cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аутизам
Особености
Има многу непотврдени извештаи, а многу малку систематски истражувања во врска со агресивност и насилство кај лица со НСА. Овие малку податоци покажуваат дека кај децата со нарушувања во психичкиот развој аутизмот се поврзува со агресија, уништување на имот и гневност. За време на едно истражување во 2007 година, се испитаа родители на 67 деца со НСА, и резултатите покажаа дека околу две третини од децата имаа периоди со напади на гнев, а околу една третина имаа значително подолго минато на агресивност со напади на гнев, во споредба со деца кои немаат аутизам, а имаат пречки во јазикот. Едно истражување во Шведска од 2008 година покажа дека од лицата со 15 години, кои биле пуштени од болница и биле дијагностицирани со НСА, поголема е веројатноста дека тие, коишто вршат насилни криминални дела, да имаат други психопатолошки нарушувања, како на пример психоза.
Комуникација
Околу една третина од лицата со аутизам не развиваат доволно говорни способности за да ги задоволат потребите за дневна комуникација. Уште во првата година од животот на детето можат да се забележат необичности во комуникацијата, како задоцнет почеток на обидите за зборување/мумлање, необични гестикулации, необрнување на внимание на надворешните дразби и неогдоварање на истите, како и начини на обид за комуникација со гласови, коишто не биле научени од негувателот. Во втората и третата година од животот, аутистичните деца немаат толку чести мумлања, испуштања на гласови, зборови или комбинирање на истите, и нивните гестикулации се ретко проследени со зборови. Мала е веројатноста дека аутистичните деца ќе ги изразат нивните побарувања или дека ќе ги споделат нивните искуства, туку поголема е веројатноста тие дека тие едноставно ќе ги повтроуваат зборовите на луѓето околу нив (ехолалија) или дека погрешно ќе ги употребат личните заменки. Невербалната комуникација и гестикулациите се неопходни за да се оствари успешно разговор со аутистите, и недостатоците во способноста за правилна невербална комуникација и гестикулирање се тие, по коишто може да се препознае бебе со НСА, на пример бебето може да гледа во раката што покажува кон некој предмет, а не во посочениот предмет, и тие постојано не успеваат во обидот да покажат кон некој предмет на којшто сакаат да искоментираат или во врска со којшто сакаат да споделат некое искуство. Може да се случи аутистичните деца да имаат проблем со претворањето на симболите во јазик.
Во неколку истражувања направени врз група од аутистични деца во возраст од 8 - 15 години и група од возрасни аутисти, кои се споредуваа со соодветни контролни групи од луѓе кои немаат аутизам, се утврди дека децата аутисти ги завршија задачите за основни познавања на јазикот, кои вклучуваа задачи за фонд на зборови и за правилно пишување, исто толку добро како контролната група од деца, додека групата возрасни аутисти ги завршија задачите подобро од контролната група. Но и двете групи од аутисти дадоа полоши резултати на јазичните задачи како метафорично изразување, разбирање и изведување заклучок. Со оглед на тоа што луѓето првенствено се мерат според нивните основни јазични способности, овие истражувања покажуваат дека е голема веројатноста да тој, што зборува со аутист, го преценува неговиот капацитет и колку тој разбира од разговорот.
Луѓето со аутизам покажуваат повеќе форми на повторливо или ограничено однесување, коешто скалата за повторливо однесување (Repetitive Behavior Scale-Revised (RBS-R)) го категоризира на следниов начин:
•	Стереотипија - повторувачки движење, како плескање со раце, правење звуци, итн.
•	Компулсивно однесување - однесување кое следи правила, како редење на објекти во права линија.
•	Ритуално однесување - вклучува непроменлива шема на дневни активности, како на пример непроменето јадење или ритуал на пресоблекување. Ова е тесно поврзано со сличноста, и една независна проверка на скалата даде предлог за спојување на двата фактори.
•	Самоповредување – однесување коешто вклучува движења, кои ја повредуваат или можат да нанесат повреди, како на пример боцкање во око, гризење рака, удирање на глава. Едно истражување од 2007 година покажа дека во одреден период, појавата на факторот на самоповредување била присутна кај скоро 30 % од децата дијагностицирани со НСА. Ниедно посебно повторливо однесување не е специфични за аутизмот, но само аутизмот се одликува со шема на појавување и сериозност на овие однесувања.
Други симптоми
Лицата со аутизам може да имаат симптоми, кои не се поврзани со дијагнозатан но коишто пак може да имаат негативно влијание врз личноста со аутизам или врз семејството на таа личност. Околу 0,5 % до 10 % од лицата со НСА покажуваат необични способности, од способноста за запамтување на непотребни информации до исклучително ретките способности на запрепастувачките аутистични саванти. Многу лица со НСА покажуваат супериорни способности на поле на перцепција и внимавање во споредба со остатокот од населението. Преголемата осетливост е нешто што го имаат 90 % од аутистите, и некои ја сметаат за една од главните одлики на аутизмот, и покрај тоа што нема сигурни докази дека абнормалностите во поглед на осетливоста се тие, по коишто можат да се разликува аутизмот од другите нарушувања на развојот. Поголеми се разликите кај неспособноста за примање и обработување на надворешни дразби (на пример, удирање во нешта, како ѕид) отколку кај преголемата чувствителност за примање и обработување на дразби (на пример, вознемирување поради гласен звук) или кај барањето на некакво чувство (на пример, ритмични движења). Околу 60 % до 80 % од аутистите се соочуваат со неспособност за контрахирање на мускулите (хипотонија), неспособност за планирање на моторните движења, и одење на прсти. Но сепак, НСА не се поврзани со сериозни нарушувања на моторниот систем. Забележани се и необични навики во поглед на исхраната кај три четвртини од децата аутисти, и тоа до тој степен, што порано ова однесување се сметало како индикатор за поставување на дијагноза. Пребирливоста е најчестиот проблем, но има и случаи на ритуали на јадење и одбивање на храна, но ова никогаш не прераснало во неисхранетост. И покрај тоа што некои деца со аутизам имаат гастро-интестинални (ГИ) симптоми, нема доволно објавени и детални податоци за да се поддржи теоријата, дека децата со аутизам имаат повеќе или различни ГИ симптоми, отколку што е нормално. Истражувањата даваат противречни резултати, а врската помеѓу ГИ проблеми и НСА е нејасна.
Од петте форми на ПНР, синдромот Аспергер е најблизок до аутизмот, во поглед на знаците и можните причини, а синдромот Рет и нарушувањето на детската способност за интеграција делат неколку знаци со аутизмот, но причините им се неповрзани. Дијагнозата за ПНР - неодредено (ПНР-Н, или нетипичен аутизам) се поставува кога не се исполнуваат доволно критериуми за некое поконкретно нарушување. За разлика од аутистите, лицата со дијагноза за синдромот Аспергер немаат некое значајно задоцнување во јазичниот развој. Терминологијата на аутизмот може да биде збунувачка, со тоа што аутизмот, синдромот Аспергер и ПНР-Н често се нарекуваат нарушувања од спектарот на аутизмот, при што самиот аутизам често се нарекува аутистично нарушување или детски аутизам. НСА пак е подгрупа од поголемиот фенотип на аутизмот, кој ги опишува луѓето кои е можно да немаат НСА, но имаат особини слични на лицата со аутизам, како што е избегнувањето на директен контакт.
Манифестирањето на аутизмот покрива широк спектар, од лица со сериозни нарушувања (може да молчат цело време, со заостанат психички развој или пак затворени во свој свет и состојба, каде што цело време плескаат со рацете) до функционални лица, коишто може да имаат активен, но очигледно чуден пристап во општеството, мал број на интереси, и дрдорлив и ситничав начин на комуницирање. Понекогаш синдромот се дели на низок степен, среден степен и висок степен на аутизам (НСА, ССА и ВСА) според коефициентот на интелегенција или според тоа колку помош му е потребна на лицето во секојдневниот живот. Овие поделби не се стандардизирани и се контроверзни. Аутизмот може исто така што се подели на синдромски и несиндромски аутизам. Синдромскиот аутизам се одликува со сериозни и длабоки нарушувања на психичкиот развој, или пак со некој вроден синдром со физички симптоми, како што е туберкулозната склероза. Иако лицата со дијагноза за синдромот Аспергер се одликуваат со поголема способност за спознавање и разбирање на светот, не се јасно заедничките точки со синдромот Аспергер, ВСА и несиндромскиот аутизам.
Според некои студии, се појавил случај на дијагнозирање на аутизам кај деца како резултат на губиток на способноста за говор и социјализација, а не како резултат на неспособност за напредок во развојот на возраст од 15 до 30 месеци. Точноста на ова останува контроверзна. Можно е да пости регресивен аутизам како посебен поттип, или пак да постои континуум од однесувања помеѓу аутизмот со и без регресија.
Истрагите за причините се отежнати поради неможноста да се пронајдат значајни биолошки подпопулации и поради традиционалните противречности помеѓу психијатриската, психолошката, невролошката и педијатриската дисциплина. Поновите технологии, како функционалната магнетна резонанција и дифузивната тензорска магнетна резонанција, можат да помогнат да се препознаат биолошки важните фенотипови, коишто можат да се видат при скенирање на мозокот, за да се помогнат понатамошните неврогенетски испитувања на аутизмот. Еден пример за ова е намалената активност на делот од мозокот одговорен за визуелно препознавање, кој се поврзува со нарушена перцепција на луѓе, за разлика од предмети. Постои предлог аутизмот да се класифицира со помош на генетиката, како и според однесувањето.
Причини
Долго време се претпоставува дека има заедничка причина на генетско, когнитивно и невронско ниво за карактеристичната тројка симптоми за аутизмот. Но сепак, сè поголемо е сомневањето дека напротив се работи за сложено нарушување, чиишто суштински одлики имаат сосема различни причинители, коишто често се случуваат во исто време. Аутизмот има цврста генетска основа, но генетскиот состав на аутизмот е сложен и не е јасно дали НСА се објаснува повеќе со ретки мутации, кои имаат огромни ефекти, или пак објаснувањето се состои од мултигенски интеракции на нормалните гени. Сложеноста поизлегува од интеракцијата меѓу повеќе гени, околината и епигенетските фактори, кои не го променуваат составот на ДНК, но се наследни и влијаат врз репродукцијата на гените. Некои истражувања направени врз близнаци покажале дека коефициентот на наследност на аутизмот е 0,7, а 0,9 за поширокиот фенотип на аутизмот, и дека шансата брат или сестра на аутист да страда од аутизам исто така е околу 25 поголема од шансата кај некој што нема заболен брат или сестра. Сепак, најголем број од мутациите, кои го зголемуваат ризикот за воспоставување дијагноза за аутизам не се идентификувани. Причината не може да се пронајде во генетска мутација според Менделовите закони (на еден ген), или пак во абнормалност на еден хромозом, како што е синдромот Мартина-Бела, и ниеден од генетските синдроми поврзани со НСА не покажал експлицитно дека е причинител на НСА. Голем дел од аутистите, чиишто семејства не страдаат од аутизам, може да се резултат на настаната хромозомска аберација во гените, како спонтана бришењето или дупликација на генетски материјал за време на мејозата. Оттука, голем дел од случаите на аутизам може да ги бараат своите корени во генетските причини, кои се наследни, но не наследени - тоа значи дека мутацијата, која го предизвикала аутизмот, не е присутна во родителскиот геном.
Неколку докази покажуваат дека причинителите на аутизмот треба да се бараат во правец на нефункционалност на синапсите. Некои ретки мутации може да бидат причини за аутизмот поради тоа што предизвикуваат попречување на некои синаптички патишта, како што се мутациите поврзани со адхезијата на клетките. Истражувања за замена на гени, направени врз глувци, покажаа дека симптомите на аутизмот можат да почнат да се препознаваат во подоцнежните чекори на развој на организмот, коишто пак зависат од активноста на синапсите и од промените, кои зависат од оваа активност. Сите познати тератогени (агенти, кои предизвикуваат вродени малформации), кои се поврзани со ризик за појава на аутизам, дејствуваат само во текот на првите 8 недели по зачнувањето на зиготот, и и покрај тоа што ова не ја исклучува можноста дека аутизмот може да се појави подоцна во текот на развојот, ова се сепак силни докази за тоа, дека аутизмот се појавува многу рано во развојот. И покрај тоа што доказите за причините за аутизмот кои лежат во опкружувањето се несигурни и не се потврдени со достојни истражувања, во тек се интензивни потраги. Се покажало дека факторите на опкружувањето го причинуваат или ја влошуваат состојбата на аутизмот, или пак може да се важни за некои идни истражувања, а во нив се вбројуваат одредени видови храна, заразни болести, тешки метали, разредувачи, издувни гасови од дизел мотор, полихлорирани фенили, фталатни естери и феноли употребени во пластични производи, пестициди, броминирани заштити од оган, алкохол, пушење, консумирање на недозволени дроги, вакцини и пренатален стрес. Можно е првиот пат, кога родителите ќе станат свесни за фактот дека детето им е аутист, да биде околу времето за прво редовно вакцинирање, и ова ги издигна теориите дека вакцините или нивните средства за чување се причинителите на аутизмот. И покрај тоа што нема цврсти научни докази за да ја поддржат оваа теорија, како и фактот дека теоријата е биолошки невозможна, загриженоста на родителите во врска со аутизмот е покачена, што пак доведе до се почести случаи на избегнување на имунизацијата за време на детството и се почести случаи на епидемии на сипаници.
Механизам
Симптомите на аутизмот произлегуваат од промените на различни системи на мозокот, кои се поврзани со процесот на зреење. Не е баш јасно какосе појавува аутизмот. Неговиот механизам може да се подели на 2 дела: патопсихологијата на деловите на мозокот и процесите кои се одвиваат во него, која што е поврзана со аутизмот, и невропсихолошките врски меѓу деловите на мозокот и нивното меѓусебно однесувањата. Се покажало дека однесувањата имаат повеќебројни патопсихологии.
За разлика од многу други болести на мозокот, како што е Паркинсоновата болест, аутизмот нема еден единствен механизам на ниту едно ниво - ниту на молекуларно, ниту на клеточно, ниту на ниво на систем на организмот, и не се знае дали аутизмот всушност претставува неколку нарушувања предизвикани од мутации на неколку чести молекуларни патишта, или пак (како интелектуалната неспособност) е комбинација од повеќе нарушувања со различни механизми. Се покажало дека аутизмот е резултат на фактори за развој, коишто имаат влијание на сите функционални мозочни системи, и дека аутизмот всушност влијае само на времетраењето на мозочниот развој, а не на финалниот производ. Невроанатомските истражувања и обидите за наоѓање на врска со тератоген наложуваат дека механизмот на аутизмот вклучува промени на развојот на мозокот набрзо по неговото оформување. Оваа аномалија пак предизвикува редица од последователни патолошки процеси во мозокот, коишто се под силно влијание на факторите на опкружувањето. Веднаш по раѓањето, мозоците на аутистичните деца имаат тенденција да растат побрзо отколку што е нормално, а потоа во детството нивниот раст е нормален или релативно спор. Не е познато дали предвременото пребрзо растење на мозокот е случај кај сите аутистични деца. Меѓу хипотезите за клеточна и молекуларна основа за патолошкото предвремено пребрзо растење на мозокот се вбројуваат:
•	Нарушено мигрирање на невроните во раниот период од бременост
•	Нарушени центри за стимулирање или спречување
•	Неправилно формирање на синапсите и дендритите, на пример при модулација на неурексинскиот и невролигинскиот систем од поврзувачки клетки, или пак со лошо регулирана синтеза на синаптичката белковина. Неправилниот развој на синапсите може исто да предизвика појава на епилепсија, што може да ја објасни поврзаноста на двете состојби. Комуникацијата меѓу одбранбениот и нервниот систем почнува рано во ембрионалната фаза од животот, и дали невролошкиот развој ќе биде успешен и правилен зависи од балансираноста на реакциите на одбранбениот систем. Можно е абнормалната активност на имунитетниот систем во критични периоди за невролошкиот развој да биде дел од механизмот на некои форми на НСА. И покрај тоа што се пронајдени одредени аномалии на имунитетниот систем кај одредени подгрупи на лица со аутизам, не се знае дали овие аномалии се важни или секундарни фактори за механизмот на аутизмот. Со оглед на фактот, што автоантителата не можат да се најдат кај лица со НСА, за разлика од другите состојби, врската помеѓу нарушувањата на одбранбениот систем и аутизмот останува нејасна и контроверзна.
Врската меѓу хемискиот состав на невроните и аутизмот не е комплетно јасна. Неколку молекули се испитани и резултатите најмногу укажаа кон серотонинот и разликите во начинот на неговото пренесување, коишто се зависни од поединечната генетска комбинација. Некои податоци укажуваат на пораст на некои од хормоните за раст, додека пак други податоци тврдат дека факторите за раст се намалени. Исто така, аутизмот се поврзува и со некои вродени аномалии на метаболизмот, но ова е најверојатно случај кај помалку од 5 % од случаите.
Теоријата за аутизам поврзана со системот од рефлектирачки неврони (СРН) ја негува претпоставката дека нарушениот развој на СРН ја нарушува способноста за имитација, што пак е предизвикувач на основните одлики на аутизмот - нарушена способност за социјализација и тешкотии во комуникацијата. СРН почнува да дејствува во случај кога некое животно прави нешти или кога тоа гледа некое друго животно како прави нешто. СРН може да помогне при процесот човекот да ги разбере другите околу него, со тоа што тој човек се моделира според нивниот начин на однесување и ги отелотворува нивните дејства, намери и чувства. Неколку истражувања ја тестираа оваа хипотеза, со тоа што ги демонстрираа структурните аномалии на центрите со СРН кај лица со НСА, задоцнувањата во активацијата и пренесувањето на електричните импулси кај рефлектирачките неврони („задолжени“ за имитација) кај лица со синдромот Аспергер, кои се наоѓаат во кората на мозокот, а исто така покажаа дека има поврзаност помеѓу намалената активност на СРН и степенот на развој на аутизмот. Но сепак, аутистичните лица имаат абнормален начин на работење на мозокот во однос на пренесувањето на електричните импулси во многу други делови од мозокот, а не само во СРН, и теоријата за СРН не го објаснува способноста на аутистите совршено да имитираат некоја задача, ако таа вклучува цел или предмет.
Начините како се одразува слабото функционирање или задоцнетите реакции на мозокот, коишто биле предизвикани од НСА синдромот, се разликуваат според тоа дали мозокот врши некоја социјална или несоцијална задача. Има докази кај одредени случаи на аутизам за намалена функционалност на центарот, кој се активира кога мозокот е пасивен (будно се одмара), еден од поголемите центри на мозокот, одговорен за обработување на социјалните и емоционалните задачи на мозокот, додека пак функционалноста на центарот кога мозокот е активен, којшто е одговорен за задржување на вниманието и насочено размислување за некоја цел, е неоштетена. Кај аутистите, овие два центри временски не се спротивни, што значи дека има нарушеност во процесот на исклучување на едниот и приклучување на другиот центар, што може да е причина за нарушената способност за размислување за себеси. Едно истражување за отсликување на мозокот од 2008 година пронајде специфичен тип на сигнали во цингуларниот кортекс, којшто е различен кај лицата со НСА.
Теоријата за нефункционалност претпоставува дека аутизмот се одликува со нефункционални врски и синхронизација на невроните, кои се задолжени за задачи на високо ниво, како и со премногу процеси на ниско ниво. Доказите за ова беа најдени при истражувања за функционалната магнетна резонанција, во коишто учествуваа неколку аутисти, како и при истражување за мозочни бранови, коишто покажаа дека кај возрасните лица со НСА има појава на локална хиперактивност во кортексот, а слаба активност и поврзаност помеѓу фронталниот лобус и остатокот од кортексот. Други докази пак укажуваат на тоа, дека нефункционалните врски постојат само во рамките на двете полутопки на кортексот одделно и дека аутизмот е всушност нарушување на асоцијативниот центар на кортексот.
Невропсихологија
Двете најголеми категории на теории за когнитивниот развој се однесуваат на врските помеѓу мозокот и однесувањето на аутистите.
Првата категорија е сконцентрирана на теориите за способноста за разбирање на општеството. Теоријата за соживување и систематизирање зема за претпоставка дека аутистите можат да систематизираат, т.е. тие се способни да развијат внатрешни правила на функционирање во случај на решавање на задача внатре во мозокот, но не се толку добри во соживувањето, односно решавањето задачи предизвикани од други агенти. Продолжението на оваа теорија, теоријата за екстремниот машки мозок, претпоставува дека аутизмот е екстремен случај на машкиот мозок, којшто психометрички е дефиниран како мозок на лица коишто подобро систематизираат отколку што се соживуваат. Ова продолжение е контроверзно поради тоа што многу истражувања докажале дека е грешна идејата дека машките и женските бебиња различно реагираат на луѓе и предмети.
Овие теории сè донекаде поврзани со поранешниот пристап преку теоријата за мозокот, која што претпоставуваше дека аутистичното однесување потекнува од неспособноста да се препишат психички состојби на себеси или на другите. Претпоставката на теоријата за мозокот е донекаде докажана со нетипичните реакции на аутистичните деца на Сали-Ана тестот за расудување на мотивациите на другите, како и со теоријата за системот од рефлектирачки неврони, којшто опишан во патофизиолошките карти совршено ја дополнува хипотезата. Но сепак, најголемиот дел од истражувањата немаат најдено докази за нарушена способност за разбирање на основните чувства или цели на луѓето кај аутистите, наместо тоа, податоците укажуваат на фактот дека кај аутистите има нарушување кај разбирањето на посложените социјални чувства или кај сфаќањето на гледните точки на другите луѓе.
Трајко С. Војнески
'''Трајко С. Војнески''' (Пешталево,, ) — македонски поет.
Аутизам
Механизам
Втората категорија е сконцентрирана на обработување на несоцијални или општи информации. Се претпоставува дека нефукционалноста на екзекутивните функции делумно е резултат на недостаток од работна меморија, планирање, спречување и други видови на извршни функции. Тестирањата за извршните процеси на кората на мозокот, како што е движење на окото, укажуваат на тоа дека има подобрување од детство до адолесценција, но никогаш не е постигнато нормално ниво како кај возрасен човек. Силна страна на теоријата е можноста за предвидување на стереотипно однесување и малиот број на интереси, но две слаби точки се фактот дека е многу тешко да се измерат извршните функции и дека досега не бил пронајден недостаток на извршни функции кај малите аутистични деца.
Трајко С. Војнески
Биогарфија
Трајко Војнески е роден во село Пешталево, Прилепско во 1960. Уште од основно училиште изразил љубов кон пишаниот збор и започнал да пишува поезија и проза. Во 1995 излегува од печат неговата прва зборка на песни „Цветови“, а подоцна во 2000 година ја издава љубовната збирка „Те сакам љубов моја“. Со оваа книга се приближува конс тилот на љубовните песни на францускиот поет Жак Превер. Живее и работи во Скопје.
Аутизам
Механизам
Теоријата за недоволна централна складност претпоставува дека главното нарушување кај аутизмот е всушност неспособноста да се сфати комплетната ситуација. Една предност на оваа теорија е можноста да се предвидат посебните таленти и врвовите во изведба кај некои аутисти. Една поврзана теорија - теоријата за подобра перцепција, е повеќе сконцентрирана на супериорноста на локалната насоченост и перцептивност кај аутистите. Овие теории добро се совпаѓаат и со теоријата за нефункционални врски меѓу невроните.
Ниедна категорија не е потполна. Теориите за способност за разбирање на општеството не го објаснуваат целосно непопустливото и повторливо однесување, додека теориите за обработување на несоцијални или општи информации имаат потешкотии да ги објаснат потешкотиите со социјализација и комуникација. Доколку се направи комбинирана теорија, заснована на повеќе недостатоци, тоа може да се покаже како покорисно.
Џорџа Мелони
Десничарски популистка и националистка, нејзините политички ставови се опишани како крајно десничарски, иако таа ја отфрла таа етикета. За себе вели дека е христијанка која ги брани „Бог, татковината и семејството“. Се противи на абортусот, евтаназијата и партнерството, бракот и родителството на истополови парови. Противник на прифаќањето на неевропските имигранти и мултикултурализмот, била обвинета за ксенофобија и исламофобија. Поддржувач е на НАТО, застапува евроскептични ставови и се залагала за подобри односи со Русија пред руската инвазија на Украина во 2022 година, што таа го осуди, ветувајќи дека ќе продолжи да испраќа оружје во Украина. Изразила контроверзни ставови, како што се пофалби за италијанскиот диктатор Бенито Мусолини и неофашистичкиот политичар Џорџо Алмирате.
Младост и образование
Родена е на 15 јануари 1977 година во Рим. Нејзиниот татко е по потекло од Сардинија, а мајка ѝ од Сицилија. Татко ѝ го напуштил семејството и се преселил на Канарските Острови кога Џорџа имала 11 години. Во 1992 година, на 15-годишна возраст, станала член на Младинскиот фронт, младинско крило на Италијанското социјално движење, постфашистичка италијанска партија. Учествувала на протестите против реформата на јавното образование за која се залагал тогашниот министер.
Од 1996 година, водач е на Студентската акција, студентскиот огранок на Националната алијанса. Истата година дипломирала на Институтот Америго Веспучи со почести. Во тие години работела како дадилка и келнерка во еден од најпознатите римски ноќни клубови.
Политичка кариера
На општите избори во 2006 година, била избрана за претставник на Претставничкиот дом на Парламентот на Република Италија и станала нејзин најмлад потпретседател. Во исто време, работела како новинар.
Во четвртиот состав на владата на Силвио Берлускони, била избрана за министер за млади и на таа функција била од 8 мај 2008 до 16 ноември 2011 година. Била најмладата министерка во историјата на Италија. Во пресрет на Летните олимписки игри 2008 во Пекинг, го повикала атлетскиот тим да ја бојкотира церемонијата на отворање поради несогласување со политиката на Кина кон Тибет. Ваквиот нејзин став го критикувале премиерот Берлускони и министерот за надворешни работи Франко Фратини.
Гласала против законот за евтаназија, кој бил предложен во 2009 година. На 20 декември 2012 година, заедно со пратениците Гвидо Крозета и Игнацио Ла Руса, го основала новото десничарско политичко движење Браќа на Италија, но останала во коалиција со партијата на Силвио Берлускони. Била реизбрана за пратеник во италијанскиот парламент во 2013 година, а станала лидер на пратеничката група предводена од Браќа на Италија. На изборите за Европскиот парламент во 2014 година, не го поминала изборниот праг, но станала претседателка на сопствената партија.
Во 2016 година, се кандидирала за градоначалник на Рим во коалиција со десничарската популистичка партија Лига. Не го освоила мнозинството и била трета според бројот на гласови, но станала член на градскиот совет на градот Рим.
Дарфур
Дарфур (арапски: „Дом на Фурите“) е област во западен Судан. Се граничи со Либија, Чад и Централноафриканската Република. Поделен е на три сојузни држави во рамките на Судан: Северен Дарфур, Јужен Дарфур и Западен Дарфур. Зафаќа територија од 493,180 км2 и има население од 7,4 милиони луѓе.
Џорџа Мелони
Политичка кариера
На парламентарните избори во Италија во 2018 година, успеала тројно да го зголеми бројот на гласови во сопствената изборна единица и формирала коалиција со партијата Лига на Матео Салвини на национално ниво.
Дарфур
Главни етнички групи се Фурите (црнечки народ) и Багарите (арапски народ), но застапени се и други етнички групи. Односите помеѓу арапските и неарапските жители на Дарфур биле напнати во поголемиот дел од историјата.
Во 2003 година избувнува востание против арапски доминираната централна власт на Судан, која бунтовниците ја обвинија за угнетување на не-Арапите во корист на Арапите. Како одговор, суданската влада започна со масовни воздушни напади, а поддржаната од владата арапска милиција, Џанџавид, изврши голем број злосторства врз неарапското население во Дарфур. На 5 мај 2006 година главната бунтовничка група, Суданското ослободително движење, и суданската влада потпишаа нацрт мировен договор во Абуџа, Нигерија.
Џорџа Мелони
Политичка кариера
На изборите за Европскиот парламент во 2019 година, се кандидирала како носител на листата на нејзината партија и добила доволен број гласови (6,8%) за да стане европратеник.
На вонредните избори за италијанскиот парламент во септември 2022 година, нејзината партија Браќа на Италија добила најмногу гласови (26%) и заедно со своите коалициски партнери освоила апсолутно мнозинство. Како претседателка на партијата која добила најмногу гласови и како водач на најсилната партија во победничката коалиција, таа најавила дека ќе бара мандат за формирање влада со неа како премиер.
Политички и идеолошки ставови
Џорџа Мелони себеси се дефинира како конзервативна десничарка и националистка.
Тој се противи на истополовите бракови, регистрираното партнерство на истополовите парови и нивното право да посвојуваат деца.
Политичките противници често ја напаѓаат како ксенофобна и исламофобна десничарка, бидејќи изразила противење на доделувањето италијанско државјанство на децата на имигрантите родени на италијанска почва (т.н. ius soli). Се спротивставува на имиграцијата на луѓе од неевропско потекло и создавањето на мултикултурно општество, тврдејќи дека тоа се спроведува со цел „да се деструктуира нашето општество и да се обиде да ни го одземе идентитетот “. Се залагала за поморска блокада на Средоземното Море со цел да се одвратат африканските имигранти и легално воведување на кривичното дело „исламски екстремизам“, ограничување за изградба на џамии на италијанска територија и забрана за носење хиџаб и никаб.
Се противи на воведување основен приход врз основа на државјанство, но се залага за финансиска помош од државата заради политиката на зголемување на наталитетот и „заштита на традиционалното семејство“, на пример бесплатни градинки со работно време до доцна навечер детски додаток до 80% од платата и додаток за невработени мајки, право на работа од далечина преку интернет за жени со деца до 16 години и воведување еднаков данок без разлика на приходот (т.н. рамен данок). Се залага за протекционистичка политика за италијанските производи и отфрлање на Европскиот пакт за стабилност.
Предложила начело на вооружена самоодбрана на граѓаните од криминалци, доживотен затвор и хемиска кастрација за силувачите и педофилите и зголемување на буџетот за вооружените сили.
Во надворешната политика ја застапува идејата за атлантизам и активната улога на Италија во НАТО, а на европската политичка сцена политички е најблиску до шпанското движење Вокс и полската партија Право и правда.
Џорџа Мелони изјавила дека Истра и Далмација треба да се одземат од Хрватска и да се припојат кон Италија и била против влезот на Хрватска во Европската Унија и барањето членството на Хрватска во ЕУ да биде условено со исплата на компензација на Италијанците кои биле протерани од хрватското крајбрежје по Втората светска војна.
Напад на Змиски Остров
Напад на Змиски осторв — напад на Украинскиот Змиски Остров во Црното Море, од страна на Руската морнарица, за време на Руската инвазија на Украина.
Црква „Христос Антифонит“ - Бер
Христос Антифонит (Χριστός Αντιφωνητής) — доцносредновековна црква во градот Бер, Егејска Македонија. Влегува во состав на Берско-негушко-камбаниската епархија на Цариградската патријаршија. Храмот е дел од парохијата на „Св. Петар и Павле“.
Црквата е изградена во XIV век. Претставува еднокорабен градски храм со дрвен покрив, типичен за своето време. Првият документ во кој се спомнуа храмот датира од 1326 г. Внатре се зачувани фрески од почетокот и средината на XVIII век.
Чави Ернандес
Хавиер „Чави“ Ернандес и Креус (Xavier "Xavi" Hernández i Creus; р. ) — шпански професионален фудбалер кој игра на позицијата централен среден играч во екипата на ФК Барселона и шпанската фудбалска репрезентација.
Онотоа
Онотоа (Onotoa) а атол во Кирибати, а воедно и еден од окрузите во државата. Атолот е дел од Гилбертовите Острови и се наоѓа на околу 65 километри од Тамана, најмалиот кирибатски остров. На источната страна од атолот се наоѓаат неколку мали островчиња, на западната страна има гребен и во средината лагуна.
NGC 2050
NGC 2050 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Златна Рипка, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2050 се споменува и како ESO 56-SC170, in LMC.
Откривање
Објектот е откриен во - година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2050 е од видот OCL. Видливиот сјај со голо око изнесува 9,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 9,5 m. NGC 2050 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 36 м 38,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 69° 23' 1".
Други поделби
Проучување на NGC 2050 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 445; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9167.
Милан Павков
Милан Павков (српски: Милан Павков; роден на 9 февруари 1994 година) — српски професинален фудбалер, кој настапува за фудбалскиот клуб Црвена Ѕвезда.Тој е познат по постигнатите голови во историскиот натпревар против Ливерпул во Лигата на шампионите 2018-2019 година во групната фаза.
Бач (Илирска Бистрица)
Бач (словенечки: Bač) — населба во Општина Илирска Бистрица во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Нотрањска. Населбата сега е вклучена во Приморско-нотрањскиот статистички регион.
Сиќа (Берско)
Сиќа или Сикија (Συκιά, книжевно: Συκέα, Сикеа) — село во Берско, Егејска Македонија, дел од денешната Општина Бер, во Централна Македонија, Грција.
Географија и местоположба
Селото е оддалечено околу пет километри југоисточно од селото Палатич и 20 километри југоисточно од градот Бер, на надморска височина од 330 метри.
Селскиот атар зафаќа површина од 14 квадратни километри. Сместено е во најсеверните падини на планината Шапка.
Историја
Селото уште од порано било населено со чисто грчко население.
Стопанство
Селото е полупланинско, поради што населението главно произведува пченица, компири, а делумно се занимава и со сточарство.
Население
Спирос Лукатос посочува „грчки јазик на жителите“. На пописот во 1912 година селото е забележано со грчки јазик и христијанска религија.
Со пописот од 1913 година селото било забележано со 91, во 1920 година со 123, а во 1928 година со 168 жители, од кои само еден бегалец. Во 1940 година имало 261, во 1951 година 427, во 1961 година 511, во 1971 година 325, во 1981 година 386, а во 1991 година 377 жители.
Во пописот спроведен во 2001 година, селото било попишано со 283 жители. Во најновиот спроведен попис од 2011 година во Грција, селото било забележано со 278 жители.
Самоуправа и политика
Селото припаѓа на општинската единица Кутлеш со седиште во гратчето Кутлеш, која припаѓа на поголемата општина Бер, во округот Иматија. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Сикија, во кој е единствено село.
Специјална единица “Алфа“
Специјална единица “Алфа“ е единица за борба против тероризмот во Руската Федерација. Била создадена во 1974 година кога началник на Седмото раковотство на КГБ бил Михаил Милутин.
Манган(III) хлорид
Манган(II) хлорид е дихлоридна сол на манган, MnCl2. Оваа неорганска хемикалија постои во безводна форма, како и во дихидрат (MnCl2·2H2O) и тетрахидрат (MnCl2·4H2O), при што најчеста форма е тетрахидратот. Како и многу видови на Mn(II), овие соли се розови, при што бледилото на бојата е карактеристично за комплексите на преодни метали со висока спинска d5 конфигурација.
Подготовка
Манган хлоридот се произведува со третирање на манган(IV) оксид со концентрирана хлороводородна киселина.
Оваа реакција некогаш се користела за производство на хлор. Со внимателно неутрализирање на добиениот раствор со MnCO3, може селективно да се таложат железни соли, кои се вообичаени нечистотии во манган диоксидот. Во лабораторија, манган хлоридот може да се подготви со третирање на манган метал или манган(II) карбонат со хлороводородна киселина:
Структура
Aнхидридниот MnCl2 завзема слоевита структура слична на кадмиум хлорид. Тетрахидратот се состои од октаедарски cis-Mn(H2O)4Cl2 молекули. Познат е и trans изомерот, кој е метастабилен. Дихидратот MnCl2(H2O)2 е координативен полимер. Секој Mn центар е координиран со четири двојни премостувачки хлоридни лиганди.
Хемиски својства
Хидратите се раствораат во вода за да се добијат благо кисели раствори со pH од околу 4. Овие раствори се состојат од метален воден комплекс [Mn(H2O)6]2+.
Слаба Луисова киселина реагира со јони на хлорид за да произведе серија соли кои ги содржат следните јони [MnCl3]−, [MnCl4]2 − и [MnCl6]4 −.
По третман со типични органски лиганди, манганот(II) се подложува на оксидација со воздух за да се добијат комплекси на Mn(III). Примерите вклучуваат [Mn(EDTA)]−, [Mn(CN)6]3 − и [Mn(acetylacetonate)3]. Трифенилфосфинот формира лабилен адукт 2:1:
Слични реакции се користат и при подготовката на антикокното соединение метилциклопентадиенил манган трикарбонил.
Манган хлоридот е претходник на органоманганските реагенси во органската хемија.
Манган хлоридот главно се користи во производството на батерии со суви ќелии.
Maгнетизам
Солите на манган(II) се парамагнетни. Како такви, присуството на такви соли длабоко влијае на спектрите на NMR.
Природни појави
Скахитот е природна, анхидридна форма на манган(II) хлорид.
Мерки на претпазливост
Манганизмот, или труењето со манган, може да биде предизвикано од долготрајна изложеност на прашина или испарувања од манган.
Бела Вода (Банско)
Бела Вода — археолошко наоѓалиште во Банско, Општина Струмица.
NGC 4079
NGC 4079 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 15 април 1828 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4079 е од видот Sbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 4079 има привидни димензии од 2,3' х 1,6'.
Други поделби
Проучување на NGC 4079 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 38240. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 238; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4939. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1401.
Мама Миа (филм)
Мама Миа (англиски: Mamma Mia!) е комедија – мјузикл филм од 2008 година, реазилиран според мјузиклот „Мама Миа“, заснован на песните на шведската популарна поп група АБА. Филмот е во продукција на „Јуниверзал пикчерс (Universal Pictures“. Дел од локациите во филмот се сместени на острови во Грција.
Содржина
Софи живее со мајка ѝ, која води мал хотел на еден убав грчки остров. Софи е возбудена, зашто наскоро треба да се омажи за момчето кое многу го сака. Но, таа не знае кој е нејзиниот татко, така што сака токму тој да ја спроведе до олтарот. Кога ќе го најде дневникот на мајка ѝ, Софи сфаќа дека ниту таа не знае точно кој е таткото на Софи, бидејќи најпрвин се вљубила во Сем, кој наеднаш ја напуштил, па следел Бил, како утеха за Сем, а по Бил, мајка ѝ се тешела со Хари. Без да ѝ каже на мајка си, Софи ги наоѓа адресите на сите тројца и ги кани на венчавката, без да им ја каже причината.
Список на државни водачи во 1747 година
Ова е список на државни водачи во 747 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Бригада „Јане Сандански“
Бригада „Јане Сандански“ — планирана и предложена бригада на НОБ во Македонија. Бригадата требало да биде составена од Македонци од Пиринска Македонија, но на крај никогаш не се формирала.
Разговори
Планот на челниците на НОВ биле да создадат бригада составена од Македонци од Пиринска Македонија. Оваа бригада требало да се формира под името „Бригада Јане Сандански“, а кога би влегла под команда на Генералштабот на НОБ би се именувала како Дваесет и втора македонска ударна бригада.
Разговорите за формирање на бригата ги воделе Кирил Миљовски од македонска страна во Вардарска Македонија и мајорот Крум Радонов, по потекло Македонец, од бугарска страна во Пиринска Македонија. Овие разговори биле одобрени од страна на бугарското министерство за одбрана. Се предвидувало да има 1800 борци, Македонци доброволци од Пиринска Македонија, а во нејзин склоп да влегле и борци од 39 и 14 бугарски полк. 14 бугарски полк во тој период се наоѓал во Делчево. Двата полка биле составени од Македонци од Пиринска Македонија. Според најдобрите пресметки се очекувало да има од 5 до 6000 доброволци. Откако ќе прераснела во дивизија, се планирало оваа дивизија да биде дел од 3 дивизија на Брегалничко-струмичкиот корпус, под команда на Пецо Трајков.
Се планирало да се формира во Горна Џумаја. Сепак оваа идеја наишла на негодување од дел од бугарското раководство и воени лица, особено од Борис Копчев, бугарски генерал. Набрзо идејата била напуштена.
Бела Лугоши
Бела Ференс Дежо Блашко (20 октомври 1882 година — 16 август 1956), подобро познат како Бела Лугоши ( / l <span title="/ə/: 'a' in 'about'"><span title="/ˈ/: primary stress follows"><span title="/ɡ/: 'g' in 'guy'">ə  ɡ <span title="/oʊ/: 'o' in 'code'">oʊ s <span title="/i/: 'y' in 'happy'">i  /,  ) — унгарски-американски глумец познат по прикажувањето на грофот Дракула во филмот од 1931 година и за неговите улоги во други хорор-филмови.
Откако свирел мали дела на сцената во неговата родна Унгарија, Лугоши ја добил својата прва улога во филмот во 1917 година. Тој морал да ја напушти земјата по неуспешната Унгарска комунистичка револуција од 1919 година. Тој дејствувал во неколку филмови во Вајмарска Германија пред да пристигне во САД како морнар на трговски брод.
Во 1927 година, тој се појавил како Грофот Дракула во адаптација на Бродвеј во романот Брам Стокер. Подоцна се појавил во класичниот филм " Дракула" од Universal Pictures. Во текот на 1930-тите години, тој заземал важна улога во популарните хорор филмови, со источноевропски амбиент, но неговиот унгарски акцент го ограничил неговиот репертоар, и тој неуспешно се обидувал да избегне типизирање.
Во меѓувреме, тој честопати бил поврзан со Борис Карлоф, кој бил во можност да бара највисоко наплата. На негова фрустрација, Лугоши, повелба на членот на Американската филмска асоцијација за филмски глумци, повеќе се ограничувал за помали делови, главно вработени во студиото, за да можат да го стават неговото име на постерите. Меѓу неговите сопартии со Карлоф, тој изведувал големи улоги само во Црната мачка (1934), Равен (1935) и Синот Франкенштајн (1939); дури и во "Равен", Карлоф бил највисоко платен и покрај тоа што Лугоши ја глумел водечката улога. Во тоа време, Лугоши добивал редовни лекови за сејастички невритис, и тој станал зависен од морфин и метадон. Оваа зависност од дрога била забележана од продуценти, а понудите на крајот се намалиле на неколку делови во нискобуџетните филмови на Ед Вуд, особено Планот 9 од Вселената. Лугоши, кој петпати се оженил и имал еден син, Бела Џорџ, починал од срцев удар на 16 август 1956 година.
Ран живот
На 12-годишна возраст, Лугоши излегол од училиште. Ја започнал својата глумечка кариера во 1901 или 1902 година. Неговите најрани познати изведби се од провинциски театри во сезоната 1903-04, играјќи мали улоги во неколку претстави и опери. Тој продолжил со драмите на Шекспир и други главни улоги. Откако се преселил во Будимпешта во 1911 година, играл десетици улоги со Народниот театар во Унгарија помеѓу 1913-19. Иако Лугоши подоцна тврдел дека "стана главен глумец на Кралскиот национален театар на Унгарија", скоро сите негови улоги имале мали или придружни делови.
За време на Првата светска војна, тој служел како пешадија во Австроунгарската армија од 1914-16, што се издигал во ранг на поручникот. Тој бил награден со Медал поради тоа што ги претрпел сите рани додека служел на рускиот фронт.
Личен живот
Во 1917 година, Лугоши се оженил со Илона Смик. Двојката се развела во 1920 година, наводно поради политичките разлики со своите родители. Во 1921 година тој се оженил со Илона фон Монтаг и се развел во 1924 година. Во 1929 година, Лугоши го зазел своето место во холивудското општество и скандалот кога се оженил со богатиот жител на Сан Франциско, Беатрис Викс, вдовица на архитект Чарлс Питер Викс. Таа поднесе барање за развод четири месеци подоцна, наведувајќи ја глумицата Клара Лук како "друга жена".
На 26 јуни 1931 година, Лугоши станал натурализиран државјанин на САД. Во 1933 година се оженил со 19-годишната Лилијан Арк, ќерка на унгарски имигранти. Имале дете, Бела Г. Лугоши, во 1938 година. Бела имал четири внуци и шест правнуци.