cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ужасите на војната (Гоја, 1810 - 1815)
Историски прилики во кои се создадени графиките
Во 1808 година започнала првата вистинска герилска војна во историјата. Страни во конфликтот биле Шпанија и Франција во време на Наполеон. Војниците на Наполеон влегле во Шпанија за да ја нападнат Португалија, сојузник на Англија. Отпрвин, шпанскиот народ ги поздравил француските трупи, бидејќи сметал дека Французите дошле да го соборат Мануел Годој, штитеникот на кралицата. Но, кога Наполеон го принудил шпанскиот крал да абдицира по репресијата што се случила на 3 мај и по назначувањето на братот на кралот Хозе за крал, работите драстично се промениле. Наводниот ослободител се претворил во непријател и освојувач. Како и во остатокот од Европа, отпорот и омразата кон Наполеон растеле прогресивно. Бруталната и крвава репресија за време на мајските востанија во Мадрид била сигнал за почеток на масовен вооружен отпор против Французите, низ цела Шпанија. Почнувајќи од Навара, прва изложена на нападите на француските трупи, сè до најјужните делови на Шпанија.
На 31 мај во 1808 година под водство на шпанскиот генерал Палафокс започнал крвав отпор против Французите во Сарагоса. Градот бил постојано бомбардиран од средината на јуни, но бранителите на Сарагоса успеале да се спротивстават на сите напади, така што во средината на август 1808 година, француските генерали решиле да ги прекинат борбите. Во тоа време, генералот Палафокс го повикал Гоја во Сарагоса за да биде сведок на суровата опсада.
Датирање
Гоја од Мадрид отпатувал за Сарагоса помеѓу 2 и 8 октомври 1808 година, на покана на шпанскиот генерал Палафокс, за да дознае и да ги претстави настаните околу опсадата на градот. Патувајќи, тој се среќавал со бројни воени настани, кои ги насликал и на сликите како што се „Правење на барут во Сиера де Тардиенти“ и „Правење на на куршуми во Сиера де Тардиенти“, кои биле создадени во периодот на „Ужасите на војната“.
Временската рамка на сцените во овие графики го опфаќал периодот на настани што се случиле во Шпанија помеѓу 1808 и 1815 година. Фактот дека тие не биле објавени во тие години, најверојатно е директно поврзано со острата критика во одредени графики на тогашниот тоталитарен режим.
Техника
Графичката техника во која биле направени графиките е бакропис, со одредени детали од сува игла и акватинта. Иако акватинтата била основната техника во создавањето на неговиот цилкулс Капричосите, Гоја во овој цилкус не ја користел целосно, поради тешкотија во набавката на материјалите во периодот на воени репресии и економски кризи.
Теми и структури
Во почетокот, циклусот бил според сугестиите на генералот Палафокс, требало да биде со патриотски теми како поддршка на војниците и народот, особено на Сарагоса. Меѓутоа, како што напредувал во создавањето, Гоја, ја напуштал патриотската тема, авторски осврнувајќи се на бројните воени катастрофи, опфаќајќи ги двете завојувани страни неселективно. На многу графики, не е можно да се одреди која страната која е агресор, а која е бранител. На крајот од серијата, тој исто така се осврнувал и на некои повоени политички теми.
Уметничко значење
Покрај графичкиот циклус „Капричосите“ циклусот „Ужасите на војната“ е еден од најзначајните ликовни и уметнички подвизи не само во графичкото творештво туку у во ликовното создавање и уметноста воопшто. Со импресивен израз, снажни потези, моќ длабоко да се продре во универзалноста на човечката трагедија и апсурдност на неговото нецивилизирано постоење, Гоја, се јавува како критичар, филозоф, мислител, загледан во смислата на човековото постоење.
Неговиот ликовен израз е еден век пред времето, во овој циклус се најавува експресионизмот, се поставуваат темелите на ликовната уметност на дваесеттиот век особено од Првата светска војна, па до денес. Неговиот ликовен дневник, остварен преку 82 графики е генијален и неповторлив и покрај што е инспирација за уметниците и денес тој е предмет на бројни проучувања, толкувања, есеи.
Галерија
Преглед на графичките дела од првото издание (Прадо, прво издание 1863).
Јури Патрикеев
Јури Николаевич Патрикеев (роден на 28 септември 1979) е ерменски борач кој на Летните олимписки игри - 2008 одржани во Пекинг го освои бронзениот медал во дисциплината Грчко-римски до 120 kg.
Прага
Прага (Praha) — главен и најголем град на Чешката Република и 14 по големина во Европската Унија. Се наоѓа на север од историската област Чешка на реката В’лтава, во централниот регион, кој е административен центар, но како посебна област е дел од неа. Градот е воедни и главен град на Средночешкиот крај. Toj е културен и економски центар на Чешка повеќе од 1000 години. Во Прага се наоѓаат голем дел од државните институции и голем број други организации и компании. Во Прага се наоѓаат претседателот, владата, централната власт и органите на Врховниот суд. Покрај тоа, во Прага се сместени голем број на други канцеларии и е централно место на единиците на локалната самоуправа. Исто така, таму се наоѓаат и седиштата на повеќето политички партии, седиштето на речиси сите цркви, верски и други здруженија на национално ниво во Чешка.
За да ја достигне сегашната форма, Прага се развивала 11 векови. Како историски град, некогаш беше место на чешки кралеви и цареви, на германски и римски цареви. Исто така Прага беше и главен град на Чехословачка. Во моментов има површина од 496 км2 на која има 1,3 милиони жители. Во 2004 година (влезот во Европската Унија) биле одбројани приближно 2 милиони жители. Прага е економски развиена и богата област со исклучително висок стандард на живеење, и со тоа се издвојува не само надвор од чешките туку и од европските стандарди. Според статичките податоци на Евростат е шестиот најбогат регион во Европа. ХДП по жител изнесува 172% додека во просекот на ЕУ, ХДП по жител изнесува 80%.
Прага се смета за еден од најубавите градови во Европа. Историскиот центар на градот со уникатна панорама на Прашкиот замок (Прашки град), најголемиот замочен комплекс во светот, кој е наследство од УНЕСКО. Историскиот центар на градот како и многуте атракции го прават привлечен градот за многу туристи. Од сите земји на светот, во 2007 година, Прага ја посетиле 4.009.000 туристи, што го прави еден од најпосетените градови во Европа. Во 2006 година се наоѓа на 8-то место на најпосетените градови во Европа. Потоа во 2007 година на 7 место. И во истата година се наоѓа на 19 ранг на најпосетени градови во светот.
Име и атрибути
Официјалното име на Прага е дадено во 1920 г., а потекнува уште од 1784 г. Традициално е изведено од зборот „праг“. Историчарите велат дека тука реката имала праг, кој се наоѓа некаде на местото кај што се наоѓа Карловиот мост денес. Според преданието, принцезата Либуша се доселила во град каде што доселениците во овој град чекале на прагот на нејзината колиба.
Среден век
Во почетокот од 12 век, Прага е просперитет на градот од замоците на благородниот тогашен принц. „Има Евреи кои таму живееат, има многу сребро и злато, таму живеат најбогатите луѓе, постои и развиен пазар...“ – напишал еден жител од Прага. Трговецот Ибрахим Ибн Јаков напишал во 10-от век во Прага, тоа е „градот на камен“. Во тоа време, срцето на Прага било сместена во она што е сега Старата Чаршија.
Приливот на занаетчии и трговци во двата града беше силна, особено за владеењето на Шарл IV. Прага стана импетијална резиденција на царот и и се наменети да се направи тоа, главниот град на Светска Римското Царство. Просторот што ги зафаќа ѕидините на градот Прага е исполнет со убави куќи, голем пазар, убави градби на цркви и манастири. Големината и раскошот на Прага е соперник на најпознатите градови Рим, Фиренца, Париз и др.
Обединување на градот
Првиот обид за обединување на Стариот и Новиот град беше во 1518 со поттикнувањето на Џон Гејтс. Во 1523 кралот Луј го потврди унифицираниот градски совет, а обединувањето на градот беше легализирано. Конечното обединување на градот Прага успеало во 1784г. За време на владеењето на Јозеф II. Потоа биле формирани Стариот и Новиот град како и прашкиот замок. На крајот од 19 век. Прага беше брзо индустријализирана, т.е во градот брзо се развиваат железнички и фабрики кои се значајни за целата држава воопшто.
Голема Прага
На крајот од Втората светска војна, беше прогласена независноста на дрѓавата. Во неа уште има симболи од Австриската Империја. Како новоформираниот град на Чехословачка таа беше модернизирана и уште се проширила. Во 1922г била основана Голема Прага, во која биле вклучени сите населби. Прага станала културен центар. Десетгодишниот период на Арт Нуво бил прекинат од Втората светска војна. На крајот од 20те години од 20 век почна да се манифестира во функционизам архитектурата. Исто така во овој петиод се појавува кубизмот.
Прага во Втората светска војна
Од 15 март 1939 г Прага е главен град на протекторатот Чешка и Моравија. Културниот живот е осакатен а универзитетите се затворени. За време на Втората светска војна во прага биле смесени неколку концентрациони логори на т.н „нижи раси“ имено, Евреи. Режимот зајакнал за време на успешниот атентат на Рајх Заштитник мај 1942. На 5 мај 1945г избувнува востание. Воените штети биле мали, уништувањето на градот во тоа време е речиси невозможно, малу посериозна е штетата што е направена од страна на американското бомбандирање.
Прага после војната
По крајот на Првата светска војна и поразот на Австрија, на овие простори била формирана Чехословачка, а за нејзина престолнина била избрана Прага. За време на Втората светска војна, Прага била под управата на Нацистичка Германија, време во кое биле убиени голем број на евреи. Во 1945 година, со помош на Црвената армија, Прага била ослободена и таа станала повторно престолнина на Чехословачка, но овој пат таа била комунистички организирана, под дејство на Советскиот Сојуз. Во 1967 година настапила т.н. Прашка пролет, која се страмила да воведе повеќе демократија и права за граѓаните и делумна децентрализација на економијата. Меѓу реформите кои биле спроведени биле: поголемата слобода на медиумите, слобода на говорот, и слободно движење и патување. Следната година, државата била окупирана од страна на СССР и нејзините сојузници, кои го задушиле тоа движење. По паѓањето на Берлинскиот ѕид во 1989 година, Чехословачка била демократизирана. По распаѓањето на Чехолсовачка во 1993 година, Прага останала престолнина на Чешка република.
Демографија
Прага е 14 по големина во ЕУ. На секои 10г населението се зголеми во просек од 57 200 жители. За неа менуваат во работата околу 300 000 луѓе, главно од централниот регион. Од средината на 90-те години значително се зајакнува етничките малцинства. Се проценува дека живеат привремено околу 50 000 Словаци, Украинци 50 000, 20 000 од поранешниот СССР, 10 000 од поранешна Југославија и 15 000 виетнамски. Во градот има неколку ромски заедници, особено во Либен. Процентот на ромската популација е помал од националниот просек. Повеќето Украинци се луѓето кои дојдоја да работаат и трајно се населиле тука. Прага има голем број емигранти и имигранти. Има значително голем број на имигранти. Според пописот од 2007 г градот се движи со околу 2 000 бездомни.
Географија
Поголемиот дел од градот лежи по долината на реката В’лтава, додека останатиот дел на други девет нејзини притоки. Од нејзината лева страна се влеваат пет а од нејзината десна четири притоки. Делот на реката В’лтава, кој минува низ Прага е долг 30 километри.
Најниска точка е кај В’лтава Сухдол 177м. Највисокиот рид е на Телечек Собин.
Клима
Климата во прага е топла дури и на некои места достига до 50С. Просечни врнежи во 1961-1990диле 526.6мм од кои највеќе врнело во мај 78мм а најмалку во јануари 23мм. За годините меѓу 2000-2007 имаше годишно 160 дена врнежливи. Годишно има околку 60 дена со снег, најголем во јануари, каде што просечна висина од 5цм снег. Во просек годишно има 1600 часа сонце. Повеќето се во јуни 230 а минимум во декември 38.
Стопанство
Брутниот приход по жител во Прага е дупло повисок отколку оној на цела држава, и изнесува 32,358 € (2002). Стапката на невработеност во Прага е 3,4% или околу 20.000 жители.
Култура
Прага е култура престолнина на Чешка, европски град од 2000г. Има десетици музеи, галерии, театри, кина и разни културни институции. Градкото собрание троши повеќе од стотици милиони годишно само за културата. Благодарение на својата богата културна историја е еден од најпосатените градови во светот. За време на Втората светска војана претрпела низа оштетувања. Во Прага има вкупно 37 национални споменици.
Прага како тема во уметноста и во популарната култура
Прага се јавува како инспирација или тема во разни гранки на уметноста и во популарната култура, како на пример:
На сет глас
„На сет глас“ - збирка поезија од рускиот поет Владимир Мајаковски (во избор на Слободан Мицковиќ), објавена од издавачката куќа „Македонска книга“ во 1970 година, а во препев на Слободан Мицковиќ.
Технички податоци
Книгата е објавена во 1970 година од страна на издавачката куќа „Македонска книга“, како дел од библиотеката „Атлас“. Збирката има 87 страници и не е каталогизирана, ниту ја поседува меѓународната ознака ISBN. Книгата била отпечатена во Графичкиот завод „Гоце Делчев“ од Скопје, во тираж од 1.000 примероци. Нацртот на корицата го направил Коста Бојаџиевски, а коректор била Драга Стефанова.
Содржина
Збирката содржи осум песни и поеми:
Хотемаже
Хотемаже (словенечки: Hotemaže) — населба во Општина Шенчур во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
NGC 5044
NGC 5044 — елиптична галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5044 се споменува и како MCG -3-34-34, UGCA 341.
Откривање
Телото е откриено на 31 декември 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5044 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 5044 има привидни димензии од 3' х 3'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 15 м 23,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -16° 23' 4"".
Други поделби
Проучување на NGC 5044 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 46115. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 285; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6113. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 737.
Крмус
Phytolacca americana е отровно тревно повеќегодишно растение од фамилијата на тревки Phytolaccaceae. Оваа трева расте од 1.2м до 3м. Има едноставни листови на зелени до црвени или виолетови стебла и голем бел корен. Цветовите се зелени до бели, проследени со бобинки кои созреваат преку црвено до виолетова до речиси црна, кои се извор на храна за птиците песни како што се сивата мачорка, северната потсмевна птица, северниот кардинал и кафеавиот трешер, како и други птици и некои мали животни. (т.е. на видови кои не се засегнати од неговите токсини од цицачи).
Покевид е роден во Северна Америка, Среден Запад и Југ, со повеќе расфрлани популации на далечниот запад. Натурализиран е и во делови од Европа и Азија. Земјоделците го сметаат за вид штетник. Pokeweed е отровен за луѓето, кучињата и добитокот. Во пролетта и почетокот на летото, ластарите и лисјата (не коренот) се јадат со правилно готвење (оттука и вообичаеното име „poke sallet“, т.е. „poke salad“ ), но подоцна стануваат смртоносни, а бобинките се исто така отровни. Се користи како украсно средство во хортикултурата и предизвикува интерес за разновидноста на неговите природни производи (токсини и други класи), за неговата еколошка улога, неговата историска улога во традиционалната медицина и за одредена корист во биомедицинските истражувања (на пр. испитувања на митоген на pokeweed). Во дивината, лесно може да се најде како расте на пасишта, неодамна исчистени области и шумски отвори, живеалишта како што се покрај огради и во пустиња.
Научното име Phytolacca americana доаѓа од грчкиот збор phyton што значи растение и lacca што значи темноцрвено езеро во однос на длабоките црвеникаво-виолетови плодови. Вториот термин, Америка се однесува на ова растение кое е родено во Америка. Вообичаеното име „poke“ е изведено од pucoon, pocan или poughkone (од индиско име Algonquin за ова растение). Некогаш бобинки се користеле за правење мастило, па оттука и понекогаш користеното вообичаено име на мастило.
Општ опис
Pokeweeds се размножуваат само со нивните големи, сјајни црни семиња во облик на леќа, кои се содржани во месести, 10-клеточни, виолетови до скоро црни бобинки кои имаат темноцрвен сок. Цветовите се совршени, радијално симетрични, бели или зелени, со 4-5 сепали и без ливчиња. Цветовите се развиваат во издолжени кластери кои се нарекуваат раси. Семињата имаат долга одржливост, способни да 'ртат по многу години во почвата. Птиците не се засегнати од отровите во бобинките и ги јадат, растурајќи ги семињата. Семето се наоѓа и во комерцијални семиња (на пример, пакувања со семиња од зеленчук). Се наведува дека бобинките се добар извор на храна за птици-песни и други видови птици и мали животни кои не се погодени од неговите токсини. Се смета дека дистрибуцијата преку птици е причина за појавата на изолирани растенија во области кои инаку се ослободени од тревки.
Вообичаени имиња
Phytolacca americana или боквеид е исто така познат како покебери, ѕиркачки корен, Вирџинија ѕирка (или едноставно ѕиркање ), гулаб,  мастило, црвено трева или растение за црвено мастило. Кога се користи во кинеската медицина, се нарекува chuíxù shanglù (垂序). Како храна, тоа се нарекува ѕиркање салата, или повообичаено ѕиркање салата, понекогаш спелувана салата од шипка.
Токсичност, труење и смртност
Децата може да бидат привлечени од кластери од бобинки. Центарот за земјоделско истражување и развој на Охајо (OARDC) забележува:
Птиците очигледно се имуни на овој отров. Растението не е вкусно за повеќето животни и се избегнува освен ако малку друго е достапно или е присутно во контаминирано сено, но коњите, овците и говедата се отруени со јадење свежи лисја или зелена сточна храна, а свињите се отруени со јадење на корените.
Ако дојде до смрт, тоа обично се должи на респираторна парализа.
Труењето со боксер беше вообичаено во источна Северна Америка во текот на 19 век, особено од употребата на тинктури како антиревматски препарати и од голтање бобинки и корења кои погрешно се сметаа за пашканат, ерусалимски артишок или рен.
Симптоми и одговор на труење
Овен наведува:
Научниците од персоналот на OARDC забележуваат дека симптомите на труење вклучуваат „чувство на печење во устата, саливација, гастроинтестинални грчеви и повраќање и крвава дијареа“ и дека во зависност од количината што се консумира, може да се појават потешки симптоми, вклучувајќи „анемија, променето срце стапка и дишење, конвулзии и смрт од респираторна инсуфициенција“. Ако се внесат само мали количини, луѓето и животните се опоравуваат во рок од еден до два дена.
Живеалиште и опсег
Покевид е роден во источна Северна Америка, Среден Запад, Заливскиот брег и Западниот брег на САД. Тоа е воведен плевел во Јапонија.
Морфологија
Тип на растение: Повеќегодишно тревно растение кое може да достигне висина од 3 метри, но обично е од 1,2 метри до 2 метри. Растението мора да биде старо неколку години пред коренот да порасне доволно голем за да ја издржи оваа големина. Стеблото е обично црвено доцна во сезоната. Во почетокот на сезоната има исправено, исправено централно стебло, кое подоцна со тежината на бобинките се менува во раширена, хоризонтална форма. Растението умира до корените секоја зима. Стеблото има коморна јама.
Листови: Листовите се наизменични со груба текстура со умерена порозност. Должината на листовите може да достигне 16 инчи. Секој лист е цел. Листовите се средно зелени и мазни, со изразен мирис кој многумина го карактеризираат како непријатен.
Овошје: Сјајна темно виолетова бобинка која се чува во кластери од раса на розови педицели со розов педунче. Педицелите без бобинки имаат карактеристична заоблена петделна чашка. Плодовите се тркалезни со рамно вдлабнати горниот и долниот дел. Незрели бобинки се зелени, стануваат бели, а потоа црно-виолетови.
Корен: Дебелиот централен корен корен кој расте длабоко и се шири хоризонтално. Брз раст. Тен кортекс, бела пулпа, умерен број на коренчиња. Попречно исечените коренски парчиња покажуваат концентрични прстени. Нема способност за фиксација на азот.
Хемиски компоненти
Целокупното растение содржи тритерпенски сапонини како што се фитолакагенин, јалигонска киселина, фитолакагенска киселина (фитолацинска киселина), ескулентинска киселина и покеберигенин (во бобинки), како и фитолаказиди A, B, D, E и G, и фитолакасапонини Б, Е и Г (во корените).
Корените содржат и други тритерпеноиди како што се олеанолна киселина, α-спинастерол и неговиот глукозид, α-спинастерил-β- D -глукозид и палмитил -дериват, 6-палмититил-а-спинастерил-6- Д -глукозид, исто така. како слично функционализиран дериват на стигмастерол, 6-палмитил-Δ7-стигмастерол-Δ- D -глукозид. Бобинките од боксер исто така содржат беталаин пигменти како што се бетанин и други. Листовите содржат голем број на вообичаени флавоноли. Семето на тревата содржи фенолен алдехид кафеен алдехид. Pokeweed, исто така, содржи лектини, како што е митогенот на pokeweed.
Хортикултурна и еколошка корисност
Забележано е дека бобинките од боксер се добар извор на храна за птиците песни како што се сивата мачорка (Dumetella carolinensis), северната птица потсмев (Mimus polyglottos), северниот кардинал (Cardinalis cardinals), кафеавиот трешер (Toxostoma rufum), други видови птици, вклучително и жалосниот гулаб (Zenai). макроура ) и кедрово восок (Bombycilla cedrorum). Малите цицачи кои очигледно се толерантни на неговите токсини вклучуваат ракун, опосум, црвена и сива лисица и глушец со бела нога.
Некои тревки се одгледуваат како украсни растенија, главно поради нивните привлечни бобинки. Избрани се голем број на сорти за поголеми овошни паники.
Народна и алтернативна медицина
Овен забележува дека „Индијанците и раните доселеници го користеле коренот во лапа и одредени лекови за кожни болести и ревматизам“.
Билката од крајот на 19 век, „ Кингс американски диспензатор“, опишува различни народни медицински намени што ги натерале поединците да внесуваат производи од боцка. Екстрактот од фитолака беше рекламиран како лек за губење на тежината на рецепт во 1890-тите.
Pokeweed е промовиран во алтернативната медицина како додаток во исхраната наменет за лекување на широк спектар на болести, вклучувајќи заушки, артритис и разни кожни заболувања. И покрај тоа што pokeweed е предмет на лабораториски истражувања, не постојат медицински докази дека тој има некаков корисен ефект врз здравјето на луѓето.
Употреба на храна
Poke е традиционална јужна апалачка храна. Лисјата и стеблата на младите растенија може да се јадат, но мора да се готват со вриење два или повеќе пати со исцедена вода и заменета секој пат. Листовите имаат вкус сличен на спанаќ; стеблата, слични на аспарагус. Типичен рецепт е да се отстранат листовите од младото растение, да се измијат во ладна вода, да се остават да зовријат во големо тенџере околу 20 минути, да се фрли водата за готвење, да се измијат во ладна вода, да се повтори вриењето и со плакнење уште најмалку двапати, пржете ги листовите во маст за сланина две минути, додадете сланина и сол и бибер по вкус.
Корените се отровни, како и зрелите лисја и стебла. Билката од крајот на 19 век, Кралската американска диспанзера, опишува различни народни медицински намени што ги навеле поединците да внесуваат производи од боцка. Некои фестивали сè уште ја слават употребата на растението во неговите историски препарати за храна.
Уште во 1990-тите, две компании комерцијално конзервираат и продаваа габи, но во 2000 година последната, компанијата Ален Канинг од Силоам Спрингс, Арканзас, го затвори своето работење.
Други употреби
Токсичниот екстракт од зрели бобинки од боцки може да се преработи за да се добие розова боја. Раните европски доселеници во Северна Америка ќе набават фина црвена боја од корените на растението.
Во средината на 19 век, виното често било обоено со сок од бобинки.
Phytolacca содржи лектини познати како Pokeweed mitogen кои се користат за стимулирање на пролиферацијата на Б-клетките што е корисно за анализи на Б-клетките, дијагностички тест за имунодефициенција и имунотерапија.
Исхрана
Како што е прикажано на страничната лента, порција од 100 грама пиперка содржи 20 калории и 3,1 грама јаглехидрати, 1,6 грама шеќери, 1,5 грама прехранбени влакна, 0,4 грама масти, 2,3 грама белковини и е богат извор на витамин А, витамин Б2, витамин Ц, витамин К и манган. Содржи ниски нивоа на витамин Б 1, витамин Б 6, железо, калциум, магнезиум, фосфор и калиум.
Во музиката
Хит од 1969 година, напишан и изведен од Тони Џо Вајт, „Полк салад Ани“, е за пик салет, варено јадење слично на зелените, направено од трева.
На локалните јужни фестивали
Годишно во неколку мали јужни градови се одржуваат фестивали на салати поке, иако често овие прослави се само оддалеку поврзани со растението како храна или лек (види и поединечни референци за фестивали подолу).
Во Оклахома, пик салата може да се додаде на годишните вечери со див кромид.
Сирајаски јазик
Сирајаски јазик — формозански јазик кој се зборувал во Тајван до крајот на 19 век. Денес во Тајван постојат неколку сирајаски заедници кои се обидуваат да го оживеат јазикот. Преку истражувања и предавања за јазикот, луѓето стануваат свесни за својот јазик. Денес, група деца во Шиншуа можат да зборуваат на сирајаски.
Броеви
Броевите во сирајаскиот јазик се формираат како на прикажаното во табелата:
Спишки замок
Спишкиот замок (Spišský hrad, Спишски храд; Spiski Zamek, Списки замек; Szepesi vár  Сепеши вар; Zipser Burg, Ципзер бург) ― поранешен замок во источна Словачка кој бил еден од најголемите градови со замоци во Средишна Европа. Замокот се наоѓа над градот Спишке Похрадје и селото Жехра, во регионот познат како Спиш (Szepes, Сепеш; Zips, Ципс; Spisz, Спиш, Scepusium, Скепусиум). Тој бил вклучен во списокот на УНЕСКО за места со светско наследство во 1993 година (заедно со соседните место на Спишка Капитула и Жехра). Ова е една од најголемите европски замоци по површина (41.426 м2). Администриран е од Спишкиот музеј во Левоча, одделение на Словачкиот национален музеј.
Потекло
Спишкиот замок бил изграден во дванаесеттиот век на местото на претходниот замок. Тој бил политички, административен, економски и културен центар на Сепешката Грофовија на Кралството Унгарија. Пред 1464 година, тоа било во сопственост на кралевите на Унгарија, потоа (до 1528) од страна на семејството Запоља, семејство Турзо (1531-1635), на семејството Чаки (1638-1945), и (од 1945 година) од страна на државата на Чехословачка потоа Словачка.
Првично романски камен замок со утврдувања, двоспратна романовидна палата и трокорабна романовидна-готска базилика биле изградени во втората половина на XIII век. Втора надворешна населба била изградена во XIV век, со која областа на замокот била двојно поголема. Замокот бил целосно обновен во петнаесеттиот век; ѕидовите на замокот биле зголемени и била изградена трета надворешна населба. Доцна готска капела била додадена околу 1470 година. Кланот Запоља извршил доцни готски преобразби, што го направиле горниот замок во пријатна семејна резиденција, типична за ренесансните резиденции на шеснаесеттиот и седумнаесеттиот век.
Пад и реконструкција
Во 1780 година, замокот бил уништен во пожар. Причината за пожарот е непозната, но има неколку теории. Една од нив е дека семејството Чаки намерно го изгореле за да ги намали даноците, како во тоа време, дополнителните даноци се применувале на покривните згради. Друго е што го погодило гром, што го започнало и пожарот. Третото е дека некои војници во замокот правеле ракија и во таа постапка случајно се распалил огнот. Без оглед на случајот, по пожарот, замокот повеќе не бил заземен и започнал да се распаѓа.
Замокот бил делумно реконструиран во втората половина на дваесеттиот век, а на тоа место биле извршени обемни археолошки истражувања. Во реконструираните делови има прикази на Спишкиот музеј, кој е одговорен за управување со замокот, и артефакти, како што се уреди за мачење, порано користени во замокот.
Музеј на Македонија
Музеј на Македонија — музејска установа составена од повеќе музеи: Археолошки, Етнолошки, Историскиот оддел и Одделот за уметност, а која денес се наоѓа на крајот од Старата чаршија, под Скопското кале.
Историја
Првиот Археолошки музеј во Македонија е формиран во 1924 г., а во 1945 г. е востановен Народниот музеј на Република Македонија. Музејските збирки биле сместени во Куршумли ан, во зградата на „Метропол“ (плоштад Македонија) и во една зграда на тврдината Кале, која биле урната во катастрофалниот земјотрес во 1963 г. Во 1949 година посебните одделенија во Народниот музеј се трансформираат во Археолошки музеј на Македонија и Етнолошки Музеј на Македонија. Почетоците на Историскиот оддел датираат од 1952 г., кога е формиран Музејот на НОБ. Во 1953 г. е основан Историскиот музеј на Македонија со формирање на посебно одделение за истражувањње на Илинденското востание од 1903 година. Во 1976 г.е изграден музејскиот комплекс во кои и денес е сместен Музејот на Македонија, а чија вкупна површина на изнесува 9560 м2. Во 1984 г. трите музеи се интегрираат во комплексна институција Музеј на Македонија - Археолошки, Етнолошки и Историски, во 1991 г. во рамките на музејот е формиран и посебен Оддел за уметност.
Дејност
Основни дејности на музејот се истражување, прибирање, документација, презентација и публикување на муезјски материјал од наведените области. Покрај тоа, во рамките на музејот делуваат и кабинетот за нумизматика, антрополошкиот кабинет, лабораторијата за конзервација, секторот за едукација, како и одделението за маркетинг, чии активности се изработка и пласман на копии од најзначајните музејски експонати. Музејот исто така располага со добро опремена музејска библиоотека.
Музејски поставки
Музејот обединува колекции од: археологија, историја, средновековна уметност и етнологија, кои се изложени на простор од околу 6000 м2.
Археолошката збирка ги опфаќа периодите од неолитот до средновековието низ артефакти кои потекнуваат од главните археолошки наоѓалишта, урбани центри и некрополи.
Историската поставка ја претставува духовната, културната и политичката историја од османскиот период до крајот на Втората светска војна.
Во Галеријата на икони се изложени најзначајните икони, иконостаси и фрескоживопис од повизантискиот период и од периодот на преродбата.
Во рамките на музејот е и зградата на Куршумли ан, во која е поставена изложбата на камени споменици - Лапидариум.
Никола Рујчев
Никола Руичев ( роден во —  во ) — македонски борец за човекови права, активист за обединета и независна Македонија. Жртва на комунистичкиот режим во Бугарија.
Животопис
Никола поминал неколку седмици како во илегала во придружба на својот брат Јордан. После блокадата на селото Плоски, тој бегајќи со својот брат е тешко ранет во селото Драката, каде го замолува својот брат да го убие за да му се скратат маките и да не падне во рацете на свирепите убијци на Југов и месните лакеи. Таму завршил животот на овој млад борец, бескомпромисен поддржувач на македонската кауза.
Поврзано
Јордан Руичев
Катовност (ботаника)
Во шумите составени од растенија кои припаѓаат на различни животни форми можат да се забележат следните катови:
Една од поважните особини на катот на дрвјата е големината на короната на дрвото. Оваа величина се изразува како однос на површината која ја зазема короната со општата површина на испитуваната единка (организам).
Знаме на Лужичките Срби
Историја
Лужичкосрпското знаме за првпат се споменува во 1842 година. Во јуни 1848 година, на Првиот сесловенски конгрес во Прага, застапниците на Лужичките Срби за свој симбол го прогласиле сино-црвено-белото знаме.
Катовност (ботаника)
Како една од поважните одлики на тревестите заедници и тревниот кат од шумите се јавува аспектот — го дава надворешниот изглед на фитоценозата (физиономичност, обоеност), кој се менува во согласност со последователните фази од развитокот на растенијата и годишните времиња.
Знаме на Лужичките Срби
Историја
Нацистичката власт во Германија во 1935 година го забранила знамето. На 17 мај 1945 година била основана лужичкосрпската организација „Домовина ” која повторно почнала да го користи знамето.
Во законодавството на Германија не се споменува знамето на Лужичките Срби, но советите на Котбус и Дрезден дозволиле нејзино истакнување во посебни прилики.
Катовност (ботаника)
Како надворешна одлика се јавува абунданцијата, која претставува број на единки од определен вид на растенија на една пробна површина. При определувањето на абунданцијата се користат табели изработени од германскиот научник Оскар Друде.
Кај некои видови на ливади, можна е појава и на дополнителни катови: високотревен, среднотревен и нискотревен кат.
NGC 2654
NGC 2654 — спирална галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2654 се споменува и како UGC 4605, MCG 10-13-17, CGCG 288-6, KARA 285, IRAS 08451+6024.
Откривање
Објектот е откриен на 18 август 1882 година од страна на Ернст Вилхелм Либерехт Темпел, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2654 е од видот SBab. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 2654 има привидни димензии од 4,2' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 49 м 12 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 60° 13' 15". Положбениот агол на објектот е во износ од 63°.
Други поделби
Проучување на NGC 2654 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 24784. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 44; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4128. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 982.
Големи езера на Африка
Големи езера на Африка (Maziwa Makuu) — група езерата кои се наоѓааат во големата раседна долина во Источна Африка и околу неа. Сите овие езера му припаѓаат на Викторија, кое со својата површина е трето најголемо езеро во светот. Областа на големите езера ја сочинуваат:
Триптофан
Триптофан е една од 20-те аминокиселини. Претставува есенцијална аминокиселина во човечката исхрана.
Мириел Барбери
Мириел Барбери (француски: Muriel Barbery, родена на  во ) — француска писателка и професор по филозофија.
Биографија
Мириел Барбери е родена на 28 мај 1969 година во Казабланка, Мароко. Учела во градот Со, додека од 1990 година студирала на Факултетот за хуманитарни науки „Екол Нормал“ во Париз, коде завршила во 1993 година со диплома по филозофија. По дипломирањето работела како професор по филозофија во Бургундскиот универзитет во Дижон, и во Институтот за обука на наставниците во Сен Ло.
Заедно со работа започнала да пишува. По барање на нејзиниот сопруг, фотографот Стефан Барбери, своите текстови ги испратила во издавачката куќа „Галимар“. Првиот нејзината роман „Лакомството“ бил издаден во 2000 година. Тој станал бестселер и за романот и била доделена награда за најдобра книга поврзана со кулинарство.
Вториот нејзин роман „Елеганцијата на ежот“ бил објавен во 2006 година. Многу бргу романот станал бестселер на меѓународно ниво и бил награден со голем број награди. Овој роман на Барбери и донесува светска слава. Во 2009 година, романот бил екранизиран во филмот „Le hérisson“.
Бешишли
Бешишли (Бехшишли или Башишли) — солунско село во Егејска Македонија, Република Грција.
Мириел Барбери
Биографија
Во 2015 година бил издаден романот „Животот на џуџињата“ инспириран од пејзажите и уметноста на Јапонија.
Нејзините дела се преведени на над 30 јазици во светот со повеќе од милион продадени копии.
27
27 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 27 година од новата ера, 27. од првиот милениум, 27. од I век и осма од 20-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5535 и 5536 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4777 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3787 и 3788 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 780.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 27 година се протега во 2663 и 2664, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2723 и 2724 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 570. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 613 и 612 година пред хиџра.
Надворешни врски
20er
Дешат
Дешат — планина на македонско-албанската граница, дел од веригата Шар-Кораб-Дешат-Крчин-Стогово-Караорман. Највисок врв е Веливар (Вели Врв) со 2.373 метри. Други високи врвови се Дели Сеница и Сува Бара. Има неколку мали леднички езера. Најпопуларно е езерото Локув, кое се наоѓа на североисточниот дел на планината на 1.560 метри надморска височина и е најниско ледничко езеро во Македонија. Од источната страна тече реката Радика, која ја дели од Бистра и Стогово. Поголем дел од планината е во подрачјето на Националниот парк Маврово.
Релјеф и земјишни облици
Планината Дешат го зафаќа средишниот дел од корабскиот планински масив (венец), протегајќи се од истоимениот високопланински преслап Дешат (1976 м) и долината на реката Жировница (Валавичарска Река), која воедно ја одделува од планината Кораб на север, до високопланинскиот преслап Сува Бара (2080 м) и долината на Требишка Река која ја одделува од планината Крчин на југ. Вкупната должина на планинскиот срт изнесува 7 километри. На исток оваа планина се протега до котлинското дно на реката Радика, а на запад до источниот рабен дел на Пешкопејската Котлина во соседна република Албанија. По нјависоките точки од планинскиот срт минува македонско-албанската граница, а целата источна страна на планината Дешат и припаѓа на територијата на Македонија, додека западната припаѓа на Албанија. Вкупната површина што и припаѓа на територијата на Македонија изнесува 53 км2. Најниската точка на планината Дешат на територијата на Македонија се наоѓа при вливот на Требишка Река во Радика на надморска височина од 680 метри, а највисоката е врвот Веливар на 2372 метри, со што релативната виснинска разлика помеѓу овие две точки изнесува 1692 метри.
Растителен и животниски свет
Планината е добро покриена со шуми. Во најголемиот дел од шумите преовладува буката, од која во голем број се забележуваат и доста стари стогодишни дрвја. Во помал број се среќаваат и борови, смреки, јасики, планински јавор и брези. Од другите видови на растенија и од оние кои даваат шумски плодови широко распространети се боровинката, малината, капината, шипинката, планинскиот чај, ајдучката трева, киселецот, а папратот во голема мера е застапен на цели ливади и предели. Од растителнојадните цицачи ги има еленот, дива свиња, срна, дивокоза. Од ѕверовите се среќаваат мечка, волк, рис, лисица. Има и повеќе видови птици.
Невролептичен злоќуден синдром
Било кој лек од групата на невролептици може да ја предизвика оваа состојба, иако ризикот е поголем кај типичните антипсихотици отколку кај атипичните. Симптомите вообичаено се појавуваат неколку недели од почетокот на терапијата, но може да се појават и во било кое време. Ризик-факторите вклучуваат дехидратација, агитација и кататонија. Брзо намалување на употребата на леводопа може да биде тригер за оваа состојба. Механизмот на настанување вклучува блокада на допаминските рецептори. Дијагнозата се поставува врз основа на симптомите.
Третманот вклучува престанок на земање на лекот, брзо ладење, и започнување со употреба на други лекови. Лекови кои се користат се дантролен, бромокриптин и диазепам. Ризикот за смртност кај заболените е околу 10%. Многу од пациентите можат повторно да започнат со употреба на антипсихотик, во пониска доза.
Помеѓу пациентите во психијатриски болници кои примаат невролептици околу 15 на 100,000 пројавуваат НМС на годишно ниво. Мажите се почесто погодени од жените. Во втората половина на 20 век стапките биле поголеми од денес, со околу 2% од луѓето во болниците на годишно ниво. Оваа состојба за првпат била опишана во 1956 година.
Едит Хјуз
Едит Мери Вардло Бурнет ХјузHonFRIAS (7 јули 1888 – 28 август 1971 година) била шкотски архитект и се смета за првата практикантска жена архитект во Велика Британија, која основала своја архитектонска фирма во 1920 година.
Раниот живот
Едит Мери Бурнет е родена во Единбург, ќерка на Меј Круделиус и Џорџ Вардло Бурнет, адвокат. Семејството живеело на 6 West Circus Place во областа Стокбриџ. Семејството се преселило во 59 Квинс Роуд во Абердин кога нејзиниот татко бил создаден Шериф замена за Абердиншир околу 1890 година.
Нејзината баба Мери Круделиус водела кампања за образование на жените. По смртта на нејзиниот татко во 1901 година, таа била одгледана од нејзиниот вујко, Џон Џејмс Бурнет, истакнат архитект. Тие живееле во 18 универзитетски градини во Глазгов.
Таа патувала низ Европа, студирала уметност и архитектура и посетувала предавања на Сорбона, сè до околу 1911 година, кога се приклучила на Грејс школата за уметност во Абердин. Првично студирајќи дизајн на градина, таа се префрлила на архитектура и била наградена со диплома во 1914 година. Следната година била назначена за предавач на Школата. Таа кратко работела во канцеларијата на Џенкинс и Мар, пред да се омажи за нејзиниот поранешен учител, архитект Томас Харолд Хјуз (1887–1949), во 1918 година
Кариера
Таа е погребана со нејзините родители на гробиштата Вористон во северен Единбург. Гробот лежи на главната западна патека на неговата источна страна, каде што нивото на земјата се спушта до долниот јужен дел.
Семејство
Хјуз и нејзиниот сопруг имале три ќерки. Таа и нејзиниот сопруг се разделиле по Втората светска војна.
Работи
Нејзината прва нарачка била за „Споменот на Радерфорд“ во 1916 година, иако локацијата и природата на ова дело се непознати. Во сопствената работа, таа се концентрира на домашни провизии, вклучително и многу резиденцијални промени и специјализирани за дизајн на кујна. Нејзините јавни дела го вклучуваат Воениот споменик во Коатбриџ (1924) и Крстот Меркат во Глазгов (1930), реплика на средновековниот меркат крст сместен на крстот Глазгов. Таа извршила промени во зградата на Здружението на дами уметници во Глазгов на плоштадот Блитсвуд, Глазгов, и била одговорна за претворањето на неколку градски куќи во Единбург во станови. Таа била ангажирана на дела во епископската катедрала и музичкото училиште Света Марија, Единбург, од 1956 до 1965 година. Нејзината најважна комисија за катедралата била камен фонт, со ковано железо покритие, и ковано железо екран на параклисот на Свети Маргарет на Шкотска.
1450
1450 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1450 година од новата ера, 450. од вториот милениум, 50. од XV век и прва од 1450-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6958 и 6959 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6200 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5210 и 5211 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2203.