cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мостар
Мостар — град и општина во Босна и Херцеговина. Според прелиминарните податоци од пописот во 2013 година во Босна и Херцеговина, во Мостар живеат 113.169 жители. Мостар е најважниот град во регионот на Херцеговина, неговата културна престолнина, и центар на Херцеговско-неретванскиот кантон. Во градот поминува реката Неретва и е петти по големина град во земјата. Мостар своето име го добил по чуварите на мостот (mostari) кои во средниот век го чувале Стариот мост по текот на Неретва. Стариот мост, изграден од страна на Османлиите во 16 век, е еден од најпрепознатливите обележја на Босна и Херцеговина, и се смета за еден од најпознатите примери на исламската архитектура на Балканот.
Антички период
Територијата околу Мостар била населена уште од праисторијата. Во близина на градот биле принајдени над 150 предмети од ​​периодот на неолитот, бронзеното и железното време. При ископувањата биле откриени бројни гробници, оружје, како и монети. Во железното време се развила трговија со соседните населби.
Римски период
Во времето на Римското Царство, територијата околу градот била населена со илирски племиња. Административно таа припаѓала на римската провинција Далмација. Базиликата од 6 век, денеска во близина на периферијата на градот, најверојатно била седиште на епископот од Сарсентерум.
Средновековен период
Во текот на 6 и 7 век територијата на денешна Босна и Херцеговина била населилена од словенските племиња. За кратко време, во времето на цар Самуил, од крајот на 10 век до 1019 година, територијата на Херцеговина била вклучена во Самоиловото Царство, но по распаѓањето на царството Византијците повторно ја освоиле.
Во текот на 12 век било формирано Босанското Кнежевство кое од 14 век станало Кралство, вклучувајќи ја областа Херцеговина. Во 1463 година територијата на Босна паднала под власта на Отоманското Царство, а во 1482 година и територијата на Херцеговина.
Најстарите документи за градот Мостар датираат од првата половина на 15 век.
Отоманлиски период (1482-1878)
Во времето на османлиското владеење градот бил главен административен центар на Херцеговина. Во 1557 година започнала изградбата на Стариот мост од отоманскиот архитект Мимар Хајрудин и истиот бил завршен во 1566 година. . Во текот на следните два века градот значително се проширил додека бројот на населението било околу 10.000 жители.
Мостар се развивал како типичен провинциски град во рамките на Отоманското Царство. Во градот имало изградено чаршија, кое покажува дека се развивала трговската дејност. Во XVIII век бројот на населението се намалило и градот влегол во период на опаѓање. Во 1833 година станал седиште на новосоздадениот Херцеговски пашалак.
Австроунгарски период (1878-1918)
По востанието во Херцеговина од 1875-1878 година, кое го опфатило и градот Мостар, Босна била окупирана од Австроунгарија, додека во 1908 година била анексирана. За време на окупацијата, во 1881 година градот станал седиште на епископијата Мостар-Дувно. Официјално Босна и Херцеговина била во составот на Австроунгарија до 1918 година, кога станала составен дел од Кралството на Србите, Хрватите и Словенците, а од 1929 година - Кралство Југославија.
Исто како кај османлиското управување, и австроунгарското владеење оставило трајни траги во историјата на Мостар. Во овој период биле изградени многу згради во европски стил, но биле задржени и старите османлиски објекти. Во овој период била изградена главната улица на градот, позната денес како ул. „Маршал Јосип Броз Тито“, првата гимназија, наречена „Средношколски Мостар“ итн.
Југословенски период (1918-1991)
Од 1918 година градот Мостар бил вклучен во составот на Кралство Југославија. Во 1941 година Босна и Херцеговина била окупирана од германските војски и вклучена во составот на профашистката Независна Држава Хрватска. За време на ослободителните војни во 1941-1945 година, градот бил ослободен од партизаните на Јосип Броз Тито и во ноември 1945 година бил вклучен во составот на СФРЈ како федерална република.
По Втората светска војна во Мостар биле изградени фабрики за производство на вино и цигари. На реката Неретва биле изградени три брани: Грабовица, Салаковач и Мостар, како и неколку хидроцентрали. Пред распадот на Југославија во 1991 година градот бил меѓу главните индустриски, туристички, финансиски и културни центри на федералната република.
Босанска војна (1992)
По распадот на Југославија во периодот меѓу 1992 и 1993 година Мостар бил под деветмесечна воена опсада. Првото бомбардирање над градот било извршено од ЈНА на 3 април 1992 година и во следните недели поголемиот дел од градот паднал под контрола на ЈНА. Во одговор на окупацијата, Босанските Хрвати создале воена група, насочена против Југословенската армија, по кое дошло до крвави борби. Како одговор на хрватските напади, ЈНА ја разрушила католичката катедрала и епископската библиотека, каде што се чувале околу 50.000 книги. На 12 јуни 1992 година хрватските воени фракции успеале да ги одбијат силите на ЈНА надвор од границите на градот.
Во периодот од 1993 до 1994 година во Босна и Херцеговина беснеела граѓанска војна. За време на судирите загинале околу 200.000 луѓе, а бегалците биле над 2 милиони луѓе. На 9 мај 1993 година во Мостар Босанските Хрвати започнале операција против босанските муслимани, освојувајќи ја територијата од другата страна на реката Неретва.
Така западниот дел на градот бил под хрватски контрола. Хрватите започнале бомбардирања над источниот дел, предизвикувајќи голем број на човечки жртви. Многу културни и верски објекти во Мостар биле разрушени или оштетени. На 9 ноември 1993 година симболот на градот, Стариот Мост, бил разрушен од Босанските Хрвати. Тие го уништиле и српскиот православен манастир. На 25 февруари 1994 година огнот во градот бил прекинат. Во текот на војната загинале околу 2.000 луѓе во Мостар.
Босански период
Со Дејтонскиот договор од 21 ноември 1995 година бил ставен крај на граѓанската војна во Босна и Херцеговина. Во договорот било наведено дека земјата станува протекторат на меѓународната заедница, која се администрира од висок претставник избран од Европскиот парламент. Босна и Херцеговина била поделена на два ентитета - Република Српска, населена претежно со Срби, и Федерација Босна и Херцеговина, населена претежно со Хрвати и Бошњаци.
Градот Мостар бил вклучен во составот на Федерацијата на Босна и Херцеговина како седиште на Херцеговско-неретванскиот кантон. Во следниот период започнал процес на обнова на градот. Меѓународната заедница доделила 15 милиони долари за закрепнување на градот. Мостар е меѓу најпогодените градови од граѓанската војна.
Географија
Мостар се наоѓа на 17° 48' источна географска должина и 43° 20' северна географска ширина. Надморската височина во центарот на градот изнесува 80 m. Градското подрачје зафаќа површина од 1.100 км2. Низ градот тече реката Неретва, со притока Радобоља. Мостар е близу до планината Динара.
Во летните месеци, повремени температури над 40 °C не се невообичаени, со температен рекорд од 46,2 °C. Најстуден месец е јануари, со просек од околу 5 °C, а најтопол месец е јули, со просек од околу 26 °C.
Население
Мостар е град со најголем број на Хрвати во федерацијата. Како и во многу други градови, неговиот демографски профил бил значително променет по војната во Босна. Последниот попис бил спроведен во 2013 година, според кој биле регистрирани 105.797 жители, поделени по етнички групи: Хрвати (48,4%), Бошњаци (44,1%) и Срби (4,1%).
Образование
Мостар има голем број на различни образовни институции. Во градот работи Универзитет Мостар, Универзитет „Џемал Биједиќ“, Колеџ на Обединетиот свет, како и деветнаесет гимназии и дваесет и четири основни училишта. Гимназиите вклучуваат шеснаесет стручни училишта и три гимназии. .
Сите училишта во Мостар, основно и средно образование, се поделени со хрватска и федерална (неофицијално бошњачка) школска програма. Оваа етничка поделба на училиштата започнала во текот на првата година на војната во Босна. Денес, училишта во Мостар и во Босна и Херцеговина се место на меѓуетнички и меѓунационални конфликти. Делумен исклучок за поделеното образование е Гимназијата Мостар (исто така позната како „Стара Гимназија“), каде има заедничка училишна администрација и некои заеднички студентски курсеви.
Универзитетот Мостар е вториот по големина универзитет во земјата и единствениот универзитет на хрватски јазик во Босна и Херцеговина.
Култура
Во Мостар се наоѓаат следниве културни места:
Спорт
Фудбалот е еден од најпопуларните спортови во Мостар. Во градот се наоѓа и седиштето на фудбалските клубови Вележ и Зрињски, кои настапуваат во Првата фудбалска лига на Босна и Херцеговина. ФК Вележ Мостар своите домашни натпревари ги игра на стадионот Врапчиќи кој има капацитет од 5,294. ФК Вележ Мостар бил основан во 1922 година и како најголеми успеси ги има постигнато во сезоната 2005/06 кога бил шампион како дел од Босанската фудбалска лига. ХШК Зрински Мостар своите домашни натпревари ги игра на стадионот Зрински кој има капацитет од 25.000 гледачи. ХШК Зрински Мостар бил основан во 1905 година и како најголеми успеси ги има постигнато во сезоните 2004–05, 2008–09, 2013–14, 2015–16 година кога бил шампион како дел од Босанската фудбалска лига.
Друг популарен спорт во градот е кошарката. КК Зрински Мостар своите домашни натпревари ги игра на Арената Бијели брег која има капацитет од 1,000 гледачи. КК Зрински Мостар бил основан во 1992 година и како најголеми успеси ги има постигнато во сезоната 2004, како дел од Босанската кошаркарска лига кога станал шампион.
Личности
Градот е родното место на Алекса Шантиќ, Химзо Половина и Сергеj Барбарез.
Волшебнички свет (Хари Потер)
Полукрвни
Оние луѓе коишто се волшебници, но не потекнуваат од волшебничко семејство.
הארי פוטר - מונחים
Милан Арсов
Милан Арсов — македонски револуционер - анархист, член на Гемиџиите и еден од солунските атентатори.
Животопис
Милан Арсов е роден во Ораовец, тогаш во рамките на Османлиското Царство. Учел во Солунската машка гимназија „Св. Кирил и Методиј“ и Битолската машка егзархиска гимназија но не ги завршил.
Во Солун се запознал со анрахистичките идеи на Гемиџиите и станал дел од нив. Како таков учествувал во Солунските атентати во 1903 година.
Арсов е еден од четворицата преживеани гемиџии кој биле изведени пред специјален воен суд. Заедно со Павел Шатев, Георги Богданов и Марко Бошнаков е осуден на смрт, но казната била преиначена во доживотен затвор и тој, заедно со останатите атентатори, бил испратен на Фезан во Африка.
На 8 јули 1908 година во Мурзук починал од туберкулоза. Неговиот череп од страна на Павел Шатев и Георги Богданов бил вратен во Македонија.
IC 1352
IC 1352 — галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 27 март 1906 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1352 е од видот *2.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 11 ч 13 м 29,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +11° 27' 50".
Други поделби
Проучување на IC 1352 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Равне (Железники)
Равне (словенечки: Ravne) — населба во Општина Железники во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
NGC 2523A
NGC 2523A — спирална галаксија во соѕвездието Жирафа, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2523A се споменува и како UGC 4166, MCG 12-8-24, CGCG 331-26, KUG 0758+741.
Откривање
Објектот е откриен на 7 септември 1885 година од страна на Едвард Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2523A е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 2523A има привидни димензии од 2' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 4 м 8,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 74° 2' 53". Положбениот агол на објектот е во износ од 95°.
Други поделби
Проучување на NGC 2523A е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 22649. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 7; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4380. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 680.
Ростовски резерват на природата
Топографија
Резерватот на природата Ростов е сместен во јужниот дел на источноевропската рамнина во долината на реката Манич. Доминантна геолошка одлика на резерватот е езерото Манич-Гудило, резервоар на солена вода, кој е опкружен со сув, степски и полупустински пејзаж. Езерото е долго и тесно, и зафаќа дел од Манич меѓу Азиското и Каспиското Море. Оваа долга депресија е остаток од она што некогаш била морска врска меѓу Црното и Каспиското Море.
Клима и екорегион
Природниот резерват Ростов се наоѓа на Понтонскиот степски екорегион, регион со умерени пасишта, савани и грмушести предели, северно од Црното и Каспиското Море, меѓу реката Днепар и Уралските Планини.
Флора и фауна
Во непосредниот дел од резерватот теренот е покриен со степски, тревести растенија. Најшироко е распространета пченицата со полиња од синкаста трева. Во областите со повеќе солена почва се наоѓаат големи и комплекси заедници на халофити (растенија толерантни на сол). Во Цагаан-Хаг секторот се карактеристични екстремно солени мочуришта.
Резерватот е познат како заштитена зона на најголемото стадо на диви коњи во Европа. Птиците се најбројни животни по бројот на видови во резерватот. Во постојани жители се вбројуваат: малата рибарка, малиот корморан, розовогрбниот и кадравиот пеликан, езерскиот галеб, бувот, фламингото и разни видови од родот ибис. Во резерватот има регистрирано повеќе од 200 вида на птици, од кои 120 вида се гнездат во областа, а 63 вида се птици преселници.
Еколошки туризам
Меѓутоа како строг природен резерват тој е главно затворен за општата јавност. Научниците и екологистите можат да се договорат со менаџментот на резерватот за посети по одредени еколошки патеки.
Фамотидин
Фамотидин е лек кој го намалува создавањето на желудочна киселина. Се користи во третманот на пептичен чир, гастроезофагеална рефлуксна болест, и Золингер-Елисонов синдром. Се зема преку уста или интравенски. Дејството започнува до еден час по земање на лекот.
Спаѓа во групата на хистамински H2 рецепторни антагонисти.
Фамотидинот бил патентиран во 1979 година, а неговата медицинска употреба започнала во 1985 година. Достапен е како генерички лек.
1353 п.н.е.
1353 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1353. година пред новата ера, 353. од вториот милениум п.н.е., 53. од 14 век п.н.е. и четвртта од 1350-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4155 и 4156 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3397 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2407 и 2408 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 600 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1353 година се протега во 1283 и 1284, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1343 и 1344 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 810 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 2035 и 2034 исламска година пред хиџра.
Спанци
Спанци (Φανός, Фанос; до 1926 г. Σπάντσα, Спанца или Σπάντσι, Спанци ) — село во Леринско, Егејска Македонија, денес во општината Суровичево на Леринскиот округ во областа Западна Македонија, Грција. Населението брои 87 жители (2011).
Географија
Селото е сместено 32 км југоисточно од Лерин, 7 км западно од Суровичево и 3 км од Горно Врбени. Лежи во областа Сариѓол, во подножјето на планината Вич.
Праисторија
На 3 км јустоисточно од селото во месноста Ливада има остатоци од праисториска населба од неолитот и раното бакарно време. На рид половина километар источно од Спанци има и другоаа праисториска населба, исто така од бакарно време. Во месноста Тумба Ливада стојат остатоци од градба од византиско време.
Во Отоманското Царство
Во минатото селото било населено исклучиво со Македонци. Кон крајот на XVIII век Али-паша Јанински во Спанци и соседното Гулинци почнал да населува Турци-Јуруци кои со време го истиснале домородното македонско население. На крајот од XIX век Спанци е забележано како турско-ромско муслиманско село. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Спанци (Spantzi) имало 25 домаќинства со 67 жители Македонци, што е веројатно погрешен или мошне стар податок, од времето пред иселувањето на Македонците.
Во 1889 г. Стефан Верковиќ напишал за Спанци:
Според Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“), Спанци во 1900 г. имало 120 Турци и 60 Роми. Во следниот период во селото се доселиле две македонски семејства. Според српскиот географ Боривое Милоевиќ, пред Балканските војни Спанци се состоело од 25 турски и 2 македонски куќи.
Во Грција
По Балканските војни во 1913 г. селото е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Истата година во селото живееле 162 лица, кои во 1920 г. броеле 142. Во 1920-тите турското население е иселено во Турција по сила на Лозанскиот договор, а на нивно место се доведени грчки колонисти од Кавказ и Власи од Влашка Блаца, Кајларско. Подоцна во Спанци се доселиле уште македонски семејства од околните села. Во 1926 г. селото е преименувано во Фанос. Така, во 1928 г. Спанци повторно станало мешана населба, овојпат со македонско, влашко и грчко доселеничко население — вкупно 122 жители.
Раиса Горбачова
Раиса Максимовна Горбачова (Раиса Максимовна Горбачёва; 5 јануари 1932 година - 20 септември 1999 година) — руска активистка која била сопруга на советскиот водач Михаил Горбачов. Таа собирала средства за зачувување на руското културно наследство, негување на нови таленти и програми за третман на рак на крв кај децата.
Живот и работа
Раиса Максимовна Титаренко е родена во градот Рубцовск во Алтајскиот Крај во Сибир. Таа била најстарата од трите деца на Максим Андреевич Титаренко, железнички инженер по потекло од Чернгов во Украина и неговата сибирска сопруга, Александра Петровна Порада, по потекло од Веселојарск. Детството го поминала на планината Урал, а со идниот сопруг се запознала додека студирала филозофија во Москва. Дипломирала на Државниот педагошки институт во Москва и кратко предавала на Државниот универзитет во Москва. Тие се венчале во септември 1953 година и по дипломирањето се преселиле во родниот регион на нејзиниот сопруг Ставропол во јужна Русија. Таму, таа предавала марксистичко-ленинистичка филозофија и ја бранела својата теза за истражување на социологијата за животот на колхозите. Таа во 1957 година го родила нивното единствено дете Ирина Михајловна (брачно име: Вирганскаја; Ирина Михайловна Вирганская). Кога нејзиниот сопруг се вратил во Москва како функционер на Советската комунистичка партија, Горбачова зазела работно место како предавач на Државниот универзитет во Москва. Таа ја напуштила функцијата кога нејзиниот сопруг станал лидер на Советскиот Сојуз во 1985 година. Нејзините јавни настапи покрај нејзиниот сопруг како прва дама биле новина дома и отишле далеку во хуманизирањето на имиџот на земјата. Таа била една од ретките жени на лидер на комунистичката партија која имала висок сопствен јавен профил.
На 1 јуни 1990 година, Горбачова ја придружувала првата американската дама Барбара Буш на колеџот Велесли во Масачусетс. Двете жени зборувале за улогата на жените во современото општество. Сите американски ТВ мрежи ги покриле во живо. Настаните од Советскиот удар во 1991 година, кои се обиделе да го симнат нејзиниот сопруг од власта, оставиле траен белег на Горбачова. Политичките превирања што следувале ги турнаа Горбачовите во сенка.
Смрт и наследство
Во 1989 година, по личното обраќање на професорот Румјанцев и други, Горбачова придонела 100 000 долари во добротворната организација „Меѓународно здружение на хематолози на светот за деца“. Оваа и понатамошните донации собрани од двајцата Горбачови помогнаа да се купи опрема за банки за крв и да се обучат руски лекари во странство.
Горбачова доживеала мозочен удар во октомври 1993 година. Како и да е, во 1997 година таа го основала Клубот на Раиса Максимовна, чија цел е да се галванизира учеството на жените во политиката. Таа исто така работела на подигнување на свеста за детските проблеми (таа често ги поздравувала младинските делегации во Кремљин кога нејзиниот сопруг не можеше да биде присутен).
Во јули 1999 година, таа била дијагностицирана со леукемија од Институтот за хематологија РАМС. Набргу потоа, таа отпатувала со сопругот и ќерката во Минстер во Германија на лекување во медицинската клиника на универзитетската болница во Минстер. Таа се лекувала два месеци под надзор на професорот Томас Бухенер, водечки хематолог. Сепак, таа починала на 20 септември на 67 годишна возраст. Нејзиното тело било вратено во Русија и беше закопано на гробиштата Новодевичи во Москва.
Во 2006 година, нејзиното семејство ја основала фондацијата „Раиса Горбачова“, која собира пари за поддршка на оние со рак.
ПУ „Св. Климент Охридски“ - Самоков
'''Основно училиште „Св. Климент Охридски“ (официјално: Подрачно основно општинско училиште „Св. Климент Охридски“ - Самоков; скратено: ПООУ „Св. Климент Охридски“''') — подрачно основно училиште во селото Самоков, составен дел на истоименото училиште од градот Македонски Брод.
Училиштето е именувано по македонскиот светец и просветител Свети Климент Охридски.
Местоположба
Објектот на училиштето се наоѓа во самото село Самоков, на почетокот од некогашниот општински центар на поранешната истоимена општина.
Настава
Во училиштето се изведува настава од прво до петто одделение и наставата се изведува единствено на македонски наставен јазик.
Острец
Острец — село во Општина Битола, во околината на градот Битола.
Историја
Во XIX век селото било дел од Битолската каза на Отоманското Царство.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Острец живееле 550 жители, сите Албанци.
Населението на селото изнесува 229 жители, од кои 228 Албанци и 1 останат.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живеел 161 жител, од кои 154 Албанци и 7 лица без податоци.
Родови
Острец е албанско село.
Родови во селото се: Суљај (6 куќи) доселени се од областа Мат во северна Албанија, го знаат следното родословие: Бесим (жив на 30 г. во 1950-тите) Мурат-Шемшедин-Сали-Зеќир-Суљо, основачот на родот кој се доселил; Балај (10 куќи), Матај (5 куќи), Чилафај (5 куќи), Ликај (5 куќи), Љоцај (5 куќи), Таилар (5 куќи),    Етемај (5 куќи), Оџалар (3 куќи), Маљолар (3 куќи), Меметолар (3 куќи) и Асанај (4 куќи) доселени се исто така од областа Матија, во родот Балај се знае следното родословие: Ајдар (жив на 31 г. во 1950-тите) Зеќир-Авмет-Раман-Бала, се доселил таткото на Бала; Дардаси (8 куќи) доселени се од селото Дарда во Љура, го знаат следното родословие: Адем (жив на 74 г. во 1950-тите) Реџеп-Адем-Ибраим, кој се доселил.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 156 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 210 гласачи.
Иселеништво
Населението мигрира во Битола, Турција, околните села, Австралија, САД, Канада, Германија и други земји во светот.
Грос Наундорф
Грос Наундорф — село и поранешна општина во округот Витенберг, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јануари 2011, е дел од градот Анабург. Општината припаѓала на заедницата на општини Анабург-Претин.
Географија
Грос Наундорф се наоѓа 11 километри јужно од Јесен.
Економија и сообраќај
Сојузниот автопат (Bundesstraße) B 187 води од Витенберг до Јесен е околу 12 километри оддалечен.
Космос-887
Космос-887 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 28 декември 1976 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 810 килограми. Космос-887 бил военoнавигациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 104,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1016 км, а најмалото на 951.
Масеру
Масеру е главниот град на јужноафриканската држава Лесото и центар на округот Масеру. Масеру се наоѓа на реката Каледон на границата со Јужна Африка. Градот има население од околу 227.880 жители. Овој град бил основан како полициски логор и бил именуван како град откако Лесото потпаднал под британска управа во 1869 година. Кога државата стана независна во 1966 година, Масеру бил именуван како главен град.
Збратимени градови
Масеру е збратимен со:
Х македонски конгрес
Десеттиот македонски конгрес на македонските друштва во Бугарија со својата работа започнал на 28 јули 1902 година во Софија.
Заседание
Со посебно окружно бил објавен списокот на друштвата кои можеле да учествуваат и да испратат делегати.
Како приврзаници на ТМОРО присуствувале: Никола Наумов, Тома Карајовов, Борис Сарафов, Пејо Јаворов и други.
Од друга страна пак Софиското друштво добило задача да ги организира непоканетите друштва.
Врховниот комитет за да се осигура дека нема да присуствуваат непожелните друштва, внимателно ги проверувал полномоштвата кои ги испаратил и тоа одзело неколку дена.
Истовремено непризнаените друштва се организирале за да го усогласат ставот кон Иван Цончев. Притоа Борис Сарафов сакал да се пробијата со кама и револвер, што било одбиено од Ѓорче Петров, притоа опозициските делегати решиле да учествуваат на конгресот.
Работа
Конгресот ги разгледал односите помеѓу ТМОРО и Врховниот комитет Врховен македонско-одрински комитет, притоа било истакнато дека ТМОРО не е во состојба да го снабди населението во Македонија со оружје и да крене револуција и било осудено Задграничното претставништво на организацијата.
Гоце Делчев одбил да зборува на конгресот, бидејќи не им било допуштено на сите делегати да присуствуваат. Конгресот го повикал да даде образложение за неговото држење, на што Делчев одговорил писмено, притоа до конгресот се обратил како:
На тој начин сакал конгресот да го сведе на ниво на собрание и да го доведе во прашање неговиот легитимитет, и притоа истакнал:
Објаснувањата дополнително ги дал задграничниот претставник Димитар Стефанов. Од своја страна тој обвинил дека Врховниот Комитет има завојувачка тенденција кон ТМОРО. Во истиот контекст се изјасниле и Никола Наумов, Пејо Јаворов, Тома Карајовов и Борис Сарафов.
Епилог
Бидејќи опозицијата била слаба, таа решила да го напушти конгресот, а на него останале 41 делегат.
Тие за претседател го избарале повторно Стојан Михајловски и Иван Цончев за потпретседател. По конгресот Врховниот комитет продолжил со своите провокации во Македонија
1354 п.н.е.
1354 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1354. година пред новата ера, 354. од вториот милениум п.н.е., 54. од 14 век п.н.е. и петта од 1350-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4154 и 4155 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3396 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2406 и 2407 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 601 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1354 година се протега во 1282 и 1283, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1342 и 1343 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 811 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 2036 и 2035 исламска година пред хиџра.
IC 1353
IC 1353 — галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1353 се споменува и како NPM1G +11.0269.
Откривање
Објектот е откриен на 27 март 1906 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1353 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 16,5 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 17,3 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. IC 1353 има привидни димензии од 0,4' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 11 ч 13 м 34 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +11° 27' 23". Положбениот агол на објектот е во износ од 80°.
Други поделби
Проучување на IC 1353 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1393913.
Димитар Мечев
Димитар Мечев, познат под прекарот Диме Мечето, — македонски револуционер - анархист, член на Гемиџиите и учесник во Солунските атентати.
Животопис
Димитар Мечев е роден 1870 година во Велес, тогаш во Османлиското Царство. Основно образование завршил во родниот град, а школувањето го продолжил во Солун во тамошната машка гимназија „Св. Кирил и Методиј“.
Во оваа гимназија се запознал со анархистичките идеи и станал член на Гемиџиите.
Како таков учествувал во Солунските атентати во 1903 година. На 28 април (нов стил) Мечев, Илија Трчков и Милан Арсов извршиле атентат на железничката линија Солун - Цариград, при што од експлозијата биле оштетени локомотивата и неколку вагони, но од патниците немало повредени.
Следниот ден, Мечев и Илија Трчков се обиделе да го кренат во воздух резервоарот во фабриката за осветлување, но не успеале бидејќи стражарот ги избркал. Потоа, Мечев и Трчков се разделиле, а Мечев фрлил неколку бомби пред хотелот Египет. По атентатите Мечев и Трчков се вратиле во својот стан и од таму почнале да фрлаат бомби врз турската војска. Откако фрлиле 50-60 бомби се самоубиле за да не бидат фатени од турските власти.
Вечна младост
Вечна младост е концепт на човечка физичка бесмртност без стареење. Овој поим за младост е во спротивност со депресијата на стареењето, наместо со одредена возраст на човечкиот животен век. Вечната младост е честа појава во митологијата и е популарна тема во фикцијата.
Религија и митологија
Вечната младост е одлика на жителите на рајот во абрахамските религии.
Хиндусите веруваат дека Ведиците и пост- Ведските риши достигнале бесмртност, што подразбира можност за промена на возраста на телото, па дури и обликот по своја волја. Ова се некои од сидите во Јогата. За Маркандеја се вели дека секогаш останува на 16-годишна возраст.
Разликата помеѓу вечниот живот и поспецифичната вечна младост е повторлива тема во грчката и римската митологија. Митот за барање на благодет за бесмртност од Бог, но заборавање да се побара вечна младост се појавува во приказната за Титонус. Слична тема се наоѓа во Овидиј во врска со кумајскиот сибил.
Во нордиската митологија, Исун е опишан како обезбедување на боговите јаболка кои им даваат вечна младост во Прозата Еда од 13 век.
Теломери
ДНК на поединецот игра улога во процесот на стареење. Стареењето започнува дури и пред раѓањето, веднаш штом клетките почнат да умираат и треба да се заменат. На краевите на секој хромозом има повторувачки низи на ДНК, теломери, кои го штитат хромозомот од спојување со другите хромозоми и имаат неколку клучни улоги. Една од овие улоги е регулирање на клеточната делба со дозволување на секоја клеточна делба да отстрани мала количина генетски код. Отстранетата количина варира во зависност од типот на клетката што се реплицира. Постепената деградација на теломерите ја ограничува поделбата на клетките на 40-60 пати, позната и како граница на Хајфлик. Откако ќе се достигне оваа граница, повеќе клетки умираат отколку што може да се заменат во истиот временски период. Така, наскоро по достигнувањето на оваа граница, организмот умира. Важноста на теломерите сега е јасно очигледна: продолжете ги теломерите, продолжете го животот.
Сепак, студија за компаративната биологија на теломерите кај цицачите посочи дека должината на теломерот корелира обратно, наместо директно, со животниот век и заклучи дека придонесот на должината на теломерот во животниот век останува контроверзен. Исто така, скратувањето на теломерот не се случува со возраста во некои постмитотични ткива, како што е мозокот на стаорец. Кај луѓето, должината на телемерите во скелетните мускули останува стабилна од 23-74 години. Кај бабунските скелетни мускули, тој се состои од целосно диференцирани пост-митотични клетки, помалку од 3% од мионуклеусите содржат оштетени теломери и овој процент не се зголемува со возраста. Така, скратеното теломер не се чини дека е главен фактор во стареењето на диференцираните клетки на мозокот или скелетните мускули.
Истражувањата покажаа дека 90 проценти од клетките на ракот содржат големи количини на ензим наречен теломераза. Теломеразата е ензим кој ги надополнува дотраените теломери додавајќи бази на краевите и со тоа го обновуваме теломерот. Една канцерогена клетка во суштина го вклучи генот на теломеразата и ова им овозможува да имаат неограничена количина поделби без да се истрошат теломерите. Други видови на клетки кои можат да ја надминат границата на Хајфлик се матичните клетки, фоликулите на косата и герминативните клетки. Ова е затоа што тие содржат зголемени количини на теломераза.
Филантропија
„Губењето на младоста“ или процесот на стареење е одговорен за зголемување на ризикот кај поединци кај многу болести, вклучувајќи рак, Паркинсон, Алцхајмерова болест и други. Како резултат, во последниве години, многу единки со нето вредност донираа големи количини на пари за иницијативи кон научно истражување на самиот процес на стареење или терапии за забавување или пресврт на процесот на стареење. Меѓу овие луѓе спаѓаат Џеф Безос, Реј Курцвеил, Питер Тиел, Обри де Греј, Лери Елисон, Сергеј Брин, Дмитриј Ицков, Пол Гален, и Марк Цукерберг.
Катарска кујна
Катарската кујна е главно составена од традиционалната арапска кујна. Мачбус, оброк кој содржи ориз, месо и зеленчук, е националното јадење на Катар, обично направено со јагнешко или пилешко месо, кое е бавно варено за да му даде повеќе длабочина на вкусот. Морската храна и урмите се главен дел од исхраната на граѓаните во Катар. Многу од катарските јадења се прават и во други држави во регионот, бидејќи споделуваат многу заеднички одлики, но на некои од јадењата им се дадени различни имиња или користат поразлични состојки.
Еден поборник за важноста на кулинарското наследство на Катар е готвачот Нур Ал Мазроеи, кој умее да ги прилагоди традиционалните рецепти за да вклучи вегански и алтернативи без глутен.
Традиционални мешавини на зачини од Катар
Зачините имаат многу важна улога во Катарските јадења и општо во арапското готвење. Готвачите се грижат да ги набават најквалитетните зачини и да ја зачуваат нивната свежина.
Мешавината Бизар
Бизар е комбинација од црн пипер, семки од коријандер, стапчиња цимет, каранфилче, сушен ѓумбир, цел кардамом, сушено црвено чили и стапчиња од куркума. Зачините прво се мијат, а потоа се сушат на сонце, по што се мелат и се мешаат.
Мешавина Даќу
Ова е мешавина направена од црвено чили, но вклучува печена и мелена пченица, печени и мелени семиња од ким, печени и мелени семки од сусам, семе од коријандер, мелено и суво црвено чили, чешниња лук и сол.
Мешавина Хисо
Оваа мешавина вклучува сушен ѓумбир, стапчиња цимет, семки од кардамон, цел црн пипер, стапчиња од куркума и семки од ким.
Катарски мачбус
Мачбусот е јадење кое се состои од ориз, месо, кромид и домати, заедно измешани со многу зачини. Ова јадење е локалната варијација на кабса.
Кабса
Содржи ориз, месо и зеленчук зачинети со разни видови на зачини. Ова јадење е слично на бирјани или пилаф.
Гузи
Гузи е печено јагнешко месо кое се служи врз ориз. Се нарекува и шуваа.
Харис
Харис е јадење направено од мелено семе од пченица, мешано со сало (гхи). Обично се додава само сол и вода, а може да се подготви и со пилешко или месо.
Џариш
Џариш е дробена пченица која се подготвува со разновидно месо.
Кобс ргаг
Кобс ргаг е тенок рамен леб кој се прави од брашно, вода и сол, а се користи и во други јадења, најчесто со јадењето тарид.
Тарид
Тарид е составено од кобс ргаг и супа, заедно со зеленчук и пилешко месо.
Арапско кафе
Кафе сварено од темно печени зрна кафе зачинето со кардамон и послужено со урми.
Карак
Карак, познат и како „чај со млеко“ или „чаи млеко“, е светло портокалов пијалок со кардамон, шафран и шеќер. Тоа е чај кој е збогатен со повеќе зачини, заедно со испарено млеко.
Лугаимат
Состојките кои што се користат за создавање на ова слатко панирано пециво се брашно, млеко, путер, шеќер, шафран и кардамон. По пржењето, десертот е подготвен за послужување и врз него се прелива мед или сладок сируп.
Кабис
Кабиите се урми без семки, натопени во вода и комбинирани со печено брашно или измешани со шеќер, масло, путер, шафран, кардамон и розова вода.
Асида
Асида е едноставен десерт што се прави со брашно, масло и шеќер.
Балалет
Balaleet се тестенини варени со шеќер, цимет, шафран и кардамон. Тестенините често се служат со омлет врз нив.
Саго
Саго е сладок желатински пудинг зачинет со шафран и кардамон. Оригиналниот рецепт е создаден од Мохамед Фати, египетски научник.
Наводи
<references group="" responsive="1">
NGC 4965
NGC 4965 — спирална галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4965 се споменува и како ESO 443-70, MCG -5-31-36, UGCA 326, AM 1304-275, IRAS 13044-2757.
Откривање
Објектот е откриен на 5 мај 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4965 е од видот SBcd. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,9 m/лм2. NGC 4965 има привидни димензии од 2,4' х 2'.
Други поделби
Проучување на NGC 4965 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 45437. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 370; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6711. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 82.
Љупчо Балкоски
Љупчо Балкоски (роден на  година во Струга) —  македонски политичар.
Животопис
Љупчо Балкоски е роден на година во Струга. Дипломирал на Архитектонскиот Факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје.
Во периодот од 1992 до 1999 година бил вработен во градежното претпријатие „БАЛКО Инженеринг“. Во периодот од 1999 до 2000 година ја извршувал функцијата Главен републички инспектор за урбанизам и градежништво при Министерство за транспорт и врски.
Во периодот од 28 јули 2000 година до 1 ноември 2002 година ја извршувал функцијата Министер за транспорт и врски на Република Македонија. По поразот на ВМРО-ДПМНЕ на Парламентарните избори во 2002 година, Љупчо Балкоски станал пратеник. Во периодот од 2003 до 2004 година бил член на Извршниот комитет на ВМРО-ДПМНЕ, и член на ИК на ВМРО-НП по нејзиното основање, во периодот од 2004 до 2010 година, додека денеска е Генерален секретар на ВМРО-НП.
NGC 7287A
NGC 7287A — спирална галаксија во соѕвездието Водолија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7287A се споменува и како ESO 602-20A.
Откривање
Објектот е откриен на 1886 година од страна на Франк Милер, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7287A е од видот SB0. Видливиот сјај со голо око изнесува 15 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 m, додека површинскиот сјај изнесува 11,8 m/лм2. NGC 7287A има привидни димензии од 0,3' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 28 м 48,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -22° 12' 8". Положбениот агол на објектот е во износ од 162°.
Други поделби
Проучување на NGC 7287A е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 68960. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 347; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6391. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1172.
Селца (Железники)
Селца (словенечки: Selca) — населба во Општина Железники во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
Туберозна склероза
Туберозна склероза или туберозна склероза комплекс (скратено TSC) — ретка мултисистемска автосомно доминантна генетска болест која предизвикува не-канцерозни тумори да растат во мозокот и на други витални органи како што се бубрезите, срцето, црниот дроб, очите, белите дробови и кожата. Комбинација на симптоми може да вклучува напади, интелектуална попреченост, застој во развојот, проблеми во однесувањето, абнормалности на кожата, заболувања на белите дробови и бубрежни заболувања.
TSC е предизвикана од мутација на кој било од двата гени, TSC1 и TSC2, кој ги кодира белковините хамартин и туберин, соодветно, со мутација на TSC2 кои учествуваат во поголемиот дел, имаат тенденција да предизвикаат потешки симптоми. Овие белковини дејствуваат како потиснувачи на растот на туморот, агенси што го регулираат размножувањето и диференцијацијата на клетките.
Прогнозата е многу варијабилна и зависи од симптомите, но очекувањата да се остане во живот се многу нормални за многумина.