cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Владимир Путин
Рани години
Дедото на Путин од неговата таткова страна, Спиридон (1879-1965), бил вработен во дачата на Владимир Ленин во Горки како готвач, а по смртта на Ленин продолжил да работи за неговата сопруга Надежда. Тој подоцна работел и за Јосиф Сталин во една од дачите во реонот на Москва, како и во дачата на Московскиот градски комитет на КПСС, каде честопати престојувал и самиот Владимир Путин. .
Потеклото на Владимир е опишано како мистерија без евиденција на преживеаните негови предци поради тоа што нема низ историските документи презиме Путин. Се смета дека неговото семејство потекнува од Тверското кралско семејство. Во семејната книга на Тверскиот регион се споменува името на Путијанин од каде се смета дека потекнува од аристократско семејство, точно од родот на Големиот кнез на Твер, Михаил од средниот век. Низ историјата било вообичаена практика семејните имиња поврзани со поранешни аристократски семејства да бидат скратувани, како на пример Путјанин да стане Путин.
Во својата автобиографија Во прво лице кое се заснова на интервју со Путин, се зборува за скромниот живот на Путин кој живеел во комунален стан во Ленинград. На 1 септември 1960 година тој започнал да оди во училиштето број 193 кое се наоѓало спроти неговата куќа. Во петто одделение бил еден од неколкуте во класот кој сè уште не бил Пионер, а тоа се должело главно поради неговото палаво однесување. Во шесто одделение започнал да тренира самбо а потоа и џудо.
Во 1975 година Путин дипломирал право на Ленинградскиот државен универзитет. . Неговата докторска тема била под наслов "Стратешко планирање на регионалните ресурси во рамките на формирањето на пазарните односи" според која рускиот економски успех ќе зависи од националната енергетика. . Додека бил на факултет, Путин станал член на Комунистичката партија на Советскиот Сојуз и останал лојален до распаѓањето на сојузот во декември 1991 година. Исто така, на универзитетот се запознал со Анатолиј Собчак кој подоцна одиграл важна улога во неговата кариера. Анатолиј Собчак во тоа време бил доцент и предавал на Путин.
Кариера во КГБ
Во периодот од 1985 до 1990 година, Путин од страна на КГБ бил пуштен во Дрезден, Источна Германија. По падот на источногерманската влада, Путин бил повикан да се врати во Ленинград, каде во јуни 1991 година започнал да работи во Ленинградскиот државен универзитет кај заменик-ректорот Јуриј Молчанов. , односно на вториот ден од неуспешниот Агустовски пуч против советскиот претседател Михаил Горбачов. Путин подоцна за овие настани изјавил: „Штом започна ударот, јас веднаш одлучив на која страна ќе бидам“ и покрај тоа што неговиот избор бил тежок, бидејќи претходно најголемиот дел од својот живот работел во органите на КГБ.
Санкт Петербург
Во мај 1990 година, Путин бил назначен за советник за меѓународни прашања на тогашниот градоначалник и негов пријател Анатолиј Собчак. На 28 јуни 1991 година бил назначен за шеф на Комитетот за надворешни односи на канцеларијата на градоначалникот на Санкт Петербург, со одговорност да ги промовира меѓународните односи и да привлече странски инвестиции. Во тоа време Путин се нашол под истрага од страна законодавниот дом во градот. Според членовите на комисијата, Путин дозвол извоз на метали во вредност од 93.000.000 $, во замена за надворешна помош во храна што никогаш не пристигнала. И покрај препораката на Европската комисија дека Путин треба да биде отпуштен, Путин останал на позицијата шеф на Комитетот за надворешни односи до 1996 година.
Москва
Во 1996 година, Анатолиј Собчак бил поразен на изборите во Санкт Петербург за градоначалник. Путин бил повикан во Москва и во јуни 1996 година станал заменик-шеф на претседателскиот кабинет за управување со имот, каде на чело се наоѓал Павел Бородин. На таа позиција останал до март 1997 година.
На 26 март 1997 година, претседателот Борис Елцин го именувал Путин за заменик-шеф на претседателскиот кабинет, каде на таа позиција останал до мај 1998 година. На 25 јули 1998 година, Елцин го назначил за шеф на ФСБ, каде се задржал до август 1999 година. Тој станал и постојан член на Советот за безбедност на Руската Федерација.
Прв премиерски мандат
На 9 август 1999 година, Владимир Путин бил назначен за еден од трите заменик-премиери на Русија, а по отпуштањето на Сергеј Степашин станал премиер поставен од страна на Ворис Елцин. . Елцин исто така изјавил дека сака да го види Путин како негов наследник на претседателската функција. Подоцна Путин се согласил да се кандитира за претседател. На 16 август Државната дума го одобрило неговото назначување за премиер со 233 гласа, наспроти 84 против, 17 воздржани. По неговото именување, тогаш непознатиот Путин за поголемата руска јавност, аналитичарите очекувале дека неговиот мандат нема да трае долго, слично како и неговите претходници.
Како главни противници застанале московскиот градоначалник Јуриј Лужков и поранешниот премиер Евгениј Примаков, кој веќе воделе кампања да го заменат Елцин од претседателската позиција. Популарноста на Путин во голема мера се зголемила кога Исламската меѓународна бригада ја започнала Дагестанската инвазија, главно поради неговата непопустливост во однос на конфликтот на Северен Кавказ.
Вршител на должност
На 31 декември 1999 година, Елцин неочекувано поднел оставка од позицијата претедател на Руската Федерација. Според уставот, Путин станал в.д. претседател.
Претседателската должност Путин ја потпишал на 31 декември 1999 година. Освен ова била потпишана и гаранција за поранешниот претседател на Руската федерација и членовите на неговото семејство. , според која нема да бидат покренети обвиненија за корупција против претседателот во заминување.
Додека неговите противници се подготвувале за изборите во јуни 2000 година, оставката на Елцин резултирала со претседателски избори кои биле закажани во март 2000 година, на кои Путин победил со 53% од гласовите.
Прв претседателски мандат
Владимир Путин бил инаугуриран за претседател на 7 мај 2000 година. Тој го назначил министерот за финансии Михаил Касјанов како неговиот премиер. Во мај 2000 година тој издал дектет за формирање на 89 федерални субјекти на Русија и 7 федерални окрузи со цел полесно функционирање на федералните администрации.
За време на неговиот прв мандат, тој започнал да се справува со моќта на дел од поранешните олигарси на Елцин, како што се Борис Березовски, кој според самиот него му помогнал на Путин да влезе во претседателскиот кабинет и ја финансирал кампањата на Путин.
Во периодот од 2000-2004 година завршила т.н. Јукос афера, период во кој Путин започнал отворена војна со најголемиот дел од руските олигарси. Според оваа зделка, на олигарсите им било дозволено да го задржат поголемиот дел од своите имоти во замена за нивна експлицитна поддршка на владата.
Еден од првите поголеми предизвици на Путин дошол по потонувањето на подморницата Курск каде тој бил жестоко критикуван. Во декември 2000 година Путин го променил и законот за државната химна на Русија. Химната ја заменила „Патриотската песна“, којашто била официјалната химна од 1990 година. Пред и по донесувањето на новата химна, либерални групи развиле грижи дека враќањето на советската химна ја враќа Русија во советската ера. Новиот текст бил составен од страна на Александар Василевич Александров со мали измени од Сергеј Михалков кој претходно бил автор на текстот на двете верзии од советската химна.
Многумина во рускиот печат и во меѓународните медиуми предупредиле дека смртта на околу 130 заложници во спасувачката операција на специјалните сили во текот на Московската театарска заложничка криза сериозно ќе му наштети на популарноста на претседателот Путин. Меѓутоа, кратко време по опсадата, рускиот претседател уживал рекорден процент на популарност од 83%, односно 83% од Русите се изјасниле дека се задоволни од Путин и неговото справување со опсадата.
Неколку месеци пред изборите, Путин го отпуштил Касјанов и го назначил Михаил Фрадков за нов премиер на земјата. Сергеј Иванов станал министер за одбрана. Во 2003 година бил одржан референдум во Чеченија за усвојување на новиот устав кој ја декларира републиката како дел од Русија. Чеченија постепено се стабилизирала со одржувањето на парламентарните избори.
Втор претседателски мандат
На 14 март 2004 година, Путин бил реизбран за претседател на земјата, освојувајќи 71% од гласовите.
Во почетокот на септември 2004 година се одвила Бесланската заложничка криза каде биле убиени повеќе од 300 луѓе, повеќе од нив деца. По крајот на овој терористички акт, Путин покренал иницијатива за директен избор на гувернерите и претседателите на руските земји од страна на Претседателот на Руската Федерација и истиот ќе биде одобрен од страна на регионалните законодавни тела.
Во 2005 година, Националниот приоритетен проект бил основан за подобрување на здравствената заштита на Русија, како и подобрување на образованието, домувањето и земјоделството. Како резултат на тоа во 2006 година следувало зголемување на платите во здравството и образованието како и одлуката за модернизација на опремата во двата сектора во 2006 и 2007 година. Во 2006 година Путин најавил и поголеми породилни бенифиции и поголема државна поддршка за грижа на жените. До 2012 година, демографските програми на Владата довеле до зголемување за 45% на породилните бенефиции за родено второ дете, 60% зголемување за трето дете и.т.н.
Континуираното кривично гонење на тогаш најбогатиот човек во Русија, претседателот на Јукос Михаил Ходорковски за измама и даночно затајување, беше видено од страна на меѓународниот печат како одмазда кон Ходорковски.
Путин бил критикуван на западните земји како и од страна на руските либерали за напад врз слободата на медиумите во Русија. На 7 октомври 2006 година, Ана Политковскаја, новинарка која изложила корупцијата во руската војска и нејзиното однесување во Чеченија, била застрелана пред влезот на нејзината зграда. Смртта на Политковскаја предизвикало негодување во западните медиуми со обвинувања дека во најдобар случај Путин не успеал да ги заштити независните медиуми во земјата Кога бил прашан за убиството на Политковскаја во интервју за германскиот телевизиски канал АРД, Путин изјавил дека нејзиното убиство носи многу повеќе штета на руските власти од самото нејзиното пишување и известување.
Во 2007 година биле организирани протести од опозициската група Друга Русија предводени од поранешниот шаховски шампион Гари Каспаров и национално-болшевичката водач Едвард Лимонов. По претходно предупредување, демонстраците во неколку руски градови биле исполнети од страна на полициската акција и апсење на околу 150 луѓе кои се обиделе да ги пробијат полициските линии.
На 12 септември 2007 година, Путин ја распуштил Владата по барање на премиерот Михаил Фрадков. Виктор Зубков бил назначен за нов премиер. . Во декември 2007 година, Единствена Русија освоила 64,24% од гласовите за Државната дума според изборните резултати. , наспроти најголемиот конкурент, Комунистичка партија на Русија, која освоила 12% од гласовите.
На 8 февруари 2008 година, Путин одржал говор пред на Државниот совет на Руската Федерација под наслов "Стратегија за развој на Русија до 2020 година"
Втор премиерски мандат
По крајот на својот втор мандат, Путин според законот немал право да бара трет последователен претседателски избор. Првиот заменик-премиер Димитриј Медведев бил избран за негов наследник. На 8 мај 2008 година, само еден ден по предавањето на претседателството на Медведев, Путин бил назначен за премиер на Русија одржувајќи ја својата политичка доминација во земјата.
Светската економска криза од 2008 година ја погодила и руската економија, прекинувајќи го протокот на евтини западни кредити и инвестиции. Ова се совпаднало и со тензиите меѓу западот и Русија по војната во Јужна Осетија и Грузија.
Сепак, големите финансиски резерви, акумулирани во изминатиот период од високите цени на нафтата помогнале на земјата да се справи со кризата и да продолжи со економскиот раст од средината на 2009 година. Самите антикризни мерки на руската влада биле пофалени од страна на Светската Банка. Надминувањето на последиците од економската криза како и стабилизирањето на големината на населението на Русија во периодот меѓу 2008 и 2011 година по големиот демографски пад на населението во 1990-тите биле најуспешните работи во текот на премиерскиот мандат на Путин. .
На конгресот на Единствена Русија кој се одржал на 24 септември 2011 година, Медведев официјално го предложил Путин за кандидат за претседател, понуда која Путин ја прифатил. По парламентарните избори од декември 2011 година, десетици илјади Руси протестирале против наводната изборна измама. Овиер протести биле најголемите во текот на доминацијата на Путин во руската политика. Демонстрантите барале поништување на изборните резултати.
Трет претседателски мандат
На 4 март 2012 година, Путин победил на претседателските избори освојувајќи 63,6% од гласовите. . И покрај преземаните чекори за изборна транспарентност, гласањето било критикувано од страна на руската опозиција и некои меѓународни институции. Неколку шефови на држави му ја честитале победата на Путин. Ху Ѓинтао му честитал на Путин за преземањето на функцијата и му посакал на рускиот народ поголеми достигнувања во развојот на нивната земја под раководство на Путин.
Антипутински протести се одржале за време и непосредно по претседателската кампања. На 6 мај 2012 година, во Москва се собрале меѓу 8 000 и 20 000 демонстранти. На 6 мај, околу 80 луѓе биле повредени во нередите со полицијата, а 450 биле уапсени, плус околу 120 следниот ден. .
Путин бил инаугуриран во Кремљ на 7 мај 2012 година. На првиот ден како претседател, Путин издал 14 претседателски декрети.
Приватен живот
Во ноември 2013 година, во Сеул, претседателот на Светската теквондо организација, Чо Чунг Вон, го прогласил Путин за почесен мајстор по теквондо, со црн појас од деветти степен. На тој начин, Путин го надминал глумецот Чак Норис, кој е носител на црн појас од осми степен.
Во февруари 2015 година, во Германија бил објавен документарен филм во кој биле објавени информации од германската тајна служба, според кои, Путин одвреме-навреме имал навика да ја удри својата поранешна сопруга, Људмила и дека често ја изневерувал. Според филмот, Путин одржувал тајна љубовна врска со поранешната гимнастичарка Алина Кабаева, со која, наводно, имал барем едно дете. Слични информации објавил и весникот „Њујорк пост“, според кои во 2009 година Алина го родила синот од врската со Путин, а во 2012 година му родила ќерка. Исто така, според филмот, Путин се плашел од стареењето и во 2010 година бил подложен на пластична операција во која се ослободил од подочниците и брчките на челото. Инаку, во 2013 година, Путин се развел од сопругата Људмила.
Петар Атанасов
Петар Атанасов – лингвист романист, универзитетски професор.
Животопис
Основно и средно образование завршил во Гевгелија. Студиите ги завршил во Скопје на Групата за романска филологија на Филозофскиот факултет. Магистрирал во 1975 година во Белград, а докторирал во 1979 година во Скопје на тема „Мегленороманскиот денес. Фонетика и фонологија”. На Катедрата за романски јазици и книжевности ги предавал предметите: Романски јазик, Фонетика и фонологија на францускиот јазик, Историја на францускиот јазик, Споредбена граматика на романските јазици, Историја на италијанскиот јазик, а исто така и Балканска лингвистика за постдипломските студии при Филолошкиот факултет во Скопје. Бил шеф на Катедрата за романски јазици и книжевности во два мандата, претседател на Советот на Филолошкиот факултет, како и член на Универзитетскиот сенат.
Награди и признанија
Во 1995 година го добил орденот „Академски палми“ од Владата на Франција за „неговиот придонес за француската култура“.
Во 2011 година, Атанасов добил медал за „заслуги за образованието“ од кабинетот на претседателот на Романија.
Трудови
Објавил 13 речници и монографии.
Синиот Камаро
Синиот Камаро е расказ од Бил Муди, објавен во збирката „Кокаински хроники“, во 2010 година, во издание на „Темплум“. Преводот на македонски јазик е дело на Владимир Петревски.
Содржина
На Роберт (Боби) Вер му го крадат спортскиот автомобил „Шеви-Камаро“, заедно со саксофонот. По некое време, полицијата му соопштува дека го пронашла автомобилот, кој го украл еден криминалец, Рејмонд Моралес. По лудата трка со полицијата, Моралес е убиен при што е оштетен и автомобилот на Боби. Полицијата му го враќа автомобилот и Боби, под впечаток на трагите од куршумите на седиштата, започнува да се интересира за крадецот на неговиот автомобил. Затоа, оди на неговиот погреб, каде го препознава сестрата на Моралес, Габриела, која одела во истото средно училиште со Боби. Во следните денови, тие се среќаваат повторно и тогаш, Габриела му кажува дека тој бил нејзината средношколска љубов. Така, поврзани со убиството на Моралес, Боби и Габриела стануваат блиски.
Ракицко
Ракицко — село во Мала Преспа, Република Албанија, Округ Девол( Devoll,албански : Rrethi i Devollit)).
Кагера
Кагера или Акагера (Kagera, Akagera) — река во Источна Африка, еден од најоддалечените водотеци кои го образуваат Нил.
Делот на реката наречен Кагера извира во Бурунди, истекувајќи од езерото Рверу. Оттука тече на исток долж руандско-бурундиската and руандско-танзаниската граница до вливот во реката Рувубу. Двете најголеми притоки на Кагера се Њабаронго во Руанда (која го напојува езерото Рверу) и Рувубу во Бурунди. Досега не е утврдено која од овие две реки е подолга, што значи дека вистинскиот извор на Нил останува спорен. Од утоката, Кагера тече на север по руандско-танзаниската граница, преку Русумскиот водопад и низ Националниот парк Акагера. Потоа свртува на исток, следејќи ја танзаниско-угандската граница за на крај да се влее во езерото Викторија во Уганда.
Историја
Реката игра важна улога во историјата на земјите низ кои тече, особено во случајот на Руанда. Во 1894 г. германскиот истражувач Густав Адолф фон Гецен ја преминал Кагера кај Русумскиот водопад, со тоа започнувајќи го колонијалниот период на Руанда. Во 1916 г. за време на Првата светска војна, Белгијците ги поразиле Германците, навлегувајќи во Руанда по истиот пат. Во 1994 г. во Кагера се исфрлени илјадници тела на масакрираните припадници на народностите Тутси и Хуту настрадани во Руандскиот геноцид, кои биле погубени на самиот брег. Телата продолжиле да пловат по неа и завршиле на бреговите на езерото Викторија во Уганда и предизвикале голема здравствена опасност поради која е прогласена вонредна состојба.
Сексуалност
Како таква, човечката секусалност е под влијание на хормоналните прометни во развојот на фетусот за време на бременост. Се смета дека начинот на сексуално изразување е генетска склоност, но и дека голема улога играат личните искуства во младоста.
Кагера
Географија
Кагера извира во Бурунди и завршува во езерото Викторија. Претставува најголем дотек во езерото, со удел од 6,4 милијарди кубни метри вода годишно (околу 28 % од езерскиот истек). Реката настанува со слевањето на помалите реки Рувубу и Њабаронго, недалеку од најсеверната точка на езерото Тангањика. По нејзиното течение се повлечени бурундиско–танзаниската, руандско-танзаниската, бурундиско-руандската и танзаниско–угандската граница.
Сексуалност
Човечката сексуалност може да се разбере и како дел од социјалниот живот на луѓето, воден од имплицитни правила на однесување и статус кво. Во овој смисол, сексуалноста може да влијае на општествените норми додека од друга страна општеството може да влијае на начинот на кој сексуалност се искажува. Со популаризацијата на мас медиумите, сексуалноста уште повеќе ги обликува средините во кои живееме, и таа доаѓа во често стереотипна форма, комерцијализирана во печатот, визуелните и звучните медиуми.
Кагера
Географија
По реката е наречен Националниот парк Акагера во северна Руанда, како и регионот Кагера во Танзанија. На неа се наоѓа познатиот Русумски водопад, кој претставува важен граничен премин помеѓу Руанда и Танзанија. За време на геноцидот, мостот на водопадот послужил како премин во Танзанија за 250 000 жители кои успеале да пребегаат во Танзанија по него во рок од 24 часа.
Сексуалност
Човечката сексуалност се разликува од полов идентитет. Половиот идентитет е поширок збир на улоги од сексуалниот идентитет. Полот може да биде обликуван од општеството на кое еден поединец е изложен како дете, на пример, авторитативна личност (учителка, постар другар) или личност со блиски емотивни врски (мајка, татко) што на мало момче му дава играчка камион а на девојче кукла и дава совети или поставува услови за однесување како „право“ девојче или машко. Човечката физиологија и обликување на полот прават одредени форми на сексуално изразување можни, но не предвидува дека сексуалното однесување и во иднина ќе биде прифатено како соодветно за полот.
Човечкиот избор за формата на својот сексуален живот обично се прави во однос на моменталните културни, социјални и верски норми. На пример, некои поединци апстинираат од секс пред брак затоа што нивната религија им забранува. Во некои култури, прифатливо е за маж да има повеќе жени додека во други бигамија и полигамија се осудени и казниви со закон.
Машинство
Машинство или машинско инженерство е инженерска струка. Таа ги спојува инженерската физика и математика со принципи од науката за материјали со цел да дизајнира, анализира, произведе и одржува машински системи. Машинството е една од најстарите и најразновидните инженерски дисциплини.
Хесен (Долна Саксонија)
Хесен (Heeßen) — општина во округот Шаумбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Местоположба
Општината се наоѓа во северниот дел од Природниот парк „Висорамнини Везер Шаумбург-Хамелн“ помеѓу Минден и Хамелн.
Соседни општини
Општината се граничи со општините Бад Ајлзен и Буххолц, градот Ринтелн, како и општината Луден.
Каналска мрежа
Каналска мрежа е систем од вештачки водни текови што се користат за пловидба, наводнување, за мелиорации на земјиштето (одводнување) и за хидроенергетски потреби.
Крин
Крин (Lilium chalcedonicum) е лушпеста европска билка која потекнува од Тоскана, Грција и Албанија.
Опис
Кринот расте висок до 1,5 метар, иако вообичаено е прилично помалку. Носи рефлексирани и кимна со цветови, обично црвени или портокалови, незабележливи, но со брадавици кон основата на периантиските сегменти. Луковичесто растение природно распространето во Тоскана, Грција и Албанија. Во Македонија се среќава во Национален парк Галичица.
Неговите цветови се спуштени надолу и имаат црвена или жолта боја. На Викторијанскиот јазик на цвеќе, криновите отсликуваат љубов, жар и наклонетост кон вашите најблиски, додека портокаловите кринови се залагаат за среќа, љубов и топлина.
Шуец
Шуец — село во Мала Преспа, Република Албанија, Округ Девол( Devoll,албански : Rrethi i Devollit)).
Попознат како Мојсеј Рокфелер
Попознат како Мојсеј Рокфелер е расказ од Емори Холмс II, објавен во збирката „Кокаински хроники“, во 2010 година, во издание на „Темплум“. Преводот на македонски јазик е дело на Владимир Петревски.
Содржина
Томи е поранешен продавач на дрога, кој е вмешан во едно убиство. Неколку часови пред убиството, Томи ја фрла својата залиха на дрога, почнува да ја чита Библијата и решава да го отфрли својот гангстерски живот. Кога полицијата го приведува за убиството, жена му Би му купува нови кошули со цел пред полицајците да се покаже во подобро светло. Откако за последен пат шмрка кокаин, Томи оди во полициската станица на испрашување. Притоа, тој е решен да каже дека не знае ништо во врска со убиството. За време на испрашувањето, полицајците ги кажуваат сите негови имиња и прекари, меѓу кои и Мојсеј, а Томи протестира, бидејќи воопшто не му се допаѓа тој прекар. Отпрвин, Томи се држи до својот план да одрекува сè во врска со убиството, но подоцна започнува да се плаши од помислата дека ќе оди в затвор и го преплавуваат сеќавањата за добрите стари денови, кога се вклучил во трговијата со дрога. Така дебелиот Томи започнува да се поти и да плаче и најпосле, уморен од притисокот на полицајците, тој ги кажува убијците.
Вики, Флеш и заводникот на продавачките на чевли
Содржина
Расказот зборува за една девојка која ја губела невиноста трипати, секојпат во присуство на кокаин. Првиот пат, тоа се случило кај Вики, најдобра другарка на нејзината мајка и нивна семејна докторка. Девојката отишла на преглед во ординацијата на Вики, која потоа и го отстранила хименот. Вториот пат, тоа се случило во планинската куќичка на Флеш, каде двајцата се дрогираат со кокаин, а потоа имаат сексуален однос на кој таа воопшто не се сеќава, поради дејството на дрогата. Третата случка е сместена на еден мал остров во близина на Атлантик сити, каде девојката го поминува одморот. Таму го запознава Шон, кој работи како келнер во еден бар, но повремено продава кокаин. Една ноќ, таа води љубов со него на плажата.
Македонска историографиjа
Развоj
Во периодот пред создавањето на македонската држава, тешко може да стане збор за постоење на систематско проучување на историјата во Македонија, или за македонски историчари во класична смисла на зборот. Сепак, Ѓорѓи Пулевски, бил еден од првите кој се обидел да напише историја на Македонија. Тоа е познатата „Славјанско-маќедонска општа историја“. Македонските национални дејци, како: Крсте Мисирков, Димитрија Чуповски и други, исто така, покрај другото, во своите книжевни дела се интересирале и за историјата.
Во периодот меѓу двете светски војни се појавиле две значајни дела со историска тематика. Тоа биле студијата на Васил Ивановски, „Зошто ние Македонците сме посебна нација“ и книгата на Коста Веселинов, „Преродбата на Македонија и Илинденското востание“. И двете дела биле дел од марксистичка провиненција. Од периодот пред воспоставувањето на организираната македонска историографија, треба да се спомене и Павел Шатев. Имено, тој се открива и како историчар, со своето дело „Историја на Македонија“.
Организираниот развој на македонската историографија, може да се следи од поново време, т.е. од периодот по Втората светска војна и создавањето на македонска држава во состав на Југославија.
Стив Јаблонски
Стив Јаблонски (роден на 9 октомври 1970) — американски композитор, најдобро познат по своите резултати во филмската и телевизиската и музичка индустрија, како и музиката во видео-игри. Јаблонски е најдобро познат по музиката од филмвите Трансформери, Островот итн. Некои од неговите чести партнери за соработка се режисерите Мајкл Беј и Питер Берг, а во музички план со Ханс Цимер.
Аканска митологија
Аканската религија ги опфаќа традиционалните верувања и религиозни практики на народот Акан од Гана и источниот брегот на Слоновата Коска. Аканската религија се наведува и како Аком (од чви збор аком, што значи "пророштво"). Иако повеќето припадници на народот Акан се идентификуваат како христијани уште од почетокот на 20 век, некои уште ја практикуваат аканската религија и таа честопати е синкретизирана со христијанството. Акан имаат многу подгрупи (вклучувајќи Фанти, Ашанти, Акуапем, Васа, Аброн, Бауле и други), па религијата во голема мера варира од регионот и подгрупата.
Акан се народ со околу пет до шест милиони луѓе, од кои повеќето зборуваат јазик познат како чви. Тие го заземаат главно пошумениот регион на јужна Гана и источниот брег на Слоновата Коска како и крајбрежниот Фанти на југ. Тие се поделени на над десетина независни кралства, од кои најпознато е кралството Ашанти (Асанте) чиј главен град е Кумаси во централна Гана.
Слично на другите традиционални религии на Западна и Централна Африка, како што се западноафриканското вуду, јоруба или одинани, аканската космологија се состои од главен бог, кој генерално не комуницира со луѓето и со многу богови кои им помагаат на луѓето.
Верувања
Акан веруваат дека секое човечко суштество е составено од три главни елементи:
Мит
Аканската религија има неколку важни митови за тоа зошто Бог се оддалечил од човештвото. Во еден мит, врховното суштество, Њаме, се изнервирало од звукот што го направила некоја жена Ашанти, која удирала фуфу во дрвено чукало и тој се повлекол далеку од човештвото. Друга верзија го припишува неговото повлекување на фактот дека Ашанти имаат стапови за фуфу што се екстремно долги па кога жените правеле фуфу, краевите на стапчињата го удирале Њаме додека седел горе на небото, па така тој одел сè подалеку. Исто така, постојат митови и илјадници поговорки и афоризми преполнети со разни религиозни наводи.
Божества
Акан зборуваат на јазикот чви и ја следат својата историја во Западна Африка околу деветстотини години. За нив се верува дека потекнуваат од Блискиот Исток - како акадскиот народ во Вавилон. Се верува дека името Акан потекнува од Акане или Акана. Во 1076 година Алморавидите ги истерале Акан од нивниот антички дом во империјата на Гана до нивните сегашни локации во Западна Африка во денешна Гана и соседните области на Брегот на Слоновата Коска и Того.
Апсолут
Поврзано: Њаме Врховниот создавач е сеприсутен, семоќен, небесен. Неговата сопруга е Асасе Ја (позната и како Мајката Земја), која се смета за втора по Бог. Заедно тие родиле две деца: Бија и Тано.
Следбениците на аканската религија веруваат во врховен бог создавател на универзумот. Тој е далечен и не комуницира со луѓето. Врховното суштество кај народот Акан, Онијаме (Њаме), има многу други имиња. Некои од овие имиња означуваат атрибути, како што се Амосу (давател на дождот), Амовија (дарител на сонце) и Амаоми (дарител на изобилство). За Њаме честопати се смета и дека е женско божество поврзано со Месечината.
Богот создавател носи различни имиња во зависност од регионот на обожавање, вклучително Њаме, Нијанкопон, Брекирихунуаде („Семоќен“), Одоманкома („бесконечен изумител“), ƆbƆadeɛ („творец“) и Ананси Кокуроко („големиот дизајнер "или" големиот пајак"). Повремено се вели дека богот на создавањето е дел од тријонско божество или тријада, кое се состои од Њаме, Нијакопон и Одоманкома.
Акан имаат и второ супербожество, Онјанкопон (Нијакопон), кој е спротивен на Њаме. Тој е маж и е поврзан со Сонцето. Конечно, постои трет, ултрадивински елемент кој се врзува со Онијаме и Онјанкопон во единствена апсолутност: Одоманкома, бесконечното суштество. Овој Апсолут има тринитарен карактер: Бог како машки, женски и релативен принцип; или, метафорички гледано, Месечината, Сонцето и нивниот принцип на врзување. Одоманкома е одговорен и за природното и за натприродното постоење и редовно се фали за време на богослужбата како „Апсолутен архитект“ (Бореборе) на природата.
Како и другите традиционални западноафрикански религии, аканската религија е многубожна. Додека Онијаме се смета за врховен, има многу помали божества, кои вршат моќ над верниците, но тие се подредени на Онијаме.
Помали божества
Подредени на Апсолутот (Онијам, Онјанкопон и Одоманкома), помалите божества се исто така важни за желбите и среќата на поединците кои веруваат во нив. Всушност, многу помали божества не би постоеле или немало да се сметаат за неопходни ако верниците не ги гледале нив како ефективни застапници, посредници или гласници на Апсолутот, односно до врховните болгови Онијаме, Онјанкопон и Одоманкома. Со боговите се постапува со почит ако испорачуваат и со презир ако не успеат. Бог за кој се смета дека честопати не успева повеќе не се обожува. Меѓу помалите богови на Акан е и Анансе (исто така напишано Ананси или Ањанс), кој честопати е претставен во митовите како пајак и измамник - митолошка фигура, која би требало да го надмине јазот меѓу Бог и луѓето преку неговата дивитаторска и оракуларна мудрост. Анансе е толку успешен во справувањето со Апсолутното божество што Акан го ценат многу.
Акан прават разлика помеѓу два главни вида на божество: абосом (обсом) и асуман (суман). Иако во суштина е ист вид моќ, за првите се вели дека се големи и персонализирани, за вторите мали и неперсонализирани. Исто така, има мали шумски суштества и застрашувачки џинови (сасабонсам).
Абосом
Абосом се пониски божества или духови кои им помагаат на луѓето на земјата. Овие се слични на ориша во јорупската религија, на водун во западноафриканското вуду и неговите деривати, и алуси во одинани. Абосом ја добиваат својата моќ од богот создавач и најчесто се поврзани со светот. Свештениците служат на некој поединечен абосом и дејствуваат како посредници меѓу абосом и човештвото. Многумина од оние што веруваат во овие традиции учествуваат во дневната молитва, што вклучува и дарови за предците што се закопани под земјата и за духовите кои се насекаде.
Постојат стотици абосом кои може да се повикуваат поединечно или како група. За нив се вели дека се деца Божји или Божји гласници и се идентификуваат со езера, реки, карпи и други природни предмети. Општо земено, за нив се смета дека можат да лекуваат болести и социјални проблеми, да откриваат вештерки и да бидат сведоци на вистината на некој настан. Во исто време тие се опасни поради нивните разорни моќ и каприциозни однесувања. Тие се со слободен опсег, но можат да бидат привремено сместени во светилишта во форма на глинени садови. Специјалисти за обред што поседуваат божество се нарекуваат осфо или обсомфо. Постојат и медиуми (окомфо) кои стануваат опседнати од некое божество и, без оглед дали е свештеник или свештеничка, се сметаат за негова сопруга.
Џон Пауел
Џон Пауел (роден на 18 септември 1963 година) — англиски композитор, најдобро познат по своите резултати во филмската музичка индустрија. Пауел живее во Лос Анџелес уште од 1997 година и во текот на својата кариера ја има компонирано музиката на повеќе од педесет играни филмови, како и на анимирани филмови, меѓу кои Мравката Z, Бегство на пилето, Шрек (сите три ко-компонирани со Хари Грегсон-Вилијамс), Роботи, Среќни нозе (и негово продолжение), трите продолженија на Ледено доба, Рио, Рио 2 и Како да го дресирате вашиот змеј, за кои тој бил номиниран за Оскар за првиот филм.
Аканска митологија
Асуман
Асуман се предмети направени од човекот во кои престојува мистична моќ. Тие се движат од мали неперсонализирани амајлии кои содржат магични сили во себе, до поперсонализирани што личат на абосом. Општо земено, асуман се пониски во хиерархијата на божествата отколку абосом и дејствуваат како нивни гласници. Тие се повикуваат за секојдневни проблеми, а за нивните овластувања се вели дека се поконкретни од оние на абосом.
Џон Пауел
Пауел беше член на музичкото студио на Ханс Цимер, Remote Control Productions, и често соработува со други композитори од студиото, вклучувајќи ги Хари Грегсон-Вилијамс и самиот Цимер.
Аканска митологија
Предци
Асаманфо се предците. Понекогаш се нарекуваат и духови. Предците (асаман или асаманфо) живеат заедно на место за кое се вели дека е над висока планина или преку река. За нив се верува дека знаат што прават живите на земјата и можат да им помогнат на оние кои имаат потреба или да ги казнат судирите или погрешните постапки со тоа што ќе предизвикаат болест, па дури и смрт. Предците на заминатите глави на обична лоза ги надгледуваат и поддржуваат членовите на таа лоза; оние од главната лоза го прават тоа и за кралската лоза и за припадниците на целиот град.
Црните столици, кои се поцрнети со крв и други материи, функционираат како светилишта кои дејствуваат како привремени места за одмор на духовите на предците на одредена матрица кога се повикуваат за време на ритуалите. (Со предците може да се контактира каде било во кое било време.) Црните столици се чуваат во посебна столица во семејната зграда или палатата. Постојат многу детални погребни церемонии за началниците, вклучително и секундарни погребни прослави и, порано, масовни човечки жртви. Не постојат медиуми (окомфо) за предците, иако поединците повремено стануваат опседнати од нив.
Церемонии
Годината е поделена на девет ритуални единици (секоја од четириесет и два дена), првиот ден од секоја се нарекува адае. Во адае, некои богови се слават и предците се почитуваат преку црниот стол кој се чисти и потоа се помазува. Сите акански кралства имаат годишна прослава, наречена Апо или Одвира. Комплексниот фестивал, Апо се состои од голем број ритуални активности, вклучувајќи прочистување на натрупаните гревови и осквернување на претходната година, помазание на светилиштата на боговите и црните столици на предците, прослава на првите плодови (Јам фестивал ) и обновување на моќта на кралот, а со тоа и на кралството.
Практики
Во сите акан општества, болести како неплодност и прерана смрт се од централно значење. Билкари се консултираат за специфични заболувања и скршени коски, но бидејќи на болеста обично не се гледа едноставно како на обична физичка состојба, за лекување се консултираат медиуми за да се открие дали болеста или честите смртни случаи во едно семејство се предизвикани од некаков предок, божество или со други средства. Луѓето со висок статус се особено загрижени да не бидат отруени од лош лек. За вештерките се вели дека се претежно жени кои работат во сојузи во духовниот свет и се верува дека напаѓаат само членови на нивните семејства.
Влијанија
Акан народите долго време биле во контакт со муслиманите од Сахара, но религиозното влијание на исламот било прилично мало. Тие биле погодени од европските колонијални сили кои се движеле кон копното од крајбрежјето од 15 век наваму, и од христијанските мисионери од почетокот на 19 век. Колонијалното влијание било моќно, поттикнато особено од желбата за злато и робови. Но, и покрај колонијалната пенетрација и долготрајната изложеност на различни економски, политички, образовни и религиозни влијанија, традиционалните религии на аканските народи опстојуваат силно низ современата ера. Иако постојат големи варијации меѓу аканските кралства, постојат многу сличности во космологијата и верската практика. Подвижноста на целиот сегмент од населението и на ритуалните светилишта и поединечните верници донело многу заеднички верски одлики низ целиот регион.
Растечкото влијание на христијанството на југ (поврзано често со проширување на западното образование, производство на какао и трговијата) и на исламот на север го ослабнале активното учество во абосом и асуман движењата, а последниве во некои случаи избледеле со смртта на постарите практичари. Судските закони сега ги заменуваат светилиштата за решавање на конфликтите. Мора да се нагласи дека во никој случај христијанството не ја заменило традиционалната религија, туку двете коегзистираат рамо до рамо во сложена врска. Бидејќи христијанството е поврзано во повеќето кралства со образованието и, според тоа, со богатството, тоа станало престижна религија.
Традиционалната религија продолжува бидејќи за повеќето луѓе се смета дека тоа е најефикасниот систем на верување, оној што продолжува да му го дава значењето на светот. Традиционалните божества сè уште се сметаат за моќни и со тоа влијаат врз моралното однесување на луѓето, додека традиционалните ритуали сè уште се сметаат за неопходни. Кралевите, поглаварите и повеќето претставници на палатите и клановите се придржуваат до традиционалните религиозни практики како дел од нивните формални политички-религиозни улоги. Ова веројатно ќе трае сè додека се задржи кралството, иако христијанските цркви осудуваат некои од обредите.
Суринам
Винти е афро-суринамска религија која во голема мера е изведена и од Аком и од вуду со богови како Локо, Ајзу и така натаму.
Хаити
Хаитското вуду е синкретична религија што го комбинира вудуто со неколку други африкански религии, покрај влијанијата од католицизмот. Тука латентните влијанија на верувањето на Акан можат да се забележат преку вклучувањето на Ананси како едно од божествата на кои се поклонува религијата на Хаити. Тој честопати е прикажан како одржувач на врската помеѓу живите и нивните починати предци.
Виктор Класон
Клупска кариера
Роден и израснат во Вернамо, својата кариера ја започнал во екипата на ИФК Вернамо, за која дебитирал како професионалец во третата шведска лига во 2009 година. Под водството на тренерот Јонас Терн, клубот изборил промоција во Суперетан - втората лига на земјата - благодарение на својте млади и талентирани играчи како Симон Терн, Лалавеле Атакора и Класон. Следната година Класон постигнал 13 гола на 29 натпревари во втората лига, и покрај тоа, што тимот бил принуден да победува во баражот за да остане во лигата.
По одличната сезона во Суперетан со ИФК Вернамо, Класон потпишал четиригодишен договор со многу попознатиот шведски прволигашки клуб Елфсборг. Дебитирал во Алсвенскан на 31 март 2012, во победата на домашен терен со 2-1 над Јургорден, а својот прв погодок во дресот на Елфсборг го забележал на 12 април 2012 во победата со 2-0 над Норчепинг. Веќе во првата сезона со клубот, тој го освоил шведското првенство придонесувајќи за титулата со 27 настапи и 5 голови. Во мај 2014, тој играл од почетокот на натпреварот во победата со 1-0 над Хелсингборг во финалето на Купот на Шведска, освојувајќи ја својата втора титула со Елфсборг.
На 25 јануари 2017 година, Класон потпишал три ипол годишен договор со руската екипа Краснодар. Дебитирал на 16 февруара 2017 година против турскиот Фенербахче во Лига Европа; во четвртата минута од истиот натпревар го постигнал првиот гол за новиот клуб уште при првиот допир со топката, а УЕФА потоа го избрала за најдобар играч на натпреварот.
На 5 март 2022 година, тој го раскинал договорот со Краснодар по конфликтот меѓу Русија и Украина. На 31 март, тој потпишал за данскиот ФК Копенхаген.
Репрезентативна кариера
Класон ја претставувал Шведска во неколку младински репрезентации: под 17 години, под 19 години и под 21 година.
Дебитирал за сениорската репрезентација на Шведска на 18 јануари 2012, во пријателски натпревар против Бахреин, а својот прв гол го постигнал само пет дена подоцна во победата со 5-0 против Катар во својот втор натпревар за шведската репрезентација.
Во мај 2018 годинa, бил избран во составот на Шведска за Светското првенство 2018 во Русија, каде ги одиграл сите натпревари за својата земја, а Шведска дошла до четвртфиналето каде била елиминирана од. Три години подоцна, тој бил повикан за Европското првенство 2020, каде исто така ги одиграл сите натпревари, заклучно со поразот од во осминафиналето по продолженија со кои швеѓаните биле елиминирани. Класон постигнал еден гол на турнирот, во последниот натпревар од групната фаза против погодувајќи ја мрежата на полјаците во четвртата минута од судиското продолжение со што и донел победа на својата репрезентација и воедно прво место во групата Е.
Вештачки радиоизотоп
Вештачки радиоизотоп — радиоизотоп кој не се среќава во природата: не постојат природни механизми кои го произведуваат, или истиот е толку неустојчив што се распаѓа за многу кратко време. Такви примери се технециумот-95 и прометиумот-146. Многу од нив се собираат од строеви за јадрено гориво. Некои се добиваат само во забрзувачи на честички.
Добивање
Извесни вештачки радиоизотопи се вадат од истрошени прачки во јадрен реактор, кои содржат разни производи од цепење. На пример, се проценува дека до 1994 г. се произведени околу 49.000 TBq (78 тони) технециум присутни во нукеларни реактори — во огромна мера најголем извор на земски технециум. Меѓутоа, само мал дел од произведеното наоѓа стопанска употреба. Други вештачки изотопи значителни количества се добиваат по пат на цепење, но сè уште не се извадени. Трети пак, се добиваат со неутронско озрачување на матични изотопи во јадрен реактор (на пр. Tc-97 се добива со неутронско озрачување на Ru-96) или пак со бомбардирање на матичните изотопи со високоенергиски ечстички од забрзувач.
Употреба
Највеќето вештачки радиоизотопи се крајно радиоактивни и имаат кус полураспад. Иако не се безопасни, радиоактивните материјали наоѓаат широка примена во здравството и индустријата.
Јадрена медицина
Општото поле на јадрената медицина се занимава со примената на радиоизотопи во лекувањето.
Дијагностика
Функционирањето на разни органи во телото може да се следи со радиоактивни трагачки соединенија, каде трагачот се привлекува или згуснува со дејството што се проучува. Трагачот содржи краткотраен радиоактивен изотоп (обично кој дава гама-зрак) со доволно енергија за да се движи низ телото и да биде видлив со гама-камера која потоа ги прикажува згуснатостите. Поради делотворноста на ваквите направи, потребни се многу мали дози на радиоактивен материја.
Метаустојчивиот нукеларен изомер Tc-99m е гама-оддавач со широка примена во дијагностиката поради краткиот полураспад од 6 часа, кој лесно се добива во болниците користејќи т.н. „технециумска крава“.
Лекување
Радиоактивните препарати се соединенија кои радиоизотоп за лекување, обично со негово големо згуснување близу дадениот орган. Таков пример е јодот-131, со кој се лечат извесни заболувања и тумори на штитната жлезда.
Индустриски извори на зрачење
Индустриски полезни се зрачењата на алфа-, бета- и гама-честичките. Изворите на ова зрачење се вештачки радиоизотопи.
Снегоодалка
Крпљи — обувки за одење по снег. Крпљите функционираат со распределба на тежината на лицето на поголема површина, така што ногата на лицето нецелосно тоне во снегот, особина наречена „флотација“. Одењето со крпљи.
Традиционалните крпљи имаат дрвена рамка на која се оптегнати кожени жици. Некои современи крпљи се слични со традиционалните, но повеќето се направени од материјали како што се лесни метали, пластика и синтетички ткаенини. Освен распределбата на тежината, крпљите генерално се подигнати на прстите за полесно маневрирање. Тие не смеат да лепат снег, затоа се користи решетката, и потребно е да се врзат за да се закачат на нозете.
Во минатото, крпљите биле основни алатки за крзноловците, стапичарите и секој чиј живот или жиевеење зависело од способноста да се движи во областите на длабоки и чести снежни врнежи. Тие остануваат неопходна опрема за шумарите и други кои мора да бидат во состојба да се движат во области недостапни за моторизирани возила кога снегот е длабок. Сепак, крпљите денес главно се користат за рекреација, првенствено од страна на туристите и тркачи кои сакаат да го продолжат своето хоби во зима. Снегоодењето е лесно да се научи и во соодветни услови е релативно безбедна и евтина рекреативна активност. Сепак, снегоодењето на замрзнати, стрмни терени може да биде опасно.
Речна делта
Делта е рамница пред утоката на реките во морињата или езерата, настаната со таложење на речен материјал низ кој реката се влева преку многу таканаречени ракавци. Делтите се во облик на триаголник. Карактеристични се делтите на Нил, Волга и Дунав.
Млада планина
Млада планина, верижна планина или венечна планина е планински систем кој потекнува од младите геолошки периоди, како на пример, мезозоикот или кенозоикот.
Монсунска клима
Монсунска клима е клима со еден сушен и еден влажен период во годината и карактеристични ветрови - монсуни. Монсунската клима владее во Јужна и во Југоисточна Азија. Се одликува со многу топли и врнежливи лета и суви и топли зими. Врнежите се во лето, вообичаено над 2 000 и 3000мм, а во зимскиот период нема врнежи.
Теса Томпсон
Теса Лајн Томпсон (родена на 3 октомври, 1983, во Лос Анџелес) - американска глумица и музичарка.