cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Доселување
Регионални фактори за доселување
Во принцип, на граѓаните на една земја-членка на Европската унија им е дозволено да работат во друга земја-членка со мало или никакво ограничување на движењето. Ова е потпомогнато од мрежата на ЕУРЕС која ги поврзува Европската комисија и јавните служби за вработување на земјите кои се дел од Европската економска област и Швајцарија. За оние кои не се државјанина ЕУ, а се жители со постојан престој во ЕУ, движењето меѓу земјите-членки на ЕУ е значително потешко. По новите бранови на пристапување кон Европската унија, првите земјите-членки често воведуваа мерки за ограничување на учеството во „нивните“ пазари на трудот од страна на граѓани од новите земји-членки на ЕУ. На пример, Австрија, Белгија, Данска, Франција, Германија, Грција, Италија, Луксембург , Холандија, Португалија и Шпанија го ограничија својот пазар на трудот  за период од 7 години во бранот на пристапување од 2004 и 2007 година.
Поради политиката на единствен внатрешен пазар на трудот на Европската унија, во принцип, земјите како што се Италија и Република Ирска, кои имале релативно многу ниски нивоа на доселување на работната сила сè до неодамна (и кои во минатото често испраќале значителен  дел од своето население во странство), денес се соочуваат со  прилив на доселеници од земјите на ЕУ кои имаат пониски годишни стапки на заработувачка по жител, што предизвика општонародни дебати во врска со доселувањето.
Во меѓувреме, Шпанија се соочува со сè поголема нелегална доселување од Африка. Бидејќи Шпанија е најблиската земја-членка на ЕУ до Африка – таа има дури и два автономни градови (Сеута и Мелила) на африканскиот континент, како и автономна заедница (Канарските Острови) западно од Северна  Африка , во Атлантикот - Шпанија е физички е најлесно достапна за иселениците од Африка. Ова доведе до дебата во рамките на Шпанија и помеѓу Шпанија и другите членки на ЕУ. Шпанија побара помош за гранична контрола од другите членки на ЕУ, а тие одговорија дека Шпанија сама си го донела бранот на африкански нелегалнипреселници со тоа што им доделувала амнестија на стотици илјадници непријавени странци.
Обединетото Кралство, Франција и Германија се соочија со голем број преселби од крајот на Втората светска војна и со децении дебатираат за проблемот. Странските работници беа донесени во овие земји за да помогнат во обновата по војната и многумина останале. Политичките дебати околу доселувањето обично се фокусираат на статистиката, законот за доселување и политиката за доселување и на спроведувањето на постоечките ограничувања. Во некои европски земји, во деведесеттите години од 20 век дебатата  била фокусирана на барателите на азил, но рестриктивните политики во рамките на Европската унија, како и намалувањето на вооружените конфликти во Европа и соседните региони, нагло го намалиле бројот на  баратели  на азил.
Некои држави, како Јапонија, се одлучија за технолошки промени со цел да ја зголемат профитабилноста (на пример поголема автоматизација) и донесоа закони за доселување, особено за да го спречат надоаѓањето на доселениците  и нивното населување  во земјата. Меѓутоа, глобализацијата како и ниската стапка на наталитет и стареењето на работната сила ја принудија Јапонија да ја преиспита својата доселбена политика. Исто така, јапонското колонијално минато претвори во Јапонци значителен број на луѓе кои не потекнуваат од Јапонија. Сепак, Јапонија  врши строга контрола на доселувањето  и во 2009 година,  покрај широкоградата  помош од странство за бегалците, таа  им даде политички азил само на 30 луѓе. Јапонскиот министер Таро Асо ја опиша Јапонија како уникатна, со тоа што е „една нација,една цивилизација,еден јазик ,една култура и една раса.”
Јован Драгаш
По татковата смрт, од соседите бил потиснат во Жеглигово и во Горно Пострумје, по што го признал вазалството кон Волкашин и кон Углеша. По Маричката битка (1371), заедно со помладиот брат Константин формирале самостојна држава (1372–1375), која постепено ја прошириле на териториите источно од р. Вардар, северно од Врање и од Велбужд, Рила на исток, до Сер и до Солун на југ, како и во Тиквеш.
Доселување
Регионални фактори за доселување
Во САД политичката дебата за доселувањето постојано се разгоруваше откако САД станаа независни. Некои од екстремната левица од политичкиот спектар ја припишуваат  анти доселбената реторика на необразованото и тесноградо малцинство од населението составено само од припадници на белата раса,  неуки  за релативните предности на доселувањето за економијата и општеството на САД. Додека оние од екстремната десница сметаат дека доселувањето  го загрозува националниот идентитет, ја поевтинува на работната сила и ја зголемува зависноста од социјална помош.
Економски преселник
Терминот економски преселник се однесува на некој кој се иселил од еден во друг регион со цел да најде вработување или да си ја подобри финансиската состојба. Економскиот преселник се разликува од некој кој е бегалец кој се обидува да избегне прогон. Овој преселни може да биде некој кој се доселил во Обединетото Кралство од САД или обратно.
Многу земји имаат ограничувања за доселување и визи,  со кои на лицето му се забранува влез во земјата поради наоѓање работа без важечка работна виза. На лица кои се прогласени за економскипреселници може да им биде одбиен влезот во некоја земја.
Светската банка проценува дека во 2009 година дознаките изнесувале 420 милијарди  долари, од кои 317 милијарди стасале во земјите во развој.
Етика
Иако слободата на движењето често е признаена како граѓанско право, слободата се однесува само на движењето во рамките на националните граници, што  може да биде гарантирано со устав или со закони за човековите права. Во дополнение, оваа слобода е често ограничена на државјаните, а ги исклучува останатите. Денес ниту една држава не дозволува целосна слобода на движењето преку  нејзините граници, а  меѓународните договори за човекови права не даваат општо право на влез во друга држава. Застапниците на доселувањето тврдат дека, според член 13 од Универзалната декларација за човековите права (УДЧП), секој има право да излезе или да влезе во некоја земја и да се движи во рамките на таа земја (внатрешна преселба), иако член 13 всушност ја ограничува слободата на движење  „во рамките на границите на секоја држава.” Исто така, УДЧП  не спомнува влез во други земји со тоа што наведува дека „секој има право да напушти која било земја, вклучувајќи ја и својата,  и да се врати во родната земја.” Некои сметаат дека слободата на движењето во и меѓу земјите  е основно човеково право  и дека рестриктивните преселбени политики, карактеристични за  националните држави, го прекршуваат ова човеково право на слобода на движење. Ваквите аргументи се вообичаени меѓу  антидржавните идеологии  како анархизмот и  либертарианизмот. Како што напишал филозофот и активист за „ отворени граници” Јакоб Апел (Jakob Appel) : „Различното третирање на луѓето, само поради тоа што тие биле родени на спротивната страна од националната границата, тешко може да се оправда со која било предоминантна филозофска , религиозна или етичка теорија.”
Онаму каде што доселувањето е дозволена, тоа е главно селективно. Повторното обединување на семејството се вбројува во околу две третини од легалната доселување во САД секоја година. Етничката селекција ,како што е политиката на бела Австралија, генерално исчезна, но предност најчесто  им се дава на образованите,  квалификуваните и богатите. Помалку привилегираните лица, вклучувајќи ја масата сиромашни луѓе во земјите со низок приход, не можат да ги искористат можностите за легалната и заштитена доселување  кои ги нудат богатите земји. Исто така, оваа нееднаквост беше критикувана како противречна на принципот на еднакви можности ,кои се применуваат (барем во теорија) во рамките на демократските национални држави. Фактот дека вратата е затворена за неквалификуваните, додека во исто време многу развиени земји имаат огромна побарувачка на неквалификувана работна сила , е главен фактор во  нелегалната доселување. Контрадикторната природа на оваа политика – која особено во подредена улога ги става неквалификуваните доселеници, а во исто време го експлоатира нивниот труд- исто така беше критикувана врз етички основи.
Доселбените политики кои селективно им доделуваат слобода на движење на одредени поединци, се наменети да создадат економска нето добивка за земјата -домаќин. Таквите политики создаваат загуби за сиромашните земји –дарители преку загубата на образуваното малцинство –  таканаречен „одлив на мозоци”. Ова може да ја зголеми глобалната нееднаквост во стандардите на живеење, кои пред сè ги мотивираат поединците да се преселилет. Пример за „натпреварување за квалификувана работна сила” е активното регрутирање на здравствени работници  од земјите на  Третиот свет во земјите во  Првиот свет.
Доселување по земји
Индексот за заложби за развој ги рангира 22-те најбогати земји во светот според нивната имиграциска политика и отвореноста конпреселниците и бегалците од најсиромашните земји.
Израел
Доселување на Евреите во Палестина во текот на 19 век беше промовирана од австроунгарскиот новинар Теодор Херцл (Theodor Herzl) кон крајот на 19 век, по објавувањето на книгата „ Еврејската држава.“ Неговото ционистичко движење се обидуваше да ја охрабри преселбата на Евреите, или доселувањето кон Палестина. Неговите поборници на неговата цел гледаат како на самоопределување за еврејскиот народ. Со создавањето на ционистичкото движење ,процентот на Евреите во светот кои живеат во поранешниот  британски мандат во Палестина  од првичните 25 000 Евреи постојано растеше. Денес, околу 40 % од Евреите во светот живеат во Израел, повеќе отколку во која  било друга земја. Израелскиот Закон за враќање на Евреите, донесен во 1950 година, им дава право на оние кои се родени Евреи, (оние кои имаат мајка или баба Еврејка), оние со еврејско потекло (оние кои имаат татко или дедо Евреин) и оние кои го прифатиле Јудаизмот (од православна, реформистичка или конзервативна вероисповед , но не од  секуларизам,  иако преобратувањето од реформисти и конзервативци мора да се направи надвор од земјата , што е слично со граѓанските бракови),  да исе преселилет во Израел. Амандманот на законот од 1970 година, ги прошири правата на доселување на „детето и внукот на Евреинот, брачниот другар на  Евреинот, брачниот другар на детето на  Евреинот и брачниот другар на внукот на Евреинот.” Од  деведесеттите години од 20 век, над милион Евреи од поранешниот Советски Сојуз  исе преселиле во Израел, а  голем број од Евреите од Етиопија со воздушен мост беа пренесени во Израел  во „операцијата Мојсеј”. Во последниве години, над 16 000 баратели на азил од Африка  влегоа во Израел. Во 1991 година, Израел им помогна на 14 000 доселеници од Етиопија да пристигнат како дел од операцијата „Соломон”.
Јапонија
Во почетокот на деведесеттите години од 20 век, за да се надомести недостатокот од работна сила Јапонија ги ублажи прилично строгите закони за доселување за да им овозможи специјални дозволи за влез на странци со јапонско потекло кои живеат во Јужна Америка. Според јапонскиот центар за доселување, бројот на странски жители  во Јапонија постојано се зголемуваше , а бројот на странски жители  (вклучувајќи ги постојаните жители , но со исклучок на нелегалните доселеници и краткорочните посетители  како што се странските државјани кои престојуваат во Јапонија помалку од 90 денови ) во 2008 година изнесуваше 2,2 милиони. Најголеми групи се Корејците ( јужни и северни), Кинезите (вклучувајќи ги Народна Република Кина, Тајван, Хонгконг , Макао) и Бразилците ( најголем дел од Бразилците во Јапонија имаат јапонско потекло , поради огромната доселување на Јапонци кон Бразил во првите децении од 20 век). Веднаш по Втората светска војна, во минатото најголемиот број Корејци во Јапонија беа регрутирани како принудна работна сила за време на војната.
Од доселениците, Јапонија годишно, преку натурализација, прифаќа постојан прилив од 15 000 нови јапонски граѓани. Навистина, според статистиките на Јапонците концептот на етничките групи се разликува од етничкиот попис на Северна Америка или некои западноевропски статистики. На пример, во пописниот формулар на Обединетото Кралство има прашање за етничката или расната припадност која го сочинува населението на Обединетото Кралство, без оглед на нивната националност. Меѓутоа, Заводот за статистика на Јапонија сè уште го нема ова прашање, бидејќи пописот на населението во Јапонија обрнува внимание на националноста на луѓето, а не на нивната етничка припадност, а натурализираните јапонски граѓани и јапонски државјани кои имаат мултиетничка припадност во пописот на населението во Јапонија се сметаат за етнички Јапонци.
Исто така, според Јапонското здружение на бегалци (или скратено ЈАР)  од 2009 година бројот на бегалците кои поднеле барања за да живеат во Јапонија брзо се зголеми, а во 2008 година    имаше повеќе од  илјада барања од целиот свет, кои бараа да добијат статус на бегалци за да живеат во Јапонија. Меѓутоа, политиката за бегалци на јапонската влада беше критикувана во земјата и на меѓународно ниво, бидејќи бројот на бегалците во Јапонија е сè уште мал во споредба со земјите како Канада во Северна Америка или Франција во Западна Европа. На пример, според Канцеларијата на високиот комесаријат за бегалци на Обединетите нации (УНХЦР), во 1999 година Јапонија прифати 16 бегалци за населување, додека САД прифати 85 010, а Нов Зеланд ,кој е помал од Јапонија, прифати 1 140 бегалци. Помеѓу 1981 година, кога Јапонија ја ратификуваше Конвенцијата  за бегалци на ОН, и 2002 година  Јапонија призна за бегалци само 305 лица.
Европа
Според Статистичкиот завод на европските заедници (Евростат), денес некои земји- членки на ЕУ примаат голем број доселеници, како на пример Шпанија, во која во текот на изминатите 5 години економијата отвори  повеќе работни места од сите други ЕУ држави заедно. Во 2005 година, од меѓународната преселба ЕУ имаше целокупна нето добивка  од плус  1,8 милиони луѓе. Ова изнесува речиси 85 % од вкупниот пораст на населението во Европа во 2005 година. Во 2004 година, вкупно 140 033 луѓе се доселиле во Франција, од кои 90 250 биле од Африка и 13 710 од Европа. Во 2005 година, доселувањето се намали на 135 890 доселеници. Иселувањето на Британците во Јужна Европа е од особена важност. Граѓаните на Европската унија сочинуваат голем дел од доселениците во Шпанија. Тие претежно доаѓаат од земји како Велика Британија и Германија, но британскиот случај е особено интересен поради неговите размери. Британските власти проценуваат дека британското население во Шпанија изнесува 700 000 доселеници. Среднорочните и долгорочните демографски податоци на  ЕУ укажуваат на недостаток од квалификувана работна сила до степен кој би го загрозил економскиот пораст и стабилноста на голем број индустрии. Поради оваа причина во 2009 година Европската унија започна иницијатива наречена  „Сина карта” на ЕУ. Сината карта на ЕУ првично била наменета за привремен престој и работна дозвола. Меѓутоа таа ќе им понуди можност на лицата кои ја поседуваат оваа карта да аплицираат за постојана дозвола за престој, откако непрекинато ќе работат две до пет години за да се здобијат со Сината карта на ЕУ, во зависност од  поединечните прописи на секоја земја- членка. Во наредните години, земјите- членки на ЕУ постепено ќе ги прифаќаат барањата за Сина карта на ЕУ. Во процесот на аплицирање, од особено голема важност е да се има склучен договор за работа со организација која е дел од ЕУ. Во јануари 2010 година, за да се поедностави ова барање Европската комисија започна база на податоци на Сината карта на ЕУ.
Италија
Денес, Италија има околу 5 до 6 милиони доселеници или околу 9 % од населението. По проширувањето на Европската унија, најновиот бран на преселба настана од страна на околните европски земји, особено Источна Европа, а сè повеќе и од Азија, која ја замени Северна Африка како најголема област подложена на доселувања. Околу 997 000 Романци официјално се регистрирани дека живеат во Италија, заменувајќи ги Албанците (590 000) и Мароканците (445 000) како најголема етничка малцинска група, но независните проценки  велат дека  вистинската бројка на Романци e двојно поголема или можеби и повеќе од тоа. Други доселеници од Централноисточна Европа се Украинците (260 000), Полјаците (120 000), Молдавците (190 000), Македонците (100 000), Србите (75 000), Бугарите (124 000), Босанците (40 000), Русите (45 600), Хрватите (25 000), Словаците (9 000) и  Унгарците (8 600). Почнувајќи од 2009 година, потеклото на странското население во Италија е поделено на следниов начин : Европа (53,5%), Африка (22,3%), Азија (15 ,8 %), Америка (8,1%) и Океанија (0,06%). Распределбата на странското население во Италија е во голема мера нееднакво : 80% од доселениците живеат во северните и централните делови од земјата (во економски најразвиените области), додека само 20 % живеат во јужниот дел на полуостровот. Во 2008 година, нето доселувањето во Италија изнесуваше 438 000 доселеници.
Норвешка
Во последниве години, на доселувањето ѝ се припишува порастот на  повеќе од половина од населението во Норвешка. Во 2006 година, Бирото за статистика во Норвешка (ССБ) пресмета рекордни 45 800 доселеници кои се доселиле во Норвешка, што е 30 % повеќе од 2005 година. На почетокот на 2007 година во Норвешка имаше 415 300 лица со доселеничко потекло (односно доселеници, или чии родители биле доселеници), кои сочинуваа 8,3 %од вкупното население.
Португалија
Португалија е земја која долго време беше подложена на иселување и која создаде големи португалски заедници  во Франција, САД и Бразил,а денес стана земја на нето доселување,но не само од  поранешните колонии, туку  до крајот на 2003 година, законските бегалци и доселеници сочинуваа околу 4 % од населението и најголемите заедници потекнуваа од Зелениот ’Рт, Бразил, Ангола, Гвинеја-Бисао, Обединетото Кралство, Шпанија и Украина.
Шпанија
Шпанија е најпосакуваното европско одредиште за Британците кои го напуштаат Обединетото Кралство. Од 2000 година, Шпанија прифати повеќе од три милиони доселеници, со што го зголеми бројот на своето население на речиси 10 %. Бројот на населението кое се доселува сега надминува повеќе од 4,5 милиони. Според податоците за дозвола за престој за 2005 година, околу 500 000 беа Мароканци, други  500 000 беа Еквадорци, повеќе од  200 000 беа Романци и 260 000 беа Колумбијци.Само  во 2005 година програмата за регулација го зголеми бројот на легални  доселеници до 700 000 лица.
Шведска
Во Шведска не постојат прецизни бројки за вкупниот број лица со доселеничко потекло, бидејќи шведската влада не заснова ниту една статистика врз етничката припадност. Од 2010 година, сепак  1,33 милиони лица или 14,3% од жителите во Шведска се странци. По крајот на Првата светска војна Шведска беше трансформирана од земја на иселување  во земја на доселување почнувајќи од Втората светска војна па сè до денес. Во 2009 година, доселувањето го достигна своето највисоко ниво откако започна да се води евиденција, така што   102 208 луѓе се иселиле кон Шведска. Во 2010 година 32 000 луѓе поднеле барање за азил во Шведска, што претставува пораст од 25 % од 2009 година, што е најголем износ во историјата на Шведска. Во 2009 година, по Кипар и Малта, Шведска беше на четврто место во ЕУ по најголем број барања за азил  и најголем број по глава на жител. Доселениците во Шведска најмногу се концентрирани во градските средини на Свеаланд и Геталанд  и најголемиот број странци  во Шведска  доаѓаат од Финска, бившите југословенски републики, Ирак, Полска и Иран.
Обединето Кралство
Во 2007 година нето доселувањето во Обединетото Кралство изнесуваше 237 000 доселеници,што претставува пораст од 46 000 во однос на 2006 година. Во 2004 година бројот на оние лица кои станале британски граѓани се зголеми на рекордни 140 795, што претставува пораст од  12 %  во однос на  претходната година. Од 2000 година оваа бројка  драматично се зголеми. Во пописот од 2001 година, граѓаните од Република Ирска беа и се најголемата група на странско население  за последните 200 години. Оваа бројка не ги вклучува оние од Северна Ирска кои се населиле во Британија. Оние кои имаат ирско потекло бројат околу 6 милиони доселеници од првата, втората и третата генерација. Најголемиот дел од новите граѓани доаѓаат од Азија (40%) и Африка (32%), а најголемите три групи се луѓе од Пакистан, Индија и Сомалија.
Во 2005 година, околу 565 000преселници се преселиле  во Обединетото Кралство  за  период од најмалку една година, а поголемиот дел одпреселниците беа од Азија (особено од Индискиот Потконтинент) и  Африка, додека 380 000 се иселиле од Обединетото Кралство на една или повеќе години во најпознатите одредишта во  Австралија, Шпанија и Франција. По пристапувањето на Полска кон ЕУ во мај 2004 година беше проценето дека на почетокот на 2007 година, 375 000 Полјаци се регистрирале за работа во Обединетото Кралство, иако се сметаше дека полското население во Обединетото Кралство изнесува 500 000. Многу Полјаци работат сезонска работа и голем број од нив веројатно со текот на времето  ќе се вратат назад  и повторно ќе заминат во Обединетото Кралство. Голем бројпреселници заминаа по светската економска криза од 2008 година, која беше проследена со девалвација на фунтата. Од март 2011 година министер за доселување во Обединетото Кралство стана Дамиан Грин (Damian Green).
Канада
Водена од економската политика и повторното обединување на семејството Канада има највисока нето стапка на доселување по жител во светот и во 2010 година планира меѓу 240 000 и 265 000 нови постојани жители. Во 2001 година во Канада се доселиле 250 640 луѓе. Новодојдените главно се населуваат во големите  урбани средини  на Торонто, Ванкувер и Монтреал. Од деведесеттите години од 20 век, мнозинството од доселениците во Канада доаѓаа од Азија. Водечки земји на иселување во Канада се Кина, Филипините и Индија. Во Канада, доколку некого го обвинат за расизам најчесто се смета за сериозна навреда.Денес, сите политички партии се претпазливи кога  го критикуваат високото ниво на доселување бидејќи, како што се наведува во  канадскиот весник „Глоуб  енд Мејл” (Globe & Mail), во раните деведесетти години од 20 век старата реформска партија на Канада беше обележана како „расистичка”  бидејќи предложила намалување на нивото на доселување од  250 000 на 150 000 доселеници.
САД
Историчарите проценуваат дека помалку од 1 милион доселеници- можеби само 400 000- го преминале Атлантикот за време на XVII и XVIII век. Во 18 век релативно малку доселеници се доселиле од  Англија :  само 80 000 доселеници се доселиле  помеѓу  1700 и 1775 година, споредено со  350 000 доселеници кои се доселиле  за време на 17 век. Освен тоа, помеѓу 17 и 19 век, околу 645 000 Африканци беа донесени на територијата на денешен САД. Во почетоците на САД доселувањето изнесуваше помалку од  8 000 луѓе годишно. По 1820 година, доселувањето постепено растеше. Од 1850 до 1930 година странското население од САД се зголеми од 2,2 милиони на 14,2 милиони доселеници. Во САД, во овој период имаше највисок процент на странци, што во 1890 година го достигна својот врв со 14,7 %. Во текот на овој период, пониските трошоци за патување преку Атлантскиот Океан во однос на времето и цената на превозот го направија преселувањето на доселениците во САД поповолно отколку во претходните години. Од 1880 до 1924 година, над 25 милиони Европејци се преселиле во САД. По овој период доселувањето се намали, бидејќи во 1924 година Конгресот го донесе Актот за ограничување на доселувањето од 1924 година, што беше во прилог на земјите кои се извор на доселување и кои до 1980 година веќе имале голем број доселеници во САД. Моделите на доселување од триесеттите години од 20 век беа доминирани од Големата криза и во почетокот на триесеттите години од 20 век поголем број луѓе есе преселиле отколку што исе преселиле во САД. Во текот на четириесеттите и педесеттите години од 20 век доселувањето продолжи да се намалува, но потоа повторно се зголеми.
Амандманите на законот за доселување и националност од 1965 година (Hart-Celler Act) ги отстранија ограничувањата на големите сегменти на приливот на доселеници и се зголеми легалната доселување во САД. Во 2006 година бројот на доселеници достигна рекордни 37,5 милиони. По 2000 година, доселувањето во САД изнесуваше околу 1,000,000 доселеници годишно. И покрај построгиот граничен надзор по 9/11, од 2000 до 2005 година околу 8 милиони доселеници се населија  во САД -повеќе отколку во кој било друг период  од 5 години во историјата на земјата. Речиси половина влегоа нелегално. Во 2006 година 1, 27 милиони доселеници добија легален престој. Повеќе од 2 децении, Мексико беше водечки извор на нови жители во САД  и од 1998 година  Кина, Индија и Филипините секоја година се наоѓаа меѓу првите четири земји кои испраќаа доселеници во САД. САД често се нарекува „мешавина од раси и идеи” (што потекнува од Карл Н. Деџлер, историчар и автор на делото „Од нашето минато”, (Carl N. Degler, “Out of our Past”)) и е назив кој потекнува од богатата традиција на доселеници во Соединетите Американски Држави, кои доаѓале во САД во потрага по нешто подобро и ги мешале и приклучувале своите култури кон структурата на земјата.
Назначена од претседателот Клинтон, Комисијата за доселбени реформи во САД, управувана од Барбара Џордан, повика на намалување на легалната доселување на околу 550 000 доселеници годишно. Од 11 септември, 2001 година политиката на доселување станала исклучително жешко прашање и била главна тема за време на изборниот циклус од 2008 година.
Во 2009 година, бројот на странските државјани кои станале законски постојани жители на САД, како резултат на процесот на повторно обединување на семејството (66%), ги надминаа оние кои станаа законски постојани жители врз основа на вештините за вработување (13%) и поради хуманитарни причини (17%). Од Втората светска војна поголем број бегалци си најдоа свој дом во САД отколку во која било друга земја и од 1980 година повеќе од 2 милиони бегалци се доселија во САД. Меѓу првите десет земји кои во 2006 година прифатиле раселени бегалци, САД прифатила двојно повеќе отколку сите девет земји заедно.
Австралија
Вкупното ниво на доселување во Австралија значително се зголеми во текот на последната деценија. Нето преселбата во странство се зголеми од 30 000 во 1993 година на 118 000 во 2003/04 година. Најголемите компоненти на доселување се преселбата на квалификуваната работна сила и програмите за повторно соединување на семејството. Во последниве години, задолжителниот притвор  на оние кои нелегално доаѓаат со чамец  предизвика контроверзност. Во текот на 2004 и 2005 година, вкупно 123 424 лица исе преселиле во  Австралија. Од нив 17 734 беа од Африка, 54 804 од Азија, 21 131 од Океанија, 18 220 од Обединетото Кралство , 1 506 од Јужна Америка и 2 369 од Источна Европа. Во 2005 и 2006 година во Австралија се преселиле 131 000 лица и во 2006 и 2007 година бројот на луѓе кои се преселиле изнесуваше 144 000.
Економски ефекти
Институтот Катон утврди дека доселувањето има мало или дека воопшто нема никакво влијание  врз доходот на  месното население. Институтот Брукингс утврдил дека како резултат на доселувањето во периодот од 1980 до 2007 година  платите се намалиле за 2,3 %. Центарот за истражување на доселувањето утврдил дека во периодот од 1980 до 2000 година  како резултат на доселувањето платите се намалиле за 3,7 %.
Според Европскиот центар за следење на расизмот и ксенофобијата (ЕУМЦ), „во Европа 28 % од странците кои се на возраст помеѓу 25 и 49 години не можат да најдат работа, а стапките на невработеност се високи 35 % кај Турците и Пакистанците и 60 % кај неодамнешните групи доселеници како Сомалијците.”
هجرة
Куќа на Каневчеви (Струга)
Куќа на Каневчеви — стара куќа во градот Струга, прогласена за културно наследство на Македонија како претставник на македонската староградска архитектура.
Местоположба
Куќата е сместена во Струшката чарија, на левиот брег на реката Црн Дрим. Се наоѓа на улица „Браќа Миладиновци“ бр. 16. До неа е Спомен-галеријата „Вангел Коџоман“, а спроти неа е Спомен-домот на Браќа Миладиновци.
Историја
Куќата е изградена во XIX век. Била сопственост на Милица Канавчева. Според спомен-плочата до влезната врата, на 23 септември 1941 г. во куќата е одржан конститутивниот состанок на Месниот комитет на КПЈ за Струга и Струшко во присуство на народниот херој Кузман Јосифоски-Питу, чија биста стои до натписот.
Подоцна куќата прешла во сопственост на Народниот музеј „Д-р Никола Незлобински“. Денес во неа е сместена Средоземната академија „Браќа Миладиновци“.
На 7 декември 1954 г. и повторно на 28 јуни 2017 г. куќата е објавена за споменик на културата.
Лаура Крисполди
Лаура Крисполди (починала на 5 јули 1659 година, Рим) била италијански трујач. Била една од централните фигури на озлогласенота организација „Спана“. Таа е една од шесте кои биле погубени за повеќе од четириесет лица.
Биографија
Лаура Крисполди била родена во Рим. Била регрутирана во организацијата на Жиронима Спана, која тргувала со смртоносен отров. Била плодна продавачка, продавајќи го отровот што и го обезбедила Џована Де Грандис.
На 31 јануари 1659 година, Џована Де Грандис била уапсена и затворена во папскиот затвор во Тор ди Нона, каде го дала своето признание на 1 февруари и почнала да ги дава имињата на нејзините соучесници и клиенти. Нејзината колешка Марија Спинола ја нарекла Крисполди дилер кој продавал отров на две жени обвинети дека ги отруле нивните покојни сопрузи, Ана Марија Конти и Камила Капела, и ја опишала како безмилосна и злобна жена со многу клиенти. Крисполди била опишана како силна и долго време се спротивставувала на признанието.
На 5 јули 1659 година, Жиронима Спана, Џована Де Грандис, Марија Спинола, Грациоса Фарина и Лаура Крисполди биле погубени со бесење на Кампо де Фиори во Рим.
Национален парк Диндер
Национален парк Диндер — национален парк и биосферен резерват во Источен Судан и е поврзан со етиопискиот национален парк Алаташ.
Локација
Диндер лежи приближно (400 км2) југоисточно од Картум, од двете страни на реката Дандер ограничена на север со реката Рахад.
Градот Дандер ( 100 км2 северозапад) дејствува како порта за туристите кои сакаат да влезат во Паркот.
Екологија
Националниот парк Диндер е еколошки значаен затоа што паѓа на екотонот помеѓу екорегионите Сахел и Хатилс во Етиопија. Содржи три различни екосистеми:
Во паркот живеат 27 вида големи цицачи како леопард, гепард, повеќе од 160 видови птици, 32 вида риби и мали цицачи, лилјаци, влекачи и водоземци. Се наоѓа во голема патека што ја користат птиците кои мигрираат помеѓу Евроазија и Африка. Постојат многу северноафрикански ноеви кои живеат и во националниот парк.
Националниот парк Даиндер е домаќин на здрава популација на лавови.
Закани
Екологијата на паркот е загрозена од навлегување од сточари што се раселени од своите традиционални пасишта со проширување на земјоделското производство, преку основната причина за проширување на регионалното население. Населенијата на пасечи-мигранти, вклучувајќи ги и тианг, Роан, антилопата се под дополнителен притисок бидејќи земјиштето надвор од паркот низ кое мигрираат е претворено во земјоделско земјиште. Статистиката меѓу 1971 и 2001 година покажала незначителен пад кај повеќето големи видови цицачи, при што популацијата на антилопа падна за 85%, црвена антилопа со 72% и ориби за 68%. Другите видови се истребени во Диндер бидејќи бил истражен, вклучувајќи Африканскиот саванскиот слон, Црн носорог, Нилски коњ, Нубиска жирафа, газела и Нилски крокодил.
Националниот парк Даиндер било живеалиште на Африканското диво куче (Lycaon pictus), но овој загрозен канид опаднал во овој регион.
NGC 7582
NGC 7582 — спирална галаксија во соѕвездието Жерав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7582 се споменува и како ESO 291-16, MCG -7-47-29, AM 2315-423, IRAS 23156-4238, Grus quartet.
Откривање
Објектот е откриен на 7 јули 1826 година од страна на Џејмс Данлоп, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 9 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7582 е од видот SBab. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 7582 има привидни димензии од 5' х 2,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 18 м 23,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -42° 22' 11"". Положбениот агол на објектот е во износ од 157°.
Копкол
Копкол е нисководна река ( балка ) на Крим, на територијата на областа Белогорски, десната притока на реката Тонас. Должината на водотекот е 6,2 километри, сливното подрачје на реката е 11,5 км².
Географија
Изворот на реката се наоѓа источно од селото Алексеевка, според книгата на Николај Рухлов во близина на планината Куба-Бурун. Во горниот тек, деловите на реката се нарекуваат Хабурка-дере (на картите на Кбурка-дере ) и Коп-Кал. Изворите што ја хранат реката се плитки, во средишниот дел долината станува доста рамна, обрасната со грмушки, со стрмна десна падина, составена од конгломерат, на чиј врв е лапоресна црна почва.
Во близина на реката, според прирачникот „Површински водни тела на Крим“, има 1 неименувана притока, која Рухлов ја нарекол Енишкал , а на современите карти е потпишан како Јар. Има моќен извор во долината, неименуван на картата од 1890 година, Рухлов има „ Џаничка “ (задолжително на почетокот на 20 век 48.600 кофи дневно) , сега позната како „Сартанскаја Криница“ 5]. Водозаштитната зона Копкола е поставена на 50 m. Реката се влева во Тонас на 9 километри од устието, северно од селото Головановка.
Мекленбург-Штрелиц (појаснување)
Мекленбург-Штрелиц може да се однесува на:
Symphony of Destruction
Музичката критика позитивно ја оценила нумерата, а бил снимен и видео запис под режисерската палка на Вејн Ишам. Спотот бил доста емитуван на англиската МТВ, но поради контроверзниот текст и насилната содржина на филмскиот запис спотот постепено бил испуштан од списокот на песни за емитување. На спотот секој член свири поединечно, додека во останатиот дел на црно-бела слика е прикажано убиството на политички кандидат, што подоцна предизвикало масовни протести и безредија. Со текот на времето, песната била активно присутна во медиумите, а била и преработена од повеќе рок состави.
Самоков (Правишко)
Самоков — село во Егејска Македонија, Република Грција.
NGC 565
NGC 565 — спирална галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 565 се споменува и како UGC 1052, MCG 0-4-158, CGCG 385-153, DRCG 7-47.
Откривање
Телото е откриено на 2 ноември 1867 година од страна на Џорџ Сирл, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 15 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 565 е од видот Sa. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,7 m/лм2. NGC 565 има привидни димензии од 1,3' х 0,4'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 28 м 10 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 1° 18' 21". Положбениот агол на објектот е во износ од 36°.
Други поделби
Проучување на NGC 565 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 5481. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 218; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4682. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1259.
IC 1697
IC 1697 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1903 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1697 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. IC 1697 има привидни димензии од 0,5' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 24 м 28,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +27° 12' 42". Положбениот агол на објектот е во износ од 45°.
Други поделби
Проучување на IC 1697 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Сандерленд
Сандерленд (англиски: Sunderland) — пристаништен град и административен центар на градската област Сандерленд во Тајн и Вир, Североисточна Англија. Сандерленд се наоѓа во близина на устието на реката Веар која тече низ градот. Сандерленд е во рамките на историскиот округ Дурам.
Алцхајмерова болест
Алцхајмерова болест (Morbus Alzheimer) — болест од групата на невродегенеративни заболувања. Обично се јавува кај населението над 65 годишна возраст и е одговорна за 60% од дементните заболувања, следена од васкуларните деменции на второ место и алкохолната деменција на трето.
Карактеристично е прогресивно влошување на когнитивните функции, со намалена способност за извршување на дневните активности, промени на расположението и карактерот и невропсихолошки симптоми. Години пред манифестирањето на првите симптоми, во мозокот на заболениот се насобираат наслаги составени од бета-амилоидни-(Aβ)пептиди со променета конфигурација. Заедно со наслагите, во невроните се таложат и неврофибрили во облик на клопчиња, карактеристичен патогномоничен знак за оваа болест.
За овие дегенеративни промени, кои се основа на самата болест, сè уште не постои терапија.
Причините за појавата на Алцхајмеровата болест не се целосно разјаснети. Од генетски аспект, востановена е една варијанта на генот ApoE, која претставува фактор на ризик за развој на Алцхајмеровата болест. Покрај тоа, откриени се генетска мутации на уште три гени (пресенилин-1 и -2 и амилоидна претходничка белковина APP), кои можеби се предизвикувачки фактор за ретката рана форма на болеста. Промените во овие четири гени водат до по рано таложење на бета-амилоид во мозокот, за разлика од ненаследните-спорадични форми на болеста. Се проценува дека генетските фактори се само 30% од факторите на ризик за појавата на Алцхајмерова болест.
Историја
Во 1901 година, германскиот психијатар и невропатолог Алојз Алцхајмер го опишал првиот случај на оваа болест, која подоцна е наречена Алцхајмерова болест. Пациентката била 50 годишната Августа Детер. Алцхајмер ја примил пациентката во нервната клиника во Франкфурт. Детер престојувала во клиниката сè до нејзината смрт во 1906. Во ова време Алцхајмер веќе станал раководител на лабораторијата во Минхен. Неговата заинтересираност за случајот го натерала да побара да му го испратат мозокот од починатата пациентка на анализа. Тогаш ги објавил првите резултати на оваа тема.
Во наредните 5 години се опишани уште 11 слични случаи, во медицинската литература, за некои од нив веќе е употребен називот „Алцхајмерова болест“.
Епидемиологија
Од Алцхајмеровата болест заболуваат речиси исклучиво лица во поодмината возраст. Со развитокот на медицината, а со тоа и зголемувањето на старосната граница, расте и застапеноста на болеста. Под 65 годишна возраст засегнати се 2%, кај 70-годишната популација 3%, кај 75-годишните 6% и кај 85-годишните 20%. Над 85 години опаѓа процентот на заболени, бидејќи болните од Алцхајмерова болест ретко достигнуваат таква старост. Досега најрано појавување на болеста е забележано кај 27 годишен пациент, кој починал на 33 годишна возраст.
Во 2007 година, на светско ниво, се востановени 29 милиони луѓе заболени од Алцхајмерова болест. Според статистичките модели, се прогнозира дека во 2050 година бројот на заболени ќе се искачи на 106 милиони.
Предупредувачки знаци
Според Американскиот национален институт за стареење, постојат седум предупредувачки знаци на болеста:
Преддементен стадиум
Дури и до 8 години пред дефинитивната дијагноза на Алцхајмер, можат да се утврдат невропсихолошки испади. Најлесно препознатливи се проблемите со краткотрајното помнење и запомнувањето на нови информации. Во некои случаи, уште во овој стадиум, засегнати се разбирањето на говорот и следењето на сопствените цели. Типични се нарушувања на афектот, како што се депресијата, рамнодушноста и незаинтересираноста.
Ран и среден стадиум
Кај повеќето пациенти, намаленото помнење и учење водат до поставување на дијагнозата. Најсилно засегнати се краткотрајното помнење и учењето, додека долготрајното помнење, вообичаените активности и емоционалните доживувања се сè уште зачувани. Говорните способности кај болниот се општо намалени, а тоа се манифестира преку намален лексикон и отежнат говор. Постои несигурност при фините моторни движења, кои доаѓаат до израз при пишување, цртање или облекување. Во средниот стадиум, дел од пациентите се сè уште способни самостојно да функционираат, но зависат од туѓа помош при сложени активности.
Напреден стадиум на деменција
Во напредниот стадиум на болеста пациентите ги губат стекнатите способности и не можат да ги препознаат личности и предмети. Неосновани напади на бес и насилство можат да се сретнат дури и кај пациенти кои пред заболувањето биле мирољубиви. Мускулатурата кај пациентот постојано се разградува. Тоа води до понатамошни говорни проблеми, уринарна и дефекациона инконтиненција како и постојано намалување на подвижноста на пациентот, за на крај пациентот да стане „врзан за кревет“. Дури и при извршување на наједноставните активности, на пациентот му е потребна помош. Болеста води до смрт, која често настанува како резултат на белодробни инфекции или миокарден инфаркт.
Дијагностички критериуми
Критериумите за дијагностицирање на Алцхајмеровата болест се утврдени во 1984 и надополнети во 2007 од страна на Националниот институт за невролошки заболувања и удари (NINCDS) и Здружението за Алцхајмер (ADRDA). Клиничкат дијагноза според овие критериуми се воспоставува кога когнитивните нарушувања кои укажуваат на деменција да бидат потврдени со невропсихолошки испитувања. За дефинитивна дијагноза, потребна е хистопатолошка потврда, која вклучува микроскопска обработка на примерок од мозочно ткиво. Кај Алцхајмеровата болест се нарушени осум когнитивни функции - помнење, говор, перцепција, внимание, конструктивни способности, ориентација, решавање на проблеми и функционални способности.
Прогноза
Од поставувањето на дијагнозата, во просек на болниот му остануваат уште 7-10 години живот. Има случаи во кои крајниот стадиум се достигнува веќе после 4-5 години, но има и случаи во кои болниот живее уште 20 години.
Софија
Софија (София) — главниот град на Бугарија. Населението во Софиja брои над 1,3 милиони жители, и метрополитенско население од 1,7 милиони, правејќи го најголем град и урбана област во рамките на Бугарија. Во 1879 година, Софиjа е избрана за престолнина на современата бугарска држава.
Софија се наоѓа во Софиската котлина во централниот дел на западна Бугарија. Опкружена е со планините Стара планина на север, Витоша на југ, Љулин на југозапад и Лозенска планина на исток. Просечната надморска височина на градот е 550 м. Низ градот тече реката Искар и нејзините притоки Бојанска, Перловска и Владајска река.
Име
Долго време градот поседувал тракиско име, Сердика, кое потекнува од племето Серди, кое имало тракиско, келтско, или мешано тракиско-келтско потекло. Императорот Марко Улпиј Трајан (53–117) му го дал на градот комбинираното име Улпија Сердика. Се чини дека првото писмено споменување на Сердика е направено за време на неговото владеење а последното во 19-ти век во бугарски текст (Сардакіи). Други имиња кои ѝ биле дадени на Софија, како Сердонполис (Σερδών πόλις, „Град на Сердите“ на грчки) и Триадица (Τριάδιτζα, „Троица“ на грчки), се споменуваат во византиски извори или на монети. Словенското име Средец (Срѣдецъ), кое се однесува на „средина“ (среда) за прв пат се појавува во текст од 11-ти век.
Името Софија доаѓа од црквата Света Софија, по што се разликува од преовладувачкото словенско потекло на имињата на бугарските градови. Потеклото е од грчкиот збор софија (σοφία) „мудрост“.
Праисторија и антички период
На местото на поранешната неолитска населба во 8 век пр.н.е. околу термалните извори изникува древен тракиски град, наречен подоцна од римските освојувачи Сердика — град на сердите, по името на тракиското племе коешто го населувало градот.
Во 5–6 век во времето на т.н. „голема преселба на народите“ градот е сведок на нападите на хуни, готи и други варварски племиња. Од средината на 6 век, при управувањето на император Јустинијан Велики (527-565 г.), Сердика се обновува како важен административен и стопански центар на Византиското Царство со името Триадица, но таа е потчинета на создадената од императорот во неговиот роден крај архиепископија Јустинијана Прима со центар во Охрид.
Средновековен период
Во 809 г. градот е дел од териториите на Првото Бугарско Царство и го носи бугарското име Средец, кое Бугарите го зеле директно од старото Сердика. Во 10 век управникот (комит) на Средецката област е Никола. Подоцна неговите наследници од династијата на комитопулите, ќе се бораат против византискиот напад на овие делови на Балканот.
По создавањето на Второто Бугарско Царство во 1185 г. епископот на Средец е воздигнат во сан митрополит.
Од крајот на 14 век до 70-те години на 19 век градот, како и бугарската држава, се под отоманска власт. Во 14 век градот го добива своето последно име — Софија, по името на најважната црква, древната „Света Софија“.
Современа историја
По завршувањето на Османлиската власт и создавањето на современата бугарска држава, Софија е избрана за престолнина во 1879 година. Како резултат на тоа, бројот на жителите нараснува побрзо во однос на другите бугарски градови, главно поради внатрешната миграција. Со текот на времето таа имаше повеќе имиња. Остатоците од стариот дел на градот сè уште се видливи. Бугарите за првпат биле заробени во Сердика 809 година и градот брзо се здобил со бугарски карактер. Бугарите за име на градот го поставиле првично Средец, а подоцна беше променето во Софија (што на грчки значи „мудрост“). За време на последните векови на средниот век благодарение на византискиот цар, Софија станала центар на бугарските власти, со многу значителни трговски центар и занаети. Софија во 1382 победи на Отоманското Царство, и стана главен град на турска провинција, Румелија. Под Турција Софија беше речиси 5 цели века.
Население
Населението на Софија е 1 270 284 (2011).