалување на ризикот кај оние со биполарно растројство и униполарна депресија на скоро исто ниво како и општата популација. Клозапинот може да ги намали мислите за самоубиство кај некои луѓе со шизофренија. Во САД, здравствените работници се законски обврзани да преземат разумни чекори за да се обидат да спречат самоубиство.
Епидемиологија
Околу 0,5% до 1,4% од луѓето умираат со самоубиство, стапка на смртност од 11,6 на 100 000 лица годишно. Самоубиството резултирало со 842.000 смртни случаи во 2013 година, во споредба со 712.000 смртни случаи во 1990 година. Стапките на самоубиство се зголемени за 60% од 1960-тите до 2012 година, со овие зголемувања се гледа првенствено во земјите во развој. . На глобално ниво, од 2008/2009 година, самоубиството е десетта водечка причина за смрт. За секое самоубиство што резултира со смрт има помеѓу 10 и 40 обиди за самоубиства.
Стапките на самоубиство значително се разликуваат меѓу земјите и со текот на времето. Како најголем процент од смртните случаи во 2008 година била: Африка 0,5%, Југоисточна Азија 1,9%, Америка 1,2% и Европа 1,4%. Стапки на 100.000 биле: Австралија 8.6, Канада 11.1, Кина 12.7, Индија 23.2, Обединето Кралство 7.6, САД 11.4 и Јужна Кореја 28.9. Во САД самоубиството било рангирано како десетта водечка причина за смрт во 2009 година, со околу 36.000 случаи годишно, и со околу 650.000 луѓе кои се во одделенијата за итни случаи годишно поради обид за самоубиство. Стапката кај мажите во нивните 50-ти години се зголемила за речиси половина во период од 1999 до 2010 година. Литванија, Јапонија и Унгарија имаат највисоки стапки. Околу 75% од самоубиствата се јавуваат во земјите во развој. Земјите со најголем апсолутен број на самоубиства се Кина и Индија, кои сочинуваат повеќе од половина од вкупниот број. Во Кина самоубиството е петта водечка причина за смрт.
Пол
На глобално ниво од 2012 година, смртта од самоубиство се јавува околу 1,8 пати почесто кај мажите отколку кај женките. Во западниот свет, мажите умираат три до четири пати почесто со помош на самоубиство отколку жените. Оваа разлика е уште поизразена кај оние на возраст над 65 години, со десет пати повеќе мажи од женките кои умираат од самоубиство. [148] Обидите за самоубиство и самоповредување се помеѓу два и четири пати почести кај жените. Истражувачите ја припишуваат разликата помеѓу обидите и самоубиства меѓу половите кај мажите, со користење на повеќе смртоносни средства за да се стави крај на нивниот живот. Сепак, одвојувањето на намерни обиди за самоубиство од не-самоубиствени самоповредувања во моментов не се прави во САД кога се собираат статистички податоци на национално ниво.
Кина има една од највисоките стапки на самоубиства во светот и е единствената земја каде што е повисока од онаа кај мажите (сооднос од 0,9). . Во Источниот Медитеран, стапките на самоубиства се речиси еквивалентни меѓу мажите и жените. Највисока стапка на женско самоубиство се наоѓа во Јужна Кореја со 22 на 100.000, со високи стапки во Југоисточна Азија и Западниот Пацифик генерално.
Луѓето чиј родов идентитет не се усогласува со нивниот полов однос се изложени на висок ризик од самоубиство. Голем број прегледи откриле зголемен ризик од самоубиство кај трансродовите, лезбејките, геј и бисексуалните луѓе. Меѓу трансродовите лица стапките на обид за самоубиство се помеѓу 30 и 50%.
Возраст
Во многу земји, стапката на самоубиство е највисока кај средовечните или постарите лица. Сепак, апсолутниот број на самоубиства е најголем кај оние меѓу 15 и 29 години, поради бројот на луѓе во оваа возрасна група. Во САД, тој е најголем кај кавкаските мажи постари од 80 години, иако помладите луѓе почесто се обидуваат да се самоубијат. Тоа е втората најчеста причина за смрт кај адолесцентите, а кај млади машки е само втор случај на смрт. Кај младите мажи во развиениот свет тоа е причина за скоро 30%. Во земјите во развој, стапките се слични, но тоа претставува помал дел од вкупната смртност поради повисоките стапки на смрт од други видови на траума. Во Југоисточна Азија, за разлика од другите делови од светот, смртноста од самоубиство се јавува кај поголеми стапки кај млади жени отколку кај постари жени.
Историја
Во Античка Атина, лицето кое извршило самоубиство без одобрение на државата било немало почести за нормален погреб. Лицето било погребувано на периферијата на градот, без камен-темелник или маркер. Сепак, самоубиството се сметало за прифатлив метод за справување со воениот пораз. Во Стар Рим, додека првично било дозволено самоубиството, подоцна се сметало за злосторство против државата поради нејзините економски трошоци. Аристотел ги осудил сите форми на самоубиство, додека Платон бил амбивалентен. Во Рим некои причини за самоубиство вклучувале волонтерска смрт во гладијаторска борба, вина за убиство на некој, за спасување на животот на друг, како резултат на жалост, срам од силување и како бегство од неподносливи ситуации како физичко страдање, воен пораз или криминална потрага.
Самоубиството се сметало за грев во христијанска Европа и било осудено на Советот на Арле (452) како дело на Ѓаволот. Во средниот век, црквата започнала дискусија за тоа кога желбата за мачеништво била самоубиствена, како што е случајот со мачениците во Кордоба. И покрај овие спорови и повремени официјални пресуди, католичката доктрина не била целосно решена за самоубиство до крајот на 17 век. Криминалниот акт издаден од Луј XIV од Франција во 1670 година бил исклучително тежок, дури и за времињата: телото на мртвото лице било влечено низ улиците, со лицето надолу, а потоа обесено или фрлено на ѓубре. Покрај тоа, целиот негов имот бил конфискуван.
Ставовите кон самоубиството полека започнале да се менуваат за време на ренесансата. Во делото на Џон Дон, Biathanatos, кое содржи една од првите современи одбрани за самоубиство, се дава доказ за однесувањето на библиските личности, како што се Исус, Самсон и Саул, и презентирање на аргументи врз основа на разумот и природата за санкционирање на самоубиството во одредени околности.
Секуларизацијата на општеството што започнало во текот на просветителството ги доведувало во прашање традиционалните верски ставови кон самоубиството и довело до посовремена перспектива на ова прашање. Дејвид Хјум негирал дека самоубиството е кривично дело бидејќи тоа не влијаело на никој и потенцијално било во предност на поединецот. Во своите есеи за самоубиство и бесмртноста на душата во 1777 година, тој реторички прашува: „Зошто треба да го продолжам бедното постоење, поради некоја несериозна предност што јавноста можеби ќе ја добие од мене?“ Промената на јавното мислење во целост исто така може да се препознае; "Тајмс" во 1786 година иницирал една жестока дебата за предлогот „Дали самоубиството е чин на храброст?“. До 19 век иако самоубиството останало незаконско во текот на овој период, сè повеќе станувало цел на сатирични коментари, како што е комичната опера од Гилберт и Саливан „Микадо“, која ја сатиризирала идејата за убиство на некој кој веќе се убил.
Законодавство
Во повеќето западни земји, самоубиството повеќе не е криминал. Сепак, тоа било во повеќето западноевропски земји од средниот век до најмалку до 1800-тите. Самоубиството останува кривично дело во повеќето муслимански земји.
Во Австралија самоубиството не е криминал. Сепак, тоа е кривично дело доколку се советува, поттикнува или помага и поддржува друг во обид да умре со самоубиство, а законот експлицитно дозволува секое лице да употреби „таква сила што е разумно неопходна“ за да спречи друг да го преземе сопствениот живот. На северната територија на Австралија накратко се случувало самоубиство со помош на доктор од 1996 до 1997 година.
Ниту една земја во Европа моментно не смета дека самоубиството или обид за самоубиство е кривично дело. Англија и Велс го декриминализирале самоубиството преку Законот за самоубиство од 1961 година и Република Ирска во 1993 година. Зборот „commit“ бил употребен во врска со тоа што бил нелегален, но многу организации го спречиле тоа поради негативната конотација.
Во Индија самоубиството било нелегално, а преживеаното семејство може да се соочи со правни потешкотии. Индиската влада го укинала овој закон во 2014 година. Во Германија, активната евтаназија е нелегална, а секој присутен во текот на самоубиството може да биде обвинет за неуспех да му помогне на лицето. Швајцарија презела чекори за легализирање на помогнато самоубиство за хронично ментално болните. Високиот суд во Лозана, Швајцарија, во пресудата од 2006 година, му доделил на анонимен поединец со долгогодишни психијатриски тешкотии право да стави крај на својот живот.
Канаѓаните кои се обиделе да извршат самоубиство може да им забранат влез во САД. Законите на САД дозволуваат граничната полиција да го негира пристапот до луѓе кои имаат ментална болест, вклучувајќи ги и оние со претходни обиди за самоубиство.
Религиозни погледи
Во повеќето форми на христијанството, самоубиството се смета за грев, главно врз основа на списите на влијателни христијански мислители од средниот век, како што се Свети Августин и Тома Аквински, но самоубиството не се сметало за грев според византискиот христијански кодекс на Јустинијан I, на пример. Во католичката доктрина, аргументот е заснован на заповедта „Не убивај“ (применет според Новиот завет од Исус во Матеј 19:18), како и идејата дека животот е дар што Бог го дава и дека самоубиството е против „природниот поредок“ и на тој начин се меша со Божјиот план за светот.
Сепак, се верува дека менталната болест или сериозниот страв од страдање ја намалуваат одговорноста на оној што завршува со самоубиство. Контра-аргументите го вклучуваат следново: дека шестата заповед попрецизно се преведува како „да не убиеш“ (што не мора да се однесува на себе), дека Бог им дал слободна волја на луѓето, дека преземањето на сопствениот живот не го прекршува Божјиот закон отколку лекување болест и дека голем број на самоубиства од страна на Божјите следбеници се запишани во Библијата без остра осуда.
Јудаизмот се фокусира на важноста на вреднувањето на овој живот, и како такво, самоубиството е еднакво на негирање на Божјата добрина во светот. И покрај тоа, во екстремни околности кога се чинело дека нема друг избор освен да бидат убиени или принудени да ја предадат својата религија, Евреите извршувале самоубиство или масовно самоубиство (види Масада, Прво француско гонење на Евреите и замок Јорк за примери) и како мрачен потсетник, постои и молитва во еврејската литургија за „кога ножот е во грлото“, за оние што умираат „да го светат Божјето име“. Овие дела добиле мешани одговори од страна на еврејските власти, кои според некои се сметаат за примери за херојска маченичка смрт, додека други тврдат дека не е во ред да ги преземат своите животи во пресрет на мачеништвото.
Исламските верски ставови се против самоубиство. Куранот го забранува тоа со наведување „не убивај“. Хадисите исто така го наведуваат поединечното самоубиство за незаконско и како грев.
Во хиндуизмот, самоубиството се смета за подеднакво грешно како убивање друго лице во современото хиндуистичко општество. Хиндуистичките списи наведуваат дека оној што ќе умре со самоубиство ќе стане дел од духовниот свет. Сепак, хиндуизмот го прифаќа правото на човекот да стави крај на својот живот преку ненасилната практика на постење до смрт, наречена Прајопавеза.
Познати личности кои извршиле самоубиство
Низ историјата, многу познати личности извршиле самоубиство, како што се:
Римски форум
Римскиот форум (лат. Forum Romanum) — средиште на политичкиот, правниот, стопанскиот, културниот и религиозниот живот на Стариот Рим. Под форум се подразбираат сите згради, споменици и остатоци од древните урнатини. Во времето на Стариот Рим, форумот бил урбано место.
Историја
Првобитно, на местото на Форумот се наоѓала мочуришна долина покрај ридот Палатин, во која латинските доселеници ги закопувале своите мртви. Дури некаде околу 6. век п.н.е, откако мочуриштето било исушено, почнале да ја населуваат долината. Во 490 година п.н.е таму биле изградени два храма, посветени на боговите Сатурн и Кастор, што воедно и го забрзал развојот на местото на форумот како градско средиште. Северно од Форумот, непосредно покрај него, сè до смртта на Гај Јулиј Цезар, постоел Comitium, како средиште на римската политика, што го сочинувале Curia Hostilia (зградата на Сенатот) i Rostre, јавен политички подиум на римските политичари.
Во времето на царот Август, Форумот го добил својот сјај и убавина, бил преуреден и поплочен со мермер. За време на владеењето на римските цареви по Август, Форумот служел за религиозни обреди, а многу помалку за политички цели, па со текот на времето паднал во заборав.
Во периодот на доцната Римска Република, Форумот станал мал, па сите владетели после Цезар, кој го изградил Forum Iulium, почнале да градат свои форуми и храмови.
Дури кон крајот на 18. век биле извршени првите археолошки ископувања на местото на Форумот.
Форумот денес
Денес Форумот личи на расфрлан збир од урнатини, но со извесна фантазија посетителите можат да си го претстават ова место и животот во некогашното Римското Царство. На наоѓалиштето сè уште се видливи остатоци од многу згради од различни периоди, храмови, базилики и триумфални сводови.
Прва црногорска фудбалска лига
Првата црногорска фудбалска лига (Прва ЦФЛ) - највисока фудбалска лига во Црна Гора. Основана во 2006 година, натпреварувањето е раководено од Фудбалскиот сојуз на Црна Гора. 10 екипи учествуваат во оваа лига. Победникот во Првата лига ги започнува квалификациите за УЕФА Лигата на шампионите од второто коло. Второ и третопласираната екипа и освојувачот на Купот на Црна Гора играат во квалификациските рунди од Лигата на Европа. Последно пласираната екипа директно испаѓа во Втората црногорска фудбалска лига, а другите две играат во баражот за Првата лига.
Пред независноста
Како дел од Кралството Југославија, црногорските клубови играле на Црногорското фудбалско првенство, создадено во 1922 година. И покрај присуството на националното југословенско фудбалско првенство, црногорските екипи не учествувале во него. Црногорското фудбалско првенство играло до почетокот на Втората светска војна.
Најуспешни тимови во тој период биле СК Црногорац од Цетиње (10 титули), ГСК Балчиќ од Подгорица (7), ФК Ловќен од Цетиње (5), ФК Будуќност од Подгорица (4) и ФК Арсенал од Тиват (1). Додека СК Црногорац и ГСК Балшиќ ги играле сите сезони, делувањата на ФК Будуќност и ФК Ловќен биле забранети во 1935 година, бидејќи тие биле признати како работнички клубови од страна на владата на Кралството Југославија.По Втората светска војна и создавањето на Федеративна Народна Република Југославија, највисоката лига стана Првата југословенска лига. На црногорските екипи им било дозволено да учествуваат во структурата на националната лига, а Црногорската републичка лига делувала како пониска дивизија со унапредување и испаѓање помеѓу системот на југословенската лига. Најистакнати клубови од Црна Гора во овој период биле Будуќност и Сутјеска.
Будуќност бил меѓу основачите на Првата југословенска лига и член на нејзината почетна сезона. Во поголемиот дел од ерата на СФРЈ, Будуќност играл во Првата лига, додека друга екипа од Црна Гора, што била во највисокото ниво е Сутјеска. Другите екипи играле во Втората југословенска лига или во пониските редови. Меѓу нив, најуспешен бил Ловќен, кој играл двапати во квалификациите за Првата лига, но без успех на крајот од натпреварувањето.
Кога СФР Југославија се распаднала, Сојузната Република Југославија била формирана во 1992 година, а српските и црногорските екипи играле во оваа лига, иако сè уште била именувана како Прва југословенска лига. Во 2003 година, СР Југославија станала Србија и Црна Гора и фудбалската лига го следела примерот. Црногорските клубови играле во Првата лига со српските клубови од 1992 до 2006 година. Во тој период, претставници на Црна Гора во Првата лига на Југославија/Србија и Црна Гора биле Будуќност, Сутјеска, Рудар, Могрен, Зета, Ком и Јединство.
За 2004/05, со преструктуирање на системот на српско-црногорскиот фудбалско лигашки систем, била распуштена националната Втора лига, наместо да биде заменета со две регионални оддели за двете републики на сојузот со унапредување во сè уште обединетата Прва лига.
Црногорските екипи кои играле на европски натпреварувања во времето на Југославија биле Будуќност, Сутјеска и Зета.
По осамостојувањето
Во 2006 година, по референдумот за независност, Црна Гора се одделила од Србија. После тоа, Црногорската прва лига била основана како највисоко национално натпреварување. На почетната сезона, членовите на Лигата станале три екипи од поранешната Прва лига на Србија и Црна Гора, седум од Втората лига и две од Црногорската републичка лига.Во периодот 2006-2017 година, лигата се состоела од 12 клуба, кои играле 33 натпревари во текот на сезоната. Од сезоната 2017/18, бројот на учесници во Првата лига бил намален на 10, со 36-неделно натпреварување.Досега 19 клубови учествувале во Првата лига. Најуспешни биле Сутјеска со четири титули и Будуќност три национални титули. Рудар и Могрен освоиле две титули. Други победници биле Зета и Титоград со една титула.
Соперништва
Главното соперништво во Првата лига е помеѓу Будуќност и Сутјеска, честопати наречено црногорско дерби. Првото издание на дербито во службените натпреварувања било играно во 1932 година, и до денес двата клуба играле дерби во највисокото ниво на натпреварувања во СФР Југославија, СР Југославија и, во новата ера, во Првата црногорска лига.
Друго традиционално соперништво е помеѓу Будуќност и ФК Ловќен од, бидејќи два клуба играат важни игри од 1920-тите. Тој соперник е дополнително поттикнат од фактот дека Будуќност е најголемиот клуб од главниот град Подгорица, додека Ловќен е главниот клуб од поранешната кралска престолнина Цетиње.
Во текот на првите две сезони на Првата лига, имало силно соперништво помеѓу Будуќност и Зета. Два клуба од територијата на Подгорица биле главни кандидати за титула во 2006/07 и 2007/08, а на нивниот натпревар од пролетта 2007 присуствувале повеќе од 10,000 гледачи на Градскиот стадион Подгорица. Тоа е најголема посетеност во историјата на Првата црногорска лига.
Во сезоните 2012/13 и 2013/14, имало големо мештанско дерби во Никшиќ, помеѓу Сутјеска и Челик. Во тоа време, на нивните натпревари честопати присуствувале повеќе од 7,000 приврзаници.
Во новиот период имало силни трки за титулата помеѓу Рудар и Будуќност или Сутјеска и Рудар.
Исландски саги
Исландските саги (исландски: Íslendingasögur) - исто така познати како семејни саги - се прозна историја во која најчесто се опишуваат настаните што се случувале во Исланд во 10-ти и почетокот на 11 век, за време на т.н. Доба на сагата. Тие се најпознатите примероци на исландска литература.
Авторите на овие саги се непознати. Научниците веруваат дека една, Егилсовата сага е напишана од Снори Стурлусон, потомок на еден од хероите на сагата, но тоа останува неизвесно и несигурно. Стандардната модерна верзија на исландски саги е позната како Íslenzk fornrit.
Современи шаховски отворања
Современи шаховски отворања е шаховска книга од британските шахисти Ричард Грифит и Џон Херберт Вајт. Делото е посветено на развојот и подраблочувањето на анализите во различните шаховски отворања, а служи и како корисно референтно дело, со кое се служеле голем број на врвни шахисти. Британскиот шахист и арбитар, Хари Голембек, делото го нарекол: "„прво научно испитување на отворањата во дваесеттиот век.“"
Книгата е напишана на англиски јазик, а првото издание било издадено во 1911 година од страна на British Chess magazine. Оттогаш биле издадени 15 изданија на книгата.
Историја
Во времето кога било издадено првото издание на делото „Современи шаховски отворања“, поавторитетна книга било Билгеровото дело Handbuch des Schachspiels, кое за последен пат било издавано во периодот од 1912 до 1916 година, а веќе во 1930-тите години било старомодно. Популарноста на делото „Современи шаховски отворања“ била во постојан подем во првата половина на 20. век, а останала голема и во втората половина и на почетокот на 21. век. Во периодот од 1911 до 2008 година биле издадени 15 изданија на книгата. Првите изданија биле со многу мали димензии и бороеле реалативно мал број на страници, но со појавата на новите изданија, димензиите на книгата се зголемиле, а се зголемувал и бројот на страници. Така, 15. издание на книгата брои 768 страници. Страницата, обележана со xi од 15. издание го опишува делото како: "„стандардно дело за отворањата на англиски јазик, за речиси еден век“"
Првите три изданија на книгата (од 1911, 1913 и 1916) биле дело на авторите, со помош околу воведот од страна на Хенри Ернест Еткинс. И идните изданија до околу 1946 година, биле уредувани од авторите, но со помош од страна на Филип Волсинган Сарџент и Морис Едвард Голдштајн, кои започнале да сортаботуваат околу издавањето на четвртото издание во 1925 година.
Во 1939 година, Рубен Фајн станал првиот велемајстор, кој започнал да работи на уредувањето на книгата. Фајн не бил во можност да работи на уредувањето на неколку последователни изданија, па во 1948 година го објавил делото „Практични шаховски отворања“. Но, Фајновото дело Практични шаховски отворања не било преработено и не било издадено во повеќе изданија, па така „Современи шаховски отворања“ останало најпопуларното референтно дело н англиски јаизк, посветено на отворањата.
Почнувајќи од уредувањето на седмото, па сè до уредувањето на тринаесеттото дело, големи заслуги за уредувањето му се препишуваат на Валтер Корн, кој станал и уредник на осмото издание на делото во 1952 година. При уредувањето на неколку изданија, помошници на Корн му биле Џек Колинс, Лари Еванс и Ник де Фирмијан.
Последното 15. издание на делото било уредено од страна на Ник де Фирмијан.
Стил на пишување
Со постојаното уредување и објавувањето на секое ново издание, бил подобруван и стилот на пишување на книгата. Со проширувањето на содржината на делото по првото издание, бил зачуван логичкиот редослед на содржината.
Првите дванаесет изданија на книгата користеле описен запис за обележување на потезите, а почнувајќи од 13. издание и завршувајќи со последното 15. издание, потезите се обележани со употреба на алгебарски запис.
Расински Округ
Расински Округ — округ кој се наоѓа во јужниот дел на Република Србија. Има вкупно население од 240.463 жители (Попис 2011 г.). Седиштето на округот е во градот Крушевац.
Во Крушевац и околината има неколку културно-историски споменици: Лазарев Град, со остатоци од средновековна тврдина и црквата Лазарица, е епска градба во српската традиција. Црквата Лазарица посветена на Св. Стефан е прототип на Моравското училиште, а изградена е во 1376 година. по повод раѓањето на Лазаровиот син Стефан.
Манастирот Љубостиња го основала принцезата Милица, сопругата на Лазар, на крајот на 14 и почетокот на 15 век, по битката за Косово, кога таа решила да се повлече како владетел и да ги собере вдовиците на српските владетели убиени на Косово. Љубостиња од првиот ден имала културна улога. Тука биле донесени истакнати летописци, препишувачи, мајстори за украсни книги и сликари.
Административна поделба
Расинккиот Округ опфаќа еден град и пет општини.
Демографија
Според официјалниот попис од 2011 година, Расинскиот Округ имал 241.999 жители. 53,8% од населението живееле во урбани подрачја. Етнички состав на округо:
Мемалија
Мемалија (албански: Memaliaj) — град во Албанија. Населението на градот изнесува 4.125. Се наоѓа во јужниот дел на државата во округот Тепелена.
Јајчарка
Опис
Зачетокот на печурката е во чаура во вид на јајце во бела боја од која излегува телото на печурката. Печурката претпочита топли и суви места, листопадни шумски предели. Најчесто може да се сретне во дабови шуми и насади на питом костен.
Шапката на печурката има големина од 8 до 30 см пречник. Во раната фаза на растот има јајцевидна форма, а потоа станува во вид на полутопка. Често е мазна. Дршката има големина од 5 до 15 см и е во цилиндрична форма.
Јадливост
Оваа печурка е јадлива и е со извонреден квалитет. Само треба да се внимава, при самата берба, да не се помеша со видот на печурка мувоварка (Amanita muscaria), која е отровна,
Црква „Св. Богородица“ - Ботун (нова)
Света Богородица — главна манастирска црква на новоизградениот Ботунски манастир, сместен во непосредна близина на селото Ботун. Храмот е обновен врз основа на истоимена црква од средниот век.
Црквата, како и целиот манастир, е под влијание на изградбата на новиот автопат Кичево-Охрид, кој ќе поминува во нивна непосредна близина, а моментално нивниот пристап е отежнат поради самата изградба на автопатот.
Црквата започнала да се гради во 1991 година.
949 Хел
949 Хел — астероид од главниот астероиден појас кој е во орбита околу Сонцето. Астероидот е откриен од Макс Волф на 11 март 1921 година.
Капела на Свети Никола (Киев)
Капелата на Свети Никола  (украински: Каплиця святого Миколая ) е поранешен верски објект кој се наоѓал во Киев, Украина.
Капелата била изградена во периодот од 1865 година до 1867 година, а била разрушена во 1926 година од страна на болшевиците.
Капелата се наоѓала пред влезот на Николаевскиот мост.
За изградбата на капелата за првпат започнало да се размислува во 1861 година. Во 1865 година бил одобрен планот од страна на рускиот цар Александар II.
Бљудо (Коњско)
Бљудо — археолошко наоѓалиште во преспанското село Коњско. Претставува населба, црква и некропола од средниот век. Се наоѓа северно од селото, на мала височинка што се извишува над Преспанското Езеро, каде при обработувањето на земјата мештаните наидувале на темели од објекти. По површината се среќаваат фрагменти од керамички садови, покривни ќерамиди и грамади од кршен камен. Видливи се и темели од помала црква во чија непосредна близина се откриени камени плочи од гробни конструкции.
Адриен Брум
Адриен Брум е современ комерцијален фотограф за ликовна уметност од Конектикат. Уметничките фотографии на Брум често алудираат на теми од детската фантазија, со млади жени како протагонисти. Нејзината комерцијална работа вклучува мода и портрет фотографија.
Биографија
Брум добила диплома за компјутерска анимација од Североисточниот универзитет, студирала ликовна уметност во Фиренца, Италија во Меѓународниот центар за Студио Уметност ( САЦИ ) и историја на уметност во програмата Кристова едукација во Лондон. Наведувајќи ги спомените од детството како важен катализатор, таа користи костими од постари периоди за да состави слики што често се инспирирани од бајки но вели „Сликите се малку помрачни од мојот поглед на реалноста како дете, поттикнато од мојата визија за убавината и бизарноста на возрасните“. Кога составува минијатурни сценарија базирани на фантазија, Брум создава сцени во своето студио користејќи податливи и други предмети. Нејзиниот тековен проект продолжува да црпи од нејзиниот интерес за бајки, а експериментира со бојата како обединувачка тема. Како дел од нејзините комерцијални проекти, Брум редовно ги фотографирала Грејс Потер и Ноктурналите.
Фотографиите на Брум биле прикажани на бројни изложби во Конектикат и Њујорк, како и на изложбата „ Американски сонувачи “ во Палацо Строци во Фиренца во 2012 година. За уметничкиот историчар Родерик Конвеј Морис, фотографиите на Брум од етерични женски фигури вклучуваат референци од уметноста пред Рафаелит, барокна скулптура и симболизам. Бартоломеј Бланд, директор на кураторскиот оддел во Музејот на реката Хадсон, пишува дека „преку употреба на фотографија, Брум вешто ја прикрива прецизна изработка на нејзиното творештво... во фотографиите на Брум, лесно е да се заборави дека многу од најдраматичните ефектите ги создава рачно “. Во своите минијатурни диорами, Брум користи и отворени наративна и енигматична сликовитост, со референца кон класичната уметност, како и егзистенцијалната литература.
Работејќи на плоштадот Еректор во Њу Хејвен, Брум често ја надополнува обилната природна светлина на своето студио со вештачко осветлување. Нејзината работа подразбира три различни компоненти: создавање сетови, самата фотографска снимка и последователно уредување на сликите. Според Брум, целосната креација трае помеѓу една и три недели. „Моите креации бараат извесно време, а изнајмувањето простор за секој проект едноставно нема смисла“.
Во 2015 година, фотографиите и инсталациите на Брум биле предмет на изложба во музејот на реката Хадсон. Во 2016 година, фотографиите на Брум биле изложени како дел од групна изложба на територијата на Фиренцовиот музеј Грисволд. Нејзините фотографии биле предмет и на самостојно шоу во уметничкиот музеј Лиман Алин. За серија дела во 2016 година, Брум дизајнирала специјално осветлен фустан фото сесија на модел во огромниот ентериер на Вентворт Вудхаус. Фотографиите на Брум на територијата на Музејот Грисволд и Вентворт Хаус се дел од поголема серија инспирирана од Вентворт, Холдинг Спејс: Проект за историски домови, кој исто така вклучува и фотографии направени во куќата на Марк Твен и на фери бродот на островот Фишер. Брум имала помош во овој проект од Националната фондација за зачувување на Историјата и ја навела важноста за подготовка за наративите што ги развива; Пред да ја започне работата на куќата на Твен, направила тримесечно истражување за животот на Марк Твен. На крајот, серијата Твен се фокусирала првенствено на сопругата и ќерките на авторот. Брум планира понатамошни снимања за серијата во други историски резиденции, вклучувајќи го и државниот парк Жилет, замокот, куќата и студискиот центар Полок-Краснер и куќата на Алис Остин.
Постигнувања
Во 2019 година, таа беше избрана на списокот 40 под 40, објавен од списанието Конектикат.
Црква „Св. Богородица“ - Душегубица
Света Богородица — главна селска црква на двете села, Долна и Горна Душегубица.
Местоположба
Црквата е сместена помеѓу двете села, на самиот асфалтен пат, помеѓу Долна и Горна Душегубица.
Историја
Иконостасот во црквата е изработен од резбарите Васил и Петко од селото Гари.
Млечки
Млечки — големо семејство на цветни растенија со 300 родови и околу 7.500 видови. Повеќето од претставниците се тревести, но некои (особено оние од тропските предели) можат да бидат и грмушести или дрвенести. Некои се сочнички видови и се многу слични на кактусите.
Морфолошки одлики
Листовите се последователни, ретко наспрамни, со прилисници. Обично се прости, но доколку се сложени, тие се секогаш пересто насечени. Прилисниците може да се редуцирани до влакна, жлезди или боцки, или пак да отсуствуваат (кај сочничките видови).
Радијално симетричните цветови се еднополни, при што машките и женските цветови најчесто се наоѓаат на истото растение. Постои голема разнообразност во градбата на цветовите. Тие може да се еднодомни или дводомни. Бројот на прашниците се движи од 1 до 10 (па и повеќе). Женските цветови се со потцветен плодник.
Плодот најчесто е шизокарп, а понекогаш костелка. Најтипичен шизокарп е т.н. регма, инкапсулиран плод со три или повеќе клетки, од кои секоја се поделува и се отвора во одделни делови, по што се распукнува експлозивно, раширувајќи ги малите семиња.
Семејството содржи многу разновидни фитотоксини, како што се дитерпенски естери, алкалоиди, гликозиди и токсини од типот на рицинус.
Поважни родови
Подолу е дадена список на поважните родови од ова семејство според традиционалната класификација. Треба да се има предвид дека одредени родови се сместени во други семејства (како Phyllanthaceae et Putranjivaceae) според филогенетската класификација на растенијата.
Покраини на Филипините
Филипините се делат на покраини како примарни административни единици. Земјата има вкупно 81 покраина. Тие се групирани во региони во кои се запазени географските, културните и етнолошките особености на подрачјата.
Покраини
(Регионален центар) || NCR || 9,932,560 || 636 || 15,617.2
NGC 3535
NGC 3535 — спирална галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 18 април 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 178°.
Други поделби
Проучување на NGC 3535 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 33760. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 236; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 265. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1392.
Мери Дајер
Мери Дајер ја сретнала Ен Хачинсон 1637, која го проповедала Господ дека се обраќа на верникот, а не преку свештенство. Дајер се придружила на Ен Хачинсон и станала активна во „Антимониски ерес“, каде што работеле на организација на групи жени и мажи кои би ја проучувале Библијата на други начини во однос на теократскиот закон на колонијата Масачусетс Беј.
1638 година, Мери Дајер и нејзиниот сопруг, Вилијам Дајер, биле избркани од колонијата заедно со Ен Хачинсон. По советот на Роџер Вилијамс, групата на која припаѓале Дајер и Хачинсон се преселиле во Портсмут во колонијата Род Ајленд.
Мери Дајер со сопругот се вратила во Англија, заедно со Роџер Вилијамс и Џон Кларк, каде што Мери се приклучила на Квакерите затоа што го слушнала проповедот на Џорџ Фокс, и приметила дека проповедот се сложува со идеите коишто таа и Ен Хачинсон имале повеќе години пред тоа. Станала Квакер по сопствен избор.
Семејството Дајер се вратиле во Род Ајленд 1657 година. Наредната година, таа отпатувала во Бостон за да протестира против новиот закон кој ги прогониувал Квакерите, каде што била уапсена и исфрлена од колонијата. (Нејзиниот сопруг, кој не станал Квакер, не бил уапсен).
Мери Дајер продолжила да патува во Нова Англија и да го пропведа квакерството, и повторно во 1658 година била уапсена во Њу Хејвн, Конектикат. Затоа што е пуштена на слобода, се враќа во Масачусетс за да посети двајца англиски квакери кои исто така биле уапсени. И повторно е уапсена и овој пат трајно и е забрането враќањето во колонијата. По третпат отпатувала во Масачусетс, со група квакети за да протестира против законот. Уапсена е и е осудена на смрт. По краткото судење, другите двајца квакери се обесени, но бидејќи нејзиниот сопруг бил пријател со гувернерот Џон Винтроб, успеал да и овозможи амнестија во последен момент, против нејзината желба, затоа што одбила да се покае и да се откање од квакерската вера.
Била приморана да се врати на Род Ајленд. Патувала на Лонг Ајленд, Њујорк за да проповеда, но нејзината совест ја водела да се врати во Масачусетс во 1660 година, и повторно да протестира против антиквакерскиот закон. Наспроти молбите на мажот ѝ и семејството, повторно одбила да се покае и повторно е осудена на смрт, 31 мај. Наредниот ден, Мери Дајер е обесена во Бостон затоа што била квакер во Масачусетс.
Нејзините последни зборови биле: '„Не, јас сум дојдена да ве зачувам од крвопролевање, сакајќи да го поништам неправедниот и неразумен закон против невините Божји слуги. Не, човеку, јас не се одрекувам.“'
Нејзината статуа се наоѓа пред зградата на Државната управа Масачусетс во Бостон.
Истанбулски универзитет
Истанбулскиот универзитет (турски: İstanbul Üniversitesi) се наоѓа во населбата Еминону, во истоимениот град во Турција, во близина на плоштадот Бајазит. Како институција за високо образование под името Дарулфунун (Darülfünûn, кое во превод значи Дом на повеќе науки) била основана на 23 јули 1846 година. Како претходник на универзитетот се смета дека е медресата која била основана веднаш откако османлискиот султан Мехмед II го зазел Цариград во 1453 година. Во 2003 година, универзитетот прославил 550 години од основањето.
Историја
Германскиот историчар Ричард Хониг верува дека историјата на медресата која прво еволуирирала како Дарулфунун, а подоцна како Истанбулски универзитет, всушност започнала на 1 март 1321, за време на владеењето на Осман I во Витнија, т.н. лулка на османлиската држава.
Првите модерни курсеви по физика биле воведени на 31 декември 1863 година, а на 20 февруари 1870 година, училиштето било преименувано како Дарулфунун Османи ( Отомански Дом на повеќе науки). Во 1900 година, училиштето било преименувано како Darülfünûn-u Şahane (Империски дом на повеќе науки), на кој веќе се изучувале курсеви по математика, литература и теологија. На 20 април, името повторно било преименувано како İstanbul Darülfünûnu (Истанбулски дом на повеќе науки), каде по тој период бројот на предметите се зголемиле. Така, се изучувале и медицина, право, применети науки (физика, хемија, математика), литература и теологија. На 1 август 1933 година, İstanbul Darülfünûnu, по реформите на Ататурк, бил преименуван под денешното име.
Универзитетски кампус
Универзитетот има седумнаесет факултети на пет кампуси, од кој главните се наоѓаат на плоштадот Бајазит, односно на негогашниот Форум на Теодосиј. Универзитетот има персонал од 2.000 професори, и околу 4.000 асистенти и соработници во административната управа. На него студираат околу 60.000 студенти и околу 8.000 постдипломци.
Во неговиот двор се наоѓа Бајазитската кула. Во периодот од 1971-1984 година, универзитетот бил насликан на банкнотата од 500 турски лири.
Беловиште (Тетовско)
Беловиште — село во Општина Јегуновце, во околината на градот Тетово.
Историја
Во османлиските даночни регистри на немуслиманското население од вилаетот Калканделен од 1626 - 1627 година Беловиште е запишано како село со 47 домаќинства.
Во век, Беловиште било село во рамките на Полошката нахија во Тетовската каза на Отоманското Царство.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Беловиште живееле 550 жители, сите Македонци. Според секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Беловиште имало 600 Македонци, патријаршисти.
Според Афанасиј Селишчев во 1929 година Беловиште — село во Вратничката општина и има 102 куќи со 960 жители, сите Македонци.
Беловиште е средно по големина село, населено со македонско население. Тоа, во 1961 година броело 809 жители, а во 1994 година 316 жители, македонско население.
Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 311 жители, од кои 304 Македонци и 7 Срби.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 230 жители, од кои 187 Македонци, 13 Срби, 1 останат и 29 лица без податоци.
Родови
Беловиште е македонско село.
Според истражувањата од 1948 година, родови во селото се:
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 2127 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на здравствен дом.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 336 гласачи.
Личности
Личности родени во Беловиште:
Мала црква на Свети Никола (Киев)
Црквата Свети Никола (украински: Малий Микільський собор) е поранешна црква која се наоѓала во Киев, Украина.
Цривата била изградена во 1715 година од страна на принцот Дмитриј Голицин. Во тоа време, црквата била позната како Мала црква посветена на Свети Никола.
Во текот на 1930-тите години храмот бил разрушен.
Пекин
Пекин или Пеќин (албански: Peqin) — град во Албанија. Населението на градот изнесува 8.942. Се наоѓа во централниот дел на државата во округот Пекин.
Јавар Вакак
Јахуар Хуакак (кечуански: Yawar Waqaq Inka) бил седмиот Сапа Инка на Кралството Куско и втор владетел на династијата Ханан кој владеел од 1380 година. . Името на неговата жена било Мама Чикја или Чу-Ја. Неговиот татко бил Инка Рока, додека негов син бил Виракоча.
Неговото име се поврзува со приказна каде се вели дека тој бил киднапиран од страна на Ајармака. Таму бил задржан некое време, но побегнал со помош на месен жител.
За време на неговото владеење, Инките ги вршеле последните напори против Чанкасите. Тој направил малку згради во Куско, дури не направил ни своја палата. Според една хроника, Јахуар Хуакак го напуштил Куско за време на нападот на Чанкасите, но неговиот син Виракоча го спасил градот и го одбранил.
Хелен АпСимон
Хелен Мери АпСимон, (родена на 28 април 1942 година) е англиски научник за загадување на воздухот и академик. Таа е професор за загадување на воздухот на Царскиот колеџ во Лондон. Го истражува и влијанието на киселиот дожд, јадрените несреќи и ситните честички врз здравјето на луѓето и екосистемите.
Ран живот и образование
АпСимон е родена на 28 април 1942 година во Ешби-де-ла-Зуч, Лестершир, Англија. Своето средно образование го има завршено во средното училиште Нортемптон, Нортемптоншир. Своите студии ги продолжува на колеџот Сомервил, Оксфорд, отсек математика, каде дипломирала во 1960 година. А ги завршува своите докторски студии по астрофизика на Универзитетот Сент Ендрус.
Истражување
АпСимон е основачки член и претседател на Европската асоцијација за наука за загадување на воздухот. АпСимон е добро позната по своите истражувања за ширењето на радиоактивноста од катастрофата во Чернобил. Веднаш после тоа, Русија наредила медиумски молк а АпСимон била еден од ретките европски научници што го открива зголемување на нивото на зрачење. Го моделирала јадрениот пад, пресметувајќи го Чернобил ослободен 15 - 20 мегакаури јод-131 и 1 - 2 мегакаури цезиум-137. Во текот на првите неколку недели по катастрофата, АпСимон ја пресметала  радиоактивната сила што ја покривала Скандинавија и северниот брег на Европа. Патувајќи во Унгарија, Полска, Чехословачка и Бугарија во 1988 година.
Исто така, работела интензивно за Работничките сили според Конвенцијата на ООН на ЕЦЕ за прекугранично загадување на воздухот со долг дострел, преземајќи извештаии и проценки на ефективни стратегии за намалување на закиселување, еутрофикација, вишок тропосферски озон и концентрации на фини честички.
АпСимон е заинтересирана и за влијанието на урбаното загадување на воздухот врз здравјето на луѓето и екосистемите. Во 1995 година, ги пресметала трошоците за оштетување на градби поради киселата европска атмосфера. Во 1998 година, Одделот за животна средина, транспорт и региони на Обединетото Кралство ја назначило АпСимон да ја проучи исплатливоста и делотворноста на контролата на испуштањето на издувни гасови од морските мотори во Северното Море.
Членства
АпСимон била член на неколку експертски групи, вклучувајќи ја Националната експертска група за прекугранично загадување на воздухот и експертската група за квалитет на воздухот на ДЕФРА. Во 1999 година, АпСимон била член и на Глобалниот комитет за истражување на животната средина во Кралското друштво. Во 2004 година, таа придонела за преглед на Директивата на националните тавани на емисии на Европската комисија. АпСимон била поканета да претседава со нова експертска група за преглед на квалитетот на воздухот во Хитроу во 2017 година.