cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Луд, збунет, нормален
Улоги и ликови
•	Изет Фазлиновиќ (Мустафа Надаревиќ) – е вдовец во неговите шеесетти години, кој беше сираче како дете. Тој е предан комунист со наклонетост кон Титоизмот, како што секогаш го прашува Тито за помош додека гледа во неговата слика, покрај се тој е алчен и нема голема воља да работи за пари, претпочита да работи со измами. Изет честопати се заканува на луѓето дека ќе ги убие „како зајци“ (што го направи кога по грешка мислеше дека Дамир е хомосексуалец или кога Фарук ја истури неговата ценета и мошне алкохолизирана ракија - максузија). Изет постојано вика и ги застрашува сите околу него преку неговиот голем комичен ефект. Освен тоа, тој прави нечуени тврдења (за неговиот минат љубовен живот и борбата против Германците за време на Втората светска војна, која се случила додека тој бил бебе). Се смета дека е избивен лик во серијата. Ликот е пародија на локален стереотип на постар граѓанин, кој е носталгичен по Југословенската ера. •	Фарук Фазлиновиќ (Сенад Башиќ) – е син единец на Изет. Тој работи како музички продуцент и е сопственик на новонастанатото студио во кое работи. Ликот е пародија на друг стереотипен остаток од Југословенската ера што ја претставува генерацијата на урбаната младина која се вртеше околу рок сцената што напредуваше, која што е сега на работ на своето постоење во повоеното Југословенско општество каде што само турбо-фолк музичарите имаат намера да бидат добро исплатени. Вклучувањето на Фарук на сцената често е нагласено со славни личности на рок-музичари кои се чини дека го знаат Фарук од порано. Главна шега во серијата е неговата тенденција да спие по цел ден и да е буден цела ноќ. Тој мора да се соочува со сите неврози на неговиот татко.
•	Дамир Фазлиновиќ (Моамер Касумовиќ) – е син единец на Фарук како и внук единец на Изет. Тој е резултат на само една ноќ што се случи во тоалетот на кафе барот Санремо на отворањето во 1985 г. Неговата мајка го оставила со фамилијата Фазлиновиќ и накратко се врати во 2008. И покрај ова, тој е единствениот нормален и добро урамнотежен член на семејството како и медицински студент на Универзитетот во Сараево. Тој ја претставува државната младина или поконкретно студентите, фатени во лудилото на конфликтните општествени збиднувања. Главна шега во серијата е неговиот обид да води нормален живот и покрај неговите ненормални роднини.
•	Џема Бранко Фазлиновиќ (Ивор Шпаравало) – е син на Дамир и Барбара, внук на Фарук и правнук на Изет. Не сака да оди во училиште и првпат отиде со неговиот прадедо. Тој веќе ги надминал своите врсници.
Други улоги и ликови
•	Чомбе (Мирај Грбиќ) -  тој е интелектуално оспорен (многу глупав), но многу пријатен и љубезен лик. Има многу идеи но никогаш не ги исполнува вистински. Чомбе е страсен музичар, но секогаш кога свира на гитара и пее тоа го прави многу лошо, што секој си ја брка својата работа. По секоја сезона, Чомбе ја завршува епизодата или со неговото неподносливо пеење или со своите бесмислени ТВ-шоуа или радио емисии (тој дури еднаш направи шоу со скриена камера на радиото. Тој зборуваше што прават луѓето и која шега ја прави).
•	Барара Фазлиновиќ (Марија Омаљев) – поранешната жена на Дамир. глумица која ја става кариерата на прво место (но факт е дека таа нема кариера). Таа е арогантна и его-центрична, не се грижи многу за другите луѓе. Ликот е пародија на регионалните нови млади кариеристи.
•	Самир Фазлиновиќ (Емир Хаџихафизбеговиќ) – е внукот на Изет од неговиот починат брат. Озлогласен измамник кој секогаш ги мами луѓето со кои склучува некаква работа. Тој е пародија на босанските стереотипни, бескурпулозни, микро-стопанственици. Главна шега во серијата е фактот дека секогаш кога Изет, Фарук или Дамир имаат работа со него се измамени.
•	Шефика (Јасна Жалица) – куќна помошничка која работи за фамилијата Фазлиновиќ. Нејзината работа е искомплицирана поради нефункционалноста на фамилијата, особено поради постојаното сексулано малтретирање на Изет и неговиот обид да и ја намали платата. Беше заменета со Рабија во нејзината прва епизода од втората сезона со својата последна појава во 40-та епизода.
•	Енес Хаџиетхемчумуровиќ (Жан Маролт) – тој е прв сосед на семејството Фазлиновиќ. Ликот е пародија на корумпираните и слаткозвучни политичари. Неговото презиме исто така е пародија на пост-комунистичките политичари во Босна, бидејќи е долго, има нејасно потекло и верски призвук. Тој прави бројни референции на неименуваната политичка партија на која тој е истакнат член. Тој често своите трошоци ги наплаќа на сметка на партијата (како што се мебелот во неговиот дом и подароците за Шефика), тој го покрал семејството Фазлиновиќ во најмалку една прилика. Партијата му „помогна“ за да ја заработи дипломата по право во 2007 г., иако ретко наоѓа време да ја спроведе во пракса. Енес имаше романтична врска со Шефика и тој го вработи Изет во неговата партија во обид да ги намами постарите гласачи. Обидот не им успеа, поради секс-скандалот предизвикан од Изет. Изет го нарекува дугоња (во преносно значење: многу висок) поради неговиот висок раст. Глумецот почина во јули 2009 г., и немаше нови глумци да го заменат во 3-та сезона. Неговиот последен настап беше во 71 епизода.
•	Д-р Џиџимиловиќ (Вања Драч) - тој е психијатар и долгогодишен пријател на Изет. Многупати е повикан од Изет за да им помогне поради семејните проблеми кои се од медицински и личен карактер. Главна шега во серијата е фактот дека многу од медицинските проблеми за кои др.Џиџимиловиќ е повикан да ги реши се погрешно дијагностицирани пред неговото доаѓање, па тој завршува со издавање на совети за проблеми кои не постојат, како што се бруталноста на Фарук и импотенцијата на Дамир. Глумецот почина во септември 2009год., и немаше нови глумци да го заменат во 3-та сезона. Неговиот последен настап беше во 72 епизода.
•	Ивана (Гордана Бобан) – секретарка во музичкото студио на Фарук. Повеќе или помалку таа ја води работата во студиото. Глумицата ја напушти серијата со нејзиниот последен настап во 55-та епизода.
•	Дино (на Мехмед) Мујќиќ (Милан Павловиќ) – тонец во студиото. Дебел и глупав. Прикажан е како глупав дури и при купување на Фолскваген Бубата на Изет од 1969 г. за 4900КМ и му исплаќа неколку илјади на Самир за возачка дозвола што има име и слика на некој друг. Глумецот ја напушти серијата, со неговиот последен настап во 63 епизода. Првата епизода од третата сезона беше неговиот погреб.
•	Марија (Татјана Шојиќ) – поранешната жена на Стипе која исто така работеше во кафулето. По многуте години брак Марија планира да се разведе од Стипе и да преземе контрола на сите негови имоти. За да го постигне ова, таа ангажира адвокат/ љубовник и Енес да го застапува Стипе во постапката развод со договор кога тој ќе го изгуби случајот.
•	Селма (Зана Марјановиќ) – келнерка во кафулето Санремо. По завршувањето на факултет, стана секретарка во студиото на Фарук откако Ивана замина во Германија.
•	Д-рЏуро Убипарип (Боро Стјепановиќ) – гинеколог и долгогодишен пријател на Изет од Белград.
•	Бечир (Драган Маринковиќ) – геј поп пејач. Тој дојде од Загреб во Сараево поради лични причини. Прва појава е во 78 епизода.
•	Ментор Косова (Илир Тафа) – е ко-сопственик на видео продукцијата на Фарук.
НАСТАПИ КОИ СЕ ПОВТОРУВААТ
•	Мариофил (Мирвад Куриќ) – новиот љубовник на Марија. Адвокат. Прва појава во 52 епизода.
•	Споменка (Милена Дравиќ) – сосетка и повремена љубовница на Изет.
•	Сенка (Сека Саблиќ) – ја чува куќата на Споменка додека таа не е во земјата. Таа е исто така вплеткана со Изет.
•	Ана (Халима Мушиќ) – новата девојка на Изет, откако Сенка и Споменка го напуштија.
•	Инес (Ива Шулентиќ) – поранешната девојка на Дамир.
•	Тања (Слаџана Букејловиќ) – поранешна девојка на Фарук.
•	Сенада (Сенжана Марковиќ) – откако раскина со Тања, таа му стана нова девојка. Фарук се ожени со неа. Таа го напушти.
•	Џидо Мова (Александар Сексан) – детектив кој Фарук го задолжува да ја истражува новата врска на Сенада.
•	Реуфик-Рефко (на Мехмед) Мујкич (Горан Најовец)– братот на Дино, претставен во првата епизода од 3-та сезона.
НАСТАПИ ПО ЕПИЗОДИ
•	Џенис Џенис (Енис Бешлагиќ) – тој е познат рокер кој дојде кај Фарук двапати да снима хит. Изет се вмеша и неговиот план пропадна.
•	Стефанел (Марио Дрмаќ) –пејач кој дојде еднаш кај Фарук да снима албум.
•	Ранка – е починатата жена на Изет. Таа има животна заштеда која ја сокрила. Наречена е „црн фонд“.
•	Невена (Медиха Муслиовиќ) – мајката на Дамир која го напуштила кога тој бил бебе.
•	Мурга (Изудин Бајровиќ) – полициски инспектор.
•	Нада (Ведрана Сексан) – професорка на Дамир.
•	Ханка Палдум – дојде кај Фарук да снима песна во сонот на Изет.
•	Нина Бадриќ– дојде кај Изет да снима песна.
•	Елвир Лаковиќ Лака – дојде кај Фарук да снима песна.
•	Тифа – дојде кај Фарук да снима песна, тој лично глумеше.
•	Сејо Сексон – член на рок групата „Забрањено пушење“, тој е добар пријател со Фарук.
•	Нагиб (Златан Зухриќ - Зухра) – дојде кај Фарук да снима песна.
•	Ал Дино – пејач. Тој лично глумеше.
•	Deen (Дин) – дојде кај Фарук да снима албум.
•	Рамбо Амадеус – лично.
•	Бакир Хаџиомеровиќ – лично.
Епизоди
Првата епизода на Луд Збунет Нормален се емитуваше на 2 септември 2007 година. Првата сезона има 40 епизоди, втората има 32 епизоди, а третата и четврата имаат по 24 епизоди. Петтата сезона, што се емитување во 2012 г., има 16 епизоди и шестата има 9 епизоди пред укинувањето на серијата од Федерална телевизија.
Укинување
На 7 април 2013 година Федералната телевизија објави дека серијата Луд, збунет, нормален е прекината поради финасиски проблеми. Во последната епизода, Изет, Фарук и Дамир се на аеородром во Стокхолм. Авионот паѓа и мислат дека тие се мртви. Сепак, три патника кои имаа резервација задоцнија за летот и се претпоставува дека тројцата патници се Изет, Фарук и Дамир. Само сценаристот Феџа Исовиќ знае дали серијата ќе продолжи. На 26 август 2013, беше објавено дека серијата ќе продолжи во 2014 година.
Полемика
Епизодите 76 и 77 навлекоа некои несогласувања од Муслиманската зедница и некои други организации кои не се со целост Муслимани. Темата на епизодата е побожен Муслимански пејач кој дојде во студиото на Фарук да сними неколку верски песни (со Фарук и другите ликови кои се преправаа дека ги делат истите верски стремежи како и пејачот за да го придобијат поради работата) и пејачот речиси јадеше свинско кое беше  послужено како мисиркино месо.
Дилан О’Брајан
Дилан O'Брајан (роден на година) е американски глумец. Тој е познат по неговата главна улога како Томас во научно-фантастичната авантура трилогија Лавиринтот Тркач (2014-2018) и за неговата улога како Стајлс Стилински во телевизиската серија на МТВ Тинејџер волк. Неговата друга работа вклучува улоги во филмови како што се Првпат и Американски убиец, како и споредни улоги во Приправници и Пекол на хоризонтот.
Ран живот
О'Брајан е роден во Њујорк, син на Лиза (моминско презиме: Родос), поранешна глумица која исто така има завршено глумечко училиште и Патрик O'Брајан, оператор на камера. Тој израснал во Спрингфилд Тоуншип, Њу Џерси, сè до дванаесет годишна возраст, кога тој и неговото семејство се преселиле во Хермоса Бич, Калифорнија. Неговиот татко има ирск о потекло, а неговата мајка италијанско, англиско и шпанско потекло. По завршување на средното училиште Мира Коста во 2009 година, тој размислувал да се занимава со спортско емитување и евентуално да работи за Њујорк Метс. На 14 годишна возраст, О'Брајан започнал со објавување на оригинални видеа на неговиот Јутјуб канал. Со развојот на видеата, локален продуцент и директор му понудил работа на интернет серии, за време на неговата четврта година од средно училиште. Тој планирал да се запише на Универзитетот Сиракуза  за спортски коментатор, но одлучил да ја продолжи глумечката кариера.
Кариера
Пред почетокот на неговата глумечка кариера, О'Брајан продуцирал, режирал и глумел во голем број на комични кратки филмови кои тој ги објавувал преку својот личен Јутјуб канал. Тој, исто така бил тапанар на рок групата „Бавни деца во игра“.
Тој поминал неколку аудиции пред да добие една од главните улоги во МТВ серијата Тинејџерски волк, серија заснована на истоимениот филм во 1985 година. Тој требало да ја глуми улогата на Скот, но по читање на сценариото, О'Брајан сакал да оди на аудиција за улогата на Стајлс. По четири аудиции тој ја добил улогата. Во 2010 година, тој започнал со улогата на Стајлс во серијата.
Во 2011 година, О'Брајан бил претставен на публиката во сосема импровизиран, независен комичен филм Висок пат, во режија на Исправена граѓанска бригада.
Следната година, тој добил улога заедно со Брит Робертсон во романтичната комедија Првпат, во режија на Џон Касдан. Премиерата на филмот се одвивала во конкуренција во 2012 на  филмскиот фестивал Санденс, и бил објавен подоцна истата година.
Во средината на 2013, О'Брајан глумел во комедијата на Шон Леви Приправници, со Винс Вон и Овен Вилсон.
Снимањето на продолжението на филмот за Лавиринт тркач, Лавиринт тркач: Горат испитувања, почнало ккон крајот на октомври 2014 година во Ново Мексико, а филмот бил објавен на 18 септември 2015 година.
Во март 2016 година, О'Брајан бил повреден за време на снимањето на сцена за Лавиринт тркач: Смртта се излечи. О'Брајан бил подигнат на врвот на возило што се движи, кога неочекувано, друго возило го удрило. Неговите повреди, кои вклучувале „потрес на мозокот, скршеници на лицето и длабоки исеченици“, биле значителни, но не опасни по живот. Во април 2016 година, било утврдено дека повредите биле сериозни и дека ќе му треба повеќе време да се опорави. По неколку месеци опоравување, О'Брајан започнал со снимање други проекти и ги презакажал датумите за снимањето за последните епизоди во серијата Лавиринт тркач. Во август 2016 година целосно се опоравил. Истата година, тој добил улога со Марк Волберг во трилерот Пекол на хоризонтот.
По некое време после неговото опоравување од повредата и презакажувањето на снимањето, Твенти сенчри фокс во март 2017 го објавиле почетниот датум за Смртта се излечи. Премиерата на филмот била на 26 јануари, 2018 година. Сите три филма се пласираа на првото место во Северна Америка уште на премиерата.
Во мај 2018, О'Брајан играл во мистериозниот трилер на Кристофер МакБрајд Образованито на Фредрик Фитцел, и трилерот на Гери Олдман, Бају.
Во 2019, тој гостувал во комичната серија на Јордан Пил, Чуден град.
Личен живот
О'Брајан е во врска со глумицата Брит Робертсон, со која се запознал во 2011 година, за време на снимањето на филмот Првпат.
Диазол
Двата изомери се:
Ден на Жените Мироносици
Ден на Жените Мироносици познато и како Недела на Жените Мироносици (иако ова повеќе се однесува на целата престојна седмица која е посветена на нив) — значаен христијански празник кој се прославува на 15тиот ден после Велигден.
Житие
Традиционално како Мироносици познати и споменати се:
Постоеле уште неколку Мироносици, но нивните имиња не се познати.
Славење
Овој ден најмногу е славен кај Источните Словени. Таму е познат под повеќе имиња како Женски Празник, Бабин празник, Бабина Јајчница, Бабина недела, Кумитное, Кумишное, Завиткан Велигден, Маргоски , Маргошење, Лалинки , Шапшиха и сл. Таму на овој ден се подготвуваат и традиционални јадења со јајца, а во некои областа се оставаат и вапсани јајца. Во Македонија на овој ден се одржуваат литурчии по црквите, а најсвечено е во црквата посветена на Жените Мироносици во Струга.
Космос-1710
Космос-1710 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 24 декември 1985 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 1400 килограми. Космос-1710 бил навигациски сателит.
Полупречнички вектор
Полупречнички вектор (радиус-вектор или положбен вектор, најчесто се означува \vec r или \mathbf r) е вектор кој ја опишува положбата на една точка во просторот во однос на некоја друга фиксна точка (која е појдовно тело) наречена координатен почеток, која го претставува векторскиот почеток, а крајот на векторот е во точката чија положба ја одредува. Во тридимензионалниот Декартов координатен систем, полупречничкиот вектор се определува од равенката:
каде x, y, z се координати (апсциса, ордината и апликата) на точката, а \mathbf i, \mathbf j и \mathbf k се единични вектори на соодветните координати.
Доколку дадена точка се движи, односно ја менува својата положба во текот на времето, тогаш полупречничкиот вектор со својот врв ја опишува траекторијата на точката. Математички изразена, промената на положбата на векторот во зависност од времето се нарекува параметарска равенка на траекторијата: каде со t е означено времето, која всушност претставува параметарски зададена равенка на крива која точката ја испишува во текот на своето движење.
Шмидефелд на Ренштајг
Шмидефелд на Ренштајг (Schmiedefeld am Rennsteig) — село и поранешна општина во округот Илм, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Од 1 јануари 2019 година претставува дел од безокружниот град Зул.
Географија
На север од Шмидефелд се наоѓа Гросер Финстерберг со височина од 944,1 метар, што е највисока точка во рамки на општината.
Ренштајг кај Шмидефелд обележува вододелница на сливовите на Елба и Везер. Изворите северно од Ренштајг го образуваат изворишното подрачје на Илм, додека на јужната страна се изворите на притоките на Вера, како Фесер и Нае.
Кен Рајхeл
Кен Рајхел (роден на 19 декември 1986) — германски фудбалер кој во моментов игра за Унион Берлин како одбранбен играч.
Кариера
Рајхел започнал во ТСВ Рудоу и С.В. Тасманија-Гропиусштат 1973 во неговиот роден град Берлин, пред да се пресели во резервистите на Хамбург С.В. во јануари 2005 година.
По две години во Хамбург, каде што успеал да стигне во првиот тим на Хамбург, тој се приклучил на Ајнтрахт Брауншвајг во 2007 година и со текот на годините станал еден од клучните играчи таму. Со Брауншвајг, Рејчел играл во Регионалната лига Норд, 3. Лига, 2. Бундеслигата и Бундеслигата. Во јули 2017 година, тој бил именуван за капетан на тимот. Во јуни 2018 година, по испаѓањето на Брауншвајг во 3. Лига, било објавено дека Рајчел ја отфрлил понудата за продолжување на договорот во клубот и дека ќе заминел по повеќе од деценија во клубот.
Кратко по напуштањето на Брауншвајг, Рајхел се приклучил на ФК Унија Берлин и потпишал двегодишен договор.
Кемал Комина
Кемал Комина — македонски поет, раскажувач, драмски автор и преведувач.
Животопис
Комина е роден во Ресен на година. Починал во 1999 година. Завршил Филолошки факултет во Скопје. Работел како новинар во Македонското радио. Член на ДПМ од 1976 година. Автор е на стихозбирките: Игри без корен (1972), На чардакот небо (1989).
Селена
Селена ( = „Месечина“) била грчка божица на месечината. Таа била ќерка на титаните Хиперион и Теја, како и сестра на Хелиј (богот на Сонцето) и на Аврора (божицата на утринското руменило). Како и нејзиниот брат Хелиј, таа се возела со кочија по небото, влечена од два бели коња или две говеда (чии рогови ја симболизираат полумесечината). Хомеровата химна за Селена најдобро ја отсликува божицата. Подоцнежните митови ја опишуваат како белорака божица со убави локни, со долги крила и со златна круна во форма на зраци.
Митот за Селена
Единствено еден познат мит се поврзува за божицата, кој се однесува на нејзината љубов кон убавото момче Ендимион, најчесто претставуван како пастир. Една ноќ, божицата го нашла момчето заспан во пештера на планината Латмо (во Карија). Ноќи и ноќи таа легнувала до него сѐ додека тој не заспиел. Има многу верзии на овој мит, но преовладува верзијата дека Ѕевс го дарувал Ендимион со вечен сон и вечна младост. Ова може да се протолкува како казна бидејќи Селена со своето отсусутво ја занемарувала својата должност на небото или, пак како исполнување нажелбата на Селена за нејзиниот сакан.
Лична хигиена
Чистотата е половина здравје, затоа е потребна секој човек да ја запази личната хигиена. Под лична хигиена се подразбира чистотата на телото, облеката и местото на живеење. Личната хигиена треба да ја одржуваме поради сочувување на личното здравје, а здрав човек е богат човек.
Горни Крст (Дебреше)
Горни Крст — археолошко наоѓалиште во гостиварското село Дебреше. Претставува средновековна црква и некропола. При проширувањето на патот и изградбата на станбените куќи и водоводот во маалото Менга — а посебно во приватен двор, биле откриени гробови градени од камени плочи и крстови од бигор. Постои и грамада од кршен камен како остаток од сакрален објект.
Брод Арго (соѕвездие)
Брод Арго (Argo Navis) или само Арго (Argo) — поранешно големо соѕвездие на јужното небо. Се нарекувало и само Брод (Navis).
Соѕвездието се покажало како гломазно, бидејќи било за 28 % поголемо од следното по големина и опфаќало преку 160 лесно видливи ѕвезди. Каталогот на Никола Луј де Лакај во 1755 г. го дели на трите современи соѕвездија кои ја зафаќаат таа површина: Кобилица (трупот на бродот), Крма (високата палуба најодзади) и Едро (едрата на бродот).
Ова соѕвездие го претставувало бродот „Арго“ во старогрчката митологија, со кој јунакот Јасон и Аргонаутите пловеле за Колхида во потрага по Златното руно. Некои ѕвезди од Крма и Едро се гледаат од средоземните краишта зиме и напролет, при што бродот делува како да плови по „реката Млечниот Пат“. Поради прецесијата на рамнодениците, положбата на ѕвездите се има поместено на југ; најголемиот дел од соѕвездието било видливо во класичната антика, но денес тоа не се гледа лесно од највеќето места на северната полутопка. Сите негови ѕвезди се лесно воочливи јужно од тропските предели, и минуваат близу зенитот од јужните умерени напоредници. Најсјајна од нив е Канопус, која е втора ѕвезда по сјајност воопшто, и денес му припаѓа на соѕвездието Кобилица.
Во Стара Грција
Бродот Арго бил добро познат за старогрчките астрономи. Некои сметале дека сознанието за него дошло од Египќаните околу 1000 г. п.н.е. Плутарх го наведува египетското соѕвездие „Чамецот на Озирис“.
Со време „бродот“ почнал да се поврзува исклучиво со Јасон и Аргонаутите. Во делото Алмагест, Птоломеј го опишува Бродот Арго како соѕвездие во Млечниот Пат помеѓу Големо Куче и Кентаур, и за ѕвездите вели дека ги образуваат „малиот штип“, „управувачкото весло“, „катарката“ и „носниот украс“, што продолжило да се одразува во ѕвездените атласи сè до XIX век. Потоа бродот делувал како да се врти околу полот, во морепловно обратна насока. Старогрчкиот поет и историчар Арат од III век п.н.е. го забележал ова назадно свижење, велеќи „Арго го влече опашката на Големото Куче, бидејќи плови необичаено, наназад ...“.
Денешни составни соѕвездија
Во денешно време Брод Арго се смета за неприкладен како соѕвездие поради преголемиот опфат (за 28 % поголем од Водна Змија, најголемото денешно соѕвездие). Во неговиот ѕвезден атлас од 1763 г. Никола Луј де Лакај објаснува дека во Брод има преку 160 ѕвезди јасно видливи со голо око, па затоа применил големи и мали латинични букви на три различни наврати во деловите кои тој ги нарекува „Арго во Кобилица“ (Argûs in carina), „Арго во Крма“ (Argûs in carina) и „Арго во Едрата“ (Argûs in velis). Лакај ги заменил Бејеровите ознаки со нови, кои поблиску ги одразувале величините (сјајноста) на ѕвездите, но користејќи само единечни низи од грчки букви. Соѕвездието на тие ѕвезди го нарекол Арго (Argûs), а во него биле ставени и бледите ѕвезди без бројни ознаки.
Укинувањето на Брод Арго како соѕвездие се должи на предлозите на Џон Хершел во 1841 и 1844 г. И покрај тоа, оваа целина се користела напоредно на неговите составни соѕвездија и во XX век. Во 1922 г. ја добил кратенката Arg како и останатите соѕвездија. Неговата поделба и конечно укинување дошле во 1930 г. кога Меѓународниот астрономски сојуз ги утврдил 88-те современи соѕвездија, формално воведувајќи ги Кобилица, Крма и Едро, и прогласувајќи го Арго за укинат. Добиените соѕвездија ги задржале ознаките на Лакај, па така Кобилица има α, β и ε; Едро има γ и δ; Крма има ζ итн. Поради неговата поделба, Брод Арго е едиственото од 48-те соѕвездија на Птоломеј кое денес не е признаено како такво.
Интересно е да се забележи дека во 1844 г. Џон Хершел предложил соѕвездието Компас (определено од Лакај) да се преименува во „Јарбол“ (Malus), но идејата не била усвоена. Едмонд Халеј, од своја страна, предложил да го одвои „магловитиот облак“ од Брод Арго и да го нарече „Карлов Даб“ (Robur Carolinum) во чест на неговиот покровител, англискиот крал Чарлс II, но обидот бил неуспешен.
Претставување во други култури
Во ведската астрономија, индиските набљудувачи исто така го претставувале овој астеризам како брод.
Маорите во Нов Зеланд имале неколку имиња за него, како „Чунот на Тамаререти“ (Te Waka-o-Tamarereti), „Есенски Наслаги“ (Te Kohi-a-Autahi), и само „Наслаги“ (Te Kohi).
Жолни
Жолни — фамилија врапчевидни птици од Стариот Свет.
Таксономија
Фамилијата жолни ги соединува „смоквините птици“ од родот Sphecotheres и жолните од Стариот Свет од родот Жолни. Оваа фамилија не е поврзана со жолните на Новиот Свет кои се од фамилијата на Иктеридите.
Опис
Жолните се средни врапчевидни птици, долги од 20 до 30 см, а женките се само малку помали од мажјаците. Клунот им е малку кукасто свиткан. Перјето на повеќето видови е светло и впечатливо, додека кај женките тоа е малку поскромно. Перјето на многу австралиско-азиски жолни го имитираат перјето на поголемите птици, за да се заштитат.
Поведение
Жолните се моногамни птици, живеат во парови, иако се среќаваат и такви кои живеат во помали колонии. Местото на гнездење може да го одберат во близина на поагресивни видови, како страчките, на пример, што им обезбедува некој вид заштита. Гнездото им е длабока плетена кошничка која виси на гранката како лежалка. Тие обично несат две до три јајца, но до сега е забележано најмногу шест.
Распространетост и живеалиште
Фамилијата на жолните е распространета во Африка, Европа, Азија и Австралија. Тие се птици-преселници. Живеат на дрво и имаат тенденција да се хранат во крошната, односно во шумскиот покрив.
Стара Црква (Довезенце)
Стара Црква — археолошко наоѓалиште во кумановското село Довезенце. Претставува праисториска населба, доцноантичко утврдување и средновековна црква со некропола. Се наоѓа на 17 км источно од Куманово, на високата тераса над левиот брег на Крива Река, издолжена во правец запад-исток. Пристапна е од јужната страна преку седлото што ја поврзува со нејзиниот матичен рид Јеленец. Приближно на средината, на највискоте позиции на теренот има урнатини од еднокорабна црква со мали димензии, позната под името Св. Ѓорѓи. Околу неа на места се распознаваат масивни плочи и вертикално поставени камени блокови, што упатува на присуство на некропола. Северно од црквата, под работ на висорамнинката се гледаат остатоци од одбранбен ѕид, ѕидан од камен и варов малтер, во доцноримска техника. На површината има сосема мал број археолошки остатоци, и тоа главно фрагменти од градежна керамика. Од наоѓалиштето потекнуваат три латински натиписи од кој еден посветен на тракиското божество Збелтиурд, а најдени се и фрагменти од праисториски керамички садови.
Обред
Обред (или ритуал) — вид традиција која голем број фолклористи ја проучуваат како одделна фолклорна категорија. Обредите се повторливи дејства, но тие се поцелисходни отколку обичајот - тие се високо организирани и контролирани, и често укажуваат на членство во одредена група. Повеќето обреди спојуваат неколку видови фолклор: вербален, материјален и обичаен.
Општо, обредите се изведби кои се повторливи, шематизирани и често вклучуваат церемонијални дејства кои содржат симболи, дејства, повторувања: можеби најзначајно за препознавањето на обредите е дека тие се врамени во рамка кој укажува на тоа кога обредот започнува а кога завршува. Повеќето обреди се стилизирани, високо контекстуализирани, длабоко симболички активности кои и овозможуваат на групата да изрази традиционални идеи, вредности и верувања. Семејните прослави, прославите во рамки на пошироката заедница, световните и сакралните церемонии и другите структурирани изведби вклучуваат обреди. За нешто да биде обред, тоа значи мора да претставува збир на верувања и вредности кои членовите на групата ги прифаќаат и сакаат да ги засилат. Обредот има за цел и да ја подучи и да ја истакне важноста на овие вредности и верувања. Како и традицијата воопшто, повеќето обреди се истовремено статични и динамични, со основни одлики кои се повторуваат и се препознатливи, но и со простор за големи варијации, кои зависат од групата. Обредите често вклучуваат симболи и метафори за да претстават значајни концепти.
Значајно е да се разбере дека обредите се надворешен израз на внатрешно искусени вредности, верувања и ставови. Токму затоа обредите се толку значајни за групите и фолклористите; тие прават невидливите вредности, верувања и ставови, кои се често затскриени, да станат конкретни и видливи.
Токму заради тоа што обредите фунционираат на толку различни нивоа и на толку различни начини, концептот обред е истовремено лесен за дефинирање и прилично комплициран. Еден од обидите за дефиницирање е оној на Барбара Г. Мајерхоф - нејзиниот клучен аргумент е дека обредот е традиција во акција, дека тој дефинира парче од реалноста. Преку изведувањето (а понекогаш и создавањето) на некој обред одредена група означува момент во времето во текот на кој членовите на групата треба да обрнат внимание на некои од правилата и/или верувањата кои се промовирани од страна на групата. Но целта на обредот не е членовите само да “обрнат внимание“, тукушто е уште поважно, тие треба да бидат убедени дека вредностите на кои се однесува обредот се реални, вистински. Обредот често е акт на убедување. Оттаму Мајерхов вели дека “дејството е важно бидејќи обредите го убедуваат најпрвин телото; однесувањето е ставено пред емоциите на учесниците“. Фразата “fake it till you make it“ (глуми дури не поверуваш), популарна психолошка ’финта’, се однесува и на обредите. Изведувањето на обредот, учеството во еден ваков настан кој го истакнува значењето на културната трансформација, ги обучува учесниците да почувствуваат дека тој настан има некаква вредност.
Мериен Арн
Сив Мериен Арн (родена на 25 мај 1940 година) е шведска филмска режисерка и сценаристка. Режирала десет филмови меѓу 1970 и 1997 година. Со нејзиниот филм „Близу и далеку“ од 1976 година ја добила наградата за најдобар режисер на 13. Гулдбаге награди. Нејзиниот филм „Ѕидовите на слободата“ од 1978 година бил влезен на 11-от Меѓународен филмски фестивал во Москва. Според историчарката за филмови Гвендолин Одри Фостер, Арн била една од првите жени што снимала документарни филмови во Шведска, а Фостер истакнува и дека филмовите на Арн не добиле многу внимание во САД.
NGC 2807A
NGC 2807A — леќеста галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2807A се споменува и како MCG 3-24-30.
Откривање
Објектот е откриен на 17 февруари 1863 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 16 м 57,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 20° 1' 45". Положбениот агол на објектот е во износ од 81°.
Други поделби
Проучување на NGC 2807A е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 26212. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 448; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1408. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 57.
Ерина (месечина)
Ерина (месечина) , или Јупитер LVII и првично познат како S/2003 J 5, е ретроградно неправилен сателит на Јупитер.
Бил откриен од тим астрономи од Универзитетот на Хаваи предводен од Скот С. Шепард во 2003 година но во тоа време бил и е изгубен.
Бил повторно откриен во 2017 година тогаш му била дадеба постојана ознака таа година.
Одлики
Ејрин има пречник од околу 4 километри и кружи околу Јупитер на просечно растојание од 23.974.000 km за 743,88 дена, при наклонетост од 166° кон еклиптиката (167° до екваторот на Јупитер), во ретроградно насока и со ексцентричност од 0,307.
Припаѓа на Групата Карме, составена од неправилни ретроградни месечини кои кружат околу Јупитер на растојание помеѓу 23 и 24 Gm и на наклон од околу 165°.
Име
Месечината го добила името во 2019 година по Ерина (Εἰρήνη), ќерката на Зевс и Темида и божицата на мирот во грчката митологија.
Јазична антропологија
Јазичната антропологија, или јазичаричка антропологија, е гранка од антропологијата, која се служи со јазичарички методи за решавање на антрополошки проблеми, поврзувајќи ја анализата на семиотичките и особено јазичаричките форми и процеси со толкувањето на социокултурните процеси.
Историски развој
Како што Алесандро Дуранти забележал во 2003 година, три парадигми се појавиле во историскиот развој на оваа поддисциплина. Првата е позната како „антрополошка лингвистика“ и е насочена кон документирање на јазиците. Втората, позната како „јазичаричка антропологија“ се занимава со теориски изучувања на употребата на јазиците. Третата парадигма, развиена во изминатите две-три децении, се занимава со изучување на прашањата поврзани со други поддисциплини на антропологијата користејќи ги методите на јазичаричко истражување.
Антрополошка лингвистика
Првата парадигма првично била наречена „лингвистика“, иако со тек на времето заедно со своите сродни области на проучување станала попозната како антрополошка лингвистика. Полето на интерес се однесувало на теми кои се уникатни за поддисциплината, односно на јазичаричка документација на јазиците кои се осудени да изумрат (такви биле јазиците на домородните жители на северноамериканскиот континент на кои се фокусирале првите членови на оваа поддисциплина) во што спаѓа:
Јазичаричка антропологија
Дел Хајмс (Dell Hymes) бил во најголема мера заслужен за постоењето на втората парадигма, која го добила името јазичаричка антропологија во 60-тите години, иако тој го измислил и терминот „етнографија на говор“ (или „етнографија на комуникација“), за да се опише агендата која тој ја подготвувал за на терен. Тука пред сè станува збор за вклучување на новитетите од технолошкиот развој, вклучувајќи и нови начини на снимање.
Дел Хајмс, исто така, е заслужен и за воведувањето на нова единица за анализа. Со оглед на тоа што првата парадигма се фокусирала на навидум различните јазици, единицата за анализа во втората парадигма била новитет – тоа била т.н „говорен настан“ (speech event), кој претставува настан кој е дефиниран врз основа на говорот кој се случува. Многу внимание било посветено на оние говорни настани, во коишто самите изведувачи биле одговорни за лингистичкиот перформанс во којшто учествувале.
Хајмс е и пионер во јазичаричко антрополошкиот пристап кон етнопоетичноста. Хајмс се надевал дека ќе успее да ја доближи јазичаричката антропологија до својата матична дисциплина. Самото име на дисциплината упатува на тоа дека примарниот идентитет е антрополошки, за разлика од антрополошката лингвистика, чие име остава впечаток дека примарниот идентитет на научниците во оваа гранка е јазичарички. Во денешно време (за разлика од времето на Боас и Сапир) овие две академски дисциплини се изучуваат одвоено скоро во сите универзитети во светот. Сепак амбицијата на Хајмс имала лош повратен ефект, всушност, втората парадигма претставувала понатамошно оддалечување на поддисциплината од остатокот од антропологијата.
Антрополошки прашања изучувани со помош на јазичарички методи и податоци
Во оваа парадигма, која се појавила кој крајот на 80-тите години од 20 век, наместо да се продолжи со следење на агендите кои потекнуваат од дисциплини туѓи на антропологијата, јазичаричките антрополози се впуштиле во решавање на проблемите кои произлегуваат од матичната дисциплина, но користејќи јазичарички податоци и методи.
Идентитет
Могу голем придонес е направенво истражувањето на прашањата поврзани со социо-културниот идентитет со помош на јазичарички методи. Јазичаричкиот антрополог Дон Кулик (Don Kulick) го сторил тоа во врска со идентитетот, истражувајќи во селото Гапун во Папуа Нова Гвинјеа. Кулик истражувал како јазиците кои се употребуваат влијаат на создавањето на идентитет кај луѓето. Открил дека децата во селото Гапун користат два јазика. Едниот е јазикот Тајап (Taiap), кој е традиционален јазик и помалку се употребува и го определува не само локалниот идентитет на селаните од Гапун, туку и поединечниот (личната автономија на поединецот). Другиот јазик Ток Писин (Tok Pisin) — широко распространет службен јазик во Папуа Нова Гвинеја. Говорејќи го овој јазик се истакнува современиот христијански (католички) идентитет, кој е идентитет поврзан со волјата и способноста за соработка. Во понатамошите студии на Кулик, покажува дека гласните и самоуверени говори на бразилските сексуални работници травестити наречени „um escandalo“, служеле за да ги посрамотат нивните клиенти. Заедницата на травеститите, всушност се обидувала преку овие гласни говори и изведби срамот кој голем дел од бразилската популација би им го препишал нив, да го пренасочат кон своите клиенти.
Социјализација
Во серија студии јазичаричките антрополози Елинор Охс (Elinor Ochs) и Бамби Шиефелин (Bambi Schieffelin) ја разгледувале важната антрополошка тема социјализација (процес во кој новороденчињата, децата и странците стануваат членови на општеството, учејќи да учествуваат во културата на истото), користејќи јазичарички како и етнографски методи. Тие откриле дека процесот на енкултурација и социјализација не се случуваат одвоено од учењето на јазикот, туку дека децата истовремено ги учат јазикот и културата. Охс и Шиефелин покажале дека говорот на бебињата не е универзален, и дека насоката на прилагодување е променлива, која е во корелација со на пр. начинот на кој се одржува врската со старателот. Во многу општества старателите ги соочуваат децата со надворешната роднинска мрежа, за да можат да ги препознаваат уште од најмала возраст.
Охс и Шиефелин покажале дека членовите на сите општества ги социјализираат децата, со тоа што употребуваат јазик и истовремено им го пренесуваат, односно ги подучуваат. Охс и Тејлор откриле како преку спонтаните приказни кои се случуваат за време на вечерите помеѓу белците од средната класа во јужна Калифорнија, двајцата родители учествуваат во повторувањето на синдромот на машка доминација (таткото знае најдобро). Во тие приказни има улоги на протагонист (најчесто дете, понекогаш мајката, но никогаш таткото) и проблематизер (најчесто таткото, кој отвора непријатни дискусии или ја предизвикува компетентноста на протагонистот). Кога мајките соработуваат со децата во кажувањето на нивните стории, тие несвесно стануваат субјект во целиот процес.
Идеологија
Во третиот пример на тековната трета парадигма, откако Мајкл Силверстин (Michael Silverstein), студент на Роман Јакобсон ([http://en.wikipedia.org/wiki/Roman_Jakobson Roman Jakobson) го отворил патот, почнува наплив од работа на јазичаричките антрополози посветена на една од важните антрополошки теми, идеологијата или во овој случај јазичаричката идеологија. Силверстин, покажал дека овие идеологии не се само лажна свест, туку и дека влијаат во развојот на јазичната структура, како на пр. исфрлајќи ја употребата на формите „thee“ и „thou“ од секојдневниот англиски јазик.
Ставовите кон јазичните кодови на англискиот и шпанскиот јазик во САД, се оформени врз основа на јазичните идеологии. Во САД ова довело до широко распространет впечаток, создаден и потикнат од Сенаторот Ламар Александер (инаку републиканец од Тенеси), дека англискиот јазик е дел од нивната крв. Според Хорвиц ова значело дека Англичаните и англискиот јазик всушност се прикажуваат како столбови на потеклото на нацијата, односно англискиот јазик се смета дека е најстариот јазик кој се говорел на територијата што денес претставува САД. На овој начин се игнорираат сите јазици на домородното население кои доживеале сериозен удар по доаѓањето на Европејците, како и шпанскиот јазик кој го користеле голем број истражувачи на континетитот, но и голем број доселеници низ САД. На тој начин Александер се обидувал да го „натурализира“ јазикот и идентитетот на нацијата преку метафората за крвта.
Многу истражувања на јазичните идеологии всушност извршуваат суптилни влијанија врз јазиците кои се предмет на истражување. Така на пр. јазикот Тева (Tewa), од Кајова-Таноанската група зборуван главно меѓу Пуебло Индијанците од Ново Мексико и резерватите на Хопи Индијанците во Аризона бил истиснат од јазикот Кива (kiva speech).
Социјален простор
Во последниот пример од третата парадигма, група јазичарички антрополози направиле многу креативна студија заснована на идејата прилагодување на социјалниот простор. Дуранти објавил список на важните Самоански поздрави, како и нивната употреба и трансформацијата низ социјалниот простор. Пред тоа Индонезиецот Жозеф Ерингтон користејќи трудови на Индонезијци кои не се засегнати од јазични прашања, употребувал јазичаричко-антрополошки методи (како и семиотичка теорија), за да го објасни поимот „примерен центар“ (exemplary center) како политички и религиозен центар од кој произлегува примерно однесување. Ерингтон прикажал и како народот Пријаји (Priyayi), од островот Јава чии предци служеле во кралските судови на Јава, на некој начин станале емисари бидејќи и долго време по престанокот со работа на овие судови тие низ островот го пренесувале овој посебен говор. Работата на Џоел Куиперс се развивала на островот Сумба во Индонезија. Иако неговото истражување се однесувало на Тева Индијанците од Аризона, Пол Кроскрити имал аргументи дека јазичните форми кои се развиле од Кива говорот (инаку доминантен јазик помеѓу Тева Индијанците), можат да послужат како директна паралела со останатите јазици.
Наводи
Lingüística antropológica
NGC 926
NGC 926 — спирална галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 926 се споменува и како UGC 1901, MCG 0-7-11, CGCG 388-14, IRAS 02235-0033.
Откривање
Телото е откриено во 1877 година од страна на Ернст Вилхелм Либерехт Темпел, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 926 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. NGC 926 има привидни димензии од 1,8' х 1'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 26 м 6,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 0° 19' 57". Положбениот агол на објектот е во износ од 36°.
Други поделби
Проучување на NGC 926 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 9256. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 220; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4691. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1283.
Споредба на служби за микроблогирање
Табеливе даваат споредба на општите и техничките одлики на поважните служби за микроблогирање и друштвено вмрежување со искакнување на статуси.
Гондвана
Јужниот суперконтинент Гондавана е поголемиот дел од копното во јужната полутопка, вклучувајќи ги Антарктикот, Јужна Америка, Африка, Мадагаскар, Австралија - Нова Гвинеја и Нов Зеланд, како и Арабија и Индија, кои се наоѓаат во северната полутопка. Создавањети на Гондавана бил долг процес. Неколку различни промени довеле до негово конечно спојување. Последната фази на спојувањето на Гондвана се завршува со отворањето на Јаптскиот океан помеѓу канадскиот штит и западна Гондвана. За време на овој временски интервал, се случила експлозија во Камбриј.
Споредба на служби за микроблогирање
Функции
Ова е преглед на функциите што се составен дел од службата. Додатоците не се наведени.
Објавување и читање
Општење со службите.
Гондвана
За време на доцниот палеозоик, Гондвана се протегала од точката во близината на Јужниот Пол до екваторот. Во најголемиот дел од овој суперконтинентен, климата е блага. Индија содржи околу 3% од светските резерви на јаглен а голем дел од извлечениот јаглен е изведен од палеозојски седиментарен дел на Гондвана. За време на мезозоикот, просечните глобални температури биле многу повисоки отколку што се денес. Гондвана тогаш имала огромна разновидност на животински свет.
Овој суперконтинет почнал да се распаѓа пред околу 167 милиони години кога Источната Гондвана, која се состоела од Антарктикот,Мадагаскар, Индија и Австралија почнала да се одвојуваат од Африка. Јужна Америка почнала постепено да се одвојува западно од Африка, додека јужно Атлантскиот Океан се отворал, ова се случило пред околу 130 милиони години. Источната Гондвана почнала да се распаѓа така што Индија почнала да се движи северно.