cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Клунар
Употреба
Австралиските Абориџини ловеле клунари за храна (нивните масни опашки биле особено хранливи), додека, по колонизацијата, Европејците ги ловеле за крзно од крајот на 19 век и до 1912 година, кога тоа било забрането со закон. Покрај тоа, европските истражувачи фаќале и убивале клунари или им ги отстранувале јајцата, делумно со цел да го зголемат научното знаење, но и да стекнат престиж и да ги надминат ривалите од различни земји.
Културни референци
Клунарот е тема во приказните за Сонувањето на Австралиските Абориџини, во кои тие веруваат дека животното е хибрид на патка и воден стаорец.
Според една приказна за горниот дел на реката Дарлинг, главните животински групи, копнените животни, водните животни и птиците, сите се натпреварувале за клунарот да им се придружи на нивните соодветни групи, но тој на крајот одлучил да не се придружи на ниту една од нив и сакал да не биде дел од група за да биде посебен, а сакал да остане пријател со сите тие групи. Друга приказна од Сонувањето што произлегува од горниот тек на реката Дарлинг раскажува за млада патка која се осмелила да оди предалеку, игнорирајќи ги предупредувањата на своето племе и била киднапирана од голем воден стаорец наречен Бигун. Откако успеала да побегне по некое време, таа се вратила и снела две јајца кои извеле во чудни крзнени суштества, па сите биле протерани и отишле да живеат во планините. Клунарот се користи и кај некои Абориџини како тотем, што за нив е „природен предмет, растение или животно што е наследено од членовите на кланот или семејството како нивен духовен амблем“, а животното има посебно значење како тотем. животно за народот Вади Вади, кој живее покрај реката Мари. Поради нивното културно значење и важност во врска со земјата, клунарот е заштитен и зачуван од овие домородни народи.
Клунарот често се користел како симбол на културниот идентитет на Австралија. Во 1940-тите, живи клунари им беа дадени на сојузниците во Втората светска војна, со цел да се зајакнат врските и да се зајакне моралот.
Клунарите се користеле неколку пати како маскоти: Клунарот Сид беше една од трите маскоти избрани за Олимпијадата во Сиднеј 2000 година заедно со ехидна и кокабура, Клунарот Експо Оз  беше маскота за Светската изложба 88, која се одржа во Бризбејн во 1988 година, и  клунарот Хексли е маскота за оперативниот систем Дарвин, јадрото на macOS базирано на BSD и други оперативни системи од Apple Inc.
Од воведувањето на децималната валута во Австралија во 1966 година, врежаната слика на клунар, дизајнирана и извајана од Стјуарт Девлин, се појави на задната страна на монетата од 20 центи. Клунарот често се појавува во австралиските поштенски марки, најново во серијата „Домородни животни“ од 2015 година и во серијата „Австралиски животни Монотреми“ од 2016 година.
Во американската анимирана серија Фиќа и Феѓа (2007–2015), насловните ликови поседуваат милениче сино-зелен клунар по име Пери, кој, за нив непознат, е таен агент. Ваквите избори беа инспирирани од недоволната употреба на медиумите, како и за искористување на впечатливиот изглед на животното; дополнително, креаторот на шоуто Ден Повенмиер, кој исто така ја напиша тематската песна на ликот, рече дека нејзиниот прв текст се заснова на воведната реченица од статијата Платипус на Википедија, копирање на фразата „полуводен цицач што носи јајца“ од збор до збор. и додавање на фразата „на акција“. Како лик, Пери е добро прифатен и од обожавателите и од критичарите. Случајно, вистинските клунари покажуваат слична цијана боја кога се гледаат под ултравиолетово осветлување.
Васил Мутафов
Васил Мутафов — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член на Македонскиот комитет и бугарски офицер.
Животопис
Мутафов е роден во 1868 година во Шумен во семејството на револуционерите Хаџи Нано (Некои од Нако Мутафов) од Шумен, бил доброволец во Српско-турската војна во 1876 и ополченец (доброволец) во Руско-турската војна од 1877-1878 година. Во 1887 година завршува со одличен успех во Шуменската гимназија, а во 1890 година при Военото училиште во Софија со чин подпоручик. Служи во 5-от артилериски полк и во тврдинскиот баталјон во Шумен и Видин. Го добил чинот поручникот.
Учествува во подготовка на Мелничкото востание од 1895 година. Васил Мутафов влегува во Струмичка дружина од 160 лица, на чело со поручникот Петар Начев, која треба да ја нападне Струмица и да ги уништи тамошните артлериски сили. Струмичката дружина ја минува границата кај Царево село на 18 јуни. Поручникот Начев се разболува и се самоубива, а командата ја презел Васил Мутафов. На 21 јуни во селото Карагозли, дружината води борба и дава жртви. Друга голема борба се разврзува кај селото Сушица, која траела цел ден, и во кое паѓаат осум души. Во селото Габрово, дружината била опколена и по тешката борба бил извршен пробив, при што загинале десет души, а дел од четниците се разбегале. На 7 јули 1895 година Струмичка дружина води борба кај селото Дебочица во кое загинува поручникот Мутафов, а командата ја презел опоручникот Јордан Венедиков и се повлекол со преживеаните 75 души кон Бугарија.
Мутафов пишува стихови, а дел од нив се објавени посмртно во 1942 година.
245 п.н.е.
245 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 245. година пред новата ера, 245. од првиот милениум п.н.е., 45. од 3 век п.н.е. и шеста од 240-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5263 и 5264 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4505 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3515 и 3516 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 508.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 245 година се протега во 2391 и 2392, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2451 и 2452 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 298. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 893 и 892 исламска година пред хиџра.
Сонце зад решетки (филм)
„Сонце зад решетки“ - македонски филм од 1957 година. Го режирал Славко Јаневски, кој исто така го напишал и сценариото.
Волинска Област
Волинската Област (украински: Волинська область; исто така се нарекува Волин — украински: Волинь) — област во најзападниот дел на Украина. Административен центар на областа е градот Луцк.
Географија
Волинска Област има вкупна површина од 20.143 км2 (3,3% од Украина). На запад се граничи со Полска, на север со Белорусија, на југ со Лавовската, на исток со Ровненската Област. Во областа има 1.076 села и 11 градови. Реки во областа се: Стир, Припјат, Турија, Стохид. Езеро: Свитјаз.
Демографија
Според пописот на населението во 2001 година, во Волинска Област живеат најмногу Украинци (96,95 %), а останатите се Руси (2,38 %), Белоруси (0,30 %).
Хадим Хасан-паша
Хадим Хасан-паша (Hadım Hasan Paşa; п. 1598 во Цариград) — отомански државник и албански Голем везир на Отоманското Царство од 1597 до 1598 година. Исто така бил отомански управител на Египет од 1580 до 1583 година.
Џорџ Гејлорд Симпсон
Џорџ Гејлорд Симпсон (George Gaylord Simpson; — ) бил американски палеонтолог, специјалист за изумрени цицачи и нивните меѓуконтинентални миграции.
Работа
Симпсон веројатно е највлијателниот палеонтолог од дваесеттиот век. Во 1949 година го вовел поимот синтетичка теорија на еволуцијата, што значи теорија која ги обединува принципите на наследувањето, изразени во законите на Мендел и еволуционото учење на Чарлс Дарвин. Неговиот придонес за оваа теорија е изразен во книгите ,,Tempo and Mode in Evolution‘‘ (1944) и ,,Principles of Classification and a Classification of Mammals‘‘ (1945).
Интересно е да се забележи восхитувањето на Симпсон за теоријата на точкест еквилибриум која се појавила во 1944 (Симпсон го вовел поимот квантна еволуција) и демитологизирањето на фактот дека еволуцијата на коњите одела линеарно, со современиот коњ како нејзин краен резултат.
Симпсон бил професор по зоологија на Колумбискиот универзитет и куратор на одделот по геологија и палеонтологија во Американскиот природонаучен музеј во Њујорк од 1945 до 1959 година.
Од 1959 до 1970 Симпсон бил куратор на Музејот по споредбена зоологија на Харвард.
МРТ Сат
МРТ сат (MRT Sat, поранешно име: МКТВ сат, MKTV Sat) односно Сателитска програма на Македонската телевизија) — сателитскиот канал на Македонската радио-телевизија. Пуштена во етерот е на 30 април 2000 година точно на Велигден.
Почетоци и програма
На 30 април 2000-та, токму на ден Велигден, со огромна симболика во чинот, започна емитувањето на Сателитскиот канал на МРТ. МРТ Сат емитува непрекинато 24-часовна програма за Европа, Средоземните земји, Северна Африка, Источна Азија и за Австралија, што претставува избор од програмите на МРТ, како и оригинална програма во траење од 0,5 часа. МРТ Сат е етнички канал наменет за сите Македонци кои живеат надвор од матичната земја, но, воедно, тој претставува и најрепрезентативонто македонско комуникациско средство кое е достапно до најразновидна милионска публика во светот.
ЦЕРН
Европска организација за јадрено истражување (European Organization for Nuclear Research, Organisation européenne pour la recherche nucléaire) позната као ЦЕРН (CERN) — најголем центар за истражување на елементарни честички. Се наоѓа во околината на Женева, Швајцарија.
Моментално најкрупниот и најзначајниот проект на организацијата е направата Голем хадронски судирач со која се трага по тајните на создавањето на материјата во универзумот, особено по фундаменталната честичка наречена „Хигсов бозон“.
Финансирање
Ова е табела на буџетот од 2008:
Членки
Првите 12 земји потписнички и основачи од 1954 биле:
По формирањето, CERN регуларно примала нови членки.
Земји кои не се членки, но имаат потпишано договори за соработка:
Академија
Академија, академски свет, или висока школа се заеднички термини за заедницата на студенти и научници кои се зафатиле со високо образование и истражување.
Зборот доаѓа од akademeia, во непосредна близина на древна Атина, каде што гимназијата беше основана од страна на познатиот Платон како центар за учење. Светото место, посветено на божицата на мудроста, Атена, порано било плантажа на маслинки, па оттука и доаѓа изразот „плантажите на академскиот свет“."
Со проширување Академијата добила значење на културна акумулација на знаење, негово развивање и пренесување низ генерациите и неговите практиканти и пренесувачи. Во 17 век, британските и француските религиски научници го приближија терминот до широките маси со цел да опишат одредени типови на институции на повисоко образование. Британците го прифатија обликот academy, додека пак Французите ги земаа облиците acadème и académie'''.
Еден академик е лице кое работи како истражувач (и обично како наставник) на универзитет, висока школа, или слична институција за пост – секундарно (високо) образование. Тој или таа речиси секогаш поседува диплома од повисок степен. Во САД, терминот академик е речиси синонимен со оној кој го означува занимањето професор иако во последниве децении сè поголем број на институции исто така вклучуваат академски или професионални библиотекари во категоријата на „академски персонал“. Во Обединетото Кралство се користат повеќе титули, типично станува збор за колега, предавач, читател и професор(Поврзано академски ранг) иако широкиот термин господин често народно се заменува. Терминот научник понекогаш се користи како еквивалент на значењето на „академик“ и ги опишува општо земено тие што ќе се стекнат со мастер во истражуваната дисциплина. Има поширока примена, па се користи и да ги опише оние на кои занимањето пред организираното повисоко образование им било истражувањето.
Некои социолози ја поделија академијата, но без стриктни граници, на четири основи историски типови: древна академија, рана академија, академски општества и современите универзитети. Постојат најмалку два модели на академија: Европски модел кој се развил уште во древните времиња, како и Американски модел кој бил развиен од страна на Бенџамин Френклин во средината на 18 век и Томас Џеферсон во раниот 19 век. Во САД, академиците имаат тендеција да се придвижуваат во политичка смисла кон левицата при што 72 проценти од членовите на факултетите се идентификуваат како либерали (87 проценти во елитните институции).
Структура
Академјата обично е замислена како поделена на дисциплини или полиња на изучување. Тие пак ги влечат своите корени од предметите во древните тривиум и квадриум, кои го обезбедија моделот за научната мисла на првите универзитети во средновековна Европа.
Дисциплините беа значително подобрени, а од средновековниот период се развија многу нови дисциплини: а особено по Просветителството, многу дисциплини станаа поспецијализирани, и почнаа да проучуваат сè помали и помали области. Поради сето тоа, [[интердисциплинарното проучување често високо се цени во денешната академија, иако пак, може да биде отежнато од страна на практични нешта на управување и финансирање. Всушност, многу нови полиња на истражување беа отпочнати како меѓудисциплинарни, а подоцна се специјализираа за своја сопствена област – неодамнешен пример е когнитивната наука.
Повеќето академски институции ја одразуваат поделбата на дисциплините во нивната адмнистративна структура, па во внатрешноста се поделни на катедри или програми во разновидни полиња на изучување. Секоја катедра типично се управува и финансира одвоено од страна на академската институција, иако може да дојде до прекривање па членовите на еден факултет, истражувачкиот и административниот кадар во некои случаи може да го споделуваат повеќе катедри. Дополнително, академските институции генерално имаат севкупна админстративна структура (во која обично влегува ректорот и неколку декани) која не е контролирана од страна на една единствена катедра, дисциплина, поле или школа. Освен тоа, систем на нерезиборно наставнички звање, главна компонента на академското вработување и истражување, служи за да се осигура дека академијата е релативно заштитена од политички и финансиски притисоци врз школата.
Академски собири
Како активност која е блиску поврзана со академското издаваштво се наведува обичајот да се повика одреден број на интелектуалци во дадено поле за тие да зборуваат околу нивното истражување во рамките на еден академски собир, при што често е дозволено и присуство на поширока публика.
Спротивставени цели
Во рамките една висока школа или академија, различните составни групи имаат различни, а понекогаш и спротивставени цели. Во современата академија неколку од овие конфликти се мошне распространети и вообичаени. Еден истакнат пример на судир е оној меѓу целта да се подобри квалитетот на предавањата и целта да се намалат трошоците. Спротивставените цели во однос на професионалните образовни програми наспроти застапниците на општото образовование во моментов завршуваат во преговори околу стандардите за акредитација.
Пракса и теорија
Постои расправа околу неутралноста на овој дел. Ве молиме да ја погледнете дискусијата на страната за разговор. Ве молиме да не ја отстранувате оваа порака сè додека дискусијата не се разреши. (февруари 2009)
Академијата понекогаш е пејоративно споредена со “практиката“, како што е секојдневниот живот, вработувањето и бизнисот. Критичарите на академијата велат дека академскаат теорија е изолирана од ’реалниот свет’, па следствено не мора да ги зема предвид вистинските ефекти, резултати и ризици од самото изведување на акциите кои ги изучуваат академските граѓани или студенти. Академската изолираност понекогаш се нарекува и царство на мечтите. Ова често доведува до вистинска или забележлива напнатост меѓу академските граѓани и практичарите во многу полиња на знаењето, особено кога еден академски граѓанин го критикува дејствувањето на некој практичар. Во зависност од степенот на критика, критиката на практичарот може исто така што се забележи како анти - интелектуализам. Рамнотежата од гледната точка на практичарот е дека иако академијата или високаат школа е изолирана од практиката во реалниот свет, тоа не значи и дека академското изучување е безвредно. Всушност, често се јавуваат ситуации во кои многу академски развивања релативно подоцна покажале значајни практични резултати. Меѓутоа, со оглед на тоа дека меѓу практичарите постои чувството на академска изолираност, тоа може да ја зголеми вредноста на и влијанието врз академските изучувања и /или мислења доколку ја имаат предвид истата таа изолираност кога дискутираат или нудат критика на некој практичар или практиката во глобала.
Со цел да се избегне поделба на врската меѓу практиката и теоријата, постои растечко тело на академски граѓани за практично истражување во дисциплините кои користат практика како дел од нивната истражувачка методологија. На пример, мрежно истражување врз основа на практика во рамките на клиничкото медицинско истражување. Во рамките на [[катедрите за уметност и општествените катедри, особено во Обединетото Кралство, дебата продолжува околу тоа како да се дефинира овој ново појавен феномен на истражување, па постојат разновидни оспорени модели на практично истражување (практика како истражување, истражување врз основа на практика и практика низ истражување), види на пример практично истражување во областа на екранизирани медиуми.
Град и тога (неакадемци и академци)
Универзитетите често културолошки се разликуваат во однос на местата во кои се наоѓаат. Во некои случаи ова доведува до непријатност или отворен конфликт помеѓу месните жители и членовите на универзитетот поради политички, економски и други прашања. Одредени места во североисточниот дел на САД, на пример, се обидоа да ги спречат студентите да се регистрираат за да гласаат како месни жители - туку наместо тоа ги охрабруваа да гласаат по пошта во нивното првобитно место на живеење - сп цел да ја задржат контролата врз локалната политика. Другите прашања се однесуваа на длабоки културни и класни поделби меѓу месните жители и универзитетските студенти. Филмот Отцепување (Breaking Away) го адаптира таквиот конфликт.
Размена и стипендија
Целта на истражување за да се заработи и целта на истражување за доброто на знаењето често се судираат во одреден степен.
Древни времиња
Зборот доаѓа од Академија, светилиште надвор од ѕидините на древна Атина. Му било посветено на легендарниот херој Академос (Akademos) и содржело неколку плантажи со маслинки, гимназија и едно подрачје кое било соодветно за блиски собири. Во овие градини, главно посадени и подобрени со статус од страна на претходниот сопственик Кимон ([[Cimon), филозофот Платон (Plato) разговарал со своите следбеници кои верувале дека Платон ѓе ги подучи. Овие неформални средби станале познати под името Академија. Платон подоцна понатаму ги разви своите средби во метод на предавање филозофија и во 387 година пред новата ера, го основал она што денес е познато како Старата Академија (Old Academy).
Платоновите колеги и ученици развиле неочекувана предност од неговиот метод. Аркесилај (Arcesilaus), грчки ученик на Платон ја основал Средната Академија (Middle Academy). Карнеад (Carneades), еден друг ученик, ја основал Новата Академија (New Academy). Во 335 година пред новата ера, Аристотел (Aristotle) го подобрил методот со свои сопствени теории и го основал Лицејот или Лицеумот (Lyceum) во една друга гимназија.
Кина
Во Кина постоело повисоко образование наречено Шанг Сјанг основано од страна на Шун (Shun) во Јују (Youyu) ерата пред 21 - от век пред новата ера. Империската Централна Академија во Нанѓинг (Nanjing), основана во 258 година, била резултат на развивањето на Шанг Сјанг и станала првата опсежна институција која ги комбинирала образованието со истражувањето и била поделена на пет факултети во 470 година, што подоцна го дало Универзитетот Нанѓинг (Nanjing University). Во 8 - от век се јавил поинаков вид на иституции наменета за изучување, наречена Шујуан (Shuyuan), кои биле главно во приватно сопствеништво. Забележано е дека во тоа време постоеле илјадници вакви институции. Дипломите кои биле доделувани од страна на тие институции се разликувале од една до друга па оние со напреднат Шујуан како што се Белудонг Шујуан (Bailudong Shuyuan) и Јуелу Шујуан (Yuelu Shuyuan) може да се класификуваат како повисоки институции на изучување.
Индија
Првите универзитети кои биле основа во древна Индија се Таксила (Taxila) (Такашашила Универзитетот (Takshashila University)) и Наланда (Наланда универзитетот (Nalanda University)) во 7 - от век пред новата ера и во 5 - от век пред новата ера содветно, по кои следел Византиумот (Byzantium) во 5 - от век (во Цариград и Атина).
Исламски свет
Првите универзитети во Исламскиот свет беа основани во Фес (Универзитетот на Ал Карауин) во 9 – от век и Каиро ([[Ал – Азар Универзитетот) во 10 – от век.
Западна Европа
Во западна Европа, универзитетите биле основани во 12 – от и 13 – от век. Како и кај другите професии, предавањето на универзитетите било вршено само од страна на луѓе кои биле соодветно квалификувани.
Средновековен универзитет
На истиот начин на кој столарот се здобива со статус мајстор столар кога потполно ќе се квалификува од страна на неговиот еснаф, така и наставникот станува професор или мајстор кога ќе му биде дадена законска дозвола за вршење на неговата професија, од неговиот наставнички еснаф.
Академијата како современа институција почнала да го добива својот облик во Средниот век (350 – 1450 година од новата ера). Во тоа време, Римското Царство се распаднало па нови режими почнале да се создаваат низ цела Западна Европа. Европа само што излезе од средниот век, еден период на масовна неписменост и губиток на информации. Единствените складишта на знаење беа Римокатолички манастири каде пустиниците, монасите и свештениците го собирале сето светско знаење во разработени рачно пишувани книги. Најраните предвесници на колеџите и универзитетите почнале во тој момент да се развиваат во овие манастири со цел да се прераспредели знаењето кое тие го сочувале низ средниот век.
Луѓето требало да одат во манастир за да научат за Стара Грција и Рим и богатството на информации кои биле создадени во тие општества. Да се биде образован во манастир значеше академија која беше строго одредена за мажи кои мислеа да станат монаси и свештеници. Кон крајот на 11 – от век, некои водачи на Римокатолички цркви започнаа револуционерна кампања за да го развијат своето знаење кое го имаа надвор од нивните плантажи на академ и во поголемото општетство на рана Европа. Тие веруваа дека Платон, Аристотел, Евклид, Хомер, Софокле и останатите им припаѓаат на луѓето а не само на црковните лица. Монасите и свештениците се иселија од манастирите и заминаа во градските [[катедрали каде ги отворија првите школи кои се посветија на напреднато изучување.
Најистакнатите од овие школи се наоѓаа во Болоња, Париз, Оксфорд и Кембриџ, иако и други беа отворени низ цела Европа. Учењето во овие школи, сега наречени универзитети, значеше посетување на метод на образование наречен предавање. Во текот на предавањето]], учителот читал на глас од ракописи кои биле испишани од страна на монаси и свештеници додека студентите седат на нивните столчиња и читале напоредно од нивните сопствени рачно пишувани копии од масивните количини на текстови. Само професорот можел да одреди дали еден студент достигнал соодветно ниво на знаење за да дипломира и да организира предавања сам за себе. Кон крајот на 13 – от век, во Европа постоеле преку 80 универзитети.
Седум слободни уметности
Седумте слободни уметности или Artes Liberales станале кодифицирани во доцниот стар век преку прирачниците на Варо (Varro) и Мартианус Капела (Martianus Capella), кои ја понудиле стандардизираната структура преку која мажите (и тоа биле мажи, бидејќи жените биле исклучени) можеле да го согледаат светот на учењето. Слободните уметности се состоеле од Тривиумот, основните „три правци“ на Граматика, Реторика и Логика, а потоа и Квадриумот, „четирите правци“ на Аритметика, Геометрија, Музика и Астрономија. Филозофијата и теологијата биле сеопфатни изучувања кои ги подразбирале Слободните уметности, но филозофијата во раниот среден век беше во голем дел прашање на дијалектика. Дидактичката алегорија на 5 – вековното паганско дело на Мартианус Капела De nuptiis philologiæ et Mercurii („Венчавката на филологијата и Меркур“) беше од огромно значење во решавањето на несменетите формули на Академијата за Латинскиот Запад, од Христијанизираното Римско Царство во 5 – от век сè до ново достапните арапски текстови и делата на Аристотел кои станаа достапни за Западна Европа во 12 – от век.
Идејната шема која била воспоставена од страна на Мартијан Капела, според христијанските текстови и толкувања, остана во голема мера насила во Академијата на Западот, дури и по новиот схоластицизам на Школата на Шартр и енциклопедиската дејност на Томас Аквинас (Thomas Aquinas), сè додека хуманизмот на 15 – от и 16 – от век не ги започнал новите изучувања на уметностите и науките.
Енциклопедисти
Тројца средновековни писатели се обидоа да ја опфатат целата Академија, целиот свет на знаењето: Исидор од Севиља (Isidore of Seville), Бернард од Клерво (Bernard of Clairvaux) и Томас Аквинас (Thomas Aquinas).
Абелард
Во 12 – от век, францускиот филозоф Питер Абелард (Peter Abelard) повел своја сопствена револуција во светот на академијата со објавувањето на неговата книга, Да и Не,во 1123 година. Тој сторил далеку повеќе од читање текст на глас во текот на предавањата, па наместо тоа тој седел со своите студенти во клупите пред два одделени текста кои си противречеле еден на друг. Наместо да им каже веднаш кој метод е точен а кој не, тој барал од неговите студенти да поставуваат прашања и сами да дојдат до нивни сопствени заклучоци. Наскоро, речиси сите универзитети експериментирале со употреба на Абелардовиот модел.
Схоластика
Во раниот 13 век, св. Томас Аквинас (Thomas Aquinas) уште еднаш радикално ја променил академијата со неговото популаризирање на схоластиката. Схоластиката го користела методот на Абелард за образование но отишла и подалеку. Учителите им понудиле на своите студенти долги, сложени решенија во испитувањето на два спротивставени текста и им побарале да ја имаат предвид верската доверба во нивното расудување. Решенијата биле засновани на ново повторно откриените филозофии на Аристотел кои се обидувале да ги стават во рамнотежа разумот и верата во Господ.
Изникнување на академските општества
Академските општества или научните општества започнале како групи на академици кои работеле заедно или пак си ја претставувале работата еден на друг. Овие неофицијални групи подоцна се стекнале со одредена организација, па во многу земји биле и одобрени од државата. Членството било ограничено, обично барало одобрување од страна на актуелните членови и често членството било ограничено со одреден број. Академијата на науките (Royal Society) која била основана во 1660 година била првата академија од овој тип. Американската академија на уметностите и науките била започната во 1780 година од страна на многу од оние истите луѓе кои биле најистакнати во текот на Американската револуција. Академските општества служеле и како форуми за прикажување и објавување на академската работа, улогата која сега ја пружа академското издаваштво, и како начин за спонзорирање на истражувачки проекти и поддршка на научниците, улога која и денес ја пружаат.Членството во академските општества е сè уште прашање на престиж во модерната академија.
Идејата за Универзитет: Џон Хенри Њуман (John Henry Newman)
Значаен дел од она што ние го знаеме како „универзитет“ се развило од филозофијата и работата на еден човек, Џон Хенри Њуман (John Henry Newman), кој напишал книга под наслов Идејата за универзитет (The Idea of a University).
XVIII и XIX век
Академијата почнала да се одвојува од своите христијански корени во 18 – вековната колонијална Америка. Во 1753 година, Бенџамин Френклин ја основа Академијата и Добротворна школа на Провинцијата Пенсилванија. Во 1755 година, таа беше преименувана во Колеџ и Академија и Добротворна школа на Филаделфија. Денес, познато е под името Универзитет на Пенсилванија. За првпат, академијата беше основана како вековна институција. За поголемиот дел, црковно – заснованите догматски точки на гледање повеќе не беа користени од страна на студентите при нивното бирање на предмети кои ќе ги изучуваат. Точките на гледање станаа поразновидни поради тоа што сега студентите сега слободно талкале во мислите без да мораат да додадат верска димензија во нивните заклучоци.
Во 1819 година, Томас Џеферсон го основал Универзитетот на Вирџинија и развил стандарди кои се користат денес при организацијата на колеџите и универзитетите насекаде низ светот. Наставниот план и програма бил позајмен од традиционалните слободни уметности, класичниот хуманизам и вредностите внесени со Протестантската реформа. Џеферсон им понудил на своите студенти и нешто ново: слободата сами да ги изберат нивните сопствени курсеви кои сакаат да ги изучуваат отколку да следат еден фиксиран наставен план кој е за сите студенти. Верските колеџи и универзитети имале и соодветна облека.
Академското движење во САД во раниот 19 век се јави од јавното мислење дека е потребно образованието во класичните дисциплини да се прошири и во новите територии и држави кои се создале на Стариот Северозапад (Old Northwest), во западната Држава Њујорк, Пенсилванија, Охајо, Мичиген, Индијана и Илиноис. Десетина академии беа основани на ова подрачје, со поддршка на приватни донации.
Во текот на Просветителството во Европа која е во 18 век, академијата започна да се менува во Европа. Во почетокот на 19 – от век Вилхелм вон Хумболт (Wilhelm von Humboldt) не само што го објавил својот филолошки труд На границите на државната власт (On the Limits of State Action), но исто така управувал со образовниот систем во Прусија во текот на еден краток период. Тој вовел еден академски систем кој бил попристапен до пониските класи. Хумболтовиот идеал бил образование засновано на индивидуалност, креативност, целокупност и многустраност. Многу континентално европски универзитети сè уште ги чуваат корените на тие идеи (или во најмала рака им прават услуга). Меѓутоа, тие се во контрадикција со денешната масивна тенденција кон специјализација во академија.
Неодамнешни економски промени
Во 80 – те и 90 – те години на 20 – от век во академскиот живот почнаа да се чувствуваат значајни промени во однос на економијата кои едни беа идентификувани како катастрофа во фаза на создавање, а од страна на други како нова ера со потенцијално огромни гобивки за универзитетот. Некои критичари овие промени ги сметаа како нова „корпоратизација на универзитетот“. Акдемските работни места по традиција беа посакувани од страна на многу интелектуалци, поради автономијата и интелектуалната слобода која тие ја овозможуваат (особено поради системот на нереизборното наставничко звање), и покрај ниската плата во споредба со другите професии кои бараат опсежно образование. Па сè до средните 1970 – ти, кога федералните издатоци нагло паднаа, рутински постоел поголем број работни места со нереизборно наставничко звање отколку со докторски звања.
Всушност, со намерата на академските институции да создадат во поголем број лица со докторати отколку со нереизборно наставничко звање, се поставува едно мало прашање дали раководителите се свесни за економските ефекти од оваа ситуација. Социологот Стенли Ароновиц (Stanley Aronowitz) напиша: „Уживајќи во изобилството на квалификувани и акредитирани наставници во виши училишта, многу универзитетски раководители ја гледаат можноста повторно да доведат до тоа нереизборното наставничко звање да стане ретка привилегија, која им се доделува на најлојалните и на оние за чии услуги постои огромна побарувачка“.
Повеќето луѓе кои се добро информирани за пазарот на академски работни места ги советуваат проспективните дипломирани студенти да не посетуваат универзитет за постдипломски студии доколку треба да го платат, дипломираните студенти кои се примени без ослободување од школарина и соодветна стипендија се присилени да влезат во долгови за кои е мала веројатноста да бидат во можност потоа да ги исплатат. Во дополнение, повеќето луѓе им советуваат на студентите да добијат полни и прецисни информации за протоколот на вработување за програмите кои тие ги имаат предвид. Во некои од програмите, повеќето лица со докторати добиваат повеќекратни понуди за вработување во системот за нереизборно наставничко звање, додека пак кај други мал дел воопшто добиваат. Една ваква информација е секако мошне корисна во одлучувањето на тоа што да се прави во наредните 5 – 7 години од животот.
Некои веруваат дека, со повлекувањето на голем број на професори од Бејби бумер генерацијата, пазарот на академски работни места повторно ќе почне да расте. Меѓутоа, други предвидуваат дека ова нема да доведе до осетно растење во бројот на места со нереизборно наставничко звање, поради тоа што универзитетите одвај ќе ги исполнат нивните потреби со слабо – платените места на помошници. Ароновиц овој проблем го му го припиша на економското реструктурирање на академијата во целина:
Ефектите од растечкиот круг на невработени, недоволно ангажирани и непожелно врабптени лица со докторати врз економијата на земјите на Западот во целина не се одредени.
Историја на академските весници
Меѓу најраните истражувачки весници беа Записниците од состаноците на Академијата на науките (Royal Society) во 17 – от век. Во тоа време, чинот на издавање на едно академско испитување беше контроверзен, а и широко исмеван. Воопшто не беше новост едно ново откритие да се најави преку анаграм, при што се задржува приоритет за пронаоѓачот, а истовремено е неодгатлив за секој што не е упатен во тајната: и Исак Њутон (Isaac Newton) и Лајбниц (Leibniz) го користеле овој пристап. Меѓутоа, овој метод не функционирал како треба. Роберт К. Мертон (Robert K. Merton), социолог, открил дека 92 % од случаите на симултани откритија во 17 – от век завршиле во спор. Бројот на спорови опаднал на 72 проценти во текот на 18 – от век, 59 проценти кон втората половина на 19 – от век, па сЕ до 33 проценти во првата половина на 20 – от век. Падот на оспоруваните барања за првенство во откритијата може да биде припишан на зголеменото прифаќање на објавувањето трудови во современите академски весници.
Академијата на науките беше категорична во своето непопуларно убедување дека единствениот начин за науката да напредува е преку транспарентна и отворена размена на идеи поддржана со експериментални докази. Многу од експериментите беа такви што денес не би се сметале за научни – ниту пак одговорите кои тие ги дале. На пример, кога Војводата од Бакингем станал член на Академијата на науките на 5 – ти јуни 1661 година, тој и поднесе на Академијата тегличка со „рог од еднорог “ во прав. Општо прифатен бил „фактот“ дека круг од рог на еднорог ќе дејствува како невидлив кафез за кој било пајак. Роберт Хук (Robert Hooke), главниот експериментатор на Академијата на науките, ја испразнил оваа тегличка во круг и потоа ставил пајак во средината. Пајакот набрзина го напуштил кругот и масата. Своевремено, ова било врвно истражување.
Актуелна состојба и развој
Ендрју Одлиско (Andrew Odlyzko), академик со голем број објавени истражувачки трудови, објаснувал дека истражувачките весници ќе се развијат во нешто налик на Интернет форумите во текот на идните децени, преку проширувањето на интерактивноста на моменталните Интернет препринтови. Оваа промена може да ги отвори кон широк спектар на идеи, некои поразвиени од други. Останува да се види дали сето тоа ќе биде позитивен развој. Некои тврдат дека форумите, како пазари, тежнеат кон тоа да успеат или да не успеат врз основа на нивната способност да привлечат таленти. Други пак веруваат дека мошне строгите и блиску набљудуваните форуми во најмала рака имаат можност да успеат.
Академска облека
Тогите се врзуваат со академијата уште од раѓањето на универзитетот во 1300 – те и 1400 – те, можно е поради тоа што најраните образовани лица биле свештеници или црковни службеници. Со текот на времето, тогите носени од страна на носители на диплома во одреден степен се стандардизирале, иако традициите во засебни држави па и дури институции воспоставиле разновиден опсег на стилови на тоги, а некои пак потполно го прекинале обичајот, дури и за церемониите на доделување дипломи.
На некои универзитети, како што се Универзитетите во Оксфорд и Кембриџ, од студентите може да се бара да носат тоги во официјални прилики и при дипломирањето. Студентските тоги обично се скратена верзија на тогите на дипломираните студенти. На други универзитети, на пример, надвор од Обединетото Кралство или САД, обичајот е сосема исчезнат. Студентите на Универзитетот на Тринити Колезот на Универзитетот во Торонто носат тоги за официјалните вечери, дебати, во студенстката влада и на многу други места.
Општо земено, во САД и Обединетото Кралство примателите на дипломи се должни да носат едноставна долга наметка која е без украс и студенстка капа со перчин. Дополнително, во некои училишта носителите на диплома се должни да носат церемонијална качулка. Во САД, ретко се забележуваат дипломски качулки. Дипломските качулки обично се помали верзии на оние кои ги носат примателите на мастерски и докторски дипломи.
Примателите на мастерска диплома во САД или Обединетото Кралство носат слични капи и тоги но со повлечени ракави со шлицеви и обично примаат примаат церемонијална качулка која виси надолу по грбот на тогата. Во САД качулката традиционално е оивичена со свилена или кадифена лента која ја покажува бојата на дисциплината, а е ограничена со боите на универзитетот.
Согласно со Американскиот совет за образование „шест – годишните специјалистички дипломи (Образовен специјалист, итн) и други дипломи кои се во средината меѓу мастерската и докторскара диплома може да имаат посебно дизајнирани качулки (1) средна должина меѓу мастерската и докторската качулка, (2) со четири – инчен кадифен раб (исто така со средна должина меѓу ширините на рабовите на мастерските и докторските качулки) и (3) со бои распределени според вообичаениот крој и согласно со вообичаените правила. Перините на капите треба да се униформно црни.“
Примателите на докторска диплома тежнеат кон тоа да имаат најдетална академска облека, па од таму е и најголемата разноликост на ова ниво. Во САД, докторските тоги се слични на тогите кои ги носат мастерските дипломци, со дополнување од кадифени ленти преку ракавие и надолно преку предната страна на тогата која може да во бојата на дисциплината во која се добива дипломата. Носителите на докторски дипломи може да бидат задолжени или приморани да носат светлоцрвена боја (специјална тога во светлоцрвена боја) во важни денови и специјални прилики. Додека некои докторски дипломци носат студентска капа која е традиционална за пониските дипломски нивоа, повеќето носат капа или тјудорова шапка која наликува на тамошантер, од кој виси перчин во боја.
Во модерно време во САД и Обединетото Кралство, тогите обично се носат само во текот на церемонијата за доделување на дипломи, иако некои училишта бараат носење на академската облека во формални прилики (официјални банјети и други слични настани). Во XIX и раниот XX век, беше повообичаено да се носи облека во училници, нешто што сега е речиси исчезнато. Два значајни исклучоци се Оксфорд и Севани, каде што од студентите се бара да носат формална академска облека во салите за испитување.
Библиографија
John Whippy
Надворешни врски
Akademiker Academia Akademik Akadémia Accademia 学問 Akademija Academie Akademi Akademi אקאדעמיע 学术
Аце Ристески
Аце Јаковчев Ристески ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувал од селско сиромашно семејство. По завршувањето на основното училиште останал во селото да се занимава со земјоделие и сточарство. За време на НОВ, како напреден младинец, бил организнран од партиските активисти во селото ѝ во летото 1943 година почнал активно да работи за НОВ. Прибирал храна и оружје за потребите на Одредот. Таа активност ја продолжил и во пролетта 1944 година, но во Пролетната офанзива бил фатен од окупаторот ѝ на 8 мај 1944 година стрелан во селото.
Светлана Савицка
Светлана Евгењевна Савицкаја (руски Светла́на Евге́ньевна Сави́цкая, година во Москва) — познат руски астронаут. Таа е првата жена која „ја шетала вселената“ и втора жена која била во вселената и тоа во 1982 година, додека прва била Валентина Терешкова.
Животопис
Имала во план уште две мисии, во 1985 и 1986 година, но првата била откажана, а таа ја пропуштила другата заради нејзината бременост. Се пензионирала во 1993 година кога имала чин мајор.
Савицкаја е мажена и мајка на едно дете, син роден во 1986 година.
NGC 3707
NGC 3707 — елиптична галаксија во соѕвездието Пехар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 23 февруари 1878 година од страна на Ернст Вилхелм Либерехт Темпел, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3707 е од видот E3. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 3707 има привидни димензии од 0,6' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 85°.
Други поделби
Проучување на NGC 3707 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 35446. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 282; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5512. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1029.
Самуел Словак
Самуел Словак (р. ) е словачки поранешен фудбалер кој играл како офанзивен играч за врска и моментално работи како помошник тренер на Словачка.
Пловдив
Пловдив (Пловдив) е град во Jужна Бугарија. Тој е вториот по големина град во Република Бугарија со 360 000 жители и претставува административен центар на Пловдивска област.
Самуел Словак
Клупска кариера
Словак е роден во Нитра. По кратка магија во локалниот ФК Нитра, како 19-годишен потпишал со ШК Слован Братислава, каде што редовно се појавувал од најрана возраст.
Пловдив
Географија
Пловдив се наоѓа на 24° 45' источна географска должина и 42° 9' северна географска ширина. Надморската височина во центарот на градот изнесува 164 m. Градското подрачје зафаќа површина од 53 км2. Низ градот тече реката Марица. Пловдив е сместен во близина на планината Родопи, во западниот дел на Горнотракиската низина.
Самуел Словак
Клупска кариера
Во летото 1997 година, Словак се преселил во странство, приклучувајќи се на шпанското ЦД Тенерифе. За време на неговата магија, тој бил умерено користен додека клубот бил во Ла Лига (со максимален влез од 27 натпревари во Сегунда дивизион 1999–2000 година, без промоција), исто така, позајмен на една година на поранешниот тим Слован.
Пловдив
Историја
Античкото име на Пловдив е Филипополис наречен така во чест на неговиот основач, македонскиот крал Филип.
Самуел Словак
Клупска кариера
Во јануари 2004 година, кога целосно закрепнал, Словак повторно ја сменил земјата, потпишувајќи за 1. ФК Нирнберг, каде што се здружил со сонародниците Марек Минтал и Роберт Витек, како најнеуспешниот играч на триото. Во средината на октомври следната година, 30-годишникот ги напуштил Германците и се вратил во Слован Братислава. Во кампањата 2006-07 тој му помогнал на тимот да го освои третото место, постигнувајќи два голови од 27 настапи.
Пловдив
Историја
Според статистиката, од 1885 година, кон краjот на ХІХ век, градот има население од 33 500 жители, од кои - 45% Бугари, 25% Грци, 21% Турци, 6% Евреи и 3% Ерменци. По Првата светска војна на периферијата на градот се населиле многу бегалци од Македонија. Во 2011 година Пловдив има 331.796 жители. Најголемиот дел од нив се Бугари, а другите се Ерменци, Евреи, Турци, Роми, Грци и други.
Самуел Словак
Клупска кариера
Откако се појавил на помалку од половина од натпреварите во 2009–10, со Слован завршувајќи на втората позиција во словачката Супер лига, Словак се повлекол од фудбалот поради повторливи проблеми со коленото, на возраст од речиси 35 години. Тој се вратил во својот главен клуб во 2011 година, назначувајќи го за менаџер на резервите.
Пловдив
Историја
Во 1879 година, Пловдив е избран за престолнина на автономната област Источна Румелија, создадена со Берлинскиот договор во 1878 година. Од 1885 година таа е присоединета кон Бугарија, поради што Србија ја напада бугарската држава, но ја губи војната. Од Источна Румелија Османската империја го задржа само градот Крџали и неговата околина, во која тогаш живеат исклучиво Турци и која влегува во составот на Бугарија во 1912 г.
Личности
Пловдив е родното место на повеќе познати личности меѓу кои се и Панаjот Пипков, Апостолос Николаидис, Христо Бонев, Стефка Костадинова, Христо Стоичков и Петар Стоjaнов.
Самуел Словак
Клупска кариера
Во сезоната 2012-13, Словак го предводел Слован до дабл. Тој го напуштил Стадион Пасиенки, сепак, назначен во Либерец.
Меѓународна кариера
Словак го освоил својот прв натпревар за Словачка на 20-годишна возраст, продолжувајќи да се појави на уште 19 натпревари во следната деценија, иако поминал низ голем период на меѓународна неактивност, не играјќи никакви натпревари од 2002 до 2004 година.
Играч
Слован Братислава
Менаџер
Слован Братислава
Јаново (Новодвурски Округ)
Јаново (Janowo) — село во општината Закрочим во Новодвурскиот Округ на Мазовското Војводство, средна Полска.
Во Јаново има старинска тврдина од 1915 година
Фочански бриони
Фочански бриони или само Бриони е мало речно островце на реката Ќехотина кај Фоча во Република Српска.