cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Драги Михајловски
Стилски одлики
Во прозата на Михајловски, животот на авторот може да се разбере како уште една специфична низа текстови кои го проткајуваат целиот негов творечки опус, почнувајќи од првата збирка раскази Речно улиште, па сè до последниот роман Бдеењето на Одисеј.
Во Речно улиште, реминисценции од детството на авторот провејуваат во фиктивниот свет на расказите. Спомените и детските фантазии се ројат околу реката Курдерес во Битола како пчелите околу водата. Оттука доаѓа и насловот на збирката. Писателската имагинација кривулка по течението на Курдерес (на турски “крива река”) низ мозаикот од разни детски доживувања, сеќавања, расположенија, мечти и фантазии. Во „[[Сенка”, „Слика” и „Мрежа” се прикажани случките од детството поврзани со родителите, во „Леван” првите љубовни мечти и така натаму. Детството на авторот не е преокупација на Михајловски само во раниот период од неговото творештво, туку и во книгите за деца, како и во неговиот последен роман, Бдеењето на Одисеј. Дејството во романот се случува во Битола, некаде во 1950- тите и раните 1960-ти години. Детството на авторот во делото е сопоставено со фикцијата. Романот е преполн со топли сеќавања и има елементи и на книга за деца и на роман за возрасни.
Текстовите од животот на авторот постојано се пресоздаваат во фиктивниот свет на Михајловски кој е интертекстуален и функционира на повеќе рамништа. Така, не е случајно интертекстуалното сопоставување на животот на авторот со животот и делото на големиот англиски поет од 17-от век, Џон Милтон, во расказот „Милтон“ од збирката раскази Триполската капија.
Во своето творештво, Михајловски неретко пишува и за факултетската средина каде што го има поминато работниот век. Така, факултетскиот библиотекар во расказите „Копиле” и „Скок со стап“ од збирката раскази „Скок со стап“ минува низ неверојатни преобразби наспроти неменливоста на баналното секојдневие во неговиот професионален живот. Во Антологичар и Триполската капија од збирката раскази Триполската капија авторот ни прикажува фрагменти од животите на универзитетските професори по англиска книжевност на факултетот во Скопје, и тоа на визитинг професорот од странство во првиот расказ и на самиот автор Михајловски во вториот.
Авторот често е преокупиран и со писателскиот занает, како на пример во романот Швајцарија на Балканите, кој навлегува во сферата на метафикцијата. Романот завршува со поентата околу пишувањето на авторот. Како што објаснува Раде Силјан во препораката за романот, авторот навлегува во сферата на можното, односно на утописката литература. Возбудливо напишан роман, убаво структуриран со завршна поента во која авторот се навраќа на своето пишување, својата естетика, своето писателско вјерују и кажува дека сè што научил во животот е да пишува односно да живее еден паралелен живот полн со возбуди што можеби никогаш не се случиле и нема да се случат во блиска иднина (Силјан, 2015).
Во прозното творештво на Михајловски провејуваат и текстови и фрагменти од животот на авторот во Битола и во Скопје. Родниот град на авторот е често предмет на неговата творечка имагинација. Така, во расказите „Куќа во Солун”, „Тасичо”, „Скова”, „Граница” и други од збирката Раскази од шести кат, настаните се одвиваат во семејната куќа на авторот во Битола или во околината на градот.
Романот Смртта на дијакот е сместен во историска Битола од 1384 година, а случувањата се поврзани со освојувањето на градот од страна на Османлиите.
Расказите „Коле”, „Ресторант” и други од збирката Раскази од шести кат се сместени во скопската населба Чаир – местото каде што авторот има живеено во Скопје. Во фиктивниот свет во некои раскази, како „Милтон” и „Писателот” од истата збирка, интертекстуално се сопоставени текстови од животот на авторот во Битола и во Чаир. Така, насловот на збирката Раскази од шести кат подеднакво упатува на шестиот кат од зградата во Чаир каде што авторот го создавал фиктивниот свет, но и на „други катови и други згради, Скопје и Битола, и многу други познати и непознати места“ (Витанова-Стрезова, 2013: 211).
Во однос на сетингот интересно е да се спомене дека, без оглед дали е делото сместено во Битола, Скопје, Англија или на кое било друго место, потрагата на авторот Михајловски е насочена кон пронаоѓање на идеалната утопија, односно совршеното место за живеење. Таква е потрагата на авторот во необичното книжевно дело Пат за рајот, составено од десет раскази и три драми. Во ова дело Михајловски укажува дека „патот за рајот“, потрагата по недостижното, небесното е своевидна дистопија, бидејќи таквото место во реалноста не постои, но постои само нашиот порив и стремеж таму да стасаме.
Актуелните состојби и случувања постојано провејуваат во прозата на Михајловски. Во „Штедња Хорацио” од збирката Раскази од шести кат авторот дава гротескен приказ на животниот стандард на современиот граѓанин во Македонија. Поновата историја исто така провејува во творештвото на Михајловски. Такви се на пример текстовите и фрагментите од воениот конфликт во 2001 година во расказите „Ресторант“, „Заем” и „Нушиќ”. Исто така, фрагменти од случувањата во Македонија, поврзани со бомбардирањето на Југославија, се појавуваат и во расказите „Триполската капија“ и „Тасичо“ од збирката раскази Триполската капија.
Во „Тасичо” се присутни различни политички дискурси, актуелни во Македонија во текот на бомбардирањето на северниот сосед од страна на НАТО. Исто така и во романот Пророкот од Дискантрија провејуваат различни политички дискурси, поврзани со сè уште актуелните прашања за името на државата и националниот идентитет, како и историски и современи текстови.
Проблематиката на преименувањето на земјата е метафорично претставена преку насловот на романот, Дискантрија, што значи „без земја“ или „оваа земја“, како што ја неарекуваа европските политичари („this country“) при нивните посети на Р Македонија – односно обезличена земја која е лишена од сопственото име, а со тоа и од својот идентитет бидејќи името е главниот атрибут на идентитетот. Сè уште актуелниот политички дискурс на јужниот сосед, насочен против македонскиот идентитет, е олицетворен во романот преку ликот на ѕидот, кој никнува од јужната страна на државата. Двете актуелни политички партии кои дејствуваат на македонската политичка сцена од осамостојувањето до денес во Пророкот од Дискантрија се преобразуваат во „црвените” и „сините” од соодветно обоениот воз кои, иронично, токму поради својот меѓусебен конфликт, никако не можат да го урнат симболичниот ѕид на патот кон идентитетот на сопствениот народ.
Историските текстови од минатото се честа тематска преокупација на авторот Михајловски во неговото творештво.
Во Пророкот од Дискантрија моќната идеолошка пропагандна војна на надворешниот фактор против идентитетот на македонскиот народ е олицетворена преку ликот на Гркот Теофилакт кого цариградскиот патријарх го поставува за архиепископ на Охридската архиепископија во единаесеттиот век за да го уништи богомилското движење и отпорот на народот против наметнатата странска власт. Меѓутоа, иако вклучува историска тема од 1081 година, Пророкот од Дискантрија е повеќе историографска метафикција отколку историски роман бидејќи, како што вели Шелева, „овој роман... е втемелен во актуелната драма, во тегобноста на балканското современие, кое го создава неопходниот контекст за преиспишување и превреднување на ноторните историски дилеми низ алегорискиот клуч на современоста” (Шелева, 2004: 14).
Романот Смртта на дијакот обработува тема од историјата на македонскиот народ од четиринаесеттиот век, со фокус на освојувањето на Битола од страна на Османлиите. Бидејќи нема пишани документи за овој историски настан, Михајловски својата инспирација ја црпи од народната усна традиција. Историски текстови и ликови провејуваат и во романите Мојот Скендербеј и Бајазит и Оливера. Во 2006 година авторот ја има добиено престижната книжевна награда „Стале Попов“ за Мојот Скендербеј, романот кој е истовремено историски и современ. Ова дело е резултат на долгогодишното истражување на Михајловски на животот на балканскиот јунак од петнаесеттиот век, Скендербег, за кој авторот го има напишано и својот магистерски труд. Михајловски ги прикажува ликот и делото на Скендербеј преку судбините на повеќе современи ликови. И покрај тоа што авторот ги истакнува сите совршености, квалитети, доблести и јунаштва на Скендербеј, тој со огромна умеш-ност успева да создаде еден уникатен човечки лик, за потоа фиктивното да го испреплете со фактичкото, внесувајќи во романот голем број научно документирани податоци од разни автори кои пишувале за овој легендарен јунак.
Во Бајазит и Оливера авторот пишува за бракот меѓу историските ликови, отоманскиот султан Бајазит Први, кој владеел од 1389 до 1402 година, и христијанската принцеза Деспина Оливера, најмалата ќерка на кнезот Лазар и кнегињата Милица. Дејството се одвива по Косовската битка во 1389 година, кога Османлиите го убиваат кнезот Лазар, а Оливера станува една од четирите сопруги на убиецот на својот татко. Честа тематска преокупација на авторот Михајловски во неговото прозно творештво се разни литературни алузии и фрагменти од англиската, македонската и други книжевности. Цепенковата јазичната ризница и воопшто народната раскажувачка традиција се повеќекратно присутни во творештвото на Михајловски. Во овој контекст Шелева вели дека раскажувачкиот модел на Михајловски „отворено се повикува и интертекстуално го инкорпорира фолклорното раскажувачко наследство” (Шелева, 94: 43-44).
Михајловски во своето творештво користи непосреден устен говор, колоквијални фрази, жаргони, дијалекти и друго. Традиционалните мотиви неретко се преобразуваат во фолклорни клишеа кои се пародизираат и разбиваат преку интертекстуалното сопоставување на архаичното и современото и иронично и смисловно се преобразуваат, нижевајќи ги значењата во прозното творештво на Михајловски. Покрај цепенковското раскажувачко и јазично наследство, во прозата на авторот интертекстуално се инкорпорирани и алузии на книжевното дело на Цепенков и фрагменти од него, како во расказите „Триполската капија“ и „Коле“ од збирката раскази „Триполската капија“. Во „Коле“ се вметнати и фрагменти од ликовната уметност, но и од британската поезија и проза, како впрочем и во целото творештво на авторот. Така, текстови од Загубениот рај на Милтон провејуваат во романот Смртта на дијакот ; во расказот „Среќна нова“ од збирката раскази Скок со стап има книжевни алузии на творештвото на Чехов, а расказот „Мерсо” од збирката Раскази од шести кат е насловен според главниот лик во романот Странецот од Албер Ками.
Творештвото на Михајловски е проткаено и со библиски теми и текстови, но секогаш во преобразена, изменета форма, како на пример модерната хагиографија или модерното евангелие за Христо Каруца во расказот ,,Скок со стап” од истоимената трета збирка раскази на Михајловски. Така, обидот на факултетскиот библиотекар Христо Каруца, кој е истоименик на Христос, да го „прескокне” баналното секојдневие на неговото професионално опкружување, изведувајќи го скокот преку зградата на Македонската телевизија, се трансформира во своевидно модерно евангелие. Во Пророкот од Дискантрија фрагментите од Новиот завет се преобразуваат и пресоздаваат преку интертекстуалниот сплет од животите на [[Исус Христос и на Василиј Нежилски, богомилскиот духовник. Во творештвото на Михајловски покрај новозаветните, провејуваат и старозаветни библиски текстови, како и текстови од други религии.
Така, во расказот „Триполската капија” од истоимената збирка, божји глас го повикува Михајло да се ослободи од суетата и да го најде вистинскиот пат во духовното. Библиски референци провејуваат и во романот Должници во кој авторот е преокупиран со прашањето кој кого задолжил меѓу Бог, Сатаната, Ева и Адам, а импликацијата е дека со ова прашање ќе се справуваат идните должници.
Оригиналните раскажувачки стратегии во прозното творештво на авторот Михајловски, се исто така поврзани и со прашањето на дестабилизација на идентитетот на ликовите, односно нивна дезин-теграција. Во овој контекст Младеновски вели: Кај Михајловски има најмалку шест специфични раскажувачки сегменти:
а) Доминантна употреба на деминутивите во функција на деградација на ликовите;
б) Доминација на калеидоскопскиот (променливиот) сетинг;
в) Пасивниот субјект во функција на дезинтеграција на ликот;
г) Создавање на паралелен свет кој на индиректен начин ја сугерира дезинтегрираноста и деградираноста на ликовите;
д) Реификацијата, односно сигнализираната деградираност на ликот под влијание на изместените односи на релацијата единка - предмети;
ѓ) Неантропоморфни раскажувачи (Младеновски, 2004: 218) Аналитичарите на прозното творештво на Михајловски особено се задржуваат на неантропоморфните раскажувачи, како специ- фични раскажувачки сегменти на авторот:
8.1. Четири неантропоморфни ликови во расказите на Михајловски се ставени во улога на наратори – пенкалото во расказот „Сведок“ од збирката Ѓон, левата патика и стапот во расказот „Скок со стап“ од истоимената збирка; куќата во расказот „Коле“ од збирката раскази Триполската капија. Пенкалотораскажува во прво лице еднина, но и во прво лице множина –за себе, но и за газдата: Му бев најдобар другар. Негово второ, трето, стото јас.
Во контекст на семантичката дезинтеграција на текстот, Витанова-Стрезова во аналитичкиот дел од својата докторска дисертцијa, подоцна објавена во форма на книга, ja применува семиотиката на Кристева, „семанализата“, врз завршниот дел на расказот „Скок со стап“: Текстот кој е предмет н а семанализа в о ова поглавје е крајот на расказот „Скок со стап” или поточно завршниот дел насловен како „Исто и левата патика од расказот „Скок со стап“: Христо Каруца го запознав пред една година и пол. Уште кога го здогледав од излогот, знаев дека е мојот човек. Исто и куќата раскажува само во прво лице еднина: Ми капат стреите, ме болат тулите без нив. И темница ми ги алка портите (...) Со ваквата нараторска техника се алудира на што го определивме како реификација – предметот се поставува во подеднаква улога како и (па дури и над) човекот/единката/ индивидуата. Тоа значи дека предметите ја заземаат позицијата на луѓето, односно во нај- мала рака стануваат рамноправни со нив, но и супериорни, им го заземаат местото. Тие, предметите, почнуваат да владеат со луѓето... Во романот Пророкот од Дискантрија ѕидот е лик кој врши неколку наративни функции. Прво, тој е синоним за името, односно за идентитетот на колективниот лик – наро- дот. Второ, ѕидот е поставен во улога на противник на народот кој трага по својот национален идентитет, односно по своето име. Трето, ѕидот е антропоморфизиран, односно тој има одлики на живо суштество (Младеновски, 2006: 88). Во делот „ТРИ...” фенотекстот од првите два дела на расказот се прелева во генотекст кој веќе не се занимава со значењето само по себе. Така, генотекстот нè носи во подрачјето на својот текстуален молк каде што значењата не се искажуваат бидејќи тука се наоѓа недофатливата, пулзионелна значимост. Тоа е подрачјето каде што постојано се одвива процесот на зародување, негирање и произведување на значењата. (Витанова-Стрезова, 2013: 248)
Преку семанализата Витанова-Стрезова покажува како прозата на авторот постојано ги намножува своите значења, прелевајќи се во стихови, звук, ритам и музика. Полилошкиот субјект во текстот, кој континуирано се дезинтегрира и воспоставува, е исто така предмет на постојана промена и преобразба: Билките чемерики истовремено упатуваат на страдањатаи маките на Христос но и на маката на субјектот скокач кој се напрега да ја прескокне зградата. Бидејќи Христо Каруца е дел од полилошкиот субјектот, отровните билки исто така асоцираат и на професионалното секојдневие на факултетскиот библиотекар Христо Харуца. Така, изгледа дека билките чемерики однапред ги испишуваат страдањата и маките на Христос во современата хагиографија на новиот Христос кој парадоксално сè уште не е роден. (Витанова-Стрезова, 2013: 252) Како што објаснуваат повеќе критичари, гротескноста и фанта- стиката ја обележуваат прозата на Михајловски (Младеновски, 2006: 89-90) и (Додовски, 1994). Во овој контекст Младеновски вели: 10.1. Калеидоскопски сетинг. Гротескност Променливоста на амбиентот во прозата на Михајловски се манифестира на три рамништа. Прво преку ваквиот сетинг се врши дистинкција меѓу ликовите во овоземниот и во небесниот свет. Второ, крајно нестабилните ликови се сместуваат во еден фантастичен, иреален амбиент. Трето, се врши трансформација на самиот сетинг, што се одразува врз стабилноста, односно нестабилноста на ликовите. На првото рамниште ликовите од овоземниот свет се сместени во еден нереален амбиент, тие се „приземјени“, додека ликовите во небесниот свет се во еден фантастичен иреален амбиент којшто често се надополнува со гротескни елементи. Семантичката дезинтеграција, односно дестабилизацијата на ликовите се случува при нивниот премин од едниот (реален) во другиот (фантастичен) амбиент, или пак само со нивно директно поставување (појавување) во иреалниот сетинг. Ваквата постапка е најтипична во расказот „Печуркар“ од збирката раскази „Ѓон“. Овде ликовите кои веќе не му припаѓаат на овоземниот свет се сместени во еден гроте- скно-фантастичен сетинг. (Младеновски, 2006: 89-90)
Преокупација на критичарите и аналитичарите е и книжевната естетика на творештвото на Михајловски. Во овој контекст, Раде Силјан вели во препораката за делото: Романот Швајцарија на Балканите е богата ризница на чистиот македонски јазик, танц на умот меѓу избраните зборови, постигната смисла на секоја реченица што претендира да биде дел од оваа многу креативна и врвналексичка пирамида. (Силјан, 2015).
Преводи
Михајловски е исклучително плоден препејувач, препеал повеќе од 110.000 стихови:
Нури Беџети
Нури Беџети (албански: Nurit Bexheti; ) е поранешен член на ОНА.
На 27 јули е ставен на црната список на американскиот претседател Џорџ Буш.
Атомска маса
Да не се помеша со: релативна атомска маса
Атомската маса или релативната атомска маса е однос меѓу просечната маса на атомот на некој хемиски елемент и 1/12 од масата на нуклидот 12C.
Речиси сите атомски маси на елементите во периодниот систем растат одејќи и по група и по периода. Ова се должи на фактот што елементите во периодниот систем се подредени по растење на нивните атомски броеви. Со растење на атомските броеви, се очекува да растат и масените броеви и атомските маси. Сепак, поради тоа што елементите во природата постојат во вид на смеси од изотопи, постојат неколку исклучоци. На пример, релативната атомска маса на кобалтот е поголема од онаа на никелот, иако никелот има поголем реден (атомски) број.
Vibidia duodecimguttata
Vibidia duodecimguttata е вид на бубачка што припаѓа на семејството бубамари, потсемејство Coccinellinae.
Овој вид е присутен во поголемиот дел од Европа, во источната палеарктичка зона и на Блискиот Исток.
Опис
Vibidia duodecimguttata може да достигне должина од околу 4 милиметри. Овие бубачки имаат овално тело. Светло-кафеавите антени се доста долги. Наткрилцата имаат малку поширок страничен раб. Целото нивно тело има светлокафеава основна боја на горната и долната страна, само очите се црни. Наткрилцата имаат 12 белузлави точки, шест на секоја страна (оттука и латинскиот збор , што значи дванаесет точки). Постои белузлаво место од двете страни на грлото.
Овој вид е прилично сличен на Calvia decemguttata и Halyzia sedecimguttata.
Група за истражување на филогенијата на скриеносемените растенија
Групата за истражување на филогенијата на скриеносемените растенија (англиски: Angiosperm Phylogeny Group или скратено APG) е здружение формирано од две меѓународни групи на ботаничари-систематичари, чија цел е воспоставување на консензус во однос на систематиката на цветните (скриеносемени) растенија која би ги рефлектирала сродните односи помеѓу цветниците засновани на истражувањата во молекуларната систематика. Од оваа соработка произлегоа два документа, и тоа 'APG I (1998)' и 'APG II (2003)'. Тие се создадени како резултат на несогласувањата кои постојат во постарите класификации на растителниот свет (како системите на Кронквист од 1981, потоа на Торн од 1992 и 2001 и на Тахтаџјан од 1997).
Меѓу поважните организации кои учествуваат во истражувањата се:
Фармација
Полето на фармацевтската пракса вклучува повеќе традиционални улоги, како што се мешање и издавање лекови, помодерни услуги поврзани со здравствената заштита, вклучувајќи клинички услуги, разгледување на лековите заради безбедност и ефикасност и обезбедување информации за лековите. Така, фармацевтите се експерти во терапија со лекови и се примарни здравствени професионалци, кои ја оптимизираат употребата на лековите, за да обезбедат позитивни здравствени резултати кај пациентите.
Деловната единица во која се применува фармацијата (во вистинска смисла) се нарекува аптека, хемиска или (во САД) продавница за лекови. Продавниците за лекови во САД често продаваат не само лекови, туку и слатки, козметика и списанија, како и намирници. Зборот фармација доаѓа од коренот на зборот, фарма, термин што се користи од 15-тиот, 17 век. Во прилог на своите одговорности, фармата нуди општ медицински совет и низа услуги кои се вршат исклучиво од страна на доктори-специјалисти, како што е хирургија и акушерство. Фармата (како што беше наведено) често работи како мала продавница која покрај состојките за лекови, продава тутун и патентирани лекови. Фармите исто така користат многу други растенија кои не се наведени. Во истрагата на билните и хемиските состојки, работата на фармата може да се гледа како претходник на модерните науки, хемија и фармација, пред формулацијата на научниот метод.
Дисциплини
Фармацевтската област генерално може да се подели на неколку области:
Границите меѓу овие области на фармацијата и другите науки, како на пример хемијата, биохемијата и медицината, не се секогаш јасни и често заедничките тимови  од различни дисциплини истражуваат заедно.
Фармацевти
Фармацевтите се претставени на меѓународно ниво од страна на Меѓународната фармацевтска федерација (МФФ). Тие се претставени на ниво на држава од страна на професионалните организации, како што се Холандската асоцијација на фармацевти (ХАФ), Кралското фармацевтско општество на Велика Британија (КФОВБ), Здружение на фармацевти на Австралија (ЗФА), Фармацевтското општество на Пакистан (ФОП) и Здружение на фармацевти на Америка (ЗФА). Поврзано: Список на фармацевтски здруженија.
Во некои случаи претставничкото тело е исто така и тело за регистрирање, кое е одговорно за етиката на професијата. Од Шипман анктетата, во Велика Британија имаше движење за разделување на двете улоги.
Историја
Палеофармацевтските студии потврдуваат употреба на лековити растенија во праисторијата.
Најрано познатата збирка на медицински лекови беше АРИАНА на Сушрута Самхита (Sushruta Samhita), индиски Ајурведа посветен на Самхита во шестиот век п.н.е. Сепак, најраните сочувани текстови датираат од третиот или четвртиот век.
Многу сумерци (крајот на шестиот век п.н.е.- почетокот на вториот милениум п.н.е.) запишуваа рецепти за лекови на клинесто глинени плочи.
Староегипетските фармаколошки знаења се запишани на разни папируси, како Еберс папирус (Ebers Papyrus) од 1550 година п.н.е. и Едвин Смит папирус (Edwin Smith Papyrus) од 16 век п.н.е.
Најстариот познат кинески прирачник за materia medica е Шенон Бенчао Џинг, кој датира од првиот век. Создаден е за време на династијата Хан и се препишува на митскиот Шенон (Shenoong). Претходно, литературата вклучи список на рецепти за одредени заболувања, илустриран со примерот за еден ракопис „Рецепти за 52 заболувања“, пронајдени во гробницата Мавангдуи (Mawangdui), запечатен во 168 година п.н.е. Повеќе детали за кинеската фармација може да се најде на статијата Фармацијата во Кина.
Во Стара Грција, пред, за време и по времето на Хипокрит имаше една група на експерти за лековити растенија. Веројатно најважен претставник на овие ризотомои беше Диоклес од Каристус (Diocles of Carystus). Грчкиот доктор Педаниус Диоскоридес (Pedanius Dioscorides) е познат по пишувањето на книгата во пет тома на неговиот грчки Ρερί ύλης ιατρικής во првиот век. Латинскиот превод De Materia Medica (во врска со медицинските супстанции), бил користен како основа за многу средновековни текстови и беше изграден од страна на многу научници од Блискиот Исток во текот на Исламското златно доба.
Лиса Олин
Биографија
Олин продолжила филмски студии на Филмската школа за постдипломски студии на Универзитетот во Њујорк. За време на студиите работела на различни функции во шведски филмови. Помеѓу 2006 и 2009 година, таа работела како консултант за долгометражен филм во Шведскиот филмски институт.
Таа е ќерка на економистот Горан Олин и Рут Олин, поќерка на Анита Лагеркранц-Олин и внука на Холгер Олин.
Фармација
Историја
Има камен знак за аптека со троногарка, малер и толчник спротивно на доктор на патот аркадија во Ефес, близу Кушадаси во Турција. -има фотографии. Денешниот Ефес датира од 400 година п.н.е. и беше на местото на храмот на Артемида, едно од седумте светски чуда, домот на Марко Антоние и Клеопатра, Марија Магдалена и каде што Свети Павле го прочита своето писмо до жителите на Ефес.
Во Багдад првите аптеки, или продавници за лекови, беа воспоставени во 754, под надлежност на Абасидскиот калифат, во текот на исламската златно доба. Веќе од 9 век, овие аптеки биле управувани од државата.
Напредоците на Блискиот Исток во областа на ботаниката и хемијата, водеше до тоа медицината на Блискиот Исток значително да ја развие фармакологијата. Мухамеед ибн Закариа Рази (Muhammad ibn Zakariyā Rāzī) (Разес) (865-915) се залагал за промовирање на медицинската употреба на хемиските соединенија. Абу ал Касим ал Захрави (Abu al-Qasim al-Zahrawi) (Абулаксис) (936-1013) предводи на подготовката на лекови со сублимација и дестилација. Неговиот Liber servitoris е од особен интерес, обезбедувајќи го читателот со рецепт и објаснување како да се подготват „наједноставните“ лекови, од кои подоцна се надополнуваат сложените лекови, кои обично се користат. Сепак, Сабур ибн Сал (869) беше првиот доктор кој го поттикнувал развојот на фармацијата, опишувајќи голем број дроги и лекови против заболувања. Ел-Бируни (973-1050), го напиша едно од највредните исламски дела за фармакологијата, насловено Kitab al-Saydalah (Книгата за лекови), каде што даде детални податоци за својствата на лековите, ја истакна улогата на фармацијата, како и функциите и должностите на фармацевтите. Ибн Сина (Ibn Sina) (Авицена), исто така, опиша не помалку од 700 подготовки, нивните својства, начинот на дејствување и нивните упатства. Тој, всушност, посвети цел еден том на едноставните лекови во канонот на медицината. Големо влијание имаа и делата на ел-Маридини (al-Maridini) од Багдад и Каиро и Ибн ел-Вафид (Ibn al-Wafid) (1008-1074), кои беа испечатени на латиница повеќе од педесет пати, појавувајќи се како De Medicinis universalibus et particularibus од помладиот Месуе (Mesue) и the Medicamentis simplicibus од Абенгуефит (Abenguefit). Петер од Абано (Peter of Abeno) (1250-1316), преведе и додаде прилог во делото на ел-Маридини, насловено како De Veneris. Исто така, предводат и придонеси во ова поле од страна на ел-Мувафаг (Al-Muwaffaq). Живеејќи во 10 век, тој ја напишал  Основањето на вистинските својства на лековите, каде што меѓу другото го опишува арсенолит оксидот и не запознава со силициумската киселина. Тој направи јасна разлика меѓу натриум карбонат и калиум карбонат и го привлече вниманието на природните отровни соединенија на бакарот, особено кон бакар сулфатот, а исто така и кон оловните соединенија. Тој исто така ја опишува и дестилацијата на морската вода за пиење.
Во Европа, продавници слични на аптеки почнаа да се појавуваат во текот на 12 век. Во 1240 година, императорот Фредерик II издаде декрет со кој професијата на докторите и аптекарите беше одделена. Првата аптека во Европа (која сè уште работи) е отворена во 1241 во Трир, Германија.
Во Европа има стари аптеки кои сè уште работат во Дубровник, Хрватска, кои се наоѓаат внатре во францускиот манастир,отворени во 1317 година, а една има на плоштадот во градот Талин, Естонија која датира од 1422 година. Се тврди дека најстарата аптека е отворена 1221 година, во црквата Санта Марија Новела во Фиренца, Италија, каде што сега има музеј на парфеми. Средновековната Естеве фармација, сместена во Ливиа, каталонска енклава во близина на Пиугцерда, исто така денес е музеј кој датира од 15 век, во кој има зачувано албароси од 16 и 17 век, стари книги со рецепти и антички лекови.
Државна аптека
Аптека (најчесто аптеки во Австралија, Нов Зеланд и во Велика Британија, или аптеките во Северна Америка, малите аптеки во индустриската терминологија или аптекарството историски) е место каде што повеќето фармацевти ја вежбаат својата професија. Државна аптека е место каде што постои дихтомијата на професијата, здравствени професионалци кои се и трговци.
Аптеките обично се состојат од мала продавница со диспанзер, каде што лековите се чуваат и се продаваат. Диспанзерот е предмет на фармацевтското законодавство, со барање за услови за чување, задолжителни текстови, опрема и слично наведени во законодавството. Во случај во кој фармацевтите остануваа во диспанзерите мешајќи и издавајќи лекови, се појави пораст на побарувачка на обучени фармацевтски техничари во аптеките,за фармацевтите да поминуваат повеќе време со пациентите. Фармацевтските техничари сега се повеќе зависни од автоматизацијата која ќе им помогне во нивната нова улога, занимавањето со рецептите на пациентите, како и со прашањата за безбедноста на пациентите. основна тема:Автоматизација на аптека
Од сите аптеки се бара да имаат фармацевти на должност, во текот на целото работно време. Многу законодавства исто така налагаат дека сопственикот на аптеката мора да биде регистриран фармацевт (R.Ph.). Вториот услов е повлечен од многу законодавства, како на пример во малите продавници (вклучувајќи ги супермаркетите и големите трговии), каде што сега аптеките се составен оддел во нивните продавници.
Исто така, денес многу аптеки изгледаат како самопослуги, во нивниот дизајн. Во прилог на лековите и рецептите, многу аптеки денес продаваат разни други производи, како на пример козметика, шампони, канцелариски материјал, текстил, грицки, трајна медицинска опрема, честитки и обезбедуваат услуги за вадење на слики.
Аптека во болница
основна тема: Аптека во болница
Аптеките во рамките на болниците значително се разликуваат од државните аптеки. Некои фармацевти во болничките аптеки имаат посложени проблеми во управувањето со болничките лекови, додека пак фармацевтите во државните аптеки често имаат посложени проблеми во деловните врски и врските со потрошувачите. Поради сложеноста на лековите, вклучувајќи ги и специфичните индикации, ефикасноста на тераписките режими, безбедноста на лековите (на пр. интеракции на лекови) и согласноста на пациентите (во болница и дома), многу фармацевти кои работат во болници стекнуваат поголемо образование и обука, по фармацевтското училиште преку стажирање во аптека, а понекогаш проследено и со друго стажирање во одредена област. Тие фармацевти често се нарекуваат клинички фармацевти и тие често специјализираат во повеќе дисциплини на фармацијата. На пример, има фармацевти кои специјализираат во областа на хематологијата/ онкологијата, ХИВ/СИДА, инфективни болести, интензивна нега, итна медицина, токсикологија, јадрена фармација, справување со болки, психијатрија, клиники за анти-коагулација, медицина со треви, неврологија/управување со епилепсија, педијатрија, постпородилност и повеќе.
Болничките аптеки често можат да се најдат во просториите на болниците. Болничките аптеки обично имаат големи резерви на лекови, вклучувајќи повеќе специфични лекови, за разлика од државните аптеки. Повеќето болнички лекови се во единица-доза, или имаат една доза од лекот. Болничките фармацевти и обучените фармацевтски техничари ги мешаат стерилните производи за пациентите (вклучувајќи целосна парентерална исхрана) (ЦПИ) и други лекови дадени интравенозно. Ова е сложена постапка која бара соодветна обука на персоналот, обезбедување на квалитет на производите, како и соодветни објекти. Неколку болнички аптеки одлучија да нарачаат услуги за подготовки со голем ризик и други функции за мешање во компании кои се специјализирани за мешање. Високата цена на лековите и технологијата поврзана со лекови, во комбинација со потенцијалното влијание на лековите и резултатите од фармацевтската нега и безбедноста на пациентите, прават болничките аптеки задолжително да делуваат на највисоко можно ниво.
Клиничка аптека
основна тема:Клиничка аптека
Д-р Сајад Исоп (Sajad Issop) од општата болница Аиердале, објаснува: Клиничките фармацевти обезбедуваат услуги за директна нега на пациентите, кои ја ограничуваат употребата на лекови и промовираат здравје, благосостојба и заштита од болести. Клиничките фармацевти се грижат за пациентите во сите здравствени институции, но движењето на клиничките аптеки првично започнува во болниците и клиниките. Клиничките фармацевти многу често соработуваат со доктори и други професионалци од областа на здравството, со цел да ја подобрат фармацевтската грижа. Клиничките фармацевти сега се составен дел од интердисциплинарниот пристап кон грижата за пациентот. Тие соработуваат со доктори, медицински сестри и друг персонал од здравството во разни медицински и хирушки области. Тие често учествуваат во визитите на пациентите и во изборот на лекови. Во повеќето болници во САД, потенцијално опасните лекови се дозирани и управувани од страна на клиничките фармацевти.
Фармација основана на комбинирање
основна тема: Мешање
Друг начин на комбинирано производство е со мешање на разни јачини (g, mg, mcg) во капсули или таблети, за да ја добијат саканата терапија, наведена од докторот. Оваа форма на комбинирано производство се применува во државните и болничките аптеки.
Аптеките за комбинирано производство специјализира во мешање, иако многу од нив издаваат секаков вид лекови кои пациентите можат да ги добијат и во државните аптеки.
Консултантска фармација
основна тема: Консултантска фармација
Консултантската фармацевтска пракса повеќе се фокусира на лекарски прегледи (односно „когнитивна услуга“), отколку реалното издавање на лекови. Фармацевтите на комбинираната фармација најчесто работат во домовите за стари лица и сè повеќе се разгрануваат во други институции и неинституционални поставувања.
Интернет аптека
Од околу 2000-тата година расте бројот на интернет аптеки ширум светот. Многу од овие аптеки се слични на државните аптеки, а всушност многу од нив се управувани од аптеките од тули и малтер, кои ги служат и корисниците кои купуваат онлајн, и оние кои доаѓаат на нивните врати. Основната разлика е во методот на барање и добивање лекови. Некои потрошувачи сметаат дека ова е попогоден и приватен метод, наместо да оди во државна продавница, каде што друг потрошувач може да слушна за лековите што тој ги купува. Интернет аптеките (уште познати и како онлајн аптеки), исто така, многу доктори ги препорачуваат на своите пациенти кои се „приковани дома“.
Додека повеќето интернет аптеки продаваат лекови на рецепт и бараат валидни рецепти, некои интернет аптеки продаваат лекови без рецепти. Многу потрошувачи нарачуваат лекови од овој тип на аптеки, за да ја избегнат “непријатноста” од посета на доктор или да добијат лекови кои нивните доктори не сакале да им ги препишат. Сепак, оваа практика е критикувана како потенцијална опасност, особено за оние кои сметаат дека само докторите можат со сигурност да ги оценат контраиндикациите, стапките на ризик/корист, како и целосната соодветност на пациентот за употреба на лековите. Исто така, постојат и извештаи дека аптеките од овој тип издаваат неквалитетни производи.
Од посебен интерес со интернет аптеките е леснотијата со која луѓето, особено младите, можат да дојдат до контролираните супстанции (на пр. Викодин, општо познат како хидрокодон) преку интернет, без рецепт издаден од доктор, кој има воспоставено однос доктор-пациент. Има голем број случаи кога доктор издава рецепт, посредуван од страна на интернет опслужувач, за контролирана супстанција за „пациент“, кој никогаш го нема видено. Во САД, за рецептот издаден за контролирана супстанција да биде важечки, мора да биде издаден за легални медицински намени од лиценциран доктор, кој дејствува во рамките на легален однос доктор-пациент. Аптеката исто така има соодветна одговорност да се осигура дека рецептот е важечки. Често, одделни државни закони нагласуваат каков треба да биде правилниот однос доктор-пациент.
Канада е дом на неколку десетици лиценцирани интернет аптеки, многу од кои ги продаваат своите поевтини лекови на рецепт за американски потрошувачи, кои имаат највисоки цени за лекови во светот. Во последните години, многу потрошувачи од САД и од другите земји каде што лековите се скапи, се вртат кон лиценцираните интернет аптеки од Индија, Израел и Велика Британија, кои имаат пониски цени и од Канада.
Во САД има притисок да се легализира увозот на лекови од Канада и други земји, со цел да се намалат трошоците на потрошувачите. Иако во повеќето случаи на увоз на лекови се крши прехранбената и лекарската администрација (ПЛА), регулативи и федерални закони, обично притисокот е насочен кон меѓународните добавувачи на лекови, наместо кон потрошувачите. Не е познат случај во кој американски граѓани купуваат канадски лекови за лична употреба со лекарски рецепт, кој досега не е обвинуван од страна на властите.
Неодамна развиените интернет услуги, како што се Австралискиот пронаоѓач на медицински имиња и барање на информации за лекови во Волгринс, обезбедуваат информации за лековите, но не издаваат рецепти и не даваат лекови. Овие услуги често промовираат алтернативни генерични лекови, нудејќи им споредбени информации за цените и ефикасноста.
Ветеринарна аптека
Ветеринарните аптеки, понекогаш нарекувани и аптеки за животни, можат да се вбројат во категоријата на болнички аптеки, мала аптека или аптека која испорачува по пошта. Ветеринарските аптеки складираат разни видови на лекови, за да можат да ги задоволат фармацевтските потреби на животните. Поради потребите на животните, како и за регулативите на ветеринарната медицина, кои често се разликуваат од оние на луѓето, ветеринарните аптеки често се држат одделно од вообичаените аптеки.
Јадрена фармација
основна тема:Јадрена фармација
Јадрената фармација се фокусира на подготовка на радиоактивни материјали за дијагностички тестови и за лекување на одредени болести. Јадрените фармацевти подлежат на дополнителна специфична обука за ракување со радиоактивни материјали и за разлика од фармацевтите во државните и болничките аптеки, фармацевтите во јадрените аптеки не комуницираат директно со пациентите.
Воена аптека
основна тема:Воена аптека
Воената аптека е сосема различна работна средина, поради фактот дека техничарите извршуваат повеќе обврски, што во цивилниот сектор би било нелегално. Не се применуваат државните закони за советување пациент-техничар и проверка на лековите од страна на фармацевтите.
Фармацевтска информатика
основна тема:Фармацевтска информатика
Фармацевтската информатика е комбинација фармацевтската практика и применетата информатичка наука. Фармацевтските информатичари работат во повеќе области на фармацевтската пракса, сепак, тие исто така можат да работат и во одделите за информатичка технологија и во компаниите за продажба на здравствено информатичка технологија. Како област за пракса и домен за специјалисти, бројот на фармацевтските информатичари брзо расте за да се задоволат потребите на поголемите национални и меѓународни проекти на пациентите и интероперабилните цели на здравствениот систем. Фармацевтите се добро обучени да учествуваат во развојот, распоредувањето и оптимизацијата на системот за управување на лековите.
Поделба на пропишувањето од издавањето
Во повеќе законодавства (како на пример во САД), фармацевтите се управуваат одделно од докторите. Овие законодавства обично одредуваат дека само фармацевтите можат да ја снабдуваат јавноста со лекови и фармацевтите не можат да склопат деловни партнерства со докторите или да им се одмаздуваат. Сепак, Кодексот на однесување на Американската медицинска асоцијација (АМА) овозможува докторите да можат да издаваат лекови во рамките на нивните канцеларии, сè додека нема искористување на пациентот и пациентите имаат право на пишан извештај кој може да биде издаден секаде. 7 од 10 проценти од американските доктори издаваат лекови на своја рака.
Во други законодавства (особено во азиските земји, како на пример Кина, Малезија и Сингапур), докторите се овластени да издаваат лекови и практиката на фармацијата понекогаш е интегрирана со практиката на докторите, особено во традиционалната кинеска медицина.
Во Канада чест случај е медицинските клиники и аптеки да бидат на исто место, сопствеништвото на двете претпријатија да биде заедничко, но лиценцирани се одделно.
Причината за поголемиот број правила е големиот ризик од конфликт на интереси и/или избегнување на апсолутната моќ. Во друг случај, докторот има личен финансиски интерес во „дијагностицирањето “ на колку што е можно повеќе состојби, зголемувајќи ја нивната сериозност, бидејќи тој или таа во таков случај би можел/а да продаде поголем број лекови на пациентот. Таквиот личен интерес директно се судира со интересот на пациентот за ефикасно лекување и избегнување на непотребното користење на лекови, кои може да предизвикаат несакани ефекти. Овој систем ги одразува сличностите со системот на проверки и рамнотежи, како во САД, така и во многу други влади.
Кампањи за разделба има започнато во многу земји и досега тие се успешни (на пример во Кореја). Колку повеќе останатите нации се придвижат кон разделба, отпор и лобирање за докторите со парични интереси, може да се покаже како голем камен за сопнување (на пример во Малезија).
Иднината на фармацијата
Во претстојните декади се очекува фармацевтите да станат потполни во рамките на здравствениот систем. Наместо за едноставното издавање на лекови, фармацевтите ќе бидат платени за нивната грижа за пациентите.
Управата за терапија со лекови (УТЛ) вклучува клинички услуги кои фармацевтот може да ги обезбеди за своите пациенти. Услугите вклучуваат анализа на сите лекови (со рецепт, без рецепт и растенијата) кои моментално се земаат од страна на поединецот. Резултатот е усогласување на лековите и образованието на пациентот, што понатаму придонесува до зголемени резултати во здравјето на пациентот и намалени трошоци во здравствениот систем.
Оваа промена веќе започна во многу земји, на пример фармацевтите во Австралија примаат надомест од владата на Австралија за примена на сеопфатни домашни лекарски прегледи. Во одредени провинции на Канада, фармацевтите имаат ограничени права за пропишување (на пример во Алберта и Британска Колумбија) или тие добиваат награди од провинцијалските влади за проширените услуги, како што се преглед на лековите (Медшекс во Онтарио). Во Велика Британија, фармацевтите кои земаат дополнителна обука имаат права да препишуваат рецепти. Тие, исто така, се платени од владата за медицински прегледи. Во САД, фармацевтската грижа или клиничката фармација имаше влијание врз развојот на фармацевтската практика. Исто така, степенот Доктор по фармација (Pharm.D.) сега се бара пред влегување во практиката и некои фармацевти минат една или две години стажирајќи или одат на обука по завршувањето на образованието. Покрај тоа, консултантските фармацевти кои првенствено се вработиле во старечки дом, сега се прошируваат кон директна консултација со пациентите.
Страшо Пинџур
Страшо Пинџур (Ваташа, 3 март 1915 — Скопје, 4 јануари 1943) — македонски комунист, учесник во НОБ. Бил прогласен за народен херој на Југославија на 29 јули 1945 година, како еден од првите борци од Македонија кои го добиле тоа одликување (заедно со Мирче Ацев, Стеван Наумов-Стив, Орце Николов, Христијан Тодоровски-Карпош и Кузман Јосифовски-Питу).
Рани години
Страшо Пинџур е роден како Страхил Пинџуров во Ваташа на 3 март 1915 година. По смртта на татко му Димитар Пинџур, кој загинал како бугарски офицер во почетокот на Првата светска војна, во борбите кај Криволак, мајка му се премажила во Неготино, а грижата за него ја презела баба му Наца. Основното училиште го завршил во Ваташа, а нижа гимназија во Кавадарци. Потоа, образованието го продолжил во Крагуевац, а во Белград студирал право. Во Белград се вклучил во револуционерното движење и во 1934 година се зачленил во КПЈ.
Како напреден студент, активно се вклучува во друштовото на напредните македонски студенти „Вардар“, а станува и член на Акциониот студентски одбор. Во текот на 1938 г. се обидува да се префрли во Шпанија и да се бори заедно со Интернационалните бригади. Тој доаѓа до Прага, но не успева да фати врска и да се враќа во Белград, поради неговата активност бил привиден во полицијата во мај 1938 и спроведен во Истражниот затвор во Ада Циганлија.
Во летото 1939 г. во Кавадарци, по негова иницијатива, заедно со Ристо Михов и Ѓошо Бојаџиев, ја обновуваат работата на Комунистичката партија. По завршувањето на Правниот факултет неговата активност како револуционер уште повеќе се зголемува. Бил будно следен од полицијата и повторно е уапсен во истиот затвор. Во еден обвинителен акт е заведен дека работел како адвокатски приправник во Струмица. Пред самата окупација, Страшо бил пуштен на слобода.
За време на НОВ
По окупацијата на Македонија, Страшо Пинџур станал член на Покраинскиот комитет како инструктор, а од јуни 1942 г. бил член на Главниот штаб на НОВ и ПОМ. Есента 1942 бил разбиен Велешкиот партизански одред „Димитар Влахов“. Страшо Пинџур, заедно со Мирче Ацев, дошол во Велес да ја консолидираат работата на партиската организацијата.
Апсењето, мачењето и смртта
На 19 декември 1942 г., тие биле провалени во куќата на Јован Митрев и биле спроведени во Обласната полициска управа во Скопје. Потоа, двајцата биле подложени на невидени инквизициони мерки со цел да ги извлечат бараните информации од нив од страна на бугарскиот окупатор. Мирче не проговорил ниту збор, а Страшо извикал: „Ѕверови! Јас сум Страшо Пинџур! Доста е тоа за вас!“.
Сведоштвото на началникот на Обласната полиција во Скопје, Љубомир Јорданов, вака го опишува мачењето на Страшо. "Пинџур, освен што го кажа своето име, не сакаше ништо друго да каже. Поради тоа го тепавме. Го тепавме јас, Тенјо Рајков, Илија Николов, Андон Донев, Тодор Маринов ...