cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Константиј I Цариградски
Роден во Цариград. Се школуал во патријахатските училишта, во Јаш и Киев. Во 1805 година бил избран за архиепископ во Синај, каде начелствувал сè до неговиот избор за патријарх во 1830 година. Се повлекол во 1834 година, продолжил да се занимава со пишување и читање. Починал во 1859 година.
СУ „Кирил Пејчиновиќ“ - Тетово
Основање и развој
Гимназијата била создадена во 1909 година под името „Кирил Пејчиновиќ“. Возобновена била со одлука на Президиумот на АСНОМ од 3 ноември 1944 година, а службено со работа започнала во февруари 1945 година. По основањето го добила името Народна гимназија, потоа Полна гимназија, а во 1956 година, станала Виша гимназија. Од 1960 година, го носи името Гимназија „Кирил Пејчиновиќ“ Тетово.
Каца (филм)
Каца — македонски телевизиски филм снимен во 1999 година во режија на Драган Велјановски. Автори на сценариото се Ацо Видиков и Шенка Колозова. Главните улоги ги играат: Ѓорѓи Колозов, Шенка Колозова, Ацо Видиков, Владимир Ангеловски, Ванчо Петрушевски, Васо Ангелов, Љупчо Настов, Данчо Бањански, Лазар Бараков.
Џевахир (Истанбул)
Џевахир — трговски центар кој се наоѓа во областа Шишли во Истанбул, Турција, на европската страна од градот. Изградбата започнала во 1997 година, а конечно трговскиот центар бил отворен на 15 октомври 2005 година, од страна на премиерот Реџеп Таип Ердоган. На отворањето присуствувале 450.000 луѓе. Објектот е познат и како Şişli Kultur ve Ticaret Merkezi односно Шишлиски културен и трговски центар. Овој трговски центар е најголемите во Европа, а шести по големина во светот.
Џевахир има вкупна површина од 420.000 квадратни метри, а цената за неговата изградба била US $ 250 милиони. Има 343 продавници, од кои некои се на прво место во Турција по продажба на меѓународни брендови; 34 ресторани за брза храна и 14 ексклузивни ресторани. Вклучува и други објекти како: 12 кина вклучувајќи приватен театар и кино за деца. Зградата на 2.500 м2 стаклен покрив го има еден од најголемите часовници во светот, со три-метри високи бројки.
На паркингот има капацитет од 2.500 автомобили. 5.000 луѓе се вработени за одржување на објектот. До објектот лесно може да се стигне бидејќи тој е поврзан до Истанбулското метро. Дневно, Чевахир се посетува од страна на 190.000 купувачи. Тој е отворен секој ден од 10:00-22:00 часот.
Мегленско Езеро
Мегленско Езеро — вештачко езеро во близина на селото Мегленци.
Местоположба
Езерото се наоѓа на околу стотина метри југозападно од селото, на левата страна од патот којшто продолжува до Арматуш.
Јан Лукашијевич
Студирал симболичка логика, историја на логика и металошки проблеми. Тој е особено познат по неговата реконструкција на стоичката логика на Аристотел. Креатор на тривалентна логика во која изјавата може да има една од трите вредности: вистина, лага и можна (неутрална) и четиривалентна логика, во која изјавата може да има една од четирите вредности: вистина, лага, веројатно и неверојатно.
Неговите главни дела се: Елементи на математичката логика, Филозофски белешки со поливалентни системи на сметководство на ставови, Прилог кон историјата на логиката на ставовите, Аристотеловата силогистика од гледна точка на модерната формална логика.
Животот
Тој пораснал во Лавов и бил единственото дете на Павел Лукасијевиќ (Paweł Łukasiewicz), капетан во австриската армија и Леополдин, ќерки на државен службеник. Неговото семејство било римокатоличко.
Телевизиска мрежа (филм)
Телевизиска мрежа продолжува да добива признанија, декади после првото прикажување.
Заплет
Приказната започнува со долгогодишниот главен водител на „Вечерните ЈуБиЕс вести“, кому му остануваат уште две недели во етерот, кој во живо најавува дека на следните вести ќе изврши самоубиство.
ЈуБиЕс веднаш го отпуштаат после инцидентот, но на иницијатива на продуцентите за последен пат го пуштаат во живо за достоинствено да се поздрави со публиката. Напротив, тој ја користи емисијата за да се жали колку животот му е „срање“. Иако има сериозни реперкусии после овој настап, рејтингот на телевизијата неочекувано пораснува, а водителот останува на работа.
Герден
Местоположба
Западно од градот се наоѓа Герденер Берг со врвот Бургберг, кој има височина од 158 метри. Највисока точка во општината е Бентер Берг на запад со 179 метри.
Соседни општини
Герден се граничи со Зелце, Хановер, Роненберг, Венигзен (Дајстер) и Барзингхаузен (почнувајќи од север, надесно).
Градски единици
Градот Герден се состои од следниве места:
Герден (појаснување)
Герден може да се однесува на следниве места во Германија:
117 (број)
117 (сто и седумнаесет) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 116 а претходник на бројот 118.
Клајн Требов
Клајн Требов (Klein Trebbow) — општина во округот Северозападен Мекленбург, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Хоенберг-Круземарк
Хоенберг-Круземарк (Hohenberg-Krusemark) — општина во округот Штендал, во Саксонија-Анхалт, Германија. Се наоѓа околу 17 километри североисточно од Штендал.
Балкански рис
Балкански рис — подвид на евроазискиот рис од от рис (Lynx). Балканскиот рис е национален симбол на Македонија и се наоѓа на монетата од пет денари. Рисот се смета за најголема мачка во континентот. Балканскиот рис бил на работ на истребување. Се проценува дека има околу 100 единки останато. Балканскиот рис започнува да се пари во јануари до февруари, а се раѓаат малите во април.
Особености
Во минатото, рисот бил распространет на целата територија во западните и јужните делови на Македонија, како и на некои планини во источна Македонија.
Со влошување на животните услови балканскиот рис целосно исчезнал од источните делови на Македонија, така што денес може да се најде само во густите шуми и недопрени области во Западна Македонија. Последните податоци за рис во Источна Македонија се од 1924 на планината Плачковица.
Според Мириќ во периодот од 1917 до 1977 година рисот го проширил својот ареал на распространување во Македонија. Во последните триесет години очигледно е дека бројноста на популацијата е во опаѓање, но од неодамнешните литературни податоци не може точно да се утврди во која мера е тоа опаѓање.
Во март 2010 е фатена жива единка на подрачјето на Маврово за која не се знае сè уште на кој подвид припаѓа.
Квекто-
Квекто- (симбол кв, меѓун. q) — претставка на мерни единици во метричкиот систем кој означува фактор од 10−30 или. Воведена е во 2022 година, истовремено со неговата инверзна квета-.
Балкански рис
Законски регулативи
Рисот е животно кое е заштитено со закон во Македонија. Законот за ловство (Службен весник на РМ 20/96) го дефинира рисот како дивеч и го категоризира како заштитен дивеч (Член 12), а неговиот лов е трајно забранет (Член 15). Друг закон,мошне важен за заштитата на дивите животни е Законот за заштита на природата, кој е имплементиран во јуни 2005. Рисот е заштитен и со неколку меѓународни конвенции, кои се ратификувани од Р. Македонија: Бернската конвенција, CITES, EU Habitats & Species Directive.
Квекто-
Буквата „q“ била избрана бидејќи била една од двете преостанати букви што не се користат за други претставки на мерни единици и не се користела вообичаено за други единици. Името „quecto“ е избрано бидејќи започнува со таа буква, и поради малата сличност со грчкиот збор  'десет'; квекто- претставува 1000 –10.
Примери на негова употреба:
Долна Чарлија
Долна Чарлија — село во областа Пелагонија, во Општина Могила, во околината на градот Битола.
Ветар низ тополите
Ветар низ тополите — македонска телевизиска серија од 10 епизоди, во режија на Коле Ангеловски, кој е автор и на сценарио. Главните улоги ги играат: Благоја Чоревски, Владимир Ангеловски и Ѓокица Лукаревски.
Долна Чарлија
Потекло на името
Името на селото потекнува од турскиот збор „чаир“, што означува ливада.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во Пелагонија, во северниот дел на Битолското Поле, во средишниот дел на територијата на Општина Могила. Селото е рамничарско, сместено на левиот брег на Црна Река, на надморска височина од 582 метри. Од градот Битола, селото е оддалечено 25 километри.
Долна Чарлија е мало полско село помеѓу Горна Чарлија на север и Радобор на југ. На неговата западна страна тече Црна Река.
Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Мери, Бостаниште, Ќошојца, Крушки, Арапски Гробишта, Прогон Трапски и Гладно Поле.
Селото е од збиен тип и се дели на три маала: Долно, Горно и Мртвица Маало. Третото маало е најмладо.
Селото се наоѓа во котлината Пелагонија, североисточно од Битола. На север е помалото село Горна Чарлија, а во минатото биле познати како едно село - Чарлија.
Историја
Во првата половина на век се споменува село Чаирли во околина на Битола. Веројатно се однесува за денешните села, Горна и Долна Чарлија. Меѓутоа, мештаните наведуваат дека ова село е основано дури пред околу 200 години. Како основачи на селото се јавуваат предците на денешниот род Цветановци. Подоцна, се доселуваат и другите родови.
Најпрвин, местоположбата на селото била помеѓу коритото на Црна Река и нејзиниот ракав. Но, по повеќе поплави, првобитното место било напуштено и селаните го основале денешното село источнот од ракавот на Црна. Не се знае кога е извршено ова преместување.
Во век, Долна Чарлија било село во Битолската каза на Отоманското Царство.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 10,8 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 950,8 хектари, на пасиштата отпаѓаат 56,6 хектари, додека шуми речиси и да нема.
Селото, во основа, има полјоделска функција.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Долна Чарлија живееле 325 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Долна Чарлија имало 208 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 165 жители, од кои 155 Македонци, 7 Албанци и 3 лица без податоци.
Родови
Долна Чарлија е македонско село.
Родови во селото се: Цветановци (8 к.), најстар род во селото, доселени се однекаде во век; Мантевци (6 к.), и тие се доселени однекаде; Вртковци (8 к.), живееле во Оптичари, па потоа шетале по другите села, и дошле тука; Ибишовци (4 к.), доселени се на крајот од  век од селото Клепач, подалечно потекло од Преспа; Дивогасковци (2 к.), ’Ржаносламовци (7 к.), Павлевци (2 к.) и Ченкаровци (2 к.), доселени се во 1903 година од селото Трап; Бончанци (3 к.), доселени се 1903 година од Бонче; Кулаковци (4 к.), порано се викале Катранџиовци. Изгледа се доселени од некое село во Порече; Шкрепа (1 к.), доселени се од Далбеговци; Ношпалци (2 к.), доселени се од Ношпал; Цапаровци (1 к.), доселени се од Цапари и Поречанци (1 к.), доселени се од Порече.
Самоуправа и политика
Во периодот од 1996 до 2004 година, селото се наоѓало во рамките на некогашната рурална општина Добрушево.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Битола.
Во периодот од 1955 до 1965 година, селото влегувало во рамките на тогашната општина Тополчани.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Будаково, во која селото Долна Чарлија, се наоѓале и селата Алинци, Арматуш, Будаково, Горна Чарлија, Далбеговци, Дедебалци, Добрушево, Мусинци, Ношпал, Путурус, Радобор, Трап и Црничани. Во периодот 1950-1952, селото било дел од Општина Добрушево, во која влегувале селата Горна Чарлија, Долна Чарлија, Добрушево, Мусинци и Ношпал.
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 0181 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште во селото Долна Чарлија. Избирачкото место го опфаќа и селото Горна Чарлија.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 138 гласачи. На локалните избори во 2021 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 143 гласачи.
Иселеништво
Се знае за следниве иселеници: Мармачовци (8 к.) и Мантевци (3 к.), кои живеат во Могила; Карапашовци (3 к.), Чарлинци (1 к.) и Вејкрпа (1 к.), живеат во Долно Оризари; Чарлинци (3 к.), кои живеат во Оптичари; Неделкоски (2 к.), живеат во Биљаник и Кумбулови (1 к.), кои живеат во Долно Српци.
Од ова село има иселено над 300 лица. Најголем дел од нив се имаат иселено во градовите Битола и Скопје, но и во прекуокеанските земји и во Европа.
Хомеостаза
Хомеостаза претставува состојба на одржување на постојана внатрешна рамнотежа на организмот при најразлични надворешни промени. Регулирањето на хомеостаза се одвива преку механизмот наречен „feedback” т.е. повратна врска. Постојат два мехнизма на повратна врска и тоа позитивна и негативна повратна врска.
Позитивна повратна врска
Позитивна повратна врска (positive feedback) е механизам со кој се регулира хомеостазата. Тој функионира на тој начин што при зголемување на присуство на одредена материја, се оди во насока на зголемување на количеството и на друга материја. Типичен пример за позитивна повратна врска е процесот на коагулација на крвта.
Негативна повратна врска
Негативна повратна врска (negative feedback) е механизам за регулација на хомеостазата. Овој механизам функционира на тој начин што зголемување на количеството на некој хормон во крвта, влијае врз одредена жлезда од која се лачи за да се намали неговото лачење или во спротивен случај намалено количество на некој хормон во крвта, доведува до зголемено лачење на истиот.
Демократска унија за интеграција
Демократска унија за интеграција, скратено ДУИ (на Bashkimi Demokratik për Integrim, скратено BDI) — македонска политичка партија која ги застапува интересите на Албанците во Македонија. Таа е најголемата етнички албанска политичка партија и трета најголема политичка партија во државата. Партијата е основана на 5 мај 2002 година, следствено на самоукинувањето на Ослободителната народна армија (ОНА), милитантна организација која била иницијатор на вооружениот конфликт во Македонија во 2001 година. Водачот на ОНА, Али Ахмети, е претседател на партијата од нејзиното основање.
Парламентарни избори
На парламентарните избори во 2002 година партијата освоила 12.1% од гласовите или 70% од албанското гласачко тело и 16 од 120 места во Собранието и го презела профилот – најголема етнички албанска политичка партија во државата. Од 2002 до 2006 година ДУИ учествувала во владејачката коалиција заедно со Социјалдемократскиот сојуз на Македонија (СДСМ) и Либерално-демократската партија (ЛДП).
На парламентарните избори во 2006 година партијата оформила коалиција со Партијата за демократски просперитет (ПДП) и Демократската лига на Бошњаците. Оваа коалиција добила 12.2% од гласовите и 16 собраниски места. Иако ДУИ освоила најголем број на собраниски места меѓу етнички албанските партии, тринаесет, имајќи предвид дека нејзините владини партнери ги загубиле изборите, таа не била поканета да учествува во новата влада од страна на новоизбраниот премиер Никола Груевски. Нејзиното место го зазела втората по големина албанска политичка партија, Демократската партија на Албанците (ДПА). Сепак, по предвремените парламентарни избори во 2008 година, ДУИ се вратила во владата во коалиција со ВМРО-ДПМНЕ на Груевски.
На парламентарните избори во 2011 година ДУИ добила 10.2% од гласовите, освојувајќи 15 места, 3 места помалку од претходните избори. Најдобриот изборен резултат на ДУИ следувал на парламентарните избори во 2014 година кога добила 153,646 гласови или 14.2%, освојувајќи 19 собраниски места, но го добила најлошиот резултат две години подоцна на предвремените парламентарни избори во 2016 година, одржани за време на политичката криза во Македонија, кога добила 86,796 гласови или 7.5%.
Претседателски избори
Ниеден кандидат на ДУИ не успеал да се квалификува во вториот круг на претседателските избори во Република Македонија. Партијата имала свои кандидати за претседател на изборите во 2004 и 2009. На изборите во 2004 година, ДУИ го избрала Гзим Острени за свој кандидат за претседател кој освоил 134.208 гласови односно 14,8% од вкупниот број на гласови. На претседателските избори во 2009 година партијата го кандидирала Агрон Буџаку кој освоил 73.629 гласови односно 7,46% од вкупниот број на гласови
Света Гора (планина)
Света Гора или Атон (Άθως, Атос; Άγιο Όρος) — планина на полуостровот Халкидик, Егејска Македонија.
Опис
Планината е сместена на истоимениот полуостров Света Гора, на кој се наоѓа православната монашка република со своите 20 манастири и мноштво скитови, создадена во X век.
Древното име Атон се споменува од разни антички автори — Аристотел, Херодот, Страбон и други. Според Есхил на Атон е запалена една од осумте клади кои го означиле крајот на Тројанската војна. На неа имало важно светилиште уште во претхристијанско време. Карпите се гнајсови, гранити и амфиболити.
Обрасната е со дабови, костени, јавори и други видови дрвја. Дел е од мрежата на заштитени подрачја Натура 2000 (1270003) и прогласена за орнитолошки важно место (037). Вклучена е во списокот на светско наследство на УНЕСКО (природно и културно) во 1988 г. (454).
Теодеберт I
Теодеберт I (или Тиберт I) (°v. 504, +548) бил крал на Франките, кој владеел на источниот дел на кралството (идна Австразија). Негова престолнина бил градот Трир.
Потекло и почетоци
Теодеберт I е син на кралот на Ремс, Теодорих I и на Суавегота Бургундска.
Во 533 води поход против Визиготите во Септиманија. Го заема Родез, Лодев, еден дел од Битероа, потоа напредува кон Рона, го зазема Узес и под опсада го става Арл.
Крал
Станува крал на Мец во 534 по смртта на неговиот татко и поради тоа морал набрзина да ја прекине опсадата на Арл и да си ги земе своите права. Неговите чичковци Хилдеберт I и Клотер I имале намера да си го поделат неговото кралство, но големите се спротивставиле и го поддржале Теодеберт, кој најпосле бил прифатен од Хилдеберт. Двајцата заедно тогаш тргнале во војна против Клотер, кој побегнал во некоја шума. Додека тој бил под опсада, град ги уништило камповите на неговите непријатели па овие исплашени се откажале од опсадата и склучиле примирје.
Заедно со својот чичко Хилдеберт I Теодеберт го освоил кралството на Бургундите во 534.
Во 536 Остроготите, во војна во Италија против Византијците и во неможност да ја одбранат Прованса, мораат да ја препуштат таа провинција на Франките кои со години се обидувале да ја освојат заради излез на море.
Убиен е од страна на некој бизон во тек на лов во 548. Го оставил своето кралство во наследство на својот син Теодебалд кој го имал со Деотерија.
Брак и деца
Се оженил во 532-533 со Деотерија, со потекло од галороманската аристократија од Оверњ и вдовица на управникот на Кабриера, близу Безје. Таа ги родила :
Откако ја напуштил Деотарија, се оженил со некоја ломбардска принцеза, Визигардис, ќерка на кралот Вако. Веридбата се случила во 533, но Теодеберт во меѓувреме се оженил со Деотерија па затоа ја земал за жена Визигардис дури околу 540. Таа ќе биде мајка на, :
Григориј Турски кажува исто така и дека тој кусо време бил вдовец и се оженил по третпат, но тој не го спомнува името на таа сопруга,.
Флоренс Пју
Флоренс Пју (/pjuː/ PEW; родена на 3 јануари 1996 година) е англиска актерка. Своето актерско деби го имала во 2014 година во драмскиот филм The Falling. Пју се здобила со признание во 2016 година за нејзината главна улога како млада невеста во независната драма Лејди Макбет, освојувајќи ја Британската награда за независен филм. Откако глумела во телевизискиот филм „Кралот Лир“ од 2018 година, таа привлекла пофалби за нејзината главна улога во мини серијата „Малата тапанарка“ и заработила номинација за наградата БАФТА во подем таа година.
Меѓународниот пробив на Пју дошол во 2019 година со нејзините портрети на професионалната борачка Пејџ во биографскиот спортски филм „Борба со моето семејство“, очајна Американка во хорор филмот „Мидсомар“ и Ејми Марч во периодичната драма „Мали жени “. За последната од нив, таа добила номинација за Оскар и награда БАФТА. Пју била наградена со Трофеј Шопар на Канскиот филмски фестивал во 2019 година. Во 2021 година, таа глумела како Јелена Белова во филмот за суперхерои од кинематографскиот универзум на Марвел, Црна вдовица и минисеријата „Хоки“ на Дизни +. Оттогаш таа глумела во трилерот „Не грижи се, мила“ и драмата „Чудото“ (и двете од 2022 година).
Ран живот
Флоренс Пју е родена на 3 јануари 1996 година во Оксфорд од танчерка Дебора и куварот Клинтон Пју. Таа има три браќа и сестри: актер и музичар Тоби Себастијан, актерка Арабела Гибинс и Рафаела „Рафи“ Пју. Во детството боледувала од трахеомалација, што довело до чести хоспитализирања. Семејството се преселило во Сотогранде во Шпанија кога Пју имала три години, надевајќи се дека потоплото време ќе го подобри нејзиното здравје. Тие живееле таму до нејзината шеста година, потоа се преселиле назад во Оксфорд. Исто така, на шестгодишна возраст, Пју ја играла Мери во училишна претстава за раѓање, за која таа зборувала со јоркширски акцент. Таа приватно се школувала во училиштето Вичвуд и во училиштето Сент Едвард, Оксфорд, но не и се допаднало тоа што училиштата не ги поддржувале нејзините актерски амбиции.
Рани улоги (2014–2018)
Додека сè уште студирала во шестата форма, Пју го направила своето професионално актерско деби во драмата „Падот“ од 2014 година, играјќи предвремена тинејџерка наспроти Мејси Вилијамс. Тара Брејди од The Irish Times ја оценила Пју за „извонредна“, додека Оливер Лителтон од IndieWire ја нарекол „впечатлива“. Во истата година, актерката била номинирана за најдобар британски дебитант на Филмскиот фестивал во Лондон BFI, како и за млад британски/ирски изведувач на годината од страна на Лондонскиот круг на филмски критичари. Таа била избрана да портретира пејач-текстописец во пилотот за драмеди Студио Сити, со Ерик Мекормак како татко на ликот, следната година. Пилотот не бил приведен во серија. Пју подоцна го карактеризирала искуството на Студио Сити многу негативно, во светлината на притисоците да го промени нејзиниот изглед. Таа забележала дека „сите работи што се обидуваа да ги променат кај мене – без разлика дали тоа беше мојата тежина, мојот изглед, обликот на моето лице, обликот на моите веѓи – тоа не беше она што јас сакав да го правам или индустријата каде сакав да работам. Мислев дека филмскиот бизнис ќе биде како The Falling, но всушност, вака изгледаше врвот на играта и почувствував дека направив огромна грешка.“
Во 2016 година, Пју глумела во независната драма Лејди Магбет, филм базиран на новелата Лејди Магбет од областа Мценск на Николај Лесков и се појавила во првата серија од детективската серија на ИТВ Марсела. Во првата, таа ја глумела Кетрин, несреќно мажена невеста која станува насилна. Пју ја припишала својата привлечност на делот на нејзината пристрасност за ликови со „збунувачки или барем интересни“ мотивации. Улогата и донело признание на актерката. Таа, исто така, и припишала заслуга на продукцијата за оживување на нејзиниот интерес за кино, откако била обесхрабрена од Студио Сити. Рецензирајќи го филмот за Variety, Гај Лоџ го пофалил нејзиното прикажување на „комплексната трансформација под кожата“ на ликот. За улогата ја добила наградата БИФА за најдобра изведба на актерка во британски независен филм.
Во 2018 година, Пју добила номинација за наградата БАФТА во подем на 71-то доделување на филмските награди на Британската академија. Таа потоа ја глумела Корделија на титуларниот крал Лир на Ентони Хопкинс во телевизискиот филм на Ричард Ејр, Кралот Лир и се појавила во краткиот филм Leading Lady Parts како поддршка на иницијативата на Time's Up. Подоцна истата година, Пју ја портретирала Елизабет де Бург во историскиот филм на Нетфликс, „ Кралот одметник“, со Крис Пајн како Роберт Брус. Чарлс Брамеско од „Гардијан“ смета дека е „одлична и покрај нејзината неблагодарна улога“. Таа потоа глумела во адаптација на мини-серија од шест дела на шпионскиот роман на Џон ле Каре „Малата тапанарка“, во која глумела актерка која се вплеткува во заговор за шпионажа во 1970-тите. Нејзиниот настап беше проследен со пофалби. Иако поделен во однос на серијата севкупно, Ричард Лосон од Vanity Fair и' ја припишал на Пју за „прекрасна во текот на целиот период“ и додаде дека таа „умно ја меша земноста со софистицираноста, мудроста со наивноста“.
Пробив и критичко препознавање (2019–сега)
Пју глумела во три главни филма во 2019 година, за време на кои била препознаена како доживеала меѓународен пробив. Таа првпат ја играла професионалната борачка Пејџ во Борба со моето семејство, комедија-драма за кариерата на Пејџ. Филмот бил премиерно прикажан на филмскиот фестивал Санденс во 2019 година со позитивни критики. Џефри Макнаб од „Индипендент“ ѝ припишал заслуга на актерката за „целосно убедлива како борач“, додавајќи дека таа го покажува „истиот пркос, лут гламур и самопонижувачки хумор како реалниот живот. . . . Пејџ“. Пју следела наслов на хорор филмот на Ари Астер Мидсомар, кој раскажува хроника на американски пар, игран од неа и Џек Рејнор, кои патуваат во Шведска и наидуваат на култ. Критичарите го пофалија портретот на Пју за пустиот Дани Ардор, а Дејвид Еделштајн од Vulture го опишува како „неверојатно живописен“.
Во нејзиното последно филмско издание годинава, Пју глумела во Мали жени, периодична драма филмска адаптација на истоимениот роман на Луиза Меј Алкот во режија на Грета Гервиг. Таа ја портретирала Ејми Марч, непостојана уметница, од 12-годишна возраст до зрелоста, и рекла дека ликот е во „слатка точка на незнаење како да се справи со нејзините емоции“. Филмот добил признание од критичарите и заработи 209 милиони долари. Во својата рецензија, Дејвид Руни од „Холивуд репортер“ ја пофалил „разоружувачката грациозност, хуморот и намерната низа која речиси незабележливо прераснува во мудрост“ со која Пју ги менаџира „незгодните противречности“ на делот. Пју добила номинации за БАФТА и Оскар за најдобра споредна женска улога за нејзината изведба.
Пју ја портретирала Јелена Белова, шпионка, во филмот за суперхерои на Marvel Cinematic Universe Black Widow. Таа го опишала филмот како за „девојки кои се украдени од целиот свет“. Објавен во 2021 година, филмот собрал позитивни критики од критичарите, кои ја истакнаа препознатливата изведба на актерката. Керин Џејмс од Би-Би-Си Култура и дал заслуга на Пју што ја направила Белова „најживописната личност во филмот, поживана од повеќето ликови од акционите филмови“. Таа ја повторила улогата во серијата Disney+ Hawkeye подоцна во текот на годината.
Во 2022 година, Пју глумела во трилерот Не грижи се Мила, во режија на Оливија Вајлд, и драмата Чудото, адаптација на истоимениот роман на Ема Доногју. За време на снимањето на првото, таа наводно се судрила со Вајлд, поради што ја ограничила количината на промоција што ја направила за филмот. Не грижи се Мила бил премиерно прикажан на 79. Меѓународен филмски фестивал во Венеција, каде што критичарите ја оцениле изведбата на Пју супериорна од филмот. Во Чудото, таа играла улога медицинска сестра во 1862 година, која е испратена да истражи наводно натприродно чудо. Кевин Махер од „Тајмс“ смета дека „неверојатно живописната и убедлива“ изведба на Пју е главната предност на филмот Таа добила уште една номинација на БИФА за тоа. Во нејзиното последно издание оваа година, таа го изразила гласот на Goldilocks во анимираниот филм на DreamWorks , Мачорот во чизми: Последната желба, кој заработи над 340 милиони долари ширум светот.
Пју ќе биде продуцент и ќе глуми во комедија-драмата на Зак Браф, „Добра личност“. Таа ќе го игра членот на Комунистичката партија на САД, Жан Татлок во биографскиот филм Опенхајмер на Кристофер Нолан, во кој главната улога ја толкува Килијан Марфи. Пју ќе ја игра и принцезата Ирулан во „Дина: Втор дел“, продолжение на научно-фантастичниот филм од 2021 година.
Признанија
Пју била номинирана за Оскар, како и за две награди БАФТА. Таа добила номинација за Оскар за најдобра споредна женска улога и номинација за наградата БАФТА за најдобра актерка во споредна улога, и за нејзината работа во Мали жени, како и номинација за БАФТА за Ѕвезда во подем. Нејзината изведба во Лејди Магбет и донесе награда за независен британски филм. Таа била номинирана за Готам награда во категоријата за најдобра актерка за нејзината улога во Мидсомар. На Филмскиот фестивал во Кан во 2019 година, на Пју и бил доделен Трофеј Шопард, кој и е доделен од жири составено од професионалци на млади актери за да ги препознаат и поттикнат нивните кариери.
Од 2013 до 2016 година, Пју изведувала кавер песни под името Флоси Роуз на YouTube. Пју била вклучена во песната на нејзиниот брат „Midnight“, објавена на 15 мај 2021 година. Во 2020 година, таа учествувала во серијата Дејствувајќи за причина за читање во живо на драмата на Кенет Лонерган , Ова е нашата младост, за да помогне во собирањето средства за Фондацијата за забавна индустрија, непрофитна организација, за време на пандемијата COVID-19.
Пју била вклучена во категоријата забава на годишната листа 30 под 30 години на списанието Форбс, која ги препознавала 30-те највлијателни луѓе во Европа на возраст под 30 години, во 2019 година. Списанието Тајм ја смести во категоријата уметници на својата листа 100 Следни, која ги истакнува ѕвездите во подем и новите лидери во нивните области, во 2021 година. Во анкетата на читателите од 2022 година од страна на списанието Empire, таа беше избрана за една од 50-те најдобри актери на сите времиња. Означувајќи ја како „една од најдобрите во нејзината генерација“, списанието го припишува нејзиниот успех на внесувањето „втемелена емпатија за нејзините ликови“.
Од 2019 до 2022 година, Пју беше во врска со американскиот актер и режисер Зак Браф. Двајцата се запознале додека работеле заедно на краткиот филм In the Time It Takes to Get There, кој го режираше Браф, и живееле заедно во Лос Анџелес.
Аланхе
Аланхе — општина во покраината Бадахос, во автономната заедница Екстремадура.
Канјон
Трговскиот центар Канјон (турски: Kanyon Alışveriş Merkezi) се наоѓа во Истанбул, Турција, во бизнис-центарот Левент. Целиот комплекс се состои од голем број на продавници, ресторани, кина, кафулиња итн. Во комплексот има и канцелариски објекти, како и апартмани. Објектот бил изграден во 2006 година.
118 (број)
118 (сто и осумнаесет) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 117 а претходник на бројот 119.
Клеточен ѕид
Клеточниот ѕид се формира по делбата на клетката и тогаш се нарекува - фрагмопласт (средна ламела) која е во растресита пивтиеста полутечна состојба.
Голдбек
Голдбек (Goldbeck) — општина во округот Штендал, во Саксонија-Анхалт, Германија.
Донатело
Донато ди Николо ди Бето Барди (италијански: Donato di Niccolò di Betto Bardi), многу попознат само како Донатело,( роден во 1386 - починал на 13 декември 1466, Фиренца) бил еден од најпознатите италијански скулптoри од ерата на раната ренесанса. Една од најпрочуените негови творби е бронзената статуа на Давид.
Животопис
Донатело е роден во Фиренца или многу блиску до неа помеѓу 1382 и 1387 година. Бил ученик во класот на мајсторот по живопис и скулптур, Бичи ди Лоренцо. За завршување на своето уметничко образование Донатело се изградувал во Рим 2 или 3 години заедно со извесниот архитект Брунелески. Донатело, во својот професионализам се придржувал кон реалните принципи на природата.
Дело
За неговото вовлекување во ренесансата е придонесело неговите многубројни дела на светци и пророци. Еден од неговите најпознати дела е и царот Давид, кој го изработил во Фиренца, за кој град Давид бил и симбол на отпорот на Фиренца против големиот непријател Милано. Во текот на 1444 година бил повикан во Падова сè со цел да го отлее од бронза коњската статуа на кондотерот на венецијанската република Erasmo Marzi da Narni (познат и како Гатамелата). Во моментот таа се наоѓа пред ''црквата Св. Антонија''. Од времето на древните римјани, таков проект на отливање ни бил направен. Донатело во Падова останал до 1456 година, каде со помошна своите ученици, изработил најмногу за украсите на црквата ''св. Антонија''. Во текот на 1457 година Донатело повторно работил во Фиренца на тема Св. Јован Крстител, празникот на Фиренца. Светецот, Донатело го претставил во сите возрасти со оделни статуи Донатело направил заедно со својот ученик, Микелоцо Микелоци, неколку надгробни плочи односно споменици, од кои најпозната е онаа на папата Јован XXIII, кој потоа послужил за модел на многу друѓи надгробни споменици. Последните години од својот живот Донатело ги преминал во Фиренца работејќи до длабока старост. Починал во 1466 и е погребан со големи почести во црквата ''св. Лаврентиј'', којато е украсена со негови работи.
Автопортрет со шешир
Автопортрет со шешир — масло на платно и автопортрет од Пол Гоген, направена по враќањето од Тахити. Се прикажува себе си во неговото студио во Париз со Духот на мртвите бдее во позадина. Сега се наоѓа во Музејот Орсе во Париз.
Либсторф
Либсторф (Lübstorf) — општина во округот Северозападен Мекленбург, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Модус
Модус (од лат. modus) — мерка на централната тенденција и се дефинира како вредност на белегот која се појавува најчесто т.е. има најголема честота. Поради тоа оваа средина се среќава во статистичката литература како честотна, доминантна, мода, модална или типична средна вредност.
Модусот како мерка на централната тенденција
За разлика од математичките средни вредности кои се пресметуваат врз основа на сите вредности на белегот на серијата, модусот заедно со медијаната спаѓаат во вредности на белегот кои имаат посебна положба во серијата и се нарекуваат позициони средни вредности. Поради тоа модусот е доста значаен показател на централната тенденција, бидејќи може да се определи независно од промените во големината на екстремните вредности на белегот и нивните честоти. Исто така, модусот, за разлика од математичките средни вредности може да се користи и како мерка на централната тенденција на атрибутивните серии. Така, на пример, ако помеѓу дипломираните студенти кои бараат работа најголем дел се студенти со диплома од економски факултет, тогаш економската диплома се смета за модус на белегот вид на диплома.
Исто така, модусот го претставува тежиштето на групирање и типичната вредност на белегот. Модусот најчесто се разликува од аритметичката средина и може да се најде на почетокот или крајот на распоредот, кога екстремните вредности имаат најголема честота (како кај распоредот во форма на буквата "J" или "L") и во такви случаи ја губи вредноста како мерка на централната тенденција. Сè додека честотата на модалната вредност е најголема, менувањето на честотите на останатите модалитети на белегот па дури и честотите на екстремните вредности, не влијаат на големината на модалната вредност. Поради тоа, модалната вредност може да се пресмета дури и кога не се познати честотите на екстремните вредности но се знае дека се наоѓаат на кревите на распоредот и имаат мала честота.
Модусот може да се определува само од групирани податоци и на неговата големина влијае начинот на групирање на податоците. Бидејќи формирањето на групните интервали може да се изведе на повеќе начини, така со промена на групниот интервал при иста должина на интервалот можат да се добијат различни вредности на модусот.
Бидејќи модус е вредноста со најголема честота (117) вредноста на модусот ќе изнесува 3. Мо=3.
Видови на модус
Сериите најчесто имаат еден модус, бидејќи вредностите на честотите опаѓаат со оддалечување од тежиштето на групирање. Сериите со еден модус се нарекуваат унимодални серии. Доколку постои повеќе од едно тежиште на групирање, сериите можат да имаат два или повеќе модуси и соодветно се нарекуваат бимодални или мултимодални серии. Во сериите со еднакви честоти на вредностите на белегот нема модус.
Формула за интерполација при одредување на модусот
Најголема честота е 35 што воедно е и модалната честота а модалниот интервал 2,0- 2,5.
Разлика меѓу модусот и другите мерки на централна тенденција
Одлуката дали аритметичката средина, медијаната или модусот се правилниот начин за прикажување на централната тенденција на податоците е сложена. Еден од факторите кој влијае на ова е видот на податоците. Средината е главно употребувана за бројчените примероци но не и за категориските примероци. Доколку едно лице силно се согласува со одредена одлука а друго лице силно се противи на таа одлука тогаш нема смисла да се каже дека средината е “без став”. Во овие случаи модусот или медијаната се посоодветен метод на централната тенденција. Исто така, модусот наоѓа примена кај производителите на разни видови на стоки, на пример облека во различни големини. Модусот ќе биде големината на облеката која најчесто се продава т.е. за која има најголема побарувачка. Доколку се каже дека аритметичката средина за големината на кошули кај мажите е 41,3 не е многу корисно, но доколку се знае дека модалната големина на машките кошули е 41, тоа е значаен податок при донесување одлуки за залихите. Меѓутоа, модата не мора да го претставува вистинскиот центар на бројчените податоци поради што во практиката се употребува поретко од аритметичката средина и медијаната.
Србомани
Србоман — поим користен од официјалната македонска и бугарска наука како дефиниција за човек од етничко македонско потекло / етничко бугарско потекло кој себеси се смета за Србин, т.е. има српска национална свест. Слична („поблага“) форма на србоманија е србофилијата — термин со кој се означуваат отворени симпатии кон српските етничко-културолошки обележја, но и свесно чување на несрпската национална свест.
Србоманијата била присутна во Македонија како последица на силната српска пропаганда во втората половина 19 век и спроведуваната србизација во периодот од Балканските војни, до Втората светска војна.
Ретороманци
]]
Ретороманци — романски народ во Швајцарија којшто го населува кантонот Граубинден и етничка заедница којашто се одликува со употребата на ретороманскиот јазик.
Подрачјето коешто го населува оваа етничка заедница е познато како Ретороманска Швајцарија (Rumantschia).
Распространетост и историја
Ретороманска Швајцарија ја сочинуваат околу 0,48% од вкупното население на земјата, односно 33.991 лице (сос. 2013). Во 1982 година, бројот на ова население изнесувал 0,8% или околу 51.000 лица. Од кантоните, ретороманскиот заедно со германскиот и италијанскиот јазик е службен единствено во Граубинден. Меѓутоа, јазикот, и покрај мерките за негово зачувување, се заменува со зголемената употреба на германскиот.
Големината и соодносот на ретороманската заедница се утврдени со резултатите од последниот попис во Швајцарија. Кон ретороманската јазична заедница согласно граѓанското право се вклучени сите лица кои на прашањето за јазична припадност најмалку еднаш го навеле ретороманскиот јазик.
Мерки за зачувување
Со јазичниот закон на кантонот Граубинден од 19 октомври 2006 година е направен обид да се зајакне тријазичноста како суштинско обележје на кантонот и опаѓањето на употребата на ретороманскиот да се спречи. Законот утврдува една општина како еднојазична кога најмалку 40% од населението се поистоветува со традиционалната јазична група. Еднојазичните општини мораат традиционалниот јазик да го користат како единствен јазик во училиштата, на јавните натписи и за општење во установите. Општините со сооднос на јазичната заедница помеѓу 20% и 40% важат за двојазични и мораат исто така традиционалниот јазик да го користат во наставата. Само кога соодносот на населението на јазичната група ќе падне под 10%, општината не е повеќе обврзана да го користи јазикот во наставата и во јавната интеракција.
Уметноста во Македонија во доцниот среден век
Потпаѓање под османлиска власт
Македонија целосно потпаѓа под османлиските Турци во првата деценија на XV век. Додека имотите на крупното болјарство, уште во првиот налет, била наполно одземени или раздробени, некои поситни, месни феудалци биле вклучени во турскиот тимарско-спахиски систем, што ќе овозможи, во натамошниот развој на настаните, да се одржи ктиторството и да се создаде основа за континуирано помагање на манастирите и на другите христијански култни објекти. Тоа се покажува од посебно значење за понатамошниот живот и развој на градежништвото и ликовната уметност.
Охридската архиепископија
Една од најзначајните институции, Охридската архиепископија, не била укината. Таа ја зачувала својата организација и дури во првите децении успеала да се прошири на сметка на другите, соседни православни цркви. Но, гледано во целина, нејзината положба од ден на ден станувала се потешка. Непрестајното осиромашување посебно тешко се одразило врз градежништвото и зографскиот занает.
Сликарство
Покрај веќе познатите сликарски центри околу градовите Солун и Охрид, како резултат од новите услови се образуваат и други. Така, кон крајот на XV, а посебно во XVI и XVII век, значителна улога ќе добијат центрите околу: црквите и манастирите во Варош и околните манастири Зрзе и Трескавец - Прилепско; центарот околу манастирот Св Јован - Демирхисарско; околу Лесновскиот манастир, како и центарот што ги опфаќа долините на реките Треска, Маркова Река и падините на Скопска Црна Гора.
Исламска архитектура
Исламската архитектура го достигнува својот зенит во XV и XVI век. Градовите добиваат ориентални урбани особености. Се развива чаршијата околу безистените, ановите и амамите. Од сакралните објекти изградени се многубројни џамии, месџии, теќии и турбиња. Најзначајни зданија од исламската архитектура се: Куршумли ан - Скопје, Даут - пашин амам - Скопје (1484 год.), Капан ан - Скопје, амамот Девој - Битола, Безистен - Битола, Арабати - баба теќе - Тетово, Шарена џамија - Тетово, ...
119 (број)
119 (сто и деветнаесет) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 118 а претходник на бројот 120.
NGC 3469
NGC 3469 — спирална галаксија во соѕвездието Пехар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3469 се споменува и како MCG -2-28-24, NPM1G -14.0358.
Откривање
Објектот е откриен на 7 мај 1836 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3469 е од видот SBab. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. NGC 3469 има привидни димензии од 1,7' х 1,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 115°.
Други поделби
Проучување на NGC 3469 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 32912. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 281; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5506. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1022.
Користена литература
Astronomical Objects (RNGC)"". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0)
Чалик Али-паша
Чалик Али-паша (познат и како Хаџи Чалик Али-паша или Мерзифонлу Чалик Али-паша; починал 1698 госина) — отомански државник кој бил голем везир за време на владеењето на Ахмед II.
Почетоци
Али-паша бил турчин од Мерзифон, град во североцентрална Анадолија, и потчиновник на Кара Мустафа-паша, кој исто така бил од Мерзифон. Иако неговиот сограѓанин бил погубен по неуспешната опсада на Виена во 1683 година, Али продолжил да работи во граѓанската служба. Тој отпатувал до Мека (денес Саудиска Арабија) на аџилак и ја добил титулата Хаџи, и во 1688 година, бил поставен за управник на Сакиз (денес Хиос, Грција). Во 1690 година, тој бил назначен за управник на Ерзурум а подоцна и за управник на Дијарбекир (денес Турција).
Подоцна и смрт
Во апсолутната монархија како Отоманското Царство, непознато било спротивставувањето на султановите наредби. Сепак, Ахмед II бил еден од потолерантните султани, и не го казнил Чалик Али-паша. Тој, му понудил на Али-паша управна функција. Али-паша остатокот од животот го поминал во Бурса (денес Турција) и во Кандија (денес Хераклион, на островот Крит), каде починал во 1698 година.
Гркомани
Гркоман (буг. гъркоман, ром. grecoman, алб. grekoman) — израз користен од официјалната македонска, бугарска, албанска и романска наука како дефиниција за човек од етничко албанско, бугарско, влашко, или македонско потекло кој себеси се смета за Грк, т.е. има грчка национална свест.
Албуркерке
Албуркерке — општина во покраината Бадахос, во автономната заедница Екстремадура.
Лицов (Мекленбург)
Лицов (Lützow) — општина во округот Северозападен Мекленбург, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Општината претставува административно седиште на општинската заедница Лицов-Либсторф.
Агатангел Цариградски
Агатангел Цариградски — вселенски патријарх во периодот од 1826 до 1830 година, а претходно бил и митрополит во Белград во периодот од 1816 до 1825 година.
Животопис
Како млад се замонашил во Света Гора во манастирот Ивирон. Во ноември 1815 година бил избран да раководи како Митрополит Белградски.
Во 1817 година, бил постигнат договор помеѓу митрополитот и кнезот Милош за поставување на Јован Томиќ, протопрезвитер во Соборната црква во Белград.
За време на начелствувањето на митрополитот Агатангел во 1822 година поставен е иконостасот во Њубостињскиот манастир, а биле и изградени конаците на Каленичкиот и Туманскиот манастир. Во периодот од 10 години како митрополит во Србија бил приморан да соработува со кнезот Милош кој пак се вмешувал во сите црковни работи, не обрнувајќи внимание на каноните на православната црква.
Митрополитот Агатангел воедно бил учесник и на собирот на 6 ноември 1817 година, на кој се потврдило дека кнезот Милош е кнез на Србија. Во август 1825 година бил избран за митрополит на Халкидон, а на 26 септември 1826 година за вселенски патријарх. Начествувал сè до 5 јули 1830 година кога бил отстранет од престолот.
Бил протеран во Кајсери. Починал во 1832 година во Одрин.
NGC 1536
NGC 1536 — спирална галаксија во соѕвездието Мрежичка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1536 се споменува и како ESO 157-5, AM 0409-563, IRAS 04099-5636.
Откривање
Објектот е откриен на 4 декември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.