cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мајкл Фарадеј
Патување во Европа
Фарадеј не се сметал за господин во англиското класно општество. Кога Дејв отишол на долго патување на европскиот континент од 1813 до 1815 година, неговиот прислужник одбил да тргне со него. Заминал како асистент на Дејв, но извршувал и должноста на прислужник додека не се нашло замена во Париз. Дејв не нашол заменик и Фарадеј бил принуден да биде истовремено и асистент за време на патувањето. Сопругата на Дејв одбила да го третира Фарадеј како еднаков на нив и тој спапаѓа во класата на сиромашните и бил принуден да се врати во Англија и да се откаже да се занимава со наука. Меѓутоа, за време на патувањето на континентот се запознава во европските научници.
Први самостојни истражувања и научни публикации
1821 година е една од клучните во животот на Мајкл Фарадеј, која била одбележана со неколку важни настани. Тој станал технички набљудувач во лабораторијата на Кралскиот институт и објавил два научни труда - за „вртењето“ на струја околу магнетот и за вртењето на магнетот околу струјата. На 2 јуни 1821 склучил брак со Сара Барнард (1800-1879), со која се запознал во црква, која и двајцата ја посетувале. Фарадеј бил многу побожен христијанин. Во периодот до 1821 објавил околу 40 научни трудови. Во тоа време почнува сè повеќе да се интересира за струјата и магнетизмот, како и за врската помеѓу нив.
Професорска дејност
Мајкл бил избран за член на Кралското друштво во 1824 година и бил назначен за директор на лабораторијата на Кралскиот институт во 1825 година Во 1827 година добил професорска катедра. Спонзор на Фарадеј станал Џон Фулер. Во 1833 година бил назначен за професор по хемија, без да има обврска да води предавања.
Научни откритија
На 29 август 1831 година Мајкл Фарадеј постигнува брилијантен успех, тој го открил феноменот електромагнетна индукција, со други зборови појавата на електрично поле при промена на магнетното поле. Денес тоа откритие е во основата на современата електротехника, но како и повеќето физичари Фарадеј не се интересира за примените на своите пронајдоци, а е понесен од идејата да ги открие законитостите на природата. Во 1832 година Оксфордскиот универзитет го удостојува со почесна докторска титула.
Последни години
Здравјето на Фарадеј почнало да се нарушува, најверојатно од постојаните ментални тензии и во 1840 година тој бил принуден да ги прекине активностите за неколку години. Во 1841 година неговите пријатели го убедиле да замине за Швајцарија, за да се опорави.
Во 1855 година неговото здравје се влошува и тој бил прунуден да се откаже од интензивна научна работа. Значително ја изгубил телесната тежина и почнал да го губи помнењето. Починал на 25 август 1867 година.
Меѓународна година на јазиците
Генералното собрание на Обединетите нации ја прогласило 2008 година за меѓународна година на јазиците, согласно резолуцијата на УНЕСКО. Резолуцијата, исто така, ја потврдила потребата да се постигне целосен паритет меѓу шесте официјални јазици на мрежните места на Обединетите нации.
Потекло
Годината била наменета за решавање на прашањата за јазичната разновидност (во контекст на културната разновидност), почитувањето на сите јазици и повеќејазичноста. Во резолуцијата се дискутирало и за јазичните прашања во самите Обединети нации.
УНЕСКО била обвинета за координирање на одбележувањето на годината и официјално ја започнала по повод Меѓународниот ден на мајчиниот јазик, 21 февруари 2008 година.
Набудувања
Покрај официјалните настани водени од УНЕСКО, разни национални, академски и невладини организации спонзорирале настани, мрежни места и други прослави на IYL. На мрежната страница на УНЕСКО има список на проекти доставени од поединци и организации.
Елена Мисиркова-Лоза
Елена Мисиркова-Лоза (, - починала на ) — македонска и австриска позната пијанистка со светска кариера и правнука на Крсте Петков Мисирков.
Животопис
Мисиркова е родена во Скопје. Средното музичко образование по пијано го завршила во ДМБУЦ „Илија Николовски – Луј“ во Скопје. Дипломирала и завршила постдипломски студии по пијано на Државната музичка академија „Гнесини“ во Москва, Русија. Од 1989 до 1994 година специјализира на Виенскиот конзерваториум во Виена кај професорот Леонид Брумберг. За време на студиите била носител на стипендија за талентирани млади уметници на Македонија/Федерална влада на Југославија, стипендија за постдипломци на Македонија, стипендија на Министерството за образование на СССР и стипендија на СССР за постдипломски студии по препорака на Дипломската комисија. Од 1987 до 1989 година, Мисиркова била и професор по пијано во ДМБУЦ „Илија Николовски-Луј“. Од 1997 до 2002 година, работела како асистент по пијано на Факултетот за музичка уметност во Скопје. Од 1992 до 1994 година, била професор по пијано во Виенска приватна школа. Носител е на награда за исклучителни уметници на Фондацијата „Хуго Брајтнер“, две први награди на републичките натпревари на пијанисти во Скопје и трета награда на Сојузниот натпревар во Белград, Југославија. Мисиркова била еден од организаторите на Деновите на македонската култура во Австрија во 2001, 2010 и 2014 година, како и на изложбата на австрискиот југендстил-мозаичар и автор Леополд Форстнер во Охрид и во Скопје. Таа била музички советник при МОБ од 1999 до 2001 година. Во 1989 година била пијано асистент на виолинската мајсторска школа на проф. Е. Чугаева, а во 2000 година била асистент на семинарот за чембало на проф. М. Хамбицер во Келн, Германија. Од 2002 година до 2018 таа имала статус на слободен уметник во Македонија и во Австрија. Во 2007 година ѝ била доделена почесна титула амбасадор на култура на Македонија во Австрија од премиерот Никола Груевски. Мисиркова учествувала со три стручни пленарни предавања на Струшка музичка есен и тоа во 1997 година со „Принципите на руската пијанистичка школа и нејзините влијанија на новите развојни тенденции на македонската пијанистичка школа“, во 1998 година со „Осврт на клавирската литература од првата половина на 20 век“ и во 1999 година со „Интерпретација на делата за пијано на Властимир Николовски“. Нејзиниот труд „Пијанистичката техника во делата на Властимир Николовски“ бил објавен во списанието Музика во 1999 година. Во 2016 година ја добила државната награда „11 Октомври“. М-р Елена Мисиркова одржала голем број концерти во Македонија и во странство. Таа била член на граѓанска иницијатива „За заедничка Македонија“. Починала на 24 јуни 2018 година.
Лубе Џибитоски
Лубе Костов Џибитоски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Претежно се занимавал со земјоделие. За време на окупацијата бил организиран од неговиот син, така што во есента 1943 година заминал партизан, прво во Групата баталјони каде бил интендант при Главниот штаб, а потоа заедно со својот син бил во редовите на Првата македонско-косовска бригада. Со Бригадата заминал во Егејска Македонија и во зимата 1944 година бил фатен од бугарските фашисти во селото Герман, бил однесен во Солун ѝ убиен.
Сеибал
Сеибал е мајански град, денес археолошко наоѓалиште од мајанскиот класичен период. Наоѓалиштето лежи во департманот Петен во Гватемала. Тој бил најголем град во регионот Пасион.
Нојкина
Нојкина (Neukyhna) — село и поранешна општина во округот Северна Саксонија, во Саксонија, Германија. Од 1 јануари 2013 година е дел од општината Видемар.
Сејмени
Сејмени – жандарм, полицаец во Османлиското Царство. Во Македонија сејмените работеле и како чувари телохранители на богатите луѓе. Исто така за надомест тие штителе цели села како и манастири.
Во Влашка, во XVII и XVIII век сејмените биле добро обучени и вооружени воини. Тие ги замениле акинџиите.
Сејмените, како и анадолиските секбани, биле вооружени со пушки. Во XVII век, огненото оружје станало достапно и масовно.
Suga Mama
„Suga Mama“ е песна изведен од американската Р&Б пејачка Бијонсе Ноулс за нејзиниот втор студиски албум, B'Day (2006). Напишана е од Ноулс, Рич Харисон и Макеба Ридик, а продуцирана од Харисон и Ноулс. Влијанијата на „Suga Mama“ се фанкот од 1970-тите и елементите од го-го музиката во 1980-тите. Песната исто така потекнува од жанрови како Р&Б и соул, додека зема примерови од песната на Jake Wade and the Soul Searchers, „Searching for Soul“, напишана од Чак Мидлтон. Според текстот „Suga Mama“ покажува одлики на женски протагонист подготвен да плати голема сума пари за да ја задржи нејзината љубов од интерес задоволна.
Генерално била добро прифатена од музичките критичари, кои ја нарекувале како една од најдобрите песни на B'Day и ја пофалиле продукцијата на Харисон. Сепак имало неколку ограничени критики кон гласот на Ноулс во песната. Покрај тоа што не била издадена како сингл, „Suga Mama“ имала музичко видео снимено во црно-бела техника и режирано од Мелина Мацукас и Ноулс, за B'Day Anthology Video Album. Видеото добило ограничено издавање на британските ТВ музички канали. Песната била вклучена во сет-списокот на последните две светски турнеи на Ноулс, The Beyoncé Experience (2007) и I Am... Светска Турнеја (2010) и нивните придружени албуми во живо.
Снимање
Ноулс го вовела Харисон како еден од петте ко-продуценти на B'Day, и таа организирала да им бидат дадени поединечни соби нему, на Син Гарет и на Родни Џеркин во Sony Music Studios, Њујорк Сити. Ноулс рекла дека ја хранела „здравата конкуренција“ меѓу продуцентите одејќи во нивните соби и коментирајќи дека создале „добар ритам“. Таа и Харисон претходно работеле на нејзиниот сингл од 2003, „Crazy in Love“, кој користи истакнат примерок од соул музика на сличен начин како „Suga Mama“. Fox News рекле дека „Suga Mama“ и „Freakum Dress“, другите придонси на Харисон за B'Day „паѓаат кратко од оригиналната музика, ама ја имитираат удирачката секција од Chi Lites [од „Crazy in Love“] уште еднаш“, додавајќи, „Харисон е како Индијана Џоунс во душата, константо вадејќи ги заборавените скапоцени камења од минатото како примероци [...] Вие не можете да му помогнете, а да не помислите: Фала му на Бога што некој напишал музика во минатото која може да биде повторно искористена.“
Музика и тема
„Suga Mama“ е умерена Р&Б песна поставена во вообичаен временски период. Според Шахим Рид од MTV Вести и Џозеф Мајк од онлајн магазинот PopMatters, песната содржи влијанија од фанкот од 1970-тите, соул музиката, и рок-музиката. Дополнително, содржи ограничени елементи од го-го музиката од 1980-тите; исто така содржи повеќе елементи од живата музика отколку претходните снимања на Ноулс, и Ноулс го испорачува нејзиниот глас спроти хип-хопот како и џез ритамот. Брајан Хајат од магазинот Роулинг Стоун напишал дека песната користи „примерок од блуз-гитара“ додека IGN Music забележал дека песната се состои од „статичен ритам.“ Според Џоди Розен од Entertainment Weekly, „Suga Mama“ содржи помеѓаност од „брутална сила и слој од синкопирање.“ Исто така содржи примерок од песната од Jake Wade and the Soul Searchers, „Searching for Soul“, која била напишана од Чак Мидлтон.
Според текстот, песната содржи женски протагонист која ги нуди клучевите од својата куќа и кола како и нејзиниот кредит само за да го задржи својот љубовник за тој да може да ја слупа нејзината колекција од стари соул снимки. Овие интерпретации се покажани во деловите: „Тој е добар до тој степен што јас ќе сторам сешто само за да биде во мојот дом [...] Кажи ми што сакаш да купам, мојот дметководител чека на телефонот [...]“. Жената исто така го гледа мажот како сексуален објек, прашувајќи го дали сака да седне на нејзиниот скут и да „го вадиш додека те гледам како настапуваш“. USA Today ја дисоцирале песната од друга песна на Destiny's Child (бенд во кој Ноулс била член) од 1999 наречена „Bills, Bills, Bills“, пишувајќи, „Од потребата некој да ѝ ги плати нејзините сметки, [Ноулс] сега ја дели готовината како жесна која бара задоволство 'Suga Mama'.“ Дејв де Силви од Sputnikmusic рекол дека Ноулс пее: „Јас можам да бидам како една весела ранчерка која ќе ја добиете од аголот на продавницата“ со истото чувство на зло како Кристина Агилера на 'Candyman' (2007).“ Од друга страна, Гејл Мичел од Билборд забележал дека лирскиот аранжман на песната е сличен со работата на Тина Тарнер. Ремиксот од песната е во соработка со американскиот хип-хоп артист Consequence.
Критички прием
Chicago Sun-Times напишал дека „Suga Mama“ бил „најдобриот момент“ на B'Day, што имало негативен прием и дека „го должи поголемиот дел од својата привлечност на Jake Wade and the Soul Searchers“. The Washington Post рекол дека Рич Харисон „испорачува повторно со 'Suga Mama', со што го претворил ритамот на примерокот од Soul Searchers во тврдост. Бијонсе звучи како дома на ова [...] И додека не го затемнува 'Crazy in Love', сè уште е најдобриот момент на B'Day.“ Бернард Зуел од The Sydney Morning Herald ја цитирал песната како пример за еден од „добрите моменти“ на B'Day која „била следена од ѓубре [...] фанкот од 'Suga Mama' е чекор понапред од механичката 'Upgrade U' a потоа прегазен од досадната 'Ring the Alarm'“. Дејв де Силви од Sputnikmusic рекол дека Ноулс во песната е „слатка и невина“ како 1960-тите соул ѕвезди. Бил Лемб од About.com ја одбрал „Freakum Dress“ како една од најдобрите четири песни во целиот албум, пишувајќи дека Ноулс знае како да се грижи за својот маж во песната. Еб Хајнес од AllHipHop сметал дека песната е на добар пат да биде олицетворение на „жена која носи и купува алишта од $500.“ Анди Келман од Allmusic ја опишал „Suga Mama“ како „спектакуларно слоевита“ песна. Џоди Розен од Entertainment Weekly, рекла дека песни како „Suga Mama“ ја покажуваат виртуозноста на Ноулс и продолжила: „Никој — ни Р. Кели, ни Ашер не можат да кажат нипт за нејзините противнички поп диви — може да одговара само Бијонсе за влечење на нејзиниот вокал во линии [...]“. Спротивно од тоа, IGN Music ги критикувале вокалите на Ноулс во песната, пишувајќи дека таа „доаѓа како ниска песна со премногу старание, со што дави од фанки жлебовите драматичен мецосопран. Ако таа имаше алт, тоа повеќе би им одговарала на битовите кои само ѝ беа послужени.“
Музичко видео
Музичкото видео за „Suga Mama“ било издадено до британските музички канали во април 2007. Направено е во црно-бела техника и е ко-режирано од Мелина Муцикас и Ноулс за B'Day Anthology Video Album, кој бил издаден истиот месец; било еден од осумте видеа снимени во две недели за албумот. Зпочнува со Ноулс која седи на столица, носи машка облека и пуши цигара. Таа станува и почнува да игра на шипка. Остатокот од видеото го покажува танцувањето на Ноулс на врв од коцка шеќер, поддржана од позадински танчери, чии лица се делумно прикриени, лежејќи во круг со светло и јаваќи механички бик. Ноулс рекла дека сакала „полека да станам жена“ за време на видеото, додавајќи „Добро, посекси жена – јас секогаш сум жена.“
Ноулс пробувала да танцува користејќи две шипки, што се случило кога било одлучено да се додаде уште една шипка над главата за да се формира лак. Иако Ноулс е од Тексас, таа никогаш преходно не била качена на механички бик. За време на почетокот на снимањето на видеото немало проблеми, но мажот кој го оперирал бикот сакал снимањето да оди побрзо, што предизвикувало Ноулс да паѓа кога пробувала да изведува трикови како подигање на ногата, наведнување и вртење. За да го намали времето кое Ноулс го поминала на бикот, режисерот ја снимил снимката во дванаесет кадри во секунда и Ноулс испеала двапати побрзо. На крајот завршиле во 4:00 часот.
Нстапи во живо
Иако Ноулс не ја извеа песната на ниедно телевизиско појавување, таа била дел од сет-листата за време на The Beyoncé Experience во Лос Анџелес и I Am... Турнејата за време на различни допирања како Одисеј Арената во Северна Ирска, O2 Арената во Лондон, Атина во Грција и Сиднеј во Австралија. Во Лос Анџелес, Ноулс извела дел од песната, облечена во златно. Настапот бил без инструментација во живо и позадински танчери, но имало позадински пејачи кон крајот. Кога Ноулс ја изведувала песната во Санрајс, Флорида на 29 јуни 2009, таа носела златно трико. Додека пеела зад неа се појавувале различни анимации и друга екипа од танчери и музичари. Ноулс била придружена од двајца тапанари, двајца клавијатуристи, еден тапанар, дувачка секција, три позадински вокали наречени Mamas и водечки гитарист, Биби Мекгил. „Suga Mama“ била вклучена на нејзиниот албум во живо The Beyoncé Experience Live (2007). The Tennessean напишале дека песната била „дури посекси и ос самото снимање“.
Електрохемија
Електрохемијата е дел од физичката хемија што го проучува односот помеѓу електричната енергија, како мерлива и квантитативната појава, и ги идентификува хемиските промени, или со електрична енергија која се смета за исход на одредена хемиска промена или пак обратно. Овие реакции вклучуваат електрични полнежи кои се движат помеѓу електродите и електролитите (или јонски видови во раствор). На тој начин електрохемијата се занимава со интеракцијата помеѓу електрична енергија и хемиски промени.
Кога една хемиска реакција е предизвикана од некојa однадвор снабдена струја, како во електролизата, или ако електричната струја е произведена од спонтана хемиска реакција како и во батеријата, тоа се нарекува електрохемиска реакција. Хемиски реакции каде што електроните се пренесуваат директно помеѓу молекули и/или атоми се вика оксидационо-редукциона (редокс) реакција. Во принцип, електрохемијата ги опишува целокупните реакции кога поединечни редокс реакции се одвоени, но се поврзани со надворешното електрично коло и интервенирачките електролити.
Ифи Уде
Дијана Ифеома Уде (родена во 1986 година во Енугу, Нигерија) е полска пејачка. Таа е ќерка на полска мајка и нигериски татко од народот ибо. На возраст од три години дошла во Полска, каде што живеела со нејзината баба мајка во Ополе. Студирала култура на универзитетот во Варшава.
Таа била една од десетте учесници во полското национално финале за натпреварот за песна на Евровизија 2018, изведувајќи ја песната „Љубовта е посилна“. Со 16 бода, таа се најде на 4-то место.
Тамерлановиот придонес во урбанизмот и архитектурата
Тимуровиот придонес во урбанизмот и архитектурата е огромен. Од новоосвоени земји, Тимур во својата престолнина не натрупувал само богатство туку довел и истакнати научници, занаетчии, уметници и архитекти. Преку зголемувањето на бројот на интелектуалците сакал да го забрза развојот на градовите во Трансоксијана, срцето на неговата империја. Со своите освојувања, ставил крај на политичката фрагментација на Персија и Блискиот Исток и довел до стабилизрање на еден поголем регион. Во сите освоени области и градови, Тиму сакал да остави свои белег. Тој ги обновил Багдад, Дербент и Бајлакан, меѓу останантото тој обновил голем број на тврдини, мостови, системи за наводнување и др. Во 1371 година, Тимур почнал да ја обновува руинираната тврдина на Самарканд и одбранбените ѕидови со шест порти: Шеjхзаде, Аханин, Феруза, Сузангаран, Каризгах и Чорсу.
Во Самарканд, Тимур изградил и еден поголем комплекс познат како Кук сарај (Сината палата), во кој се наоѓале државната каса, работилница и затвор, а тука била сместена и личната резиденција на Тимур, позната како Бустон сарај. Тимур го претворил Самарканд во трговски центар на Средна Азија. Кастилијанскиот амбасадор Руј Гонзалес Де Клавијо истакнал:
Тимур посветил големо внимание во развојот на исламската култура и изградбата (разубувањетото) на муслимански свети места. Во мавзолејот Шахи Зинда, подигнал повеќе гробници на своите роднини. Тимур го изградил и мавзолејот Рухабад посветен на шеикот Бурханеддин. Тој подигнал повеќе џамии, медреси, бањи и слични објекти. Во периодот помеѓу 1378-1404 година во Самарканд и неговата околина биле одржувани 14 градини: Баг и бихишт, Баг и дилкуша, Баг и шамал, Баг и булди, Баг и нав, Баг и џаханнума, Баг и тахти карача и Баг и давлатабад, Баг зогча и др. Во секоја од овие градини биле подигнати палати и фонтани. Меѓутоа, ниту една од овие палати не преживеала.
Во перидот помеѓу 1399-1404 година, во Самарканд била изградени џамија (Биби Ханум) и медреса. Џамијата била посветена на неговата омилена жена Сарај Мулак Ханам. Тимур започнал големи градежни објекти и во градот Шахрисабз, најверојатно неговото родно место. Во овој град биле изградени (возобновени) градски ѕидини и тврдина, биле подигнати гробови на муслиманските светители, величествени палати, џамии и др. Тимур во овој град изградил пазари и бањи. Во периодот помеѓу 1380-1404 година во Шахрисабз, Тимур ја изградил палатата Ак Сарај. Во Шахрисабз, тој подигнал и семејна гробница Дар Ус Саадат во која првобитно требало да бидат закопани и неговите останки.
Пентахлорофенол
Оваа супстанца е токсична по здравјето на човекот.
Маврициус на Олимписките игри
Маврициус првпат настапил на Олимписки игри во 1984 година, и оттогаш испратил натпреварувачи насите изданија од Летните олимписки игри. Земјата никогаш не учествувала на Зимски олимписки игри. Маврициус исто така го поддржал бојкотот предводен од САД на игрите во 1980 одржани во Москва.
На игрите во Пекинг во 2008 година, Бруно Џули го освоил првиот олимписки медал во историјата за Маврициус, пласирајќи се во полуфиналето во боксерката дисциплина бантам. Тој освоил бронзен медал.
Националниот олимписки комитет на Маврициус е основан во 1971 година, а бил признаен од страна на Меѓународниот олимписки комитет во 1972 година.
Мариупол
Мариупол (Украина — Маріуполь, англиски — Mariupol) — град во југоисточниот дел на Украина, пристаниште на море на Азовско. Мариупол се наоѓа во област Донецк. Историскиот центарот на градот се наоѓа на сливот на реките и Kalmius Kalchik во морето на Азовско.
Потекло на поимот
Во модерните името на «Мариупол» доаѓа од зборот «Поли» (на грчки «Πόλη» — «град») и значи «Град на Марија» (во чест на наследничка на престолот Марија Федоровна).
Историја
Мариупол е основана во шеснаесеттиот век како козачки стража пост («зимовник») се нарекува «Домаха», а подоцна како тврдина козачки наречен «Калмиус» (по името тука се наоѓа реката), со 1611 станува административен центар на «Калмиускаjа Паланка»- административна единица на украинските козаци. Во 1774 година територијата на модерен град стана дел од руската империја, според мировен договор Кучук-Каjнарджи. Во 1778 тука е основана првиот град на Донбасс — Павловск, се појави на првата црква. Една година подоцна царска руската влада одлучи да ги префрли тука 18.408 Грци од Крим, затоа што биле угнетувани од татари таму. Кримската преселување на Грците беше предводена од митрополитот Игнатиј, кој беше на чело на градот за долго време после. Од 29 септември 1779 година во градот има сегашното име — Мариупол.
За долго време градот беше ексклузивно место на живеење Грците, и се развива како главен центар за трговија и риболов. Во XIX век градот станал центар на Мариупол уjезд— административна единица на Руската Империја. Во доцниот XIX век биле изградени пристаниште (29 Август 1889) и железнички пат (1882), кој ги поврзувал Мариупол со главните региони на земјата, почна да се развива тешка индустрија (погоните на друштвото „Никопол-Мариупол“ се изградени во 1 февруари 1897, и на железо и челик погон «Руски Провиданс» е изградена во 1899 година, сега овие две фабрики се дел од Илич железо и челик Автор е на книгите). Од 1920 година градот станал еден од најголемите металуршки центри на државата. Советската власт е основана во 30 Декември 1917 година во вооружено востание, но речиси и да нема жртви. Од 7 март 1923 да 27 февруари, 1932 година градот станал центар на Мариупол округ — административна единица на Украинската ССР и од 17 јули, 1932 стана дел од област Донецк (пред војната бил повикан од «Сталинска област»). За време на советскиот период во историјата на Мариупол градот е значително зголемена, исто така, населението во градот е зголемен повеќе од десет пати, се појави првиот облакодери, внатрешниот градски превоз (трамваи и колички), нови индустрии, вклучувајќи металуршки погон «Азовстал» (11 август 1933 година), кокс и хемиската фабрика «Маркохим» (27 септември 1935) и машина за градење фабрика «Азовмаш» (Април 28, 1958). Градот бил многу загуби како резултат на 1921—1922 гладомор, 1932—1933, 1946—1947, репресии на Сталин во 1933 и 1937 година, геноцидот на грчкиот народ од страна на NKVD во 1937 година, а во текот на Втората светска војна и нацистичкиот окупација на градот 1941—1943. Сепак, луѓето од Мариупол брзо повторно уништени за време на војната фабрики и конак на градот. Од 22 Октомври 1948 да 13 јануари 1989 градот имал ново име — Жданов(во чест на Советскиот политички водач).
Значително погодени од руската инвазија 2022 година.
Население
Бројот на населението во Мариупол е 486.856 луѓе (2011), земајќи ги предвид предградија. Етнички групи: Украинците — околу 48 %, Руски — 43 %, Грци — 7 %, Беларуски, Евреи, Ерменци, Бугарите и другите народи. Максималниот број на население — околу 550.000 луѓе е забележана во 1992 година. Да обезбеди апсолутно мнозинство (87 %) зборува руски, украински јазик користи помалку од 10 % од населението (скоро сите од нив зборуваат «Суржик» — мешавина од руски и украински јазик). Посебни одлики на градот се на локалните грчки јазик («Азовско Грци»): румеики јазик (грчки Хеленик) и урумски јазик (грчки-татарски). Околу 2 % од населението зборува на локалната Грците јазици.
Индустрија
Во градот има голем број на големи индустриски претпријатија, вклучувајќи ги и најголемите компании во Донбасс — Илич железо и челик Автор е на книгите и металуршкиот Автор е на книгите «Азовстал», гигант машина градење погон «Азовмаш», бродоградилиште, хемиски, кокс, храна и текстилната индустрија. Најголемата транспортните компании се трговски морско пристаниште, аеродромот, железничката станица, автобуски станици и меѓуградски превоз (трамвај, тролејбус, автобус, минибуси).
Административна поделба
Мариупол е поделена на четири административни «раjони» (региони) со популација од над 100.000 луѓе, «Жовтневи» (централниот регион, најголемата од населението), «Иличевски» (наречен по Илич), «Орджоникидзевски» (наречен по Орджоникидзе) «Приморски». Исто така локалните населби се подредени на градските власти: Сартана, Стари Крим и Талаковка.
Град управување
Животот на Мариупол управувани од страна на градскиот совет — локални парламентот, кој се состои од 76 пратеници. Шефот на Мариупол градскиот совет е градоначалникот («Градски Раководител»). Од 1998 година Мариупол градоначалникот Јури Хотлубеj. На апсолутните бројки на заменици се од политички Партијата на регионите, исто така има и членови на Комунистичката, Социјалистичка и други партии на Украина.
Архитектура
Во центарот на градот се состои главно од пет-приказна згради, нови станбени единици, кои се изградени со куќи од десет или дванаесет ката, се наоѓа на периферијата и далеку од оваа индустрија. Половина од домување претстави една приказна куќи. Голем територија се зафаќа од страна на индустриски претпријатија.
Екологија
Мариупол е еден од најзагадените градови во Украина поради големиот број на отфрлените индустриски гасови и прашина. Најголемите извори на загадување на животната средина се металуршки и кокс растенија. Во центарот на градот се наоѓа во начинот на ветрот од металуршкиот дела «Азовстал», што изградена во 1933 година во срцето на градот на брегот на Азовското Море. Во прилог важен извор на загадување е преоптоварување на опасни материи во пристаниште.
Образование
Мариупол има два државни универзитети (Мариупол Државниот универзитет и Азовско Технички Државниот универзитет), Азовско морнарица Институтот, околу шеесет училишта, неколку колеџи и технички училишта.
Култура
Градот има руски драмски театар, голем број на кината, центри за забава, исто така, три музеи и изложбени сали. Се произведени десетици весници, постојат четири телевизија компании. Мариупол е спортски центар во регионот: силна училиште на бокс, борење грчко-римската, постојат фудбал, ватерполо и кошарка тимови кои учествуваат во националните првенства.
Одредишта
Главните атракции на градот: Мариупол локалната историја музеј и Мариупол музеј на уметноста (адреса: ул Георгиевска), паркот «Градски градина» Луна парк «Екстремни Парк» (адреса: просп. Металургов), базен «Нептун» (адреса: просп. Металургов), мраз комплекс «Ледениот брег» (адреса: Петровскиот парк), вештачки ски патеките «Алјаска», урбана плажи, стариот вода кула (адреса: ул Варганов), домови со кубиња и театарот (адреса: Театарска пл.), палатата култура «Молодожни» (адреса: ул Харлампиевска), зградата на индустриската техничко училиште (адреса: ул Георгиевска), стадиони «Иличевски», «Азовстал» и други, споменици на Владимир Висоцки, Архип Куинджи (роден во Мариупол), Митрополитот Игнатиј, Тарас Шевченко, а исто така православна и муслиманска храмови. Природни резервати «Камени Могили» и Хомутовска степски со единствена локалната флора и фауна се во близина на градот.
Полицијата телефон — 102, медицинска грижа телефон — 103, спасувачка служба телефон — 101, градската администрација телефон — 332.240, грчкиот конзулат телефон — 345.384, железничката станица телефон — 334.217, автобуска станица телефон — 331.168, хотел «Спартак» телефон — 331.088, хотел «европски» телефон — 530.373.
838 Серафина
838 Серафина — астероид во орбита околу Сонцето.
Кавкаска Албанија
Албанија, уште позната и како Кавкаска Албанија, Агуанк (на ерменски: Աղվանք) Ардан (на партијански), Аран (на персиски) и ал-ран (на арапски), било античко кралство што опстојувало на територијата на денешен Азербејџан и јужен Дагестан. Името Албанија означува планинска територија. Сегашното име на локалниот јазик не е познато.
Градови и региони
Денес не е познато за некои градови во Албанија, иако во 1 век н.е. Плиниј Помладиот го спомнал првиот главен град на Албанија. Според него, кој е најверодостоен, се нарекувал Кабалака, Шабала и Табала, а воедно денешниот град Кабала. Подоцна главниот град бил преместен на југ во Партав (денешен Барда).
Харбург
Харбург може да се однесува на следниве места:
Раквиц
Раквиц (Rackwitz) — општина во округот Северна Саксонија, во Саксонија, Германија.
Долњи Лакош
Долњи Лакош (словенечки: Dolnji Lakoš) — населба во Општина Лендава во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Прекмурје. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
Чунчукмил
Чунчукмил бил голем мајански град, денес археолошко наоѓалиште, во западниот дел на Јукатан во Мексико. Иако повеќе истражувачи поминувале покрај градот, наоѓалиштето претходно не било откриено. Поради различните детали и градби во него, се заклучило дека градот не го владееле различни кралски семејства, туку тој бил голем трговски центар и попатен центар за превоз на стока од Мексиканскиот Залив до Јукатан.
NGC 1973
NGC 1973 — оддавна маглина во соѕвездието Орион, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1973 се споменува и како CED 55B.
Откривање
Објектот е откриен на 16 декември 1862 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 35 м 4,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 4° 43' 55".
Други поделби
Проучување на NGC 1973 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 225; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4774. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1477.
NGC 6395
NGC 6395 — спирална галаксија во соѕвездието Змеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Асоцијација на општини за независност (Каталонија)
Асоцијацијата на општините за независност (Associació de Municipis per la Independència) претставува организација на општини и други административни тела кои се согласуваат со движењето за независност на Каталонија. Асоцијацијата била формирана на 14 декември 2011 година во градот Вик. Денес истата има поддршка од 786 градски совети од вкупно 948 во Каталонија односно 82,9 проценти. Исто така, 39 од 42-те општински совети даваат поддршка на организацијата, како и сите четири каталонски провинцијални совети.
NGC 6395
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6395 се споменува и како UGC 10876, MCG 12-16-39, CGCG 339-44, IRAS 17272+7108.
Откривање
Објектот е откриен на 18 септември 1884 година од страна на Едвард Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6395 е од видот Sc/P. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,7 m/лм2. NGC 6395 има привидни димензии од 2,4' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 26 м 31 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +71° 5' 50"". Положбениот агол на објектот е во износ од 15°.
Други поделби
Проучување на NGC 6395 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 60291. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 30; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4424. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 801.
Етрурска митологија
Етрурската или расната митологија била претставена на тлото кое некогаш било населено со Етрурците (Расени; северен дел на денешна Италија ), народ со непознато потекло, кој се нашол под нејзините рамки, по ширењето на римската држава. Под влијание на голем број историски настани, тоа имало влијание и врз идеолошкиот развој на племињата и народите што го населувале Апенинскиот полуостров, вклучувајќи ги и Латините собрани околу Рим.
Од Етрурија биле позајмени култови на многу римски божества, сакрален календар, свештеничка организација, систем на гатање итн. Затоа, не е чудно што многу божества на „римскиот пантеон“ всушност биле преземени од овој, во секој поглед, далеку понапреден народ.
До денес, за жал, останале многу малку текстови напишани на етрурски јазик. Сè на сè, ова се два пократки, недовршени записи, а единственото нешто е нешто пообемна збирка тестаментални натписи. Самиот по себе, етрурскиот јазик е многу тежок за разбирање. Делата на претходните латински писатели, кои се занимавале со остатоците од етрурската религија, секако би ја олесниле работата на лингвистите во пополнување на многу празнини, но бидејќи ниту тие не се зачувани, целата задача да се разоткрие прашањето, кои биле Етрурците го прави уште покомплицирано.
Она што на некој начин ја прави етрурската религија поспецијална од религиите на другите понапредни народи, е присуството на разни демони, чија улога најверојатно ги придружувала смртниците на нивниот пат кон подземниот свет. Два такви демони - Карун и Вант  - често може да се видат (иако не секогаш) во парови, како стојат од двете страни на покојникот или личност чиј живот е при крај. На пример, ќе наведеме сцена во која сегашниот херој Ахил е прикажан како жртвува заробен Тројан.
Црква „Св. Димитриј“ - Локвица
Свети Димитриј — главна селска црква во поречкото село Локвица. Во минатото била седиште на Локвичката парохија, која денес не постои.
Црквата се наоѓа во северозападниот дел на селото, веднаш покрај патот што води кон селото Вир. Црквата е изградена во 1872 година. Фрескоживописана е од мијачки дебарски мајстори од Гари и Лазарополе. Во неа работел и Стојче Станков.
Историја
Црквата била подигната во 1872 година.
Кружење на водата
Кружењето на водата (воден циклус, хидролошки циклус) е процес на кружно движење на водата во Земјината биосфера. Се состои од испарување, кондензација и врнежи. Морињата губат повеќе вода со испарување околку што добиваат со врнежите, додека на копното е сосема обратно. Водата непрестанато циркулира на Земјината топка, при што вкупното количество останува непроменето.
Три четвртини од површината на Земјината топка се покриени со вода. Водната обвивка на Земјата се нарекува хидросфера. Поголем дел од неа е солена вода од морињата и океаните, а помал — слатка вода од езерата, реките, ледниците, подземните води и водена пареа.
На земјата водата постои во три агрегатни состојби: течна, тврда и гасовита. Без вода е невозможно постоењето на живите организми. Кај било кој организам водата се јавува како средина во која се одвиваат хемиските реакции без кои нема живот.
Постојаната размена на влага меѓу хидросферата, атмосферата и Земјината површина, која се состои од процесите на испарување, придвижување на водната пареа во атмосферата, нејзина кондензација во атмосферата, врнежи и создавање на тек, го добила името воден циклус во природата. Атмосферските врнежи делумно испаруваат, делумно образуваат повремени и постојани водотеци и водни површини, а делумно се впиваат во почвата и ги создаваат подземните води.
Процес
Водата во природата е во постојано движење преку процесот на размена:
Најголемиот дел од водената пареа која се создава од океаните исто така и се враќа во океаните во облик на дожд, но ветровите разнесуваат дел од облаците над копното и таа паѓа на копното во облик на врнежи. Научниците пресметале дека од копното во морињата годишно се слеваат околу 107.000.000 км2 вода. Од тоа, 36.000.000 км2 се врнежи кои доаѓаат на копното од морињата, а 71.000.000 км2 врнежи кои доаѓаат од самото копно од испарувања и транспирација од растенијата.
Водата која ќе падне на копното потоа се собира преку помали водотеци во реки. Дел од таа вода се користи за наводнување во земјоделството.
Кружењето на водата е овозможено од сончевата енергија. 86% од вкупното испарување настанува од океаните, со што нивната температура се намалува (топлата вода се издвојува во пареа). Кога не би бил овој ефект, температурата на површината од океаните би достигнала и до 67 °C.
Резервоари на вода
Во табелата се претставени главните резервоари на вода во природата.
Ацтечки рушевини (САД)
Националната знаменитост „Ацтечки рушевини“ (англ. Aztec Ruins National Monument) е зачувано археолошко наоѓалиште со рушевини од културата на индијанскиот народ Пуебло во северозападно Ново Мексико, САД, кај гратчето Ацтек и североисточно од местото Фармингтон, близу реката Анимас. Недалеку од ова место на југ се наоѓаат итн. Салмонови рушевини и културно-историски парк, со други стари рушевини од оваа култура. Најблиско населено место до овие рушевини е Блумфилд, близу реката Сан Хуан.
Градбите датираат од XI и XIII век. Кон средината на XIX век, со доаѓањето на првите американски доселеници, овие рушевини погрешно им биле припишани на Ацтеките.
Првото наоѓалиште е прогласено за Национална знаменитост на САД на 24 јануари 1923, а во 1928 г. е променета границата за да го опфати и второто наоѓалиште. Сопственик на местата е Службата за национални паркови, која на 15 октомври, 1966 наоѓалиштето го завела во Националниот регистар на историски места на САД. На 8 декември, 1987 УНЕСКО го прогласува наоѓалиштето за светско наследство, како дел од поголемиот Национален историски парк на културата Чако.
Алфа Еднорог
Алфа Еднорог (α Monocerotis, скрат. α Mon) — Бајерова ознака за најсјајната ѕвезда на екваторското соѕвездие Еднорог. Кога се гледа со голо око, има видлива величина од 3,94. Според годишното паралаксно поместување од 22,07 лмс гледано од Земјата, сместена е 148 сг од Сонцето и се оддалечува од него со радијална брзина од +10,5 км/с.
Ова е ѕвезда од класата, што значи дека е развиена џиновска ѕвезда од типот G, чие јадро е осиромашено со водород и чија надворешна обвивка се проширила и оладила. Ознаката „Fe−0.5“ значи дека спектарот покажува нешто помала застапеност на железо во однос на други ѕвезди со таква температура. Се работи за џиновска ѕвезда во облик на црвена грутка која создава енергија по пат на хелиумско соединување јадрото. По боја е жолтеникава и стара е 1,18 милијарди години; има двапати поголема маса од Сонцето и 10 пати поголем полупречник. Вртежниот период ѝ изнесува 326 дена.
Светозар Вукмановиќ-Темпо
Светозар Вукмановиќ-Темпо (црногорски: Светозар Вукмановић – Темпо; 14 август 1912, Подгор, Цетиње, Црна Гора — 6 декември 2000, Режевиќи, Петровац, Црна Гора) — југословенски револуционер, учесник во НОВ, општествено-политички деец на СФРЈ и Народен херој на Југославија.
Биографија
Светозар Вукмановиќ е роден на 3 август 1912 година во селото Подгор во близина на Цетиње во Црна Гора. Светозар е роден во угледно селско семејство. Неговите родители биле Никола и Марија (Пејовиќ) Вукнамовиќ, и едно од четирите деца. Браќата на Светозар биле Ѓуро и Лука, а сестра му се викала Милица. Еден период неговиот татко работел во рудник во Северна Америка, а потоа се вратил во Црна Гора и се занимавал со земјоделство. По формирањето на Кралството Југославија во 1918 година, татко му бил уапсен и лежел 2 години затвор.
Основото образование го завршил во родното село со одличен успех. Против волјата на неговиот татко, Светозар се запишал во гимназијата во Цетиње, каде бил неговиот постар брат. За време на средношколските денови тој бил член на книжевна дружина, а во осмото одделение бил и претседател на книжевната дружина. По завршувањето на средното образование тој заминал за Белград со својот братучед, каде се запишал на правниот факултет при Белградскиот универзитет. Дипломирал во 1935 година.
Бил член на СКОЈ и на КПЈ.
Бил избран за член на ЦК на КПЈ на Петтата земска конференција во 1940 година. Во 1941 станал член на Воениот комитет на КПЈ, а потоа и на Врховниот Штаб на НОВ и ПОЈ. Како делегат на ЦК на КПЈ пристигнал во Македонија во втората половина на февруари 1943 година и ја спроведувал политика по однос на поврзувањето КПМ со КПЈ.
Неговото делување во Македонија е контроверзно, поради сомневањата дека тој имал влијание во ликвидирањето или отстранувањето на многу видни македонски граѓански и комунистички водачи.
Публикации и одликувања
Вукмановиќ е носител на Партизанска споменица 1941, поголем број југословенски ордени и медали, меѓу кои Орден на јунак на социјалистичкото делување, Орден за народно ослободување, Орден на партизанската ѕвезда, Орден за заслуга за народот и др. На 20 декември 1951 година е одликуван со Орден за народен херој на Југославија.
Вукмановиќ објавил поголем број книги, а позначајни се:
Меѓународна година на компирот
2008 година била прогласена за Меѓународна година на компирот од страна на Обединетите нации, истакнувајќи дека компирот е главна храна во исхраната на светската популација и потврдувајќи ја потребата да се насочи светското внимание кон улогата што компирот може да ја има во обезбедувањето безбедност на храна и искоренување на сиромаштијата. Организацијата за храна и земјоделство била поканета да го олесни спроведувањето.
Соодветната резолуција донесена на 25 ноември 2005 година од Организацијата за храна и земјоделство, која требало да го олесни спроведувањето на годината, ја потврдила „потребата за заживување на јавната свест за односот што постои помеѓу сиромаштијата, безбедноста на храната, неисхранетоста и потенцијалниот придонес на компирот да го победи гладот“.
Се надевале дека назначувањето на Меѓународната година ќе го стори компирот она што го направила Меѓународната година на ориз (2004) за таа главна храна, имено, да инспирира изложби, образовни програми, филмови, публикации и поголема јавна свест за мултинационалните напори во име на нашите ресурси за храна. 2008 година била прогласена и за Национална година на компирот во Перу.
Неколку функции и настани биле одржани низ целиот свет, вклучително и оние од Здружението на Обединетите Нации во Канада, во чест на Валас Мекејн, ко-основач на McCain Foods Limited.
Мигел Руис
Дон Мигел Анхел Руис (Miguel Ángel Ruiz) — мексикански автор, нагвал, шаман, и учител.
Роден 1952 година во Мексико, бил хирург и по некој тежок настан поврзан со смртта, решил да почне да ги бара одговорите на битните прашања во традиционалните учења на неговите предци, во мудроста на Толтеците. Сега е автор, шаман и учител.
Толтечката империја се појавила во централно Мексико во десеттиот век од нашава ера. Главниот град бил Тула, после нив Ацтеките го разрушиле за градежен материјал и направиле друг град. Затоа малку се знае за нивната култура, но легендите го сториле своето. Тие биле прва од екстремно милитаристичките култури во регионот кои ја искористиле својата моќ за да ги потчинат и завладеат соседите, а ги имале освоено териториите претходно владеени од Маите.
Дон Мигел Анхел Руис го објавил своето најзначајно дело Четирите Договори во 1997 година и продадени се околу 4 милиони примероци. Тоа се залага за лична слобода од договори и верувања кои сме ги направиле со себеси и со другите, а ни донеле ограниченост и несреќа во нашите животи. Тоа е за наоѓање на сопствениот интегритет, љубовта кон самиот себе, и бидување во мир со оваа реалност.
Четирите Договори се:
1. Биди беспрекорен во твоето зборување
Зборувај со интегритет. Кажувај го само тоа што го мислиш. Избегни зборување против самиот себе и оговарање на другите. Употреби ја моќта на зборот во насока на вистината и љубовта.
2. Не сфаќај ништо лично
Се што другите прават не е поради тебе. Она што другите го зборуваат и прават е проекција на нивната сопствена реалност, нивниот сопствен сон. Кога ќе бидеш имун на мислењата и дејствата на другите, нема да бидеш жртва на непотребно страдање.
3. Не прави претпоставки
Најди храброст да прашуваш прашања и да го изразуваш она што навистина го сакаш. Комуницирај со другите најјасно што можеш за да се избегнат недоразбирања, драматизирање и тага. Само со еден договор, може комплетно да го измениш својот живот.
4.Секогаш прави најдобро што можеш
Твојот максимум ќе се менува од миг во миг, ќе биде различен кога си здрав, од оној кога си болен. Под какви било околности, едноставно делувај најдобро што можеш, па ќе избегнеш самоосудување, малтретирање на себеси, и жалење (каење).
Велика Моравија
Велика Моравија била словенска држава во Средна Европа која опстојувала околу 70 години за време на 9 век. Велика Моравија била вазалска држава на Источна Франкија, на која им плаќала даноци. Денес постои спор за тоа која територија била сржта на државата. Според поголем број научници, централната територија била долината на реката Морава, односно денешни западна Словачка и Моравија и Бохемија во Чешка. Подоцна, државата се проширила во Унгарија, Полска, Австрија, Словенија, Хрватска, Србија, Романија, Украина и Германија.