cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Средна Азија
Население
Во Средна Азија се вбројуваат државите: Авганистан, Казахстан, Киргистан, Таџикистан, Туркметистан и Узбекистан. Заедно зафаќаат површина од 4 646 600кm². На оваа територија живеат околу 85 милиони луѓе. Се забележува дека на многу голема површина живее релативно мал број население. Причина за тоа се релјефните и климатските услови. Тоа е територија која од запад, југ и исток е граничена со планини, а на север е многу оддалечена од морето, така што врнежите во Средна Азија достигнуваат од 200мм до максимум 500мм годишно. Во отсуство на доволни количества вода се оформени пространи пустини. Со нешто поголем број население се одликуваат Авганистан и Узбекистан. Етничкиот состав на населението го претставуваат: Казаци, Руси, Туркмени, Узбеци, Киргизи, Таџици и Паштуни. Со исклучок на Авганистан, кадешто се зборува пашту и се користи арапско писмо, сите други држави имаат свои јазици и користат кирилица. Покрај службените јазици се користи и рускиот јазик. Населението во Средна Азија е со исламска веросиповед (85%), христијанска (10%) итн. Исклучок е Казахстан каде што околу 25% од населението се православни христијани.
Стопанство
Од државите на Средна Азија, според развојот на стопанството Казахстан, Узбекистан, Туркмекистан и Киргистан се слабо развиени аграрно-индустриски земји. Огромните територии со непрегледни рамници во Казахстан, Узбекистан и Туркмекистан се основа врз која се потпира земјоделското производство. Поважни земјоделски култури се пченицата, јачменот, оризот, пченката, сончогледот, памукот, виновата лоза, компирот. Посебна одлика е одгледувањето памук и свилена буба, кои како суровини се основа за извоз и развој на текстилната индустрија. Недостиг на вода се надоместува со наводнување, особено од реките Аму Дарја и Сир Дарја, кои поради преголема употреба, често не стигнуваат до Аралското Езеро, па тоа постојано се намалува. Во Средна Азија е застапено и сточарството. Главно се одгледуваат овци и кози, а од крупниот добиток - говеда, коњи, камили, јакови. Се одгледуваат и животни со ценети крзна и кожи. Карактеристично за регионот е што поседува разновидни природни богатства, како што се: нафта, земјен гас, железо, јаглен, обоени метали, полуметални руди, волфрам, уран, жива итн. Особено важно е богатството со нафта и земјен гас околу Каспиското и Араиското Езеро. Богатите наоѓалишта на јаглен, железо и обоени метали, со исклучок на Авганистан, овозможиле развој на црната и обоената металургија, на машинската индустрија, на хемиската и нафтопреработувачката индустрија. Врз основа на суровините од земјоделско и сточарско потекло се развиени гранки на лесната индустрија, како што се текстилната, прехранбената итн. Поради пустинските и планинските територии, транспортните услови во Средна Азија не се доволно развиени.
NGC 5793
NGC 5793 — спирална галаксија во соѕвездието Вага, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5793 се споменува и како MCG -3-38-38, IRAS 14566-1629.
Откривање
Објектот е откриен на 1886 година од страна на Френсис Ливенворт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5793 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 5793 има привидни димензии од 1,7' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 59 м 24,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -16° 41' 36"". Положбениот агол на објектот е во износ од 150°.
Други поделби
Проучување на NGC 5793 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 53550. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 288; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6168. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1009.
Ерејментау (округ)
Ерејментау е округ во Казахстан во покраината Акмоле во северен Казахстан.
Ова е крајот
Ова е крајот (англиски: This is the end) е американски филм (во жанрот комедија) од 2013 година, во режија на Сет Роген. Главните улоги ги толкуваат: Џејмс Франко, Џона Хил, Сет Роген, Џеј Барушел и Дени Мекбрајд.
Содржина
Филмската ѕвезда Џејмс Франко приредува голема забава во својата куќа во Лос Ангелес. Ненадејно, доаѓа крајот на светот, проследен со инвазија на чудовишта. Токму пред куќата на Франко се отвора огромна дупка во која паѓаат голем број од посетителите на забавата. Така, во куќата отануваат заробени шестмина пријатели. Поради настанатата состојба и малите резерви на храна, постепено нивното пријателство се влошува. На крајот, тие решаваат да излезат надвор, при што, некои од нив умираат, а некои заминуваат во рајот.
Кефалонија
Кефалонија (грчки: Κεφαλλονιά, Κεφαλονιά) е грчки остров кој припаѓа на Јонските острови. Ова е најголемиот остров во архипелагот во кој спаѓа. На административна поделба на Грција, Кефалонија припаѓа на истоимената област. Главен град и најголемo место на целиот остров и на префектурата е Аргостоли.
Округот Кефалонија е основан во 2011 година на местото на поранешната префектура. Се состои од една општина, општината Кефалонија, која го вклучува островот Кефалонија и околните острови и корални гребени. Зафаќа површина од 781 км2 и население од 37.000.
Историја
Се верува дека островот е наречен според митолошката фигура Кефалус, кој му помогнал на Амфитрион од Микена во војната против Тафијците и Телебоите. За возврат добил остров.
Кефалонија била сметана за Хомеровата Итака, домот на Одисеј, а не островот кој денес го има тоа име. Роберт Битлстоун сметал дека полуостровот Палики за време на бронзеното доба бил посебен остров, и дека токму тој дел од Кефалонија бил островот Итака на Хомер.
Среден век
За време на средниот век, островот бил центар на византиската управна единица тема Кефалонија до 1185 година. По 1185 година, островот влегол во состав на Кралство Сицилија, а кога последниот владетел Леонардо III Токо бил поразен, островот го освоиле Отоманците во 1479 година. Турците го изгубиле островот во 1500 година, кога Кефалонија по Отоманско-венецијанската војна, станал дел од Венецијанската Република. Со Кампоформискиот мировен договор било побарано од Венецијанската Република да ги предаде Јонските Острови на Франција.
Во 1596 година Венецијанците ја изградиле тврдината Асос, која денес е туристичка атракција. Од 16 до 18 век островот бил најголем извозник на бобинките налик на грозје, Коринтски рибизли, заедно со Закинтос, и имал голема флота. Населените места биле градени главно на повисоко, поради напади од пирати кои пловеле по Јонското Море во текот на 1820-те години.
Британско владеење
Во 1798 година, Французите биле приморани владеењето со островот Кефалонија да го препуштат на руските и турските флоти. Од 1799 до 1807 година, островот Кефалонија бил дел од Републиката на седум острови, под Отоманското Царство, но заштитени од Русија.
Во 1807 година, Јонските Острови биле вратени на Франција, но во септември 1809 година Велика Британија ги презела островите. Со Парискиот договор од 1815 година било решено дека Кефалонија станува британски протекторат. По неколку години се формирала група на отпор, која на почеток ги поддржувала Грците во борбата за независност од Турција, а подоцна се свртела против Британците. До 1848 година движењето на отпорот учествувало во престрелки со британската армија во Аргостоли и Ликсури, што довело до полиберални закони како и слобода на печатот. Сепак, движењето на отпорот имало за цел спојување со Грција, што се случило во 1864 година кога британскиот принц Вилијам од Данска станал првиот крал на Елините.
Обединување со Грција
За време на Втората светска војна, островот Кефалонија бил окупиран од силите на Оската. До 1943 година, окупатори биле претежно Италијанци (околу 12.000 војници) и мал број на Германци (околу 2.000).
Во август 1953 година серија на земјотреси го погодиле островот и предизвикале големи штети. Најсилниот земјотрес се случил на 12 август 1953 во 11:24 по месно време, со магнитуда од 7,3 степени според Рихтеровата скала.
Население
Населението во 1896 година изнесувало околу 70.000 жители, а на пописот во 2011 - 35.801 жители.
Клима
Кефалонија има топли и сончеви лета и благи дождливи зими. Во зима може да има снег на повисоките врвови, со просечно 156 mm дожд. Во лето има многу малку или воопшто нема дожд.
NGC 3315
NGC 3315 — елиптична галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3315 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 3315 има привидни димензии од 1,1' х 1'.
Други поделби
Проучување на NGC 3315 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 31540. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 325; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6641. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1017.
Скапоцена (филм)
Скапоцена (англиски: Precious) е американски филм од 2009 година, во режија на Ли Даниелс. Главните улоги ги толкуваат: Габореи Сидибе, Мо Ник, Пола Петон, Мараја Кери и Лени Кравиц. Филмот освоил две награди „Оскар“: за најдобра споредна улога и за најдобро адаптирано сценарио, а покрај тоа, бил номиниран во уште две категории, и тоа: „најдобар филм“ и „најдобар режисер“.
Содржина
Дејството на оваа драма се одвива во 1987 година, во Харлем, и претставува мрачна приказна за животот на шеснаесетгодишната Кларис, која го трпи насилството на своите родители. Кларис е неписмена, дебела и често е малтретирана од нејзиниот татко. Во катастрофални услови за живот, таа наоѓа сила да ги надмине проблемите.
1865 во архитектурата
1865 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Волкот и седумте јариња
„Волкот и седумте јариња“ (гер. Der Wolf und die sieben Geißlein) — басна собрана од браќата Грим, поставена како бајка број 5 во нивната збирка.
Содржина
Еден ден, мајката коза излегува во шумата по храна и ги предупредува јарињата на опасноста од лошиот волк. Таа ги советува јарињата дека неа ќе ја познаат по белите нозе и милозвучниот глас. По некое време доаѓа волкот на вратата, преправајќи се дека е нивната мајка, и сака да влезе. Меѓутоа, јарињата го препознаваат и му велат дека гласот му е груб, додека мајчиниот е мил. Волкот си змаинува незадоволен и јаде парче креда за да му се омекне гласот. Потоа, тој се враќа, но јарињата му велат дека шепите му се црни, додека мајчините се бели. Затоа, волкот оди кај воденичарот и си ги обелува шепите со брашно. Потоа, тој се враќа кај јарињата, им ги покажува шепите и тие го пуштаат внатре. Волкот ја превртува цела куќа, а јарињата се кријат на разни места. Сепак, тој пронаоѓа шест јариња и ги голта цели, додека седмото, кое скриено во ѕидниот часовник, волкот не успева да го пронајде.
Подоцна, кога мајката коза се враќа дома и го гледа нередот, најмалото јаре излегува и ѝ кажува што се случило. Потоа, таа оди надвор и го наоѓа волкот како спие, а нешто мрда во неговиот стомак. Додека тој спие, козата му го распарува стомакот и шесте јариња изглегуваат живи. Потоа, таа става камења во стомакот на волкот и го зашива. Кога се буди, волкот е жеден, па оди да се напие вода. Бидејќи се тешки, камењата го повлекуваат во водата и тој се дави во неа.
Изданија на македонски јазик
Приказната Волкот и седумте јариња доживеала повеќе изданија на македонски јазик, како што се:
Тацуја Танака
(роден ) — јапонски фудбалер.
NGC 1412
NGC 1412 — спирална галаксија во соѕвездието Печка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1412 се споменува и како IC 1981, ESO 482-29, MCG -5-9-21, AM 0338-270.
Откривање
Објектот е откриен на 20 ноември 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1412 е од видот SB0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 1412 има привидни димензии од 1,8' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 40 м 29,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 26° 51' 43". Положбениот агол на објектот е во износ од 131°.
1866 во архитектурата
1866 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Арџили
Арџили или Месопотамо (Μεσοπόταμο, Месопотамо) — село во Општина Бешик во Солунски округ, Егејска Македонија, денес во областа Централна Македонија, Грција. Пред реформата на локалната власт во 2011 година Месопотамо бил дел од општина Аполонија.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 27 километри западно од Ставрос и 59 километри источно од Солун, во северниот дел на Халкидик. Селото се наоѓа на надморска височина од 115 метри.
Историја
Во XIX век Арџили било македонско село кое се наоѓало во Лагадинската каза во рамките на Отоманското Царство.
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција. По потпишувањето на Лозанскиот договор во 1923 година помеѓу Република Турција и Република Грција, во селото се населиле грчки бегалци од Анадолија.
Во 1927 година селото било преименувано во Месопотамо.
Демографија
Во 1928 година селото било чисто бегалско село со 25 семејства и со 96 жители, додека во 1940 година селото броело 104 жители. Селото во пописот од 1951 година броело 92 жители, на пописот од 1961 година во селото живееле 87 жители, во 1971 година имало 70 жители, во 1981 година имало 38 жители, додека во 1991 година имало 32 жители. а во 2001 имало 74 жители. Денеска, населението на селото е 17 жители според пописот од 2011 година.
Повелба за фундаменталните права на Европската Унија
Повелбата за фундаменталните права на Европската Унија штити одредени политички, општествени и економски права на граѓаните и жителите на Европската Унија (ЕУ), во правото на ЕУ. Таа беше изготвена од страна на Европската конвенција и свечено прогласена на 7. Декември 2000 година од страна на Европскиот Парламент, Советот на министри и Европската комисија. Сепак, нејзиниот тогашен правен статус беше неизвесен и немаше целосен правен ефект до стапувањето во сила на Договорот од Лисабон на 1. Декември 2009 година.
Во согласност со Повелбата, Европската Унија (ЕУ) мора да дејствува и донесува закони доследно со Повелбата и судовите на ЕУ ќе го соборат законодавството на ЕУ кое ја прекршува истата. Повелбата се однесува само на земјите-членки на ЕУ во моментот кога тие го спроведуваат правото на ЕУ и не ги проширива надлежностите на правото на ЕУ надвор од надлежностите определени во договорите.
Историја на настанување
Договорот за основање на Европската економска заедница, не вклучува никакви одредби за фундаменталните или човековите права. Договорот за ЕЕЗ беше напишан неколку години по неуспехот на Европската одбранбена заедница и Европската политичка заедница. Вториот договор опфаќа одредби за правата и Крег и де Бурса тврдат дека, во светлото на тој неуспех, изготвувачите на Договорот за ЕЕЗ сакале да ги одбегнат сите имплицитни политички елементи. Меѓутоа идејата за потполно економска намера на новиот Договор за ЕЕЗ, веројатно нема да има какви било импликации за фундаменталните права, наскоро ќе биде ставена на тест.
Судски случаи
Набрзо по влегувањето во сила на Договорот за ЕЕЗ, Заедницата се етаблира како една од главните политички субјекти со политика разгранета над нејзините економски цели. Во 1964 година Европскиот суд на правдата ја изрече своја одлука во случајот Коста против ЕНЕЛ (Costa v ENEL), во која Судот одлучи дека законот на Заедницата треба да има предност над спротивставените национални закони. Ова значи дека државната власт нема да може да го избегне она за кое се согласила на Европско ниво со донесување спротивставени домашни мерки, но тоа, исто така, потенцијално значеше дека законодавецот на ЕЕЗ може непречено да донесува закони со ограничувањата наметнати од одредбите на фундаменталните права содржани во уставите на земјите-членки. Оваа тема дојде до израз во 1970 година, во случајот Handelsgesellschaft кога еден германски суд пресуди дека дел од законодавството на ЕЕЗ го прекршил германскиот Основен закон. На повикување на германскиот суд, Европскиот суд на правдата пресуди дека додека примената на правото на Заедницата не може да зависи од неговата усогласеност со националните устави, фундаменталните права формираат „интегрален дел од општите принципи на правото [на Европската заедница] ” и дека недоследност со фундаменатлното право, би можело да ја формира основата на еден успешен предизвик за Европскиот закон.
Во пресудата како што се случи во случајот Handelsgesellschaft, ЕСП, всушност, создаде доктрина на непишани права, која ги поврзува институциите на Заедницата. Иако јуриспруденцијата за фундаменатлните права на судот беше одобрена од страна на институциите во 1977 година и за таа цел во Мастришкиот договор беше вметната декларација, Европскиот совет дури во 1999 официјално започна со изготвување на список на фундаменталните права на ЕУ.
Прогласување на Повелбата
Во 1999 година Европскиот совет предложи „тело составено од претставници на шефови на држави и влади и Претседателот на Комисијата, како и од членови на Европскиот парламент и националните парламенти”, кое ќе биде поставено за изготвување на повелба за фундаменталните права. Конституирано во декември истата година „телото” беше наречено Европска конвенција.
Правна сила
Изменета Повелба формирала дел од веќе непостоечкиот Европски устав. По неуспехот на договорот, неговата замена, Договорот од Лисабон, и даде сила на Повелбата, иако на неа се однесуваше како на независен документ наместо да ја присоедини кон самиот Договор. Треба да се забележи дека, сепак, и двете верзии вклучени во Уставот и таа одредена од Лисабонскиот договор беа изменети и дополнети верзии.
На нејзиното стапување во сила заедно со Договорот од Лисабон на 1. Декември 2009 година, Комесарот за правда Вивиен Рединг предложи дека Комесарите треба да се заколнат дека ќе придржуваат кон сите договори на ЕУ и на Повелбата. На 3. Мај 2010 година, Европската комисија даде свечена заклетва пред Европскиот суд на правдата во Луксембург, ветувајќи дека ќе ги почитува договорите на ЕУ и дека ќе биде целосно независна во извршувањето на нивните должности во текот на нејзиниот мандат. За првпат, Комесарите, исто така, експлицитно се обврзаа да ја почитуваат новата Повелба за фундаменталните права.
Неколку држави инсистираа на можност за нивно изземување од националното спроведување на Повелбата (види подолу за детали).
Правен статус
По стапувањето во сила на Договорот од Лисабон во 2009 година повелбата за фундаменталните права има иста правна вредност како договорите на Европската Унија. Повелбата наведена во Договорот е обновена верзија на документот од 2000 година, која беше свечено прогласена од страна на истите три институции, еден ден пред потпишувањето на самиот Договор од Лисабон.
Член 51 (1) од Повелбата се однесува на Повелбата на институциите на ЕУ, тела основани според правото на ЕУ и, при спроведувањето на законите на ЕУ, на земјите-членки на ЕУ. Покрај тоа, Член 6 од изменетиот и дополнет Договор на Европската Унија и Член 51 (2) од самата Повелба ја ограничува Повелбата од проширување на надлежностите на ЕУ. Последица на ова е дека ЕУ нема да може да донесува закони за да го одбрани правото утврдено во Повелбата, освен ако такво овластување не е правилно утврдено во договорите. И физичките лица нема да можат да ги дадат земјите-членки на суд бидејќи не успеаја да се придржуваат до правата во Повелбата, освен ако земјата-членка во прашање го спроведува правото на ЕУ. Овој последниот елемент е предмет на повеќето расправи.
Повелбата не е прво јавно признавање за јуриспруденција на човекот во ЕУ. Во толкувањето на општите принципи на правото на ЕУ опишано погоре, Европскиот суд на правдата веќе се има занимавано со прашањето дали се применуваат тие општи принципи кои се однесуваат на земјите-членки. Со пресудата во случајот Џонстон против Ројал Алстер Констабјулари (Johnston v Royal Ulster Constabulary ) дека правото на фер постапка беше еден од општите принципи на правото на ЕУ, во Кремцов против Австрија (Kremzow v Austria), ЕСП мораше да се одлучи дали една земја-членка треба да се обврзе да го примени принципот во однос на погрешна пресуда за убиство. Адвокатите на Кремцов тврдеа дека неговиот случај е во рамките на правото на ЕУ, со образложение дека со неговата погрешна пресудата и казната му било прекршено неговото право на слободно движење во рамките на ЕУ. ЕСП на ова одговори дека, со оглед на тоа што законите според кои Кремцов бил осуден не биле донесени за да се обезбеди усогласеност со правото на ЕУ, неговата несреќа спаѓа надвор од доменот на правото на ЕУ.
Може да се забележи дека, сепак, начинот на изразување во Кремцов, кој се однесува на „полето на примена на правото на ЕУ”, се разликува од начинот во Повелбата што се однесува на спроведувањето на правото на ЕУ. Сепак, изменетиот и дополнет појаснувачки меморандум издаден заедно со Повелбата во 2007 година, начинот на изразување кој се користи во Повелбата го опишува како одраз на преседанот на ЕСП.
Британскиот, чешкиот и полскиот протокол
Во преговорите што доведоа до потпишувањето на Договорот од Лисабон, Полска и Велика Британија обезбедија протокол во спогодбата кој се однесуваше на примената на Повелбата за фундаменталните права во нивните земји. Во октомври 2009 година водачите на ЕУ се согласија да го изменат протоколот за време на следниот договор за пристапување да ја вклучат и Чешката Република.
Протоколот содржи две значајни одредби. Првата –Член 1 (1)–ги спречува домашните судови во Полска и Велика Британија и судовите на ЕУ да утврдат дека „законите, регулативите или административните одредби, практики или активност” во земјите на кои се однесува, не се во согласност со Повелбата. Втората –Член 1 (2)–вели дека Насловот IV од Повелбата, кој содржи економски и социјални права, не создава права подлежни на правни мерки.
Сите три земји на кои се однесува протоколот или ќе се однесува, имаат различни причини за да преговораат за протоколот. Велика Британија првично беше против правно обврзувачката Повелба поради загриженост дека тоа ќе доведе до прилив на британски граѓани кои ќе се обратат до Европскиот суд на правдата во обид да ги остварат своите права од Повелбата во Велика Британија, и со зголемување на трошоците за бизнис. Иако британците ја прифатија правно обврзувачката Повелба за време на преговорите за неуспешниот Европски устав, тие преговараа за протокол за време на преговорите во Лисабон, кој, според тогашниот британски министер за Европа, ќе осигура дека Повелбата нема да ги прошири овластувањата на Европскиот суд на правдата над законот на Велика Британија.
Иако нивните проблеми со Повелбата поврзани со нејзиниот истакнат либерален став во врска со социјалните проблеми, во септември 2007 година полската влада посочи дека тие сакаат да бидат вклучени во Британскиот протокол. Кон крајот на 2009 година водачите на ЕУ ветија дека ќе го изменат протоколот, така што тој ќе се однесува на Чешката Република до таа мера да го убедат чешкиот Претседател Вацлав Клаус да го потпише Договорот од Лисабон. Клаус претходно изрази загриженост дека Повелбата ќе им овозможи на семејствата на Германците кои биле протерани од територија во рамките на денешна Чешка Република по Втората светска војна, да го изнесат протерувањето пред судовите на ЕУ, и тој побара да биде додадено изземање кон Лисабонскиот договор за решавање на прашањето. Чешкиот претседател потоа го потпиша договорот, иако протоколот кој го побара не беше поврзан со оној што на крајот му беше понуден. Може да се забележи дека никогаш не постоеле изгледи за правосилност на законите според кои германците биле протерани, Бенеш декретите.
Текстот на Повелбата
Текстот на Повелбата содржи околу 54 членови поделени во седум наслови. Првите шест наслови се занимаваат со суштинските права под насловите: достоинство, слободи, еднаквост, солидарност, граѓански права и правда, а последниот наслов се занимава со толкувањето и примената на Повелбата. Голем дел од Повелбата е врз основа на Европската конвенција за човекови права (ЕКЧП), од судската пракса на Европскиот суд на правдата и претходните одредби од правото на Европската Унија.
Песна за Повелбата
ЕУ се обиде да го подигне профилот на повелбата за граѓаните да станат повеќе свесни за нивните права, на пример со објавување на мини верзија на Повелбата на сите јазици на ЕУ. Европската агенција за фундаментални права (АФП), исто така, отвори тендер за избор на поет кој ќе ја претвори повелбата во песна долга 80 минути, со музика, танц и мултимедијални елементи. Ова беше, исто така, и за да се подигне свеста и да се поедностави законскиот текст на поразбирлив јазик. Меѓутоа, Вивиен Рединг, Европскиот комесар за правда, слобода и безбедност, му испрати писмо на директорот на АФП критикувајќи ја идејата врз основа на трошоците и достоинството, со што му наложи да се откаже од проектот.
XML
XML (англ. Extensible Markup Language = „проширлив означувачки јазик“) - наследникот на SGML, е едноставен, многу флексибилен означувачки јазик (форматирање) на текст, односно претставува множество на правила за енкодирање на документи. XML игра многу важна улога во размената на голема разноликост на податоци како на интернет така и на други места. XML e подмножество на SGML, наменето за да ја олесни примената на расчленувач - от во споредба со целосниот SGML-расчленувач, примарно за користење на WWW. XML додава неколку дополнителни ограничувања на SGML синтаксата како на пример не дозволува незатворени почетни и завршни ознаки.
По дефиниција XML документот e низа од знаци. Речиси секој допуштен Уникоден знак може да се појави во еден XML документ. Знаците коишто го прават XML документот се поделени на карактери за означување и карактери кои ги содржат самите податоци кои ни се потребни. Секоја низа од знаци која се користи за означување или започнува со „<“ и завршува со „>“ (се нарекува ознака, на пример <отсек>) или започнува со „&“ а завршува со „;“. Секоја друга низа од знаци која не наликува на претходноопишаната низа, ја претставува содржината на информацијата која се проследува со документот.
XML е јазик за означување сличен на HTML, дизајниран за опис на податоци, кои всушност и ги носи во себе. XML не е замена за HTML туку претставува негово дополнение. XML е предвиден да ги опишува податоците со задршка на тоа што се податоците, додека HTML е предвиден за приказ на податоци со задршка на тоа како тие ќе бидат прикажани. XML-ознаките не се предодредени. На корисникот му е оставен делот за инвентивност при користење на ознаките, т.е. корисникот сам си дефинира ознаки и ја прави структурата на документот. Наспроти ова ознаките кои се користат во еден HTML—документ и нивната структура е претходно утврдена. Авторите на HTML-документот може да користат само ознаки кои се зададени во HTML-стандардот. XML користи DTD (Document Type Definition = „задавање на документски тип“) или XML-шема за да ги опише податоците. Ваквиот XML е осмислен да биде самоопишувачки. XML е препорака на W3C. Тој е бесплатен и лесен за проширување. XML-документот не прави ништо. Тој се создава со цел за структурирање, зачувување и пренесување на информацијата.
Пример за XML
<pre style="color:red"> <предмет> <година>2011</година> <факултет>ФЕИТ</факултет> <семестар>Летен</семестар> <студии>Магистарски</студии> <име>Колаборативни сметачки системи</име> </предмет>
Од горе наведениот пример, за предметот се структурирани информации за која година се слуша, на кој факултет, кој семестар, кое ниво на студии, како е името на предметот. XML документот не прави ништо, само претставува информација која е обвиткана во XML-ознаките. Некој мора да напише парче програмски код кој ќе манипулира со овие податоци односно информации, програм кој ќе ги испраќа, прима и обработува овие податоци и сл.
XML е присутен насекаде, тој станува најупотребувана алатка за манипулација со податоци и податочно пренесување на информација. Брзото прифаќање на неговата употреба од страна на голем број на програмери се должи на тоа што тој не се врзува за конкретна подлога и е независна алатка за пренесување на информацијата, т.е. податоци во однос на примената на програмската и машинската опрема при градењето на саканиот програм.
Примена
Меѓу другото, XML наоѓа примена во: XHTML, XQuery, XSLT, XForms, XPointer, JSP, SVG, RSS, Atom, XML-RPC, Семантичка пајажина, SOAP и друго.
1867 во архитектурата
1867 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Катедрала Свети Владимир (Киев)
Катедралата Свети Владимир (украински: Патріарший кафедральний собор св. Володимира, руски: Кафедральный собор Святого Владимира или Владимирский собор) е катедрала која се наоѓа во центарот на Киев, Украина. Катедралата е една од најголемите знаменитости на градот и претставува мајка-црква на Украинската Православна црква, една од двете украински православни цркви.
Соборниот храм бил завршен во 1882 година, но целосно заедно со внатрешниот дел во 1896 година. Во текот на 1920 година, храмот бил оштетен во текот на Полско-советсската војна. По доаѓањето на советската власт, објектот избегнал рушење. До Втората светска војна, храмот служел како музеј на религијата и атеизмот. Моштите на Света Барбара, маченичка од 3 век, биле префрлени во манастирот Свети Михаил. Во периодот по војната, објектот останал еден од ретките места во СССР, каде туристите слободно можеле да ја посетат црквата. По распаѓањето на Советскиот Сојуз, започнал спор околу сопственоста на катедралата помеѓу двете главни православни цркви, Украинската православна црква под автономен статус на Москва, и Украинската Православна црква - Киевска патријаршија, која во крајна линија ја добила контролата над црквата.
Ден за обука
Ден за обука е американски филм од 2001 година (во жанрот криминалистичка драма), во режија на Антоан Фукуа. Главните улоги ги толкуваат: Итан Хоук и Дензел Вашингтон. За својата улога, Вашингтон ја освоил наградата „Оскар“ за најдобра машка улога, а Хоук бил номиниран во категоријата „најдобра споредна улога“.
Содржина
На својот прв работен ден како полицаец во одделот за наркотици во Лос Ангелес, младиот Хојт (го игра Хоук) поминува 24-часовна обука под водство на неговиот постар колега, искусниот детектив Херис (го игра Вашингтон). Во текот на обуката, Хојт полека сфаќа дека Херис не е онаков како што изгледа на прв поглед, а неговите методи на работа се морално неправилни.
Иван Пирис
Иван Родриго Пирис (роден на 10 март 1989 година) — парагвајски фудбалер, играч од одбраната на Монтереј и на парагвајската репрезентација.
Серо Портењо
Пирис помина 3 години како фудбалер на парагвајскиот гигант Серо Портењо, играјќи особено голема улога на патот на клубот кон полуфиналето на Копа Либертадорес 2011. Неговите импресивни перформанси привлекоа интерест за него од голем број на други клубови во светот, по што веднаш стана јасно дека ќе биде малку веројатно тој да остане во Серо Портењо. Пирис на крајот потпиша за бразилскиот клуб Сао Паоло за наводна сума од 2.000.000 €. Сепак, Сао Паоло купи дел од економските права на Пирис како и регистрација тој да може да игра за клубот за таа сезона, а другите права останаа во сопственост на прокси клубот Депортиво Малдонадо. Пирис потпишал за Сао Паоло на 19 јули 2011 година на 2-годишениот договор за заем.
Сао Паоло
Пирис им се придружи на неговите нови тимски колеги по Копа Америка 2011. Веднаш по трансферот потпретседателот на Сао Паоло зборуваше за неговата радост по потпишувањето на договорот со Пирис: "Веќе неколку месеци работиме тивко на доведувањето на овој играч и да се види дека работата е завршена успешно нè прави многу среќни", изјави тој за официјалното мрежно место на клубот. "Пирис е млад спортист кој има многу потенцијал. Тој дефинитивно ќе додаде одличен квалитет на нашата група." Својот прв погодок за тимот Пирис го постигна на 17 септември 2011 против екипата на Сеара, стрелајќи прецизно на минута пред крајот на првото полувреме во победата дома на неговиот клуб со 4-0.
Рома
На 1 август 2012 година, Пирис замина на заем во италијанскиот тим Рома за сума од 0.700.000 €, со опција за откупување комплетно на неговите права по крајот на сезоната 2012-2013 сезона за 4.000.000 €. Своето деби за Рома го направи во првото коло на Серија А против Катанија во натпревар што заврши без победник 2-2.
NGC 5794
NGC 5794 — спирална галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5794 се споменува и како UGC 9610, MCG 8-27-32, CGCG 248-27.
Откривање
Објектот е откриен на 13 мај 1830 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5794 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 5794 има привидни димензии од 1' х 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 55 м 53,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +49° 43' 33"".
Други поделби
Проучување на NGC 5794 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 53378. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 78; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3477. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 706.
Инсулински препарат
Кај инсулинската терапија за третирање на дијабетес кај човекот стојат на располагање различни инсулински препарати или подготовки. Оваа статија опишува како инсулинските препарати се произведени и како тие делуваат.
За хормонот инсулин види ја статијата за инсулин.
Раствори за инјекција
Најважниот вид на инсулински препарати се растворите за инјекции. Во продолжение се опишани видови на инсулин како раствори за инјекција, иако при производството на повеќето препарати присутни се меѓуформи, во кои инсулинот е во кристална форма. Овие меѓуформи имаат релевантност при развојот на препарати за инхалација, кои ќе бидат подолу опишани. Следниов опис на видовите инсулин е во хронолошки редослед.
Животински инсулини
Првите препарати на инсулин биле направени од панкреасот на животни. Овие препарати биле неколку децении единствен извор за произдвоство на инсулин.
Кучешки инсулин
Првите истражувања биле спроведени на кучиња, исто така и инсулинот користен при овие истражувања на почетокот бил производен од панкреасот на кучињата. Хемиската структура на кучешкиот инсулин е идентична со структурата на свињата, зајакот и кашалот (кит). Во терапијата кај луѓе кучешкиот инсулин нема значење.
Говедски инсулин
Првите инсулински препарати користени за лекување на луѓе биле направени од панкреас на домашно говедо. Белковинската структура на говедскиот инсулин се разликува од хуманиот инсулин на три места: на позиција Б30, наместо аминокиселината треонин се наоѓа аминокиселината аланин. Во ланецот А на позиција А8 стои аланин наместо треонин, а на позиција А10 стои валин наместо изолеуцин. ''Говедски инсулин ┌─────────┐ G-I-V-E-Q-C-C-A-S-V-C-S-L-Y-Q-L-E-N-Y-C-N │                      ┌─┘ F-V-N-Q-H-L-C-G-S-H-L-V-E-A-L-Y-L-V-C-G-E-R-G-F-F-Y-T-P-K-A''
Свински инсулин
Панкреасот на свињата бил вториот извор на екстракција на инсулин. Инсулинот од свињата се разликува од хуманиот инсулин во само една аминокиселина: во Б-синџирот на позиција Б30 стои аланин наместо треонин. Свински инсулин ┌─────────┐ G-I-V-E-Q-C-C-T-S-I-C-S-L-Y-Q-L-E-N-Y-C-N │                      ┌─┘ F-V-N-Q-H-L-C-G-S-H-L-V-E-A-L-Y-L-V-C-G-E-R-G-F-F-Y-T-P-K-A
Биотехнолошки произведени инсулини
Добивањето инсулин од животински органи има неколку недостатоци. Поради ова, се барале начини за биотехнолошко производство на инсулин
Хуман инсулин
Во 1976 година, научниците од Франкфурт, Рајнер Обермаер и Ролф Гајгер од компанијата Hoechst успеале за прв пат да модифицираат свински инсулин чија структура била хемиски иста со таа на човечкиот инсулин. Бидејќи свинскиот инсулин се разликува од хуманиот инсулин само во една аминокиселина, истражувачите ја замениле аминокиселината аланин за аминокиселината треонин. Името хуман инсулин во овој случај е малку збунувачко по тоа што тука не се работи за инсулин од панкреас на човек, туку за молекула која е хемиски идентична со онаа на луѓето. Во 1983 година, овој полусинтетички хуман инсулин за првпат бил изнесен на пазарот од компанијата Hoecht. Во 1979 година, научници од Франкфурт успеале да го изолираат генот за инсулин од човечки клетки користејќи рекомбинантна ДНК, да го клонираат во плазмиди и да го пренесат со помош на генски трансфер во микроорганизми како што се бактерии (ешерихија коли) или квасеци (Saccharomyces cerevisiae), така што во 1982 година постоела можноста со помош на овие генетски модифицирани организми да се произведат големи количини хуман инсулин без да се користи почетен материјал од свињи или говеда.
Во 1984 година, имајќи ги предвид можностите и ризиците од генетското инженерство, Министерството за животна средина на Хесен, Германија одбило да одобри дозвола за тестирање на производство на хуман инсулин со помош на бактерии. Дури во 1999 година компанијата Авентис (фирма произлезена од претходно споменатата фирма Hoechst) го донела хуманиот инсулин на пазарот во САД.
Хуманиот инсулин се разликува од свинскиот во една аминокиселина, додека од говедскиот се разликува во три аминокиселини.
Белковинска структура на хуман инсулин: Хуман инсулин ┌─────────┐ G-I-V-E-Q-C-C-T-S-I-C-S-L-Y-Q-L-E-N-Y-C-N │                      ┌─┘ F-V-N-Q-H-L-C-G-S-H-L-V-E-A-L-Y-L-V-C-G-E-R-G-F-F-Y-T-P-K-T
Инсулин со пумпа
Велосулин ® бил хуман инсулин развиен од Ново Нордиск специјално за употреба во инсулински пумпи. Наспроти препораката што се однесува на сите други препарати на инсулин за нивно чување во фрижидер, инсулинот во инсулинската пумпа мора да го задржи своето дејство неколку дена на собна температура. Овој инсулин бил направен генетски од рекомбинантна ДНК во квасецот Saccharomyces cerevisiae. Помошни супстанции: цинк хлорид, глицерол, м-крезол, динатриум хидроген фосфат дихидрат (како пуфер супстанција), натриум хидроксид и/или хлороводородна киселина (за прилагодување на pH вредноста), вода за инјектирање.
На почетокот на мај 2007 година, Ново Нордиск го повлекол Велосулин од пазарот. Како алтернатива за повлечениот инсулин, било препорачано пациентите да се префрлат на инсулински аналози со брзо дејство, бидејќи тие биле подобри за прилагодување и оптимална контрола на шеќерот во крвта и се докажале за доволно стабилни за користење во инсулински пумпи.
Аналози на инсулин
Поради ова, се правеле обиди да се добие инсулин, кој брзо преминува во активна форма со што неговото дејство би се приближило кон кривата на дејство на природниот инсулин. Аналозите на инсулин со кратко дејство стануваат побрзо достапни во организмот од нормалниот инсулин и затоа имаат пократко времетраење на дејство. Една од предностите наспроти нормалниот инсулин е елиминирање на потребата од закуски помеѓу оброците, кои честопати се неопходни кога се користи нормален инсулин со цел да се компензира ризикот од хипогликемија предизвикана од „надвиснување на инсулинот“ или прекумерен инсулин, неколку часа по главниот оброк.
Втор правец во истражувањето е развој на инсулински аналози кои имаат подолготрајно дејство отколку NPH-инсулинот (интермедиерен инсулин).
За постигање на целта, во двата правци се прават обиди преку модифицирање на молекуларната структура.
Инсулин лиспро
Инсулин лиспро (трговски марки Humalog ® и Liprolog ®) бил првиот инсулин за да се постигне оваа цел. На пазарот е изнесен во 1996 фодина од фармацевската компанија Lilly под трговското име Humalog ®, а од 2005 година се произведува и од компанијата Berlin-Chemie под трговското име Liprolog ®.
Во инсулин лиспро се разменети аминокиселините на позиција Б28 и Б29. Името лиспро се должи на новиот редослед на аминокиселините (лизин-пролин). Инсулин лиспро ┌─────────┐ G-I-V-E-Q-C-C-T-S-I-C-S-L-Y-Q-L-E-N-Y-C-N │                      ┌─┘ F-V-N-Q-H-L-C-G-S-H-L-V-E-A-L-Y-L-V-C-G-E-R-G-F-F-Y-T-K-P-T Производството се заснова на генетско инженерство од рекомбинантна ДНК. Како додатоци вклучени се: м-крезол, глицерол, натриум монохидроген фосфат, цинк оксид, вода за инјекции, натриум хидроксид или хлороводородна киселина за прилагодување на pH вредноста. Подготовката (препаратот) е одобрена за терапија со пумпа.
Инсулинот лиспро се транспортира побрзо преку поткожното масно ткиво и побрзо се распаѓа во одделни молекули. Ова резултира со побрз почеток на дејство, но и пократкотрајно дејство. Лекот е достапен на рецепт.
Инсулин аспарт
Од 1999 година па наваму фармацевската компанија Ново Нордиск го произведува својот брзоделувачки инсулински аналог под името NovoRapid ® (во некои земји, исто така, под NovoLog ®). На позиција Б28, пролинот е заменет со аспарагинска киселина (аспарт е изведено од аспартат што е ознака за депротонираната форма на аспарагинската киселина). Инсулин аспарт ┌─────────┐ G-I-V-E-Q-C-C-T-S-I-C-S-L-Y-Q-L-E-N-Y-C-N │                      ┌─┘ F-V-N-Q-H-L-C-G-S-H-L-V-E-A-L-Y-L-V-C-G-E-R-G-F-F-Y-T-D-K-T Се произведува со генетско инженерство од рекомбинантна ДНК во квасецот Saccharomyces cerevisiae. Адитиви: глицерол, фенол, м-крезол, цинк хлорид, натриум монохидроген фосфат, натриум хлорид, хлороводородна киселина и вода за инјекции.
Инсулин аспарт има скоро исто дејство како инсулинот лиспро, а има побрза апсорпција и побрзо распаѓање во единечни молекули (биолошки активни) отколку хуманиот инсулин.
NovoRapid е одобрен за употреба во инсулинска пумпа. Во есента 2006 година, Европската комисија го одобри и за инсулинска терапија кај бремени жени.
Инсулин глулизин
Инсулинот glulisin (трговско име Apidra ®) е брзодејствувачки инсулински аналог од фармацевската компанија Sanofi-Aventis, кој бил одобрен од Европската Комисија во септември 2004 година.
„Замената на аминокиселината аспарагин во позиција Б3 со аминокиселината лизин како и замената на лизин во позиција Б29 со глутаминска киселина во хуманиот инсулин доведува до побрза ресорпција кај инсулинот глулизин.“
„Apidra ® е првиот инсулин кај кој поради неговата структура (солен мост помеѓу глутамат Б29 и глицин А1) не е потребен цинк како стабилизатор. Ова е веројатно е основата за брзо и конзистентно дејство и доведува брза респорпција кај пациентите без разлика на нивниот BMI, што значи и кај слаби и кај адипозни дијабетичари или дијабетичари со прекумерна тежина " Инсулин глулизин   ┌─────────┐ G-I-V-E-Q-C-C-T-S-I-C-S-L-Y-Q-L-E-N-Y-C-N             │                       ┌─┘ F-V-K-Q-H-L-C-G-S-H-L-V-E-A-L-Y-L-V-C-G-E-R-G-F-F-Y-T-P-E-T Се произведува со генетско инженерство од рекомбинантна ДНК во Ешерихија коли. Адитиви се м-крезол, натриум хлорид, трометамол, полисорбат 20, хлороводородна киселина 36%, натриум хидроксид и вода за инјекции.
Одобрен е за користење во инсулинска пумпа. Дозволено е да се меша само со хуман NPH-инсулин. „Нема доволно искуство за употреба на Apidra кај бремени жени." (во упатството за употреба од 2004 година), „Внимание при употреба кај бремени жени“ (Европско одобрувње 2006 година). Во споредба со нормалниот хуман инсулин, инсулинот глулизин има побрз почеток на дејство како и пократкотрајно дејство.
Инсулин гларгин
Инсулинот гларгин, трговско име Lantus ®, е првиот инсулински аналог со долго времетраење на дејството. Произведен е од фармацевската компанија Sanofi-Aventis и е одобрен од Европската комисија во јуни 2000 година.
Инсулин гларгин е аналог на хуман инсулин со ниска растворливост во неутрален рН осег. Во киселиот pH раствор за инјекција тој е целосно растворлив (pH 4). По инјектирање во поткожното ткиво, киселиот раствор се неутрализира, што води до формирање на микропреципитати од кои постојано се ослободуваат мали количини на инсулин гларгин. Кај луѓето, во поткожното ткиво инсулинот гларгин е делумно разграден од карбокси-крајот на Б-синџирот со што настануваат два активни инсулински метаболити.
На позиција А21, аспарагинот е заменет со глицин, а Б-синџирот е продолжен со два аргинини. Инсулин гларгин ┌─────────┐ G-I-V-E-Q-C-C-T-S-I-C-S-L-Y-Q-L-E-N-Y-C-G │                      ┌─┘ F-V-N-Q-H-L-C-G-S-H-L-V-E-A-L-Y-L-V-C-G-E-R-G-F-F-Y-T-P-K-T-R-R Се произведува со генетско инженерство од рекомбинантна ДНК во ешерихија коли (вид К12). Адитиви: цинк хлорид, м-крезол, глицерол, хлороводородна киселина, натриум хидроксид, полисорбат 20 и вода за инјекции.