cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Речна рибарка
Распространетост и живеалиште
Птицата е распространета речиси низ цела Европа, со најголем број на север и исток од континентот. Мал број има и на брегот од Северна Африка, на Азурите, Канарски Острови и Медеира. Претежно зимуваат во западниот дел од јужна Африка, птиците од јужна и западна Европа имаат тенденција да останат на север од екваторот, а другите патуваат понајуг.
Распространетоста на птицата продолжува кон умерените тајги на Азија, а тие зимуваат во Индија, Јапонија или Австралија.
Како преселница на долги растојанија, речните рибарки заскитуваат далеку од својот опсег. Забележани се длабоко во копното на Африка, во Замбија, на Малдивите; во Австралија, на Андите и во внатрешноста на Јужна Америка.
Речната рибарка се размножува во поширок спектар на живеалишта од било која друга рибарка, од тајгите во Азија, до тропските плажи, и на 2.000 метри надморска височина во Ерменија и 4.800 метри во Азија. Избегнува места кои се постојано дождливи или ветровити, како и замрзнати води. Живее крај слатки води и крај мориња, на какви било рамни површини, вклучувајќи ги песочните и камчестите плажи, динестите предели, солените мочуришта и најчесто островите.
Територија
Речната рибарка се размножува во колонии кои обично не надминуваат 2.000 пара, но повремено можат да достигнат бројка и над 20.000 пара. Колониите во копното обично се помали од оние на крајбрежјата. Често се мешаат и со други видови птици. Во раниот период од сезоната на парење, без позната причина, повеќето или сите рибарки летаат во тишина ниско и брзо над морето. Овој феномен се нарекува „страв“.
Кога ќе се вратат на територијата за размножување, рибарките неколку дена скитаат пред да се решат за конкретното место, и гнездењето може да зависи од достапноста на рибите. Рибарките зафаќаат малку простор, со растојание меѓу гнездата од 50 см, но почесто од 150 до 350 см. Како и многу птици, истите места повторно се употребуваат со години, со рекорд од еден пар кој се враќал на истото место 17 сезони. Околу 90% од птиците гнездат на истото место, па младите птици мора да гнездат или на периферијата или во друга колонија. Мажјакот ја бира територијата за гнездење неколку дена по пристигнувањето од југ, а нему му се придружува претходната партнерка, освен ако не доцни повеќе од 5 дена, во тој случај парот може да се раздвои.
Одбраната на територија е главно од страна на мажјаците, кој ги одбива натрапниците од двата пола. Тој испушта тревожен повик, ги шири неговите крилја, ја крева опашката и се поклонува со главата за да се види црната капа. Ако натрапникот е упорен, мажјакот престанува со повиците и започнува тепачка со клунот додека натрапникот не се предаде со подигање на главата, изложувајќи го вратот. За разлика од агресијата што ја покажуваат кон возрасните птици, овие рибарки се толерантни кон пилињата (додека во колонија на галеби тие би биле нападнати и изедени).
Размножување
Паровите се создаваат или се потврдуваат преку летечко додворување, во кое и мажјакот и женката летаат во диви кругови на висина над 200 метри, огласувајќи се постојано додека двете птици не се спуштат заедно во цик-цак лет. Ако мажјакот носи риба, може да го привлече вниманието на другите мажјаци премногу. На земја, мажјакот ѝ се додворува на женката кружејќи околу неа со исправени опашка и врат, спуштена глава, и крилја делумно подотворени. Ако одговори на додворувањето, тие двајцата може да ја заземат позата со кренати глави нагоре. Мажјакот може да ја закачка женката со риба, но не ѝ ја дава додека таа доволно не се заинтересира за него. Кога додворувањето ќе заврши, мажјакот прави плитка дупка во песокот, а женката го гребе истото место. Тоа може да се случи неколкупати додека парот не го одбере вистинското место за гнездење. Јајцата може да се снесат на песок, чакал или земја, но се заградуваат со вегетација, со морски треви или школи.
Рибарките се експерти за лоцирање на своето гнездо во големата колонија. Истражувањата покажале дека тие можат да си ги пронајдат јајцата дури ако се закопани, ако материјалот од гнездото е тргнат и преку има песок. Ќе го пронајдат гнездото и кога е поместено до 5 метри од оригиналното место, па и повеќе, ако тргањето се одвива постепено. Ова се случува зашто рибарките се прилагодуваат кон нестабилната средина со ветер и прилив на вода.
Леглото обично има 3 јајца, кремави, песок боја, или светлокафеави со црни, кафеави или сиви линии, дамки и точки, што помага во камуфлажата. Ги квачат обата родитела, но повеќе женката во период од 21-22 дена, или повеќе ако има чести вознемирувања на колонијата што ќе ги натера родителите да остават јајцата. Освен ако не ѝ се случи некоја катастрофа на колонијата, 90% од јајцата се испилуваат. Како и другите рибарки, и овој вид остро го брани гнездото и младенчињата, и ќе им се спротивстави на луѓе, кучиња и повеќето дневни птици, но ретко го удира напаѓачот, избегнувајќи го тоа во последен момент.
Исхрана
Како и другите рибарки, и речната се храни со риби по кои нурнува од височина од 1 до 6 метри, во солена или слатка вода. Нуркаат не повеќе од 50 см под површината. Кога е во потрага по риба, оваа птица лета со главата надолу и клунот свртен речиси вертикално. Таа може да кружи или плови пред нурнувањето, а потоа директно да се фрли во водата. Во потрага по риба се оддалечува 5-10 км од колонијата, понекогаш и до 15 км.
Статус
Во 19 век, употребата на пердувите на рибарките за производство на капи можеби била главната причина за намалување на нивниот број. Понекогаш, целата птица, наполнета, се употребувала како капа. Но, во 20 век, бројот на птиците се зголемил, особено по работата на организациите за заштита на птиците.
На речната рибарка се однесува Договорот за заштита на африканско-евроазиските водни птици преселници.
Косовски Вилает
Косовскиот вилает (турски: Kosova Vilayeti), од 1888 година познат како Скопски вилает, бил посебна административно-управна единица во рамките на Османлиското Царство со седиште во Приштина, егзистирал во периодот меѓу 1877 – 1912 година. Во септември 1888 година седиштето на вилаетот од Приштина било преселено во Скопје и од таа година е познат како Скопски вилает.
Административана поделба
Во првите години влегуваат санџаците:
Повремено станувале промени во однос на санџаците, така што кон крајот на 19 век и почетокот на XX век се состоел од санџаци: Поголем дел од Североисточна Македонија со казите:
Валии
Кон крајот на 20. век паша на Косовскиот вилает бил Афуз-паша.
Црква „Св. Атанасиј“ - Шишево
Свети Атанасиј се наоѓа во непосредна близина на селото Шишево, на едно мало возвишение над самото село (во правец на југ) и реката Треска. Според натписот над западната влезна врата, порано црквата била посветена на св. Никола, а денес е посветена на св. Атанасиј. Судејќи по античките елементи вградени во неа, се претпоставува дека е подигната на старо култно место. Годината на градењето не е позната, се претпоставува дека датира од првата половина на XIV век, а живописот потекнува од 1565 година како што се наведува на оштетениот натпис кој се протега долж сите ѕидови над втората зона живопис. Црквата е мала еднобродна градба со полукружен свод и тристрана апсида. Градена е од кршен камен без употреба на тула. Живописот го извеле двајца мајстори кои се разликуваат по колоритот што го употребуваат, како и по основните белези на цртежот од кој на прв поглед се стекнува впечаток како да е постар од датата во натписот. Имено, зографите на црквата Св. Атанасиј ги негуваат истите чувства како и нивните современици чии симпатии биле насочени кон постариот живопис, особено оној од XIV век. Меѓутоа, на овој живопис му недостасува префинетост, тој ја нема импресивната заобленост што ја отфрла линијата како непотребна граница меѓу фигурата и просторот. Колоритот го нема богатството на полутонови. Дебелата линија ги врамува фигурите, нивните ставови ги прави тешки и несмасни. Во втората зона на наосот се илустрирани циклусот Маки Христови во кои остава впечаток Бичувањето Христово, сликано и во црквата Св. Димитрија во Марковиот манастир во втората половина на XIV век, сцена омилена во западната иконографија, а кај нас мошне ретка. Во средината на сводот, од запад кон исток, се сликани Христос Емануил, Хетимасија, Христос Седржител и Старец на деновите. Меѓу попрсјата на пророците кои се сликани од двете страни на зоните на темето на сводот е насликана и една Сибила, сместена на необично место. Од истиот период потекнуваат и царските двери со комплициран геометриски мотив, карактеристичен за нерешките двери и охридскиот резбарски центар, изведени порустично.
Парламент на Нов Зеланд
Парламентот на Нов Зеланд (англ. Parliament of New Zealand) се состои од Кралицата на Нов Зеланд (Queen of New Zealand) и Претставничкиот дом (New Zealand House of Representatives) и, сѐ до 1951, Законодавниот совет (New Zealand Legislative Council). Меѓутоа најчесто луѓето претставничкиот дом погрешно го нарекуваат „парламент“. Претставничкиот дом обично се состои од 120 члена, т.е. пратеници, моментално 121 (окт.2008). Пратениците се бираат директно, по пат на општонародни избори. Нов Зеланд го следи Вестминстерскиот модел на управување, со влада преводена од кабинет на чие чело стои премиер изгласан од претставничкиот дом.
Претседател на Парламентот на Нов Зеланд e Локвуд Смит од Националната партија, кој стапил на функција на 9 декември 2008.
Мартин Вучиќ
Мартин Вучиќ (р. во ) — македонски пејач и син на Драган Вучиќ.
Парламент на Нов Зеланд
Парламентот е сместен во Велингтон, главниот град на државата уште од 1865 г. Моментално заседава новиот 49ти новозеландски парламент (ноември 2008).
Мартин Вучиќ
Тој стана тапанар и композитор за групата Арија и продолжи на Музичката академија како исклучително популарен перкусионист. Мартин во моментов е сениор на Музичката академија во Скопје. Тој ужива успех во Македонија и во балканскиот регион со учества и фестивали како што се ОхридФест, Будва и Беовизија.
Парламент на Нов Зеланд
Историја
Парламентот бил создаден од страна на Велика Британија, со Законот за самоуправа на Нов Зеланд од 1852 г. кој поставува дводомно законодавство. Меѓутоа во 1951 горниот дом, т.е. Законодавниот совет бил укинат, па така денес законодавството е еднодомно. Во 1947 парламентот добил целосна власт над сите работи во државата, со Законот за прифаќање на Вестминстерскиот статут.
Суверенитет
Парламентот на Нов Зеланд ужива суверенитет, што значи дека не постои ниедна институција што може да ги отфрли или поништи неговите донесени одлуки. Моќта на парламентот да дејствува е законски неограничена. Законот за Новозеландската декларација за правата е нормална законодавна одлука, но не и виш закон. Парламентот е ограничен во: продолжувањето на својот мандат, решавањето за тоа кој има право на глас, како се гласа (по пат на тајно гласање), како земјата се дели на избирачки места, како и на составот на Комисијата за претставништво која одлучува за избирачките места. Овие прашања бараат 75% од парламентарците да го поддржуваат предлог-законот (Bill), или пак се решаваат по пат на референдум. Меѓутоа и овие правила се донесени со нормален парламентарен акт.
Мартин Вучиќ
Мартин беше претставник на Македонија на Евровизија 2005 со песната Ти си сон.
Парламент на Нов Зеланд
Претставнички дом
Претставничкиот дом на Нов Зеланд е единствениот дом на парламентот од 1951 г. Тој се бира на општи парламентарни избори секои 3 години, со осумнаесет одбрани комитети кои ја надгледуваат легалноста на изборите. Во рамките на претставничкиот дом, за еден предлог да стане закон, тој мора да помине низ три читања и да се разгледа од одбран комитет и комитетот на целиот дом.
Горен дом (до 1951.)
Новозеландскиот парламент нема горен дом; тој е еднодомен. До 1950 постоел горен дом, тнр. Законодавен совет, и постојат повремени сугестии повторно да се воведе дводомниот систем.
Законодавниот совет бил создаден со цел да ги иследува, контролира и корегира предлог-законите донесени од Претставничкиот дом, иако истиот не можел да иницира законодавни процедури и да менува финансиски закони. Покрај повремени предлози од страна на избран совет, членовите на законодавниот совет биле назначувани од гувернерот, обично по препорака на премиерот. Отпрвин членовите на законодавниот совет биле избирани доживотно, но во 1891 г. тоа било намалено на 7 години служба. Подоцна било решено дека законодавниот совет не игра значајна улога во законодавството, и дека мандатите на членовите истекуваат на 31 декември 1950. Советот имал 54 члена, вклучувајќи и свој претсдател.
Кралско одобрение
Ако предлогот помине низ три читања, тогаш службеникот на претставничкиот дом му го предава на генералниот гувернер, кој дава кралско одобрение (Royal Assent) како чиста формалност. Некои уставни правници, како професорот Филип Џозеф сметаат дека генералниот гувернер сепак го задржува правото да одбие да даде кралско одобрение во вонредни случаи - особено ако се укинува демократијата. Други, како поранешниот професор по право и поранешниот премиер Џефри Палмер и Метју Палмер велат дека одбивањето на кралско одобрение би довело до уставна криза. Во историјата на политичкиот систем на Нов Зеланд, досега се нема случено одбивање на кралско одобрение од генералниот гувернер за било кој предлог-закон на Претставничкиот дом.
Со добивањето на кралското одобрение, предлог-законот станува закон.
Белен (Тирингија)
Белен (Böhlen) — село и поранешна општина во округот Илм, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Од 1 јануари 2019 година претставува дел од градот Гросбрајтенбах.
Белен се наоѓа околу 13 километри југоисточно градот Илменау на Тириншката Висорамнина, сместен на левиот брег на реката Шварца.
Географија
Белен се наоѓа помеѓу Лангер Берг и долината на Шварца на околу 610 метри во југоисточниот дел на округот Илм на премин помеѓу Тириншката Шума на запад и Тириншката Висорамнина на исток.
Највисока точка на местото е 675,9 метри наречено Милхберг, додека најниска точка е во долината на Шварца на околу 395 метри.
NGC 2846
NGC 2846 — двојна ѕвезда во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 4 април 1874 година од страна на Лоренс Парсонс, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 72 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2846 е од видот *2.
Други поделби
Проучување на NGC 2846 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 277; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5471. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1016.
NGC 971
NGC 971 — ѕвезда во соѕвездието Триаголник, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 14 септември 1850 година од страна на Вилијам Парсонс, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 72 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 971 е од видот *.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 34 м 15,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 32° 58' 45".
Други поделби
Проучување на NGC 971 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 93; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2328. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1301.
Трам
Трам може да се однесува на следниве места во Германија:
Црква „Воведение на Пресвета Богородица“ - Подгорци
Историја
Црквата била возобновена во 1995 година на местото на стара црква, која постоела во минатото и била запалена пред крајот на отоманското владеење. Се наоѓа на самиот влез на селото веднаш до зградата на училиштето.
Смрт
Смрт — постојан крај на биолошкото функционирање на секој жив организам. Вистинската природа на смртта со векови е централна тема во светските религии, како и во филозофијата. Во повеќето религии постои верување во некој вид живот по смртта или реинкарнација. Современата наука ја смета смртта за конечна состојба.
Во медицината постои термин клиничка смрт, а тоа е состојба при која на пациентот му функционираат нормално срцето и белите дробови, но мозокот е мртов.
Статистика на смртноста
Во 2014 година, во Македонија умреле 19.718 лица од кои 10.210 (51,8%) биле од машки пол. Најчеста причина за смртта биле болестите на кардиоваскуларниот систем (57,2%), додека 18,9% умреле од злоќудни неоплазми. Кај 4,2% од умрените, причина за смртта биле ендокрините, нутритивните и метаболичните болести, а 3,6% умреле заради болести на респираторниот систем. Во 2014 година, во Македонија умреле 233 доенчиња, т.е. 1,2% од вкупниот број на умрени лица. Кај возрасните, просечната старост на умрените мажи била 69,9 години, додека просечната возраст на умрените жени била 74,8 години.
Смртта во јужнословенската митологија
Смртта е персонифицирано битие чија единствена должност била да ја одзема душата од телото на смртникот. Смртта била прикажувана како битие во долга бела или црна облека, со качулка на главата од која најчесто не може да се согледа ликот. Смртта најчесто припаѓала на машкиот пол, иако во некои преданија таа е претставена како стара жена.
Во народното творештво, смртта била ужасната од молбите и плачот на луѓето, па посакала од бога да ја ослободи од должноста, но тој одбил. „Еве јас отсега вамо ќе создадам турли - турли болести по луѓето и од болестите што ќе ѝ создадам луѓето ќе умираат и на болеста ќе ѝ викаат, а тебе ќе ти забораат да те колнат” - Марко Цепенков.
Според старите верувања, смртта е единствената која го знае мигот во кој секое живо битие треба да почине. Смртта доаѓа по божјите (или сопствени) закони и никој не е во можност да ја повика или да ја присили да му ја земе душата без таа да сака. „Смртниот час“ е миг на разделбата на душата од физичкото тело. По верувањата, душата заминува на „друг/оној свет“. Зависно од моралните и хуманите однесувања на поединецот, по старите верувања, и смртниот час можел да биде краток, лесен и милозлив или долготраен, измачувачки и страшен.
Тур де Франс 2015 - етапа 1 до етапа 11
Тур де Франс 2015 — 102. издание на трката, една од големите трки во велосипедизмот. Трката започнала во Утрехт, Холандија на 4 јули, а завршила на Шанзелизе во Париз на 26 јули. На 13 јули, помеѓу етапите девет и десет имало ден за одмор во градот По.
Етапа 1
Резултат од етапа 1 и генерален пласман
Бутански нгултрум
Нгултрумот (ISO 4217 код BTN, ѕонгка: ) е официјалната валута во Бутан. Валутата е во оптек од 1974 година. Еден нгултрум е поделен на 100 чертуми.
Историја
Нгултрумот се вовел во 1974 година кога ја заменила бутанската рупија. Нглутрумот има иста вредност како и индиската рупија. Бидејќи Индија била важен фактор за економијата на државата, нглутрумот е сврзан со индиската рупија. Нгултрумот не се заменува слободно со останати валути, туку со индиската рупија.
Coins
Во 1974 година биле исковани 5 и 10 четруми од алуминиум, 20 четрума од алуминиум/ бронза, 35 четрума и 1 нгултрум од бакар/ никел. 5 четрума била квадатести a 10 четрума фестонирани. Нови монети биле воведени во 1979 година: 5 и 10 четрума од бронза и 25 четрума, 50 четрума и 1 нгултрум од бронза. Исто така во 1979 година биле ковани 25 четрума од алуминиум/ бронза а 5 и 10 четрума почнале да отпаѓаат од употреба.
Јесика Нетелблат
Џесика Марија Нетелблад (родена на 7 август 1972 година во Малме ) е шведски режисер и документарен режисер, специјализирана за лични интервјуа.
Биографија
Нетелблад присуствувала на Академијата за драмски уметности во Стокхолм и магистрирала независен филм на Универзитетот во Гетеборг. Таа моментално ја води продуцентската куќа Лејони продукцис.
Нејзината документарен филм, јас сум мојата сопствена Доли Партон, во кој интервјуа со Гудрун Hauksdóttir, Елена Џозефсон, Сесилија Nordlund, The Cardigans " Нина Персон и Lotta Wenglen, бил премиерно прикажан на Темпо документарен филмски фестивал на 11 март, а подоцна во Њујорк на Tribeca Grand како дел од нордискиот музички документарен фестивал. Филмот започнал како концерт за почит на Доли Партон, но еволуирал во дело за независни музичари, модели и родителство. Филмот бил номиниран за најдобар документарен филм на фестивалот во Цирих.
Нејзиниот игран филм „Приказна за Монализа“ бил пофален од критичарите имал светска премиера и бил во конкуренција за најдобар нордиски документарец на CPH:DOX декември 2015 година. Во 2016 година, приказната за Монализа била номинирана за најдобар документарен филм на наградите Темпо и на Нордиск Панорама. MonaLisa Story ја добила специјалната награда од жирито Nordic Doc. Исто така, бил номиниран за најдобар документарен филм на шведските Гулдбаге награди во 2017 година.
Во 2019 година таа го снимила драмскиот документарец Funkiskungen во соработка со режисерот Стефан Берг.
Нејзиниот последен долгометражен документарен филм Принцот од соништата ( Drömprins, шведски наслов) бил избран во пролетта 2021 година за голем број филмски фестивали ширум светот, на пример Темпо, каде што е номинар за најдобар документарен филм, CPH DOX, Американски фестивал за документарен и анимациски филм, филмски фестивал во Краков и филмски фестивал Кармартен Беј во Велс. Во текот на летото 2021 година, Принцот од соништата исто така бил номиниран за најдобар документарен филм на Меѓународниот фестивал за документарен филм во Москва, Меѓународниот фестивал на квир филм КАШИШ Мумбаи во Индија, каде што е подготвен за најдобар документарен филм, како и Меѓународниот Мадрид во Мадрид Филмски фестивал во категоријата најдобар режисер, најдобра монтажа и најдобар документарен филм. Принцот од соништата е исто така избран за инаугуративен филм за World Pride 2021 Малме на 13 август. Нетелблад била наградена со најдобар режисер на странски филм за нејзиниот документарен филм Принцот од соништата на меѓународниот филмски фестивал во Мадрид 2021 година.
Космос-1783
Космос-1783 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 3 октомври 1986 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 1800 килограми. Космос-1783 бил сателит за рано предупредување од појава на меѓуконтинентални балистички ракети.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 358,1 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 62,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 0041 км, а најмалото на 611.
Ебертисти
Ебертистите (Hébertistes) биле радикална револуционерна политичка партија во Франција за време на Француската револуција поврзана со популистичкиот новинар Жак Ебер. Стапиле на власт за време на владеењето на теророт и одиграле значајна улога во Француската револуција.
Ебертистите биле поддржувачи на дехристијанизацијата на Франција и на екстремните мерки донесени за време на Теророт, меѓу кои и Законот за осомничени од 1793 година. Се залагале за директна интервенција на државата во економските прашања за да се обезбеди соодветно снабдување со стоки, и се залагале за национална реквизиција на вино и жито.
Нивните лидери биле гилотирани на 24 март 1794 година.
Чидин
Чидин — село во јужна Албанија. Селото се наоѓа во областа Дебар, во округот Пешкопеја и во општината Арас.
Брезовска Река
Брезовска Река — река во Југозападна Македонија и притока на Црна Река. Речните води се проценува дека би можеле да послужат како извор за производство на електрична енергија.
Течение
Течението на реката започнува на планината Лубен, по што таа поминува низ селото Брезово и продолжува до вливот во Црна Река.
Енергетика
По течението на реката е планирана изградба на мала хидроцентрала со инсталирана моќност од 224 KW.
Банцков (амт)
Банцков (Banzkow) — поранешна општинска заедница во округот Лудвигслуст-Пархим, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Седиштето на општинската заедница било во Банцков. Била распуштена на 1 јануари 2014, кога нејзините членки се приклучиле на општинската заедница Кривиц.
Општинската заедница Банцков се состоела од следниве општини:
Дестан Ајдини
Дестан Ајдини (албански: ?, ) е поранешен член на ОНА.
Ајдини бил член на раководството на НДК и резервен офицер. Живее во Лозана, Швајцарија, каде станал дел од воените и политичките структури на ОВК во Швајцарија. во времето на македонскиот конфликт, бил вклучен во обезбедување на финансиски средства и оружје за ОВК и ОНА.
Црна рибарка
Црната рибарка е мала рибарка која живее во близина на копнените води низ Европа и Северна Америка, ја има и во Македонија. Како што кажува името, таа има претежно темно перје.
Опис
Возрасните црни рибарки се долги 25 см, со распон на крилјата од 61 см и тежина 62 грама. Имаат кратки темни нозе и црн клун кој изгледа слабо, долг 27-28 мм, речиси колку големината на главата. Клунот е долг, тенок и е малку закривен. Имаат темносив грб, со бело на предниот дел од крилјата, црна глава, црн врат (понекогаш прошаран со сиво кај возрасните) и црн стомак. Имаат црна или црнокафеава капа (која се соединува со покривот на ушите, формирајќи речиси целосна качулка) и имаат светлокафеавосива раширена опашка. Лицето е бело, но имаат голема триаголна дамка пред окото, и широк бел околувратник кај младенчињата. Имаат сивкавокафеави дамки по краевите на градите, кои оддолу се прошируваат нагоре. Овие ознаки се разликуваат по големина и не се воочливи. Вон сезона на парење, поголемиот дел од црното, исклучувајќи ја капата, се заменува со сиво.
Расата на Северна Америка, C. n. surinamensis, целосно се разликува од европската во перјето и некои сметаат дека е тоа посебен вид.
Во лет, градбата на птицата делува слабо. Замавнувањето на крилјата е полно и динамично и летот е често непредвидлив кога е близу до водата и во потрага по храна.
Распространетост и живеалиште
Црна рибарка живее во слатководните мочуришта низ речиси цела Канада, северни САД голем дел од Европа и западна Азија. Тие обично гнездат на пловечки растенија во самата вода или на земја многу блиску до водата, каде несат 2-4 јајца во гнездото изградено од мали трски или друга вегетација.
Тие се птици преселници кои зимуваат во Африка, а американските во северниот дел на Јужна Америка.
Како другите барски рибарки, (Chlidonias), и за разлика од белите (Sterna)  рибарки, овие птици не нуркаат во лов на риба, туку летаат полека над водата и собираат инсекти од површината или ги ловат во лет. Претежно се хранат со инсекти, мали риби, како и водоземци.
Скитници
Птици од американската раса се среќаваат како заскитани во Велика Британија и во Ирска.
Статус
Северноамериканската популација во последно време се намалува поради загубата на живеалиштата на птиците.
На црната рибарка се однесува Договорот за заштита на африканско-евроазиските водни птици преселници.
Драган Вучиќ
Драган Вучиќ (, —, ) — македонски композитор, пејач, филантропист и телевизиски водител. Тој има компонирано голем број на хитови, како што се Свирете ја Зајди Зајди, Ангели ме носат и Кажи Ѕвездо.
Во 1990-тите беше водечки вокал на поп-фолк бендот „Кода“. Тој ја компонираше песната Ти си сон, отпеана од неговиот син Мартин Вучиќ, одбрана да ја претставува Македонија во Евровизија 2005. Во текот на неговата кариера тој исто така беше водител на повеќе телевизиски емисии на македонските телевизии.
Вучиќ боледувал од рак на белите дробови и неговата состојба се усложнила откако се заразил со COVID-19 во април 2020 година. Тој почина на 4 мај 2020 на инфективната клиника во Скопје на 64-годишна возраст.
Ѓорѓи Саздовски
Ѓорѓи Саздовски – Гого (Скопје, 31 јули 1920 – Претор, 12 септември 2005) — македонски лекар, учесник во НОВ. Бил носител на Партизанска споменица 1941.
Рани години
Ѓорѓи Саздовски е роден на 31 јули 1920 година во Скопје од татко Панко и мајка Марија, како трето дете во семејството. Имал два брата Славко и Страхил и една сестра Веселинка (Веса).
Татко му Панко бил вклучен во организација на ВМРО и во неговата куќа во Кисела Вода се одржувале состаноци на организацијата. Откако тогашната власт се посомневала во неговата политичка активност, во 1926 година целото семејство се сели во Софија. Но, по смртта на Панко од туберколоза во 1928 година, семејството на Ѓорѓи Саздовски се враќа во Скопје.
Ѓорѓи завршува гимназија во Скопје до 7 клас и извесно време работи во Треска, а потоа и во Монополот како пресметковен работник. Во 1937 година, во нивната куќа во Дебар маало доаѓа да живее под кирија Дане Крапчев. Тој извршил силно влијание врз политичко-идеолошката определба на Саздовски. Покрај тоа, неговата сестра, Веселинка, се мажи за Крапчев и во 1942 година се раѓа нивниот син Владимир Крапчев (Крап). Тој е роден во затворот во Скопје, бидејќи Веселинка во тоа време била уапсена поради нејзиниот маж, кој бил баран од бугарската власт.
НОВ
Под влијание на Крапчев, Саздовски се вклучува во Првиот скопски партизански одред. Бил борец и на Вториот скопски партизански одред од неговото формирање во април 1942 година. По распуштањето на одредот, во 1943 година Саздовски се враќа дома и паѓа во затвор поради сомнение дека е учесник во партизанското движење. Во затворот е однесен на соочување со друг затвореник, кој кажува дека тоа не е Никола (неговото партизанско име). Со тоа Саздовски ја избегнува смртната казна.
По излегувањето од затвор заедно со Дане Крапчев се префрлаат на Косово во Стари Качаник. Таму почнуваат да организираат партизански одреди меѓу месното население. Во меѓувреме таму доаѓа Перо Ивановски и им наредува да се вратат во Македонија, поради потребата од нив и во Македонија. По враќањето во Македонија Саздовски се вклучува во Првата македонско-косовска бригада.
По Втората светска војна
Во 1945 година, Ѓорѓи Саздовски се жени со Славјанка Богатинова (потоа Саздовска) со која има три деца - Дане, Страхил и Марија. Дел од нивното семејство станува и Владимир Крапчев - Крап, синот на Дане Крапчев, кој загинува во НОБ.
По пензионирањето, гради куќа во Претор (Преспа), каде го поминува остатокот од својот живот. Починува на 12 септември 2005 година во Претор.
Фридерсдорф (Тирингија)
Фридерсдорф (Friedersdorf) — село и поранешна општина во округот Илм, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Од 1 јануари 2019 година претставува дел од градот Гросбрајтенбах.
Местоположба
Западно од општината се наоѓа Лангер Берг со височина од 808 метри, додека источно се протега долината на Шварца. Фридерсдорф претставувала најмала општина во округот Илм.
Соседни места
Почнувајќи од север, надесно, општината се граничи со Хершдорф, Вилмерсдорф, Вилденшпринг, Белен, Гросбрајтенбах и Гилерсдорф.
Јесика Нилсон
Џесика Нилсон (родена на 11 јануари 1965 година) е шведска режисерка со седиште во Данска. Таа го режирала долгометражниот игран филм Се за Ана (2005), заедно со други, помалку популарни филмови.
Студирала на Кралската данска академија за ликовни уметности, а подоцна дипломирала на Националната филмска школа на Данска. Нејзиниот краток филм Pølsen ја освоил првата награда на фестивалот за краток филм во Осло 1998 година.
Беспрекорна била во конкуренција на филмскиот фестивал Санденс во 2001 година и била прикажана на филмскиот фестивал Одензе во 2000 година, каде што ја добила наградата за заслуги на данскиот режисер. Беспрекорен ја освоила Специјалната награда на жирито на Фликерфест 2001 година во Сиднеј. Сè за Ана освоил три скандинавски награди за возрасни, вклучително и за најдобар скандинавски филм за парови, и бил номиниран за четири AVN награди, вклучително и за најдобар странски филм.
Нилсон пишува и режира документарни филмови, кратки филмови, музички спотови, реклами и радио претстави. Данската асоцијација на слепи ѝ ја додели ланаградата за радиоплеј во 2005 година за нејзината радио драма Flammende kærlighed, во продукција на Данмаркс Радио.
Монетарни инструменти на Европската централна банка
Монетарните инструменти на Европската централна банка претставуваат збир на финансиски мерки, инструменти и трансакции со кои Европската централна банка практично ја спроведува монетарната полтиика. На ист начин како и Системот на федералните резерви, Европскиот систем на централни банки (вообичаено наречен Европска централна банка) ја сигнализира насоката на монетарната политика преку поставување на таргетирана стапка на финансирање, што поставува таргет за каматната стапка преку ноќ. Како и стапката на федералните фондови, каматната стапка преку ноќ ја претставува каматната стапка на краткорочни меѓубанкарски заеми. Монетарните инструменти на Европската централна банка се слични со оние на Фед и вклучуваат: операции на отворен пазар, одобрување заеми на банките и задолжителна резерва.
Операции на отворениот пазар
Европската централна банка, како и Фед, ги користи операциите на отворен пазар како основен инструмент за спроведување на монетарна политика и за поставување на каматната стапка преку ноќ околу нивото на таргетираната стапка на финансирање. Основните операции за рефинансирање се доминантна форма на операциите на отворениот пазар и се слични на репо трансакциите што ги спроведува Фед. Тие вклучуваат обратни трансакции (купување или продажба на квалификувани средства врз основа на репо или кредитни операции со соодветно обезбедување), кои се спроведуваат на неделна основа, а кои се спроведуваат во обратната насока по две недели. Притоа, кредитните институции поднесуваат понуди и Европската централна банка одлучува кои понуди ќе ги прифати. Како и ФЕД, Европската централна банка ги прифаќа понудите со најповолна цена и купува, односно продава, до саканиот износ на обезбедени резерви. За разлика од Фед, што спроведува операции на отворен пазар на единствена локација во Банката на федерални резерви на Њујорк, Европската централна банка ги спроведува операциите на отворен пазар децентрализирано, така што тие се извршуваат од страна на поодделните национални централни банки.
Втора категорија на операциите на отворен пазар се долгорочните операции за рефинансирање, коишто претставуваат многу помал извор на ликвидни средства за банкарскиот систем систем во Еврозоната и се слични со дефинитивното купување или продажба на хартии од вредност од страна на Фед. Овие операции се спроведуваат на месечна основа и вообичаено вклучуваат купување или продажба на хартии од вредност со рок на достасување од 3 месеци. Тие не се користат за сигнализирање на насоката на монетарната политика, туку се насочени кон обезбедување на дополнително долгорочно финансирање на банките во Еврозоната.
Заеми на банките
Како што е случајот со Фед, втор по значење монетарен инструмент на Европската централна банка претставува одобрувањето заеми на банкарските институции, што го спроведуваат националните централни банки, исто како што одобрувањето дисконтни заеми се врши од страна на пооделните банки на Федералните резерви. Одобрувањето заеми се врши преку расположливите кредити и е наречено маргинално кредитно олеснување. Банките можат да земат заем преку ноќ (врз основа на прифатлив колатерал) од националните централни банки по маргинална стапка за кредитирање, што е поставена на 100 базични бодови над таргетираната стапка за финансирање. Маргиналната стапка за кредитирање ја претставува горната граница за движењето на каматната стапка преку ноќ во Европскиот монетарен сојуз, на ист начин како што тоа го врши дисконтната стапка во Соединетите Американски Држави. Спротивно на американскиот систем, но слично со Канада, Австралија и Нов Зеланд, Евросистемот има и друго расположливо олеснување, расположливи депозити, на коишто се плаќа фиксна каматна стапка што е за 100 базични бодови под таргетираната стапка за финансирање. Каматната стапка на расположливите депозити ја претставува долнаа граница за пазарната каматна стапка преку ноќ, додека маргиналната стапка за кредитирање е горната граница. Ова создава канал/коридор, како и во Канада, Нов Зеланд и Австралија, но со многу поголем опсег од 100 базични бодови во двете насоки.
Задолжителна резерва
Европската централна банка, како и ФЕД, наметнува задолжителна резерва, според која, сите депозитарни институции се обврзани да чуваат 2% од вкупниот износ на трансакциски депозити и од останатите краткорочни депозити на сметките кај централните банки. Сите субјекти што подлежат на задолжителна резерва имаат пристап до расположливите депозити и кредити на Европската централна банка и учествуваат во операциите на отворен пазар. За разлика од ФЕД, Европската централна банка плаќа камата на задолжителната резерва. Оттука, трошокот на банките што произлегува од задолжителната резерва е низок.
Мари Лилједал
Мари Лилједал (родена на 15 февруари 1950 година) — шведска глумица која имала краткотрајна филмска кариера кон крајот на 1960-тите и раните 1970-ти, во филмовите на Јозеф В. Сарно и Хесус Франко.
Животопис
Родена во Стокхолм, Шведска, Лилједал станала сценска глумица на десетгодишна возраст, а член на Кралската шведска опера на дванаесет години. Пронајдена е дека танцува со балетска компанија во Стокхолм од страна на режисерот Јозеф В. Сарно. На седумнаесет години, таа ја започнала својата филмска кариера со главната улога во „ Инга“ од Сарно (1968), што ја претворило во меѓународен секс симбол. Другите нејзини филмски улоги биле Евгенија во „Евгенија… Приказната за нејзиното патување во перверзија“ (1970) и Сибил Ване во „Доријан Греј“ (1970). Во 1971 година, таа се појави во продолжението на „Инга“ („Заведувањето на Инга“), нејзината последна голема улога. Таа се изморила од филмската индустрија и се повлекла од глумата на дваесет и една година.
Лилједал се појавила во две изданија од списанието Плејбој: „Девојките на Скандинавија“ (јуни 1968 година) и „Фликер Фличка“ (март 1969 година). Децении подоцна, таа изјавила во ДВД интервјуа дека жали што ги снимила сексуалните филмови кога била мала.
Брждани
Брждани — село во областа Копачка, во Општина Кичево, на патот помеѓу градовите Кичево и Демир Хисар. До март 2013 година, селото било дел од поранешната Општина Другово, која била споена со Општина Кичево.
Црква „Св. Петка“ - Драчево
Света Петка — црква во месноста Три Круши над селото Драчево. До неа е подигнат голем крст кој навечер свети над Драчево. Непосредно пред црквата се изградени голем број на клупи и маси, а секое лето на сцената пред крстот се одржува културната манифестација Културно лето „Три Круши“. Веднаш до црквата стои стариот камен (мермерен) крст со натпис Света Петка. Овој крст познат меѓу драчевци и како Корџев Крст, стоел на ова место многу одамна, кога најверојатно постоела црква со име Света Петка. Сегашната црква е возобновена во поново време од семејството Павлевци (според натписот над влезната врата на црквата). Внатрешноста на црквата е целосно живописана со фрески кои се дар од драчевските семејства. Местото е често посетувано од жителите на Драчево. Помеѓу 25 и 26 март 2012 година, во црквата бил извршен грабеж, при што биле украдени околу 6.000 денари и била причинета помала матеројална штета.
Брждани
Потекло на името
Името на селото првпат е споменато како „Брждани“ во век.
За значењето на името има неколку мислења:
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Копачка, во јужниот дел на територијата на Општина Кичево, од десната страна на реката Треска, а на северозападните падини на Илинска Планина. Селото е планинско, на надморска височина од 910 метри. Од градот Кичево е оддалечено 11 километри.
Селото има слична положба како соседното село Видрани: поголемиот дел од куќите се наоѓаат на стрмната страна од планинскиот масив, лево од Беличка Река. Останатите куќи се сместени во подножјето на падините, покрај самата река. Околни села се: Јудово, Свињиште и други.
Месностите во атарот на селото ги носат следниве имиња: Селиште, Капиница, Јароштица, Локви, Равен, Латков камен, Рудиње, Плоштак, Селце, Бигор, Кремен, Раменов кладенец и други.
Селото има разбиен тип. Постојат три маала: Горно Маало, Долно Маало и Реканско Маало. Најново и најниско маало е Реканското. Истото цело време се шири поради преселувањето на домаќинствата од горните маала во него.
Атарот на селото граничи со атарите на следните села: Турје и Јудово од југозапад и запад, Подвис и Видрани од северозапад и север, Манастирско Доленци од исток, и Свињиште од југ.
Историја
До крајот на век, Брждани било поделено на неколку помали населби. Едно било во месноста Селиште (на патот за селото Јудово), друго на потегот Селце (на патот за селото Видрани), трето на потегот Гочмајнца (атар на соседното село Свињиште. На месностите Селиште и Селце се наоѓаат остатоци од гробишта, ќупови, јаглен и друго.
На граница помеѓу атарите на селата Брждани и Свињиште се наоѓа возвишувањето Богоројчина Краста. Таму до крајот на век постоеле манастир и тврдина. И денес се сретнуваат остатоци од ѕидини, од манастирскиот под, стари дабови и друго.
Селото се споменува во турските пописни дефтери од 1476/77 година, како дел од Кичевската нахија и имало 4 словенски христијански куќи.
Денешното село било основано пред околу 200 години (околу 1760 година). Основачи биле македонски доселеници од некое село од околината на Пешкопеја, денес во Албанија.
Во век, Брждани било село во Кичевската каза на Отоманското Царство.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 7,3 км2. На него преовладуваат шумите на површина од 320,3 хектари, на пасиштата отпаѓаат 206 хектари, а на обработливото земјиште 77,6 хектари.
Селото, во основа, има полјоделско-сточарска функција.
Население
Според податоците од 1873 година, селото имало 45 домаќинства со 168 жители христијани (Македонци).
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Брждани имало 230 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Брждани имало 640 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Една статистика, која ја подготвил кичевскиот училиштен инспектор Крсто Димчев во 1909 година, ги дава следниве податоци за Брждани:
Брждани во 1961 година броело 328 жители, а во 1994 година бројот се намалил на 209 жители, македонско население.
Источен брег на Шверинското Езеро
Источен брег на Шверинското Езеро (Ostufer Schweriner See) — поранешна општинска заедница во округот Лудвигслуст-Пархим, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Била именувана по Шверинското Езеро. Седиштето на општинската заедница било во Лецен. Била распуштена на 1 јануари 2014, кога нејзините членки се приклучиле на општинската заедница Кривиц.
Брждани
Население
Според пописот од 2002 година, во селото Брждани живееле 162 жители, сите Македонци.
Источен брег на Шверинското Езеро
Општинската заедница Источен брег на Шверинското Езеро се состои од следниве општини:
Брждани
Население
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 85 жители, од кои 54 Македонци, 1 Србин и 30 лица без податоци.
Родови
Брждани е македонско православно село.
Според истражувањата на Јован Трифуноски во 1960-тите години родови во селото се:
Според истражувањата пак на Тома Смиљаниќ во периодот од 1921-1926 година родови во селото се:
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Кичево, која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2013 година. Во периодот од 1996-2013 година, селото се наоѓало во некогашната Општина Другово.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Кичево. Селото припаѓало на некогашната општина Кичево во периодот од 1955 до 1965 година.
Во периодот 1950-1955, селото било седиште на тогашната Општина Брждани, во која покрај селото Брждани, се наоѓале и селата Белица, Видрани, Јудово, Козица и Свињишта.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 0759 според Државната изборна комисија, сместено во основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 106 гласачи.
Редовни настани
Традиционално, во селото има прослави и собири за:
Иселеништво
Сосема се иселил, а дел и изумрел родот Матеевци, кои биле по потекло од селото Требичево во околината на Ресен. До 1918 година неколку домаќинства се иселиле во Бугарија, после 1945 година највеќе се иселени во Кичево, а иселеници има и во Качарево (Ѓоковски, Вељаноски и Стаменкоски) како и во Јабука (Божиноски, и уште 2 други семејства).
Космос-1784
Космос-1784 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 6 октомври 1986 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,1 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,7°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 262 км, а најмалото на 206.
Четуши
Четуши — село во јужна Албанија. Селото се наоѓа во областа Дебар, во округот Пешкопеја и во општината Томи.
Гилерсдорф
Гилерсдорф (Gillersdorf) — село и поранешна општина во округот Илм, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Од 1 јануари 2019 година претставува дел од градот Гросбрајтенбах.
Атанас Костовски
Животопис
Роден е во Пехчево на 1 август 1938 година. Завршил гимназија во Кочани во 1956 година. Во периодот од 1960 до 1964 година работел во весникот „Млад борец“, а во периодот од 1964 до 2001 година во спортската редакција на Телевизија Скопје и потоа Македонската радио-телевизија. По пензионирањето во 2001 година, Костовски кратко време има работено како спортски новинар во приватната телевизија Канал 5, а неговиот глас го има позајмувано и при снимање на рекламни спотови.