cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Цирих
Топографија
Општината Цирих се протега на површина од 91.88 км², од кои 4.1 км² припаѓа на Циришкото Езеро. Површината вклучува дел од Северната Швајцарска Висорамнина. Брегот на Лимат е најгусто населен дел од градот. Реката Лимат има насока од југоисток кон северозапад, со ширина на долината од два до три километри. Реката Лимат не тече низ централниот дел на долината, туку тече по нејзината десна (североисточна) страна. Реката Зил (Sihl) се влева во Лимат на крајот на плоштадот Шпиц, кој граничи со Швајцарскиот Национален Музеј. Реката Лимат доаѓа до најниската точка на општината во Оберенгстринген на 392 метри надморска висина.
На западната страна долината на Лимат е опколена со шумските ридови на ланецот Албис, кој се протега на западната граница. Утлиберг се наоѓа на 869 метри надморска висина и е највисока точка во блиската околина. До врвот се доаѓа со железница Утлиберг. Од платформата на набљудувачката кула на врвот се протега импресивна панорама на градот, езерото и Алпите.
Североисточната страна на долината на Лимат е составена од ланец ридови, кои го двојат речното подрачје помеѓу Лимат и Глат. Од северозапад кон југоисток, висината на повеќето пошумени ридови се зголемува: Хенгерберг (Hönggerberg) – 541м, Кеферберг (Käferberg) – 571м, Цирихберг (Zürichberg) – 676м и Адлисберг (Adlisberg) – 701м. Помеѓу Кеферберг и Цирихберг се наоѓа планинското седло Милхбух (Milchbuch) – 470м, важен премин помеѓу долините Лимат и Глат.
Најсеверниот дел на општината се протега до рамницата на долината Глат и до планинското седло каде што се поврзуваат долините Глат и Фурт. Исто така дел и од езерото Кацен (природен резерват) и езерото Бизи припаѓаат на градот.
Клима
Во зависност од користената дефиниција, Цирих има океанска или влажна континентална клима, со четири годишни времиња. Пресудно за климата во Цирих се ветровите од запад, кои носат врнежи од една страна и ветерот Бизе, кој доаѓа од исток или североисток и често се поврзува со висок притисок и пониски температури од просечните. Ветерот Фен (Foehn), има значајна улога во долината на северните Алпи, додека во Цирих има незначително влијание.
Годишната средна температура кај мерната станица на Сојузното Биро за Метеорологија и Климатологија во Цирих (556м. надморска висина на падината на Цирихберг, 150м. над центарот на градот), е 8,5 °C. Најстудената средна месечна температура е измерена во јануари со -0,5 °C и најтоплата е измерена во јули со 17,6 °C. Во просек има 88 денови, каде минималната температура е под нулата, и 26 дена во кои максимална температура е под нулата. Во текот на годината, има 30 летни денови (со над 25 °C), додека врелите денови со температура над 30 °C се само три. Просечната висока температура во јули е 23,6 °C, а ниска е до 11,6 °C. Пролетта и есента се студени до умерено студени. Овие вредности се релативно ниски, споредено со другите мерни станици на висорамнината, но тоа може да се објасни со висината на станицата. Во долината Лимат, може да се очекуваат повеќе летни и жешки денови. Цирих има во просек 1482 сончеви часови. Годишно има 1136мм врнежи. За време на летните месеци, а посебно трите летни месеци, нивото на врнежи е поголемо од она, измерено во зима. Метеоролошката станица кај Клотен мери средни врнежи од 1031мм.
Климатска заштита
Цирих е водечки град во светот во климатската заштита со разновиден пристап. На пример жителите на Цирих гласаа на референдум за краен рок за исполнување на законот со кој се ограничува дозволеното количество на испуштање на CO2, до еден тон по особа, до 2050 година. Ова го принудува секоја одлука на раководните лица да ја поддржува оваа цел, дури и по цена на повисоки трошоци, на пример: новиот оддел за дезинфекција на јавната болница Тримли, континуирана оптимизација на јавниот транспорт, зголемување на мрежата на патеки за велосипеди, истражувања и проекти за обновливи извори за енергија и подобрување на автопатиштата.
Урбана зона
Областите околу Лимат се комплетно урбанизирани (резиденцијални, индустриски, комерцијални зони). Исто така густо населени со резиденцијални објекти се и сончевите локации на ридовите Цирихберг, Утлиберг и Ваидберг со поглед на Цирих.
Белите дробови на градот ги вклучуваат шумските области на Адлисберг, Цирихберг, Кеферберг, Хенгерберг и Утлиберг. Големите паркови се сместени покрај брегот на езерото (Цириххорн и Енге). Поголеми земјоделски земјишта има во близина на Афолтерн и Зеебах. Од целата област на општината Цирих (во 1996 г, без езерото): 45.4% се станбена, индустриска и бизнис зона, 15.5% е транспортна зона, 26.5% се шуми, 11% е земјоделски површини и 1.2% се води.
Градски области
Претходните граници на градот Цирих (пред 1893 г.), биле повеќе или помалку во рамките на стариот град. Две големи експанзии на границите на градот се случиле во 1893 г. и 1934 г. кога Цирих се споил со повеќе околни општини, што довело до побрз заеднички развој во 19 век. Денес градот е поделен на дванаесет области, нумерирани од 1 до 12. Секоја од нив може да се граничи со 1 до 4 соседни области:
Повеќето од границите на областите, се сосема приближни на границите на претходните општини, пред тие да бидат присоединети кон градот Цирих.
Сообраќај
Цирих е мешовито пристаниште за железнички, патен и воздушен сообраќај. Главната железничка станица Цирих, е најголема и најоптеретена во Швајцарија и е важно железничко пристаниште во Европа. Цирих има и неколку други железнички станици, вклучувајќи ги: Ерликон, Штаделхофен, Хардбрике, Тифенбрунен, Енге, Видикон и Алтстетен. Железничкиот сообраќај во најголем дел го изведува Сојузната железница, но Цирих е исто така опслужуван од поголем број на InterCity возовите од соседните држави.
Автопатиштата А1, А3 и А4 поминуваат во близина на Цирих. Автопатот А1 води на запад кон Берн и Женева, а на исток кон Ст. Гален. Автопатот А4 води на север кон Шафхаузен, а А3 води северозападно кон Базел и југоисточно долж Циришкото Езеро и езерото Вален, кон Сарганс.
Циришкиот аеродром е сместен помалку од 10км. североисточно од градот, во Клотен. Циришкиот аеродром има своја сопствена железничка станица, сместена под земја. Тој е директно поврзан со Цирих и со повеќето поголеми градови во Швајцарија. Постои и мал аеродром во Дибендорф.
Демографија
Официјално, во Цирих живеат 358,540 жители (податоци од 2007 г.), со што тој е најголемиот швајцарски град. Од регистрираното население, 30.6% (115,379 жители), не поседуваат швајцарско државјанство. Од нив, германското население е најбројно, со 22%, а по нив следат Италијанците. Населението на градот, вклучувајќи ги и предградијата, брои 1,08 милиони жители. Меѓутоа, вкупната област на метрополата (вклучувајќи ги и градовите Винтертур, Баден, Бруг, Шафхаузен, Фрауенфелд, Устер/Вецикон, Раперсвил-Јона и Цуг), брои 1,68 милиони жители.
Јазици
Германскиот е службен јазик, кој се користи и од Владата и од сите јавни институции, додека главен јазик е циришкиот германски, кој претставува дијалект од алеманскиот. До 2000 г, 77.7% од населението, како свој мајчин јазик го користи алеманскиот или германскиот јазик, следи италијанскиот кај 4.7% од населението. Останати јазици кои како мајчин јазик ги користат повеќе од 1% од населението се: Јужнословенските јазици (2.2%-тука се вбројуваат српскиот, босанскиот, хрватскиот, македонскиот и словенечкиот), шпанскиот (2.2%), францускиот (2.1%), англискиот (1.8%), португалскиот (1.6%), албанскиот (1.5%).
Религија
Од преродбата предводена од Хулдрих Цвингли, Цирих останал центар и упориште на протестантството во Швајцарија. Кон крајот на 20.век, значаен број на католици го населиле градот и во 2000 г. тие претставувале најголема верска група (со 33.3% од населението). На крајот на 2009 г, голем број на населението во кантонот не се изјаснувале во врска со религиската припадност, прифаќајќи го атеизмот или идентификувајќи се со нехристијанската религија. Во градот Цирих, на крајот на 2008 г, католиците броеле 112,000, членовите на Швајцарската Реформистичка Црква – 97,000 и 15,000 биле безбожници, не одговориле, или се идентификувале со друга верска припадност.
Социјала
Нивото на невработеност во Цирих, во август 2007 г, било 2.6%. Околу 4% од градското население (15,500 жители), живеат било директно или индиректно од социјална помош од државата. (април 2005 г.).
Главни знаменитости
Повеќето знаменитости во Цирих се сместени во областа на двата брега на реката Лимат, помеѓу Главната Железничка Станица и Циришкото Езеро. Тука се групирани црквите и куќите од стариот дел од градот и најскапите продавници долж прочуената Банхофштрасе. Линденхоф во стариот град е историско место на Римската тврдина, а подоцна и на царската палата Carolingian.
Архитектура
Споредено со останатите градови, Цирих има само мал број на високи згради. Општинските урбанистички прописи, ја ограничуваат изградбата на високи згради во западната и северна област од градот. Во индустриската област, во Алтштетен и Ерликон, дозволена е градба со максимална висина од 80м (прва зона на високоградби). Во соседната, втора и трета зона, висината е ограничена на 40м. Околу 2000 г, прописите станале пофлексибилни и повторно почнале да се планираат и градат високи згради. Иницијативата на граѓаните „40м е доволно“, која ќе ја намалеше и максималната висина и зоната на високи градби, била јасно одбиена на 29 ноември 2009.
Во моментот во Цирих се планирани или се градат голем број на висококатници, вклучувајќи ја и Prime Tower, која со своите 126м. ќе биде највисок облакодер во Швајцарија.
Економија
Цирих е водечки финансиски центар во светот. Големата Циришка Област е економски центар на Швајцарија и седиште на огромен број меѓународни компании. Најважен сектор во економијата на Цирих се услужните дејности, каде се вклучени скоро 4/5 од вработените. Други важни индустрии се: лесната, машинската и текстилната индустрија и туризмот. Многу швајцарски банки имаат свои седишта во Цирих, а голем е и бројот на странски банки во Големата Циришка Област. Сместена во Цирих, Швајцарската Берза била основана во 1877 г, а денес е на четврто место по важност во светот. Исто така, Цирих е и најголем светски центар на трговија со злато. Десет од педесетте најголеми компании во земјата, ги имаат своите дирекции во Цирих, меѓу кои UBS, Credit Suisse, Swiss Re и Zurich Financial Services.
Фактори кои придонесуваат за економската моќ
Високиот квалитет на живот се наведува како причина за економскиот пораст во Цирих. Консултантската куќа Merce, долги години го рангира Цирих како град со највисок квалитет на живот во светот. Имено, Цирих ги добил високите оценки во областите на работењето, домувањето, одмор, образование и безбедност. Властите за локално планирање прават јасно одвојување на градските зони и зоните за рекреација, а постојат и многу заштитени природни резервати. Другите градови во државата, како Берн и Женева, се исто така рангирани во првите десет градови во светот, по квалитет на живот. Цирих е исто така рангиран и како шести најскап град во светот (во 2008, бил на деветто место), односно по Хонгконг, а пред Копенхаген. Тој е трет најскап град во Европа и втор во Швајцарија, после Женева.
Од високото ниво на инвестиции во образованието, кое е типично за цела Швајцарија воопшто, Цирих има и корист, но и создава стручен кадар во сите области на сите нивоа. Тој е град на два големи универзитети, каде се овозможени високи технолошки истражувања и дипломирања. Професионалната настава се состои од практичен дел и академски предавања, додека акцентот е ставен на стекнување на високо ниво на општо образование и владеење со јазикот.
И покрај многујазичноста, вработените се мотивирани за работа со минимални отсуства, што придонесува за високо ниво на продуктивност во регионот и отворање на канцеларии и истражувачки центри во градот, од страна на голем број корпорации.
Швајцарска Берза
Швајцарската Берза денес се нарекува SIX Swiss Exchange (порано позната како SWX) и е водечка група на неколку различни светски оперативни финансиски системи: virt-x, Eurex, Eurex US, EXFEED и STOXX. Берзанскиот промет остварен на SWX, во 2007 г, бил 1,780,499.50 милиони швајцарски франци; бројот на направени трансакции во истиот период е 35,339,296, а швајцарскиот берзански индекс (SPI) достигнал вкупна пазарна капитализација од 1,359,976.20 милиони швајцарски франци.
Швајцарската берза SIX, постои повеќе од 150 г. Во 1996 г, целосното електронско тргување го замени традиционалниот начин на берзанско работење на берзите во: Женева (основана во 1850 г.), Цирих (1873 г.) и Базел (1876 г.).
Од 2008 г, швајцарската берза SIX, станала дел од групацијата SIX со спојувањето на групациите SWX, SIS и Telekurs.
Талиум(I) јодид
Хемија
TlI може да се формира во воден раствор со метатеза на која било растворлива талиумова сол со јодид јон. Исто така се формира како нуспроизвод при јодирање на фенолите со талиум (I) ацетат поттикната од талиум.
Цирих
Образование и истражувања
На 20 универзитети, колеџи и институции за високо образование во Цирих, студираат околу 60,000 студенти. Двата најистакнати швајцарски универзитети, се сместени во градот. Швајцарскиот државен институт за Технологија (ETH) е во надлежност на државата, а Универзитетот Цирих е во надлежност на кантонот Цирих. Двата универзитети, се вбројуваат во 50-те најдобри во светот во 2007 г, додека ETH се вбројува во 10те најдобри универзитети во светот од 2016.
Талиум(I) јодид
Хемија
Обидите да се оксидира TlI во талиум(III) јодид не успеваат, бидејќи оксидацијата произведува талиум(I) тријодид,.
Цирих
Образование и истражувања
ETH бил основан во 1854 г. од Швајцарскиот Сојуз и во 1855 г. ги отворил своите врати како политехнички институт. ETH го стекнал својот углед особено во областа на хемија, математика и физика, а имињата на 21 Нобеловец, се поврзуваат со оваа институција. ETH често е рангиран како најдобар универзитет во Европа. Институцијата се состои од два комплекси: главната зграда – во срцето на градот и новиот комплекс – во периферијата.
Талиум(I) јодид
Физички својства
Формата на собна температура на TlI е жолта и има орторомбна структура што може да се смета за искривена структура на NaCl. Се верува дека искривената структура е предизвикана од поволните интеракции на талиум-талиум, најблиското растојание Tl-Tl е 383 pm. На 175 °C жолтата форма се трансформира во црвена форма на CsCl. Оваа фазна транзиција е придружена со скок од околу два реда на големина во електричната спроводливост. Структурата CsI може да се стабилизира до собна температура со правење допинг на со други халиди како што се RbI, CsI, KI, AgI, TlBr и TlCl. Така, присуството на нечистотии може да биде одговорно за коегзистенција на кубната и орторомбичната фаза во амбиентални услови. Под висок притисок, 160 kbar, станува метален проводник. Нанометарски тенки филмови израснати на LiF, NaCl или KBr супстрати ја покажуваат структурата на кубната камена сол.
Употреба
Талиум(I) јодид се додава на светилките со живин лак за да се подобрат нивните перформанси. Талиум(I) јодидот исто така се користи во трагови со NaI или CsI за производство на сцинтилатори кои се користат во детектори за зрачење.
Цирих
Образование и истражувања
Универзитетот на Цирих бил основан во 1833 г, иако неговите почетоци датираат од 1525 г, кога швајцарскиот реформатор Улрих Цвингли, го основал Технолошкиот колеџ. Денес, со своите 24,000 студенти и 1,900 дипломирања годишно, Универзитетот Цирих е најголем во Швајцарија и нуди широк избор на предмети и курсеви во било која швајцарска високообразовна институција.
1880 во музиката
1880 година во музиката содржи некои значајни настани.
Цирих
Образование и истражувања
Педагошкиот колеџ, Циришкиот Универзитет на Применети Науки (ZHAW) и Циришкиот Универзитет на Уметности (ZHdK), се останатите три високорангирани технички колеџи, кои придонесуваат за угледот на Цирих како столб на науки и истражувања обезбедувајќи применети истражувања и развој. Цирих е исто така еден центрите на научната и иновативна заедница од Европскиот Институт за Иновации и Технологија (за ублажување и прилагодување на климатските промени).
Талиум(I) јодид
Природна појава
Природниот талиум(I) јодид за прв пат бил откриен во природна средина во 2017 година како ортохомбичен полиморф наречен наталијамаликит. Пронајдени се мали зрна вградени во маскагнит добиен од фумароли во Авачински, вулкан на рускиот полуостров Камчатка кој може да достигне температура од 640 C. Геолозите кои го откриле шпекулираат дека понатамошното истражување на овој минерал најверојатно ќе придонесе за разбирањето на геохемиската еволуција на планетата
Безбедност
Како и сите соединенија на талиум, талиум(I) јодидот е многу токсичен.
Цирих
Државните Универзитети по големина во кантонот Цирих
Список на најголемите универзитети по опсег во Швајцарија
Медиуми
Седиштата на голем број швајцарски медиумски конгломерати, како: Tamedia, Ringier и NZZ-Verlag, се сместени во Цирих, кој за германското говорно подрачје, претставува еден од најважните медиумски центри во земјата. Овој статус е зацврстен со зголемување на можноста за онлајн изданија, објавени во Цирих.
Телевизија и радио
Во близина на Leutschenbach, на север од железничката станица Ерликон, е сместено седиштето на националната телевизиска мрежа (SF) за германското говорно подрачје, која е финансирана од радиодифузната такса. Седиштето на регионалната комерцијална телевизиска станица Tele Züri (Телевизија Цирих) се наоѓа во близина на Escher-Wyss Platz. Продукциите на комерцијалните станици Star TV, U1 TV, и 3+, се сместени во Schlieren.
Еден дел од швајцарската национална радиостаница Schweizer Radio DRS, за германското говорно подрачје, финансирана од радиодифузната такса, е сместен во Цирих. Постојат и комерцијални локални радиостаници кои се емитуваат од Цирих, како што се: Radio 24 (Limmatstrasse), Energy Zürich (Kreuzstrasse-Seefeld), Radio LoRa и Radio 1. Постојат и други радиостаници кои се емитуваат за време на одредени периоди во годината, како: CSD Radio (мај, јуни), Radio „Streetparade“(јули,август) и rundfunk.fm(август,септември).
Печатени медиуми
Во Цирих се објавуваат три големи дневни весници, познати во Швајцарија: Neue Zürcher Zeitung (NZZ), Tages-Anzeiger и Blick-најголемиот швајцарски таблоид. Сите три весници, објавуваат изданија и во недела: NZZ am Sonntag, Sonntags Zeitung и Sonntags Blick. Освен трите главни дневни весници, постојат бесплатни весници, кои се широко дистрибуирани: 20 Minuten и News (се објавуваат во работни денови, наутро), а Blick am Abend се објавува во работни денови навечер и Cash, од областа на финансиите, достапен само во одредени киосци, во работни денови наутро.
Постои голем број на часописи од значајни издавачи, кои се сместени во Цирих, како: Bilanz, Die Weltwoche и Annabelle.
Култура
Цирих има богата културна традиција. Како дополнение на богатите музеи и галерии, Цирих има извонредни камерни и симфониски оркестри и неколку важни театри.
Циришкиот филмски фестивал за само неколку години, се издигна во еден од најважните домашни и меѓународни филмски фестивали. Во траењето од 11 дена, ги привлекува, како ѕвездите, така и новите таленти и познатите меѓународни продукции.
Еден од најголемите и најпопуларни годишни настани во Цирих, е Уличната Парада (Street Parade), која претставува и најголем фестивал во светот на техно и денс музиката. Настанот се одвива долж брегот на Циришкото Езеро, во втората сабота во август. Првпат оваа парада се одржала во 1992 г, со околу 1,000 учесници. До 2001 г, бројот на учесници се зголемил до 1 милион.
Од друга страна пак, циришкиот фестивал (Zürifäscht) е народна прослава која се повторува на секои три години, проследена со музика, огномет во склад со музиката и други атракции во стариот град. Тоа е најголемиот народен фестивал во Швајцарија со 2 милиони посетители.
Саемот за меѓународна современа уметност (Kunst Zürich), носи гости во текот на целата година и ги спојува остварувањата на младите и веќе признатите уметници.
Друга годишна јавна уметничка изложба, е градската кампања спонзорирана од стопанската комора во соработка со градската влада и се состои од украсени скулптури поставени во центарот на градот, на јавни места: лавови (1986 г.), крави (1998 г.), клупи (2003 г), мечиња (2005 г.) и огромни саксии за цвеќе (2009 г.). Од ова произлегол концептот за Парада на кравите (Cow Parade), кој бил промовиран и во други поголеми светски градови.
Цирих е домаќин и на неколку уметнички движења: кабарето Волтер (каде дадаизмот бил осниван во 1916 г.) и конструктивното уметничко движење (кое ги имало своите први чекори, исто во Цирих). Уметниците како Макс Бил, Марсел Бројер, Камил Гризер, и Ричард Пол Лохзе имале свои атељеа во Цирих. Атељеата, добиле уште поголема важност со преземањето на власта од страна на нацистите во Германија за време на Втората светска војна.
Најпознат традиционален празник во Цирих е Sechseläuten, пропратен со парада на занаетчиите и симболично испраќање на „зимата“ со палење на сламена кукла.
Друг празник е натпреварувањето во пукање за тинејџери (во почетокот само за машки, а од 1991 г. отворен и за женски учесници), е Knabenschiessen.
Опера, балет и театри
Циришката опера е една од водечките оперски куќи во Европа. Изградена во 1834 г, таа била прв постојан театар во срцето на Цирих и во тоа време била седиште на активностите на Рихард Вагнер. Подоцна, во 1890 г. театарот бил обновен во нео-класичен стил, украсен со орнаменти. Надворешноста е направена од бел и сив камен, украсена со бистите на Вагнер, Вебер и Моцарт. Подоцна биле додадени и бистите на Шилер, Шекспир и Гете. Гледалиштето е дизајнирано во рококо стил. Еднаш годишно во Операта, се одржува Циришкиот бал со Претседателот на Швајцарскиот Сојуз и бизнис и културната елита на Швајцарија.
Schauspielhaus е главен театарски комплекс на градот. Тој има две споредни згради Pfauen, во централната градска област и Schiffbauhalle, стара индустриска зграда во Западен Цирих. Овој комплекс бил дом на доселениците како Бертолт Брехт и Томас Ман и место каде биле изведени премиерските дела на Макс Фриш, Фридрих Дуренмат, Бото Штраус и Елфриде Јелинек. Исто така, тој е еден од најистакнатите и најважни театри во Германското говорно подрачје.
Циришкиот Театарски Спектакл е меѓународен театарски фестивал, рангиран меѓу најважните европски фестивали за современи уметнички претстави.
Ноќен живот и забава
Цирих има голема и разновидна понуда за ноќна забава. Тој е град домаќин на светски познатата Street Parade, која се одржува во август секоја година.
Најпознати места на ноќниот живот се: Niederdorf во стариот дел на градот со барови, ресторани, салони, хотели, клубови итн. и бројни модни продавници за младата и елегантна популација, потоа Langstrasse која се наоѓа во областите 4 и 5 на градот, каде што се автентичните забави во Бразилските барови, Панк-клубови, ХипХоп сцени, Карибски ресторани, уметнички кина, Турски ќебапчилници и Италијански еспресо барови, но исто така и секс продавници и најпознатата зона на црвени светла во Цирих.
Во последните десет години, нови делови на градот привлекуваат внимание како центри на ноќниот живот, особено Zürich-West во областа 5, во близина на Escher Wyss Platz и железничката станица на Zürich Hardbrücke.
Спорт
Граѓаните на Цирих водат активен живот и спортот е составен дел од швајцарската култура и општество. Изобилието на спортските објекти го прават Цирих привлечно место за вљубениците во спортот и неколку меѓународни спортски федерации се сместени во градот. Фудбалската асоцијација е најважниот дел од спортот во Цирих. Градот има две поголеми фудбалски екипи, кои се вбројуваат во највисоката швајцарска лига: Грасхопер-клуб Цирих, основан во 1886 г. и ФК Цирих, кој постои од 1896 г. Fédération Internationale de Football Association (FIFA) е со главно седиште во Цирих, и во 2007 г, била сместена во новоотворената зграда проектирана од архитектката Тила Теус.
Еден од најпопуларните спортови во Швајцарија, е хокеј на мраз. Во Цирих, тој е претставен од ZSC Lions. Меѓународната хокеарска федерација (IIHF) врши должност на главна организација за хокеарските лиги во светот и е исто така, сместена во Цирих.
Велосипедизмот е популарен и како спорт и како сообраќајно средство во Цирих. Велосипедските патеки најчесто се обележени со црвено-бели знаци, а жолтите линии се само за велосипедисти. И пешачките патеки се јасно означени со жолти знаци, кои го информираат пешакот за времето потребно да стигне до саканото одредиште. Постојат специјални мапи за пешачките патеки низ Швајцарија. Најпристапни места за пешачење во Цирих, се Утлиберг и Цирихберг.
Во поголемата циришка област, се сместени и околу 30 клубови и 7 надворешни објекти за карлинг (Curling). Сезоната за карлинг започнува рано во септември и трае сè до крајот на Април.
Натпревари
Годишниот атлетски натпревар (Weltklasse Zürich), попознат како еден ден Олимпијада, е престижeн еднодневeн атлетски натпревар, кој се одржува секоја година на Letzigrund стадионот во Цирих. Тој важи за еден од најдобрите и од највисок ранг атлетски натпревари во светот, после Олимписките игри. Од неговиот почеток на 12.08.1928 г, постигнати се многу светски и државни рекорди. До денес се забележени 24 светски рекорди, постигнати на овие атлетски натпревари.
Циришкиот Маратон е популарен спортски настан, каде се поканети бројни атлетичари од целиот свет. Тоа е трка на големо растојание, покривајќи околу 43км во еден потег. Тркачката патека започнува во Цирих, поминува низ Банхофштрасе, Белви, Митенкеј, Кејбрике, Талштрасе и Утокеј и долж Циришкото Езеро низ неколку останати места. Новогодишната трка е уште еден важен тркачки настан. Трката се одржува секоја година на 1.јануари и стартот е точно на полноќ.
Цирих бил еден од шесте градови во Швајцарија, каде се одвивале натпреварите од Светското првенство во фудбал во 1954 г. и еден од осумте на Европското првенство во фудбал во 2008 г. Натпреварите на Еуро 2008 се одржувале на Letzigrund стадионот. Работите на новиот Letzigrund, биле завршени во исклучително краток рок и стадионот бил отворен во август 2007 г, само една година откако била срушена старата арена.
Цирих бил исто така домаќин и на Светското хокеарско првенство во 1998 г. Тој бил еден од домаќините и во 1953 г.(заедно со Базел) и 1939 г.
Истакнати личности
Список на познати личности кои биле родени или умреле во Цирих:
Такаџи Мори
(роден ) — јапонски фудбалер.
Репрезентативна кариера
бил член на јапонската репрезентација на Летните олимписки игри 1964 и 1968.
Бариш Ермиш
Бариш Ермиш ( во ) — турски професионален кошаркар, кој во моментот настапува за екипата на Бандрма Банвит.
Руско-босанскохерцеговски односи
Руско-босанскохерцеговските односи (руски: Российско-боснийские отношения) се надворешни односи меѓу Босна и Херцеговина и Руската Федерација. Босна е една од земјите каде што Русија испратила свои војници за стабилизација на земјата. Русија ја признала независноста на Босна и Херцеговина на 27 април 1992 година.
На 12 јануари 1996 година, Русија испратила војници во Сараево, главниот град на Босна и Херцеговина, преку Тузла. Овој потег бил мотивиран од желбата за подобрување на односите со САД. Местоположба на руските трупи станало предмет на меѓународна дебата: Русите сакле да бидат распоредени на територија каде живееле Босански Срби, а САД сакале да бидат распределени на територија каде живееле Босански Хрвати.
Руски амбасадор во Босна и Херцеговина е Александар Карченко, додека амбасадор на Босна и Херцеговина во Русија е Иван Барбалиќ.
Долина на кактусите
Долина на кактусите — месност над селото Клисура, во југоисточниот дел на Македонија, каде се наоѓаат бројни кактуси засадени од семето, кое го донеле птиците-преселници.
Месноста плени со шаренилото на кактусте, кои расцутуваат летно време со жолти цветови. Цутењето трае долго и може да се повторува повеќе пати во текот на годината.
Местоположба
Месноста се наоѓа над демиркапиското село Клисура.
Пристап
До месноста може да се дојде преку асфалтниот пат до самото село Клисура. По пристигнувањето во селото, при погледот на главната селска чешма, треба да се сврти десно кон главната селска црква „Св. Никола“. Ридот над црквата е всушност месноста „Долина на кактусите“.
Сатана
Еврејската Библија
Оригиналниот хебрејски назив Сатан е именка изведена од глаголот што значи „да попречува, да се противи“, така пишува во Книгата на Броевите 22:22, во Книгата на Самуел 29:4, во Псалми 109:6. Ха-Сатан традиционално се преведува како „обвинител“ или „противник“. Определениот член Ха- се користи за да се покаже дека именката (што следи после Ха-) е титула која што се дава на суштеството, а не на името на самото суштество.
Тринаесет појавувања
Ха-Сатаната, со определениот член Ха, се појавува 13 пати во Мазоретскиот текст, во две книги од хебрејската Библија: Книгата за Јов и Книгата за Захарија.
Сатаната без определениот член е спомената 10 пати, од кои двапати е преведено како ѓаволот и еднаш како сатана.
Книгата на Јов
На почетокот на книгата, Јов е добар човек „кој го почитувал господ и се тргал настрана од злото“ (Јов 1:1), и поради тоа бил награден од господ. Кога ангелите ќе му се појават на господ, и сатаната ќе дојде. Господ ќе ја информира Сатаната за добриот карактер на Јов. Помеѓу 1:9-10 и 2:4-5, Сатаната потенцира дека Господ му има дадено на Јов е што човек би можел да посака, и дека поради тоа Јов му е верен на Господ; Сатаната му кажува на Господ дека Јов би престанал да му биде верен ако се што му било дадено ќе исчезне. Господ тогаш му дава дозвола на станата да го тестира Јов. На крај, Јов сѐ уште е верен и праведен.
„Радост на Сатаната“
Најпознатата група теистички сатанисти е „Радост на Сатаната“. Оваа групација верува дека Сатаната ги створил лугето и дека ангелите и јахве и другите аврамски креации се вонземјани кои работат на уништување на човештвото. „Радост на Сатаната“ верува дека демоните се стварни древни пагански богови кои се лажно оптужени од страна на евреите за побуна против јахве. Пратителите на оваа групација истотака практикуваат ритуали „убивање на еврејски магии„ и слично.
Према нив корен на името „сатан“ не еврејски него санскрит. Тврдат дека името „Сатана“ влече корени од санскритски свети мантри за кундалини енергија, како што е СаТаНаМа, сатнам и сатанас. Исто така се поврзува санскритки збор за вистина „Сата“ со Сатаната.
Задруга
Задруга е рурална заедница на добра која била присутна меѓу многу словенски племиња, а највеќе меѓу Јужните Словени.
Сите членови на задругата, најчесто околу триесет лица, живееле заедно и обработувале заедничка земја, која никој не можел самостално да наследи. Задруга се состоила од неколку куќи, една главна и неколку околни во кои живееле помлади брачни двојки. Бидејќи задругата била заснована на патрилинеарен систем, девојка која би се мажила, ја напуштала татковската задруга и влегувала во задругата на својот маж.
Задругите исчезнале на крајот на XIX век, а од некои од поголемите задруги исчезнале села. Многу денешни села на Балканот имаат корен во задругите, а голем број го носат името на основачот. Населби кои потекнуваат од задруги можат да се препознат по називите кои имаат наставки како: -ивци, -евци, -инци, -ци, -ане итн.
Во Србија, Босна и Бугарија задругите најдолго се одржувале, најверојатно поради турските власти. Словените имале поголеми изгледи да опстанат соединети во задруга, отколку поединечни семејства. Во Србија задругите опстанале сè до почетокот на XX век, а во западна Бугарија до крајот на XIX век век.
Исламот во Белорусија
Модерно време
Во 1994 година, бил одржан Првиот себелоруски конгрес на муслиманите. Како резултат на ова, беше основана Исламската верска заедница на Република Белорусија на чело со д-р Исмаил Александрович.
Во 1997 имало 23 муслимански заедници, вклучувајќи ги 19-те во западните региони на Белорусија.
Белорусија е единствената земја во Европа во која уредник на весник бил затворен поради објавувањето на данските карикатури на исламскиот пророк Мухамед. На 18 јануари 2008 година, Александар Сдвижков добил казна затвор во траење од три години поради "поттикнување на верска омраза".
Денес постојат џамии во Смилавичи, Ивје, Слоним и Навагрудак во Гродненската област; во Клецк во Минската област; и во Видзи во Витепската област. Во периодот од 1900 до 1902 година била изградена џамија во Минск. Шеесет години подоцна таа била уништена од страна на комунистите. На 11 ноември 2016 година реплика на џамијата била изградена во Минск.
Клајн Бинцов
Клајн Бинцов (Klein Bünzow) — општина во округот Западна Померанија-Грајфсвалд, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Владо Камбовски
Владо Камбовски (роден на во ) — македонски правник, универзитетски професор и политичар.
Животопис
Камбовски завршил основно и средно образование во родниот град. Дипломирал на Правниот факултет во Скопје во учебната 1969/1970 година кога бил избран за асистент на Катедрата за кривично право на Правниот факултет во Скопје. Во учебната 1972/1973 година се запишал на постдипломски студии по казнено право на Правниот факултет во Загреб.
Студиите ги завршил со одличен успех и во мај 1975 година ја одбранил магистерската работа на тема „Доброволно откажување од извршување кривично дело”. Од 15 јули 1975 до 1 јуни 1976 бил на отслужување на воениот рок.
Во 1977 година бил избран за предавач и држел предавања по кривично право на правните факултети во Скопје и во Битола, како и на Факултетот за безбедност во Скопје. Во 1980 година на Правниот факултет во Скопје ја одбранил докторската дисертација. Истата година бил избран за доцент по предметот кривично право, а потоа и за декан на Факултетот за безбедност, која должност ја вршел до 1984 година. Од 1984 до 1986 година ја вршел должноста директор на Институтот за социолошки и политичко-правни истражувања во Скопје.
Во периодот од 1986 до 1989 година бил потпретседател на Извршниот совет на Собранието на СРМ од 1986, а од март 1989 до јули 1992 бил член на Сојузниот извршен совет и сојузен секретар за правосудство и управа. Бил и претседател на Републичката комисија за односи со верските заедници, до април 1989 година. По независноста на Македонија, од 1 декември 1998 до 28 декември 1999 ја вршел должноста министер за правда во Владата на Република Македонија.
За редовен професор на Правниот Факултет бил избран во 1992 година, а реизбран во 2000 година. Во мај 2006 година бил избран за редовен член на МАНУ. Во декември 2011 година бил избран за претседател на МАНУ. , и на оваа функција се задржал до 2015 година.
Саријер
Саријер е најсеверната област на Истанбул, Турција, на европската страна на градот. Расположена по должината на брегот, областа може да се пофали и убаво крајбрежје и бујна шума. Северозападно од Саријер се наоѓа Ејуп, Бешикташ на југ и Шишли на запад. Областа има население од 260,000 жители.
Во отоманскиот период, во областа се наоѓале неколку села во кои султаните честопати доаѓале на излети и екскурзии. Во текот на XVIII и XIX век, на бреговите биле изградени летни резиденции на богатите странски трговци. Многу странски амбасади исто така изградиле свои објекти. Денеска, оваа област е една од најпосетуваните одредишта во Истанбул. Овде се наоѓаат голем број на барови, ресторанти (главно по брегот), кое дополнително го отежнува сообраќајниот пристап до местото.
NGC 5748
NGC 5748 — спирална галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5748 се споменува и како CGCG 134-29, NPM1G +22.0469.
Откривање
Објектот е откриен на 14 јуни 1882 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5748 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,8 m/лм2. NGC 5748 има привидни димензии од 0,8' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 45 м 5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +21° 55' 0"". Положбениот агол на објектот е во износ од 150°.
Никола Георгиевски
Никола Ангелов Георгиевски
( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Произлегува од сиромашно семејство. Уште како дете бил принуден да се занимава со земјоделство. Со доаѓањето на Дванаесеттата македонска ударна бриrада, стапил во нејзините редови. Бил борец на третата чета на првиот баталјон. Се истакнал како мошне дисциплиниран и храбар борец. Со оглед на тоа што е роден на теренот каде бригадата ги водела борбите и акциите против непријателот и добро го познавал истиот, често бил ангажиран да ги води своите соборци. Во завршните акции и борби за ослободувањето на Скопје, неговиот баталјон добил задача за напад на балистите и Германците на теренот на хидроцентралата Матка. Во жестоките борби за нејзиното преземање, тој загинал.
Дуала
Дуала е изграден на бреговите од реката Вури, чиишто два брега се поврзани со мостот Бонабери. Населението на градот во 1991 година било околу 1,6 милиони, а денес се претпоставува дека е над 2 милиони. Климата е топла и сува.
Мале Воденице
Мале Воденице (словенечки: Male Vodenice) — населба во Општина Костањевица на Крка во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долењска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
Амиотрофична латерална склероза
Амиотрофична латерална склероза (АЛС) — прогресивна, обично смртоносна, невродегенеративна болест предизвикана од дегенерација на моторните неврони, нервните клетки во централниот нервен систем кои го контролираат волното движење на мускулите. Како моторна невронска болест, таа предизвикува мускулна слабост и атрофија по целото тело. Моторните неврони дегенерираат, престанувајќи со својата функција на испраќање на пораки до мускулите. Поради тоа, и мускулите атрофираат како резултат на неактивност.
Пациентот може конечно да ги загуби сите волни мускулни движења освен оние на очите.
Интелектуалните функции генерално не се нарушуваат од болеста, освен кога болеста е поврзана и со предно-темпорална деменција. Сепак, постојат извештаи за пофини когнитивни промени кај многу пациенти кога ќе се подложат на детално тестирање. Сетилните нерви и автономниот нервен систем кој ги контролира вегетативните функции, главно не се засегнати.
Опис
Болеста се одликува со прогресивна мускулна слабост во рацете, нозете и мускулите одговорни за дишење, говор и голтање. Симптомите не се јавуваат со иста стапка на прогресија, во ист редослед и на истите места. Во зависност од почетните симптоми, кај приближно 2/3 од пациентите постои спинална форма на болеста во која почетните симптоми се слабост и атрофија на малите мускули на рацете. Исто така, кај третина од пациентите постои булбарна форма на болеста која започнува со пречки при голтање и нарушувања на говорот. Кај 5 % од случаите, болеста започнува со изолирана слабост на респираторните мускули, па се манифестира со диспнеа, ортопнеа, несоница, утринска главоболка, замор, анорексија, лоша концентрација и чести промени во расположението. Кај лицата со булбарна форма на АЛС, постои побрза прогресија на симптомите. Во над 80 % од случаите, болеста се јавува на возраст меѓу 40 и 70 години. Крајниот исход е тоа што болните умираат од респираторна слабост, најчесто во рок од две до пет години од почеток на симптомите, но 10 % од пациентите преживуваат 10 или повеќе години. Доколку болеста се појави порано, може да се очекува подолг животен век. Бидејќи АЛС влијае само на моторните неврони, па сетилата за вид, слух, мирис и вкус не се засегнати, а исто така кај повеќето пациенти мускулите на очите и мочниот меур остануваат непроменети.
Влијание на болеста
Болеста не влијае на меморијата, личноста или интелигенцијата на пациентот, а пациентите често пати доживуваат страв, депресија и вознемиреност. Амиотрофичната латерална склероза (АЛС) е невролошка болест во која невронската слабост предизвикува мускулна слабост, инвалидитет и на крајот смрт. АЛС често се нарекува и болест на Лу Гериг, по славниот играч на бејзбол кај кој била дијагностицирана оваа болест во 1939 година.
Симптоми
Раните симптоми на амиотрофичната латерална склероза најчесто се појавуваат по 40-годишна возраст и вклучуваат:
Дијагностика
Ниту еден тест не може да обезбеди дефинитивна дијагноза на АЛС. Дијагнозата се поставува врз основа на симптомите и невролошкиот преглед, како и дополнителните испитувања за исклучување на други болести кои се слични на АЛС. Еден од тие тестови е електромиографијата со која може и да се поддржи дијагнозата за АЛС. Друга дијагностичка можност е МНР на мозок и ‘рбетен мозок со која може да се поддржи дијагнозата или да се исклучат други болести во мозокот и ‘рбетниот мозок. Сè уште нема лек кој покажал ефикасност во лекувањето на АЛС. Во 1995 година е одобрен првиот лек за третман на болеста – Рилузол, кој го намалува оштетувањето на невроните со намалено ослободување на глутаматот. Клиничките испитувања на пациенти со АЛС покажале дека Рилузолот го продолжува животот на на заболените за неколку месеци, и тоа главно кај оние пациенти кои имаат потешкотии со голтањето. Останатиот третман на пациентите со АЛС е насочен кон ублажување на симптомите на болеста и подобрување на квалитетот на животот. Оваа нега се обезбедува од мултидисциплинарни тимови на здравствени професионалци како лекари, логопеди, фармацевти, нутриционисти и медицински сестри. Физикалната терапија и специјалната опрема можат да ја подобрат независноста и безбедноста на пациентите со АЛС.
Лозница
Лозница — град во Западна Србија, во регионот Мачва. Градот е сместен на десниот брег на реката Дрина. Во 2011 година, градот имаше 19.572, додека пак пошироката област 79.327 жители.
Име
Името доаѓа од зборот лоза. Одамна, имаето на градот беше Лозица, но подоцна се промени во Лозница.
Географија
Лозница е град во Западна Србија, во регионот Мачва. Градот е сместен на десниот брег на реката Дрина, на границата со Босна и Херцеговина.
Клима
Лозница има влажна суптропска клима со студени зими, често премногу ладно, поради ветровите од околните планини, и пријатни топли лета. Кога топлиот воздух од Јадранско Море доаѓа во внатрешноста, на североисток оди нагоре и помина низ планинска бариера (Златар и Златибор), се здобива со посилен ефект и понатаму многу брзо продира во Западна Србија. Ова ја прави Лозница една од најжешките градови кога југозападниот ветар дува во Србија.
Историја
Јадар стана дел од регионот Подриње, додека Лозница станал седиште на регионот, кој останува во оваа улога до крајот на 19 век, кога главниот град се пресели во Шабац. Во текот на триесеттите години на 19 век, Лозница имаше 295 куќи со 1203 луѓе и стана центар на административната и политичката моќ на Подриње. Образовниот систем почна да се развива, а болницата е формирана во 1882, започна изградба на индустриски објекти, занаетчии, трговскиот и банкарски сектор почна да се развива. Изградба на железничка пруга помеѓу Шабац, Лозница и Бања Ковиљача е отворена во почетокот на XX век. Првата балканска војна и Првата светска војна го прекинаа економскиот развој и значително се намали бројот на луѓе во Лозница и во неговата околина. По завршувањето на Првата светска војна, Лозница остана регионален центар со околу 5.000 луѓе. Имаше еден краток период на реконструкција и економскиот развој, по што следеше Големата депресија, во која имаше пад на цените на земјоделските производи. До средината на 1930-тите, биле отворени занаетчиски и трговски дуќани, со што дојде до олеснување за економијата. Подоцна, биле отворени рудници за антимон од страна на германските индустријалци кои дополнително ја зајакнаа економијата. Овој раст беше, сепак, доведен до ненадеен застој во почетокот на Втората светска војна. Во јануари 2008 година, според српскиот закон, Лозница доби статус на град.
Стопанство
Најголемата фабрика во Лозница, ХИ Вискоза Лозница, е отворена во 1957 и има над 10.000 вработени, во време кога градот имаше 18.000 жители. Производството на приколки беше примарна дејност во фабриката ФАК Лозница, и текстил во Мода Лозница.
Макс Рабе
Макс Рабе (роден Матијас Ото, 12 декември 1962, Линен, Северна Рајна-Вестфалија) е германски пејач. Тој е најпознат како основач и водач на Оркестарот Паласт.
Германска селанска војна
Германската селанска војна или Големото востание на селаните (Deutscher Bauernkrieg) била најголема побуна во германските говорни подрачја во Средна Европа во периодот 1524–1525. Борбата го достигнала врвот во пролетта и летото во 1525, а пропаднала поради жестоката борба на благородништвото, кои убиле до 100.000 од 300.000 слабо вооружени селани и фармери. Преживеаните биле казнети и не постигнале ниедна од своите цели. Војната продолжила, како дотогашното движење Бундшу и Хуситските војни, низа на економски и верски побуни во кои селаните и фармерите, често поддржани од протестантското свештенство, го предводеле водството. Германската селанска војна било најголемо и најраширено востание до Француската револуција во 1789.
Војната започнала со одвоени побуни, кренати во југозападниот дел на денешна Германија и соседниот Алзас и се ширеле со одвоени побуни во средна и источна Германија и денешна Австрија. Откако востанието во Германија било задушено, се прелеало во неколку швајцарски кантони.
Побуната вклучувала некои принципи и реторика од скорешната Протестантска реформација, во која селаните гледале слобода и влијание. Историчарите различно ги толкуваат економските погледи на Германската селанска војна и не се согласуваат за нејзините причини и природа.
Нуклеотид
Нуклеотидот е основната структурна единица на молекулата од нуклеинските киселини, кој е составен од три хемиски соединенија што се ковалентно сврзани:
Масакр кај Карпалак
Масакр кај Карпалак — најброен масакр врз војници во воениот конфликт во 2001 година. На 8 август 2001 година 10 резервисти беа убиени, а тројца ранети кога конвој од хермелин, два автобуса, камион и комбе од Прилепската касарна одел кон Тетово. Кај месноста Карпалак конвојот бил начекан во терористичка заседа во 9:30 часот и врз него бил отворен жесток оган од тешки митралези и рачни ракетни фрлачи. Едно транспортно возило било погодено со ракетен фрлач, при што загинале осум војници и двајца офицери, сите од резервниот состав. Со ракетен фрлач бил погоден и еден од автобусите. Борбите за извлекување на преживеаните 108 луѓе траеле повеќе часови.
Конвојот со 13 транспортери, 15 тенкови, 30-тина камиони, потешко пешадиско оружје: топчиња, хаубици и два автобуса со резервисти одел кон Тетово, Еребино, за да изврши смена на силите и да однесе дополнителна опрема за војската којашто била сместена во Тетовско. Со минофрлачи, тромблони, зољи и автомати беше пукано од клисурата Карпалак, кога беше погоден еден камион кој се запали. Беше запалено и едно цивилно возило, а куршумите од автоматското оружје завршија и во автобусите со кои се транспортирале војниците, но возачот успеал да го оддалечи возилото од местото на заседата.