cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Психологија
Што проучува психологијата
Откако постои, човекот имал потреба да го запознае светот околу себе. Како последица на таа потреба, човекот дошол до корисни знаења за објективната стварност во која живее. Тие знаења се систематизирани во рамките на природните науки: физика, хемија, биологија и други, кои ја изучуваат природната стварност околу него. Другите знаења се систематизирани во рамките на општествените науки: историја, социологија и други, кои ја изучуваат општествената стварност во која живее. Меѓутоа човекот ги забележал и своите реакции и доживувања во врска со објективната стварност. Тој обрнал внимание на психичката стварност или на својот психички живот. Знаењата до кои дошле научниците во оваа научна област се систематизирани во психологијата. Психологијата е наука што се занимава со проучување на психичкиот, т.е. душевниот живот на човекот. Нејзиното име доаѓа од грчките зборови ψυχή [психи] што значи "душа" и λόγος [логос] што значи "наука" (изучување). Душевниот живот на човекот уште се нарекува "внатрешен живот" и се манифестира преку голем број психички појави.
Предметот на психологијата е изучување на психичките појави и откривање на закономерностите на нивното јавување и развивање.
Психички живот
Психичкиот живот на човекот е мошне богат, сложен и динамичен. Тој се состои од повеќе психички појави како што се: психички процеси, психички особини и психички состојби.
Психички состојби се: внимание, расеаност, замор, загреаност и други и тие се такви психички појави што го определуваат одвивањето на психичките процеси, нивниот интензитет и брзина. (На пример, добро е познато дека во состојба на замор ученикот учи послабо).
Овие три групи психички појави овде се само теоретски одвоени, заради полесно изучување. Во животот на човекот тие се наоѓаат во постојано заемно единство и претставуваат организирана целина која се нарекува личност. Личноста е постојано активна и се одликува со специфично однесување.
Иако психичките појави се јавуваат кај сите луѓе, постојат големи поединечни разлики меѓу нив. Сите луѓе перципираат, учат, мислат, се заморуваат, поседуваат темперамент, карактер итн., меѓутоа, насоките, интензитетот и особеностите на овие појави кај нив се разликуваат. Токму поради тоа, уште се вели дека психологијата ги проучува психичките појави, личноста на човекот и неговото однесување.
За да можеме да го изучуваме психичкиот живот, потребно е да се дојде до него. Тоа се постигнува по пат на изучување на постапките и реакциите на поединецот, кои се согледливи во нејзиното однесување. Но, исто така, до психичкиот живот на поединецот може да се дојде и со помош на нејзиниот исказ за непосредното искуство. Во двата случаи се користат научни методи и техники. По овие информации можеме да одговориме на прашањето: Што проучува психологијата? Психологијата го проучува психичкиот живот на луѓето и животните врз основа на проучувањето на објективното однесување и непосредното искуство, по пат на научни методи и техники.
Проблеми при определувањето на предметот на психологијата
Се чини не е претерано сфаќањето дека и по 120 години егзистирање како самостојна наука психологијата на единствен начин не го определила својот предмет. На тоа укажуваат и најголемите умови на современата психологија во светот. Едни од нив само констатираат (Х. Еѕсенцк), други ги објаснуваат причините (П. Ј. Галперин; Х. Просански; Р. Заззо) додека трети одбираат патишта за надминување на оваа состојба во психологија (К. Мадсен).
Причините за ваквата состојба се повеќекратни, но се чини најзначајни се следните:
За Тиченер психологијата е наука за менталните процеси. нејзината основна задача е да го анализира менталното искуство (чија основа ја сочинуваат сензациите, сликите и чувствата) да ги утврди законите на нивното комбинирање и да ги одреди физиолошките функции на менталното искуство. Според бихевиористичките сфаќања, формирани во втората деценија од овој век, кои жестоко ја критикуваат интроспективната психологија, особено нејзиниот метод, психологијата е исклучиво наука за однесувањето. Однесувањето се изучува врз основа на надворешното, објективното набљудување. Бихевиористите користеле само објективен метод - методот на набљудување, пред сè надворешното однесување под експериментални услови.
Додека Тиченеровата психологија останувала во рамките на неактивната и нефункционална свест, Водсоновата психологија требала да биде наука за однесувањето без свеста. Водсон психологијата ја одредува како гранка на природните науки која го проучва однесувањето на човекот.
Предмет на психологијата може да биде исклучиво однесувањето на организмот, бидејќи само тоа може објективно да се набљудува. Во третета група сфаќања за предметот на психологијата, наречени ,,средни", ,,синтетички" сфаќања се прави обид за измирување на претходните две. Според претставниците на оваа група предмет на психологијата се свесните процеси, надворешното однесување (вакви одредби сретнуваме кај претставниците на функционалниот правец). вакво сфаќање е прифатено од голем број психолози во САД, Европа, Русија, а преовладува и кај повеќето психолози во поранешна Југославија. Психичките процеси и според оваа група сфаќања можат да се проучуваат не само интроспективно туки и со набљудување на појавите во однесувањето. На ваков став упатуваат и следните дефиниции: психологијата е наука за свесните процеси и состојби, како и за условите на нивното јвување и нивните манифестации (според Радоњиќ, 1967, стр. 44); општата психологија ги изучува психичките појави, механизмите, принципите и законитостите во однесувањето на психата, кои ги проучува како одраз на надворешните влијанија и како функција на мозокот (Трифонов, 1992, стр. 24). Меѓутоа, ниту овие компромисни сфаќања не успеале да ги обединат сите идеји околу предметот на психологијата.
Појавата на динамичките правци, одобено психоанализата, ја истакнала потребата од вклучување и на несвесното во предметот на психологијата. Како најпогоден поим кој би го опфатил свесното и несвесното психолозите се определиле за поимот ,,активност". Баја Бајиќ, вели ,,Општата психологија е наука за активностите, со поединечно, односно субјективно лично обележје" (1958, стр 8). Хрњица смета дека се прифатливи определбите кои психологијата ја сфаќаат како наука чиј предмет на истражување се субјективните и објективните аспекти на менталниот живот, како и биолошките и социолошките детерминанти на неговото јавување. Како прифатливи ги смета дефинициите што ги даваат З. Бујос, Никола Рот. Бујос ја одредува психологијата како ,,наука за психичкиот живот, односно како збир на научни дисциплини кои ги проучуваат психичките процеси (субјективните феномени, доживувања), органско - физикалните услови на нивното настанување и начинот на нивното објективно исполнување (реакциите, облиците на однесување)"(1990, стр. 8); Рот ја одредува психологијата како ,,систематско изучување на психичкиот живот на луѓето и животните, а врз основа на научното проучување на објективното однесување и непосредното искуство" (1985, стр. 4).
Одлика на психологијата како наука
Психологијата како наука се наоѓа во триаголникот што го сочинуваат: филозофијата, природните науки и општествените науки. Психологијата е поврзана со природните науки бидејќи човекот е пред сè биолошко суштество и затоа психологијата е поврзана со биологијата особено со физиологијата, но исто така човекот е и општествено суштесвто па затоа психологијата е поврзана со општествените науки.
Космос-1174
Космос-1174 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Психологија
Одлика на психологијата како наука
Психологијата има уште три битни одлики со кои се разликува од општите сфаќања за психичкиот живот на обичните луѓе:
Космос-1174
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 18 април 1980 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Психологија
Задачи на психологијата
Во периодот на формирање на психологијата како наука, прва и единствена задача и била да ги опишува одделните психички појави. Но психологијата не можела да опстане само како дескриптивна наука, бидејќи пред неа се поставувале нови задачи. Се појавила потреба психолошките појави не само да се опишуваат туку и да се објаснуваат - така таа почнала да ја објаснува суштината на психичкиот живот. За постигнување на таа цел било потребно истражување, како би се откриле врските помеѓу психичките појави и биолошко-хемиските процеси во организмот и влијанието на средината. За таа цел од голема корист за психологијата бил развојот на другите природни и општествени науки, заради што нејзина задача била и активно следење на развојот на останатите науки чии резултати ги користи во своите истражувања. Следната задача на психологијата била да го развива и усовршува сопствениот научен систем, да открива нови методи за истражување на сложеното подрачје со кое се занимава.
Накратко, теоретските задачи на психологијата можат да се сведат на запознавање и проучување на одликите и законитостите во јавувањето на психичките функции, психичкиот живот во целина, како и условите во кои тие се јавуваат. Психологијата е наука со изграден систем на знаења за психичкиот живот на човекот, но кој не е конечен поради што пред психологијата сѐ уште стојат теоретски задачи во вид на одговори на следниве три прашања.
Космос-1174
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 105,5 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 66,1°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1658 км, а најмалото на 379.
Психологија
Задачи на психологијата
На првото прашање ШТО, треба и понатаму да се бара одговор на прашањето што го сочинува психичкиот живот. Психологијата денес на тоа прашање има солиден одговор кога се однесува до луѓето, но не и за животните.
На второто прашање КАКО, психологијата треба да одговори како психичките процеси и особини се манифестираат, развиваат и менуваат под влијанието на разните фактори, па и психичките состојби.
Најтешко теоретско прашање за психологијата е ЗОШТО, бидејќи на ова прашање треба да се одговори за причините на човековото однесување. По успешното развивање на теоријата, своето поле на дејствување, психологијата го насочила на подрачјето на практиката, каде ја достигнала својата афирмација.
Практичната задача на психологијата е примена на теоретските сознанија за психичкиот живот во унапредувањето на различните видови конкретни активности на човекот како што се: унапредување на менталното здравје, успешноста на воспитно- образовниот процес, меѓучовечките односи, зголемување на продуктивноста, дијагностика и терапија на проблемите во различни групи (семејни, работни, тераписки), успешната комуникација, до помош на другите и самопомош. Нејзината задача е и понатаму да го шири интересот за различните подрачја од практичниот живот и да решава конкретни практични проблеми и актуелни проблеми од секојдневието кои значајно влијаат врз успешното функционирање на човекот во средината.
Психологијата и другите науки
Во системот на научните знаења психологијата има мошне значајно место. За неа може да се каже дека е и природна и општествена наука. Природна наука е бидејќи се грижи за психичкиот живот на човекот, а тоа е предмет на изучување на многубројни природни науки како што се: биологијата, анатомојата, физиологијата, биохемијата, генетиката и други, кои на психологијата и даваат потребни информации за органските основи на психичкиот живот. Психологијата е и општествена наука, бидејќи, човекот се рзавива во општествената средина под влијание на многубројни средински фактори кои се исто така, посебен предмет на исучување на разни општествени науки како што се: социологијата, историјата, филозофијата, економијата и други. Под влијание на социолошките, историските, филозофските и другите општествени фактори, човекот како личност се разликува од кој било свој современик и кој било друг поредок.
Од информациие кои се изложени досега може да се стекне погрешен впечаток дека психологиујата само користи ингормации на другите науки. Наведените информации треба да се прошират и да се каже дека психологијата, исто така, им дава на другите науки драгоцени прилози. Без брилијантниот ум на човекот и неговите вредни раце, кои сѐ уште ги изучува психологијата, не би ги имале сите благодети во овој живот, не би постоела никаква научна мисла, се би било така како што било на самиот почеток на развојот на човештвото. И покрај фактите, генерализациите и теориите до кои дошло во сите науки, интердисциплинарниот пристап станува се почест и во теоријата и во практиката.
Гранки на психологијата
Карактеристично за психологијата како наука која доцна се осамостоила е тоа што набрзо доживеала голема експанзија во развојот, што резултирало со појава и издвојување на повеќе гранки кои се развиле во посебни научни дисциплини, поради што денес е поправилно (како што смета Зазо) да се зборува за психолошки науки, а не за една психологија. Постојат повеќе критериуми за поделба, но најчесто е поделена на: теоретски и применети психолошки дисциплини.
И оваа поделба е релативна бидејќи и во областа на теоретските дисциплини се сретнуваат разгледувања за можноста за нивна практична примена, како што и во применетите психолошки дисциплини се развива теоретско мислење за психичките процеси кои се одвиваат во одредени услови на промена на психологијата. Ова уште повеќе и затоа што во рамките на применетите психолошки дисциплини, практиката ја наметнала потребата одделни практични проблеми да се решаваат со помош на повеќе научни дисциплини (психолошки и медицински, психолошки и педагошки итн.). Затоа, во склад со програмските барања ќе зборуваме за постојните психолошки дисциплини кои се развиени кај нас.
Општа психологија - е најразвиена психолошка наука која ги проучува основните психички функции кај возрасниот здрав човек. Во рамките на истата се сретнуваат повеќе имиња меѓу кои: психологија на сознајните процеси, психологија на мотивацијата; психологија на волевите и емоционалните процеси; психологија на личноста итн. Според тоа таа ги проучува психичките процеси (осети, перцепции, претстави, помнења, мислења, емоциите, волевите активности), психолошките состојби, особините на личноста, како и заемниот однос и зависноста меѓу овие процеси и особини и нивната зависност од физиолошките процеси и социјалните услови.
Психологија на личноста - во некои класификации психологијата на личноста не се издвојува како посеба гранка, а проблемите што таа ги проучува се вклучени во рамките на општата психологија. Сепак психолозите кои се занимаваат со психологија на личноста како критериум за разликување ги истакнуваат разликите во пристапот. Според тоа психологијата на личноста ја дефинираат како теоретска психолошка дисциплина која содржи преглед на сфаќањата за личноста како целовит систем.
Бобушта
Бобушта или Бобушт — село во Егејска Македонија, Република Грција.
1260
1260 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1260 година од новата ера, 260. од вториот милениум, 60. од XIII век и прва од 1260-тите.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6768 и 6769 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6010 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5020 и 5021 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2013.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1260 година се протега во 3896 и 3897, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3956 и 3957 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1803. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 658 и 659 исламска година.
Галина Чугунова
ИКФ Светски Кану Спринт Првенства
Галина Чугунова, мом. Пориваева (родена ) — руска кану-спринтерка која што се натпреваруваше од доцните 1990-ти до раните 2000-ти. Таа освои сребрен медал во дисциплината К-4 200 метри на 1999 ИКФ Светските Кану Спринт Првенства во Милан.
Чугунова исто така заврши на седмото место на ЛОИ 2000 во дисциплината К-4 500 метри жени во Сиднеј.
Baeospora myosura
Baeospora myosura , попозната како четинарско-конусна baeospora, е вид на габа што произведува печурки со долги, крупни влакна. Расте на растителен материјал и ѓубриво. Таа е бела до кремаста и бојата на спорите е бела, кремаста или жолтеникава. Најчесто се наоѓа во Северна Америка и Европа. Вообичаеното име на печурката е капа од четинари. Тоа беше опишано во 1938 година од микологот Ролф Сингер. Се смета за неотровен.
Папа Феликс I
Феликс I (лат. Felix I) — римски папа во периодот од 5 јануари 269 до 30 декември 274 година.
Француска Полинезија
Француска Полинезија (француски: Polynésie française, тахитски: Pōrīnetia Farāni) е француска прекуморска територија во јужниот Тихи Океан. Ја сочинуваат неколку групи на полинезиски острови, од кои најпознат е Тахити од Друштвените Острови каде што се наоѓа и главниот град Папете.
Географија
Француска полинезија се состои од 130 острови и атоли, кои припаѓаат на следните 5 архипелази:
Демографија
Вкупното население на пописот во август 2007 изнесувал 259.596 жители. Од нив 68,6% живееле на островот Тахити. Урбаната област на главниот град Папете, имал 131.695 жители.
Според истиот попис, 87,3% од жителите биле родени во Француска Полинезија, 9,3% биле родени во Франција, 1,4% во некои од прекуморските територии на Франција надвор од полинезија и 2,0% во странски држави. На пописот од 1988 кога за последен пат имало прашања во врска со етничкото потекло, 66,5% од жителите биле чисти полинезијци, 7,1 % биле полинезијци со делумно европско и азијатско потелко, 11,9% биле Европејци, 9,3% мешани Европејци и полинезијци, т.н. Демис (во превод "пола"), и 4,7% биле источни азијати (претежно кинези).
Јазик
Францускиот јазик е службен јазик во Француска Полинезија. Според законот од 12 април 1996 се вели "Францускиот јазик е службен јазик, а тахитскиот и другите полинезиски јазици исто така се користат." Според пописот од 2007, населението од 15 години и постаро, односно 68,5% изјавиле дека францускиот јазик го користат во домашна употреба, 29,9% изјавиле дека во домашна употреба користат еден од полинезиските јазици (80 % тахитски), 1,0% користеле кинески и 0,6% други. Според истиот попис, 94,7% од луѓето изјавиле дека можат да разберат, пишуваат и читаат француски јазик, додека само 2.0% немале никакво познавање од јазикот. 74,6% изјавиле дека можат исто така што зборуваат, пишуваат и читаат на еден од полинезиските јазици, додека 13,6% од попишаните немаат никакви познавања од истите.
Религија
Христијанството е најзастапената религија на островите, од кои мнозинството (54%) припаѓа кон неколку варијанти на протестантството додека другиот дел (30%) се припадници на католицизмот.
Меѓународна организација
Меѓународна организација (меѓувладина организација) е организација основана со договор или друг инструмент регулиран со меѓународно право и поседува своја меѓународна правна личност, како што се Обединетите нации, Светската здравствена организација и НАТО. Меѓународните организации се составени од примарно земји членки, но може да вклучуваат и други субјекти, како што се други меѓународни организации. Дополнително, субјектите (вклучително и државите) можат да имаат статус на набљудувач.
Забележителни примери вклучуваат Обединетите нации (ООН), Организацијата за безбедност и соработка во Европа (ОБСЕ), Банка за меѓународни порамнувања (БИС), Совет на Европа (СЕ), Меѓународна организација на трудот (МОТ) и Меѓународна полициска организација (ИНТЕРПОЛ)
Историја
Првата и најстара меѓувладина организација - основана со употреба на договор и создавање постојан секретаријат - е Меѓународната унија за телекомуникации (основана во 1865 година). Првата општа меѓународна организација - решавајќи различни прашања - беше Лигата на нациите. Обединетите нации го следеа овој модел по Втората светска војна.
Цел
Улогата на меѓународните организации е помагање во поставувањето на меѓународната агенда, посредување во политичко договарање, обезбедување место за политички иницијативи и дејствување како катализатор за формирање коалиција. Тие ја олеснуваат соработката и координацијата меѓу нациите членки. Покрај тоа, тие промовираат глобални иницијативи насочени кон намалување на нееднаквоста како целта 10 за одржлив развој на Обединетите нации.
Регионални организации
Најстарата регионална организација е Централната комисија за навигација на Рајна, создадена во 1815 година од Виенскиот конгрес.
Космос-1175
Космос-1175 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Меѓународна организација
Агенции на Обединетите нации
Обединетите нации ја организираат својата работа во агенции, како што е Агенцијата за помош на Обединетите нации, кои обично се сметаат за меѓународни организации по свое право.
Покрај тоа, Обединетите нации имаат специјализирани агенции кои се организации во рамките на системот на Обединетите нации, кои имаат свои земји-членки (честопати скоро идентични со земјите-членки на ООН) и се управуваат независно од нив, примери вклучуваат меѓународни организации кои претходиле на ООН, како што Меѓународната унија за телекомуникации и Универзалната поштенска унија, како и организациите што беа создадени по ООН, како што е Светската здравствена организација (која беше составена од регионални организации како ПАХО што претходеа на ООН).
Космос-1175
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 91,9 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 62,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 435 км, а најмалото на 306.
Меѓународна организација
Меѓународни невладини организации
Меѓународните организации понекогаш се нарекуваат Меѓувладини организации (МО), за да се разјасни разликата од меѓународните невладини организации (МНО), кои се невладини организации (НО) кои работат на меѓународно ниво. Овие вклучуваат меѓународна непрофитни организации, како што се Светската организација на движењето Извидници, Меѓународниот комитет на Црвениот крст, Лекарите без граници, како и лоби-групи кои го претставуваат интересот на мултинационалните корпорации, како што е Светскиот економски форум.
NGC 7591
NGC 7591 — спирална галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7591 се споменува и како UGC 12486, MCG 1-59-38, CGCG 406-53, IRAS 23157+0618.
Откривање
Објектот е откриен на 14 август 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7591 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 7591 има привидни димензии од 1,9' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 18 м 16,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +6° 35' 10"". Положбениот агол на објектот е во износ од 145°.
Адмет
Адмет (јаз-гр|Ἄδμητος, неприпитомен, див ) во старогрчка митологија бил син на Ферет, кралот и оснoвач на Фере во Тесалија и на Периклимена или Климен, братот на Ликург.
Митологија
Според Аполодорот, бил еден од ловците на Калидонскиот вепар и учествувал во походот на Аргонаути. Опишан е како праведен и гостољубив човек, кој поседувал убави говеда. Таа стока морал да ја чува Аполон, затоа што го убил киклопи или питон (митологија). Адмет бил добар домаќин на Аполон и му подигнал светилиште кај Фарсала. Затоа Аполон му помогнал да ја добие раката на Алекастина, Пелиината ќерка. Имено, кога Адмет го наследил неговиот татко на престолот, посакал да се ожени со убавата Алкеста, но нејзиниот татко поставил услов дека може да ја земе за жена само оној кој успее да впрегне лав и дива свиња во ист јарем. Тоа му успеало со Аполонова помош и тој навистина се оженил со Алкеста, но, на денот на венчавката заборавил да принесе жртва на божицата Артемида. Тоа го предизвикал бесот кај божицата и таа во лажницата ставила две змии, како знак дека за брзо време ќе умре. Аполон сакал тоа да го спречи и изнудил од мојра ветување дека Адмет нема да умре ако некој на негово место, со своја волја појде во смрт. Меѓутоа, никој не бил спремен да го направи тоа, па ни неговите остарени родители. Поради тоа неговата сопруга, Алкеста, се жртвувала за него. Сепак, таа од Подземјето била вратена и од таму ја вратил или Херакле, кој му бил пријател на Адмет или Персефона, божица на Подземјето. Адмет и Алкеста имале син Еумел и ќерка Перимела.
Наталија Проскурина
Наталија Проскурина — руска кануистка-спринтер која што се натпреварува од доцните 2000-ти. На 2010 ИКФ Светските Кану Спринт Првенства во Познањ, таа го освои бронзениот медал во дисциплината К-1 4 х 200 метри.
Трендафил Мицански
Трендафил Димитров Мицански ( роден во — ?) — македонски борец за човекови права, активист за обединета и независна Македонија. Жртва на комунистичкиот режим во Бугарија.
Животопис
Бил јатак на нелегалната чета, поради што бил осуден на осум години строг темничен затвор. Во логорите на смртта тој ја одлежал целата казна.
Поврзано
Крум Мицански
Фредерик Дар
Биографија
Економската криза во 1929 година довела до банкрот на семејството и нивниот имот бил распродаден. Тие се преселиле да живеат во мал стан во Лион. Дар учил без интерес трговија во Екол Нормал Политехник „Ла Маритиниер“ во Лион.
Фредерик Дар во 1942 година со се оженил со Одет Дамезин со која имале две деца - Патрис и Елизабет. Тие живееле во Лион во периодот од 1944 до 1949 година. Во овој период напишал десетици книги и популарни романи, за да го храни семејството, и брзо стекнала популарност. Фредерик Дар силно паднал под влијание на американскиот црн роман. Тој се спријателил со Жорж Сименон. Под водство на Клемент Жаке ги пишувал своите први романи под англиски псевдоними. Во 1949 година по разделба со Гранше се преместил да живее во приградска куќа во Мусо, по неколкуте слаби години, во кои тој пишувал и работел за театарот. Неговиот прв роман „Видете му ја сметката“, од издавачката куќа „Жакие“, Лион, потпишан со псевдонимот Сан Антонио и раскази за херојот во прво лице, го дале почетокот на серија од романи кои следеле. Многу наскоро од овој роман се заинтересирал Арман де Каро. Во 1954 година Дар и Роберт Хосеин започнале долга театарска соработка.
Зголемената популарност на Сан Антонио го натерало да пишува побрзо и да издава повеќе дела во џебен формат, дотаму што тоа му донело проблеми со француските даночни власти. Бракот со Одет Дамезин започнал да се распаѓа па во месеците пред нивната разделба, тој се обидел да се обеси. На 14 јуни 1968 година се оженил по вторпат за Франсоа де Каро, ќерка на Арман де Каро. Со неа тој заминал кон Швајцарија, каде што го изградил својот нов дом „Вила Сан Антонио“. Во 1970 година се родила нивната ќерка Жозефина. Во март 1983 година таа била киднапирана од еден радиодифузер, барајќи откуп од 2 милиони швајцарски франци, поради што вилата требало да биде продадена. Киднаперот бил фатен, а откупнината вратена.
Фредерик Дар поддржил да има многу добри врски и пријателства со писатели, уметници и сликари. Бил љубител на надреализмот и хиперреализмот. Во 1978 година купил фарма, враќајќи и го видот од XVIII век, во гратчето Бонфонтен. Таму подоцна изградил свој дом, каде починал на 6 јуни 2000 година.
Творештво
Најпопуларен дел од творештвото на Фредерик Дар останале истрагите на непобедливиот полициски инспектор Сан Антонио, со големиот хумор во 175 романи. За стилот на пишување на писателот е карактеристичен хуморот и сарказамот, кој изобилува со игри на зборови, жаргон и неологизми и истовремено со висок процент на зборови на книжевниот француски јазик. Во Франција дури бил издаден „Речник на Сан Антонио“, кој содржи околу 15.000 зборови.
Под своето вистинско име Фредерик Дар објавил околу шеесет романи. Тој користел и различни псевдоними за своите романи - Сан Антонио (со или без цртичка), Фредерик Валмаин, Џејмс Картер, Џ. Редон итн. За некои од нив неговото семејство негира дека се негови, затоа и бројот на неговите романи често варира во различните истражувања и публикации. Популарниот прекар „Сан Антонио“ тој го стекнал случајно откако посочил со прст во картата на САД во потрага по англиско име за својот лик (град Сан Антонио, Тексас).
Фредерик Дар е автор на 288 романи, 250 новели, 20 театарски претстави. Последниот роман на Фредерик Дар излегол по неговата смрт и бил завршен од страна на неговиот син Дара Патрис, кој продолжува да пишува под овој псевдоним.
Фредерик Дар е еден од најчитаните автори на 20 век и почетокот на 20 век. Неговите книги се преведени во над 33 земји и во повеќе од 300 милиони примероци. Многу од делата на Сан Антонио биле преиздавани на повеќепати. Така на пример „Историја на Франција“ била препечатана 18 пати во неговата татковина. И денес, секој месец се прават не помалку од 3 нови публикации. Според романите на Сан Антонио биле снимени многу филмови. За жал тие не можат да го поднесат целото јазично богатство на авторот.
Во 1997 година било основано Друштво на пријателите на Сан Антонио.
Арманд Дуплантис
Арманд Густав „Мондо“ Дуплантис — шведски скокач со стап и актуелен светски рекордер во затворен простор со висина од 6,18 метри и светски рекордер на отворено со 6,15 метри. Дуплантис освоил злато како 15-годишник во скок со стап за момчиња на Светското првенство за млади во 2015 година и држи голем број светски рекорди по возрасни групи. Тој го освоил златниот медал на Европското првенство 2018 со висина од 6,05 метри (нов светски рекорд за натпреварувачи под 20 години) и сребрениот медал на Светското првенство во 2019 година. Дуплантис, исто така, ја освоил Дијамантската лига 2020 година и Европското првенство во сала 2021 година, со што се прогласени за најдобри првенства на двете. Тој го освоил златниот медал на Летните олимписки игри 2021 година во Токио.
Животопис
Дуплантис е роден во атлетско семејство; неговиот татко Американец, Грег Дуплантис, кој по потекло е Кајун е поранешен скокач со стап со личен рекорд од 5,80 м, додека неговата шведска мајка Хелена (родена Хедлунд) е поранешна седмобојка и одбојкарка. Неговите двајца постари браќа, Андреас и Антоан, и неговата помала сестра, Јохана, исто така, се занимавале со спорт; Андреас ја претставувал Шведска како скокач со стап на Светското младинско првенство во 2009 и Светското јуниорско првенство во 2012 година, а Антоан падна се откажал од скок со стап за безбол додека бил во средно училиште, пред да замине за Државниот универзитет во Луизијана.
Света Петка Римска
Света Петка Римска во православието е признаена како христијански маченик, која живеела во текот на 2 век.
Детство и младост
Таа е родена во Рим, во времето на владеењето на императорот Адријан, од христијански родители - татко Агатон и мајка Политеја. Нејзините родители долго време немале деца и постојано му се молеле на Бога да им подари барем едно дете. Нејзиното име произлегува од тоа што таа е родена на денот петок. Бидејќи по потекло била од грчко христијанско семејство, таа го добила името Параскеви, односно "петок" на грчки, што е вообичаено грчко женско име. Оттука, св. Петка е позната и под името: Света преподобна маченичка Параскева Римјанка. Бидејќи, таа е родена во петок, денот кога верниците се подготвувале за празнување на саботата (Пасха), името Параскева означува и "подготовка."
Родителите на Параскева биле во добра материјална состојба, што овозможило таа да се здобие со добро образование. Уште од млади години, таа била воспитувана во духот на христијанството, така што кога научила да чита, Библијата била нејзиното омилено четиво. Исто така, како задолжителен дел од образованието на децата од добростоечките семејства во тоа време, таа ја изучувала темелно и филозофијата. Привлечени од нејзината извонредна убавина и интелигенција, многу синови на угледните семејства ѝ нуделе брак, но таа ги одбила сите.
Арманд Дуплантис
Животопис
Првите обиди во скок со стап Дуплантис ги направил како тригодишно дете во семејниот дом во Лафајет, Луизијана и брзо се вклопил во него; својот прв светски рекорд го поставил за возрасната група до 7 години, а неговиот скок од 3,86 м како десетгодишно дете ги надминал претходните светски рекорди и за возраст од 11 и 12 години. Од јули 2015 година, тој го држи светскиот рекофд во сите возрасни групи од 7 до 12 години; тој го држел рекорд и за возраст од 13 години, но истиот бил соборен во мај 2015 година.
Света Петка Римска
Проповедање на христијанството
Родителите на Параскева починале кога таа имала 20 години. Исполнета со христијанските идеали и христијанскиот дух, и како единствено дете и наследник на семејниот имот, таа продала сè што поседувале нејзините родители, заработените пари им ги поделила меѓу сиромасите и се замонашила, проповедајќи го христијанството.
Незаштитена и во многу опасни времиња, кога христијаните биле прогонувани, ѕверски мачени и погубени во Римското Царство, Параскева остатокот на својот живот го поминала подучувајќи ги луѓето на христијанската вера и успеала да преобрати многу луѓе во новата религија. Поради својата елоквентност, моќ на убедување и убавина, таа привлекла многу внимание и во неколку наврати била изнесена на суд пред властите, а еднаш, наклеветена од некои Евреи, таа била изведена пред императорот Антонин Пиј (138 - 161). Тој се воодушевил од нејзината необична мудрост и убавина и ѝ рекол да им принесе жртва на боговите за да добие бројни дарови и богатства, а ако не прифати, ќе биде подложена на мачење. Но, Параскева му одговорила на царот: "Јас никогаш нема да се откажам од Христос, мојот Бог!".
Тогаш, царот се разгневил и наредил на главата да ѝ стават вжештен железен шлем, но таа останала неповредена. Потоа, царот наредил еден голем казан да се наполни со врело масло и смола и тој ја фрлил Параскева во казанот. И покрај тоа, таа стоела среде казанот, неповрдена. Зачуден од глетката, царот ѝ рекол: "Параскево, попрскај ме со маслото и смолата за да видам дали навистина жежат." Параскева зела во раката масло и смола и го попрскала в лице, а царот веднаш ослепел. Тогаш, тој започнал гласно да ја моли и да бара помош со зборовите: "Смилувај се на мене, слугинко на вистинскиот Бог, па и јас ќе поверувам во Господ кого ти го проповедаш." Параскева му се помолила на Бога и царот веднаш прогледал. Од тој момент, царот и неговите телохранители поверувале во Христос и се преобратиле во христијани.
Измачувања и смрт
Св. Петка го напуштила Рим на триесетгодишна возраст и проповедала во неколку градови. Во време кога суеверниот народ ги обвинувал христијаните за разноразни несреќи, вклучувајќи и природни непогоди, Параскева била честопати прогонувана, затворана и мачена, но останала непоколеблива и верна на својата мисија. Проповедајќи го христијанството, таа стигнала во еден град, управуван од кнезот Асклипиј пред кого изјавила дека Христос е Бог на небото и на земјата. Разгневен, Асклипиј ја испратил во една пештера, надвор од градот, во која живеела некоја страшна змија, но од присуството на Параскева, змијата се распукала на два дела и умрела. Така, кнезот и неговите придружници се преобратиле во христијани.
Значење и слава
По нејзината смрт биле забележани бројни чуда, кои се случувале како резултат на најзината интервенција и православните верници продолжуваат да сведочат за најзините чуда до денес. За нејзините свети мошти сведочел аџијата Антониј, кој ги видел и им се поклонил во 1200 година во Цариград, каде што и ден-денес постои црква посветена на неа. Светицата е особено популарна во Грција, каде во главниот град Атина едно предградие го носи нејзиното име, а во Солун се наоѓа црква со света изворска вода, посветена на св. Петка. Исто така, нејзиното име се слави и во останатите земји на Балканот. Во Македонија, честички од моштите на св. Петка се изложени во манастирот Свети Јован Бигорски.
Празникот ''Св. Петка'' се празнува на 26 јули по стариот календар, т.е на 8 август по нов стил.
NGC 2790
NGC 2790 — спирална галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2790 се споменува и како MCG 3-24-16, MK 1228, CGCG 91-34, IRAS 09122+1954, ARAK 198, NPM1G +19.0206.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2790 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 2790 има привидни димензии од 0,6' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 15 м 2,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 19° 41' 51". Положбениот агол на објектот е во износ од 51°.
Други поделби
Проучување на NGC 2790 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 26092. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 142; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1405. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 57.
Столе Попов
Столе Попов (р. во Скопје ) — еден од најзначајните македонски филмски режисери. Во 1973 година дипломира филмска режија на Факултетот за драмски уметности во Белград, во класата на професорот Радош Новаковиќ. Во текот на студирањето има снимено 10 краткометражни студентски филмови.
Кариера
Во периодот од 1974 до 1978 година, Попов имал статус на слободен филмски работник. Од 1978 до 1988 година работел како режисер во Вардар филм, а од 1985 до 1986 година ја вршел должноста на директор на филмска куќа. Од 1989 година, Попов работи како професор по филмска режија на Факултетот за драмски уметности во Скопје. Исто така, тој бил еден од основачите на приватното претпријатие за производство на филмови „Триангл“. Од 1999 година, Попов е член на Европската филмска академија.
Својата филмска кариера, Столе Попов ја започнал со документарниот филм. По своите најзначајни документарни филмови (Оган, Австралија, Австралија и ДАЕ), тој го снимил својот прв игран филм Црвениот коњ (1980), работен според истоимениот роман на современиот македонски писател Ташко Георгиевски. Покрај бројните документарни филмови, вклучувајќи и неколку интересни музички и рекламни спотови, Столе Попов досега има снимено неколку играни филмови, од кои секој го привлекол вниманието како како на стручната филмска критика, така и на публиката воопшто. За своите филмови, тој бил добитник на повеќе релевантни светски и југословенски филмски награди. Наедно, за неколку свои филмови, како документарни така и играни, Попов бил номиниран и за најпрстижната светска филмска награда „Оскар“.
Братмир
Братмир е бившо село во Егејска Македонија, Република Грција.
NGC 574
NGC 574 — спирална галаксија во соѕвездието Вајар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 574 се споменува и како ESO 353-6, MCG -6-4-39, IRAS 01268-3551.
Откривање
Објектот е откриен на 1 септември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 574 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 574 има привидни димензии од 1,1' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 29 м 3,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 35° 35' 55". Положбениот агол на објектот е во износ од 2°.
Други поделби
Проучување на NGC 574 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 5544. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 352; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7004.
NGC 5153
NGC 5153 — елиптична галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5153 се споменува и како ESO 444-45, MCG -5-32-25.
Откривање
Објектот е откриен на 8 мај 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5153 е од видот E1/P. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 5153 има привидни димензии од 2' х 1,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 27 м 54,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -29° 37' 4"". Положбениот агол на објектот е во износ од 175°.
Други поделби
Проучување на NGC 5153 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 47194. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 370; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6725. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 80.
Папа Евтихиј
Евтихиј (лат. Eutychianus) — римски папа во периодот од 4 јануари 275 до 7 декември 283 година.
За овој папа не се знае многу. Чествувањето на овој папа е на 8 декември.
Космос-1176
Космос-1176 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 29 април 1980 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,6 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 65,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 263 км, а најмалото на 249.
Скачинци
Скачинци — село во Општина Градско, централна Македонија. Денес нема жители.
Историја
Подрачјето на Скачинци е населено уште од доцната антика, за што сведочат археолошките наоѓалишта околу селото.
Во XIX век Скачинци било македонско село во нахијата Клепа во Велешката каза на Отоманското Царство. Селската црква „Св. Троица“ е од 1870 г. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Скачанци (Scatchantzi) било село со 48 домаќинства од 226 жители Македонци. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Скаченци имало 500 жители, сите Македонци христијани.
На почетокот на XX век жителите на селото потпаднале под врховенството на Бугарската егзархија. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Скачинци (Skatchintzi) имало 520 Македонци, сите под егзархијата.
На етничката карта од 1927 г. Леонард Шулце Јена го посочува Скачанци (Skačanci) како македонско христијанско село.
Стопанство
Скачинци е ридско село со полјоделско-сточарска функција. Преовладуваат пасиштата, а обработливото земјиште зафаќа значително помала површина.
Население
Селото е речиси иселено некаде 1960-тите, за во 1971 година да останат само 4 лица. Во текот на 1970-тите селото било конечно напуштено, и во него се доселиле неколку албански семејства (26 лица). Во следната деценија од него се иселиле и тие жители, повторно сведувајќи се на 4 жители Албанци. Во 1990-тите сите тие го напуштиле селото, и во него се вратил еден жител Македонец. Според пописот од 2002 година, Скачинци немало ниеден жител. Истото било потврдено и на пописот од 2021 година.
Родови
Скачинци било македонско село.
Според истражувањата од 1920-1924, родови во селото биле:
Избирачко место
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 526 гласачи.
Иселеништво
Селото е целосно иселено, а најголем број од населението е иселено во Велес. А иселеници имало и во Приштина (од родот Мицековци) и др.
Павел Петров
ИКФ Светски Кану Спринт Првенства
Павел Петров — руски кану-спринтер којшто се натпреварува од доцните 2000-ти. Тој освои бронзен медал во дисциплината Ц-2 500 метри на 2010 ИКФ Светските Кану Спринт Првенства во Познањ.
IC 1708
IC 1708 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.