cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лоренциум
Историја
Понатамошните експерименти во 1969 година во Дубна и во 1970 година во Беркли демонстрираа актиноидна хемија за новиот елемент, така што до 1970 година било познато дека елементот 103 е последниот актиноид. Во 1970 година, групата Дубна пријави синтеза од 255 103 со полуживот 20s и алфа-распадната енергија 8.38 MeV. Сепак, тоа не било до 1971 година, кога тимот за јадрена физика на Универзитетот во Калифорнија во Беркли успешно изведе цела низа експерименти со цел мерење на својствата на јадреното распаѓање на изотопите на законите со маса од 255 до 260, дека сите претходни резултати од Беркли и Дубна биле потврдени, освен групата на Беркли, првично погрешно доделување на нивниот прв произведен изотоп до 257 103, наместо веројатно точни 258 103. Сите конечни сомневања беа конечно расфрлени во 1976 и 1977 година, кога беа измерени енергиите на Х-зраци од 258 103. Во 1971 година, IUPAC го одобри откривањето на лоренциум на лабораторијата Lawrence Berkeley, иако тие немале идеални податоци за постоењето на елементот. Меѓутоа, во 1992 година, работната група IUPAC Trans-fermium (TWG) официјално ги призна тимовите за јадрена физика во Дубна и Беркли како ко-откривачи на лоренциумот, заклучувајќи дека додека експериментите на Беркли во 1961 година беа важен чекор кон откривањето на лоренциумот, тие беа уште не целосно убедливи; и додека експериментите од Дубана од 1965, 1968 и 1970 година се близу до потребното ниво на доверба земени заедно, само експериментите од Беркли во 1971 година, кои ги разјаснија и потврдија претходните набљудувања, конечно доведоа до целосна доверба во откривањето на елементот 103. Поради тоа што името „лоренциум“ веќе долго време се користело од оваа точка, било задржано од IUPAC а во август 1997 година Меѓународниот сојуз за чиста и применета хемија (IUPAC) го ратификувала името на лоренциум и симболот "Lr" за време на состанокот во Женева.
Физички
Лоренциумот е последниот член на актиноид серијата и понекогаш се смета за елемент од групата 3, заедно со скандиум, иттриум и лутециум, бидејќи се очекува дека нејзината исполнета ф-школка ќе наликува на 7-периодниот транзициски метал. Во периодниот систем, се наоѓа на десната страна на актиноидот нобелиум, лево од шестиот преоден метал радерфордиум, и под лантаноид лутециум со кој има многу физички и хемиски својства. Лоренциумот се очекува да биде цврст во нормални услови и да претпостави шестаголна кристална структура со тесна крива ( c / a  =   1,58), сличен на неговиот полесен контејнер лутециум, иако ова сè уште не е познато експериментално. Енталпијата на сублимација на лоренциумот е проценета на 352  kJ / mol, блиску до вредноста на лутециумот и силно сугерирајќи дека метален законик е тривалентен со делокализиран 7s и 6д електронот, предвидувањето исто така е поддржано со систематска екстраполација на вредностите на топлината на испарувањето, модулот на големината и атомскиот волумен на соседните елементи на лоренциумот. Конкретно, лоренциумот се очекува да биде тривалентен, сребрен метал, лесно оксидиран со воздух, пареа и киселини, и има атомски волумен сличен на оној на лутециум и тривалентен метален полупречник од 171  часот. Се очекува да биде прилично тежок метал со густина од околу 15,6 до 16,6  г/см3. Исто така, предвидено е да има точка на топење околу 1900 година  K (1627   ° C ), недалеку од вредноста на лутециум (1925   К).
Хемиски
Во 1949 година, Глен Т. Сиборг, кој го осмислил концептот на актиноидот дека елементите од 89 до 103 формираат актиноидна серија на хомолози на лантаноидната серија од елементите 57 до 71, предвидел дека елементот 103 (лоренциум) треба да биде негов последен член и дека Lr 3 + јон треба да биде приближно стабилен како и Lu 3+ во воден раствор. Подоцна тој елемент 103 конечно бил синтетизиран и ова предвидување било експериментално потврдено.
Студиите од 1969 година за елементот покажале дека адвокатурата реагирала со хлор за да формира производ кој најверојатно бил трихлорид LrCl3.
Неговата нестабилност се покажала како слична на онаа на хлоридите од кириумот, фермиумот и нобелиумот и многу помалку од онаа на радеерфодиум хлоридот. Во 1970 година, хемиските студии биле изведени на 1500 атоми на изотопот 256 Lr, споредувајќи ги со двовалентните (No, Ba, Ra ), тривалентни (Fm, Cf, Cm, Am, Ac ) и тетравалентни (Th, Pu) елементи. Утврдено е дека лоренциумот е екстрахиран со тривалентните јони, но краткиот полуживот на 256 Lr изотопот спречува потврда дека елудирала пред Md 3+ во елуционата низа. Лоренциумот се јавува како тривалентен Lr 3+ јон во воден раствор и оттаму неговите соединенија треба да бидат слични на оние на другите тривалентни актиноиди: на пример, лоренциум (III) флуорид (LrF 3 ) и хидроксид (Lr (OH) 3 ) треба да бидат двата нерастворливи во вода. Поради контракцијата на актиноидот, јонскиот полупречник на Lr 3+ треба да биде помал од оној на Md 3+, и треба да елутира пред Md 3+ кога амониум α-хидроксиизобутират (амониум α-HIB) се користи како елуанс. Подоцна во 1987 година експериментите на долготрајниот изотоп 260 Lr ја потврдија травматичноста на лоренциумот и тоа еволуирало на приближно истото место како ербиум и открило дека јонскиот полупречник на е, поголем отколку што би се очекувало од едноставна екстраполација од периодични трендови. Подоцна во 1988 година, експериментите со повеќе атоми на рафинирале оваа вредност на  и пресметана енталпија на хидратациона вредност од -3685 +- 12кЈ/mol. Исто така, било истакнато дека контракцијата на актиноидот на крајот од актиноидната серија била поголема од аналогната контракција на лантаноид, со исклучок на последниот актиноид, лоренциум: причината била шпекулирана да биде релативистички ефект.
Се шпекулира дека 7-те електрони се релативистички стабилизирани, така што при намалувањето на условите, само електроните 7p 1/2 или 6d ќе бидат јонизирани, што ќе доведе до моновалентен Lr + јон. Сепак, сите експерименти за намалување на Lr 3+ во Lr 2+ или Lr + во воден раствор биле неуспешни, слично на лутециум. Врз основа на ова, стандардниот електроден потенцијал на E ° (Lr 3+ → Lr + ) пар е пресметан да биде помал од -1,56  V, што покажува дека постоењето на Lr + јони во воден раствор е неверојатно. Предвидено е дека горната граница за E ° (Lr 3+ → Lr 2+ ) — -0,44  V: вредностите за E ° (Lr 3+ → Lr) и E ° (Lr 4+ → Lr 3+ ) се предвидени да бидат -2,0   V и +7.9   V. Стабилноста на оксидациската состојба на групата во 6d транзиционата серија се намалува со Rf IV > Db V > Sg VI, а лоренциумот го продолжува трендот со Lr III да биде постабилен од Rf IV.
Во молекулата лоренциум дихидрид (LrH 2), која е предвидено да се витка, на 6d орбиталата на лоренциум не се очекува да игра улога во поврзувањето, за разлика од онаа на лантан дихидрид (LaH 2). LaH 2 има растојанија на Lа-H врската од 2.158 Å, додека LrH 2 треба да има пократки растојанија од Lr-H врска од 2.042 А заради релативистичката контракција и стабилизацијата на 7s и 7p орбиталните орбитали вклучени во сврзувањето, за разлика од јадрото како 5f подслојка и најчесто неинволвираната 6d подслојка. Генерално, молекуларните LrH 2 и LrH се очекува да личат на соодветните видови на талиум (талиум кој има 6s 2 6p 1 валентна конфигурација во гасната фаза, како што е 7s 2 7p 1 на лоренциумот) повеќе од соодветните лантаноидни видови. Електронските конфигурации на Lr + и Lr 2 + се очекува да бидат 7s 2 и 7s 1 соодветно, за разлика од лантаноидите кои имаат тенденција да бидат 5d 1 како Ln 2+. Меѓутоа, кај видовите каде што сите три валентни електрони на лоренциумот се јонизираат за да дадат најмалку формално Lt 3+ катјон, се очекува дека лоренциумот се однесува како типичен актиноид и потешкиот конгенератор на лутециум, особено затоа што првите три потенцијали за јонизација на адроценција се предвидува да бидат слични на оние на лутециумот. Оттука, за разлика од талиумот, но како лутециум, лоренциумот би претпочитал да формира LrH 3 од LrH, а Lr CO се очекува да биде сличен со исто така непознатиот LuCO, и двата метали имаат валентна конфигурација од σ 2 π 1 во нивните монокарбонили. Се очекува врската pπ-dπ да се забележи во LrCl 3 исто како што е за LuCl 3 и поопшто за целиот LnCl 3, а комплексниот анјон [Lr (C 5 H 4 SiMe 3 ) 3 ] - се очекува да биде стабилен исто како и неговиот лантаноидни конгенири, со конфигурација на 6д 1 за лоренциум; ова 6-орбитално би било највисоко окупиран молекуларен орбитал.
Атомски
Лоренциовиот атом има 103 електрони, од кои три можат да дејствуваат како валентни електрони. Во 1970 година, било предвидено дека основната електронска конфигурација на лоренциумот е [Rn] 5f 14 6d 1 7s 2 (основна состојба на симбол 2 D 3/2 ), по принципот Aufbau и во согласност со [Xe] 4f 14 5d 1 6s 2 конфигурација на лоренциумовиот полесен хомологен лутециум. Меѓутоа, следната година беа објавени пресметки кои го доведоа во прашање ова предвидување, наместо да очекуваат аномална конфигурација [Rn] 5f 14 7s 2 7p 1. Иако раните пресметки даваа конфликтни резултати неодамнешните студии и пресметки го потврдуваат предлогот s 2 p. Релативистичките пресметки од 1974 заклучиле дека енергетската разлика помеѓу двете конфигурации е мала и дека не е сигурно која била основна состојба. Подоцнежните пресметки во 1995 година заклучија дека конфигурацијата s 2 p треба да биде енергетски фаворизирана, бидејќи сферичните s и p 1/2 орбитали се најблиску до атомското јадро и на тој начин се движат доволно брзо, што нивната релативистичка маса значително се зголемува.
Во 1988 година, тим на научници предводени од Eichler пресметале дека ентралпијата на адсорпција на метан извори на законите би можела да се разликува доволно во зависност од нејзината електронска конфигурација дека би било можно да се спроведат експерименти за да се искористи овој факт за да се измери електронската конфигурација на лоренциумот. Се очекувало конфигурацијата s 2 p да биде повеќе испарлива од s 2 d конфигурацијата, и да биде послична на онаа на оловото на p-блок елементот. Не се добиени никакви докази за испарливост на адвокатурата, а долната граница за енталпија на адсорпцијата на лоренциум на кварц или платина била значително повисока од проценетата вредност за конфигурацијата s2p
Во 2015 година се мери првата јонизирачка енергија на лоренциумот, користејќи го изотопот 256 Lr. Измерената вредност,  , многу добро се согласи со релативистичкото теоретско предвидување од 4.963 (15)   eV, а исто така го обезбеди првиот чекор во мерењето на првите јонизирачки енергии на трансактиноидите. Оваа вредност е најниска кај сите лантаноиди и актиноиди, и ја поддржува конфигурацијата s 2 p, бидејќи се очекува дека електроните од 7p 1/2 се слабо врзани. Ова сугерира дека лутециум и адвенциум се однесуваат слично на d-блок елементите (а со тоа се вистински потешки конгенири на скандиум и иттриум, наместо на лантан и актиниум ), а исто така и дека лорениумот може да се однесува слично на алкалните метали натриум и калиум во некои начини. Со оглед на тоа дека конфигурацијата s 2 p е точна, тогаш лоренциумот не може да се смета како преоден метал под дефиницијата IUPAC ("Елемент чиј атом има некомплетна d под-школка или што може да доведе до катјони со некомплетна d sub- школка "), разлика од неговиот полесен хомолог лутециум и елементите од групата 3, со кои понекогаш се класифицирани лутециумот и лоренциумот. Сепак, сосема е веројатно дека металниот лоренциумов раствор ќе се однесува слично на кириумот, кој има конфигурација [Rn] 5f 7 6d 1 7s 2 и ја прикажува очекуваната [Rn] 5f 14 6d 1 7s 2 конфигурација, која е поддржана од претходната нестабилност на експериментите.
Изотопи
Дванаесет изотопи на лоренциум се познати, со масени броеви 252-262 и 266; сите се радиоактивни. Дополнително, еден јадрен изомер е познат, со масен број 253. Најдолгиот изотоп на зајдисонце, 266 Lr, има полуживот од десет часа и е еден од најдолгите досега познати извонредни изотопи, што укажува на тоа дека тоа можеби е на брегот на островот на стабилноста на супериорните јадра. Меѓутоа, изотопите со пократок век се користат во хемиски експерименти, бидејќи 266 Lr во моментов може да се произведуваат само како производ за распаѓање на уште потешки и потешки елементи за синтеза: бил откриен во 2014 година во синџирот на распаѓање на 294 Ts. Изотопот 256 Lr (полуживот 27  секунди) бил искористен во првите хемиски студии на лоренциумот: во моментот, малку подолгиот изотоп 260 Lr (полуживот 2.7   минути) обично се користи за оваа намена. По 266 Lr, најдолгите извори на адсорциум натриум се 262 Lr (3.6  h), 261 Lr (44   мин), 260 Lr (2.7   мин), 256 Lr (27   s), и 255 Lr (22   s). Сите други познати изотопи на лоренциум имаат полуживот под 20 секунди, а најкраткотрајната од нив ( 252 LR) има полуживот од само 390  милисекунди. Сепак, неоткриените изотопи со маса од 263 до 265 се очекува да имаат подолг полуживот ( 263 Lr, 5  h; 264 Lr и 265 Lr, 10   ж). Полуживотот на изотопи на адвенциум главно се зголемува главно од 252 Lr до 266 Lr, со натопи од 257 Lr до 259 Lr.
Подготовка и прочистување
И 256 Lr и 260 Lr имаат полуживот премногу краток за да овозможат комплетен процес на хемиско прочистување. Раните експерименти со 256 Lr користеле екстракција со брз растворувач, со хелатниот агенс тотоилтрифлуороацетон (ТТА) растворен во метил изобутил кетон (MIBK) како органска фаза, а со водена фаза се растворени ацетатни раствори. Иони со различен полнеж (+2, +3 или +4) потоа ќе се екстрахираат во органската фаза под различни pH- опсези, но овој метод нема да ги одвои тривалентните актиноиди и со тоа 256 Lr мора да се идентификува со емитуваната 8.24  MeV алфа-честички. Поновите методи овозможија брзо селективно елуирање со α-HIB да се одржи во доволно време за да се оддели издолжниот изотоп 260 Lr, што може да се отстрани од фолија со 0.05 М хлороводородна киселина хлороводородна киселина.
Наводи
<references group="" responsive="0">
NGC 6744
NGC 6744 — спирална галаксија во соѕвездието Паун, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6744 се споменува и како ESO 104-42, AM 1905-635, IRAS 19050-6354.
Откривање
Телото е откриено на 30 јуни 1826 година од страна на Џејмс Данлоп, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 9 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6744 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 8,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 9,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,4 m/лм2. NGC 6744 има привидни димензии од 20,1' х 12,9'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 19 ч 9 м 46,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -63° 51' 24". Положбениот агол на објектот е во износ од 15°.
Други поделби
Проучување на NGC 6744 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 62836. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 456; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9079. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Миклош Сабадош
Миклош Сабадош (7 март 1912 - 12 февруари 1962) бил унгарски и австралиски шампион во пинг-понг.
Пинг-понг кариера
Од 1928 до 1935 година, Сабадош ја освоил титулата шест пати во двојки (1929-32 и 1934-35). Тој освоил мешани двојки трипати (1930, 1931 и 1934), и пет пати бил член на купот Свајтлинг (1929-31, 1934 и 1935). Тој освоил четири светски натпревари во 1931 година: синглови, двојки, мешани двојки и Купот на Свајтлинг.
Бидејќи неговата мајка е родена како Еврејка, Сабадош ги напуштил своите студии на Универзитетот во Берлин во 1933 година и избегал во Париз. Тој се преселил во Велика Британија во 1936 година. Тој освоил пет англиски отворени титули.
Сабадош емигрирал во Сиднеј по турнејата и отворил клуб за пинг-понг. Тој се оженил со Марија Алис Брачер во 1941 година, и имале еден син, Шандор. Тие биле разведени во 1954 година. Додека служел со Советот за сојузнички трупи за време на Втората светска војна, Сабадош бил стациониран во Алис Спрингс, Северна Територија, во периодот 1943-1944. Во текот на овој период тој го искористил своето време да игра и да предава пинг-понг на своите колеги на Советот на трудови и да игра мост со сопругата на администраторот на Северната Територија. Како резултат на тоа, тој играл повеќе мост отколку што било друго, бидејќи тој веќе бил шампион во мост во Нов Јужен Велс.
Тој ја освоил титулата на сингл на Австралиското масивно првенство во 1950 и 1952 година, а освоил двојки во 1950 и мешани двојки во 1955 година. Тој продолжил да работи на пинг-понг академии и тренер. Неговите ученици Клиф Мекдоналд и Мајкл Вилкокс освоиле австралиски првенства за синглови.
Тој починал од пневмонија на 12 февруари 1962 година во Сиднеј.
Како Евреин по раѓање, Сабадош посмртно бил примен во Меѓународната еврејска спортска сала на славните во 1987 година.
Сабадош бил примен во Меѓународната сала на славните на Меѓународната фондација за пинг-помг во 1993 година.
HD 185955
HD 185955 (BD + 45 2940, SAO 48697, HR 7487) — ѕвезда со привидна величина од 6.2, во соѕвездието Лебед при ректасцензија 19:39:34,4 и деклинација +45°57′29″
IC 174
IC 174 — галаксија во соѕвездието Пумпа, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 174 се споменува и како ESO 373-29, MCG -5-23-17, AM 0945-323.
Откривање
Објектот е откриен во април 1900 година од страна на Делајл Стјуарт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 174 е од видот SBab. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,5 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,3 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,2 m/лм2. IC 174 има привидни димензии од 1,3' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 47 м 43,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -32° 50' 16". Положбениот агол на објектот е во износ од 148°.
Други поделби
Проучување на IC 174 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 28147.
Величе Шумуликоски
Величе Шумуликоски (роден на во Струга) — македонски фудбалер. Моментално настапува во екипата на ФК Солвацко.
Књажевац
Књажевац е град и општина сместен во округот Заечар во источна Србија. Заклучно со 2011 година, општината има население од 31.491 жители, додека градот има 18.404 жители.
Градот се наоѓа помеѓу три планини, во географскиот регион на долината Тимок што граничи со Бугарија.
Историја
Во римскиот период, Timacum Minus постоел во рамките на денешната општина. Во 1833 година, градот, порано познат како Гургусовац, бил ослободен од Отоманската империја и бил администриран во Краината Нахија на Кнежевството Србија во 1834 година. Во 1859 година официјалното име било сменето во Књажевац. Од 1929 до 1944 година, Књажевац бил дел од Моравска бановина од Кралството Југославија. Во 1944 година, во градот бил изграден тунел за воз, кој е прикажан на грбот на градот.
Кула Гургусовац
За време на османлискиот период, тврдината, позната како Кула Гургусовац, по тогашното име на градот, била изградена со цел да го контролира патот Ниш - Видин. Стратешки сместена, опкружена со бедем и длабок ров, тврдината била домаќин на четата од 100 војници. Кулата со два ката и подрум имала квадратна форма, а бедемот околу неа бил 13 метри долго, 10 метри широк и 2,5 метри висок.
По ослободувањето од Османлиите, тврдината го изгубила стратешкото значење и била претворена во затвор од типот на зандана. Бројни противници на кнезот Александар Караѓорѓевиќ и уставобранителскиот режим биле затворени во кулата. Поради својата озлогласеност поради тортурата и злоупотребата, таа станала симбол на страдањето и го добила прекарот „Српска Бастилја“. Откако кнезот Милош Обреновиќ се вратил во Србија во 1858 година и го заменил Александар Караѓорѓевиќ, тој го посетил Гургусовац и наредил кулата да се запали до темел. Кулата била срамнета, а останал само еден ѕид и влезна порта, додека за да се одбележи одлуката на кнезот, името на градот Гургусовац било сменето во Књажевац („Кнезовиот град“) на 17 јануари 1859 година. Во 2010-тите, областа на поранешната кула беше адаптирана во културна локација на отворено, вклучувајќи ја и летната сцена. Ѕидот и портата беа задржани, додека дополнителните ѕидови беа обновени на преостанатите темели.
Географија
Општината се простира на површина од 1202 km 2 и е шеста по големина во Република Србија. Нејзината површина е претежно ридска и планинска.
Највисока точка на територијата на општината е Миџор на Стара Планина (2169 м), кој е и втор највисок врв во Република Србија. Најниската точка е висока 176 метри и се наоѓа во долината Књажевац. Во општината има 86 населени места од кои 85 се села. Самиот град се наоѓа на сливот на Трговишки Тимок и Сврљишки Тимок кои стануваат Бели Тимок. Тече кон Заечар, се спојува со Црни Тимок и станува едноставно Тимок. Токму оваа река го дава името на регионот на долината Тимок.
Књажевац е поврзан со други градови по патен и железнички сообраќај. Се наоѓа помеѓу географските широчини од 43°20' и 43°45' северно и помеѓу географските широчини 22°11' и 22°41' источно.
Клима
Књажевац има океанска клима (Кепенова класификација на климата: Cfb), која е многу блиску до умереноконтинентална клима (Кепенова класификација на климата: Dfb). Најтопол месец е јули со просечна температура од 21.1 °C, додека најстуден месец е јануари со просечна температура од 0.1 °C. Просечните годишни врнежи се 605 mm/m2. Во годината има 306 сончеви денови и 30 дена со снег.
Демографија
Според резултатите од пописот од 2011 година, општината Књажевац има 31.491 жители, од кои 18.404 жители живеат во градско подрачје. Просечната густина на населеност е 26,2 жители на километар квадратен што ја прави ретко населена општина.
Етнички групи
Етничкиот состав на општината:
Туризам
Књажевац, со својот ски центар Бабин Зуб нуди можности за туризам и спортски настани. Нејзините излетнички места се поставени во области со природна убавина (како Бањица, Бараница и други), места за одмор и рекреација. Црквата Света Богородица од 14 век се наоѓа во блиското село Доња Каменица. Во 2014 година, Књажевац бил избрана за извонредна дестинација во Европа. (Проект EDEN Network)
Збратимени градови
Књажевац е збратимен со:
Старо камено време
Старо камено време или палеолит е термин со кој Л. Лубок во 1865 година ја означил најстарата и најдолга предисториска епоха. Се протега од најраната позната употреба на камени алатки од страна на хоминините, пред c. 3.3 милиони години, до крајот на плеистоценот, пред c.  11,650 години.
Материјалната култура на овој период ја оствариле мали човечки заедници (едно или неколку семејства), чиј опстанок се засновал на ловечко - собирачки начин на живеење. Подвижноста на ваквите заедници била ускладена со годишните времиња, користењето на природните ресурси, или помалку или повеќе широкиот спектар на растителни или животински видови на одредена територија. Поради тоа археолошката документација за палеолитските заедници се однесува на трагите кои тие ги оставиле зад себе во Пештерапештерите, поткарпите, или на отворен простор (огништа, орудија, коски од уловените животни). Со оглед на геолошката старост на слоевите во кои таквите остатоци се најдени, како и на технолошкиот начин на изработка на орудијата од делкани, најчесто силикатни карпи и минерали, животински коски и рогови, изведена е традиционална поделба на палеолитот на ран, среден и доцен палеолит.
Ран палеолит
Хомоеректусот освојува нови простори, ширејќи се од Африка на дотогаш ненаселени континенти, оставајќи значајни траги на својот начин на живот во Европа и Азија, почнувајќи од пред 1,5 милион години до 700 000 години. Нови технологии на изработка на делканото орудие се јавуваат во рамките на постарата ашелска култура или технокомплекси во Африка (1,7 милиони години) и Европа (пред 700 000 до 300 000 година). Помлада Ашелска култура (пред 300 000 до 100 000 година) на низа локалитети. Хомо еректусот почнал да го контролира огнот, најмалку пред 400 000 години. Во рамките на помладата ашелска култура, пред 300 000 години, изработката на делканото камено орудие е уште повеќе усовршена, (Левалоазиен|левалуазиенска техника]] за да стекне широка примена во средниот палеолит пред 350 000 години веројатно се појавил архаичниот Хомо сапиенс. Една од неговите варијанти е и Хомо сапиенс неандерталенсис, чии остатоци се најдени во Европа и на Блискиот Исток.
Среден палеолит
Почеток на средниот палеолит (пред 128 000 – 40 000/35 000 години) се поистуветува со почетокот на доцниот плеистоцен. Продолжуваат старите технолошки традиции и се усовршуваат нови техники кои биле присвоени и во претходниот период. Сосема нова појава претставуваат најдените гробници (Комб Гренал, Мустија, Тешик-Таш, Шанидар), пружајќи јасно потврда за постоење на култ, односно укажување на се позначајната улога во идеологијата во животот на ловечко-собирачките заедници. Горниот или помладиот палеолит претставува период на големи пресврти, посебно во поглед на прилагодување на ловечко-собирачките заедници, на многу различни услови кои ги диктирал животот. На пример од оние во поларните до оние во тропските предели и посложена социјална организација.
Доцен палеолит
Доцен палеолит (пред 40 000 – 10 000 години) траел до крајот на доцниот плеистоцен, односно за време на најсилно изразените климатски осцилации на последниот леден период. Обележен е со појава на новиот хомо сапиенс сапиенс и нови технологии. Обработено камено орудие кое добива форма на сечиво, помало е од претходното, експлоатацијата на суровините е поекономична (оттаму за младиот палеолит се користи името лептолит). Започнува широка употрба на предемти изработени од животински коски, рогови и заби (од забите се правени шила, проектили, исфрлувачи на копја, украси). Кон крајот на доцниот палеолит се јавуваат и многубројни технолошки иновации (лак и стрела, харпун, орудије од изделкан камен), нови стратегии за користење на ресурсите, риболов, собирање на школки, можеби и припитомување на кучиња. Орудието се изработува во многу поголем број на облици, кои одговараат за специфични намени. Но стиловите на изработка на орудието се разликуваат од регион до регион. Таа појава е условена покрај останатото, со порастот на општата популација, промените во еколошката сфера, неможноста на ловечко-собирачките заедници да си обезбедат опстанок и сопствена биолошка и социјална репродукција на начин практикуван со стотици илјади години. Решавањето на тој проблем одело двојно. Прво палеолитските заедници се ориентираат на планска експлоатација на својата територија, воспоставувајќи постојани резиденцијални логори, од кои ги преземале ловечко-собирачките активности. Таквите походи однапред сè планираат, ресурсите интензивно се прибираат во кратки периоди, а вишокот се претвора во залихи кои обезбедуваат опстанок во месеците на немаштија. Подвижноста на групата сега е ограничена и тие се сè повеќе насочени кон соработка со соседните заедници кои престојувале во истиот регион. Таквите заедници поминуваат низ процес на длабока социјални и технолошка интерграција, која археолошки јасно се гледа во наодите коишто се поврзани за култот(пред сè појавата на палеолитската уметност, еден од најважните белези на овој период).
Дополнување
Друг начин на обезбедување опстанок, подразбирало одвојување или расцепкување на заедницата на делови и потрага по нови територии. Во текот на раниот палеолит биле освоени и двата преостанати континенти и тоа штом биле создадени услови за можност за пловење (чамци и навигација со видливост на копното или островот) и штом биле совладани тешкотиите за опстанок во поларните предели(опрема, засолништа и санки). Се препоставува дека со чамци можело да се стигне од остров на остров, од Југоисточна Азија во Австралија(пред 40 000/35 000 години). Преминот на новиот американски континент можел да се случи еднинствено во времето на најголемото заладување во последниот леден период, кога помеѓу Сибир и Алјаска постоела копнена врска(најрано пред 15 000 години)
Улогите на жените
Антрополозите обично претпоставувале дека во Палеолитските општества жените биле одговорни за собирањето на растенија и дрва за огрев, а мажите биле одговорни за лов. Меѓутоа, аналогии со сегашните општества на ловци-собирачи како на Хадза луѓето и австралиските Абориџини укажуваат на тоа дека половата поделба на трудот во палеолитот беше релативно флексибилна. Мажите можеле да учествуваат во собирањето на растенија, дрва за огрев и инсекти, и жените можеле да ловат животни. Освен тоа, неодамнешното истражување на антропологот и археологот Стивен Кун од Универзитетот во Аризона ја докажува теоријата дека половата поделба на трудот не постоела пред Горниот Палеолит и била измислена релативно неодамна во човечката праисторија. Имаше еднаквост меѓу мажите и жените во текот на средниот и горниот палеолит, а е можно тој период во однос на половите да е бил и најегалитарното време во човечката историја. Археолошките докази од уметноста и погребните ритуали укажуваат на тоа дека голем број на поединечни жени имале висок статус во своите заедници, и дека двата пола учествувале во донесувањето на одлуки. Најраниот познат Палеолитски шаман (пред околу 30.000 години) беше жена. Џеред Дајмонд укажува на тоа дека статусот на жените опадна со појавата на земјоделството, бидејќи жените во земјоделските општества обично се почесто бремени и се очекува да работат повеќе отколку жените во општествата на ловци-собирачи. Како и повеќето современи општества на ловци-собирачи, Палеолитот и Мезолитот биле претежно матрилинеарни и амбилинеарни; патрилинеарноста била поретка отколку во следниот неолитски период.
Религијата можеби била апотропејска; поточно, таа вклучувала имитативна магија. Венерските фигурини, кои се во изобилство во Горниот Палеолит, обезбедиле еден пример за можната Палеолитска имитативна магија, бидејќи се користеле за обезбедување на успех во ловот и да се донесе плодност на земјиштето и жените. Венерските фигурини од Горниот Палеолит понекогаш се објаснети како претстави на божицата на земјата слична на Геја, или како претстави на божицата која е владетел или мајка на животните. Џејмс Харод ги опишал како претстави на шаманистички духовни трансформациски процеси на жени.
Венерските фигурини понекогаш се толкуваат како претстави на мајка божица; изобилството на таквите женски претстави доведе некои да веруваат дека општествата на Горниот Палеолит (а подоцна и неолитот) имале религија центрирана на жени и општество доминирано од жени. На пример, ова беше предложено од страна на археологот Марија Гимбутас и научничката Мерлин Стоун, која е автор на книгата Кога Бог Беше Жена. Разни други објаснувања за целите на фигурините биле предложени, како што се хипотезите на Кетрин Макоид и Лероа Макдермот според кои фигурините се создадени како авто-портрети на вистински жени.
NGC 338
NGC 338 — спирална галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен во 1877 година од страна на Ернст Вилхелм Либерехт Темпел, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 338 е од видот Sab. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,8 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 338 има привидни димензии од 1,8' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 0 м 36,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 30° 40' 9". Положбениот агол на објектот е во износ од 109°.
Други поделби
Проучување на NGC 338 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 3611. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 91; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2277. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 601.
Експликација (антрополгија)
Експликација е начин на постапување со покојникот, када телото по смртта се изложува на дејството на природните елементи. Оваа постапка се применувала уште во древните заедници.
Најпознати примери на експликација на покојникот на платформи се откриени во Америка, во племето Ирокези, кои граделе посебни конструкции, високи неколку метри. Телото било изложувано долг период (околу 12 години), по што преостанатото меко ткиво се отстранувало, а коските се собирале и се положувале во заеднички гроб. Сличен ритуал е забележан и кај племето Асинибоине.
Диркем го опишал ритуалот што го применувало австралиското племе Варамунга, при што покојниците ги подигале на платформа во крошните на дрвјата, ги оставале да се распаднат додека не останат само коските, а потоа ги положувале во внатрешноста на мравјалниците, за да се отстранат трагите од месо, а потоа со остатоците вршеле секундарно погребување по пат на инхумација.
Римињи (Ардени)
Римињи (Rumigny) — општина во департманот Ардени во регионот Голем Исток, северна Франција.
Сместена е близу Розоа на Сер и на 12 км од границата со Белгија, на местото кајшто се вкрстуваат патиштата патиштата D877 и D977.
Ова е рурална општина. Се вбројува меѓу многу ретко населените општини според сметањето на INSEE и е вон досегот на градовите.
Стопанство
Населението се занимава со земјоделство и сточарство. Во минатото имало пивници, работилници за путер, воденици и пиларници за дрвена граѓа. Имало и каменломи за ѕидарски камен и варовник. Со преселбата село-град и отсуството на индустриски капацитети, подрачјето е постепено е раселено. Значнително помали приходи од државниот просек.
Тарнов (Мекленбург)
Тарнов (Tarnow) — општина во округот Росток, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Јанковечка парохија
Јанковечка парохија — македонска православна парохија, дел од Ресенското архијерејско намесништво на Преспанско-пелагониската епархија на МПЦ - ОА. Парохијата ги опфаќа селата Јанковец (парохиско седиште) и Кривени. Старешина на парохијата е јереј Никола Златаровски (сос. 2016).
Цркви
Ова е список на црквите во парохијата. Можно е списокот да е нецелосен.
Список на државни водачи во 1666 година
Ова е список на државни водачи во 666 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Гига-
Гига- (симбол: Г, меѓун. G) е претставка во системот SI кој означува 1×109 или милјарда, 1 000 000 000.
Претставката е потврдена во 1960 г. Зборот потекнува од грчкиот јазик γίγας, и значи џин.
Пример на употреба
Поголемо од гигабајт е терабајтот. Ако 1 гигабајт содржи 1000 мегабајти тогаш 1 терабајт содржи 1000 гигабајти.
תחיליות במערכת היחידות הבינלאומית
Лепенец
Лепенец — река во Македонија, притока на Вардар. Извира од планината Жар на Косово, на височина од 1.860 м, а се влева кај населбата Злокуќани во Скопје, на височина од 253 м. Од изворот до Качаничката Клисура тече во правец запад-исток, а потоа свртува во правец југ-југоисток.
Долга е 75 километри, има вкупен пад од 1.603 м и просечен пад од 21,4‰. На територијата на Македонија влегува кај селото Блаце и има должина од 21 километар. Сливот зафаќа површина од 770 км2, од која на Македонија ѝ припаѓаат 167,76 км2. Средногодишниот протек пред вливот во реката Вардар изнесува 10,0 м3/сек.
ГП Западна Франција 2015
Трката завршила во масовен спринт од 69 возачи. Победник бил Александер Кристоф, кој ја освоил својата дваесетта трка во сезоната. Симоне Понци завршил втор, додека Рамунас Навардаускас  трет, со што го заокружил подиумот.
Мумија
Мумија — труп чија кожа и органи се сочувани намерно или со случајно изложување на хемикалии, на многу ниски температури или на недостиг на воздух (кога телото потонува во мочуриште). На обиди да се сочува телото се наидува во целиот свет. Се користат два термина: мумифицирање и балсамирање, кои упатуваат на смолите со кои се обложуваат телата.
Староегипeтски мумии
Зборот мумија потекнува од латинскиот збор mumia, што е преземен од персиското -mūmiyyah-, односно арапското(-مومية-) што значи битумен, како што ја нарекувале поради црната кожа што ја имале мумиите.
Во текот на египетскиот династиски период се сметало дека мртвите живеат на небото, кај ѕвездата Северница, а откако подоцна се развил култот кон Сонцето, задгробниот живот се префрла во подземјето. Мртвите ги имале сите потреби како и живите, па на покојникот во гробот му се ставани предмети кои биле наменети за секојдневна употреба. Начинот на мумифицирање во Стариот Египет се менувал со текот на времето, но целта секогаш била задгробниот живот да добие материјална форма, па за продолжување на животот било неопходно да се сочува телото од пропаѓање.
Во вабетот се одвивале низа ритуални активности, а најважен е обредот што се врши пред гробницата - обред за отворање на устата - што го претставува последниот чин пред погребот на мумијата во гробната одаја. Мумијата се исправува пред гробницата, а обредот се врши со посебен инструмент во вид на секира. Свештеникот ги допира устата, разцете и нозете на мумијата, со што таа станува способна да ги прима храната и култот. Обредот се врши и во гробницата каде свештеникот со инструментот ги допира сите прикази на покојникот, како и другите претстави во гробницата, како што се скулптурите и дводимензионалните претстави. Отворањето на устата претставува оживување на сетилата и обновување на животот.
Староегипетски методи за мумифицирање
Наједноставниот метод за мумифицирање, што потекнува од периодот на првите три династии, се состоел во завиткување на телото со ленени завои, кои во подоцнежниот период биле натопувани во смола. Во текот на четвртата династија се практикува вадење на органите, што требало да го оневозможи распаѓањето на телото. Ковчезите се дрвени, покојните се ставаат во испружена положба. Ваквиот начин на погребување се применувал во текот на Старото царство.
Во текот на вториот милениум п.н.е. се отстрануваат сите органи, освен срцето и бубрезите, а мозокот се извлекува низ носот со специјален метален алат во вид на кука, по што органите се ставаат во посебни садови со раствор од натриум карбонат. Потоа телото се ставало во раствор на готварска сол, а потоа се полнело со миризливи смоли и зачини. На крајот се завиткувало во завои и се ставало во ковчегот. Овој процес траел 40 денови.
На истиот начин како и луѓето, во Стариот Египет се мумифицирале и животните. Најчесто тоа биле мачки, мајмуни, ибиси и крокодили, кои се сметале за свети животни.
Значајни податоци во истражувањето на мумифицираните луѓе и животни се добиваат со антропометриски испитувања, рендгенски снимки, сецирање и со хистолошки и палеопатолошки анализи.
Мумифицирање во останатите делови на светот
Постапката за мумифицирање во Океанија, каде на овој начин се чувале главите на непријателите, се одвивала така што главата се потопувала во раствор на сол, по што се сушела на чад и ветер. Со ваквата постапка коските омекнувале, а волуменот на черепот се смалувал за две третини. Сличен обичај се јавува и во прашумите на Јужна Америка.
Трка околу Пекинг 2011
Трката околу Пекинг 2011 е прво издание на Трка околу Пекинг, велосипедска етапна трка. Започна со поединечен хронометар околу олимпиското село Пекинг на 5 октомври и завршила на националниот стадион во Пекинг на 9 октомври.
Трката ќе помине 614,3 километри низ Пекинг во пет етапи и ќе биде прва трка поседувана од светското велосипедско владино тело, UCI, потег што предизвика некои мали контроверзии. Трката ќе биде дел од Светска турнеја на UCI како 25 настан во оваа сезона.
На трката победи возачот на Тони Мартин, по победата на воведната хронометарска етапа и ја одржуваше неговата предност до крајот на трката. Разликата во победата на Мартин во однос на финалистот Дејвид Милар од била 17 секунди и возачот на  Крис Фрум, кој го комплетираше подиумот, 9 секунди зад Милер и 26 секунди од Мартин. Во другите пласмани на трката, Денис Галимзјанов од го освои бодовниот пласман, возачот на  Игор Антон го освои планинскиот пласман, додека Бен Кинг заврши на врвот во пласманот на млад возач, како и тоа дека екипата  се најде на врвот на екипниот пласман.
Екипи
Трката се одржа под покровителство на светската турнеја на UCI, сите осумнаесет екипи ProTour беа поканети автоматски. Заедно со изборот на кинески возачи се формираше кинеската велосипедистичка репрезентација, со што се формираше група од 19 екипи на трка.
Деветнаесетте екипи поканети на трката беа:
Етапа 1
5 октомври 2011 – Птичјо гнездо - Водена коцка, 11,3 км
Етапа 2
6 октомври 2011 – Птичјо гнездо - Ментугу, 133,5 км
Етапа 3
7 октомври 2011 – Ментугу - Јонгнинг Таун, 162,0 км
Етапа 5
9 октомври 2011 – Плоштад Тјананмен - Птичјо гнездо, 118,0 км
NGC 2130
NGC 2130 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Златна Рипка, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2130 се споменува и како ESO 86-SC37, in LMC.
Откривање
Објектот е откриен на 2 ноември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2130 е од видот OCL. Видливиот сјај со голо око изнесува 12 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,4 m. NGC 2130 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 52 м 23,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 67° 20' 3".
Други поделби
Проучување на NGC 2130 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 445; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8904.
Армија на Инките
За време на 15 век и 16 век, армијата на Инките била најорганизираната воена формација во Јужна Америка. Таа се состоела од неколку воени баталјони. Војниците носеле туника, покрај стандардниот воен фустан.
Алиме Абденанова
Алиме Сејтосманова Абденанова (Alime Seitosman qızı Abdenanova; 4 јануари 1924 година — 5 април 1944 година) — била кримски татарски извидник во Црвената армија за време на Втората светска војна. По почетокот на германската окупација на Крим во 1943 година, таа ја водела својата разузнавачка група во собирањето на разузнавачки информации за позициите на германските и романските трупи низ Керчкиот полуостров, за што била наградена со Орден на Црвеното знаме. Откако групата била уапсена од страна на Германците во февруари, Абденанова била мачена повеќе од еден месец, но одбила да им открие какви било информации на киднаперите. На дваесетгодишна возраст, таа била погубена во предградието на Симферопол на 5 април 1944 година. На 1 септември 2014 година, со указ на Владимир Путин, таа постхумно била прогласена за Херој на Руската Федерација, со што станала шеснаесетта жена и првиот Кримски Татар кој ја добил титулата.
Армија на Инките
Според оралната историја на Инките и шпанските записи, Инките можеле да соберат 100.000 војници.
За разлика од останатите американски цивилизации, воената тактика на Инките била да ја уништи спротивната војска и да ја заземе нивната територија со воспоставување на властта на Сапа Инка.
Алиме Абденанова
Ран живот
По завршувањето на седумгодишното средно образование со почести, таа нашла работа како секретарка во селскиот совет на Узун-Ајакски во Ленинскиот округ, а во 1940 година станала членка на Комсомол. По германската инвазија на Советскиот Сојуз во јуни 1941 година, таа неколкупати аплицирала да се приклучи на Црвената армија, но секој пат била одбиена со образложение дека е член на Извршниот комитет на Ленинскиот округ. На 16 ноември 1941 година комитетот бил преместен во Керч, а подоцна во Темрјук. По релокацијата таа можела да се запише на медицински курсеви, по чие комплетирање била распоредена во болница во Краснодар.
Активности како водач на извидници
Откако советските трупи ја вратија територијата претходно контролирана од Вермахтот во битката за Курск и Новоросијско-Таманската операција, раководството на Црвената армија имало намера да започне офанзива за повторно заземање на Крим. За да го стори тоа, генерал-мајорот Николај Трусов, заменик-началник на Генералштабот за разузнавање на поморската армија, наредил да се испратат група извидници во задниот дел на силите на Оската кои се повлекувале. Била формирана разузнавачката група „Баст“, составена од двајца извидници и шест агенти обучени за саботажа, која била распоредена во градот Стари Крим; тие успеале да испратат над 300 разузнавачки преноси до Црвената армија. Сепак, мрежата од осум лица не била во можност да го надгледува целиот полуостров и била во опасност поради зголемената претпазливост на нацистите. Откако нацистите ги заостриле ограничувањата за патување, на групата ѝ стана потешко да го избегне регрутирањето од страна на Оската, што би ја завршило нивната мисија предвреме. Трусов тогаш решил да испрати втора разузнавачка група на полуостровот, а Абденанова наскоро доброволно се пријавила за задачата. По обуката во школо за воено разузнавање во Краснодар, таа се подготвила за својата задача, знаејќи да скока со падобран од авион и комплетирајќи курс за шпионирање.