cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Историја на Бутан
Ран период
Еден од најраните записи за некој настан во Бутан е пасусот на будистичкиот светец Падма Самбава (или познат како Гуру Ринпоче) во 747 година. Раната историја на Бутан не е сосема јасна, бидејќи голем дел од записите биле уништени во пожар во античкиот главен град на Бутан, Пунака во 1827 година. До 10 век, развитокот на бутанскиот политички живот бил под силно влијание од религијата и нејзината историја. Сепак, денес нема силни докази кои би потврдиле дека имало јасни записи за Бутан пред пожарот. Различни будистички погрупи започнале да се појавуваат во Бутан за време на инвазиите на Монголците. По падот на Монголците во 14 век, овие подгрупи започнале да се обединуваат и да ја создадат будистичката религиска подгрупа Друкпа во 16 век.
Ран среден век до 19 век
Сè до почетокот на 17 век, Бутан опстојувал како расцепкана територија на воинствени феудалци, кога подоцна биле обединети од тибетскиот далај-лама и воен водач Шабдрунг Нгаванг Намѓал кога во Тибет имало религиски прогони. За да се бори против религиските насилници, тој изградил ланец на тврдини, познати како ѕонг, и создал законик со кој локалните водачи ги обединил и им воспоставил централна власт. Голем број од таквите тврдини и денес опстојуваат и се центри на религиозни и политички настани. Околу 1627 година, Португалците Естевао Касела и неколку свештеници биле првите европејци кои го посетиле Бутан одејќи накај Тибет. тие се сретнале со Нгаванг Намѓал на кого му ги претставиле телескопот и барутот и се понудиле на помош во војната против Тибет, но Нгаванг одбил. По престој од околу осум месеци, Канцела напишал писмо од манастирот Чагри во кој го опишал патувањето во Бутан. Ова е редок артефакт од тоа време.
По смртта на Намѓал во 1652, во Бутан избила граѓанска војна. Во таква хаотична ситуација, Тибет ја нападна државата во 1710 и во 1730 година со помош од Монголците. Двата напада биле победени и мировен договор бил потпишан во 1759 година.
Во XVIII век, Бутанците го нападнале и окупирале кралството Куч Бехар, на југ од Бутан. Во 1772 година, Куч Бехар побарал помош од Британската источноиндиска компанија кои пак му помогнале при одбраната од нападите, а подоцна и при напад на Бутан во 1774 година. Мировен договор бил потпишан со кој Бутан морал да ги врати окупираните територии и да ги зачува границите од пред 1730 година. Покрај овој договор, престрелките помеѓу Бутан и Британските колонисти продолжиле и во наредините 100 години, што довело до Дуарската војна, судир за превласт на бенгалските Дуари. Откако Бутан ја изгубил војната бил потпишан договорот од Синчула помеѓу Британска Индија и Бутан. Со договорот, Дуарите биле присвоени кон колонијата, а Бутан добил пари во замена.
За време на 1870-те, моќното соперништво на долините Паро и Тонгса довело до нова граѓанска војна во Бутан, што пак резултирало со превласт на Уѓен Вангчук, гувернерот на Тонгса. Од неговиот центрар во централен Бутан, тој ги поразил неговите политички непријатели и ја обединил државата во која во наредините години имало неколку граѓански војни и побуни.
Понова историја - 19 до денес
Во 1907 година се случиле значајни промени во државата. Уѓен Вангчук бил избран за крал на Бутан од собранието на будистички монаси, владини претставници и влијателни бутански семејства. Британската влада ја признала новата бутанска монархија и во 1910 година Бутан потпишал договор со кој Британија можела да ја „насочува“ надворешната политика на Бутан.
Лилјан (хералдика)
Лилјанот (на Fleur de lys) претставува стилизирана лилија која е користена како декоративен дизајн и симбол кој се користи во хералдиката и други области.
Историја на Бутан
Понова историја - 19 до денес
По независноста на Индија од Обединетото Кралство на 15 август 1947 година, Бутан е една од првите држави кои ја признале Индија. Договор, сличен на тој од 1910 година, потпишан на 8 август 1949 година со кој Бутан се стекнал со целосно управување на своите надворешни политики.
Во 1953, кралот Џигме Дорџи Вангчук основал нова легислатура, собрание со 130 пратеници за да се промовираат демократски форми на владеење. Во 1965 година, тој го основал Кралскиот надзорен совет и во 1968 година го оформил кабинетот на министри. Во 1971 година, Бутан бил примен во ООН, кога три години бил набљудувачки статус. Во јули 1972, Џигме Синѓе Вангчук го наследил престолот на Бутан на свои 16 години по смртта на својот татко Дорџи Вангчук.
Проблеми во Јужен Бутан
Во 1980-те години, сè со цел да се зајакне националниот идентитет, се одвивала кампања со која се целело периферните етнички групи да се присвојат кон бутанската култура и општетство. Користењето на ѕонгка јазикот и стариот код на однесување познат како „дриглам намза“ станале задолжителни. Во меѓувреме, на националниот попис се открило дека во државата живее повеќебројно непалско население кое жевеело нелегално во Јужен Бутан. Кога владата се обидела да ги отстрани нелегалните имигранти, започнале да се одвиваат немили настани. Јавни институции, владини канцеларии и места од јавен интерес биле напаѓани. За да се спречеле таквите немили настани, владата била принудена да го регрутира младото население и резервниот состав на војската за да ги згаснат револтите. Голем број на јужнобутанци пребегнале во Непал во кампови на ООН.
Демократски реформи и модернизација
Кралот Џигме Сиње Вангчук вовел значајни политички реформи, префрлајќи ја политичката моќ во рацете на Советот на министри и дозволил импичмент на кралот со обезбедени две-третини од собранието на Бутан.
Во 1999 година, владата на Бутан ја отстранила забраната на телевизија и интернет што воедно го прави Бутан еден од последните држави кои го сториле тоа. Во својот говор, кралот изјавил дека телевизијата е важен дел во модернизацијата на земјата и важен придонес во среќата на Бутан. Воедно, Бутан е единствената држава во светот која мери среќа. но и потенцирајќи дека погрешното употребување на телевизијата може да ги наруши традиционалните вредности на Бутан.
Во 2005 година нов устав бил усвоен во Бутан. Во декември 2005 година, Џигме Синѓе Вангчук изјавил дека својата титула ќе ја предаде на својот син во 2008 година. Во 2007 година Бутан ги одржал првите целосно демократски избори. На 6 ноември 2008 година, Џигме Кесар Намѓел Ванчук станал нов крал на Бутан заменувајќи го својот татко Џигме Синѓе Вангчук и бил крунисан „крал на хималаското кралство“.
Поврзано
ভুটান
Матијас Кардасио
Матиас Кардасио (роден на ) — уругвајски фудбалер кој игра на позиција среден ред и во моментот игра во екипата на ФК Олимпијакос.
Прасето Гицко
Прасето Гицко е измислен цртан лик од страна на филмското студио “Варнер Брос”. Тој е првиот лик кој е создаден од студиото. Аниматорите (особено Боб Клампет) создадоа цртан филм со малото дебело прасе кој доби позитивна критика. Дури и кога беше заменет со други ликови тој остана популарен меѓу публиката. Режисерите на филмското студио “Варнер Брос” му доделуваа подредени улоги, како и улоги од секојдневниот живот. Тој е познат по неговата реченица “Т-т-тоа е се народе!”. Овој слоган исто така е употребуван од Бошко, Бади и Бинс на крајот од секој цртан филм на “Луни Тјунс”, за разлика од “Мери Мелодис” кои го користеа слоганот “Догледање” (кога Душко Долгоушко го најавува крајот на цртаниот филм тој едноставно вели:” И тоа е крајот!”)
Неговата најпрепознатлива особина е пелтечењето кое тоа понекогаш го компензира со замена на зборови; На крајот на многу цртани прасето ненадејно излегува од внатрешноста на голем тапан и неговата завршна реченица “Тоа е се народе!” станува “Т-т-т-т-т –тоа е се народе”. Прасето се појавува во 152 цртани филмови во Златната ера на модерната анимација во Америка.
Почетните филмови
Ликот е дизајниран од аниматорот Боб Клампет и за првпат беше претставен во цртаниот филм “Немам капа”(анг. “I haven’t got a hat”) за првпат пуштен на 2 март 1935 во режија на Фриз Фреленг. Директорот на фимското студио Леон Шлезингер му даде предлог на Фреленг да направи цртана верзија на популарниот филм “Нашата Дружина”. Малото дебело прасе кое пелтечи имаше мала улога во филмот, и набргу стана популарно. Името на прасенцето е идеја на Фреленг која ја добил од двајца браќа кои му биле со-ученици и биле нарекувани “Прасе” и “Гицко”.
Хју Харман и Рудолф Јусинг го напуштиле студиото во 1933, и со себе го зеле ликот на Бошко, заради што ,“Луни Тјунс” продолжи со емитување на цртните филмови во кои главна ѕвезда е Бади (клон на Бошко). Претставувањето на прасето Гицко го замени Бади и ги најави идните случувања. Текс Ејвери беше ангажиран во студиото во 1936, и во неговиот филм “Копачи на злато од ‘49” употребил многу ликови од филмот “Немам капа” иако ги прикажал во различни улоги. Гицко е трансформиран од мало срамежливо момче во дебел и возрасен човек. И покрај тоа што и понатаму имал споредна улога тој сè уште бил најсмешен. Режисерите сфатиле дека имаат нова ѕвезда во нивните раце.
Џо Дагентри кој го позајмувал својот глас на Гицко имал проблеми со пелтечењето и трошоците на продукцијата многу се зголемила поради долготрјаното снимање кое одземало многу време. Сестраниот Мел Бланк го замени Џо Дагентри во 1937. Бланк го продолжил пелтечењето и го избалансирал за подобар комичен ефект (тешко изговарање на едноставни зборови а лесен изговор на посложени зборови ).
“Гицков лов на патки” премиерно беше пуштен во 1937 и Бланк официјално стана трајниот глас на прасето сè до неговата смрт во 1989. Во подоцнежните интевјуа Бланк изјави дека сакал Гицковото пелтачење да звучи како вистинско гроктање на свиња. Моментално гласот на прасето го позајмува Боб Берген.
Прасето на Клампет
Прасето Гицко се појави во многу филмови кон крајот на 30-тите. Режисерите не знаеле како треба Гицко да изгкеда па затоа секој од нив го претставувал различно. Во неколку цртани филмови тој е прикажан како дете со родители: татко Финеас(“млеко и пари”,” таткото на Гицко”, и” Гицко и колачињата”) и неговата мајка(“Целиот во дим” и “Агенцијата на Гицко”). Клампет ја дефинира конечната верзија на Гицко претставувајќи го како поубав, послаб, попаметен и со намалено пелтечење. Гицко е прикажан како невин патник, кој ги истражува убавините на светот и во универзумот на Клампет светот е навистина чудно место, што е најдобро прикажано во “Гицко во Вакиленд”- филм во кој Гицко е испратен во потрага во последната преживеана птица- Додо. Овој цртан филм е зачуван под заштита на националниот филмски регистар на Америка во 2000 година.
Во 1970 година фо документарниот филм “Душко Долгоушко- Суперѕвезда”, Клампет во својот коментар се жалеше дека неговата рана верзија на “Птицата Твити” мора да биде редизајнирана затоа што продуцентите сметале дека ”изгледа голо”.На тоа тој изјавил дека сите овие години Гицко никогаш не носел панталони, и никој на тоа не рекол ништо.
Гицко како помошник
Славата на Гицко не траеше долго. Во 1937 Ејвери на Гицко му ја спротивстави црната патка која наскоро го доби името Паторот Дачо и стана најголемата студиска ѕвезда (додека не беше заменета со Душко Долгоушко). Фриз Фреленг овој настан го прикажал сатирично во цртаниот филм “Можеш да бидеш во филмовите” во 1940. Во филмот е прикажана Паторот Дачо којашто го убедува Гицко да даде отказ од студиото Варнер Брос, и да си најде добро платена работа. Гицко од директорот на студиото Леон Шлезингер бара да го прекине договорот. По неговиот неуспешен обид да најде работа во реалниот свет, Гицко среќен повторно се враќа во студиото кое го создало неговиот лик. До ден денес Гицко останува верен помошник, а Паторот Дачо повеќе не била дел од комичното дуо.
Гицко секогаш бил, и останал омилениот лик на Варнер Бросовите продуценти. Неговото нормално однесување и срамежливоста даваат одлична претстава за нормален човек, кој за ликови како Паторот Дачо претставуваат мета за нервирање. Гицко повеќе не беше главен лик, туку се појавува како помошник на главниот лик- а во повеќето цртани тоа беше Паторот Дачо.
Гицко се појавува и во неколку цртани филмови заедно со Силвестер при крајот на 40-тите. Тој е прикажажан како сопственик на мачката, која секогаш го спасува од глувци, вонземјани и други опасности.
Подоцнежните години
Во 1991 студиото наиде на удар од страна на Националниот проект за поддршка на луѓе кои пелтечат, со седиште во Сан Франциско. Исто така и граѓанин на Њујорк поднел тужба против Варнер Брос изјавувајќи дека поради неговото пелтечење додека бил дете го добил подбивниот прекар Гицко. Од студиото барал да престанат да ги омаловажуваат децата кои пелтечат и да ги поддржат луѓето кои имаат проблеми со говорот. Студиото донираше 12 000 долари во Американската фондација за поддршка на луѓето кои пелтечат, меѓутоа притисокот од националната фондација, особено од нивниот член Ира Зимерман продолжи и понатаму. Варнер Брос пушти многубројни огласи на телевизија во кои јавно зборуваше против омаловажувањето и заканите, и даде поддршка на луѓето кои имаат говорни и физички маани. И покрај протестите, Гицко продолжи да биде емитуван во анимираните филмови на Варнер Брос.
Гицко е главен херој во детска видео игра на нинтендо. На крајот од 1998 тој имаше мала улога во филмот на Волт Дизни “Кој го намести зајчето Роџер?”(1988), каде што се појавува заедно со Тинкербел- лик од продукцијата Дизни. Гицко во овој филм имаше задача да се појави на крајот на филмот, кажувајќи ја неговата добро позната реченица “Т-т-т-тоа е се народе!”.
Во филмот ”Повторно во акција” Гицко се на кратко појавува заедно со брзиот Гонзалез, кадешто тие заедно се жалат за својот политички некоректен статус. На крајот од филмот Гицко се обидува да го каже неговиот познат слоган, но премногу пелтечи, па околу него се гасат сите светла, бидејќи е ноќе и студиото се затвора,а изнервираниот Гицко едноставно кажува: ”Одете си дома народе”!. Гицко во филмот “Луди и слободни”, имаше свој потомок- прасето Пинкстер, стар пријател на опасната Патка која пак е потомок на Паторот Дачо. Прасето Пинкстер стана негативец кога беше посвоено од Стони и Багси, кои се потомци на Роки и Макси. Гицко се најде на списокот на 50-те најдобри цртани ликови, којашто беше направена од страна на магазинот “Тв Водич” и се појави на насловната страница заедно со Дак Доџерс и Моќните Девојки.
Грешка
Во 1938 Варнер Брос продукцијата направи многу краток црно-бел цртан филм во кој се прикажани грешките за време на правењето на филмовите. Анимираниот филм беше прикажан на телевизиското шоу за 50 годишнината на Варнер Брос. Овој краткометражен цртан филм наречен “Грешка”(анг. Blooper) се наоѓа на златната колекција на Луни Тунс од 2006, под насловот “Дефектите на Гицко” и на ДВД издание на филмот под наслов” Секоја зора умирам” исто така објавен во 2006 година.
Пауло Фереира
Технички одлики
За време на неговата играчка кариера тој бил познат по неговата способност како бек да игра на двете страни на теренот.
Немања Тодоровиќ - Штиплија
Раниот живот
Немања Тодоровиќ Штиплија е роден во Врање, Социјалистичка Федеративна Република Југославија, на 15 октомври 1984 година, каде што го завршил основното образование и отишол во локалната гимназија Бора Станковиќ. Првично, Штиплија е семеен прекар заснован на македонски град Штип, од кој потекнуваат неговите предци. Штиплија има диплома по финансии и банкарство на белградската банкарска академија (Институт за економски науки) и магистер по европска политика на Универзитетот Масарик во Брно, Чешка.
По завршувањето на студиите, неколку години работи во секторот за односи со јавноста. Две години работел и со Владата на Република Србија, како надворешен советник. Од 2014 до 2015 година работел во Брисел.
Кариера
Тој го основал Центарот за современа политика со група ентузијасти на 9 мај 2012 година. Две години подоцна, на 9 мај 2014 година, организацијата го отворила веб-порталот European Western Balkans со Штиплија како нејзин главен уредник. Нејзиниот примарен фокус е покривање на европската интеграција на Западен Балкан. Во 2014 година, Врањското ОК радио му ја додели титулата „Најдобар граѓанин на Врање“ за неговиот општествен активизам.
Во мај 2015 година, тој станал надворешен советник на Фондот на Центарот за меѓународни и безбедносни работи (ISAC). Следната година, тој е автор на публикацијата Европски парламент и Србија: улогата на Европскиот парламент во европскиот пристапен. Публикацијата била наменета за пратениците во српскиот парламент и нивното подобро разбирање на работата на Европскиот парламент. Промоцијата на книгата се одржала на 20 септември 2016 година, во зградата на Народното собрание на Србија, со говорници Дејвид Мекалистер и Маја Гојковиќ.
Штиплија бил колумнист на Врањски неделен весник и пишувал за локалниот политички и социјален живот на Врање. Во моментов (2022 г.) тој е периодичен колумнист на српскиот дневен весник Данас. Тој е и член на работната група за поглавјата 30 и 31 од Националната конвенција за Европската унија.
Штиплија е и хералдички уметник. Заедно со Никола Салатиќ и Далибор Станојковиќ, Штиплија го создала грбот и знамето на Врање.
Крајна Брда
Крајна Брда (словенечки: Krajna Brda) — населба во Општина Севница во централна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долна Штаерска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
Ми заплакало селото Ваташа
„Ми заплакало селото Ваташа“ е македонска песна оригинално напишана и музицирана во 1960-те години. Текстописец на песната е Лазар Манчевски-Пинџур кој својата инспирација ја црпел од масакрот во Ваташа, кој се случил за време на Втората Светска Војна. Песната била испеана од неколку македонски пејачи и артисти; оригиналот е изведен од Никола Бадев во 1975 година додека Петранка Костадинова, Андријана Јаневска, Благој Нацевски, Ани Малинкова и Катерина Танева исто така направиле свои преработки на истата.
Песната повторно се актуелизирала во 2020-те години, кога Јаневска ја извела во живо на Златна бубамара на популарноста во 2023 заедно со поемата „Цветови“ напишана од Ацо Шопов, а изрецитирана од Игор Џамбазов.
Позадина
Масакрот во Ваташа, се случил на 16 јуни 1943 година во селото Ваташа, Кавадарци како дел од окупацијата на Република Македонија од страна на фашистичката војска во Втората Светска Војна. Бугарската фашистичка војска предводена од поручник Костов застрелала 12 младници во селото.
Лазар Манчевски-Пинџур, којшто живеел во селото Ваташа и бил сведок на настанот бил затворен. За време на неговото отслужување на казната, а и по излегувањето од затворот, собирал материјали за да ја напише песната „Ми заплакало селото Ваташа“. Според едно радио-интервју на авторот, овој процес траел околу пет до десет години.
Првата верзија на песната била снимена од македонскиот пејач Никола Бадев во 1975 година. Покрај него, своја верзија на песната направиле и Петранка Костадинова, Андријана Јаневска, Благој Нацевски, Ани Малинкова и Катерина Танева.
Верзија на Андријана Јаневска
Песната била преработена од страна на македонската пејачка Андријана Јаневска во 2022 година. Еден од настапите на песната се случил на Златна бубамара на популарноста во 2023 во кој Јаневска ја испеала песната придружена од Хорот на АКУД Мирче Ацев, оркестар и Игор Џамбазов кој ја рецитирал поемата "Цветови". Покрај тоа, на комеморацијата на настанот, на 16 јуни 2023, пејачката повторно ја извела песната во Кавадарци.
Обедничица
Обедничица, позната и како Стара Река — река во Југозападна Македонија и десна притока на Црна Река.
Хидрографија
Обедничица е долга 19 км, а вкупната површина на речниот слив изнесува 87 км2 Надморската височина на почетокот на течението е околу 1.460 м, додека при вливот во Црна Река е 624 м, со што релативниот пад изнесува 37,7‰.
Во рамничарскиот дел од течението на реката има алувијални почви кои се со длабок физиолошки активен слој, поволен механички состав, водно-воздушен режим и релативно поволни хемиски својства.
Коренот на стеблото ја надминува мерата на нивните разуми
Коренот на стеблото ја надминува мерата на нивните разуми е книга со избор од поезијата на Славко Јаневски, издадена од „Темплум“ во 2014 година, како втора книга од библиотеката „Модерна Македонија“. Изборот на песните го приредил Никола Гелевски.
Технички одлики
Книгата, со обем од 144 страници, е отпечатена во формат од 19 сантиметри. Графичкото уредување и дизајнот се дело на „Кома“. Книгата е каталогизирана во НУБ „Св. Климент Охридски“ - Скопје, а ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-4658-30-6.
Содржина
Во збирката се поместени 76 песни на Јаневски, распоредени во три циклуси. На крајот на книгата се поместени поговор, насловен како „Од приредувачот“, список на поетските наслови на Јаневски и извадоци од критичките белешки на Георги Старделов за поезијата на Јаневски. Збирката започнува со песната на Јаневски од 1948 година, со наслов „Девојка и сокол“, а потоа следуваат три циклуси со по 25 песни. Во циклусот „Итар Пејо сум опашан со мамби на магли“ се застапени следниве песни: Тишина, Смеата на осамениот разбојник, Без дно, Бродолом, Орач меѓу скелети, Песна на војникот два метра в земја, Глуви команди, Мера, Паганија, Тројца на бесилка, Загатливи балкански прашалници, Браќата Солунски, Климент, Ивец, Чалма и круна, Наздравица, Болен Пејо, Пиколомини Огнодарител, Песна монашка од Лешок, Сентиментално писмо, Итар Пејо за еден друг, Паметник на победникот, Тогаш ќе умре и љубовта, (И сиот Балкан е тоа...), и Од век до век, од пладне до полноќ. Циклусот „Селска библиичка“ ги содржи песните: Оковано јаболко, Мост, Веслач, Ќуп на фантастичноста, Мртви сеачи, Петте чакали на Астропеусовата треска, Призракот на материјата, Така пееле трубадурите, Последниот мечок, Дивина, Селска библиичка, Тапан, Бигор, Запис, Икар на старо Скопје, Калемарите и јаболкницата, Горчиновци, Балада за каменот, Свиња, Произведувачи на зборот, Трујачка на пци, Песји шуми, Пастел, Воведение во алхемија, и Смртта на песната. Циклусот „Препородување на чудовиштето“ ги содржи песните: Воскресение на понижените, Зборот маѓепсник, Препородување на чудовиштето, Предание за Јордан од Мирковци, Манастирски споменар, Обид за уверување, Споменик, Пак за водата, Преселби, Ноќ и магија, Истражувања, Четиристишие, Секој има свој Јуда, Силата на љубовта, Огледало, Прошепната тајна, Разделба, Крик, Митско зрно, Солзлива романса, (Тоа се тие поротници...), (Безимен облик...), (Меѓу облаци како облак...), (Празничен ден чекаш...), и Измислена тврдина.
Чекоштина (Орман)
Чекоштина — археолошко наоѓалиште во охридското село Орман. Наоѓалиштето претставува некропола од доцноантичкото време. Се наоѓа на 2 км западно од Охрид, во јужниот дел на ридот што лежи југозападно од селото. При изградбата на патот за селото и копањето на темели за викендичка биле откриени гробови од тегули - тип на „две води“.
Бригита Петершон
Бригита Петершон (родена на 7 јануари 1939 година) е шведска филмска глумица.. Таа е позната по своите настапи во неколку филмови на режисерот Ингмар Бергман. Родена е во Упсала, Шведска.
Талавера ла Реал
Талавера ла Реал — општина сместена во Бадахос, Екстремадура, Шпанија. Според пописот од 2006 година (Национален статистички институт (INE)), има населениe од 5.255 жители.
Иван Грозни 2 (филм)
Иван Грозни 2 - (руски: Иван Грозный - Вторая серия: Боярский заговор) советски филм од 1958 година, во режија на Сергеј Ејзенштајн. Филмот претставува продолжение на истоимениот филм за царот Иван Грозни од 1944 година. Главните улоги ги толкуваат: Николај Черкасов, Серафима Бирман, Михаил Названов, Михаил Жаров, Амвроси Бухма, Михаил Кузнецов, Павел Кадочников, Андреј Абрикосов итн. Овој филм е последниот во опусот на Ејзенштајн, но бидејќи бил сметан за имплицитна критика на Сталиновиот режим, тој бил забранет до 1958 година, иако снимањето завршило уште во 1946 година. Во 1962 година, филмот влегол во изборот на десет најдобри светски филмови на сите времиња, направен од британското списание Sight & Sound.
Содржина
Царот Иван (го игра Черкасов) се враќа во Москва, засилувајќи ја својата власт со помош на верната гарда. Тој повторно влегува во судир со болјарите, кои бараат да им се вратат старите права. Исто така, Иван стапува во судир и со црквата. Затоа, болјарите и високото свештенство прават план да го убијат царот и да го постават малоумниот кнез Владимир (го игра Кадочников) за нов цар, а организатор на заверата е тетката на Иван, Ефросина (ја игра Бирман).
Спиридон Гопчевиќ
Спиридон Гопчевиќ, со псевдоним Лео Бренер (Спиридон Гопчевић; 9 јули 1855 – 1928) бил српски историчар, астроном, воен известувач, полиглот и писател.
Биографија
Како доброволец бил учесник во Херцеговското востание (1875) и во Црногорско-турската војна (1876), а потоа стапил во српска дипломатска служба како аташе во Берлин (1886-1887) и во Виена (1887-1890). Автор е на повеќе публицистички дела од современата балканска историја, се занимавал со астрономија (од 1893), пишувал романи, драми, новели и песни. Како историчар и публицист, објавил голем број дела на германски јазик, но поради недостигот на соодветно стручно образование, нема критички метод во истражувањето и тие биле сфаќани како израз на големосрпската пропаганда. Во недостигна други изворни материјали, неговите книги на времето биле користени како историски извор и за етнографијата на Македонија.
Во негова чест, еден кратер на Месечинатa е наречен Бренер.
Бушизми
Бушизми (англ. Bushism) се нарекуваат многубројните необични зборови, фрази, малапропизми, семантички и јазични грешки кои се случуваат во текот на јавните говори на поранешниот претседателот на САД, Џорџ В. Буш. Овој израз станал дел од народниот фолклор и се користи во многу книги и блогови, често, за да се карикира овој претседател на САД.
NGC 2923
NGC 2923 — галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2923 се споменува и како CGCG 92-8, NPM1G +16.0191.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2923 е од видот C. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,3 m/лм2. NGC 2923 има привидни димензии од 0,5' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 36 м 3,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 16° 45' 39". Положбениот агол на објектот е во износ од 15°.
Други поделби
Проучување на NGC 2923 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 27306. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 188; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1410. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1509.
Тутун (производ)
Тутун — повеќе од 70 видови растенија од семејството на родот, како и производи направени од сушени листови тутун, како што се пури и цигари, тутун за луле, тутун за џвакање и ароматичен тутун за наргиле. Тутунот се користи и во растителниот биоинженеринг и како украс, а хемиските компоненти од тутунот се користат за производство на некои пестициди и лекови.
Се смета дека главниот комерцијален вид по потекло е од тропска Америка, како и сите растенија од родот Nicotiana, но се одгледува толку долго што е непознат во дивината. Вид кој давал брзогоречки лисја, бил вид тутун кој првично се одгледувал во Вирџинија, но денес главно се одгледува во Турција, Индија и Русија. Адиктивниот алкалоид никотин се смета за најкарактеристична состојка на тутунот, но штетните последици од употребата на тутунот може да се добијат од илјадници други соединенија кои се создаваат во чадот, како што се полицикличните ароматични јаглеводороди (на пример, бензопирен), формалдехид, кадмиум, никел, арсен, тутунски нитросамини, фенили и многу други. Тутунот содржи и бета-карболински алкалоиди кои ја инхибираат моноаминската оксидаза.
Одгледувањето тутун е слично на одгледувањето на други земјоделски производи. Семето се сее во ладни рамки или жаришта за да се спречат нападите од инсекти, а потоа се пресадуваат на полињата. Тутунот е едногодишно растение, кое се бере механички или рачно. По бербата, тутунот се складира за сушење, или со обесување, групирање или ставање во големи купови со цевчести отвори за да се овозможи топлината да излегува од средиштето. Сушењето овозможува бавна оксидација и разградување на каротеноидите. Ова му овозможува на тутунот да ги стекне одликите што обично се припишуваат на „мазноста“ на чадот. После тоа, тутунот се пакува во зависност од видот на употреба, што вклучува пушење, џвакање, шмркање итн. Повеќето цигари користат тутун сушен во специјални капацитети со контролирана циркулација на воздухот (сушари), што го прави чадот поблаг и полесен за вдишување. Употребата на сув тутун со низок коефициент на киселост што може да се вдишува е главната причина зошто пушењето предизвикува рак на белите дробови и други болести поврзани со вдишување чад.
Тутунот најчесто се користи во облик за пушење, џвакање и шмркање. Тутунот долго време се користел како ентеоген во Америка, но по доаѓањето на Европејците во Северна Америка, набрзо станал важна трговска стока и дрога. Оваа популарност довела до развој на американска економија на Југот заснована на тутун, сè додека тој не му отстапил местото на памукот. По Американската граѓанска војна, промената на побарувачката и техниките на производство овозможиле создавање на цигари. Овој нов производ брзо довел до развој на тутунската индустрија.
Употребата на тутун е активност која денес ја практикуваат околу 1,1 милијарда луѓе и повеќе од една третина од возрасната популација. Нивото на пушење е стабилизирано или опаѓа во развиените земји, но продолжува да расте во земјите во развој.
Според Светската здравствена организација, тутунот е далеку најчеста причина за смрт која може да се спречи во светот. Во извештајот од 2008 година, СЗО процени дека тутунот предизвикува 5,4 милиони смртни случаи годишно. Тутунот најчесто предизвикува болести кои влијаат на срцето, црниот дроб и белите дробови, а пушењето е главен фактор на ризик за срцеви напади, мозочни удари, хронична опструктивна белодробна болест (вклучувајќи хроничен бронхитис ) и рак (особено рак на белите дробови, рак на гркланот и рак на панкреасот). Исто така, поради силните зависни својства на тутунот, се развива толеранција и зависност.
Традиционална употреба
Тутунот долго време е користен во Америка, а некои места за одгледување во Мексико датираат од 1400-1000 година пр.н.е. Многу индијански племиња традиционално одгледувале и користеле тутун. Со векови, источните северноамерикански племиња имале обичаи да носат тутун во вреќи како широко прифатен трговски предмет, како и за пушење во социјални и церемонијални прилики, како што е потпишување мировен договор или трговски договор. Кај некои населенија, тутунот се сметал за подарок од создателот, а церемонијалниот чад од тутун ги пренесувал мислите и молитвите на пушачот до создателот.
Популаризација
По доаѓањето на Европејците во Америка, тутунот станува сè попопуларен како трговски предмет. Хернандез де Банколо, шпански хроничар на Карибите, бил првиот Европеец кој донел семе од тутун во Стариот Свет во 1559 година по наредба на шпанскиот крал Филип. Тоа семе било посеано на периферијата на Толедо, поконкретно во областа позната како „Los Cigarales“ именувана поради непрекинатите штети од штуреците (на шпански). Пред развојот на полесните видови тутун вирџинија и бели бурли соеви, чадот бил премногу лут за да се вдишува. Мали количества се пушеле во индивидуална употреба, користејќи луле како што се мидва или кисеру, или пушеле со помош на нови пронајдоци, цевки за вода како што се бонг или наргиле.
Наведените придобивки од тутунот донекаде придонеле за неговиот значителен успех. Астрономот Томас Хариот, кој го придружувал Ричард Гренвил на неговата експедиција од 1585 година. на островот Роаноук, објасни дека растението „ги отвора сите пори и премини на телото“, така што „телата на домородците се значително здрави и не знаат за многу тешки болести, од кои ние во Англија честопати сме погодени“.
Пушењето, џвакањето и вдишувањето тутун станало исходиште на една од најважните индустрии во Европа и нејзините колонии до 1700 година.
Тутунот била важна профитабилна култура во Куба и другите делови на Карибите уште од 18 век. Кубанските пури се познати низ целиот свет.
Кон крајот на 19 век, цигарите станале популарни. Џејмс Бонсак креирал машина која го автоматизира производството на цигари. Ова зголемување на производството овозможило огромен раст во тутунската индустрија сè до откривањето на влијанието на тутунот врз здравјето кон крајот на 20 век.
Современа историја
По научните откритија од средината на 20 век, тутунот бил осуден како опасност по здравјето и на крајот бил идентификуван како директен предизвикувач на ракот, како и голем број други респираторни и циркулаторни заболувања. Во Соединетите Американски Држави, ова довело до Договорот за порамнување на тутунските дозволи, со кој бил решени тужбите во замена за комбинација од годишни плаќања на државата и доброволни ограничувања за рекламирање и пласирање на тутунските производи.
Во текот на 1970-тите, Браун и Вилијамсон со вкрстување на соеви на тутун го произвеле Y1. Овој вид на тутун содржел невообичаено висока количина на никотин, што речиси ја удвојувало неговата содржина од 3,2-3,5% на 6,5%. Во 1990-тите, ова ја поттикнало Управата за храна и лекови да го користи овој сој како доказ дека тутунската индустрија намерно манипулира со содржината на никотин во цигарите.
Во 2003 година, како одговор на зголемувањето на користењето на тутун во земјите во развој, Светската здравствена организација успешно добила поддршка од 168 земји за потпишување на Рамковната конвенција за контрола на тутунот. Конвенцијата е осмислена да поттикне ефективно законодавство и нејзино спроведување во сите земји за да се намалат штетните ефекти од тутунот. Ова довело до развој на производи за откажување од пушење.
Турска Брајова азбука
Турската брајова азбука е верзија на брајовата азбука за запишување на турскиот јазик. Таа се заснова на англиската брајова азбука, но има букви и од германската брајова азбука.
Женска фудбалска репрезентација на Германија
Германската репрезентација е еден од најуспешните во женскиот фудбал. Тие се двократни светски шампиони, освојувајќи ги турнирите во 2003 и 2007 година. Тие, исто така, се единствената нација која го освоила и машкиот и женскиот турнир. Тимот освоил осум од дванаесетте Европски првенства во УЕФА, шест последователни титули помеѓу 1995 и 2013 година. Германија е една од двете нации што победила и на европскиот турнир за мажи и жени, заедно со Холандија. Германија го освои олимпиското злато во 2016 година, по три последователни бронзени медали на Олимпискиот фудбалски турнир на жените, завршувајќи трети во 2000, 2004 и 2008 година. Биргит Принц го држи рекордот за повеќето настапи и е водечкиот стрелец на сите времиња на тимот. Принц, исто така, постави меѓународни записи; трипати ја доби наградата ФИФА за светски играч на годината и е заеднички втор најдобар стрелец на Светското првенство во женска конкуренција.
Женскиот фудбал бил долго среќен со скептицизам во Германија, а официјалните натпревари биле забранети од ДФБ до 1970 година. Сепак, женската репрезентација порасна во популарност откако освои Светското првенство во 2003 година, бидејќи бил избрана за Германски спортски тим на годината. Почнувајќи од јуни 2018 година, Германија е рангирана на 2-то место во рангирањето на Светски женски светски фудбал.
Рана историја
Во 1955 година, фудбалскиот сојуз на Германија одлучил да забрани женски фудбал во сите свои клубови во Западна Германија. Во своето објаснување, ДФБ наведе дека "овој борбен спорт е фундаментално непознат за природата на жените" и дека "телото и душата неизбежно ќе претрпат штета". Понатаму, "приказот на телото го нарушува етикетот и пристојноста". И покрај оваа забрана, повеќе од 150  Неофицијалните меѓународни натпревари се играле во 1950-тите и 1960-тите. На 30 октомври 1970 година, забраната за женски фудбал била укината на годишната конвенција на DFB.
Други фудбалски асоцијации веќе формирале официјални женски државни репрезентации во 1970-тите, DFB одамна останал неповлечен во женскиот фудбал. Во 1981, официјалниот претставник на DFB Хорст Р. Шмит бил поканет да испрати тим на неофицијалното женско светско фудбалско првенство. Шмит ја прифатил поканата, но го крие фактот дека во тоа време Западна Германија немала женска репрезентација. За да се избегне понижување, ДФБ ги испратил германските клупски шампиони Бершки Гладбах 09, кои победиле на турнирот. Гледајќи ја потребата, ДФБ ја основа женската репрезентација во 1982 година. Претседателот на DFB, Херман Нојбергер, го назначи Геро Бисанз, инструктор во колеџот за спорт во Келн, за да го формира тимот.
Светско првенство
Германија е една од најуспешните нации на Светското првенство во ФИФА, откако двапати го освои турнирот и еднаш заврши на второто место. Германскиот тим го освои Светското првенство во 2003 и 2007 година. На првото Светско првенство во 1991 година завршиле на четвртото место. Во 1995 година, Германија стигнала до финалето на Светскиот куп, но била поразена од Норвешка. Најлошите резултати на тимот биле четврт-финалните загуби на САД во 1999 година, и Јапонија во 2011 година. Генерално, германската екипа се појави во три финалиња на Светското првенство во женска конкуренција, и е петкратен полуфиналист. Тие учествуваа на сите Светски првенства за жени и имаат рекорд од 26-5-8 победа-нерешено.
Олимписки игри
Женскиот фудбал дебитираше на Летните олимписки игри во 1996 година, а Бетина Вигман го постигна првиот олимписки гол во првиот натпревар на турнирот. Сепак, Германија не успеа да напредува во фазата на нокаут и беше елиминирана по првиот круг. Четири години подоцна германскиот тим го освои бронзениот медал на Летните олимписки игри 2000 година. Тие повторно го освои третото место и на ниво на 2004 и Летни олимписки игри 2008.
Германскиот тим се квалификуваше за сите женски олимписки турнири до 2008 година. Сепак, тие не успеале да се квалификуваат за турнирот во 2012 година, бидејќи УЕФА го искористи Светското првенство 2011 за квалификација, а Германија заврши под Франција и Шведска. Германскиот тим ја победи Шведска на финалето на Олимпијадата во Рио во 2016 година за да го добие својот прв олимписки златен медал.
Георги Шарески квартет
Георги Шарески квартет — македонски џез-квартет, активен од 2006 до 2013 година, во состав: Оливер Јосифовски на бас, Александар Секуловски на тапани, Џијан Емин на клавијатури, и лидерот Георги Шарески македонски композитор, аранжер и гитарист.
Активности
Кон крајот на 2005 година, Георги Шарески го направил најквалитетниот можен избор на луѓе со помош на кои го оформил квартетот. Од почетокот му се приклучил и Владан Дробицки на тромбон, го поканил да дојде во Македонија и извонредниот италијански тенор-саксофонист Франческо Беараци, и тогаш во студиото „Chicken Madness“, каде што во периодот 5 – 9 февруари 2006 година снимил три нови теми. Самото издание, како и трите концерти кои следеле, всушност, биле отсвирени во постава на секстет. Со оглед на тоа дека Франческо имал ограничен престојот, брзо биле организирани три настапи, во Скопје на 11 февруари во МОБ, во Битола во „Порта џез“ и во Охрид во „Џез ин“.
Во 2007 година, за квартетот пројавил интерес и продуцентскиот оддел на Скопскиот џез фестивал, и овозможил соодветни услови за снимање на албумот Myau Myau.
Како квартет, на 1 август 2009 година настапиле и на второто издание на македонскиот фестивал „Фонетика“.
На 11 февруари 2010 година, Георги за последен пат настапил со својот квартет надвор од Македонија. Настапот бил во Норвешка, на престижниот „12 Points Jazz Festival“. Во новинарскиот материјал од фестивалот групата била најавена како една од најиновативните нови џез-групи во Европа.
Во 2012 година, Георги Шарески квартетот веќе настапувал како трио, а во 2014 година Шарески го промовирал својот нов проект, наречен Георги Шарески Берлин Унит, каде што покрај него и Џијан, членувале и Борис Бел на тапани, Кристијан Шанц на бас и Николаус Нојсер на труба.
Myau Myau (2007)
Материјалот од овој албум бил промовиран на 23 ноември 2007 година во МКЦ. На албумот Александар Секуловски веќе не бил дел од квартетот, а неговото место во составот бил Гоце Стевковски. Како гостин на тенор-саксофон, во три концертни снимки во живо на летната сцена на МНТ, бил присутен и американскиот музичар Џастин Келер.
1. Загреб
2. I might have super powers
3. Blues for me
4. Quentin
5. Love song (live) 6. Song for a saint 7. Mad cowboy robot 8. Загреб (live) 9. Curse breaker (Live) 10. The future is not as it used to be 11. Ashkalija
Jazz from Macedonia 2009
Музичка компилација на која се појавуваат 10 македонски џез изведувачи.
Колначот (ТВ серија)
Вједжмин (Колначот или Вештерот на англиската верзија) е полска фантазиска телевизиска серија која била емитувана во 2002 година.
Приказната се заснова на приказните од фантазискиот серијал „Вештерот“ (збирките „Последната желба“ и „Мечот на судбината“), од полскиот автор Анджеј Сапковски.
Заплет
Колначот започнува со детството на Гералт од Ривија (Жебровски), кој е патувачки ловец на чудовишта. Весемир го прибрал детето додека се повикувал на Изненадниот закон. Серијата потоа го следи како се обучува во Кер Морен, како ги развива неговите способности и како мутира.
Прием
Серијата била опишана како подобра од филмот што и претходел, но лошиот критички и обожавателски прием на филмот, кој бил опишан како превозвишен, неповрзан трејлер за ТВ емисијата, бил наведен како една од причините за откажувањето на серијата по 13 епизоди. Сапковски ја критикувал и телевизиската адаптација.
Чифлик (Тетовско)
Чифлик — село во Општина Желино, во околината на градот Тетово. Според пописот од 2002 година, селото имало население од 1.180 жители.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Долни Полог. Мерово лежи на горното течение на Суводолица, на северните падини на Сува Гора.
Историја
Според податоците на бугарскиот етнограф Васил К’нчов, селото во 1900 година имало население од 190 муслимани (Албанци). Рускиот публицист Афанасиј Селишчев во 1929 година забележал дека селото било дел од Општина Групчин и имало 40 куќи со 320 жители Албанци.
Население
Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 1.180 жители, од кои 1.176 и 4 останати.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 1.033 жители, од кои 1.023 Албанци и 10 лица без податоци.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 2095 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 1.114 гласачи.
Руј Кошта (велосипедист)
Руј Алберто Фарија да Кошта (Rui Alberto Faria da Costa; р. во Повоа де Варзим ) — португалски професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата. Тој е најпознат по освојувањето на Светското друмско првенство 2013 во Тоскана, Италија – прв Португалец што успеал во тоа, Гран при Монтреал 2011 и три етапи на Тур де Франс во 2011 и 2013, како и изданијата на Тур де Свис во 2012, 2013 и 2014, станувајќи првиот велосипедист кој ја освојувал трката три години по ред.
Ран живот и аматерска кариера
Кошта ја започнал неговата кариера кај Гвилхабру-Вила до Конде, потоа заминал во Санта Марија да Фира.
Рани години
Станал професионален велосипедист со СЛ Бенфика во 2007, а потоа се приклучил кон во 2009.
Во 2009 година, Кошта ја освоил Четири дена Динкерк по освојувањето на осмата етапа на Тур де Свис 2010. На националните првенства во јуни 2010, Кошта и неговиот брат Марио биле позитивни на забранетата супстанца метилхексанамин, за кои тие тврделе дека невнимателно го внеле преку храната. Понатамошните испитувања покажале дека се во право, и повторно потпишале со нивната поранешна екипа, сега позната како, во април 2011 по пет месеци суспензија.
2011
Во 2011 година, Кошта многу добро се покажал на Вуелта а ла Комунидад де Мадрид: по двете втори места на првата и третата етапа, го освоил генералниот пласман. Подоцна во сезоната, Кошта се издвоил од главната група и возел сам на етапата 8 на Тур де Франс 2011. Подоцна во 2011, Кошта победил на Гран при Монтреал, спринтајќи откако направил бегство од групата. Тој го победил неговиот колега од бегството Пјерик Федриго. Двајцата биле достигнати од Филип Жилбер, кој го направил последниот напад, но дошол две секунди зад него.