cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
703 п.н.е.
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 703 година се протега во 1933 и 1934, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1993 и 1994 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 160 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1365 и 1364 исламска година пред хиџра.
Спартаково востание
Спартаково востание, Гладијаторското востание или Трето робовско востание — востание на група робови кое се одвивало помеѓу 73 п.н.е. и 71 п.н.е., а воедно и последно во низата од три, меѓусебно неповрзани, неуспешни востанија кои биле започнувани од робовите кои се бореле против Римската Република. Трите востанија се познати под едно име: робовски востанија. Спартаковото востание било единственото кое директно ѝ се заканувало на републиката, бидејќи на почетокот востаниците победиле во голем број битки против римската армија. На крајот, востанието било згаснатато, што се должи на големите напори вложени од Марк Лициниј Крас, но последиците од истото уште долго време ја засенувале римската политика.
Помеѓу 73 и 71 година п.н.е., група на побегнати робови (првобитно од околу 70 гладијатори, за подоцна да брои повеќе од 120.000 мажи, жени и деца) се движела на римската територија ограбувајќи и пустошејќи ги римските домови. Групата имала неколку водачи, меѓу кои бил и легендарниот гладијатор Спартак. Борбената способност на мажите во оваа група била на многу високо ниво. Тие ределе успеси во низа почнувајќи со локалните извидници, па римската полиција и сѐ до професионално обучуваните римски легионери под команда на конзули. Нивното дејствување, Плутарх го опишал како обид на римските робови да побегнат од своите робовладетели низ Кисалпска Галија, додека, пак, Апијан и Флориј го окарактеризирале нивното дејствување како граѓанска војна во која робовите имале за цел да го освојат и Рим.
Вознемирен од вестите за постојаните напади над римските села и градови и за успесите на робовите, римскиот сенат одлучил да испрати осум легии под строга команда на војсководецот Марк Лициниј Крас. По големиот број на битки, војната конечно завршила во 71 п.н.е кога робовите, соочени со Крас, дознале дека легиите на Помпеј и Марк Терентиј Варо им се доближуваат од зад грб за да им постават стапица, поради што тие одлучиле да го нападнат Крас по што биле потполно поразени.
Спартаковото востание имало големо значење во развојот на римската историја, особено поради ефектот од победите на двајцата војсководци, Помпеј и Крас. Тие го искористиле успехот од ова востание за да ги зацврснат своите политички кариери. Заканувајќи се со своите легии тие го добиле сенатот на нивна страна на изборите за конзули во 70 п.н.е. Нивната работа како конзули довела до радикални промени во римските политички институции што подоцна довело до преминот на Римската Република во Римско Царство.
Ропство во Римската Република
Еден од важните фактори за развојот на економијата на Стариот Рим било постоењето на евтина работна сила, односно робови. Робовите се набавувале на различен начин, со купување од странски трговци, поробување на жителите од освоените територии итн. Со оглед на големите походи на Рим во текот на првиот и вториот век п.н.е., стотици робови биле донесени од разни европски и средоземни земји. Многу мал број од тие работеле како слуги на нивните сопственици, а најголемиот дел биле испраќани да работат во рудници и на полиња во Сицилија и Јужна Италија.
Робовите во Римската Република биле третирани многу грубо и многу сурово. Робовладетелите можеле да ги злоставуваат, повредуваат, па дури и да ги убиваат своите робови без тој чин да има какви било правни последици. Иако сите робови биле измачувани, тие биле поделени во неколку класи меѓу кои работниците на полињата и во рудниците биле најниската, класа која била приморана на физичка работа низ целиот свој живот.
Преголемата суровост и угнетувањето на робовите довело до неколку побуни и востанија. Во 135 п.н.е. започнало првото робовско востание, а во 104 п.н.е. второто. И двете востанија започнале во Сицилија каде што мали групи на востаници успеале да соберат неколку десетици илјади робови кои сакале да се спасат од репресивниот живот. Иако двете востанија добиле прилично голем воен размер кој го натерал сенатот директно да интервенира, тие никогаш не биле сфатени како сериозна закана за Републиката. Сево ова се променило по избувнувањето на Третото робовско востание — Спартаковото востание.
Револт во Капуа
Во првиот век пред новата ера, гладијаторските борби биле многу популарен начин на забава во Римска Република. Неколку гладијаторски школи, т.н., луди (ludi), биле основани ширум Италија за обука на робовите за гладијаторските натпревари. Во овие школи се тренирале криминалци, воени заробеници (кои се сметале за робови) и слободни луѓе кои одлучиле да заработуваат борејќи се во арените. Во 73 година п.н.е., во школото на Лентул Батијатиј во Капуа, група од околу 200 гладијатори планирале бегство. Кога нивниот план бил откриен, околу 70 од нив зграбиле кујнски прибор и успеале да се ослободат и да стигнат до гладијаторските мечеви и штитови.
Кога го убиле Батијатиј, избеганите гладијатори одбрале водачи, двајца галски робови, Криксус и Ономеј. Меѓу робовите бил и Спартак, за кој се верува дека бил Тракиец и дека најпрво бил војник во римските легии за подоцна да биде осуден на ропство. Другите извори, пак, тврдат дека Спартак бил заробеник кога римските легии го фатиле. Исто така, се доведува во прашање и неговото потекло. Имено, Спартак се борел како Трекс, така што неговиот прекар „Тракиец“ би можело да се однесува само на видот на гладијаторска борба која тој ја демонстрирал во арената. .
Оваа група на робови на лесен начин победила мала група на римски војници (испратени од Капуа), по што се вооружале со воени мечеви и штитови. Изворите често се контрадикторни во однос на тоа што правела оваа група непосредно по бегството од лудусот, но сите се сложуваат дека одредено време тие ограбувале и пустошувале низ Капуа, регрутирајќи нови робови, за на крај да се повлечат во одбранбена позиција на планината Везув. .
Пораз на преторската војска
Кога востанието пристигнало во Кампанија, регион кој служел како летувалиште за богатите и влијателните Римјани кои таму имале изградено вили на нивните големи поседи, римскиот сенат започнал да се загрижува во однос на моќта која востаниците ја поседувале. Пред тоа, тие мислеле дека е уште еден бран на неуспешно криминално востание.
Малку подоцна, истата година, сенатот испратил војска под команда на претор за да го задуши востанието. Римскиот претор Гај Клавдиј Глабер регрутирал војска од околу 3.000 мажи, кои не биле легионери, туку локална полиција. Многу историчари ова го сметаат за уште една катастрофална грешка, односно тоа што востанието сè уште не било сериозно сфатено. Војската на Глабер ги обиколила востаниците околу Везув и го блокирале единствениот познат пат кој водел низ планината. По оваа акција, Глабер одлучил да не ги нападне востаниците, туку да ги остави да се предадат со оглед на тоа што не можеле да се снабдат со храна и вода.
Како и придобивките, така востаниците изгубиле многу луѓе меѓу кои и Ономеј за кој се претпоставува дека загинал во борба. По битка со Вариниј тој веќе не се споменува во историските записи.
Мотивација и раководство на побегнатите робови
До крајот на 74 п.н.е., Спартак и Криксус командувале со голема група на вооружени луѓе кои се докажале способни во спротивставувањето на римската војска. Меѓутоа, денес е многу тешко да се потврди кои им биле понатамошните планови. Во поновите книги постојат конкрадикторни искази и поради причината што востанието било задушено, не постојат директни сведоштва за мотивите и целите на востаниците.
Многу популарни модерни толкувања за ова востание застапуваат една теза во која се вели дека тие се поделиле во две големи групи, групата на Спартак која сакала преку Алпите да се избори за слобода и групата на Криксус која сакала да остане во јужна Италија и да продолжи со ограбувања. Оваа интерпретација на настаните се заснова на фактот што помеѓу регионите, кои Флориј ги наведува како ограбувани и опустошувани места, се вклучени и Турија и Метапонто кои се многу оддалечени од Нола и Ночера. Исто така, Луциј Гелиј Публикола го нападнал Криксус со неговата група од околу 30.000 следбеници за која се тврди дека била разделена од главната група под водство на Спартак. И Плутарх напишал дека некои од побегнатите робови сакале да опустошуваат низ Италија, а не да побегнат преку Алпите. Оваа теорија се поклопува со античките извори, но не постојат дикретни докази кои би ја поддржале.
Фиктивни изданија, како што е филмот Спартак на Стенли Кјубрик од 1960, го отсликуваат Спартак како староримски борец за слобода кој се борел за промена на корумпираната римска бирократија и за укинување на робовладетелството. Иако оваа слика не се спротивставува на класичните историчари, ниту еден историски извор не споменува дека целта на востаниците било укинувањето на робовладетелството во републиката, ниту пак, некоја од спартаковите акции не посочува на оваа цел.
Дури и античките историчари, кои пишувале непосредно по востанието, биле поделени околу мислењето за мотивот и целта на Спартак. Алијан и Флориј тврдат дека тој сакал да го нападне Рим, меѓутоа ова може да се протолкува само како одраз на стравот кој Спартак го предизвикал кај римјаните. И навистина да сакал да го нападне Рим, подоцна се откажал од истото. Плутарх напишал дека единствено нешто што Спартак сакал е да побегне на север низ Кисалпска Галија и да ги врати домовите на своите луѓе.
Не може со сигурност да се потврди дека робовите претставувале хомогена група под водство на Спартак. Иако тоа е претпоставка на сите Римски историчари, исто така, може да биде само одраз на римскиот начин на сфаќање на воената хиерархија во погледот на моќта и одговорноста на групата робови. Во многу книги се споменуваат и други војсководци на робовите – Криксус, Ономеј, Ганикус, Каст, и земајќи ги предвид историските извори, не може да се потврди дали тие биле само помошници или биле војсководци од ист ранк како Спартак кој ги предводеле нивните групи.
Пораз на конзуларските војски (72 п.н.е.)
Во летото, 72 година п.н.е., побегнатите робови ги напуштиле нивните засолништа, каде што ја поминале зимата, и започнале да се движат на север кон Кисалпска Галија.
Сенатот, изненаден од бројот на востаници и поразите на преторските војски, испратил две конзуларни легии под команда на Луциј Гелиј Публикола и Гнеј Корнелиј Лентул.
На почетокот, конзуларните легии постигнале неколку успеси. Гелиј нападнал група од 30.000 востаници под водство на Криксус кај планината Гарганија и поразил две третини од востаниците, вклучувајќи го и Криксус. .
Од овој момент, па сè до моментот кога Марк Лициниј Крас се вклучил во војната, постојат несогласувања во класичните извори за текот на настаните. Двата најистакнати историчари кои пишувале за ова востание, Алијан и Плутарх, детално опишуваат два, многу различни, настани. Меѓутоа, двата записи не се контрадикторни меѓусебно и опишуваат две посебни битки не споменувајќи ја битката која другиот ја опишувал.
Верзија на Апијан
Според Апијан, битката помеѓу легиите на Гелиј и следбениците на Криксус во близина на планината Гарганија била почеток на низа комплицирани воени интервенции кои за малку не довеле до напад на Рим од страна на Спартак.
По победата над Криксус, Гелиј тргнал на север кон групата робови под водство на Спартак кои биле упатени кон Кисалпска Галија. Лентуловата војска била распоредена на тој начин што го попречила Спартак на патот кон север и конзулите се надевале дека ќе ги фатат побегнатите робови помеѓу нивните две позиции. Војската на Спартак го нападнала Лентул и го поразила, а потоа тргнала кон војската на Гелиј и ги натерала римските легионери да се повлечат. Апијан тврди дека Спартак, за да му оддаде почит на Криксус, убил околу 300 војници, римски заробеници, со тоа што ги натерал да се борат меѓу себе, исто како гладијатори.
По оваа победа, Спартак продолжил кон север со своите приврзаници (околу 120.000), а пред тоа ги убил сите заробеници и ги заклал своите товарни животни за да може побрзо да се движи.
Поразените конзуларни армии се вратиле во Рим за да се прегрупираат, додека Спартак, со своите луѓе, напредувал на север. Конзулите повторно се сретнале со Спартак, некаде во близина на областа Пицентум и (денешно Марке), како претходниот пат, повторно биле поразени.
Апијан тврди дека Спартак во овој момент го променил својот став и решил да тргне кон Рим. Флориј, пак, не дава детална информација за тоа кога Спартак се решил да тргне во напад на Рим, а тврди дека тоа била целта на Спартак уште од самиот почеток. Го заземале градот Турија и неговата околина и започнале да ги ограбуваат околните територии. Запленетата роба ја заменувале со трговците за бронза и железо од кои правеле оружје. Од време на време војувале со римска војска која во сите наврати убедливо ја победувале.
Верзија на Плутарх
Описот на настаните од страна на Плутарх во целост се разликува од оној на Апијан. Според Плутарх, по битката помеѓу легиите на Гелиј и луѓето на Криксус (кои Плутарх ги нарекува Германи), војската на Спартак се соочила со Лентул, го поразила, ги собрала залихите и опремата и тргнала кон северна Италија. По овој пораз, сенатот им ја одземал командата на конзулите и ги повикал назад во Рим. Плутарх не ја споменува битката помеѓу Спартак и легиите на Гелиј, ниту, пак, битката во близина на Пинцетум помеѓу Спартак и здружените легии на конзулите.
Во продолжение Плутарх споменува детали кои не биле споменати од Апијан. Според него, војската на Спартак продолжила да се движи кон север сè додека не стигнала до областа околу градот Мутина (денешна Модена). Таму, Гај Касиј Лонгиниј – конзул во Кисалпска Галија, со околу 10.000 војници се обидел да го запре спартаковото напредување, но и тој не постигнал никаков успех.
По ова, Плутарх не споменува никакви настани сè до самиот почеток на судирите во пролетта, 71 година п.н.е., помеѓу Спартак и Марк Лициниј Крас. Не споменува никаков поход кон Рим, ниту, пак, повлекување во Турија. Меѓутоа, Плутарх тврди дека Крас го принудил Спартак да се повлече јужно од Пуцентум, па според ова може да се заклучи дека востаниците пристигнале во Пицентум во почетокот на 71 п.н.е. и дека се повлекле од Мутина на југ во централна Италија за таму да ја поминат зимата 72-71 година п.н.е.
Војна под раководство на Крас (71 п.н.е)
Иако постојат контрадикторности во античките извори кога се во прашање настаните од 72 п.н.е., тоа не е случај со текот на настаните во наредната година. Сите се сложуваат дека Спартак, со своите следбеници, на почетокот на 71 година п.н.е. се наоѓал во јужна Италија.
Красовото преземање на командата над легиите
Сенатот, видно вознемирен од несопирливото востание кое ја зафатило цела Италија, му доделило задача на Марк Лициниј Крас да се соочи во востаниците. Крас бил познат римски политичар и воен командант кој веќе војувал под команда на Луциј Корнелиј Сула за време на втората граѓанска војна помеѓу Сула и Гај Мариј и служел под команда на Сула во времето кога тој владеел како диктатор.
Нему му бил даден чинот претор и му била доделена команда над шест нови легии, покрај веќе постоечките две легии на Гелиј и Лентул, со што под своја команда имал околу 40-50.000 истренирани римски војници. Повторно ја вовел децимацијата како остра, па дури и брутална дисциплина во римската војска. Алијан не бил сигурен дали казнил две конзуларни легии поради страв од непријателот кога му биле доделени под негова команда или ја казнил целата војска со која командувал поради поразот (настан во кој биле погубени околу 4.000 легионери).
Плутарх ја споменува само децимацијата на 50 легионери како казна по поразот на Мумиј во првата од низа битки помеѓу него и Спартак. Во секој случај, изгледа дека Крас претставувал поголема опасност за сопствената војска отколку за неговите непријатели.
Крас и Спартак
Кога востаниците на Спартак повторно тргнале на север, Крас распоредил шест легии на границата на регионите со кои се граничеле тој и Спартак (Плутарх тврди дека првата битка помеѓу Крас и Спартак се одвивала во близина на Пинцетум, а Апијан вели дека истата се одвивала во регионот Саминиум) и две легии му дал на својот легат, Мумиј, со наредба да му се доближат од зад грб на Спартак, но не и да го нападнат. Меѓутоа, кога Мумиј воочил прилика за напад, го нападнал Спартак и доживеал целосен пораз. По нападот на Мумиј, следел нападот на Крас кој извојувал победа над Спартак и убил околу 6.000 востаници.
Војската на Крас имала уште неколку успешни битки во кои загинале неколку илјади востаници, што го натерало Спартак да се повлече преку Луканија во околината на Месина. Според Плутарх, Спартак се договрил со неколку пирати да го префрлат него, со околу 2.000 од неговите луѓе, на Сицилија, од каде што планирал да собере нови востаници. Меѓутоа, пиратите го прелажале, му ги земале парите и ги напуштиле востаниците. Во некои извори се напоменува дека востаниците се обиделе сами да направат сплавови и бродови, но Крас ги спречил.
Пристигнување на засилување и крај на војната
За краток период пристигнал Помпеј со своите легии. Помпеј се враќал од Хиспанија каде што го задушил востанието подигнато од Квинт Серториј.
Изворите не се сложуваат околу тоа дали Крас побарај засилување или сенатот го искористил враќањето на Помпеј во Италија. Како и да било, Помпеј им наредил на своите легии да го заобиколат Рим и директно да тргнат на југ за да му помогнат на Крас. Сенатот, исто така, испратил засилување под команда на Лукул, не оној за кој Алијан погрешно мислел дека е Луциј Лициниј Лукул, командант на воените сили кои во тоа време војувале во третата војна на Митридат, туку оној кој бил проконзул на Македонија, Марк Теренциј Варо Лукул, помладиот брат на Луциј Лициниј. Со помпеевите легии кои се доближувале од север и војниците на Лукул кои пристигнале во Брундиј (денешен Бриндизи), Крас сфатил дека доколку побргу не го задуши востанието, славата ќе ја присвојат војсководците кои пристигале како засилување. Поради тоа, Крас ги притиснал своите легии за побрзо да го заврши конфликтот.
Кога дознал дека Помпеј се упатил на југ, Спартак се обидел да преговара со Крас и да го заврши востанието пред пристигнувањето на засилувањето. Кога Крас одбил да преговара, дел од војската на Спартак побегнала и се растурила низ планините западно од Петелиј (денешен Стронголи), а силите на Крас тргнале да ги гонат.
Легиите успеале да фатат дел од востаниците кои биле под команда на Ганикус и Каст. Од нив биле убиени околу 12.300. Меѓутоа и Крас претрпел загуби поради тоа што дел од групата на побегнати робови успеале да ја пробијат опсадата и се упатиле кон дел од римската војска, под команда на коњаничкиот офицер Луциј Квинктин и квесторот Гнеј Тремелиј Скроф, и целосно ги поразиле. Сепак, востаниците биле свесни дека не можат да се спротивстават на професионалната римска војка, па набрзо ја изгубиле волјата за борба. Неколку групи кои побегнале се обиделе да ги нападнат легиите на Крас, но не постигнале никаков успех. Со сериозно нарушената дисциплина во своите редови, Спартак ги собрал сите свои сили и се спремил за напад на легиите кои пристигнувале. Во овој, последен обид, спартаковите сили биле потполно уништени. Ливиј тврди дека загинале околу 60.000. Последните неколку саати од животот на Спартак се потполно непознати со оглед на тоа што неговото тело не било никогаш пронајдено. Историчарите се согласуваат дека загинал во битка, заедно со своите војници.
Последици од востанието
Силите на Крас потполно ги уништиле спартаковите востаници.
Помпеј никогаш директно не војувал со војската на Спартак, но неговите легии заробиле околу 5.000 робови кои побегнале од борбата и сите биле убиени. Потоа, Помпеј испратил порака до сенатот во која навел дека иако Крас ги победил робовите на военото поле, тој (Помпеј) ја завршил војната, и според тоа барал голем дел и слава со што го заработил непријателството на Крас.
Голем број на робови загинале на воените полиња, а околу 6.000 заробени од страна на Крас, биле распнати на крстови на патот помеѓу Капуа и Рим.
Помпеј и Крас добиле голема политичка корист од задушувањето на ова востание. И двајцата се вратиле во Рим со своите легии и одбиле да ги распуштат. Наместо тоа, направиле кампови во римската околија. И двајцата се кандидирале за конзули во 70 п.н.е., иако Помпеј не ги исполнувал критериумите за кандидатурата поради тоа што немал никакво искуство како претор и квестор. Сепак, двајцата биле избрани за конзули, делумно благодарејќи на одделната закана која ја претставувале нивните легии во непосредна близина на Рим.
Влијанието на спартаковото востание околу римските сфаќања за робовладетелството, како и самите робовладетелски институции, во републиката е тешко да се утврди. Со сигурност, востаниците ги исплашиле римјаните кои „поради страв започнале да се однесуваат помалку сурово кон своите робови“. Богатите сопственици на латифундии почнале да го намалуваат бројот на робови и да најмуваат слободни луѓе за извршување на робовската работа. По крајот на галските војни на Цезар во 52 година п.н.е., па сè до владеењето на царот Трајан (98-117), Рим не водел походни војни и со самото тоа запрело добавувањето на евтина робовска сила.
Правниот статус на робовите, исто така, претрпел промени. За време на владеењето на царот Клавдиј (41-54) законот бил променет, со што лишењето од живот на старите или ислужените робови се сметало за убиство, а робот кој бил пуштан од својот сопственик автоматски станувал слободен човек.
За време на владеењето на Антонин Пиј (138-161) законските права на робовите биле проширени, а сопствениците одговарале пред законот доколку убивале робови, присилно ги продавале, ги злоставувале итн. Исто така, постоел и (неутрален) владин орган каде што робовите можеле да поднесуваат жалби.
Иако овие промени се случиле многу подоцна за да би биле директна последица на спартаковото востание, тие претставуваат законска кодификација во промената на ставот на римјаните кон робовите кој бил непроменет со децении.
Тешко е да се утврди до кој степен ова востание имало влијание врз законските промени за правата на римските робови. Спартаковото востание се преклопило со крајот на периодот во кој робовите во Рим најмногу се користеле за тешки физички работи и почетокот на новиот период на сфаќање на робовите во размерите на римското општество и римското законодавство. Спартаковото востание било последно во низата од три робовски востанија во републиката која не смеела да си дозволи уште едно востание со ваков обем.
Надворешни врски
Дела на LacusCurtius.
Дела на Livius.org.
Дела на The Internet Classics Archive.
Алексеј Абрикосов
Алкесеј Абрикосов (Алексе́й Алексе́евич Абрико́сов; ) — советски и руски теориски физичар чиј придонеси се главно во полето на физиката на кондензираната материја. Тој бил награден со Нобелова награда за физика во 2003 година.
Животопис
Абрикосов се родил во Москва, Русија, Советски Сојуз, на 25 јуни 1928 година, како дете на пар лекари: Проф. Алексеј Иванович Абрикосов и Д-р. Фани Абрикосова, моминско Вулф. Тој дипломрал на Московскиот државен универзитет во 1948 година. Од 1948 година до 1965 година, тој работел на институтот за физички проблеми при Советска академија на науките, каде што се стекнал и со својот докторат во 1951 година за теоријата на топлинска дифузија кај плазма, во 1955 година го стекнува и докторатот за физички и математички науки на темата квантна електродинамика при високи енергии. Од 1965 до 1988 година, тој работел на Ландаовиот институт за теориска физика. Тој е професор на Московскиот државен универзитет од 1965 година. Понатамошно, тој има предавања на Московскиот институт за физика и технологија од 1972 до 1976 година, и на Московскиот институт за челик и легури од 1976 до 1991. Тој бил полноправен член на Советска академија на науките од 1987 до 1991. Во 1991 година, станал полноправен член на Руската академија на науките.
Во два негови труда од 1952 и 1957 година, Абрикосов објаснува како Магнетниот флукс може да помине низ суперпроводници. Оваа класа на суперпроводници е позната како тип-II суперпроводници. Продружните магнетни силови линии на флуксот се наречени Абрикосов вортекс.
Од 1991 година, тој работи во одделот за наука на материјалите пр Аргонската национална лабораторија во Илиноис. Абрикосов е истакнат научник во групата физичари за материјална физика при истата лабораторија. Неговото неодамнешно истражување во Аргонската национална лабораторија е фокусирано на потеклото на мегетниот отпор, својсртво н наки материјали кои го менуваат својот отпор при електричен тек под влијание на магнетно поле.
Награди и почести
Абрикосов бил награден со Ленинова награда во 1966 година, Лондоновата меморијална награда во 1972 година, и со Советска државна награда во 1982 година. Во 1989 година ја добил Ландаовата награда од Руската академија на науките. Две години подоцна, во 1991 година, Абрикосов бил награден со Џон Бардиновата награда од претпријатието Сони. Истата година е избран за стански почесен член на Американската академија на науките и уметностите. Тој е исто така член на Кралката академија во Лондон, член на Американското друштво на физичари, а во 2000-та бил избран за член на престижната Национална академија на науките. Тој ја поделил Нобеловата награда за физика во 2003 година, со Виталиј Гинзбург и Ентони Џејмс Легет, за теориите како материјата се однесува при крајно ниски температури.
Други поважни награди:
Мануел Локатели
Мануел Локатели (роден на година, во Леко) — италијански фудбалер, играч од средниот ред на Јувентус и на италијанската репрезентација.
Биографија
На 21 јуни 2022, тој се оженил со својата долгогодишна партнерка Теса Лачович, со која бил во врска од 2016 година.
Технички карактeристики
Технички надарен централен играч од средниот ред, во комбинација со добри вештини за освојување на топката; како резултат на неговите квалитети и вештини кои ги поседува, тој најчесто игра на позицијата плејмејкер во средниот ред односно како прв човек пред одбраната. Исто така, е вешт во уфрлувањата од втор план и има одличен удар од далечина.
Во 2015 година, тој бил вклучен во листата на најдобрите педесет фудбалери родени во 1998 година составена од Гардијан.
Милан
По потекло од Галбијате, започнал да игра фудбал во младинскиот центар во Пескате, каде тренер бил неговиот татко Емануеле. Во 2007 година, тој се приклучил на младинската академија на Аталанта, а две години подоцна на 11-годишна возраст се преселил во младинскиот сектор на Милан. За росонерите играл и напредувал низ сите младински селекции од Есордиенти до Примавера.
Во следната сезона тој нашол повеќе простор за игра под водството на тренерот Винченцо Монтела, кој го користел постојано по повредата на Рикардо Монтоливо. На 2 октомври 2016 година, тој го постигнал својот прв гол во Серија А во натпреварот против кој завршил со резултат 4-3 за Милан. На 22 октомври, тој го постигнал решавачкиот гол во дербито против Јувентус, што завршило со победа на неговата екипа од 1-0 (за прв триумф на Милан над бјанконерите по четири години), со прекрасен удар откосо од десната страна праќајќи ја топката точно под пречката. На 23 декември, со победата по изведување на пенали против истиот противник во Суперкупот на Италија, Локатели со клубот го освоил првиот трофеј во неговата кариера. На 25 јануари 2017 година, во уште натпревар против бјанконерите, го добил својот прв црвен картон во професионалната кариера. Сезоната ја завршил со 25 настапи и два гола во лигата, а исто така забележал уште два настапи во Купот и еден во Суперкупот на Италија.
На почетокот на следната сезона, на 3 август 2017 година, тој го направи своето деби во европските купови, играјќи во реваншот од третото квалификациско коло за УЕФА Лига Европа, победата со 2-0 против романската. Често почнувајќи ги натпреварите во Лига Европа, тој сепак имал помала минутажа во лигата каде забележал само 21 настап, бидејќи во неговата улога бил претпочитан поискусниот соиграч Лукас Биља кој пристигнал во текот на летото.
Сасуоло
На 13 август 2018 година, Локатели бил позајмен на Сасуоло со обврска за откуп. Дебитирал за Сасуоло на 26 август, во второто коло од првенството, во ремито 2-2 против Каљари на Сардења Арена. Својот прв гол за клубот од Емилија-Ромања го постигнал во Купот на Италија, во натпреварот од четвртото коло против Катанија на 5 декември, со кој го поставил конечниот резултат 2-1 за неровердите. На 26 јануари 2019 година, тој го постигнал својот прв првенствен гол против Каљари, отворајќи го резултатот во победата со 3-0, пронаоѓајќи го патот до мрежата во еден натпревар од Серија А по повеќе од 2 години. Својата прва сезона во Сасуоло под водство на тренерот Роберто Де Зерби ја завршил со 29 настапи и 2 гола.
Следната година, тој дефинитивно се докажал како клучен централен играч од средниот ред во формацијата 4-2-3-1 што ја користел Де Зерби, и придонел за одличната сезона на Сасуоло, кој ја освоил 8-мата позиција во првенство.
Јувентус
На 18 август 2021 година, тој потпишал за, откако бјанконерите и Сасуоло постигнале договор за трансфер на играчот, преку бесплатна двегодишна позајмица со обврска за откуп за 25 милиони евра (плус 12,5 милиони евра во бонуси). Дебитирал за Јувентус на 22 август, влегувајќи како замена во 90-тата минута на местото на Родриго Бентанкур, во ремито 2-2 на гостувањето кај. На 26 септември, Локатели го постигнал својот прв гол во дресот на Јувентус, во победата со 3–2 на домашен терен над.
Младински репрезентации
По неколку настапи во италијанските младински репрезентации под 15 и под 16 години, во 2013 година се приклучил на под 17 години, со која настапил на Европското првенство за играчи под 17 години во 2015 година. Во 2016 година, учествувал на Европското првенство под 19 години: на овој настан постигнал гол, и тоа од директен слободен удар, во вториот натпревар од групната фаза против Австрија што завршил 1-1. Италијанците стигнале до финалето на овој турнир, каде сепак биле убедливо поразени со 4-0 од Франција.
701 п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Мануел Локатели
Младински репрезентации
На 23 март 2017 година, на возраст од 19 години, тој го направил своето деби за репрезентацијата под 21 година во пријателски натпревар против Полска. Потоа, неколку месеци подоцна тој бил приклучен од тренерот Лујџи Ди Бјаџо во списокот од 23 повикани играчи за Европското првенство под 21 година 2017 во Полска, каде што забележал два настапи влегувајќи од клупата. Две години по своето деби, на 25 март 2019 година, тој го постигнал својот прв гол за репрезентацијата под 21 година, во ремито 2-2 во Фросиноне против Хрватска. Како и пред две години, тој бил повикан на Европското за играчи под 21 година 2019 кое овојпат се одржало во Италија, каде што настапил само во последниот натпревар од групната фаза.
Во септември 2019 година, тој бил назначен за капитен во новиот циклус натпревари на репрезентацијата под 21 година, под водство на новиот селектор Паоло Николато.
701 п.н.е.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4807 и 4808 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4049 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3059 и 3060 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 52.
Мануел Локатели
Сениорска репрезентација
На 27 август 2020 година, Локатели од селекторот Роберто Манчини го добил неговиот прв повик во сениорската репрезентација, за потоа на 7 септември, на 22 години, да го направи своето деби како стартер во натпреварот од Лигата на нации добиен со 1-0 против во Амстердам. Тој брзо се наметнал и на 28 март 2021 година го постигнал својот прв гол за репрезентацијата, во натпреварот од квалификациите за Светското првенство 2022 против во Софија што завршил со победа на аѕурите од 2-0.
701 п.н.е.
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 701 година се протега во 1935 и 1936, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1995 и 1996 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 158 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1363 и 1362 исламска година пред хиџра.
Мануел Локатели
Сениорска репрезентација
Во јуни 2021 година, тој бил повикан за Европското првенство 2020, каде ги започнал првите два натпревари од групната фаза, а во вториот против во Рим постигнал два гола во победата со 3-0, и бил избран за најдобар играч на натпреварот. Исто така, тој бил користен во осминафиналето и во полуфиналето (каде што го промашил првиот пенал во серијата при изведувањето на пеналите), а заменувајќи го Марко Верати во првото продолжение од финалето одиграно на Вембли во кое Италија ја победила Англија повторно по изведување на пенали, Локатели станал европски шампион.
Клупска статистика
Статистиката е ажурирана на 18 август 2021.
NGC 4462
NGC 4462 — спирална галаксија во соѕвездието Гавран, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4462 се споменува и како ESO 506-13, MCG -4-30-2, AM 1226-225, IRAS 12266-2253.
Откривање
Објектот е откриен на 26 март 1789 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4462 е од видот SBab. Видливиот сјај со голо око изнесува 12 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 4462 има привидни димензии од 3,1' х 1,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 124°.
Други поделби
Проучување на NGC 4462 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 41150. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 328; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6682. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 979.
Жабјак
Жабјак или блатник ― повеќегодишно зелјетсто растение со мала до средна големина од семејството лутичиња, домородно во мочуриштата, мирогените тресетишта, рововите и влажните шуми во умерените региони на северната хемисфера. Цвета помеѓу април и август, во зависност од надморската височина и географската широчина, но повремени цветови може да се појават во други времиња.
Опис
Ова растение е безвлакнесто, месесто, повеќегодишно, тревно растение високо 10-80 см кое умира наесен и презимува со пупки во близина на површината на мочурливата почва. Растенијата имаат многу, 2-3 мм   дебели силно разгранети корени. Нејзините цветни стебла се шупливи, исправени или повеќе или помалку легнати. Непарно обраснатите вистински лисја се во розета, од кои секоја се состои од стебло на лист што е околу четири пати долго како што лисното сечило во облик на бубрег, самото помеѓу 3-25 см долги и 3-20 см широки, со стапало во облик на срце, тап врв и кружни и остри краеви, понекогаш речиси на цела маргина особено кон врвот. Во нивната младост листовите се заштитени со мембранозна обвивка, која може да биде до 3 см долга кај целосно пораснатите растенија.
Соцветие
Жебјакот најчесто има неколку цветни стебла до 80 см долги, носејќи претежно неколку сесилни стипули налик на лист, иако долните може да се на кратка петиола; и помеѓу четири и шест (но повремено и по едно или дури 25) цвеќиња. Цветовите се приближно 4 см но се движи помеѓу 2-5.5 см во дијаметар. Има четири до девет (најчесто пет) како ливчиња, светло обоени (боја на жолчка, бела или магента), превртени чашкини ливчиња во облик на јајце, секои околу 1.75 см но се движат од 1-2.5 см во должина, и околу 1.33 см, кои се движат од 0.75-1.75 во ширина; тие имаат тап или понекогаш акутен врв. Недостасуваат вистински петали и нектари. Помеѓу 50 и 120 прашници со зарамнети жолти нишки и жолт триколпатски или понекогаш пантопоратски полен заобиколуваат 5-25 слободни, срамнети со земја, линеарно-издолжени, жолти до зелени толчници, со двослојна, косо поставена стигма, и секоја со многу овуло. Ова подоцна се развива во седечко овошје во облик на инка (т.н. фоликул) од 0.75-2 см во должина и 0.25-0.5 см во ширина, што се отвора кај една спојка на страната на оската и содржи 7-20 јајцевидни, кафеави до црни семиња од околу 2.5 мм × 1.5 мм.
Таксономска историја
Најстариот опис што е општо прифатен во ботаничката книжевност датира од 1700 година под името Populago од Жозеф Питон де Турнефор во дел 1 од неговите „Методи за распознавање на растенијата“ (Institutiones rei herbariae). Тој направил разлика помеѓу P. flore major, P. flore minor и P. flore plena, и веќе вели дека сите овие се синоними за Caltha palustris, без да споменува ниту еден претходен автор. Како име на растението објавено пред 1 мај 1753 година, Populago ( Турн.) е неважечки. Така е и првиот опис како Caltha palustris од Карл Линеј во неговата “ Genera Plantarum “ од 1737 година. Но, Линеј повторно го опишал видот под истото име во „Species Plantarum“ од 1 мај 1753 година, со што го дава точното име.
Научното име Caltha потекнува од старогрчкиот збор (калатос), што значи „пехар“ и се вели дека се однесува на обликот на цветот. Епитетот на видот palustris е латински за „од мочуриштето“ и го означува неговото вообичаено живеалиште.
Распространетост и живеалиште
Видот е домороден во мочуриштата, мирогените тресетишта, рововите и влажните шуми во умерените региони на северната хемисфера. Може да биде најден во поголемиот дел од североисточниот дел на Соединетите Држави.
Токсичност
Calthа содржи неколку активни супстанции од кои најважен од токсиколошка гледна точка е протоанемонин. Поголеми количини од растението може да предизвикаат конвулзии, печење на грлото, повраќање, крвав пролив, вртоглавица и несвестица. Допирот со кожата или мукозните мембрани со соковите може да предизвика појава на меури или воспаление и гастрично заболување доколку се проголта. Се чини дека помладите делови содржат помалку токсични материи и загревањето ги разградува овие супстанции. Мали количества на жабјак во сеното не предизвикуваат проблеми кога се хранат за одгледување, но поголемите количини доведуваат до гастрични заболувања.
Дополнително, растенијата кои живеат во сурова вода може да носат токсични организми кои може да бидат неутрализирани со готвење.
Употреби
Жабјакот се сади како украсно растение низ умерените региони во светот, а понекогаш се препорачува за градини со диви животни со слабо одржување. Двојно цветната сорта 'Flore Pleno' ја освоила Наградата за градинарски заслуги на Кралското хортикултурно друштво.
Култура
Жабјакот е растение кое најчесто се споменува во книжевноста, вклучувајќи го и Шекспир:
Се појавува и во „Ширли“ на Шарлот Бронте:
и во песната на Томас Харди „Надгледувајќи ја реката Стаур“:
Kingcup Cottage од Рејси Хелпс е детска книга која го прикажува растението.
Во Латвија, жабјакот е исто така познат како гундега, што се користи и како женско име и симболизира оган. Зборот гундега е направен од 2 збора – угунс (оган) и дега (изгорено). Ова се однесува на реакцијата на горење што некои луѓе ја доживуваат од допир со сокот на жабјакот.
Знаме на Гамбија
Знамето на Гамбија е националното знаме на државата кое било дизајнирано од Па Луис Томаси. Знамето се состои од пет нееднакви ленти во црвена, бела, сина, бела и зелена боја, каде белите се најмали, а зелената и црвената најголеми. Црвената боја го симболизира сонцето, но и саваната. Сината боја ја симболизира реката Гамбија, зелената ги симболизира земјата и шумите и белата боја го симболизира мирот. Знамето било усвоено на 18 февруари 1965 година.
702 п.н.е.
702 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 702. година пред новата ера, 702. од првиот милениум п.н.е., 2. од 8 век п.н.е. и трета од 700-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
NGC 4461
NGC 4461 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
702 п.н.е.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4806 и 4807 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4048 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3058 и 3059 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 51.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 702 година се протега во 1934 и 1935, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1994 и 1995 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 159 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1364 и 1363 исламска година пред хиџра.
NGC 4461
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4461 се споменува и како NGC 4443, UGC 7613, MCG 2-32-84, CGCG 70-115, VCC 1158, Markarian chain.
Откривање
Објектот е откриен на 12 април 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4461 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 4461 има привидни димензии од 3,4' х 1,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 9°.
Други поделби
Проучување на NGC 4461 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 41111. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 193; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 880. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1563.
NGC 6844
NGC 6844 — спирална галаксија во соѕвездието Паун, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6844 се споменува и како ESO 105-21, FAIR 526, IRAS 19581-6522.
Откривање
Објектот е откриен на 22 јуни 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6844 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 6844 има привидни димензии од 1,4' х 1,1'.