cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Винчанска култура
Географија и демографија
Овој регион веќе бил населен од земјоделски општества од првиот умерен неолит, но за време на периодот на Винча, одржливиот раст на населението довел до невидено ниво на големина и густина на населбите заедно со населението на области кои биле заобиколени од претходните доселеници. Населбите биле значително поголеми од која било друга современа европска култура, во некои случаи ги надминувале градовите од Егејското Море и раното Блискоисточно бронзено време еден милениум подоцна. Една од најголемите локации била Винча-Бело Брдо (предградие на Белград, Србија), кое покривала територија од 29 хектари и имала население од околу 2,500 луѓе.
Население
ДНК-анализите покажуваат дека многу од примероците припаѓале на татковската хаплогрупа G-M201, а некои на хаплогрупата H2.
Хронологија
Винчанската култура може да се подели на две фази, тесно поврзани со оние од неговиот локалитет Винча-Бело Брдо:
Пад
Во својата подоцнежна фаза, центарот на мрежата на Винча се префрлил од Винча-Бело Брдо во Вршац, а размената на долги растојанија на артефакти од обсидијан и спондилус од денешна Унгарија и Егејското Море станале поважна од статуетките на Винча. На крајот мрежата целосно ја изгубила својата кохезија и паднала во опаѓање. Веројатно, по два милениуми интензивно земјоделство, економските стресови предизвикани од намалувањето на плодноста на почвата биле делумно одговорни за овој пад.
Според Марија Гимбутас, културата на Винча била дел од Стара Европа - релативно хомогена, мирна и матрифокална култура која ја окупирала Европа за време на неолитот. Според оваа хипотеза, нејзиниот период на опаѓање бил проследен со инвазија на воинствените праиндоевропски племиња од понтичко-касписката степа.
Издржување
Земјоделството на Винча вовело обична пченица, овес и лен во умерената Европа и повеќе го користел јачменот отколку културите на ПУН. Овие иновации го зголемиле приносот на културите и овозможиле производство на облека направена од растителен текстил, како и од животински производи (т.е. кожа и волна). Постојат индиректни докази дека земјоделците од Винча користеле плуг управуван од добиток, што би имало големо влијание врз количината на човечка работна сила потребна за земјоделството, како и отворање нова површина на земјиште за земјоделство. Многу од најголемите локации на Винча зафаќаат региони во кои доминираат типови на почви за кои би било потребно орање.
Областите со помалку обработлив потенцијал биле експлоатирани преку трансхуманото сточарство, каде групи од низинските села го преместувале својот добиток во блиските планински области на сезонска основа. Говедата биле поважни од овците и козите во стадата и, во споредба со културите на ПУН, добитокот се повеќе се чувал за млеко, кожа и како влечни животни, наместо само за месо. Сезонското движење кон висорамнините било мотивирано и од експлоатација на камени и минерални суровини. Онаму каде што тие биле особено богати, биле основани постојани планински населби, кои повеќе би се потпирале на сточарството за егзистенција.
Иако се повеќе се фокусирале на припитомени растенија и животни, стопанството за егзистенција на Винча сè уште ги користело ресурсите на дива храна. Ловот на елени, свињи, риболов на крап и сом, собирање школки, ловење птици и храна за диви житарки, шумски плодови и јаткасти плодови сочинувале значаен дел од исхраната на некои места во Винча. Населбите секогаш биле сместени со земјоделски, а не див потенцијал за храна, а дивите ресурси вообичаено биле недоволно искористени, освен ако областа била ниска со обработлива продуктивност.
Индустрија
Општо земено, занаетчиското производство во рамките на мрежата Винча се вршело на ниво на домаќинство; има малку докази за индивидуална економска специјализација. Сепак, некои артефакти од Винча биле направени со значително ниво на техничка вештина. Бил користен метод во две фази за производство на керамика со полиран, повеќебоен финиш, познат како „Црн врв“ и „Виножитна опрема“. Понекогаш на изгорената глина за украсување се нанесувале прашкаст цинабар и лимонит. Стилот на облеката на Винча може да се заклучи од фигурини прикажани со туники со отворен врат и украсени здолништа. Платното се плетело и од лен и од волна (со тоа што ленот станал поважен во подоцнежниот Винчански период), а се користеле и копчиња направени од школка или камен.
Локалитетот Винча во Плочник го произвел најраниот пример на бакарни алатки во светот. Меѓутоа, луѓето практикувале само рана и ограничена форма на металургија. Бакарни руди биле ископувани во голем обем на локации како Рудна Глава, но само дел биле топени и излеани во метални артефакти - а тоа биле украси и ситници наместо функционални алатки, кои продолжиле да се прават од исечен камен, коска и рогови. Веројатно е дека примарната употреба на ископаните руди била во нивната прашкаста форма, во производството на керамика или како телесни украси.
Силвио де Абреу
Силвио де Абреу е писател на бразилски новели.
Крумперк
Крумперк — замок во Горјуша, недалеку од Домжале, Словенија. За првпат се споменува, а се верува и дека тогаш бил изграден во текот на 13 век. Во текот на својата историја замокот бил во сопственост на повеќе семејства како грофовите на семејството Рабенсбергс, Крутберг, Рушбак итн.
По Втората светска војна, замокот бил национализирани претворен во болница за ранетите воени офицери. Во 1953 година, бил даден на Општина Домжале. Денес, замокот е предмет на денационализација постапка, и е во прилично лоша состојба.
NGC 1207
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1207 се споменува и како UGC 2548, MCG 6-7-43, CGCG 524-55, KCPG 87, IRAS 03050+3811.
Откривање
Објектот е откриен на 18 октомври 1786 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 8 м 15,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 38° 22' 56". Положбениот агол на објектот е во износ од 123°.
Други поделби
Проучување на NGC 1207 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 11737. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 94; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2847. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1307.
Ирско срцебиење
Ирско срцебиење (англиски: Irish Heartbeat) - музички албум на северноирскиот композитор и пејач Ван Морисон и групата „Чифтанс“ (The Chieftains) од 1988 година. Продуценти на албумот се Ван Морисон и Педи Молони (Paddy Moloney).
Содржина
Албумот содржи десет песни:
Плунка
Плунка — слузеста, пенлива малку заматена течност, без боја, мирис и вкус. Дневното колиество на излачена плунка е различно и обично е во границите од 1 до 1,5 литри. Електрохемиската реакција на плунката е од слабо кисела до слабо базна (неутрална).
Состав
Плунката е составена од околу 99% вода и од околу 0,5% до 1% растворени материи (неоргански соли, белковини и сл.). Од неорганските материи најмногу има натриум и калиум во вид на хлориди, фосфати и бикарбонати. Од овие соли особено важно е присуството на калциум бикарбонат кој со стоењето на плунката во усната празнина поминува во калциум карбонат, кој заедно со белковините во овој дел на дигестивниот тракт се таложи на забите, создавајќи забен камен. Од органските делови најмногу има белковини и ензими. Од белковините најзастапени се муцинот и албуминот, а од ензимите има амилаза и малтаза.
Плунката е составена од два различни секрети, првиот серозен кој содржи амилаза и вториот мукозен кој содржи муцин. Врз лачењето на плунката свое влијание имаат повеќе фактори, како што се: џвакањето, говорот, механичките и хемиските дразби, дразнењето на сетилата за мирис и вкус, дразнењето на желудникот итн.
Излачување на плунката
Секрецијата на плунката е контролирана од нервни импулси што потекнуваат од нервни јадра што се сместени меѓу продолжениот мозок и понсот. Самиот процес на излачување на плунката може да се подели на три фази:
Вашингтон
Вашингтон (анг: Washington, D.C.) — главен град на Соединетите Американски Држави. Името го добил по првиот Претседател на Соединетите Американски Држави. Се наоѓа во Федералниот округ Колумбија (District of Columbia односно „D.C.“), специјална област која не е сојузна држава. Градот и округот се наоѓаат на бреговите на реката Потомак и граничат со државите Вирџинија (на југозапад) и Мериленд (на север, исток и југ). Градот е испланиран и изграден кон крајот на XVIII век за да служи како главен град на државата, а федералниот округ е основан за да го одвојува главниот град од државите. Од 1800 година, Вашингтон e дом на сите три гранки на Владата на САД: Конгресот, Претседателот и Врховниот Суд. Градот исто така е дом и на Светската банка, Меѓународниот монетарен фонд и Организацијата на американските држави. Бидејќи е дом на Претседателот и е значаен за политиката на САД, во градот многу групи одржуваат демонстрации и протести, најчесто во националниот парк, голем парк со многу споменици и музеи. Многуте споменици го прават Вашингтон популарно туристичко место.
Градот го добил името по Џорџ Вашингтон, првиот претседател на САД.
Ерланг (единица)
Ерланг (симбол Е) — бездимензионална единица, која се користи во телефонијата како статистичка мерка за оптоварувањето на која било телефонска опрема (линијата, колото, централата...).
Така:
Општина Комен
Општина Комен (Občina Komen) — општина во областа Приморска, западна Словенија, близу границата со Италија. Во 2020 г. населението броело 3.529 жители. Седиште е селото Комен. Основана е на 6 ноември 1994 г. кога дотогашната Општина Сежана е разделена не четири помали општини (Дивача, Хрпеље-Козина, Комен и Сежана).
Слободан Урошевиќ
Слободан Урошевиќ (Белград, 15 април 1994) е српски фудбалер. Игра на позицијата лев бек, а моментално настапува за Партизан.
Општина Комен
Населени места
Покрај општинското седиште Комен, општината ги опфаќа и следните населени места:
Слободан Урошевиќ
Клупска кариера
Урошевиќ е роден во Белград, а пораснал во Батајница. Играл во помладите категории на Рад, а пред дебито за првиот тим на „Граѓевинар“ една полусезона ја минал како позајмен за БАСК во српската лига натпревари. Тој се приклучил на првиот тим на Рад во јануари 2013 година под тренерот Марко Николиќ. Тој го направил своето деби за Рад на 2 мај 2013 година, во првенствениот натпревар што неговиот клуб го загубил со 1-0 од Војводина во Нови Сад. До крајот на таа сезона одиграл уште еден првенствен натпревар, а во следната 2013/14 сезона настапил на 17 првенствени натпревари.
Во летото 2014 година, Урошевиќ се преминал во Напредак од Крушевац. Тој бил стандарден првотимец за Напредак во текот на сезоната 2014/15, по што заминал на едногодишна позајмица во новиот белгиски прволигаш Левен во јули 2015 година. Урошевиќ во текот на сезоната 2015/16 одиграл само два првенствени натпревари за Левен. Во летото 2016 година се вратил во Напредак, а во октомври истата година го продолжил договорот со клубот од Крушевац. Во сезоната 2016/17 за Напредак настапил на 34 првенствени натпревари, во првиот дел од сезоната 2017/18 имал забележано уште 14 настапи во ова натпреварување.
Во јануари 2018 година потпишал четиригодишен договор со Партизан.
Репрезентација
Со репрезентацијата на Србија до 19 години, Урошевиќ станал европски првак во 2013 година на ЕП до 19 години во Литванија.
На крајот на септември 2016 година, селекторот на српската сениорска репрезентација, Славољуб Муслин, испратил покана до Урошевиќ за пријателски натпревар на репрезентацијата против Катар, 29 септември 2016 година. Урошевиќ дебитирал во репрезентацијата до влегувајќи во игра наместо Немања Милетиќ на полувремето. На почетокот на 2019 година, Урошевиќ добил покана од Младен Крстајиќ за пријателски натпревари против селекциите на Сент Китс и Невис, односно Барбадос, на Карибите. Состаноците биле откажани во средината на јануари поради неможноста на домаќините да ја затворат финансиската структура на тие настани. Урошевиќ во јануари 2021 година добил покана од вршител на должноста селектор, Илија Столица да учествува на турнејата на српската репрезентација составена главно од фудбалери од домашната Суперлига. Во истиот месец, тој играл во пријателски натпревар со Доминиканската Република во Санто Доминго, кога го предводел тимот како капитен. Тој исто така настапил неколку дена подоцна, против Панама.
Надворешни врски
<references group="б" />
Кравјек
Кравјек — замок во рушевини во Муљава, Општина Иванчна Горица, Словенија. Замокот некогаш бил еден од најважните градби во Војводството Корушка. За првпат замокот се споменува во 1243 година.
Космос-2210
Космос-2210 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,5 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 67,1°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 331 км, а најмалото на 172.
Црква Свети Елефтерије
Црквата Свети Елефтерије (романски: Biserica Sf. Elefterie) е црква која се наоѓа во Букурешт, Романија и е во склопот на Романската православна црква.
NGC 5560
NGC 5560 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5560 се споменува и како UGC 9172, MCG 1-37-1, CGCG 47-10, Arp 286, IRAS 14175+0413.
Откривање
Објектот е откриен на 30 април 1786 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5560 е од видот SBb/P. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 5560 има привидни димензии од 3,6' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 20 м 4,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +3° 59' 34"". Положбениот агол на објектот е во износ од 117°.
Други поделби
Проучување на NGC 5560 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 51223. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 242; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 321. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1418.
Антрим (грофовија)
Антрим (Contae Aontroma ирски, или County Antrim на англиски) е грофовија во покраината Алстер во Северна Ирска, Велика Британија. Има површина од 2.844 км2 и 566.000 жители.
Главен град е Антрим.
Хајка (филм од 1977)
„Хајка“ — југословенски филм од 1977 година, во режија на Живоин Павловиќ. Главните улоги ги толкуваат: Раде Шербеџија, Мики Манојловиќ, Павле Вуисиќ, Лазар Ристовски и Данило Лазовиќ.
Гуменич
Гуменич или Стивос (Στίβος, Стивос) — село во Општина Бешик во Солунски округ, Егејска Македонија, денес во областа Централна Македонија, Грција. Пред реформата на локалната власт во 2011 година Стивос бил дел од општина Аполонија.
Географија и местоположба
Гуменич опфаќа површина од 11 квадратни километри.
Историја
Во XIX век Гуменич било македонско село кое се наоѓало во Лагадинската каза во рамките на Отоманското Царство. Во времето на Грчка војна за независност|Грчката војна за независност, од селото како најпознат андарт е Анастасио Константину и Јоргос Христу.
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција. По потпишувањето на Лозанскиот договор во 1923 година помеѓу Република Турција и Република Грција, во селото се населиле грчки бегалци од Анадолија.
Во 1927 година селото било преименувано во Стивос.
Според царската наредба од 23 септември 1949 година, селото претставувало самостојна општина во Лагадинската околина. Меѓу поважните настани од историјата на селото е земјотресот кој се случил на 20 јуни 1978 година со јачина од 6,5 степени според Рихтеровата скала. Земјотресот предизвикал голема материјална штета во селото, поради кој биле разрушени неколку куќи.
Денес, населението на селото главно се занимава со земјоделство односно со производство на памук, пченица и овошје.
Демографија
Во 1928 година селото било чисто бегалско село со77 семејства и со 333 жители, додека во 1940 година селото броело 556 жители. Селото во пописот од 1951 година броело 639 жители, на пописот од 1961 година во селото живееле 777 жители, во 1971 година имало 550 жители, во 1981 година имало 587 жители, додека во 1991 година имало 628 жители а во 2001 имало 631 жител. Денеска, населението на селото е 576 жители според пописот од 2011 година.
Грб на Молдавската Советска Социјалистичка Република
Грбот на Молдавската Советска Социјалистичка Република бил усвоен на 10 февруари 1941 година, од страна на тогашната влада на Молдавската ССР.
Опис
Грбот се темели на грбот на СССР. Прикажува симболи на земјделието (пченица, пченка, грозје и детелина). Во позадинат се наоѓа изгрејсонце, симбол на иднината на молдавската нација. На грбот се наоѓа срп и чекан и црвена ѕвезда, симболи на комунизмот. Во склоп на грбот се наоѓа и мотото на СССР "Пролетери од сите земји обединете се!" напишан на молдавски и руски јазик. Во дното на грбот се наоѓа натпис "РССМ" (молдавска скратеница за "Молдавска Советска Социјалистичка Република").
Грбот бил на сила сè до 3 ноември 1990, кога бил заменет со денешниот грб на Молдавија.
Куќа – сопственик Пејчин Томовски (Галичник)
Куќата на Тодор Томовски, заведена под називот Куќа на Пејчин Томовски ― историска куќа во сопственост на галичкото семејство Томовски која е заведена како културно наследство на Македонија.
Велефике
Велефике — општина во покраината Алмерија, во автономната заедница Андалузија.
Демографија
Source: INE (Spain)
Стрелаштво на Летните олимписки игри 2016
Натперварите во стрелаштво на Летните олимписки игри 2016 во Рио де Жанеиро се одржуваат од 6 до 14 август во Национален стрелачки центар во подрачјето Деодоро. На игрите учествуваат највеќе 390 стрелци во вкупно 15 дисциплини. Форматот на натпреварот е сличен на оној во 2012 г. со извесни драстични промени во правилата и напатствијата.
Промени во форматот
На 23 ноември 2012 г. Меѓународниот сојуз за спортско стрелаштво вовел нови правила во натпреварувањето со цел да го направи спортот попривлечен за младите, гледачите и медиумите, како и да се добие што почесна и поотворена игра. Најголемата промена е онаа во финалето за сите дисциплини, каде сите финалисти мора да почеток. Покрај ова, сите финалиња имаат етапа на елиминација додека не се дојде до само двајца стрелци, кои се натпреваруваат за златото и среброто. Воведено е децимално бодување за воздушна пушка и лежечка пушка, одвоени периодите на нишанење и стрелање, ограничена употребата на помошни прекривки и опрема, изменета далечината на фрлените цели во скитот и прилагодени целите во двојниот трап.
Квалификации
Квалификациите за стрелачкитое натпреварувања се слични како оние на минатата олимпијада, со утврден број на учеснички места од земјите чии претставници доволно добро се котирале на светските и континенталните првенства. Според напатствијата на Меѓународниот сојуз за спортско стрелаштво, квалификациите почнале со Светското стрелачко првенство 2014 во Гранада, Шпанија, и завршиле на 19 септември, нешто помалку од две години пред почетокот на олимпијадата. Учесничките места начелно се доделени со освојвуање на златен медал во Светскиот куп или најдобро место на Светското првенство или континенталните првенства (Азија, Америка, Африка, Европа и Океанија).
Освоени медали
земја-домаќин (Бразил)
165. источен меридијан
165. источен меридијан образува голема кружница со 15. западен меридијан.
Места
! scope="col" width="130" | Координати ! scope="col" | Држава, територија или море ! scope="col" | Белешки ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Северноледен Океан ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Источносибирско Море ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Берингово Море ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Тихи Океан ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Корално Море ! scope="row" | 🇳🇨 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Корално Море ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Тихи Океан ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Јужен Океан ! scope="row" | Антарктик ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Јужен Океан ! scope="row" | Антарктик
Космос-2211
Космос-2211 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, Русија на 20 октомври 1992 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 220 килограми. Космос-2211 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 113,9 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,5°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1413 км, а најмалото на 1401.
Џамија на Пророкот
Џамија на Пророкот или Месџид ел-Небеви (арапски:المسجد النبوي) или Џамијата на Пророкот е џамија која се наоѓа во Медина, Саудиска Арабија. Таа е втората по важност џамија по Масџид ел-Хаџид во Мека. Оваа џамија била изградена во периодот од 705-709 година од страна на Ал-Халид, и тоа врз местото каде пред тоа се наоѓал домот на пророкот Мухамед. Во текот низ историјата оваа џамија била многупати разрушувана и повторна градена, па затоа во денешно време од старата зграда нема останато ништо. Се смета дека е зачувана само одајата каде бил погребан Мухамед. Долго време потоа таа одаја била соѕидена.
Надолжен бран
Надолжен бран (лонгитудитален бран) — бран каде вибрацијата на средината е напоредна на насоката во која патува бранот и поместувањето на средината е во иста (или спротивна) насока на тоа патување. Механичките надолжни бранови се нарекуваат и набивни бранови бидејќи предизвикуваат збивање и проретчување кога минуваат низ средината, а притисочни бранови бидејќи прават покачување или намалување на притисокот. Добра нагледна претстава е бранот долж истегната пружина, каде растојанието меѓу навоите се зголемува и намалува. Примери за ова се звучните бранови (вибрации во притисок, поместување на честички и честична брзина на патување во растеглива средина) и сеизмичките P-бранови (предизвикани од земјотреси и експлозии).
Друг главен вид на бран е попречниот бран, каде поместувањата на средината се нормални на насоката на брановото патување. На пример, попречните бранови опишуваат некои обемни звучни бранови во цврсти материјали (но не во флуиди); тие се нарекуваат „смолкнувачки бранови“ за да се разликуваат од (надолжните) притисочни бранови кои исто така се јавуваат во овие материјали.
Звучни бранови
Кај надолжните хармониски звучни бранови, честотата и брановата должина може да се опише со формулата
каде:
Величината x/c е времето потребно бранот да помине растојание x.
Обичната честота (f) на бранот е
Брановата должина може да се пресмета како односот помеѓу брановата брзина и обичната честота.
Кај звучните бранови, замавот е разликата помеѓу притисокот на незасегнатиот воздух и најголемиот притисок предизвикан од бранот.
Брзината со која патува звукот зависи од видот, температурата и составот на средината низ која тој поминува.
Притисочни бранови
Гореприкажаната равенка за звук во флуиди важи и за акустични бранови во растеглива цврста материја. Иако во цврстите тела може да има и попречни бранови (наречени S-бранови во сеизмологијата), надолжните звучни бранови во цврстите материи се јавуваат во брзината и бранова импеданса зависно од густината на материјалот и неговата крутост, од кои второто е опишано (како звук во гас) од модулот на збивливост на материјалот.
Во мај 2022 г. НАСА известила за сонификација (претворање на астрономски податоци за притисочни бранови во звук) на црна дупка во средиштето на галактичкото јато Персеј.
Електромагнетика
Максвеловите равенки водат до предвидување на електромагнетните бранови во вакуум, кои се строго попречни бранови поради тоа што им треба честички кои би ги вибрирале. Нивните електрични и магнетни полиња од кои се состои бранот се нормални на насоката на брановото движење. Меѓутоа, плазмените бранови се надолжни бидејќи тие не се електромагнетни, туку густински бранови од наелектризирани честички, но кои можат да се спојат во електромагнетното поле.
По обидите да ги воопшти Максвеловите равенки, Оливер Хевисајд заклучил дека електромагнетните бранови не можат да се сретнат како надолжни бранови во „слободен простор“ или еднородни средини. Максвеловите равенки, како што денес ги разбираме, го задржуваат тој заклучок: во слободнопросторни или други еднородни изотропни диелектрици, електромагнетните бранови се строго препречни. Сепак, електромагнетните бранови може да имаат надолжна составница во електрични и/или магнетни полиња кога минуваат низ дволомни материјали или нееднородни материјали, особено на границите (на пример, површинските бранови) како Зенековите бранови.
Со развојот на современата физика, Александру Прока (1897-1955) осмислил релативистички равенки за квантното поле наречени по него (Прокини равенки) кои важат за масивни векторски мезони со спин 1. Во поново време некои теретичари како Жан Пјер Вижје и Бо Ленерт ја примениле Прокината равенка во обид да ја покажат фотонската маса како надолжна елетромагнетна составница на Максвеловите равенки, предлагајќи дека надолжните електромагнетни бранови можат да постојат во Дираков поларизиран вакуум. Меѓутоа, речиси сите физичари не веруваат во фотонската маса во мирување, и истата не е во склад со стандардниот модел на физиката.
Марија Аделаиде Амарал
Марија Аделаиде Амарал е бразилска писателка.
Телевизиски проекти
Како авторка
Како соавторка
Лазо Ангеловски
Лазо Ангеловски ( во, Леринско — во Лерин) ― деец на македонското национално движење. Еден од организаторите на македонската просвета во Егејска Македонија во периодот на Граѓанската војна во Грција (1946–1949). Отворил 87 македонски училишта во коишто учеле 10.000 ученици.
Животопис
Лазо Ангеловски е роден на 10 август 1925 година во селото Граждано, Егејска Македонија, во сиромашно печалбарско семејство. Татко му Филип по вторпат во 1927 бил принуден да емигрира во САД и на тој начин ги одбегнал владините грчки обвинувања за членувањето во Тајната ослободителна македонска организација (ТОМО), која делувала и во Америка. Завршува основно и средно образование на грчки.
Уште како ученик на средното училиште во Лерин, постојано бил исмеван од наставниците кои го нарекувале „Бугарин“ или „Незнамис“ („Г-дин Не знам“). Ваквиот однос, како и секојдневниот терор кој грчките власти го спроведуваа врз македонскиот народ и другите малцинства, ќе го привлечат него кон младинската организација на Македонското биро ОКНЕ, која во февруари 1943 година се обединува со другите прогресивни младински организации во ЕПОН (Национална панеленистичка организација на младите).
Во редовите на Организацијата, младиот Лазо се издигнал во прав деец на македонското национално движење. Како член на Комисија на ОКНЕ, Лазо активно учествува во организирањето на младите во родното место за време на нацистичката окупација.
Дејствувањето на Лазо Ангеловски било откриено од грчките власти, по што бил избркан од училиштето. Сепак, тој успева да го продолжи учењето и да ја заврши гимназијата како еден од најдобрите ученици. Лазо за една година ги совладувал предметите кои со наставната програма биле предвидени за две години.
Заложби за Македонците во време на грчката граѓанска војна
По започнувањето на Граѓанската војна во Грција (30 март 1946), Лазо Ангеловски за да му помогне на својот народ, доброволно се вратил во Егејскиот дел на Македонија кон крајот на 1946 година. Во 1947 година бил избран да ја врши функцијата секретар на Окружниот одбор на народната власт во Леринско. Истовремено тој му се посветува на просветната дејност.
Сериозен во својата работа, Лазо Ангеловски кој тргнувал од мотото дека „Сите македонски деца мора да бидат во можност да научат да читаат и пишуваат на својот мајчин јазик“, одел од село во село и со младешки жар неуморно работел на искоренување на неписменоста. Меѓутоа, во почетокот на 1948 година наставата била прекината поради интензивни бомбардирања од страна на војската на грчката монархофашистичка војска. Набргу потоа била донесена одлука за евакуација на децата, а Лазо бил назначен за главен координатор.
Свесен дека одговорот на грчкиот национализам лежи во образованието на мајчин јазик, во 1944 година, Лазо заминал во Битола, каде завршил учителски курс по македонски јазик. По завршувањето на курсот бил назначен за народен учител во село Брајчино, а подоцна, со решение на Министерството за просвета на НР Македонија, бил назначен за управник во Смилевската гимназија.
Во 1946 година, Лазо Ангеловски работи во Министерството за просвета во Скопје, а истата година бил назначен и за управник на детскиот дом “Мерџан“ во Тетово. Исто така го води и Домот за деца без родители во Скопје.
Политичката и воена организација на Македонците од Егејска Македонија, Народно ослободителниот фронт (НОФ), одигра голема улога во евакуацијата и спасувањето на децата. По донесувањето на одлуката за доброволно заминување на малолетните деца, Организацијата формира посебни комисии под раководство на главниот инспектор за македонските учители Лазо Ангеловски. Пријавувањето на децата траело до крајот на февруари 1948 година, а по нивното испраќање преку границата, Лазо останал за да се бори со својот народ.
Лазо неуморно дејствуваше политички и надвор од слободната територија на ДАГ. Најмногу во костурските и во леринските села.
Претсмртното писмо на Лазо Ангеловски
Еден ден пред да биде погубен, Лазо како да знаел што го чека и испратил писмо до неговиот чичко Атанас. Неговото писмо го изнел и предал на чичко му, еден затвореник од селото Герман. По ѕверските мачења, на 19 август 1948 година бил врзан за џип и влечен по улиците на Лерин, по што починал.
Во чест на Лазо Ангеловски
За неговата неуморна просветна дејност, во Скопје е изградено големо и модерно основно училиште кое гордо го носи неговото име.
NGC 3153
NGC 3153 — спирална галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 19 март 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3153 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 3153 има привидни димензии од 2,1' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 12 м 50,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 12° 40' 0". Положбениот агол на објектот е во износ од 170°.
Други поделби
Проучување на NGC 3153 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 29747. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 189; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 843. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 74.
Принцеза Елизабета од Шведска
Принцезата Елизабета од Шведска (исто така позната како Елизабет Густавсдотер Васа ; 5 април 1549 - 20 ноември 1597 година), била шведска принцеза и војвотка од Мекленбург - Гадебуш по брак со Кристофер, војводата од Мекленбург-Гадебуш. Таа била ќерка на шведскиот крал Густав I и неговата втора сопруга, кралицата Маргарет.
Ран живот
За време на нејзиното рано детство, таа, како и нејзините браќа и сестри во кралскиот расадник, била првенствено под грижа на нејзината мајка, доверливата медицинска сестра на кралицата, Бригита Ларс Андерсонс, нејзината мајка братучетка, госпоѓата Маргарета и благородната вдовица Ингрид Амундсдотер.
По смртта на нејзината мајка во 1551 година, таа како и нејзините браќа и сестри биле ставени на грижа на Кристина Гиленстиерна, а потоа под нејзините тетки Брита и Марта Лејонхуфвуд пред повторното венчавање на нејзиниот татко со Кетрин Стенбок. Тие тогаш биле под одговорност на нивната маќеа и, поточно, главна госпоѓа во чекање Ана Хогенскилд.
Во 1556 година, таа и нејзините сестри добиле мираз од 100.000 далери, биле насликани нивните портрети и нивните лични квалитети опишани на латински од дворскиот поет Хенрикус Молерус и претставени на династичкиот брачен пазар. За разлика од нејзината постара сестра Софија Васа, која беше опишана како најнесреќната од децата на Густав Васа, принцезата Елизабета била опишана како најсреќна: изгледало дека има весела и смирена личност. Ја опишувале како русокоса и згодна. Портрет за кој првично се верувало дека е на кралицата Карин Мансдотер сега се верува дека е нејзин.
Елизабета имала свој двор и била одговорна за воспитувањето на вонбрачните деца на нејзините браќа. Карин Мансдотер била меѓу нејзините слугинки пред Карин да стане љубовница, а подоцна и кралица на братот на Елизабета, кралот Ерик XIV од Шведска. За време на Седумгодишната Северна војна, таа очигледно покажала дарежливост кон данските и германските офицери кои ги чувале затвореници во Шведска.
При симнувањето од тронот на кралот Ерик XIV во 1568 година, војводата Магнус II од Саксо-Лауенбург, сопруга на нејзината сестра принцезата Софија, ги однела неа, Софија и кралицата Довагер Катерина со брод од кралската палата во Стокхолм, за да го напуштат Ерик со придружување на бунтовниците. на чело со принцот Џон во Упсала. Џон изјавил во официјалната пропаганда дека Ерик планирал да ги претстави Кетрин, Софија и Елизабета како заложници во Русија, откако не успеал во тоа со сопругата на Џон.
И пред и по нејзиниот брак, Елизабет делувала како стабилизирачки фактор и посредник за време на конфликтите меѓу нејзините браќа и сестри. Таа одржувала доживотен контакт со нив преку допишување, а тоа може да било и политичко. Ова е особено точно за нејзиниот брат Чарлс, со кој била особено блиска цел живот. За време на владеењето на Јован III, другите браќа и сестри ја користеле како доушник, бидејќи живеела во непосредна близина со Џон.
Во есента 1573 година, заговорот Морнеј бил подготвен за атентат на Џон III. Заговорот го водел Шарл де Морне, кој бил во контакт со Кристина од Данска и со францускиот амбасадор во Копенхаген, Чарлс Данкај. Џон III требало да биде убиен за време на танцот на мечеви што го изведувале шкотските платеници на забавата што требало да се одржи во октомври истата година пред шкотските платеници да заминат на Балтикот. По атентатот, војводата Чарлс требало да биде поставен на тронот. Шарл де Морнеј, кој претходно бил миленик на Ерик XIV, ветил дека ја знае локацијата на наводната скриена златна резерва на Ерик, која ќе ја откриел по државниот удар во замена за подобри услови за Ерик во затворот. Меѓутоа, заговорот не се оствари бидејќи на забавата Де Морнеј никогаш не се осмелил да им даде знак на платениците да преземат акција.
Во септември 1574 година, заговорот бил откриен и Шарл де Морне беше уапсен, испрашуван и погубен. Никогаш не било јасно кој учествувал во заговорот. Сепак, се забележува дека осомничените заговорници Хогенскилд Биелке, Густаф Банер и Понтус Де ла Гарди, често се собирале на состаноци во станот на принцезата Елизабета, состаноци на кои често била видена и принцезата Сесилија од Шведска, и двете сестри и нивните брат Чарлс биле донекаде компромитирани иако никогаш не биле обвинети. Шарл де Морне, исто така, открил дека една од работите за која се договориле заговорниците е да се зголеми миразот на Елизабета од 100.000 на 150.000, за да и се овозможи да склучи брак со повисок статус. Забележано е дека бракот помеѓу Елизабета и Хенри III од Франција, кој официјално бил предложен во 1574 година, можел неформално да биде предложен преку Чарлс веќе една година претходно, и дека францускиот амбасадор се изразил импресиониран од сè што се однесува на Елизабета со исклучок. од нејзиниот мираз.
Брачна политика
Во 1574 година, биле направени договори помеѓу нејзиниот брат Јован III и француската кралица Катерина де Медичи да ја омажат за Хенри III од Франција. Катерина де Медичи сметала дека Елизабета е соодветна колку што сака нејзиниот син да се ожени со кралска принцеза, натпреварот исто така се сметала за корисен за одржување на француското влијание во Полска и ќе ја добие Франција сојузник надвор од хабсбуршките земји што ја опкружуваа Франција. Според современите извештаи, Катерина, исто така, сметала дека е придобивка што Елизабета не знаела да зборува француски, бидејќи тоа ќе и отежнело да ја замени Катерина во нејзината улога на доминантна кралица на францускиот двор. Францускиот амбасадор во Данска, Чарлс Данкај, добил задача да обезбеди портрет на Елизабета и го дал следниот извештај за нејзиниот лик: „Ме уверија дека е многу убава, има добар разум, дека е пријатна, има добра фигура и држење... сите ја препорачуваат нејзината голема понизност, за волја на вистината господине, секој што ја познава и се восхитува и ги почитува нејзините доблести. . . Своето задоволство го наоѓа на спинетата и го свири подобро од повеќето, свири и на лаута, а исто така е со благ и смирувачки темперамент.
Хадисе
Хадисе Ачикгёз (турски: Hadise Açıkgöz) (родена на година во Мол, Белгија) е позната турско-белгиска поп пејачка, учесничка на Евровизија 2009 со песната Düm Tek Tek.
Принцеза Елизабета од Шведска
Брачна политика
Од сите се смета за една од најуспешните и најдоблесни принцези во Европа, и дека никој не слушнал за каква било грешка, физичка или умствена“. Во јануари 1575 година, францускиот пратеник Клод Пинарт ја посетил Шведска за да ја види Елизабета, но додека била со нејзиниот брат Чарлс во Никопинг, принцезата одбила да му се придружи на Џон III во Стокхолм за да се сретне со Пинарт кој наместо тоа морал да отпатува во Никопинг за да ја види. Бракот бил речиси решен кога францускиот крал неочекувано објавил дека тој самиот одлучил да се ожени со Луиза од Лорен-Водемон наместо за Елизабета.
Хадисе
Хадисе својата кариера ја започнала во 2004 година со издавањето на нејзиниот сингл "Sweat". Следувал синглот Milk Chocolate Girl, како и издавање на албум во 2005 година кој доживеал исклучителен успех. По ова следувале албумите Hadisе и Fast Life. во текот на 2009 година ја претставувала Турција на Евровизија 2009 каде го освоила четвртото место.
Принцеза Елизабета од Шведска
Брачна политика
Во 1576 година, Јован III го испратил грофот Понтус Де ла Гарди во Италија за да преговара за брак помеѓу Елизабета и војводата од Модена, или ако тоа не успее, да најде друг достапен италијански принц. Целта била да се зајакне врската помеѓу про-католичкиот крал и папата, како и да му се олесни добивањето италијанско наследство од неговата свекрва, Бона Сфорца. Меѓутоа, Елизабет, сега поддржана од нивниот помлад брат Чарлс, одбила каков било натпревар со католик поради религиозни причини. Конфликтот меѓу неа и Џон III бил илустриран кога, во март 1578 година, тој испратил тројца советници да ѝ одржат предавања. Иако не се знае што рекле, таа наводно плачела и се онесвестила постојано по нивната посета.
Војвотката од Мекленбург-Гадебуш
Во 1576 година, нејзиниот поранешен свршеник, сега неодамна вдовецот Кристофер од Мекленбург ја запросил вторпат и бил прифатен. Самата Елизабета учествувала во преговорите лично за да ги обезбеди нејзините економски права, потпомогната од нејзините браќа и сестри Чарлс и Кетрин, додека кралот Џон го прифатил бракот главно затоа што сметал дека е соодветно таа да се омажи поради нејзината возраст. Бракот бил одложен поради религиозни причини: упорните протестанти Елизабета и Чарлс внимавале да бранат дека свадбената церемонија и сè во врска со неа треба да биде лутеранско против про-католичкиот Јован III. Елизабета ја превела Аугсбуршката исповед за прв пат на шведски и отпечатена на гостите на свадбата, веројатно како начин да се демонстрира против про-католичката политика на Јован. Елизабет и Кристофер се венчале во Стокхолм на 7 мај 1581 година. Таа пристигнала во Висмар во Мекленбург во јули, каде што била пречекана од благородништвото и претставници на Ханза од Росток и Либек. Сепак, Елизабета не била прифатена од проданското семејство на нејзината сопруга.
Двојката живеела во градот Гадебуш во делот на војводството Мекленбург кој бил поделен на војводство за нејзината сопруга Мекленбург-Гадебуш. Врската помеѓу Елизабет и Кристофер е опишана како среќна. Нивното долго чекање еден за друг се смета за знак дека ова не е само договорен брак, туку и љубовен натпревар: зачуваните писма исто така се сметале како знак дека нивната заедница била посреќна и поличен од повеќето кралски бракови на време.
Кристофер го предизвикал својот брат Улрих за старателството и регентството над неговиот внук Џон, а Елизабет се обидела да ги искористи нејзините контакти за да му помогне додека не престана конфликтот во 1585 година: нејзиниот брат Џон III, сепак, никогаш не бил многу заинтересиран да и помогне. Таа активно работела за шведските интереси во Мекленбург и имала многу Швеѓани на нејзиниот двор.
Елизабета била опишана како идеална лутеранска принцеза. Таа имала корист од лутеранизмот, основала протестантска библиотека и се допишувала со лутеранскиот теолог Дејвид Читреус во Росток. Во 1589-90 година, таа го договорила бракот помеѓу нејзиниот брат Чарлс и Кристина од Холштајн-Готорп. Преку кореспонденција, Елизабет продолжила да дејствува како известувач и посредник меѓу нејзините браќа и сестри за време на конфликтите.
Подоцнежниот живот
Во март 1592 година, Елизабет Васа станала вдовица. Земјиштата на нејзиниот сопруг потоа биле инкорпорирани во оние на нејзините поранешни свекор, кои биле про-дански и го одбиле нејзиниот пристап до земјиштето и доходот од нејзината доверица.
Во 1593 година, таа се вратила во Шведска со нејзината ќерка, која ја ставила под старателство на нејзиниот брат Чарлс. Таа, исто така, барала да и го дадат нејзиниот мираз, кој никогаш не бил платен, и сакала да разговара за предлогот за брак од Џон Фредерик од Бранзвик-Линебург со Чарлс. Во 1594 година, Чарлс го обезбедил нејзиниот Норшепинг за нејзиниот престој и приход, каде што престојувала со нејзиниот двор. Чарлс на Елизабета и дал таен документ за да го задржи од кралскиот совет, а за време на конфликтот меѓу Чарлс и Сигизмунд, лојалистите на Сигизмунд внимавале со кого таа посетувала и со кого се здружувала поради нејзината блискост со Чарлс и шпекулирале за нејзините политички симпатии. Таа била присутна на собранието во Стокхолм во летото 1597 година, кога на Чарлс му биле дадени повеќе овластувања.
Елизабета починала ненадејно и неочекувано на 10 ноември 1597 година. Елизабета имала изградено гробен споменик за неа и нејзиниот сопружник во катедралата Шверин, но на крајот била погребана во семејната гробница на нејзиниот татко во катедралата во Упсала.
Жолта чапја
Жолтата чапја (Ardeola ralloides) потекнува од Стариот Свет и гнезди во јужна Европа и Средниот Исток.
Опис
Жолтата чапја е мала чапја, долга од 44 до 47 см, од кои 20–23 см се тело, и имаат распон на крилата од 80 до 92 см. Перјата на оваа чапја се жолтеникаво-окер. Стомакот, опашка и крилјата ѝ се бели. Долгите нозе ѝ се жолти, а краткиот дебел клун е зелено-жолт со црн завршеток. Вратот ѝ е многу кус. Лете, возрасните единки имаат долги пердуви на вратот. Кога летаат изгледаат како да се бели, заради бојата на долните пердуви и белите крилја. Младенчињата на жолтата чапја имаат потемни пердуви.
Живеалиште
Жолтата чапја гнезди во слатководни мочуришта и мочурливи низини со трска во Медитеранот и југозападна Азија, Мароко и Етиопија. Таа е птица преселница, па во септември и октомври, лета во Африка, а само некои поединци остануваат да презимуваат во јужниот дел на Медитеранот. Како постојан жител е позната само во Унгарија.
Гнездење
Жолтата чапја гнезди секоја година од април до јуни во колонии, заедно со други видови чапји, ибиси и мали корморани. Гнездото од трева и трска го прави на стебла од трска или ниски дрвја. Снесуваат 3-4 јајца кои и двајцата родители ги инкубираат и заеднички се грижат за младенчињата откако ќе се испилат, додека по 45 дена не станат самостојни.
Исхрана
Жолтите чапји се најактивни во самракот и тогаш ловат разни инсекти, жаби и мали рипчиња.
Црква Свети Спиридон (Букурешт)
Црквата Свети Спиридон (романски: Sfântul Spiridon Nou) е црква која се наоѓа во Букурешт, Романија и е во склопот на Романската православна црква.
Куќа – сопственици Иљо и Стрезо Цубалевски (Галичник)
Куќата на Иљо и Стрезо Цубалевски ― историска куќа во сопственост на галичкото семејство Цубалевски која е заведена како културно наследство на Македонија.