cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Трооло
Самоуправа и политика
Во периодот 1952-1955, селото било седиште на тогашната Општина Трооло, во која покрај селото Трооло, се наоѓале и селата Бучиште, Гајранци, Гујновци, Зарапинци, Куково, Лезово, Пестришино, Пуздерци и Стрисовци. Општината Трооло постоела и во периодот 1950-1952 година.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1547 според Државната изборна комисија, сместено во простории на приватен објект.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 30 гласачи. На локалните избори во 2021 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 25 гласачи.
Бихор (округ)
Бихор (Judeţul Bihor; Bihar megye) е округ во Романија, сместен во северозападниот дел на земјата. Главен град на округот е градот Орадеа, а значаен е и градот Салонта.
Местоположба
Округот Бихор е копнен округ во Романија и пограничен кон Унгарија. Окружен е:
Релјеф
Бихор се наоѓа во историската област Кришана. Западниот дел од округот е рамничарски, во кој се простира Панонската низина, додека источниот дел е планински со планината Бихор. Големо значење за округот има реката Киреш, која тече во правец исток-запад.
Демографија
Округот спаѓа во повеќенационалните окрузи во Романија. Според пописот во Романија во 2002 година, Романците сочинуваат 67,6% од населението во округот, Унгарците 26%, 5% се Роми, 1,2% Словаци, а 0,2% се припадници на некоја друга етничка заедница.
Список на државни водачи во 235 година
Ова е список на државни водачи во 35 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Семрежна пристапност
Интернет-пристапност (англ. web accessibility) е практика преку која се овозможува мрежните места да бидат достапни за луѓето кои користат широк опсег на софтверски производи и уреди-кориснички агенти, не само стандардни прелистувачи (анг. web browsers). Ова е особено важно за луѓето со хендикеп како што е нарушување на видот. Со цел да пристапат на вебот, некои корисници имаат потреба од специјален софтвер или уреди покрај стандардниот прелистувач, или специјални прелистувачи. Дизајнирањето за пристапност е поткатегорија на добриот дизајн за употребливост.
Потребите кои пристапноста треба да ги задоволи се:
Придобивки од веб-пристапност
Еден важен аспект на пристапноста е што овозможува на луѓето да пристапат до содржините на начин кој најмногу им одговара. Ова може да биде од полза за сите корисници, а не само за лицата со хендикеп: на пр. некои корисници може да сакаат да ја менуваат големината на текстот затоа што користат мал екран на мобилен телефон, или имаат потреба да ја користат тастатурата за контрола на компјутерот бидејќи немаат глувче или не сакаат да го користат. Графичките содржини воглавно се бесполезни за машините за пребарување.
Различни мрежни места повлекуваат различен степен на загриженост за пристапноста. На пример:
Многу луѓе со делумно нарушување на видот или дислексија ќе имаат потреба да ги променат боите на текстот или позадината за да може полесно да читаат. Корисниците со дислексија или ADHD ќе имаат потреба да ги запрат подвижните слики на екранот оти им го нарушуваат вниманието. Луѓе со ADHD може да бидат збунети или одвратени од мрежни места кои се богати со врски оти може да имаат потешкотии со тоа што пред нив се поставени премногу опции.
На пример, линковите кои може да се активираат само со кликнување на глувчето не може да ги користат луѓе кои ја користат само тастатурата или читач на екранот за интеракција со компјутерот. Информациите обезбедени само во аудио-формат се непристапни за глуви лица, а информациите обезбедени само во графички формати се непристапни за слепи лица.
Дизајнирањето на мрежни места во согласност со принципите на веб-пристапност е неопходно за да се обезбеди пристап за сите корисници.
Уреди-кориснички агенти
Најголем дел од луѓето го користат вебот со помош на веб-разгледувач на компјутер. Други начини за пристап на вебот се личен дигитален асистент (Personal Digital Assistant - PDA) или мобилен телефон. Честа појава е машините за пребарување да пристапуваат на содржините од вебот преку специјализирана програма наречена пајак (анг. spider).
Достапна е широка палета на техники и технологии кои го олеснуваат пристапот на вебот за луѓе со хендикеп, како и за сите други корисници. Овие може да се поделат на две (неексклузивни) класи: првата е технологии што овозможуваат, наменети за надминување на хендикеп од голем размер, како слепило, а втората е технологии што помагаат, кои се однесуваат на помали нарушувања.
Технологии што овозможуваат се:
Технологии што помагаат
Покрај специјализираните уреди-кориснички агенти, компјутерската пристапност ја зголемуваат и низа технологии што помагаат. Овие технологии се од голема помош за луѓето со хендикеп кои го користат вебот. На пример:
Технологии за машински превод
Софтверот кој може автоматски да преведе содржини од еден природен јазик во друг се нарекува софтвер за машински превод. Пример за ваква апликација е Бабел фиш на Алта виста, мрежни места кој може да преведе делови текст или цели мрежни места од и на англиски и најважните европски јазици. Во општ случај, ваквите преводи се несовршени. Подобри резултати се добиваат со комерцијални софтверски пакети кои се купуваат и инсталираат директно на компјутерот на корисникот.
Иницијатива за веб-пристапност
Конзорциумот В3Ц (World Wide Web Consortium – W3C) ја има покренато Иницијативата за веб-пристапност (Web Accessibility Initiative - WAI) со цел да се развијат насоки и ресурси за веб-пристапност. Преку неа се обезбедуваат материјали за поддршка со кои се овозможува разбирање и спроведување на веб-пристапност.
Во 1999 година Иницијативата ги објави Насоките за пристапност на веб-содржини (Web Content Accessibility Guidelines) WCAG 1.0, кои се општоприфатени како дефинитивно упатство за како се прават пристапни мрежни места. Од 2003 година Иницијативата работи на второто издание на овие насоки, WCAG 2.0, која во моментов е во фаза на работна верзија.
Законски обврски за веб-пристапност
Сè поголем број земји имаат воведено законски решенија кои или директно се однесуваат на потребата мрежните места и другите форми на комуникација да бидат пристапни за луѓе со посебни потеби, или се однесуваат на поопштите побарувања против дискриминацијата на луѓето со посебни потреби.
САД
Во САД, Делот 508 од Актот за рехабилитација ги обврзува сите федерални агенции и нивните подизведувачи да овозможат на вработените и сите други граѓани со посебни потреби пристап до информациите (вклучително и мрежните места) во иста или слична мерка како пристапот овозможен за сите други. Законот Акт за Американците со хендикеп од 1990 година забранува дискриминација врз основа на хендикеп, а Делот 255 од Актот за телекомуникации од 1996 година ги обврзува производителите да ги прават телекомуникациските производи и услуги достапни во сите случаи, освен кога тоа бара надминување на значителни потешкотии или значително ги зголемува трошоците. Примената на последните два закони во однос на пристапноста е комплицирана и зависи од поставување преседани. На 7 септември 2006 година судијата Мерилин Хал Пател во случајот на Националната федерација на слепите против Корпорацијата Таргет пресуди дека продажен синџир со физички продавници може да биде тужен ако неговото мрежно место е непристапно за слепи лица.
Австралија
Во 2000 година, еден слеп Австралиец доби на суд против Организациониот комитет на Олимписките игри во Сиднеј со примена на Актот против дискриминација на луѓето со хендикеп од 1992 година, бидејќи Комитетот не го направил нивното мрежно место пристапно за слепи лица. Комисијата за човекови права и еднакви можности има објавено насоки за веб-пристапност поврзани со тој закон. Сите влади на австралиските држави имаат јавни политики и насоки за пристапност на мрежните места во јавна сопственост, кои се достапни на мрежното место на организацијата Вижн Острелија.
Ирска
Во Ирска, како додаток на Актот за хендикеп од 2005 година во јули 2006 година Националната управа за хендикеп објави Код на пракса за пристапни јавни сервиси. Се работи за практичен водич со кој се помага на владините служби и над 500 јавни тела да ги исполнат своите законски обврски.
Ревизија на пристапноста на мрежните места
Сè поголем број организации, компании и консултантски куќи нудат услуги на ревизија на пристапноста на мрежни места. Овие ревизии се еден вид испробување на системи преку кој се откриваат проблемите со пристапноста кои се присутни на дадено мрежно место и нудат совети и насоки за чекорите кои треба да се преземат за да се исправат тие проблеми.
При ваквите ревизии се користат низа методи:
Секоја од овие методи има свои јаки и слаби страни:
Западен Лотијан
Управната област е основана во 1996, со Законот за локална самоуправа од 1994, утврдувајќи ги границите во рамките на регионот Лотијан.
Збратимени градови
Ливингстон и Западен Лотијан се збратимени со следниве градови:
Вајар (галаксија)
Вајар или Сребреник (NGC 253) — пречкеста спирална галаксија во соѕвездието Вајар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како Вајар се споменува и како ESO 474-29, MCG -4-3-9, UGCA 13, Sculptor galaxy, Silver Dollar.
Откривање
Телото е откриено на 23 септември 1783 година од страна на Каролина Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 4,2 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, Вајар е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 7,2 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 8 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,7 m/лм2. Вајар има привидни димензии од 29' х 6,8'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 47 м 33,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 25° 17' 15". Положбениот агол на објектот е во износ од 52°.
Други поделби
Проучување на Вајар е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 2789. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 306; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6421. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1199.
Машка ракометна репрезентација на Шведска
Машка ракометна репрезентација на Шведска — национална репрезентација која ја претставува Шведска на меѓународни ракометни натпревари. Репрезентацијата е управувана од шведската ракометна федерација. Најуспешни периоди шведската репрезентација имала под водство на тренерите Курт Вадмарк (1948-1967) и Бенгт Јохансон (1988–2004). Репрезентацијата предводена од Бенгт Јохансон се смета за една од најдобрите во историјата на ракометот, со играчи како Томас Свенсон, Магнус Висландер и Стефан Левгрен. Од 1990 до 2002 година, шведската репрезентација стигала до фазата на медали на секое првенство (6 светски првенства, 5 европски првенства и 3 олимпијади, освојувајќи вкупно 13 медали, од кои 6 златни).
Шведска е најуспешна земја на европските ракометни првенства со освоени 4 златни медали, и се наоѓа на врвот на табелата на медали на светските ракометни првенства со вкупно освоени 4 златни, 3 сребрени и 4 бронзени медали. Шведска е сопственик на европскиот рекорд за најмногу медали на меѓународните натпреварувања (20 медали). Спротивно на тоа, шведската репрезентација сѐ уште нема освоено златен олимписки медал и покрај четирите финални натпревари.
Меѓународни учества
Шампион  Второпласирана   Трето место   Четврто место
Моментален состав
Состав за Европското првенство 2018.
Бугарски јазик во Турција
До значителен степен јазикот се зборува од Помаците во Источна Тракија, чиј број се проценува помеѓу 270.000 до 600.000 луѓе. До одреден степен бугарски јазик го зборувваат и емигрантите од Бугарија Турци и Помаци, чии потомци се меѓу 326 000 и 480 817 лица.
Машка ракометна репрезентација на Шведска
Моментален состав
Тренер: Кристјан Андресон
Бугарски јазик во Турција
Бројност и удел
Бројност и удел на жителите со мајчиниот јазик бугарски, според пописот на населението во текот на годините:
Машка ракометна репрезентација на Шведска
Статистика
Играчите кои сѐ уште активно играат се означени со задебелни букви.
Бугарски јазик во Турција
Покраини
Бројност и удел на жителите со мајчиниот јазик бугарски, според пописот на населението во 1927 година, по покраина (подредени по азбучен редослед):
Машка ракометна репрезентација на Шведска
Најмногу натревари
Вкупен број на одиграни официјални натпревари. Ажурирано на: 5 февруари 2018 Извор: handbollslandslaget.se
Бугарски јазик во Турција
Настава
Бугарски јазик се изучува во:
Машка ракометна репрезентација на Шведска
Најмногу голови
Вкупен број на постигнати голови само на официјални натпревари. Ажурирано на: 5 февруари 2018 Извор: handbollslandslaget.se
NGC 4062
NGC 4062 — спирална галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4062 се споменува и како UGC 7045, MCG 5-29-4, CGCG 158-8, IRAS 12015+3210, KARA 518, KUG 1201+321.
Откривање
Објектот е откриен на 20 март 1787 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4062 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 4062 има привидни димензии од 4' х 1,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 100°.
Други поделби
Проучување на NGC 4062 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 38150. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 107; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2527. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1398.
IC 65
IC 65 — галаксија во соѕвездието Печка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 65 се споменува и како ESO 353-48, MCG -6-5-3, IRAS 01470-3259.
Откривање
Објектот е откриен на 17 ноември 1897 година од страна на Луис Свифт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 65 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,8 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,4 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,4 m/лм2. IC 65 има привидни димензии од 1,6' х 1,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 49 м 16,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -32° 44' 36". Положбениот агол на објектот е во износ од 28°.
Други поделби
Проучување на IC 65 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 6679.
Франц Кафка
Франц Кафка (Franz Kafka; во  –  во ) — еден од водечките писатели на германски јазик од 20 век. Најголемиот дел од неговите дела се објавени посмртно. Во неговите најпознати дела, романите „Процес“ (германски: Der Process) и „Замок“ (германски: Das Schloss), како и новелата „Преобразба“, пишува за бирократијата, за алиенацијата и за немоќта на поединецот да влијае врз општествените случувања.
Семејство
Иако неговиот мајчин јазик е германски, Кафка одлично знаел и чешки бидејќи неговиот татко бил чешки Евреин коj потекнувал од Прага и сакал неговиот син одлично да ги зборува и двата јазика. Кафка имал познавање и од францускиот јазик и култура, а еден од неговите омилените автори му бил Флобер.
Образование
Од 1889 до 1893, Кафка одел во основно училиште во Прага. По основното училиште се запишал во гимназија каде учел 8 години, на германски јазик. Матурирал во 1901, со високи оценки. Истата година се запишал на студии на Карловиот универзитет во Прага. Отпрвин бил запишан да студира хемија но по две недели се префрлил на право. На крајот на првата година се запознал со Макс Брод со кого ќе остане близок пријател до крајот на својот живот. Кафка многу читал и заедно со Брод го читале Платон на оригинален грчки и делата на Флобер на француски. Ги сметал Фјодор Достоевски, Флобер, Никојал Гогољ за свои „браќа по крв“. Освен тоа, го интересирала и чешката книжевност и го сакал делото на Гете. Кафка станал доктор по право на 18 јули 1906 а потоа една година неплатено работел како приправник во граѓанскиот и кривичниот суд.
Професија
После приправничкиот стаж работел како службеник во осигурителна компанија. Тогаш започнала неговата писателска кариера. Тој ја опишува работата во оваа компанија како нешто што го прави само за да заработи пари.
Уште додека учел тој активно организира литературни и социјални случувања, промовирајќи ги во Еврејскиот театар и покрај негодувањата на неговиот најблизок пријател Макс Брод кој вообичаено го поддржувал во работите кои ги правел. Откако ја видел театарската изведба на еврејската театарска дружина во октомври 1911, Кафка "се посветил целосно на јидишот и на еврејската книжевност". Овој интерес бил појдовна точка за тој длабоко да го истражува јудаизмот. Наспроти стравот дека е физички и ментално антипатичен, луѓето биле импресионирани од него, од неговиот момчешки, чист и аскетски надворешен изглед, неговата интелигенција и чуден смисол за хумор.
Приватен живот
Врската со неговиот доминантен татко е честа тема во она што го пишува. Во 1920 доживеал многу интензивна љубовна врска со чешката новинарка и писателка Милена Јасенска и во 1923. Писмата што ѝ ги пишувал подоцна биле објавени како Писма до Милена. Во Берлин ја сретнал Дора Диамант, 25-годишна учителка во градинка која потекнувала од ортодоксно Еврејско семејство. Тој се преселил во Берлин обидувајќи се да се оддалечи од влијанието на неговото семејство и да се фокусира на пишувањето. Дора станала негова љубовница и поради неа Кафка пројавил интерес за Талмудот.
Општо е прифатено мислењето дека Кафка страдал од клиничка депресија и социјална анксиозност целиот свој живот. Страдал од мигрена, несоница, цревни заболувања, напади на бес и други оболувања создадени од прекумерен стрес и напор. Тој се обидувал да ги контролира овие заболувања преку природни методи држејќи вегетеријанска диета и конзумирајќи големи количини непастеризирано млеко (кое се смета за главниот причинител на туберкулозата). Туберкулозата се влошила и тој се вратил во Прага, а оттаму заминал во санаториумот Кирлинг во Клостернојбург, во близината на Виена, со надеж дека ќе се излечи. Таму, тој умрел на 3 јуни 1924 година, а причината за неговата смрт најверојатно е изгладнувањето. Болките во грлото му оневозможувале да јаде, а бидејќи интравенозното хранење во тоа време не било развиено не постоел начин за негово хранење. Исто така се претпоставува дека Кафка страдал од некој вид атипична анорексија. По смртта, неговото тело било донесено во Прага, каде на 11 јуни бил закопан на Новите еврејски гробишта во Страшница, Жижиков (кој две години претходно бил припоен кон Прага).
Наследство
Кафка во својот живот објавил само неколку раскази, само мал дел од неговото творештво и поради тоа неговото творештво не привлекува значајно внимание додека бил жив. Пред да почине му рекол на својот пријател Макс Брод да ги уништи сите ракописи. Неговата љубовница Дора Диамант делумно ги извршила неговите претсмртни барања. Голем дел од неговите последни ракописи, вклучувајќи 20 тетратки и 35 писма таа тајно ги задржува сè додека не се конфискувани од Гестапо во 1933. Сè уште се во тек неколку меѓународни барања кои се спроведени за да се пронајдат овие изгубени текстови на Кафка. Брод ги прекршува упатствата на Кафка и ги прегледува публикациите на поголемиот дел од текстовите што ги поседувал, и наскоро овие текстови започнуваат да привлекуваат внимание и високи критички оценки.
Сите објавени дела на Франц Кафка, со исклучок на неколку писма што ѝ ги упатил на Милена Јасенска се напишани на германски јазик.
Творештвото
Во своите дела ја изложува идејата за бесплодноста и немоќта на човекот да ги сфати принципите и механизмот на светот. Малите луѓе кои се покоруваат без прашање, секогаш се во милост на „власта“, додека оние кои се бунат, се осудени.
Процес
Јозеф К., банкарски службеник во некој германски град, е уапсен од непознати причини. Никој не му кажува за што е обвинет, а тој не може да открие ни каков е тој суд што тајно заседава во некоја зграда во градот, и каква моќ има. Тој се обидува да се брани, и бара помош од било којшто има врска со мистериозниот апарат што е против него. Малата слугинка му советува да признае сè што се бара од него, и да се стави на милост и немилост на судот.
Неговата вина е утврдена, и тој дознава дека има само две можности: или случајот да се одложи на некое време, или да биде привремено пуштен на слобода, но да може да биде затворен кога судот ќе нареди. Јозеф К. му се спротивставува на судот, сака да дознае за што и пред кого е виновен, повикувајќи се на принципите на разум и правда. Најпосле, доаѓаат двајца таинствени агенти и го убиваат.
Романот бил предмет на бројни интерпретации. Тиранскиот, брутален и ирационален судски систем кој го прогонува Јозеф К., се толкува како човечка злоупотреба на божествените закони. Како и да е, Кафка во романот создава атмосфера на безизлезност.
Критички толкувања и влијание
Денес, Кафка се смета за еден од најзначајните и највлијателните писатели на XX век. Така, Томас Ман вели дека творештвото на Кафка спаѓа меѓу најдлабокото и најзначајното нешто што во прозен облик го создала светската книжевност.
Постојат повеќе критики кои се обиделе да го објаснат и да ги толкуваат делата на Кафка толкувајќи ги преку одредени школи на литературната критика - како што се модернистите, магичните реалисти итн. Очигледната безнадежност и апсурноста кои се врежани во неговите дела се сметаат за симболичен егзистенцијализам. Други пак се обидуваа да лоцираат марксистичко влијание во неговата сатиризација на бирократијата во делата како „Процес“, „Замок“, итн., а некои критичари пак сметаа дека главната инспирација на Кафка е анархизмот и антибирократскиот индивидуализам. Дури и денес постојат интерпретации на неговите дела преку јудаизмот (поради фактот што бил Евреин и пројавувал интерес за еврејската култура). Борхес прави неколку перцептивни забелешки во однос на ова стојалиште за јудаизмот: преку Фројд (поради семејните несогласувања) или како алегорија на метафизичко барање на Бога (Томас Ман се согласувал со оваа теорија).
Темите на оттуѓеноста и прогонувањето се повеќепати нагласени, и посебен акцент е ставен во делото на Марти Робер - кое делумно е инспирирано од делото на Жил Делез и Феликс Гуатари кои расправаат дека кај Кафка нема стереотипи на осамени фигури напишани од мака, туку неговото дело е многу повеќе промислено, субверзивно и на крајот на краиштата повеќе „весело“ отколку тоа се чини. Биографите рекоа дека често Кафка им ги читал поглавјата од книгите на кои работел на своите најблиски пријатели, и овие читања биле концентрирани на самите себе, со константна, но честопати игнорирана, хумористична линија во неговата проза. Милан Кундера упатува на есенцијалниот надреалистичен хумор на Кафка како главен претходник на идните уметнички дела на Федерико Фелини, Габриел Гарсија Маркес, Карлос Фуентес и Салман Ружди. Во есејот „Отворени дела“ од 1962 година, италијанскиот писател Еуџенио Монтале ги карактеризира делата на Кафка како отворени, поради нивните многубројни значења.
Во поговорот кон полскиот превод на „Процес“, Бруно Шулц го опишува Кафка како писател со „неверојатно чувство за одговорност“ и „религизона умереност“ и „творец од голем формат, кој посегнува по највисоките задачи, кој се бори за разрешување на најдлабоките битови прашања“, истакнувајќи дека „творештвото на Кафка е богато и интензивно, од самиот почеток готово и зрело“. Притоа, според Шулц, Кафка е воспевач на божествениот поредок, но тоа го прави со карикатурална деформација, во навидум компромитирачки и апсурдни форми. На тој начин, Кафка ги исмејува проблематичноста и безнадежноста на човековите дела во однос на божествениот поредок. Во продолжение, Шулц го определува методот на Кафка како создавање паралелна, двојничка ралност којашто ја постигнува со помош на псевдореализам, т.е. Кафка ја гледа реалноста изострено и ја познава нејзината гестикулација. Неговиот однос кон реалноста е ироничен и префиден како односот на магионичарот кон својата апаратура и тој само ја симулира точноста и прецизноста на реалноста за да може подетаљно да ја искомпромитира. Книгите на Кафка не се алегорична слика или интерпретација на некоја доктрина, туку претставуваат самостојна поетска реалност што се мотивира и пронаоѓа во самата себе. Неговото дело живее со сопствен поетски живот - многузначно, бескрајно длабоко, неисцрпено од ниедна интерпретација.
Според сопственото признание, Петер Хандке повеќепати ги читал делата на Кафка за кого вели дека му значи многу. Според него, со својата чистота на јазикот Кафка секогаш ќе значи многу и тој го нарекува Кафка пример за писател од XX век. Хандке смета дека, во однос на јазикот, не може ништо да му се префрли на Кафка, но неговите реченици се „панично назапчени“, т.е. во нив нема празнина, нема мир ниту тивок опис на природата, што е одлика на големата книжевност. Напротив, во делата на Кафка постои само клаустрофобичен внатрешен свет што тој го создава со најголема сугестивност, а можеби и во воодушевување за очајот. Оттука, Хандке вели дека не го прифаќа Кафка како писател на овој век, а еднаш во младоста напишал: „Го мразам Франц Кафка, вечното дете!“ Исто така, тој вели дека за Кафка чувствува презир, љубов, пријателство и сè можно, нарекувајќи го „пријател-непријател“. Меѓутоа, според Хандке, пропаст е Кафка да се нарече најсветла појава во книжевноста на 20 век, велејќи дека Кафка ќе биде проголтан и потрошен од 20 век. Во 2000 година, руската поетеса Новела Матвеева ја напишала песната „На речниот полуостров“, посветена во спомен на Франц Кафка. Францускиот писател Албер Ками во младоста бил голем љубител на творештвото на Кафка.
Кафка на филм
Делата на Кафка се пренесени и на филм.
“Прекрасниот живот“ на Франц Кафка е краток филм од 1993 година во којшто се меша и делото „Преобразба“.
Во 1993 снимен е филм на Би-би-си (Процес) во режија на Дејвид Џонс каде ликот на Јозеф К. го толкува Кајл Меклахлан, сценариото е на нобеловецот Харолд Пинтер.
Дунаујварош
Дунаујварош (Dunaújváros, порано ) — град во Унгарија, сместен во средишниот дел на државата. Дунаујварош е втор по важност град во рамките на жупанијата Фејер.
Спрема податоците од 2008 година градот има 62.286 жители.
Клима
Климата во градот е умерено-континентална.
Историја
Дунаујварош е еден од поновите градови во Унгарија. Изграден е во текот на педесеттите години, за време на социјализмот и индустријализацијата на земјата како потполно нов град покрај постојното гратче Дунапентеле.
Дунапентеле
Ова подрачје било населено уште од древни времиња. Во времето кога западниот дел на Унгарија бил под власт на Римјаните под името Панонија, градот се вика Интерциса и бил на границата на провинцијата. Унгарците го покориле ова подрачје во почетокот на 10 век. Градот бил наречен Пентеле по грчкиот светец Пантелејмон.
Меѓу 1541 и 1688 година градот бил под власт на Османлиското Царство, кога е потполно уништен во текот на Петнаесетгодишната војна. За време на борбата за ослободување која ја предводел Ференц II Ракоци местото повторно било опустошено. Во 18 век почнува обнова и просперитет на населбата. Во 1833 година ова место добило статус на град.
Население
Во следнава табела се дадени историски податоци за бројноста на населението:
Во 2001 година Дунаујварош имал 55.309 жители (92,5% Унгарци, 0,6% Роми, 0,6% Германци, 6,3% други). Вероисповед: 38,9% католици, 8,3% калвинисти, 2% лутеранци, 37,8% атеисти, 0,2% други, 12,8% без одговор.
Збратимени градови
Збратимени градови со Дунаујварош се:
Милоска Венера
Милоска Венера или „Афродита од Милос“ — античка статуа и едно од најпознатите дела од скулптурата од Стара Грција. Се верува дека ја претставува божицата на љубовта и убавината Афродита (римјаните ја викале Венера). Тоа е мермерна скулптура, висока 203 см. Оригиналната основа и рацете се изгубени. Од инскрипцијата што била на основата се верува дека ја изработил Александар Антиохиски во I век п.н.е. Денес е еден од најпознатите експонати во Лувр во Париз.
Статуата ја откупил Францускиот амбасадор во Истанбул во 1820 година од некој земјоделец на островот Милос кој ја нашол орајќи.
Големата слава од XIX век статуата ја должи на една епизода од воените грабежи на Наполеон Бонапарт: по прогонот на Наполеон во 1814 г. Франција се согласила да ѝ ги врати на Италија опљачканите уметнички предмети, меѓу кои и една позната бронзена статуа на Венера, позната како Венера од Медичи. Загубата на таа статуа, односно нејзиното враќање на Италија во 1815., ги направило Французите свесно да ѝ придадат уште поголемо значење и вредност на новооткриената Милоска Венера. Таа била славена од критичарите како одраз на грациозната женска убавина; иако некои ја отфрлиле, на пример Пјер Огист Реноар изјавил дека му личела на „голем џандар“.
Се смета дека десната рака се спуштала надолу и ја придржувала тогата, а левата држела јаболко во висина на очите. Под десната града има дупка во која била вгнездена метална потпора што ја држела десната рака. Се смета и дека статуата стоела во некоја ниша во гимназија и дека била свртена на десно, бидејќи левата страна е послабо обработена. Како и сите други антички статуи, веројатно била обоена со живи бои од кои не е останата никаква трага. Била и накитена со белегзии, обетки, круна и ѓердан, од кои се останати само дупките за прицврстување.
Список на државни водачи во 1764 година
Ова е список на државни водачи во 764 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Шпанска колонизација на Америка
Ерата на Кристофер Колумбо
По неуспехот на Колумбо да го убеди кралот на Португалија да ја спонзорира неговата експедиција, тој се обратил кон Кралство Кастиља и Кралство Арагон, односно кон нивните кралеви Изабела I Кастиљска и Фернандо II Арагонски, во кое и успеал.
Првите шпански колонисти, кои Колумбо ги довел со себе на своето второ патување, се населувале крај Карибите. Шпанците кои сакале да преземат експедиција во Новиот Свет, морале да добијат дозвола од Круната и да му платат на монархот една петтина од секое богатство собрано во новите колонии, а притоа колонизаторите сами ги финансирале своите експедиции. Првите шпански колонисти во Америка биле заинтересирани само за експлоатација на златото и среброто, и успевале во тоа. Шпанската тврдина изградена во 1565 година во Сент Аугустин на Флорида, станала првата постојана европска населба во денешните Соединети Држави.
Шпанците биле првите Европејци кои стигнале до Апалачките Планини, до реката Мисисипи, Големиот Кањон и до прериите западно од Мисисипи. Во 1540 година, Де Сото презел истражувачка експедиција, а Франциско Васкес де Коронадо повел 2.000 Шпанци и Индијанци од Мексико низ денешната граница меѓу Аризона и Мексико и стигнал до централен Канзас.
Покрај Сент Аугустин, Шпанците ги основале и градовите Санта Фе, Албукерк, Сан Антонио, Тусон, Сан Диего, Лос Анџелес и Сан Франциско.
Освојување на Мексико
Шпанското освојување на Мексико е еден од најзначајните моменти во историјата на Америка. Најзначаен конкистадор од тоа освојување бил Ернан Кортес. Империјата својот најголем подем го достигнала во времето на император Ахуцоти од 1486 до 1502 година. Неговиот наследник Монтезума II бил само на 17 години кога Ернан Кортес со својата војска пристигнал на Мексиканскиот Залив во 1519 година. Независно од некои претходни битки меѓу Шпанците и Ацтеките, Ернан Кортес пред вратите на Тенохтитлан пристигнал на 8 ноември 1519 година.
Монтезума II го подготвувал градот за пречек на Шпанците, сметајќи го Кортес за Богот Кецалкоатл. Кортес имал свои барања, кои ги добил заедно со многу количество злато. На паганските места каде се наоѓале крв или некои пагански идоли, Кортес поставувал христијански симболи. По ова, Кортес го заробил Монтезума II и го држел како заробеник како осигурување доколку би дошло до побуна од Ацтеките. За него тој барал откуп во злато. Огромни количества на злато му биле донесени на Кортес. Кортес добил вест дека гувернерот на Куба, Веласкес испратил голема војска под раководство на Панфилиј де Нарвез. Веласкес сакал да го уапси Кортес и да го осуди поради непослушност. Кортес бргу реагирал, водејќи борба со приврзаниците на Веласкес, и притоа заробувајќи ги. По ова, тој повторно се вратил во Тенохтитлан.
Освојување на Перу
Во почетокот на 16 век, Шпанците Франциско Пизаро успеале да ја заземат Империјата на Инките. Тие ја искористиле неодамнешната граѓанска војна во империјата (меѓу фракции на браќата: Атахуалпа и Хусчар). Така, при т.н. трето патување на Пизаро во Перу, Атахуалпа бил заробен и следната година погубен. Така во 1542 било создадено Поткралството Перу кое опстојувало до 1824.
Борба за независност
Во времето на Шпанската војна за независност, Шпанија била окупирана од страна на Наполеон Бонапарт. Во меѓувреме во 1809 година биле потпишани три договори во Сукре, Ла Пас и во Кито според кој била претпоставена идната независност на латинските земји. Во 1820 година, скоро сите колонии, освен Куба и Порторико биле “ослободени“ со помош на Британската Империја со кое било ставено крај на шпанското влијание на овие простори.
Во 1898 година, Соединетите Американски Држави ја добиле шпанско-американската војна и ги окупирале Куба, Порторико и Филипини. Шпанското населување во регионот повторно продолжило но не со исто темпо. Во почетокот на XX век Америка примила голем број на емигранти, главно сиромашни луѓе и политички азиланти од Шпанија. По 1970, протоколот станал обратен, односно Шпанците кои живееле во Америка започнале да се враќаат во Шпанија.
Психијатрија
Психијатрија — гранка на медицината која се занимава со настанувањето, развојот и манифестирањето на болестите на човековата личност кои произлегуваат од субјективниот поединечен живот и неговите односи со околината. Изразот „психијатрија“ претставува кованица од старогрчките зборови psyche, што значи душа и iatros, што значи лекар. Психијатријата претставува медицинска дисциплина која се занимава со дијагностицирање и лекување (фармаколошкитретман, психотераписки техники) на менталните растројства кај луѓето. Докторот на медицина, специјалист по психијатрија се нарекува психијатар.
Главни клинички манифестации (симптоми и синдроми) на менталните растројства
Дескриптивната или феноменолошка психијатрија ги опфаќа психопатолошките одлики на менталните растројства групирани во вид на симптоми или синдроми. Присуството на некој психопатолошки симптом не значи секогаш и душевно растројство. Одредени симптоми (па и халуцинациите) можат да се сретнат и кај здрави личности во одредени физиолошки состојби (замор, поспаност, фантазии, страв).
Постојат повеќе поделби на најчестите симптоми во психијатриската практика. Од практични причини најчесто се класифицираат во две спротивставени групи:
Критика
Во романот „Надја“, францускиот писател Андре Бретон пишува дека чувствува презир кон психијатријата и кон нејзините помпезни церемонии. Според него, во душевните болници, наместо да се лекуваат болните, „токму таму се создаваат лудаци“, таму се затвораат луѓето поради „прекршок кон пристојноста и здравиот разум“ и „во тие болниви до крајот на животот остануваат затворени луѓе кои немале што да бараат таму, или немаат повеќе потреба да бидат таму“. Понатаму, тој вели дека „атмосферата во душевните болници е таква, што таа мора да врши најразорно, најопосно влијани еврз оние кои се наоѓаат во нив“, а тоа не само што го оневозможува оздравувањето, туку води кон влошување на здравствената состојба на пациентите.
Камен Мост (Радолишта)
Камен Мост-Опале — населба од неолитското и некропола од железното време во атарот на селото Радолишта, Македонија. На околу 1,5 километри североисточно од селото, покрај патот за селото по површината на нивите на Земјоделското стопанство и на Емуш Клема од Радолишта се среќаваат фрагменти од керамички садови, камени, кремени и коскени орудија. При обработувањето на земјата и со археолошките ископувања извршени во 1935-37 година од Народниот музеј во Белград и во периодот 1947-53 година, при подготвувањето на површините за лозови насади биле откриени повеќе гробови со богати гробни прилози. Дел од археолошкиот материјал по пат на откуп е прибран во Заводот и музеј во Охрид. Во 1955 година, Музејот од Охрид извршил заштитни ископувања при што се откриени уште три гроба. Наодите се чуваат во Народниот музеј во Белград и во Заводот и музеј во Охрид.
Виулица (расказ)
Виулица (Метель) — расказ на рускиот писател Лав Толстој. За првпат е објавен во 1856 година, во литературното и политичкото списание „Современник“.
Инспирација
Идејата за „Снежната бура“ датирала од јануари 1854 година, кога Толстој бил изгубен цела ноќ во снежна бура околу 100 версти (~ 107 км или 66 милји) од Черкаск. По две години подоцна го напишал расказот.
Содржина
Неименуваниот наратор на приказната и неговиот слуга Аљешка тргнуваат на вечерно патување со санки од Новочеркаск на Кавказ до дестинација во Централна Русија. Додека се возат, започнува зимска бура, а набргу патот е покриен со тежок, густ снег. Раскажувачот, загрижен, го прашува својот возач за шансите безбедно да стигнат до следната пошта. Возачот е малку нејасен во однос на остатокот од патувањето, што сугерира дека може или не може да помине. Раскажувачот има мала доверба во возачот, кој изгледа неискусен и намуртен.
Неколку минути подоцна, возачот ја запира санката, се спушта и почнува да го бара патот што го изгубиле. Вознемирен од оваа ситуација, раскажувачот му заповеда на флегматичниот возач да се врати назад, оставајќи ги коњите сами да го пронајдат патот. Кочијашот раскажува приказна за некои неодамнешни патници кои се изгубиле и измрзнале во слична бура.
Наскоро ги слушаат ѕвоната на санка — тројка како доаѓаат кон нив и одат во спротивна насока. Раскажувачот му заповеда на својот возач да се заврти и да ги следи свежите траги на курирските санки. Патеките и маркерите на патиштата брзо исчезнуваат во снегот што се повеќе се напластува. Самиот наратор сега излегува од санката за да го бара патот, но набрзо ја губи од вид дури и санката. По пронаоѓањето на неговиот возач и санката, повторно се одлучува да се вратат назад и да се вратат во станицата од која тргнале.
Повторно ги слушаат ѕвоната на курирската тројка, која сега се враќа на првобитната почетна точка, откако ја доставила поштата и ги сменила коњите. Возачот на нараторот им предлага да ги следат назад. Додека возачот се обидува да заврти, неговите вратила удираа во коњите врзани за задниот дел на третата пошта тројката, се кинат ремените и завртката Возачот на поштата тргнува во потрага по забеганите коњи, додека раскажувачот ги следи првите две санки во полн галоп. Во подобро расположение, сега кога има кого да следи, возачот љубезно разговара со својот патник, раскажувајќи за неговиот живот и семејните околности.
Стариот возач кој отишол да ги земе забеганите коњи се враќа со сите три и губи малку време во опомена на возачот на раскажувачот, чие неискуство го создало проблемот.
Раскажувачот заспива и почнува да сонува, губејќи се во монотоната и пуста снежна бура и лирски размислувајќи за снегот и ветерот: „Спомените и фантазиите следеа еден по друг со зголемена брзина во мојата имагинација“. Раскажувачот создава прилив на свест слики од неговата младост: стариот семеен батлер на нивниот баронски имот, летата во село, риболовот, мачните јулски попладневни часови и конечно селанец кој се дави во нивното езерце и никој не може да помогне.
Возачот на раскажувачот објавува дека неговите коњи се премногу уморни за да продолжат понатаму, и тој предлага нараторот и неговиот слуга да одат со санки. Багажот се пренесува, а нараторот се радува што влегува во топлата, цврста санка. Внатре двајца старци раскажуваат приказни за да помине времето. Тие даваат многу кратки, тапи одговори на сугестијата на нараторот дека сите би можеле да замрзнат до смрт ако коњите се откажат: „Да бидам сигурен, можеме“. Откако ќе се возат подолго време, мажите во санката почнуваат да се расправаат дали тоа што го гледаат на хоризонтот е логор. Раскажувачот станува поспан и мисли дека се смрзнува до смрт. Тој има халуцинации за тоа како треба да биде да се замрзне до смрт, наизменично да дреме и да се буди.
Нараторот се буди наутро за да открие дека снегот престанал и тој пристигнал на поштата. Тој ги почестува сите мажи со чаша вотка и, откако доби свежи коњи, продолжува кон следната етапа од своето патување.
Прием
За разлика од другиот текст што Толстој го објави во тоа време, приемот на „Виулица“ во Русија беше генерално поволен. Тургенев како и обично бил занесен, и Сергеј Аксаков се согласил, сметајќи дека описот на снежната бура е најреален што некогаш го прочитал. Херцен го сметал за прекрасно дело и Александар Дружинин напишал во Biblioteka dlya chteniya дека немало ништо слично од времето на Пушкин и Гогољ.
Библиографија
„Tolstoi's Short Stories“. North American Review. 145 (373): 696–698. December 1887.
Чарлс Лајл
Барон Чарлс Лајл (14 ноември 1797. – 22 февруари 1875.) бил шкотски адвокат, геолог, и промотор на униформитаризмот.
Чарлс Лајл е роден во Кинорди, (денес Ангус), Шкотска, како најстар од десетте деца. Татко му, исто така Чарлс, бил адвокат и ботаничар.
Научен придонес
Интересирањата на Лајл за геологијата се движеле од вулканите и геолошките динамики преку стратиграфијата, палеонтологијата и глациологијата, до теми кои денeс би можеле да се сместат во раноисториската археологија и палеоантропологијата. Сепак, најпознат е по својата улога во популаризацијата на доктрината за униформитаризам.
Униформитаризам
Од 1830. до 1833. објавени се неговите томови ‘Принципи на геологијата‘ (анг. Principles of Geology). Работниот поднаслов бил ‘Обид да се објаснат поранешните промени на Земјината површина врз основа на данешните случувања‘ (анг. An Attempt to Explain the Former Changes of the Earth's Surface by Reference to Causes now in Operation), и ова го објаснува силното влијание на Лајл врз науката. Заедно со својот претходник Џон Плејфер (енгл. John Playfair), тој бил главен заговорник на тогаш контроверзната идеја за униформитаризам, дека земјата е обликувана со бавни движења како резултат на сили кои дејствуваат многу долг период.
Ова било спротивно од катастрофизмот, геолошка идеја која се поклопувала со староста на земјата која ја наметнала библиската хронологија. Во различни ревизии на изданието (вкупно дванаесет, во текот на 1872 г.),‘ Принципите на геологијата‘ бил највлијателниот геолошки труд во средината на 19. век, и многу направил геологијата да го добие сегашниот облик. За овие напори промовиран е во витез во 1848 г., а потоа и во барон во 1864 г.
Ложанска парохија
Ложанска парохија — православна парохија на Македонската православна црква - Охридска архиепископија, дел од Струшкото архијерејско намесништво на Дебарско-кичевската епархија. Парохијата ја опслужува свештеникот Ристе Наумоски. Седиште на парохијата е ложанската селска црква „Св. Власиј“. Таа го опфаќа само селото Ложани.
Историја
Таа ги опфаќала и селата: Враништа, Подгорци, Лабуништа, Бороец и Јабланица. Враништа добиле своја парохија, а истото важело и за парохијата во Јабланица. Подгорци, Лабуништа и Бороец и нивните храмови биле префрлени под јурисдикција на Драслајчката парохија.
Цркви и манастири
Ова е списокот на црквите во селото. Можно е списокот да не е целосен:
Поранешни храмови
Ова е список на храмови кои во минатото припаѓале под јудисдикција на територијално поголемата Парохија.