cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лаогај
Историја
Структурните промени по пропаста на социјализмот ги намалило даночните приходи на локалните власти, зголемувајќи го притисокот за локалните власти, со цел да се надополнат нивните приходи од други места. Во исто време, на затворениците обично не биле добра работна сила. Производите произведени од страна на затвореничката работна сила во Кина биле со екстремно низок квалитет и станале скоро невозможни за продажба на отворениот пазар во конкуренција со производи направени од страна на платена работна сила.
Хари Ву имал напишано книги, вклучувајќи ја и „Неранимајкото и Лаогај“ што го опишуваат системот од 19(?)0-ти до 1990-тите. Ву потрошил 19 години, од 1960 до 1979 година, како затвореник во овие логори, бидејќи ја критикувал владата, додека бил млад студент. Откако речиси умрел од глад во логорите, тој на крајот се преселил во САД како гостин научник во 1985 година.
Во 2008 година, Лаогај Фондација за Истражувања, невладина организација за човекови права со седиште во Вашингтон, проценила дека околу 1,045 лаогаи објекти работеле во Кина, и држеле околу 500,000 до 2,000,000 притвореници.
Услови во лаогаи логори
Условите во кои лаогаи затворениците живееле, биле под надзор откако светот научил повеќе за нив. Кинеската влада се изјаснила:"Нашата економска теорија смета дека човечкото битие е фундаментална продуктивна сила. Освен оние кои мора да бидат физички елиминирани од политчка грижа, човечките суштества мора да се користат како продуктивни сили, со покорност како предуслов. На лаогаи системот, фундаменталната политика е 'Принуден труд, како средство, додека реформа на мислата е нашата основна цел.'"
Облека
За разлика од лаоџиао затворениците (ре-едукација преку труд), на лаогаи криминалците им била давана облека. Во зависност од локацијата и нејзината економска состојба, квалитетот на облека можел значително да се разликува. Некои затвореници можеле да добијат црна или сива облека, додека други добивале и носеле темноцрвена или сина. Исто така, во зависност од локацијата, облека била достапна во различни дебелини. Најчести амблеми на униформите биле кинеските канџи за фан и лао гаи што значат "кривично" и "реформи преку трудот," соодветно. Исто така им биле давани по еден пар чевли изработени од гума или пластика. Овие минимуми не ги исполнувале потребите на затворениците, кои морале да ги купуваат долен веш, чорапи, капи, и јакни со нивните оскудни месечни заработувања од 2.5–3 јуани ($0.37–$0.44 од април 11, 2009). Јакните биле ретки во Мао ерата и биле најчесто направени од партали од стари ќебиња. Облеката ретко била перена, но резервите на облека во затворите се подобрени од средината Денг Џијанг ерата.
Храна
Дистрибуцијата на храна варирала многу низ времето, слично како што варирала и "во 1,155-те документирани лаогаи" логори. Еден логор во близина на Пекинг дистрибуирал помеѓу 13.5 и 22.5 килограми храна по лице месечно. Ова е скоро просечно. Храната се состоела од шеќерна трска и пченка, кои биле мелени во брашно и правени во леб или каша. Затворениците од пекиншкиот камп исто така месечно примаат 0.08 литри масло за готвење. На секои 2 недели, затворениците добиваат "специјален оброк, свинска супа и лепиња на пареа". Важните кинески празници, како што се Нова Година, Националниот Ден, и Пролетниот Фестивал, се прославувале со баози (лепиња полнети со месо и зеленчук), исклучок во инаку вегетаријанска исхрана.
Во текот на Мао ерата, храна во затворите била многу ретка, не само затоа што имало масовна глад, на национално ниво за време на Голем Скок Напред (1959-1962), но исто така и поради ригорозните правила. Бидејќи малку храна била достапна, затворениците јаделе се на што ќе наишле при работа. Биле документирани случаи каде затворениците јаделе "полски глувци, штурците, скакулци, жаби, црви, ларви и јајца, и отровни змии". Исто така, голем број затвореници краделе производи од областа на која работеле, шверцувајќи го зеленчукот назад во своите касарни. Во Жиабиангоу, Гансу, околу 2,500 надвор од 3.000 затвореници умреле од глад помеѓу 1960 и 1962 година, со некои преживеани кои се осврнале на канибализам.
Исхраната во логорите била голем проблем, особено за време на почетокот на 1950-тите низ 1960-тите години, во раните години на НРК (Народна Република Кина). Пред ККП (Кинеската Комунистичка Партија) да ја презеде контролата, гладот многу ретко се користел за контрола на затворениците. Раните лидерите на ККП ја сфатиле моќта на задржувањето на храна од бунтовни затвореници и, до неодамна, оваа практика била многу честа појава. Од раните 1990-ти години, некои логори во крајбрежните региони на Источна Кина го подобриле квалитетот и количината на храна.
Живеалиштата и канализација
Живеалиштата, попознати како лаогаи касарни, биле релативно примитивни. Повеќето имале подови изработени од цемент или дрво, но некои биле само од слама и/или земја. Нужникот бил кофа, а мебел не бил обезбеден. Затворениците спиеле на подот во простор широк 30цм, со 10 луѓе во соба. Новите затвореници биле принудени да спијат најблиску до отворениот нужник, додека постарите затвореници спиеле во близина на спротивниот ѕид.
Бањите и тушевите биле многу ретки и често воопшто не се споменувале во мемоарите. Единствената форма на перење била употребата насливна вода, што исто така се споменувала ретко во мемоарите. Ова било неефикасно поради тоа што целиот тим ја користел истата количина вода. Основни неопходни работи, како што четка и паста за заби, тоалет хартија, сапун и пешкири не им биле давани; затворениците требало да ги трошат своите плати за да се стекнат со нив. Затворениците исто така често фрлале ѓубриво, човечко и животинско, а кога ќе дошло време за оброк, се барало да јадат веднаш, без да им биде дозволено да ги измијат рацете.
Спалните биле опколени од сите страни со ѕид. Овој ѕид бил околу 20 метри висок и прелиен со електрична ограда. Исто така имало стражари на кулите на секој агол. Надвор од овој ѕид имало 40 метри празен простор, проследен со друг ѕид, сличен на првиот, но поголем.
Болести и штетници
Лаогај логорите често биле нападнати од многу видови на штетници. Бубачките во душеците биле толку бројни што во текот на ноќта тие често се селеле во рој. Тие ја цицале крвта на затворениците, оставајќи мали црвени убоди на нивните тела. Овие убоди чешале, а потешките случаи доаѓале до степен каде тие ја откинувале сопствената кожа со чешањето, што доведувало до опасни инфекции. Уште еден чест штетник биле вошките; некои затвореници ги јаделе за да ги дополнат своите оскудни оброци. Не биле користени пестициди во логорите. Затвореникот Шанг Жианлианг напишал дека "паразитите во гаќите на еден затвореник беа бројни како зборовите на насловната страница на еден весник". Тој истакнал дека вошките (болви) биле толку бројни што тие ја "боеја неговата ватенка (прекривка) пурпурно црна со нивниот измет". Цевчестите црви исто така биле честа закана за здравјето за затворениците, особено во лаогаи фармите, каде што човечки измет бил користен како ѓубриво.
Заедно со лошата исхрана доаѓале многу болести поврзани со неа: бери-бери, отоци, скорбут, и пелагра (витамински дефицит) биле најчести. Други здравствени проблеми предизвикани од недостаток на здрава храна вклучувале тешка дијареа или опстипација од недостатокот на масло и растителни влакна. Овие две се често не се лекувале, а придодавал и континуираниот притисок на 12 часовна смена, кон слабеењето на веќе кревкиот имунолошки систем. На крајот, смртта следела по сите овие услови. Две болести биле вон контрола помеѓу населенијата на овие логори: туберкулоза и хепатитис. Високо заразни, но исто така, често не се лекувале, сè додека не било премногу доцна. Секое утро, група професионалци од логорите одлучувале кој бил доволно болен за да остане во касарната и ќе мора да пропушти ден на работа. Многу од затвореници биле принудувани да работат и кога биле болни. Ментална болест била многу честа појава во текот на Мао ера, кога затворениците поминувале 2 часа секоја вечер во индокринација. Перењето на мозокот кое се случувало со текот со текот на времето врз затворениците било толку силно што тие полудувале и во многу случаи извршувале самоубиство.
Реформа преку труд
Присилната работа ги дефинира лаогаи затворските логори. Следува опис на еден просечен ден во затворскиот логор Туанхе Фарм со Хари Ву. Тој поминал 19 години во лаогаи затворски камп како овој. Затворениците се будат во 5:30 часот наутро, а во 6:00 часот жибан'' од кујната во количка тркала када со каша од пченка или пченкарен леб ... во 7:00 часот кадрите од компанијата за јавна безбедност (капетан) влегува, ги собира сите затвореници заедно, и разгледува дали има болни затвореници кои би останеле во касарните. Откако ќе се пристигне на работилиштето, капетанот распределува должности за тој ден на затворениците... За ручек, жибан'' пристигнува влечејќи количка со голема када зеленчукова супа, две парчиња пченкарен леб за секој затвореник, и голема туба со вода за пиење ... по околу 30 минути, работата продолжува додека шефот на компанијата објавува крај на работното време. Обично затворениците се враќаат во касарната околу 18:30. По враќањето има повторно вечера пченкарен леб или каша од пченка, и супа од зеленчук.. Во 19:30 часот, започнуваат часовите кои траат 2 часа... Во 21:30 часот, без разлика на временските услови, сите затвореници се собираат надвор заедно, пред касарната, за говорот на капетанот. Околу 10:00 часот, секој оди во кревет.'' ''Во текот на ноќта светлата не се дозволени и никому не е дозволено да се движи. Секој мора да остане на доделеното место за спиење и да чека до 5:30 часот наутро пред да се разбуди, кога целиот циклус ќе започне повторно''.
Пополнувањето на квотата било голем дел од животите на затворениците во лаогаи логорите. Неисполнување или надминување на дневната норма го водело квалитетот на нивниот живот. Непостигнувајќи го бројот можело да резултира во самица или губење привилегии за храна. Генерално, храната се кратела за 10-20%, ако работникот не го исполнел стандардот. Некои затвореници ја надминувале нормата и биле во можност да направат повеќе отколку што се барало од нив. Тие понекогаш добивале дополнителна или поквалитетна на храна. Се тврди дека оваа дополнителна храна не вредела за вишокот калории кои ги гореле затворениците со цел да бидат попродуктивни. Голем број затвореници бирале да го исполнат дневниот минимум со минимален напор, а со тоа заштедат колку што можат повеќе енергија.
Условите за работа во лаогаи логорите биле под стандард."Истражителите од Фондацијата за Истражувања на Лаогај потврдија места каде што затворениците копаат руда на азбест и други токсични хемикалии, без заштитна опрема, работат со батерии и киселина за акумулатори без заштита за своите раце, тенот им потемнува додека стојат голи во резервоари длабоки 3м полни со хемикалии кои се користат за омекнување на животински кожи, и работа во неправилно водени рударски објекти каде експлозии и други несреќи се честа појава."Подговотвка за кариера историски се користела за да ја оправда принудната работа во затворските системи во целиот свет. Во Кина, иако овој аргумент се користи, подготовката за кариера била минимална до неодамна. Вештините стекнати во рамките на лаогаи затвор (односно копање ров или ѓубрење) не често води до посакувано вработување. На затворениците кои влегле во лаогаи систем, со продавчки вештини често им биле доделувани работни места за користење на овие вештини во рамките на затворскиот комплекс. Лекарите, на пример, биле лекари во рамките на лаогаи логори често добивале посебен третман, поголеми количини на храна, слични на другите вработени, и кревет."Затворениците ретко ги напуштаат логорите со нови вештини, освен ако обуката одговара на стопанските потреби на кампот". Сепак, од неодамна, започнало запознавање на затворениците со програми со корисни занаети.
Иако постојат многу видови на лаогаи комплекси, повеќето претпријатија биле на фарми, рудници, или фабрики. Според Кинеската влада постојат "околу 200 различни видови на лаогаи производи што се извезуваат на меѓународните пазари". "Една четвртина од кинескиот чај се произведува во лаогаи логори; 60% од кинеските хемикалии при вулканизирање гуми се произведени во еден лаогаи камп во Шенгјанг... една од најголемите фабрики за челични цевки во земјава е лаогаи камп... " Еден логор, сам, Жиангрид, жниел повеќе од 22,000 метрички тони жито секоја година. Дулан Каунти затворениците имале засадено над 400,000 дрвја.
Условите во овие логори се сметале за исклучително тешки во повеќето светски култури. Сепак, Кинеската влада сметала дека лаогаи биле ефективни во контролата на затворениците и унапредување економијата на Кина. Според Мао Це Тунг, "Лаогај објектите се едни од насилните составни делови на државната машина. Лаогај установите на сите нивоа, се утврдени како алатки за застапување на интересите на пролетеријатот и народните масите и остварување диктатура кај малцинствата со непријателски елементи, што потекнуваат од експлоатирачките класи." Активистот Хари Ву има започнато на дебатата за лаогаи, која денес станува се повидлив проблем во светот.
Бројот на смртни случаи
Во дел од „Црната Книга на Комунизмот“, која ја опишува историјата на репресијата од страна на Комунистичките држави, Жан-Луј Маржолин тврдел дека можеби 20 милиони починале во затворскиот систем. Професорот Р.Ј.Румел велел дека бројот на "демоциди" (масовно убиство од страна на владата) од принудна работа бил 15,720,000, со исклучок на "сите оние колективизираните, лошо ухранети и необлечени несреќници кои работеле до смрт во полињата". Хари Ву велел дека бројот на смртни случаи во овие логори бил околу 15 милиони.
Во „Мао: Непознатата Приказна“, на Мао Це Тунг биограф Јунг Чанг и историчар Џон Халидеј процениле дека можеби 27 милиони луѓе починале во затворите и работничките логори за време на Мао. Тие тврделе дека затвореници биле подложени на макотрпна работа во повеќето непријателски синдилии, и дека погубувања и самоубиства на било кој начин (пример, нуркање во комбајн) биле вообичаена работа.
Социологија
Социологијата е тематско и методолошки многу пространа дисциплина. Во нејзини традиционални фокуси спаѓаат, општествената стратификација (како класните релации), религијата, секуларизацијата, современоста, културата и девијацијата, а нејзините приоди вклучуваат квалитативни и квантитивни истражувачки техники. Многу од она што го прават луѓето спаѓа во рамките на категоријата на општествената структура и агенси, социологијата постепено го проширува својот фокус кон понатамошни субјекти, како медицинските, воените и казнените институции, интернетот, а дури и улогата на општествената активност во развојот на научното знаење. Опсегот на општествено научните методи во голема мера се има проширено. Лингвистичките и културните пресврти во средината на XX век довеле до повеќе толкувачки, херменевтички и филозофски пристапи кон анализа на општеството. Спротивно на тоа, последниве децении го сведочат порастот на нови математички и изчислителни ригорозни техники, како што е агентско моделирање и анализа на друштвената мрежа.
Потекло
Општественото размислување му претходи на основањето на дисциплината. Општествената анализа води потекло од вообичаените сфери на западњачко знаење и филозофија и истата се врши најрано уште од пред времето на Платон. Потеклото на прегледот, односно збирката на информации од примерок на испитаници, може да се утврди дека датира уште од времето на книгата „Последниот суд“ од 1086 година, кога важни филозофи, како на пример, Конфуциј, пишувале за важноста на општествените улоги. Постојат податоци за најрана социологија во средновековниот ислам. Некои го сметаат Ибн Калдун, арапски стручњак (учено лице) по ислам од 14-иот век од северна Африка, за прв социолог; неговата книга Mugaddimah веројатно била првото дело кое ги унпредило општествено-научните размислувања за општествената кохезија и општествениот конфликт. Зборот социологија потекнува од латинските зборови socius што значи „придружник“ и ology, „проучување на“, и од грчкиот збор logos, што значи „збор“ и „знаење“.Тој првпат е употребен како кованица во 1780 година од францускиот есеист Емануел-Јозеф Сијес (1748-1836) во еден необјавен ракопис. Подоцна социологијата беше дефинирана одделно од страна на францускиот научен филозоф Огист Конт (1798-1857), во 1838 година. Конт порано го имаше користено терминот „општествена физика“, кој подоцна беше користен и од други, особено од белгискиот статистичар Адолф Кетеле. Конт се обидел да ги соедини историјата, психологијата и економијата преку научно разбирање на „кралството“ на општественото. Пишувајќи непосредно по неспокојот доведен од Француската револуција, тој тврдел дека општествените проблеми би можеле да се санираат преку општествен позитивизам, еден епистемолошки (епистемологија: наука за спознанието) пристап изнесен во Правци во позитивната филозофија (1830-1842) и во Оптш преглед на позитивизмот (1848). Конт верувал дека фазата на позитивизмот ќе биде конечното доба, по претпоставените теолошки и метафизички фази, во напредувањето на човековото сфаќање. Во проучувањето на кружната зависност на теоријата и набљудувањето во науката, а и по извршено класифицирање на науките, Комт може да се смета за првиот научен филозоф во модерната смисла на зборот.
И Конт и Карл Маркс (1818 -1883) се нафатија да создадат научно оправдани системи на прагот на европската индустријализација и секуларизација, информирани од различните а клучни движења во филозофиите на историјата и науките. Маркс го отврли позитивизмот на Комт, но, во неговиот обид да создаде наука за општеството, тој сепак денес се прифаќа како основач на социологијата, бидејќи самиот збор носеше пошироко значење. Според Исаија Берлин, Маркс може да се смета за „вистински татко“ на модерната социологија, иако секој може да се бори за таа титула.
Давањето на јасни и унифицирани одговори со познати емпириски термини на оние теоретски прашања кои најмногу ги окупирале умовите на луѓето во тоа време и извлекувањето од нив на јасни практични изведени заклучоци, без создавањето на очигледно вештачки врски помеѓу овие два елементи, тоа било основното достигнување на Марксовата теорија. Социолошкиот третман на историски и морални проблеми, кои Конт, а по него и Спенсер и Тенис, ги имаат дискутирано и зацртано, стана една прецизна и конкретна студија само откако нападот врз милитантниот марксизам ги претвори нејзините заклучоци во горливи теми, со што ја направи потрагата по докази уште пожестока, а вниманието насочено кон методата уште посилно.
Херберт Спенсер (17 април 1820 - 8 декември 1903) бил еден од најпопуларните и највлијателни социолози од 19-иот век. Проценето е дека тој продал еден милион книги во текот на својот животен век, далеку повеќе од кој било друг социолог во неговото време. Неговото влијание било толку силно што голем број на други мислители од 19-иот век, вклучувајќи го и Емил Диркем, ги дефинирале своите идеи во однос на него. Дуркхамовата струја наречена Трудот во општеството е во значителна мера една проширена дебата со Спенсер од чија социологија, многу коментатори сега се согласни, Диркем значително многу позајмувал. Бидејќи бил и познат биолог, Спенсер ја создал кованицата „преживување на најдобрите“.Додека марксистичките идеи го дефинирале едно од гледиштата на социологијата, Спенсер бил критичар на социјализмот како и силен агитатор за стил на владеење од типот „пушти ги да прават што ќе прават“.Неговите идеи беа значително проучувани од страна на конзервативните политички кругови, особено во САД и во Англија. Основите на академската дисциплина Формалната академска социологија ја основа Емил Диркем (1858 - 1917), кој го разви позитивизмот како основа за практично проучување на општеството. Диркем ја основа правата европска катедра за социологија во универзитетот во Бордо во 1895 година, со објавување на неговото дело Правилата на социолошката метода. Во 1896 година тој го започна журналот Социолошка година. Антолошката монографија на Диркем Самоубиство (1897), проучување на стапката на самоубиства меѓу римските католици, еврејската и протестантската популација, ја оддели социолошката анализа од психологијата или филозофијата. Таа исто така претставуваше значителен придонес кон теоретскиот концепт на структуралниот функционализам. Тој се обиде да ги примени социолошките наоди во потрагата по политичка реформа и општествена солидарност. Според Диркем, социологијата би можела да се опише како „наука на институции, нивната генеза и нивно фунцкионирање“.
Првиот факултетски предмет под име „Социологија“ го предаваше во САД на Јеил универзитетот во 1875 година Вилијам Греам Самнер. Во 1883 година Лестер Ф. Ворд, првиот претседател на Американското социолошко здружение, го објави делото Динамична социологија - или применета општествена наука заснована врз статичката социологија и поедноставните науки, со што ја нападна социологијата на „пушти ги да прават што ќе прават“ на Херберт Спенсер и Самнер. Вордовата книга од 1 200 страници беше употребена како базичен материјал на многу од првичните предавања за социологијата во Америка. Во 1890 година започна најстариот, до денес постоечки, курс (предмет) во модерната традиција, на универзитетот во Канзас, кој го предаваше Френк В. Блекмар. Катедрата за социологија на универзитетот во Чикаго беше основана во 1892 година од Албион Смол. Џорџ Херберт Мид и Чарлс Кули, кои се запознаа на универзитетот во Мичиген во 1891 година (заедно со Џон Дјуи), се преселија во Чикаго во 1894 година. Нивното влијание доведе до појавата на социјалната психологија и симболичниот интеракционизам на модерната чикашка школа. Американски социолошки журнал беше првпат издаден во 1895 година, и беше следен од Американско социолошко друштво (АСД) основано во 1905 година. Социолошкиот „канон на класиците“, предводен од Диркем и Макс Вебер, му должи делумно и на Талкот Парсонс, на кој му се припишува и запознавањето на американската јавност со нив двајцата (Диркем и Вебер). Парсонс ја консолидираше социолошката традиција и ја утврди агендата за американската социологија во мигот кога таа имаше најголем подем во полето на дисциплините. Социологијата во Соединетите Држави беше историски помалку под влијание на марксизмот отколку истата во Европа, и до ден денес таа воглавно останува постатична во својот пристап.
Првата катедра за социологија основана во Обединетото Кралство беше во Лондонскиот факултет за економија и политички науки (домот на Британски журнал за социологија) во 1904 година. Леонард Трелони Хобхаус стана предавач во дисциплината на универзитетот во Лондон во 1907 година. Во 1909 година беше основано Германско социолошко друштво од Фердинанд Тенис и Макс Вебер, помеѓу другите. Вебер ја основа првата катедра во Германија на универзитетот Лудвиг Максимилијан во Минхен во 1919 година, презентирајќи нова, влијателна антипозитивстичка социологија. Во 1920 година Флоријан Знаниецки ја основа првата катедра во Полска. Институтот за социолошки истражувања на универзитетот во Франкфурт (подоцна стана франкфуртска школа за критичка теорија) беше основан во 1923 година. Меѓународната соработка на поле на социологијата започна во 1893 година, кога Рене Вормс го основа Меѓународен социолошки институт, институција која подоцна беше фрлена во сенка од далеку поголемото Меѓународно социолошко друштво (МСД) основано во 1949 година. Социологијата еволуираше како академски одговор на предизвиците на модерното доба, како што беа индустриализацијата, урбанизацијата, секуларизацијата и истакниот процес на сеопфатниот рационализам. Полето почна да доминира во континентална Европа, при што британската антропологија и статистика обично следеше, но на одделна траекторија. Сепак, до почетокот на 20-иот век, многу теоретичари беа активни во англосаксонскиот свет. Малкумина од раните социолози беа строго заинтересирани за споменатата тема, влегувајќи во интеракција со економијата, правните науки, психологијата и филозофијата, при што теориите беа одделени во мноштво на различни полиња. Споредено со почетокот, социолошките епистемологии (епистемологија = наука за спознанието), методи и рамки на истражување значително се развија и разгранаа.
Диркем, Маркс и Вебер најчесто се цитираат како трите основни творци на науката за општеството. Херберт Спенсер, Вилијам Греам Самнер, Лестер Ф. Ворд, Вилфредо Парето, Алексис де Токвил, Вернер Зомбрат, Торстен Веблен, Фердинанд Тенис, Георг Зимел и Карл Манхајм повремено се вклучуваат во академските наставни програми како теоретичари основачи. Хариет Мартино, англиски преведувач на Конт, се наведува како првата жена социолог. Секоја клучна фигура се поврзува со некоја конкретна перспектива и ориентација. Маркс и Енгелс го поврзаа појавувањето на модерното општество пред сè со појавата на капитализмот; за Диркем тоа беше особено поврзано со индустријализацијата и новата општествена поделба на трудот до која дојде со неа; за Вебер модерното општество требаше да биде тесно поврзано со појавата на еден особен начин на размислување, рационалното пресметување кое тој го поврза со протестантската етика (помалку или повеќе, она за што зборуваа Маркс и Енгелс во смисла на „оние ледени бранови на егоистички пресметки“.Заедно, делата на овие големи класични социолози укажуваат на она што неодамна Гиденс го опиша како „повеќедимензионален аспект на институциите на модернизмот“, кој ги нагласува не само капитализмот и индустријализмот како клучни институции на модернизмот, но исто така и „надзорот“ (во смисла, „контрола на информациите и општествен надзор“) и „воена моќ“ (контрола на средствата на насилство во контекст на индустријализација на војната).
Позитивизам
Доминантниот методолошки принцип на позитивизмот е да се шири социологија на воглавно ист начин како и природните науки. Се бара воспоставен акецент врз емпиризмот и научната метода, за да се обезбедат проверени темели за социолошки истражувања засновани врз претпоставката дека единственото автентично знаење е научното знаење и дека таквото знаење може да дојде само со позитивна афирмација, преку научна методологија. „Нашата главна цел е проширување на научниот рационализам врз човечкото однесување. Она што нашиот позитивизам бил нарекуван е само последица на овој рационализам.“
Во првичната Комтова примена, „позитивизам“ грубо речено значел примената на научни методи за откривање на законите според кои се случуваат и физичките појави и оние врзани со човекот, додека „социологија“ беше онаа сеопфатна наука која би го синтетизирала сето тоа знаење, со цел на подобрување на општеството: „Најважно нешто за одредување беше природниот редослед во кој се подредени науките - не како можат да се подредат, туку како мораат да бидат подредени, без оглед на желбите на луѓето. Ова Комт го постигнал со тоа што како критериум за позицијата на нештата го земал оној степен кој тој го нарекол „позитивност“, што е едноставно кажано, степенот до кој појавите можат точно да се одредат. Ова, како што веќе и се гледа, е и мерило за нивната релативна комплексност, бидејќи прецизноста на една наука е обратнопропорционална со нејзината сложеност. Степенот на точност или позитивност е, плус тоа, она ниво до кое таа може да биде подложена на математичко демонстрирање, па затоа математиката, која сама по себе не е конкретна наука, е општото мерило според кое треба да се одредуваат науките. Вршејќи такво генерализирање, Комт утврдил дека постојат пет големи групи на појави со еднаква класификациона вредност, но со последователно намалувачка позитивност. Тие полиња тој ги нарече астрономија, физика, хемија, биологија и социологија.“
Оттогаш терминот престана да го носи ова значење; нема помалку од 12 различни епистемологии кои се нарекуваат позитивизам. Голем број од овие пристапи не се самоидентификуваат како „позитивист“, од кои некои поради тоа што се јавија како опозиција на старите форми на позитивизмот, а некои зашто таквото етикетирање со време стана термин на злоупотреба поради тоа што грешно се поврзувал со атеорискиот емпиризам. Степенот на антипозитивистичка критика исто така се има изменето (разидено), при што многумина ја отфрлаат социјалната епистемологија која е на научен „погон“, а други само се стремат за нејзино изменување до степен таа да претставува одраз на новите развои во 20-иот век во сферата на филозофијата. Меѓутоа, позитивизмот (широко сфатен како научен пристап кон науката за општеството) останува доминантен во современата социологија, особено во САД.
Луа Вакон разликува три главни струи во позитивизмот: Дуркеимска струја, Логична и Инструментална струја. Ниту еден од овие струи не е еднаква со оние воспоставени од Комт, кој беше оригинален меѓу социолозите со неговото пропагирање на една формулација со толку рестриктивна епистемологија и грандиозна телеологија. Додека Емил Дуркеим отфрли голем број на детали во Комтовата филозофија, тој ја задржа и ја префини неговата метода. Дуркеим тврдеше дека општествените науки се логичен продолжеток на природните науки, одејќи во царството на човековите активности, и инсистираше на тоа дека тие треба да ја задржат истата објективност, рационализам и пристап кон каузалноста. Тој го разви поимот на објективни „општествени факти“ за да прикаже еден оригинален емпириски објект кој би го проучувала науката социологија.
Разновидноста во позитивизмот кој останува доминантен денес се нарекува инструментален позитивизам. Овој пристап ги одбегнува епистемолошките и метафизичките прашања (како што се природата на општествените факти) во корист на методолошките дебати за јасноста, репликабилноста (способноста за правење на копии од нешто, за умножување), поузданоста и валидноста. Овој позитивизам е повеќе или помалку синонимен со квантитативното истражување и така прилега само на постарите позитивистички гледишта во практиката; бидејќи тој не носи никаква експлицитна филозофска заложба, неговите применувачи можат да имаат кое било од мноштвото гледишта, вклучувајќи го позитивизмот и антипозитивизмот. Институционализацијата на овој вид на социологија честопати му се припишува на Пол Лазарсфелд, кој беше предводник на обимни студии и испитувања и кој разви статистички техники за нивно анализирање. Овој пристап е соодветен за она што Роберт К. Мертон го нарече „теорија од среден домен“:апстрактни тврдења кои произлегуваат од некои одделни претпоставки и емпириски регуларности, а не кои почнуваат со некоја апстрактна идеја за една општествена целина.
Антипозитивизам
На почетокот на 20. век, првата генерација на германските социолози и формално го воведе методолошкиот антипозитивизам, предлагајќи истражувањето на човековите културни норми, вредности, симболи и општествени процеси гледани од една изразито субјективна перспектива. Макс Вебер полемизираше дека социологијата може грубо да се опише како наука, бидејќи истата може да ги идентификува каузалните односи во човековото „општествено дејствување“ - особено помеѓу „идеалните типови“, или хипотетичките упростувања на сложени општествени појави. Сепак, како непозитивист, Вебер барал односи кои не се толку „аисториски, непроменливи или генерализирачки“ како оние со кои се занимаваат природните науки. Сограѓанецот, германскиот социолог Фердинанд Тенис, теоретизирал за два суштински апстрактни концепти, со неговата работа на Заедница и Општество. Тенис повлекол остра линија помеѓу царството на концепти и реалноста на општественото делување: првото треба да биде третирано аксиоматски (аксиоматика: збир или систем на аксиоми) и на дедуктивен начин („чиста социологија“), додека вториот емпириски и на индуктивен начин („применета социологија“).
Социологијата е... наука чиј предмет претставува толкувањето на значењето на општественото делување, со што се дава едно каузално објаснение на начинот на кој дејствијата продолжуваат како и на ефектите што тие ги произведуваат. Под „дејствија“ во оваа дефиниција се мисли човековото однесување кога и до она ниво кога дејствувачите (вршителите на дејстовото) гледаат на дејствијата како на нешто со субјективно значење..., при што значењето за кое се зборува може да биде или (а) значењето кое е фактички утврдено или од еден поединечен дејствувач во однос на некој конкретен историски настан, или од неколку дејствувачи од еден приближен просек и во еден даден број на случаи, или (б) значењето му се придава на дејствувачот или дејстувачите, како типови, во еден чист тип конструиран во апстрактот. Во ниту еден од обата случаи, значењето не смее да се земе како нешто објективно „точно“ или „правилно“ според некој метафизички критериум. Ова е разликата помеѓу емпириските науки на делување, како што се социологијата и историјата, и кој било вид на приоритетна дисциплина, како што е правната наука, логиката, етиката или естетиката, чија цел е да се извлече од конкретната тема нешто со значење „точно“ или „валидно“.
И Вебер и Георг Зимел ја предводеле Verstehen (или, „толкувачката“) метода во општествените науки; еден систематски процес со кој некој набљудувач однадвор се обидува да воспостави контакт со некоја одредена културна група или домородечка група, според услови поставени од групата и според нејзини сопствени гледишта. Преку работата особено на Зимел, социологијата се здобила со одлика далеку над позитивистичкото собирање на податоци. Релативно оддалечен од социлошката академија во текот на својот живот, Зимел презентирал идиосинкретички анализи на модерното што потсетуваат на феноменолошките и егзистенцијалните писатели повеќе отколку на Комт и Дуркеим, обрнувајќи особено внимание на формите на општествената поединечност и можностите за појава на истата. Неговата социологија навлегла во една нео-Кантовско трагање по границите на перцепцијата, прашувајќи се „Што е општество?“, како директна илузија на прашањето на Кант, „Што е природа“?
Најдлабоките проблеми на модерното живеење произлегуваат од обидот на поединецот да ја задржи самостојноста и поединечноста на своето постоење, наспроти силните сили на општеството, наспроти тежината на историското наследство и надворешната култура и техника на живеење. Антагонизмот претставува најмодерна форма на конфликт кој примитивниот човек морал да го води со природата, за да опстане. 18-иот век можеби побара ослободување од сите врски кои историски се појавија во политиката, религијата, моралното и во економијата, за да се дозволи оригиналната природна вредност во човекот, која е еднаква кај сите луѓе, да се развие без никакви ограничувања; 19. век можеби бараше подобрување не само на човековата слобода, туку и на неговата поединечност (што е поврзано со поделбата на трудот) и со неговите достигнувања, кои го прават човекот уникатен и незаменлив, но кои истовремено го прават толку многу позависен од актуелната активност на другите; Ниче можеби ја воочил безмилосната борба на индивидуалецот како еден предуслов за негово потполно развивање, додека социјализмот ја најде истата таа појава во потиснувањето на секаков вид на конкуренција - но во секој од овие случаи делуваше истиот фундаментален мотив, имено, спротивставувањето на поединецот да влезе во урамниловка, да биде проголтана од општествено-технолошкиот механизам.
Функционализам
Почетоците
Во раните децении од 20 век израснува еден вид систематско проучување за општествениот живот кое е именувано како функционализам. Тоа во себе ги содржи суштествените елементи на холистичките и органистичките теории, но согледано е како ново затоа што вклучува и некои нови согледувања во пристапот на проучувањата на општествата, како и за нивните базични одлики. Се јавува прво во антропологијата, во вид на воопштувања за животот на малите племенски општества, засновани на теренски истражувања кои се спроведуваат во мали примитивни општества во оддалечените острови на Тихиот Океан, а потоа, во периодот на Втората светска војна (малку пред неа и по неа), и во социологијата - како настојување да се изградат теориски модели за општествата како системи, кои понатаму ќе бидат ставени во служба на емпириските истражувања на современите комплексни општества. Првиот чекор во овој обем е направен во 1906 г. со престојот на Афред Редклиф-Браун на Андаманските Острови. Потоа следува престојот на Бронислав Малиновски на островите на Меланезија во 1914 г. Од овие престои произлегуваат повеќе научни трудови, какви што се : Андаманските Островјани и Структура и функција на примитивните општества на Редклиф-Браун и Аргонаутите на Западниот Пацифик и Научната теорија на културата на Малиновски. Во контекст, пак, на социологијата, првата првата појава на овој план е делото на Талкот Парсонс Структура на општествената акција (1937).
Теорија на конфликт
Историјата на целото досега постоечко општество е историја на класни борби. Слободните луѓе и робовите, патрицијте (аристократите) и плебејците (сиромашните), господарите и слугите, мајсторот занаетчија и чиракот, со еден збор, потлачувачот и потлачениот, сите тие биле во постојана спротивставеност, воделе помеѓу себе непрекината, повремено прикриена а повремено отворена борба, борба која секој пат завршувала или со револуционерна реконструкција на општеството во целина, или со заедничко пропаѓање на спротивставените класи.
Современа општествена теорија
Движењето на функционалистите го достигна својот максимум во 1940-тите и 1950-сеттите години, но во 1960-тите години тоа почна брзо да слабее. До 1980-тите години, функционализмот во Европа беше значително заменет со пристапи кои беа ориентирани кон конфликт. Додека некои од критичките пристапи исто така се здоби со популарност во САД, главниот правец на дисциплината се преусмери кон најразлични емпририско-ориентирани теории со среден опсег, без некоја сèопфатна теориска ориентираност. За многумина во таа дисциплина, функционализмот сега се смета за застарен и конзервативен.
Како што започна да опаѓа влијанието и на функционализмот и на максизмот во 1960-тите години, лингвистичките и културните струи водеа кон мноштво на нови движења во општествените науки: „Според Гиден, ортодоксниот консензус заврши во доцните 1960-ти и 1970-ти години, бидејќи средните стури, кои ги делеа воглавно конкурентни ставови, им отстапија место и беа заменети со едно изобилие на најразновидни конкурентни гледишта. Оваа трета „генерација“ на теории за општеството вклучува феноменолошки инспирирани пристапи, критички теории, етнометодолгија, симболички интеракционизам, структурализам, постструктурализам, како и теории напишани во традицијата на херменевтиката и обичната јазична филозофија.“
Движењето на структурализмот потекна од лингвистичката теорија на Фердинанд де Сосур, а подоцна беше проширена на општествените науки од страна на теоретичари како што е Клод Леви Штрос. Во овој контекст, „структура“ се однесува не на „општествена структура“, туку на семиотското (семиотика: теорија за знаци и симболи) сфаќање на човековата култура како систем на знаци. Може да се одделат четири централни принципи (начела) во структурализмот: Прво, структурата е она што ја одредува структурата на целината. Второ, структуралистите веруваат дека секој систем има структура. Трето, структуралистите се интересираат за „структуралните“ закони кои се бавав со коегзистирањето, а не со промените. И на крај, структурите се „она вистинското“ под површината, или појавата на значењето. Постструктуралистичката мисла имала за тенденција да ги отфрли „хуманистичките“ претпоставки при спроведувањето на општествената теорија. Мишел Фуко дава една силна критика во неговата археологија на хуманитарните науки, иако и Хаберма и Рорти полемизираат дека Фуко само врши замена на еден таков систем на мисли со друг систем. Дијалогот помеѓу овие интелектуалци го нагласува трендот во последниве години за вкрстосување на одредени школи на социологијата и филозофијата. Антихуманистичката позиција се поврзува со „постмодернизмот“, термин користен во специфични контексти, за да опише доба на појави, но повремено и толкуван како метода.
Структура и независност (самостојност)
Структурата и независноста (самостојноста) претставуваат една постојана онтолошка дебата во општествените теории: „Дали општествената структура го одредува нечие однесување, или тоа е човековата независност?“ Во овој контекст, „независност“ подразбира можноста на лицата да делуваат независно и да вршат слободен избор, додека пак „структура“ подразбира факторите кои ги ограничуваат или влијаат врз тие избори и постапки на лицата (како што се општествените класи, религијата, полот, етничката припадност итн.) Дискусиите за тоа која иам предност, структурата или независноста, се поврзани со суштината на социолошката епистемологија („Од што се состои општествениот свет?“, „Која е каузата во општествениот свет, а кој е ефектот?“). Општиот став на неверување (скептицизам) кон структуралната или независната мисла довел до развивање на повеќедимензионални теории, од кои највпечатлива е теоријата на структурирањето на Талкот Парсонс и Антони Гиденс.
Методологија на социолошките истражувања
Пол Лазарсфелд е наречен „основач на модеранта емпириска социологија“ за неговите бројни придонеси во полето на методологијата. Методите на истражување на општеството можат да се поделат во две пошироки категории:
Социлозите се поделени во групи за поддршка на некои конкретни истражувачки техники. Овие расправии се поврзани со епистемолошките дебати во историското јадро на општествената теорија. Иако се многу различни од повеќе аспекти, и квалитативните и квантитативните пристапи вклучуваат систематска интеракција помеѓу теоријата и податоците. Квантитативните методологии заземаат доминантно место во социологијата, особено во САД. Во двата најчесто цитирани журнали на оваа дисциплина, написите за квантитативниот пристап се побројни од оние за квалитативниот пристап за еднаш или двапати. (Повеќето написи објавени во најголемите британски журнали пак, од друга страна, се со квалитативен пристап.) Повеќето учебници за методологијата на истражувањето на општеството се напишани од квантитативна перспектива, а самиот термин „методологија“ честопати се користи како синоним со зборот „статистика“.Практично сите докторатски програми во САД во полето на социологијата бараат добра обученост во сферата на статистичките методи. Исто така, поголемиот дел од јавноста ја смета работата што ја вршат квантитативните истражувачи за „нешто на што може повеќе да му се верува“ и за „непристрасна“, иако оваа оценка постојано е на удар на антипозитивистите.
Одбирање на примерок
Галтоновата кутија (машина за демонстрирање на теоремата на централно ограничување и нормалната распореденост), е изработена од методологистот истражувач на општеството Сер Франсис Галтон, за прикажување на нормалната распореденост, што е важен елемент за поголемиот број на квантитативни испитувања на хипотезите.
Квантитативните методи честопати се користат за поставување на прашања за една популација која е многу голема, кога спроведувањето на попис или детално пребројување на сите членови во таа популација е практично неизводливо. „Примерокот“ тогаш претставува еден поддел од таа популација, со кој може да се барата. При квантитативното истражување, се користи статистиката за да се донесат заклучоци од тие примероци за целата популација во целина. Процесот на селектирање на примерок испитаници се нарекува „одбирање на примерок. Додека најчесто е најдобро да се врши избирање на примерок по принципот на случаен избор, прашањата поврзани со разликите помеѓу специфични подпопулации понекогаш изискуваат слоевито одредување на примероци. Обратно, неможност за спроведување на избирање по принципот на случаен избор понекогаш изискува одбирање по принципот на неверојатност, како што е одбирањето на испитаници по желба на истражувачот или т.н. верижно одбирање на испитаници (кога веќе постоечките испитаници одбираат дополнителни испитаници од редовите на свои пријатели или познаници).
Компјутерска (пресметкувачка) социологија
Дијаграм на една друштвена мрежа која се состои од лица (или „јазли“) поврзани со еден или повеќе одредени типови на заемна зависност.
Социолозите сè повеќе се ослонуваат на компјутерските методи за анализирање и моделирање на општествените појави. Со помош на компјутерски симулации, вештачка интелигенција, сложени статистички методи и нови аналитички пристапи како што е анализата на општествените мрежи, компјутерската социологија развива и испитува теории за сложени општествени процеси преку моделирање на општествените интеракции од дното па кон горе. Иако тематиката и методологиите во општествената наука се разликуваат од оние во природните науки или компјутерската наука, неколку од пристапите кои се користат во современите симулации на општество потекнуваат од полиња како што се физиката и вештачката интелигенција. На ист начин, некои од пристапите кои потекнуваат од компјутерската социологија се внесени во природните науки, како што се мерењата на централитетот (централната позиција) на мрежата од анализите на полињата на општествената мрежа и науката за мрежата. Во релевантната литература, компјутерската социологија честопати се поврзува со проучување на комплексноста на општеството. Поимите за комплексност на општеството како што се комплексни системи, нелинеарната интеракција меѓу макро и микро процесите и појавување, веќе влегоа во речникот на компјутерската социологија. Еден практичен и добро познат пример е конструирањето на компјутерски модел во форма на „вештачко општество“, со кој истражувачите можат да ја анализираат структурата на општествениот систем.
Практични примени на истражувањата на општеството
Истражувањето на општеството им дава информации на политичарите и творците на политиките, едукаторите, планерите, законодавците, администраторите, деловните магнати, менаџерите, социјалните работници, невладините организации, непрофитните организации и сите луѓе заинтересирани за решавање на општествените прашања општо. Честопати постои голема мера на преклопување помеѓу истражувањето на општеството, истражувањето на пазарот и некои други статистички полиња.
Култура
Макс Хоркхајмер лево, напред), Теодор Адорно (десно, напред) и Јирген Хабермас (десно, назад) 1965 година. За Симел, културата се оденсува на „култивирање на поединечни лица преку примена на надворешни форми кои биле објективизирани во текот на историјата.“ Додека најраните теоретичари како Дуркем и Маус беа влијателни во полето на антропологијата, социолозите на културата обично се разликуваат по нивната фокусираност врз модерното (а не кон примитивното или древното) општество. Културната социологија ретко е емпириска, претпочитајќи ја хеременевтската анализа на зборовите, артефактите и симболите. Ова поле е тесно поврзано со критичката теорија на Теодор В. Адорно, Валтер Бенјамин и други членови на франкфуртската школа. Незначително поинакво од социологијата е полето на проучување на културата. Теоретичарите од бирмингамската школа како Ричард Хогарт и Стјуарт Хол ја ставија под знак на прашање поделбата помеѓу „произведувачи“ и „потрошувачи“ очигледна во првичните теории, каде се нагласува реципроцитетот во производството на текстови. Културолошките студии се стремат кон проучување на темите поврзани со културата, во однос на културните практики и нивниот однос со моќта. На пример, една студија на некоја подкултура (како на пример, белата работна класа во Лондон) би проучувала како социјалните практики на таа група се поставени во однос на доминантната класа. „Културниот пресврт“ во 1960-тите години воведе структуралистички и таканаречени постмодерни пристапи кон науката за општеството.