cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Статуа на Зевс во Олимпија
Оваа градба била изработена од дрво, кое било покриено со тенок слој од слонова коска, а облеката на Зевс била покриена со златни лисја. Во десната си рака Зевс држал златна статуа која била висока околу 5 метри на божицата на победата Нике. Во 2 век п.н.е. изградената статуа била успешно реновирана а во 1 век п.н.е. римскиот цар Калигула пробал статуата да биде пренесена во Рим. Но оваа шанса на императорот пропаднала кога скелињата кои ги поставиле неговите војници се срушиле.
Во 394 година од н.е. односно околу 800 години од нејзиното градење таа била пренесена во Цариград, метрополата на Византија. И покрај тоа што христијанството во тоа време доживувало голем подем како религија, статуата на Зевс никој не ни помислувал да ја разруши, поради нејзината професионална изработка. Кога Олимписките игри биле забранети во 391 година по наредба на императорот Теодосиј II, како пагански обичај било наредено овој храм да биде затворен. Историчарите сметаат дека изгорела по време на пожар во дворецот на императорот Теодосиј II во 492 година.
Статуата на Зевс е едниствената од седумте чуда која се наоѓала на европска почва.
1928 во архитектурата
Во 1928 година во архитектурата се случиле некои значајни настани.
NGC 3175
NGC 3175 — спирална галаксија во соѕвездието Пумпа, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3175 се споменува и како ESO 436-3, MCG -5-24-28, UGCA 207, IRAS 10124-2837, VV 796, AM 1012-283.
Откривање
Објектот е откриен на 30 март 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3175 е од видот SBab. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 3175 има привидни димензии од 5,1' х 1,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 14 м 42,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 28° 52' 16". Положбениот агол на објектот е во износ од 56°.
Други поделби
Проучување на NGC 3175 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 29892. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 365; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6630. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 64.
Каролина од Насау-Сарбрикен
Грофица Каролина од Насау-Сарбрикен (12 август 1704 - 25 март 1774) — грофица на Пфалц-Цвајбрикен, преку брак со Кристијан III фон Пфалц-Цвајбрикен. Таа била ќерка на грофот Луј Крато од Насау-Сарбрикен и грофицата Филипинка Хенриет од Хоенлохе. На 21 септември 1719 година, на 15-годишна возраст, се омажила за нејзиниот 44-годишен кум, Кристијан III од Цвајбрикен. Свадбата се одржала во замокот Лоренцен во Насау. Кога Кристијан III починал во 1735 година, Каролина го превзела регентството пет години, со согласност на царот Чарлс VI, сè додека нејзиниот син Кристијан IV не станал полнолетен.
Ауце (општина)
Ауце (Auces novads) е општина во Летонија. Општината е создадена во 2009 година.
Васил Цаноски
Васил Толи Цаноски (Нижеполе,, ) - , бил македонски партизан, учесник во НОБ.
Животопис
Цаноски е роден на 26 декември 1922 година во битолското село Нижеполе. По завршувањето на основното училиште, бидејќи во фамилијата биле многу деца бил селски овчар во селото Брусник. По природа бл многу мирен. За време на окупацијата активно ја помагал НОВЈ, а на 10 јули 1943 година се приклучил кон партизанските одреди. Подоцна станал борец во составот на Третата македонска бригада. Зел учество во повеќе борби. На 10 мај 1944 година во една борба против фашистичките сили кај Кратово, Васил загинал.
Рак на грло на матка
Ракот на грло на матка е рак со потекло од грлото на матката - цервиксот. Настанува како резултат на абнормален раст на клетките кои добиваат способност да се шират и да инвадираат други делови од телото. Раните стадиуми се обично асимптоматски. Подоцна се јавуваат симптоми како абнормално вагинално крварење, карлична болка или болка за време на полов однос. Иако крварењето за време на полов однос може да биде вообичаена појава, во одредени случаи може да биде и знак за постоење на рак на цервикс.
Се смета дека инфекција со Хуман папилома вирус (ХПВ) е вклучена во развојот на повеќе од 90% од случаите на цервикален рак; сепак голем број од жените кои имаат ХПВ инфекција не развиваат ваков тип на рак. Дргите ризични фактори вклучуваат пушење, ослабен имунитет, орална контрацепција, започнување со полов однос во рана возраст и поголем број на сексуални партнери. Ракот на грлото на матката обично се развива од претходни преканцерозни лезии во временски период од 10 до 20 години. Постојат неколку типови на рак на цервикс. Околу 90% се од типот на сквамозен карцином, 10% од типот на аденокарцином и помал број отпаѓа на други типови. Дијагнозата се поставува вообичаено со скрининг процедури и биопсија. Имиџинг методи се користат за одредување на проширеноста на ракот.
ХПВ вакцината дава заштита од два до седум високоризични типови на оваа фамилија вируси и може да превенира и до 90% од сите случаи на цервикален рак. Но поради тоа што сè уште постои ризик препорачано е да се продолжи со постојани ПАП тестови. Други мерки на превенција вклучуваат: сексуални односи со помал број на партнери и задолжителна употреба на презервативи. Скринингот со ПАП тест може да ги идентификува преканцерозните промени кои правилно лекувани го превенираат развојот на цервикален рак. Лекувањето на цервикален рак се состои од комбинација на хируршки методи, хемотерапија и радиотерапија. Стапката на пет годишно преживување во САД е 68%. Исходот најчесто зависи од стадиумот во кој ракот се наоѓа во моментот на негово откривање.
На глобално ниво, ракот на грлото на матката е на четврто место на најчест тип на рак и на најчеста причина за смрт од рак кај жените. Во 2012 биле проценети 528,000 случаи на цервикален рак и 266,000 случаи на смрт од цервикален рак. Ова претставува околу 8% од вкупните случаи на рак и случаи на смрт од рак. Приближно 70% од сите случаи се јавуваат во земји во развој. Во неразвиените држави е најчестата причина за смрт од рак, а во развиени земји, распространетата програма за скрининг значајно ја редуцира инциденцата на појава. Најпознатата клеточна линија што се користи во медицинските истражувања позната како ХеЛа е добиена од клетките на цервикалниот рак на Хенриета Лакс.
Симптоми
Раните стадиуми од развојот на рак на грло на матка може да бидат асимптоматски. Вагинално крварење, контактно крварење (најчесто крварење после полов однос), или поретко вагинална туморозна маса може да индицира постоење на малигнитет. Исто така симптомите вклучуваат и лесна болка за време на полов однос и вагинален исцедок. Во напредна фаза на болеста голема е веројатноста на присутни метастази најчесто во абдомен и бели дробови.
Симптоми кои се јавуваат во напредна фаза се: губење на апетит, намалување на телесната тежина, замор, карлична болка, болка во нозете, отекување на нозете, обилно вагинално крварење, коскени фрактури, и ретко протекување на урина или фецес од вагината.
Причинители
Инфекција со одредени високо - ризични типови на Хуман папилома вирус (ХПВ) е најголемиот ризичен фактор за појава на карцином на цервикс, а на второ место е пушење. Секако дека не се познати сите причинители, а исто така постојат и други фактои кои го зголемуваат ризикот и придонесуваат кон развојот на болеста.
Хуман папилома вирус
Хуман папилома вирус тип 16 и тип 18 се причина за околу 75% од сите случаи на рак на цервикс на глобално ниво, а тип 31 и тип 45 за други 10%.
Со зголемен ризик се жени кои имале поголем број на сексуални партнери (или имале партенр кој претходно имал поголем број на сексуални партнери).
Познати се 150-200 типови на ХПВ,  од кои 15 се класифицирани како високо - ризични (16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 68, 73, and 82), 3 како типови со среден ризик (26, 53, and 66), и 12 како ниско - ризични (6, 11, 40, 42, 43, 44, 54, 61, 70, 72, 81, and CP6108).
Генитални брадавици - кондиломи, кои претставуваат форма на доброќудна лезија (тумор) од епителни клетки, се исто така причинети од инфекција во одредени типови на ХПВ, кои обично не се поврзани со развојот на цервикален канцер. Честа е појавата да постои истовремена инфекција со повеќе различни типови на ХПВ.
Генерално се смета дека за да постои рак на грлото на матката е потребно да постои и инфекција со ХПВ.
Пушење
Пушењето цигари го зголемува ризикот за развој на цервикален рак. Кај жените кои се активни пушачи со ХПВ инфекција инциденцата за инвазивен канцер е поголема за 2 до 3 пати во однос на непушачите. Пасивното пушење е исто поврзано со зголемен ризик но во помал степен.
Постојат директни и индиректни начини со кои пушењето го зголемува ризикот од развој на цервикален канцер. Директно влијае така што пушењето само по себе носи зголемен ризик за добивање на ЦИН3 (Цервикална интраепителијална неоплазија), промена со висок потенцијал за прогресија во цервикален канцер. Кога ЦИН3 промена доведува до канцер, најголем дел од ваквите случаи се асоцирани и со присуство и инфекција со ХПВ, но тоа не е секогаш случај па затоа овде пушењето може да се смета како непосредна причина за негов развој. Долгогодишно пушење и поголем број на испушени цигари дневно даваат поголем ризик во однос на краткотрајно и повремено пушење на цигари. Индиректно пушењето влијае така што го помага развојот и одржувањето на ХПВ инфекцијата, а уште повеќе ако кај жената веќе постои инфекција со ХПВ таа има значајно поголем ризик за добивање на цервикален канцер благодарение на пушењето цигари.
Орална контрацепција
Долготрајно земање на орални контрацептивни лекови е поврзано со зголемен ризик за цервикален канцер. Жени кои користеле ваков тип на контрацепција во период од 5 до 9 години имаат околу 3 пати повисока инциденца на инвазивен канцер, а оние кои користеле 10 години и подолго имаат околу 4 пати повисок ризик.
Бременост
Поголем број на бремености исто така како фактор придонесува во развојот на цервикален канцер и тоа меѓу ХПВ - инфицираните жени оние кои имале седум или повеќе износени бремености имаат 4 пати поголем ризик во споредба со жените кои немале ниту една, а 2 до 3 пати поголем ризик во споредба со жените кои имале една или две износени бремености.
Сет (бог)
Сет или Тифон — древноегипетски бог на пустината, бурите и хаосот. Припаѓал на Енеадата од Хелиополис и бил син на Геб и Нут; брат на Озирис, Нефтида и Изида. Најчесто се појавува како сопруг на сестра му Нефтида, а понекогаш е сопруг на Таурт.
Посветени животни на Сет се: куче, чакал, магаре, газела, крокодил, нилски коњ, прасе.
Во египетската историја, за Сет се говори со почит како да е бог на ветрот и бурите. Тој бил господар на Горниот Египет, додека Хор е на Долниот Египет. Сет е всушност, богот кој стои напред на сончевата лаѓа за да го одбрани сончевиот бог Ра од неговиот најопасен непријател, змијата Апоп. Во тие периоди изгледа дека не постоеле конфликти со култовите на Изида и Озирис, зашто е дел од истата фамилија на богови. Очигледно е дека следбениците на Сет се спротивставиле на следбениците од Хор и на фараонот Менес од Првата Династија, кога тој го обединил Горниот и Долниот Египет. Оваа борба за контрола изгледа дека се рефлектирала во митологијата. Во тој период Сет е прикажан како бог кој го оспорува авторитетот на својот брат Озирис; затоа оттогаш е сметан како злобниот брат на Озирис.
Во легендите за Озирис, Сет е оној што го измамува и убива брата си Озирис. Тој исто така, е непријател на Хор. Во боевите со Хор, кои траеле 80 години, тој му го извадил левото око на Хор, додека Хор му отсекол нога и тестисите. На крајот Хор се покажал како победник и станал законски владетел на обединетиот Египет; Сет пак бил обврзан да му го врати окото на Хор и бил кастриран или убиен. Според друга верзија заминал да живее со богот Ра и го претставувал гласот на громовите. Во „Книгата на Мртвите“ е наречен како „Господар на Северното Небо“ и е одговорен за бурите и облачното време. До 26-тата Династија, Сет е олицетворение на злото и прикажуван е со црвени очи и коса. Древните Египќани сметале дека црвената боја е одлика на злото.
Во пораните периоди го сметале за брат на „Хор Стариот“, грчкиот Ароуерис, па Сет претставувал ноќ, додека Хор претставувал ден. Секој од овие богови им учинувале на умрените многу услуги. Но во подоцнежните периоди, мислењето на Египќаните во однос на Сет се сменило по владеењето на кралевите под име „Сети“, т.е. оние чие име во основа потекнувало од Сет, па тој станал персонификација на сето зло и насилство, и сето она што во природата е грозно и ужасно, како пустињата во својот најосамен облик; бура, олуја итн. Сет како моќ на природата, секогаш водел војна со Хор Стариот, т.е. ноќта водела борба со денот за превласт. Првата победа на Хор над Сет ја симболизира победата на денот над ноќта, додека во втората битка победата на Хор ја симболизирала победата на животот над смртта, и доброто над злото. На крај Сет бил избркан од царството и протеран во пустина, од каде што сакал повторно да се врати и да го уништи Египет. Сетов симбол бил животно со глава со налик на камила; киповите на овој бог се ретки, бидејќи повеќемината биле уништени од Египќаните кога го промениле мислењето за него.
Патрик Вајт
Патрик Виктор Мартиндејл Вајт (28 мај 1912, Лондон, Велика Британија - 30 септември 1990, Сиднеј, Австралија) — австралиски писател, добитник на Нобеловата награда за литература во 1973 година.
Животопис
Патрик Вајт потекнува од старо и имотно австралиско семејство. Израснал во Сиднеј, а на тринаесетгодишна возраст заминал во Британија, каде го завршил средното образование (во Челтнам). Потоа пак се вратил во Австралија и две години работел во живинарска фарма, а истовремено почнал да пишува. Во 1932 година, Вајт се запишал во Кингс колеџот во Кембриџ, каде што ги изучувал англиската, француската и германската литература. По дипломирањето во 1935 година, тој заминал во Лондон и, со скромна финанскиска поткрепа од татка си, се посветил на писателската кариера. Од 1941 до 1945 година служел во разузнавачка служба на Кралските вооружени сили во Азија и во Грција. По војната, се вратил во Австралија и формирал мало стопанство во предградието на Сиднеј, од кое се издржувал.
Творештво
Вајт ја започнал книжевната кариера во Англија, каде ги објавил својата единствена збирка песни (1933 година) и неколку кратки раскази. Првиот роман „Среќна долина“, објавен во Лондон (1939) и во Њујорк (1940), го покажува неговото воодушевување од симболизмот на Дејвид Херберт Лоренс. Вториот роман, „Живи и мртви“ бил објавен кога тој веќе бил на боиштето за време на Втората светска војна. Третиот роман, „Приказната на тетката“ го почнал во Лондон, но го објавил во Австралија, во 1948 година. Овој роман со своите тенденции кон задлабочена социјално-психолошка анализа е посебен момент не само во творечкиот развој на Вајт туку и во целата повоена австралиска проза. Во него, Вајт се покажал како зрел и изграден писател, а романот наишол на добар прием од страна на критиката во Англија и во САД, но не и во Австралија. Централниот лик во романот е зачетник на галеријата на „согорените“, т.е. луѓето кои ги уништил огнот на животот. Во 1951 година, Вајт ја почнал работата над „Човечкото стебло“ (1955) - четиритомна семејна сага што ја опишува борбата на доселениците да создадат живот во пустината. Вајт ја проширил таа често среќавана тема во австралиската проза - секојдневниот труд на обичните луѓе не е само средство за здравје, туку и за дружење со природата, т.е. „поезија и танство кои го осмислуваат животот“. Во следните дела, исто така за Австралија и за проблемите на австралиското општество, Вајт обработувал универзални теми за врските на поединецот со општество и природата - романите „Вос“ (1957), „Патници во колесница“ (1961), „Неразбирливо мандало“ (1966) и други, збирки пиеси и раскази „Сезоната на Сарсапарила“. Со романот „Окото на бурата“ (1973) и до други кои се одликуваат со богата поетска сликовитост и со блескаво изградени карактери и композиција, Вајт се потврдува како одличен стилист. Меѓу подоцнежните негови творби се истакнува делото „Мемоарите на многумина во едно“ (1986), кое се одликува со мајсторско експериментирање со стилот, карактеристично за Вајт.
Преглед на поважните дела
Со романот „Вос“ Вајт стекнал светска слава и популарност. Тој претставува сложена и кохерентна прозна целина која не може да се постави во вообичаените прозни рамки. Истовремено, тој претставува историски роман и повеќеслојна алегорија, како и обид за истражување на психолошката мотивација зад човечкиот нагон за новото и за непознатото. Во ова дело, Вајт се обидува да ја соголи суштината и природата на австралискиот начин на живеење, да допре до духовниот центар на тоа општество онака како што главниот лик, Вос, сака да продре во географскиот центар на континентот. Вос ги ситражува непознатите краишта, со што истовремено ги испитува сопствените можности. Притоа, под површината на детаљниот и грижлив реализам се откриваат алегориските слики. За двата главни лика, Вос и Лаура Тревелијан, настаните во кои учествуваат немаат само лично значење, туку имаат историска и метафизичка важност. Но, иако може да им се припишат многу симболични и митски обележја, тие никогаш не преминуваат во апстрактни упростувања или во чиста алегорија.
Романот „Патници во колата“ и неговата прва збирка раскази „Изгорени“ се сместени во Сарсапарила, измисленото предградие на Сиднеј, кое е главна тема во „Сезона во Сарсапарила“, едно од ретките успешни примери во драмското творештво во Австралија. Инаку, не е познато од каде потекнува името Сарсапарила, но еден автор тврди дека тоа потекнува или од еден невкусен пијалак од коренот на smilax или по еден вид австралиски ползавец со виолетови цветови. Независно од тоа, ова предградие ја претставува ватовската „Австралија“, т.е. просторот создаден од неговата творечка фантазија, т.е. поетски простор на еден начин на живеење. Името на збирката „Изгорени“ потекнува од грчкиот израз „OI KAYMENOI“ кој означува „изгорени“ или во преносла смисла „несреќници“. Оваа збирка содржи 11 раскази од кои седум се сместени во Сарсапарила, а четири во грчки амбиент и во нив Вајт дава горчлив коментар на животот во предградието. Сарсапарила е присутна и во неговата втора збирка раскази, „Какадуи“ од 1974 година. Во романот „Патници во колата“, чиј наслов веројатно е земен од Библијата, Вајт се занимава со прашањето на доброто и злото, а највпечатливи се главите што се однесуваат на Евреинот Химелфарб при што Вајт покажува дека дури и во едно обично австралиско предградие потенцијално постојат истите сили на злото кои го родиле нацизмот во Германија. И во романот „Окото на бурата“, кој се развива околу ликот на Елизабет Хантер, некогаш убава и влијателна жена која се наоѓа на прагот на смртта, Вајт ги споредува чистата и валканата страна на човечката егзистенција.
Критички осврт кон творештвото на Вајт
Појавата на Патрик Вајт ја означува пресвртната точка во развојот на австралиската книжевност, зашто неговите зрели дела не се вклопуваат во традиционалното конвенционално, моралистичко, несовршено и сурово опишување на тешкиот иселенички живот. Иако се образувал во духот на англиската и европската култура, неговите дела го носат печатот на австралиската природа и сензибилитет при што не се вклопуваат ниту во англиската книжевна традиција. Оттука, во образложението по повод доделувањето на Нобеловата награда во 1973 година, стои дека тој воведол нов континент во книжевноста. Тој е единствениот австралиски писател кој е широкот познат надвор од Австралија, затоа што успеал да остане верен на локалниот колорит а сепак да излезе надвор од рамките на провинциската книжевност и на своите дела да им даде општочовечко значење. Тој успеал да создаде своја „традиција“ - свој свет, свои митови и посебен вид реализам со елементи на импресионизам, натурализам, надреализам или пак лесно преминува во комика и во сатира.
На почетокот од неговата кариера, делата на Вајт предизвикале слаб интерес кај публиката и голем отпор кај критиката, а главните забелешки се однесувале на неговиот стил. На пример, критичарите му забележувале за необичната употреба на релативните заменки која не само што била чудна, туку не била во духот на англискиот јазик. Навистина, тој многу слободно ги користи зборовите и ги конструира речениците кои понекогаш делуваат како да се недовршени, а продолжуваат по неколку реда или неколку страници. На тој начин, тие стануваат јасни во контекстот на целото дело, зашто тие се прецизно вградени во ткивото на текстот. Тој често користи многу прости реченици за да ги опише сложените состојби и во тој случај, речениците се полни со емоции. Од друга страна, за одредени ликови и состојби тој користи сложени реченици, кои често се доближуваат до надреалистички описи. Во неговата проза нема раскошни украси и се состои од внимателно поврзана градба од која не може да се одземе ниту еден збор. Исто така, силата на Вајт не е во градбата на дејството или приказната, туку во сликањето на атмосферата и во впечатливите ликови кои обично не се преплетуваат, туку само се допираат.
Дафнис (месечина)
Откритието на месечината е дело на Каролин Порко и екипата по истражувањети на Касини-Хајгенс на 6 мај 2005 г. За првпат е снимен на 1 мај 2005 г. На снимките од 2 мај му е потврден полупречник од приближно 7 км.
NGC 1232
NGC 1232 — спирална галаксија во соѕвездието Еридан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1232 се споменува и како ESO 547-14, MCG -4-8-32, Arp 41.
Откривање
Објектот е откриен на 20 октомври 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1232 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 9,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 10,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,9 m/лм2. NGC 1232 има привидни димензии од 7,4' х 6,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 9 м 45,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 20° 34' 45". Положбениот агол на објектот е во износ од 108°.
Други поделби
Проучување на NGC 1232 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 11819. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 311; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5871. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 897.
Кирил Блажевски
Кирил Стојанов Блажевски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Произлегува од сиромашно семејство. По завршувањето на основното училиште го изучил столарскиот занает. Уште пред да замине во партизани, соработувал со народно-ослободителното движење и активно го помагал. На 11 септември 1944 година, заминал на Китка и и се приклучил на Дванаесеттата македонска ударна бригада. Во борбените редови на оваа единица учествувал во сите вооружени судири. Неговата храброст дошла до израз уште во првата борба против балистите на падините на Китка и Водно. Бил примерен и свесен, секогаш спремен за борба и акција. На 27 октомври 1944 година, во крвавата борба против балистите на падините на Водно, кај месноста Бел Камен, храбро загинал. Бил закопан на скопските гробишта во Бутел.
Чампорадо
Состојки
Традиционално се прави со варење леплив ориз со таблеа (традиционални таблички од чисто мелени печени зрна какао). Може да се служи топло или ладно, обично за појадок или лесен оброк, со млеко (или кокосово млеко) и шеќер по вкус. Обично се јаде како што е, но вообичаеното спарување е со солена сушена риба (даинг или тујо).
Тинугонг е варијанта на чампорадо во регионите на Филипините каде што се зборува висајански. Најчесто се прави со варење леплив ориз со шеќер наместо табела. Некогаш во него се додаваат кафе или млеко.
Историја
Неговата историја може да се следи од шпанскиот колонијален период на територијата на денешните Филипини. За време на галеонската трговија меѓу териториите на денешните Мексико и Филипините, мексиканските трговци го донеле знаењето за правење чампурадо на Филипините (на враќање, тие ја вовеле тубата (палмово вино) во Мексико). Со текот на годините, рецептот бил менуван; Филипинците на крајот нашле начини да го направат мексиканскиот чампурадо како филипински чампорадо со замена на масата со леплив ориз.
Борка Талески
Борка Талески или познат под прекарите „Црниот“ или „Модерното“ ( -  )— македонски комунист, револуционер, партизан, борец во НОБ и народен херој на Југославија од Македонија. Тој е непосреден организатор на востанието против фашистичкиот окупатор започнато на 11 октомври 1941 година во Прилеп.
Рани години
Борка Талески е роден на 19 јули 1921 година во Прилеп. Тој се родил на Петровден во семејството на Спасија и Петре Талески. Дедо му Тале бил фурнаџија. Семејството на Борка Талески било скромно, но не се сметало за сиромашно за тој временски период. Основното образование го започнал во родниот град и бил одличен ученик. Своето средно образование го започнал во гимназијата во Прилеп, но кога стасал петти клас, гимназијата била укината и Борка морал да го заврши средното образование во гимназијата во Битола. За време на училишните денови Борка станал голем љубител на белетристиката, а подоцна и на марксистичката литература.
Активизам
Со одличен успех го завршил средното образование и по желба на домашните се запишал на Медицинскиот факултет во Белград во 1939 година. Во периодот кога се запишал на факултет, во ек било револуционерното движење. Борка Талески веднаш се приклучил на истото. Иако немал желба да се истакнува, сепак бил забележан од потесното организациско тело. Бил перцепиран како храбар и одлучен, вешт оратор и со силно развиено чувство на колективен живот. Поради своите одлики, вештини и посветеност, тој бил примен како член на Комунистичката партија на Југославија. Меѓу првите задачи кои ги добил било раководењето со групите за теоретско образование. Паралелно учествувал на сите демонстрации организирани во Белград, а покажал и организациски способности. За време на летните и зимските одмори, Борка држел состаноци и курсеви во Прилеп, а држел и комунистички и работнички состаноци, а пишувал и летоци.
Во 1940 година се одржала големата Илинденска демонстрација во Прилеп, после масовниот излет на Шаторов Камен. Борка Талески бил првиот говорник пред насобраната толпа народ во Прилеп. Пред народот зборувал за независноста и самобитноста на македонскиот народ и Македонија, a особено имал познавања од Илинденскиот период. Поради овој настан Борка бил уапсен од властите. Тој бил држен во затворот на Ада Циганлија во Белград, а потоа во логорот Ивањица. Тој бил затворен неколку месеци. По ослободувањето, Борка се вратил во Прилеп во својство на член на Месниот комитет на Комунистичката партија. Во меѓувреме, Борка бил секогаш во центарот на вниманието на полициските служби.
На 22 јуни 1941 година месниот комитет имал неофицијален состанок на Брдото во Прилеп, каде Борка Талески зборувал за војната, односно судирот, помеѓу Хитлер и Сталин, како и за тоа дека советската победа е неизбежна. Таа вечер се договориле Месниот комитет да се сретне во проширен состав во месноста Шарена чешма, во домот кај некој извесен Бале. За тој состанок Борка Талески напишал убав голем реферат. По состанокот подготовките за вооружена борба зеле забрзано темпо.
На Петровден целиот град Прилеп бил преплавен со летоци, чии текстови воглавно биле напишани од Борка Талески. За ова полицијата била на високо ниво алармирана и била во потрага по Борка Талески. Нивната желба за негово апсење не била исполнета.
Многу наскоро Борка Талески бил земен како член на Бирото на ПК на КПЈ за Македонија во Скопје. Талески не прифаќал мешање на БКП во македонската партиска организација, поради што бил исклучен од активностите за зацврстување на партиските организации.
Од 9 до 19 октомври Борка бил меѓу партизаните по планините околу Прилеп, во период кога е извршен нападот на Прилеп на 11 октомври 1941 година. Во 1942 година повторни оперирал во Прилеп, за подоцна да го пратат во Кавадарци. Во Кавадарци станал близок со Лазо Лавски, со кого има л развиена меѓусебна почит и разбирање.
Смрт
Талески заедно со Лазо Лавски оперирале според плановите на организацијата. Така, во 1942 година се нашле на патото Прилеп-Кавадарци. Тие биле заглавени кон правецот за врвот од Козјак, каде имало густа магла. Во меѓувреме наслушнале дека кон нив наидуваат камиони. Првично тие верувале дека се германски камиони. Сепак, поради предавство на тогашниот кмет на селото Царевиќ, Талески и Лавски биле опколени од бугарските сили и биле свирепо разрешетени. Талески починал во сообраќајна несреќа на патот Прилеп-Скопје, во близина на селото Плетвар на 2 март 1942 година на возраст од 20 години. Според полицискиот билтен од 20 март 1942 година, предавството го извршил тогашниот кмет од селото Царевиќ.
На 11 октомври 1951 година Борка Талески бил именуван како Народен херој на Југославија од Македонија.
Во негова чест се именувани поголем број институции и улици.
NGC 3176
NGC 3176 — спирална галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3176 се споменува и како ESO 567-29.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3176 е од видот Sbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,5 m/лм2. NGC 3176 има привидни димензии од 0,6' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 14 м 52,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 20° 0' 45". Положбениот агол на објектот е во износ од 15°.
Други поделби
Проучување на NGC 3176 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 29907. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 324; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6067. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 689.
Јане Задрогаз
Јане Задрогаз  е драмско дело напишано од македонскиот драматург Горан Стефановски.
Ликови и сцени
„Јане Задрогаз“ е текст со поднаслов - народна фантазија со пеење
Сосоавен е од -Пролог и Десет сцени
Ликови:
•Царицата
•Јане
•Змејот
•Јанкула
•Секула
•Петрула
•Тасе Свирачо
•Дафина
•Божин Лебаро
•Магда
•Најде Еќимо
•Васка
•Димче Ковачо
•Костадинка
•Ицо терзијата
•Цена
•Тоде Мудрецо
Кога Горан Стефановски се појавил на македонската книжевна и театарска сцена во 1974 год. со драмскиот текст „Јане Задрогаз“ и со своите дваесет и три години успеал да презентира драмско дело достојно за почит, македонските критичари во ова дело за жал не успеале да ги препознаат одликите на новиот европски книжевен и културен правец, постмодернизмот. Првосоздаденото дело на Стефановски дури во деведесеттите години на дваесеттиот век добива соодветни и издржани критики. Дотогаш критичарите го коментираат „Јане Задрогаз“ со суперлативи, но теорискиот алат кој го поседуваат е недоволно прецизен за да изврши издржана и објективна анализа на истиот. Драмата „Јане Задрогаз“ добива највисоки оцени, но само поради нејзината содржина, користењето на фолклорот како предлошка, како и поради користењето на народниот јазик.
Јелена Лужина дава неколку различни периодизации на неговите дела. Најпрвин во „Македонската нова драма“ таа драмата „Јане Задрогаз“ ја вбројува во т.н. драма на поетски начин на артикулација на драмскиот говор. „Јане Задрогаз“ е колективно дело на целата театарска екипа која учествувала во реализацијата на оваа драма, а не на самиот Горан Стефановски, и самоуверено поентира: „Како и сите авангардистички театарски авантури, и оваа македонска ќе потрае сосема кратко. Нејзините траги, подоцна долго ќе се забележуваат во конкретната театарска практика (особено во ракописите на македонските режисери од новата генерација, Љубиша Георгиевски, Владимир Милчин и Слободан Унковски), ама никогаш повеќе нема да се допрат со драмското пишување на самиот Горан Стефановски. Макар што неговите текстови кои низ Европа доста се играат последниве години (од „Сараево“, праизведено во Амстердам 1993-та, до „Хотел Европа“, праизведен во Стокхолм 2000-та) на прв поглед наликуваат на отворени драмски структури од – условно кажано – „авангардно потекло“, нивното повнимателно читање укажува дека првиот впечаток залажува.
„Јане Задрогаз“ со своите литерарни вредности ја дели македонската драмска литература на две поголеми јадра –модернистичко и постмодернистичко. Таа во овој труд се повикува на модалноста на Јелена Лужина, во која Лужина тврди дека во македонската драматургија во средината на седумдесеттите се јавува т.н. режисерски театар во кој режисерот го добива доминантното место во креација на театарското уметничко дело, а драматургот е во постојана корелација со режисерот. Оттаму Катица Ќулавкова тврди дека драмските текстови кои во тоа време се јавуваат се некој вид иницијален и незавршен синопсис, дека се надминуваат литерарните рамки, а текстот се отвора кон амфитеатарот, кон гледалиштето. Зошто Ќулавкова тврди дека „Јане Задрогаз“ е меѓата? Затоа што во овој текст ги наоѓа сите елементи на постмодерната, затоа што тој е: „…пастиш кој во себе вградува, цитира, парафразира или иронизира текстови кои се веќе напишани, искажани, раскажани, испеани или драматизирани.“.
Кратка идејна содржина
Толкувачкиот пристап кон еден текст како еден објективен чин кој е во голема мера определен како до историскиот и социјалниот така и од културниот контекст, на еден романтичарски начин ни ја потврдува сè уште свежата актуелност на значењето и пораката кои ги носи ова драмско дело во себе. Царицата си остана иста, Змејот облече црно одело и запали пура, Царчињата само го изменија жаргонот и реторичкиот елемент и наметнаа современа облека (делови од сценската реализација на „Јане Задрогаз“ на Прилепскиот театар, 2009 година), Јане сè уште ја преигрува истата судбина на оној кој дејстува, и кој со тоа боде очи на надредените. Народот сè уште работи за туѓи бели дворови. И денес Јане не потсетува колку е сизифовски да се гледа критички и толкувачки на светот и општеството кои не опкружуваат. Дури и интерперетативниот чин насочен кон ова драмско дело со сета своја моќ на конструирање на значењето во денешен контекст, од денешен аспект ги дава истите поразувачки резултати.Сè е исто, само волкот го смени крзното. Тажно и жалосно е, дури и во 21-от век, колку „романтично“ се приврзани луѓето за она народно творештво, кое полно со мудрост и длабока смисла не учи на висока и истовремено едноставна животна филозофија. Не учи како да го надминеме него, лекција која очигледно освен Горан Стефановски никој друг не ја научи. Никој друг не ја ни прочитал како што треба. „Јане Задрогаз“ не учи дека наместо да се користат тие народни мудрости и фолклорно наследство како готов толкувачки елемент во осознавањето на светот, треба токму нив критички да ги толкуваме за да го осознаеме светот.
Текстот спаѓа во класиката на македонскиот театар и е еден од најубавите текстови во нашата драматургија. Составен е од приказни, поговорки, на кои Горан го инспирирало творештвото на Марко Цепенков. Текстот сè уште е многу актуелен.
„Јане Задрогаз“ е текст – провокација сам по себе. Иако е авторско дело на Стефановски, неговиот внатрешен текст е преземен од приказните на Марко Цепенков. Ако се знае дека во почетокот на седумдесетите години на минатиот век се за прв пат објавени Собраните дела на Марко Цепенков, веќе веднаш ќе ни биде јасно зошто младиот автор се решава за пишување на еден ваков драмски текст. Од друга страна, пак, македонската драма и театар во седумдесеттите години на минатиот век, јадефинираат својата модерност и кокетирањето со постмодерната во корелација со светските, поточно западноевропските трендови. Контекстот е поставен на релација – постмодерен театар – интертекст – објавувањето на делата на Цепенков. Откако на почетокот на седумдесеттите ќе биде објавено десеттомното издание на собраните дела на Марко Цепенков, интересот за фолклорната и традиционална естетика ќе стане повеќе од очигледен во македонскиот театарски простор. Затоа и не треба да нè чуди, тоа што Горан Стефановски решава да ја напише својата прва драма составена од текстот на приказните на Марко Цепенков. Како своевиден куриозитет е тоа што драмската структура е авторска, но приказните се директно од Цепенков. Монтажирајќи ги во своевиден интертекстуален колаж, давајќи им ја номиналната драматуршка форма на постмодерната драматургија – фрагментарноста, Горан Стефановски со оваа драма ја отвора постмодерната драма и театар во македонската театарска практика.
Драми
•Стефановски, Г. (2002). Собрани драми. Книга прва. Скопје: Табернакул.
•1. Јане Задрогаз (1974)
•2. Диво месо (1979)
•3. Лет во место (1981)
•4. Хај Фај (1982)
•5. Дупло дно (1983)
•6. Тетовирани души (1985)
• Стефановски, Г. (2002). Собрани драми. Книга втора. Скопје: Табернакул.
•1. Црна дупка (1987)
•2. Лонг плеј (1988)
•3. Кула вавилонска (1989)
•4. Чернодрински се враќа дома (1990/91)
•5. Сараево (1992/93)
•6.Сега му е мајката (едночинка,1994/95)
•8.Казабалкан (1997)
• Стефановски, Г. (2010). Собрани драми. Книга трета. Скопје: Табернакул.
•1. Гоце (едночинка,1991)
•2.Екс-ју (едночинка, 1996)
•3. Евроалиен (1998)
•4. Хотел Европа (1999/2000)
•5. Жив чоек (2002)
•6. Духот на слободата (2003)
•8. Остави тоа! (2010)
• Стефановски, Г. (2015). Собрани драми. Книга четврта. Скопје: Табернакул.
•1. Одисеј (2012)
•2. Огнени јазици (2013)
Необјавени драмски текстови за театарски продукции
•1. Сега му е мајката (1995)
•2. Сите сме луѓе (1998)
•3. Приказни од еден град (1999)
•4. Хаг (2000)
Некнижевни жанрови
•1. Травијата (1989, либрето за рок- опера)
•2. Зодијак (1990, либрето за рок-балет)
•3.Го сакам Чернодрински (1991, либрето, мултимедијален перформанс)
•5. On the Road to Baghdad/На пат за Багдад (1999, адаптација/сценарио според романот на Ѓунели Ѓун за танцов театар Green Candle, Sadler`s Wells, Лондон)
•6.Стефановски, Г. (2003). Мала книга на стапици (помагало за пишување драми). Скопје: Табернакул.
•7. Стефановски, Г. (2004) Конзервирани импресии. Скопје: Темплум.
Радио драма
•1. Чиракот Шекспир (1975)
Сценарија за телевизиски продукции на драмите
•1. Клинч (1974)
•2. Сослушувањето на железничарот (1977)
•3. Томе од бензинската пумпа (1978)
•4. Тумба, тумба, дивина (1982)
•5. Диво месо (1984)
•6. Лет во место (1984)
•7. Дупло дно (1985)
ТВ серии
•1.Наши години (1979)
•2. Бушава азбука (детска образовна серија, 31 епизода, 1985)
•3. Аирлија транзиција (нарачано од USAID, 1996)
•4. Наше маало (нарачано од CTW/ Children’s Television Workshop, САД, автори на Sesame Street, 1999-2001)
Сценарија за долгометражни филмови
•1. Хај-Фај (1988) (режија Владимир Блажевски)
•2. Walter and Virginiа (2005) (прва верзија за сценарио, режија Сузане Остен)
•3. Frau Einstein (2011) (соработник на сценарио, документарно-игран филм, режија Милош Јовановиќ)
•4. До балчак (2014) (режија и косценарист Столе Попов)
Избрана критичка библиографија
•1. Димитрова, А. (2012). Постмодернистичките стапици во драмите на Горан Стефановски. Скопје: Културна установа Блесок.
•2. Аврамовска, Н. (2004). „Автореференцијалноста на фолклорниот интертекст во драмите на Горан Стефановски“. Аврамовска. Н. Во вителот надереализацијата: дуплото дно на македонската драма. Скопје: Култура, 246-307.
•3. Смилевски, В. (2000). „Драмското творештво на Горан Стефановски“. Литературни студии. Скопје: Култура, 131-204.
На англиски јазик
•1. Marsh Stefanovska, P. (2019). „Foreword“. Stefanovski, G. Five Plays by Goran Stefanovski. Canterbury: The Conrad Press, 8-33.
Интернетски страници
•1. Димитрова, А. (2019, 01.05.) „Македонската книжевна критика за Горан Стефановски“. Пристапено на 06.08. 2019, на Блесок: https://www.blesok.mk/mk/блесок-изданија/блесок-бр-123
•2. Смилевски, Г. (2015) PDF. „Просторот/местото во драмите Казабалкан, Евроалиен и Хотел Европа од Горан Стефановски“. Спектар 66: 83-97. Пристапено на 08.08. 2019, на https://www.ceeol.com/search/viewpdf?id=522803
•3. Аврамовска, Н. (2012). PDF. „Европа на сцената на современата македонска драма“. Пристапено на 10.08. 2019, на https://www.researchgate.net/ publication/282402026_Evropa_na_scenata_na_sovremenata_makedonska_ drama
Цитирана литература
Книги и статии:
• Аврамовска, Н. (2004). „Автореференцијалноста на фолклорниот интертекст во драмите на Горан Стефановски“. Аврамовска. Н. Во вителот на дереализацијата: дуплото дно на македонската драма. Скопје: Култура, 246-307.
• Димитрова, А. (2012). Постмодернистичките стапици во драмите на Горан Стефановски. Скопје: Културна установа Блесок.
• Лужина, Ј. (2000 а). „Најмладата македонска драма: македoнските драматичари пост-модернисти“. Лужина, Ј. Театралика: студии и есеи на театролошки теми. Скопје: Матица македонска, 222-239.
• Luzina, J. (2000 б). Ten Modern Macedonian Plays. (Ed.). Skopje: Matica makedonska, 24-26.
• Marsh-Stefanovska, P. (2019). „Some biographical notes“. Stefanovski, G. Five Plays by Goran Stefanovski. Canterbury: The Conrad Press, 3-7.
• Marsh-Stefanovska, P. (2019). „Foreword“. Stefanovski, G. Five Plays by Goran Stefanovski. Canterbury: The Conrad Press, 8-33
• Мојсова-Чепишевска, В. (2000). „Митолошките, т.е. демонолошките наслојки во Јане Задрогаз“. Мојсова-Чепишевска, В. Литературни преокупации. Скопје: Менора, 257-284.
• Николовска, К. (2012). „Рецензија“. Димитрова, А. Постмодернистички стапици во драмите на Горан Стефановски. Скопје: Културна установа Блесок, v-viii.
• Павловски, М. (1992). „Диво месо на Горан Стефановски“. Силјан, Р. (Прир.) Сто години македонска драма Скопје: Матица македонска, 627.
• Смилевски, В. (1998). „Модерен драмски израз“. Смилевски, В. Фокусирања. Скопје: Матица македонска, 334-355.
• Смилевски, В. (2000). „Драмското творештво на Горан Стефановски“.
•Смилевски, В. Литературни студии. Скопје: Култура, 131-204.
• Старделов, Г. (1987). „Драмите на Горан Стефановски“. Павловски, Б. (Прир.). Горан Стефановски: одбрани драми. Скопје: Мисла, 333-353.
• Тодоровски, Г. (1990). „Подалеку од занесот, поблизу до болот!“ Силјан, Р. (Прир.) Македонска драма XIX и XX век. Скопје: Македонска книга, 424-439.
• Ќулавкова, К. (1997). „Постмодернистичката димензија на интертекстот во драмата Јане Задрогаз на Горан Стефановски“. Лужина, Ј. (Прир.) Македонската драматика / драматургија помеѓу традицијата и совеменоста. Прилеп: МТФ „Војдан Чернодрински“, 41-46.
• Уреднички вовед. (2019). „Горан Стефановски 1952-2018“. Културен живот 1/2, 5-9.
Интернетски страници
• Аврамовска, Н. (2012, н.д.). „Европа на сцената на современата македонска драма“. Пристапено на 10.08. 2019, на https: // www. Researchgate. net / publication / 282402026 _ Evropa_na_scenata_na_sovremenata_makedonska_drama Slavia Meridionalis 12 SOW, Warszawa 2012, 13-26. PDF
• Дамјаноски, М. (2011, н.д.). „Дискурсот на виктимизацијата во современата македонска драма“. Спектар, 58/2011, 467-476. http://iml.edu.mk/images/dokumenti/kniga2.pdf
• Димитрова, А. (2019, 01.05.). „Македонската книжевна критика за Горан Стефановски“. Пристапено на 06.08. 2019, на Блесок: https://www.blesok.mk/mk/блесок-изданија/блесок-бр-123).