Жива
Реактивност и соедниненија
Hg2+ + Hg  Hg2+ 2 Оваа рамнотежа предизвикува раствори на Hg2+2 за да има мала количина на Hg2+ присутна. Земјаќи ја Hg2+ со друга реакција, како што е реагирање со јаки лиганди или учество во нерастворлива сол, ќе предизвика сите Hg2+ целосно да се диспропорционира во Hg2+ и елементна жива. Покрај Hg2+2, живата исто така формира други поликатјони на живата како што е Hg2+3. Повисоки состојби на оксидација на живата беа потврдени во септември 2007 година, со синтеза на жива (IV) флорид (HgF4) користејќи матрични техники на изолација. Лабораториските тестови покажаа дека електричното празнење предизвикува благородните гасови да се комбинираат со пареата на живата. Овие соединенија се споени заедно со van der Waals силите и резултираат во Hg•Ne, Hg•Ar, Hg•Kr, и Hg•Xe. Соединенијата на органската жива се исто така важни. Метил живата е опасно соединение кое е широко пронаоѓано како загадувач во водата, телата и реките. Живата брзо стапува во реакција со алуминиумот за да формира жива – алуминиум соединение, кога двата чисти метали дојдат до контакт. Меѓутоа, кога соединението е подложено на воздух, алуминиумот оксидира, напуштајќи ја живата. Оксидот се одделува, изложувајќи го повеќе соединението на живата кое го повторува процесот. Овој процес продолжува додека се потроши набавката на соединението. Бидејќи процесот ослободува жива, мала количина на жива може „изеде“ голема количина на алуминиум, со формирање на соединение и ослободувајќи го алуминиумот како оксид. Алуминиумот во воздух е заштитен со мал слој молекули од својот оксид, кој не е порозен на кислород. Живата кога дојде во контакт со оксид не е штетна, иако ако некој друг елемнтен алуминиум е изложен, живата може да се комбинира со него и може да го оштети алуминиумот. Поради оваа причина, ограничувањата се поставени на употребата и користењето на живата во близина на алуминиум. Живата не е дозволена во воздухопловството под повеќе околности поради ризикот од формирање соединение со некои алуминиумски делови во воздухопловството. Живата е пронајдена во Египетските гробишта кои датираат од 1500 година пред нашата ера. Таа исто така им беше позната и на древните кинези. Во Кина и Тибет, се мислело дека живата се користи за продолжување на животот, за лекување и генерално да го одржува доброто здравје. Еден кинески цар, Кин Ши Хуанг Ди – наводно изгорел во гробот во кој имало реки на течна жива, типично за реките во Кина – беше убиен со пиење жива и јака смеса од жад (предизвикувајќи инсуфуциенција на црниот дроб, труење и смрт на мозокот) за кои мислел дека ќе му дадат вечен живот. Старите Грци ја користеле живата во кремите (мастите); древните Египќани и Романци ја користеле во козметиката која понекогаш го деформирала лицето. До 500 година пред нашата ера живата била користена за правење смеси со други метали. Индијанскиот збор за алхемија е Rasavatam кој значи „патот на живата“. Алхемичарите ја мислеа живата како Главен Дел од која сите метали беа направени. Тие веруваа дека различните метали можат да бидат произведени со варирање на квалитетот и квантитетот на сулфурот кој се содржи во живата. Најчистиот метал од овие беше златото, и живата се бараше за обидите за преобразбата на основните метали во злато, што беше и цел на алхемичарите. Hg е нов хемиски симбол за живата. Тој доаѓа од hidrargyrum, латинизирана форма од грчкиот збор Жива (hidrargyrum), кој е сложен збор со значење „вода-сребро“ (hidr=вода, argyrum=сребро) – бидејќи таа е течна како водата и сјајна како среброто. Рудниците во Алмаден (Шпанија), Монте Амијата (Италија) и Идрија (сега Словенија) доминираа со производството на жива од отворањето на рудникот Алмаден, пред 2500 години сè додека не беа пронајдени нови наоѓалишта на крајот на 19 век. Живата е екстремно редок елемент во Земјината кора, имајќи просек од само 0.08 делови на милион. Меѓутоа бидејќи геохемиски не е измешана со оние елементи од кои се состои поголемиот дел масата на Земјината кора, живините руди можат одлично да бидат концентрирани земјаќи ја предвид застапеноста на елементот во обичен камен. Најбогатите живени руди содржат 2.5% жива по маса и дури и најслабо концентрираните наоѓалишта содржат најмалку 0.1% жива. Живените руди обично се јавуваат во многу млади рудни зони каде што карпите со голема густина се приближани до Земјината кора, често во жешки активации или други вулкански реакции. Започнувајќи во 1558 година, со пронаоѓањето на патио процесот за вадење на сребро од живена руда, живата стана суштествен ресурс во економијата на Шпанија и на нејзините Американски колонии. Живата беше употребувана за вадење на сребро од обилните рудници во Нова Шпанија и Перу. Најпрво, Шпанските рудници во Алмаден во Јужна Шпанија ја снабдуваа потребната жива за сите колонии. Наоѓалошта на жива беа пронајдени во Новиот Свет, и повеќе од 100.000 тони на жива беа извадени од регионот на Хуанкавелица, Перу, преку движење од три века следејќи го пронаоѓањето на наоѓалиштата таму во 1563 година. Патио процесот и подоцна и процесот на пан амалгамирање продолжија да ја задоволуваат големата побарувачка за жива за да се обработуваат сребрените руди сè до крајот на 19 век. Живата се вади со загревање на цинабар на нормален воздух и кондензирање на пареата. Равенката за оваа екстракција е: HgS + O2 → Hg + SO2 Во 2005 година, Кона беше најголемиот производител на жива со речиси две третини од глобалното производство а потоа е Казахстан. Неколку други земји имаат незапишано производство на жива од бакар со преработка на отпадни материи. Поради големата токсичност на живата, и вадењето на цинабарот од рудниците и рафинирањето на живата се опасни и историски случаи на труење со жива. Во Кина, затворениците биле користени од страна на приватна рудничка компанија, порано од 1950-тите, за да создадат нови ценабар живени рудници. Илјадници затвореници биле искористени од Луо Хи рудничката компанија за да ископаат тунели. Здравјето на работниците кои работат во рудниците е подложено на ризик. Директивата на Европската Унија која бара договор за правење на флуоросцентни светилки кои треба да бидат направени до 2012 година ја охрабри Кина повторно да ги отвори смртоносните цинабар рудници за да дојде до бараната жива за производство на CFL светилки. Како резултат на тоа, опасностите во животната средина беа проблем, особено во јужните делови на Фошан и Гуангзоу провинциите на југозапад. Напуштените рудници за жива често содржат и многу опасни отпадни печени цинабарни калцини. Отстранувањето на водата од ваквите места е познат извор за еколошка катастрофа. Претходните рудници на жива може да бидат соодветни за конструктивна повторна употреба. На пример, во 1976 година грофовијата Санта Клара, Калифорнија го купи историскиот Алмаден Квиксилвер рудникот и направи грофовски парк на таа локација, по спроведувањето на зголемена заштита и средински анализи на сопственоста. Природните извори, како што се вулканите, се главни виновници за емисиите на живата кои се речиси половина од атмосферата. Другата половина предизвикана од човекот може да биде поделена на следните пресметани проценти: •	65% од постојаното согорување, од што јаглените термоелектрани се најголемиот агрегатен извор (40% од Американските емисии на жива во 1999год). Ова ги вклучува и термоелектраните кои работат на гас каде што живата не се отстранува. Емисиите од јагленото согорување се меѓу еден и два реда поголеми од емисиите на согорувањето на масло, зависно од земјата. •	11% од производството на злато. Трите најголеми точки на извори за емисии на живата во Америка се трите најголеми рудници на злато. Хидрогеохемиското испуштање на жива од отпадите на рудниците за злато се сметаат како значаен извор на атмосферска жива во источна Канада. •	6,8% од производството на обоени метали, особено топилниците. •	6,4% од производството на цемент. •	3,0% од исфрлањето на отпадот, вклучувајќи комунален и опасен отпад, крематорија и палењето на отпадната кал. •	3,0% од производство на натриум хидроксид. •	1,4% од производството на сурово железо и челик. •	1,1% од производството на жива, особено за батерии. •	2,0% од други извори. Овие проценти се проценки од глобалните емисии на жива предизвикани од човекот во 2000 година, исклучувајќи го горењето на биомасата, еден многу важен проблем во некои региони. Моменталното атмосферско согорување на живата во надворешниот урбан воздух е (0.01-0.02 µg/m3 ) внатрешната концентрација е значајно крената над надворешната концентрација, во граница од 0.0065 – 0.523 µg/m3 (просек 0.069 µg/m3 ). Живата исто така навлегува во средината преку неправилно отстранување на одредени производи. Производи кои содржат жива се: авто делови, батерии, флуоросцентни светилки, медицински производи, топломери и термостати. Живините топломери сè уште понекогаш се користат на полето на медицината бидејќи тие се по исправни од алкохолните топломери, сепак и двата вида се заменети со електронски топломери. Живините топломери се сè уште широко користени за одредени научни шримени поради нивната поголема точност и граница на работа. Американскиот Акт за Чист Воздух, основана во 1990 година, ја стави живата на списокот на токсични загадувачи кои треба да бидат контролирани колку е можно повеќе. Така, индустриите кои ослободуваат големи концентрати на жива во средината се согласија да инсталираат технологии за постигнување на максимална контрола. Во 2005 година ЕРА правилникот ги додаде термоелектраните на списокот на извори кои треба да бидат контролирани. На државите и беше дадено до Ноември 2006 година да воспостават постриктна контрола и неколку држави го прават тоа. Правилото за Воздух Чист од Жива беше побиено од страна на Федералниот Апелационен Суд на 8 февруари 2008 година. Се мислеше дека правилото не е доволно добро за да го заштити здравјето на луѓето кои живеат во близина на термоелектраните на јаглен. Историски, едно од најголемите испуштања беше од Колекс погонот, сепарација на изотопи од литиум-погони во Оак Риџ. Записите не се целосни и јасни, но владините комисии проценија дека околу два милиони фунти на жива не се пресметани. Една од најлошите индустриски катастрофи во историјата беше предизвикана со испуштање на соединенија на живата во Минамата Заливот, Јапонија. Корпорацијата Чисо, компанија за ѓубре а подоцна и петрохемиска компанија, беше обвинета како одговорна за загадување на заливот од 1932 – 1968 година. Пресметано е дека преку 3.000 луѓе страдале од многу деформитети, неколку симптоми на труење од жива или смрт станаа познати како Минамата болест. Живата примарно се користи за изработка на индустриски хемикалии или за електрични и електронски примени. Се користи во некои топломери, особено во оние кои се користат за мерење на високи температури. Уште поголема количина се користи гасната жива во флуоросцентните светилки, додека најмногу во другите примени е намалена употребата на живата поради здравствени и безбедносни прописи и во некои примени е заменета со помалку токсични но многу пообемни Галенстан легури.