cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Амундсен-Скот
Комуникација
Пристапот до податоците до станицата е овозможен од сателитите TDRS -4, 5 и 6 на НАСА, сателитот DOD DSCS -3 и комерцијалната сателитска констелација Иридиум. За сезоната 2007–2008, релето TDRS (наречено Јужен Пол TDRSS реле или SPTR) било надградено за да поддржува брзина на враќање на податоци од 50 Mbit/s, што опфаќа над 90% од способноста за враќање на податоците. Сателитот ТДРС-1 порано давал услуги на станицата, но не успеал во октомври 2009 година и потоа бил деактивиран. Порано се користеле и Marisat и LES9. Во јули 2016 година, сателитот GOES-3 бил деактивиран поради тоа што се приближувал до крајот на снабдувањето со гориво и бил заменет со употреба на сателитот DSCS-3, воен комуникациски сателит. DSCS-3 може да обезбеди брзина на податоци од 30 MB/s во споредба со 1,5 MB/s на GOES-3. DSCS-3 и TDRS-4, 5 и 6 се користат заедно за да ја обезбедат главната комуникациска способност за станицата. Овие сателити обезбедуваат податочна врска за научните податоци на станицата, како и обезбедуваат широкопојасен интернет и телекомуникациски пристап. Само за време на главните сателитски настани, телефонскиот систем на станицата може да бира. Комерцијалниот сателит Иридиум се користи кога сателитите TDRS и DSCS се надвор од опсегот за да ѝ дадат на станицата ограничена способност за комуникација во тие времиња. Во тоа време, телефонските повици може да се прават само на неколку сателитски телефонски апарати Iridium во сопственост на станицата. ИТ системот на станицата има и ограничена податочна врска преку мрежата Иридиум, што овозможува постојано испраќање и примање е-пошта помала од 100 KB и пренос на мали критични датотеки со податоци. Оваа надградба работи со поврзување на протокот на податоци преку 12 гласовни канали. Некомерцијална и невоена комуникација е обезбедена преку аматерско радио со користење првенствено HF SSB врски денес, но Морзеовиот код и други режими се користени, делумно во експерименти. Секторот на САД го има префиксот на знакот за повици за радиоаматерски повици на KC4 и AT; додека за советските/руските станици се знае дека користат 4K1 и други.
Астрофизички експерименти на станицата
Космички телескопи со микробранова позадина:
Експерименти со неутрино
Едвард Блит
Едвард Блит (англ. Edward Blyth; 23 декември 1810 во Лондон — 27 декември 1873) бил англиски зоолог и фармацевт. Познат е и како основач на индиската зоологија.
Амундсен-Скот
Клима
Типично за внатрешноста на Антарктикот, станицата Амундсен-Скот на Јужниот Пол доживува клима со ледена капа. Врвната сезона на летото трае од декември до средината на февруари.
Едвард Блит
Блит е роден на 23 декември 1810 во Лондон. Во 1841 година отпатувал за Индија каде станал куратор на музејот Royal Asiatic Society of Bengal (Кралско азиско здружение на Бенгал). Започнал со осовременување на музејските каталози и во 1849 го објавил каталогот на птици Catalogue of the Birds of the Asiatic Society. Самиот тој не можел да ги спроведе теренските истражувања, но опишал многу видови на птици, чии примероци тој ги добивал од Алан Октавијан Хјум, Семјуел Тикел, Роберт Свајно и други научници. До 1862 година тој продолжил со кураторството, сè додека болеста не го натерала да се врати во Англија. Во 1881 година било објавено неговото дело The Natural History of the Cranes.
Тој ги опишал следните видови на птици:
Амундсен-Скот
Медиуми и настани
Во 1991 година, Мајкл Пејлин ја посетил базата на осмата и последна епизода од неговиот документарец за телевизијата Би-Би-Си, Пол до Пол.
Едвард Блит
За природната селекција
Едвард Блит напишал три статии за варијацијата, зборувајќи за ефектите на вештачката селекција и опишувајќи го процесот во природата (подоцна наречен природна селекција) како возобновување на организмите во дивината до нивниот архетип (наместо создавање на нови видови). Но, тој никогаш не го користел поимот „природна селекција“. Овие статии биле објавени во Magazine of Natural History меѓу 1835 и 1837.
Амундсен-Скот
Медиуми и настани
На 10 јануари 1995 година, НАСА, PBS и NSF соработувале за првиот телевизиски пренос во живо од Јужниот Пол, насловен Вселенски брод Јужен Пол. За време на овој интерактивен пренос, ученици од неколку училишта во САД им поставувале прашања на научниците во станицата за нивната работа и условите на полот.
Ана Коњух
Ана Коњух (Ana Konjuh), – професионална тенисерка од Хрватска. Моментално се наоѓа на 92 место на ВТА листата (септември 2016).
Амундсен-Скот
Медиуми и настани
Во 1999 година, дописникот на CBS News Џери Боуен известувал пред камера во разговор со водители од саботното издание на CBS This Morning.
Едвард Блит
За природната селекција
Во февруари 1855, Чарлс Дарвин, барајќи информации за варијациите кај домашните животни од различни земји, му пишал на Блит и тие соработувале по ова прашање. Блит бил меѓу првите кои го признале значењето на волесовата статија On the Law which has regulated the introduction of Species и му го воочил на Дарвин во писмо напишано во Калкута на 8 декември 1855.
Ана Коњух
јуниорска кариера
Коњух почнала да тренира тенис на шест години. Во 2012 година настапила во игра на парови во јуниорското финале на турнирот на парови на Вимблдон, а партнерка ѝѝ била Швајцарката Белинда Бенчич. Во финалето изгубиле од првите носителки, Канаѓанката Ежени Бушар и Американката Тејлор Таусенд.
Амундсен-Скот
Медиуми и настани
На 11 мај 2000 година, астрофизичарот Родни Маркс се разболел додека одел помеѓу оддалечената опсерваторија и базата. Тој се разболел во текот на 36 часа, трипати се враќал повознемирен кај лекарот на станицата. Бил побаран совет преку сателит, но Маркс починал на 12 мај 2000 година, а неговата состојба не била дијагностицирана. Националната научна фондација издала соопштение дека Родни Маркс „очигледно умрел од природна смрт, но специфичната причина за смртта допрва треба да се утврди“. Точната причина за смртта на Маркс не можела да се утврди додека неговото тело не било извадено од станицата Амундсен-Скот и одлетано надвор од Антарктикот на обдукција. Смртта на Маркс била поради труење со метанол, а случајот добил медиумско внимание како „прво убиство на Јужниот Пол“, иако нема докази дека Маркс починал како резултат на чин на друго лице.
Ана Коњух
јуниорска кариера
Истата година на 2 декември, Ана го освоила јуниорскиот турнир Еди Хер, а потоа на Отвореното првенство на Мајами настапил на Оранж боул и на 8 декември го освоила истиот. Со јуниорските гренд слем турнири, овој е најпрестижен јуниорски тениски турнир.
Амундсен-Скот
Медиуми и настани
На 26 април 2001 година, Кен Борек Ер користел авион DHC-6 Twin Otter за да го спаси д-р Роналд Шеменски од Амундсен-Скот. Ова било прво спасување од Јужниот Пол за време на поларната зима. За да се постигне опсегот неопходен за овој лет, Twin Otter била опремена со специјален резервоар за траект.
Ана Коњух
јуниорска кариера
2013 година Ана ја отворила со освојување на дупла круна на јуниорскиот гренд слем турнир на Отвореното првенство на Австралија. Прво на 25 јануари во конкуренција на парови со партнерката Карол Хао од Канада го победиле парот Олександра Корашвили од Украина и Барбора Крејцикова од Чешка, а потоа во финалето во поединечна конкуренција на 26 јануари ја победила Катерина Синијакова, со што станала прва светска јуниорка.
Амундсен-Скот
Медиуми и настани
Во јануари 2007 година, станицата била посетена од група руски функционери на високо ниво, вклучувајќи ги и шефовите на ФСБ Николај Патрушев и Владимир Проничев. Експедицијата, предводена од поларниот истражувач Артур Чилингаров, тргнала од Чиле со два хеликоптери Ми-8 и слетала на Јужниот Пол.
На 6 септември 2007 година, телевизиското шоу Man Made на National Geographic Channel емитувала епизода за изградбата на нивниот нов објект.
Ана Коњух
јуниорска кариера
Во септември 2013 година го освоила својот втор јуниорски гренд слем турнир во поединечна конкуренција на Отвореното првенство на САД. Во финалето славела против Американката Торнадо Алисија Блек со 3:6, 6:4 и 7:6.
Амундсен-Скот
Медиуми и настани
На 9 ноември 2007 година, изданието на NBC 's Today, ко-водителката на шоуто Ен Кари направила сателитски телефонски повик кој се емитувал во живо од Јужниот Пол.
Ана Коњух
2014
На АСБ класик во Оукленд, на својот прв професионален ВТА турнир, за кој добила покана, последниот ден на 2013 година ја победила првата носителка на турнирот и 14 тенисерка на светот Роберта Винчи. На Вимблдон го остварила резултатот на кариерата победувајќи ги Новозеланѓанката со српско потекло (родена во Хрватска) Марина Ераковиќ и Белгијанката Јанина Викмајер, а изгубила од 16 носителка, Данката Каролина Вознијацки.
Амундсен-Скот
Медиуми и настани
На Божиќ 2007 година, двајца вработени во базата се степале и морале да бидат евакуирани.
Ана Коњух
2015
Коњух годината ја почнала на турнирот во Оукленд, каде ја победила Мона Бартел, а изгубила од Елена Веснина во второто коло. На Отвореното првенство на Австралија изгубила од Магдалена Рибарикова. После низа од рани испаѓања во Прага ја победила Белинда Бенчич, светскиот рекет број 34, а потоа изгубила од Клара Кукалова.
Амундсен-Скот
Медиуми и настани
На 11 јули 2011 година, на комуникацискиот техничар во текот на зимата му се слошило и му бил дијагностициран апендицитис. Била извршена итна отворена апендектомија од страна на лекарите од станицата со неколку зимски прегледи кои помагале за време на операцијата.
Ана Коњух
2016
Резултат на кариерата на гренд слемовите остварила на Отвореното првенство на САД кога влегла во своето прво четвртфинале.
Амундсен-Скот
Медиуми и настани
ТВ-програмата на БиБиСиЗамрзната Планета од 2011 година дискутира за базата и прикажува снимки од внатрешноста и надворешноста на возвишената станица.
Ана Коњух
Приватен живот
Ана своите победи ѝ ги посветува на својата сестра Антонија.
Амундсен-Скот
Медиуми и настани
За време на зимската сезона во 2011 година, менаџерот на станицата Рене-Никол Доусер доживеал мозочен удар на 27 август, што резултирало со губење на видот и когнитивната функција. Бидејќи базата Амундсен-Скот нема дијагностичка медицинска опрема, како што е машина за скенирање на МРИ или КТ, лекарите на станицата не можеле целосно да ја проценат штетата направена од мозочниот удар или можноста за повторување. Лекарите на лице место препорачале лет што е можно поскоро за Доусер, но лекарите надвор од локацијата ангажирани од Raytheon Polar Services (компанијата склучила договор да ја води базата) и Националната научна фондација не се согласиле со сериозноста на ситуацијата. Националната научна фондација, која е крајниот орган за сите летови и ја презема целата финансиска одговорност за летовите, го одбила барањето, велејќи дека времето е сè уште премногу опасно. Биле направени планови за евакуација на првиот достапен лет. Доусер и неговата внука, сметајќи дека состојбата на Дусер е тешка и верувајќи дека е возможен претходен лет, контактирале со сенаторот Жан Шахин за помош; бидејќи Националната научна фондација продолжила да наведува дека состојбата на Доусер не се квалификува за обид и условите во базата не дозволуваат претходен лет, Доусер и нејзините поддржувачи ја обрнале ситуацијата на медиумското внимание. Доусер бил евакуиран, заедно со лекар и една придружничка, на товарен лет на 17 октомври. Ова бил првиот достапен лет кога се отворил временскиот прозорец на 16 октомври. Овој прв лет обично е исклучиво за снабдување и полнење гориво на станицата и вообичаено не прима патници, бидејќи кабината на авионот не е под притисок. Евакуацијата била успешна, а Доусер пристигнал во Крајстчерч, Нов Зеланд, во 10:55 часот. часот Таа на крајот целосно закрепнала.
На 20 јуни 2016 година, имало уште една медицинска евакуација на двајца луѓе околу средината на зимата, повторно во која биле вклучени авионите Kenn Borek Air и DHC-6 Twin Otter.
Во декември 2016 година, Баз Олдрин ја посетил станицата Амундсен-Скот, Антарктик, како дел од туристичка група, кога му се слошило и бил евакуиран, прво во станицата Мекмердо, а оттаму во Крајстчерч, Нов Зеланд, каде бил пријавен дека е во стабилна состојба. Посетата на Олдрин на 86-годишна возраст го прави најстариот човек што некогаш стигнал до Јужниот Пол.
Во летото 2016-2017 година, Ентони Бурден снимил дел од епизода од неговото телевизиско шоу Ентони Бурдејн: Непознати делови на станицата.
Во популарната култура
Науката и животот на станицата Амундсен-Скот на Јужниот Пол се документирани во наградуваната книга на д-р Џон Брд, Еден ден, една ноќ: Портрети на Јужниот Пол  која прикажува Фукоово нишало.
Станицата е видно прикажана во филмот „Даосиеја икс“ од 1998 година.
Филмот Whiteout од 2009 година е главно сместен во базата Амундсен-Скот, иако распоредот на зградите е сосема поинаков.
Стратешката игра Цивилизација VI, во својата експанзија Rise and Fall, ја вклучила станицата Амундсен-Скот на Јужниот Пол како чудо.
Филмот од 2019 година Where'd You Go, Bernadette ја прикажува станицата видно и вклучува сцени од нејзината изградба на завршните наслови, иако вистинската станица прикажана во филмот е британската истражувачка станица на Антарктикот Хали VI.
Часовен појас
Јужниот Пол го гледа Сонцето како изгрева и заоѓа само еднаш годишно. Поради атмосферско прекршување, тие не се случуваат точно на септемвриската и мартовската рамноденица, соодветно: Сонцето е над хоризонтот четири дена подолго во секоја рамноденица. Местото нема сончево време; нема дневна максимална или минимална сончева висина над хоризонтот. Станицата го користи времето на Нов Зеланд (UTC + 12 за време на стандардното време и UTC + 13 за време на летното сметање на времето) бидејќи сите летови до станицата Мекмердо поаѓаат од Крајстчерч и, според тоа, сите официјални патувања од полот минуваат низ Нов Зеланд.
Мартиник
Мартиник (француски: Martinique, ) е француска прекуморска островска територија во источниот дел на Карипско Море, околу 450 км североисточно од брегот на Јужна Америка. Со копнена површина од 1128 km2|0 и вкупен број на население од 385,551 жител според пописот од јануари 2013. Припаѓа на групата Приветрени Острови и се протега северно од Санта Луција, југоисточно од Големи Антили, северозападно од Барбадос, и јужно од Доминика. Како и другите прекуморски окрузи, Мартиник е еден од 18 прекуморски региони на Франција и интегрален дел на Француската Република. Како дел од Франција, Мартиник е дел Европската Унија и негова валута е еврото. службен јазик е францускиот но населението исто така зборува и на антилско-креолски јазик (мартиничко-креолски јазик).
Потекло на поимот
Кристофер Колумбо стигнал на островот на 15 јуни 1502, после 21 ден патување по океанот. Останал 3 дена.
Островот тогаш се нарекувал "Жуанакера-Матинино". Според историчарот Сидни Дани, островот бил нарекуван "Јуанакера" на Карибите, со значење "островот на игуаните".
Кога пристигнал Колумбо во 1502, островот го нарекол Мартиника, бидејќи го здогледале на денот кога се празнува Св. Мартиник и под влијание на соседниот остров Доминика
Пред доаѓањето на Европејците
На островот отпрвин живееле Араваките, а потоа Карибите. Карибите од копното мигрирале на островот околу 1201 година, според карбонското датирање на артефактите. Тие потоа биле раселени, уништени и асимилирани од народот Таинци, кој се населил на островот во 1490.
1493–1688
На 15 септември 1635, Пјер Белен Дезнамбук, француски гувернер на островот Сеент Китс, пристигнал на пристаништето Сен-Пјер на Мартиник со 150 француски доселеници. Деснамбук го побарал Мартиник за францускиот крал Луј XIII и за Француската "Компанија за Островите на Америка" (француски: Compagnie des Îles de l'Amérique), и ја основал првата европска населба во Фор Сен-Пјер (денешен Сен Пјер). Тој умрел во 1636, оставајќи го Мартиник и компанијата на неговиот внук Жак Диел ди Парке, кој во 1637, станал гувернер на островот.
Во 1636, домородното население се дигнало против доселениците за да гипротера од островот. Французите успешно се одбранилеод нападот и ги натерале да се повлечат во источниот дел на островот, на полуостровот Каравел. Кога домородците повторно нападнале во 1658, гувернерот шарл Уе ди Пети Пре им објавилвојна. Многумина биле убиени а тие што преживеале биле заробени и протерани од островот. Некои побегнале на Доминика или на островот Сент Винсент, каде Французите се согласиле да не ги напаѓаат ниту гонат.
Бидејќи имало неколкумина католички свештеници на Француските Антили, многу од првите доселеници биле хугеноти со поголема верска слобода од онаа на копното во Франција. Иако указите од кралот Луј XIV постојано доаѓале на островите за да се задуши еретичкото протестантство, властите на островот ги игнорирале сè до Указот за Ревокација на Луј XIV во 1685.
Од септември 1686 до почетокот на 1688, Француската Круна го користеле Мартиник за да ги протераат тука хугенотите кои одбивале да го крифатат католицизмот. Над 1,000 хугеноти биле транспортирани на Мартиникво тој период,најчесто на бродови со мизерни услови кои придонесувале многумина да умрат уште при патувањето. Оние што ќе преживееле биле ангажирани да работат на плантажи.
Бидејќи многумина од поседниците на плантажи на Мартиник и самите биле хугеното кои страдале од одредбите на Указот за Ревокација, почнале да прават заговори да заминат од Мартиник заедно со другите пристигнати протестанти. Многумина биле потикнати од католиците на тој чекор кои одвај чекале да си заминат кривоверците за да им ги земат плантажите за себе. До 1888 речиси целопротестантско население од Мартиник побегнало во Британските американски колонии. Оваа кралска политика го намалила населението на Мартиник и ја уназадила колонизацијата на островот за неколку децении а воедно придонела островите да бидат поподложни на британската окупација во следните неколку векови.
По 1688
Под гувернерот на Антилите, Шарл де Курбон, Мартиник служел како пристаниште за француските пирати, меѓу кои и капетанот Крепо, Етјен де Монтабан и Матурин Демарежан. Подоцна пиратот Бартоломеј Робертс истакнувал црно пиратско знаме со два черепа над назнаките "ABH" ("A Barbadian's Head") и "AMH" ("A Martinican's Head") врз кои стои пират со меч, откако гувернерите на овие два острова испратиле бродови да го уапсат Робертс. Мартиник бил неколкупати окупиран од страна на Британците, вклучително еднаш за време на седумгодишната војна и двапати за време на Наполеоновите војни. Со исклучок на периодот од 1802-1809 година, по потпишувањето на Амјенскиот договор, Велика Британија го контролирала островот поголемиот дел од времето од 1794-1815, кога бил вратен на Франција по завршувањето на Наполеоновите војни. Оттогаш Мартиник е во сопственост на Франција.
Откако цените на шеќерот се намалиле во раните 1800-ти, поседниците на плантажи го загубиле политичкото влијание. Во 1848 година, Виктор Шелшер ја убедил француската влада да стави крај на ропството во Француските Западни Инди.
На 8 мај 1902 година, вулканот Пеле избувнал и целосно го уништил Сен Пјер, убивајќи 30.000 луѓе. Поради ерупцијата, бегалците од Мартиник пристигнале во чамци до јужните села на Доминика. На Мартиник, единствениот преживеан во градот Сен Пјер, Огист Кипарис, бил спасен од дебелите ѕидови на неговата затворска ќелија. Набргу потоа престолнината била префрлена во Фор де Фран с каде е до денес.
За време на Втората светска војна, владата на Виши го контролирала Мартиник и Гвадалуп. Германските U-бродови го користеле островот за снабдување со гориво за време на Битката кај Карибите. Во 1942 година, 182 бродови биле потопени во Карибите, 45 во 1943 и 5 во 1944 година. Слободните француски сили го презеле островот на Денот на Бастилја, 14 јули 1943 година, кога адмиралот Роберт побегнал.
Во 1946, Француското Народно Собрание едногласно донело одлука да се трансформира колонијата во Прекуморски департман на Франција. Во 1974, станал само департман.
Во 2009, Францускиот Генерален Карипски Штрајк покажал длабоки етнички и класни тензии на Мартиник.
Политика
Заедно со Гваделуп, Реинион, Мајот и Француска Гвајана, Мартиник е една од прекуморските региони на Франција. Тој воедно е и најоддалечениот регион на Европската унија. Жителите на Мартиник се француски државјани со сите политички и законски права. Мартиник испраќа четири пратеници во француското Национално Собрание и двајца сенатори во францускиот Сенат.
На 24 јануари 2010 година, за време на референдумот, 68,4% од жителите на Мартиник гласале за премин во "единствена (една) заедница" во рамките на член 73 од францускиот Устав.
Субдивизии
Мартиник е поделен на окрузи, 34 општини, and 45 кантони. Четирите окрузи на островот се следниве:
Географија
Како дел од архипелагот на Антилите, Мартиник се наоѓа во Карипско Море околу 450 км североисточно од брегот на Јужна Америка и околу 700 км југоисточно од Доминиканската Република, северно од Санта Лусија, северозападно од Барбадос, југоисточно од Куба и Хиспаниола и јужно од Доминика.
Вкупната површина на Мартиник е 1.100 квадратни километри. Мартиник е трет по големина остров во Мали Антили по Тринидад и Гваделуп. Се протега 70 км во должина и 30 км ширина. Највисока точка е вулканот Пеле на 1.397 метри надморска височина.Островот по потекло е вулкански и лежи по раседот на субдукција, каде Јужноамериканската Плоча лизга под Карипската Плоча. Мартиник има осум различни центри на вулканска активност. Најстарите карпи се андезитични лава датирани пред околу 24 милиони години, измешани со толеитична магма која содржи железо и магнезиум. Пеле, најдраматичната одлика на островот, се формирал пред 400.000 години. Пеле еруптирал во 1792, 1851 и двапати во 1902. Ерупцијата од 8 мај 1902 година, го уништила Сен Пјер и убила 28.000 луѓе за 2 минути додека онаа од 30 август 1902 година предизвикало речиси 1.100 смртни случаи.
Атлантскиот, или "приветрениот" брег на Мартиник е тежок за пловидба на бродови. Комбинацијата на крајбрежните карпи, плитки корални гребени и проливите и силните ветришта ја прават областа значително опасна зона за морски сообраќај. Полуостровот Каравела јасно го одделува северниот дел на Атлантскиот и Јужноатлантскиот брег.
Карибите, или "заветрениот" брег на Мартиник е многу поповолен за морски сообраќај. .
Северот на островот е планински. Се одликува со четири збира вулкани и планини: Питон Конил на крајниот север, кој се издига во Доминиканскиот канал, Пеле, активен вулкан, Јаков и Питон ди Карбе, ансамбл од пет изумрени вулкани покриени со дождовни шуми во заливот Фор де Франс со 1.196 м. Вулканската пепел на Пеле создала сиви и црни песочни плажи на север.
Јужниот дел е полесно прооден, иако сепак има некои импресивни географски одлики. Поради тоа што е полесно да се патува и поради многуте плажи и капацитети за храна во овој регион, најголем дел од туристичкиот сообраќај се одвива во јужниот дел на островот.
Флора и фауна
Северниот крај на островот зафаќа поголем дел од врнежите и е силно пошумен, со видови како што се бамбус, махагон, розово дрво и скакулци. Југот е посув и доминира савана, вклучувајќи кактуси, копаиба балсам и багремот.
Анол гуштери и змиите Мартинички ботропс се специфични видови на островот. Мунгосите (Herpestes auropunctatus), воведени во 1800-тите за контрола на змиите, станале и закана за околината бидејќи ловат и јајца од птици од што исчезнале многу локални видови на птици, како Мартиничкиот трепетник (Cinclocerthia gutturalis), белоградиот трепетник и сл.
Население
Населението на островот изнесува 385,551 според пописот од 2013. Се проценува дека 260,000 Мартиниканци и живеат на копното во Франција, најчесто во Парискиот регион.
Етнички групи
Населението на Мартиник е главно од африканско потекло генерално помешано со француско, америдско (Кариби), индо-мартиникиско (потомците на имигрантите од 19 век од Индија), либанско или кинеско население. Мартиник има мала сириско-либанска заедница, мала, но растечка кинеска заедница, и заедницата Беке, потомци на првите француски и шпански доселеници, кои сè уште доминираат во делови од земјоделскиот и трговскиот сектор во економијата. Белците вкупно претставуваат 5% од населението на Мартиник.
Популацијата Беке (која изнесува околу 1% од населението на Мартиник, од кои повеќето имаат аристократско потекло по раѓање или по купување на титулата) обично живеат во куќи на атлантското крајбрежје на островот (најчесто во областа Франсоа - Кап Ест).
Јазици
Службениот јазик е францускиот, кој го зборува речиси цело население. Покрај тоа, повеќето жители умеат да зборуваат и мартиникански креолски, форма на антилско-креолски тесно поврзана со говорот на соседните англиски острови на Света Луција и Доминика. Мартиниканскиот креолски се заснова на францускиот, на карипските и африканските јазици со елементи на англиски, шпански и португалски.
Култура
Како округ на Франција, културата на Мартиник ги спојува француските и карипските влијанија. Градот Сен Пјер (уништен од вулканска ерупција на планината Пеле), често се нарекувал "Париз на Малите Антили".
Денес, Мартиник има повисок животен стандард отколку повеќето други карипски земји. Француски производи се лесно достапни, од моделите Шанел до порцелан од Лимож. Учењето во метрополите (континентална Франција, особено во Париз) е честа појава кај младите луѓе.
Кујна
Мартиник има хибридна кујна, мешајќи елементи од африкански, француски, индијански и индиски индиски потконтинентални традиции. Едно од најпознатите јадења е Коломбо, пилешко со кари, месо или риба со зеленчук, зачинет со карактеристична масала од тамилско потекло, со тамаринд и честопати вино, кокосово млеко, маниока и рум. Традицијата десерти и колачи од Мартиник вклучува ананас, рум и широк спектар на локални состојки.
Музика
Мартиник има голема популарна музичка индустрија, која се здобила со меѓународна слава по успехот на зук музиката во доцниот 20 век. Популарноста на зук музиката била особено интензивна во Франција, каде жанрот станал важен симбол на идентитетот за Мартиник и Гваделуп. Потеклото на стилот зук се наоѓа во народната музика на Мартиник и Гвадeлуп.. Исто така има забележително влијание на карипската калипсо традиција и хаитската компа.
Стопанство
Во 2003 година, Мартиник имал вкупен БДП од 5,496 милијарди евра. Во 2000 година БДП по глава на жител бил14.283 евра. Во таа година услугите сочинувале 82,2% од БДП, додека индустријата претставувала 8,6% а земјоделството 3,5%. Во 2002 година, островот извезувал стоки од вредност од 26 милиони евра, првенствено овошје, пијалаци и рафинирани нафтени производи. Увезол стоки во вредност од 486 милиони евра, вклучувајќи возила, мебел, сурова нафта (користени во рафинеријата на островот).
Историски, економијата на Мартиник се потпирала на земјоделството, но до почетокот на 21 век овој сектор значително се намалил. Производството на шеќер е намалено, при што најголемиот дел од шеќерната трска сега се користи за производство на рум. Извозот на банани се зголемува, најчесто во континентална Франција. Најголемиот дел од барањата за месо, зеленчук и жито мора да бидат увезени. Ова придонесува за хроничен трговски дефицит кој бара големи годишни трансфери на помош од копното Франција.
Сите стоки што влегуваат во Мартиник се наплаќаат со променлива "морнарска такса" која може да достигне 30% од вредноста на товарот и обезбедува 40% од вкупниот приход на островот. Дополнително, владата плаќа "годишен надоместок" од 1-2,5% и данок на додадена вредност од 2,2-8,5%.
Туризам
Туризмот станал поважен од земјоделскиот извоз како извор на приход. Во 2000 година, островот примил 500.000 туристи, а туристичката индустрија вработила 7% од вкупната работна сила. Околу 16% од вкупните бизниси на островот (околу 6.000 компании) обезбедуваат туристички услуги.
Сообраќај
Главниот и единствен аеродром на Мартиник со комерцијални летови е Меѓународниот Аеродром Еме Сезер. Служи за летови до и од Европа, Карибите, Венецуела, САД и Канада.
Фор де Франс е најголемото пристаниште. Островот има редовна фери линија до Гваделуп, Доминика, Света Луција.
Белоруска готика
Белоруска готика (белоруски беларуская готыка), (руски белоруска готика) опфаќа споменици на архитектурата од век во Белорусија.
Зградите имаат елементи од вообичаената готска архитектура, но имааат и детали што не би се сметале за готски во Средна Европа и Западна Европа.
Услови на градење
Од крунисувањето на великиот војвода Владимир Велики руската архитектура била под големо влијание на архитектурата на Византија.
Во тој период монголските наезди извршиле сериозни рушења, особено во црковната архитектура.
Во периодот од XI век и првата деценија на XIV век, руските кнежевства на територијата на денешна Белорусија постепено стапиле под власта на Големото војводство на Литванија, паганска држава која се спротивставувала на католичкиот поредок тевтонски витези, стекнувајќи се со голема моќ во XIV век. Во рамките на Големото војводство на Литванија, руските земји, првично ја задржале автономијата. Самите пагански Литванци постепено го пруфаќале православието и се асимилирале во руската култура. Сепак, со време самата Литванија подпаѓала под полско влијание. Готскиот стил стигнал до источните Словени во овој период, во време на големи историски превирања. Југот на денешна Литванија бил населен со литванско мнозинство и никогаш не бил дел од Русија, но условите биле слични во двата региона. Литванија има скоро ист број споменици од овој стил на градба како Белорусија.
Во тој период, во Вилнус, била изградена Православната катедрална црква на Блажената Дева Марија кој се сметала за почеток на готскиот стил. Ова се случило пред ренесансата да стигне до  Средна Европа и пред литванската држава да стане католичка.
Особености
Белоруската готика е спој на Византиска, како и готската и ренесансна архитектура. Наоѓајќи се помеѓу две различни влијанија - православието и протестантството, католицизмот, белоруската архитектура развила своевидна синтеза која е на границата од овие црковни движења и како таква никогаш не успеала до крај да се дефинира како специфичен оригинален и национален стил.
Стефан Марковиќ (кошарка)
Стефан Марковиќ (роден на 25 април 1988 година) е српски професионален кошаркар на Црвена Ѕвезда од Јадранската лига и Евролигата. Тој ја претставуваше и кошаркарската репрезентација на Србија на репрезентативно ниво. Тој е 1.99м висок и игра на позициите организатор на игра / бек.
Професионална кариера
Марковиќ ја започна својата професионална кариера во КК Атлас. Од 2006 до 2010 година беше член на Хемофарм. Сезоната 2010–11 ја помина во Италија играјќи со Бенетон Тревизо.
Во јуни 2011 година тој потпиша двегодишен плус опција за трет договор со Валенсија Баскет во Шпанија. Во јули 2013 година, преговорите за нов договор пропаднаа и тој стана слободен агент. Во октомври 2013 година, тој потпиша едногодишен договор со Банвит. На 27 јуни 2014 година, Марковиќ потпишал двегодишен договор со Уникаха.
На 13 август 2016 година, Марковиќ потпишал едногодишен договор со рускиот клуб Зенит Санкт Петербург.
На 23 јуни 2017 година, Марковиќ потпишал двегодишен договор со рускиот клуб Химки. Во сезоната 2018-19, тој имаше просек од 6,1 поени, 4,4 асистенции и 2,1 скока за 23,3 минути игра во Евролигата и 6,3 поени, 5,0 асистенции, 3,2 скока во ВТБ Лигата. На 18 јули 2019 година, Химки се раздели со Марковиќ.
На 2 август 2019 година, Марковиќ потпиша договор со италијанскиот тим Виртус Болоња. Откако ги исфрли со 3-0 и Баскет Тревизо во четвртфиналето и Њу Баскет Бриндизи во полуфиналето, на 11 јуни 2021 година Виртус го победи со 4-0 својот историски ривал Олимпија Милано во националното финале, освојувајќи ја својата 16-та национална титула и првата по дваесет години.
Марковиќ на 8 ноември 2021 година потпиша со Црвена Ѕвезда од Јадранската лига.
Српската репрезентација
Марковиќ играше со сениорската кошаркарска репрезентација на Србија на Евробаскет 2009 година, каде го освои сребрениот медал. Тој беше репрезентативец на Србија на Светското првенство во ФИБА 2010 година каде Србија беше поразена од Литванија во натпреварот за бронзениот медал. Тој уште еднаш играше за репрезентацијата на Србија на Евробаскет 2011 во Литванија каде Србија заврши на 8-то место.
Марковиќ ја претставуваше националната кошарка на Евробаскет 2013. Тој исто така беше член на српската кошаркарска репрезентација која го освои сребрениот медал на Светското првенство во кошарка на ФИБА 2014 под новиот селектор Александар Ѓорѓевиќ.
Тој ја претставуваше Србија и на Евробаскет 2015 година. Во првата фаза од турнирот Србија доминираше во најтешката група Б со 5-0, а потоа ги елиминираше Финска и Чешка во осминафиналето, односно четвртфиналниот натпревар. Сепак, тие беа запрени во полуфиналниот натпревар од Литванија со 67–64, и на крајот загубија од домаќинот Франција во натпреварот за бронзениот медал со 81–68. Над 9 натпревари на турнирот, Марковиќ имаше просек од 5,1 поени, 1,9 скока и 2,6 асистенции по натпревар со 39,1% шут од поле.
Марковиќ ја претставуваше Србија и на Летните олимписки игри 2016 година, каде што го освоија сребрениот медал, откако загубија од САД во последниот натпревар со 96–66. Марковиќ по турнирот најави повлекување од државната репрезентација.
Добромири
Добромири — село во Општина Новаци, во околината на градот Битола.
Потекло и значење на името
Името на селото се поврзува со легенда според која селото го добило името од придавката „добар“ бидејќи неговите жители биле доста добри и не се карале меѓу себе, ниту пак со мештаните од околните села. Па, затоа, мештаните од другите села за нив велеле дека се добри и мирни, со што се создало денешното име Добромири.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во источниот дел на Битолското Поле, од левата страна на Црна Река, во северозападниот дел на територијата на Општина Новаци. Селото е рамничарско, на надморска височина од 575 метри. Низ селото поминува регионалниот пат 2340, кој води за битолско Мариово и се движи низ Пелагонија. Од градот Битола е оддалечено 15 километри. Од општинското средиште Новаци е оддалечено 3 километри.
Добромири се наоѓа во Битолското Поле помеѓу селата Новаци, Горно Агларци и Трн. Во минатото, водата за пиење ја добивале од бунари длабоки од 4 до 8 метри.
Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Слатина, Табачица, Тумба, Ќерамитка, Долна Браненица, Рибарски Пат, Ѓупски Пат, Црквиште и Круши.
Историја
Селаните говорат дека селото е старо. Првпат се споменува во еден турски документ издаден во периодот од 1650 до 1750 година. Во селото, исто така, има зачувани стари родови. Добромири претходно се наоѓало во месноста Ќерамитка, која се наоѓа на 1,5 километри југоисточно од денешната местоположба. Во тоа село, чума ја убила стоката, поради што мештаните се преселиле на денешното место. Не се знае кога е извршено преселувањето.
Во месноста Црквиште, која е покрај селото, се говори дека некогаш таму имало црква. Денес, земјиштето во месноста не се обработува.
При заминувањето на отоманската власт, во селото имало пет чифлици, чии сопственици биле Изет, Јашар, Нурија, Ќамил и Аџија, сите од Битола. Само родовите Богдановци, Поповци и Пајевци имале своја земја.
За време на Кралството Југославија, во селото биле колонизирани четири српски семејства, кои биле протерани во 1941 година за време на бугарската окупација во Втората светска војна.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 11,1 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 1.062,4 хектари, на пасиштата отпаѓаат 31,1 хектар, додека шумско земјиште нема.
Селото, во основа, има полјоделска функција. Во селото има продавници и угостителски објекти.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Добромири живееле 416 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Добромири имало 216 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Добромири е средно по големина село, но со намалување на бројот на населението. Така, во 1961 година селото броело 597 жители, додека во 1994 година бројот се намалил на 368 жители, од кои 364 биле Македонци, а двајца жители Срби.
Според пописот од 2002 година, во селото Добромири живееле 345 жители, од кои 344 Македонци и 1 Влав.
Во 2008 година по неофицијални податоци во селото живееле околу 300 жители, додека во 2019 година селото броело околу 350 жители.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 296 жители, од кои 282 Македонци, 3 Албанци, 6 останати и 5 лица без податоци.
Родови
Добромири е македонско село.
Според истражувањата на Јован Трифуноски во 1953 година родови во селото се:
Иселеништво
Од Добромири иселеници има на следните места: Тантаровци (8 к.), Здравевци (4 к.), Зајковци (4 к.) и Мурко (1 к.), се иселиле во селото Новаци; Чадија (1 к.), во селото Оптичари; Трајковци (2 к.), живеат во Карамани; Чукузовци (3 к.) живеат во Трн; Бенџовци (3 к.), живеат во Долно Оризари. Од родот Пајовци има иселеници во Битола.
И ова село како и другите битолски села го има зафатено силна емиграција. Бројот на иселеници од селото изнесува над 300 жители. Најмногу се иселени во градовите Битола, Прилеп и Скопје, како и во прекуокеанските земји и Европа.
Самоуправа и политика
Во век, Добромири било село во Битолската каза на Отоманското Царство.
Во периодот од 1996 до 2004 година, селото се наоѓало во рамките на некогашната општина Новаци.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Битола.
Во периодот од 1955 до 1965 година, селото влегувало во рамките на тогашната општина Новаци.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Новаци, во која покрај селото Добромири, се наоѓале и селата Балдовенци, Биљаник, Врановци, Гнеотино, Горно Агларци, Грумази, Долно Агларци, Мегленци, Новаци, Ново Село, Долно Орехово, Паралево, Рибарци, Суводол и Тепавци. Општината Новаци постоела и во периодот 1950-1952, во која влегувале следниве села: Билјаник, Добромири, Новаци и Рибарци.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 0163 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште.
Култура и спорт
Во селото работи фудбалскиот клуб ФК „Пелагонија Добромири“ кој се натпреварува во општинската А лига.
Мери Болејн
Мери Болејн или Лејди Мери (родена 1499 – починала на ) — сестра на англиската кралица Ана Болејн и член на англиската фамилија Болејн, која имала големо влијание за време на владеењето на кралот Хенри VIII. Некои историчари тврдат дека таа била помладата сестра на Ана, но нејзините деца верувале дека таа е постарата, како што денес веруваат повеќемина.
Мери била една од љубовниците на кралот Хенри VIII. Се верува дека таа му родила две деца. Имало гласини дека Мери, освен на Хенри VIII, му била љубовница и на неговиот противник, кралот Франсоа I.
Детство
Се верува дека Мери е родена во Бликлинг Хол, Норфолк, а пораснала во замокот Хевер, Кент. Таа била ќерка на богат дипломат и дворјанин, Сер Томас Болејн, и неговата сопруга Леди Елизабета Ховард. Нема докази за нејзината точна дата на раѓање, но се претпоставува дека тоа било меѓу 1499 и 1508 година. Историчарите мислат дека таа била најстарото дете од фамилијата Болејн кое го преживеало детството. Во 1597 година нејзиниот внук, Лорд Хунсдон, ја барал титулата „Гроф на Ормонд“, бидејќи тој бил законскиот наследник од фамилијата Болејн. Според строгите правила за наследување во аристократскиоте кругови, ако Ана била најстарата, титулата ќе и припаднела на нејзината ќерка Елизабета. Титулата се наследувала преку линијата на најстарата ќерка доколку немало синови во фамилијата. Меѓутоа, се вели дека кралицата Елизабета му ја понудила титулата на Хенри, синот на Мери, бидејќи бил тешко болен и умирал, но тој ја одбил. Ако Мери била најстарата, Хенри би ја наследил титулата по смртта на својот дедо без да има потреба да ја бара. Сепак многу историчари денес мислат дека таа е најстарата и веруваат дека се родила околу 1499 година.
Кралската афера во Франција
Во Париз, на Мери ѝ се придружиле нејзиниот татко, Сер Томас Болејн, и нејзината сестра Ана Болејн која во последната година студирала во Холандија. Наводно, Мери имала неколку афери, дури и со кралот Франсоа I. Иако некои историчари сметаат дека приказните за нејзините љубовни авантури се претерани, сепак францускиот крал ја нарекувал „англиската кобила“ и „una grandissima ribalda, infame sopra tutti“ (најголемата проститутка).
Таа се вратила во Англија во 1519 година каде станала придружничка на Катерина Арагонска, сопругата на Хенри VIII.
Кралската љубовница
На 4 февруари 1520 година Мери се омажила со Вилијам Кери, богат дворјанин, а на самата свадба присуствувал и Хенри VIII. По некое време, Хенри и Мери започнале врска. Иако некои не се сигури за точното време, сепак се верува дека таа врска започнала во 1521 година. Аферата никогаш не станала јавна и Мери никогаш не уживала во славата, богатството и моќта кои ја имале љубовниците во некои други земји, како на пример, во Франција. Се верува дека аферата завршила во март 1526 година по раѓањето на второто дете на Мери, Хенри Кери, и дека траела пет години. Нејзиното прво дете, Кетрин, се родило во 1524 година.
За време на аферата или некое време по неа, имало гласини дека Хенри е таткото на едно или пак на двете деца на Мери. Еден сведок забележал дека синот на Мери, Хенри Кери, личел многу на Хенри VIII. Џон Хал, свештеник на Ајслворт, десет години по раѓањето на детето, тврдел дека го запознал младиот господин Кери, синот на кралот. Не постојат современи докази со кои би се потврдило дека Хенри бил биолошкото дете на кралот.
Катерина Арагонска, пред нејзиниот брак со Хенри VIII, била краток период во брак со неговиот брат, Артур Тјудор, кој починал неколку месеци по свадбата, кога имал околу петнаесет години. Подоцна, Хенри го искористил тој факт за да го поништи бракот, бидејќи така се создавало сродство меѓу нив двајца (ако бракот бил конзумиран). Според црковниот закон, кога Мери станала љубовница на Хенри, се создало слично сродство меѓу него и Ана. Во 1527 година за време на неговите обиди да добие поништување на бракот со Катерина Арагонска, Хенри исто така барал слобода да се ожени со сестрата на својата љубовница.
Моќта на нејзината сестра
Сестрата на Мери, Ана Болејн во јануари 1522 година се вратила во Англија и станала многу популарна во кралскиот дворец. Се мисли дека сестрите не биле многу блиски и се движеле во различни социјални кругови.
Иако се вели дека Мери била поатрактивна од сестра ѝ, сепак наводно Ана била поамбициозна и поинтелегентна од Мери. Кога кралот се заитересирал за Ана, таа одбила да му биде љубовница, бидејќи била паметна веднаш да не се влезе во љубовна врска туку да почека и да го искористи тоа кога најмногу ќе ѝ одговара. Кон средината на 1527 година Хенри бил одлучен да се ожени со неа. Ова му дало поголем поттик за да бара поништување на бракот со Катерина. Една година подоцна, кога сопругот на Мери починал од треска, Хенри му доделил старателство на Ана врз нејзиниот внук, Хенри Кери. Сопругот на Мери ѝ оставил многубројни долгови, па затоа Ана ѝ помогнала со тоа што го запишала Хенри да студира во Цистерианскиот манастир, а на Мери ѝ давала месечен надоместок од £100.
Втор брак
Во 1532 година кога Ана Болејн го придружувала Хенри во Кале, со нив била и Мери. На 1 јуни 1533 година Ана Болејн била крунисана, а на 7 септември ѝ се родила првата ќерка (подоцна кралицата Елизабета I). Во 1534 година Мери тајно се венчала со војникот Вилијам Стафорд. Бидејќи Стафорд бил обичен човек со мали примања, се верува дека нивниот брак бил од љубов. Кога Ана Болејн разбрала за венчавката збеснала, а фамилија Болејн се откажала од неа, веројатно затоа што се омажила без нивна согласност и под нејзината социјална положба. Двојката била протерана од кралскиот двор.
Финансиската положба на Мери станала толку очајна што го молела Томас Кромвел, советникот на кралот да зборува со Хенри и Ана Болејн за да ѝ помогнат. Таа признала дека можела да одбери сопруг од повисок чин, но никогаш не би нашла почесна личност и некој кој толку многу ќе ја сака. Таа рекла и дека: “побрзо би просела за корка леб со него отколку да бидам најголемата кралица во светот, а и со сигурност можам да тврдам дека не би ме оставил за да биде крал”. Но изгледа Хенри бил рамнодушен на нејзините молби, па затоа Мери го замолила Кромвел да зборува со татко ѝ, чичко ѝ и брат ѝ, но и од тоа ништо не произлегло. Ана Болејн била онаа која попуштила и ѝ пратила на Мери величествен златен куп и пари, но сепак одбивала да ја прими во кралството. Се верува дека ова делумно смирување било нивната најблиска средба, бидејќи изгледа дека повеќе не се сретнале по протерувањето на Мери од кралството.
Животот на Мери од 1534 година па сè до погубувањето на нејзината сестра на 19 мај 1536 година е непознат. Не постојат записи дека ги посетила своите родители и сестра ѝ Ана Болејн или пак брат ѝ Џорџ Болејн додека бил затворен во Кулата во Лондон. Исто така, не постојат докази дека се допишувала со нив. Можеби, како и нејзиниот чичко Томас Ховард, третиот војвода од Норфолк, мислела дека е попаметно да стои настрана од нејзината посрамотена фамилија.
Мери и нејзиниот сопруг продолжиле да бидат исклучени од кралството и да живеат во Рошфорд Хал во Есекс, имот на фамилијата Болејн. По смртта на Ана Болејн, нивната мајка се повлекла од кралството и умрела во осаменост две години подоцна, а нивниот татко Томас починал наредната година. По смртта на своите родители, Мери наследила дел од имотот во Есекс. Изгледа дека остатокот од животот живеела во удобност со својот втор сопруг. Починала на 19 јули 1543 година во раните четириесетти.
Деца
Од нејзиниот брак со Сер Вилијам Кери (1495–22 јуни 1528) имала две деца (иако имало гласини дека кралот е нивниот биолошки татко):
Од нејзиниот брак со Сер Вилијам Стафорд (починал на 5 мај 1556) имала две деца :
Потомци
Мери е предок на многубројни важни и реномирани благородници: Винстон Черчил, Џон Дејвисон Рокфелер, П.Г. Вудхаус, Елизабет Бовс – Лион, Дијана - принцезата на Велс, Сара - војводтката од Јорк, Чарлс Дарвин и Томас Вест - третиот барон на Де ла Вар.
Приказ во филмови
Мери била главен лик во три новели посветени на нејзиниот живот: Court Cadenza (подоцна објавена како Сестрите Тјудор) од британскиот автор Елен Армитаж, Последниот член на фамилијата Болејн од Карен Харпер и Другата Болејн на Филипа Грегори. Грегори изјавила за BBC History Magazine дека Мери е нејзината лична хероина. Нејзината книга станала бестселер, а таа објавила уште пет книги од истата серија. Меѓутоа, книгата била контраверзна бидејќи дел од историчарите не се сложувале со историските настани и поединечните карактери на личностите.
Пердита Векс ја играла Мери во драмската серија Тјудори.