cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Океански јаглероден циклус
Три главни процеси (или пумпи) кои го сочинуваат морскиот јаглероден циклус го носат атмосферскиот јаглерод диоксид (CO2) во внатрешноста на океаните и го пренесуваат низ океаните. Овие три пумпи се: (1) пумпа за растворливост, (2) карбонатна пумпа и (3) биолошка пумпа. Вкупниот активен базен на јаглерод на површината на Земјата за времетраење од помалку од 10.000 години е приближно 40.000 гигатони C (Gt C, гигатон е една милијарда тони, или тежина од приближно 6 милиони сини китови) и околу 95% (~ 38.000 Gt C) се складира во океанот, главно како растворен неоргански јаглерод. Видообразбата на растворениот неоргански јаглерод во морскиот јаглероден циклус е примарен контролер на киселинско-базната хемија во океаните.
Земјините растенија и алгите (примарни производители) се одговорни за најголемите годишни јаглеродни текови. Иако количината на јаглерод складирана во морската биота (~ 3 Gt C) е многу мала во споредба со копнената вегетација (~ 610 GtC), количината на јаглерод разменет од овие групи е речиси еднаков - околу 50 GtC секоја од нив. Морските организми ги поврзуваат циклусите на јаглеродот и кислородот преку процеси како што е фотосинтезата. Морскиот јаглероден циклус е исто така биолошки поврзан со циклусите на азот и фосфор со речиси константен стехиометриски сооднос C:N:P од 106:16:1, однос кој вели дека организмите имаат тенденција да земаат азот и фосфор инкорпорирајќи нов органски јаглерод. Исто така, органската материја разложена од бактерии ослободува фосфор и азот.
Врз основа на публикациите на НАСА, Светската метеоролошка организација, Меѓувладиниот панел за климатски промени и Меѓународниот совет за истражување на морето, како и научниците од Националната океанска и атмосферска управа, океанографската институција Вудс Хол, Институцијата за океанографија Скрипс, ЦСИРО и Националната лабораторија Оук Риџ, човечката влијанијата врз морскиот јаглероден циклус се значајни. Пред Индустриската револуција, океанот бил нето извор на CO2 во атмосферата додека сега поголемиот дел од јаглеродот што влегува во океанот доаѓа од атмосферскиот јаглерод диоксид (CO2). Согорувањето на фосилните горива и производството на цемент го промениле балансот на јаглерод диоксид помеѓу атмосферата и океаните, предизвикувајќи закиселување на океаните. Климатските промени, како резултат на вишокот CO2 во атмосферата, ја зголемиле температурата на океанот и атмосферата (глобалното затоплување). Забавената стапка на глобално затоплување што се случува од 2000-2010 година може да се припише на забележаното зголемување на содржината на топлина во горниот дел на океанот.
Морски јаглерод
Јаглеродните соединенија може да се разликуваат како органски или неоргански, и растворени или честични, во зависност од нивниот состав. Органскиот јаглерод го формира столбот на клучната компонента на органските соединенија како што се белковините, липидите, јаглехидратите и нуклеинските киселини. Неорганскиот јаглерод се наоѓа првенствено во едноставни соединенија како што се јаглерод диоксид, јаглеродна киселина, бикарбонат и карбонат (CO2, H2CO3, HCO3−, CO32− соодветно).
Морскиот јаглерод понатаму се дели на честички и растворени фази. Овие базени се оперативно дефинирани со физичко одвојување - растворениот јаглерод поминува низ филтер од 0,2 μm, а јаглеродот со честички не.
Неоргански јаглерод
Постојат два главни типа на неоргански јаглерод кои се наоѓаат во океаните. Растворениот неоргански јаглерод (РНО) се состои од бикарбонат (HCO3−), карбонат (CO32−) и јаглерод диоксид (вклучувајќи ги и растворениот CO2 и јаглеродната киселина H2 CO3). Растворениот неоргански јаглерод може да се претвори во неоргански јаглерод на честички (НЈЧ) преку таложење на CaCO3 (биолошки или абиотски). Растворениот неоргански јаглерод, исто така, може да се претвори во органски јаглерод со честички (ОЈЧ) преку фотосинтеза и хемоавтотрофија (т.е. примарно производство). Растворениот неоргански јаглерод се зголемува со длабочината додека органските честички на јаглерод тонат и се вдишуваат. Слободниот кислород се намалува како што се зголемува растворениот неоргански јаглерод бидејќи кислородот се троши за време на аеробното дишење.
Неоргански јаглерод со честички (НЈЧ) е другата форма на неоргански јаглерод што се наоѓа во океанот. Повеќето НЈЧ е CaCO3 што сочинува лушпи од различни морски организми. Морските риби, исто така, излачуваат калциум карбонат за време на осморегулацијата.
Некои од неорганските видови на јаглерод во океанот, како што се бикарбонат и карбонат, се главни придонесувачи за алкалноста, природен океански тампон кој спречува драстични промени во киселоста (или pH). Морскиот јаглероден циклус, исто така, влијае на стапките на реакција и растворање на некои хемиски соединенија, ја регулира количината на јаглерод диоксид во атмосферата и температурата на Земјата.
Органски јаглерод
Како и неорганскиот јаглерод, постојат две главни форми на органски јаглерод кои се наоѓаат во океанот (растворени и честички). Растворениот органски јаглерод (РОЈ) е оперативно дефиниран како секоја органска молекула која може да помине низ 0,2 µm филтер. Растворениот органски јаглерод може да се претвори во органски јаглерод со честички преку хетеротрофија и исто така може да се претвори назад во растворен неоргански јаглерод (РНЈ) преку дишење.
Оние молекули на органски јаглерод што се заробени на филтер се дефинирани како органски јаглерод со честички, кои се состојат од организми (мртви или живи), нивна фекална материја и детритус. Органскиот јаглерод со честичкиможе да се претвори во РОЈ преку расчленување на молекулите и со ексудација со фитопланктон.
Пумпа за растворливост
Океаните го складираат најголемиот базен на реактивен јаглерод на планетата како растворен неоргански јаглерод, кој се воведува како резултат на растворање на атмосферскиот јаглерод диоксид во морската вода - пумпата за растворливост. Концентрациите на воден CO2, јаглеродна киселина, бикарбонат јони и карбонат јони содржат растворен неоргански јаглерод. растворен неоргански јаглерод циркулира низ целиот океан со термохалинска циркулација, што го олеснува огромниот капацитет за складирање на растворен неоргански јаглерод на океанот. Следните хемиски равенки ги покажуваат реакциите на CO2 откако ќе влезе во океанот и ќе се трансформира во неговата водена форма. Јаглеродната киселина брзо се дисоцира на слободен водороден јон (технички, хидрониум) и бикарбонат.Слободниот водороден јон се среќава со карбонат, кој веќе е присутен во водата од растворањето на CaCO3, и реагира за да формира повеќе бикарбонат јон.Растворените видови во равенките погоре, главно бикарбонати, го сочинуваат системот на карбонатска алкалност, доминантниот придонесувач за алкалноста на морската вода.
Карбонатна пумпа
Карбонатната пумпа, понекогаш наречена карбонатна контра пумпа, започнува со морските организми на површината на океанот, произведувајќи неоргански јаглеродни честички (НЈЧ) во форма на калциум карбонат (калцит или арагонит, CaCO3). Овој CaCO3 е она што формира тврди делови од телото како школки. Формирањето на овие обвивки го зголемува атмосферскиот CO2 поради производството на CaCO3 во следната реакција со поедноставена стехиометрија: Коколитофорите, речиси сеприсутна група на фитопланктони кои произведуваат обвивки од калциум карбонат, се доминантните придонесувачи за карбонатната пумпа. Поради нивното изобилство, коколитофорите имаат значителни импликации врз хемијата на карбонат, во површинските води што ги населуваат и во океанот подолу: тие обезбедуваат голем механизам за надолен пренос на CaCO3. Текот содржи воздух-морски CO2 предизвикан од морската биолошка заедница може да се определи со односот на дождот - процентот на јаглерод од калциум карбонат во споредба со оној од органскиот јаглерод во честичките што тоне на дното на океанот. Карбонатната пумпа делува како негативна повратна информација на CO2 земен во океанот од пумпата за растворливост. Се јавува со помала јачина од пумпата за растворливост.
Влезови
Влезовите во морскиот јаглероден циклус се многубројни, но примарниот придонес, на нето основа, доаѓа од атмосферата и реките. Хидротермалните отвори генерално обезбедуваат јаглерод еднаков на количината што ја трошат.
Атмосфера
Пред Индустриската револуција, океанот бил извор на CO2 во атмосферата балансирајќи го влијанието на временските услови на карпите и копнените честички органски јаглерод; сега станал мијалник за вишокот атмосферски CO2. Јаглерод диоксидот се апсорбира од атмосферата на површината на океанот по курс кој варира локално но во просек, океаните имаат нето апсорпција на CO2 2,2 Pg C годишно. Бидејќи растворливоста на јаглерод диоксидот се зголемува кога температурата се намалува, студените области може да содржат повеќе CO2 и сепак да бидат во рамнотежа со атмосферата; Спротивно на тоа, зголемувањето на температурата на површината на морето го намалува капацитетот на океаните да внесуваат јаглерод диоксид. СеверниотАтлантски и Нордиски океан имаат најголем внес на јаглерод по единица површина во светот, а во северниот Атлантик длабоката конвекција премесува приближно 197 Tg годишно неогноотпорен јаглерод до длабочина.
Курс на јаглерод диоксид помеѓу океанот и атмосферата
Стапките на океанско-атмосферска размена на CO2 зависат од концентрацијата на јаглерод диоксид веќе присутен и во атмосферата и во океанот, температурата, соленоста и брзината на ветерот. Овој курс може да се приближи со Хенриевиот закон и може да се пресмета како S = kP, каде што растворливоста (S) на гасот од јаглерод диоксид е пропорционална на количината на гас во атмосферата или неговиот делумен притисок.
Ревелов фактор
Бидејќи океанскиот внес на јаглерод диоксид е ограничен, приливот на CO2 може да се опише и со Ревеловиот фактор. Ревеловиот фактор е сооднос на промената на јаглерод диоксидот со промената на растворениот неоргански јаглерод, кој служи како индикатор за растворање на јаглерод диоксид во мешаниот слој земајќи ја предвид пумпата за растворливост. Ревеловиот факторе израз за карактеризирање на термодинамичката ефикасност на базенот за апсорпција на CO2 во бикарбонат. Колку е помал факторот, толку е поголем капацитетот за океанската вода да внесува јаглерод диоксид. Додека Ревел пресметал фактор од околу 10 во своето време, во една студија од 2004 година, податоците покажале дека Ревеловиот фактор се движи од приближно 9 во тропските региони со мала ширина до 15 во јужниот океан во близина на Антарктикот.
Реки
Реките исто така можат да пренесуваат органски јаглерод во океанот преку атмосферски влијанија или ерозија на алуминиосиликат (равенка 7) и карбонатни карпи (равенка 8) на копно,или со распаѓање на животот (равенка 5, на пр. растителен и почвен материјал). Реките придонесуваат приближно еднакви количини (~0,4 GtC/год.) на растворен неоргански јаглерод и растворен органски јаглерод во океаните. Се проценува дека приближно 0,8 GtC се пренесуваат годишно од реките до океанот. Реките што се влеваат во заливот Чесапик внесуваат приближно 0,004 Gt (6,5 x 10 10 молови) растворен органски јаглерод годишно. Вкупниот пренос на јаглерод на реките претставува приближно 0,02% од вкупниот јаглерод во атмосферата. Иако изгледа мал, во долги временски размери (1000 до 10.000 години) јаглеродот што влегува во реките (и затоа не влегува во атмосферата) служи како стабилизирачка повратна информација за затоплувањето на стаклена градина.
Излези
Клучните резултати на морскиот јаглероден систем се зачувување на органски честички (ЗМЧ) и калциум карбонат, како и обратно атмосферско влијание. Додека има региони со локална загуба на CO2 во атмосферата и хидротермални процеси, нето загуба во циклусот не се јавува.
Зачувување на органски материи
Седиментацијата е долгорочно тонење за јаглерод во океанот, како и најголема загуба на јаглерод од океанскиот систем. Длабоките морски седименти и геолошки формации се важни бидејќи обезбедуваат темелна евиденција за животот на Земјата и важен извор на фосилни горива. Океанскиот јаглерод може да излезе од системот во форма на ѓубре што тоне и се закопува на морското дно без целосно да се распадне или раствори. Седиментите на површината на океанското дно сочинуваат 1,75x10 15 kg јаглерод во глобалниот јаглероден циклус Најмногу, 4% од честичкиот органски јаглерод од еуфотичната зона во Тихиот Океан, каде што се јавува примарното производство на светлина, е закопано во морски седименти. Потоа се подразбира дека бидејќи има поголем внес на органска материја во океанот од она што се закопува, голем дел од неа се троши.
Историски гледано, седиментите со највисока содржина на органски јаглерод често биле пронајдени во области со висока продуктивност на површинските води или оние со ниски концентрации на кислород во дното на водата. 90% од закопувањето на органскиот јаглерод се случува во наоѓалишта на делтите и континенталните гребени и горните падини; ова делумно се должи на краткото време на експозиција поради пократкото растојание до морското дно и составот на органската материја што веќе е депонирана во тие средини. Губењето на органскиот јаглерод е исто така чувствително на климатските обрасци: стапката на акумулација на органскиот јаглерод била 50% поголема за време на глацијалниот максимум во споредба со меѓуглацијалните.
Деградација
Органскиот јаглерод со честички се распаѓа со низа процеси водени од микроби, како што се метаногенеза и редукција на сулфати, пред да се закопа на морското дно. Деградацијата, исто така, резултира со производство на микробен метан кој е главниот гасен хидрат на континенталните маргини. Лигнинот и поленот се инхерентно отпорни на деградација, а некои студии покажуваат дека неорганските матрици може да ја заштитат и органската материја. Стапките на зачувување на органската материја зависат од други меѓусебно зависни променливи кои варираат нелинеарно во време и простор. Иако распаѓањето на органската материја се случува брзо во присуство на кислород, микробите кои користат различни хемиски видови (преку оксидационо-редукциона реакција) можат да ја разградат органската материја во аноксичните седименти. Длабочината на закопување на која запира деградацијата зависи од стапката на седиментација, релативното изобилство на органска материја во седиментот, видот на органската материја што се закопува и безброј други променливи. Додека распаѓањето на органската материја може да се случи во аноксичните седименти кога бактериите користат оксиданси различни од кислородот (нитрат, сулфат, Fe <sup id="mwAZk">3+ ), распаѓањето има тенденција да заврши без целосна минерализација. Ова се случува поради преференцијалното распаѓање на лабилните молекули во однос на рефрактивните молекули.
Закопување
Закопувањето на органскиот јаглерод е влез на енергија за подземните биолошки средини и може да го регулира кислородот во атмосферата на долги временски размери (> 10.000 години). Закопувањето може да се изврши само ако органскиот јаглерод пристигне до морското дно, со што континенталните гребени и крајбрежните рабови ќе бидат главно складирање на органски јаглерод од примарното производство на копно и океан. Фјордовите, или карпите создадени од глацијална ерозија, исто така се идентификувани како области на значително закопување на јаглерод, со стапки сто пати поголеми од просекот на океанот. Органскиот јаглерод со честички е закопан во океанските седименти, создавајќи патека помеѓу брзо достапниот јаглероден базен во океанот до неговото складирање за геолошки временски размери. Откако јаглеродот ќе се заглави на морското дно, тој се смета за син јаглерод. Стапките на закопување може да се пресметаат како разлика помеѓу брзината со која органската материја тоне и брзината со која таа се распаѓа.
Зачувување на калциум карбонат
Таложењето на калциум карбонат е важно бидејќи резултира со губење на алкалноста, како и ослободување на CO2 (равенка 4), и затоа промената во стапката на зачувување на калциум карбонат може да го промени делумниот притисок на CO2 во Земјината атмосфера. CaCO3 е презаситен во поголемиот дел од површинските води на океаните и недоволно заситен на длабочина, што значи дека лушпите се со поголема веројатност да се растворат додека тонат во океанските длабочини. CaCO3 може да се раствори и преку метаболичко растворање (т.е. може да се користи како храна и да се излачува) и на тој начин длабоките океански седименти имаат многу малку калциум карбонат. Врнежите и закопувањето на калциум карбонат во океанот ги отстранува честичките неоргански јаглерод од океанот и на крајот формира варовник. На временски скали поголеми од 500.000 години, климата на Земјата е умерена од флуксот на јаглерод во и надвор од литосферата. Карпите формирани во морското дно на океанот се рециклираат преку тектониката на плочите назад на површината и се атмосферираат или се спуштаат во обвивката, јаглеродот што го испуштаат вулканите.
Човечки влијанија
Океаните заземаат 15 – 40% од антропогениот CO2, и досега приближно 40% од јаглеродот од согорувањето на фосилните горива е земен во океаните. Бидејќи рееловиот фактор се зголемува со зголемување на CO2, помал дел од антропогениот флукс ќе биде преземен од океанот во иднина. Тековниот годишен пораст на атмосферскиот CO2 е приближно 4 гигатони јаглерод. Ова предизвикува климатски промени кои поттикнуваат концентрација на јаглерод и процеси на повратни информации од јаглерод-климата кои ја модифицираат циркулацијата на океаните и физичките и хемиските својства на морската вода, што го менува навлегувањето на CO2. Прекумерниот риболов и пластичното загадување на океаните придонесуваат за деградирана состојба на најголемиот јаглероден мијалник во светот.
Закиселување на океаните
PH на океаните се намалува поради навлегувањето на CO2 во атмосферата. Зголемувањето на растворениот јаглерод диоксид ја намалува достапноста на карбонатниот јон, намалувајќи ја состојбата на сатурација на CaCO3, со што го прави термодинамички потешко да се направи обвивка од CaCO3. Карбонатните јони преференцијално се врзуваат за водородните јони за да формираат бикарбонат, на тој начин намалувањето на достапноста на карбонатните јони ја зголемува количината на неврзаните водородни јони и ја намалува количината на формираниот бикарбонат (Равенки 1-3). рН е мерење на концентрацијата на водородни јони, каде што ниската pH вредност значи дека има повеќе неврзани водородни јони. Според тоа, рН е показател за карбонатната видообразба во океаните и може да се користи за да се процени колку е здрав океанот.
Списокот на организми кои може да се борат поради закиселувањето на океаните ги вклучува коколитофорите и фораминиферите (основата на морскиот синџир на исхрана во многу области), изворите на човечка храна како што се остриги и школки, и можеби највпечатливиот, структура изградена од организми - коралните гребени. Поголемиот дел од површинските води ќе останат презаситени во однос на CaCO3 (и калцит и арагонит) некое време на траекторијата на тековните емисии, но организмите на кои им е потребен карбонат најверојатно ќе бидат заменети во многу области. Коралните гребени се под притисок од прекумерен риболов, загадување со нитрати и затоплување на води; Закиселувањето на океаните ќе додаде дополнителен стрес на овие важни структури.
Железо
Железното оплодување е аспект на геоинженерството, кое намерно манипулира со климатскиот систем на Земјата, обично во аспектите на јаглеродниот циклус или радијативното присилување. Од сегашен геоинженерски интерес е можноста за забрзување на биолошката пумпа за да се зголеми извозот на јаглерод од површинскиот океан. Овој зголемен извоз теоретски би можел да го отстрани вишокот на јаглерод диоксид од атмосферата за складирање во длабоките океани. Постојат тековни истраги во врска со вештачкото оплодување. Поради обемот на океанот и брзото време на одговор на хетеротрофните заедници на зголемување на примарното производство, тешко е да се одреди дали оплодувањето со ограничувачки хранливи материи резултира со зголемување на извозот на јаглерод. Сепак, мнозинството од заедницата не верува дека ова е разумен или остварлив пристап.
Брани и акумулации
Во светот има над 16 милиони брани кои го менуваат преносот на јаглерод од реките до океаните. Користејќи ги податоците од базата на податоци за глобални резервоари и брани, која содржи приближно 7000 резервоари кои содржат 77% од вкупниот волумен на вода што ја задржуваат браните (8000 km3), се проценува дека испораката на јаглерод во океанот е намалена за 13% од 1970 година и се предвидува да достигне 19% до 2030 година Вишокот на јаглерод содржан во резервоарите може да испушта дополнителни ~0,184 Gt јаглерод во атмосферата годишно и дополнителни ~0,2 GtC ќе бидат закопани во седимент. Пред 2000 година, сливовите на Мисисипи, Нигер и реката Ганг сочинувале 25-31% од целокупното закопување на јаглерод во резервоари. По 2000 година, речните сливови на Парана (дом на 70 брани) и Замбези (дом на најголемиот резервоар) го надминале Мисисипи. Други големи придонесувачи за закопувањето на јаглеродот предизвикано од брани се јавуваат на реките Дунав, Амазон, Јангце, Меконг, Јенисеј и Токантинс.
Неодамнешни мерења
Студијата од 2020 година во Nature Communications, предводена од Универзитетот во Ексетер, открила значително поголем нето проток на јаглерод во океаните во споредба со претходните студии. Новата студија користи сателитски податоци за да ги земе предвид малите температурни разлики помеѓу површината на океанот и длабочината од неколку метри каде што се прават мерењата. Ова може да биде корисно во смисла на ублажување на климатските промени, но проблематично во однос на закиселувањето на океаните.
Речник на турцизми, архаизми, дијалектизми и ретко употребувани зборови во македонскиот јазик
Речник на турцизми, архаизми, дијалектизми и ретко употребувани зборови во македонскиот јазик — речник од Толе Белчев, професор од областа македонистика на Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип. Книгата е издадена од Универзитетот „Гоце Делчев“ - Штип.
Содржина
Речникот располага со околу 2.400 збора, од кои околу 1.600 се турцизми, 1.150 архаизми (од кои околу 500 се турцизми) и 300 дијалектизми (од кои околу 40 се турцизми).
Дамјан Манчевски
Дамјан Манчевски ( во ) — македонски политичар од редовите на СДСМ и министер за информатичко општество и администрација во владата од 2017. Тој во 2005 дипломирал на електротехничкиот факултет во Скопје, а пред тоа бил потпретседател на подмладокот на СДСМ во периодот 2001–2003. Манчевски бил избран за член во советот на град Скопје по локалните избори во 2013, каде воедно бил и координатор на советничката група на СДСМ. Во јуни истата година бил назначен за потпретседател на партијата, а во 2015 за шеф на изборниот штаб на СДСМ за парламентарните избори во 2016. По изборите станал пратеник како кандидат од првата изборна единица, а потоа и министер во владата на Зоран Заев. Манчевски е оженет и татко на две деца.
Даница Георгиевска
Даница Георгиевска — македонска театарска, филмска и телевизиска глумица.
Животопис
Даница Георгиевска е родена на 13 април 1967 година. Дипломирала на Факултетот за драмски уметности во Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“, на отсекот за глумечка игра во класата на Љубиша Георгиевски во 1989 година. Вработена е во Македонскиот народен театар од 1998 година.
Покрај исполнувањето на театарски и филмски улоги, Георгиевска учествувала во културно-образовни емисии на МРТ, телевизиски реклами, снимање на лектирни изданија за деца со оштетен вид, хуманитарни претстави за деца без родителска грижа, како и документарен филм за поетесата Даница Ручегај од 2017 година. Основач е на поетскиот оддел во домот за стари лица „Мајка Тереза“ во Скопје.
Риму
Риму (од маорски: Rimu; лат. Dacrydium cupressinum) е големо зимзелено иглолисно дрво кое е ендемско на шумите на Нов Зеланд.
Дрвото расте низ цел Нов Зеланд и Стјуардовиот Остров. Иако речиси сите дрва сега виреат на Западниот Брег на Јужниот Остров, најголемите примероци можат да се најдат кај градот Таупо (како на пр. во шумите Пуреора, Ваихаха Фиринаки).
Ова дрво расте бавно, но е големо (до 50 м), иако најголемите примероци денес достигнуваат само до 20-35 м височина. Обилно вирее во мешана широколисна умерена прашума, иако има и примероци кои стојат сами. Дрвата живат околу 800-900 години, а во пречник достигнуваат повеќе од 2 м.
Лисјата му се шилести и спирално распоредени, со должина од 3-6 мм на млади дрва, а 2-3 мм кај возрасните. еднополово; семињата зреат низ период од 15 месеци по опрашувањето. Зрелите шишарки имаат месно-црвени лушпи 6-10 мм во должина со една (или две, но ретко) семки со должина од 4 мм. Семето го разнесуваат птиците кои ги јадат лушпите и го пуштаат семето со нивниот измет; за некои видови на птици ова е важен извор на исхрана, особено за птивата какапо, чиј циклус на размножување зависи од циклусот на оплодувањето на риму дрвјата.
Употреба
Историски, Риму и други локални дрвја како каури и тотара претставуваат главен извор на дрво во Нов Зеланд и се употребуваат за мебел и изградба на куќи. Меѓутоа, многу од шумските предели се денес уништени, и владата забранува сечење на дрва во јавни шуми, додека во приватните поседи со лимитавија. Дрвото радијата несеска се исползува на големо наместо риму дрвото, но риму и понатаму останува популарно дрво за изработка на мебел и дрвенарија за подови.
342
342 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 342 година од новата ера, 342. од првиот милениум, 42. од IV век и трета од 340-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5850 и 5851 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5092 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4102 и 4103 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1095.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 342 година се протега во 2978 и 2979, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3038 и 3039 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 885. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 289 и 288 година пред хиџра.
Кундинско Езеро
Кундинско Езеро — природно езеро од вулканско-денудациско потекло и мочуриште во билизината на пробиштипското село Кундино, во источниот дел на Македонија. Се наоѓа во западниот дел на Осоговските Планини, помеѓу Пробиштип и огранокот Плавица (1.297 м). Околниот-непосреден простор на езерото главно се поклопува со сливното подрачје на Плавички Дол и ограничува површина од околу. Во оваа месност има повеќе интересни географски објекти, како што се големата палеовулканска купа и калдера на Плавица, повеќето секундарни вулкански купи (чуки), бројните ерозивни облици во вид на неплоден предел, и особено Кундинското Езеро. Кундинско Езеро е мало природно езеро кое по прокопување на одводен канал во 1970-тите е речиси целосно уништено. Денес тоа има повремен карактер и повеќе наликува на тресетиште, со бујна вегетација од трска и шевар. Се наоѓа 1 км североисточно од селото Кундино, на дното на една преиздлабена палеовулканска елипсеста депресија (вдлабнатина), на надморска височина од 745 м. Всушност басенот на езерото настанал со селективна ерозија на неотпорните туфови, во однос на поотпорните андезити, кои ја сочинуваат рамката. Езерото има специфична положба и лачен изглед, со доминантен правец на протегање ИСИ-ЗЈЗ. При максимално ниво (за време на интензивни врнежи), должината на езерото достигнува 250 м, широчината 30-70 м, должината на бреговата линија 580 м, а површината 1,35 ха. Тогаш, најголемата длабочина му изнесува до 3 м. Езерото вода добива речиси исклучиво од атмосферски врнежи од неговото сливно подрачје, а ја губи преку истекување од споменатиот канал, со испарување, понирање и др.
За Кундинското Езеро, кон крајот на XIX век, македонскиот револуционер Ѓорче Петров во своите записи во книгата Материјали по изучувањето на Македонија издадена во 1896 запишал дека кај с. Кундино под ребрата на Плавица има езеро – блато големо колу едно гумно, oд кое што вадат пијавици. .
Туризам во Црна Гора
Туризмот во Црна Гора — една од најбрзо растечките туристички одредишта изминатата деценија. Во 2007 година повеќе од еден милион туристи ја посетиле Црна Гора, со што биле направени околу 7,3 милиони ноќевања (23% повеќе во споредба со 2006 година). Ова изнесувало околу 480 милиони евра во приходите од туризмот во 2007 година (39% повеќе во споредба со претходната година). [2015] Туризмот реализирал над 1,7 милиони пристигнувања, со понатамошно зголемување во 2016 година. Истата година, крајбрежниот град Котор бил именуван за најдобар град за посета на Лонли планет, додека самата земја е постојано вклучена во туристичките врвни списоци. Со вкупно 1,8 милиони посетители во 2016 година, нацијата станала 36-та (од 47 земји) најпопуларна земја која патува во Европа. Црна Гора дополнително била посетена од преку 2 милиони туристи во 2017 година. Владата има за цел да привлече гринфилд инвестиции, кои треба најдобро да ги искористат неразвиените делови на брегот, како што се Јаз, Велика Плажа, Ада Бојана и Буљарица. Ваквите инвестиции би можеле потенцијално да ја преструктуираат привлечноста на Црна Гора на туристите, што ќе ја направи висококонкурентно одредиште за одржлив квалитетен туризам.
Црна Гора може да биде претставена како одредиште кое нуди разновидни атракции и целогодишен туризам со можно објавување на различните одлики. Затоа, мастерпланот за туризам на Црна Гора исто така го отвора патот за национална програма за развој на природен туризам, особено пешачење и велосипедизам, со нова инфраструктура и услуги. Реализацијата на тригодишната програма започнала во 2007 година.
Крајбрежен регион
Северен крајбрежен регион
Овој значаен крајбрежен регион е од примарен интерес за туристите во Црна Гора. Црногорското јадранско крајбрежје е долго 295 километри, со 72 километри плажи, и со многу добро зачувани антички стари градови. Главните атракции по северниот брег се:
Северен регион
Северниот регион е центар на црногорскиот планински туризам. Тој има скијачки центар и е популарен поради неговата недопрена природа. Целата површина на планината Дурмитор и кањонот на реката Тара е заштитена како Национален парк и е наведени вклучен во списокот на УНЕСКО.
Одредишта на север се:
Централен регион
Иако е најгусто населена област на Црна Гора, централниот регион има помалку туристички атракции. Значајни се:
Плажи
Приморската линија на Бар е долга 44 километри и има 9 километри плажа. Постојат повеќе од 20 плажи. Главната плажа во Бар е плажата Сутоморе. Долга е 1 км и е покриена со песок. Плажата Кањ е долга 1 км и е туристичка локација. Плажата е покриена со ситен песок, но дното на морето е покриено со карпести камења. Плажата на кралицата е многу блиску до кањонот, но може да се пристапи само од морето. Црвената плажа е специфична поради тоа што е покриена со камчиња и погледот од неа е извонредн. Плажата Зукотлица е долга над 1 км и е во близина на градот. Таа е покриена со бели камчиња и во позадина има убава борова шума. Плажата Утјеха е или „Маслинов залив“ во позадина има стотици маслинови дрвја. Таа е покриена со камчиња и е многу јасна. На езерото има две плажи: Пјешачац и Муричи. Тие се покриени со камчиња. Погледот од таму на Скадарското Езеро е неверојатен.
Приморската линија на Тиват има над 15 мали плажи. Опатово е 200 метри долга песочна плажа. Малиот светилник ја дели плажата во два дела. Плажата Плави Хоризонти е можеби најпознатата и убава во Тиват. Долга е 300 метри и покриена со мали бели камчиња. Постојат два острови во близина на Тиват: Островот Свети Марко и островот на цвеќето. Тие имаат многу убави и привлечни плажи.
Приморската линија на Котор има околу 10 мали плажи. Морињската плажа е многу убава песочна плажа со убава позадина и поглед на заливот. Рисан плажа е тивка, долга и каменеста плажа. Ораховац е омилена плажа во Котор. Таа е каменеста со стари камени куќи во позадина. Трстено е една од најубавите песочни плажа во Црна Гора. Должината е долга 200 метри со чиста вода и природна позадина.
Приморската линија на Херцег Нови е долга 25 километри и има над 20 плажи. Плажа Игало е долга 1,5 километри и е песочна. Плажата на розите е карпеста со многу убава шумска позадина. Плажа Зањиќ е една од најубавите во Херцег Нови. Долга е 300 метри и е покриена со бели камчиња.
Туристи по земја
Повеќето посетители кои пристигнуваат во Црна Гора во кои престојувале во регистрирано сместување доаѓаат од следниве земји:
Balocco
Balocco S.p.A. е италијанска компанија специјализирана за производство на слатки, со седиште во Фосано. Таа е една од најголемите компании за слатки во регионот Пиемонт.
Историја
Од 1948 произведува торти, пандори, Велигденски колачи, бисквити и вафли.
Во Втората светска војна, компанијата се зголемува на пазарот за слатки производи, а со тоа и производството, постепено се зголемува, и во 1970 компанијата била преместена во фабричка индустрија. Во 1975 година, компанијата го направила својот прв ТВ настап емитувајќи се во емисијата "Carosello", познатото прво италијанско забавно-шоу, и прометот надминал 1 милион евра.
Кујалек
Кујалек (гренландски: Kommune Kujalleq, „југ“) е општина во Гренланд. Општината е најнова во државата и е создадена со територијалната поделба од 1 јануари 2009 година. Со своите 7.151 жители според податоците од јануари 2013, таа е најслабо населена општина во Гренланд. Седиште на општината е Какорток. Претходно, на територијата на оваа општина се наоѓале: општина Нанорталик, општина Нарсак и општина Какорток.
Balocco
Историја
Околу деведесеттите компанијата била предводена од синовите на Алдо Балоко, Алесандра и Алберто. Balocco станал гордост на регионот и важна алка за локалната економија.
Кујалек
Географија
Со 32000 km2 Кујалек е најмалата општина во Гренланд според површина. Општината го зазема најјужниот дел од островот и се граничи со општината Сермерсок. На запад општината излегува на Лабрадорското Море, а на запад на Атлантскиот Океан. Целата општина е планинска, со поголем број фјордови. Сите населени места се наоѓаат на западниот дел.
Населени места
На територијата на општината се наоѓаат следниве населени места:
Balocco
Историја
Денес производите на Балоко се дистрибуираат главно во Италија, Франција, Германија, Шпанија, Албанија, Египет, САД, и вкупниот извоз на производи, кој го сочинува 10% од продажбата, се јавува во околу 67 земји.
Balocco како спонзор на Јувентус
Компанијата навлегла во светот на фудбалот како официјален спонзор на екипата на Реџина во сезоната 1988-1989.
На 18 октомври 2010, по 21 година Balocco се враќа како спонзор на еден фудбалски клуб, откако потпишале едногодишен договор со гигантот од Торино, Јувентус. Јувентус кој потрошил голема сума на пари за изградба на својот нов стадион бил во потрага по спонзор кој ќе го спонзорира нивниот резервен (гостински) дрес. Иако сезоната (2010-11) веќе била почната, сепак Balocco станал втор спонзор на Јувентус покрај обложувачката фирма BetClic. Следната сезона 2011-12, Balocco бил спонзор на гостинскиот дрес на Јувентус кој во таа сезона бил со розова боја, бојата која требало да биде официјална на Јувентус по неговото основање. Истата таа сезона Јувентус станал шампион на Италија, но на презентацијата на трофеите играчите ги носеле дресовите од другиот спонзор BetClic. Во летото 2012, Јувентус ја назначува американската компанија Jeep за свој спонзор на дресовите.
Сепак, партнерството меѓу Baloco и Јувентус е обновено пред почетокот на сезоната 2012/2013 како официјален партнер.
Balocco како спонзор на Џиро д’Италија
Во годините 2013 и 2014, Balocco ќе биде спонзор и на розовата маичка на познатата велосипедска трка Џиро д’Италија.
1706
1706 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1706 година од новата ера, 706. од вториот милениум, 6. од XVIII век и седма од 1700-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7214 и 7215 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6456 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5466 и 5467 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2459.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1706 година се протега во 4342 и 4343, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4402 и 4403 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2249. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1117 и 1118 исламска година.
Занкт Паули
Занкт Паули се наоѓа во округот Хамбург-Мите и е еден од 105 квартови на градот Хамбург, Германија. Се наоѓа на десниот брег на реката Елба, Ландунгсбрикен е северниот дел на хамбуршкото пристаниште. Во Занкт Паули се наоѓа светски познатиот црвен кварт околу улицата Репербан.
Историја
На почетокот на 17-от век е развиено соседство наречено 'Hamburger Berg' (хамбуршка планина) надвор од портите на соседниот град Хамбург и близу градот Алтона. Името доаѓа од ридот во областа, кој бил планиран во Хамбург во 1620 поради одбранбени причини (слободно поле за артилериски оган). Така, населбата првично била дозволено тука, но наскоро бизнисите, кои не биле посакувани во Хамбург, н.п. поради нивниот мирис и ѓубре биле преместувани во 'Hamburger Berg'. Исто така, јажарите (или 'Reeper' на долногермански) дошле тука, бидејќи во градот бил тешко да најдат доволно простор за нивната работа. Името на најпознатата улица на Занкт Паули, Репербан, или „Јаже патека“, враќајќи ја историјата. Кога и службено им било дозволено на луѓето да живеат во Занкт Паули на крајот на 17-от век, градската влада ги преселила работничките домови и инфективните болници надвор од градот во 'Hamburger Berg', кој подоцна бил именуван по неговата црква, 'St. Pauli' (Свети Павле).
Настанале различни социјални борби во текот на последните декади (примери се Хафенштрасе, Роте Флора и Бамбуле).
Географија
Се наоѓа директно на северниот брег на реката Елба близу хамбуршкото пристаниште. На југ се наоѓа Ајмсбител, на запад е Хамбург-Нојштат и источно од Алтона. Според статистичкото биро на Хамбург и Шлезвиг-Холштајн, квартот имал вкупна површина од 2,6 км².
Демографија
Занкт Паули имал 27.612 жители во повеќе од 17.000 домаќинства. Имигрантите биле 27,9% од населението. Имало 11,9% деца под 18 години и 9,3% од жителите имале 65 или повеќе години. 63,4% од сите домаќинства биле сочинети од поединци.
Образование
Институтот за тропска медицина Бернхард Нохт (BNI) се наоѓа на Bernhard Nocht Straße 7. Тоа е истражувачки центар за тропски и заразни болести и обезбедува информациски центар околу здравствените ризици, вакцинациите и медицинските податоци околу другите држави за туристички и бизнис патувања. Порано во Bernhard Nocht Straße се наоѓал и болнички дел, кој сега е дел од Универзитетско-медицинскиот центар Хамбург-Епендорф (UKE), Martinistraße 52. BNI website
Во 2006, имало 2 основни 1 средно училиште во Занкт Паули.
Култура и рекреација
Занкт Паули има долга традиција како рекреација и центар за уживање. Големото хамбуршко пристаниште водело многу морнари во Хамбург, кои сакале да го трошат нивното слободно време (додека нивните бродови биле растоварени и повторно натоварени) во оваа област. Оттогаш, започнала проституцијата во Занкт Паули и сè уште е најпознатиот црвен округ во Хамбург. Црвениот округ е областа околу неколку улици околу улицата Репербан, често нарекувана како Kiez.
Баровите и музичките клубови имаат долга традиција во Kiez St. Pauli. The Beatles живееле во Занкт Паули и свиреле во Star-Club пред да станат познати. Пејачот и глумец Ханс Алберс е силно поврзуван со Занкт Паули, обезбедувајќи му ја неофицијалната химна на квартот, со „Auf der Reeperbahn Nachts um Halb Eins“ („На Репербан во половина полноќ“) од филмот Große Freiheit Nr. 7.
Квартот е наведен во песната „St Pauli“ од Art Brut, кои исто така содржи текстови „Punk rock ist nicht tot“ („панк-рокот не е мртов“).
Сообраќај
Железничкиот систем го опслужува Занкт Паули со градските возови, преку станиците Landungsbrücken и Reeperbahn и подземната железница, преку станиците Landungsbrücken, St. Pauli и Feldstrasse. Јавниот превоз е обезбедуван и од автобусите и фериботите на другите брег на реката Елба.
IC 1390
Откривање
Објектот е откриен на 27 март 1906 година од страна на Макс Волф.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 11 ч 17 м 19,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +12° 57' 39"". Положбениот агол на објектот е во износ од 45°.
Други поделби
Проучување на IC 1390 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1419739.
Светилникот на Џенова
Светилникот во Џенова, е главниот светилник за пристаништето во градот. Покрај тоа што е важна помош за ноќната навигација во околината, кулата служи како симбол и обележје за градот Џенова. Изграден од ѕидарски, на 76 метри тој е петтиот највисок светилник во светот и вториот највисок „традиционален“ светилник во светот. Помеѓу 1543 година и изградбата на светилникот на Иле Вирж, Франција во 1902 година, тој бил највисокиот светилник во светот. Кога се мери како целина со природната карпа на која стои, како што вообичаено се перципира и претставува, неговата висина е 117 метри, што ќе го направи вториот највисок светилник во светот, највисок во Европа и највисокиот традиционален светилник.
Изграден е во два квадратни делови, и двата покриени со тераса. Целата структура е крунисана со фенер од кој се осветлува се околу него. Обновен во својата сегашна форма во 1543 година, заменувајќи го поранешниот светилник, тој е третиот најстар светилник во светот, по кулата на Херкул во А Коруња, Шпанија и светилникот Кипу, на островот Хиума, Естонија.
Локација
Светилникот се наоѓа на ридот Сан Бенињо, малку оддалечено од населбата Сампердарена. 'Ртот на кој стои светилникот своевремено бил полуостров пред да се пополни и преобликува блиското крајбрежје. На запад, го означи влезот во првобитното пристаниште Џенова, денес Порто Антико. Со текот на времето, ридот на ртот го добил името „Капо ди Фаро“, или „Кејп на светилникот“; понекогаш се нарекува и ртот на Сан Бенињо, по манастирот што некогаш стоел таму. Денес, ридот го нема освен малото издигнување на кое стои светилникот. Остатокот од него бил отстранет за да се обезбеди полнење за другите области на градот.
Средновековна светлина
Првата кула на оваа локација, структура формирана од три кренелизирани кули, била изградена, велат повеќето извори, околу 1128 година, иако барем една од нив наведува дека била изградена во 1161 година. Во тоа време таа седела блиску до главниот крајбрежен пат, т.н. Виа ди Франција, која поновите документи ја опишуваат како минува меѓу неа и морето. Кога била изградена кулата била прилично далеку од градот; дури во XVII век стана дел од таканаречената „Cerchia Seicentesca“, дел од сеиченто, ѕидините на Џенова. Таа остана дел од системот до денес.
Порано биле користени исушени парчиња дрво од ерика и смрека за да го поттикнат сигналниот оган во неговите рани години. За одржување, навигаторите кои го користеа пристаништето се очекуваше да платат данок при нивното приближување до градот. Кулата, исто така, одиграла улога, на почетокот на нејзината кариера, во тековната расправија меѓу Гелфите и Гибелините; за време на една битка, Гибелините го оштетиле значително за време на обидот да ја отстранат групата Гелфи кои се засолниле внатре. Во 1318 година и повторно во 1321 година, било одлучено да се ископа одбранбен ров околу кулата, што е подобро да се заштити од оштетување во битката. Во 1326 година, првиот фенер на база на масло, чиј оган се хранел со маслиново масло, бил додаден во структурата, така што влезните садови можеле подобро да го разликуваат сигналниот оган при приближувањето. Од истата причина, во 1340 година кулата била насликана со грбот на градот, што е подобро да послужи како карактеристичен дневен знак. Околу 1400 година светилникот бил дополнително претворен за употреба како затвор. Меѓу заложниците сместени во него биле и кралот на Кипар Џејмс II и неговата сопруга.