cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нуно Гомеш
Клупска кариера
Серија од досадни повреди го ограничиле Гомеш да одигра помалку од 70 натпревари од 2002 до 2005 година, но и покрај тоа тој и помогнал на Бенфика да го освои домашниот куп во сезоната 2003-04 и лигата следната сезона - во вториот случај, придонел со седум гола во 23 настапи. Во сезоната 2005-06 уживал во неговата најдобра сезона по враќањето во Португалија, постигнувајќи 15 првенствени гола, вклучувајќи ги и двата во гостинската победа против Порто (0-2) како и хет-трикот против Леирија, заземајќи го второто место на списокот на стрелците и освојувајќи го Суперкупот на Португалија, каде тој го постигнал единствениот гол на натпреварот против Виторија Сетубал.
На 15 јуни 2011 објавил дека нема намера да го обнови договорот кој му истекувал, со што по 12 години ја напуштил Бенфика. На 1 јули, како слободен играч потпишал едно-годишен договор со екипата на Брага. На 3 јули 2012, потпишал двегодишен договор со англискиот второлигаш Блекбурн Роверс. На 28 јуни 2013 го раскинал договорот со Роверс. На 2 април 2014 ја завршил својата играчка кариера и истиот ден влегол во раководството на Бенфика, во улога на асистент на меѓународниот сектор.
Репрезентативна кариера
Тој има 79 настапи и 29 гола за репрезентацијата, и е петти по бројот на постигнати голови за португалската репрезентација зад Кристијано Роналдо (99), Паулета (47 гола), Еузебио (41) и Луис Фиго (32). Сите играчи кои го претходат (освен Кристијано Роналдо) ја имаат завршено репрезентативната кариера.
На Европското првенство 2000 постигнал четири гола, помагајќи и на Португалија да стигне до полуфиналето. Исто така тој бил трет стрелец на турнирот зад Патрик Клајвeрт и Саво Милошевиќ, кој постигнале по 5.
На Европското првенство 2008, тој бил капитен на репрезентацијата, постигнувајќи еден гол за моментални 1-2 против Германија, со што успеал да постигне гол на три европски првенства.
Статистика
Статистиката е ажурирана на 13 април 2020.
Почести
Орден Инфанта на Дон Енрике — 2004
58
58 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 58 година од новата ера, 58. од првиот милениум, 58. од I век и деветта од 50-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5566 и 5567 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4808 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3818 и 3819 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 811.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 58 година се протега во 2694 и 2695, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2754 и 2755 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 601. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 581 и 580 година пред хиџра.
Починале
50er
Клинт Брукс
Клинт Брукс (англиски: Cleanth Brooks: – ) — влијателен американски литературен критичар и професор. Најпознат е по неговите придонеси за Новата критика во средината на дваесеттиот век и за коренитото менување на предавањето на поезијата во американското високо образование. Негови најпознати дела, Убаво искованата урна: студии за структурата на поезијата (1947) и Модерната поезија и традицијата (1939), расправаат за суштината на повеќезначноста и парадоксот како начин на разбирање на поезијата. Со неговата работа, Брукс помогнал да се создаде формалистичка критика, нагласувајќи го „внатрешниот живот на песната“ (Leitch 2001) и кодифицирајќи ги принципите на темелно читање. Брукс исто така бил истакнат критичар на јужната литература, пишувајќи класични текстови за Вилијам Фокнер и бил соуредник на влијателното списание Јужната критика (Leitch 2001).
Раните години
На 16 октомври 1906 во Мари, Кентаки, Брукс се родил во семејство на еден методистички свештеник, пречесниот Клинт Брукс постариот и Беси Ли Витерспун Брукс (Leitch 2001). Тој бил едно од трите деца, Клинт и Вилијам, природно родени синови, и Муреј Брукс, всушност роден Хјуит Витерспун, кој Беси Ли Витерспун го грабнала од нејзиниот брат Форест Бедфорд Витерспун како мало бебе откако неговата мајка починала. Подоцна таа имала можност да го промени неговото име во Муреј Брукс и продолжила да го одгледува како свое дете предизвикувајќи раздор во сопственото семејство, оддалечувајќи се самата од Клинт и Вилијам. Клинт спомнал во повеќе прилики дека таа толку се концентрирала на Муреј (Хјуит) што таа повеќе немала контакт со Клинт и Вилијам. Посетувајќи го училиштето Мек Таер, приватна академија, тој добил основно образование и продолжил да студира на Универзитетот Вендербилт во Нешвил, Тенеси, каде дипломирал во 1928 (Leitch 2001). Во 1928 Брукс станал магистер на Тулеин Универзитетот и продолжил да студира на Ексетер Колеџ, Оксфорд, како стипендист. Дипломирал со почести во 1931, а добил и степеб бачелор по литература наредната година. Потоа Брукс се вратил во Соединетите Држави и од 1932 до 1947 бил професор по англиски во Државниот Универзитет на Луизијана во Батон Руж (Singh 1991). Во 1934 се оженил со Едит Ејми Бленкорд. Тој исто така бил многу љубезен и нежен со ќерката на Муреј, Дајана Реи Брукс.
Годините во Вендербилт
За време на студиите во Вендербилт тој ги сретнал литературните критичари и идни соработници Роберт Пен Ворен, Џон Кроу Ренсом, Ендру Литл и Доналд Дејвидсон (Singh 1991). Студирајќи со Ренсом и Ворен, Брукс бил вклучен во две значајни литературни движења: Јужните земјоделци и Бегалците (Singh 1991). Брукс пристапил кон читање на манифестот на Јужните земјоделци, Ќе заземам мое гледиште (1930) „повторно и повторно“ (цитирано од Leitch 2001). Додека тој никогаш не расправал за конзервативните јужни традиции на движењето, тој „научил голема работа“ (цитирано од Leitch 2001) и ја сметал позицијата на земјоделците корисна и „прифатлива“ (цитирано од Leitch 2001): „Тие побараа да размислиме каков е добриот живот или каков би требал да биде“ (цитирано од Leitch 2001).
Академски живот и работа
Додека го посетувал Универзитетот од Оксфорд, Брукс го продолжил пријателството со колегата постдипломец на Вендербилт, Роберт Пен Ворен (Leitch 2001). Во 1934, Ворен се придружил на Катедрата за англиски јазик на Државниот универзитет на Луизијана, што довело до тоа Брукс и Ворен да соработуваат на многу дела од критиката и педагогијата. Во 1935, Брукс и Ворен ја основале Јужната критика. До 1942, тие заедно го уредувале списанието издавајќи дела од многу влијателни автори, вклучувајќи ги Јудора Велти, Кенет Барк и Форд Медокс Форд. Списанието било познато по неговата критика и творечко пишување, обележувајќи го како едно од водечките во тоа време (Leitch 2001).
Понатаму, соработката на Брукс и Ворен довела до новости во предавањето поезија и литература. На Државниот универзитет на Луизијана поттикнати од неспособноста на нивните студенти да обработуваат поезија, двајцата склопиле брошура која го оформува темелното читање преку примери (Leitch 2001). Брошурата била успешна и ја поставила основата за голем број на најдобро продавани учебници: Приод кон литературата (1936), Разбирање на поезијата (1938), Разбирање на прозатата (1943), Модерна реторика (1949) и, во соработка со Роберт Хајлман, Разбирање на драмата (1945). Двете највлијателни дела на Брукс исто така произлегле од успехот на брошурата: Модерната поезија и традицијата (1939) и Убаво искованата урна: студии за структурата на поезијата (1947) (Leitch 2001).
Од 1945 до 1975, Брукс држел многу академски позиции и примил бројни истакнати членства и почесни докторати. Во 1941, тој работел како професор гостин на Универзитетот на Тексас, Остин. Од 1947 до 1975, тој бил професор по англиски на Универзитетот Јејл каде ги држел позициите професор по реторика и почесен професор по реторика од 1960 до неговото пензионирање, со исклучок на периодот од 1964 до 1966 (Singh 1991). Неговиот мандат на Јејл бил одбележан со континуирано истражување на јужната литература, од што произлегло издавање на Бруксовите истражувања за Областа Јокнапатафа од Вилијам Фокнер (1963, 1978) (Leitch 2001). Во 1948, тој бил член на универзитетскиот колегиум на училиштето за англиски Кенјон. Од 1951 до 1953, бил член на Конгресната библиотека во Вашингтон и бил професор гостин на Универзитетот на Јужна Калифорнија, Лос Анџелес. За тоа време примил Гугенхајмова стипендија и ја добил повторно во 1960. Од 1963 до 1972, бил награден со почесни докторати за литература од Упсала Колеџот, Универзитетот од Кентаки, Универзитетот од Ексетер, Универзитетот Вашингтон и Ли, Сент Луис Универзитетот, Тулејн Универзитетот и Сентенери Колеџ Њу Џерси (Singh 1991).
Националната дотација за општествени науки го избрала Брукс за Џеферсеновото предавање во 1985, највисокото признание на федералната влада на САД за достигнување во општествените науки. Тој го одржал предавањето и во Вашингтон, и на Тулејн Универзитетот во Њу Орлеанс и тоа подоцна било вклучено како „Литературата во технолошката доба“ во една збирка од негови есеи.
Брукс и Новата критика
Брукс бил централната фигура на Новата критика, движење кое ги истакна структурната и текстуалната анализа – темелно читање – над историската или биографската анализа. Брукс се залага за темелно читање бидејќи, како што тој наведува во Убаво искованата урна, „со подробното испитување на тоа што песната кажува како песна” (цитирано од Leitch 2001), еден критичар може делотворно да го објаснува и толкува текстот. За него суштината на Новата критика е дека изучувањето на литературата треба да биде „концентрирано на самото дело“ (цитирано од Leitch 2001). Во „Формалистичките критики“, Брукс дава „неколку вредни прилози“ (цитирано од Leitch 2001) на кои тој се придржува. Овие прилози со примери ги покажуваат принципите на Новата критика:
•	Основниот предмет на критиката е проблемот на единство – видот на целината којашто книжевното дело ја формира или не успева да ја оформи и поврзаноста на различните делови еден со друг во градењето на оваа целина.
•	Во едно успешно дело формата и содржината не можат да бидат разделени.
•	Формата има значење.
•	Литературата на крајот сепак е метафорична и симболична.
•	Литературата не е замена за религија.
•	Како што вели Алан Тејт „одредени морални проблеми“ се суштински предмет на литературата, но целта на литературата не е да го заостри моралот.
•	Принципите на критиката ја определуваат областа релевантна за литературната критика. Тие не претставуваат метод за извршување на критиката (цитирано од Leitch 2001).
Новата критика вклучува испитување на „технички елементи, текстуални примероци и нескладности“ на една песна (Leitch 2001) со еден вид на научна строгост и јасност. Од И. А. Ричардсовата Принципите на литературна критика и Практична критика, Брукс напишал водич за толкување поезија (Leitch 2001). Брукс ги напишал овие основни инструкции како одговор на орнаменталистичките теории на поезијата, на општата практика критиката да излезе надвор од песната (во историски или биографски содржини) и неговиот и Вореновиот неуспех во обидот да ги научат студентите да анализираат поезија и литература (Leitch 2001).
Брукс и Ворен предавале користејќи учебници „полни со биографски факти и импресионистичка критика“ (Singh 1991). Учебниците не успеале да покажат како поетскиот јазик е различен од јазикот на една воведна статија или дело кое не е проза. Од ова разочарување Брукс и Ворен ја објавиле Разбирање на поезијата. Во книгата авторите кажуваат дека поезијата треба да биде предавана како поезија, а критиката треба да се спротивстави на сведување на песната на едноставно прераскажување, објаснување преку биографски или историски контекст и нејзино поучно толкување (Singh 1991). За Брукс и Ворен прераскажувањето и биографските и историски информации се корисни како средства за разјаснување на толкувањето, но тие сепак треба да бидат користени само како средства (Singh 1991).
Брукс ја зема оваа замисла за парафразирање и понатаму ја развива во неговото важно дело Убаво искованата урна. Книгата е расправа против настојувањето на критичарите да ја редуцираат песната на едноставна раскажувачка или дидактичка порака. Тој го опишува збирното, скратено читање на поезијата со еден израз сè уште популарен и денес: „Ересот на парафразата“ (Leitch 2001). Всушност, тој сметал дека поезијата не служи за дидактички цели бидејќи изнесувањето на некој вид на тврдење би било спротивно на целта на песната. Брукс тврди дека „низ иронија, парадокс, повеќезначност и други реторички и поетски постапки на неговата или нејзината уметност, поетот работи постојано да се спротивстави на какво било сведување на песната на парафразирачка суштина, давајќи ѝ предност на презентацијата на спротивставени аспекти на темата и примери на решени значења“ (Leitch 2001).
Како дополнување на расправата против историско, биографско и дидактичко читање на една песна, Брукс верувал дека песната не треба да биде критикувана врз основа на нејзиниот ефект врз читателот. Во еден есеј наречен „Формалистичката критика“ тој вели дека „формалистичкиот критичар претпоставува идеален читател: тоа значи наместо фокусирање на различен спектар на можни читања, тој се обидува да најде централна референтна точка од која ќе може да се фокусира на структурата на песната или романот” (цитирано од Rivkin, 24). Додека признава дека е проблематично да се претпостави таква референтна точка, тој гледа на тоа како на единствена остварлива опција. Бидејќи другите опции би биле или да му се даде на било кое читање еднаков статус со било кое друго читање или да се воспостави група на „квалификувани читатели“ и тие да се користат како рамка на стандардни толкувања. Во првиот случај, точно или „стандардно“ читање би било невозможно; во вториот случај, идеалниот читател би се претпоставил под превезот на многубројни идеални читатели (Rivkin 24). Оттаму, Брукс не ја прифаќа идејата за земање предвид на емотивните одговори на критичарите на книжевни дела како легитимен приод на критика. Тој вели дека „детален опис на мојата емотивна состојба при читање одредено дело има малку заедничко со упатување на еден заинтересиран читател какво е делото и како се поврзани неговите делови“ (Rivkin 24). За Брукс речиси се што критиката вреднува мора да дојде од самиот текст. Ова мислење е слично со тоа изразено од В. К. Вимсат и Монро Ц. Бирдсли во нивниот познат есеј „Афективната грешка“ во кое тие тврдат дека критиката е „учител или објаснувач на значења“ не известувач на „психолошко искуство“ на читателот (цитирано од Adams, 1029, 1027).
Реакција на Новата критика
Бидејќи Новата критика го изолира текстот и исклучува историски и биографски контексти, критичарите сметале уште во 1942 дека Бруксовиот приод кон критиката бил погрешен поради тоа што бил премногу ограничен и поради „оневозможувањето какви било обиди да се поврзе книжевното дело со политички, општествени и културни прашања и дебати“ (1350). Неговиот углед бил нарушен во седумдесеттите и осумдесеттите години кога критичарите ги истакнале недостатоците на Новата критика. Брукс ги отфрлил обвиненијата дека Новата критика се одликува со „анти-историски напад“ (Leitch 2001) и „запоставување на контекстот“ (Leitch 2001). Тој тврдел дека не го исклучувал контекстот бидејќи една песна поседува органско единство и можно е да се изведе историски и биографски контекст од јазикот кој го користи поетот (Singh 1991). Тој смета дека „успехот на една песна од Дан или Марвел не зависи од надворешното знаење што ние го носиме во себеси; таа е богато повеќезначна и хармонично организирана, соединета во нејзините посебни естетски изрази “ (Leitch 2001).
Друг недостаток на Новата критика што критичарите го разработиле била нејзината контрадикторна природа. Брукс, пишува, од една страна „отпорот што една добра песна го пружа наспроти сите обиди за нејзино парафразирање“ (цитирано од Leitch 2001) е резултат на манипулаторскиот и изобличен јазик на поетот да создава ново значење. Од друга страна, тој предупредува на единство и хармонија на естетиката на песната. Овие навидум контрадикторни сили во песната создаваат напнатост и парадоксална иронија според Брукс, но критичарите испитувале дали иронијата води кон единство на песната или истото го нарушува (Leitch 2001). Постструктуралистите особено гледале на отпорот и изобличениот јазик на песната како натпреварување со нејзината хармонија и рамнотежа кои Брукс ги издигнува (Leitch 2001).
Р. С. Крејн особено бил противник на погледите на Брукс и другите ново-критичари. Во „Во критичкиот монизам на Клинт Брукс“ Крејн пишува дека според Брук единството на песната е постигнато преку иронијата и парадоксот на спротивставените сили што таа ги содржи, најсовршен светски пример за една таква иронична песна би била равенката на Алберт Ајнштајн E=mc², што ги израмнува масата и енергијата при постојана брзина (Searle).
Во неговите подоцнежни години Брукс ги критикувал постструктуралистите за повикувањето на субјективност и релативизам во нивните анализи изјавувајќи „секоја критика игра со јазикот на текстот без грижа за естетска важност и формален дизајн“ (Leitch 2001). Овој приод кон критиката, Брукс образложува, „го негира авторитетот на делото” (Leitch 2001).
Влијание
Разбирање на поезијата бил најголем успех и останува „извонреден прирачник за интелектуалните и креативните вештини потребни за разбирањето поезија“ (Singh 1991). Понатаму, критичарите ги величаат Брукс и Ворен за „воведувањето на Новата критика со извонредна јасност“ и за предавањето на студентите како да читаат и толкуваат поезија. Артур Миценер ги пофалил Брукс и Ворен за понудувањето нов начин на предавање поезија:
За нас вистинската револуција во теоријата на критиката... беше најавена со издавањето, во 1938, на Разбирање на поезијата... за многумина од нас кои се подготвувавме да предаваме англиски тие години... оваа книга... дојде како еден вид откритие. Тоа имаше смисла бидејќи таа за нас отвори пат за дискусија околу една реална песна во една реална училница и бидејќи техниката за фокусирање на песната како јазик повеќе отколку како историја или биографија или морал даде целосно ново значење и поткрепа за предавањето поезија (цитирано од Singh 1991).
Во еден некролог за Брукс, Џон В. Стивенсон од Конверс Колеџ запишал „Брукс го пренасочува [пренасочил] и менува [сменил] предавањето на литературата во американските колеџи и универзитети“ (1994). Исто така, Стивенсон признава „Брукс беше личноста која донесе возбуда и страст во студирањето литература“ (1994) и “чија работа стана пример за целата професија“ (1994).
Паралелно со Новата критика, Бруксовите студии за Фокнер, јужната литература и Пуста земја од Т. С. Елиот (кои се појавуваат во Модерната поезија и традицијата) остануват класични текстови. Марк Ројден Винчел го нарекува Бруксовиот текст за Фокнер “најдобрата книга досега за делата на Вилијам Фокнер“ (1996). Самиот Елиот во едно писмо му оддава благодарност на Брукс за неговата критика за „Пуста земја“ (Singh 1991). Понатаму, Винчел го фали Брукс за „помагањето да се измисли модерниот литературен тримесечник“ (1996) преку успехот на Јужниот преглед.
Како сведоштво за влијанието на Брукс, колегата критичар и поранешен учител, Џон Кроу Ренсом, го нарекува Брукс „најубедливиот и највлијателен критичар на поезија кој го имаме“ (цитирано од Singh 1991). На друго место, Ренсом дури оди толку далеку што го опишува Брукс како „фасцинантен говорник“ (цитирано од Singh 1991).
Вечер кај Клер
Вечер кај Клер (руски: Вечер у Клэр) - роман на рускиот писател Гајто Газданов од 1930 година.
Содржина
Секоја вечер, Коља ја посетува болната Клер, користејќи го отсуството на нејзиниот маж. Тој веќе десет години ја негува својата љубов кон неа и конечно, една вечер, успева да ја освои. Во продолжение на романот, напишан во прво лице еднина, главниот јунак започнува да се сеќава на својот живот:
Татко му, Сергеј Андреевич ужива во ловот и во својата научна работа, а мајката е образована и строга жена која потекнува од угледно и богато семејство. Кога Николај (Коља) има осум години, неговиот татко се разболува и умира, неколку години претходно умира најстарата сестра на Коља, а подоцна, за време на Граѓанската војна во Русија, умира и помалата сестра. Коља најпрвин учи во кадетското училиште, а потоа се префрла во гимназијата, но во двете е незадоволен од професорите и од методите на наставата. Летните распусти ги поминува на Кавказ, кај својот стар дедо, каде ужива во прошетките во природата. Еден ден, тој ја среќава девојката Клер, која е повозрасна од неа. Коља започнува да ја посетува Клер, но еден ден, откако нејзината мајка го навредува, тој се оддалечува од неа и не ја гледа во следните четири месеци. Кога повторно ќе ја сретне, таа му кажува дека е омажена при што го кани кај себе, бидејќи нејзиниот сопруг е отсутен. Коља одбива да влезе и си заминува со болка во душата. Набргу, тој го посетува стрикото Виталиј на Кавказ, по што се вклучува во редовите на Белата армија во борбата против болшевиците. Неколку години поминува на еден оклопен воз, за во 1920 година да пристигне во Севастопол, заедно со остатоците од разбиената Бела армија. Оттука, со брод заминува во Истанбул, воден од желбата повторно да ја види Клер.
критички осврт кон делото
„Вечер кај Клер“ е првиот роман на Газданов и според книжевната критика, тоа е најдоброто дело за Граѓанската војна во Русија, напишано во руската емигрантска книжевност. Објавувањето на романот било вистински настан во руската емигрантска книжевност. Така, Михаил Осоргин пишувал дека романот му го обезбедил на Газданов „првото место меѓу помладите руски писатели“; Иван Бунин високо го оценил романот; Максим Горки сакал да се објави романот во СССР и му напишал писмо на Газданов, нарекувајќи го исклучителен и специфичен талент; а за романот пишувале и бројни други критичари во руските емигрантски списанија, како: Слоним, Оцупа, Хохлов итн. Исто така, романот постигнал и забележлив успех кај публиката. Сепак, романот бил објавен во Русија дури по пет децении од неговото прво излегување од печат.
„Вечер кај Клер“ е психолошки љубовен роман, истовремено и лирски и епски. Основата на романот е автобиографска - неостварената младешка љубов на Газданов кон Татјана Пашкова од времето кога тој живеел во Харков. Користејќи ја во прв план приказната за една младешка и необична љубов, Газданов успеал да создаде комплексна перспектива во која се отсликуваат крупните настани од една бурна историска епоха. Низ преплетот на нежното, емотивното и мистичното, од една страна, и експресивните бурни настани, од друга страна, Газданов создава специфичен свет. Токму овој спој меѓу лириката и иронијата кој резултира во фантазмагорични слики на реалноста е една од главните одлики на романот. Инаку, романот се одликува со обратна композиција, т.е тој започнува од крајот на приказната, а потоа следуваат посебни епизоди поврзани со случајни асоцијации.
Изданија на македонски јазик
Романот „Вечер кај Клер“ е објавен на македонски јазик во 2007 година од страна на издавачката куќа „Темплум“, како 62. книга од библиотеката „Магма“, а во превод на Ѓорѓи Крстевски. Книгата е отпечатена во мал формат (18 сантиметри), во мек повез и има 199 страници. Каталогизацијата е извршена во Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје и книгата ја носи ознаката ISBN 978-9989-189-14-2. Графичкото уредување и дизајнот на книгата е дело на фирмата „Точка“. На предната корица е ставена слика на Caroline Hwang. На задната корица се наоѓа мал осврт врз делото.
Марија Тјудор (кралица на Франција)
Марија Тјудор (Mary Tudor; - ) — англиска принцеза и кралица на Франција како сопруга на кралот Луј XII.
Родена е во Ричмондската палата во Лондона како петто дете на англискиот крал Хенри VII и неговата сопруга Елизабета Јоршка. Таа била исклучително блиска со нејзиниот брат Хенри VIII, кој станал кум на нејзината прва ќерка. Во 1507 година таа била ветена за кастиљскиот крал Карло V, идниот император на Светото Римско Царство. Но поради политички причини, тој брак не бил склучен. Наместо ова, епископот Томас Вулзи го уредил бракот помеѓу Марија која имала тогаш 18 години, и францускиот крал Луј XII кој имал 52 години. Официјалната церемонија се случила на 9 октомври 1514 година. Заедно со Марија, како дел од кралската придружба во Франција пристигнала и Ана Болејн, идната сопруга на нејзиниот брат Хенри. Но по само три месеци од свадбата, францускиот крал починал.
По неговата смрт, кралот Хенри VIII испратил свои луѓе за да ја донесат повторно Марија во Англија. Помеѓу луѓето кои биле испратени бил и Чарлс Брендон, војвода од Суфолк, во која Марија била вљубена уште како дете. Пред да биде омажена за францускиот крал, Марија имала љубовна врска со Чарлс Брендон, па тој бил принуден од страна на англискиот крал дека нема да и предложи брак. Но и покрај тоа, тој се оженил тајно со Марија на 3 март 1515 г/ во Франција. Ова, според законите, довело да тој биде осуден на погубување. Но, главно поради интервенцијата на Томас Вулзи и молбата на Марија да тој не биде убиен, кралот Хенри го помилувал.
Во крајна сметка, кралот се согласил околу нивниот брак и официјално на 13 мај 1515 година тие се ожениле во дворецот Гринвич. Од нивниот брак се родиле три деца: Хенри Брендон, Лејди Френсис Брендон, мајка на Лејди Џејн Греј, и Лејди Елеонор Брендон.
Во англискиот двор, Марија продолжила да ја користи титулата кралица на Франција. Таа продолжила да живее со својот сопруг во Суфолк. Но односите помеѓу Марија и нејзиниот брат се влошиле кога таа не дала поддршка за разводот на нејзиниот брат со Катерина Арагонска
Починала во 1533 година.
Гросхари
Гросхари (Großharrie) — општина во округот Плен, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Елен Русвал фон Халвил
Елен Русвал фон Халвил (1867–1952), била шведски сликар, вајар и композитор.
Откако се развела од Де Маре во 1906 година, Елен се омажила за историчарот на уметност Џони Русвал една година потоа. Русвал бил дванаесет години помлада од неа и тутор на нејзиниот син, што се создал скандал во Шведска.
Во текот на 1920-тите, таа ги изложува своите скулптури во Театарот на Шанзелизе.
Таа добила Litteris et Artibus во 1925 година.
Ана Димишковска
Ана Димишковска — македонски поетеса.
Папорско-хоањски јазик
Папорско-хоањски јазик — изумрен австронезиски јазик кој припаѓал на северноформозанската група јазици. Хоањскиот јазик се зборувал во Тајван, на територијата на денешен Тајнан.
Дијалекти
Јазикот имал два големи дијалекта:
Илкли Мур
Геологија
Во тек на Карбонскиот период (пред 325 милиона години), Илкли Мур бил дел од мочурливото  подрачје во кое течеле реки и кои се вливале во северниот дел од морето. Во тек на долгиот временски периоди седиментите формирале карпи. Од крајот на карбонскиот периодот дошло до ерозии и повеќе од илјади метри карпи се однесени од подрачјето.
Вонземјанско видување
На 1 декември 1987 година еден пензиониран полицаец го сликал пејзажот околу регионот. Отако направил неколку фотографии, тој видел дека некој е во близина. Кога пошол да види кој е тоа, наводно видел мало зелено суштество. Кажал дека било високо око 1,2 метри, дека имало три големи прсти на рацете и дека има остри уши. Кога суштеството го видело почнало да бега но тој успеал да го фотографира. После самото фотографирање суштеството брзо побегнало позади еден брег. После тоа полицаецот видел чуден предмет во облик на чинија која одлетала, и суштеството го снемало. На фотографијата се гледа чудно суштество кое изгледа исто онака како што тој го опишал. Фотографите не се сигурни дали на сликата е прав вонземјанин или е тоа кукла.
Ново Требино
Ново Требино (грчки: Νέα Καρδιά; Неа Кардија) - населба на растојание од 4,5 км северно од центарот на Кожани, што било создадено во 1976 година со присилно преместување на жителите на старото село Требино поради проширување на рударските земјишта на рудникот за лигнит Кајлари-Лерин. Изградено било помеѓу автопатот Егнација и националниот пат Кожани-Лерин и е северно продолжение на Исламли. Тоа е современа населба со нови куќи, паркови, игралишта, градинка, главни улици и продавници. На пописот во 2011 година заедно со Исламли и Синекли тие ја сочинуваат месната заедница Исламли која припаѓа на општинската единица Кожани на Општина Кожани и има население од 502 жители.
Кралска академија на земјоделството и шумарството (Шведска)
Кралска академија на земјоделството и шумарството (швед. Kungliga Skogs- och Lantbruksakademien), порано Кралска земјоделска академија (Kungliga Lantbruksakademien) е една од кралските академии во Шведска. Основана е во 1813 по иницијатива на принцот-престолонаследник Карл. Првично била осмислена како помошна установа на централната администрација. Денес академијата е самостојна организација која има за цел да го унапредува земјоделството, шумарството и сродните полиња со поддршка од науката и практичното искуство, а во интерес на општеството.
Скопелос
Скопелос (Σκόπελος) — грчки остров кој се наоѓа на западниот дел во Егејско Море. Скопелос е еден од неколкуте острови кои ја сочинуваат групата на северните Споради, кои се наоѓаат источно од полуостровот Пелион и северно од островот Евбеја. Островот е дел од регионот Тесалија. Скопелос е исто така и името на главното пристаниште и општинскиот центар на островот. Другите населени места на островот се Глоса и Нео Клима. Географијата на Скопелос вклучува две планини кои се над 500 метри високи, и тоа: Делфи (681 м) во центарот на островот, и Палуки (546 м) на југоисток. Со површина од 96 км2, Скопелос е малку поголем од Миконос (85 км2) и Санторини (73 км2). Најблиските населени острови се Скијатос на запад и Алонисос на исток.
Историја
Според легендата, Скопелос бил основан од Стафил, еден од синовите на богот Дионис и принцезата Аријадна од Крит. Историски, во доцното бронзено време, островот, кој подоцна бил познат како Пепаретос или Пепарет (старогрчки: Πεπάρηθος), бил колонизиран од жителите на Крит, кои го воведле лозарството на островот.
Можеби поради легендата за неговото основање од страна на синот на богот на виното, островот бил познат низ античките грчки градови на Средоземното Море според своето вино. Филоктет од Софокле вклучува трговец со вино, изгубен на патот кон Пепарет.
Во 1936 година ископувањата во областа на Стафилос откриле кралска гробница од времето на Микенска Грција. Островот кратко време бил под контрола на градот-држава Халкида, Евбеја во 8-от век п.н.е.
Во текот на својата историја, островот бил под контрола на:
Скопелос станал дел од Првата Грчка Република според Лондонскиот протокол со кој се потврдил нејзиниот суверенитет (3 февруари 1830). За време на Втората светска војна, Скопелос бил под контрола на Сили на Оската. Најпрвин бил окупиран од Кралство Италија (јуни 1941 - септември 1943), а потоа од Нацистичка Германија (септември 1943 - октомври 1944). Скопелос и остатокот од Грција се вратиле под контрола на Грција по крајот на војната.
Географија
Скопелос има облик на саксофон. Не постојат многу заливи и природни пристаништа, а карпите стрмно паѓаат во морето во најголемиот дел од брегот. Планините доминираат во западниот и источниот дел на островот. Постојат неколку рамнини; во Стафилос, Дитропон и Панормос. Главното пристаниште на Скопелос понекогаш може да се затвори поради северните грла. Помалите заливи на Стафилос, Агнондас на јужниот брег и Панормос на запад нудат подобра заштита. Општината има површина од 96.299 км2.
Населени места
Главното пристаниште и општинскиот центар на островот (Скопелос или Хора) се наоѓа во заливот на северниот брег. Забележливо е поради неговото архитектонско наследство. На пописот од 2011 година имал 3.090 жители.
Нео Клима или Елиос е наменско изградено село, изградено по големиот земјотрес во 1965 година, за да ги насели раселените жители на тешко оштетеното село (Старо) Клима. Се наоѓа покрај брегот на западната страна на островот. Селото имало 463 жители на пописот од 2001 година.
Други населби се Стафилос, Агнондас, Панормос, Ананија, Клима, Атеоато, Лутраки, Калогирос и Милој.
Економија
Економијата на Скопелос денес е целосно зависна од туристичката индустрија. И покрај тоа што туризмот е најголем во текот на летните месеци, Скопелос е, исто така, целогодишно одредиште за жители од Северна Европа, во најголем дел пензионери. Некои жители очекувале зголемување на туризмот поради снимањето на филмот „Мама Миа“ на островот во септември 2007 година.
Земјоделството, кое е главен елемент на локалната економија, е во опаѓање. Овоштарници од слива и бадем постојат, но се помалку обемни отколку во минатото. Производството на вино од локално грозје е минимално бидејќи инсектите од видот филоксера во 1940-тите ги уништила лозовите насади. Иако има локално производство на вино со локално грозје, повеќето вина произведени на островот се користат за домашна употреба, а многу од грозјето се увезува од Тесалија. Одржувањето на домашните кози и домашните овци продолжува и од овие акции се произведува сирење. Во последниве години се зголемило производството на мед. Скопелос поддржува мала рибарска флота која делува на локалните води.
Островот некогаш поседувал витална дрвена индустрија за бродоградба и придонесувал за изградба на многу бродови во војната за грчка независност (1821-1831). Бродоградбата започнала да опаѓа по воведувањето на паробродот. Единаесеттото издание на Encyclopædia Britannica (1911) вели: „Речиси секој жител на двата острови (Скопелос и Скијатос) е сопственик, заеднички сопственик или капитен на еден едренички брод“. Денес уметноста на градење бродови и чамци во традиционален стил практично не постои и се гледа само во поправка на мали дрвени садови. Скопелос не може да го поддржи своето население со локално произведена храна и стоки. Повеќето од она што се користи и се консумира мора да биде увезено преку брод од копното. Цените за храна и стоките за широка потрошувачка го отсликуваат дополнителниот трошок за превоз. Според законот, грчката влада собира помалку даноци за храна и пијалаци купени на островите (8% - 16%) отколку за слични предмети купени во континентална Грција (11% - 23%). Сепак, набавките на храна и пијалаци се зголемени за 10% во Скопкос отколку на копното. Повеќето градежни материјали, вклучувајќи песок, исто така мора да бидат увезени. Трошоците за бензин се најмалку 15% повисоки отколку на копното.
Скопелос е матријархално општество. Богатството се пренесува преку женската линија. По обичај, родителите на секоја невеста ја обезбедуваат новата двојка со најмалку една куќа и некој имот. Куќата и имотот остануваат на име на невестата. Овој обичај е особено изолиран, како и во повеќето други делови на Грција, особено на копното и Крит.
Животна средина
Скопелос е еден од најзелените острови во Егејското Море. На островот има широк спектар на цвеќиња, дрвја и грмушки. Локалната вегетација главно се состои од шуми на алепски бор (Pinus halepensis), прнар (Quercus coccifera), црника (Quercus ilex). Боровите шуми на Скопелос ги замениле дабовите видови кои доминирале во минатото. Ова се должи на претпочитањето на борови дрвја, бидејќи нивното дрво се користи за изградба на бродови.
Екологија
Скопелос заостанува зад урбана Грција во третманот за рециклирање на отпад и третман на отпадни води. Во моментов не постои програма за рециклирање на ѓубре во Скопелос. Цврстиот и опасниот отпад се депонира или се фрла неофицијално на јавно или приватно земјиште. Периодично семејствата на ромскиот народ доаѓаат во Скопелос за да го соберат стариот метал од области околу островот каде што ѓубрето е незаконски фрлено. Шишињата за пиво се рециклираат од дистрибутерите.
Водни ресурси
Изворите на водоснабдувањето на општината се разновидни резервоари што се наоѓаат околу островот. Трите островски заедници снабдуваат вода во ограничен, но проширен дел од нивните надлежности. Куќите надвор од општинскиот водовод користат бунари или цистерни за собирање на дождовна вода. Постојат планови за изградба на вештачко езеро во областа Панормос за снабдување на вода за земјоделците. Приватните водни бунари нудат некои земјоделски потреби и вода од овие бунари може да се транспортираат со камион до оддалечените области за повторно полнење на цистерни или базени. Водостопанската вода е со добар квалитет. Како и повеќето природни извори на вода во варовнички средини, водата има висока содржина на калциум.
Алтернативна енергија
Во текот на изминатите 30 години жителите започнале да ги користат сончевите колектори за топла вода. Со околу 2.400 часа сончева светлина годишно, Скопелос има потенцијал да ја зголеми употребата на сончевата енергија и да развие алтернативни извори на енергија кои користат чест и постојан северен ветер. Големите градежни проекти и проекти за развој на масовниот туризам за хотели и туристичко домување сè уште не го прифатиле концептот на алтернативни извори. Неодамна изградените проекти се потпираат на електричната енергија произведена на копното, дури и за топла вода.
Архитектонско наследство
Градот е прогласен како традиционален поради својата извонредна убавина. Градежните дозволи за нова градба и реновирање во селото имаат некои ограничувања поради декретот за традиционална изградба.
Островот има повеќе од 360 цркви и капели. Повеќето се затворени во текот на годината, освен денот на светителот на кој е посветен христијанскиот храм, а поголемиот дел од нив биле приватно изградени. Најстарата постоечка црковна структура е базиликата Свети Атанасиј, изградена во 11 век и се наоѓа во областа Кастро. Сите, освен една од црквите на островот, се дел од Грчката православна црква. христијанството било формализирано во Скопелос со назначување на епископ во 4 век. Под владеењето на царот Јулијан Отпадник, епископот бил убиен во 362 година. Празникот на светецот е 25 февруари - празник на островот.
Сообраќај
Сопственоста на автомобили во Грција помеѓу 1990 и 2004 година се зголемила за 121%. Скопелос се придружува овој тренд и локалните власти тешко се справуваат проблемите во сообраќајот и паркирањето. Заедно со ова, товарот на туристичките возила и достапноста на автомобили за изнајмување и мотоцикли, создава дополнителни проблеми за кои решенија сè уште не се пронајдени. Изградбата на голем паркинг места долж крајбрежјето во доцните 1990-ти години не било доволно за справување со проблемот. Во текот на летото населението на островот се зголемува од околу 5.000 до 15.000 до 20.000 (1993). Островот се служи со пристанични фериботи од пристаништата. Во лето постои траект до и од Кими во Евбеја. Скопелос има еден главен пат кој ги поврзува трите главни села со тренерот неколкупати на ден. Во средината на 1980-тите, советот на градоначалникот гласал за аплицирање до Министерството за внатрешни работи за изградба на аеродром, но истото барање било одбиено. Во случај на медицински итни случаи постои хелидром.
Отоманско-византиски војни
Отоманско-византиските војни претставуваат серија од воени конфликти помеѓу Отоманците и Византијците, кои довеле до конечно распаѓање на Византија како империја и до подем на Отоманското Царство.
Во 1204 година византиската престолнина Цариград била окупирена и опседната од страна на крстоносците во рамките на Четвртата крстоносна војна. ОВа претставувало важен момент на христијанскиот раскол меѓу истокот и западот. Византија по распаѓањето на повеќе земји останала поделена и во хаос. Користејќи ја предноста на ситуацијата, Селџуците започнале со освојување на територијата во Западна Анадолија. Како главен нејзин конкурент бил еден од наследничките на Византија, Никејската империја. По повторното заземање на градот Цариград во 1261 година од страна на никејскиот цар, самата Византија била обновена. Но позициите на Византија на европскиот континент останале многу мали бидејќи на Балканот постоеле големи држави како Бугарија, Србија и Епир. Во следниот период започнале да се намалуваат позициите на Селџуците во Мала Азија, кое довело до распаѓање на империјата на неколку мали емиратства или бејлици. Едно од најсилните кое се покажало во иднина било онаа на бегот Осман, кој во 1299 година го дал почетокот на неговите идни освојувања
Во рок од 50 години од основањето на Османлискиот бејлик, византиска Мала Азија престанала да постои, додека до 1380 била заземена византиска Тракија а веќе во 1400-тите години, Византија се наоѓача во делови на МОреја, неколку егејските острови и дел од Тракија во непосредна близина на главниот град. По Никополската битка, инвазијата на Тимур во 1402 година и последната крстоносна војна кај Варна во 1444 година, Османлиите во 1453 година започнале успешна опсада на Цариград кое резултирало со конечно распаѓање на Византија.
Подем на Османлиите (1265–1328)
Во времето кога Михаил VIII Палеолог го вратил КОнстантинопол под византиска власт, самата Византија била ставена во лоша ситуација. Околу нејзината територија се наоѓале неколку латински земји, на север заканата доаѓала од Србија на чело со кралот Стефан Урош. КОга Византија започнала да ги освојува териториите на Латинско Царство, Османлиите од друга страна во Анадолија започнале напади врз Византија. Владеењето на Осман го означува официјалниот почеток на владеењето на династијата на Османлиите во Османлиското Царство, која постоела шест векови. Во 1265 година, византискиот град Согут бил заземан од страна на Осман бег. , кој станал прва престолнина на Османлиите. Во исто време, Осман успеал да покори и неколку соседни турски емирати и племиња. Кон почетокот на 13 век, Осман започнал со опсади на неколку важни византиски тврдини. Така бил заземан Јенишехир. Византискиот цар не бил во можност да се справи со овие напади поради потребата од префрлање на војниците кон Анадолија.
Во 1282 година починал Михаил VIII Палеолог, а неговиот син Андроник II Палеолог ја презел власта. Смртта на стариот византиски цар дошла како олеснување за општеството во целина. Андроник II Палеолог ги напуштил амбициозните потфати на својот татко, се придржувал кон православието и откако започнал со своето самостојно управување во 1282 година, ја укинал Лионската унија со Римската црква, склучена од Михаил VIII во 1274 година. Андроник II ја наследил државната каса на Византија во состојба на банкрот, поради големите воени трошоци на Михаил VIII. Царот ги ограниил фискалните привилегии на големите земјопоседници и ги зголемил даноците.
Андроник II имал голем интерес во зачувување на анадолските територии на Византија и наредил изградба на тврдини во Мала Азија и енергична обука на армијата. Византискиот цар наредил неговиот двор да се пресели во Анадолија, за да ги надгледува кампањите против Османлиите. Раните успеси останале бескорисни кога Турците започнале опсада на Никеја во 1301. Една од поголемите први османлиски победи била Битката кај Бафеј. Претходно Османлиите во опсада ги ставиле градовите Никеја, кој бил империјален град и Бурса. Турските напади претставувале и закана за градот Никомедија. За да го спречи ова, царот Андроник II Палеолог испратил армија од околу 2.000 војници да го ослободат градот. Така битката се случила кај Бафеј, место кое очигледно се наоѓа помеѓу Никомедија и Никеја на 27 јули 1302 година. Во битката, Османлиите успеале да го скршат отпорот на Византијците, принудувајќи ги да се повлечат кон Никомедија.
По неуспесите на Византијците да се справат со сопствени сили, царот ги повикал каталонските војници на чело со Роже де Флор, кој пристигнал во Цариград со 39 галии и 6500 луѓе, за да се бори со османлиските сили. Каталонците имале успех и привремено ја задржиле турската офанзива во Витина, но откако не ја добиле платата која им била ветена, тие започнале со грабежи по византиските територии во Мала Азија. Во 1305 година Роже де Флор бил повикан во Едрене каде бил убиен за време на една гозба. Ова убиство довело до крвави погрони, познати како Каталонска одмазда: платениците кренале востание и се здружиле со Османлиите па заедно започнале со своите пустошења по источна Тракија во текот на две години. Напаѓачите биле поразени во 1308 година кај Солун.
Во дледниот период, во Византија избувнала граѓанска војна. Во 1320 година починал престолонаследникот Михаил IX Палеолог, син на Андроник II и негов соцар (од 1295 година). Дел од аристократијата го воздигнал во 1321 година на престолот внукот на царот, синот на Михаил IX - Андроник III Палеолог, кој се зацврстил во Тракија. Андроник II бил принуден да ја признае власта на Андроник III над Тракија и Македонија и да го прифати за помлад соцар и престолонаследник во 1322 година. .
Граѓанската војна во Византија дала шанса на Османлиите да извлечат корист, додека Бугарија и Србија интервенирале со поддршка на едниот или другиот кандидат. На крајот, како победник излегол Андроник III Палеолог. Османлиите користејќи ја нестабилноста во Византија, успеале да го заземат градот Бурса во 1326 година.
Византиска контраофанзива (1328–1341)
Владеењето на Андроник III било обележано со последниот вистински обид на Византија за враќање на "славата што некогаш беше Рим". Во 1329 година, византиските војници биле испратени за да се соочат со османлиските сили кои ја имале опседнато Никеја. Судбината на Никеја била запечатена по византискиот пораз во Битката кај Пелеканон на 10 јуни 1329 година. Така главната престолнина на имеријата пред 70 години, Никеја паднала во 1331 година. По овој пораз Османлиите се насочиле кон Никомедија и ја зазеле.
И покрај овие неуспеси, Андроник III бил во можност да постигне неколку успеси против своите противници во Грција и Мала Азија; Епир, заедно со Солун биле заземени.