cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Метајазик
Метајазикот во науката
Теоријата на наука го нарекува метајазик секој јазик со кој се служи секоја поединечна наука. За јазикот на лингвистиката кој го земавме како пример, тоа е уште на прв поглед јасно, но не е толку очигледно да речеме за јазикот на физиката, бидејќи со него не се опишува некој друг јазик туку појави и процеси во предметниот свет. Но, и физиката како и секоја друга наука, неминовно подразбира постоење на природен јазик со кој се служи. А мора да го подразбира и да се служи со него бидејќи јазикот во култутрата е првостепен знаковен систем (семиотика). Освен тоа, она што со природниот јазик може да се опише не се спротивставува на она што во науката се опишува. Науката всушност ги опишува оние елементи и нивните меѓусебни врски во предметите или во класите на предмети кои можат со научни средства да се одвојат и да се идентификуваат, а тоа значи дека се опишуваат инваријантни структури во бескрајно разноличен предметен свет. Тие структури не се нешто што е дадено непосредно, туку науката ги конструира со помош на одреден број проверени научни постапки. И за да се опишат тие, не е доволен само природниот јазик, туку на негова основа треба да се надогради еден посебен, со одредени нови својства, научен метајазик. Доколку би се повлекла граница помеѓу науката на XIX и XX век, во тој случај една од битните разлики би била тоа што во науката на 20 век постои свест за тоа дека науката секогаш има работа со научни структури и тие структури не би можеле да постојат без јазикот со кои се опишуваат. Затоа му се дава толку големо внимание на метајазикот, развиена е посебна теорија за него а под закрила на оваа теорија е создадена сложена епистемолошка слика на гореспоменатите семантички степени. Секогаш јазикот на науката се разликувал од обичниот (природниот) јазик, пред сè затоа што се служи со термини. Термините пред сè во себе ги содржат сите одновни обележја на метајазикот. Бидејќи, за да еден обичен збор стане термин, мора да му се укине повеќезначноста која на зборот му е својствена. Освен тоа, значењето кое терминот го добива (а може да добие едно, највеќе два, од кои второто е секогаш дополнително) се одредува со помош на научна дефиниција. Дефинирањето на значењето не е ништо друго туку негово конструирање во теоријата на дадената наука. Така на пример, терминот точка во Евклидовата геометрија добил значење врз основа на дефиницијата дека: “тоа е нешто што нема делови”, но и ова значење и самата точка претставуваат во суштина конструкти кои се соѕидани во Евклидовата теорија на просторот.
Одлики на метајазикот
Може да се каже дека првата одлика на метајазикот, кога ќе го споредиме со природниот јазик, е тоа што метајазикот е многу попрецизен пред сè заради тоа што прецизноста доаѓа со укинување на повеќезначноста, а исто така и синонимноста, хомонимноста, на некои плеонастички па дури и тавтолошки свртувања, а овие сите одлики природниот јазик ги има во голема мера. Од друга страна пак прецизноста се постигнува така што новото значење со дефиниција се изолира и се конструира на повисоко теориско ниво, затоа пак метајазикот е секогаш и многу апстрактен. Прецизноста и апстрактноста се две својства кои се поврзани за да му овозможат на метајазикот да биде средство на егзактно научно опишување. Најпрецизниот метајазик во исто време е и најапстрактниот метајазик.
Бегоња Фернандес
Бегоња Фернандес Молинос (родена на 22 март 1980, Виго, Шпанија) е шпанска ракометарка која игра во македонскиот клуб ЖРК Вардар СЦБТ, и за женската ракометна репрезентација на Шпанија.
Спортска кариера
Бегоња Фернандес Молинос ја започнала професионалната кариера во 1998 година, во екипата на "Милар Елиана Валенсија", која тогаш играла во четвртфиналето на Лигата на шампионите. Од 2005 до 2008 година, Фернандес настапувала за "Елда Престихио". Најголем дел од кариерата, вкупно шест сезони, Фернандес настапувала за екипата на "Ичако", со која во 2011 година играла во финалето на Лигата на шампионите. Во 2013 година, Фернандес преминала во екипата на "ЖРК Вардар СЦБТ", а претходно една полусезона поминала во "Зајечар" од Србија.
NGC 815
NGC 815 — галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 815 е од видот C+C. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 815 има привидни димензии од 0,4' х 0,2'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 10 м 39,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 15° 48' 46". Положбениот агол на објектот е во износ од 135°.
Други поделби
Проучување на NGC 815 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 906183. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 264; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5859. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 891.
Тракиска гробница во Казанлак
Тракиската гробница во Казанлак (Казанлъшка гробница) е полукружна гробница од цигла во форма на кошница во близина на градот Казанлак во централна Бугарија. Споменикот датира од крајот на 4 век п.н.е., а од 1979 година се наоѓа на списокот на УНЕСКО за заштита на светското наследство.
Опис
За да се зачуваат цртежите, гробницата е затворена за јавноста, но изградена е реплика во соодветна димензија во близината.
Жената од муралот се наоѓа на задната страна на бугарската монета во вредност од 50 стотинки, од 2005 година.
Гробницата се наоѓа блиску до стариот тракиски главен град Севтополис.
905
905 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 905 година од новата ера, 905. од првиот милениум, 5. од X век и шеста од 900-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6413 и 6414 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5655 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4665 и 4666 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1658.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 905 година се протега во 3541 и 3542, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3601 и 3602 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1448. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 292 и 293 исламска година.
Стерјо Спасе
Стерјо Спасе (албански: Sterjo Spasse;, -  во ) се вбројува меѓу најзначајните претставници на современата албанска литература. Воедно, тој е еден од најуспешните писатели од македонско потекло. Стерјо Спасе е татко на Илинден Спасе, македонски и албански писател.
Животопис
Стерјо Спасе е роден во 1914 година во Глобочани, денес Општина Пустец, Мала Преспа, Албанија. Своето образование го започнал во основно училиште во Корча (Горица) и го продолжил во Елбасан. Спасе работел како наставник во Дервичане во близина на Ѓирокастро, а подоцна отишол на Универзитетот во Фиренца во Италија да студира педагогија. Стерјо Спапсе завршил магистратура во СССР. По Втората светска војна тој работел како книжевен критичар и пишувал за списанијата „Ново училиште“ и „Популарно образование“. Стерјо Спасе исто така пишувал и за списанијата „Наша литература“ и „Ноември“. Стерјо Спасе биле член на Албанската лига на писатели и уметници. Спасе умрел во Тирана во 1989.
Тој својата писателска кариера ја започнал кога предавал како наставник во селското училиште во Дервичане во близина на Ѓирокастро на 18 годишна возраст. Во 1935 година ја напишал својата најпозната книга „Зошто?“ или позната под целосниот наслов „Од живот за живот - зошто?“. Романот „Зошто?“ е напишан во вид на дневник и се фокусира на една трагична дилема на еден млад интелектуалец во рурално место.
Романи
Позначајни романи на Спасе се:
Курув
Курув (полски: Kurów) е село во југоисточна Полска, сместено меѓу Пулави и Лублин, на реката Курувка. Тоа е главно место на одделна општина во Лублинското Војводство и има околу 2800 жители според пописот од 2005 година.
Марго Диец
Марго Стефани Персон Диец, (родена на 25 септември 1990 година) е шведска блогерка, телевизиска личност и телевизиска презентерка. Таа е најпозната како поранешна славна танчерка во Let's Dance, претставувајќи го шоуто за (таен обожавател), и претставување на политичкиот канал на Јутјуб „Партитемпен“.
Биографија
Диц пораснала во Салтсјобаден. Во 2017 година, таа родила син заедно со Џејкоб Либерман, со кој се омажи во 2019 година Тие се венчале и биле ракоположени од демохристијанскиот лидер и пријател Еба Буш Тор. Подоцна било откриено дека Буш Тор ги немал соодветните квалификации за да ја ракоположи двојката и тие се разделиле кон крајот на 2019 година
Од 2017 година таа е дел од Splay Networks. Во 2018 година, таа добила четири номинации за наградите за друштвените медиуми Guldtuben и ја освои наградата „Видео на годината“ за нејзиното видео кое го покрива раѓањето на нејзиното дете. Истата година ја добила наградата за инфлуенсер на годината на галата Elle.
Диц била една од славните танчери на Let's Dance 2018 емитувана на ТВ4 ; нејзиниот партнер за танц беше Александар Сванберг. Во 2019 година, таа стана телевизиска водителка на шоуто за запознавање Hemlig beaundare кое се емитува на ТВ3.
Во 2018 година, Margaux Dietz го отворила каналот на YouTube „Partitempen“ каде ги интервјуира сите лидери на шведските партии пред изборите таа година. Таа сакала да ги натера младите повеќе да се ангажираат во политиката. Идејата за видеата ѝ текнала кога се сретнала со лидерката Еба Буш Тор, која и кажала за тешкотиите да се допре до над 400.000 млади гласачи кои би можеле да гласаат за прв пат во 2018 година.
Партитемпен функционира поинаку од вообичаените ТВ интервјуа за партиските лидери. Во интервјуата сите партиски лидери можеле да го кажат своето мислење за актуелните настани.
Единица мерка
Во физиката и техниката, единиците мерки (единици на физичките величини, единици на измерувањето) се користат за стандардизирано претставување на резултатите од мерењата. Бројната вредност на физичката величина се претставува како однос на измерената вредност со некоја стандардна вредност, која се јавува како единица мерка. Бројот кој укажува на единицата мерка се нарекува именуван.
Се разликуваат основни единици мерки, кои се определуваат со помош на еталони, и производни (изведени) единици мерки кои се определуваат со помош на основните. Изборот на величини и количествата на основните единици може да биде произволен и да се определува според традицијата или согласноста. Постојат многу различни единици мерки кои се разликуваат по изборот на основните единици мерки.
Државата, како по правило, воспоставува какви било системи на единици. Метрологијата непрекинато работи на подобрување на постоечките единици мерки и основните единици и еталони.
Диференцијално сметање
Диференцијално сметање — една од најважните дисциплини на математичката анализа. Основната „намена“ на диференцијалното сметање е испитувањето на својствата на функциите, како на самите функции, така и на широка палета други појави поврзани со нив. Покрај својата чиста, математичка, примена, диференцијалното сметање има особена улога и во други науки како физиката или економската статистика итн.
Забелешка: во оваа статија ќе биде разработено само диференцијалното сметање на реалните функции од една променлива.
Начела на диференцијалното сметање
Основен поим во диференцијалното сметање е поимот извод (или деривација) на функција. Строго математички, изводот се дефинира како однос на нараснувањето на вредноста на функцијата и нараснувањето на аргументот, кога нараснувањето на аргументот тежи кон нула. Од самата дефиниција на изводот следи дека диференцијалното сметање се сведува на пресметки со гранични вредности (лимеси). Нека f(x) е некоја функција и нека со \Delta x го означиме нараснувањето на аргументот на функцијата, а со \Delta y нараснувањето на вредноста на самата функција. Тогаш со граничната вредност, т.е. лимесот:
е зададен изводот на функцијата f(x). Со мала трансформација, изводот на функцијата може да се дефинира во конкретна точка, да речеме x_0. Тогаш, извод на функцијата f(x) во точката x_0 е изразот:
кој пак со други соодветни трансформации може да се доведе до следниов, практичен и можеби најчест облик:
Така, со помош на горните три варијации на дефиницијата на извод на функција, за произволна функција може да се пресмета конкретно за дадена точка, или да се изнајде негова „формула“, односно да се изнајде негов општ облик за секоја точка од дефиниционата област на функцијата.
Постапката, односно операцијата „барање извод“ се нарекува диференцирање.
Доколку за функцијата \ f(x) постои \ f'(x_0), тогаш велиме дека \ f(x) е диференцијабилна во точката \ x_0. Ако постои \ f'(x) за секое \ x од даден интервал (подмножество од множеството реални броеви), тогаш велиме дека \ f(x) е диференцијабилна на тој интервал.
Ознака
Оваа ознака, која прв ја вовел и користел Жозеф Луј Лагранж, е речиси унифицирана и стандардна во рамките на математиката.
Напомена: изразот \ f'(x) се чита: „еф-прим-од-икс“.
Но сè уште во математичката, а особено често во нематематичката литература може да се сретне и ознаката која ја користел Готфрид Вилхелм Лајбниц:
Покрај овие, се среќаваат и други ознаки, но спорадично.
= Примери =
Треба да го пресметаме изводот во произволна точка \ x_0. Имаме:
Значи:
Толкување на изводот
Основното значење на изводот се поврзува со аголот кој тангентата во фиксна точка на дадена крива го зафаќа со апсцисата (x-оската). Под тангента ќе подразбираме права која ја допира кривата во една точка:
Дополнително под секанта ќе подразбираме права која ја сече кривата во најмалку две точки:
Иако навидум просто, конструкцијата на тангента на произволна крива не секогаш е едноставна работа. Затоа како практична се покажува постапката тангентата да се разгледува како граничен случај на секанта, кога точките на пресек помеѓу секантата и кривата „тежат“ (се стремат, се приближуваат) една кон друга.
Нека е дадена крива y = f(x), нека x е фиксна точка од дефиниционата област на функцијата f(x) и нека избереме точки, , , па сè до , така што првата точка е „најдалеку“ од x, а секоја наредна е сè „поблиску“. Ќе се потпреме на интуитивната претстава околу тоа што значи една точка да ѝ се приближува на друга точка во рамнината. Ќе повлечеме секанти на кривата низ точката x и секоја од избраните точки:
односно:
Значи наместо низа вредности \Delta x_n може да избереме единствена вредност \ \Delta x таква што
Меѓутоа горе претставениот агол \ \alpha е агол на секантата, а не на тангентата! Аголот \ \phi, кој тангентата го зафаќа со x-оската е граничен случај од аголот \ \alpha, односно при претставувањето на овој агол мора да земеме предвид дека. Така за аголот којшто тангентата на кривата \ y = f(x) во точката \ (x,f(x)) го зафаќа со x-оската добиваме:
Имајќи го предвид значењето на тангенсот од аголот кој права го зафаќа со x-оската, може да ја запишеме равенката на тангентата во произволна точка од кривата. Имено, согласно експлицитниот вид на равенка на права во рамнина:
се добива дека равенката на тангентата во точка \ (x,f(x)) гласи:
Доколку точката на допир ја означиме со \ (x_0,y_0), т.е. , согласно равенката на права низ фиксна точка, за тангентата имаме:
т.е.
Извод од повисок ред
Изводот, како што го претставивме до сега, се нарекува прв извод на функцијата, или извод од прв ред. Бидејќи и по првото диференцирање, добиениот израз е повторно функција, тогаш и овој израз може да се диференцира. Така добиениот израз (по второто диференцирање) се нарекува втор извод на функцијата или извод од втор ред:
(читај: „еф-секундум-од-икс“)
Потоа и овој израз може да се диференцира:
а добиениот израз се нарекува трет извод на функцијата. n-тиот извод на функцијата се бележи со:
За функцијата \ f(x) ќе речеме дека е \ k -пати диференцијабилна ако постои природен број \ k таков што:
но за секој \ j > k:
Ако пак не постои таков природен број \ k, тогаш се вели дека функцијата е бесконечно диференцијабилна на својата дефинициона област.
Основни правила за диференцирање
Нека \ f и \ g се произволни функции дефинирани над некое множество \ X така што и нека \ c \in X е произволен број (константа). Основните правила за диференцирање се следниве:
1. Извод од збир / разлика:
2. Извод на функција помножена со константа:
Напомена: правилата 1. и 2., кои воедно се и својства на операцијата диференцирање се нарекуваат адитивност и хомогеност. Следствено за операцијата диференцирање, заради тоа што таа ги има наведените својства, се вели дека е линеарна операција (или линеарно пресликување).
3. Извод од производ на функции:
4. Извод од количник на функции:
5. Извод од состав или композиција на функции (сложена функција):
6. Извод од константна функција: Ако тогаш:
Изводи на основните функции
Ќе ги запишеме изводите на неколкуте најосновни функции. Имено, нивните изводи се пресметуваат според дефиницијата напишана погоре, додека пак изводот на произволна функција се пресметува со помош на правилата за диференцирање и изводите на основните функции.
Степенска функција
За функцијата е од облик  и изводот при тоа е:
За \ p = 1 функцијата е од облик \ x^1 = x и изводот при тоа е:
Експоненцијална функција
Експоненцијална функција се нарекува функцијата од облик каде што. Изводот на експоненцијалната функција е:
Специјално:
За \ a = e, каде е е|Неперовиот број (основата на природниот логаритам), функцијата е од облик \ e^x, а изводот е:
Воедно, функцијата \ e^x е единствена функција која има извод еднаков на самата себе.
Логаритамска функција
Логаритамска функција се нарекува функцијата од облик каде што. Изводот на логаритамската функција е:
Специјално:
За \ a = e, т.е. за изводот е:
Инверзни тригонометриски функции
Под одредени услови (кои овде нема да ги предочиме) може да се дефинираат функции инверзни на тригонометриските, т.н. аркус функции. Така инверзната функција на синусот се нарекува аркус синус ; на косинусот - аркус косинус ; на тангенсот - аркус тангенс и на котангенсот - аркус котангенс.
Понекогаш се среќаваат и следниве ознаки:
Изводите на инверзните тригонометриски функции се следниве:
Примери
Имаме:
Функцијата е сложена (напомена: функцијата е синус од икс-на-квадрат, значи квадратот е на иксот, а не на синусот!!!). Имаме:
Функцијата е производ на две функции: \ x и \ e^x. Имаме:
Логаритамско диференцирање
Во одредени случаи диференцирањето не може да се изврши непосредно. Тоа пред сè важи за функциите од облик:
каде, согласно дефиницијата на експоненцијалната функција имаме: за секој аргумент од дефиниционата област, додека самата функција \ g(x) е диференцијабилна на целата дефинициона област.
Во ваквите случаи користиме некои својства на логаритмирањето за да го пресметаме изводот. Имено, за почеток го логаритмираме последното равенство и имаме:
Добиеното равенство го диференцираме. Напомена: левата страна ќе ја третираме како сложена функција. Следи:
односно:
Конечно, изразувајќи го \ h'(x), се добива:
Конкретно ја применуваме погорната постапка; логаритмираме, па следи:
Ова равенство го диференцираме:
Имајќи предвид дека, конечно имаме:
Извод од имплицитно зададена функција
Досега разгледувавме функции во кои вредноста на функцијата можеше „директно“ да се пресмета од произволно зададена вредност на променливата, односно вредноста на функцијата беше експлицитно („откриено“, „директно“) изразена. Овие функции се нарекуваат експлицитни функции.
Нека сега \ f(x) е произволна (експлицитна) функција и нека означиме \ y = f(x). Тогаш за \ x велиме дека е независно променлива, додека за \ y дека е зависно променлива. Ако односот меѓу зависната и независната променлива е изразен преку равенка во која и на левата и на десната страна има изрази кои ги содржат обете променливи, тогаш се вели дека функцијата \ y = f(x) е зададена имплицитно („прикриено“). Таквите функции се нарекуваат имплицитни функции На пример функцијата:
е пример за имплицитно зададена функција.
При диференцирање на имплицитните функции ги диференцираме двете страни на равенството и при тоа зависно променлива \ y ја третираме како сложена функција, додека независно променливата \ x ја третираме исто како и кај експлицитните функции.
Заради \ x' = 1, а целта на диференцирањето е да пресметаме \ y', заменуваме соодветно и се добива:
Сега сите членови кои содржат \ y' ги префрламе на левата страна, а сите останати на десната. Така имаме:
При што последното равенство го дава изводот на функцијата. Се забележува дека и самиот извод е исто така имплицитна функција.
Теореми за средна вредност
Теоремите за средна вредност се основните теореми на диференцијалното сметање. Општо, преку нив се опишува „однесувањето“ на непрекинатата функција. Сѐ на сѐ, тука се вклучени четири теореми: Теорема на Ферма, Теорема на Рол, Теорема на Лагранж и Теорема на Коши. Поконкретно, меѓутоа, под името Теорема за средна вредност е позната Лагранжовата теорема, додека под името Проширена или Обопштена теорема за средна вредност е позната Кошиевата теорема. Околу формулацијата, значењето и доказите на теоремите, видете ја статијата Теореми за средна вредност.
Лезбијка
Лезбијка — женски хомосексуалец; жена која чувствува романтична љубов или сексуална привлечност кон други жени. Концептот на „лезбијка", е изграден во XX век. Низ историјата, жените не ја имале истата слобода или независност да ги извршуваат хомосексуалните односи како и мажите, но ниту се среќавале со острите казни како хомосексуалните мажи во некои општества. Наместо тоа, лезбиските односи често се сметале како безопасни и неспоредливи со хетеросексуалните, освен ако учесниците се обидувале да добијат привилегии кои традиционално ги уживале мажите. Како резултат на тоа, во има малку документи за тоа како се изразувала женската хомосексуалност. Кога раните сексолози од крајот на XIX век почнале да го категоризираат и опишуваат хомосексуалното однесување, тие се соочиле со недоволно знаењето за женската хомосексуалност или за женската сексуалност, така што лезбијките ги дефинирале како жени кои не се придржуваат до женските родови улоги и погрешно ги сметале за ментално болни — ознака која денес е променета во научната заедница.
Долго време, жените-хомосексуалци ги криеле своите лични животи или ја прифаќале етикетата на отфрлените и создавале супкултура и посебен идентитет кој се развли во Европа и САД. По Втората светска војна, за време на периодот на социјалната репресија, кога владите активно ги прогонувале хомосексуалците, жените развиле мрежи за дружење и меѓусебна наобразба. Со вториот бран на феминизмот во XX век, дефиницијата на лезбистовото се проширила.
Космос-1605
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 11 октомври 1984 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 810 килограми. Космос-1605 бил военoнавигациски сателит.
Грб на Свети Кристофер и Невис
Грбот на Свети Кристофер и Невис е официјалниот грб на оваа карипска држава. Грбот е усвоен во 1983 година. Симболите кои се наоѓаат на грбот ги симболизираат земјите Франција, Англија, како и домородната култура. Грбот го придржуваат два пеликани. Под грбот се наоѓа геслото COUNTRY ABOVE SELF („Земјата над себеси“). Грбот на Свети Кристофер и Невис е скоро ист со колонијалниот грб на Свети Кристофер-Невис-Ангвила, разлика има само во боите и геслото.
Опис
Централен елемент на грбот е штит кој е поделен на три нееднакви дела. Во најгорниот дел на грбот, кој има темносина позадина, има приказ на жолт лилјан, глава на Карибец и бела роза. Лилјанот го симболизира француското влијание во државата, розата го симболизира англиското влијание во државата, а Карбецот староседелската култура. Централниот дел од шлемот е во светлосина боја и има приказ на два цвета од цезалпинија во црвена боја, национален цвет на државата. Третиот дел е одделен од вториот со превртена форма на буквата V во црвена боја. Долниот дел од штитот е во светлосина боја и приказ на брод, традиционално превозно средство.
Штитот го држат пеликани во сина боја. Левиот пеликан држи кокосова палма, додека десниот пеликан шеќерна трска. Сите овие се карактеристични за државата. Под штито се наоѓа лента со националното гесло. Над штитот има шлем и факел кој го држи африканска е европска рака. Рацете го симболизираат мешаниот народ. Под факелот има приказ на мала кула. Околу шлемот имап орнамент.
904
904 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 904 година од новата ера, 904. од првиот милениум, 4. од X век и петта од 900-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6412 и 6413 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5654 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4664 и 4665 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1657.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 904 година се протега во 3540 и 3541, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3600 и 3601 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1447. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 291 и 292 исламска година.
Грб на Света Луција
Грбот на Света Луција го дизајнирал Сиднеј Багшав во 1967 година, а усвоен е и истата година. На грбот се наоѓаат следните симболи: Тудор ружа (Англија), лале (Франција), стол (Африка), факел (да го осветли патот) и два папагали што ка симболизираат Света Луција. Мотото се наоѓа под грбот: "The Land, The People, The Light" (Земја, Луѓе, Свето).
Тоде Георгиевски
Тоде Георгиевски ( -, ) — македонски легендарен голман и капитен на фудбалскиот клуб Вардар.
Животопис
Георгиевски е роден во 1935 година. Во ФК Вардар Скопје одиграл 239 натпревари во периодот од 1950 до 1964 година, кога со златната вардарова генерација, заедно со Благоја Вучидолов, Петар Анѓушев, Славко Дацевски, Часлав Божиновски, Драган Трајчевски, Мирко Илиевски, Владо Николовски, Андон Дончевски, Стојан Велковски и Петар Шулинчевски, во 1961 година го освоиле Купот на СФР Југославија. Георгиевски извесен период настапувал и заедно со великаните на најтрофејниот македонски клуб Мето Спасовски и Кирил Дојчиновски. Една сезона бранел и за ФК Одред од Љубљана, Словенија. Паралелно со фудбалската кариера дипломирал и на Правниот факултет во Скопје, а до своето пензионирање бил судија во Врховниот суд на Македонија. Тоде Георгиевски е добитник на наградата за животно дело „13 Ноември“ што го доделува Сојузот на спортови на град Скопје. Починал во Скопје на 11 септември 2015 година.
IC 1963/1
IC 1963/1 — галаксија во соѕвездието Ловечки Кучиња, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1963/1 се споменува и како NPM1G +41.0311.
Откривање
Објектот е откриен на 21 март 1903 година од страна на Макс Волф.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 53 м 12,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +40° 50' 56"". Положбениот агол на објектот е во износ од 10°.
Други поделби
Проучување на IC 1963/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 2171849.
NGC 816
NGC 816 — галаксија во соѕвездието Триаголник, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 816 се споменува и како CGCG 504-16, NPM1G +29.0076, KUG 0205+290.
Откривање
Објектот е откриен на 15 септември 1871 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 816 е од видот C. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,2 m/лм2. NGC 816 има привидни димензии од 0,4' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 8 м 8,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 29° 15' 23".
Тројцата тенори
Тројцата тенори биле популарно трио оперски пејачи во текот на 90-тите и раните 2000-ти, составена од Шпанците Пласидо Доминго и Хозе Карерас и Италијанецот Лучано Павароти. Триото ја започна својата соработка при настап во античките Бањи во Каракала во Рим, Италија, на 7 јули 1990 година, во пресрет на финалето на Светскиот куп на ФИФА 1990 година, гледано од глобална телевизиска публика од околу 800 милиони. Сликата на тројца тенори во свечен вечерен фустан што пеат на концерт на Светско првенство ја воодушеви глобалната публика. Снимката на овој деби концерт стана најпродаваниот класичен албум на сите времиња и доведе до дополнителни настапи и албуми во живо. Тие настапија пред глобалната телевизиска публика на уште три финалиња на Светскиот куп: 1994 година во Лос Анџелес, 1998 година во Париз и 2002 година во Јокохама. Тие, исто така, обиколија и други градови низ светот, обично изведувајќи на стадиони или слични големи арени пред огромна публика. Последен пат настапија заедно на арена во Колумбус, Охајо на 28 септември 2003 година.
Репертоарот Три тенори се движеше од опера до Бродвеј до наполитански песни и поп хитови. Песни карактеристични за групата ги вклучуваат: "Никој да не заспие" (Nessun dorma) од операта Турандот на Пучини, обично пеена од Павароти, и баладата „О сонце мое“ (O Sole Mio), која сите три тенори обично ja пееja заедно.
Историја
Италијанскиот продуцент Марио Дради, заедно со германскиот продуцент Елмар Крузе и британскиот композитор и продуцент Херберт Чапел, ja осмислија идејата за првиот концерт во 1990 година во Рим. Се одржа за да се соберат пари за фондацијата на Карерас, Меѓународната фондација за леукемија Хозе Карерас. Тоа беше исто така начин неговите пријатели Доминго и Павароти да го пречекаат Карерас повторно во светот на операта, откако помина успешно лекување од леукемија. Трите тенори најпрво настапија на концерт за Светскиот куп на ФИФА во 1990 година. Зубин Мехта диригираше со оркестарот на Маџо Музикале Фиорентино и оркестарот на Театро Дел'Опера ди Рома. Претставата ја воодушеви глобалната публика. Филмирана верзија на концертот беше произведена од Херберт Чапел и Жан Карло Бертели за „Дека“ и стана класичен диск со најголема продажба во историјата.
олемиот успех на концертите од 1990 и 1994 година, Тројцата тенори ја отворија светската турнеја на концерти во периодот 1996–1997 година. Во 1996 година тие настапија на стадионот Касумигаока во Токио, на стадионот Вембли во Лондон, на стадионот Ернст Хапел во Виена, на стадионот Џинови надвор од Њујорк, на стадионот Улеви во Гетеборг, на Олимпискиот стадион во Минхен, на Рајнстадион во Диселдорф и на БЦ Место во Ванкувер на новогодишната ноќ.Потоа тројцата пееја заедно на концертите продуцирани од унгарецот Тибор Рудас и други продуценти, на стадионот Доџер во Лос Анџелес, за да се совпаднат на последниот натпревар на Светското првенство во фудбал 1994, на Полето на Марс под Ајфеловата кула за време на ФИФА во 1998 година Светски куп, и во Јокохама за Светскиот куп на ФИФА 2002 година. Скоро 50 000 луѓе присуствуваа на нивниот концерт во 1994 година на стадионот Доџер и го гледаа околу 1,3 милијарди гледачи ширум светот.
Втора серија концерти надвор од настаните на Светскиот куп на ФИФА, кои се одржаа повторно во 1999 година, вклучувајќи градови како Токио, Преторија и Детроит проследени со Божиќен концерт во Виена во декември истата година. Во 2000 година, тројцата тенори повторно патуваа во живо во Сан Хозе, Калифорнија, Лас Вегас, Вашингтон, Кливленд и Сао Паоло. Сепак, продукцијата мораше да откаже два планирани концерта за оваа турнеја; еден во Хамбург на 16 јуни поради потешкотии во наоѓање соодветен оркестар и диригент, и друг во Олбани, Њујорк на 22 јули поради лошата продажба на билети. Подоцниот беше заменет со бразилскиот концерт во Сао Паоло. Уште еден концерт во корист беше даден од тројцата тенори во декември 2000 година во Чикаго за да се донира фондацијата за СИДА од Чикаго. Во 2001 година беа одржани уште два концерта во Азија: еден во Сеул и еден во Пекинг во ѕидовите на Забранетиот град. Конечно во 2003 година тие настапија во Бат во Ројал Крисент а подоцна во септември истата година го одржаа својот последен концерт на Три тенори, што се одржа во Центарот Шотенштајн во Колумбус, Охајо. Концертот за средба на Три тенори требаше да се одржи на 4 јуни 2005 година во Парке Фондидора во Монтереј, Мексико, но поради здравствените проблеми на Павароти, тој беше заменет со мексиканскиот поп-пејач Алехандро Фернандес.
Снимки
Концертите имаа огромен комерцијален успех, и беа придружени со низа најпродавани снимки, вклучувајќи ги и оригиналните Карерас-Доминго-Павароти во Концерт, последователно издадени како Три тенори во концерт (кој го држи Гинисовиот рекорд за најпродаван албум на класична музика), Трите тенори во концерт 1994 година, Трите тенори: Париз 1998 година, Трите тенори Божиќ и Најдоброто од трите тенори. Зубин Мехта ги водеше настапите во 1990 и 1994 година. Парискиот концерт го диригираше Џејмс Левин.
Карерас и Доминго се појавија заедно на низа други албуми, вклучувајќи ги Гала Лирица (со разни други уметници), Божиќ во Виена (со Дијана Рос), и Божиќ во Москва (со Сисел Киркјеби).
Авторски права
За нивниот првичен настап заедно во Рим во 1990 година, Карерас, Доминго и Павароти се согласија да прифатат релативно мали паушални такси за правата на снимање на нивниот концерт, кои потоа ги донираа во добротворни цели. Нивниот албум неочекувано оствари милиони профити за „Дека рекордс“, предизвикувајќи одредено незадоволство од страна на тенорите кои официјално не добија никакви плаќања за хонорари. Како што објавија во печатот, Доминго се сомневаше дека дискографската куќа му платила на Павароти на страна, со цел да ја задржи содржината на еден од нивните најдобри договорени уметници. Павароти го негираше ова, инсистирајќи: „Ништо не добивме“. Години подоцна неговиот поранешен агент и менаџер Херберт Бреслин напиша дека Павароти навистина тајно добил 1,5 милиони долари што другите двајца тенори, кои не биле во договор со Дека, не ги добиле. За следните концерти и снимки, пејачите беа многу повнимателни во обезбедувањето финансиски поволни договорни услови за себе.
Критика
Феноменот „Тројцата тенори“ беше поздравен од многумина за воведување опера пред пошироката публика, но некои оперски пуристи им замерија. Доминго им одговори на критичарите во интервју во 1998 година: „Пуританците, тие велат дека ова не е опера. Секако дека не е опера, не се преправа дека е опера. Тоа е концерт на кој пееме некоја опера, пееме неколку песни, зарзуела, а потоа правиме мешавина од песни... Ние многу почитуваме кога луѓето го критикуваат. Тоа е во ред. Тие не треба да доаѓаат... Но, тие треба да ги остават луѓето што доаѓаат и се среќни“.
Други критичари, како што е Мартин Бернхајмер, се жалеа дека тенорите изведувале за прекумерна финансиска награда, наместо уметност. На нивната прва светска турнеја, секој тенор добиваше околу еден милион долари по концерт - невидени за класичните музичари. Во заедничко интервју со неговите колеги, Павароти одговори на поплаките за нивните приходи: „Ние ги правиме парите што ги заслужуваме. Не принудуваме некој да ни плати“. Доминго додаде за светот на операта: „За 25 дена давам 17 претстави. Прашајте ме колку добивам за тоа... За 30 години го дававме со крв најдоброто од нашите животи и кариери. Мислите дека не заслужуваме пари?“ Карерас, од своја страна, истакна колку малку заработиле во споредба со многу спортисти, поп-пејачи и филмски везди.
Правни прашања
Успехот на тројцата тенори доведе до антимонополска акција на американската Федерална комисија за трговија против браќата Ворнер и Вивенди универзал. Откриено е дека тие заговарале да не ги рекламираат или намалуваат албумите на римскиот концерт (издаден од „ПолиГрам“, подоцна преземен од Вивенди) и на концертот во Лос Анџелес (објавен од „Ворнер Брос“) со цел да се заштити продажбата на заеднички објавениот албум на концертот во Париз во 1998 година.
Тројцата тенори, исто така, наидоа на проблеми со германската влада. Во 1999 година, двајца од тројцата пејачи платија необјавена казна на германската влада како дел од вонсудското спогодување за затајување данок. Покрај тоа, германската влада ги обвини тенорите дека должат големи заостанати даноци. Нивниот организатор и промотор на концерти, Матијас Хофман, кој во тоа време беше одговорен за нивните даноци, беше осуден на затворска казна за неговата улога во наводното затајување данок.
Сисела Бен
Сисела Бен (родена на 14 мај 1980 година, во Малме ) е шведска глумица и комичарка. Бен се појавила во Robins, Melodifestivalen и Centralskolan.
Заедно со Сајмон Свенсон, Ема Хансон и Јеспер Рондал, Бен ја создале комичната група „Ајнштајн квинор“ (Жените на Ајнштајн). Во 2008 година, Бен ја играла Мерлин Монро во театарската претстава во Малме за глумицата наречена Marilynpassionen. Во јуни 2013 година, Бен открила дека ја добила главната улога во новата претстава Ситком - en tv-fri kväll на Малме, која треба да започне во август.
Бен се појавила во неколку телевизиски серии како што се хумористичните серии Lilla landet lagom и Sverige pussas och kramas и на Канал 5, а исто така и Моргонсофан на СВТ. На 6 август 2008 година, Бен била домаќин на радио шоуто Sommar i P1 каде шведските познати личности раскажуваат за нивните животи. Таа исто така има улога во ТВ4 шоуто Kontoret, шведска верзија на британската серија The Office. Од 2014 година, таа ја играла Линда во ситкомот на Би-Би-Си Радио 4 , студената шведска зима.
Пиринска Бистрица
Пиринска Бистрица или само Бистрица — лева притока на Струма во Светиврачко и Петричко, Пиринска Македонија, со мал дел во Валовишко (Демирхисарско) во Егејска Македонија. Долга е 53 км и ги одводнува југозападните делови на Пирин и северните падини на Славјанка.
Реката извира од јужниот агол на Аргировото Езеро (на 2.365 м.н.в.), сместено заедно со Митровото Езеро (на 2.291 м.н.в.) во Демиркапискиот Цирк на Северен Пирин. Под името Третата (Демиркаписка) Река тече на југ во длабока коритеста долина. Кај планинарскиот дом „Пирин“ свртува на југоисток и веќе под името Пиринска Бистрица навлегува во мошне пошумено подрачје, постепено насочувајќи се кон југ. Кај селото Пирин реката прави голям завој на југозапад и влегува во долина со слаба растителност и соголени падини. Кај селото Катунци излегува од планината и влегува во источниот дел на Светиврачко-петричката Котлина, а долината ѝ се проширува и исплитчува. На 500 м јужно од Ново Хоџово од лево се влева втората по големина притока Петровска Река и ова место до устието, во должина од 7 км, поминува бугарско-грчката граница. Завршува во реката Струма како нејзина лева притока, на 69 м.н.в., 1,4 км западно од селото Драготин (Промахон) во Валовишко.
Сливот на реката зафаќа, што претставува 2,93 % од вкупниот слив на Струма. Сливните граници на Пиринска Бистрица се следниве:
Главни притоки: → лева, ← десна
Пиринска Бистрица се напојува претежно од снег и дожд. Најполноводна е во мај, а најслабоводна во септември. Средниот годишен истек кај селото Пирин изнесува. Средниот наклон на течението е 43 ‰.
По течението на реката во Општина Свети Врач (Сандански) има 4 населени места: Пирин, Горно Спанчево, Катунци и Ново Хоџово.
Реката се користи за наводнување и производство на хидроенергија. Порибена е со пастрмка и мрена.
По нејзинито десен брег, во должина од 9,3 км меѓу селата Горно Спанчево и Катунци минува делница од државниот пат III-198: Неврокоп (Г. Делчев) – Петрич – ГП „Златарево“ кон Ново Село, Р. Македонија.
Јакупли
Јакупли — кукушко село во Егејска Македонија, Република Грција.
Европски пат Е852
Европски пат Е 852 — европски пат од Б класа во Македонија и Албанија, кој го поврзува градот Охрид со границата со Албанија.
Холандија на Олимписките игри
Холандија за првпат како независна држава учествувала на Летните олимписки игри во 1900 година, кои се одржале во Париз. Од тогаш, Холандија има пропуштен само еден мундијал, во 1904. Во 1956 година, Холандија ги бојкотирала игрите кои се одржале во Мелбурн, главно поради Советската интервенција во Унгарија која се случила неколку недели пред почетокот на игрите. Сепак, ова се смета како учество на Холандија на мундијалот, ако се има предвид дека еден спортист се натпреварувал во јавање.
Прва фудбалска лига на Македонија 2001/2002
Првата фудбалска лига на Македонија 2001/2002 - 10. издание на Првата фудбалска лига на Македонија. Сезоната започнала на 12 август 2001, а завршила на 29 мај 2002. Вардар ја освоил својата четврта титула, прва по 1995.
Холандија на Олимписките игри
На Зимските олимписки игри, Холандија за првпат учествувала во 1924 година, а следните игри во 1932 година не учествувала. Од тогаш, таа нема пропуштено ниту еден мундијал.
Холандија била еден пат домаќин односно организатор на Олимписките игри, и тоа на Летните, кои се одржале во 1928 година, а домаќин бил Амстердам.
Холандија заклучно со 2008 година има освоено вкупно 324 медали на олипмијадите, од кој 246 на летните и 78 на Зимските олимписки игри.
НАционалниот олимписки комитет (холандски: Nederlands Olympisch Comité - Nederlandse Sport Federatie) бил основан во 1912 година од страна на МОК.