cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Witcher 3: Wild Hunt
Продажба
Пред нејзиното објавување, над 1,5 милиони луѓе ја нарачале играта. „Вештерот 3: Див лов“ дебитирала на врвот на табелата за продажба на софтвер во Обединетото Кралство во својата прва недела, кога заработила 600 проценти повеќе од претходникот „Вештерот 2: Атентатори на кралеви“. Таа била најпродаваната видео игра на годината во Обединетото Кралство, соборувајќи го рекордот што го држела „Battlefield Hardline“. Дебитирала на врвот на јапонските листи за продажба на видео игри, продавајќи 67,385 примероци во првата недела. Четири милиони примероци од играта биле продадени во првите две недели од објавувањето.
По објавувањето на првата сезона на телевизиската серија на Нетфликс, „Вештерот“ во декември 2019 година, „Вештерот 3: Див лов“ имал 554% пораст на продажбата тој месец во споредба со декември 2018 година. До декември 2019 година, „Вештерот 3: Див лов“ продал над 28 милиони примероци ширум светот.
За играта
The Witcher 3: Wild Hunt е повеќе 30 пати поголема од последните Вештер игри, која бара од да пловат со чамец до некоји места и да јаваат на коњ за да стигнат до друго. Како и да е, можно е да се патува брзо низ познатите предели. The Witcher 3 е опишан како 20% поголем од Скајрим". Многу од акциите што играчот ќе ги преземе, го менуваат светот; многу од мисиите имаат неколку начини за да се завршат, а се разликува резултатот. CD Projekt RED учествува со околу 100 часа за да се заврши играта, од кои 50 од нив се за дополнителни мисии, а 50 за главната приказна.
Награди
Witcher 3: Wild Hunt доби награди пред објавувањето на Е3 во 2013 и 2014 година. Таа била избрана за најдобра игра со улоги на најдобрите награди на Е3 на IGN во 2013 и 2014 година. Ја освоила наградата за народен избор на Е3 на IGN во 2013 и 2014 година, Наградата за народен избор на Е3 за GameSpot во 2014 година, и најбараната награда на 31-то и 32-то доделување на Златниот џојстик. Таа била најочекуваната игра на доделувањето на наградите за игри 2014 во Лас Вегас. Добила 260 награди за игра на годината и била најнаградуваната игра на сите времиња до 2021 година, кога била надмината од „Последните од нас дел 2“. До август 2016 година, таа добила над 800 награди. Во 2020 година, Gamesradar ја навел како врвна игра на генерацијата.
Нејзините признанија се од повеќе настани, вклучувајќи ги Златните џојстик награди, Наградите на играта, Наградите D.I.C.E., Наградите за избор на развивачи на игри, Наградите на SXSW и Наградите на Националната академија на трговски рецензенти на видео игри (NAVGTR). Witcher 3 била призната за игра на годината од IGN, GameSpot, Game Informer и други публикации за игри. Играта доби награда Златен џојстик за најдобро раскажана приказна, најдобар визуелен дизајн и најдобар момент на играње, и награди за најдобра игра со улоги и студио на годината за CD Projekt Red. Таа ги освоила наградите за Најдобро достигнување во дизајн на игра, Најдобро техничко достигнување и Најдобро достигнување во приказната на D.I.C.E. наградите, и ги освоиla наградите за игра на годината и за најдобра технологија на 16-те годишни награди за избор на развивачи на игри.
262 п.н.е.
262 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 262. година пред новата ера, 262. од првиот милениум п.н.е., 62. од 3 век п.н.е. и трета од 260-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5246 и 5247 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4488 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3498 и 3499 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 491.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 262 година се протега во 2374 и 2375, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2434 и 2435 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 281. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 910 и 909 исламска година пред хиџра.
Жива(I) хлорид
Жива (I) хлорид — хемиско соединение со формула Hg2Cl2. Исто така познат како минерал каломел (редок минерал) или жива хлорид, оваа густа бела или жолтеникаво-бела цврстина без мирис е главен пример на соединение на жива (I). Тоа е компонента на референтните електроди во електрохемијата.
Историја
Се смета дека името каломел доаѓа од грчкиот καλός „убав“ и μέλας „црн“; или καλός и μέλι „мед“ од неговиот сладок вкус. „Црното“ име (некако изненадувачки за бело соединение) веројатно се должи на неговата карактеристична реакција на диспропорционалност со амонијак, што дава спектакуларна црна боја поради фино дисперзираната формирана метална жива.
Каломелот се земал внатрешно и се користел како лаксатив, на пример за лекување на Џорџ III во 1801 година, и средство за дезинфекција, како и за лекување на сифилис, до почетокот на 20 век. До скоро неодамна,  исто така се користел како градинарски фунгицид, особено како натопување на коренот за да помогне во спречувањето на појавата на болести кај културите од фамилијата Brassicaceae.
Живата станала популарен лек за различни физички и ментални заболувања за време на ерата на „херојската медицина“. Лекарите во Америка го препишувале во текот на 18 век, а и за време на револуцијата, за да ги натераат пациентите да регургитираат и да го ослободат своето тело од „нечистотии“. Бенџамин Раш бил познат поборник за жива во медицината и користел каломел за лекување на заболени од жолта треска за време на нејзиното избувнување во Филаделфија во 1793 година. Каломелот им се давал на пациентите како лаксатив или катарзик додека не почнале да лачат плунка и често се давал на пациентите во толку големи количини што им паѓала косата и забите.
Жолтата треска се лекувала и со каломел.
Луис и Кларк донеле каломел во својата експедиција. Истражувачите ја користеле истата жива, пронајдена длабоко во јами.
Својства
Живата е единствена меѓу металите од групата 12 поради неговата способност да ја формира врската М–М толку лесно. Hg2Cl2 е линеарна молекула. Минералот каломел кристализира во тетрагоналниот систем, со просторна група I4/m 2/m 2/m. Единечната клетка на кристалната структура е прикажана подолу: Должината на врската Hg-Hg од 253 pm (Hg-Hg во металот е 300 pm) и должината на врската Hg-Cl во линеарната единица Hg 2 Cl 2 е 243 pm. Целокупната координација на секој атом на Hg е октаедрална бидејќи, покрај двата најблиски соседи, има уште четири атоми на Cl во 321 пм. Постојат подолги поликации на жива.
Подготовка и реакции
Амонијакот предизвикува непропорционален Hg 2 Cl 2:
Каломелна електрода
Жива хлорид се користи интензивно во електрохемијата, искористувајќи ја леснотијата на неговите реакции на оксидација и редукција. Каломелната електрода е референтна електрода, особено во постарите публикации. Во текот на изминатите 50 години, таа била заменета со електродата сребро/сребрен хлорид (Ag/AgCl). Иако живините електроди се широко напуштени поради опасната природа на живата, многу хемичари веруваат дека тие се уште се попрецизни и не се опасни се додека се ракуваат правилно. Разликите во експерименталните потенцијали малку се разликуваат од вредностите на литературата. Другите електроди може да варираат од 70 до 100 миливолти.
Фотохемија
Формирањето на Hg може да се користи за пресметување на бројот на фотони во светлосниот зрак, со техника на актинометрија.
Со употреба на светлосна реакција во присуство на жива(II) хлорид и амониум оксалат, се произведува жива(I) хлорид, амониум хлорид и јаглерод диоксид.
Оваа реакција била откриена од страна на Џ.М.Едер во 1880 година и повторно истражувана во 1929 година.
Поврзани соединенија на жива(I)
Бромидот на живата (I), Hg2Br2, е светло жолт, додека жива (I) јодид, Hg 2 I 2, има зеленкаста боја. И двете се слабо растворливи. Жива (I) флуорид е нестабилен во отсуство на силна киселина.
Безбедносни размислувања
Живиот хлорид е токсичен, иако поради неговата ниска растворливост во вода, генерално е помалку опасен од неговиот пандан на живин хлорид. Се користел во медицината како диуретик и пургатив (лаксатив) во Соединетите Американски Држави од доцните 1700-ти до 1860-тите. Каломелот исто така бил честа состојка во прашокот за никнување на забите во Британија до 1954 година, предизвикувајќи широко распространето труење со жива во форма на розова болест, која во тоа време имал стапка на смртност од 1 на 10. Овие медицински употреби подоцна биле прекинати кога била откриена токсичноста на соединението.
Исто така, имало употреба во козметиката како сапуни и креми за осветлување на кожата, но овие препарати сега се нелегални за производство или увоз во многу земји, вклучувајќи ги САД, Канада, Јапонија и Европската Унија. Студијата на работници вклучени во производството на овие препарати покажала дека натриумовата сол на 2,3-димеркапто-1-пропансулфонска киселина (DMPS) е ефикасна во намалувањето на товарот на живата во телото и во намалувањето на концентрацијата на жива во урината на нормални нивоа.
Илузија (филм)
Илузија е македонски филм во австриска копродукција од 2004 година со Мустафа Надаревиќ, Владо Јовановски, Никола Ѓуричко, Дејан Аќимовиќ и Марко Ковачевиќ во главните улоги. Филмот е режиран од Светозар Ристовски кој е и автор на сценариото во соработка со Грејс Леа Троје. Дејствието на филмот се одвива во Велес и е приказна за едно талентирано, но злоупотребувано момче кое е предадено од своите илузорни надежи за подобра иднина и, по склоп околници, претворено во криминалец. Филмот дава една мрачна претстава на пост-југословенска Македонија, портретирајќи ја како место подложно на насилство и корупција.
Илузија е дебитантскиот филм на Ристовски. По неговата премиера во Канада и САД, добро е прифатен од тамошните критичари кои го фалат неговиот бескомпромисен реализам и изведбата на Марко Ковачевиќ во главната улога. Споредуван со Ивановото детство на Андреј Тарковски, филмот добива награда за Најдобар филм на Меѓународниот Филмски Фестивал „Anchorage“ во 2005 година, а номиниран е и за Гран при на  Меѓународниот Филмски Фестивал во Токио една година претходно.
Содржина
Дејството на филмот се случува во Велес за време на првите години од независноста на Република Македонија. Приказната се врзува за 13-годишното момче Марко Трифуновски (Марко Ковачевиќ), талентирано момче што расте во семејство на татко пијаница - Лазо (Владо Јовановски), преплашена мајка од која нема никаква поддршка - Анѓа (Елена Мосевска) и промискуитетна, надмена сестра Фани (Славица Манаскова). На училиште, Марко е постојано малтретиран од Леви (Мартин Јовчевски), син на албанскиот шеф на полицијата Блашко (Дејан Ачимовиќ). За да избега од проблемите, Марко често игра шах на локалните гробишта сместени крај железничката. Два ментори му ветуваат подобра иднина на Марко - босанскиот професор по македонски јазик (Мустафа Надаревиќ) и исплашениот војник Парис (Никола Ѓуричко) - но потоа и двајцата го изневеруваат, што на крајот предизвикува катастрофална промена кај него - станува криминалец и го убива својот професор. Илузорната природа на овие надежи најдобро е конципирана во епиграфот на филмот, еден афоризам од Човечко, премногу човечко на Фридрих Ниче :"Надежта е најлоша од сите зла, зашто ги продолжува човековите измачувања."
Заработка
Во САД, филмот има премиера само во едно кино на 17 март 2006 година и таму заработува $1,511 во текот на еднонеделното прикажување. Севкупно, филмот има заработено $2,241 во Соединетите Држави.
Реакции
Филмот е добро прифатен од критичарите. На Rotten Tomatoes држи "свеж" рејтинг 82% врз основа на 11 рецензии, со 86% одобрување од страна на најдобрите критичари и нивните 7 огледи. На Metacritic, филмот има исто така позитивен метаскор од 61% од 8 рецензии.
Жуали (округ)
Жиали е округ во Казахстан во покраината Жамбил во југоисточен  Казахстан. Центар на округот е Бауирџан Момишули.
Голем северен нуркач
Голем северен нуркач (Mergus merganser) е вид птица од семејството патки. Ја има во Македонија. Една од најценетите птици-работнички во риболовот со птици на Дојранското Езеро
Распостранетост
Овој вид патки најмногу е распостранет во Европа, северна и централна Азија и во Северна Америка.
Опис
Долги се од 58 до 72 cm, а распонот на крилјата им е 78–97 см. Тешки се од 0,9 до 2,1 кг. Најчесто мажјаците се потешки од женките. Телото на мажјаците им е бело со розово, а грбот црн. Опашката им е сива, крилјата им се црно-бели, а главата им е црна со зелен сјај. Поголемиот дел од телото на женките е сив, а главата им кафено-црвена.
Живеалиште
Тие живеат покрај длабоки езера, заливи и реки, а во зима живеат и во солените води.
Исхрана
Како и другите патки од нивниот род, се хранат во главно со риби, мекотели, ракови, црви, инсекти и водоземци, за кои нуркаад под вода. Нивните клунови лесно им овозможуваат ловење на пленот.
Билбил Секулоски
Билбил Стојанов Секулоски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
По завршувањето на основното училиште, некое време се занимавал со земјоделие, а потоа работел во жандармеријата. По окупацијата работел како карабинер во италијанската карабинерија. Членовите на КПМ од селото и теренот постојано ја следеле неговата работа и се обидувале да му ги предочат целите на окупаторската власт. По капитулацијата на фашистичка Италија, се определил за борба против окупаторот. Еден период работел во Скопје, а од пролетта 1944 година, стапил во Народноослободителната војска на Македонија. Учествувал во завршннте борби во Западна Македонија, а потоа во состав на Петнаесеттиот корпус, заминал на Сремскиот Фронт каде загинал при пробојот кај Врпоље во април 1945 година. Во борбите на Сремскиот фронт се истакнал како храбар борец и загинал во улога на командир на чета.
Дупките (Киселица)
Дупките  — археолошко наоѓалиште во околината на Киселица, Делчево. Наоѓалиштето претставува могила од римско време
Текстилна индустрија
Текстилната индустрија — гранка на индустријата која првенствено се занимава со преработка на влакнести суровини и изработка на предиво, ткаенини, плетени производи и друго, и добивање на нивни производи. Суровината може да биде природна или синтетичка со користење на производи од хемиската индустрија. Текстилната индустрија е една од најстарите индустрии во светот. Истата најрано се појавила и се развила на територијата на Велика Британија.
Памукот е најважното природно влакно во светот. Во 2007 година, глобалниот принос бил 25 милиони тони од 35 милиони хектари одгледувани во повеќе од 50 земји. Постојат пет фази во процесот пред да се добие готов производ : одгледување и собирање, подготвителни процеси, предење, добивање текстил за производство, завршна фаза за добивање готов производ.
Суровини
Суровините кои се користат во текстилната индустрија, според своето потекло можат да бидат поделени на:
Според вид на производството
Според видот на производството, текстилните компании се делат на:
Според суровините
Според суровините што ги користи, текстилните компании се делат на
Период до Првата светска војна
Првата текстилна фабрика на територијата на денешна Македонија била отворена во с. Дихово, Битолско, а покрај неа биле отворени уште три други, кои пак, едната се наоѓала во Магарево, Битолско, втората во Тетово и третата во Гевгелија. Покрај нив работеле и уште 12-ина други помали работилници, а најголем дел од нив бил сконцентриран во Битолско. Во сите овие работеле околу 800 лица.
Период до Втората светска војна
Овој период се одликува со отворање на нови 14 фабрики во Скопје, Битола, Гевгелија, Струмица. Во нив работеле околу 455 лица. Во овој период градот Скопје го презел приматот на центар на текстилната индустрија од Битола.
Период до осамостојувањето
Во овој период, текстилната индустрија силно се развила и го доживеала својот расцут. Имено, со Указ на Народното собрание на НР Македонија од 10 септември како индустриски претпријатија од текстилната индустрија биле прогласени десет фабрики. Во 1950 година била изградена и пуштена во редовно производство фабриката за свила „Нонча Камишова“ во Велес, а наредната 1951 година, фабриката за преработка на волна „Тодор Виповски Мерџан“ во Тетово и фабриката за преработка на памук „Македонка” во Штип. Така, во овој период биле поставени основите на текстилната индустрија и во некои други градови во државата. Наредниот втор импулс во развојот на текстилната индустрија во Македонија се појавил во околу 60-тите години, поточно околу 1958 и 1966 година. Во овие години вкупно биле изградени 22 текстилни фабрики и тоа речиси во сите делови на државата. Третото ширење на текстилната индустрија во Македонија се одвило од 1970 до 1985 година. Тогаш биле изградени 14 фабрики.
Во 1950 година биле вработени околу 3000 вработени во текстилната индустрија во Македонија, во наредната деценија околу 10500, додека пак, во 70-тите години овој број се удвоил на 21535 вработени. Вработеноста во текстилната индустрија продолжила да расте со мошне интензивно темпо и во наредните години достигнувајќи го својот максимум во 1990 година кога имало 61000 вработени. Исто така, од 55 претпријатија колку што постоеле во 1985 година, во 16 од нив работеле со по над 1000 вработени.
Период по осамостојувањето
Во четвртиот период, кој започнал со осамостојувањето на Македонија, текстилната индустрија како и останатите индустриски гранки се нашле во транзиција. Зафатена од снажни трансформациони преоцеси и приватизација, значаен број од големите текстилни комбинати го намалиле производството, а добар дел од нив престанале да постојат. Наместо сложените текстилни комбинати во градовите со развиена текстилна индустрија, масовно биле формирани бројни мали текстилни претпријатија главно од конфекциска дејност кои работат на „Лон” – систем. Најголем дел од ова производство се пласира во земјите на ЕУ. Во 2003 година, бројот на вработени во оваа индустријата изнесувал околу 27 521 лице. Во последните години, бројката на вработени во текстилната индустрија изнесувала околу 35 000.
Текстилната индустрија е трета најзначајна индустриска гранка во Македонија. Производството на облека учествува со 12,73% во вкупното индустриско производство, а заедно со производството на текстил, учеството изнесува речиси 15%. Во 2009 година имало 1.930 претпријатија во текстилната индустрија, т.е. 4,3% од вкупниот број претпријатија во Македонија. Од нив, 600 биле производствени фирми. Речиси 50% од текстилните фирми се наоѓаат во Источна Македонија, а 87% се микро или мали претпријатија. Во 1998 година, извозот на текстилни производи учествувал со 31% во вкупниот македонски извоз, 17% во 2011 и 15,2% во 2014 година.
''Табела бр. 3 - Извозот на текстилни производи (1998-2014)''
Текстилната индустрија учествува со над 12% во создавањето на македонскиот БДП при што производството на облека изнесува со 7,55% додека учеството на производството на текстил изнесува 4,55%. Во 2019 година, текстилната индустрија на Македонија ја сочинувале 264 претпријатија од кои 6 се занимавале со подготовка и предење на текстилни влакна, 9 за ткаење на текстил, 55 за довршување на текстил, а 194 за производство на останати видови текстил. Според големината, 183 биле микро-претпријатија, 69 мали, 7 средни, а 5 биле големи претпријатија. Во поглед на географската распределба, најмногу текстилни претпријатија имало во Скопје (75), а потоа во Тетово (21), Струмица (17), Охрид (16), Прилеп (15), Штип (12) и Битола (11). Во јули 2020 година, просечната нето-плата во текстилната индустрија изнесувала 21 882 денари.
Производството на облека во Македонија
Во 2019 година, индустријата за облека во Македонија ја сочинувале 1 159 претпријатија од кои 739 биле микро-претпријатија, 384 мали, 29 средни и 7 големи. Од нив, 1 106 претпријатија биле ангажирани во производството на облека, освен облека од крзно; 6 претпријатија се занимавале со производство на предмети од крзно; а 52 со производство на плетена и „хеклана“ облека. Според географската распределба, најмногу претпријатија имало во Скопје (210), а потоа во Штип (112), Кочани (81), Тетово (70), Куманово (52), Прилеп (52), Гостивар (50) итн. Во јули 2020 година, просечната нето-плата во индустријата за облека во Македонија изнесувала 17 969 денари.
Светониј
Негово најважно дело е „Дванаесетте римски цареви“ (De Vita Caesarum) — збирка биографии на дванаесет последователни римски цареви, од Јулиј Цезар до Домицијан, каде, меѓу другото, Светониј дава прво писмено сведоштво за епилептичните напади на Јулиј Цезар. Во другите дела се занимавал со секојдневниот живот во Рим, политика, говорништво, животот на познатите писатели и др. Некои од нив се делумно зачувани, а највеќето се целосно изгубени.
Живот
Светониј е роден некаде во Италија, околу 69 г. н.е., што е изведено неговиот исказ дека бил младич“ дваесет години по смртта на Нерон. Сигурно е дека е роден во семејство со умерен општествен углед, дека татко му бил трибун од витешки сталеж (tribunus angusticlavius) во XIII Легија и дека Светониј се образувал во училиштата во Рим каде цветала реториката.
Бил близок пријател со сенаторот и писмописец Плиниј Помладиот. Плиниј го опишува како „тивок и посветен на умствената работа и пишувањето.“ Му помогнал на Светониј да набави мал имот и ургирал кај царот Трајан да му додели имунитет, кој инаку им припаѓал на татковци со барем три деца (а Светониј немал ниедно). Со помошта на Плиниј, Светониј се стекнал со симпатиите на царевите Трајан и Адријан. Можно е Светониј да служел во стручниот кадар на Плиниј додека овој бил пронокзул на Витинија и Понт (северна Мала Азија) од 110 до 112 г. Трајан го назначил за „секретар за образование и научна дејност“ и управник на Царските архиви. За време на Адријан, станал личен секретар на царот. Меѓутоа, во 119 г. го разрешил поради тоа што Светониј бил во љубовна врска со царицата Вибија Сабина.
Дванаесетте римски цареви
Светониј е најзапаметен по делото „Дванаесетте римски цареви“ (De Vita Caesarum), кое е единственото зачувано негово дело, со исклучок на долуспоменатите делови од некои други книги. Книгата е веројатно напишана во времето на Адријан, и претставува збирка биографии на првите дванаесет владетели на Римското Царство: Јулиј Цезар (недостасуваат првите неколку глави), Октавијан Август, Тибериј, Калигула, Клавдиј, Нерон, Галба, Отон, Вителиј, Веспазијан, Тит и Домицијан. Посветена е на неговиот пријател Гај Септициј Клар, кој бил на функцијата префект на Преториканската гарда во 119 г. Во делото се обработуваат животите на царевите според утврдена формула: опис на изгледот, предзнаци, семејната историја, мисли, и потоа историја на владеењето на секој цар.
Борисово
Географија и местоположба
Борисово се наоѓа во југоисточниот дел на Република Македонија, во подгорскиот дел на планината Беласица. Од најблискиот град Струмица е оддалечен 21 километри.
Историја
Според кажувањата, иселениците од село Барбарево сакале да ја напуштат планината па дошле во село Мокриево но тогашниот кмет не им дал место во Мокриево но им предложил да им го даде т.н. каменарник, по кое настанало денешно Борисово.
Се смета дека селото го добило името според некој Борис, споменуван како основач на населбата. Првпат селото се спомнува во повелбите на браќата Јован Драгаш и Константин Дејановиќ и нивната мајка Евдокија од 1376 и 1377 година, кога е подарено на светогорскиот манастир „Свети Пантелејмон“. Според струмичкиот митрополит Герасим Струмички (втора половина на XIX век), над селото Борисово постоела кула од Самуиловиот период, која подоцна била уништена.
Југославија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Царство Бугарија. По крајот на Првата светска војна, според Нејскиот мировен договор, селото било вклучено во составот на Кралство СХС, заедно со Струмичкиот регион, додека по крајот на Втората светска војна, во рамките на СФРЈ.
Македонија
По распаѓањето на СФРЈ, селото формално било вклучено во составот на Република Македонија. Според територијалната организација на Република Македонија, селото припаѓа на Општина Ново Село.
Стопанство
Во населбата Борисово е тешко да се одгледува нешто, бидејќи е премногу каменарници.
Население
Во текот на XIX век селото било населено со Турци. Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. селото се состоело од 60 семејства со 337 Македонци и 21 Турчин
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 800 жители Турци.
Според Димитар Гаџанов во 1916 година, во селото живееле 300 Турци, а остатокот биле Македонци.
По Балканските војни (1913 год.), Турците полека започнале да се иселуваат, а селото го населиле бегалци од Егејска Македонија и жители од Стиник, Барбарево, Бајково и Бадилен.
Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 409 жители, од кои 408 Македонци и 1 Србин.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 230 жители, од кои 213 Македонци и 17 лица без податоци.
Општествени установи
Црквата „Свети Кирил и Методиј“ се наоѓа на почетокот на селото Мокриево. Според географската положба црквата се наоѓа во Мокриево, но бидејќи селото Мокриево има две цркви немало потреба од втората и им ја одстапува од 1955 година до сега на Борисово.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1776 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на месна заедница.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 373 гласачи.
Културни и природни знаменитости
Селото е познато по својата Боришка (Борисовска) Река, позната по своите мали водопади. Порано имало 12 воденици покрај реката, но денес не функционира ниту една. Сепак, некои од нив може и денес и да се видат. На реката е формирана и Борисовската брана, длабока 8 метри. Таа сепак не зафаќа голема површина и месните жители ја користат за риболов. Во селото постојат две земјоделски аптеки, но нема училиште, па децата до четврто одделение го посетуваат училиштето во Мокриево, а потоа училиштето „Видое Подгорец“ во Колешино. Во селото забележлива е и една стара чешма, веќе пресушена, а и неколку јавори, стари стотици години. Непосредно до еден таков јавор се наоѓаат остатоци од минарето на една од двете некогашни џамии, како сведоштво дека овде некогаш живеело турско население.
Култура и спорт
Порано постоел и фудбалски клуб наречен „Доганец“.
Малкоч Јавуз Али-паша
Малкоч Јавуз Али-паша (Malkoç Yavuz Ali Paşa; п. во ) — отомански државник со српско потекло и служел како Голем везир на Отоманското Царство од 1603 до 1604 година. Исто така служел како османлиски управител на Египет од 1601 до 1603 година.
„Единство“ - Струмица
Единство — текстилна компанија за производство на облека од Струмица, Македонија.
Историјат
АД Конфекција и Трикотажа „Единство“ од Струмица била основана на 1 октомври 1966 година од страна на група граѓани и во почетокот работела под името Задруга за шивачки услуги и промет со готови текстилни производи. Во 1973 година задругата била конституирана како ОЗТ Единство. Во 1976 година претпријатието прераснало во Работна организација Конфекција и Трикотажа Единство Струмица. Истата година било отворено и плетачко одделение како проширување на дејноста на претпријатието. Исто така била воведена и работа по СИЦ – системот односно работа по домови.
Во 1985 година била изградена нова фабрика со вкупна покриена корисна површина од 6.000 метри квадратни. Во 1991 година претпријатието било регистрирано како Акционерско друштво во мешовита сопственост, а во 1996 година, по добивање на решението од Комисијата на Владата на Република Македонија, како Акционерско друштво во приватна сопственост. Во 2001 година, со измените на Законот за трговски друштва, претпријатието било пререгистрирано во Акционерско друштво Единство Струмица.
Производство
Денес АД Единство е компанија која настапува на домашниот и странскиот пазар за производство на наменски програм како униформи за полиција, војска, програм за железници, пошти, банки како и школски програм. Се произведуваат машки и женски панталони и сако, а како специјалност е изработка на производи од Горeтекс технологија.
Гуѓаково
Гуѓаково — целосно раселено село во Општина Прилеп, сместено во областа Мариово, југоисточно од градот Прилеп.
Географија и местоположба
Гуѓаково се наоѓа во крајниот источен дел на прилепско Мариово и Општина Прилеп во долината на реката Црна од нејзината лева страна, во стрмната Скочивирска Клисура. Сместено е на надморска височина од 580 метри во длабокиот и стрмен Кленски Дол под преслапот Клен (990 м.) на југоисточната падина на планината Дрен, опкружено со густа листопадна дабова и зимзелена борова шума, поради што Гуѓаково е многу тешко пристапно место доста оддалечено од други населени места. До селото Гуѓаково не постои пат ниту сообраќајна врска со ниту едно поблиско соседно место, во поново време од превојот Клен во шумовитиот и стрмен дел е пробиен земјен шумски пат, кој сепак не стигнува до селото и престанува во шумата на околу 350-400 метри над селото. Во минатото до селото воделе пешачки и патеки за добиток (денес доста обраснати) до соседните, но доста оддалечени села, Врпско на спротивниот десен брег на Црна (каде имало и мост), и преку преслапите на планината Дрен како што се Клен (990 м.) за селото Дрен во и селата во долината на Раец и преслапот Никулица (1136 м.) за Вепрчани и Дуње во Мариово. Во селото Гуѓаково нема поврзаност со електрична струја, ниту покривање на мобилна телефонска мрежа. Ваквата многу тешка пристапност и оддалеченост придонеле селото да остане изолирано и релативно безбедно во минатото кога имало население, но и да биде едно од првите мариовски села кои се раселиле. Атарот на Гуѓаково е доста простран и зафаќа простор од 21,2 км2. Во околината на Гуѓаково, на југ во неговиот атар, на околу 2 часа одење пеш, на самиот брег на реката Црна (315 м.) во месностите Дупките и Волчја јама избиваат познатите Гуѓаковски извори, кои се најголемите и најиздашни изворни на вода кои се влеваат веднаш во Црна Река. Овие извори со голема штедрост околу 1 м3 или 10 литри во секунда се познати на овчарите и рибарите, а во минатото на нив имало воденица и бачила. На околу 1 час или околу 1 километар на југ од селото Гуѓаково, во густата дабова и борова шума се наоѓа месноста и каменот Писаник на кој постојат исклесани и нацртани две фрески на Свети Никола и Света Недела.
Историја
Најстарите записи за Гуѓаково се сретнуваат од турските дефтери од доцниот среден век, односно од XV и XVI век, кога тоа било дел од Мориовската нахија и за првпат во пописниот дефтер од 1481/82 е запишано дека во него живеело 1 христијанско македонско семејство, а во подоцнежните дефтери од 1519, 1528/29 и 1544/45 нараснало на бројката од 13 и 14 македонски христијански семејства. Историски и етнографски селото Гуѓаково заедно со Галиште, иако се наоѓаат на левата страна на Црна, припаѓаат на Старо Мариово кое ги опфаќа селата десно од Црна. Густиот шумовит предел околу Гуѓаково бил прибежиште и за ајдутите и комитите кои се бореле против турската власт за слобода на Македонија. На 4 февруари 1905 во Кленски Дол над селото Гуѓаково во нерамноправна борба со турскиот аскер загинува легендарниот мариовски војвода Толе Паша заедно со уште 11 комити - соборци од неговата чета, меѓу кои неговиот син Велјан, Куле од Врпско, Петре Кормако со синот Јован од Маково,Петко од Маково, браќата Цветан и Петре од Шелеверци, Видан од Могила и Милан од Прилеп. За да се уверат дека војводата Толе Паша е убиен, турски офицери пресечената глава на Толета му ја однеле на валијата во Битола, при што валијата наредила главата пак да се врати кај Толевото тело, кое пред да биде пренесено во родното село Крушевица долго време почивало со спомен плоча која сѐ уште постои и е обновена во Кленски Дол над Гуѓаково. Демографски статистики за селото Старавина во османсликиот период: Во XIX век Гуѓаково било село в Прилепската каза на Мариовската Нахија на Османлиското Царство.
Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Гуѓаково (Будјаково) било село со 27 домаќинства и 105 жители христијани (Македонци).
Потекло и значење на името
Името на селото Гуѓаково во пишаните документи се среднува и како  Годјаково  и  Гудјаково . Потеклото на името е непознато, но тоа е со словенско потекло од македонскиот јазиј. Можно е тоа да потекнува и да е облик на името на птицата гугутка (Гугтјаково?) која секако е застапена во густиот шумовит предел во кој се наоѓа селото.
Стопанство
Атарот на Гуѓаково изобилува со шума, а во помал дел и пасишта, заради што тоа во минатото имало изразит сточарски и шумарски карактер, а на нивите во зарамнетите предели јужно од селото се одгледувале и планински жита како 'рж, јачмен, пченка и пченица. Во денешно време во околината на Гуѓаково има само еден овчар. Со активното бачилото на преслапот Клен, во околината и во Гуѓаково има 2 сточари со над 400 глави овци и 250 грла крупен добиток. Во минатото, крај Гуѓаковските извори постоеле и воденици кои мелеле жито, а населението се занимавало и со пчеларство и производство на биено сирење.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Гуѓаково живееле 280 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Гуѓаково имало 240 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Во 1961 година селото има 132 жители, сите Македонци, додека во 1981 година живеат само четири жители, Македонци.
Според пописот од 1994 година, селото е целосно раселено по 1991 година, кога имало само 1 жител, Македонец.
Според пописот од 2002 година, во селото Ѓуѓаково немало жители. Истото било потврдено и на пописот од 2021 година.
Родови
Ѓуѓаково е македонско село.
Гуѓаково во целост било населено со родови на Македонци православна христијанска вероисповед. Родови и семејства кои живееле во Гуѓаково се: Макрески (имаат иселеници и во Витолиште), Митрески, Митановски, Тодороски.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1526 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на приватна куќа. на селото Вепрчани.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 6 гласачи.
NGC 3717
NGC 3717 — спирална галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 29 април 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3717 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 3717 има привидни димензии од 6,2' х 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 33°.
Други поделби
Проучување на NGC 3717 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 35539. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 367; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7215. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 81.
Крањ
Крањ (словенечки: Kranj, германски: Krainburg ) ― гратче во Словенија и седиште на истоимената општина. Согласно 2020 година, местото има население од 37,941 жители. Крањ се наоѓа на околу 20 километри северозападно од Љубљана. Градот се наоѓа во традиционалниот регион Горењска (северозападна Словенија) и е воглавно индустриски град, со значајни индустрии за електроника и гума.
Географија
Јадрото на гратчето е добро сочуван средновековен стар град, изграден на сливот на реките Кокра и Сава. Градот е опслужуван со железничката станица Крањ на рутата од Љубљана до Минхен, Германија (преку Јесенице и Вилах, Австрија) како и со автопат. Националниот аеродром на Словенија, Аеродромот Јоже Пучник Љубљана е исто така многу блиску до Крањ, значително повеќе од неговиот номинален корисник, Љубљана.
Етимологија
Крањ е посведочен во пишани извори во V век и ок. 670 година како Карниум (латински: Carnium) (и како виа Храјнариорум (via Chreinariorum) во 973 година, актум Крaјне (actum Kreine) во 1050–65, ин локо Хрaјна (in loco Chreina) во 1065–77 и Храјнбурх (Chrainburch) во 1291 година). Словенечкото име е изведено од словенскиот *Корн'ь, позајмен од романскиот Карниум (Carnium) во доцната антика. Како и латинското регионално име Карнија (Carnia), потекнува од северноиталското (келтско) племе познато како Карни (Carnī, грчки: Κάρνοι). Името на племето веројатно потекнува од келтскиот корен карно (*karno-) „врв, рид, куп камења“. Германското име на градот било Крајнбург (Krainburg). Името на историскиот регион Крањска (Carniola) е латински деминутивен облик на Карнија (Carnia).
Економија
Крањ е индустриски град. Тој доживеал бран на деиндустријализација при што многу од нејзините фабрики отишле во стечај по независноста во 1991 година, оставајќи зад себе неколку запустени површини.
Во последниве години, неговиот производствен оддел станал повеќе заснован на високо-конкурентни извозно насочени индустрии. Главните индустриски претпријатија кои работат во Крањ се Goodyear (под нивната подружница Goodyear Dunlop Sava), Iskratel и Hidria.
Парохиска црква „Св. Канцијан“
Парохиската црква во чест на Св. Канцијан и придружници (Župnijska cerkev sv. Kancijana in tovarišev) е најголемата црква во Крањ и исто така седиште на Крањската парохија и ѓаконите. Изградена е во 14 век и има димензии од 442 м3. Изградбата била нарачана од крањските грофови.
Замок Кизелштајн
Замокот бил изграден во средината на 16 век од баронот Јохан Јакоб Кизл. Подоцнежните сопственици биле семејствата на Москонците, Равбарците, Апфалтрерците, Ауерсперговците и Паљаруците. Градбата била обновена во 1952 година од страна на архитектот Јоже Плечник во неговиот доцен творечки период. Градината на замокот моментално е користена како концертна поставка.
Култура
Гратчето е познат по своите спортски зданија за фудбал, тенис и кошарка, како и најголемиот воден центар во земјата, кој бил домаќин на Европското првенство во ватерполо за мажи 2003 (заедно со Љубљана, домаќин женскато натпреварување). Годишниот фестивал „Недела на младите“ (Tedeh Mladih) и Фестивалот „Карниола“ се многу популарни.
Збратимени градови
Крањ е збратимен со:
Бисерка
Бисерка — најпознат член на семејството кокошковидни птици, и единствен член на родот бисерки (Numida). Се сретнува во Африка, јужно од Сахара, и по вештачки пат е населена на Западни Инди, Бразил, Австралија и јужна Франција.
Таксономија
На почетоците на доселувањето на Европејците во Северна Америка, домороден вид на дива мисирка (Meleagris gallopavo) била поистоветувана со бисерката. Зборот meleagris, на старогрчки јазик значи кокошковидна, и се користи во научното именувње на овие два вида на птици.
Опис
Бисерката е птица со големина од (53–58 cm) кружно тело и мала глава. Постигнуваат тежина од 1,3 кг. Перјата на телото се сиво-црни ишарани со бели точки. Како и кај останатите кошковидни видови, кај овој вид главата е без пердуви, во овој случај украсена со едноставен жолт или црвен коскен израсток, и црвено и сино обоени парчиња на кожа. Крилјата се куси и заоблени, а опашката е куса. Предложени се различни подвидови, при што разликите се претежно во раазличната големина облик и обоеност на шлемот и израстоците на лицето.
Поведение и екологија
Станува збор за друштвен вид на птица, која образува јата надвор од сезоната на размножување и истите се состојат од 25 птици кои ноќеваат заедно. Бисерките се прилагодени да се хранат со големи количества на крлежи, кои во спротивно би ја ширеле лајмската болест. Овие птици се копнени, и тие пртпочитаат да трчаат наместо да летаат кога се вознемирени. Како и повеќето друштвени птици, тие имаат куси краткотрајни летови и претпочитаат да едрат за да изминат подолги растојанија. Бисерките се одлични тркачи, и можатм да изминат и преку 10 км во еден ден. Овие птици испуштаат груби гласни тонови кога се вознемирени. Нивната исхрана се состои од ралична храна од животинско и растително потекло, семиња, овошки, зеленило, полжави, пајаци, црви и инсекти, жаби, гуштери, мали змии и мали цицачи. Бисерките имаат силни канчи со кои претаат воо почвата во потрага по храна на начин на кој тоа го прават кокошките, иако неретко знаат да одкоренат и цели растенија. Како ки кај сите видови на бисерки, тие немаат заден прст. Мажјаците четопати покажуваат агресија кон други мажјаци, која доведува до крволочни борби при што мажјаците најчесто имаат повреди и крвави рани. Обидите себеси да се претстават застрашувачки е кога ги поткреваат нивните крилја одстрана нагоре и ги накоштренуваат пердувите по должина на телото, или пак се затрчуваат нанапред со отворен клун. Гнездото е добро сокриено, вообичаено издлабена дупка во која се снесуваат 6-12 јајца, кои женката ги квачи 26–28 денови. Гнездата кои содржат поголем број на јајца се користат од повеќе женки и можно е дел од јајцата да не се испилат поради неможноста една единка да ги квачи сите јајцља истовремено. Домашните единки, се познати по тоа што несат јајца со подебели лушпи, кои целосно се распарчуваат при изведувањето, наместо да останат два поголеми делови и мали делчиња каде пилето отстранило дел од лушпата. Забележано е дека припитомените бисерки не се најдобри мајки, честопати знаат да ги напуштат своите гнезда. Пилињата се обоени замајувачки и брзиот раст на крилјата им овозможува да одлетаат до ниските гранки само една недела по изведувањето. Овие бисерки можат да живеат и до 12 години во дивината.
Размножување
Бисерките се птици кои се размножуваат сезонски. Летото е периодот кога птиците активно се размножуваат и во овој период тестисите на мажјаците достигнуваат тежина од 1,6 g, но во зимата нема никаква активност. Нивото на тестостеронот во крвта е околу 5,37 ng/ml во периодот на сезоната за размножување.
Живеалиште
Се размножува, во доста суви и ливадски живеалишта низ кои има грмушки и дрвjа како што се саваните и земјоделското земјиште. Јата на бисерки се забележани во последните години во јужните предградија на Кејптаун, при што се навикнале да живеат во тие услови. Јата се движат пополека по должината на понепрометните приградски патишта, барајќи храна на со трева обраснатите тротоари и во градините каде ниските огради обезбедуваат птиците да не се чувствуваат одвоени од јатото. Најчесто ноќеваат на покривите на бунгаловите. Иако месните жители го ценат месниот див животински свет, тие можат да пречат во сообраќајот, и да прават голема бучава рано наутро. Нивниот успех се должи на животот на јато, при што се бранат од напади на мачки,не влегуваат во градини со кучиња, и се забележливи на прометните патишта покрај кои живеат. Иако многу од младенчињата паѓаат во одводите на канализацијата, а јатото ги остава нивниот број не се намалува значително. Возрасните едники понекогаш се ловат и се дел од исхраната на бездомниците.
Припитомување
Бисерката честопати се припитомува, и токму овој вид се продава во западните земји.
Парк Младен Стојановиќ
Парк Младен Стојановиќ е најголем градски парк во Бања Лука, Република Српска, Босна и Херцеговина. Сместен е во месната заедница Росуље, помеѓу улиците Др Младен Стојановиќ и Булевар српске војске, а зазема површина од 10 ха со прекрасна вегетација. Во текот на целата година паркот живее со „полн здив“. Се одржуваат концерти, место е за собирања како на професионални така и на спортисти рекреативци, детските содржини привлекуваат многу дечиња и нивни придружници,  а познат је секако и по тениските терени ТК „Младост“ на кои се одржува и меѓународниот АТП челенџер турнир „Бањалука опен“.
Име на паркот
Паркот го добил името по познатиот лекар и народниот херој од Втората светска војна др Младен Стојановиќ. Родителите му биле од православни свештенички семејства и имале осум деца. Младен студиите по медицина ги завршил во Виена а по враќањето во Приједор во 1930 година сиромашните бесплатно ги лекувал не ретко им давал и пари за пат до дома. Убиен е на 2 април 1942година, но останал во народот како симбол на љубов и грижа за човекот.
Симбол на младите, спортот и рекреацијата
Во паркот се наоѓаат тениски терени ТК „Младост“, велосипедскака односно патека за трчање, терен за боќање, столови за стони тенис, игралиште за кошарка и мал фудбал, ѕид за Тенис, справи за вежбање во природа, игралишта за деца, шаховска табла, фонтана, а исто така и угостителски објект во склоп на централниот тенискитерен и управни простории на ТК „Младост“. Еден од симболите на паркот е и атомска скривница изградена во самото „срце“ на паркот. Промоцијата на рекреативниот спорт ја потпомага и традиционалната годишна манифестација „Со фитнес до здравје“ („Фитнесом до здравља“) во рамки на која граѓаните можат бесплатно да вежбаат фитнес со професионални тренери во термин од месец и пол дена. Во текот на годината овде се одржуваат и концерти, школи на трчање и низа други забавно — рекреативни содржини.
ТК Младост
Овој тениски клуб со седиште во Паркот „Младен Стојановиќ“ основан е во 1984година, а под денешњо име датира од 1986 година. Поседува 13 тениски терени (10 згура и 3 тврда подлога). Сите се сместени во паркот. Први во БиХ почнале со организација на професионален тениски турнир, а биле домаќини и на Дејвис куп меч (англиски јазик|Davis Cup) 2006..