cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Британска антарктичка експедиција (1910—1913)
Непланирано презимување во 1912 година
Во средината на јули, групата успеала да убие неколку фоки, што овозможило да не гладуваат и помалку да страдаат од студ и темнина (готвени на домашна масна ламба). Последниот ден од јули, Кембел ги поделил преостанатите бисквити и суво грозје и тоа бил крајот. Расположението било подигнато кога дневната светлина влегла во ледената пештера на 1 август - Сонцето се издигнало доста високо над хоризонтот. Абот тешко си ја повредил раката и Левик се плашел дека по враќањето ќе остане инвалид, чевлите на Дикасон се распаднале, а Браунинг, кој страдал од непрестајна дијареа, претрпел тешки измрзнаници. Во август снемало свежо месо, а месото од фоките и пингвините закопани во снегот се осипувале. До почетокот на септември станало јасно дека е неопходно сами да заминат до базата (која била оддалечена 370 километри). Во тоа време, правецот на ветрот бил променет, кој преку влезната дупка ја покрил пештерата со снег; опремата и вреќите за спиење биле постојано влажни.
Враќање во Евансовиот ’Рт
Помеѓу 9 и 10 септември 1912 година, д-р Левик наредил да започне физичко загревање за да можат членовите на групата да го издржат патувањето со луге. Абот и Браунинг не биле способни за физичка работа од здравствени причини, Кембел се обврзал да ги поправа вреќите за спиење и шаторите, а останатите биле ангажирани во набавка на материјали. Во снежна бура на 21 септември, Левик и Абот претрпеле смрзнатини, а следниот ден Пристли, Браунинг и Дикасон биле затровени од црниот дроб на фоките. До 24 септември 1912 година, на тимот му останале 28 дена храна. На овој ден, Левик го фотографирал целиот тим и нивното зимско засолниште, надевајќи се дека повеќе нема да остане во него. Сепак, поради напад на цревна болест, Браунинг морал да остане уште подолго.
На 30 септември, шест лица тргнале на своето последно патување, фаќајќи фока и пет пингвини еден ден претходно. Кембел поделил нова облека пред патувањето: секој експедитор добил волнен елек, џемпер, јакна, четири пара чорапи, волнена капа, ракавици и ветровари. Првиот ден успеале да пешачат пет милји. Гладот во тоа време ги принудило луѓето да го јадат убиениот дивеч. Пристли напишал:
Главниот дел од транзицијата бил извршен на морскиот мраз. Заокружувајќи го ледникот Драгалски, на 27 октомври, тимот стигнал до пристаништето Гранит, а исцрпениот Браунинг морал да се стави на санка. И покрај болеста и исцрпеноста, патниците патувале 185 милји за 4 недели. Набргу бил пронајден резервен магацин, оставен во февруари од геолошката група Грифит Тејлор и Дебенхам, во кој биле пронајдени путер, какао, чај, шеќер, суво грозје, сол и бисквити. Со поставување пломби се решило проблемите со свежото месо и горивото. На 31 октомври, патниците стигнале до островот Данлоп, кој шест недели претходно го посетиле геолози од Евансовиот ’Рт. На 1 ноември стигнале до магацинот на Бернакиовиот ’Рт, каде што имало бисквити и пемикан. На 2 ноември, неочекувано бил откриен голем магацин во Батлеровиот ’Рт, означен со писмо од Аткинсон, кој бил таму на 14 април. Била донесена одлука да се оди преку мразот директно до Евансовиот ’Рт, но Левик најпрво решил да направи „гозба“ на која докторот дури ги принудувал сите да пијат ракија. Промената на исхраната значително ја подобрило состојбата на Браунинг и му дала сила..
На 6 ноември, тимот на Кембел пристигнал во Батлеровиот ’Рт, но никој не бил пронајден во базата: во тоа време, Аткинсон отишол да го бара Скот. На 7 ноември, во 15:30, конечно стигнале до Евансовиот ’Рт, каде ги запознале Дебенхам и Арчер, а сите учесници во зимскиот камп можеле да се измијат и пресоблечат. Групата на Кембел била сериозно неухранета: Пристли напишал дека тежел 10 камења (63 кг) по пристигнувањето во базата, но добрата храна брзо ги вратила луѓето во нормала. Дебенхам ја фотографирал целата Северна група на 13 ноември. Пристли потоа ја зел машината за пишување на Чери-Гарард и продолжил со препечатување на неговите дневници, кои биле ретроспективно коригирани во врска со откритијата направени од групата на Скот. И покрај неговата лоша физичка состојба, Пристли го предводел искачувањето на Еребус, на кое присуствувале 6 лица. Оваа кампања завршила на 2 јануари 1913 година.
1912
На 7 март 1912 година, лондонскиот весник Daily Chronicle го објавил првиот извештај за успехот на Амундсен. Веста предизвикала збунетост во Британија, бидејќи гласините за успехот на Скот се прошириле од почетокот на март. Кетлин Скот во својот дневник напишала дека Амундсен наводно го потврдил приматот на Скот. Првата веродостојна информација за експедицијата на Тера Нова се појавила на 1 април, кога дневниците на Скот од пред една година биле телеграфирани од Нов Зеланд.
Во септември 1912 година бил објавен романот „Воланот“ на англискиот политичар А. Мејсон, во кој Роберт Скот бил прототип на главниот лик. Протагонистот започнува со политичка кариера, но потоа се откажува од своето место во парламентот за да стигне до Јужниот пол. Интересно е што херојот на романот не успева да стигне до базата, иако авторот не го предвидел трагичниот крај на главниот лик. Во предговорот конкретно било наведено дека „романот е започнат во 1909 година“..
Снимателот Херберт Понтинг се вратил во Британија во ноември 1912 година со маса фотографии и неколку филмови од експедицијата. Во едно интервју, тој ги негирал гласините дека се случила поларна трка на крајниот југ на Земјата и изјавил дека освојувањето на Јужниот пол е само дел од програмата на Скот. Тој додал:
По смртта на Скот
Вечерта на 10 февруари 1913 година, во Лондон станало познато дека Тера Нова се вратила еден месец пред предвиденото поради сериозна катастрофа. Во исто време, бил објавен Прогласот на Скот до јавноста, напишан од него пред неговата смрт. Таму биле анализирани причините за неуспехот на експедицијата, а конкретно биле споменати тешките временски услови. Пораката завршила вака:
Премиерот Херберт Хенри Асквит го уверил Долниот дом дека повикот на Скот ќе биде слушнат. Првиот господар на Адмиралитетот, В. Черчил, изјавил дека вдовицата на Скот ќе ја добие истата пензија што требло да ја добие доколку нејзиниот сопруг умре во активна служба. Истото важело и за вдовицата на Едгар Еванс.
Награди и признанија
Извештајот за поларната трагедија бил прочитан во Ројал Алберт Хол на 21 мај 1913 година од страна на капетанот од 2. ранг, Еванс. На извештајот присуствувале околу 10 илјади луѓе. На 26 мај, сите членови на експедицијата биле поканети во Бакингемската палата, каде што им биле доделени поларните медали на Кралското географско друштво и кралот, а на Крин и Лешли им бил доделен медалот Алберт за спас на капетанот Еванс. Офицерите и морнарите добиле паричен бонус.
Споменикот на Скот, подигнат на сметка на фондацијата именувана по него, бил отворен во 1925 година во Девонпорт. Мермерен споменик од Кетлин Скот бил подигнат во Крајстчерч (Нов Зеланд), друг бил подигнат во Порт Чалмерс, од каде што Скот заминал на својата последна експедиција. Спомениците на Скот биле изградени во Кејптаун и Портсмут (последниот исто така е дело на К. Скот). Кетлин Скот била автор и на споменикот на шефот на научната група - Едвард Вилсон во Челтенхем, отворен во 1914 година. На иницијатива на францускиот поларен истражувач Жан-Батист Шарко, на швајцарските Алпи, каде што била тестирана моторната санка на Скот, бил изграден споменик од вертикално подигнати камења, репродуцирајќи го гробот на Скот на ледениот гребен Рос. Обелиск бил поставен и во Норвешка - во подножјето на ледникот Хардангер. Во 1920 година, на сметка на Фондацијата Скот, таа била основана, а во 1926 година бил отворен Институтот за поларни истражувања Скот (Кембриџ). На свеченото отворање биле поканети 26 ветерани поларни истражувачи, од кои 9 луѓе ја претставувале експедицијата на Скот и 5 на Шеклтон. Странските истражувачи биле поканети од Фритјоф Нансен (кој не можел да присуствува поради генералниот штрајк), Жан Шарко, Ерих фон Дригалски, Адриен де Жерлаче, Ото Норденскиолд, Кнуд Расмусен. Роалд Амундсен намерно не бил поканет - британската заедница на географи и научници никогаш не можела да му прости..
Херберт Понтинг потрошил многу време уредувајќи документарни филмови за експедицијата на Скот од материјали што ги снимал во 1910-1912 година. Тој побарал признание од државата, а во 1929 година три негови филмови биле официјално купени од државата. Војводата од Јорк официјално ги сместил филмовите во колекцијата на новоотворениот Британски царски филмски институт. Во 1933 година, Понтинг објавил аудио верзија на „Деведесет степени Југ“. Сепак, неговите филмови не биле комерцијално успешни, бидејќи ги поправале пејзажите и животните на Антарктикот, но имало релативно малку кадри со членовите на експедицијата. Албумот со фотографии на Понтинг, бил препечатен 11 пати пред неговата смрт во 1935 година..
Во 1948 година, бил објавен долгометражниот биографски филм „Скот од Антарктикот“, во кој Роберт Скот го игра Џон Милс. Снимањето се одвивало во Швајцарија и Норвешка, а продукцијата била финансирана од владата на Фолкландските Острови и Колонијалната канцеларија, бидејќи било одлучено дека на ОК има потреба од пропаганден ресурс во пресрет на поделбата на Антарктикот.
Книги
Извадоци од дневниците на Р. Скот за првата година од експедицијата биле објавени во 1912 година од различни периодични изданија. По смртта на водачот на експедицијата, неговите дневници, кои ги водел до последниот ден, како и извадоци од лични писма и придружни документи на другите членови на експедицијата, биле објавени во два тома во 1913 година под наслов „Последната експедиција на Скот. Роланд Хантфорд истакнал дека „светот ја гледал историјата најмногу преку очите на Скот“. Повеќе од 70 епизоди биле отстранети од текстот на дневниците при нивната подготовка за објавување, „спречувајќи создавање на идеална слика“. Нападите против Шеклтон и Амундсен, описот на понижувањето на Т. Гран, критиките на неговите придружници биле отстранети. Изданието било обилно илустрирано со фотографии од сите членови на експедицијата и акварели на Вилсон. Цената на двата тома изнесувала 3 гвинеи, а тиражот од 1500 примероци се распродадел многу брзо, но повеќе не бил препечатен. На руски, овие материјали првпат биле објавени во скратена форма во 1917 година и повторно објавени донекаде дополнети во 1934 година. Нов превод се појавил во 1955 година и бил препечатен во 2007 година. Оригиналните теренски дневници првпат му биле достапни на истражувачот Реџиналд Паунд во 1966 година..
Во 1913 година, поранешната помошничка на Вилсон, Апсли Чери-Гарард се обврзала да напише официјален извештај за експедицијата, но работата била прекината поради избувнувањето на Првата светска војна. Во 1922 година, Чери-Гарард објавила мемоари за експедицијата наречена Најстрашното патување во светот која поминала низ 17 изданија само во Обединетото Кралство и ги надминал сите други материјали за оваа експедиција по популарност. Јазикот на приказната и помошта на Џорџ Бернард Шо одиграле значајна улога во тоа, но книгата ја иритирала Кетлин Скот поради критиките на нејзиниот покоен сопруг. Според Макс Џонс, дневниците на Скот, книгата на Чери-Гарард и фотографиите на Понтинг биле „вистински уметничкидела“.
Во 1915 година билс објавена книгата „Антарктичката одисеја“ од Р. Пристли, геолог од одредот на Кембел, која сè уште служи како главен извор на информации за работата на експедицијата на Северниот одред на Скот. Научната активност на експедицијата била посебно рефлектирана во книгата на Г. Тејлор „Со Скот - светлата страна“, која ги опишала географските кампањи од првата сезона на експедицијата. Популарната книга „Пингвините на Антарктикот“ ја објавил и д-р Левик, исто така член на одредот на Кембел. Дневниците на Е. Вилсон биле делумно објавени дури во 1982 година (Одисеја на Јужниот пол).
Рани верзии
Долго време, причините за неуспехот на експедицијата на Скот се гледале низ призмата на неговото мачеништво. Главната причина била формулирана од самиот Р. Скот во неговата умирачка порака: неочекуван студ на ледениот гребен Рос во февруари - март 1912 година. Студените ноќи и спротивните ветрови кулминирале со снежна бура што ги спречила експедиторите да стигнат до складиштето за храна. Исклучителните временски услови во текот на сезоната 1911-1912 биле потврдени и од набљудувањата на Сер Џ. Симпсон, метеоролог на Британската експедиција на Антарктикот, и со набљудувањата на тимот на Амундсен. Меѓутоа, поради ограниченото времетраење на експедицијата (99 дена), најниската температура што ја доживеал тимот на Амундсен помеѓу 20 октомври 1911 и 25 јануари 1912 година била -24 °C.
Асистентот на Е. Вилсон - Е. Чери-Гарард уште во 1922 година (во книгата „Најстрашното патување“) го обвинил својот поранешен командант за несоодветна опрема за експедиција, особено за напуштање на методите на Нансен, погрешно избирање на пони за транспорт и намерното потценување оброци за храна. Осврнувајќи се на истражувањето на д-р Аткинсон, тој напишал дека за нормална човечка изведба на -10 °F (-12 °C) се потребни 8.500 килокалории, додека исхраната на тимот на Скот при искачувањето на ледникот Бердмор всушност била 4.003 килокалории. Наскоро тој бил поддржан од Алберт Армитаж, придружникот на Скот во експедицијата Дискавери: тој изјавил дека здравствените проблеми на придружниците на Скот, кои започнале уште пред да стигнат до базата, се должат на скорбут. Исхраната на тимот на Скот била целосно без витамин Ц: 450 грама крекери (16 унци), 340 грама пемикан (12 унци), 85 грама шеќер (3 унци), 57 грама путер (2 унци), 20 грама чајни листови и 16 грама какао на ден.
Употребата на лекови за ублажување на стресот и заморот, исто така, можело да игра негативна улога во судбината на поларниот тим. Чери-Гарард се присетил дека по враќањето од априлскиот поход во 1912 година - последниот пред презимувањето, живеел сам четири дена во ’рт Хат Поинт и од слабост можел да се движи само на сите четири и напишал:
Според необјавените мемоари на Чери-Гарард од 1930 година, комплетот за прва помош на Скот содржел празни ампули со таблети морфин и опиум, а бил пронајден полн поткожен шприц.
Заедно со Чери-Гарард, еден од првите критичари на Скот бил куратот од Вустершир Гордон Хејс, кој се потпирал на документите и сведоштвата на Понтинг и Пристли, кои се согласиле да соработуваат со него. Во неговите книги за Антарктикот (1928) и освојувањето на Јужниот Пол (1932), тој го обвинил Скот дека не користел кучиња, за лошо планирање и организација, и дека експедицијата на Тера Нова, според нејзините резултати, била само повторување на искуството. Тој ја припишал смртта на групата на Скот на скорбут, како и на неговата импулсивна природа. Критиките на Чери-Гарард и Хејс биле опишани од Ранулф Фајнс како „споредливо благи“ ..
Втора половина на 20 век
Во 1962 година, Волтер Саливан објавил статија во која се обидел да ги собере познатите податоци и ги предложи следните причини за смртта на групата на Скот :
Во 1979 година, историчарот на поларната експедиција Роланд Хантфорд ја објавил „Скот и Амундсен“, реобјавени во 1985 година како „Последното место на Земјата“, од кое била направена телевизиска серија со истото име. Хантфорд силно ги критикувал сите постапки на Скот, вклучително и неговиот авторитарен стил на управување, несоодветен избор на опрема, итн..
Аргументите на Хантфорд биле критикувани во студијата на познатиот поларен истражувач Сер Ранулф Фајнс (во 1979-1982 година, кој спровел трансглобална експедиција низ Северниот и Јужниот Пол, поминувајќи го целиот Арктик и Антарктик со моторни санки. Пол до Мек-Мердо поминал по патеката Шеклтон и Скот, како и метеорологот Сузан Соломон. Сепак, ниту едно од горенаведените не негирало дека методот што го користел Амундсен - кучињата со санки го преземаат товарот на транспортот и ги хранат своите сограѓани и луѓето, се покажало како многу поефективен од премините на Скот. Хантфорд, всушност, го довел до крај аргументот на Чери-Гарард, кој тогаш изјавил дека Скот не предвидел сè што било потребно пред почетокот на експедицијата[219].
Дури во 2006 година бил направен обид експериментално да се тестираат овие пресуди.
Холандска Брајова азбука
Холандската брајова азбука е верзија на брајовата азбука за запишување на холандскиот јазик. Азбуката се користи во Холандија и Белгија.
Британска антарктичка експедиција (1910—1913)
Симулација од 2006 година
Во 2006 година, BBC Two финансирал експеримент кој ги симулирал експедициите на Скот и Амундсен. Била користена опрема што ги имитираат условите од 1911 година. Симулацијата била спроведена на Гренланд, бидејќи во 1991 година бил усвоен Протоколот за заштита на животната средина на Антарктикот, кој забранил увоз на какви било претставници на вонземска флора и фауна јужно од 60° С. Овие мерки, насочени кон заштита на ендемскиот биодиверзитет на Антарктикот, не дозволиле поларната трка да се одржи во услови што е можно поблиску до оригиналот. Во Гренланд била избрана рута која се протегала и по ледникот и во планините. Проектот бил советуван од познати истражувачи на Арктикот и активностите на Скот и Амундсен: биографот Роланд Хантфорд (Велика Британија), метеорологот Сузан Соломон (САД), поларниот истражувач Сер Ранулф Фајнс (Велика Британија) и други. Експедицијата била еден вид реално шоу: целиот секојдневен живот бил снимен од тим на оператори. Биле избрани две екипи од Британците и Норвежаните. Тие морале да поминат околу 2500 километри за 99 дена, користејќи опрема слична на оние на Амундсен и Скот. Двата тима биле придружувани од филмски екипи и медицински екипи на моторни санки, по потреба можело да се повика авионот. Двата тима биле професионални патници и планинари. Британската група била предводена од поранешниот командос Брус Пари, норвешката група од предводена од Руне Елднес, пензиониран поручник во норвешката морнарица (од 2010 година, единствената личност која сама стигнала до Северниот и Јужниот Пол без надворешна придружба).
Холандска Брајова азбука
Азбука
Француската брајова азбука се користи за странски зборови со дијакрици.
Британска антарктичка експедиција (1910—1913)
Симулација од 2006 година
Норвешкиот тим имал 48 кучиња и вклучувал 5 лица. Целото растојание од 2500 километри (преку планините до условниот пол и назад) успеале да го поминат за 75 дена, а до „полот“ стигнале на 48-миот ден. Британската група најпрво се натпреварувала со 8 луѓе и 20 кучиња (не се користеле пониња), кои можеле да се користат до 40-тиот ден. Во британскиот тим бил и Артур Џефс, внукот на Кетлин Скот (од нејзиниот втор брак). Членовите на групата и кучињата се повлекле од трката во приближно исто време како и распоредот на Скот од 1911 година. Поради повреда на еден од учесниците, британскиот тим се преселил во планините и на условната база, составен од 4 лица. Поради критичното губење на телесната тежина (од 15 на 25%) и нагло влошување на благосостојбата на членовите на тимот, продуцентите одлучиле да го повлечат британскиот тим од рутата на 91-от ден од експедицијата (тимот на Скот поминал 144 дена на ледникот). Британскиот тим во 2006 година ги доживеал токму истите проблеми што биле опишани во дневниците на Скот, ова покажало недостатоци во начинот на движење и планирање на експедицијата. Исхраната на Скот не содржеле витамини Ц и Б12. Ова довело до намалување на интелектуалните квалитети на една личност и имало депресивно влијание врз психата. Во исто време, дувањето низ норвешките и британските одела и нивното тестирање на терен покажало дека нивните својства се приближно исти. Членовите на експедицијата сметаат дека се докажало дека опремата и тактиката на експедицијата на Р. Скот не одговарала на преземените задачи, а смртта на него и на неговите придружници била неизбежна дури и при поблаги временски услови од оние на Антарктикот во 1911-1912 година. Се испоставило дека при физичкиот напор кој им паднал, членовите на тимот на Скот потрошиле 3-4 пати повеќе енергија отколку што добивале од исхраната, а во услови на поларните земји телото почнало да ја „гори“ мускулната маса. Како резултат на тоа, се дознало дека Амундсен ја усвоил најоптималната стратегија и тактика, обидувајќи се да го минимизира времето поминато од членовите на експедицијата во екстремни услови додека човечкото тело не почне да се „предава“. Филмот од шест епизоди за експедицијата, наречен Blizzard: Race to the Pole, постојано бил прикажуван на различни ТВ канали а била објавена и книга.
Дискусија на К. Меј и К. Турни
Карен Меј се обидел да ја реши конфузијата на три спротивставени наредби од Скот, од кои последната вербално му била пренесена на Еванс. Се вели дека Мирц требало да ја испита областа помеѓу 82°С и 83°С на бариерата со кучиња во средината на февруари и да се сретне со групата. Оваа наредба го укинала дејството на претходните. Карен Меј го довел во прашање неговото постоење: „Ако Скот ги преиспиташе своите ставови за кучињата со санки во средината на јануари, зарем не можеше да потроши пет минути за да запише толку важна задача?“. Биографката на Чери-Гарард, поларната истражувачка Сара Вилер, го обвинил Еванс за искривување на наредбите на Скот, бидејќи поручникот му рекол на Аткинсон дека треба да биде испратен дома. Во писмото упатено од Скот до агент во Нов Зеланд (28 октомври 1911 година), се вели дека назначувањето на Еванс во тимот било грешка и дека тој треба да биде отстранет од експедицијата што е можно поскоро, „за што Ќе преземам некои мерки“. Конкретизирањето на „некои мерки“ не следело. Аткинсон го изрази ова мислење во приватно писмо до Чери-Гарард испратено во 1919 година. Карен Меј тврдел дека нема ништо неверојатно во тековниот конфликт, бидејќи таа ја повторила евакуацијата на Шеклтон за време на експедицијата Дискавери.
Друга мистерија во мартовските настани од 1912 година е недостатокот на храна за кучиња во складиштето „Еден тон“, што било откриено на 4 март од Чери-Гарард и Гирев. Претходниот пад на залихите бил направен помеѓу 26 декември 1911 година - 9 јануари 1912 година. Според К. Меј, постојат две можни објаснувања. Прво, не е познато колку точно тимот на Симпсон ги извршил упатствата што му биле дадени да го надополни магацинот. Втората причина била саботирана од Мирза. Упатствата на Скот биле да се оди на југ во текот на првата недела од февруари, 1912 година, и да се сретне со групата која одела кон полот околу 1 март на 82°С. ш. Сепак, Аткинсон дејствувал врз основа на усната наредба на Скот од 21 декември 1911 година, во која немало ни збор за кучиња или храна за нив. Според К. Меј, на Мирц веќе му биле дадени писмени наредби и командантот не видел смисла да го потсети Аткинсон на нив. Меѓутоа, Мирц добил информација за смртта на својот татко и се обидел што побрзо да го напушти Антарктикот. Аткинсон бил апсорбиран во грижата за Еванс, што била негова професионална должност како лекар. Имало двајца кандидати за маршот кон југ во март: Чарлс Рајт, кој беше малку кратковид и Чери-Гарард, кој бил сериозно кратковид и, покрај тоа, намал навигациски вештини. Меѓутоа, Симпсон, на пат кон дома, го назначил Рајт за командант на научниот тим, одговорен да гарантира дека набљудувањата се вршат континуирано.
Во 2017-2018 година, австралискиот истражувач Крис Турни (Универзитет во Нов Јужен Велс) подготвил одговор на аргументот на К. Меј, врз основа на голем корпус примарни извори, вклучително и необјавени. Турни забележал дека Скот навистина се предомислил за санкањето на кучиња во последен момент. Ова не било толкување на Роланд Хантфорд, бидејќи информациите биле дадени првенствено во книгата и кореспонденцијата на Тригве Гран, кој, по смртта на Е. Еванс и другите членови на тимот, не можел да избира изрази. Така, Р. Скот навистина дал усна наредба, која била во спротивност со сите пишани документи и упатства составени пред да замине на Полот. Од оригиналните дневници на Лешли, како и од некои други докази дадени на Чери-Гарард, произлегува дека Еванс не можел да го следи спроведувањето на новите упатства на Роберт Скот. Генерално, К. Турни дошол до заклучок дека постапките на Еванс може да се оквалификуваат како непрофесионални, а во најлош случај, како саботажа. Можно е дека благодарение на неговите постапки групата на Скот немала доволно керозин и резерви на враќање. Згора на тоа, Еванс направил измени во објавените документи (оригиналот на неговиот дневник не е зачуван) со цел да го „прилагоди“ времето на болеста на посетата на посредничките магацини. Зошто овие акции биле премолчувани од официјални лица во Англија (вклучувајќи го и претседателот Лорд Керзон), останало непознато.
Експедиции по патеката Скот
Во 1984-1987 година се одржала експедицијата „По стапките на Скот“ на Британецот Роберт Сван. Во Нов Зеланд, членовите на експедицијата го посетиле 96-годишниот Бил Бартон, единствениот жив член на експедицијата на Скот во тоа време. Членовите на тимот на Свон патувале 900 милји (1400 км), стигнувајќи до Јужниот пол на 11 јануари 1986 година, на 70-тиот ден од патеката, без употреба на радио комуникација и каква било надворешна поддршка. Имало многу ризични епизоди во експедицијата, вклучувајќи ја и смртта на експедицискиот брод, смачкан од мраз. По успешното завршување на кампањата, Р. Свон се вратил на Антарктикот во 1987 година за да ги исчисти трагите од неговиот престој на копното, вклучувајќи остатоци и недоволно искористени резерви ..
Во јануари-февруари 2012 година, „Експедицијата на британската армија“ за комеморација на стогодишнината од кампањата на Скот била успешно завршена. Антарктичкиот дел од експедицијата вклучувал премин на јахта од 75 стапки (23 метри) и вклучувала истражување на претходно малку проучени области на Антарктичкиот Полуостров.
Во октомври 2013 година, лансирала самостојната скијачка „Експедиција Скот“, обид да се повтори и заврши неговата патека долга 1.800 милји од Мек-Мердо до Јужниот пол и назад. На експедицијата присуствувале Бен Сандерс, најмладиот од оние кои сами го освоиле Северниот пол и Тарка л'Ерпиниер, кој зад себе имал голем број поларни и планински експедиции. До декември 2013 година, патниците стигнале до ледникот Бердмор. Било можно да се следи напредокот на експедицијата на нејзината веб-страница, како и на Твитер и Инстаграм.
Вилен (општина)
Вилен (Wielen) — општина во округот Грофовија Бентхајм, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Местоположба
Вилен се наоѓа северозападно од окружниот град Нордхорн на границата со Холандија. Источно од Вилен се наоѓа општината Вилзум, а југоисточно е општината Итербек, кои се наоѓаат во општинската заедница Илзен. Местото Фенебриге е најзападното место во копнениот дел на Долна Саксонија. На запад се наоѓа холандската општина Харденберг.
Општински единици
Општината Вилен е составена од следниве единици:
Википатување
Википaтување wɪkiˈvɔɪ.ɪdʒ (јазик англиски|wiki + voyage што значи вики + патување), слободен водич за патување на кое автори волонтери пишуваат за туристичките одредишта и теми. Тоа е братски проект на Википедија кој ја поддржува и хостува непрофитната Задужбина на Викимедија.
Проектот настанал со раздвојување од германската верзија во септември 2006 година со цел да се избегнат комерцијалните интереси. Го финансирало истоименото германско здружение, а активно е од 10 декември 2006 година.
Од средината на 2012 година повеќето од уредниците на верзијата Википатувања на англиски јазик, вклучувајќи ги повеќето од администраторите, одлучила да ги обедини Wikitravel и Wikivoyage заедниците во нов не-комерцијален проект. Поднесена е молба до фондацијата на Викимедија со цел да се истражи нивниот интерес за вдомување, а што потекнало од успешниот предлог, кој бил одобрен од страна на Фондацијата во октомври 2012 година.
Црн слез
Црн слез — растение од фамилијата Слезови (Malvaceae).
Опис на растението
Растението има стебло високо од 20 до 150 cm, растечко нагоре или легнато, најчесто разгрането и во основата вдрвенето. Листовите имаат облик на дланка, на 3-5 места прстесто врежани, поставени на долги дршки. Цветовите се многубројни, по 2-6 или повеќе во пазувите на листовите во гроздовидни соцветија и светловиолетови по боја.
Употреба
Во 1931 година, англиската треварка и научник, Мод Грив, напишала дека „употребата на овој вид слез е заменета со мочуришниот слез (Althaea officinalis), кој ги поседува истите својства во поголем степен, но сè уште е омилен лек кај селаните каде што не може да се најде мочуришен слез“. Варените млади листови се јаделе како зеленчук во неколку делови на Европа во 19 век.
Во Мароко, Тунис и Палестина, листовите „Малва“ се попаруваат со лук и домати, и се јадат како предјадење или салата. Во Египет, од листовите се прави растително јадење слично на чорба, особено во зима. Во традиционална медицина, ''М. sylvestris'' се користи во билкарство, посебно плодот. Семето се вари и се пие густо или пак подготвено како чај, а листовите се користеле како надворешни облоги врз кожата.
Црниот слез долго време се користел како природен обојувач за добивање жолта боја.
Италија на Олимписките игри
Италија за првпат учествувала на Летните олимписки игри во 1896 година кои се одржале во Атина, и од тогаш пропуштила само еден мундијал, и тоа во 1904 година. На Зимските олимписки игри, Италија дебитирала во 1924 година, и учествувала на сите мундијали.
Италијанските спортисти, заклучно со 2009 година имаат освоено вкупно 623 олимписки медали, од кој 522 на Летните и 101 на Зимските олимписки игри. По бројот на медали, се наоѓаат на шестото место на вечната ранг-листа, а по бројот на освоени златни медали на третото место, веднаш по САД и Советскиот Сојуз.
До сега, Италија била трипати домаќин на Олимписките игри, за првпат на зимските во 1956 во Кортина д'Ампецо, и во 2006 во Торино. Италија во Летни олимписки игри - 1960|1960 била домаќин на Летните олимписки игри, а нејзин организатор бил главниот град Рим.
Националниот олимписки комитет на Италија (италијански: Comitato Olimpico Nazionale Italiano, CONI) е основан во 1908 година, а бил признаен во 1913 година.
Требош
Требош — село во Општина Желино, во околината на градот Тетово.
Историја
На 11 ноември 2001 година, при обезбедување на патот до наводната гробница за исчезнатите Македонци во заседа загинуваат тројца припадници на Единица за брза интервенција „Лавови“. На 12 ноември 2001 година, претставникот на АНА Албан Периши официјално соопштил дека неговата терористичка организација стои зад убиството на тројца македонски специјалци припадници на Единицата Лавови.
Стопанство
Во селото доминантна стопанска гранка е земјоделството. Поважен стопански објект од приватниот сектор е фармата за јајца „Везе Шари“ и фабриката за место „Лекер“.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Требош живееле 210 жители, од кои 130 Роми и 80 Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Требош имало 56 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Според Аданасиј Селишчев во 1929 година, селото било дел од Шемшевска општина и имало 15 куќи и 114 жители, Македонци и Роми.
Денес селото има доминантно албанско население, а до средината на XX век било доминантно македонско.
Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 2.388 жители, од кои 7 Македонци, 2.372 Албанци, 1 Србин и 8 останати.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 2.427 жители, од кои 2.398 Албанци, 1 Бошњак и 28 лица без податоци.
На табелата е прикажан националниот состав на населението низ сите пописни години:
Родови
Според истражувањата од 1947 година, родови во селото:
Македонски
Албански
Турци
Општествени установи
Денес, иселеното македонско население се собира во Требош за време на Атанасовден.
Избирачко место
Во селото постојат избирачките места бр. 2113, 2113/1, 2114 и 2114/1 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
Иселеништво
Македонското население почнало да се иселува од селото во XX век, во средината на XX век и воглавно се доселило во околните села или Тетово. Албанското население се доселило од околните села.
Попешт
Попешт (Popeşti) — општина во округот Арџеш во јужна Романија, во која живеат 4.165 жители.
Орман (археолошко наоѓалиште)
Маалски Рид — археолошко наоѓалиште во охридското село Орман. Наоѓалиштето претставува населба од младото камено време и некропола од римското време. Лево од патот при влегувањето во селото се среќаваат делови од керамички садови и орудија од камен и кремен од неолитска населба. При копањето на темелите за куќата на еден жител, биле октриени и уништени повеќе гробови. Наодите се чуваат во Заводот и музеј во Охрид.
Криза (филм од 1946)
Криза (шведски: Kris) е шведски филм од 1946 година, во режија на Ингмар Бергман, кој, заедно со Лек Фишер (Leck Fischer), е и автор на сценариото. Главните улоги ги толкуваат: Инга Ландгре (Inga Landgré), Стиг Олин (Stig Olin), Маријане Лефгрен (Marianne Löfgren), Дагни Линд (Dagny Lind) и Алан Болин (Allan Bohlin). Филмот, снимен во црно-бела техника, трае 93 минути.
Содржина
Ингеборг (ја игра Линд) е учителка по пијано во мал, провинциски град во Шведска. Таа ја одгледува својата посвоена ќерка Нели (ја глуми Ландгре) со голема љубов и посакува таа да се омажи со Улф (го игра Болин), скромен млад човек, кој живее како потстанар кај Ингеборг. Кога градоначалникот ќе организира бал, Улф купува фустан за Нели, со намера да одат на игранката. Но, во меѓувреме, во градот пристигнува вистинската мајка на Нели, средовечната, но згодна Џени (ја игра Лефгрен), која живее со својот млад љубовник, шармантниот и забавен Џек (го глуми Олин). Џени и Џек, исто така, одат на балот и таму Нели целосно го запоставува Улф, привлечена од шармот на Џек. По игранката, Џени ја посетува Ингеборг и ја поканува Нели да ѝ се придружи во големиот град, каде што таа има салон за убавина. Нели, која е вљубена во Џек, веднаш ја прифаќа поканата. Веднаш потоа, разочараниот Улф го напушта малиот град, а Ингеборг дознава дека е сериозно болна и дека ќе живее уште кратко време.
Во големиот град, Нели живее удобно и се забавува со Џек. Дознавајќи за болеста, Ингеборг не може да издржи и оди во градот да ја види Нели, но разочарана се враќа дома, бидејќи Нели ужива во забавниот и удобен градски живот. Работите се менуваат кога, една ноќ, Џек ја посетува Нели во салонот за убавина и ѝ кажува дека многу ја сака, дека цел живот бил несреќен и дека истовремено ѝ е љубовник на нејзината мајка. Во мигот кога Џек и Нели водат љубов, во салонот влегува Џени и доаѓа до расправа меѓу неа и Џек. Џек излегува надвор и извршува самоубиство на тротоарот пред салонот за убавина. Потресената Нели повторно се враќа кај Ингеборг, каде истовремено се враќа и Улф. Така, тие двајцата се повторно заедно, иако Нели му кажува на Улф дека не може да го сака.
Исповедта на убиецот
„Исповедта на убиецот, раскажана во една ноќ“ (германски: Beichte eines mörders, erzählt in einer nacht) — роман на австрискиот писател Јозеф Рот од 1936 година.
Содржина
Раскажувачот на романот живее во еден хотел во Париз и често ја посетува блиската гостилница „Тари-бари“. Набргу се запознава со еден од редовните гости - Семјон Семјонович Голупчик. Еден ден, Голупчик започнува да ја раскажува својата лична приказна: Тој бил вонбрачен син на кнезот Крапоткин, а во детството останал без татко му, кој бил убиен поради извршена прељуба. Иако кнезот никогаш не го признал Семјон како свој законски син, сепак тој се грижел за него и го финансирал неговото школување. Еден ден, Семјон заминал во Одеса со намера да побара признавање од кнезот. Веднаш по пристигнувањето, нему му пристапил непознат човек кој се претставил како Јене Лакатош. Набргу, Семјон се сретнал со кнезот, кој одбил да го признае, но му подарил златна табакера. Тогаш, во куќата на кнезот, Семјон здогледал млад човек за кого дознал дека е законскиот син на кнезот, иако тој не му бил биолошки татко. Семјон и Лакатош ја продале табакерата, а набргу биле уапсени и затворени. Во затворот, Семјон сфатил дека Лакатош е соработник на полицијата. По интервенцијата на кнезот Крапоткин, Семјон бил ослободен, под услов да потпише документ дека никогаш повеќе нема да ги бара своите законски права. Тогаш, кај Семјон се појавила омраза кон младиот кнез Крапоткин и тој се вработил во тајната полиција.
Во една прилика, Семјон Голупчик успеал да наговори еден студент-затвореник да го накодоши младиот кнез Крапоткин кого веднаш го затвориле, но набргу го ослободиле, а неговата вина му ја припишале на затворениот студент. Набргу, Голупчик бил преместен на служба во Петроград. Во тоа време, во градот пристигнал познат кројач од Париз во друштво со 15 модели, а тајната полиција добила задача да ги следи. Тогаш, тој се вљубил во една од девојките - убавата Лутеција. Кога во една прилика, ја видел Лутеција во прегратката на младиот кнез Крапоткин, Кај Семјон повторно се разгорела омразата кон младиот кнез. Тогаш, служејќи се со фалсификат, Семјон успеал да издејствува да го уапсат кнезот, кој повторно бил ослободен, а Семјон бил испратен да ги придружува девојките до Париз. На руската граница, тој се послужил со измама и во куферот на Лутеција подметнал револвер и таа била уапсена. Семјон, кој патувал со лажен идентитет како кнезот Крапоткин, ја спасил Лутеција и така ја стекнал нејзината доверба.
Во Париз, претставувајќи се како кнезот Крапоткин, Семјон станал љубовник на Лутеција. Меѓутоа, неговата среќа била нарушена кога дознал од Лакатош дека во градот пристигнал младиот кнез Крапоткин. Во тоа време, Семјон се уфрлил меѓу руските емигранти-револуционери и така ја запознал Еврејката Хана Леа која сакала да се врати во Русија за да го спаси својот затворен брат. Семјон се сретнал со младиот Крапоткин, кој му понудил пари за да си замине од градот, но Семјон ги одбил парите, туку побарал помош за Хана. Набргу, Лакатош направил лажен пасош за Хана, со намера таа да биде уапсена на руската граница, а Семјон добил многу пари од руската амбасада. Со намера да ја спаси Хана, Семјон се подготвил да замине во Русија, а пред заминувањето, заминал кај Лутеција со намера да се збогува со неа и да ѝ ја каже вистината за себе. Таму, Семјон ја затекнал Лутеција во друштво со младиот Крапоткин и почнал силно да ги удира двајцата, а потоа избегал, оставајќи ги жртвите во станот. Оттука, тој заминал во руската амбасада, каде го признал извршеното двојно убиство, а потоа се пријавил во руската војска и бил упатен на фронтот. По војнат го сретнал младиот кнез Крапоткин, кој бил тешко повреден. Откако Семјон ја завршува својата трагична приказна, во гостилницата пристигнува Лутеција и тој заминува со неа. Раскажувачот се враќа во својот хотел каде во тој миг пристигнува нов гостин во кого го препознал Јене Лакатош. Претчувствувајќи несреќа, раскажувачот веднаш го напушта хотелот и никогаш повеќе не го среќава Голупчик.
Изданија на македонски јазик
Во 2010 година, романот бил објавен на македонски јазик од издавачката куќа „Темплум“, како 86. книга од библиотеката „Магма“. Преводот од германски јазик го извршила Марија Костовска, а книгата била издадена со помош на Програмата за култура (2007-2013) на Европската Унија. Графичкото уредување и дизајнот било дело на „Кома“, а на корицата се наоѓа приказ на една слика на George Grosz. Книгата, со обем од 207 страници и со димензии од 21 сантиметар, е каталогизирана во НУБ „Св. Климент Охридски“ - Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-9989-189-78-4.
Церово (Тетовско)
Церово — село во Општина Желино, во околината на градот Тетово. Според пописот од 2002 година, селото имало население од 511 жители.
Географија и местоположба
Церово се наоѓа во областа Долни Полог. Селото лежи на западните падини на Сува Гора. Нема села во близина, а најблиско е Групчин.
Историја
Според податоците на бугарскиот етнограф Васил К’нчов, селото во 1900 година имало население од 140 муслимани (Албанци). Рускиот публицист Афанасиј Селишчев во 1929 година забележал дека селото било дел од Општина Групчин и имало 43 куќи со 213 жители Албанци.
Население
Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 511 жители, од кои 1 Македонец и 510 Албанци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 368 жители, од кои 327 Албанци и 41 лице без податоци.
Родови
Церово е албанско село.
Според истражувањата од 1940-тите родови во селото се:
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 2097 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 464 гласачи.
Иселеништво
Од старото православно население кое живеело во селото, а се иселило се знае за родовите. Жуљеи иселени се во тетовското село Сиричино. Казовци иселени се во тетовското село Прељубиште. Јесероски исто така во Прељубиште. Големо Милошевци иселени се во тетовското село Туденце.
Космос-1893
Космос-1893 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 22 октомври 1987 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6700 килограми. Космос-1893 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,1 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 67,1°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 306 км, а најмалото на 159.
Горно Врачанско Езеро
Горно Врачанско Езеро — ледничко езеро во Македонија, едно од 27. езера на Шар Планина.
Езерото се наоѓа превојот помеѓу Голема (2.582 метри) и Мала Враца (2.536 метри) на надморска височина од 2.190 метри.
Местоположба и одлики
Заедно со Долното Врачанско Езеро ги сочинуваат Врачанските Езера. Се наоѓа на превојот помеѓу врвовите Голема и Мала Враца, веднаш на самото подножје под стрмната северна падина на Мала Враца. Ова езеро било безимено, но Душко Кривокапиќ го нарекол Горно, бидејќи се наоѓа на поголема надморска висина од Долното.
Се наоѓа на 2.182 метри надморска висина. Езерото лежи во длабодолинка на североисточната страна на Белокаменскиот Гребен. Басенот му е тркалест и карпест, со пречник од 40 метри. И покрај тоа што не е големо езерото има длабочина од околу 2 метри. Поточно, Горното Врачанско Езеро зафаќа површина од 1256 м2 со должина и широчина од 40 метри, 126 метри должина на брегот и најголема длабочина од 2,10 метри. Се одликува со голема бистрина на водата, која поради карпестата околина на езерото погледнато од повисоко на изглед често му дава сребрено сива боја, поради што за туристичко-промотивни цели тоа може да се именува и како Сребрено Езеро. Неговото дно на северниот тревнат брег е тињесто, додека на западниот карпест брег дното е каменесто, подлабоко и со побистра вода. Длабочината нагло се зголемува под високите карпи над западниот брег. Веднаш под самото езеро постои помало езерце со камено дно кое што е непосредно поврзано со директна истека на водата. Самото езеро е воедно и извор од кој истекува шарскиот поток наречен Тиха Вода кој протеку во долот помеѓу гребените на врвовите Голема и Мала Враца, го исполнува Долното Врачанско Езеро и како лева изворишна челенка се влева во реката Маздрача. Веднаш над самиот западен брег на езерото, на помалку од педесетина метри минува линијата на државната граница.
Флеш Валон 2015
Флеш Валон 2015 („Валонска стрела“) — 79. издание на велосипедскиот еднодневен класик Флеш Валон. Се одржал на 22 април и била дванаесетта трка во сезоната на Светската турнеја. Флеш Валон е втор од трите арденски класици; се одржува три дена по Амстел Голд Рејс (освоена во 2015 г. од Михал Квјатковски) и четири дена пред Лиеж-Бастон-Лиеж. Бранителот на титулата на трката бил Алехандро Валверде.
Трката се одржала на растојание од 205,5 километри, започнувајќи во Варем и завршувајќи во Хуј. Клучниот дел на Флеш Валон е искачувањето на Мур де Хуј, кој се поминал трипати во текот на трката; целта е на врвот на последното искачување на Мур. Флеш Валон има дополнителна важност во 2015 година бидејќи втората етапа на Тур де Франс 2015 исто така вклучува завршница на Мур, па така неколку возачи ја возеле трката како подготовка.
И покрај додавањето на дополнително искачување кон крајот на трката, се создала група уште на подножјето на Мур. Валверде ја освоил третата победа на трката на искачувањето, додека Жилијан Алафилип завршил втор, а Михаел Албасини  го заокружил подиумот; Валверде победил и на Лиеж-Бастон-Лиеж. Флеш Валон била одбележана со многу падови, кои предизвикале повлекувања на неколку од фаворитите за победа на трката, вклучувајќи Филип Жилбер, Даниел Мартин и Крис Фрум.
Екипи
Бидејќи Флеш Валон е дел од Светската турнеја, сите 17 UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да испратат екипа. Организаторите на трката на осум професионални континентални екипи им биле доделени специјални покани и така била заокружена групата од 25 екипи.
Екипи во Светската турнеја биле:
Екипи кои добиле специјални покани биле:
Историја на Бутан
Историјата на Бутан може да се разгледа не неколку период, и најчесто се дели на рана бутанска историја, потоа историја од раниот среден век па сè до XX век и новата бутанска историја.
Ран период
Камени алатки, орудија, слонови и остатоци од големи камени структури пронајдени во државата покажуваат дека Бутан бил населен уште во 2000 п.н.е. иако нема записи од тоа време. Историчарите даваат теории дека државата Ломон (што во буквален превод значи „јужна темнина“, придавка која се однесува на религијата Мон) или Моњул („темна земја“ што го означува староседелскиот народ Монпа) можеби постоеле како држави помеѓу 500 п.н.е. и 600 година. Имињата „Ломон Ценденџонг“ (Сандалова држава) и „Ломон Каши“ (Јужен Мон) биле пронајдени во записите на античките Бурманци и Тибетските хроники. .