cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кралот Лир
И главната улога и споредните улоги ги посакуваат глумците, а претставата доживува бројни изведби и адаптации низ целиот свет.
Прв чин
Кралот Лир од Велика Британија, е стар и сака да се повлече од должноста, решава да го подели своето царство помеѓу неговите три ќерки и изјавува дека ќе му го отстапи најголемиот дел од царството на онаа што ќе го сака најмногу. Најстарата, Гонерил, зборува прво, изјавувајќи ја својата љубов кон нејзиниот татко. Поттикнат од нејзиното ласкање, Лир предлага да го отстапи својот дел на Гонерил веднаш штом ќе заврши со изјавата, пред Реган и Корделија да имаат можност да зборуваат. Потоа на Реган и доделува дел штом таа започнува да зборува. Кога конечно ќе дојде редот на неговата најмлада и омилена ќерка Корделија, на почетокот таа одбива да каже нешто („Ништо, господару мој“), а потоа изјавил дека нема со што да ја спореди нејзината љубов, ниту има зборови за правилно да ја изрази; искрено, но отворено вели дека го сака како татко, ни повеќе ни помалку, и ќе одели половина од својата љубов кон нејзиниот иден сопруг. Останатиот дел им го дели на другите сестри .. Војвода од Глостер и Војвода од Кент забележуваат дека, со поделба на неговото царство помеѓу Гонерил и Реган, Лир им го доделил своето царство во еднакви делови. Кент се противи на неправедниот третман на Лир кон Корделија. Бесен од протестите на Кент, Лир го протерува од земјата. Лир потоа ги повикува војводата од Бургундија и кралот на Франција, двајцата и предлагаат брак на Корделија. Војводата од Бургундија се повлекува, но кралот на Франција е импресиониран од нејзината искреност предлага брак. Кралот на Франција е шокиран од одлуката на Лир затоа што до тој момент Лир само ја фалел и фаворизирал Корделија („... таа која дури и сега беше твојот најдобар предмет, / аргументот на твојата пофалба, мелем на твојата возраст, .. . "). Во меѓувреме, Глостер го воведува својот вонбрачен син Едмунд во Кент. Лир најавува дека ќе живее наизменично со Гонерил и Реган и нивните сопрузи. Тој ангажира придружба од 100 витези, за заштита неговите ќерки. Гонерил и Реган зборуваат засебе, откривајќи дека нивните изјави за љубов биле лажни и дека тие сметаат дека Лир е глупав старец.
Втор чин
Едмунд открива преку Кирен,, дека веројатно ќе има војна меѓу Олбани и Корнвол и дека Реган и Корнвол треба да пристигнат во куќата на Глостер таа вечер. Искористувајќи го пристигнувањето на војводата и Реган, Едмунд го фалсификува нападот на Едгар, а Глостер е целосно приведен.
Носејќи ја пораката на Лир до Реган, Кент повторно го среќава Освалд во домот на Глостер, повторно се кара со него и го става во заложништво Реган и нејзиниот сопруг Корнвол. Кога пристигнува Лир, тој се спротивставува на малтретирањето на неговиот гласник, но Реган исто толку се спротивставува  кон нејзиниот татко, како што беше и Гонерил. Лир е бесен, но немоќен. Гонерил пристигнува и го поддржува Реган против него. Лир целосно му попушта на неговиот бес. . Со распуштена свита на Лир од сто витези, единствените придружници што му останаа се неговиот Шут и Кент. Талкајќи по ритчето по бурата, Едгар, во маската на лудиот по име Том о Бедлам, се среќава со Лир. Едгар лудо шепота додека Лир ги осудува своите ќерки. Кент ги води сите во засолниште.
Трет чин
Едмунд открива докази дека неговиот татко знае за претстојна француска инвазија наменета за враќање на Лир на тронот; и всушност, една француска армија се наоѓа во Велика Британија. Откако Едмунд заминува со Гонерил за да ја предупреди Олбени за инвазијата, Глостер е уапсен, а Реган и Корнвол му ги вадат очите на Глостер. Додека тие го прават тоа, еден слуга е побеснет од бес од она што го гледа и го напаѓа Корнвол, смртно ранувајќи го. Реган го убива слугата и му кажува на Глостер дека Едмунд го предал.
Четврт чин
Олбани е згрозен од односот на сестрите кон Лир и Глостер - и ја осудува неговата сопруга. Гонерил го враќа Едмунд назад кај Реган. Откако разбира вест за смртта на Корнвол, таа се плаши дека нејзината сестра може да го грабне Едмунд и му испраќа писмо преку Освалд. Сега сам со Лир, Кент го води во француската армија, со која командува Корделија. Но, Лир е полулуд и страшно засрамен од неговите претходни сплетки. На иницијатива на Реган, Олбани ги здружува своите сили со нејзините против Французите. Сомнежите на Гонерил во врска со мотивите на Реган се потврдени и вратени, бидејќи Реган со право го погодува значењето на нејзиното писмо. Едгар се преправа дека го води Глостер до карпа, а потоа го менува гласот и му вели на Глостер дека за чудо преживеал голем пад. Се појавува Лир, потполно луд. Тој раскажува дека целиот свет е расипан и бега.
Се појавува Освалд, кој сè уште го бара Едмунд. По наредба на Реган, тој се обидува да го убие Глостер, но е убиен од Едгар. Во џебот на Освалд, Едгар го наоѓа писмото на Гонерил, во кое го охрабрува Едмунд да го убие нејзиниот сопруг и да ја земе за жена. Кент и Корделија ја преземаат одговорноста за Лир, чие лудило брзо минува. Реган, Гонерил, Олбани и Едмунд се состануваат. Олбани инсистира да се борат против француските напаѓачи, но да не им наштетат на Лир или Корделија. Двете сестри го посакуваат Едмунд, кој им се ветил на двете. Тој ја разгледува дилемата и ја подготвува смртта на Олбени, Лир и Корделија. Едгар го дава писмото на Гонерил до Олбени. Крадците се среќаваат во битка, Британците ги поразуваат Французите, а Лир и Корделија се заробени. Едмунд ги испраќа Лир и Корделија со тајни заеднички наредби од него (кои ги претставуваат Реган и нејзините сили) и Гонерил (кои ги претставуваат силите на нејзиниот отуѓен сопруг Олбени) за погубување на Корделија.
Петти чин
Победничките британски лидери се состанаа, а сега веќе вдовицата Реган изјавува дека ќе се омажи за Едмунд. Но, Олбани ги разоткрива интригите на Едмунд и Гонерил и го прогласува Едмунд за предавник. Реган се разболува, затруена од Гонерил и ја придружуваат надвор од сцената, каде што умира. Едмунд му пркоси на Олбени, кој повикува на двобој. Едгар се појавува маскиран и во оклоп и го предизвикува Едмунд на двобој. Никој не знае кој е тој. Едгар фатално го рани Едмунд, иако Едмунд не умира веднаш. Олбани се соочува со Гонерил со писмото што требало да биде негова потерница за смрт; таа бега од срам и бес. Едгар се открива и известува дека Глостер починал надвор од сцената од шокот и радоста кога дознал дека Едгар е жив, откако Едгар му се открил на својот татко.
Надвор од сцената, Гонерил,нејзините планови се попречени, таа се самоубива. Едмунд одлучува, иако признава дека е против неговиот лик, да се обиде да ги спаси Лир и Корделија, но признанието му доаѓа предоцна. Наскоро потоа, Олбени испраќа луѓе да ги спречат наредбите Едмунд. Лир влегува носејќи го трупот на Корделија во рацете, откако преживеал убивајќи го џелатот. Се појавува Кент и Лир сега го препознава. Олбени го поттикнува Лир да го продолжи својот трон, но како и со Глостер, искушенијата што ги помина Лир конечно го совладаа и тој умира. Олбани потоа го понудува тронот на Кент и Едгар. Кент одбива, објаснувајќи дека господарот го повикува на пат и мора да го следи. Конечно, Олбени (во верзијата кварто) или Едгар (во верзијата фолија) имплицира дека тој сега ќе стане крал.
Извори
Делото на Шекспир се потпирало врз различни извори за полулегендарниот крал Лир, чие име го поврзуваа некои научници со бритонскиот бог Лир / Лŷр, иако во реалноста имињата не се етимолошки поврзани. Најважниот извор на Шекспир е веројатно второто издание на  Хрониките на Англија, Шкотска и Ирска  од Рафаел Холиншед.
Други можни извори би можеле да бидат: анонимната драма  Кинг Леир  (објавена во 1605 година);  Огледалото за судиите  (1574), од он Хигинс;  Малконтентот  (1604), од он Марстон;  Блудот во Лондон  (1605); Монтењ  Есеи  ', кои беа преведени на англиски од Florон Флорио во 1603 година;  Историски опис на Иланд од Бритаин  '(1577), од Вилијам Харисон;  Остатоци во врска со Бритаин  (1606), од Вилијам Камден;  Англија на Албион  (1589), од Вилијам Ворнер; и  Декларација за расипнички измами  (1603), од Самуел Харснет.
Датум и текст
Не постојат директни докази што покажуваат кога била напишана или за првпат изведена „Кралот Лир“. Се смета дека е составена некаде помеѓу 1603 и 1606. Записот на Регистарот на стационари забележува за изведба на 26 декември 1606. Датумот од 1603 година потекнува од зборовите во говорите на Едгар кои може да произлезат од Самуел Харснет  Декларација за огромни попишки импулси  (1603). Значајно прашање во датирањето на претставата е односот на  Кралот Лир  со драмата со наслов „Вистинската хроника историја на животот и смртта на кралот Леир и неговите три ќерки“, која беше објавена за прв пат по нејзиното запишување во регистарот на стационарите од 8 мај 1605 година. Оваа претстава имала значителен ефект врз Шекспир, а неговата блиска студија за тоа сугерира дека тој користел печатена копија, што сугерира датум на композиција 1605-06.
Анализа
„Кралот Лир“ дава основа за „примарното донесување на психички слом во англиската книжевна историја“. Претставата започнува со „нарцисоидноста во близина на бајките“ на Лир. Со оглед на отсуството на легитимните мајки во „Кралот Лир“, Копелија Кан дава психоаналитичко толкување на „мајчинскиот подтекст“ пронајден во претставата. Според Кан, староста на Лир го принудува да се повлече во инфантилна диспозиција и тој сега бара љубов која традиционално ја задоволува една мајка, но во отсуство на вистинска мајка, неговите ќерки стануваат мајчински фигури. Гонерил, Реган и Корделија, неговите ќерки ќе го добијат наследството под услов да се грижат за него.
Одбивањето на Корделија да му се посвети нему и да го сака повеќе како татко, некои го толкуваат како отпор кон инцест, но Кан исто така ја вметнува сликата на мајка која го отфрла. Ситуацијата сега е пресврт во улогата родител-дете, во кое лудилото на Лир е детски бес поради лишувањето од синејска / мајчинска грижа. Дури и кога Лир и Корделија се фатени заедно, неговото лудило опстојува додека Лир предвидува расадник во затвор, каде единствено постоење на Корделија е за него. Само со смртта на Корделија, неговата фантазија за ќерка-мајка на крајот се намалува, бидејќи „кралот Лир“ завршува само со машки ликови.
Стил
Стандардната поетска форма на Шекспир е белиот стих (blank verse), односно јампскиот десетерец. Со други зборови, стиховите обично не му се римувани, а секој стих се состои од десет слога, од кои секој втор е акцентиран. Белиот стих во раните драми се разликува од оној во подоцнежните—на почеток е многу поконтролиран, секој стих почнува и завршува на крајот од редот. Како и сите драматурзи во тоа време, тој адаптирал за на сцена приказни од Плутарх и Холиншед. Ги преобличувал приказните, давајќи ѝ на публиката повеќе перспективи. Како што Шекспир се усовршувал како писател, така и неговите ликови се здобиваат со комплексност; секој лик добива посебен начин на говор. Но некои одлики од најраниот стил ги повторил во последните драми—во романсите, често намерно користи повештачки, театарски јазик, со цел да ја потенцира илузијата на театарот.
Значење и влијание
Делото на Шекспир оставило трајно влијание во областа на театарот и книжевноста. Тој ги поместил границите на прифатените драмски потенцијали, особено кога станува збор за ликови, дејство, јазик и жанр. И кај романописците се забележува влијанието на Шекспир; на пример кај Томас Харди, Вилијам Фокнер и Чарлс Дикенс. Монолозите на Американецот Херман Мелвил исто така се должат на Шекспир—капетанот Ахаб во „Моби Дик“ е класичен трагичен херој, инспириран од „Крал Лир“.
Адаптации
Првиот филм на „Кралот Лир“ била петминутна германска верзија направена околу 1905 година, денес исчезната. Најстарата постоечка верзија е од 1909 година од Витаграф, која, според Лук Мекернан, е проблематична поради обидот да набие што е можно поголем дел од заплетот.
Joзеф Л. Манкиевич (1949)  Куќа на странци  'честопати се смета за адаптација на' 'Лир' ', но паралелите се повпечатливи во' 'Скршен Ленс '' (1954) игран од Спенсер Трејси ги тиранизира неговите три сина, а само најмладиот,игран од Роберт Вагнер, останува верен.
Две верзии на „Кралот Лир“ датираат од раните 1970-ти: Григори Козинцев „Корол Лир“ “, и [Питер Брук  "" Кралот Лир "", во кои глумат Пол Скофилд.
Во 1985 година се појави главната адаптација во филмот:  Ран , во режија на Акира Куросава. Во времето кога бил направен најскапиот јапонски филм, тој ја раскажува приказната за Хидетора, измислен јапонски воен лидер од 16 век, чиј обид да го подели своето кралство меѓу неговите три сина, доведува до отуѓување со најмладиот, и на крајот најверниот, од нив, и на крајот до граѓанска војна. За разлика од студените пристапи на Брук и Козинцев, филмот на Куросава е полн со емотивни и драматични пасажи.
Кралот Лир и неговите книжевни влијанија
„Кралот Лир или Кралот на играта“, и се повикува на Бекет. Кот всушност тврди дека дека најголемите модерни драматичари – Бекет Диренмат, Јонеско, Брехт – се поблиски до Шекспир повеќе од кој било друг од неговите деветнаесетвековни претходници. Исто така, тој вели дека таа модерност на Шекспир можеби е највидлива токму во Кралот Лир, делото во кое репликите се полни со парадокс, досетки, дијалектика, и со јазикот на црниот хумор, дело во кое го комбинира барокниот надреализам, сарказмот и класичната реторика, дело со бајковита и легендарна, односно филозофска суровост.
Во заплетот на оваа драма навистина има нешто бајковито. Овде е стариот крал со три деца – три ќерки. Своето кралство сака да го подели на три дела, па ќе ги повика своите три ќерки да му кажат колку го сакаат, а тој за нивната љубов ќе знае да им се оддолжи. Најстарата ќерка му кажува дека го сака повеќе од својот вид, слободата и космосот. Средната ќерка вели дека нејзината сестра сето тоа убаво го опишала, но дека таа го сака уште повеќе. Меѓутоа, најмладата ќерка Корделија, најдрагата на својот татко, ќе рече дека го сака исто како должноста, ни помалку, ни повеќе. (Кјеркегор, во „Дневникот на заводникот“ ќе запише: „Корделија! Тоа е навистина прекрасно име, така се викала третата ќерка на кралот Лир, онаа исклучителна девојка која не можеше срцето да го принесе до уста, чии усни беа неми кога срцето беше полно.“) Стариот крал ќе им поверува на накитените, празни оди на постарите ќерки, па нив ќе ги награди, а Корделија ќе ја остави без ништо. Неумоливиот виор на трагедијата веќе се насетува, тркалото на несреќата ќе ја придвижи, и до крајот нема да застане: сплетки, предавства, прељуба, слепило, злосторство, бесчувствителност, смрт, лудило.
„Кралот Лир“ е едно од оние дела на кои големите писатели им се восхитуваат, кое филозофите ги анализираат, кои се неизбежен предизвик за режисерите. Ликот на Лир прерасна во една од најмоќните симболички фигури во западната цивилизација. Јасперс во него препознал „симбол на длабоките човечки тајни“, а познатата сентенца на Гете вели дека „секој човек е кралот Лир.“.
Кралот Лир на сцената од македонските театри
Овој текст во континуитет бил предизвик за повеќето театарски сцени во Македонија. Турскиот театар во 2017 година ја одржува премиерата на Кралот Лир во режија на Диего де Брера. „Кралот Лир“ од Вилијам Шекспир во режија на Ѕвезда Ангеловска е прва премиера на театарот „Јордан Хаџи Константинов - Џинот од Велес за 2014 година. .
Кралот Лир и преводите на македонски јазик
Првите вакви преводи ги прави Богомил Ѓузел: „Магбет“ и „Крал Лир“. Ѓузел ќе ги преведе и „Хамлет“ (1980); „Јулиј Цезар“ (1982); „Сон на летната ноќ“ (1984); „Ноќ спроти Водици“ (1985); „Троил и Кресида“ и „Бура“ (1992); „Тит Андроник“ (2002), „Зимска сказна“ и „Антониј и Клеопатра“ (2006), „Како што милувате“ (2007), „Симбелин“ (2008) и „Хенри Шести, дел 2“ (2011), во соработка со Иванка Ковилоска-Попоска, која, пак, во 1985 и 1988 ги преведува двата дела од „Хенри Четврти“, „Хенри Петти“ (2004), „Ричард Втори“ (2005) и „Многу врева за ништо“ (2006).
Драги Михајловски, од своја страна, почнувајќи од 1980-те, ги превел скоро сите дела  на Шекспир ..
Хује
Хује (Huje) — општина во округот Штајнбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Халхгол, Дорнод
Халхгол (Халхгол) е област во Монголија во покраината Дорнод. Во 2009 година, неговото население било 3,203.
Макс Шене
Макс Шене (германски: Max Schöne, Берлин, 20 јануари 1880 - 16 јануари 1961 ) бил германски пливач. На Олимписките игри во 1900 година во Париз 200 метри тимски освоил златен медал. Со него биле Ернст Хопенберг, Јулиј Фреј, Макс Хајнл и Херберт фон Петерсдорф.
Павол Јураш
Павол Јураш - словачки сценограф и костимограф.
Животопис
Јураш студирал театарска режија на Академијата за изведувачки уметности во Прага, во класата на Љубомир Вајдичка. Исто така, тој студирал и оперска режија на Академијата за сценски уметности „Јаначек“, а завршил докторски студии од областа на интерпретацијата и теоријата на интерпретацијата. Најпосле, тој студирал и оперска режија на Училиштето за музика и театар во Хамбург.
Творештво
Јураш работел како режисер во повеќе театарски куќи во Чешката Република: Народниот театар во Прага, Националниот театар во Брно, Операта „Јаначек“, театарот „Махен“ итн. Меѓу неговите најуспешни оперски поставки се издвојуваат: „Волшебната флејта“, „Пимпиноне“, „Облеката го прави човекот“, „Одмаздата на цвеќето“ итн. Исто така, тој е автор и на повеќе проекти од отворен тип во кои прави спој на традиционалните и нетрадиционалните типови на музичко-сценски простори, театарот, операта, балетот и драмата. Во продолжение, Јураш осмислил визуелно повеќе изложби, инсталации, концерти, модни ревии и перформанси. Во Народниот театар во Брно, во соработка со Мартин Дохнал, тој поставил три класични бајки: „Заспаната убавица“ (2010), „Пепелашка“ (2011) и „Ѓаволот и Кејт“ (2012). Во 2013 година соработувал со рускиот кореограф Василиј Медведев на балетот „Копелија“, поставен на сцената на Националниот балет на Панама. Со Медведев работел и на балетот „Корсар“ во продукција на Словачкиот национален театар. За сценографијата на балетот „Онегин“ во продукција на театарот „Вјелки“ во Лоѓ, Јураш ја добил престижната награда на фондацијата „Пушкин“.
Рабуш
Рабуш — средство за комуникација што се среќава кај најстарите народи во светот (Германците, Скитите, Скандинавците, Монголите, Словените, Кинезите, Египќаните и другите древни народи), а примитивните племиња во Кина, Африка, Австралија, Монголија го користат и денес. Рабушите претставуваат парчиња дрво со разни облици, со должина од 20 см до 1 м, на кои се изгравирани ознаки со математички карактер слични на цртичка. Се бележеле долгови, месеци, години, празници.
Значење и улога на рабушот
Рабушот е едно од средствата со кои луѓето се служеле во меѓусебната комуникација за да направат нешто полесно да се запамети. Рабушот особено се користел во процесот на броење, пишување бројки, мерење на времето и означување на паричните побарувања.
Историја
Се смета дека еден од најстарите примери за користење на рабуш датира од палеолитот. Во Стариот Рим, рабушите биле користени како потврди за плаќање даноци. Даноците во европските земји во средниот век се собирале и преку рабуши. Во Англија во 19 век, рабушите биле користени како докази на суд, а на Балканот оваа улога ја имале до крајот на 19 век. Траги од рабуши се присутни во различни епохи и различни цивилизации низ светот.
Математичка писменост и рабуш
Математичката писменост започнува во моментот кога се јавува потреба некој детаљ од животот, некој настан или математичка ситуација да се направи траен, да се запамети и да се прикаже со одредени знаци. Овие симболи биле прикажани на различни мнемониски средства, меѓу кои посебно место зазема рабушот, како дрвена плочка на која со одредени врежувања луѓето впишувале бројки, зазема посебно место. Рабушот дава докази за тоа како луѓето од самиот почеток на цивилизацијата биле принудени да ја развиваат математиката и да ги користат нејзините резултати.
Начини на користење
Рабушите имале различни намени и облици.
Рабушите најчесто се користеле во пекарниците или продавниците на следниов начин: најчесто се користел стап, долг 30 до 60 см, се цепел по должина, до три четвртини од должината, за да не се расцепи последната четвртина. Подолгиот дел од расцепениот стап се вика квачка и најчесто останува кај оној што дава нешто на долг, а пократкиот дел кој не е расцепен се вика пиле и му припаѓа на тој што зема долг. Кога купувачот ќе земе производ на вересија, тој му го предава своето пиле на продавачот, а продавачот го става до својата квачка и прави засеци на него, односно бројот на производи што ги зема купувачот. Квачката и пилето се спојуваат при пресметката и мора да одговараат. Кога ќе се исплати долгот, квачката и пилето се кршат и се фрлаат в оган.
Рабушки календар
Рабушот овозможувал да се мери времето на едноставен начин. Таквите рабуши биле наречени дрвени календари. На нив неписмени луѓе со засеци означувале месеци, недели и денови во годината. Мерењето време со рабуш е еден од најстарите начини за мерење на времето. Дрвените календари биле направени од дрво и имале 4 страни. На секоја страна биле бележени по три месеци. Се споменуваат и рабуши календари во делото Робинзон Крусо од Даниел Дефо. Крусо објаснува како го бележел времето на пуст остров.
Источночадски јазици
Источночадските јазици сочинуваат подгрупа на чадските јазици, кои пак се дел од јазичното семејство на афроазиски јазици. Јазиците се зборуваат во Чад (претежно) и Камерун (делумно).
Јазици
Јазиците во оваа група се:
Гуштер во женска кожа (филм од 1971)
Гуштер во женска кожа (италијански: Una lucertola con la pelle di donna) - италијанси филм од 1971 година, во режија на Лучо Фулчи (Lucio Fulci), кој е и автор на сценариото, заедно со Роберто Џанвити (Roberto Gianviti). Главните улоги ги играат: Флоринда Болкан (Florinda Bolkan), Жан Сорел (Jean Sorel) и Стенли Бејкер (Stanley Baker).
Синопсис
Керол Хамонд (ја игра Болкан) е ќерка на угледен политичар. Таа страда од низа психоделични кошмари, исполнети со сексуални оргии и со користење ЛСД. Во сонот, таа е извршител на сурово убиство, а кога ќе се разбуди дознава дека нејзината сосетка е убиена...
Елен Алиен
Елен Фрац (германски: Ellen Fraatz, 1968, Берлин ) позната како Елен Ален (Ellen Allien), германска музичарка, музички продуцент и основач на брендот BPitch Control.
Животопис
Таа е родена и израсната во западниот дел на Берлин. Во текот на 1989 година живеела во Лондон, каде што првпат стапила во контакт со електронската музика. Кога се вратила во својот роден Берлин, електронската музика станала попопуларна во Германија. Во 1992 година станала постојан диџеј во неколку клубови. Во 1999 година таа го започна своето шоу во Kiss FM и ја основа издавачката куќа BPitch Control. .
Првиот албум,Стадткинд, бил издаден во 2001 година. Таа е посветена на градот Берлин, и таа ја наведува културата на обединување на Берлин како една од главните инспирации на нејзината музика. Алиен, исто така, се појавила на музичкиот документарен филм Говорејќи во законик од 2009 година. .
Домнешт
Домнешт (Domneşti) — општина во округот Арџеш во јужна Романија, во која живеат 3.206 жители.
Аџилак
Аџилак или хаџ — одење на муслиманите на поклонение во Мека и други околни свети места. Претставува еден петте столбови на исламот.
Владо Георгиев
Владимир Владо Георгиев (роден на 6 јуни 1976 г.) е српски поп пејач, композитор и текстописец.
Семејство и личен живот
Тој вози мотори и патувал околу Европа со неговиот Харли-Дејвидсон. Тој, исто така, се искачил на Хималаите. Неговите други интереси вклучуваат морски спортови и чамци.
Во ноември 2020 година му беше забранет влез во Црна Гора за време на немирите во земјата поради „причини за национална или внатрешна безбедност или јавно здравје“. Забраната беше укината во јануари 2021 година по промената на владата во Црна Гора.
Кариера
Тој е музичар и композитор. Тој првично свирел хармоника и имал желба да стане голем џез музичар. Потоа тој почнал да свири пијано, синтисајзери и други клавијатурни инструменти. Тој станал познат аранжер и работел со многу екс-југословенски и странски ѕвезди. Потоа тој почнал да пишува песни за себе и за другите популарни ѕвезди во поранешна Југославија. Тој бил, исто така, продуцент на црногорскиот хип-хоп бенд Монтенигерс, и сè уште е пријател со пејачот Нигор. Георгиев и Нигор, го снимиле заедно синглот Тропски бар.
Тој е меѓу најпопуларните пејачи и изведувачи во Србија и Црна Гора, и е многу популарен во сите екс-југословенски држави. Тој е сопственик на издавачка куќа Барба музика. Тој е голем борец за правата на авторите.
Тој бил водител на српската верзија на талент-шоуто "The Voice" ("Први глас Србије") во 2011 и 2012 година.
Увс (покраина)
Увс (Увс) е една од 21 покраини во Монголија. Сместена е во западниот дел на земјата, оддалечена 1336 км од Улан Батор. Главен град е Уналгом. Името на покраината доаѓа од езерото Увс Нур.
ООМУ „Стефан Гајдов“ - Велес
„Стефан Гајдов“ — основно музичко училиште во Велес. Се наоѓа во централното градско подрачје во месноста Дворови, непосредно до железничките пруги Скопје-Кочани и реката Вардар.
Историја
Во 1945 година по ослободувањето и признавањето на македонската државност за првпат во историјата на македонскиот народ слободно се зборува и пее на македонски јазик. Во тоа време покрај друштва и хорови, негувањето на фолклорот, велешката чалгија зазема доминантно место. Сите овие активности се основни елементи кои придонесуваат во раѓањето на мислата да се формира прво основно музичко училиште во Република Македонија. Така на 21 ноември 1946 година е донесен документ да се формира нижа музичка школа, прво отворено училиште од ваков вид во Македонија. „Стефан Гајдов“ како музичко училиште работи од ноември 1945 година, под името „Киро Димов“, за официјално да биде верифицирано во 1946 година. Зградата која училиштето ја користи е изградена во 1936 година, за подоцна да биде преадаптирана во музичко училиште. На 19 мај 2010 година, на седница на Советот на општина Велес, советниците со мнозинство гласови донеле одлука музичкото училиште наместо Киро Димов, да се именува во Стефан Гајдов.
Марин Барлети
Марин Барлети ― главен извор за Скендер-бег и неговото востание.
ООМУ „Стефан Гајдов“ - Велес
Организацијата на работата на училиштето
Во училишната зграда се изведува настава во 11 кабинети. Денес тоа е редовно училиште во кое се образуваат ученици од прво до деветто одделение на ниво на општината и пошироко. Училиштето работи според наставни програми за музички училишта, а воспитно-образовната работа се одвива во поединечна и групна настава. Наставниот кадар е составен од 10 наставници.
Редовна настава
Реализацијата и организацијата на работата на училиштето се остварува преку програмски содржини предвидени во годишната програма за работа на училиштето. Во училиштето наставата се изведува групно и поединечно.
Марин Барлети
Животопис
Се родил во Скадар, околу 1450 година. Тој бил Албански свештеник кој живеел и работел во втората половина на 15 век и почетокот на 16 век. Учествувал во одбраната на Скадар од Османлиите во 1478/79 година, а по падот на Скадар во турски раце (4 парил, 1479 година), заминал во Италија каде што ги напишал своите дела на латински јазик. Се прочул со неговата биографија за Скендер-бег, „Епирски принц“. Во делото ја опишува борбата на Скендер-бег против турската власт и неговиот живот од раѓањето во 1405 година до неговата смрт во 1468 година. Барлети починал во 1512 година.
ООМУ „Стефан Гајдов“ - Велес
Редовна настава
Групна настава:
Се изведува по предметите солфеж со елементарна теорија, солфеж, теорија на музика, хорско пеење и камерна музика.
Поединечна настава:
Се изведува по предметите пијано, класична гитара, виолина, кларинет, флејта, виолончело.
Во деветгодишното, шестгодишното и тригодишното основно музичко образование, учениците според наставните планови имаат изборни предмети – хорско пеење и камерни состави.
Во училиштето не постои посебен кадар за камерна музика така што наставниците по инструмент изведуваат и изборна настава – камерна музика и хорско пеење.
Дополнителна  и додатна настава:
Во наставните активности училиштето ги организира преку одржување на повеќе јавни настапи за потребите на градот и други потреби на настапи кои не се вклучени во планот и програмата на училиштето.
Во училиштето се организира додатна настава за учениците кои побрзо напредуваат и учениците кои учествуваат на државни и меѓународни натпревари. Дополнителната настава иако е реткост во училиштето се организира за ученици кои заостануваат со совладување на наставните содржини. Индивидуализирани програми за работа со надарени и талентирани.
Поради посебноста на наставната програма за музичките училишта во кои наставниот кадар држи поединечни часови секој наставник работи со посебно талентираните ученици. Според напредокот на учениците наставниците работат поединечни програми за секој ученик посебно.
Во училиштето се школуваат ученици од македонска, турска и албанска  националност и не постои ограничување и деградирање во поглед на национална и етничка припадност. Се школуваат ученици од целата општина, а радува и фактот што Општинското основно музичко училиште „Стефан Гајдов” Велес прифаќа и ученици од соседните општини. Податокот што повеќе  од 3000 ученици, се здобиле со основно музичко образование зборува многу за значењето и промовирањето на музиката и културата во градот Велес. Многу од тие музичари  и  професионално се определиле за музичка уметност како диригенти, солисти, професори и репродуктивни уметници кои даваат огромен придонес за ширење на музичката култура на државата.
Холонбуир, Дорнод
Холонбуир (Хөлөнбуйр) — област во Монголија во покраината Дорнод. Во 2009 година, неговото население било 1,776.
NGC 1188
NGC 1188 — леќеста галаксија во соѕвездието Еридан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1188 се споменува и како MCG -3-8-68.
Откривање
Објектот е откриен во 1886 година од страна на Френсис Ливенворт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1188 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 1188 има привидни димензии од 1' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 3 м 43,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 15° 29' 5". Положбениот агол на објектот е во износ од 170°.
Други поделби
Проучување на NGC 1188 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 11533. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 266; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5865. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 911.
Нумеја
Нумеја (Nouméa) — главен град на француската прекуморска територија Нова Каледонија во Тихи Океан во рамките на Малезија. Градот е основан во 1851 година од страна на британски колонисти. Французите се доселиле три години подоцна, а градот во почетокот бил казнена колонија, а потоа центар за експлоатација и трговија со никел и злато. Според пописот од 2009 година во Нумеја живеат околу 98.000 жители. Околу 50% во градот се Европејци (Французи), а има и Канаѓани (околу 23%), додека Полинежаните учествуваат со 25%. Во градот има и меѓународен аеродром, градска библиотека и др.
Dota 2
Dota 2 (македонски: Дота 2) — групна онлајн стратешка видео игра создадена од Valve Corporation. Dota 2 претставува директно продолжение на мапата Defense of the Ancients за Warcraft III: Reign of Chaos и нејзината експанзија The Frozen Throne. За првпат била најавена на 13 октомври 2010, преку Game Informer, и официјално издадена во јули 2013 после скоро две-годишен период на бета тестирање започнат во септември 2011. Моментално е достапна бесплатно преку платформата за видео игри Steam.
Dota 2 се игра во партии кои обично траат од 20 до 60 минути. Во една партија учествуваат 10 играчи распределени во 2 тимови кои имаат своја база на спротивните краеви на мапата. Во секоја од базите се наоѓа градба наречена „Ancient“, и целта на играта е да се уништи противничкиот Ancient и да се заштити својот Ancient од противниците. Секој играч контролира лик наречен херој со кој може да учествува во тимски битки преку кои треба да стигне до непријателскиот Ancient и да го уништи.
Dota 2 е една од најиграните онлајн игри во светот со 800.000 играчи во било кое време. Голем дел од популарноста на Dota 2 се должи и до нејзината компетитивност, одржувајќи повеќе турнири месечно со големи парични награди и голем број публика. Професионалните играчи на Dota 2 се едни од најплатените играчи од сите видео игри.
Јордан Богески
Јордан Спиров Богески ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
По завршувањето на основното училиште, поради тешките услови за живеење бил принуден да замине на печалба во Белград. По окупацијата се вратил во своето родно село откаде заминал на работа во еден рудник кај Катланово. Цврсто решен да се бори против фашистичкиот окупатор, повторно се вратил во својот крај и се приклучил во Кичевско мавровскиот партизански одред во летото 1943 година. Со одредот учествувал во повеќе акции. Во септември 1943 година бил во слободно Кичево, а на 1 октомври, по борбата на Буковиќ, учествувал во борбите за одбрана на слободната територија. На 2 октомври 1943 година, во близината на Кичево, балистите го фатиле и го стрелале.
Клон (ТВ серија)
Серијата кај нас моментално се репризира на Алсат М.
Синопсис
Клон го води гледачот на две дијаметрално спротивни локации, Бразил и Мароко. Двата главни ликови се Жаде, муслиманка од Мароко и Лукас, католик од Бразил. Тие случано се среќаваат и се вљубуваат еден во друг. Нивните различни култури постаојано им создаваат проблеми во зедничкиот живот. Откако Жаде ќе остане без своите родители таа се преселува во Мароко кај својот стрико Али и ги учи тамошните обичаи, додека Лукас е син на богатиот стопанственик Леонидас Фераис, Лукас има брат близнак -Џого гој подоцна го губи животот за време на една хеликоптерска несреќа. Потресен од ваквата случка, кумот на Џого -научникот Албиери избезумен без свест прави негов клон кој подоцна ќе доведе до разни конфликти во серијата, како што напредува серијата веќе станува очигледно дека се случува нешто чудно во животите на Жаде и Лукас кој после многу време повторно ќе се сретнат...
Клон на Балканот
Македонија: А1 Телевизија (Клон) Србија: БК (Zabranjena Ljubav) Босна и Херцеговина: ТВ СА (Zabranjena Ljubav) Словенија: ПОП ТВ (Klon) Бугарија: Нова ТВ (Клонинг)
Неџметин Ербакан
Неџметин Ербакан (турски: Necmettin Erbakan) беше премиер на Турција во периодот од 1996 до 1997 година.
Во текот на 1970 година ја основал партијата за национален ред, која подоцна била забранета. Во текот на 1973 година ја основал Националната партија на благото. По воениот преврат во 1980 година бил уапсен и му била наложена забрана за политичка активност во период од десет години.
Ербакан бил на чело на коалициската влада во 1996 година, а една година подоцна бил принуден да поднесе оставка под притисок на армијата. Во јануари 1998 година Уставниот суд ја забранил Партијата на благосостојбата, на која Ербакан бил водач, со образложение дека ги загрозува секуларните принципи. Ербакан бил лишен од правото за учество во политичкиот живот.
Ербакан бил духовен учител на сегашниот премиер и водач на Партијата на правдата и развојот Реџеп Таип Ердоган, кој денес го отфрлува исламистичкото минато и изјавува дека е заштитник на конзервативната демократија.
NGC 3105
NGC 3105 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Едро, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3105 се споменува и како OCL 798, ESO 167-SC14, AM 0958-543.
Откривање
Објектот е откриен на 10 април 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3105 е од видот I3p. Видливиот сјај со голо око изнесува 9,7 m. NGC 3105 има само една позната привидна димензија, која изнесува 2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 0 м 39,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 54° 47' 15".
Други поделби
Проучување на NGC 3105 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 426; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8603.
Динамика (физика)
Линиска и вртежна динамика
Проучувањата во динамиката се поделени на два правци: линиски и вртежен. Линиската динамика се занимава со предметите кои се движат по патека која наликува на права линија при што се одредуваат величините какосила, маса/инерција, поместување (во единица за растојание), брзина (во единица растојание во единица време), забрзување (во единица растојани во единица време на квадрат) и импулс (масат помножена со единица брзина). Вртежната динамика се занимава со предметите кои се движат по закривена или кружна патека при што се одредуваат величините момент на сила, момент на инерција/вртежна инерција, аголно поместување (во радијани а поретко во степени ), аголна брзина (радијани во единица време), аголно забрзување (радијани во единица време на квадрат) и аголен импулс (момент на инаерција помножен со аголната брзина). Многу често, предметите се движат и линиски и вртежно.
За класичниот електромагнетизам, Максвеловите равенки се равенките кои се користат за опишување на динамичките појави. Динамиката на класичните системи кои вклучуваат механика и електромагнетизам се опишуваат со комбнација од Њутновите закони, Максвеловите равенки и Лоренцовата сила.
Сила
Њутон силата ја дефинрал како вршење притисок за едно тело да почне да се движи. Концептот за сила се користи за да се опише влијание кое предизвикува слободно тело (предмет) да забрзува. Може да биде или туркање или влечење, кое ќе предизвика промена на насоката, при што ќе се промени брзината, или ќе се деформира предметот привремено или трајно. Општо кажано, силата предизвикува состојбата на движење на предметот да се промени.
Њутнови закони
Њутновите закони за движење важат самово инерцијални појдовни системи.
Хуан Хосе Флорес
Хуан Хосе Флорес и Арамбуру (19 јули 1800 - 1 октомври 1864) бил воен генерал роден во Венецуела, кој станал првиот (во 1830 година), третиот (во 1839 година) и четвртиот (во 1843 година) претседател на новата Република Еквадор. Тој често се нарекува „Основач на Републиката“.
Претседателство
На 13 мај 1830, денот на отцепувањето на Еквадор од Голема Колумбија, Флорес бил назначен за врховен началник на Еквадор, а потоа на 14 август 1830 бил назначен за привремен претседател. Неговиот официјален мандат, сепак, започна дури на 22 септември 1830, 11 дена откако беше избран за уставен претседател од собранието во Риобамба. Тој термин траеше до 10 септември 1834 и беше нарушен со многу конфузија.
Флорес се соочи со бунт предводен од Луис Урданета, лојалист на Симон Боливар, кој сакаше да избегне напуштање на Еквадор од Голема Колумбија. Флорес, исто така, се соочи со закана од еквадорскиот конгресмен, Висенте Рокафуерте, кој се обиде да го собори. На крајот, двајцата постигнаа договор - Рокафуерте ќе стане претседател, а Флорес ќе стане водич на војската. Исто така, за време на неговиот мандат тој се борел против колумбиската војска во 1832 и повторно од 1834, конечно ги поразил на 18 јануари 1835 во Мињарика, во близина на Амбат.
Вториот мандат на Флорес започна во 1839 година и заврши во 1843. Почетокот на неговиот мандат го одбележа мирот и општествениот развој, го одржа зборот да владее со правда и да ја брани слободата. Меѓутоа, во последната година од неговиот мандат, тој воено интервенираше во политиката на Нова Гранада, на барање на колумбиската влада, борејќи се со својот стар непријател Хосе Марија Обандо. Кога подоцна беше принуден уште еднаш да интервенира, тој беше нападнат од колумбиската армија и неговата популарност опадна.
Вили Хорн
Вили Хорн (германски: Willi Horn, Берлин, 17 јануари 1909 - 31 март 1989) бил поранешен германски кајак кој се натпреварувал на Олимписките игри во 1936 година во Берлин. Бил во трка со својот државен пријател Ерих Ханиш.
Спортска биографија
Ерих Ханес и Вили Хорн освоиле сребрен медал на настанот F-2 со можност за преклопување на кајак, на 10.000 метри на Летната олимпијада во 1936 година, кога кајаците и канутите беа први во официјалната програма на Олимписките игри.
Космос-2127
Космос-2127 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 12 февруари 1991 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-2127 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 115,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1477 км, а најмалото на 1467.
Карпошово востание
Карпошово востание — вооружено востание дигнато во 1689 г. на територијата на Македонија. Востанието го носи името по својот водач Карпош. Непосреден повод и охрабрување за подигање на востанието дала големата Австриско-турска војна, а неговите корени лежеле во незавидната економско-општествена и политичка положба на македонскиот народ.
Во чест на востанието бил наречен плоштадот „Карпошово востание“ на почетокот на Старата чаршија во Скопје. Од 2013 г. плоштадот го носи името „Филип II“.
Продирање на австриска војска во Македонија
Во 1683 година Османлиите по вторпат се обиделе Опсада на Виена (1683)да ја заземат Виена. Меѓутоа по двомесечна опсада, на градот му пристигнала помош од Австрија австриската, а исто така и полската војска предводена од полскиот благородник Јан Собјески, па турската војска претрпела пораз што довел до огромни територијални, материјални и човечки жртви. Набргу потоа, во март 1684, против Османлисото Царство била создадена Света лига, во која покрај Австрија и Полска, влегле и Венеција, а подоцна и Русија. Продирајќи постепено кон југ, Австријците стигнале дури до Македонија. Веќе на 25 октомври 1689 тие, предводени од генералот Силвио Пиколомини, влегле во Скопското Поле, каде што со радост ги пречекало населението од околните села. Истиот ден влегле во напуштениот град, кој бил полн со прехранбени производи и трговски стоки. Премногу оддалечен од својата главнина, Пиколомини решил веднаш да се повлече од градот, кој претходно Скопски пожар од 1689 го опожарил поради чума. Пожарот беснеел цели три дена на 26 октомври 26, 27 октомври 27 и 28 октомври 1689 и го уништил најголемиот дел од Скопје. Скопје тогаш бил споредуван со Прага. Во писмото до австрискиот цар Леополд, генералот Пиколомини пишува: „Градот Скопје е голем речиси колку Прага. Тој е без ѕидини и ровови. Го најдов напуштен и лишен од сите скапоцености, но богато е снабден со стоки.“
Подигање и тек на востанието
Воената катастрофа и хаотичната внатрешна положба во Османлиското Царство создале погодни услови за широк замав на ајдутството во сите делови од Македонија, а особено во Мариовско, Битолско, Тиквешко, Велешко, Штипско, во Доспат Планина во северното гранично подрачје. Во таквата атмосфера, ненадејниот продор на австриската војска имал посебно дејство врз расположбата на македонскиот народ. Кон средината на октомври 1689, во севериостичниот дел на Македонија, на просторот помеѓу Ќустендил и Скопје избувнало востание, на чело со познатиот ајдутски арамбаша Карпош. Главно упориште на слободната востаничка територија станала Крива Паланка, која и пред тоа била ослободно турско утврдување, изградена во 1636 година. Тука на востаниците им паднале в раце шест топови. Освен тоа, востаниците изградиле и сосем ново утврдување кај Куманово. Не е исклучено тие да биле во врска и да содејствувале со австриските одреди, особено во времето на нивниот продор во Македонија. Современите турски хроники и месното народно предание го титулираат Карпош како „крал од Куманово“, која титула му ја дал или потврдил австрискиот цар Леополд I, праќајќи му притоа и калпак, како надворешен знак за признанието.
Пораз и последици од востанието
Набргу дошло да пресврт на воено-политичката ситуација на Балканот, што имало пресудна улога за натамошната судбина на востанието. Османлиите презеле енергични чекори за стабилизација на ситуацијата во земјата и заполнале подготовките за напад против македонските востаници и австриската војска. На помош на турските војски им пристигнал кримскиот хан Селим Гирај со своите борбени и жестоки татарски одреди. На советувањето во Софија, на 14 ноември 1689, било решено во напад да се тргне преку Ќустендил, односно најпрвин да се ликвидира Карпошовото востание. Прва на удар била Крива Паланка, каде неколку илјади востаници се подготвувале за напад на Ќустендил. Дознавајќи за големата надмоќност на противникот, востаницте ја запалиле Крива Паланка и отстапиле кон Куманово. Веќе идниот ден турските и татарските одреди се појавиле и пред овој град. Востаниците го дочекале непријателот пред новоизградената тврдина. Во судирот бил заробен Карпош заедно со голем број востаници. Последен отпор бил даден од трврдината, која била преземена на јуриш, а нејзините бранители биле уништени. Победниците сега се упатиле кон Скопје, водејќи ги со себе заробените востаници. Во Скопје, крај Камениот мост на Вардар, Карпош бил изведен пред Селим Гирај, набиен на колец, а потоа избоден од татарските копја и фрлен во реката. Тоа се случило во првите денови на декември 1689 година. Трагичната смрт на Карпош го означувала истовремено и крајот на востанието.
Манифест и заштитни писма од Леополд I
На 6 април 1690 година, светиот римски цар Леополд I (1657-1705) издал манифест, со кој ги повикува „сите народи кои по сета Албанија, Србија, Мизија, Бугарија, Силистрија, Илирија, Македонија, Рашка живеат, да им се придружат на Австријците и против Турција на оружје да се дигнат“. Речиси истовремено, на 26 април 1690, Леополд издал и едно писмо со кое го земал под заштита македонскиот народ. Иницијатори на неговото изд
авање биле Марко Крајда, родум од Кожани и Димитри Георгија Поповиќ, родум од Солун. Во писмото меѓу другото, се декларира: