cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Суртсеј
Жив свет
Како класично место за колонизација на видовите од основачките популации кои доаѓаат од надвор,Суртсеј бил прогласен за природен резерват во 1965 година додека ерупцијата била активна и се зголемувал. Денес, само на мал број од научниците им е дозволено да доаѓаат на Суртсеј. Единствениот начин за било кој друг да го види овој остров одблиску е да се приближи до него со мал авион. Ова овозможува островот да продолжи природно да се менува, без надворешно влијание. Во 2008 година УНЕСКО го прогласи островот за светско природно наследство, поради неговата голема научна вредност.
Растителен свет
Летото 1965 година било пронајдено првото васкуларно растение на северниот брег на Суртсеј, во 1967 година никнала мов а во 1970 година на лавата на Суртсеј биле забележани лишаи. Колонизацијата на растенијата на Суртсеј била долго проучувана особено на васкуларните растенија поради нивното далеку поголемо значење од мовта, лишаите и габите во развојот на растителноста. Мовта и лишаи сега покриваат голем дел од островот. Во текот првите 20 години на островот 20 видови растенија биле забележани во еден или друг период, но само 10 пуштиле корени во сиромашната со хранливи материи песоклива почва. Како што птиците почнале да се вгнездуваат на островот, така почвените услови се подобрувале, и повеќе видови на васкуларни растенија биле имале услови да преживеат. Во 1998 година, на островот била пронајдена и првата врба со листови за чај (Salix phylicifolia), која може да расте до 4 метри (13 стапки). Во 2008 година на Суртсеј имало 69 видови растенија, од кои околу 30 станале пуштиле корени. Ова е во споредба со 490те видови пронајдени на копното на Исланд. И други видови биле колонизирани, и стапка на колонизација била од 2-5 нови видови на годишно ниво.
Птици
Распространетоста на птици на островот се потпира на и помогна врз ширењето на растителниот свет. Птиците ги користат растенијата за материјал за правење гнезда, но, исто така, помагаат и во разнесувањето на семињата и оплодувањето на почвата со нивниот измет. Птиците првпат се вгнездиле на Суртсеј три години по ерупцијата, и први видови кои дошле на островот биле морските галеби. Денес на островот редовно живеат дванаесет видови. Морскиот галеб на островот е присутен уште од 1984 година, иако по првото појавување ретко можел да биде виден на копното на островот. Јатото галеби е особено важно во развојот на растителниот свет на Суртсеј бидејќи галебите биле најзаслужни од сите други видови за колонизација на растенијата поради тоа што на островот ги имало во изобилство. Експедицијата во 2004 година ги пронашла првите докази за вгнездување на атлантските фратеркули (вид Fratercula arctica), птици кои се многу честa појава во останатиот дел на архипелагот. Освен што претставува дом за некои видови птици, Суртсеј исто така се користел и како место каде слетувале птиците што мигрираат, особено оние кои го поминуваат патот помеѓу Европа и Исланд. Видови кои само на кратко време биле забележани на островот биле лебедите, разни видови на гуски и гавраните. Иако Суртсеј лежи на запад од главните патеки на птиците што мигрираат на Исланд, тој сепак стана многу честа точка на запирање поради неговата подобрена растителност. Во 2008 година било откриено гнездото на четиринаесеттиот вид птица, гавранот.Според извештајот на 30 мај 2009 година, и златната калугерица се вгнездила на островот, снесувајќи четири јајца.
Морски живот
Набргу по формирањето на островот, околу него биле забележани фоки. Овие животни останале овде, особено на северниот брег кој се зголемил по ерозиите на островот предизвикани од брановите. Фоките првично биле забележани на островот во 1983 година, и за група од 70 фоки ова било местото каде се размножувале. Сивите фоки се почести од пристанишните, но денес и двата вида се цврсто вкоренети на островот. Фоките привлекуваат китови (орки) па така и овие цицачи можат да се видат во водите околу архипелагот а во поскоро време и во водите околу Суртсеј. Во длабочината на океанот околу островот живеат многу морски видови. Морските ѕвезди ги има во изобилство, како и морските ежови и малите школки. Карпите се покриени со алги, а страните на вулканот со морска трева со најгуста покриеност од 10 до 20 метри (33–66 ft) под морското ниво.
Друг живот на островот
Инсектите пристигнале на Суртсеј веднаш по неговото формирање, а за првпат биле откриени во 1964 година. Први доселеници биле летечките инсекти, кои сами дошле на островот или биле донесени од ветровите. За некои се верувало дека биле одвеани дури од далечната Европа. Кога базот покриен со трева бил донесен на брегот во 1974 година, научниците земале половина од него за анализа и откриле живот на 663 безрбетници, претежно грињи и калемболи. Инсектите биле храна за птиците и обратно, од мртвите тела на птиците се хранеле месојадните инсекти. Првиот дождовен црв на Суртсеј бил пронајден во примерок од почвата во 1993 година, најверојатно донесен од некоја птица од Хејмеј. Во 1998 година биле пронајдени полжави, слични на оние пронајдени во јужниот дел на исландското копно. На островот се населиле и пајаци и бубачки.
Човековото влијание
Единственото позначајно влијание од човекот на островот е малата монтажна барака која ја користат истражувачите додека престојуваат на островот. Во бараката се наоѓаат неколку мали кревети и енергетски извори за користење на уред за итна помош и друга основна електроника. Во 2009 година на Суртсеј биле поставени метеролошка станица и веб камера.
Се викам црвено
Се викам црвено (Benim Adım Kırmızı) објавен 1998, турски роман од писателот Орхан Памук.
Содржина
Главните ликови во романот се сликари на минијатури за време на Отоманското Царство.
Двајца минијатуисти биле убиени, додека работеле за книгата на султанот. Судот наредил истрага, која се претворила во истражување за корените на исламската уметност на минијатурата и односот на формата и композицијата кон природата, како и за нејзините противречни врски со исламските канони  и контрапунктот со западното сликарство.
Најубавата жена во градот била вдовица. Нејзината иднина е нејасна, поради сложените закони и општествените односи, како и нејзините сопствени сомнежи и желби (еден вид паралела на конкретна човечка судбина со ситуациите или главниот мотив во романот - сликарството и неговата позиција во една империја). Дејството се се случува во Истанбул кон крајот на 16 век. Во светот на традиционалните стилски мотиви на исламското минијатурно сликарство, што било уникатно илустрирање на книгите, влијанието на западно европската уметност која најчесто била поединечна и со сосема поинакви естетски преокупации. Меѓу минијатуристите се формирале два табора - оние кои мислеле дека е време да се прифатат новите естетики и начини на сликање и оние кои верувале дека тоа е против исламските канони. Вториот табор бил поддржуван од фанатичните проповедници кои се бореле не само против новите форми во уметноста, туку и против секуларните појави (забави, кафеани) и неортодоксните религиозни институции (суфизам).
Стил
Пишувањето на Памук, е во духот на постмодернизмот на Борхес, при што авторот потполно го напуштил конвенционалниот начин на раскажување и нарација.
Романот е полифониско дело, составено од исповедите на скоро сите главни ликови, како и на животни, предметите и рефлексии.
Орнстин-Уленбеков процес
Во математиката, Орнстин-Уленбековиот процес е стохастички процес со примена во финансиската математика и во физичките науки. Првичната примена му била во физиката, како модел за брзината на масивна Браунова честичка со отпор на движење. Процесот е именуван по Леонард Орнстин и Џорџ Јуџин Уленбек.
Орнстин-Уленбековиот процес е стационарен Гаус-Марковски процес, што значи дека е Гаусов процес, Марковски процес и е привремено хомоген. Всушност, тој е единствениот нетривијален процес кој ги задоволува сите овие три услови и дозволува линеарни трансформации на временските и просторните променливи. Со тек на време, процесот се стреми кон својата просечна функција—таквите процеси се познати како ефект на навраќање кон просекот.
Овој процес може да се разбере како изведен од случајната прошетка во континуирано време, или Винеров процес, во кој својствата на процесот се променети така што прошетката се стреми да се врати кон централна локација. Колку подалеку е процесот од центарот, толку е посилно привлекувањето тој да се врати кон својот просек. Орнстин-Уленбековиот процес исто така може да се разбере и како аналог во континуирано време на AR(1) процесот во дискретно време.
Алеф-број
Кардиналноста на природните броеви е \aleph_0 („алеф-нула“). Следната (поголема) кардиналност е алеф-еден \aleph_1, па \aleph_2 и така натаму. Продолжувајќи на овој начин, можеме да дефинираме кардинален број за секој реден број α, според долуопишаното.
Алеф-нула
\aleph_0 е кардиналноста на множеството од сите природни броеви, и затоа е првиот трансконечен кардинал. Едно множество има кардиналност од \aleph_0 ако и само ако е преброиво бесконечно, што може да биде ако и само ако може да се стави во непосредна биекција (совпаѓање 1-1) со природните броеви. Вакви множества се множеството на сите прости броеви, множеството на сите цели броеви, множеството на сите рационални броеви, множеството на алгебарските броеви, множеството на двоични низи на сите конечни должини и множеството на сите конечни подмножества на секое преброиво бесконечно множество.
Доколку важи аксиомата за преброив избор (послаба варијанта на аксиомата за избор), тогаш \aleph_0 е помал од секој друг бесконечен кардинал.
Алеф-еден
\aleph_1 е кардиналноста на множеството на сите преброиви редни броеви, наречено ω1 или Ω („омега-еден“). Самата ω1 е реден број поголем од сите преброиви редни броеви, па затоа претставува непреброиво множество. Затоа, \aleph_1 е различен од \aleph_0. Дефиницијата за \aleph_1 подразбира (во ЦФ, Цермело–Френкеловата теорија на множествата без аксиомата за избор) дека не постои кардинален број помеѓу \aleph_0 и \aleph_1. Ако ја употребиме аксиомата за избор (АИ), уште поцврсто ќе докажеме дека класата на кардинални броеви е сосем подредена, и затоа \aleph_1 е втор најмал бесконечен кардинален број. Користејќи ја аксиомата за избор можеме да покажеме едно од најкорисните својства на ω1: секое преброиво подмножество на ω1 има горна граница во ω1 (ова следува од фактот што преброивата унија на преброиви множества е преброива, што е меѓу најчестите примени на аксиомата за избор). Ова е аналогно на ситуацијата кај \aleph_0: секое конечно множество на природни броеви има максимум, кој исто така е природен број; т.е. конечните унии на конечните множества се конечни.
ω1 е впрочем корисен концепт, иако можеби звучи егзотично. Пример за нејзина примена бил било „затворањето“ во однос на преброиви операции; т.е. кога се обидуваме јасно да опишеме σ-алгебра создадена од произволна група на подмножества. Ова е потешко од највеќето јасни описи на „создавање“ во алгебрата (векторски простори, групи итн.) бидејќи во тие случаи мораме да затвориме само во однос на конечни операции — збирови, производи и слично. Во оваа постапка подразбира употреба на трансконечна индукција за дефинирање на множество за секој преброив реден број „уфрлајќи“ ги сите можни преброиви унии и дополненија, и вршејќи унија на сето тоа со целата ω1.
Хипотеза на континуумот
Кардиналноста на множеството реални броеви (кардиналност на континуумот) е. Не е јасно каде му е местото на овој број во хирархијата на алеф-броеви. Од ЦФИ (Цермело–Френкеловата теорија на множествата со аксиомата за избор) следи дека прочуената хипотеза на континуумот (ХК или CH) е еквивалентна на идентитетот
ХК е зависна од ЦФИ: не може ниту да се докаже, ниту да се побие во контекст на тој аксиоматски систем (доколку ЦФИ е складна). Нејзината складност со ЦФИ ја покажал австрискиот математичар Курт Гедел во 1940, изложувајќи го разклучокот дека нејзината негација не претставува теорема на ЦФИ. Нејзината независност од ЦФИ ја покажал американскиот математичар Пол Коен во 1963 кога изложил дека самата ХК не е теорема ЦФИ со неговиот нов метод на наметнување.
Алеф-ω
По обичај најмалиот бесконечен реден број се означува со ω, а кардиналниот број е најмалата горна граница на помеѓу алефите.
Алеф-ω е првиот непреброив кардинален број за кој со Цермело–Френкеловата теорија на множествата може да се покаже дека не е еднаков на кардиналноста на множеството на сите реални броеви; за секој позитивен цел број n можеме доследно да претположиме дека, а можеме да претположиме и дека ќе биде со каква сакаме големина. Приморани сме само да избегнеме да го поставиме со извесни посебни кардинали со кофиналност \aleph_0, што значи дека има безгранична функција од \aleph_0.
Алеф-α за општа α
Потоа можеме да ги дефинираме алеф-броевите вака
а за λ, бесконечен граничен реден број,
α-тиот бесконечен првичен реден број се запишува како. Неговата кардиналност се изразува како.
Во ЦФИ, функцијата \aleph е биекција помеѓу редните броеви и бесконечните кардинали.
Неподвижни точки на омега
За секој реден број α имаме Во многу случаи е строго земено поголема од α. На пример, ова важи за секој настапувачки реден број α. Меѓутоа постојат некои гранични редни броеви кои се неподвижни точки на омега-функцијата поради лемата на неподвижни точки за нормални функции. Првата ваква е границата на низата
Секој слабо недосежен кардинал исто така е неподвижна точка на алеф-функцијата.
Пренос на сигнали (биологија)
Пренос на сигнали — процес со кој во клетката се пренесува хемиски или физички сигнал во вид на низа од молекуларни настани, најчесто фосфорилација на белковини катализирана од белковински кинази, што на крајот резултира со клеточен одговор. Белковините одговорни за откривање на дразбите се нарекуваат рецептори, иако во некои случаи се користи и називот сензор. Промените во рецепторот предизвикани од врзувањето на лиганд (или друг сигнал) доведуваат до биохемиска каскада, која претставува ланец на биохемиски настани познати како сигнална патека.
Кога сигналните патеки комуницираат едни со други, тие формираат мрежи, кои овозможуваат координирање на клеточните одговори, што честопати резултира со комбинаторно сигнализирање. На молекуларно ниво, ваквите одговори вклучуваат промени во транскрипцијата и транслацијата на гените, или посттранслациони и конформациски промени на белковини, како и промени во нивната локација. Овие молекуларни настани се основните механизми преку кои се контролира растот на клетките, пролиферацијата, метаболизмот и многу други биолошки процеси. Кај повеќеклеточните организми, патеките за пренос на сигнали ја регулираат клеточната комуникација на различни начини.
Дразби
Основата на преносот на сигнали е трансформацијата на одредена дразба (стимул) во биохемиски сигнал. Природата на ваквите дразби може да варира во голема мера; од надворешноклеточни промени, како што е присуството на хормони, до внатрешноклеточни промени, како што е оштетувањето на ДНК. Традиционално, сигналите што стигнуваат до централниот нервен систем на животинските организми се класифицираат како сетила. Тие се пренесуваат од неврон на неврон преку процес наречен синаптички пренос. Кај повеќеклеточните организми постојат многу други механизми за пренос на сигнали помеѓу клетките на организмот, како, на пример, при регулацијата на развојот на ембрионот.
Лиганди
Поголемиот дел од патиштата за пренос на сигнали вклучуваат врзување на сигнални молекули, познати како лиганди, за рецептори кои покренуваат настани во внатрешноста на клетката.
Врзувањето на сигналната молекула за рецепторот предизвикува промена во конформацијата на рецепторот, позната како активација на рецепторот. Повеќето лиганди се водорастворливи молекули од надворешноклеточната средина кои се врзуваат за рецепторите на површината на клетката. Примери за лиганди се факторите на раст, цитокините и невротрансмитерите. Некои лиганди, како што се стероидните хормони, се растворливи во липиди, па затоа лесно ја преминуваат плазматската мембрана за да дојдат до нивните јадрени рецептори.
Не сите класификации на сигналните молекули ја земаат предвид молекуларната природа на секој член на класата. На пример, одорантите (мирисни супстанци) припаѓаат на широк спектар на молекуларни класи, како и невротрансмитерите, кои варираат во големина од мали молекули како што е допаминот до големи невропептиди како што се ендорфините. Покрај тоа, некои молекули можат да се вклопат во повеќе од една класа; на пример, епинефринот (адреналин) се смета за невротрансмитер кога се лачи од централниот нервен систем, а за хормон кога се лачи од сржта на надбубрежната жлезда.
Механички сили
Механотрансдукција или механоспроводливост (пренос на механички сигнал) е механизам со кој клетките претвораат механички стимул во електрохемиска активност. Оваа форма на сетилна трансдукција е одговорна за голем број сетила и физиолошки процеси во телото, вклучително проприоцепција, допир, рамнотежа и слух. Основниот механизам на механоспроводливоста е претворањето на механичките сигнали во електрични или хемиски сигнали.
Температура
Регистрирањето на температурата во клетките е познато како термоцепција и главно е посредувано од TRP каналите. Животинските клетки дополнително содржат механизам за спречување на оштетувања од високи температури, познат како одговор на топлотен шок. Таквиот одговор се активира кога високите температури ја предизвикуваат дисоцијација на неактивниот HSF1 од комплекси со белковини на топлински шок Hsp40/Hsp70 и Hsp90. Со помош на некодирачката РНК hsr1, HSF1 потоа се тримеризира, станува активен и ја регулира експресијата на неговите целни гени. Многу други термосензорни механизми постојат и кај прокариотите и кај еукариотите.
Основни одлики на биолошкиот пренос на сигнали
Интеракционите сигнални белковини се модуларни. Многу сигнални белковини имаат повеќе домени кои препознаваат специфични одлики кај други белковини или кај цитоскелетот или плазматската мембрана. Оваа модуларност им овозможува на клетките да комбинираат различни сигнални молекули за да создадат широк спектар на мултиензимски комплекси со различни функции или клеточни локации. Една од основните одлики кај овие интеракции е врзувањето на една модуларна сигнална белковина за фосфорилирани остатоци на друга белковина; резултирачката интеракција може да се регулира со фосфорилација или дефосфорилација на белковинскиот партнер. Постојат итн. неензимски „скеле“ белковини кои имаат афинитет кон неколку од ензимите кои учествуваат во каскадите на интеракција. Нивната улога е просторно да ги зближат ензимите кои стапуваат во интеракција, осигурувајќи на тој начин дека тие комуницираат на специфични клеточни локации и во одредено време. Многу од домените вклучени во интеракциите помеѓу белковините се интринзично неструктурирани, што значи дека се способни да се склопуваат различно во зависност од тоа со која белковина стапуваат во интеракција. Како резултат на ова, една белковина може да има повеќе функции во сигналните патишта.
Чувствителноста (чувствителноста) на рецепторните системи е предмет на модификација. Кога одреден сигнал е континуирано присутен, рецепторниот систем станува десензитизиран, така што тој повеќе не реагира на сигналот. Кога стимулот паѓа под одреден праг, системот повторно станува чувствителен.
Друга важна одлика на биолошкиот пренос на сигнали е локализацијата на одговорот во клетката. Кога компонентите на сигналниот систем се ограничени на специфична субцелуларна структура, како на пример одредена органела, клетката може локално да го регулира процесот без влијание врз останатите делови од клетката.
Надворешноклеточни рецептори
Надворешноклеточните рецептори се интегрални трансмембрански белковини и ги сочинуваат повеќето рецептори. Тие се сместени во плазматската мембрана на клетката, така што едниот дел на рецепторот е од надворешната страна на клетката, а другиот дел од внатрешната. Преносот на сигналот се јавува како резултат на врзување на лиганд за надворешниот дел од рецепторот (лигандот не ја поминува мембраната). Врзувањето на лигандот за рецепторот предизвикува конформациона промена на внатрешниот дел од рецепторот, процес кој понекогаш се нарекува „активирање на рецепторот“. Ова резултира или со активирање на ензимски домен на рецепторот или со изложување на место на рецепторот за кое се врзуваат други внатреклеточни сигнални белковини во клетката.
Во еукариотските клетки, повеќето внатреклеточни белковини кои ги активира интеракцијата помеѓу рецепторот и лигандот имаат ензимска активност, а честопати тие се ковалентно врзани за рецепторот. Некои од овие ензими создаваат втор гласник, како што се цикличниот AMP и IP3, од кои вториот го контролира ослободувањето на внатреклеточните резерви на калциум во цитоплазмата. Адаптер белковините (STAPs, од англ. Signal Transducing Adaptor Proteins) се помошни белковини во процесот на пренос на сигнали. Тие содржат голем број на модули за врзување на белковини со што го олеснуваат создавањето на поголеми сигнални комплекси, т.е. тие посредуваат во интеракцијата помеѓу други белковини.
Многу ензими и адаптер белковини активирани од процес на пренос на сигнал поседуваат специјализирани белковински домени кои се врзуваат за специфични молекули на втори гласници. На пример, калциумовите јони (втор гласник) се врзуваат за доменот EF рака на калмодулинот, што предизвикува тој да се врзе и да ја активира калмодулин-зависната киназа.
Рецептори поврзани со G белковина
Рецепторите поврзани со G белковина (гванин нуклеотид-врзувачка белковина) се семејство на интегрални трансмембрански белковини кои поседуваат седум трансмембрански домени и се поврзани со хетеротримерна G белковина. Кај цицачите ова е најголемото семејство на мембрански белковини, а воедно и на мембрански рецептори. Човековиот геном кодира околу 850 рецептори поврзани со G белковина (приближно 4% од целокупниот човечки геном), од кои околу 350 служат за детекција на хормони, фактори на раст и други ендогени лиганди, а околу 500 служат како олфакторни (мирисни) и густаторни (вкусни) рецептори.
Преносот на сигналот кај рецепторите поврзани со G белковина започнува со неактивна G белковина споена со рецепторот; G белковината е хетеротример, составена од Gα, Gβ и Gγ подединици. Во моментот кога рецепторот врзува лиганд, неговата конформација се менува, што предизвикува активација на G белковината, имено Gα подединицата врзува молекула на GTP и дисоцира од Gβ и Gγ подединиците. Дисоцијацијата на подединиците изложува места на нивните молекули кои можат да стапуваат во интеракција со други молекули. Тие се одделуваат од рецепторот и ја иницираат сигнализацијата од повеќе различни низводни ефекторни белковини како што се фосфолипази и јонски канали, од кои вторите го овозможуваат ослободувањето на втори гласници. Вкупната јачина на амплификацијата на сигналот од рецептор поврзан со G белковина зависи од времетраењето на комплексите лиганд-рецептор и рецептор-ефекторна белковина, и од времето на деактивација на активниот рецептор и ефекторните белковини по пат на различни внатрешни ензимски активности.
Тирозин, серин/треонин и хистидин-специфични белковински кинази
Рецептор тирозинските кинази (РТК) се трансмембрански белковини со внатреклеточен киназа домен и вонклеточен домен за врзување на лиганди. За да се изврши пренос на сигналот, РТК треба да формираат димери во плазматската мембрана; врзувањето на лигандот е она што го стабилизира димерот. Интеракцијата помеѓу цитоплазматските домени ја стимулира автофосфорилацијата на тирозински остатоци во рамките на внатреклеточните киназни домени, што доведува до конформациони промени. Ова ги активира киназните домени на рецепторите, што покренува процес на сигнални каскади на фосфорилација на низводни цитоплазматски молекули кои учествуваат во различни клеточни процеси, како што се диференцијација на клетките и метаболизам. Човековиот геном кодира 58 рецептор тирозински кинази, кои служат како рецептори за разни полипептидни фактори на раст, цитокини и хормони (пр. инсулин).
Кај растенијата, најголемата група на вонклеточни рецептори се рецептор-сличните кинази (англ. Receptor-like kinases, RLKs) кои типично ги фосфорилираат целните белковини на серински или треонински остатоци. Геномот на Arabidopsis thaliana, на пример, кодира околу 600 RLKs, додека геномот на оризот (Oryza sativa) кодира над 1100 RLKs. Овие рецептори играат клучна улога во голем број на процеси кај растенијата поврзани со нивниот раст и развој, како и одбраната од патогени. Примери за лиганди на овие рецептори се брасиностероидите (класа на растителни хормони) и CLE пептидите (од англ. CLAVATA3/Embryo Surrounding Region-Related), кои се група на растителни сигнални пептиди.
Најчестиот систем за пренос на сигнали кај бактериите (посебно Грам-негативните бактерии и цијанобактериите) е двокомпонентниот регулаторен систем кој се состои од хистидин-специфична белковинска киназа и регулатор на одговорот. Двокомпонентните системи се ретки кај археите и еукариотите (исклучок се квасните габи, мувлите, лигавите габи и растенијата, каде често се среќаваат), а потполно се отсутни кај животинските организми. Пример за двокомпонентен систем кај растенијата се рецепторите за фитохормоните цитокинини.
Интегрини
Интегрините се трансмембрански рецептори кои играат улога во адхезијата на клетките за вонклеточната матрица или за други клетки. По врзувањето на лигандот (пр. фибронектин, витронектин, колаген или ламинин) интегрините активираат патишта на пренос на сигнали кои учествуваат во процеси како што се регулација на клеточниот циклус, организација на цитоскелетот и движење на нови рецептори кон клеточната мембрана. Интегрините немаат киназна активност; оттука, преносот на сигналот се постигнува со помош на различни внатреклеточни белковински кинази и адаптер белковини, а главниот координатор е интегрин-поврзаната киназа. Кооперативната сигнализација на интегрините и рецептор тирозинските кинази ги одредува процесите на клеточно преживување, апоптоза, клеточна пролиферација и диференцијација.
Постојат важни разлики помеѓу сигнализацијата со интегрини кај циркулирачките крвни клетки и кај нециркулирачките клетки, како што се епителните клетки; интегрините кај циркулирачките клетки најчесто се неактивни. На пример, интегрините на клеточната мембрана на циркулирачките леукоцити се одржуваат во неактивна состојба за да се избегне нивно прилепување за епителните клетки; тие се активираат само како одговор на одредени стимули, како, на пример, оние кои се јавуваат на место на воспалителен одговор. На сличен начин, интегрините на клеточната мембрана на циркулирачките тромбоцити нормално се неактивни за да се избегне тромбоза. Епителните клетки (кои не циркулираат) нормално имаат активни интегрини на нивната клеточна мембрана, помагајќи да се одржи нивната стабилна адхезија за стромалните клетки кои даваат сигнали за одржување на нормалното функционирање.
Кај растенијата, сè уште не се идентификувани вистински интегрински рецептори; сепак, врз основа на структурна хомологија со животинските интегрински рецептори, биле предложени неколку растителни белковини слични на интегрините. Растенијата содржат интегрин-поврзани кинази кои по својата првична структура се многу слични со животинските интегрин-поврзани кинази. Кај растението Arabidopsis thaliana се покажало дека еден од гените за интегрин-поврзана киназа, ILK1, е критичен елемент во растителниот имунолошки одговор на сигнални молекули од бактериски патогени и за чувствителноста на растението кон сол и осмотски стрес. Белковината ILK1 комуницира со високоафинитетниот калиумски транспортер HAK5 и со сензорот за калциум CML9.
Толични рецептори
Толичните рецептори (англ. Toll-like receptors, TLRs) се класа на мембрански рецептори кои играат клучна улога во вродениот имунолошки систем. Тие се наоѓаат на мембраните на леукоцитите (белите крвни зрнца), вклучувајќи ги дендритските клетки, макрофагите, клетките убијци, Т-лимфоцитите, Б-лимфоцитите, како и на неимунолошките клетки (епителните клетки, ендотелните клетки и фибробластите). Тие се тип на шаблон-препознавачки рецептори (англ. Pattern recognition receptors, PRRs) и препознаваат молекули кои се широко споделувани меѓу патогените организми, но се отсутни од клетките на домаќинот, а се нарекуваат патоген-поврзани молекуларни шаблони (англ. pathogen-associated molecular patterns, PAMPs).
По активацијата, толичните рецептори регрутираат адаптер белковини (белковини кои се посредници во интеракцијата помеѓу други белковини) во цитоплазмата на клетката. Адаптер белковините се одговорни за активација на разни низводни белковини, вклучувајќи белковински кинази (пр. IKKi, IRAK1, IRAK4 и TBK1), кои го амплифицираат сигналот што резултира со нагорна или надолна регулација на експресијата на разни гени кои учествуваат во воспалителниот одговор.
Белковини со слична молекуларна структура на толичните рецептори се откриени и кај бактериите и кај растенијата. Кај растенијата, за овие белковини е познато дека се учесници во одбраната од разни патогени организми. Од овие причини се смета дека толичните рецептори се меѓу најстарите сочувани елементи на имунолошкиот систем.
Лигандно-контролирани јонски канали
Лигандно-контролираните јонски канали (исто така наречени јонотропни рецептори), при врзувањето на лигандот, ја менуваат својата конформација за да се овозможи отворање на канал во клеточната мембрана низ кој поминуваат јони кои се носители на сигналот. Типичен пример за овој механизам на пренос на сигнали се среќава кај невронската синапса, каде улогата на лиганд ја имаат различни невротрансмитери. Инфлуксот на јони како резултат на отворањето на овие канали создава дејствен потенцијал преку деполаризација на мембраната на постсинаптичката клетка, која настанува како резултат на отворањето на напонскоконтролираните јонски канали.
Јони кои минуваат низ мембраната преку лигандно-контролираните јонски канали се Ca2+, Na+, K+ и Cl-. Калциумот игра улога на втор гласник кој започнува каскади за пренесување на сигналот и ја менува физиологијата на клетката која го прима и одговара на сигналот.
Внатрешноклеточни рецептори
Внатрешноклеточните рецептори, како што се цитоплазматските и јадрените рецептори, се водорастворливи белковини, локализирани на специфични места внатре во клетката. Типични лиганди за јадрените рецептори се неполарните хормони (пр. стероидните хормони), кои минуваат низ плазматската и јадрената мембрана со пасивна дифузија, а во јадрото се врзуваат за своите рецептори што води до промена во експресијата на гените.
Активираните јадрени рецептори се врзуваат за специфични HRE секвенци (од англ. hormone-responsive element) на ДНК, кои се сместени на промоторскиот регион на гените кои се активирани од комплексот хормон-рецептор. Поради тоа што ја овозможуваат транскрипцијата на гените, тие исто така се нарекуваат индуктори на генска експресија. Сите хормони кои делуваат преку регулирање на генската експресија имаат две одлики во нивниот механизам на дејство; нивните ефекти доаѓаат до израз по карактеристично долг временски период и тие траат подолг временски период, дури и по опаѓање на нивната концентрација на нула. Ова се должи на релативно бавниот обрт на повеќето ензими и белковини кои учествуваат во раскинување на врската помеѓу лигандот и рецепторот.
Јадрените рецептори имаат домени за врзување на ДНК кои содржат цинкови прсти и домен за врзување на лигандот; цинковите прсти ја стабилизираат врската со ДНК така што се врзуваат за нејзиниот фосфатен ’рбет. ДНК секвенците што одговараат на рецепторот обично се хексамерни повторувања од каков било вид; секвенците се слични, но она што ги диференцира се нивната ориентација и растојание. Доменот за врзување на лигандот е дополнително одговорен за димеризација на јадрените рецептори пред нивното врзување за ДНК, и за обезбедувањето на структури за трансактивација кои комуницираат со транслациониот апарат.
Стероидните рецептори се подкласа на јадрени рецептори сместени главно во цитозолот на клетката. Во отсуство на стероидни хормони, тие се здружуваат во апорецепторен комплекс кој содржи шаперони или белковини на топлински шок. Белковините на топлински шок се неопходни за активирање на рецепторот помагајќи му да се склопи на таков начин што сигналната секвенца за негов влез во јадрото станува достапна. Од друга страна, кога доменот за трансактивација е скриен, стероидните рецептори можат да бидат репресивни врз генската експресија. Активноста на рецепторот може да се засили со фосфорилација на серинските остатоци на N-терминалот како резултат на друга патека за пренос на сигнал.
Рецепторите на ретиноинска киселина се друга подгрупа на јадрени рецептори. Тие можат да бидат активирани од ендокрино-синтетизиран лиганд кој навлегол во клетката по пат на дифузија, од лиганд синтетизиран од ретинолот кој во клетката дошол преку крвотокот, или од лиганд синтетизиран вантре во самата клетка, како што е простагландинот. Овие рецептори се наоѓаат во клеточното јадро и не се наоѓаат во асоцијација со белковини на топлински шок. Кога немаат врзано лиганд тие вршат инхибиција на активноста на целните гени врзувајќи се за специфични ДНК секвенци, а по врзувањето на лигандот транскрипцијата на гените се активира.
Одредени внатрешноклеточни рецептори на имунолошкиот систем се цитоплазматски рецептори; како на пример NOD-сличните рецептори (од англ. nucleotide-binding oligomerization domain), кои се тип на шаблон-препознавачки рецептори (PRRs). За интеракција со лигандот, NOD-сличните рецептори користат структурен мотив наречен повторување богато со леуцин (LRR, од англ. leucine-rich repeat), слично како толичните рецептори. NOD-сличните рецептори се наоѓаат во лимфоцитите, макрофагите, дендритските клетки, но и во неимунолошките клетки, како на пример епителните клетки. Нивни хомолози се откриени и во растителниот свет (R-белковини за отпорност кон болести).
Кај растенијата, внатрешноклеточни рецептори се рецепторите за хормоните етилен, ауксини и гиберелини. Две фамилии на растителни фоторецептори (рецептори за светлина), фитохромите и криптохромите, исто така се внатрешноклеточни.
Втори гласници
Вторите гласници се внатрешноклеточни сигнални молекули кои ги ослободува клетката како одговор на изложеност на надворешноклеточни сигнални молекули - први гласници. Тие активираат физиолошки промени на клеточно ниво, како што се пролиферација, диференцијација, миграција, преживување, апоптоза и деполаризација. Тие се еден од активаторите на каскадите за пренос на внатрешноклеточниот сигнал.
Постојат три основни типа на молекули кои имаат улога на втори гласници:
Клеточни одговори
Примери за клеточни одговори на преносот на сигнали се генската активација и промените во метаболизмот. Генската активација води до понатамошни клеточни ефекти, бидејќи производите на одговарачките гени вклучуваат инстигатори на активација; транскрипционите фактори кои се создадени како резултат на пренос на сигнал можат да активираат уште повеќе гени. На тој начин, еден почетен стимул може да ја поттикне експресијата на голем број гени, што на крајот води до промени во физиологијата на клетката, како, на пример, зголемена апсорпција на глукоза или клеточна миграција. Комплетот на гени и редоследот на нивно активирање на одредени стимули се означува како генетска програма.
Кај цицачите, потребна е стимулација за клеточно преживување и клеточна делба; во отсуство на факторите на раст настанува апоптоза. Вонклеточната стимулација е неопходна за контрола на однесувањето на клетките и кај едноклеточните организми и кај повеќеклеточните организми; се смета дека патеките за пренос на сигнали се толку централни во биолошките процеси што голем број на болести се припишуваат на нивната дерегулација. Три основни сигнали го одредуваат клеточниот раст:
Поважни патеки на пренос на сигнали
Некои од поважните патеки на пренос на сигнали се:
Центар за мали планети
Центар за мали планети (Minor Planet Center, MPC) — официјална светска организација надлежна за прибирање на набљудувачки податоци за мали планети (како астероиди и комети), ги пресметува нивните орбити и го објавува овие информации во билтенот Minor Planet Circulars. Организацијата работи под покровителство на Меѓународниот астрономски сојуз (IAU) во Смитсоновата астрофизичка опсерваторија, дел од Центарот за астрофизика, заедно со Харвардската опсерваторија.
Организацијата нуди низа бесплатни семрежни услуги кои им помагаат на астрономите во набљудувањата на малите планети и кометите. Целосниот каталог на орбити на малите планети исто така се нудат за слободно преземање. Покрај астрометриските податоци, центарот прибира фотометриски податоци за светлосните криви на телата. Центарит е задолжен даги ускладува истражните набљудувања во потрага по можни околуземски објекти пријавени преку семрежниот образец и наменскиот блог. Надлежен е за препознавање на околуземјените објекти и предупредување за опасноста од судир со Земјата неколку недели по нивното откривање (погл. потенцијално опасни објекти и ).
Историја
Центарот за мали планети е основан во 1947 г. при Синсинатскиот универзитет под водство на Пол Хергет. Со неговото пензионирање на 30 јуни 1978 г. установата е преместена во Смитсоновата астрофизичка лабораторија и раководното место му припаднало на Брајан Марсден. Од 2006 до 2015 г. со неа директорувал Тимоти Спар, предводејќи петчлен кадар. Почнувајќи од февруари 2015 г. на чело на центарот е привремениот директор Метју Холман.
Периодика
Центарот повремено издава астрометриски наоди од набљудувања на мали планети, некои комети и месчеини. На мрежното место е достапна опширен архив на изданија во PDF. Најстарата единица во архивот е од 1 ноември 1977 г. (MPC 4937–5016).
Флорисиента
Флорисиента (Floricienta) е хит тинејџерска аргентинска теленовела. Серијата е снимена во Аргентина, во текот на 2004/2005 година, во две сезони. Стекнала многу популарност и надвор од нејзините граници. Во текот на последните години, снимени се и неколку римејкови на оваа тинејџерска серија. Оваа тинејџерска теленовела е снимена од истата продукција која ја снимаше мега популарната Млади Бунтовници, резлутат на тоа е и дел од глумечката екипа се појавуваат од оваа серија.
Синопсис
Ова е романтична и хумористична приказна за Флоренсија, модерната Пепелашка, бунтовничка и оптимистка. Нејзината најголема среќа е да танцува и да пее со музичката група која ја формирала со своите пријатели. Без искуство добива работа како помошничка во вилата на семејството Фриценвалден. Во куќата некои многу ја сакаат а некои ја презираат. Нејзина најголема среќа се децата Фрицевалден: Мартин, Томас, Маја и Николас и Франко. Принцот во оваа приказна е Федерико, најстариот од Фрицевалден. Овој принц најмалку нешто што размислува е да се вљуби. Поради трагичната смрт на неговите родители во несреќа, тој морал да ги напушти студиите и да се посвети на семејните обврски во семејството. Неговото срце е затворено за среќа и љубов, и неговата најголема болка во главата е бунтовноста на неговите браќа. Децата дознаваат дека Флор пее и сакаат да ги земе со нив и тие да пеат. Тие се воодушевени од музиката, и со помош на Флор, и тие формираат бенд. Но животот на Флор се комплицира, бидејќи во секоја добра приказна не може да не биде една лоша вештерка, и во овој случај тоа е Малала, кумата на Федерико, една злобна негативка, на која единствена цел и е да ја омажи својата злобна ќерка Делфина, за Федерико, за да добие дел од наследството од фам. Фрицевалден. Таа најмногу сака да ја избрка Флор засекогаш од куќата, бидејќи дознава дека помеѓу неа и Федерико се раѓа голема љубов и ненадејно дознава дека всушност Флор е полусестра на нејзините две ќерки и воедно вонбрачно дете на нејзиниот покоен сопруг. Во куќата се случуваат разни интересни работи. Но, со злобата на Малала и нејзината ќерка Делфина, ќе успеат да го убедат Федерико да се ожени за неа. После венчавката, тие треба да отидат во црква, но пред тоа Федерико дознава за сите лаги. тој ја остава Делфина пред црквата и продолжува со Флор. Тие заедно сакаат да одат на патување, но се случува несреќа во која Федерико го губи животот. Наследството и останува на Делфина, но духот на Федерико, ќе отиде во Максимо, гроф од градот Крикораган, кој нема да се сеќава на ништо, а всушност тој ќе биде Федерико. Максимо ќе мора да се грижи за децата. Флор подоцна ќе дознае дека тој е Федерико, ќе се омажи за него, и ќе му роди 3 деца.
Ропството во Соединетите Американски Држави
Ропството во Соединетите држави беше правна институција за поробување на човечките чатри, пред сè на Африканците и Афроамериканците, што постоеше во Соединетите држави од почетокот на нацијата, па сè до усвојувањето на тринаесеттиот амандман во 1865 година. Ропството се практикувало во Британска Америка уште од раните колонијални денови и било легално во сите тринаесет колонии во времето кога тие колонии ги формирале Соединетите држави. Според законот, ропството било третирано како сопственост и може да се купи, продаде или подари. Ропството траело во околу половина од американските држави до 1865 година. Како економски систем, ропството во голема мера беше заменето со тоа што робовите беа терани да работат на нивите и да ги даваат плодовите на поседниците, но постоеше и осуден лизинг (казна со работа).
До времето на Американската револуција (1775-1783), статусот на поробените луѓе беше институционализиран како расна каста поврзана со африканското потекло. Улогата на ропството според Уставот на САД (1789) беше најспорното прашање при неговото подготвување. Иако творците на Уставот никогаш не го користеа зборот „ропство“, конечниот документ, преку клаузулата од три петтини, им даде на сопствениците на робовите несразмерна политичка моќ. За време и веднаш по војната, во повеќето северни држави беа донесени аболиционистички закони и се разви движење за укинување на ропството. Сите северни држави го укинаа ропството на некој начин до 1805 година; понекогаш, аболицијата беше постепен процес и стотици луѓе сè уште беа поробени во северните држави уште во Пописот од 1840 година. Некои сопственици на робови - пред сè во Горниот Југ - ги ослободија луѓето што ги робуваа, а филантропите и добротворните групи купуваа и ослободија други поробеници. Трговијата со робови во Атлантикот беше забранета од одделни држави, кои започнаа во текот на американската револуција. Увоз-трговијата беше забранета од страна на Конгресот во 1808 година, иако шверцот беше вообичаен потоа.
Брзата експанзија на памучната индустрија во Далечниот Југ по пронаоѓањето на памучен џин во голема мерка ја зголеми побарувачката за труд на поробените луѓе, а јужните држави продолжија како робови општества. Соединетите држави станаа сè пополаризирани во врска со прашањето за ропството, разделени на робови и слободни држави. Предводени од побарувачката за работна сила од нови насади на памук во Длабокиот Југ, северните робски држави продадоа над милион поробени лица, кои беа приведени во Длабокиот Југ при присилна миграција. Вкупното население на поробените луѓе на Југот на крајот достигна четири милиони. Како што се проширија Соединетите држави, јужните држави се обидоа да го прошират ропството во новите западни територии за да им овозможат на силите на про-ропството да ја одржат својата моќ во нацијата. Новите територии стекнати преку купувањето на Луизијана и мексиканската цесија беа предмет на големи политички кризи и компромиси. До 1850 година, ново-богатиот, јужен производител на памук се закануваше дека ќе се отцепи од Унијата и тензиите продолжија да растат. Роналството се бранеше на југ како „позитивно добро“, а големите протестантски деноминации се поделија околу прашањето за ропството во регионалните организации на Северот и Југот.
Први домородни робови
Африканците прв пат дојдоа во Новиот Свет со Кристофер Колумбос во 1492 година. Хуан Лас Канарис беше творец на предводникот на Колумбос, Санта Марија. Набргу после тоа, се случи првиот поробување во она што подоцна ќе бидат САД. Во 1508 година, Понс де Леон ја основал првата населба близу денешниот Сан Хуан и започнал да ги заробува, т.е да ги претвора во робови домородните Таиноси. Во 1513 година, за да се надополни слабото население на Таинос, првите поробени Африканци биле увезени во Порторико.
Први африкански робови
Првите Африканци поробени во рамките на континенталниот дел на Соединетите држави пристигнале преку Санто Доминго до колонијата „ Сан Мигел де Гуалдапе“ (најверојатно сместена во областа Винјај Беј на денешна Јужна Каролина ), основана од шпанскиот истражувач Лукас Вазукез де Ајлин во 1526 година. Заболената колонија скоро веднаш била нарушена од борбата против раководството, за време на која поробените луѓе се револтирале и побегнале од колонијата за да побараат засолниште меѓу локалните Американци. Де Ајлон и многу од колонистите починале набргу после епидемија и колонијата била напуштена. Доселениците и поробените луѓе кои не избегале се вратиле во Санто Доминго.
На 28 август 1565 година, Свети Августин, Флорида е основана од шпанскиот конквистадор Дон Педро Менендез де Аилес и со себе донесе тројца робови Африканци. За време на 16 и 17 век, Свети Августин бил центар на трговијата со поробените луѓе во шпанската колонијална Флорида и првото трајно населување во она што ќе стане континенталниот дел на Соединетите држави што би ги вклучило поробените Африканци.
Првите закони за робовите
Немаше закони за ропството рано во историјата на Вирџинија. Но, во 1640 година, еден суд во Вирџинија го осуди Џон Панч, Африканец, на ропство, откако се обиде а избега од својата служба. Двајцата белци со кои тПанч избега беа осудени само на една дополнителна година од нивното опуштање и на тригодишна служба на колонијата. Ова го означи првото законско санкционирање на ропството во англиските колонии и беше едно од првите правни разлики направени меѓу Европејците и Африканците (кое сè уште постои до денес). Во 1641 година, Масачусетс стана првата колонија што овластува ропство преку донесен закон. Масачусетс го помина Телото на слободите, што во многу случаи забрануваше ропство, но им дозволуваше на луѓето да бидат робови ако биле во заробеници на војната, ако се продале во ропство или биле купени на друго место, или ако биле осудени на ропство како казна од страна на владеачкиот орган. Телото на слободите го користеше зборот „странци“ за да се однесува на луѓе што се купуваат и продаваат како робови; тие генерално не биле англиски предмети. Колонистите дојдоа да го изедначат овој термин со домородните Американци и Африканците.