cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Крајбрежна географија
Провлаци
Полека со текот на времето седиментот едноставно се надоврзува на оваа област, продолжувајќи го провлакот нанадвор, формирајќи бариера од песок. Од време на време, правецот на ветерот ќе се менува и ќе доаѓа од другата насока. Во овој период талогот ќе се турка во друга насока. Провлакот ќе почне да расте наназад, формирајќи „кука“. По ова време провлакот повторно ќе порасне во првобитната насока. На крајот провлакот нема да може понатаму да расте бидејќи веќе не е доволно заштитен од ерозија од бранови или затоа што струјата на вливот го спречува седиментот таму да остане. Обично во солените, но мирни води зад провлакот ќе се формира солено мочуриште.
Повремено, ако нема устие, можно е провлакот да порасне на другата страна на заливот и да формира она што се нарекува бариера. Бариерите доаѓаат во неколку варијанти, но сите се формираат на начин сличен на провлакот. Тие обично заградуваат залив за да формираат лагуна. Тие можат да спојат две гребени или да спојат копно со копно. Кога островот е споен со копното со бариера, тој е познат како томболо. Ова обично се случува поради прекршување на брановите, но може да биде предизвикано и од изостатска промена, промена на нивото на земјиштето (на пр. Плажата Чесил).
Валканиот Хари (филм)
Синопсис
Дејството на филмот се случува во Сан Франциско, каде еден снајперист (го игра Робинсон) убива девојка и праќа писмо до градоначалникот (го игра Вернон), заканувајќи се дека ќе продолжи да убива ако не добие 100.000 долари. Задачата да го пронајдат убиецот ја добива инспекторот Хари Калахан (го игра иствуд) кому му се придружува еден штотуку примен инспектор. Полицијата му поставува стапица на убиецот, но тој успева да се извлече по што следува ново убиство. Најпосле, тој грабнува малолетна девојка и повторно, Калахан на Калахан му паѓа задачата да ги однесе парите на договореното место. Таму, убиецот го претепува Калахан и тешко го ранува неговиот помошник, но во последен миг Калахан му забива нож во ногата. Убиецот бега од местото и оди во блиската болница, а докторот го препознава и на полицијата ѝ го соопштува местото каде што живее тој. Калахан го фаќа убиецот на стадионот при што повторно го ранува во ногата. Така, убиецот е уапсен, но поради незаконско обезбедените докази, тој е пуштен на слобода. За да спречи нови убиства, Калахан го следи насекаде, но убиецот нарачува да биде претепан, а за тоа го обвинува Калахан. Најпосле, убиецот грабнува автобус полн со ученици, но Калахан ја презема работата во своите раце и го убива, по што ја фрла својата полициска значка.
Савабир
Савабир или Сауабир ― стар градски округ во градската околина Шарк во гувернерството Ал Асима во Кувајт. Тој е голем, главно станбен градски оруг на градот Кувајт. Вкупното население на Шарк изнесувало околу 16.000.
Дипломатикос
Дипломатикос (шпан. Diplomáticos) е марка на висококвалитетни кубански пури (Хабанос СА).
Историја
Иако Кохиба ја има честа да биде првата пост-револуционерно создадена марка, за неа не знаел никој освен високи чиновници, виткачите кои ги правеле и странските политичари кои ги добивале како подарок. Првата марка која изглегла од Куба по револуцијата во вистинска смисла била впрочем Дипломатикос.
Првично Дипломатикос биле создадени како поевтина алтернатива за Монтекристо, главно насочена кон францускиот пазар. Нивната линија ја имитираат прцвичната линија на Монтекристо со пет формати именувани со броеви, сите рачно изработени. Мешавината на оваа линија е поблага од онаа на Монтекристо, најверојатно заради вкусот на француските пушачи на пури, и пурите од оваа марка денес се сѐ уште поевтини од нејзините еквиваленти во линијата на Монтекристо.
Градимир Панков
Градимир Панков — канадски и светски реномиран танчер, поранешен балетан и уметнички директор на Големиот канадски балет од Монтреал.
Дипломатикос
Историја
Првичната линија се состоела од пет модели именувани со броеви, по пример на Монтекристо. Во 1976 биле воведени моделите No. 6 и No. 7, со иста големина како и Монтекристо Especial No. 1 и Especial No. 2, но биле укинати неколку години подоцна, во раните 1980-ти.
Градимир Панков
Животопис
Панков е роден на на 25 октомври 1938 година, во Скопје. Во младоста се занимавал со пливање и бил регионален првак. Денес е актуелен директор на Големиот канадски балет од Монтреал, Канада. Првите часови по класичен танц, музика и учителство по танцување ги имал кај професорите Миле Јовановиќ и Олга Милосавлева на Скопскиот конзерваториум. Во 1964 година го напушта Скопје и пошнал да работи во најпрестижните европски и светски танцови компании како што се Танцувачкиот театар во Хаг, Националниот балет на Финска, балетот „Кулберг“ во Шведска, балетот „Гулбенкаин“ во Португалија, Холандскиот танцов театар, Париската и Лионската опера и Американскиот балетски театар во Њујорк каде што решил да се пензионира. Во април 2012 година го добива и првото признание од родната Македонија – наградата „Менада“ за врвни достигнувања во областа на танцот.
Дипломатикос
Витоли на Дипломатикос
Ова е список на витоли (големини) во рамките на производната линија на Дипломатикос со нивните димензии во англиски и метрички систем и нивните vitolas de galera (фабрички имиња) како и нивните конвенционални називи според американскиот жаргон за пури.
Рачно-изработени витоли
Описна статистика
Статистиката има две гранки: описна статистика и дедуктивна статистика.
Отоманска династија
Отоманската династија (турски: Osmanlı Hânedanı) е кралска династија која владеела со Отоманското Царство од 1299 до 1922 година. Првиот нејзин владетел бил Осман I, од каде доаѓа и самото име на династијата. Основач на династијата бил Орхан I, кој се прогласил за султан. Пред ова, племето или фамилијата била позната како Согути. Осман никогаш не се нарекувал султан, туку тој ја имал титулата бег.
Описна статистика
Описна статистика претставува наука за собирање, организирање, анализирање, резимирање, илустрирање на податоци или резултати.
Отоманска династија
Султанот ја имал апсолутната власт во империјата, кој бил на функцијата регент, шеф на државата и владата, и покрај тоа што Големиот везир имал голема улога во управувањето.
...And Justice for All (албум)
...And Justice for All е четвртиот по ред студиски албум на Металика. Доаѓа по исклучително успешниот Master of Puppets, и во најголема мера ги задоволил вкусовите на нивните обожаватели. Ова е првиот студиски албум на кој се појавува Џејсон Њустед, кој во Металика дошол како замена за починатиот Клиф Бартон. Инаку ова е второ музичко издание на бендот со Њустед во составот ако го вброиме и мини албумот The $5.98 E.P.: Garage Days Re-Revisited.
Описна статистика
Дедуктивна статистика претставува наука за доведување заклучоци и предвидувања врз основа на податоци или резултати.
За правилно да се работи со дедуктивна статистика потребно е добро познавање на описна статистика.
= Основни дефиниции =
...And Justice for All (албум)
Песни на албумот
Почетната нумера започнува вовед поразличен од оној вообичаениот на акустична гитара. По ова се уфрлаат тапаните и гитарските рифови. Темпото во текот на целата песна е со иста брзина, со исклучок можеби на соло делниците. Текстот обработува една тема карактеристична за екстремниот метал, т.е. крајот на светот. Насловот на песната најдобро ја доловува мрачната и потиштена атмосфера, нихилистичките ставови и песимизмот кои го градат мотивот за човековото себеуништување. Вокалот е значително подобрен, а во оваа песна како и низ целиот албум, нагласокот е ставен врз техничкото совршенство и инструменталната виртуозност на секој член на бендот. Вредно е да се напомене дека ова е една од трите песни кои се во соавторство на Џејсон Њустед за време неговите 15 години минати во Металика.
Описна статистика
Популација
Во математичка статистика, множеството од еднородни објекти или резултати од некоја случка, кои имаат некоја заедничка одлика, се нарекува '''популација. Големината на популација''', т.е. бројот на неговите членови се означува со N (голема буква).
...And Justice for All (албум)
Песни на албумот
Носечката композиција е со епска должина од речиси десет минути, со што е втората најдолга во музичкиот каталог на Металика. „And Justice for All“ се последните зборови од светата заклетва на САД, што иронично посочува на социјалната неправда и згазената правда во општеството. Поради комплексната структура и трите гитари кои учествуваат во нумерата, таа ретко се свири на концертите. Била изведувана за време на турнејата Damaged Justice (1988) и потоа дури на турнејата Sick of the Studio '07 (2007), седумнаесет години подоцна.
„Eye of the Beholder“ е песна која говори за слобода на говорот и слободата на изразување и определба. Интерсно е тоа што рефренот оди во забрзано темпо, додека останатите составни делови се свирени значително побавно. Во САД бил издаден како сингл непосредно пред „One“. На плочата објавена во служба промоција на албумот се нашла и песната „Breadfan“ од велшкиот бенд Budgie. Последен пат во живо била отпеана 1989 година, а оттогаш наваму се свират само одредени делчиња за време на концертите.
Описна статистика
Обележје
Заедничката одлика што се набљудува на елементите од популацијата се нарекува обележје. Обележје може да биде:
...And Justice for All (албум)
Песни на албумот
Стандардно, четвртата нумера од секој албум е балада, но со различен повод и мотив. Овде сижејната линија е преземена од еден воен филм со тема од Првата светска војна, каде на главниот јунак му е уништено човечкото достоинство. Тој е жеден за самоубиство, во кое гледа единствен излез од непрестајната агонија. Првиот дел од песната е повеќе мелодиски, а понатаму се развива и продолжува со зголемена динамика и тензија. Вокалот е претежно чист во повеќето строфи, додека само рефренот е отпеан со „режење“. Статистички гледано, ова е третата најизведувана песна во живо од репертоарот на Металика. За оваа песна бил направен видео запис, прв во долгогодишната кариера на овој состав.
Описна статистика
Податок, исход и настан
Поединечен резултат, т.е. запишувањето на „вредноста“ на обележјето на поединечен член на популацијата (или примерок) се нарекуваат податок или исход. Кога се зборува за поедничен резултат обично го викаме податок, а кога зборуваме за можни резултати ги викаме можни исходи.
Податоци
Збирка на сите податоци од целата популација за едно обележје се нарекува податоци или множество на податоци.
...And Justice for All (албум)
Песни на албумот
Динамична песна чиј наслов потсетува на играта кога се влече најкусата сламка. Тој ритуал се врши кога никој не се пријавил доброволно за некоја работа. Се претпоставува дека личноста која ќе ја добие најкусата сламка е принудена против сопствената волја да постапува според туѓите наредби. Можеби стиховите се метафора за ограничената слобода на поединецот и повик за либерализам.
Описна статистика
Податоци
Важно: Можните исходи се сите различни, но поединечни податоци во множеството на податоци можат да се повтораат.
Големина на податоци
Големина на податоци е бројот на податоци во множеството на податоците. Бидејќи работиме само со популации во описната статистика, големината на податоците е бројот на членови на популацијата, т.е. големина на податоци = N (голема буква).
...And Justice for All (албум)
Песни на албумот
Насловот во превод значи „Жнеач на тага“. Една од песните со забавена ритмика, каде во преден план доаѓа моќниот глас на Хетфилд. По времетраење, ова е втората најкратка песна на албумот, па веројатно и затоа била издадена како сингл. Овде темата е соочување со внатрешните демони и нивно совладување. Потсетува на песната „Wherever I May Roam“ од албумот Metallica поради чудната мелодија на китара која е присутна во текот на целата песна.
Описна статистика
Категорија, класи и интервали
Доколку се прави групирање на податоци (види глава Г), истите се групираат во категории. Категории можат да бидат класи (т.е. самите можни исходи од обележјето) или последователни бројни интервали.
...And Justice for All (албум)
Песни на албумот
The Frayed Ends of Sanity е единствената песна од албумот која никогаш не била изведена во живо. Тоа е најмногу поради сложените секции на гитара и зашто ова е песна која вокалистот и ритам гитарист Хетфилд не сака да ја свири. Паранојата бил вистинскиот мотив да се напише песната, но интерпретацијата на текстот може да варира.
Описна статистика
Честота
Доколку се прави групирање на податоци, честота f е број на податоците во секоја категорија. Значи имаме толку честоти колку што имаме категории. Збирот на сите честоти треба да биде големината на податоците, т.е. Σf=N. Табела со честоти се вика честотна табела.
...And Justice for All (албум)
Песни на албумот
Инструментална композиција посветена на прерано загинатиот Клиф Бартон. И самиот Бартон придонел во создавањето на музиката, а на крајот од песната е вметнат негов рецитат. Четирите стихови се инспирирани од поемата на Пол Герхард. Највпечатлив е делот кон крајот на четвртата минута, по што следи чисто соло на електрична гитара.
Описна статистика
Честота
= Мерки и статистики =
...And Justice for All (албум)
Песни на албумот
По веќе воспоставената практика, завршното парче музика е најбрзото на албумот. Дел од обожавателите ја сметаат „Dyers Eve“ за најбрзата песна во целокупната дискографија на Металика. Тоа се должи на фактот што се користи техниката „дупла папуча“ на тапани, како и поради виртуозно брзите рифови и солажи. Темпото на песната е 196 битови во минута, вообичаено за треш метал нумера, но уникатниот начин на музицирање придонесува да ја доживуваме побрзо. Темата е неможноста на поединецот да се осамостои и одвои од родителското влијание, кое постепено постанува притисок и тегоба.
Описна статистика
Мерка, параметар
Мерка е вредност пресметана од податоците на една популација со одредени особини. Пример: Аритметичка средина μ. Се користи и зборот параметар.
Статистика
Статистика е вредност пресметана од податоците на еден примерок  со одредени особини. Пример: Аритметичка средина x̅ (на примерок). Се користи и зборот статистички податок.
...And Justice for All (албум)
Список на песни
Сите текстови ги напишал Џејмс Хетфилд, освен тој во нуметата „To Live Is to Die“, кој е дело на Клиф Бартон.
Описна статистика
Статистика
1За жал, во веројатност се користи изразот „простор на примероци“ за множеството на сите можни настани (резултати) на еден експеримент. Нема никаква врска помеѓу ова и примерок во статистика. 2Во описната статистика, треба да се користи буквата k за бројот на категории (класи, интервали) при групирање на податоци.
=Литература=
Јенс Столтенберг
Јенс Столтенберг (роден на 16 март 1959) — норвешки политичар. Столенберг е 13-тиот Генерален секретар на НАТО, од 1 октомври 2014 година.
Столтенберг бил премиер на Норвешка од 2000 до 2001 и од 2005 до 2013 година. Ја предводел Работничката партија на Норвешка од 2002 до 2014 година.
Детство
Столтенберг е роден на 16 март 1959 година во Осло, Норвешка, во семејство чие име е изведено од Штолтенберг во северниот дел на Германија. Семејството се верува дека емигрирало во Норвешка во 17 век. Неговиот татко, Торвалд Столтенберг (роден 1931), бил истакнат политичар на Ламбуршката политичка партија  кој служел како амбасадор, како и министер за одбрана и министер за надворешни работи. Неговата мајка, Карин Столтенберг (моминско презиме: Хеиберг; 1931-2012), била државен секретар во повеќе влади во текот на 1980-тите години. Јенс живеел во Србија од 1960 до 1963 година, додека неговиот татко бил амбасадор во Југославија.
Образование
Столтенберг учел основно и средно училиште во Осло. Задолжителната воена служба ја поминал со воениот тренинг центар во Источен Агдер.
По напуштањето на армијата, Столтенберг се запишал на Универзитетот во Осло, дипломирал во 1987 година со диплома по економија. Насловот на неговата теза бил: "Makroøkonomisk planlegging under usikkerhet. En empirisk analyse " („Макроекономското планирање под неизвесност. Емпириска анализа“).
Политичка дејност
Столтенберг првите чекори во политиката ги направил во неговите рани тинејџерски години, под влијание на неговата сестра Камилија, која во тоа време била член на тогаш Марксистичко–ленинистичката група „Црвена младина“ ("Red Youth"). Спротивставувањето на Виетнамската војна била негов предизвик за мотивација. По тешките операции на бомбардирање на северниот виетнамски пристаништен град Хај Понг на крајот на Виетнамската војна, Столтенберг учествувал во знак на протест на собирите пред амбасадата на САД во Осло, кога прозорците на амбасадата биле скршени од демонстрантите. Неколку од Столтенберговите пријатели биле уапсени од страна на полицијата по овие настани.
Приватен живот
Столтенберг е во брак со Ингрид Шулеруд, и тие имаат две деца: син, Аксел Кемка (роден 1989 година), кој учи кинески јазик во Шангај и ќерка Ане Катерина Кемка (родена 1992 година), која учи пеење во Копенхаген.
Столтенберг претпочита да го помине летниот одмор во неговата семејна куќа на идиличните острови во Ослофјорд. Страствен човек е за активности во природа, вози велосипед, а за време на зимската сезона, тој е активен крос-кантри скијач. Во декември 2011 година, со цел да се одбележи 100 години откако Роалд Амундсен стигнал до Јужниот Пол на скии, Столтенберг патувал по Антарктикот.
Бајту Шан
Бајту Шан (Чангбај Шан) или Пекту — стратовулкан кој е широк 60 км и е издигнат над постар штитест вулкан. Околу 1000 г., за време на една од најголемите забележани ерупции на овој вулкан, на неговиот врв се образувала калдера широка 5 км и длабока 850 м. Сега неа ја исполнува езерото Тјенќи, или Небесното Езеро. Наслојки од тафра може да се најдат на 1.600 км далеку во северна Јапонија. Од 15 век се забележани само четири ерупции.
Космос-903
Космос-903 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 11 април 1977 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 1250 килограми. Космос-903 бил сателит за рано предупредување од појава на меѓуконтинентални балистички ракети.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 718,0 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 62,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 9720 км, а најмалото на 645.
NGC 7430
NGC 7430 — спирална галаксија во соѕвездието Пегаз, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7430 се споменува и како MCG 1-58-17, CGCG 405-19, ARAK 571.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7430 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,3 m/лм2. NGC 7430 има привидни димензии од 0,4' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 57 м 29,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +8° 47' 40"". Положбениот агол на објектот е во износ од 60°.
Други поделби
Проучување на NGC 7430 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 70106. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 213; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1153. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 821.
Нидердорла
Нидердорла (Niederdorla) — село и поранешна општина во округот Унштрут-Хајних, во Тирингија, Германија. Претставува географски центар на Германија. Најблизок голем град е Ерфурт, кој е и главен град на Тирингија. Од 31 декември 2012 е дел од општината Фогтај.
103
103 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 103 година од новата ера, 103. од првиот милениум, 3. од II век и четвртта од 100-тите.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5611 и 5612 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4853 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3863 и 3864 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 856.
Космос-904
Космос-904 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 20 април 1977 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-904 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 71,3°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 324 км, а најмалото на 201.
Пир Епирски
Пир Епирски (318 п.н.е. - 272 п.н.е.) — еден од најуспешните војсководци од македонскиот период на историјата. Бил крал на Молосијците (од ~ 297 п.н.е.), Епир (306 п.н.е. - 301 п.н.е., 297 п.н.е. - 272 п.н.е.) и Македонија (288 п.н.е. - 284 п.н.е., 273 п.н.е. - 272 п.н.е.), и еден од најсилните противници на Римска Република. Дел од неговите битки, иако успешни, завршуваат со големи загуби во редовите на неговата војска, што е и непосреден повод за создавањето на изразот Пирова победа.
Ран живот
Пир бил син на Еакид Епирски и Фтија, и втор братучед на Александар Македонски. Како принц на една од државите-наследнички на Александар, детството и младоста му поминале бурно. Имал само две години кога татко му бил симнат од престолот и семејството пребегало кај Главкиј, кралот на Тавлантите, еден од најголемите илирски родови (во денешна Албанија).
Подоцна Епирот го повикал, но повторно бил симнат на 17 годишна возраст, кога го напуштил кралството за да присуствува на свадбата на синот на Главкиј во Илирија. Во војните на дијадосите Пир се борел заедно со неговиот зет Деметриј I Опсадникот на губитничката страна во важната битка кај Ипс (301 п.н.е.). Подоцна земен е за заложник од Птоломеј I Сотир според мировниот договор помеѓу Птоломеј I и Деметриј I Опсадникот. Пир се оженил со паштерката (посинета ќерка) на Птоломеј I, Антигона, и во 297 п.н.е., со негова помош, Пир си го повратил кралството. Потоа завојувал со неговиот некогашен сојузник Деметриј I Опсадникот. До 286 п.н.е. го тргнал својот зет и завладеал со Македонија. Пир бил истеран од Македонија од страна на Лизимах, негов некогашен сојузник, во 284 п.н.е.
Борба со Римската Република
Во 281 п.н.е. грчкиот град Тарент во јужна Италија, ги влошил односите со Рим, па така требал да се соочи со напад и сигурен пораз. Рим веќе бил голема сила, и римјаните биле решени да ги покорат сите грчки градови во Голема Грција. Тарентинците побарале од Пир да ги води против римјаните.
Пир бил инструиран да прифати во светилиштето во Делфи. Меѓутоа неговите намери не биле несебични. Тука тој увидел прилика да си создаде свое царство во Италија. Се сојузил со Птоломеј Керавн, крал на Македонија и негов најсилен сосед, па пристигнал во Италија во 280 п.н.е.
Во Италија влегол со војска од 3,000 коњаници, 2,000 стрелци, 500 прачкаџии, 20,000 пешадијци и 19 бојни слонови со цел да ги покори римјаните.
Заради надмоќта на неговата коњица и слонови ги победил римјаните, под водство на конзулот Публиј Валериј Левин, во Битката кај Хераклеја во 280 п.н.е. Хероним Кардиски вели дека римјаните загубиле околу 7,000, додека Пир загубил 3,000 војници, меѓу кои многу од најдобрите. Дионисиј пак, вели дека загинале 15,000 римјани и 13,000 Пирови војници. На Пир му се придружиле неколку родови Лукани, Брутии, Месапијци, и грчките колонии Кротон и Локри. Пир им понудил примирје на римјаните, но тие го одбиле. Зимата ја провел во Кампанија.
Во 279 п.н.е., Пир навлегол во Апулија, и двете војски се сретнале во Битката кај Аскул, каде Пир победил, но по многу висока цена. Римскиот војсководец бил конзулот Публиј Декиј Мус, и неговата силна војска, иако поразена, нанела огромни штети на Пировата војска, па така ја загарантирала безбедноста на самиот град. Оваа битка ги наговестила подоцнежните победи над Рим над побројни и подобро вооружени земји-наследнички и дала повод за изразот „Пирова победа“, со значење на победа по катастрофална цена. На крајот римјаните изгубиле 6,000 души, а Пир само 3,500 но, но иако разбиена, неговата војска била опасен противник.
Владетел на Сицилија
Во 278 п.н.е. Пир истовремено добил две понуди. Грчките градови во Сицилија му побарале да дојде и да ги истера картагинците, една од двете најголеми сили на западното Средоземје. Едновремено, македонците, чиј крал Керавн бил убиен во инвазијата на Галите, побарале од Пир да дојде на престолот на Македонија. Пир решил дека Сицилија била поповолна опција, па затоа ја преместил својата војска таму.
Пир бил прогласен за крал на Сицилија, па наскоро веќе правел планови како син му Хелен би ја наследил Сицилија, а другиот син Александар би ја добил Италија. Во 277 п.н.е. Пир го зазел Ерикс, најсилната картагинска тврдина во Сицилија.
Во 276 п.н.е. Пир влегол во преговори со Картагина. Иако картагинците сакале да се спогодат со Пир, да му дадат пари и да пратат бродови по примирјето, тој барал Картагина да ја напушти сета Сицилија и да повлече граница во Либиското Море. Во меѓувреме почнал да се однесува деспотски кон населението во Сицилија, па набргу бил замразен. Иако ги победил картагинците во друга битка, бил приморан да ја напушти Сицилија и да се врати во Италија.
Повлекување од Италија
Додека Пир водел поход против картагинците, римјаните си ги повратиле силите со регрутирање. Кога Пир се вратил од Сицилија, увидел дека е соочен со огромна, многу посилна војска. По нерешената битка кај Беневент во 275 п.н.е. Пир решил да ги заврши походите во Италија и да се врати во Епир, со што ги изгубил италијанските територии.
Последни војни и смрт
Иако неговиот поход на запад причинил големи штети за војската и ризницата, Пир повторно завојувал. Овој пат го нападнал Антигон II Гонат и извојувал лесна победа, па ја зазел македонската прстолнина.
Во 272, Клеоним, спартанец со кралска крв, кој бил омразен меѓу спартанците, побарал од Пир да ја нападне Спарта и да го постави него на власт. Пир се согласил со овој план, со намера да го заземе Пелопонез, но неговиот напад на Спарта се соочил со неочекувано силен отпор. Веднаш потоа му се дала прилика да се вмеша во граѓанските немири во Аргос. Со војската влегол во градот крадешкум, но се нашол во збркана битка по тесните градски улици. За време на бркотницата некоја старица, качена на покрив, му фрлила ќерамида врз глава, што го зашеметило, давајќи му прилика на непријателски војник да го убие (некои извори велат дека бил отруен од некој слуга).
Оставнина
Додека бил жив и немирен водач, и не секогаш мудар крал, Пир се сметал за еден од најголемите војсководци на своето време, за кого Ханибал сметал дека е втор најдобар во светот, по Александар Македонски. Пир бил познат и по својата добротворност. Какао генерал, неговите најголеми политички слабости биле неможноста да одржи силна ризница дома (многу од неговите војници биле скапи платеници).
Неговото име е овековечено во изразот „Пирова победа“, што се однесува на биката кај Аскул. Како одговор на честитките за оваа победа, се вели дека Пир рекол: „Уште една ваква победа и пропаднав!“
Пир напишал Мемоари и неколку книги за војувањето. Овие денес не се зачувани, но се знае дека извршиле влијание врз Ханибал, а за нив пофално се изразил и Цицерон.
Северно Море
Северно Море — рабно море што се наоѓа во Северна Европа во Атлантскиот Океан, сместено помеѓу Велика Британија, Скандинавија, Германија, Холандија, Белгија и Франција. Внатрешно море на европскиот континентален гребен, поврзано е со океанот преку Каналот Ламанш на југ, а со Норвешкото Море на север. Долго е повеќе од 970 километри и 580 километри широко со вкупна територија од 750.000 км2.
Северното Море долго било седиште на моќните европски бродски флоти, како и главно риболовно подрачје. Морето е омилено одредиште за рекреација и туризам во пограничните земји и од неодамна се развива како богат извор на енергетски ресурси, меѓу кои фосилни горива, ветер и рани достигнувања во енергијата на брановите.
Историски, Северното Море било значајно во геополитичките и воените односи, особено во Северна Европа, но исто така и глобално преку силата на флотите од земјите околу морето. Северното Море било средиште на подемот на Викинзите. Подоцна, се појавил моќниот стопански сојуз Ханзата, Холандија и Велика Британија се бореле за превласт на Северното Море и така пристап до пазарите и ресурсите од светот. Како единствен излез на Германија кон океан, Северното Море продолжило да биде стратешки важно во текот на двете светски војни.
Брегот на Северното Море поседува разновидност на геолошки и географски објекти. На север, длабоки фјордови и стрмни гребени се одлики на крајбрежјата на Норвешка и Шкотска, додека на југ има песочни плажи и калливи морски брегови. Поради густата населеност, тешката индустријализација и преголемата употреба на морето и крајбрежната област, постојат бројни еколошки проблеми.
Мартин Рајл
Сер Мартин Рајл (Sir Martin Ryle — ) — англиски радиоастроном кој ги развил револуционерните радио телескопски системи и ги употребил за прецизно локализирање и отсликување на слаби радиоизвори. Во 1946 Рајл и Венберг биле првите да ги објават интерферомагнетните астрономски мерења на радио брановата должина, Џозеф Пафси од Сиднејскиот универзитет тврдел дека всушност тој претходно направил интерферомагнетни мерења истата година. Со напредна опрема, Рајл ги набљудувал најдалечните познати галаксии во универзумот во тоа време. Тој бил првиот професор по радиоастрономија во Кембричкиот универзитет, и основач директор на Милардовата радиоастрономска опсерваторија. Тој бил кралски астроном од 1972 до 1982. Рајл и Ентони Хјуиш ја поделиле Нобеловата награда за физика во 1974, првата Нобелова награда доделена за признание на астромонско истражување.
Животопис
Мартин Рајл се родил во Брајтон, син на професор Џон Алфред Рајл и Маријам (Скали). Тој бил внук на професорот по филозифија во Оксфордскиот универзитет, Гилберт Рајл.
По студирање во Бредфилдскиот колеџ, Рајл добил диплома по физика во Оксфордскиот универзитет. Во 1939, Рајл работел со „Телекомуникациското истражно воспоставување“ на дизајн на антени за воздушна радарска опрема за време на Втората светска војна. По војната тој добил стипендија во Кавендишката лабораторија.
Во почетокот на работата на Рајл во Кембриџ, во фокусот биле радиобрановите од Сонцето. Неговите интереси набрзо се насочиле на други подрачја, сеедно, се залагал за тоа дека кембричката груа треба да создаде нови набљудувачки техники. Како резултат, Рајл бил движечката сила во создавањето и подобрувањето на астрономската интерферометрија и апертурната синтеза, која го оворила патот за огромен напредок во квалитетот на радиоастрономските податоци. Во 1946 Рајл го изградил првиот мулти-елементен астрономски радио-интерферометер.
Рајл ја предводел кембричката радиоастрономска група во создавањето на неколку важни радио-изворни каталози. Еден таков каталог, Трет кембрички каталог за радио-извори (3C) во 1959 придонел за откривањето на првиот квазиѕвезден објект (квазар).
Додека работел како универзитетски професор по физика во Кембриџ од 1948 до 1959, Рајл станал директор на Милардовата радиоастрономска опсерваторија во 1957 и професор по радиоастрономија во 1959. Тој бил избран за член на Кралското друштво во 1952, бил прогласен за витез во 1966 и го наследил Сер Ричард Вули како кралски астроном од 1972–1982. Рајл и Ентони Хјуиш ја поделиле Нобеловата награда за физика во 1974, првата Нобелова награда доделена за признание на астромонско истражување. Во 1968 Рајл работел како професор по астрономија во Грешамскиот колеџ, Лондон.
Рајл починал на 14 октомври 1984, во Кембриџ. Тој се оженил со Ровена Палмер во 1947.
Астрономија
Рајл понекогаш бил сметан за проблематичен соработник - тој често работел во канцеларија во Милардовата радиоастрономска опсерваторија за да не биде вознемируван од членови на Кавендишката лабораторија и да не запаѓа во вжештени расправии, како што Рајл не бил многу темпераментен. Рајл бил загрижен дека Кембрич ќе ја загуби репутацијата во радиоастрономското друштво поради тоа што други радиоастономски групи биле подобро финансирани, така што тој ги држел во тајност неговите методи на отворна синтеза со цел да ја заджи предноста на кембричката група.
Рајл имал вжештени расправии со Фред Хојл од Кембричкиот институт за астрономија окулу Хојловата теоријата за постојана состојба, расправии кои претставувале пречка во соработката помеѓу кавендишката радиоастрономска група и институтот за астрономија во периодот на 1960-те.
Рајл напишал две кратки книги за ширењето на јадреното оружје, "Politics of Nuclear Disarmament" („Политика на јадрено разоружување“), каде се расправа за тоа дека единствениот начин да се спаси планетата Земја од комплетно јадрено уништување е забрана на употреба на какви било јадрени уреди.
Рајл бил аматерски радио оператор и водител на "GB-Callsign G3CY".
Предавања
Во 1965 Рајл бил поканет да учествува во кралските институциски бижикни предавања за "Exploration of the Universe" („Истражување на вселената“).
Вера Елкан
Биографија
Од мешано јужноафриканско и германско потекло, Елкан се школувала како фотограф во Берлин во 1930-тите и работел како фотограф во Германија и Јужна Африка. Додека престојуваше во Лондон, таа доби средства од британската кампања за поддршка на Меѓународните бригади да оди во Шпанија за да ги фотографира активностите на бригадите. Таа отпатувала со амбулантно возило до Алабасете во декември 1936 година, каде што фотографирала германски, француски и британски регрути во базата за обука. Други слики покриваат меѓународни новинари, болница во Валенсија, трансфузија на крв и жртви во воздушни напади во Мадрид. Нејзините слики, исто така, вклучуваа снимки од Михаил Колцов од Правда, Клод Кокбурн од Дејли работник и од лекарот Норман Бетун.
Елкан подоцна работела како фотограф на портрети во Лондон, но нејзиното студио било уништено во војната, заедно со најголемиот дел од нејзината работа. По војната, таа се концентрираше на семејниот живот.
Сократов метод
Сократ одел меѓу луѓето, разговарал со нив, ги терал на размислување, едностојно им поставувал прашања, а на одговорите други прашања. За него основен проблем бил човекот, пред сѐ, неговото однесување во етичката сфера и во политичката.
Како настанал
Во втората половина на V век п.н.е., се појавиле софистите. Тие биле првите ангажирани и платени наставници по мудрост и реторика, кои се специјализирале за забавување, воодушевување или убедување на публиката да го прифати гледиштето на говорникот. Сократ не ги сакал софистите бидејќи тие ја злоупотребувале мудроста за свои интереси и ја одбивале вистината и правдата. Затоа, Сократ промовирал алтернативен метод на настава, кој започнал да се нарекува Сократов метод.
Методот
Нашето знаење за Сократ потекнува главно од Платон, кој бил еден од неговите ученици, бидејќи Сократ ништо не пишувал.
Сократ бил познат по тоа што не одговарал прашања на директен начин. „Знам дека ништо не знам“, рекол тој. Наведениот став на Сократ (како што е презентиран во дијалозите на Платон) е дека другото лице веќе го знаело одговорот на прашањето. Тој (С.) го извлекол само она што веќе му било во умот на другиот. Оттука произлегува неговата позната изрека: „Сознај се себеси!“
Во раните дијалози на Платон, еленхусот (англ. Elenchus; потекло: старогрчко) е техника што ја користел Сократ за да ги испита етичките концепти, како што се правдата или доблеста. Според еден научник, ги има следниве чекори:
Точната природа на техниката е предмет на голема дебата. Особено, без разлика дали станува збор за позитивен метод што води кон знаење или негативен метод што се користи исклучиво за да се побијат лажните тврдења за знаењето.
Според В.К.Ц. Гатри, Сократовиот метод имал за цел да демонстрира нечие незнаење. Сократ, за разлика од софистите, верувал дека знаењето е возможно, но верувал и дека првиот чекор кон знаењето е признавање на нечие незнаење. Гатри пишува: „Сократ бил навикнат да вика дека тој самиот не знаел ништо и дека единствениот начин на кој тој бил помудар од другите мажи било тоа што тој бил свесен за сопственото незнаење, додека тие не биле. Суштината на Сократовиот метод е да го убеди соговорникот дека иако тој смета дека знае нешто, всушност тој не знае“.
Наводи
__ИНДЕКС__
Нишки универзитет
Универзитетот во Ниш (српски: Универзитет у Нишу / Univerzitet u Nišu) — државен универзитет во Србија. Универзитетот бил основан во 1965 година и се состои од 14 факултети со 1480 наставници, 630 вработени и воннаставни кадри и околу 27.570 студенти. Од неговото основање со универзитетска диплома се стекнале повеќе од 50.000 студенти, вклучувајќи и 1.300 странци.
Комплексот вклучува универзитетска библиотека „Никола Тесла“; Технолошкиот факултет е во Лесковац, а Педагошкиот факултет е во Врање.
Историја
Универзитетот во Ниш бил инкорпориран како независна институција за давање дипломи на 15 јуни 1965 година.
Во 1960 година започнале првите додипломски програми во Ниш под академско покровителство на Универзитетот во Белград. Тие биле институционализирани како факултети за право и економија, медицина и инженерство.
Универзитетот го започнал своето независно делување со 234 наставници со полно работно време и 6.800 студенти. Со порастот на бројот на студенти, развојот на нови научни дисциплини, но и се поизразените потреби за стопанството и општествените дејности, со тек на време се реорганизирале постоечките и основале нови факултети.
Организација
Универзитетот денес има четиринаесет академски единици:
Повеќето од факултетите имаат структура составена од оддели, одделенија или специјалности, нудејќи можности за студирање и истражување на додипломски и постдипломски студии, вклучувајќи и можности за добивање на докторски студии.
Наставниот кадар се зголемил на 1.558, а неговото студентско тело изнесува повеќе од 29.000, меѓу кои и 71 странски студенти.
Досега повеќе од 49.000 студенти дипломирале на универзитетот, 2.254 магистрирале, а 1.275 успешно ги бранеле своите докторски дисертации.
Универзитетска зграда
Главните канцеларии на универзитетот се наоѓаат во една од најрепрезентативните градски структури, градби изградени кон крајот на 19 век, кој во 1979 година формално бил признаен како културно богатство од големо значење.
Зградата е изградена во 1887 година, во центарот на градот, на десниот брег на реката Нишава. Објектот е во неоренесансен стил, дизајниран од непознат виенски архитект. За првпат во него бил сместен Окружниот суд, окружната влада и воениот штаб, а потоа, од 26 јули 1914 до 16 октомври 1915 година, кога Ниш бил српскиот воен главенград, зградата била седиште на српската влада и нејзиното министерство за внатрешни работи. Формалното започнување на војната било прогласено од Австроунгарија на 28 јули 1914 година.
Во 1930 година, зградата станала административно седиште на округот Морава, по Втората светска војна се сместила Окружната администрација, додека во 1967 година таа била доделена на трајна употреба на универзитетот.
Во 2008 година, по повод 120-годишнината од израдбата на објектот, универзитетот извршил градежни работи за да овозможи пристап на лицата со инвалидност до сите универзитетски установи.
Кавказ (планински венец)
Кавказ — планински систем во Евроазија помеѓу Црното Море и Каспиското Езеро во регионот Кавказ.
Поврзано: Список на најпознатите кавкаски врвови
Кошарка
Кошарка — екипен спорт во кој пет играчи од два различни екипи се обидуваат да постигнат што повеќе поени преку давање кош, односно преку уфрлување на топката низ хоризонтално поставен обрач на височина од 305 сантиметри. Од едната страна на теренот до другата, топката се пренесува преку тапкање и подавање на останатите членови на екипата.
Во 1891, Канаѓанецот Џејмс Најсмит ја измислил играта кошарка, со 7 правила од кои 6 сè уште се користат. Најсмит бил важен пропонент за развитокот на женскатa кошарка и за раширувањето на играта низ Северна Америка. Двете најсилни кошаркарски лиги во светот се европската Евролига и северноамериканската Национална кошаркарска асоцијација. Кошарката е распространета на сите континенти и е најбрзорастечкиот спорт во светот. Во Македонија, најсилната кошаркарска лига е Македонската Прва Лига.
До поени во кошарката се доаѓа со фрлање на топката во обрачот на кошот. Екипата која на крајот од натпреварот ќе оствари повеќе поени е победник. Кошот постигнат во лакот вреди 2 поени, кошот постигнат надвор од лакот 3 поени, а кошот од слободни фрлања носи по 1 поен. Топката во кошарката се управува со нејзино удирање од подот, односно водење, или пак преку меѓусебно додавање меѓу играчите. Телесни контакти ко можат да ги повредат играчите не се дозволени. Постојат строго одредени правила и начини спрема кои топката може да се води.
Со тек на времето кошарката ги развила вообичаените техники за шутирање, додавање и водење, како и позициите на играчите кога се во напад и во одбрана. Иако вообичаената кошарка се одвива под строго одредени правила, разни варијации на кошарката направила таа да биди со сè помалку правила. Во кошарката има разни стилови на шутеви, од кои најпознат е ударот хорок.
Првите правила, терен и игра
Првиот официјален натпревар се одиграл во гимнзија на YMCA на 20 јануари 1892 година со девет играчи. Натпреврот завршил со 1-0, а ударот бил направен на далечина од 7.6 метри (25 стапки) на игралиште со половина должина од сегашното игралиште на уличната кошарка и од тие на НБА. Од 1897 – 1898 станале стандардни екипите од по пет играчи.
Женска кошарка
Женската кошарка започнала во 1892 година во колеџот Смит, кога Сенда Беренсон, професор по физичка култура, ги модифицирала правилата на Нејсмит за жени. Кратко време по вработувањето во колеџот Смит, таа отишла кај Нејсмит да научи повеќе за играта. Фасцинирана од новиот спорт и корисноста која може да ја предава, таа го организирала првиот женски колегијален кошаркарски натпревар на 9 март 1893, кога бруцошките и студентките од втора година од нејзиниот универзитет Смит играле едни против други. Нејзините правила првин биле објавени во 1899, а две години подоцна Беренсон станала издавач на pрвиот водич за женска кошарка на А.Г. Спалдинг, којшто понатаму пак ја рашириl нејзината верзија за женска кошарка.
Брзо зголемување на популарноста
Првите приврзаници на кошарката биле испраќани од YMCA и спортот брзо се проширил низ САД и Канада. До 1895 година, биле основани неколку женски средни школи. Додека YMCA била одговорна за почетниот развој и ширење на играта, во рок од една декада се спречил нов спорт како груба игра, бидејќи почнал да се оддалечува од првичната мисија на YMCA. Сепак, другите аматерски спортски клубови, колеџи и професионални клубови брзо ја пополниле празнината. Пред Првата светска војна, Аматерската атлетска унија и Интеруниверзитетската атлетска асоцијација на САД (претходник на Националната универзитетска атлетска асоцијација) се натпреварувале за правилата во играта. Првата професионална лига е основана во 1898 за да ги заштити играчите од експлоатирање и да воведе помалку груба игра. Оваа лига траела само 5 години.
„Кошаркарска сала на славата“
До 1950 година, кошарката станала главниот универзитетски спорт, па на тој начин го зголемувала интересот за професионалната кошарка. Во 1959 година била основана „Кошаркарската сала на славата“ во Спрингфилд, Масачусетс, местото на првиот натпревар. Нејзните регистри вклучувале големи имиња, тренери, судии и луѓе кои значително придонеле за развојот на играта.
Развој на опремата и техниката
Кошарката првобитно се играла со фудбалска топка. Првите топки направени посебно за кошарка биле кафеави, но дури во доцните педесетти Тони Хинкл, барајќи топка која ќе биде попрегледна за играчите и публиката, ја вовел портокаловата топка која денеска е во општа употреба. Дриблингот не бил дел од првичната игра, освен за додавање од скок до соиграчите. Додавањето на топката било првично значајна работа за движењето на топката. На крајот дриблингот бил воведен, но ограничен од асиметричната форма на првите топки. Дриблингот станал значаен дел од играта дури околу педесеттите години, штом рачно била подобрена формата на топката.
Историски претходници на кошарката
Кошарката, нетболот, народната топка, одбојката и лакросот се единствените игри со топка коишто се откриени од Северноамериканците. Другите игри со топка, како што се безболот и канадскиот фудбал имаат потекло од Европа, Азија или Африка. И покрај тоа, не постои директен доказ дека идејата за кошарка доаѓа од античката Мезоамериканска игра со топка, знаењата за таа игра со топка биле достапни најмалку педесет години пред откривањето на Нејсмит, во ракописите на Џон Лојд Стивенс и Александар фон Хумболт. Посебно делата на Стивенс во кои се вклучени илустрации од Фредерик Катервуд, биле достапни во многу образовни институции во 19 век и исто така имале широко движење.
Ран развој на универзитетската кошарка
Д-р. Џејмс Нејсмит дал голем придонес во основањето на универзитетската кошарка. Тој бил тренер шест години во Универзитетот Канзас, пред да му ја препушти функцијата на прочуениот тренер Форест Ален. Ученикот на Нејсмит, Амос Алонсо Стаг ја донел кошарката во Универзитетот во Чикаго, додека Адолф Рап, ученикот на Нејсмит од Универзитетот од Канзас, постигнал голем успех како тренер на Универзитетот во Кентаки.
На 9 февруари 1895 година, првиот интеруниверзитетски 5 на 5 натпревар се одиграл на Универзитетот Хемлин меѓу Хемли и Земјоделското училиште, којшто бил прибод кон Универзитетот од Минесота. Земјоделското училиште на натпреварот победило со 9-3.