cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рут Бејдер Гинзбург
Раниот живот и образованието
Џоан Рут Бејдер е родена на 15 март 1933 година, во њујоршката област во Бруклин, како втората ќерка на Селија и Натан Бејдер, кои живееле во соседството Флатбуш. Нејзиниот татко бил еврејски емигрант од Одеса, Украина, потоа во Руската Империја, а нејзината мајка е родена во Њујорк со австриски еврејски родители. Постарата ќерка на Бејдерс Мерилин почина од менингитис на шестгодишна возраст, кога Рут имала 14 месеци. Семејството го нарече anоан Рут „Кики“, прекар што Мерилин ја дала поради тоа што е „ладно бебе“. Кога „Кики“ започнала училиште, Селија открила дека во класот на нејзината ќерка има уште неколку девојчиња по име anоан, па Селија предложила наставникот да ја нарече својата ќерка „Рут“ за да избегне забуна. Иако не беше побожен, семејството Бејдер припаѓаше на еврејскиот центар Источен Мидвуд, конзервативна синагога, каде Рут научи начела од еврејската вера и се запозна со хебрејскиот јазик. На 13-годишна возраст, Рут дејствувала како „ рабински камп“ на еврејска летна програма на „Камп Че-На-Ва“ во Минева, Њујорк.
Во есента 1956 година, Гинсбург се запишала на Правниот факултет Харвард, каде што била една од само девет жени во клас од околу 500 мажи. Деканот на правниот факултет на Харвард, наводно, ги поканил сите студенти на вечера во неговот дом и ги прапжшал женските студентки по право, вклучително и Гинсбург, „Зошто сте на адвокатската школа на Харвард, заземајќи го местото на мажот?“  Кога нејзиниот сопруг се вработил во Њујорк, Гинсбург се префрлила во Правниот факултет во Колумбија и станала првата жена која била на два главни прегледи на законот: Прегледот на законот на Харвард и Преглед на законот во Колумбија. Во 1959 година, таа се стекнала со диплома по право прва во нејзиниот клас на колеџ во Колумбија.
Номинација и потврдување
Претседателот Бил Клинтон ја номинира како судијка во Врховниот суд на 14 јуни 1993 година, за да го исполни празненото место со пензионирањето на судијата Бајрон Вајт. Гинсбург беше препорачана на Клинтон од тогашниот американски јавен обвинител etенет Рено по предлогот на републиканскиот сенатор од Јута, Орин Хач. За време на нејзината номинација, Гинсбург се сметаше за умерена. Клинтон, наводно, сакал да ја зголеми различноста на судот, што го направи Гинсбург како прва еврејска судијка по оставката во 1969 година на судијата Абе Фортас. Таа беше втора жена судија и прва Еврејка. Таа е Еврејка со најдолго служење во Врховниот суд. Постојаниот комитет на Адвокатската комора на Америка за федерално судство ја оцени Гинсбург како „добро квалификувана“, што е највисок можен рејтинг за потенцијална правда.
За време на нејзиното последователно сведочење пред Комисијата за судство во Сенатот на Соединетите држави, како дел од расправата за потврдаување, таа одби да одговори на прашањата за нејзиниот став за уставноста на некои теми, како што е смртната казна, бидејќи станува збор за проблем за кој можеби ќе треба да гласа на ако излезе пред судот. Во исто време, Гинсбург даде одговор на некои потенцијално контроверзни прашања. На пример, таа го потврди своето верување во уставното право на приватност и во и ја објасни нејзината лична судска филозофија и мислењата за родовата еднаквост. Гинсбург беше отворен кога разговараше за нејзините ставови за теми за кои претходно пишуваше. Сенатот на Соединетите држави ја потврди со глас од 96 на 3 на 3 август 1993 година, таа ја прими својата комисија на 5 август 1993 година,  и ја положи својата судска заклетва на 10 август, 1993 година.
Јурисдикција на Врховниот суд
Гинсбург нејзиниот настап на судот го карактеризира како претпазлив пристап кон пресудата. Таа во својот говор непосредно пред номинацијатапред судот вели дека умерените предлози ми се чинат како што треба, главно, за уставна, но и за пресуда за вообичаен закон. Доктринските екстремитети премногу брзо обликувани, искуството учи, може да се покажѓат како нестабилни. “ Правниот научник Кас Сонштајн ја карактеризира Гинсбург како „рационален минималист“, правник кој се обидува претпазливо да се заснова на преседан, наместо да го турка Уставот кон сопствената визија. Пензионирањето на судијката Сандра Ден О’Конор во 2006 година ја остави Гинсбург како единствена жена во судот. Линда Гринхаус од Њујорк Тајмс се осврна на последователниот мандат на судот 2006-2007 година како „време кога судијката Рут Бејдер Гинсбург го најде својот глас и го искористи“. Терминот, исто така, за првпат се одбележа во историјата на Гинсбург со судот каде што читаше повеќе несогласувања од клупата, тактика користена за да сигнализира поинтензивно несогласување со мнозинството.
Со пензионирањето на судијата Johnон Пол Стивенс, Гинсбург стана постар член на она што понекогаш се нарекува „либерално крило“ на судот. Кога судот се подели 5-4 по идеолошки линии и либералните судии се во малцинство, Гинсбург често има овластување да додели авторство на несогласувачкото мислење заради нејзиното стаж. Гинсбург била поборник на либералните дисиденти кои зборуваат „со еден глас“ и, кога тоа е можно, презентирајќи унифициран пристап за кој можат да се согласат сите дисидентирани судии.
Абортус
Гинсбург разговарала за нејзините ставови во врска со абортусот и сексуалната еднаквост во едно интервју во Њујорк Тајмс во 2009 година, во кое таа вели за абортусот дека „[основна работа е дека владата нема право да го прави тој избор за жената “. Иако Гинсбург постојано го поддржува правото на абортус и се приклучи на мислењето на судот со кој се поништува законот за абортус за делумно раѓање на Небраска, во Стенберг против. Кархарт 530    , на 40-годишнината од пресудата на судот во Рое против. Вејд 410     , таа ја критикуваше одлуката во Роу како прекинување на новородено демократско движење за либерализација на законите за абортус, што може да се изгради потрајни консензус за поддршка на правата на абортус. Гинсбург беше во малцинство за Гонзалес против. Кархарт, 550   , одлука за ограничување на 5–4 за делумно абортус при раѓање Во своето несогласување, Гинсбург се спротивстави на одлуката на мнозинството да се одложи на законодавните наоди дека постапката не е безбедна за жените. Гинсбург ја фокусираше својата жалост кон начинот на кој Конгрес ги постигна своите наоди и вистинитоста на наодите. Придружување на мнозинството за здравјето на целата жена v. Хеллерстет, 579   , случај што урна делови од законот во Тексас во 2013 година со кој се регулираат давателите на абортуси, Гинсбург исто така, напиша кратко согласно мислење кое беше уште покритично за односното законодавство. Таа тврди дека законодавството не е насочено кон заштита на здравјето на жените, како што тврдеше Тексас, туку повеќе да го спречи пристапот на жените до абортуси.
Родова дискриминација
Гинсбург го авторизираше мислењето на судот во Соединетите држави против. Вирџинија, 518   , која ја погоди политиката за прием на само машки пол во Вирџинија (ВМИ) како кршење на Клаузулата за еднаква заштита на четиринаесеттиот амандман. ВМИ е престижна, државна, воена инспирирана институција која не прифаќа жени. За Гинсбург, државен глумец, како што е ВМИ, не може да користи пол за да им се одрече од можноста на жените да присуствуваат на ВМИ со своите уникатни наставни методи. Гинсбург истакна дека владата мора да покаже „премногу убедливо оправдување“ да користи класификација заснована врз полот. Гинсбург не се согласила со одлуката на судот за „ Ледебетер против“. Гудјер , 550   , случај кога тужителот Лили Ледбетер поднела тужба против нејзиниот работодавец, поради јаз во плати врз основа на нејзиниот пол според Наслов VII од Законот за граѓански права од 1964 година. Со одлука од 5-4, мнозинството го толкуваше статутот на ограничувања како да започне да работи во време на секој период на плаќање, дури и ако жената не знаела дека е помалку платена од машкиот колега подоцна. Гинсбург резултатот го оцени како апсурден, посочувајќи дека жените често не знаат дека се платени помалку, и затоа не било фер да се очекува да постапат во моментот на секоја плата. Таа, исто така, посвети внимание на неподготвеноста што жените може да ја имаат во полињата во кои доминира машки пол, правејќи бранови со поднесување тужби за мали количини, избирајќи наместо тоа да чекаат додека не се акумулира нееднаквоста. Како дел од нејзините несогласувања, Гинсбург го повика Конгресот да го измени Насловот VII за да ја врати одлуката на судот со закон. По изборот на претседателот Барак Обама во 2008 година, законот за Лили Ледбетер Фер плати, што им олеснуваше на вработените да ги добијат тужбите за дискриминација на плати, стана закон. Гинсбург беше заслужена да помогне во инспирацијата на законот.
Пребарување и заплена
Иако Гинсбург не го авторизираше мнозинството мислење, таа беше заслужена за влијанието врз нејзините колеги за случајот Саффорд унифициран училиштен округ против. Рединг, 557. Судот пресуди дека едно училиште отишло предалеку, наложувајќи на една 13-годишна студентка да си ја соблече долната облека за да може женските службеници да бараат дрога. Во интервјуто објавено пред одлуката на судот, Гинсбург го сподели своето мислење дека некои нејзини колеги не го ценат целосно ефектот од пребарување преку соблекување врз 13-годишно девојче. Како што истакна таа, „Никогаш не биле 13-годишно девојче“. Со одлука од 8-1, судот се согласи дека потрагата на училиштето отиде предалеку и го прекрши Четвртиот амандман и дозволи тужбата на ученикот против училиштето да оди напред. Само Гинсбург и Стивенс би дозволиле ученикот да тужи и поединечни службеници во училиштата.
Меѓународен закон
Гинсбург исто така се залагаше за употреба на меѓународно право и норми за формирање на американското право според судските мислења; ова беше гледиште што не го делат некои нејзини конзервативни колеги. Гинсбург ја поддржува употреба на странски толкувања на законот за убедлива вредност и можна мудрост, а не како преседан што судот треба да го следи. Гинсбург изрази став дека консултантското меѓународно право е добро искосена традиција во американското право, сметајќи ги Johnон Хенри Вигмор и претседателот Presidentон Адамс како интернационалисти. Сопствената зависност на Гинсбург од меѓународното право датира од нејзиното време како адвокат; во нејзиниот прв аргумент пред судот, Рид против. Рид, 404 САД 71 (1971), таа наведе два германски случаи. Според нејзиното истовремено мислење во групата против. Bollinger, 539 US 306 (2003), одлука која ја поддржува афирмативната политика за приемни активности на Правниот факултет во Мичиген, Гинсбург истакна дека постои договор помеѓу идејата дека политиките за прием на афирмативно дејствување ќе имаат крајна точка и се согласува со меѓународните договори дизајнирани за борба против расна и родова основа дискриминација.
Каролина Олсон
Каролина Олсон (29 октомври 1861 година - 5 април 1950 година), позната и како „Soverskan på Oknö“ („Заспаната убавица на Окни“), е Швеѓанка која наводно останала во хибернација помеѓу 1876 и 1908 година (32 години).
Се верува дека ова е најдолго време што некој живеел на овој начин, кој потоа се разбудил без никакви преостанати симптоми.
Сепак, било тврдено дека Олсон не била во хибернација цело време. Имала многу необјаснети одлики на нејзината состојба; на пример, се чинело дека косата, ноктите на рацете и ноктите на нозете не растат. Харалд Фредерстром забележал во 1912 година дека можеби се преправала дека спие, или страдала од психолошки проблеми и едноставно се убедила дека е болна.
Живот
Олсон е родена во Окно во близина Mönsterås, вториот најстар од петте деца; нејзините браќа и сестри беа сите браќа. Таа се здобила со рана на главата на 14-годишна возраст на 18 февруари 1876 година, но се чинела дека брзо се опоравува. На 22 февруари, таа се пожали на забоболка. Нејзиното семејство верувало дека нејзиниот заб е болен поради вештерство, и и било наредено да оди во кревет. Меѓутоа, кога заспала, не се разбудила.
Вирџинијус Синкевичиус
[[Податотека:Virginijus Sinkevičius (2).jpg|мини|Синкевичиус во 2022 година Актуелен
Преземал функција
Претседателката Урсула фон дер Лајен
Во канцеларија
27 ноември 2017 – 30 ноември 2019 година
Премиер Саулиус Сквернелис
Наследен од Žygimantas Vaičiūnas (глума)
Римантас Синкевичиус
Член на Сеимата
14 ноември 2016 до 28 ноември 2019 година
Пред него Аудрониус Ажубалис
Успеан од Миндаугас Линге (2020)
Изборна единица Шешкине
Лични податоци
Роден на 4 ноември 1990 година (32 години)
Вилнус, Литванија
Политичка партија Сојуз на фармери и зелени
Образование Универзитетот Абериствит
Универзитетот во Мастрихт
]] Вирџинијус Синкевичиус
Ран живот и образование
Синкевичиус зборува литвански како мајчин јазик, како и англиски, руски и полски.
Рана кариера
Во 2014 година, Синкевичиус работел како проект менаџер на меѓународна група во Lietuvos paštas ; во 2014–2015 година, тој учествувал во програмата „Креирај Литванија“. Во 2015–2016 година беше координатор на проектот во концесискиот проект на литванските аеродроми (LTOU). Во 2016 година, тој бил тим лидер на Групацијата за подобрување на инвестициската средина во Јавното претпријатие Инвест Литванија.
Во 2017 година, Синкевичиус го завршил курсот за дигитална политика на Универзитетот во Оксфорд.
Кариера во националната политика
На парламентарните избори во 2016 година, Синкевичиус бил избран во Сеимата на Република Литванија во едночлениот како независен кандидат за изборна единица Шешкине во Вилнус; потоа бил назначен за претседател на Комисијата за економски прашања.
На 27 ноември 2017 година, Синкевичиус бил назначен за министер за економија во кабинетот на премиерот Саулиус Сквернелис и, по реорганизацијата на Министерството за економија, тој станал министер за економија и иновации.
Европски комесар
На 22 август 2019 година, литванскиот парламент ја одобрил номинацијата на Синкевичиус за европски комесар; номинацијата било договорена од премиерот Сквернелис и Рамунас Карбаускис, водачот на Литванскиот сојуз на фармери и зелени (LVŽS).
По преземањето на функцијата, Синкевичиус станал најмладиот европски комесар досега, на 28-годишна возраст
Во 2022 година, Синкевичиус предложил законски обврзувачки цели за преполовување на употребата на хемиски пестициди и враќање на природата низ ЕУ на најмалку 20% од земјиштето на ЕУ до 2030 година, во обид подобро да се заштити здравјето и да се опорави намалената популација на дивиот свет.
Препознавање
Во 2018 година, Синкевичиус бил награден за Најдобро решение за подобро деловно опкружување на годината од страна на асоцијацијата Форум на инвеститори и за Blockchain Leadership на #SWITCH! Технички награди. Во 2019 година ја добил наградата Partnership Leader 2018 за иновациска реформа и развој на стартап екосистем од организацијата Литванска бизнис конфедерација. Во 2018 година, Синкевичиус бил вклучен во листата на 100 највлијателни млади луѓе во светот во владата на веб-страницата Аполитика.
Драгана Кршенковиќ Брковиќ
Драгана Кршенковиќ Брковиќ (Драгана Кршенковић Брковић) е црногорска писателка.
Кршенковиќ Брковиќ дипломирала на Факултетот за политички науки и на Факултетот за драмски уметности. ТВ Белград ја прикажувал нејзината претстава - Вреле капи во 1981 година. Таа го напиша за приемен испит.
Како што избувнаа војните на Балканот, таа се преселила од Белград, Србија, во Подгорица, Црна Гора. Таму Кршенковиќ Брковиќ со својот сопруг Томислав Брковиќ основала куклен театар наречен Сината лагуна. Детали за овој театар може да се најдат во двојазичната монографија Куклен театар Сината лагуна (Подгорица, 2019)
Кршенковиќ Брковиќ била соработник на Хуберт Хемфри 2005-06, што е програма за размена на Фулбрајт. Таа поминала една година во Вашингтон, САД. Таа, исто така, добила грант од австриската влада со цел да спроведе истражување на Универзитетот во Грац во Австрија во 2008 година
Кршенковиќ Брковиќ била гостин писател во резиденцијални програми во САД ( апексарт New York City Fellowship, NYC, 2014 ; Writers Omi, Ledig House, NY, 2017), Унгарија ( Pecs Writers Program, Pecs, 2013 и Австрија), во Residence програма, КултурКонтакт Австрија, Виена, 2011). Покрај тоа, таа учествуваше на Родос, Грција ( ''1. Меѓународен форум за култура на мирот од медитерански жени креатори'', под покровителство на УНЕСКО ); Болоња, Италија (Саемот на книгата во Болоња, 2011); Братислава, Словачка (23. Биенале на илустрација, БИБ, 2011) итн.
Нејзините претстави се изведувале во многу балкански земји. Четири нејзини драми се поставени текстови за основните училишта во Црна Гора и Македонија. Нејзината книга „Џинот на езерото Манито“ била избрана за наградите „Бели гаврани“ во 2011 година од Internationale Jugendbibliothek во Минхен, Германија. Десет пати е номинирана за меморијалната награда на Астрид Линдгрен (АЛМА) (2008-2018). Два играни филма, Хозентарус (2018) и Волшебниот клуч (2020), базирани на нејзините бајки со исти наслови, се снимени од Јавниот радиодифузен сервис на Црна Гора, РТЦГ.
Нејзините раскази се објавени во многу меѓународни списанија: Бучкултур, Блесок, Сараево бележник, АРС итн.
Кршенковиќ Брковиќ има објавено три романи, две збирки приказни, една збирка драмски драми, две монографии и неколку книги за деца.
Учествувала
2017 Art Omi: Writers Reading, Benenson Visitors Center & Gallery. Ледиг Хаус, Њујорк, САД
2016 Меѓународни книжевни средби Везниот мост, Тузла, БиХ
2015 Меѓународен книжевен фестивал Одакле знам, Подгорица, Црна Гора
2013 13-ти меѓународни книжевни средби Cum Grano Salis, Тузла, БиХ
2013 26th Festival Bar’s Hronicle, Бар, Црна Гора
2011 23 Биенале на илустрација /BIB/, Братислава, Словачка
2011 Меѓународни книжевни средби Везниот мост, Тузла, БиХ
2011 Саем на детска книга во Болоња, Болоња, Италија
2009 Меѓународни книжевни средби под старата маслинка, Бар, Црна Гора
2009 9-ти меѓународни книжевни средби Cum Grano Salis, Тузла, БиХ
2008 Меѓународна книжевна манифестација Поетските вечери на Ратковиќ, Бијело Поље, Црна Гора
2002 Меѓународен состанок на писатели за деца, Сараево, БиХ (под покровителство на Web Publishing, Њујорк)
2001 Тајната на синиот кристал од Крсенковиќ Брковиќ. Премиера во Драмскиот театар Бојан Дановски, Перник, Бугарија
2001 Прв меѓународен форум за култура на мирот од медитерански жени креатори, Родос, Грција (под покровителство на УНЕСКО)
2001 Меѓународен детски театарски фестивал, Софија и Бургас, Бугарија
1999 Меѓународен детски театарски фестивал, Суботица, Ју
1998 Меѓународен детски театарски фестивал, Суботица, Ју
Розалинд Франклин
Биографија
Родена во видно британско еврејско семејство, Френклин се школувала во приватно училиште во Норланд во Западен Лондон, Училиштето Линдорс за млади дами во Сасекс и Училиштето за млади девојки Сент Пол, Лондон. Потоа студирала природни науки Трипос на колеџот nунам, Кембриџ, од каде дипломирала во 1941 година. Заработувајќи истражувачка стипендија, таа се приклучила на лабораторијата за физичка хемија на Универзитетот во Кембриџ под Роналд Џорџ Вирфорд Нориш, кој ја разочарал поради недостатокот на ентузијазам. Британската асоцијација за истражување за искористување на јаглен (БЦУРА) и понудила позиција за истражување во 1942 година и започнала со работа на јаглен. Истражувањето и помогна да се стекне со титулата доктор на науки во 1945 година. Таа заминала во Париз во 1947 година како гевчек (постдокторски истражувач) под ак Меринг во Laboratoire Central des Services Chimiques de l'Etat, каде што стана успешен кристанограф на Х-зраци. Таа станала соработник на истражувања во Кингс Колеџот во Лондон во 1951 година и работела на студии за дифракција на Х-зраци, што на крајот ќе ја олесни двојнозавојната теорија на ДНК. Во 1953 година, по две години, заради несогласување со нејзиниот директор Џон Рандал и уште повеќе со нејзиниот колега Морис Вилкинс, таа била принудена да се пресели во Биркбек Колеџот. Во Биркбек, Џон Дезмонд Бернал, претседател на одделот за физика, и понудил посебен тим за истражување. Таа починала во 1958 година на 37-годишна возраст од рак на јајчник.
Прва - Западна македонска трансверзала
Прва - Западна Македонска трансферзала (позната и само како: Западна Македонска трансверзала скратено: ЗМТ) – прва македонска планинарска трансверзала која што ги опфаќа планините Шар Планина, Бистра, Стогово, Караорман во Западна Македонија. Патеката и трасата на трансферзалата опфаќа помеѓу 185 и 220 километри, протегајќи се од врвот Љуботен на север, па сé до Охрид на југ.
Делници со опис на движењето и поминувањето со кампувања
Минувањето на патеката на Првата западна македонска трансверзала се одвива по јасно утврдена траса која е поделена на делници со предвидени места за кампување и изминување во неколку денови, кои во зависност од временските услови и подготвеноста и телесната состојба на учесниците-планинари може да опфатат најмалку 7, а највеќе 9 до 10 денови, со претежно минување во 9 дена и 8 ноќевањеа. Низ неколкуте минувања во разните години и различните услови и околности, должината на делниците и кампувањата претрпувале мали изменувања. Во различни години, трасата на поминувањето имала и поголеми измени, па така во осумдесетите години на ХХ век кога имало и поголем број на учесници од странство, патеката опфаќала и искачување на планините Кораб и Крчин па по спуштањето во долината на Радика и посетата на познатиот Бигорски Манастир, се искачувала Бистра по патеката од селото Јанче до Галичник, каде се посетувала и манифестацијата Галичка свадба.
Во најпрвичната траса и замисла првото („нулта“) ноќевање било во Планинарски дом „Љуботен“, кое од 2017 година е заменето со поставување на камп со шатори на планинското седло - преслап под врвот Љуботен кон врвот Ливадица, со што е добиено значително многу време за следниот ден, па така е поместено и дотогаш утврденото кампување крај Доброшки Езера под гребенот Езерско со поминување на целиот тесен и каменест Чаушички Срт, Пескови и Бистрица со кампување кај преседлината Дојран под преслапот на Црн Врв. Сепак, делниците на точно утврдената траса на патеката и кампувањата може да се поминуваат и поставуваат по проценка и одлука во зависност од временските услови и телесната подготвеност и состојба на учесниците-планинари на самото место секоја година, опфаќајќи ги точно утврдените контролни точки, кои исто така се искачуваат по можност и одлука на секој учесник-планинар.
Најпрвичното и вообичаено поминување на Западната македонска трансверзала ги опфаќа(ло) следните кампувања и ноќевања: Планинарски дом „Љуботен“ - прво - „нулта“ ноќевање; Доброшки Езера под гребен Езерско - камп 1 - второ ноќевање; Караниколичко Езеро - камп 2 - трето ноќевање; извори на река Пена - камп 3 - четврто ноќевање; под врвот Лера - камп 4 - петто ноќевање; селска ливада (кај фудбалското игралиште) во Галичник - камп 5 - шесто ноќевање; ливада на сретсело Лазарополе - камп 6 - седмо ноќевање; планински гребен Голема Мегданица на Стогово - камп 7 - осмо ноќевање; завршеток на трансверзалата во Црвена Вода и можност за (девето) ноќевање во извидничкиот камп во Охрид.
(изминати 192 километри):
камп на: Седлото под Љуботен
вода од 2 извори: под Козја Стена на македонска страна и извор Плавило на косовска страна, по 7-8 мин. пешки Се започнува со одење пеш од Старо Село низ шумата по обележаната патека до Планинарскиот дом „Љуботен“. Пред домот си земаат ранците, кои до таму може да се пренесат со џип или трактор, се полни вода и продолжува нагоре, кај месноста Џандарска Бука се скршнува лево, се прави мала пауза за одмор во мала тревната вдлабнатинка-цирк, се пресекуваме сипарот-камењар и се излегува кај големата карпа Козја Стена и над неа се доаѓа на планинското седло каде што се поставуваат шаторите за кампот на првото ноќевање. Без ранци, на зајдисонце го искачуваме врвот Љуботен кој е прва контролна точка на Трансверзалата.
камп на: преседлина Дојран - Бистрички Бачила (разрушен некогашен планинарски заслон) на седлото под Црн Врв
вода од извори: под Ливадица, над Горно Доброшко Езеро (ќе се симнеме само неколкумина другите ќе не почекате на седлото меѓу Езерска Чука и Езерски Врв), крај кампот кај разрушениот планинарски заслон (Кучибаба/Рогопеч) Најдолга и најтешка, но убава и интересна делница, по тесниот и каменесто-карпест но восхтиувачки срт, посебно потегот од Езерско, Чаушица, Пескови до Бистрица. Се одат 12/13 часа, и скоро 33 километри. Во овој предел под гребенот на Езерски Врв може да се постави и првиот камп со шатори кај Доброшките Езера, но со измената првично да се кампува на планинското седло под Љуботен, се добива многу на време и во овој дел се стасува релативно многу рано, околу пладне или 13-14 часот, што во летно, убаво и ведро и топло време со долга дневна светлина овозможува а да се помине целиот тесен и каменест шарпланински срт, кој нуди восхитувачки глетки на бројни планински врвови, гребени, езера.
камп на: Караниколичко Езеро / Скакаличко Езеро
вода од извори: неколку извори под Кобилица, Трескавец, Љубински Уши, Вртоп, Шилеџе и крај Караниколичко и Скакаличко Езеро.
Убава пократка делница, која обично досега се завршува на Караниколичко Езеро каде се поставува кампот со шатори, но бидејќи обично се доаѓа таму меѓу 11:50, 12 и 13 часот, во услови кога денот е најдолг (се стемнува речиси во 21), по проценика доколку се има сили да не се губи време, може да се направи убава долга пауза/одмор со гозба, сончање и капење во Караниколичко Езеро со времетраење од 2, 3 (па и 4) часа и преку Шереметица и Бриња Шахит за 2 часа да стигне и постави камп крај Скакаличко Езеро.
камп на: Извори на Пена / Горно Врачанско Езеро / Венечно Езеро под врвот Расенгул
вода од извори: извори на Пена, соѕидана чешма на Шутман, извори на Радика, крај Горно Врачанско Езеро.
Вообичано, се кампува на тревнатото зарамнето планинско било кај изворите на реката Пена и од тука се искачува Титов Врв кој е четврта контролна точка (КТ 4), но бидејќи денот е многу долг, а рано се стигнува на изворите на Пена, бидејќи делницата е многу лесна и се оди по тревнато планинско било од Скакала, Маја, Залина, Клеч, Косович може да се продолжи преку преслапот на вододелницата меѓу извориштата на реките Пена и Смрека, веднаш крај врвовите Џинибег, Трпезница и Челепински Врв преку висорамнината Шутман зад западните падини на гребените на врвовите Бориславец-Езерски Рид и Рудока се до Враца. Искачувањето на Титов Врв од оваа страна е многу тешко и напорно, по исклучителна стрмнина и каменесте дел со ситен сипар од раздробени камења на западната падина на врвот Мал Турчин пристапувајќи од кај Кривошија, при што опфаќа 5 часа и знае да одземе снага за следниот ден долго пешачење, по долгите тревнати висорамнински предели. камп на: под врвот Лера / селска ливада Галичник
вода од извори: под Лера, чешма над Дуф, Маврово, ски-терени, Белчевица (на селска ливада кај игралиштето).
Вообичаено кога се кампува и тргнува од изворите на Пена, одејќи 12 часа и 30 км се стигнувале (околу 15:30) и поставува камп под врвот Лера, кој што ја претставува последна петта контролна точка на Шар Планина. Сепак, ако се кампува кај Врачанско Езеро или Расенгул се добива доволно време да се измине целиот пат и порано да се стигне во Маврови Анови, каде веќе се доаѓа во цивилизација, и учесниците се почестуваат со ручек во меаните, се докупуваат и надополнуваат залихи, се капе (со сапун! ) во Мавровско Езеро и од тука може да се искористи можност, со превоз некои од учеснитие да отиде со ранците и товарот до Галичник, а другите пеш по печалбарската патека и скијачките терени на Бистра да стигнеме до Галичник, каде пак има меаничиња, продавница, можности за гозба и дружба.
камп на: ливада спроти амбуланата во Лазарополе / ливада во шумата кај Св.Петкина вода над Гари / Голема Мегданица на Стогово
Убава делница која оди низ густа букова шума и сенки и ливади со шумски плодови - јаготки, малини, капини, црни планински цреши (Мијалчо Божиновски ја нарекува „витаминска патека“). Доколку има сили и расположение, вообичаено утрото штом се стане во Галичник се оди до врвот Меденица (КТ6) над Галичник, па потоа да се врати во кампот и да продолжи, низ густите шуми во сенка и ладовина спуштајќи се до селото Селце каде има прекрасна обилна стара ѕидана чешма со студена вода и од таму се стигнува до Тресонче од каде што по земјениот колски пат низ шумата се искачува до Лазарополе. Вообичаено, се кампува во Лазарополе, каде има голема продавница, хотел и се купува сирење за гозба од задругата, но бидејќи цела делница е 5 часа и имаме доста време и долг ден, може да се продолжи со спуштање од Лазарополе до Гари каде што исто така има убав ресторан и од тука по шумскиот пат се искачуваме на Стогово над Голема Мегданица пред врвот Бабин Срт.
камп: Извиднички Камп во Охрид (има можност за преноќување кој сака)
Последна делница на трансверзалата, го искачуваме врвот Бабин Срт кој е последна осма контролна точка (КТ8) од кој се гледа Охридското Езеро на југ, но и Љуботен и сите планини и изминатата траса на север. Потоа само се спуштаме по тревнати предел на Стогово до шумите на Караорман, каде треба да внимаваме на многуте патишта за дрвосеча (кои се испреплетени и некои учесници во минатото и промашувале завршувајќи во Ботун и струшко Мислодежда), но сепак пред Орли Врв имаме ставено нови обележани маркации и нема да промашиме до крајната точка во с.Црвена Вода, од каде со организиран превоз ќе отидеме до извидничкиот камп во Охрид.
Контролни точки
На Западната македонска трансферзала се утврдени 8 котролни точки (скратено: КТ), чие што поминување е предвидено за заведување во Дневникот на трансферзалата, додавање на печати на врвовите и приложување доказ за успешно поминување на трансверзалата. Котролни точки на Првата - западна македонска трансверзала (ЗМТ) се:
Опрема
Опремата која се носи треба да е комплетна но не претешка. Со оглед дека првите четири до пет денови се поминуваат околу 100-120 километри по целиот планински срт и било на Шар Планина надвор и далеку од цивилизација, потребно е да се носи шатор, кој може да се подели на неколку учесници кои ќе ноќеваат во него, вреќи за спиење и постилки-подметачи (изомати), челни ламби-светилки како и залихи на храна за 5 денови, поради неможноста од нивното надополнување по целиот овој предел. Храната е препорачливо да не биде многу тешка и да опфаќа леб, сувомеснати и млечни производи, јаткасто и суво овошје кои се подолготрајни и не се брзо расипливи и воедно не тежат премногу (како конзерви), а секако во рамки на групата може да се носи и горилник за подготвување на супи и варива за прехрана во кампувањата. Во современите улови многумина добро упатени учесници понесуваат и дехидрирана и специјално приготвена (протеинско-витаминска) исхрана. Многу важен дел од опремата во однос на облеката се и капа и очила, крема за заштита од сонце бидејќи во првиот дел по сртот и билото на Шар Планина, постојано се оди на голина без никаква сенка од ниту едно дрво, заради што во услови на летни горештини се појавува опасност од сончаница. Облеката треба да опфаќа и кабаница-јакна за дожд, неколку резервни маици (памучни или модерни со непотечки, брзосушечко предиво-материјал т.н. dry-fit) и панталони под долги и кратки ракави и ногавици и задолжително носење по 2 пара чорапи додека се движи заради заштита од појавување на плускавци при секојденвното долготрајно пешачење со тешок товар. Пожелно е да се носи и хартија од весници која може да послужи за впивање на влагата од чевлите и шаторите при услови на намокрување од дожд или кондензација на шаторите при кампување крај влажни тревнати предели после дожд и утринска роса или пак крај езера. Вкупната тежина на ранците кои се носат е препорачлива да биде од 15-16 килограми, во исклучителни поединечни случаи може да биде и најмногу до 20 килограми.
Историјат
Поставена е во 1974 година од група планинари од Планинарското друштво ЕЛЕМА при Електро-машинскиот факултет во Скопје во состав Петар Митров, Зоран Тозија, Климе Батунков, Митре Недановски и Мијалчо Божиновски кој потоа ги изработува официјалниот Дневник на трансверзалата за пополнување на секој учесник и значките кои се доделуваат на сите учесници за успешно поминување на трансверзалата, и заедно со Зоран Костадинов десетина години по ред водат над стотина македонски и странски планинари кои ја поминуваат трансверзалата, која пак е опишана и во неколку странски списанија за планинарство. Првичното поминување на трансферзалата во 1974 година било само по целото протегање на Шар Планина до Маврово, при што тогаш поминувањето на трасата било со спуштање во долината на Лешница и искачување на Попова Шапка, а веќе од следната 1975 година трансверзалата била целосно помината се до Охрид. Во сегашната траекторија на основа искуствата од предходните повеќегодишни поминувања,патеката е официјално отворена во 1985 година. По дваесет годишен прекин од 1994, заради војните и воените дејствија во пределите низ кои минува трансверзалата, таа е повторно возобновена во 2014 година, од кога постојано без прекин се одржува до денешен ден, секоја година во летниот период кон крајот на месец јуни или (најчесто) почетокот на јули. Во минатото се правени и неколку сериозни обиди за зимско поминување на целата патека на трансверзалата, последен пат во 1994 година, за што наменски биле потготвувани и оставани залихи на храна на одредени места, но на 4 пати е поминат само планинскиот срт на првата половина на Шар Планина од Љуботен до Титов Врв, а поради исклучително високата снежна покривка (и над 4 метри) на висорманината Шутман, движењето понатаму по Шар Планина било невозможно да се продолжи, дури и со поседување на дрезги-снеготохки за одење низ длабок снег.
Убивањето на светиот елен
„Убивањето на светиот елен“ (англиски: The Killing of a Sacred Deer) — ирско-британски филм од 2017 година, во режија на Јоргос Лантимос (Yorgos Lanthimos), које и автор на сценариото, заедно со Ефтимис Филипу (Efthymis Filippou), засновано врз трагедијата на Еврипид, „Ифигенија во Авлида“. Главните улоги ги играат: Никол Кидман, Колин Фарел, Бери Коуган (Barry Keoghan) и и Рафи Касиди (Raffey Cassidy). На Канскиот фестивал, филмот ја освоил наградата за најдобро сценарио.
Синопсис
Д-р Ствен Марфи (го игра Фарел) е ценет кардиохирург кој има идиличен семеен живот. По смртта на еден негов пациент, д-р Марфи се зближува со неговиот син Мартин (го игра Коуган). Тие си разменуваат подароци, а во една прилика д-р Марфи го кани Мартин дома, каде во него се вљубува ќерката на докторот. Наеднаш, без никаква причина, синот на д-р Марфи се парализира. Тогаш, Мартин му кажува на докторот дека го смета за одговорен за смртта на татко му и поради тоа ќе му се одмазди така што ќе ги убие сите членови на неговото семејство. И навистина, набргу, и ќерката на д-р Марфи се парализира. Лекарскиот тим не може да ја утврди причината за необичната болест на децата. Докторот ѝ кажува на својата сопруга, која открива дека д-р Марфи бил виновен за смртта на Мартин зашто бил пијан за време на оперцијата. За да ја спречи смртта на децата, докторот го киднапира Мартин и почнува да го мачи, но неговата сопруга го ослободува. Најпосле, кога станува јасно дека синот ќе умре, д-р Марфи одлучува да ја спречи трагедијата: Тој го убива својот син и со тоа се прекинува проклетството, а неговата ќерка оздравува. Во последната сцена на филмот, семејството Марфи јаде во една кафетерија. Таму влегува Мартин и тогаш семејството Марфи ја напушта кафетеријата при што ќерката на докторот и Мартин цело време гледаат еден во друг.
Елизабет Блеквел
Блеквел првично не била заинтересирана за кариера во медицината, особено откако нејзиниот наставник го довел окото на бикот за да го користи како алатка за настава. Затоа, таа станала наставничка за да го поддржува семејството. Ова занимање се сметало за погодно за жените во текот на 1800-тите години, сепак, таа наскоро открила дека е несоодветна за неа. Интересот на Блеквел за медицина се разбудил откако една пријателка се разболела и забележа дека, ако за неа се грижела жена лекар, можеби таа немала да страда толку многу. Блеквел започнала да аплицира во медицинските училишта, и веднаш почнала да ги трпи предрасудите против нејзиниот пол што ќе опстојуваат во текот на нејзината кариера. Била одбиена од секое медицинско училиште во кое аплицирала, освен Медицинскиот колеџ во Женева, во кое машките студенти гласаа за прифаќањето на Блеквел. Во 1847 година, Блеквел станала првата жена што присуствувала на медицинско училиште во Соединетите држави.
Инаугуративната теза на Блеквел за тифусна треска, објавена во 1849 година во Медицинскиот журнал Бафало, кратко време по дипломирањето, бил првиот медицински напис објавен од женски студент од Соединетите држави. Тоа отсликуваше силно чувство на емпатија и чувствителност на човечкото страдање, како и силно застапување за економска и социјална правда. Медицинската заедница ова го карактеризира како „женственост“.
Блеквел, исто така, ја основала Њујоршката амбуланта за жени и деца со нејзината сестра Емили во 1857 година и започна да дава предавања на женската публика за важноста на образованието на девојчињата. Таа, исто така, одигра значајна улога за време на Американската граѓанска војна во организација на медицински сестри.
Раниот живот
Елизабета е родена на 3 февруари 1821 година, во Бристол, Англија, од Самуел Блеквел, кој работел во фабрика за рафиниран шеќер, и неговата сопруга Хана (Лејн) Блеквел. Таа имала двајца постари браќа и сестри, Ана и Маријан, и шест помлади браќа и сестри: Семјуел (оженет со Антоанет Браун ), Анри (оженет со Луси Стоун ), Емили (трета жена во САД што ќе добие медицинска диплома), Сара Елен (писател), Џон и Џорџ. Таа исто така имала четири тетки: Барбара, Ен, Луси и Марија, коишто исто така живееле со нив.
Во 1832 година, семејството емигрирало од Бристол, Англија во Њујорк затоа што Самуел Блеквел ја загубил својата најпрофитабилна рафинерија за шеќер во пожар. Во Њујорк, нејзиниот татко станал активен во аболиционистичката работа. Затоа, нивните дискусии за вечерните часови често опкружувале теми како што се правата на жените, ропството и трудот на децата. Овие либерални дискусии ги одразувале ставовите на Хана и Самуел кон одгледувањето деца. На пример, наместо да ги тепа децата за лошо однесување, Барбара Блеквел го забележувала нивното лошо однесување во црна книга. Ако се акумулирале престапите, децата за време на вечерата би биле протерани на таванот. На сличен начин, Самуел Блеквел бил либерален во односот кон образованието на своите деца. Семјуел Блеквел бил Конгрегалист и имал силно влијание врз верското и академското образование на своите деца. Тој верувал дека на секое дете, вклучувајќи ги и неговите ќерки, треба да им се даде можност за неограничен развој на своите таленти и подароци. Оваа перспектива била ретка во тоа време, бидејќи повеќето луѓе верувале дека место на жената е во домот или како наставник. Блеквел имала не само гувернанта, туку и приватни воспитувачи да го надополнат нејзиниот интелектуален развој. Како резултат, таа била прилично социјално изолирана од сите, но, не и од нејзиното семејство додека растела.
По неколку години живеење во Њујорк, семејството се преселило во Синсинати, Охајо. Кога Блеквел имала 17 години, нејзиниот татко починал, оставајќи го семејството со многу малку пари.
Рана зрелост
Финансиската состојба на Блеквелови била тешка. Притиснати од финансиска потреба, сестрите Ана, Маријан и Елизабета отвориле училиште во Англиската и Француската академија Синсинати за млади дами, која давала настава по повеќето, ако не и сите, предмети и наплаќала школарина. Училиштето не било ужасно иновативно во своите методи на образование  - тоа било само извор на приход за сестрите Блеквел. Работата за аболиција на Блеквел зазела последно место во текот на овие години, најверојатно заради академијата.
Блеквел се префли во Епископалијализам, веројатно заради влијанието на нејзината сестра Ана, во декември 1838 година, станувајќи активен член на Епископската црква Свети Павле. Сепак, доаѓањето на Вилијам Хенри Чанинг во 1839 година во Синсинати ја предомисли. Чанинг, харизматичен унитарн министер, ги воведе идеите за трансцендентализам на Блеквел, кој започна да ја поддржува Унитарната црква.Следеше конзервативна реакција од заедницата Синсинати, и како резултат на тоа, академијата изгуби многу ученици и беше напуштена во 1842 година. Блеквел започна да држи часови на приватни ученици.
Во 1844 година, со помош на нејзината сестра Ана, Блеквел обезбеди настава што плати 1.000 долари годишно во Хендерсон, Кентаки.Таа беше задоволна од нејзините час,  сметаше дека недостаток на сместување и училишна куќа. Она што најмногу ја вознемири е тоа што ова беше нејзина прва вистинска средба со реалностите на ропството. „Луѓето беа љубезни со мене лично, но, чувството за правда постојано се повредуваше; и на крајот на првиот мандат на ангажманот јас поднесов оставка “. Таа се врати во Синсинати само половина година подоцна, реши да најде по потикнувачки начин да го помине животот.
Извршување медицинско образование
Уште еднаш, преку нејзината сестра Ана, Блеквел обеѕбеди работа, овој пат предаваше музика на академија во Ашевил, Северна Каролина, со цел да ги заштеди 3.000 долари потребни за трошоците за нејзиното медицинско училиште. Во Ашевил, Блеквел се поврѕа со почитуваниот преподобен Џон Диксон, кој се чинеше дека е лекар пред да стане свештеник. Диксон ги одобри аспирациите во кариерата на Блеквел и ѝ дозволи да ги користи медицинските книги во својата библиотека за да студира. За тоа време, Блеквел ги смири своите сомнежи за нејзиниот избор и за осаменоста со длабоко религиозно размислување. Таа, исто така, ги обнови своите антихристијански интереси, започнувајќи училиште во неделата, што на крајот беше неуспешно.
Училиштето на Диксон се затвори наскоро и Блеквел се пресели во резиденцијата на братот на Реверенд Диксон, Самуел Хенри Диксон, истакнат лекар на Чарлстон.Таа започна да предава во 1846 година во интернат во Чарлстон, водена од г-ѓа. Ду Пра Со помош на братот на Реверенд Диксон, Блеквел се распрашуваше за можноста за медицинска студија преку писма, без поволни одговори. Во 1847 година, Блеквел го напушти Чарлстон за Филаделфија и Њујорк, со цел лично да ги испита можностите за медицинска студија. Најголемата желба на Блеквел беше да биде прифатена во едно од медицинските училишта во Филаделфија.
Кога стигнала до Филаделфија, Блеквел се поврза со д-р Вилијам Елдер и приватно студираше анатомија со д-р Џонатан М. Ален додека се обидуваше да ја пристапи до било кое медицинско училиште во Филаделфија. Таа беше пречекана со отпор скоро насекаде. Повеќето лекари препорачувале таа или да оди во Париз да студира или да се маскира како маж за да студира медицина. Главните причини што беа понудени за нејзиното одбивање беа дека (1) таа беше жена и затоа е интелектуално инфериорна и (2) таа всушност може да се покаже еднаква на задачата, да се покаже како конкуренција и дека не може да очекува од нив „да достави [ неа] со стап да ни ги скршиме главите со ". Од очај, таа аплицираше на дванаесет „државни училишта“.
Последниот ден
„Последниот ден“ (српски: Последњи дан) — филм на режисерот Владимир Погачиќ од 1951 година. Главните улоги ги играат: Марија Црнобори, Карло Булиќ, Зоран Ристановиќ и Соња Хлебш.
Елизабет Блеквел
Медицинска едукација во Соединетите Држави
Во октомври 1847 година, Блеквел беше прифатена како студент по медицина од колеџот Хобарт, тогаш наречен Медицински колеџ во Женева, сместен во предградието на Њујорк. Деканот и факултетот, обично одговорни за проценка на апликантот за матура, не беа во можност да донесат одлука заради посебната природа на случајот на Блеквел. Тие го поставија прашањето до гласање од страна на 150 машки студенти од часот со прописот дека доколку еден студент се спротивстави, Блеквел ќе биде одвратен. Младите гласале едногласно да ја прифатат.
Последниот ден
Синопсис
Неколку поранешни членови на Гестапо, предводени од Вили Колб спроведува шпионски и саботерски акции, а ним им помага група луѓе кои се незадоволни од новиот општествен поредок во Југославија. Сепак, УДБА ги открива нивните активности и ги спречува саботажите, а Вили Колб е уапсен.