cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Втора фудбалска лига на Македонија 1995/1996
Втората фудбалска лига на Македонија 1995/1996 - 4. издание на Втората фудбалска лига на Македонија. Сезоната започнала во август 1995 и завршила во јуни 1996. Во оваа сезона прваци биле Брегалница од Штип и Шкендија од Тетово.
Селце (Литија)
Селце (словенечки: Selce) — населба во Општина Литија во средна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Засавскиот статистички регион.
Дуќан на ул. „Борка Талески“ бр. 25а (Прилеп)
'''Дуќан на ул. „Борка Талески“ бр. 25а''' — дуќан во Старата чаршија во градот Прилеп. Објектот е заведен како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра на Министерството за култура.
Талвенден
Талвенден (Thalwenden) — општина во округот Ајхсфелд, во Тирингија, Германија.
Знаме на Сеута
Знамето на Сеута е црно-бело со грбот на Сеута во средината. Знамето е слично со знамето на Лисабон во сеќавање на освојување на Сеута од страна на Португалците во 1415 година.
Гехад Гриша
Гриша станал ФИФА судијата во 2008 година. Тој ја делел правдата во квалификациите за ФИФА Светското Првенство 2014 година, , Африканскиот Куп на Нациите 2013, и 2015.Тој бил избран како судија за  ФИФА Светското Првенство во Русија во 2018 година.
Дрезга (Лопате)
Дрезга — археолошко наоѓалиште во кумановското село Лопате. Претставува населба од римското време.
Се наоѓа на 1 км северозападно од селото, на голем простор од десната страна на патот за селото Матејче. Наоѓалиштето е познато во археолошката литература од многу одамна. Имено, Н. Вулиќ објавил повеќе камени споменици (капител, делови од натписи и ара посветена на Митра), М. Кокиќ објавил вотивен споменик посветен на Митра, со натпис во кој се споменува Станицата Ламуд, а и подоцна, со археолошките рекогносцирања за археолошката карта, овде и во селото Лопате се утврдени нови археолошки наоди и градежен материјал. Со истражувачката интервенција на Музејот на Македонија, во 1979 г. се откриени 6 гроба со закопани покојници, од типот циста, во чии конструкции биле вградени надгробни стели од II-IV век со латински натписи од приватен карактер.
Наодите се чуваат во Музејот на Македонија во Скопје и во Народниот музеј во Куманово.
Пропаста на српското царство (песна)
Пропаста на српското царство (српски: Пропаст царства српскога) е српска епска (јуначка) песна. Песната прв ја запишал Лукијан Мушицки, кој ја слушнал од непозната слепа жена од Гргуревац и потоа му ја испратил на Вук Караџиќ.
Содржина
Од Ерусалим полетал свети Илија, претворен во сокол, кој пристигнал во Косово. Во устата, тој носел писмо од Богородица до царот Лазар во кое таа го прашала дали ќе се определи за царството небесно или за земното царство. Царот Лазар се определил за небесното царство и изградил црква, а потоа собрал војска со која ги нападнал Османлиите. Во битката херојски погинале Југ Богдан со неговите девет сина, Гојко и Угљеша Мрњавчевиќ, ерцегот Степан и кнезот Лазар кого предал Вук Бранковиќ.
Ерих фон Дригалски
Ерих Дагоберт фон Дригалски (Erich Dagobert von Drygalski, Калининград, 9 февруари 1865 - Минхен, 10 јануари 1949) — германски географ, геофизичар и истражувач.
Животопис
Дригалски на возраст од 17 години почнал да учи математика и физика во Кенигсберг. Помеѓу 1887 и 1891 година тој бил асистент на геодетскиот институт во Берлин при седиштето на меѓународното мерење во Берлин.
Тој водел две многу значајни експедиции на Гренланд во 1891 и 1893 година, организирани од Берлинското географско друштво. Во 1898 година работел како асистент професор по географија и геофизика. Истата година тој бил член на германската комисија формирана со цел да се истражува Јужниот Пол.
Прва германска експедиција на Антарктикот
Од 1901 до 1903 година, Дригалски ја предводел првата германска експедиција на Јужниот Пол. Во експедицијата учествувале 32 лица, од кои пет биле научници.
Список на филозофи
Азбучниот список на филозофи е толку голем што мора да се подели на повеќе страници. Доколку барате филозофи по народност, предмет или временски период, погледнете ги заглавјата подолу.
Туралевски манастир
Местоположба
Се наоѓа десно од регионалниот пат 2247, на посебен асфалтен пат кој се двои од Р2247.
Градби
Во склоп на манастирот влегуваат една црква, конак, чешма и помошни објекти.
Црква „Св. Петка“
Црквата е единствениот храм во манастирот.
Шингирлау (округ)
Шингирлау е округ во Казахстан во покраината Западен Казахстан. Центар е градот Шингирлау.
Знаме на Мелиља
Знамето на Мелиља, шпанска енклава во Северна Африка има сина позадина со грбот на Мелиља во центарот.
Астрономски каталог
Астрономски каталог — список или табела на астрономски објекти, групирани по ист тип, морфологија, потекло, средство на пронаоѓање или начин на откривање. Се изработуваат со извидување и попишување на објектите на небото.
Даунов синдром
Даунов синдром, трисомија 21 или трисомија Г — хромозомско нарушување, предизвикано од екстра генетички материјал во 21 хромозом. Откриен е во 1866 година од лекарот Џон Ленгдон Даун кој работел со луѓе со интелектуални пореметувања. Тој забележал дека дел од неговите пациенти биле толку слични што лесно можело да се претпостави дека се деца од исти родители. Тој забележал дека овие лица поседуваат широко, сплеснато лице, дебел јазик, мал нос и биле ментално ретардирани. Подоцна ова генетско хромозомско пореметување е наречено Даунов синдром, а негова причина се одредени грешки во клеточната делба пред оплодувањето. Медицински гледано, Дауновиот синдром се нарекува Трисомија 21.
Всушност тој претставува облик на хромозомопатија, односно грешка во комбинацијата на хромозомите во 21 пар на хромозоми, која настанува при клеточната делба на новиот плод. Имено, при делбата на двата хромозома од едниот родител и двата хромозома од другиот родител, наместо во плодот да се појават два хромозома, се појавуваат три. Одредени научници сметаат дека таквата грешка е последица на неправилната делба на хромозомите, додека други сметаат дека станува збор за генетска аномалија, односно наследно пренесување од некои претходни генерации – предци од семејството. Доколку трисомијата се појавува во сите клетки станува збор за лице со класичен даунов синдром, а доколку се опфатени само поедини клетки станува збор за лице со мозаичен даунов синдром.
Менталната ретардација кај овие луѓе може да се движи од лена до средна(умерена). Малкумина од нив имаа тешка ментална ретардација.Застапеноста на дауновиот синдром е 1 на 800 или 1000 раѓања. Оваа ментална ретардација може да се открие за време на бременоста на жената, преку амниоцентеза.
Иако некои од физичките недостатоци неможат да бидат надминати, соодветната образование и грижа може да го подобри квалитетот на живот кај овие луѓе.
Особености
Луѓето кои живеат со Даунов синдром може да ги имаа сите или некои од следниве одлики: микрогенија (ненормално мала брада), мускулна хипотонија (слаба мускулна маса), рамна носна коска, неправилен раст на забите, намален обем на главата, карактеристични брчки на рацете, испакната јазик (како резултат на малата усна празнина), краток врат, бели точки на ирисот, проблеми со срцето и голем простор помеѓу првиот ножен прст и тој до него. Ментално гледано луѓето кои живеат со овој синдром имаат менатална ретардација која се движи во граница на: блага ретардација –IQ од 50 до 70, средна ретардација –IQ од 35 до 50. Луѓето кои имаат мозаичен даунов синдром имаат за 10 до 30 бода повисок коефициент на интелегенција. Медицинските последици кои ги прдизвикува овој синдром се најразлични и можат да влијаат на функцијата на било кој орган или телесен процес. Здравствениот аспект на Дауновиот синдром ги опфаќа превенирањето и антиципирањето на ефектите предизвикани од оваа состојба, препознавање на компликациите кои настануваат од истиот, раководење со поединечните симптоми и општа помош на лицата кои живеат со Даунов синдром и нивните семејства. Кај Дауновиот синдром, во зависност од третманот, развојот може да биде од тешка ментална ретардација до лесна ментална, а во поново време и гранични случаи. Со други зборови, доколку со овие лица се почне да се работи од мали нозе се постигнуваат големи резултати во нивниот напредок. Дауновиот синдром може да резултира со неколку различни генетски механизми. Овие резултати зависат од самите гени и интеракциите со околината. При самото раѓање не е возможно да се воочат симптомите на кои личноста со Даунов синдром ќе ги развива во текот на својот живот. Некои проблеми се присутни од самото раѓање, како на пример срцеви заболувања. Некои се манифестираат подоцна, како на пример епилепсијата. Најкарактеристичните манифестации на Даун синдром се цртите на лицето, болести на срцето, низок раст, проблеми со штитната жлезда и Алцхајмерова болест. Во другите не толку сериозни заболувања се вкучуваат: леукемијата, епилепсијата и намалениот имунитет. Од друга страна, здравствените придобивки се однесуваат на тоа дека луѓето кои имаат Даунов синдром потешко заболуваат од злоќудни болести, со исклучок на леукемија и рак на тестиси. Исто така кој овие луѓе намалена е и веројатноста за заболување од диабетис и артерио склероза.
Интелектуален напредок
Инетлектуалниот напредок кај децта со даунов синдром е многу различен.При раѓањето неможат да се предвидат способностите кои ќе ги носи еден поединец. Идентификацијата на најдобрата метода на учење започнува многу брзо после раѓањето преку програмите на рана интервенција. Бидејќи децата со овој синдром имаат многу различни таленти и способности, нивниот успех на училиште исто така, може многу да се разликува, со што се истакнува потребата за поединечна евалуација на децата. Когнитивните проблеми кои ги имаат децта со Даунов синдром, често се сретнуваат и кај сите други деца. Токму заради тоа родителите можат да ги праќаат своите деца во институции каде се употрабуваат општите образовни програми. Токму на овој начин децата со Даунов синдром доживуваат напредок. Таквиот напредок е особено забележителен доколку децата со Даунов синдром посетуваат редовни градинки и редовни училишта, бидејќи на тој начин ги восприемаат работните, социјалните, културолошките и други навики од своите соученици. Токму затоа и процесот на Инклузија сè повеќе се воведува и применува во повеќето држави во светот. Комуникациските вештини се разликуваат од дете до дете. Децата со Даунов синдром најчесто имаат проблеми со говорот и токму затоа се препорачуваат различни тераппи за да си го подобрат изговорот. Моториката кај овие деца е забавена и честопати го попречува интелектуалниот напредок. Повторно и тука, како и кај интелектуалниот напредок, имаме најразлични случаи.Некои деца почнуваат да одат на 2 години, додека пак други тоа го прават во четвртата година од својот живот. Физикална терапија или учество во програма која што е адаптрирана за ваквите деца, може многу да им помогне во развојот на нивната моторика. Покрај овие проблеми овие личности имаа проблеми со средното уво и токму затоа понекогаш имаат ослабен слух. Во образованието сè повеќе се вклучуваат деца со даунов синдром (за полесно надминување на пречките) и тоа во многу држави повеќе не е табу.
Плодност
Плодноста и кај двата пола(и машки и женски) е намалена. Меѓутоа сепак е возможно да се остави потомство. Грубо пресметано, половина од роденчињата, кои потекнуваат од родители со Даунов синдром, исто така ќе имаат Даунов синдром.
Генетика
Дауновиот синдром е хромозомска аномалија, која се одликува со присуство на екстра генетички материјал во 21 хромозом. Ефектот на одвишокот на генетички материјал влијае различно кај различни луѓе и тоа зависи од големината на генетичкиот одвишок, како и од генетичката историја. Дауновиот синдром може да се појави кај сите луѓе, а некои слични манифестации се забележани и кај одредени видови на животни, како што се шимпанзата и глувците. Типичен човечки кариотип е претставен како 46,XX или XY.Тоа значи дека секој човек има 46 хромозоми. Женските имаат XX, додека мажите имаат XY.
Трисомија 21
Трисомија 21 е предизвикана од непарвилна мејоза(делба). Со оваа неправилна делба половите клетки(гамети-сперматозоиди или јајце-клетка),добиваат екстра копија од хромозомот 21, така гаметите имаат 24, наместо 23 хромозоми.Со комбинација на нормалните гамети од другиот родител, ембрионот сега има 47 хромозоми. Трисомија 21 во 95% од случаите е предизвикувач на Даунов синдром.
Мозаицизам
Трисомија 21 е предизвикана од неправилна делба на гаметите и притоа ги погодува сите клетки во телото. Меѓутоа, некогаш одредени клетки во телото се нормални, а останатите се погодени од трисомија 21.Оваа состојба се нарекува мозаичен Даунов синдром(46,XX/47,XX+21). Ова може да се случи на два начина: неправилна делба за време на раното делење на клетките, ќе доведе до тоа некои клетки да имаат трисомија 21; или ембрион со Даунов синдром поминува низ неправилна клеточна делба и притоа дел од клетките се враќаат во нормален хромозомски ред.Ова е причина за настанување на 1 до 2% на Даунов синдром.
Робертсова транслокација
Екстра хромозомскиот материјал може да биде последица на Робертсова транслокација на кариотипот на еден од двајцата родители. Во овој случај подолгата страна ха хромозомот 21 се прикачува на некои друг хромозом,најчесто хромозомот 14 [45,XX,der(14;21)(q10;q10)]. Личноста со ваква транслокација е нормална. Меѓутоа, при репродукцијата многу е веројатно гаметите да немаат правилна делба и да создаваат екстра генетички материјал.Последица на тоа ќе биде дете со Даунов синдром. Овој вид на настанување на Даунов синдром, уште се нарекува и наследен Даунов синдром. Ова е причината за создавање на 2 до 3 % од случаите на Даунов синдром.
Дупликација на дел од хромозомот 21
Ретко, дел од хромозомот 21 поминува низ дупликација.Ова може да доведе до дуплирање на некои, но не сите гени во хромозомот 21(46,XX, dup(21q)). Ако овој дел е одговорен за физичките и менталните одлики на Дауновиот синдром, поединецот ќе ги покаже тие одлики. Оваа е многу ретка појава.
Епидемологија
Честотата на појавување на Дауновиот синдром е на секое осумстото или илјадито раѓање. Кај околу 95% од овие случаи се работи за трисомија 21. Овој синдром може да се појави кај луѓето од било која етничка група и економска класа. Возраста на мајката влијае врз веројатноста да се роди дете кое има Даунов синдром. Доколу мајката е помеѓу 20 и 24 години, шансата да роди дете со Даунов синдром е едно на 1562. Доколку таа е на возраст од 35-39 додини веројатноста е едно дете во 214.А, пак ако мајката е над 45 години можноста нејзиното дете да се роди со Даунов синдром е 1 на 19. Истражувањата кои се направени во последно време, сугерираат на тоа дека удел во тоа дали новороденчето ќе биде со или без Даунов синдром имаат и годините на таткото(посебно ако таткото е постар од 42 години). Сегашните истражувања покажуваат дека Дауновиот синдром е предизвикан од најразлични влијание за време на формацијата на половите клетки или бременоста.Нема конкретни докази за тоа дека оваа нарушување е предизвикано од однесувањето на родителите (секако невклучувајќи ја возраста) или пак некои надворечен фактор.
Историја
Англискиот лек Џон Ленгдон Даун прв го карактеризира Дауновиот синдром како ментална попреченост, во 1862 година и подоцна во 1866. Поради неговата перцепција дека децата со Даунов синдром делат исти физички одлики со оние од монголската раса, за нив се употребувало името монголоиди.Овие ставови биле поврзувани со расизам и токму затоа почнало да се избегнува употребувањето на ова име. Во дваесеттиот век Даунновиот синдром стана најпрепознатилива ментална попреченост. Повеќето лица со Даунов синдром беа институционализирани, кај само неколку здравствните проблеми беа третирани, додека поголем дел починаа во зародиш или во текот на раното детство.Со почетокот на еугенското движење, 33 држави (од тогажни 48) во САД, започнаа програма за принудна стерилизација на луѓето кои живеат со Даунов синдром. Крајниот тип на оваа јавна политика била акцијата “T4” во нацистичка Германија. Под дејство на судот, јавната згаденост и научните достигнувања овие програми беа укинати по Втората светска војна. До почетокот на дваесеттиот век, причината за Дунов синдром остана непозната.Вообичаените медицински текстови сугериираа дека оваа попреченост е предизвикана од определени наследни актори.Други теории се фокусираа на повредите здобиени при раѓањето. Со откривање на кариотипот во 1950сетите, се овозможи да се идентификуваат промените на хромозомите по број и форма. Во 1959 гдоина Жером Лиџин открил дека Дауновиот синдром е предизвикан од дополнителни хромозоми. Потоа било откриено дека дополнителиот хромозом се создава кај 21 хромозом, сотојба позната како трисомија 21. Во 1961 осум генетичари му предложиле на главиот уредник на “Лансет” дека називот монголоид или монголск идиот има негативна конотација и дека треба да се менува. “Лансет” го поддржал Дауновиот синдром.
Светската Здравствена Организација(СЗО) официјално ја напушти употребата на овој назив во 1965 година. Сепак 40 години подоцна сѐ уште можеме да го сретнеме името монголоизам. Во 1975 година во САД, Националниот здравствен институт, свика конференција за стандардизирање на номенклатурата на сите интелектуални попречености. Употребата на името Даунов синдром( Down Syndrome) е прифатена во скоро сите држави во светот.
Општество и култура
Општеството се залага за лицата со Даунов синдром од гледна точка на различни фактори, како дополнителна образовна и родителска поддршка за подобрување на родителството, знаењата и вештините. Во многу развиени зeмји, од почетокот на 20-от век многу луѓе со Даунов синдром биле сместени во институции или колонии или пак сосема исклучени од општеството. Сепак, од почетокотна 1960-тите родителите и нивните организации, едукаторите и професионалците носеле луѓе со која било форма на ментална или физичка попреченост во општеството колку што е можно повеќе. Таква е првата организација која што се залага за луѓето со Даунов синдром во САД основана од страна на Кетрин Мекги во 1960 година, како и организацијата MENCAP која што се залага за луѓето со ментална попреченост, основана во Велика Британија во 1946 година од страна на Џуди Фрид и Националниот Даунов конгрес. Првиот Светски ден на Даунов синдром е одржан на 21 март 2006 година. Тој ден е прогласен од страна на Европската Даунов синдром асоцијација за време на нивниот европски конгрес во Палма де Мајорка (февруари 2005 година). Во САД, Народното Даунов синдром општество обележува Даунов синдром Месец секој октомври како “ форум за отфрлање на стереотипите, обезбедување на точни информации и подигнување на свеста и потенцијалот на поединецот, со Даунов синдром”, а во Јужна Африка, денот на Даунов синдром се одржува на секој 20 октомври. Организациите како Специјална олимпијада од Хаваи обезбедува долгогодишна обука и спортување за лицата со интелектуална попреченост како Даунов синдром.
Дауновиот синдром и инклузивното образование
Терминот инклузивна едукација се однесува на филозофијата што промовира образование за сите ученици во редовните училишта. Инклузивното образование претставува флексибилна и индивидуализирана поддршка на децата и младите луѓе со специјални образовни потреби во рамките на редовното училиште. Инклузивното образование како интегрална компонента на целокупниот образовен систем што овозможува соодветна образование за сите, ги распознава и почитува различните потреби и способности вклучувајќи ги различните стратегии на учење. Флексибилноста на системот се рефлектира врз методите и материјалите што се користат за да им се овозможи на децата со посебни потреби најефикасен пристап до редовните наставни програми. Секое дете има посебни одлики, интереси, способности и потреби за образование, па така и лицата со потреби за специјално образование треба да имаат пристап до редовните училишта, кои треба да се приспособат за да им излезат во пресрет на специјалните потреби на децата. Во тој контекст редовните училишта сега имаат поголема улога во процесот на обезбедување на образование за деца со специјални образовни потреби, а редовниот образовен систем станува пофлексибилен и поадаптивен. Пред повеќе од десет години и во Република Македонија се стартуваше со процесот на Инклузија. Како пилот училишта беа опфатени неколку основни училишта во која се започна со примена на теоретските постулати на процесот на инклузијата во работата со децата со посебни образовни потреби. За жал процесот на Инклузија не стана законски задолжителен процес, туку делуваше повеќе или помалку стихијно и се базираше само на совесноста и добрата воља на применувачите. Тој, на таков начин, се задржа само во рамките на проект со ограничено времетраење. Овој процес не се примени ни во средното образование, што од самиот почеток навести дисконтинуитет во образованието на лицата со посебни потреби. Имено, децата од основните училишта кои беа опфатени со Инклузија, кои по инерција или по препорака на Заводот за ментално здравје своето образование го продолжуваа во редовни средни училишта, каде инклузивниот процес не беше застапен, одеднаш остануваа препуштени сами на себе во најчувствителниот период од нивниот живот – пубертетот. Со други зборови, процесот на Инклузија не беше поткрепен со потребните предуслови. Не само што истиот се ограничи само на основните училишта, и тоа само на дел од нив, туку изостана и обуката на средината во која овој процес беше применет. На тој начин, овој процес се претвори во процес сам за себе, и на извесен начин како да изостанаа придобивките кои тој требаше да ги донесе.
Користена литература
(The Standard Rules on the Equalization of Opportunities for Persons with Disabilities – United Nations)
Нидервиршниц
Нидервиршниц (Niederwürschnitz) — општина во округот Рудни Планини, во Саксонија, Германија.
Историски архив (Тетово)
Историскиот архив во Тетово работи како подрачно одделение во рамките на Државниот архив на Република Македонија, со адреса на ул. „Цветан Димов“ бр. 1 во Тетово. Одделението Тетово е формирано како „Историски архив за општините Тетово и Гостивар” во 1961 година, а денес територијалната надлежност опфаќа девет општини: Гостивар, Тетово, Брвеница, Боговиње, Желино, Јегуновце, Теарце, Врапчиште, Маврово и Ростуше.
Работата на одделението
Одделението работи во адаптирана зграда и води грижа за 183 иматели на архивски материјал. Во Одделение Тетово има вкупно 701 архивски фонд и збирки. Материјалот пред сè се однесува на периодот по 1944 година, а помал е бројот на документи пред овој период.
Во текот на работата на ова одделение, организирани се архивските изложби:
Одделението е добитник на неколку општествени признанија.
Поважни фондови
Позначајни фондови и збирки се:
Фондовите на основните и средните училишта се застапени од сите општини за кои е надлежно Одделението (1913-1986). Верските фондови се од Православната црква (1887-1937) - архијерејски намесништва, црковни општини, цркви и манастири и од Исламската верска заедница (1930-1944) - вакафски поверенства и имамати. Најстариот документ се наоѓа во Збирката документи на турски јазик од Тетовската каза (1705/1924) и датира од 1705 година.
Лопате (археолошко наоѓалиште)
Лопате — археолошко наоѓалиште во кумановското село Лопате. Претставува некропола од римското време.
Во самото село се најдени повеќе гробови од типот циста со разни прилози и надгорбни стели со латински натписи. Една стела, што се наоѓа во куќата на В. Малиновски, има латински натпис посветен на либрариус што служел во IV Флавиева легија. Се работи за некропола што му припаѓала на населението од малата рурална населба од месноста Прибовце, а можеби и од полизмата на наоѓалиштето Дрезга.
Супурге
Според пописот од 2002 година, селото имало население од 56 жители, со што селото се вбројува во мали села во областа на Конче и Радовиш.
Географија и местоположба
Селото е сместено во областа Јуруклак, на јужните падини на планината Плачковица.
До селото води макадамски пат од селото Прналија, кој во 2021 година бил проектиран да биде асфалтиран.
Северозападниот дел на атарот излегува на вештачкото Тополничко Езеро. Се наоѓа во источниот дел на општината, 3 километри југозападно од селото Коџалија.
Историја
Супурге традиционално е населено од групата Јуруци, кои се најстарите турски доселеници во Македонија, дојдени уште во XIV век.
Стопанство
Атарот на селото зафаќа простор од 4,5 км2, при што преовладуваат шумите со површина од 201 хектар, на обработливото земјиште отпаѓаат 119 хектари, а на пасиштата 118 хектари.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 г. Супурче имало 220 жители, сите Турци.
Според османистот Димитар Гаџанов во 1916 г. во Сјупјурге живееле 105 Турци.
Селото е мало, коешто во 1961 година броело 72, а во 1994 година 61 жител.
Според пописот од 2002 година, во селото Супурге живееле 56 жители, сите Турци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 56 жители, од кои 54 Турци и 2 лица без податоци.
Самоуправа и политика
Во век, Супурге било село во Радовишката каза на Отоманското Царство.
Селото влегува во рамките на Општина Радовиш, која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година со Општина Подареш. Во периодот од 1996-2004 година, селото било исто така во рамките на Општина Радовиш.
Михајло Коцјубински
Михајло Михајлович Коцјубински (Михайло Михайлович Коцюбинський), (17 септември 1864 – 25 април 1913) бил украински писател. Неговите дела го опишувале типичниот украински живот на почетокот на 20 век. Првите дела на Коцјубински биле опишани како пример за етнографски реализам, но неговиот стил на пишување станал сè пософистициран со текот на времето. Така, тој се развил во еден од најталентираните украински импресионисти и модернисти.
Животопис
Тој пораснал во Виница, Бар и неколку други градови и села во Украина. Неговиот татко бил службеник и често патувале. Михајло учел во Шархородското релиско училиште од 1876 до 1880 година. Тој ги продолжил своите студии во Камјанечко-подолската богословија, но во 1882 година тој бил избркан од училиштето поради неговите политички активности за време на социјалистичкото движење. Во меѓувреме, тој зел учество во укранското национално движење.
Смрт
Поради неговите срцеви проблеми, Коцјубински поминал долг период во различни болници, поточно во периодот од 1909 до 1911 година. За време на истиот период, тој ја посетил Грција и Карпатите. Во 1911 година, тој се стекнал со пензијата. Тој се стекнал со пензијата во период кога имал кревко здравје и умрел две години подоцна.
Радгоница
Радгоница (словенечки: Radgonica) — населба во Општина Литија во средна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Засавскиот статистички регион.
Тројца добри јунаци
Тројца добри јунаци (српски: Три добра јунака) - српска епска (јуначка) песна. Песната прв ја запишал Вук Караџиќ, кој ја слушнал од татко му Стефан.
Содржина
Во песната се опишува херојската борба на Бановиќ Страхиња, Срѓа Злопоглеѓа и Бошко Југовиќ за време на Косовската битка. Притоа, Бановиќ Страхиња со еден удар на сабјата сече по дваесет глави, Срѓа со своето копје убива по двајца војници, додека Бошко со коњот ги притиснува Турците кон реката Ситница.
Осврт кон песната
Во песната се опишуваат тројца јунаци од кои секој е „добар јунак“. Така, Бановиќ Страхиња „еднаш со острата сабја мава, со острата сабја и десната рака, па дваесет отсекува глави“. Срѓа Злопоглеѓа потсетува на вреден земјоделец кој сака да ги уништи сите штетници и внимателно, истрајно, со одмерени движења, тој ги набива непријателите на копјето, но не еден по еден, туку по двајца и така ги фрла во реката. Овој неуморен воин со векови бил инспирација на поробениот народ и го повикувал на подвизи.
Удер
Удер (Uder) — општина во округот Ајхсфелд, во Тирингија, Германија.
Медал за заслуги за Македонија
Медалот за заслуги за Македонија е македонско одликување за најразни области животот и работата.
Особености
Има основна кружна форма со димензии од 40мм. Три милиметри надвор од левата страна на габаритот излегува венецот од дабови гранки. На левата страна има стилизиран венец од житен клас. Во централниот дел се издигнува апликација на географските контури на Република Македонија, а под него е испишано „Република Македонија“.
Медалот е изработен од сребро или патинирана бронза во техниката ковање. Носи на соодветна триаголна лента и има минијатурна лента.
Секој орден и медал има соодветна кутија, во одредена боја, која димензионално одговара на димензиите на одликвуањата. На поклопецот на кутијата со златовтиснување е името на одликвуањето. Лентите за ордените се изработени од маорирана свила во пропишаната боја и димензија.
Критериуми
Медалот за заслуги за Македонија се доделува на:
Александар Косарев
Александар Косарев (руски: Александр Борисович Косарьев, роден на ) — руски одбојкар.
Тој е роден во.
Учествувал за Репрезентацијата на Русија на Летните олимписки игри во 2008 година каде освоил бронзен медал.
Баденхаузен
Баденхаузен (Badenhausen) — село и поранешна општина во округот Остероде, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Од 1 март 2013 година е дел од општината Бад Грунд.
Пфафрода
Пфафрода (Pfaffroda) — село и поранешна општина во округот Рудни Планини, во Саксонија, Германија. Од 1 јануари 2017 година претставува дел од градот Олбернхау.
Шалвари
Шалвари — широки, лесни панталони кои, чие користење под влијание на Отоманското Царство, се проширило во балканските земји каде што османлиското влијание било доминантно. Ги носеле и мажи и жени, иако најчесто се класифицирани како делови од женски народни носии. Шалварите потекнуваат од античка Персија, потоа стигнале до балканската територија преку Јужна Азија и бројни земји на Отоманското Царство. Димиите се вид шалвари.
Изглед
Шалварите биле со едноставен крој без џебови, широки во струкот, додека околу глуждовите биле целосно стеснети. Постоеле многу варијации во изгледот на шалварите, така што некаде биле целосно рамен крој, а можело да бидат украсени со реси на дното. Биле правени од бела, црна или темносина ткаенина, украсени со везови со црвен гајтан, додека кај муслиманите гајтаните биле зелени. Тие биле задолжителен дел од женските народни носии, обично биле превиткувани во брчки, а имало и такви за свечени пригоди украсени со ширити и златовезни гајатани.
Марково Кале (Скочивир)
Марково Кале — археолошко наоѓалиште во битолското село Скочивир. Претставува населба од железно време. Се наоѓа на 2,3 км југоисточно од селото, на импозантен рид (кота 1.106) што се издига на десниот брег на Црна Река, пред влезот во кањонот. На зарамнетиот врв се наоѓаат остатоци од утврдување и фрагменти од керамички садови.
Општинска заедница
Органи
Општинските заедници имаат три органи:
Историски
Општинските заедници постоеле и во Прусија, во периодот од 1850 до 1853 година.
Алиреза Фагани
Алиреза Фагани (, роден на 21 март 1978 во Кашмер) — ирански фудбалски судија, кој суди во Про-лигата на Перискиот Залив и е меѓународен судија од 2008 година.
Фагани судел важни натпревари, како што се финалето на Азиската лига на шампиони 2014, финалето на Азискиот куп 2015, финалето на Светското клупско првенство во фудбал 2015 и финалето на олимпискиот турнир во 2016 година.
Мусиќ Стеван (песна)
Мусиќ Стеван (српски: Мусић Стеван) - српска епска (јуначка) песна.
Содржина
Во својот дворец, Стеван Мусиќ пие вино, а потоа легнува да се одмори пред заминувањето на Косово каде треба да земе учество во борбата против османлиската војска. Неговиот слуга гледа дека српската војска оди кон Косово и сака да го разбуди господарот, но сопругата на Стеван го моли да не го буди, зашто сонила лош сон. Сепак, слугата не сака да ја послуша, имајќи ја предвид клетвата на кнезот Лазар. Стеван заминува на Косово каде среќаваат една девојка која штотуку се враќа од реката Ситница, каде видела многу мртви српски и турски војници. Стеван го препознава шлемот кој го носи девојката и, не сакајќи да ја прекрши заклетвата, се вклучува во Битката при што погинува заедно со слугата и со својата војска.
Осврт кон песната
Стеван Мусиќ е јунак кој се плаши од клетвата на кнезот, се подготвува за борбата, но сепак задоцнува на Косовската битка. Неговата сопруга се обидува да го задржи, но тој не се плаши од смртта, а единствената негова мисла е да погине заедно со своите браќа по оружје. Единствено, тој е длабоко несреќен што мора да умре подоцна од другите.
Дневник (дневен весник)
„Дневник“ — прв приватен дневен весник во Република Македонија кој започнал да излегува на 20 март 1996 година. „Дневник“ главно обработувал политички содржини. Основачи на весникот се: Миле Јовановски, Бранко Ѓероски и Александар Дамовски. Кратко по појавувањето, „Дневник“ предизвикал турбуленција на медиумската сцена со тоа што ја спуштил цената на весникот од 30 денари на 5 денари. Ова предизвикало и делумно финансиско пропаѓање на тогашните весници „Нова Македонија“ и „Вечер“.
„Дневник“ повеќе години по ред бил најтиражен весник во Македонија. Во март 2003 г. тиражот на весникот достигнал 100.000 примероци, што било најголем тираж во Република Македонија. Сите меѓународни мониторинзи извршени во тој период во врска со објективното и независно новинарство во Македонија, покажале дека „Дневник“ во тој дел бил убедливо на прво место. Во рамките на весникот излегувале и прилозите „Антена“ (секој петок), „Викенд“ (секоја сабота) и „Огласи“ (секој вторник). На почетокот, издавач на весникот било друштвото со ограничена одговорност „Круг“ ДОО. Од 1999 година, сопственици на „Круг“, покрај Миле Јовановски, Бранислав Ѓероски и Александар Дамовски, биле и Милорад Стојмановски, Злате Лозановски, Владимир Богоев, Бојан Кицуровски и американскиот инвестициски фонд СЕАФ. „Круг“ бил основач на печатницата „ДЕ“, која во тој период го печатела и весникот. Втор основач на „ДЕ“ била печатницата од Кочани, „Европа '92“.
Подоцна, генерални директори на „Дневник“ станале д-р Срѓан Керим и Миле Јовановски, а извршен директор бил Владимир Богоев. Долгогодишниот главен и одговорен уредник Бранко Ѓероски во 2004 го напуштил весникот и преминал во „Време“, по што главен и одговорен уредник била Катерина Блажевска. Од јануари 2012 година сопственик на весникот била фирмата „Орка Холдинг“, а за главен уредник бил назначен Дарко Јаневски.
Мрежното место на „Дневник“ било првото на некој македонски медиум. Во просек, таа страница ја посетувале повеќе од 30.000 читатели, главно од Канада, САД, Австралија, Нов Зеланд и од западноевропските земји. Весникот згаснал поради финансиски проблеми, а неговиот последен број излегол на 13 јуни 2017.
Страде Бјанке
Страде Бјанке (Strade Bianche; службено: Страде Бјанке - Ероика Про) — годишна професионална велосипедска еднодневна трка која се одржува во Тоскана, средишна Италија, започнувајќи и завршувајќи во градот Сиена. Првото издание на трката било во 2007 година, секогаш во првата или втората сабота од март. Името „Страде Бјанке“ (италијански за „бели улици“) потекнува од историските бели патчиња со чакал кои се одлика на трката. Повеќе од 50 километри од трката се одржуваат на такви патишта.
И покрај релативно кратката историја, Страде Бјанке брзо стекнала престиж. Во 2017 година, трката била вклучена по првпат во Светската турнеја. Таа е организиран од RCS Sport и се одржува една седмица пред Тирено-Адријатико како рана пролетна подготовка на калдрмисаните класици во април. Швајцарецот Фабијан Канчелара го држи рекордот по број на победи, со три победи.
Од 2015 година во истиот ден како машката трка се одржува и Страде Бјанке Доне, женска верзија на трката. Настанот е дел од Светската турнеја и се одржува на половина растојание од машката трка и содржи околу 17 километри патишта од чакал поделени на пет сектори.
Монте Паски Ероика
Ероика Страде Бјанке („Херојска трка на патиштата од чакал“) била создадена во 1997 година како гранфондо, рекреативна велосипедска трка единствено за стари велосипеди, на патишта од чакал околу Сиена, настан кој сѐ уште се одржува секоја година еден ден по професионалната трка.
Во 2007 година била одржана и професионална трка, првично наречена Монте Паски Ероика, освоена од Русинот Александар Колобнев. Трката била одржана на 9 октомври; започнала во Гаиоле ин Кјанти и завршила во Сиена. Организаторот RCS ги прашал локалните велосипедски легенди Фјоренцо Мањи и Паоло Бетини да го промовираат настанот. Монте деи Паски, најстарата банка во светот со седиште во Сиена, била главен спонзор на трката првите четири години.
Во 2008 година била префрлена на почетокот на март во календарот, поблизу до пролетниот дел од сезоната на пролетните класици. Швајцарецот Фабијан Канчелара го освоил второто издание. Во 2009 година, организаторите го промениле името на трката во „Страде Бјанке - Ероика Тоскана“, а во 2010 година само во „Страде Бјанке“. Трката, исто така, била продолжена за 9 километри и бил додаден уште еден дел со чакал, зголемувајќи го тој дел на 57 километри.
Страде Бјанке - Ероика Про
Во 2014 година, почетокот на трката бил префрлен во ридскиот град Сан Џимињано. Во 2015 година, името било официјално променето во „Страде Бјанке - Ероика Про“ по создавањето на женската верзија и добивањето категорија 1.HC од страна на Европската турнеја. Од 2016 година, Сиена е домаќин на почетокот и целта на Страде Бјанке. Поради природата на трката и нејзиното место во календарот, на нејзе главно настапуваат возачи кои учествуваат на Тирено-Адријатико и на Милано-Санремо.
Тек
Трката започнува и завршува во градот на УНЕСКО, Сиена. Рутата се состои од 176 километри на ридест терен низ јужниот дел на Тоскана, вклучувајќи девет сектори со чакал, во вкупна должина од 52,8 километри. Целта е на сликовиот Пјаца дел Кампо во Сиена по стрмно и тесно искачување кое води до срцето на средновековниот град. Трката често се одлучува во завршните метри.
Патишта од чакал
Белите патишта од чакал, карактеристични за пејзажот на Тоскана, обезбедуваат посебност на трката. Тие обично се патишта до фармите, наречени „страде бјанке“ или „стерати“ на италијански, вртејќи низ ридовите и лозјата во областа Кјанти. Најдолг и најнапорен сектор е Лучињано д’Асо (9,5 км), како и Ашано (11 км). Некои од секторите се рамни, додека други сектори вклучуваат стрмни искачувања и кривулести спустови, што ги испробува вештините на велосипедистите за искачување и ракување со велосипедот. Положбата и знаењето за рутата често се покажуваат клучни.
Организаторите на трката биле поттикнати од двата светски познати класици, обединувајќи ги посебноста со стрмните искачувања на Трката околу Фландрија и пеколните сектори со калдрма на Париз-Рубе. Често била нарекувана италијански одговор на најиконските еднодневни трки во Фландрија, како што била и претставена преку слоганот во 2015 година: „Најјужниот северен класик во Европа“ (La Classica del Nord più a sud d'Europa).
Возачите кои имаат три победи на Страде Бјанке имаат сектор со чакал наречен по нив. Фабијан Канчелара е првиот возач со свој сектор: секторот 8 во должина од 11,5 километри кај Монте Санте Марие.
NGC 1741B
NGC 1741B — спирална галаксија во соѕвездието Еридан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1741B се споменува и како MCG -1-13-45, Arp 259, VV 524, VV 565, HCG 31B.
Откривање
Објектот е откриен на 6 јануари 1878 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1741B е од видот Sm. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 1741B има привидни димензии од 0,9' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 1 м 35,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 4° 15' 48". Положбениот агол на објектот е во износ од 25°.
Други поделби
Проучување на NGC 1741B е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 16570. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 224; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4758. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1519.
475 п.н.е.
475 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 475. година пред новата ера, 475. од првиот милениум п.н.е., 75. од 5 век п.н.е. и шеста од 470-тите п.н.е.
Нова кејнзијанска економија
Новата кејнзијанска економија (англ.: New Keynesian Economics) претставува современа економска школа, која го поврзува кејнзијанизмот со новите достигнувања на економската теорија. Оваа школа претставува трета генерација во развојот на кејнзијанизмот и се појави во 1980-тите години. Новите кејнзијанци прифатија дел од оправданите критики на новата класична економија, како што се: тезата за рационални очекувања и потребата за обезбедување микроекономски основи на макроекономските модели. Од друга страна, претставниците на оваа школа обезбедија нови докази во прилог на ефикасноста на економската политика. Основните поставки врз кои се темелат моделите на новите кејнзијанци се: поставката за несовршена конкуренција, хипотезата за плати на ефикасноста, хипотезата за хистереза и постоење номинални и реални ригидности во економијата. Најзначајни претставници на оваа школа се: Оливие Бланшар, Лоренс Бол, Грегори Менкју, Дејвид Ромер, Џон Тејлор итн.
475 п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Нова кејнзијанска економија
Несовршена конкуренција
Новите кејнзијанци ја отфрлаат класичната поставка за пазарите со совршена конкуренција, сметајќи дека таа не одговара на реалноста, бидејќи во современите економии, конкурентските пазари со флексибилни цени се јавуваат само како исклучок. Наспроти тоа, најголем дел од фирмите делуваат во пазарни структури кои можат да се опишат преку моделите на несовршена конкуренција. Оттука, моделите кои ги градат новите кејнзијанци вообичаено вклучуваат несовршена конкуренција, каде што фирмата ги одредува цените на своите производи и со така формираните цени излегува на пазарот, каде се соочува со побарувачката.
Поставката за несовршена конкуренција предизвикува многу силни последици во поглед на постоењето одредени ригидности во економијата и во поглед на делотворноста на економската политика:
Хипотезата за плати на ефикасноста
Хипотезата за плати на ефикасноста (efficiency wages) вели дека во реалниот свет не постои хомоген труд, туку одделните работници се разликуваат според квалитетот и продуктивноста на трудот и дека работниците и фирмите имаат асиметрични информации. Така, фирмите не можат точно да ги знаат квалитетите на работниците, ниту пак да направат точна разлика меѓу нив од аспект на ефикасноста. Оттука, просечниот квалитет на трудот на целата фирма е растечка функција на реалните плати. До одредена граница, со пораст на реалните плати, расте ефикасноста на трудот и тоа натпропорционално. Но, ефикасноста на трудот расте до одредена граница, кога фирмата добива најголема ефикасност на трудот, а понатаму, порастот на реалните плати води до помал пораст на ефикасноста на трудот. Реалните плати кои обезбедуваат највисока ефикасност на трудот, односно ги минимизираат трошоците по единица труд се викаат плати на ефикасноста.
475 п.н.е.
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 475 година се протега во 2161 и 2162, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2221 и 2222 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 68. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1130 и 1129 исламска година пред хиџра.
Нова кејнзијанска економија
Хипотезата за плати на ефикасноста
Хипотезата за плати на ефикасноста има силни последици во однос на функционирањето на пазарот на труд. Од една страна, побарувачката на труд на фирмата е определена од платите на ефикасноста, а од друга страна, понудата на труд на работниците е одредена од висината на реалните плати. Оттука, можно е на нивото на платите на ефикасноста да не дојде до совпаѓање на понудата и побарувачката на труд, односно овие плати да не обезбедат рамнотежа на пазарот на труд. На тој начин, оваа хипотеза ја прекинува врската меѓу платите и вработеноста, со што се допушта можноста за постоење несакана невработеност.
Хипотезата за хистереза
Хипотезата за хистереза (hysteresis) е алтернативна теорија на невработеноста, која вели дека рамнотежната невработеност зависи од историјата на тековната невработеност, т.е. денешната природна стапка на невработеност е функција на стапката на невработеност во минатото. Луѓето кои подолго време се невработени, со текот на времето, се навикнуваат на неработење, а истовремено им опаѓаат способностите за работа, така што опаѓа и побарувачката на труд. Во продолжение, според моделите на внатрешни и надворешни лица (insider-outsider models), процесот на одредување на платите е подреден на интересите на фирмата и веќе вработените, така што невработените не се во состојба да понудат труд по пониска плата од платите на веќе вработените.
Оваа хипотеза, исто така, предизвикува силни последици за економската политика, т.е. таа подразбира дека пазарот на труд може да биде во нерамнотежа во долг временски период. Во исто време, економската политика, преку дејството врз агрегатната побарувачка, има големо влијание врз побарувачката на труд, зголемувајќи ја или намалувајќи ја невработеноста, при што, заради ефектот на хистереза, последиците на монетарната експанзија или рестрикција се долготрајни. На тој начин, монетарната политика, независно дали е неочекувана или систематска, може да ја намали природната стапка на невработеност преку зголемување на агрегатната побарувачка.
Номинални и реални ригидности во економијата
Новите кејнзијанци го прифаќаат фактот дека современите економии се одликуваат со постоење на бројни номинални и реални ригидности. На пример, очигледно е дека поголем дел од платите се фиксни во текот на одреден временски период, а исто така, повеќето цени се менуваат бавно, при што, тие полесно се зголемуваат отколку што се намалуваат.