cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Градовци
Стопанство
Иако Градовци има многу мал број на постојани жители, сепак на неговиот атар постојано се одвиваат многу активни и живи стопански, односно земјоделски дејности, од страна на поранешни иселени жители и нивните потомци кои живеат во Станица Зелениково и сѐ уште ги поседуваат и обработуваат своите имоти. Во основа селото има полјоделско-шумарска функција. Поволната стопанска одлика се огледува во тоа што положбата мма селото е таква што на ридовите се наоѓаат ниви, а на планинската падина се наоѓаат шуми и пасишта .На нивите кои се наоѓаат на падините на доловите од двете страни на патот од Зелениково и кои се во целост обработени, се застапени полјоделството, градинарството и лозаро-овоштарството. Од полјоделството најзастапено е одгледувањето на житата: пченица, јачмен, 'рж, пченка, потоа градинарските култури кои се одгледуваат на отворено како што се: доматите, пиперките, краставиците, кромидот, лукот, марулата, тиквата, а во прилично голема мерка се застапени и лозјата и овоштарниците како што се јаболка, круши, сливи, цреши, вишни, кајсии, ореви. Поради одличните услови кои ги нуди грмушестата шума од сточарството најзастапено е одгледувањето на кози, чие млеко се преработува во млекарницата во Зелениково, а во многу мал дел се одгледува и крупниот добиток (крави), додека стадата овци ретко се среќаваат на напасување, најчесто од овчари од други краишта. Во голема мерка развиени се и шумарството, односно сечењето дрвја (бука) за огрев, пчеларството и производството на мед, собирањето и сушењето на планински чај, билки и печурки. Во минатото во Градовци сточарството, односно одгледувањето овци и кози било најглавното занимање, при што се произведувало многу млеко, урда и масло во трлата околу селото, а бројот на кози во 1948 година достигнал 3000 глави. И покрај тоа што целото население се занимавало со земјоделство, житото не стасувало за прехрана преку целата година, дел од населението се занимавало со работа на железничката пруга или надничарење во Скопје. До втората половина на XVI век селаните произведувале ќумур и корита од дрвјата во бројните шуми, кои ги продавале во Скопје и Велес од каде што купувале пченка за прехрана. Во поново време во селото се развиени и туризмот и рекреацијата, преку бројните извидници кои го посетуваат извидничкиот дом во селото или планинарите кои ги користат добро обележаните планинарски патеки кои минувајќи низ селото водат кон планината Китка.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Градовци живееле 400 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Градовци имало 280 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Статистички селото по шеесеттите години бележи огромен пад на бројот на населението, бидејќи во 1961 тоа броело 513 жители, а во 1994 опаднало на само 14 жители, сите Македонци.
Според пописот од 2002 година, во селото Градовци живееле, само 2 жители, Македонци.
Сепак бројните некогашни жители на ова село иселени во блиската населба Станица Зелениково кои сѐ уште имаат куќи и имоти, во летниот, пролетниот и дел од есенскиот период го посетуваат селото на подолготрајни престои, при што тоа достигнува и до 80 и повеќе привремени жители. Неколкумина поранешни претежно повозрасни жители, пензионерските денови ги минуваат во селото, останувајќи постојано преку целата година да живеат во него.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 252 жители, од кои 233 Македонци, 1 Албанец, 10 Срби и 8 лица без податоци.
Родови
Според истражувањата од 1951 година, родови во селото:
Личности
Личности родени во Градовци:
Општествени установи
Во селото Градовци постои и работи извиднички дом. Тој е сместен во зградата на некогашното училиште и со него управува извидничкиот одред "Браќа Миладиновци" од Скопје. Извидничкиот дом располага со соби и легла во кои може да се преспие, кујна, а во неговиот двор може и да се кампува во шатори. Тој е често посетуван од извидници кои таму одржуваат смотри и натпревари, како и од планинари и велосипедисти.
Редовни настани
Црковни и селски слави се Ѓурѓовден и Илинден, според патроните светци на селските цркви. Првата слава населението ја празнува три дена, додека завештание е Св. Атанасиј кога селаните кај црквата Св. Ѓорѓи колат заедничка жртва (бел овен од една година).
Иселеништво
Бројот на иселеници од селото Градовци е голем. Поодамнешни иселеници кои се иселиле поради неподносливата работа на пренесување дрва со добиток за барутаната во Јурумлери, се забележани во скопските села Горно Лисиче, Драчево, Таор, Ново Село (Зелениковско), блиското Зелениково и градот Скопје. Во периодот на шеесеттите години на XX век речиси целото население се иселило во Станица Зелениково и Зелениково и дел во градот Скопје, а подоцна дел од нив се иселил и во странство во Австралија, Германија и САД.
Зомерланд
Зомерланд (Sommerland) — општина во округот Штајнбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Финале на Купот на УЕФА во 1983 година
Финале на Купот на УЕФА 1983 — финале на Купот на УЕФА во сезоната 1982-83, во кое учествувале екипите на Андерлехт и Бенфика. Првиот натпревар се одиграл во Брисел на 4 мај 1983 година и во него домашниот состав на Андерлехт славел со 1-0. Возвратниот натпревар се одиграл во Лисабон на 18 мај 1983 година и истиот завршил без победник и резултат 1-1. Со вкупен резултат 2-1 од двата натпревара, екипата на Андерлехт ја освоила првата титула во ова натпреварување.
Црвеногушеста треперка
Црвеногушестата треперка е мала врапчевидна птица од семејството на тресиопашките (Motacillidae), родот на треперките (Anthus); која се размножува претежно во северниот дел на Европа и Азија, и е проширена кон северна Алјаска. Таа е птица преселница на долги растојанија која зимува во Африка и југоисточна Африка и на западниот брег на САД.
Црвеногушестата треперка е долга 14-15 см и е незабележлива на земја, со кафеави и бели линии одозгора, и црни линии на белиот долен дел. Во сезоната на парење овие птици се одликуваат со циглацрвеното лице и грло. Летот ѝ е силен и директен. Пеењето се јавува главно во текот на летот, а потоа сè помалку и пократко на земја или на гранките. На почетокот тоа се последователни звуци слични на шумската треперка кои завршуваат со трилови и крескања. Звучи како: циви-циви-циви-циви-висс-висс-висс-твисс-висс-висс-цирр. Често на почетокот пеењето е остро, а потоа растегнато псии или ции. Во лет испушта тивко чуп.
Живеалиштето на црвеногушестата треперка се отворените предели, вклучувајќи ги и планините, мочуриштата и тундрите. Гнездото го поставува на земја меѓу густата вегетација при крајот на мај. Несе 4-7, најчесто 5-6 јајца. Инкубацијата трае 10-13 дена и ги лежи само женката. Пилињата се осамостојуваат по 9-14 дена. Исхраната се состои од разни безрбетници, но јаде и семиња.
Holy Blood
Holy Blood е украински блек метал бенд, основан 1999 г. во главниот град Киев. Бендот е значаен по тоа што е еден од ретките од овој жанр кој ги промовира христијанските вредности. Потпишани се од страна на продуцентската куќа Бомбворк Рекордс и се призната група во светски рамки без оглед на нивната определба да останат анонимни. Досега имаат издадено четири студиски албуми, а текстовите во нивните песни се на украински и руски јазик.
По формирањето во 1999 г. членовите првично имале замисла Holy Blood да биде бенд кој би изведувал хардкор панк музика. По промената во поставата 2001 г. тие стилски се пренасочиле кон дет метал жанрот. Вокалистите Фјодор Бузилевич и Вира Књажева се земале истата година, а во 2002 излегол првиот нивни студиски албум насловен како Талкачот (Странник). Овој проект бил изработен под капата на издавачката куќа Core Zone. Во тоа време од составот си заминал басистот Евгениј Цесаров, кој потоа преминал во бендот Евроклидон. На негово место дошол Алексеј Андрушенко.
По ова следел и видео запис за песната „The Spring“, објавен на 18 април 2004 г. Вториот студиски албум Брановите танцуваат (Волны танцуют) излегол во 2005, а истиот бил пласиран на рускиот и американскиот музички пазар. Во наредните месеци групата настапила на неколку музички фестивали низ Белорусија, Молдавија, Швајцарија и Финска. Популарноста на бендот значително пораснала и во земјите блиски до Украина, па затоа по крајот на турнејата бендот започнал да пишува материјал за новиот музички диск. Повторно биле направени измени во поставата, а во јули 2008 г. бил издаден и третиот студиски албум Патриот (Патріот). Притоа биле ре-издадени претходните два албуми, овој пат со изменет омот и подобрени графика и звук.
На пресот објавен на нивното мрежно место, јавноста била известена дека сите дотогашни членови на бендот ќе продолжат под група со ново име Оскорд, а единствено Фјодор и неговата сопруга Вира (која претходно била во бендот од 2001-2005), заедно со комплетно нова постава ќе продолжат под постојното име Holy Blood. На почетокот на 2010 се појавил четвртиот нивни албум Јасно Сонце (Ясно Солнце), кој содржел елементи на металкор и хардкор панк.
NGC 2953
Откривање
Објектот е откриен на 18 март 1836 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 40 м 27,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 14° 50' 37".
Други поделби
Проучување на NGC 2953 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 188; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 827. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1509.
Мариборски универзитет
Прв ректор на Универзитетот во Марибор е проф. д-р Владимир Брачич. Моментално (од 2015 година) со универзитетот управува проф. д-р Игор Тичар.
Историја
Мариборскиот универзитет е основан во 1975 година, а неговите почетоци потекнуваат уште од 1859 година, кога по иницијатива на првиот мариборски епископ Антон Мартин Сломшек била основана Високата богословска школа. Повеќето високи школи, кои станале основа за подоцнежниот универзитет, се оформиле кон крајот на 50-те години и почетокот на 60-те години од век. Во 1959 година биле основани Високата комерцијална школа и Високата техничка школа, во 1960 година Високата агрономска школа, Високата правна школа и Високата стоматолошка школа, во 1961 година, пак, Педагошката академија. Тогаш во Марибор започнал да излегува и студентскиот весник Катедра, кој излегувал сѐ до 1994 година. Свеченото прогласување на Мариборскиот универзитет било на 19 септември 1975 година.
Зградата на ректоратот на плоштадот „Сломшек“ била темелно реновирана во периодот од 1995 до 2000 година, според проектот на архитектот Борис Подрека. Заедно со реконструкцијата беше изграден и нов внатрешен двор. Пред зградата се поставиле четири скулптури на значајни личности поврзани со овој регион, кои ја оформуваат т.н. „алеја на великаните“: Фран Миклошич, Матија Мурко, Херман Поточник и Павел Турнер.
Ректори
Од оформувањето во 1975 година до денес, Мариборскиот универзитет го воделе 8 ректори, хронолошки:
Членки на универзитетот
Денес Мариборскиот универзитет го сочинуваат 17 факултети:
Покрај нив, во составот на универзитетот работат и две придружни членки:
Организациски единици
Под универзитетот спаѓаат и:
Васил Тоциновски
Васил Тоциновски (роден на во с., Гевгелиско) — македонски писател, есеист, критичар, книжевен историчар и преведувач. Тој е еден од најплодните современи македонски автори.
Животопис
Како добитник на Рациновата стипендија во 1969 г. дипломира на Филолошкиот факултет во Скопје, на групата Историја на книжевностите на народите на СФРЈ. На истиот факултет ги завршил постдипломските студии по македонска книжевност, во 1984 г. магистрирал на тезата „Драмскиот писател Богдан Сираков“, а во 1989 г. ја одбранил докторската дисертација „Атанас Раздолов - живот и дело“. Дваесет години работел во Телевизија Скопје (1969-1989).
Работел како водител на телевизискиот дневник, уредник, главен и одговорен уредник на Втората програма (1981-1984) и на секторот за училишна, образовна и научна програма (1985-1988). Автор е на сценарија на педесетина документарни филмови и серии емитувани на програмите на тогашна ЈРТ (Југословенска Радио Телевизија) и на многубројни програми и фестивали во светот. Остварил меѓународна соработка и престој во Советскиот Сојуз, Италија, Германија, Словачка, Романија и Бугарија.
Бил в.д. директор на македонскиот Институт за фолклор (1989-1992). Работи како научен соработник на Институтот за македонска книжевност при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, а од 2008 г. сè до неговото пензионирање во 2014 г. работел како редовен професор на Катедрата за македонски јазик и литература на Филозофскиот факултет во Риека, Хрватска.
Бил главен и одговорен уредник на најстарото македонско книжевно списание за литература, култура и уметност „Современост“.
Васил Тоциновски е потписник на 57 редакции и избори од македонското книжевно и публицистичко наследство, соавтор е на 17 енциклопедии, зборници, прирачници и учебници за средното образование, во земјата и странство публикувал 317 книжевно-историски студии и 431 рецензии за автори и дела од домашната и светската книжевност. Неговите трудови се преведувани на: германски, италијански, англиски, словачки, хрватски, српски, бугарски, словенечки, албански, полски, турски, француски, руски, романски и др.
Пред македонската и светската јавност е познат повеќе како научен работник, истражувач на македонската литературна историја. Се занимава со македонскиот XIX век и периодот меѓу двете светски војни. Особен придонес има во откривањето на непознати страници од историјата на Македонскиот литературен кружок во Софија. Во тој правец има големи заслуги во откривањето на животната судбина и книжевното дело на дводомните писатели од македонско потекло, т.е. Македонците кои живееле и твореле во туѓа јазична средина.
Куоминтанг
Куоминтанг (KMT) (традиционален кинески :中國國民黨, поедноставен кинески :中国国兰党), позната и како Гуоминданг (GMD), Националистичка партија на Кина (NPC) или Кинеска националистичка партија (CNP), ― голема конзервативна политичка партија во Република Кина, прво во континентална Кина а по 1949 година во Тајван.
Таа била единствена партија во Кина за време на републиканската ера од 1928 до 1949 година, кога поголем дел од континентална Кина била под нејзина контрола.
Основање и времето на Сун Јат-сен
Идеолог и организатор на Куоминтанг е д-р Сун Јат-сен, поддржувач на кинеската националистичка идеја, кој на 24 ноември 1894 година во Хонолулу, Хаваи, го основал Друштвото за преродба на Кина. Во 1905 година, Сун Јат-сен се приклучил на другите антимонархистички движења во Токио, и заедно ја основале Револуционерната алијанса, која имала за цел да ја собори династијата Ќинг и воспоставувањето република.
Алијансата била вклучена во планирањето на Синхајската револуција од 1911 година и основањето на Република Кина на 1 јануари 1912 година. Сун немал воена моќ и бил принуден да ја отстапи функцијата „Привремен претседател на Републиката“ на милитаристот Јуан Шикаи, кој на 12 февруари го организирал абдицирањето на последниот кинески цар, Пуји.
Куоминтанг е основан на 25 август 1912 година во Пекинг, каде што Револуционерниот сојуз и неколку мали револуционерни партии ги здружиле силите за да учествуваат на првите национални избори. Сун бил избран за претседател на партијата со Хуанг Ксинг станал негов заменик.
Највлијателен член на партијата бил треторангираниот Сонг Џиаорен, која обезбедил огромна поддршка за партијата од аристократијата и трговците кои поддржувале уставна парламентарна демократија. Членовите на Куоминтанг се гледале себеси како пречка за владеењето на Јуан Шикаи, а уставните монархисти станале нивен главен политички противник. Во декември 1912 година, Куоминтанг добил огромно мнозинство во Народното собрание на Република Кина.
Јуан Шикаи, во декември 1915 година се самопрогласил за цар. Додека бил во прогон во Јапонија во 1914 година, Сун Јат-сен ја основал Кинеската револуционерна партија со поддршка на Чанг Кај Шек и Чен Кимеи, но многу негови поранешни сопартијци, како Хуанг Ксинг, Ванг Џингвеи, Ху Ханминг и Чен Џионгминг, одбиле да му се придружат и подоцна не ја поддржале неговата намера да подигне нов вооружен бунт против Јуан Шикаи. Новите членови на Кинеската револуционерна партија положувале заклетва за верност кон Сун Јат-сен, а многу револуционери ова го сметале за антидемократски тренд кој е во спротивност на духот на револуцијата.
Сун Јат-сен се вратил во Кина во 1917 година и основал своја влада во Кантон но набрзо бил протеран и принуден да побегне во Шангај. На 10 октомври 1919 година, тој ја возобновил својата партија, и ја нарекол „Кинески Куоминтанг“ (中國國民黨) и во 1920 година го основал нејзиното седиште во Кантон.
Во 1923 година, КМТ и нејзината кантонска влада ја прифатиле помошта од Советскиот Сојуз, откако западните сили не ги признавале. Советските советници - од кои најистакнат бил Михаил Бородин, агент на Коминтерната - пристигнале во Кина во 1923 година за да помогнат во реорганизацијата и консолидацијата на КМТ по терк на Руската комунистичка партија (болшевиците), и воспоставиле ленинистичка партиска структура која опстоила до 1990-тите. Кинеската комунистичка партија (ККП) од Коминтерната добивала инструкции да соработува со КМТ, а нејзините членови можеле да се приклучат на КМТ ако го задржат својот посебен партиски идентитет. Така се создал Првиот обединет фронт меѓу двете партии. Мао Це Тунг и првите членови на ККП, исто така, се приклучиле на КМТ во 1923 година.
За време на Чанг Кај-Шек во континентална Кина
По смртта на Сун Јат-сен во 1925 година, политичкото раководство на партијата преминало на лево ориентираниот член Ванг Џингвеи и десно ориентираниот член Ху Ханминг. Сепак, вистинската моќ била во рацете на Чанг Кај-шек, кој како началник на Воената академија Вампоа речиси целосно ја контролирал војската. Со својата воена супериорност, КМТ го потврди своето владеење со Кантон, главниот град на провинцијата Гуангдунг. Воените лидери од таму се обврзале на лојалност кон КМТ. КМТ станала конкурентска влада во опозиција на владата предводена од воениот лидер Бејанг со седиште во Пекинг.
Чианг го презел претседателството на КМТ на 6 јули 1926 година. За разлика од Сун Јат-сен, Чанг Кај Шек речиси немал европски пријатели и не бил особено запознаен со западната култура. Речиси сите политички, економски и револуционерни идеи Сун Јат-сен ги позајмил од западни извори, кои ги проучувал додека бил на Хаваи, а подоцна и во Европа. Чанг Кај Шек, иако студирал во Јапонија имал цврсто вкоренет древен кинески идентитет на Хан и бил опседнат со кинеската култура. Неговите неколку патувања на Запад го потврдиле неговиот проантички кинески поглед и тој упорно ги проучувал древните кинески класици и древната кинеска историја. Од сите „три популарни принципи“ прокламирани од Сун Јат-сен, најблизок му е принципот на национализам. Чианг Каи-шек, исто така, ја поддржа идејата на Сун Јат-сен за „политичко туторство“.
Владеење со Тајван: 1945-денес
Во 1895 година, Формоза (денес наречекуван Тајван), заедно со островите Пенгу, со Договорот од Шимоносеки по Првата кинеско-јапонска војна станал јапонска колонија.
По поразот на Јапонија во Втората светска војна во 1945 година, на Јапонија ѝ било наложено да ги предаде своите трупи во Тајван на Чанг Кај Шек. На 25 октомври 1945 година, генералот на КМТ Чен Ји дејствувал во име на сојузничките сили за да го прифатат предавањето на Јапонија и тој ден го прогласил за Ден на ретроцесија на Тајван.
По формирањето на Народна Република Кина (НРК) на 1 октомври 1949 година, командантите на Народноослободителната армија (ПЛА) верувале дека Кинмен и Мацу треба да бидат освоени пред последниот напад на Тајван. КМТ во битката кај Гунингту на 25-27 октомври 1949 година ја запрела инвазијата на ПЛА. На 7 декември 1949 година, по нејзиниот пораз во Кинеската граѓанска војна партијата се повлекла од континентална Кина во Тајван. На 10 декември 1949 година било формирано седиштето на КМТ. Чианг Кај-шек прогласил воена состојба и го задржал авторитарното владеење со Тајван сѐ додека не биле донесени демократските реформи во 1980-тите и целосната демократизација во 1990-тите. Во тајванската политика, КМТ е доминантна партија во Пан-сината коалиција и првенствено се натпреварува со Демократската напредна партија (ДПП). Таа во моментов е најголемата опозициска партија во законодавниот дом, Сегашниот претседател е Ерик Чу.
Алхена
Алхена или Гама Геминорум (γ Gem / γ Geminorum) е ѕвезда од соѕвездието Близнаци. Едно од традиционалните имиња ѝ е Алмеисан, а во Кина е позната како 井宿三 (Третата Ѕвезда од Изворот). Името Алхена доаѓа од арпски الهنعه Al Han'ah, „жиг“ (на вратот на камилата), а Алмеисан е од арпаското المیسان Al Maisan, „сјајна“. Ја нарекувале и „ранетата“ или „раната на Ахиловата пета“. Во астрологијата е знак за слава во уметноста, но и повреди на стапалата.
Алхена е 105 светлосни години далеку од Земјата, и има величина од 1,93 (апсолутна величина −0,7). Припаѓа на спектралната класификација A0. Оваа ѕвезда е спектроскопски бинар.
Алхена како име
Алхена е име на холандски брод кој спасил многумина од италијанскиот брод за крстарење, Принципеса Мафалда, во октомври 1927 година. Исто така и американскиот брод USS Alhena е именуван по оваа ѕвезда.
Француски Чад
Француски Чад (француски: Tchad) — француска колонијална територија во федерацијата на Француска Екваторска Африка во периодот од 1900 до 1960 година. Земјата се наоѓала на територијата на Чад. Колонијата била основана на 1900 година кога била формирана Воена територија на Чад. Од 1905 година, Чад бил вклучен во федерацијата на француски колонијални територии во Средна Африка, позната од 1910 година под името Француска Екваторска Африка, а во 1920 година бил познат како колонија Чад. Во текот на оваа владеење, земјата била во голема економска криза, населението главно се користело за трговија со робови, модернизацијата на инфраструктурата била на залудно ниво. Единствено кое Франција имала корист како суровина од земјата бил памукот.
По Втората светска војна, Французите дозволиле ограничена застапеност на африканското население во управувањето, воведувајќи го патот кон судирот во политичката сцена меѓу Чадската прогресивна партија со седиште во Чад и Исламската конзервативна чадска демократска унија. На крајот прогресивната партија победила и на земјата и донела независност во 1960 година под раководство на Франсоа Томбалбаје.
NGC 1032
NGC 1032 — леќеста галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 18 декември 1783 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 39 м 23,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 1° 5' 38". Положбениот агол на објектот е во износ од 68°.
Други поделби
Проучување на NGC 1032 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 10060. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 220; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 46. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1283.
Феликс Лајко
Феликс Лајко (роден на 17 декември 1974 година во Бачка Топола, СР Србија, СФР Југославија) е унгарски виолинист, цитар и композитор. Свири различни музички стилови: народна музика (традиционална гудачка музика од Панонската рамнина, ромска музика), светска музика, класична музика, интегрирање на рок, блуз, џез, транс жанрови и импровизирани мелодии. На концерт, тој свири виолина и цитра или со својот мал бенд, соло и други уметници.
Работел и како глумец, земајќи ја главната улога во филмот „Делта“ од 2008 година, кога умрел оригиналниот главен глумец. Неговиот прв цитер свирел на албумот „Mező“ од 2013 година, бил предводен од Word Music Charts Европа 2 месеци.
Биографија
Лајко е роден во Бачка Топола, Србија од родители етнички Унгарци. Почнал да свири цитра на 10 години. Неговиот прв контакт со виолината бил на 12-годишна возраст. Шестгодишното музичко училиште го има завршено за три години. Лајко ги заврши формалните студии и се сврте кон концертирање.
Соработка и работа
Лајко свирел заедно со голем број познати бендови и музичари. Тој бил член на бендот на Ѓерѓ Сабадос, бендот на Макуз и Борис Ковач, Ритуал Нова. Неколку пати настапувал заедно со светски познатиот јапонски буто танчер, Мин Танака и францускиот бенд Noir Desir. Имал многу концерти заедно со романскиот виолинист од Лондон Александар Баланеску и со дувачкиот оркестарот на Бобан Марковиќ.
Лајко имал компонирано музика за некои театарски претстави. Меѓу другите, тој го напишал комплетниот музички материјал за продукцијата Јавен непријател на театарот Суботица. Јозеф Наџ од Орлеанс редовно го канел да компонира музика за неговите изведби, а имал и компонирано музика за кореографии на Ивет Божшик. Тој ја компонирал целата музичка партитура за Тркала, филм на српскиот режисер Ѓорѓе Милосављевиќ. Исто така, тој ја составил химната за културниот фестивал во Сараево, „Сарајевска живота“ во 1998 година. Учествувал во многу фантастични филмови, а Миклош Јанчо го снимил својот краток филм Играј, Феликс! за Лајко. Тој напишал музика за Towards a New Atlantis, проект на Венециското биенале во 2000 година. Лајко, исто така, компонирал музика и глумел како главен лик на филмот на Корнел Мундруцо Делта - филм кој освои мала награда во Кан и бил номиниран за Златна палма. Тоа бил победничкиот филм на Унгарскиот филмски фестивал, а Лајко бил награден со наградата за најдобра оригинална саундтрак на фестивалот. 2016-2017 Лајко соработувал со унгарското даб-транс дуо Óperentzia во фолк-транс проект кој ја споило неговата цитра музика и психоделична електронска музика.
== Дискографија ==
Средноанглиска книжевност
Средноанглиска книжевност означува книжевност пишувана во форма на англискиот јазик нарешена средноанглиски јазик, од почетокот на XIV до 1470 г. кога т.н. стандарден англиски јазик според стандардот Ченсари, еден вид на лондонски дијалект, сѐ повеќе се распространува, а со откривањето на печатниците се регулира англискиот јазик.
Алтенмор
Алтенмор (Altenmoor) — општина во округот Штајнбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Вера Белик
Вера Белик ( – ) беше навигатор и гардиски поручник на 46-та Таманска гарда на ноќен бомбашки воздухопловен полк каде работи заедно со пилотот Татјана Макарова. Откако нивниот По-2 е соборен од германските сили по завршувањето на бомбардерската мисија, таа посмртно е прогласена за Херој на Советскиот Сојуз на 23 февруари 1945 година.
Ран живот
Белик е родена во Охримовка, Украина на 5 август 1921 во украинско семејство и е најстара од шест деца. Нејзиниот татко е мајстор електричар. Поголемиот дел од нејзиното детство таа живее во Керч, Крим, каде што и завршува средно училиште во 1939 пред да се запише на педагошкиот институт Карл Лиебкнехт во Москва, кадешто студира математика.
Воена кариера
Белик ѝ се придружува на Црвената армија во октомври 1941 по почетокот на војната и станува активна во мај 1942. Белик е обучувана за навигатор на училиштето за воено воздухопловство Енгелс и по завршувањето на кратките навигациски курсеви што траат три години во време на мир, доделена е на 588-от Ноќен бомбашки воздухопловен полк (подоцна 46-та Гарда) во средината на 1942. Соработува со Татјана Макарова која служи како пилот на По-2 на кој Белик е навигатор. Во декември 1942, полкот е проширен и Белик е унапредена во навигатор на втората ескадрила. Навигатор е во тешки летови над Украина, областа Кубањ во Северен Кавказ, Крим, Белорусија, и Полска. На 1 август 1944, таа и Макарова полетуваат во првата бомбашка мисија над Источна Прусија- првото летало на полкот што лета над германска почва.
Ноќта на 25 август 1944, на нејзиниот 813-ти лет, авионот со кој летаат Белик и Макарова е нападнат од германските сили над Остроленка, Полска, убивајќи ги двете. Има вкупно 1287 часа летање од кои 1045 во борба. Во тие 813 лета има фрлено 106 тони експлозив над територија контролирана од непријателот, предизвикувајќи 156 големи експлозии и 143 пожари, уништувајќи два рефлектора, две складишта со муниција, три непријателски премини, три копнени противвоздухопловни топови и преку два непријателски пешадиски вода. За нејзините воени операции номинирана е за титулата Херој на Советскиот Сојуз и истата ја добива посмртно на 23 февруари 1945, на истиот ден кога и нејзиниот пилот Макарова е прогласена за Херој на Советскиот Сојуз.
Награди и почести
Награди Споменици и посвети
Родени во Тетово
Ова е список на лица родени во градот Тетово, Македонија.
Аника Брин
Брин е родена од мајка Швеѓанка и татко Норвежанец, активен во отпорот против германската окупација на Норвешка во Втората светска војна. По разводот, таткото се преселил во САД и станал американски државјанин.
Хавалехас
Хавалехас — село во јужна Албанија. Селото се наоѓа во областа Белград, во округот Кучова и во општината Козаре.
Карина Бурман
Карина Бурман (родена 1960 година) е шведски романописец и научник за литература. Нејзиното истражување е насочено кон шведската литература од XVIII и XIX век. Таа го завршила својот докторат по литература во Упсала во 1988 година со дисертација за густавскиот писател Јохан Хенрик Келгрен. Подоцнежното творештво вклучува критичко издание на претходно необјавени писма на романописецот и феминистичка пионерка Фредрика Бремер во два тома (1996) и биографија на Бремер (2001).
Еди-куле (Солун)
Еди-куле (Γεντί Κουλέ, Yedi Kule или тврдината Ептапиргион Επταπύργιο, во превод Седум кули) — средновековна тврдина со кули која се наоѓа во Солун, Грција.
Историја
Затворската ера траела до 1989 година, кога последните осуденици го напуштиле Ептапиргион и биле префрлени во нов затвор. Грчките власти сепак заклучиле дека тврдината е културно-историско богатство на градот и не треба да се користи за таа намена. Но, затворските елементи сѐ уште постојат.
Ептапиргион претставувал озлогласен затвор, особено во периодите како диктатурата на Метаксас, окупацијата во Втората светска војна, Грчката граѓанска војна и додека владеела Воената хунта.
Иако тврдината е позната како Едикуле, односно тврдина со седум кули, истата има десет кули.
Пречна (Долнени)
Пречна — археолошко наоѓалиште во прилепското село Долнени. Наоѓалиштето поради неистраженост највеворајтно претставува населба, чиј период не е датиран. Во 1951-1957 македонскиот антрополог Јован Ф. Трифуноски при своите истражувања забележал дека северно од селото постоела древна населба.
Оскар Касас
Оскар Касас Сиера (Óscar Casas Sierra; Барселона, 21 септември 1998) — шпански актер и модел.
Биографија
Оскар Касас е роден во Барселона на 21 септември 1998 година. Тој е син на Рамон Касас и Хајди Сиера и четврти од петте браќа Касас, а актерот Марио Касас е најстариот од неговите браќа.
Кариера
Во 2017 година тој се вратил глумејќи во серијата Игра да беше ти, заедно со Марија Педраза. Истата година бил дел од актерската екипа на Кажи ми како се случи играјќи го Бруно. Во 2018 година, глуми во серијата Мовистар плус Инстинкт, играјќи го Хозе Мур, заедно со неговиот брат Марио Касас и глумиците Силвија Алонсо и Ингрид Гарсија-Јонсон, за што добил номинација за Ферозова награда. Во 2020 година, се приклучил на главната екипа на втората сезона на Секогаш вештерка на Нетфликс, играјќи го пиратот Кобо. Во септември 2021 година, глумел во серијата на Нетфликс Јагуар, заедно со Бланка Суарез, Адриан Ластра и Франческ Гаридо, каде што го игра Кастро.
Во 2019 година тој се приклучи на актерската екипа на играниот филм на Пако Аранго Родригез и задгробниот живот, играјќи го Боско. Во 2021 година тој учествуваше во играните филмови Ноќите на Гранада на Абид Кан и во Нетфликс оригиналниот филм Екстремни, каде го глумеше Лео. Покрај тоа, беше објавена и неговата главна улога во филмот Холикрвд.
Аврамиј (охридски архиепископ)
Аврамиј  бил православен свештеник и охридски архиепископ во период во 1629 до 1637 година.
До неговото доаѓање на престолот бил новопатраски митрополит. Неговото име во историските списи за прв пат се споменува од неговата грамота од 31 јануари 1629 година, дадена на епископот Козма. Во 1631 година Светиот Синод му издал грамота за собира милостина. Истата година морал да ги даде како откуп сите црковни скапоцености со цел да ја спаси охридската црква Воведение Богородичино, за истата да не биде претворена во џамија. Во август 1634 тој отпатувал во Русија, како охридски архиепископ. Седните две-две и пол години, тој патувал низ западна Европа.
Гумалево
Гумалево — село во Општина Зелениково, во областа Торбешија, во околината на градот Скопје.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Торбешија, на левиот брег на Кадина Река. Оддалечено е 34 километри јужно од Скопје и 9,5 километри јужно од општинското седиште Зелениково.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Гумалево живееле 210 жители, сите Албанци.
Селото броело 343 жители во 1961 година, а во 1971 година живееле само 206 жители.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 15 жители, од кои 9 Албанци и 6 лица без податоци.
Родови
Гумалево е албанско село. Според истражувањата од 1951 година, родови во селото:
Иселеништво
Албански иселеници од селото до 1951 година има во селото Страхојадица (Селимлар, Раманлар со Мезин и Кравалар) кои имаат роднини во селото Гумалево. Потоа иселеници од селото има во Скопје, Турција, Велес и селото Бузалково.
Преобразба (расказ)
Преобразба (германски: Die Verwandlung) — расказ на Франц Кафка, првпат објавена во 1915 година.
Содржина
Во книгата се опишува необичната судбина на трговскиот патник Грегор Самса, кој едно утро се буди претворен во џиновски инсект. Тој седи затворен во својата соба и нема храброст да се покаже пред своите блиски, но подоцна, неговите родители и сестра му ја откриваат неговата состојба. Така, тој е принуден да живее сам во својата соба, а родителите постепено го запоставуваат и најпосле, тој умира, осамен и напуштен од сите.
Изданија на македонски јазик
Во 2007 година, расказот бил објавен од издавачката куќа „Темплум“, како 59. книга од едицијата „Магма“, а во рамките на збирката „Преобразба и други раскази“. Подоцна, истата издавачка куќа го објавила расказот самостојно, како 70. книга од едицијата „Магма“.
Космос-1950
Космос-1950 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 30 мај 1988 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 1500 килограми. Космос-1950 бил геодетски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 116,0 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 73,6°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1520 км, а најмалото на 1485.
Еркрат
Еркрат (германски: Erkrath) — град во германската држава Северна Рајна-Вестфалија. Тој е еден од 10-те општински центри на округот Метман. Според проценката во 2010 година, во градот имало 46.340 жители.
Географија
Таа се наоѓа во државата Северна Рајна-Вестфалија во областа на Метман. Градот е на надморска височина од 45-162 метри. Областа на општината е 26,9. Според проценките за 2010 година, во самиот град живееле 46.340 жители. Просечната густина на населеност изнесува 1.725 жители.
Вила Алатини
Вилата Алатини (Βίλλα Αλλατίνι) — барокна зграда која се наоѓа во Солун, Грција. Денеска во објектот се наоѓа седиштето на управата на Централна Македонија.
Зградата е сместена во јужната населба на градот Пиргите, на булеварот „Василиси Олга“.
Објектот бил изграден во 1888 година од италијанскиот архитект Виталијано Позели. Вилата во почетокот била резиденција на семејството Алатини. Во 1909 година по неуспешниот контрапреврат на Абдул Хамид II, султанот бил заточен во Вила Алатини, каде бил во домашен притвор до 1912 година. Во 1926 година во зградата бил сместен новоформираниот Солунски универзитет,, а во Втората светска војна вилата е користена како болница.
Во 1979 година во зградата била сместена администрацијата на округот Солун, додека пак од 2011 година управата на Централна Македонија.
Шпецле
Шпецле или кнепфле — вид на тестенини направени со свежи јајца кои можат да се најдат во кујните на јужна Германија и Австрија, Швајцарија, Унгарија, Алзас, Мозел и Јужен Тирол.
Потекло на поимот
Пред употребата на механички уреди, тестенините се обликувале со рака или со лажица, а резултатите наликувале на Шпецен (множина на Шпец, што значи врапчиња, врапче на германски. Шпецле е диминутив на шпец, непроменет во множина).
Кнепфле значи „мали копчиња“ и ја опишува компактната, кружна форма на тестенините. Во секојдневното користење на јазикот, двете имиња се однесуваат на истиот производ направени од истото тесто и се заменливи. Не постои јасна разлика помеѓу начинот на користење на двете имиња и употребата варира од еден регион до друг.
Историја
Географското потекло на шпецле не е прецизно познато; различни региони тврдат дека се основачи на овој вид тестенини.
Традицијата за правење „шпецле“ може да се проследи наназад до 18 век, иако се верува дека средновековните илустрации ги сместуваат овие тестенини во поран период. Во 1725 година, Розино Лентилио, советник и личен лекар од Виртемберг, заклучил дека „Knöpflein“ и „Spazen“ биле „сите работи што се направени од брашно“. Спил бил одгледуван широко во Швапско-алеманската област во тоа време. Житата растеле на сиромашните почви и била многу популарна во регионот, кој бил дом на мали фармери и се одликувал со сиромаштија. Како што пиеното брашно содржи високо ниво на белковина од глутен и затоа тестото може да се направи во време на тешкотии без потреба од јајца, „Schwäbische Spätzle“ / „Schwäbische Knöpfle“ главно се направени од напишани. Производот се здобил со слава во областа на планината Минсберг Алб. Со започнувањето на индустријализацијата и зголемувањето на просперитетот, шпецлето почнало да биде од обичен, секојдневен прехранбен производ, до кулинарски специјалитет кој се јадел за празници. Во описот на едно земјоделско село во Швабија, напишан во 1937 година, „шпецлето“ се опишува како храна за свечени прилики.
Денес шпецлето во голема мера се смета за „швапски специјалитет“ и обично се поврзува со германската држава Баден-Виртемберг. Во Франција шпецлето е поврзано со областите Алзас и Мозел. Проценетето годишно комерцијално производство на шпецле во Германија е околу 40.000 тони. Полуготово шпецле е исто така достапно на меѓународно ниво.
Заштитена ознака за потекло
Од март 2012 година, швапското шпецле и швапското кнепфле добија жиг за квалитет на ЕУ „Заштитени географски ознаки (ПГИ)“ и се заштитени низ цела Европа како регионален специјалитет. За да може да ја носи овој ознака, една од фазите на производство на производот мора да се одвива во соодветно дефинираниот регион на потекло.
Подготовка
Тестото на шпецлето обично се состои од неколку состојки, главно јајца, брашно и сол. Швапско основно правило за подготовка на тестото да се користи едно јајце повеќе од бројот на лица кои ќе јадат шпецле. Често, се додава вода за да се добие поретко (не толку густо) тесто. Брашното кое традиционално се користи за шпецле е груб вид познат како дунстмел (Dunstmehl). Ова дава жилава текстура, но може да доведе до премногу ронливо тесто за стружење ако не се додаде вода, особено кога се намалува бројот на јајца поради диететски причини. Ако се користи фино („сенаменско“) брашно и целосна доза јајца, маснотијата и влагата во тестото кои се добиваат од нив се доволни и ретко е нопходно да се додава вода.
Традиционално, шпецлето се прави од стружење долги, тенки ленти од тесто на дрвена (понекогаш влажна) даска за сечкање (шпецлебрет) во врела солена вода каде што се готви додека лентите не се кренат на површината. Сè на сè, тестото треба да биде толку вискозно така што полека се разлева ако се пресече во ленти со нож, но сепак да држи првичната форма неколку секунди. Ако падне во вода што врие, албуменот брзо ќе се згусне во водата што врие, додека жолчката ќе го држи тестото сочно. Откако тестенините станале цврсти, тие се собираат од површината и се ставаат настрана.
Со оглед дека ова е тежок начин да се подготви шпецле, биле измислени неколку уреди за олеснување на подготовката. Некои од овие уреди личат на цедилка или сито, други на сечачи за компири (шпецлепресе), мелница за храна или грубо ренде (шпецлехобел). Како и кај шпецлето со гребење, тестото паѓа во вода што врие. Оние инструменти кои користат мускулен притисок покрај гравитацијата можат да се користат и со поцврсто тесто. Тестото за шпецлехобел треба да биде „меко“ како она за стружење.
Сорти на тесто
За некои специјални јадења, тестото може да се збогати со мелен црн дроб (тестенини наречени „лебершпецле“, Leberspätzle), спанаќ или ситно рендано сирење.
Јадења
Шпецлето обично е прилог за јадења со месо подготвени со богати сосови, како што цвилбелростбратен (Zwiebelrostbraten), сауербратен (Sauerbraten) или руладен (Rouladen). Во Унгарија шпецлето често се користи во супа. Шпецлето, исто така, се користи како примарна состојка во јадења во разни јадења, солени и слатки.
Еди Редмејн
Едвард Џон Дејвид „Еди“ Редмејн, ОБИ (роден на 6 јануари 1982 г.) — англиски театарски и филмски глумец.
Роден и израснат во Вестминстер, Лондон, тој студирал историја на уметноста на Тринити Колеџ, Кембриџ, а кратко потоа започнал да се занимава со манекенство. Редмејн ја започнал својата професионална глумечка кариера како младинец во театарот Вест Енд и во 1998 година го имал првото појавување на телевизија. Првите филмски улоги во кариерата тој ги добил во 2006 година во филмовите Како мисли и Добриот пастир, а потоа играл споредни улоги во неколку филмови, како Сурова милост (2007), Златните години на Елизабет (2007) и Другата девојка од Болејнови (2008).
Редмејн исто така глумел во театарските претстави Црвено (2009–10) и Ричард II (2011–12). За изведбата во првата, тој ја добил наградата Тони за најдобар глумец. Тој направил пробив со улогите во филмовите Мојата недела со Мерилин (2011) и Клетници (2012). Во 2014 година, Редмејн го толкувал англискиот физичар Стивен Хокинг во филмот Теорија на се, и за својата изведба добил Оскар, Златен глобус и БАФТА награда. Следната година, тој ја играл Лили Елбе, првата трансродна жена во филмот Данската девојка, и за својата изведба добил номинации за најдобар глумец за трите гореспоменати награди. Во 2016 година, тој го играл Њут Скамандер во фантазијата Фантастични ѕверки и каде да се најдат.
Рани години
Редмејн се школувал на колечот за момчиња Итон, каде бил во иста година со Принцот Вилијам. Тој студирал историја на уметноста на Тринити Колеџ, Кембриџ, каде дипломирал во 2003 година. И покрај тоа што е далтонист, тој напишал десертација за сината боја (International Klein Blue) која ја создал уметникот Ив Клајн.
Манекенство
Пред целосно да се посвети на глумата, Редмејн бил модел на брендот Бурбери во 2008 година заедно со Алекс Петифер и во 2012 година со Кара Делевињ. Во 2012 година, во септемвриското издание на списанието Венити Фер, тој бил вброен во годишниот список на најдобро облчени мажи во светот. Во 2015 година, тој се нашол на првото место на списокот педесет најдобро облечени британци на списанието GQ.
Театар
Редмејн својот прв театарски настап го имал играјќи ја улогата на Виола во шекспировата претстава Дванаесеттата ноќ во 2002 година. Тој добил награда за најдобар дебитант на 50. доделување на театарските награди Ивнинг Стандард во 2004 година, за неговата изведба во претставата Коза, или која е Силвија? на Едвард Олби, и награда за најдобар дебитант на годишните награди кои ги доделува здружението на британски театарски критичари во 2005 година. Подоцна Редмејн глумел во претставата Сега или подоцна на Кристофер Шин во театарот Ројал Корт. Претставата играла од 3 септември до 1 ноември 2008 година.
Во 2009 година, Редмејн се појавил во претстава Црвено на Џон Логан во театарот Донмар во Лондон, и за неговата изведба добил награда Лоренс Оливие за најдобар глумец во споредна улога. Тој ја повторил својата улога во Црвено во театарот Џон Голден на Бродвеј, во петнаесет неделно прикажување од 11 март до 27 јуни 2010 година, и добил награда Тони за најдобар глумец во претстава. Тој го толкувал Кралот Ричард II во истоимената театарска претстава режирана од Мајкл Грендејџ во театарот Донмар од 6 декември 2011 до 4 февруари 2012 година.
Телевизија и филм
Редмејн својата прва улога во кариерата ја добил во 1998 година во серијата за животни, Животински ковчег. Во 2005 година тој се појавил во една епизода од серијата Елизабета I, во која главни улоги играле Хелен Мирен и Џереми Ајронс. Првата улога на филмското платно, Редмејн ја добил во трилерот Како мисли (2006), откако бил забележан од кастинг директорката Луси Беван глумејќи во претстава насловена Кози. . Истата година тој играл мала улога во шпионскиот филм Добар пастир, режиран од Роберт Де Ниро. Во 2007 година, тој глумел во драмата Сурова милост покрај Џулиен Мур и во биографскиот историски филм Златните години на Елизабет покрај Кејт Бланшет, Џефри Раш и Клајв Овен.
Во 2008 година, Редмејн играл мала улога во филмот Другата девојка од Болејнови, главна улога во британскиот серијал Теса од Д'Арбервилови и главна улога во независната драма Жолтото марамче, на која соработувал со Кристен Стјуарт и Вилијам Херт. По улогите во помалку забележителните филмови Скршени сништа (2009), Славна 1939 (2009) и Црна смрт (2010), Редмејн во 2010 година играл во серијата Столбовите на Земјата. Заснована на истоимениот роман на Кен Фолет, серијата постигнала голем меѓународен успех и била номинирана за три Златни глобуси.