cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
IC 691
IC 691 — галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 25 март 1889 година од страна на Луис Свифт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 691 е од видот Sab. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,9 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. IC 691 има привидни димензии од 1,3' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 56 м 39,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -13° 46' 28"". Положбениот агол на објектот е во износ од 141°.
Други поделби
Проучување на IC 691 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 28702.
Чиконахуи
Во, ацтечката митологија, Чиконахуи е домашен бог на плодноста.
Блатна желкa
Европска блатна желка (Emys orbicularis), најчесто позната и како Европски блатен терапин е вид на слатководна желка со долг животен век од семејството Emydidae. Видот е ендемичен во Западниот Палеарктик(Европа, северна Африка и југозападна Азија).
Од Европските документи видот е заштитен согласно: Директива за живеалишта 92/43/EEC Анекс II: Животински и растителни видови кои се значајни за Унијата и чија заштита бара определување на посебни подрачја за заштита; Анекс IV: Животински и растителни видови кои се значајни за Унијата и се под строга заштита, Конвенција за заштита на европскиот див свет и природните живеалишта (BERN) – Апендикс II строго заштитени фаунистички видови.
Подвидови
Следните 14 подвидови се признаваат како валидни.
Трином авторитет во заградите укажува на тоа дека подвидот првично бил опишан во друг род освен во Еми.
Етимологија
Името на подвидот eiselti е во чест на виенскиот херпетолог Јозеф Ајзелт(Josed Eiselt) (1912–2001).
Името на подвидот lanzai е во чест на италијанскиот херпетолог Бенедето Ланза(Benedetto Lanza).
Блатна желка во Македонија
Во Националниот Парк Галичица, овој вид е ограничен на мочуришните делови покрај брегот на двете езера. Во рамките на теренските истражувања, присуството на блатната желка е регистрирано во изворите Свети Наум и Стењското блато.
Распространетост и живеалиште
Видот е распространет во поголемиот дел на Европа, со исклучок на северните и централни делови, Западна Азија и Северна Африка. Во раниот пост-глацијален период, европската блатна желка имала многу поширока дистрибуција, може да се најде од северна до јужна Шведска. Во Франција, има шест големи преостанати популации, но сите се влошуваат; тоа е најзагрозениот рептил во земјата. Во Швајцарија, блатната желка била изумрена на почетокот на дваесеттиот век и повторно вратена од 2010 година. E. orbicularis претпочита да живее во мочуришта опкружени со природа и шуми, a обично се среќава во стоечки или слабо проточни води, обраснати со акватични (водни) растенија и бујна водна растителност, како што се бари, езера, реки, канали, блата и ендеци. . Се храни и на угорници. Обично се смета за полуводна, бидејќи нејзините копнени движења можат да се достигнат 1 km, а повремено се случува да патува 4 km, далеку од водата.
Морфологија
Блатна желка е средна по големина желка, а должината на оклопот варира доста низ различни места на живеење, од 12 до 38 cm. Оклопот е темнокафеава до црна, со нијанса на зелена боја. Главата и нозете се украсени со жолта боја. Пластронот(школата на желката) е жолтеникав.
Важен фактори кои влијаат на развојот на E. orbicularis се температурните и топлинските услови. Пријавено е дека се јавуваат диференцијални стапки на раст на истиот вид, вклучувајќи варијација на големината на телото и големината на јајцата, поради варијација на температури во одредени области. Поради очигледниот полов диморфизам, возрасните мажи E. orbicularis секогаш се помали од женките. Кај мажите, помалиот оклоп им нуди поширока подвижност во споредба со женките. Кај жените, поради нивната диференцијална исхрана и навики за потрага по храна, може да има корелација со адаптивниот ефект врз нивната морфологија на черепот и главата.
Диета
E. orbicularis јаде мешана исхрана на растенија и животински материи што може да ја зголеми ефикасноста на процесот на варење. Пријавено е дека диетата кај возрасен започнува како месојадна(карниворна) диета и преминува се' повеќе во тревојадина диета како што старее и расте во големина. Ова е слично на другите сештојади emydidae(семејство на желки) желки. Како што расте E. orbicularis во годините и станува возрасен, количината на потрошувачка на растителен материјал се зголемува за време на периодот по размножувањето. E. orbicularis можеби претпочита помалку енергична храна по сезоната на размножување, временски период каде што поголемиот дел од нејзината енергија се троши за да се опорави од размножувањето.
Гнездење
Повеќето слатководни желки положуваат јајца на копно, обично во близина на водна површина, но откриено е дека некои видови емус ги поставуваат јајцата на растојанија помали од 150м од водата. Потрагата по погодна области за гнездење од страна на возрасни жени може да трае од неколку часа до повеќе од еден ден. Откако ќе ја пронајдат локацијата за гнездото, женките трошат време за изградба на гнездото, поставување јајца и затворање на гнездото што може да трае уште 4 часа.
Верноста во гнездо е одлика што женките блатни желки ја извршуваат со избирање место за гнездење засновано врз неговите еколошки одлики и потоа се враќаат таму за идните експедиции, сè додека локацијата не е променета. Женките E. orbicularis имаат тенденција да се менуваат место за гнездење ако има видливи промени во сегашната средина или поради промени во исхраната. Ако женката ''Е. orbicularis'' мора да префрли од гнездо на гнездо, таа обично ќе избере место во непосредна близина. Покрај тоа, женките исто така можат да положат јајца во напуштено место за гнездење доколку се променат условите за да станат посоодветни за преживување на јајцата. Ако се променат еколошките одлики на местото на гнездење, ова може да влијае на преживувањето на мрестилиштата и нивниот однос. Како резултат на еколошките промени, пример дрвјата што растат и го засенуваат гнездото, ова може да ја смени животната средина и да ја претвори во несоодветна локација за инкубација на јајца. Женките кои не покажуваат верност при гнездење и положуваат јајца во истата област подолг временски период, дури и со еколошките промени, може да создадат големи сооднос на мажјаци бидејќи растењето на растителноста во областите на гнездење остануваат под сенка. Бидејќи полот на овие желки е зависен од температурата, промената на температурата може да произведе поголем број мажи или жени што може да го наруши половиот сооднос.
Периодот на парење е во пролет, а јајцата ги закопуваат на брегот од водното станиште. Инкубацијата на јајцата трае од 65 до 100 дена, во зависност од температурата. Половата зрелост кај мажјаците е помеѓу 6 до 12 години, а кај женките меѓу 14 до 18. Блатната желка главно хибернира во вода, поретко на земја.
Смртност
Климата влијае на преживувањето на младенчињат на E. orbicularis кои штотуку излегле од јајцето. Младенчињата можат да преживеат само под поволни временски услови, но поради нивната големина и долгиот животен век, возрасните E. orbicularis, заедно со многу слатководни желки, имаат балансирана загуба на младенчиња поради климата.
Видот E. orbicularis стана редок во повеќето земји иако е широко распространет во Европа. Изградбата на патишта и возењето на автомобили преку природни живеалишта е можен фактор што и се заканува на популацијата блатни желки. Патните мрежи и сообраќајот честопати носат комплексни еколошки ефекти врз популациите на животни, како што се уништување на природните живеалишта и создавање бариери за движење на животните. Смртноста на патот најверојатно се должи на женките кои се решаваат своите гнезда да ги направат во близина на патиштата, што претставува потенцијална опасност и за младите. Младите блатни желки што се движат по патиштата најверојатно ќе бидат убиени и ќе ги доведат во опасност идните популации. Иако можноста патиштата да бидат главна причина за смртноста на блатните желки е редок феномен, неопходен е долготраен мониторинг.
Воведени егзотични видови како што се Trachemys scripta scripta и Trachemys scripta elegans(црвеноушеста желка), познати обично како желки од Флорида, исто така го доведуваат во опасност вид Emys,од кои потекнуваат, во многу делови на Шпанија (а можеби и во други делови на јужна Европа), бидејќи овие егзотични желки се поголеми и потешки од првичните блатните желки. Вообичаениот животен век на блатните желки е 40-60 години. Може да живее и над 100 години, но таквата долговечност е ретка.
Паразити
E. orbicularis е домаќин на неколку видови паразити, вклучувајќи Haemogregarina stepanovi, моногенена од родот Polystomoides, васкуларни трематоди од родот Spirhapalum и многу видови нематоди.
NGC 6990
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6990 се споменува и како ESO 187-43, IRAS 20562-5545.
Откривање
Објектот е откриен на 9 јули 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6990 е од видот Sa. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,4 m/лм2. NGC 6990 има привидни димензии од 1,2' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 20 ч 59 м 57 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -55° 33' 43"". Положбениот агол на објектот е во износ од 0°.
Други поделби
Проучување на NGC 6990 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 65862. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 437; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8796. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Користена литература
""Southern Galaxy Catalogue"", Austin, Texas: University of Texas Monographs in Astronomy No. 4, 1985. (152,564)
Комбрит
Комбрит (Combrit, Kombrid) — општина во департманот Финистер во Бретања на северозапад на Франција.
Бретонски јазик
Во 2008 година општината донела план за промоција на бретонскиот јазик.
Чокангакански јазик
Чокангаканскиот (ѕонгка: ཁྱོད་ཅ་ང་ཅ་ཁ་; Вајли: Khyod-ca-nga-ca-kha), познат и како курсмадкански, мапекански или цаманшки, е тибетски јазик од поголемото јазично семејство на синотибетски јазици. Јазикот го зборуваат околу 20.000 луѓе во Кури Чу во источен Бутан. Чокангаканскиот е сестрински јазик на ѕонгка. Поради големиот асимилаторски притисок јазик да се претопи во ѕонгка, довело до губење на куричускиот јазичен супстрат.
Чиконахуиехекатл
Чиконахуиехекатл е ацтечки бог, кој е поврзан со создавањето.
Среден Андамански Остров
Средниот Андамански Остров е остров кој му припаѓа на Андаманскиот Архипелаг. Тој ѝ припаѓа на административната област на Северниот и Средниот Андамански Остров и е дел од Сојузните територии на Андаманските и Никобарските Острови на Индија.
Географија
Овој остров бил погоден од цунамито предизвикано од земјотресот во Индискиот Океан на 26 декември 2004 година, но катастрофата била значително помала во споредба со околните острови.
Администрација
Овој остров административно ѝ припаѓа на Мајабундер и Рангат областа.
Демографија
Населението на островот главно го сочинуваат бенгалски, тамилски и кералитски доселеници. Домородното население го сочинуваат бројни припадници на племето Џарава. Главно занимање на населението е земјоделство и сточарство.
Главен град е Рангат, со 10.000 жители, а други поголеми градови се Мајабундер (5556 жители), Бакултала (4454 жители), Бинбутала (3063 жители) и Кадамтала (3008 жители).
Според пописот во Индија од 2011 година, островот е населен со 55.632 жители, од кои писмени се околу 76% од населението.
Димитар Мираковски
Димитар Мираковски (роден на во ) — македонски поранешен кошаркар и репрезентативец. Мираковски е тренер на екипата на Работнички од Скопје, во Првата македонска кошаркарска лига. Тој е висок 177 см и играл на позицијата разигрувач.
Среден Андамански Остров
Туризам
Островот има убави водопади и прекрасни плажи. Посетителите можат да уживаат во кампување, пешачење, нуркање и други возбудливи водени спортови.
Димитар Мираковски
Клупска кариера
Мираковски својата почетна кариера ја започнал во домашното првенство на Македонија, поминувајќи низ повеќе клубови. Својата интернационална кариера ја започнал во косовското првенство, а има настапувано и во бугарското првенство во кошарка, како и во грчкото. За сезоната 2010/11, Мираковски потпишал за Работнички по третпат во кариерата Таа сезона, Димитар го освоил Купот на Македонија 2011, а на крајот бил вицепрвак во Првенството. Во февруари 2014 година, Мираковски го напуштил Кожув. Мираковски за сезоната 2015/16, продолжил да настапува во Работнички. Димитар и за сезоната 2017/18 продолжил да игра во Работнички. Мираковски со Работнички станал вицепрвак во Купот 2018. За време на првиот натпревар во финалето во Првенството, Мираковски се здобил со повреда на задната ложа на левата нога и со тоа го пропуштил остатокот на финалето 2018. Но Мираковски сепак станал освојувач на Лигата, за првпат, бидејќи Работнички победил во финалето. Со Работнички, Мираковски го освоил Купот 2019, додека во Првенството 2018/19 бил вицепрвак. Во летото 2019 година, Мираковски се пензионирал како активен кошаркар и станал главен тренер на екипата на Работнички.
Репрезентативна кариера
Мираковски бил дел од Македонската кошаркарска репрезентација, која учествувала на Евробаскет 2009 и Евробаскет 2011 година.
Приватен живот
Во октомври 2015 година, Димитар се оженил со Маја Котева во родната Струмица.
Мајкл Расел
Мајкл Расел е американски тенисер.
Тибетска сина мечка
Тибетската мечка или Тибетската сина мечка (Ursus arctos pruinosus) е подвид на кафеавата мечка (Ursus arctos) кој живее во Тибет. Позната е и под името Хималајска сина мечка, Хималајска снежна мечка или Тибетска кафеава мечка. Овој подвид претставува една од најретките мечки и многу ретко може да се забележи во природата. Во западниот свет оваа мечка е речиси непозната, се што се знае за неа е добиено преку изучување на крзното и примероци од коски. За првпат е класифицирана во 1954 година. Тибетската сина мечка се смета за можна инспирација за легендата за Јети. Во 1960 експедицијата која била во потрага по докази за постоењето на Јети, водена од Сер Едмунд Хилари, донела две парчиња крзно кое од мештаните било идентификувано како „крзно на Јети“. Сепак после научните истражувања било утврдено дека крзното всушност припаѓа на Тибетската сина мечка. Иако оваа мечка обично не живее на високите планини каде што се смета дека живее Јети, сепак можно е некои единки да заскитаат во овие региони во потрага по храна или по партнер. Поради малкуте информации со кои располагаат научнците овие шпекулации не може да бидат потврдени. Точниот заштитен статус на овој подвид не може да се определи поради мал број на информации. Сепак е поставен на списокот на заштитени видови. Најголема опасност претставува уништувањето на нивното природно живеалиште и употребата на нивниот жолчен меур во кинеската медицина.
Нут
Во египетската митологија, Нут била божица на небото. Нејзиното име значи ноќ. Некои од титулите на Нут биле Покривачка на небото, Таа што заштитува, Сопственичка на сè, и Таа што држи илјада души. На почеток била божица на дневното небо, но подоцна позната е едноставно како божица на небото. За Нут се велело дека е прекриена со ѕвезди кои ги допираат главните точки на нејзиното тело. Нејзиниот шешир е хиероглифски дел од нејзиното име, налик на котел, кој исто така може да е симбол за матката. Египќаните велеле дека секоја жена е нутрит, мала божица. Нут била божица на небото и на сите небесни тела, симбол на воскреснувањето и реинкарнацијата.
Нут била Себова жена и мајка на Озирис, Сет, Изида и Нефтида. Првобитно била персонификација на небото и го претставувала женскиот принцип кој бил активен во создавањето на вселената. Според едно старо мислење, Себ и Нут постоеле во првобитната водена бездна, заедно со Шу и Тефнут; подоцна Себ станал земја, а Нут небо. Се претпоставувало дека овие две божества (Себ и Нут) се спојувале секоја вечер и дека останале гушнати до утрото, кога Шу ги раздвојувал и ја поставувал Нут како божица на небото, а Себ како бог на земјата. Нут природно е сметана за мајка на боговите и сите живи созданија, и таа и нејзиниот маж Себ биле почитувани како давачи на храна не само на живите, туку и на мртвите. Божицата Нут била претставена како жена преку чие тело патувало сонцето, а понекогаш и како крава; на неа ѝ било посветено дрвото сикомора.
IC 692
IC 692 — галаксија во соѕвездието Секстант, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 9 март 1893 година од страна на Стефан Жавел.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 692 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,5 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,3 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. IC 692 има привидни димензии од 0,7' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 4 м 23,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -5° 40' 42"". Положбениот агол на објектот е во износ од 10°.
NGC 6991/1
NGC 6991/1 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Лебед, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6991/1 се споменува и како WH's cluster.
Откривање
Телото е откриено во 27 септември 1788 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6991/1 е од видот OCL.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 20 ч 55 м 39 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +47° 26' 54"".
Други поделби
Проучување на NGC 6991/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 85; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3579. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 533.
Торинска катедрала
Торинска катедрала (Duomo di Torino или Катедрала „Св. Јован Крстител“ () — католичка катедрала во Торино, северна Италија и седиште на Торинската архиепископија..
Лангобардска црква
Црквата е изградена врз темелите на некогашниот театар од римско време. Првично имало три храма, и тоа едниот на „Св. Спас“, другиот „Пресв. Богородица Домпненска“ и третиот и најважен — „Св. Јован Крстител“. Според некои извори, третоспоменатиот е осветен од Агилулф, лангобардски крал на северна Италија од 591 до 613 г. Во оваа црква во 662 г. е убиен торинскиот војвода Гарибалд во освета на неговата вмешаност во убиството на кралот Годеперт.
Нова катедрала
Овие три цркви се урнати во 1490-92 г. и на нивно место во 1491 г. е отпочната нова катедрала посветена на Јован Крстител. Храмот е изграден по проект на Амедео де Франческо ди Сетињано (наречен и Мео дел Каприно), кој го завршил за седум години. Единствената останата градба од стариот комплекс била камбанаријата изградена во 1469 г. која стои и денес. Во 1515 г. папата Лав X официјално ја прогласил катедралата за митрополија. Подоцна, во XVII век се извршени извесни измени под водство на Филипо Јувара.
Проширување
Зафатот за проширување на катедралата имал за цел да го вдоми Торинското платно во подостојна просторија. Отпочнат е во 1649 г. со доаѓањето на Бернардино Квадри од Рим за да служи на дворот на савојскиот војвода Карло Емануил II. Во својот нацрт, Квадри се надоврзал на претходната замисла на Карло ди Кастеламонте, со овална капела зад певницата. Во 1667 г. Гварино Гварини е поканет да го доврши зафатот. Куполата, се градела цели 28 години поради одложувања, за на крај да биде завршена во 1694 г. под надзор на Марија Јована Савојска, вдовицата на Карло Емануил II.
Џон Мадер
Џон Мадер — американски астрофизичар, космологист и добитник на Нобелова награда за физика за неговата работа на Космичкиот позадински истражувачки сателит (COBE) заедно со Џорџ Смут.
Неговта работа помогнала да се потврди теоријата за Големата експлозија за настанокот на универзумот. Според комисијата за доделување на Нобеловата награда, „проектот COBE може да се смета за почетна точка за космологијата како прецизна наука.“
Мадер е постар астрофизичар при НАСА во Годардовиот центар за вселенски лет (GSFC) во Мериленд и професор по физика на Мерилендскиот универзитет. Во 2007 година, Мадер бил на списокот на 100-те највлијателни луѓе во светот според списанието Time. Во октомври 2012 година, тој бил повторно на списокот на Time во специјалниот број за новите вселенски откритија и како еден од 25 највлијателни луѓе во оваа област.
Мадер е исто така проектен научник за Веб, вселенски телескоп кој треба да бисе лансиран во вселената во L2 не порано од 2018 година.
Експлорер 1
Експлорер 1, прв вештачки сателит на САД. Беше лансиран од базата Кејп Каневерал на 1 февруари 1958. "Explorer" на англиски значи "истражувач". Тежеше 13,97 килограми, од кои 8,3 килограми отпаѓаа на инструментација. Неговиот облик е прилагоден за да може да го собере во ракетата.
Инструментација
Инструментите се наоѓаа во предниот дел од леталото. Поради малиот простор и барањата за што помала маса, најголема важност е придадена на ефикасноста на инструментите во него. Леталото содржеше Гајгер-Милерова цевка, за детектирање на протони и електрони (поголем дел од времето давала повеќесмислени резултати), сензори за температура, акустичен детектор за ударите од микроастероидите во шасијата, и детектор со жичена решетка за истата намена. Инструментите беа напојувани од живини батерии, кои самите тежеле 40% од целата тежина на товарот. Податоците од инструментите беа пренесувани на Земјата преку антени, една 60 миливатна диполна од фиберглас и четири 10 миливатни завртувачки антени, кои работат на 108,00 мегахерци и 108,03 мегахерци соодветно.
Тек и крај на мисијата
На изненадување на експертите од мисијата, Експлорер 1 ја смени својата оска на вртење после лансирањето, поради дисипација на енергијата од флексибилните структурни елементи. Оваа придонело за дполнување на Елуриевата теорија за кинетика на тврди тела после цели 200 години. Гајгер-Милеровата цевка не работела како что треба, односно праќала најразлични резултати за зрачењето околу Земјата. Одлучено е дека ова се случува поради оптовареноста на самиот инструмент со големо зрачење, со што бил откриен Ван Ален радиајацискиот појас, и тоа е прогласено за најголемо откритие во тогашната Меѓународна Година на Геофизика. Овој појас всушност претставува наелектризирани честички заробени од магнетното поле на Земјата. Експлорер 1 испадна од орбита на 31 мај 1970 година.
Надворешни врски :
Експлорер 1 - Астрономски Клуб Куманово
Список на државни водачи во 664 година
Ова е список на државни водачи во 64 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Воздухопловство
Воздухопловство — дејност поврзана со летање во воздушниот простор. Ги вклучува и ги обединува сите човекови активности поврзани со летање со механички уреди, наречени авиони. Поимот воздухопловтсво ги вклучува сите воздухоплови со повеќекратна употреба. Воздухопловството може да биде пилотирано или непилотирано. Во својата прогресивна историја од еден век, воздухопловтсвото многу брзо се развило, во голем број хетерогени видови, а во дивергентни насоки.
Воздухопловтсвото содржи голем број чинители. Од подготовка на специјализиран кадар па сè до излез на воздухопловот од оперативна употреба. Сетоо тоа е пропратено со соодветна инфраструктура
Патот до Ел Дорадо
Патот до Ел Дорадо (The Road to El Dorado) — американски анимиран филм од 2000 година, создаден од DreamWorks Animation, во режија на Бибо Бержерон и Дон Паул. Музиката била создадена од страна на Елтон Џон и Тим Рајс, во соработка со композиторите Ханс Цимер и Џон Пауел. Филмот има заработено 76,4 милиони долари, додека буџетот изнесувал 95 милиони долари.
Содржина
Дејството на филмот започнува во пристаништен град во Шпанија, каде двајца измамници, Тулио (гласот на Клајн) и Мигел (гласот на Брана) фрлаат (наполнети) коцки со морнарите, со намера да ги ограбат, но нивната измама е отркиена. Бегајќи од разбеснетите морнари и од стражарите, тие се сокриваат во две буриња што треба да бидта натоварени на бродот што треба да исплови за Новиот Свет, а со кој командува Кортес. Бродот поаѓа и морнарите ги откриваат измамниците и ги затвораат. Сепак, со помош на коњот Алтиво, тие успеваат да побегнат и со помош на еден чамец пристигаат до копното. Таму, тие наоѓаат камена плоча која се совпаѓа со картата што ја поседуваат, а која го покажува патот до Ел Дорадо. Притоа, тие ја среќаваат убавата девојка Чел (гласот на Перез), која ги слуша како се договараат да грабнат големо богатство од градот и потоа да побегнат во Шпанија. Врховниот свештеник во градот, Цекел-Кан (гласот на Асанте) мисли дека тие се богови и поради тоа во Ел Дорадо им укажуваат највисоки почести. Таму, Тулио и Мигел остро му се спротивставуваат на Цекел-Кан, кој постојано сака да поднесе човечка жртва во нивна чест. Поради тоа, Цекел-Кан започнува да се сомнева во нивното божествено потекло и најпосле, со помош на магија, ја оживува џиновската камена скулптура на јагуар, со намера да ги убие. Сепак, Мигел и Тулио среќно успеваат да се спасат и себеси и градот, а Цекел-Кан паѓа во водениот вител. Привлечен од удобниот живот, Мигел сака да остане во градот, додека Тулио е заинтересиран само за богатството и за Чел и поради тоа меѓу двајцата другари доаѓа до караница. Во меѓувреме, Цекел-Кан ги среќава војниците на Кортес кои ги води кон Ел Дорадо. Додека Тулио и Чел се подготвуваат да си заминат со бродот натоварен со злато, градот се подготвува за борба со војската на Кортес. Тогаш, Мигел му се придружува на Тулио и тие успеваат да ги урнат столбовите на капијата на Ел Дорадо и така да го затрупаат пристапот до градот, но притоа го губат целото богатство. Така, Кортес не успева да го најде Ел Дорадо, а Тулио, Мигел, Чел и Алтиво заминуваат во нови авантури.
Руѓинце
Руѓинце — село во Општина Старо Нагоричане, Кумановско.
Географија и местоположба
Селото е сместено во областа Козјачија, околу 18 км североисточно од општинското средиште Старо Нагоричане. Северно од самото село минува автопатот А2, поточно делницата Куманово - Крива Паланка. Низ источниот дел на атарот, покрај неколку маала минува потокот Ругински Дол.
Историја
Подрачјето на селото е населено уште од железното време, за што сведочи наоѓалиштето Веља Страна.
На почетокот на XX век целото население било под врховенството на Бугарската егзархија. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Ругинци имало 520 Македонци, сите под Егзархијата, и во селото работело бугарско училиште. Според тајна преписка на Бугарскиот конзулат во Скопје, во 1906 г. сите 65 куќи во селото под притисок на српската пропаганда го признале врховенството на Цариградската патријаршија.
За време на Првата светска војна Ругинци имало 437 жители.
Население
Според пописот од 2002 година, во селото Руѓинце имало 75 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 35 жители, од кои 30 Македонци, 1 Србин и 4 лица без податоци.
Родови
Руѓинце е македонско село.
Според истражувањата од 1971 година, родови во селото се:
Иселеништво
После Втората светска војна многу население се иселиле во разни градови од бивша Југославија.
Постари и понови иселеници имало и во Макреш (Младенови), Анѓеловци се иселиле некаде во Србија. А исчезнале и Глогинци.
Мери Едвардс (човечки компјутер)
Мери Едвардс (Mary Edwards; р. 1750 - септември 1815) била човечки компјутер за Британскиот наутички алманах и една од неколкуте жени кои директно ги плаќал Одборот за должини, и која заработувала за живот од научна работа во тоа време. Таа била една од 35. човечки компјутери, кои ја пресметувале позицијата на сонцето, месечината и планетите во различно време од денот, за годишните наутички алманаси, кои се користеле за навигација на море.
Работа
Нејзината ќерка, Елиза Едвардс (1779-1846), исто така, работела како компјутер, од рана возраст најпрво помагала, а потоа самостојно, по смртта на нејзината мајка во 1815 година. Таа продолжила да работи за Наутичкиот алманах сè до 1832 година, од кој датум компјутерската работа била централизирана во Лондон, а во новата канцеларија на ХМ Наутички Алманах немало место за вработени жени, бидејќи правилата на Државна Служба го правеле вработувањето на жените многу тешко.
Малата планета 12627 Марија Едвардс била именувана во нејзина чест.
Чихуакоатл
Во ацтечката митологија, Чихуакоатл е еден аспект на Ламатекухтли.
Расизам во Турција
Во Турција, расизмот и етничката дискриминација се присутни во нејзиното општество и низ нејзината историја, вклучително и институционален расизам против немуслиманските и несунитските малцинства. Ова главно се јавува во форма на негативните ставови и акции од страна на Турците кон луѓето кои не се сметаат за етнички турски народи. Ваквата дискриминација е претежно кон нетурските етнички малцинства како што се Курдите, Зазите, Ерменците, Асирците, Грците и Евреите, како и непријателството кон малцинските форми на исламот како што се Алевитите, Суфитите и Шиитите.
Во последниве години, расизмот во Турција се префрлил кон сириските бегалци и Арапите воопшто.
Преглед
Расизмот и дискриминацијата во Турција може да се пронајдат уште во времето на Отоманското Царство. Во 1860-тите, некои османлиски турски интелектуалци, како што е Али Суави, изјавиле дека:
Со воспоставувањето на Република Турција, немуслиманските граѓани на земјата биле подложени на бројни случаи на дискриминација спонзорирани од државата. На пример, многу немуслимани биле отпуштени од своите работни места и биле одбиени од бирократијата. Законот за државни службеници донесен во 1926 година имал за цел Турцизација на работниот живот во Турција. Овој закон ја дефинирал турската припадност како услов што бил неопходен за лице кое сакало да стане државен службеник. Рани расисти во Турција биле Нихал Атсиз и Реха Огуз Туркан, кои двајцата се натпреварувале со примена на посебен начин во дефинирање на турската припадност. Двајцата биле обвинети во Судскиот процес за расизам, во 1944 година, заедно со други 21 обвинети, меѓу кои биле и Зеки Велиди Тоган и Алпарслан Туркеш. Неколку обвинети биле осудени на затворски казни, но по повторното судење во октомври 1945 година, сите биле ослободени од обвинение. Турското идеалистичко движење е под влијание на гледиштата на Адолф Хитлер за расизмот. Неговата книга „Мојата борба“ (Kavgam), е многу популарна меѓу десничарските политичари и бидејќи Булент Еџевит сакал да ја забрани продажбата во Турција, тие го спречиле тоа.
Во Турција во 2002 година, Министерството за образование донело образовна програма во однос на Ерменците, која била нашироко осудена како расистичка и шовинистичка. Наставната програма содржи учебници во кои биле вклучени фрази како што се „ги уништивме Грците“ и „предавник на нацијата“. Потоа, граѓанските организации, вклучително и Турската академија на науките, објавиле студија во која се жалело за целиот расизам и сексизам во учебниците. Сепак, во извештајот објавен од Меѓународната група за права на малцинствата (МРГ) во 2015 година се вели дека наставната програма во училиштата продолжува да ги прикажува „Ерменците и Грците како непријатели на земјата“. Нурџан Каја, еден од авторите на извештајот, заклучил: „''Целиот образовен систем се заснова на турско потекло. Нетурските групи или не се повикуваат или се наведуваат на негативен начин''“.
Во 2011 година, истражувањето на Пју за глобалните ставови и трендови на 1.000 Турци открило дека 6% од нив имаат поволно мислење за христијаните, а 4% од нив имаат поволно мислење за Евреите. Претходно, во 2006 година, бројките изнесувале 16% и 15%, соодветно. Истражувањето на Пју исто така покажало дека 72% од Турците гледаат на Американците како непријатели, а 70% за жителите од Европа. На прашањето да ја именуваат најнасилната религија во светот, 45% од Турците го цитирале христијанството и 41% го цитирале јудаизмот, а 2% рекле дека тоа е исламот. Дополнително, 65% од Турците изјавиле дека западните народи се „неморални“.
Еден од главните предизвици со кои се соочува Турција според Европската комисија против расизмот и нетолеранцијата (ЕКРИ) е потребата за помирување на силното чувство за национален идентитет и желбата да се зачува единството и интегритетот на државата со правото на различното малцинство групи да ги изразат сопствените сетила за етнички идентитет во Турција, на пример, правото на малцинска група да развие сопствено чувство за етнички идентитет преку одржување на јазичните и културните аспекти на тој етнички идентитет.
Според истражувањето спроведено од Универзитетот Билги, со поддршка на Советот за научно-технолошко истражување на Турција (TÜBITAK) помеѓу 2015 и 2017 година, 90 проценти од младите изјавиле дека не би сакале нивните ќерки да се омажат за некој што е „од друга „група“. Додека 80 проценти од младите рекле дека не сакаат да имаат сосед кој е од „другиот“, 84 проценти рекле дека не би сакале нивните деца да бидат пријатели со деца кои биле од „другата“ група. 84 проценти одговориле дека нема да прават деловни активности со членовите на групата „други“. 80 проценти рекле дека нема да вработат никој што е од „другиот“. Истражувачите спровеле интервјуа лице во лице со млади луѓе на возраст од 18 до 29 години. Кога биле замолени да наведат кои групи сметаат дека се „другите“, тие ги рангирале хомосексуалците на прво место со 89 проценти, атеистите и неверниците на второ место со 86 проценти, луѓето од други вери биле рангирани на трето со 82 проценти, малцинствата со 75 а екстремно религиозните лица се наоѓаат на петтото место со 74 проценти.
Против Курдите
Махмут Есат Бозкурт, поранешен министер за правда во 1930 година ја искажувал супериорността на турската раса во однос на курдската и им дозволувал на неТурците само право да бидат слуги и робови. Масакрот во Зилан во 1930 година  претставувал масакр  на курдските жители на Турција за време на бунтот во Арарат, во кој учествувале 800-1500 вооружени лица. Според дневниот весник „Кумхуријет“ од 16 јули 1930 година, биле убиени околу 15.000 луѓе, а реката Зилан била исполнета со мртви тела. На 31 август 1930 година, дневниот весник „Милијет“ ја објавил декларацијата на турскиот премиер Исмет Инону: „''Само турската нација има право да бара етнички и расни права во оваа земја. Секој друг елемент нема такво право''“. Тие се источни Турци кои биле измамени од неоснована пропаганда и на крајот го изгубиле својот пат“.
Курдите имаат долга историја на дискриминација и масакри кои биле извршени врз нив од страна на турската влада. Една од најзначајните е бунтот во Дерсим, каде што според официјалниот извештај на Четвртиот генерален инспекторат, 13.160 цивили биле убиени од страна на Турската армија, а 11.818 лица биле однесени во егзил, со што населението се осетило во покраината во 1937–38 година. Според Дерсими, многу племиња биле застрелани откако се предале, а жените и децата биле заклучени во фарми, кои потоа запалени. Според Мекдоул, биле убиени 40.000 луѓе. Според извори од курдска дијаспора, над 70 000 луѓе биле убиени.
Во обид да го одрекне нивното постоење, турската влада ги категоризирала Курдите како „планински Турци“ до 1991 година. Оттогаш, курдското население во Турција долго време се обидувало да го вклучи курдскиот јазик како наставен јазик во државните училишта, како и предмет. Неколку обиди за отворање курдски упатства биле запрени од техничка основа. Турски извори тврдат дека управувањето со училишта на курдски јазик било завршено во 2004 година поради „очигледен недостаток на интерес“. И покрај тоа што училиштата на курдски јазик започнале да работат, многу од нив биле принудени да се затворат поради прекумерна регулација од страна на државата. Институтите на курдски јазик биле следени под строг надзор и бирократски притисок. Користењето на курдски јазик како главен образовен јазик е нелегално во Турција. Тоа е прифатено само како предметни курсеви.
Курдскиот јазик е дозволен како предмет на универзитетите, некои од нив се само курсеви за јазик, додека други се дипломирани или постдипломски курдски програми за литература и јазик.
Поради големиот број Турски Курди, последователните влади сметаат дека изразувањето на курдскиот идентитет е потенцијална закана за турското единство, чувство што се засилува по вооружениот бунт инициран од ПКК во 1984 година. Едно од главните обвинувања за културна асимилација се однесува на историското сузбивање на курдскиот јазик од страна на државата. Курдските публикации создадени низ 60-тите и 70-тите години на минатиот век биле затворени под различни правни изговори. По воениот удар од 1980 година, курдскиот јазик бил официјално забранет во владините институции. Во април 2000 година, американскиот конгресмен Боб Филнер зборувал за „ културен геноцид “, нагласувајќи дека „начинот на живот познат како курдски исчезнува со застрашувачка брзина“. Марк Левен сугерирал дека геноцидните практики не биле ограничени на културен геноцид и дека настаните од крајот на 19 век продолжиле до 1990 година. Во 2019 година Дојче Веле објавил дека Курдите сè повеќе биле предмет на насилни злосторства од омраза.
Одредени академици тврдат дека последователните турски влади усвоиле постојана програма за геноцид врз Курдите, насочена кон нивна асимилација. Сепак, хипотезата за геноцид останува малцинско гледиште меѓу историчарите и не е одобрена од ниту една нација или поголема организација. Десмонд Фернандес, виш предавач на Универзитетот Де Монтфорт, ја разградува политиката на турските власти во следниве категории:
Во јануари 2013 година, турскиот парламент донел закон со кој се дозволува употреба на курдски јазик во судовите, иако со ограничувања. Законот бил изгласан со гласови на владејачката АКП и прокурдската опозициска партија за права БДП, против критиките од секуларната партија ЦХП и националистичката МХП, а пратениците на МХП и ЦХП за малку ќе се судриле со пратениците на БДП во врска со законот. И покрај нивната поддршка во парламентот, БДП била критички настроен кон одредбата во законот обвинетите да плаќаат за надоместоците за превод и дека законот важи само за говорна одбрана на суд, но не и за писмена одбрана или претходна постапка на истрагата. Според еден извор, законот не е во согласност со стандардите на ЕУ. Заменик-премиерот на Турција Бекир Боздаг одговорил на критиките кон законот од обете страни велејќи дека хонорарите за обвинетите кои не зборуваат турски ќе бидат платени од државата, додека оние што зборуваат турски сепак претпочитаат да зборуваат на суд во друг јазикот ќе мора сами да ги плаќаат давачките. Европскиот комесар за проширување Штефан Филе го поздравил новиот закон.
Во февруари 2013 година, турскиот премиер Реџеп Таип Ердоган за време на состанокот со муслиманските лидери изјавил дека има „позитивни ставови“ во врска со имамите кои држат беседи на турски, курдски или арапски јазик, според најчесто зборуваниот јазик меѓу присутните во џамијата. Овој потег добил поддршка од курдските политичари и групите за човекови права.
Против Арапите
Турција има историја на силен антиарабизам, кој бележи значителен пораст заради сириската бегалска криза. Дневниот весник Харец објавил дека антиарапскиот расизам во Турција влијае главно на две групи; туристи од Заливот кои се одликуваат како „богати“ и сириските бегалци во Турција. Харец исто така објавил дека анти-сириското расположение во Турција метастазира во општо непријателство кон сите Арапи, вклучувајќи ги и Палестинците. Заменик-претседателот на партијата на доброто предупредил дека Турција ризикува да стане „земја од Блискиот Исток“ поради приливот на бегалци.
Против Ерменците
Иако било можно за Ерменците да постигнат статус и богатство во Отоманското Царство, како заедница, тие добиле статус на граѓани од втор ред (според Милетскиот систем) и се сметале за фундаментално туѓи поради муслиманскиот карактер на османлиската општеството. Во 1895 година, барањата за реформа меѓу ерменските поданици на Отоманското Царство довеле до одлука на султанот Абдул Хамид да ги потисне како резултат на масакри во Хамидија, во кои биле убиени до 300.000 Ерменци и многу повеќе биле измачувани. Во 1909 година, масакрот врз Ерменците во градот Адана резултирал со низа анти-ерменски погроми низ целиот округ што резултирало со смрт на 20.000-30.000 Ерменци. За време на Првата светска војна, османлиската влада масакрирала помеѓу 1 и 1,5 милиони Ерменци во т.н. Ерменски геноцид. Позицијата на сегашната турска влада е дека Ерменците кои загинале биле жртви на очекуваните воени тешкотии, цитираните жртви се протерани и дека настаните во 1915 година не може да се сметаат за геноцид. Оваа позиција е критикувана од меѓународни научници за геноцид, и од 28 влади, кои имаат резолуции со кои се потврдува геноцидот.
Терминот познат како „Дваесетте класи“ била политика што ја користела турската влада за регрутирање на машкото нетурско малцинство, главно составено од Ерменци, Грци и Евреи за време на Втората светска војна. Сите дваесеттина класи се состоеле од машко малцинство, вклучително и старешини и ментално болни. Ним не им било дадено оружје и доста често не носеле ниту воени униформи. Овие немуслимани биле собрани во трудовите баталјони каде што не биле запишани Турците. Наводно биле принудени да работат под многу лоши услови. Преовладувачкото и раширено гледиште за ова прашање било дека Турција сакајќи да учествува во Втората светска војна, однапред ги собрала сите неверодостојни нетурски мажи што се сметале за „петта колона“. Варлик Вергиси („Данок на богатство“ или „Данок на капитал“) претставувал турски данок што се наметнувал на богатите граѓани на Турција во 1942 година, со наведената цел да се соберат средства за одбрана на земјата во случај на евентуален влез во Втората светска војна. Предлог-законот за еднократен данок бил предложен од владата на Шукру Сараџоглу, а актот бил усвоен од Турскиот парламент на 11 ноември 1942 година. Данокот се однесувал на основните средства, како што се земјиште со имот, сопственици на згради, брокери за недвижнини, деловни активности и индустриски претпријатија на сите граѓани, вклучително и на малцинствата. Сепак, оние кои пострадале најтешко биле немуслиманите односно Евреите, Грците и Ерменците кои контролирале голем дел од економијата, иако Ерменците биле највисоко оданочувани.
Некои тешкотии кои во моментов ги доживува ерменското малцинство во Турција се резултат на анти-ерменскиот став на ултра-националистичките групи како што се „Сивите волци“. Според Групата за малцински права, додека владата официјално ги признава Ерменците како малцинства, но кога се користи во јавноста, овој термин означува статус од втора класа. Во Турција, терминот „Ерменец“ честопати се користел како навреда. Децата се учат на млада возраст да ги мразат Ерменците и „Ерменците“ и неколку лица се гонети затоа што ги повикале јавните личности и политичарите како такви. Во февруари 2004 година, новинарот Хрант Динк објавил ерменски текст во ерменскиот весник „Агос“ со наслов „Тајната на Сабиха Хатун“ во кој поранешна жителка на Газиантеп, Хрипсиме Себилџијан, тврди дека е внука на Сабиха Ѓукчен, што значи дека турскиот националистички херој Ѓукчен имал ерменско потекло. Самата идеја дека таа може да биде Ерменка предизвикало бура низ цела Турција, а и самиот Динк дури се нашол на удар, пред се од колумнисти на весници и турски ултра-националистички групи, кои ја означиле како предавник. Испраќањето на американскиот конзул, објавено од Викиликс и напишано од официјален претставник од конзулатот во Истанбул, забележал дека целата афера „открива грда низа расизам во турското општество“.
Во 2004 година, Белге Филмс, филмски дистрибутер во Турција го повлекол објавувањето на филмот „Арарат“ на Атом Егојан, кој се однесува на Ерменскиот геноцид, откако добил закани од организацијата „Сиви Волци“, ултра националистичка организација. Оваа организација стоела зад слични кампањи со закани против ерменската заедница во минатото. Во 1994 година, е-пошта со омраза потпишана од организацијата „Сиви Волци“, била испратена до ерменските бизниси и приватни домови во кои се опишани Ерменците како „паразити“ и дека масакрите од минатото ќе продолжат. Писмата завршувале и со зборовите: „''Не заборавајте: Турција им припаѓа само на Турците. Ние ќе ја ослободиме Турција од оваа експлоатација. Не принудувај не да те испратиме во Ереван! Затоа, заминете сега, пред да го направиме тоа! Или во спротивно, ќе се сруши, како што рече нашиот премиер (Тансу Чилер.), За да: „или ќе му ставите крај на тоа, или во спротивно ќе го сториме тоа“. Тоа е последно предупредување''! “ Хрант Динк, уредникот на неделниот ерменски весник „Агос“, бил убиен во Истанбул на 19 јануари 2007 година, од Огун Самаст. Тој, наводно, дејствувал по наредба на Јасин Хајал, милитантен турски ултра-националист. За неговите изјави за ерменскиот идентитет и ерменскиот геноцид, Динк бил гонет трипати според членот 301 од турскиот кривичен законик за „навреда на турската припадност“. Тој исто така добил бројни смртни закани од турски националисти кои го гледале неговото „иконоборно“ новинарство (особено во врска со ерменскиот геноцид) како чин на предавство.