cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Космос-2141
Космос-2141 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 4 април 1991 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 1400 килограми. Космос-2141 бил навигациски сателит ГЛОНАСС.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на орбита околу Земјата на средна висина. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 675,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 9151 км, а најмалото на 9108.
NGC 1197
NGC 1197 — засега неутврден објект во соѕвездието Персеј, заведен во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 12 септември 1885 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1197 е од видот NF.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 6 м 14,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 44° 3' 40".
Други поделби
Проучување на NGC 1197 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 63; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2859. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1618.
Лени Рифенштал
Лени фон Рифенштал (германски: Leni von Riefenstahl) (- 8 септември 2003) германска филмска режисерка и глумица.
Животопис
Иако целиот живот била посочувана како љубовница на Адолф Хитлер, таа во 102. година од животот изјавила: „Не бев љубовница на Хитлер. Ниту национал-социјалист. Да бев, ќе се самоубиев, како Ева Браун.“ По Втората светска војна, Рифенштал се преселила во Швајцарија, каде живеела повлечен живот, далеку од очите на јавноста. Лени Рифенштал умрела на 8 септември 2003 година.
Творештво
Рифенштал доживеала поширока слава по прикажувањето на филмот „Сината светлина“ на Филмскиот фестивал во Венеција во 1932 година, во кој таа била режисер и ја играла главната улога. По доаѓањето на Национал-социјалистичката партија во Германија, таа формирала посебно Министерство за пропаганда на чело со Јозеф Гебелс. Тој ја почнал потрагата по врвен режисер, со задача да снима пропагандни филмови во кои би се истакнувале германската раса, нацистите и Хитлер. Најпрвин, изборот паднал на најголемиот германски режисер во тоа време, Фриц Ланг, но тој побегнал со семејството во САД, а потоа, по препорака од Хитлер, оваа задача ѝ била доделена на триесетгодишната убавица Рифенштал. Така, таа добила неограничен буџет и започнала да снима серија пропагандни филмови кои се прикажувале не само во Германија, туку и во Италија, САД, Франција итн. Најпознат од нив бил филмот „Триумфот на волјата“ во кој биле претставени конгресот на Национал-социјалистичката партија и говорот на Хитлер. Во филмот, таа за првпат во историјата употребила кран при снимањето, а покрај тоа, за да ја прикаже поубедливо харизмата на Хитлер, користела и специјални леќи и снимала од посебен, благ долен ракурс. Исто така, Рифенштал е позната и по тоа што била задолжена за отворањето и затворањето на Олимписките игри во Берлин, при што го реализирала првиот телевизиски пренос во живо.
Во 1954 година, Рифенштал го снимила романтичниот филм за една танчерка, „Тифленд“, во кој ја играла и главната улога, но филмот не бил пласиран во кино-салите и тоа било нејзиното последно филмско остварување. Пред смртта, таа отпатувала во Африка, каде направила серија фотографии на племето Масаи.
Во чест на творештвото на Рифенштал, во Националниот филмски музеј во Берлин се наоѓа посебна соба посветена на неа.
Хартиешт
Хартиешт (Hârtieşti) — општина во округот Арџеш во јужна Романија, во која живеат 5.000 жители.
Оризари (Воденско)
Оризари (Ριζάρι, Ризари) — село во Воденско, Егејска Македонија, денес во општината Воден на Постолскиот округ во Централна Македонија, Грција. Населението брои 382 жители (2011). Сè до 1924 г. било населено исклучиво со Македонци, а денес е мешано.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во западниот дел на Солунското Поле, 7 км јужно од градот Воден. крај главниот пат од Воден за Солун. Лежи на надморска височина од 80 м, атарот зафаќа исклучително продуктивно земјиште кое се користи претежно за овоштарство.
На крајот на XIX век Оризари било чисто македонско село во Воденската каза. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ свели дека во 1873 г. Оризаре (Orizaré) имало 35 куќи со вкупно 160 жители Македонци. Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. бележи 210 Македонци и 90 Роми
Целото население на селото било под врховенството на Цариградската патријаршија. Според податоците на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. Оризари (Orizari) имало 128 Македонци под патријаршијата и работело грчко училиште.
Во септември 1910 г. селото настрадало при разоружувачката акдија на младотурците. На селаните им биле одземени 8 пушки „Гра“, шестмина се уапсени и одведени во Вртикоп, а на месната учителка ѝ било забрането да предава доколку не сака да зема државна плата.
Во Првата балканска војна селото го окупирала грчка војска, која вршела грабежи и други ѕверства врз месното население. Со Букурешкиот договор во 1913 г. Оризари станало дел од грчката држава, кога населението броело 148 жители. Во патописниот попис од 1917-18 г. Боривое Милоевиќ забележал 20 македонски и 5 ромски куќи. Дел од македонското население се иселило, по што на негово место во 1924 г. се доселени 172 Грци од Понд и Кавказ, менувајќи го етничкиот состав. Доселувањето на бегалци од тие краишта продолжило, па во 1928 г. во Оризарион се заведени 492 жители од мешано потекло, од кои 59 бегалски семејства со 247 члена. Во 1940 г. се евидентирани 753 луѓе, од кои 253 Македонци и 500 доселеници.
Во Втората светска војна Оризари е окупирано од Бугарите и воспоставена е општинска власт. Селото прилично настрадало во оваа, како и во Граѓанската војна, но и покрај загубите во 1951 г. населението броело 842 жители.
Самоуправа и политика
Селото припаѓа на општинската единица Воден со седиште во истоимениот град, која припаѓа на поголемата општина Воден, во округот Постол. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Оризари, во кој тоа е единствено населено место.
Стопанство
Оризари важи за мошне богато село бидејќи произведува големи количества на праски, јаболка и круши како и киви. Ова се должи на фактот што селото е сместено сред поле, и речи иселото земјиште наоколу се наводнува.
Затерланд
Затерланд (Saterland; затерландски фризиски: Seelterlound) — општина во округот Клопенбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Сместен е помеѓу градовите Лер, Клопенбург и Олденбург.
Ова е матичниот крај на Затерландските Фризи кои и денес говорат на свој јазик. Тие се најмалото признато јазично малцинство во Германија.
Местоположба
Затерланд се наоѓа во северозападниот дел на областа Олденбуршки Минстерски крај, во триаголник на градовите Лер, Клопенбург и Олденбург. На југ од Затерланд се наоѓа крајбрежниот канал, на север и северозапад се наоѓа историската област Источна Фризија. Општината е одвоена од областа со реката Леда. На запад се наоѓа општината Остраудерфен, граничејќи се со местото Идафен. На исток Затерланд е опкружен со каналот Елизабетфен, што ја прави вкупната должина на географската граница на Затерланд. Со одлука на мештаните од 1949 година поранешната општина Елизабетфен, која припаѓала на Затерланд, била префрлена во општината Барсел.
Низ местото тече Загтер Емс од југ кон север.
Соседни општини
Соседни општини на Затерланд се следниве:
Општински единици
Општината е создадена во 1974 година со здружување на помалите општини Штриклинген (зат. фр. Струкелје), Рамслох (Ромелсе) и Шарел (Схедел). Поранешната општина Шарел се состоела од денешните општински единици Шарел и Зеделсберг.
Историја
Во средниот век, Затерланд бил песокливо подрачје и зафаќало површина од околу 15 километри во должина и 1–4 километри во ширина, окружено со мочуришта. Населен е во периодот помеѓу XX и XIII век од Фризи доселени од Источна Фризија. Поради релативната изолираност на местото, мештаните развиле сопствен облик на источнофризиски јазик наречен „затерландски“ кој опстојува и денес. Затерландските Фризи (герм. Saterfriesen) се најмалиот малцински народ признаен од властите.
Тертер (округ)
Тертер (Tərtər) — административен округ во Азербејџан.
Алтернатива за Германија
Алтернатива за Германија ( Alternative für Deutschland, AfD ) е десничарска Germany's populist AfD seeks to turn online 'censorship' to its advantage. Deutsche welle. Published 2 January 2018. Retrieved 22 January 2018. Germany's right-wing AfD party surges to new high amid concern over refugees. 'Germany’s eurosceptic right-wing party has hit a new all-time high in the opinion polls as concern about migration rises in the country'. Independent. Author – Jon Stone. Published 13 January 2016. Retrieved 7 June 2016. New poll shows Alternative for Germany gaining support. 'The right-wing Alternative for Germany (AfD) has garnered some of its best numbers yet in a nationwide poll'. Deutsche Welle. Author – Brandon Conradis. Published 23 September 2016. Retrieved 26 September 2016. Germany's Right-Wing Challenge. 'All of that is now changing fast, thanks mostly to the rise of the right-wing Alternative for Germany (AfD) party, which is capitalizing on widespread discontent with Merkel’s refugee policy'. Foreign Affairs. Author – Thorsten Benner. Published 26 September 2016. Retrieved 26 December 2016. Right-wing German party Alternative for Germany adopts anti-Islam policy. 'The right-wing Alternative for Germany party declared that "Islam does not belong in Germany" as it passed its new party manifesto on Sunday'. Author – Anne-Beatrice Clasmann. The Sydney Morning Herald. Published 2 May 2016. Retrieved 7 June 2016. Germany AfD conference: party adopts anti-Islam policy. 'The German right-wing party Alternative für Deutschland (AfD) has adopted an explicitly anti-Islam policy'. BBC News. Published 1 May 2016. Retrieved 7 June 2016. на екстремно десничарската политичка партија во Германија. Основана во април 2013 година, АПД тесно го пропуштиl изборниот праг од 5 отсто да седат во Бундестагот за време на сојузните избори во 2013 година. Во 2014 година партијата освоила седум места на европските избори како член на европските конзервативци и реформисти. По обезбедувањето застапеност во 14 од 16 германски државни парламенти до октомври 2017 година, AfD станал трета по големина партија во Германија по сојузните избори во 2017 година, барајќи 94 места во Бундестагот, голем чекор кон партијата, како што биле првпат АФД победила на места во Бундестагот. На партијата претседава Јорг Мејтен ; нејзините водечки кандидати на изборите во 2017 година беа заменик-претседателот на АФД, Александар Галан и Алис Вајдел, кој сега е водач на партиската група во Бундестагот. Од 2017 година, AfD е најголемата опозициска партија во Бундестагот.
Партијата е опишана како германска националистичка, десничарска популистичка, и евроскептичка партија. Од околу 2015 година, AfD е повеќе отворена за работа со екстремно десничарските екстремистички групи како Пегида. Делови од Африка имаат расистички, исламофобични, антисемитски и ксенофобични тенденции поврзани со екстремно десничарски движења како што се нео-нацизмот и идентитатизам.
Основање
Во септември 2012 година, Александар Галан, Бернд Лучек и новинарот Конрад Адам, ја основале политичката група Изборна алтернатива 2013 ( Wahlalternative 2013 ) во Бад Науаим, да се спротивстават на германските федерални политики во врска со кризата во еврозоната. Нивниот манифест бил одобрен од неколку економисти, новинари и бизнис водачи, и изјави дека еврозоната се покажала како " несоодветна " како валутна област и дека јужните европски држави "тонеа во сиромаштија под конкурентскиот притисок на еврото". Некои кандидати за она што ќе стане АФД барале избори во Долна Саксонија како дел од Изборната алтернатива 2013 во сојуз со Слободните гласачи, асоцијација што учествувале на локалните избори без конкретни федерални или надворешни политики и доби 1% од гласовите. Во февруари 2013 година групата одлучи да основа нова партија за да се натпреварува на федералните избори во 2013 година. Раководството на слободни гласачи одби да ги здружи силите, според проследено со е-пошта од Бернд Лучек. Застапување на укинувањето на еврото, Алтернатива за Германија (AfD) зазема радикален став од слободните гласачи. Исто така, Пиратската партија на Германија се спротивстави на каква било коалиција со AfD на нивната пролетна конвенција од 2013 година. Првичните поддржувачи на AfD биле истите истакнати економисти, бизнис водачи и новинари кои ја поддржаа Изборната алтернатива 2013, вклучувајќи ги и поранешните членови на Демохристијанската заедница, кои претходно ја оспорија уставноста на политиките на германската влада за еврозоната во Сојузниот уставен суд.
Партиски финансии
Бидејќи сојузните избори во 2013 година беа првиот обид да се приклучат на партијата, AfD не доби ниту еден федерален фонд во периодот пред него, но по добивањето на 2 милиони гласови го премина прагот за партиско финансирање и се очекуваше да добие околу 1,3 до 1,5 милиони евра годишно на државни субвенции. По влегувањето во парламентот по изборите во 2017 година со повеќе од 90 претставници, партијата доби повеќе од 70 милиони евра годишно. Ова веројатно ќе се зголеми на повеќе од 100 милиони евра годишно од 2019 па наваму. Понатаму, партијата формираше и потврди основа за политичко образование и други цели, блиски до партијата, но организирани одделно, што може да бара до 80 милиони евра годишно. Оваа фондација прво треба да биде признаена од страна на сојузниот парламент во Германија, но генерално има законско барање за овие субвенции.
Рукаја Бојер
Мис Гвајана 2012 година
Бојер била крунисана за Мис Гвајана 2012 година од Лејла Лопес за Мис Универзум 2011 година.
Мис на светот Гвајана 2013 година
Рукаја Бојер била избрана од новата сопственичка на франшизата, Наташа Мартиндејл, бидејќи таа моментално била Мис Универзум Гвајана 2012 година, ја претставуваше Гвајана на Мис Универзум 2012 година во Лас Вегас, Невада и била финалистка на Мис на светот Гвајана 2012 година.
NGC 3114
NGC 3114 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Кобилица, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3114 се споменува и како OCL 802, ESO 127-SC2.
Откривање
Објектот е откриен на 8 мај 1826 година од страна на Џејмс Данлоп, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 9 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3114 е од видот II3r. Видливиот сјај со голо око изнесува 4,2 m. NGC 3114 има само една позната привидна димензија, која изнесува 35'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 2 м 36 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 60° 6' 0".
Други поделби
Проучување на NGC 3114 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 426; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8943.
Мордор
Мордор (на синдарински Црна земја и на квенја Земјата на Сенката) е земјата во која живее „непријателот“ Саурон во измислениот свет на делата на Џ. Р. Р. Толкин наречен Средна земја. Мордор се наоѓа на југоисток од Средна земја источно од големата река Андуин. Единствената планина во Мордор, Ородруин била одредиштето на ликовите од Дружината на Прстенот (а потоа на Фродо Багинс и Семвајз Гамџи) во нивната потрага за уништување на Единствениот Прстен опишана во Господарот на прстените. Мордор бил единствен бидејќи го обиколувале три огромни планински венци, од север, запад и од југ. Планините строго ја заштитувале земјата од инвазија и го спречувале бегството на сите оние кои живееле во Мордор ( слуги на Саурон )
Подуево
Подуево се наоѓа во стратешка позиција поради регионалниот автопат и железничката пруга која поминува низ него, и ги поврзува околните региони. Приштина, главниот град на Косово, се наоѓа околу 35 км на југ. Вкупниот број на жители на општината изнесува на 90.185, а на градот 23.453.
Хидрологија
Подуево брои неколку долини, извори и реки. Најзначајна е реката Лапи, главната притока на Ситница, која течи низ средината на Подуево, извира од планините Албаник. Изворот на Лапи е во селото Полата каде реките Мургула и Слатина се соединуваат. Во горниот дел, реката тече низ стрмни места, но откако влегува во долината Лапи, нејзината брзина се менува. Реката е долга 82 км до вливот во Ситница, додека поголемиот дел од реката минува низ подрачјето на Подуево, во должина од 61 км. Оваа река е широка од 9 до 12 метри и длабока до 1,2 метри. Реката носи во просек од 4,9 m³ во секунда, но постојат значајни разлики, т.е. максималната брзина оди до 25m³ во секунда.
Клима
Климата во Подуево припаѓа на континентална зона, но сепак, е постудено отколку во другите делови на Косово. Просечната температура во Подуево е 9,6 C (амплитудата е 64,2 C). Годишната стапка на врнежи изнесува 697mm и е пониска од онаа на Косово (784mm). Највлажен месец е мај со 77.5mm, а најсув март со 42.3mm. Просечната паѓање на снег е 26 дена, а најмногу денови покриени со снег се 48,4. Максималната снежна покривка изнесува 96 см, а месец со најмногу снег е февруари (11,7 дена).
Историја
Во 1997 година беше формирана Ослободителната војска на Косово (ОВК), така што Милошевиќ започна брутална кампања против неа во 1998 година. За таква причина НАТО започна воен поход, за да го заштити цивилното население од Милошевиќ. Во март 1999 година, српската војска уби 14 албански цивили. По војната, процесот на воспоставување на Општинското собрание започна во 2002 година. Подоцна на 17 февруари 2008 година Косово прогласи независност. За време на косовската војна (1998-1999), градот беше место на масакрот во Подуево, на 28 март, во кој 14 жени и деца беа убиени од страна на српските паравоени сили. Подуево, е позната по својата трговија со добиток и по своите бојни полиња за време на косовската војна. Подуево не е еден од големите градови на Косово, но има добар потенцијал да ги покани туристи од Косово и други странски места да ги посетат своите прекрасни планини и езерото Батлава. Патот од Ниш до Подуево беше мета на бомбардирање на автобус во 2001 година, со српски туристи кои патуваат во манастирот Грачаница. Дванаесет Срби загинаа, а десетици други беа повредени во експлозијата. Албанските екстремисти ја презедоа одговорноста.
ПУ „Никола Карев“ - Прналија
Основно училиште „Никола Карев“ (официјално: Подрачно основно училиште „Никола Карев“ - Прналија; скратено: ПОУ „Никола Карев“) — подрачно основно училиште во селото Прналија, составен дел на истоименото училиште во Радовиш.
Училиштето е именувано по македонскиот револуционер Никола Карев.
Настава
Во училиштето се изведува настава од прво до петто одделение и наставата се изведува единствено на турски наставен јазик во две или три училници.
Богомил Ѓузел
Богомил Ѓузел (Чачак, Кралство Југославија, 9 февруари 1939 — Скопје, Македонија, 22 април 2021) — македонски поет, есеист, драмски писател, раскажувач и преведувач. Негова сопруга е македонската писателка Лилјана Дирјан.
Роден е во Чачак, каде што татко му, Димитар Ѓузелов, работел како гимназиски професор со забрана за враќање во Македонија. По бугарската окупација во 1941 година неговото семејство доаѓа во Скопје, каде Ѓузел израснал и се школувал. Богомил Ѓузел е поет, раскажувач, драмски писател, есеист - припадник на третата повоена генерација македонски писатели, онаа генерација што се појавува во втората половина на педесеттите години на дваесеттиот век и која со своето дејствување ќе изврши пресудно влијание врз процесот на дедогматизацијата и модернизацијата на македонската книжевност, придонесувајќи за победата на оние сили кои се бореа за проширување на хоризонтите на творечките слободи и за внесување на македонската култура во Европа и во светот.
Образование и работен век
Во 1963 година завршил англиски јазик и литература на Филозофскиот факултет при Универзитетот „Кирил и Методиј". Во 1963–1964 година работел како ТВ реализатор во РТВ Скопје. Во 1964/65 година бил на постстудиски престој на Универзитетот во Единбург, како стипендист на Британскиот совет. По враќањето, од 1966 до 1971 година, работел  како  драматург  во Драмскиот театар, Скопје, потоа од 1971 до 1973 година, како програмски директор на Струшките вечери на поезијата. Од 1976 година работи како библиограф во Народната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ во Скопје, а од 1985 до 1999 година, како драматург во Драмскиот театар, Скопје. Од 1999 година е в.д. директор на Струшките вечери на поезијата, до пензионирањето во март 2004 година. Во меѓувреме бил секретар на Македонскиот ПЕН центар (1963–64), секретар на Друштвото на писателите за односи со странство (1970–72) и еден од основачите и прв претседавач на Независните писателите на Македонија (1994), на чиј двомесечник за литература и култура „Наше писмо“ е главен и одговорен уредник од неговото основање во 1995 година. Учествувал на Интернационалната програма за пишување во Ајова Сити, САД (1972/73) и на меѓународните поетски фестивали во Ротердам (1978 и 1995), Сан Франциско (1980), Херлен (1991), Магар, Израел, (2001), Мастрихт и Валенсија (2002), Берлин (2006), Лодев (2007), Сараево (2008), Загреб (2009), Вилнус (2010), Истанбул (2011). За редовен член на Македонската академија на науките и уметностите е избран на 4 јуни 2012 година.
Книжевно творештво
Творечкиот опус на акад. Богомил Ѓузел опфаќа повеќе од 230 библиографски единици, од кои триесетина се поетски збирки, над 90 единици се објавени песни во антологии, списанија, зборници и сл., 85 единици се преводи на дела од странски автори, 23 единици се прозно творештво, како и редакции и уредништва на антологии, зборници, списанија и сл. За творештвото на акад. Ѓузел се напишани и голем број на критики и осврти, како од домашни, така и од странски автори.
Есеите кои акад. Ѓузел ги објавуваше во периодиката и дел од кои се собрани во книгите „Историјата како маштеа” и „Бовча”, ни го покажуваат овој автор не само како еден извонредно луциден интелектуалец, кој поседува висока доза на информираност и на сестрано образование, туку и како творец кој на прашањата што ги зема во средиштетото на своето внимание знае да им најде оригинален и често неочекуван аспект. Овој вид текстови на акад. Ѓузел се плод на упатеноста на овој автор во суштинските прашања на нашата епоха, како и резултат на неговата страсна желба да им најде одговор кој ќе биде во согласност со неговите етички и естетски сфаќања. Ставот на акад. Богомил Ѓузел е секогаш став на еден вистински ангажиран интелектуалец кој сака да ги изнесе своите погледи јавно и гласно, и тогаш кога тие, според сите предвидувања, не би можеле да очекуваат да бидат пречекани со сеопфатна согласност. Европската ориентација, интелектуалната луцидност и универзалната широчина им обезбедуваат на неговите есеи едно траење кое далеку ги надминува околностите во кои тие се пишувани и поводите кои го предизвикале нивното појавување.
Кога се зборува за овој вид на творечки ангажман на акад. Ѓузел, секако не може да се испушти од предвид манифестот „Епското на гласање” во кој овој автор на еден мошне оригинален и провокативен начин ги изнесува своите ставови кои се однесуваат на сфаќањето на поезијата, на творечкиот чин како и на прашањата поврзани со културната и поетската традиција. Овој манифест одигра значајна улога во формирањето на македонската културна клима во тој миг и го покажа самостојниот однос на неговите потписници кон официјалната идеолошка и политичка матрица која во тој период важеше како општоприфатена. Појавата на овој поетски проглас предизвика еден голем бран на љубопитство за македонската поезија во некогашните ју-простори, и во круговите на книжевната наука сè уште е објект на истражувања и анализи.
Богомил Ѓузел е несомнено наш најзначаен преведувач и препејувач на поезијата од англофонското книжевно подрачје. Високопрофесионалиот однос кон комплексните проблеми што се отвораат при преводот на поетските дела од класиката, совесноста и истенчениот вкус го красат овој дел од творечката дејност на овој автор. Благодарение на неговиот преведувачки ентузијазам, на јазичното мајсторство и на еден навистина студиозен пристап, на македонски јазик, во негов превод, се приопштени најпознатите драмски дела на Вилијам Шекспир. Освен тоа, Ѓузел е преведувач на изборите од поезијата на Т.С. Елиот, В.Х. Одн, Е. Дикинсон, Шејмас Хини и др. а и составувач и преведувач на една сериозна и откривачка Антологија на современа американска поезија.
Преводи
Изведувани, но неиздадени:
Награди и признанија
Богомил Ѓузел е добитник на најзначајната книжевна награда „Браќа Миладиновци” за најдобра поетска книга помеѓу две Струги (двапати) и наградата за преведувачки опус „Кирил Пејчиновиќ”. Исто така, добитник е и на главната награда на Меѓународната писателска средба во Загреб 2002 година.
Израз (математика)
Примери
Изразите имаат широка примена, и тоа од простите како:
па до сложените:
Облици
Во математичките изрази спаѓаат аритметички изрази, полиноми, алгебарски изрази, затворени изрази и аналитички изрази. На табелава што следи се покажани сличностите и разликите помеѓу овие видови изрази.
Фишеров папагал
Фишеровиот папагал (Agapornis fischeri) ― мал вид папагал од родот неразделки. Првично биле откриени кон крајот на 19 век, а за прв пат биле одгледувани во Соединетите Држави во 1926 година. Тие се именувани по германскиот истражувач Густав Фишер.
Опис
Фишеровиот папагал има зелен грб, гради и крилја. Нивните вратови се златно жолти и како што напредува нагоре, станува потемнопортокалово. Врвот на главата е маслинесто зелена, а клунот е светло-црвен. На горната површина на опашката има пурпурни или сини пердуви. Има бел круг на гола кожа (очен прстен ) околу очите. Младите птици се многу слични на возрасните, освен фактот дека тие се понебојни, а основата на нивната долновилична коска има кафеави ознаки. Тие се една од помалите птици Agapornis, околу 14 см во должина и 43-58 гр во тежина.
Полов морфизам
Фишеровите папагали не покажуваат полов диморфизам; затоа, невозможно е да се каже дали поединец е машко или женско само преку пердув.
Половите на Agapornis fischeri се појавуваат исти, и се разликуваат со сигурност преку ДНК-тестирање, а помалку сигурно по навиките во седалото. Општо земено, женките седат со нозете подалеку од мажите, бидејќи женската карлица е поширока.
Распространетост и живеалиште
Фишеровиот папагал е домороден во мала област на источно-средна Африка, јужно и југоисточно од езерото Викторија во северна Танзанија. Во години на суша, некои птици се преселуваат на запад во Руанда и Бурунди, барајќи влажни услови. Тие живеат на надморска височина од 1,100-2,200 метри во мали стада. Живеат во изолирани дрвја со тревни рамнини меѓу нив. Населението се проценува дека е помеѓу 290,000 и 1,000,000, со мала густина надвор од заштитените подрачја како резултат на заложба за трговија со миленичиња; лиценците за извоз биле укинати во 1992 година за да се запре секое понатамошно опаѓање на видовите. Иако биле забележани во дивината во Порторико и Флорида, тие веројатно се резултат на избегани домашни миленици и не е забележано никакво размножување. Околу 100 двојки за парење може да се најдат во дивината помеѓу Порчес и областа Армакао де Пера и Лагоа во регионот Алгарве во Португалија. Тие се забележани и на Девствени Острови на САД.
Птичарство
Со фишеровите папагали е тешко како птици да бидат здрави во заробеништво. Тие се активни птици на кои им треба многу простор. Кога се затворени во кафез, нивното здравје има намера да страда.
Личност
Неразделките се сметаат за шармантни и приврзани од нивните сопственици. Иако не се толку гушкави како многу папагали, тие уживаат да поминуваат време со своите сопственици и бараат редовна интеракција.
Неразделките се страствени џвакачи, со силни клунови. Тие можат да уживаат да ја чепкаат косата и облеката на нивните сопственици и да џвакаат облека, копчиња, часовници и накит.
Женките се наводно поагресивни од мажите, но и двајцата можат да бидат добри миленичиња со трпеливост и правилна обука.
Неразделките (воопшто) не се познати по нивната способност за зборување, иако има некои единки кои учат зборови - женките обично се оние што го прават ова. Како што е случајот кога многу помали папагали, нивниот глас е висок и рапав и можеби е тешко да се разбере нивниот говор.
Птиците се многу гласни птици, испуштаат гласни, силни звуци што можат да бидат непријатни за соседите. Тие прават бучава цел ден, но особено во одредени периоди од денот. Сепак, Фишерите не се толку гласни како некои други сорти на сродните птици, и додека тие често џвакаат, тие не врескаат како поголемите папагали. Нивното ниво на бучава значително се зголемува кога се занимаваат со ритуали пред парење.
Харрл
Харрл е висок, шумски западен отпечаток од ридскиот брег на Буккеберг во планините Везер во централна Германија. Тоа е до 213   м   погоре   од ниво на море (NN) и лежи во округот Долна Саксонија Шаумбург.
Локација и геологија
Харл поминува низ природниот парк Везер Уплендс-Шаумбург-Хамелин од северозападниот дел на Бјукебург, до Бад Елсен на југоисток, со што го поминува Ахсен на југозапад. Источно од Бад Елсен и десно од Ауз(реката) тоа е придружено од самиот Букерберг. Надолжната оска на Харл е долга повеќе од 3 километри и има површина од околу 3,5 км2. Нејзината највисока точка е Харлберг кој лежи приближно во центарот на гребенот. На југозапад се протега на патот B 83.
Харл, како и Биккеберг, е направен од песочник и глинесто граници на Долна Креда.
Туризам
Кула за набљудување стои на Харлберг познат како кула Ида ( Идатурм ). Во Харрл постојат бројни пешачки патеки и патеки. Тука спаѓаат патот Буккерберг кој се протега низ Харл. Ова е 60-километарски долга голема патека во северниот дел на Везерските висорамнини и е означена како "X  11 ".
Партија за социјалистичко единство на Германија
Партија за социјалистичко единство на Германија (Sozialistische Einheitspartei Deutschlands, SED, СЕД) е поранешна комунистичка политичка партија во Источна Германија. Таа била владеачката партија во Источна Германија од нејзиното создавање во 1949 до изборите во 1990. СЕД била оформена во 1946 како производ од соединувањето на членови од Социјалдемократската партија на Германија (SPD, СПД) со членови од Комунистичката партија на Германија (KPD, КПД) коишто живееле во делот од Германија и Берлин окупиран од СССР. По 1990, партијата се реформирала како Партија за демократски социјализам (а во 2005, како Левичарска партија) и продолжила да бида значајна сила на локално ниво и на ниво на покраини во источно-германската територија.
Почетоци
Официјалната историја на Источна Германија и на СССР го прикажува соединувањето помеѓу Социјалдемократската и Комунистичката партија како доброволно соединување на напорите на социјалистичките партии. Но постојат многу докази за тоа дека соединувањето било многу посложено од тоа.
Советската воена администрација во Германија (СВАГ) директно управувала со источните делови на Германија по Втората светска војна, а нивните разузнавачки операции внимателно ги следеле сите политички активности. Дамнешен извештај од управникот на администрацијата за пропаганда во СВАГ, потпоручник Сергеј Иванович Тјулпанов покажува дека поранешните членови на СПД и КПД оформиле различни фракции во СЕД и останале непријателски расположени меѓу себе некое време по формирањето на новата партија. Исто така во извештајот се вели дека имало огромни проблеми со убедувањето на масите дека новата партија, СЕД, била германска политичка партија, а не само алатка на Советскиот Сојуз.
Според Тјулпанов, многу поранешни членови на КПД го изразиле нивното чувство дека „се откажале од нивните револуционерни позиции, дека КПД сама би постигнала многу повеќе кога не би постоела СЕД и дека не треба да им се верува на социјалдемократите“ (Тјулпанов, 1946). Исто така, Тјулпанов вели дека постоела означена „политичка пасивност“ меѓу поранешните социјалдемократи, кои се почувствувале неправедно загрозени и како второкласни членови на новата партија. Како резултат, составот на новата партија бил често дезориентиран заради долгите дискусии на комунистите со социјалдемократите. Советските разузнавачи тврделе дека имаат листа со имиња од социјалдемократската група во СЕД кои тајно ковале врски со Социјалдемократската партија на западот, па дури и со западните сојузнички воени влади.
Постоела загриженост кај Советите дека СЕД во почетокот можела да се развие во националистичка партија. На големите партиски собири, членовите аплаудирале на говорниците кои зборувале за национализам многу повеќе отколку на оние што зборувале за социјални проблеми и еднаквост. Некој дури предложил и идеја за основање на независна германска социјалистичка држава, ослободена од советски и западни влијанија, којашто набрзо ќе ја врати поранешната германска земја, изгубена во полза на Полска, СССР и Чехословачка.
Советските преговарачи пријавиле дека политичари од СЕД некогаш оделе подалеку од границите на нивните изјави, што било потврдено од советските надгледувачи и имало тешкотии со убедувањето на провинционалните делови од СЕД дека членовите треба да размислуваат внимателно пред да се противат на политичките позиции утврдени од Централниот комитет во Берлин.
За време на Студената војна
На почетокот, СЕД имала огранок во Западен Берлин, но во 1962 таа гранка се одвоила и станала „одделна“ партија наречена Партија за социјалистичко единство на Западен Берлин (Sozialistische Einheitspartei Westberlins - SEW, СЕВ).
Последните денови
Во периодот помеѓу рушењето на Берлинскиот ѕид во ноември 1989 и изборите во март 1990, старата Социјалдемократска партија била повторно основана како одделна партија, а остатокот од СЕД, по огромниот пад на членството била преименувана во Партија за демократски социјализам (ПДС) на специјален партиски конгрес во декември 1989. Во оваа форма, партијата го преживеала обединувањето и почнала повторно да расте, успевајќи да добие свои претставници во Бундестагот. Во 2003 година, ПДС останува влијателна партија во западна Германија, особено на локално ниво. Во 2005, ПДС била преименувана во „Левичарска партија“ (Die Linkspartei) и последователно достигнала повеќе од 8% од гласовите на парламентарните избори во септември 2005, во коалиција со ВАСГ (Arbeit und soziale Gerechtigkeit – Die Wahlalternative, WASG, Работничка и социјална правда - Изборната алтернатива), левичарска партија водена од Оскар Лафонтен.
Космос-2142
Космос-2142 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 16 април 1991 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 810 килограми. Космос-2142 бил военoнавигациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 104,9 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1018 км, а најмалото на 964.
Информација
Информација (латински: Informatio, „поим, претстава, сознание“) — поим со многу различни значења во зависност од контекстот, но по правило е блиску поврзана со концепти како значење, знаење, инструкција, комуникација, репрезентација, и ментален стимул. Под информација го подразбираме само она сознание кое го менува знаењето на приемачот, односно сознанието кое дава ново знаење, различно од претходното. Овој термин денес е присутен во сите области на човековата дејност: техника, кибернетика, информатика итн. Според Б.Шешиќ, информација е испраќање, пренесување и примање на податоци и комуницирање со помош на знаци меѓу човекот и човекот, човекот и машината и машината и човекот. " Информација е извор на стекнување сознанија за појави, предмети и настани во одреден простор и време".(Р.Р.Бошковиќ) "Кога податоците т.е. зборовите, броевите и специјалните знаци ќе се поврзат во една изјава, односно реченица, се добива информација". (I.G.Wilson, M.M.Wilson)
Информацијата во кибернетиката и биокибернетиката
Поимот информација е основен ѝ во кибернетиката (со тоа и во биокибернетиката). Според кибернетичарите, по своето значење тој има слична улога со поимот маса или енергија во физиката.
Човекот од околната средина ги прима информациите како надразнување на соодветните органи, т.е. по пат на рецепција. Рецепторите со механизмите на повратните врски и соодветните региони во черепниот мозок формираат информациски анализатори кои обезбедуваат формирање на информациските процеси за прием и обработка на добиените информации
Информациските сензорирања се детерминирани на видни, слушни, допирни, вестибуларни, кинестатички, температурни и електрични. Притоа, во посебна група се издвоени генетските информации кои се едни од најважните за концепцијата и состојбата на живите организми. Во биокибернетиката, освен терминот информација, се користат и поими како обработка на информација, сигнал, размена на информација, канал на врска, шум, шифра, код и други. Предавањето на информациите се одвива по канал на врски. Обликот на информацијата може да биде континуиран или дискретен.
Во однос на информацијата може да се проучуваат процеси кои се одвиваат во живите организми, било да се работи за нивна нормална или патолошка состојба. Во разни патолошки состојби на организмот по правило доаѓа до промена и нарушување на информацискиот механизам со кој се координираат животните процеси.
Помеѓу елементите на еден кибернетски систем, како и помеѓу системот и неговата околина може да постои одредена врска со која се постигнува организацијата на овој систем. Одразот на интеракција на елементите на системот или системот и неговата околина може формално да се означи во вид на букви, зборови, бројки или воопшто со симболи на физички величини. Сите овие формални групи се нарекуваат податоци или информациски одлики. Во одреден момент состојбата на системот се одликува со група на информациски карактериситки кои се нарекуваат настан. Во текот на времето, системот може да се наоѓа во било која состојба и тој се одликува со мноштво од можни состојби, односно настани. За состојбата на системот опишана со група на информациски одлики може да се формулира соопштение како група од податоци. Соопштенијата за состојбата на системот можат да се поделат на непрекинати и дискретни.
100 партии
100 партии е шаховска книга, дело на познатиот естонски и советски велемајстор и автор Паул Керес. Делото е напишано во 1966 година и претставува збирка од 100 впечатливи и поучни партии одиграни од страна на авторот во период од 35 години (1929-1964) од неговата шаховска кариера. Преку согледувањето на анализираните партии, читателот е во можност во голем дел да се запознае со стилот на игра и придонесот во шахот на авторот. Книгата е напишана на руски јазик.
Содржина
Со оглед на местото кое го зазема авторот, ова дело можеби е една и од најдобрите збирки на шаховски партии на сите времиња. Во својата содржина, тоа изобилува со убавина на шаховските замисли, оригиналност и креативност, кои Керес ги имал при одигрувањето на анализираните партии. Делото опфаќа 35-годишен период (1929-1964) кој е поделен во 12 поглавја, кои следуваат по предговорот и пораката на авторот:
На крајот од содржината дадени се и список на резултати (хронолошки редослед), како и список на противници во анализираните 100 партии (азбучен редослед) и список на отворања играни во партиите.
Филозофски речник
А
а - со буквата а - (првата самогласка на лат. глагол affirmo 1. = потврдува), во формалната логика се означува универзално афирмативната реченица (на пр. сите луѓе се смртни). (SaP)
А = А - најуниверзалниот симболичен израз на принципот на идентитетот.
ab alio - a se - (лат. = од друго - од себе), схоластички изрази: ab alio означува дека суштеството нема причина на сопственото постоење ниту од себе ниту во себе, - тоа се контингентни, ненужни суштества; a se означува суштество кое од себе и во себе има принцип и разлог на сопственото постоење, - тоа е нужно суштество, Бог.
ab esse ad posse valet illatio, a posse ad esse non valet - (лат.), схоластичко начело за односот помеѓу можноста за опстојување и стварното опстојување. Имено, ако нешто стварно опстои, тогаш мора да се заклучи дека неговото постоење е можно, но не важи и обратното, т.е. дека она што е можно сигурно и ќе опстои.
ab intrinseco - ab extrinseco - (лат. = одвнатре - однадвор), со тие изрази схоластичките филозофи означуваат каде се наоѓа разлогот на актуалноста на некоја одредница (детерминација) на суштеството, во неговата сопствена суштина (есенција) или вон суштината на односното суштество.
августинизам – средновековен правец во теологијата, филозофијата и политиката кој првобитно се инспирирал со учењето на св. Августин. Поимот настанал подоцна и прв го користи Ф. Ерл (F. Ehrle (1889).
авероизам - поимот ја означува филозофската и научната мисла на арапскиот филозоф Авероес и неговата школа, особено во толкувањето на Аристотеловата филозофија. Најзначајните ставови на авероизмот се: субординационизам на верата спрема вистините на разумот; вечност на материјата и светот; единството на (воз)можниот ум кај сите луѓе (монопсихизам).
автентично - она што е изворно, вистинско, некривотворено. Поимот го користат егзистенцијалистите, особено М. Хајдегер (M. Heidegger), за да ја означат човечката внатрешност, "автентичната егзистенција", живеана во полна свесност на сопственото одредување, за разлика од неавтентичноста (баналноста), "неавтентичната егзистенција" која ја претставува секојдневниот живот.
autoconscientia - (од грч. αὐτός = сам и лат. conscientia = сознание; самосвест), способност на мислата да се осети самата себе, чин со кој човекот се сознава самиот себе; свест за самиот себе, сопственото опстојување и дејствување. Во филозофска смисла значи свест дека сопственото постоење и дејствување зависат од сознавањето на себеси, присутно во секој чин. А-та не е исто што и знаење за себеси, до кое се доаѓа со рефлексија кај сознавањето на останатите нешта, туку имплицитно е соприсутна во секое свесно дејствување и се препознава како свесно дејствувачки субјект, ЈАС. За Аристотел а-та е мислење на мислењето; за Августин а-та е внатрешна свест, сигурност дека вистината живее во нас. За Р. Декарт (R. Descartes) а-та (свеста за сопственото суштествување) претставува темел на секое сигурно сознавање. Треба да се разликува рефлексивна а., кога се сознава со враќање на некој претходен сознавателен чин; и конкомитантна а., т.е. активност која придружува друго сознавање кое сознава некој одреден и партикуларен објект и истовремено е свесна дека мисли на тој објект.
автомат - (од грч. αὐτόματος = оној што дејствува сам), поимот означува машина/строј кој со својот внатрешен механизам што се движи, го имитира човечкото и животинското дејствување, но без свест и душа. За Р. Декарт (R. Descartes) животните и билките исто така се автомати кои дејствуваат механички.
автономија - (од грч. αὐτός = сам и νόμος = закон), во буквална смисла значи моќ за давање закон на самиот себе, односно слободно дејствување на субјектот без надворешни условувања. Со тој поим Кант ја означува способноста на човечкиот разум да си одреди морални закони, не преземајќи ги од некој авторитет, воопшто од нешто надворешно, туку од себеси. Поимот е важен и во политиката каде означува одвоеност на законодавната, судската и извршната власт.
autopoiesis - (грч. αὐτο-ποίεσις = самотворење, самосоздавање), автопоиетичката организација е составена од делови кои прават единствен, самостоен и самопроизводен систем. Својственостите на системот се одредени со интеракција на сите свои делови, а не само на еден (на пр. еден човек, едно дрво, една станица). Во филозофијата поимот е важен во идеализмот, особено кај Г. В. Ф. Хегел (G.W.F. Hegel).
Салиски Франки
Салијците целосно го прифатиле франскиот идентитет и постепено престанале да се појавуваат под нивното оригинално име од 7-от век па натаму, кога целосно станале Франки. Рупуарскиот законик (во ориг. Lex Ripuaria), потекнува од околу 630 од Келн и опишан е подоцнежен развој на франскиот закон познат како Салиски законик (во ориг.Lex Salica). Спротивно на популарното мислење, некои сметаат дека немало поделба на Франките меѓу Салијци и Рупуарци.
Филозофски речник
А
авторитет - (од лат. auctoritas = углед, јамство, налог, власт), моќ на влијание на некој или нешто на некој друг или нешто друго. Поимот се користи за означување на признаените способности и квалитети на некое суштество (лице, група, институција) кои се кадри да влијаат врз поединците, така што ќе се осигура послушност во остварувањето на некоја цел. Посебна улога има во воспитувањето и политиката, и секаде каде што е важно водењето на лицата или општеството во сознавањето или постигнувањето на некое добро. Поимот понекогаш се поистоветува со поимот власт, па се говори за а-от на државата, судството итн.
Салиски Франки
Потекло на поимот
Повеќе хипотези постојат во врска со потеклото на нивното име но ниедна не е со сигурност потврдена:
Филозофски речник
А
агатологија - (од грч. ἀγαθός = добар, благороден), учење за доброто, еден од темелните делови на класичната етика кој ги проучува онтолошките темели на доброто и моралното добро кое се постигнува со вежбање и учење.