cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Македонски воено-политички организации во Егејска Македонија
Народноослободителен фронт (НОФ) на Македонците од Егејска Македонија
Со договорот во Варкиза од 12 февруари, 1945 помеѓу владата во Атина од една страна и КПГ и ЕАМ од друга страна, се означи официјалниот крај на силите на ЕЛАС во кои покрај Грците се бореле и Македонците. Со, тоа започнала и еднострана граѓанска војна која имала за цел да го уништи отпорот. Посебна суровост била применета кон Македонците. Не можејќи да се трпат сите злоставувања, грабежи, палења, затворања и масакрирања, македонскиот народ повторно се обединува во нова организација, наречена НОФ. Основачкото собрание се одржало на 23 април, 1945 година. Во негов состав влегле Антифашистичкиот фронт на жените од Егејска Македонија (АФЖ) и Народноослободителниот младински сојуз (НОМС).
Главните одбори на НОФ биле оформени во Воденско (28 април), Костурско и Леринско (14 мај). Набрзо нивната активност и организација била раширена низ целата територија на Егејска Македонија.
Народноослободителен младински сојуз (НОМС)
Младинското движење меѓу македонското население, било доста развиено и од голема логистика за сите претходни организации, па така и за НОФ, на чие основачко собрание е создадена и НОМС. НОМС како организација, работела во илегала и нивните дејности и залагања биле претставени преку нивните памфлети и прогласи. Политичката и организациона работа на НОМС, била раководена од Минчо Фотев. Целата територија на Егејска Македонија ја поделиле на окрузи, околии и реони. Па, така се издвојуваат:
Покрај политичкото агитирање кон македонскиот народ, НОМС имале и успеси на воено поле. Појавата на НОФ, НОМС и АФЖ е сосема независна од активностите и судбината на КПГ. Со самото иницирање за обединување од страна на КПГ со НОФ, во преговорите кои ги воделе од мај до 21 ноември, 1946 - НОФ и КПГ ги обединуваат своите сили, а членовите на НОМС сите влегуваат во редовите на ЕПОН. Тоа претставува прво расформирање на НОМС.
Со одржувањето на Vот пленум на КПГ во јануари, 1949 - биле променети нивните дотогашни ставови и се решило да им се даде право на самоопределување на Македонците. Со, ова и НОФ решава да го обнови НОМС, па така на 6 мај, 1949 се пристапува кон воскреснување на НОМС. Овие потези на КПГ под водство на Захиријадис, се покажале како потези изведени од пропаганден карактер, бидејќи македонската младин веќе на големо била вклучена во силите на ДАГ. По само три месеци силите на ДАГ бележат големи загуби на добро познатите планински битки на Вичо и Грамос, по што следело повлекување на борците кон Албанија. Овој момент е пресуден во односот на Захиријадис кон Македонците, кој во тој момент ги посочува како соработници на монархофашистите и главни виновници за поразот на силите на ДАГ. Ова доведува до хајка и прогон кон макеоднските активисти по што се распуштаат НОФ, НОМС и АФЖ.
Антифашистичкиот фронт на жените (АФЖ)
Основан е на истото собрание, кога е оформен и НОФ и НОМС, односно 23 април, 1945 година. Иако АФЖ биле самостојна организација, тие биле во тесна координација со НОФ. Само во периодот од 1945 до 1947, од страна на монархофашистичките грчки сили се силувани 737 жени и девојки, Македонки. Со формирање на АФЖ, Македонките сакале да придонесат во борбата за слобода и човечки права, а една од нив станува вистински херој - за кој ден денес сè уште се пеат песни и се слави нејзиното дело. Таа е првата жена осудена на смрт со стрелање, секретарот на АФЖ за Воденскиот крај, хероината Ирина Гинова - Мирка.
Во своето кратко постоење (од април 1945 до август 1949), АФЖ сепак успеала во своите редови да регрутира 10.402 члена од 220 села и 4 града. Иако не ја добиле нивната борба, тие станале една од движечките сили на целокупната ослободителна борба во Егејскиот дел на Македонија. Покрај Мирка Гинова, херосјките подвизи на Тина Андреева-Цвета, Поликсена Калојанова, Теодора Шкорнова, Евдокија Фотева-Вера и многу други. АФЖ е распуштено заедно со НОФ и НОМС.
Бардарбунга
Бардарбунга (Bárðarbunga, Паурдарпунка) — стратовулкан кој се наоѓа под В атнајекидл, најголемиот ледник во Исланд. Како втора највисока планина на Исланд, со 2.900 метри надморска височина, Бардарбунга е дел и од вулкански систем долг околу 200 километри, со широчина од 25 километри.
Опис
Бардарбунга е подледнички стратовулкан  кој се наоѓа под ледената капа на ледникот Ватнајекидл во рамките на Националниот парк Ватнајакидл во Исланд. Се издига на 2.900 метри надморска височина, со што е втор највисок врв во Исланд, 101 метар понизок од Кванаталсхнукир. Калдерата е околу 80 квадратни километри, широка до 10 километри со длабочина од околу 700 метри. Околните рабови сè до 1,850 метри, а основата е во просек изнесува до 1,100 метри. Вулканот е покриен со мраз со дебелина од 850 метри, криејќи леднички кратер. Вулканскиот систем и пукнатината изнесува околу 190 километри со широчина од 25 километри.
Бардарбунга не бил многу познат вулкан во Исланд, поради неговата подалечна локација и повремените ерупции еднаш на 50 години, но неодамнешните студии покажале дека многу тефра слоеви првично сметани од други вулкани биле исфрлени од Бардарбунга.
Сеизмичката активност на вулканот Бардарбунга и неговиот поврзан северен кратерски систем постепено се зголемувала во период од седум години почнувајќи од 2007 што довело до ерупција дури кон крајот на 2014 година. Оваа активност се намалила по ерупцијата на Г римсветн во мај 2011 година, но подоцна се вратила на слично ниво како пред ерупција. Претходно вулканот избувнал во 1910 година. Имало чести вулкански активности надвор од ледникот на југозапад во висорамнините помеѓу Ватнајекидл и М ирдалсјекидр, а воедно и на североисток кон Дингуфјел.
Потекло на поимот
Името Бардарбунга буквално се преведува како „Бардуров излив“ или „Бардуров пад“, бидејќи „Бардар“ е г енитив (означувајќи припадност) од "Бардур".
Ерупции и значајни активности
Низ историјата имало големи ерупции на секои 250-600 години. Во 1477, најголемата позната ерупција на Барбардунга била со показател на вулканска избувност (VEI) од 6. Постојат докази за многу помали ерупции во текот на изминатите 10.000 години.
Историја
Во 1996 ерупцијата на вулкан во Исланд откри дека можеби да постои интеракција помеѓу Бардарбунга и Гримсветн. Силен земјотрес во Бардарбунга, околу 5 степени според Рихтеровата скала, се верува дека ја започнал ерупција во вулканскиот процеп Ѓалп. На 26 септември 2010 година, рој земјотреси биле забележани со над 30 земјотреси измерени до 3.7MW на скала та на моментната магнитуда. На почетокот на 2011, исландските научници и медиумите се алармирале за ризикот за можна ерупција на Бардарбунга, вулкан кој се сметал многу помоќен од Ејафјел кој предизвикал големи пореметувања на воздушниот сообраќај на 3 декември 2010. Вознемиреноста се појавила на почетокот на февруари поради приметување на зголемената сеизмичка активност под северозападниот дел на Ватнајекидл со голем број на потреси и зголемување на интензитетот, со тоа што најголемиот достигнал и до магнитуда од 3,4 степени. Иако хипоцентрите на овие земјотреси биле далеку од површината, научниците на одделот за геологија на Универзитетот на Исланд очекувале ерупција под ледникот Ветнајекидл пред крајот на 2011 бидејќи сеизмичката активност била поврзана со исполнувањето на магматската комора. Најпосле, оваа очекувана ерупција се случила во Гримсветн на 21 до 28 мај. На 16ти серија од околу илјада земјотреси го ставиле вулканот под мониторинг. Метеоролошкиот завод, задолжен за следење на активностите на вулканот, регистрираше во изминатите четири дена околу 2600 потреси со магнитуда до 4,5 степени, поврзани со неговата активност. Почетокот на ерупцијата бил потврден на 29 август 2014 со отворањето на пукнатина во Холухраун, северно од Динѓујекулl, со испуштање чад и интензивна светлина. Уште во првите часови метеоролошкиот институт на Исланд, будно вршел мониторинг на вулканската активност и отпрвин нивото на аларм било подигнато на максимум (црвено) пред да го спуштат на портокалово. Текот на лавата се упатил на североисток долж левиот брег на Јекулса а Фјелум. Лавата се влеала во коритото на 7 септември и направила текот да се намали во широчина и да се помести накај исток. Ерупцијата завршила на 27 февруари 2015. Зафатнината на лава била 14 километри кубни излеани на површина од 85 км2 со средна дебелина од 14 метри и максимална од 40 метри.
Електрична гитара
Електричната гитара — вид на гитара која со помош на електромагнетни приемници ги преобразува вибрациите од нејзините жици во електронска струја. Сигналот кој се произведува од електричната гитара е премногу слаб, па затоа се засилува пред да се донесе до звучникот. Бидејќи производот на електричната гитара е електричниот сигнал, тој лесно се менува со електрични кола за да се додаде нијанса на звукот. Најчестите ефекти кои се користат се одекнување и изобличување на звукот.
Бардарбунга
Мониторингот на ерупцијата во 2014
Во август 2014, ројот од околу 1,600 земјотреси во 48-часа, со величина до 4.5MW, биле следени на 23 август од страна на Геолошкиот топографски институт на САД и предупредувањата биле означени од портокалово во црвено, што укажувало на тековна ерупција. Следниот ден, воздухопловниот ризик се намалил од црвено на портокалово и биле изјавено дека има тековна ерупција во повлекување. Меѓутоа, подоцнежните воздушни набљудувања на ледничките депресии југоисточно од вулканот сугерирале дека извештајот за ерупција бил точен и дека имало ерупција под мразот, но недостатокот на понатамошно негово топење укажувало дека оваа ерупција престанала. Потоа, нова ерупција ја скршила површина помеѓу Бардарбунга и Аскја, во лавиното поле Холухраун, во раните часови на 29 август. Ова било проследено со втора  ерупција во Холухраунската област, заедно со истата вулканска ерупција која започнала веднаш по 4 часот на 31 август.
Електрична гитара
Електричната гитара е измислена во 1931 година и веднаш станува неопходна за џез музичарите кои сакаат да го засилат звукот при нивните изведби како големи групи (тн биг бенд изведби). За време на 1950-тите и 1960-тите електричната гитара станува најважниот инструмент во популарната музика и еволуира во жичен музички инструмент со кој може да се свират безброј музички стилови и секако послужува за развивањето на рокенрол и многу други видови на музика.
Историја
Разни експерименти за засилување на звуците од жичените инструменти се прават уште на почетокот на 20 век и има пронајдоци од 1910 година кои со помош на телефонски предаватели во внатрешноста на виолина и бенџо го засилуваат звукот.
Бардарбунга
Мониторингот на ерупцијата во 2014
Ерупцијата испуштила големи количини на сулфур диоксид и влијаела на квалитетот на воздухот во Исланд. Немало прекин на летовите надвор од непосредната близина бидејќи ерупцијата не произвела значителна количина на вулкански пепел. На 28 февруари 2015 година официјално било соопштено дека ерупција е завршена. Сепак, загадувањето со гасови уште постоело, а областа северно од Бардарбунга, вклучувајќи ги вулканите Аскја и Хердубрејд, сè уште останале затворени за посетителите. На 16 март 2015 областа северно од Бардарбунга била отворена за посетителите, со исклучок на новото лавино поле и подрачјето на 20 метри околу истото.
Електрична гитара
Историја
Во 1920-тите се користат јаглеродни микрофони закачени за мост но тие произведуваат слаб звук. Многу слични експерименти од раните 20-ти и 30-ти доаѓаат блиску до изумот на електрична гитара.
Бардарбунга
Принудното слетување во 1950
На 14 септември 1950 година, авионот Даглас Б-54 Скајмастер, авион на Исландската авиокомпанија Лофтлидир направил принудно слетување на Ватнајекидл над вулканот Бардарбунга за време на товарниот лет од Луксембург до Рејкјавик. Немало жртви, но поради оштетената радио опрема екипажот не можел да ја пријави својата локација. По два дена, екипажот пратил СОС-сигнал а авионот Каталина на компанијата Лофтлидир го забележал. Авион на УСАФ, односно, Воздушните сили на САД, C-47, опремен со скии слетал на ледникот, но не бил во можност повторно да полета. По шест дена и двете екипи биле спасени од страна на ски-патрола од Акирејри. Подоцна напуштениот Ц-47 бил откупен од УСАФ за $700. Во април 1951 година, бил откопан од снегот и извлечен од планината со два булдужера. Потоа бил пренесен до Рејкјавик.
Електрична гитара
Историја
Лес Пол експериментира со микрофони во дупката на акустичните гитари но првата електрично засилена гитара ја дизајнира Џорџ Бошамп, генералниот менаџер на Државната Корпорација за Гитари со потпретседателот Пол Барт. Хери Вотсон, главниот надзорник и менаџер на корпорацијата го гради прототипот со јаворово тело и лиен алуминиум или таканареченото Тавче. Производството почнува во летото 1932 година во корпорацијата Ро-Пат-Ин (Ro-Pat-In Corporation) во Лос Ангелес.
Потребата за засилена гитара станува голема во ерата на големите бендови каде оркестрите се зголемуваат и првите електрични гитари кои се користат во џезот се шупливите гитари чиј врат е свиткан на врвот со електромагнетен трансдуктор. Веќе во 1932 година електричните гитари се комерцијално достапни. Првите производители се Рикенбакер (Rickenbacker, Ro-Pat-In), Добро (Dobro),Нешнл (National),АудиоВокс (AudioVox), Волутон (Volu-Tone), Вега (Vega), Епифон (Epiphone), Гипсон (Gibson) и многу други по 1936 година.
Електричната гитара со цврсто тело се прави од цврсто дрво и нема функционални воздушни простори за резонанција. Рикенбакер нуди гитара од лиен алуминиум и електротехнички челик наречена Тавче или Гитара Палачинка која е развиена во 1931 година, а произведувана веќе од 1932 година. Првата Шпанска гитара со цврсто тело ја нуди Вивитон (Vivi-Tone) некаде во 1934 година. Електро Шпанската е уште една гитара на Рикенбакер од 1935 година, а веќе во 1936 година компанијата Слингерленд (Slingerland) произведува дрвен модел со цврсто тело.
Функционална електрична гитара со цврсто тело дизајнира и гради Лес Пол од акустичната гитара со свиткан врв на Епифон. Неговата трупец гитара така наречена поради телото кое се состои од едноставно 4x4 дрвено парче домашен магнет и хардвер и закачен врат воопшто нема сличности во дизајнот со моделот Лес Пол со цврсто тело кој го продава Гипсон.
Конструкција
1. Глава
1.1 Штимер
1.2 Потпирна прачка
1.3 Упатувач на жици
1.4 Држач за жици
2. Врат
2.1 Гриф
2.2 Гравури
2.3 Фретови
2.4 Зглоб на вратот
3. Тело
3.1 Магнет на вратот
3.2 Магнет на мостот
3.4 Мост
3.5 Жичници
3.6 Вибрато-шипка
3.7 Копче за магнети
3.8 Копчиња за контрола и гласност
3.9 Излезен приклучок
3.10 Копче за прерамка
4.1 Бас-жици
Вратот и грифот се издолжуваат од телото на гитарата и се споени кај зглобот на вратот со лепило или шрафови. Жиците кои вибрираат на магнетното поле од магнетите произведуваат електрична струја во спиралата на магнетот која минува низ контролите за гласност и тон до приклучокот.
Некои гитари имаат фиксиран мост а други имаат вибрато шипка со која гитаристите можат да ги виткаат нотите или акордите. Пластичен штитник го штити телото на гитарата од гребаници. Многу луѓе веруваат дека цврстото дрво од кое е изградено телото на гитарата влијае на засилувањето на звукот. Според едни разликата меѓу дрвата е голема, според други едвај се приметува. Кај акустичните и гитарите со свиткан врв разликата е поочигледна.
Типичните тела од цврсто дрво се градат од евла, пенсилваниски јасен, махон, топола и липа. Јаворот е популарно но тешко дрво за тело на гитара. Поевтините гитари се правата од иверица, бор или агатис, кои не се цврсти дрва, што влијае на тонот и трајноста. Иако повеќето се прават од дрво, за правење гитари може да се искористи каков било материјал, пластика, метал дури и картон се користел при правење гитари.
Приклучокот типично е за моно сигнал, но многу гитари имаат стерео приклучоци. Стерео приклучокот поретко се наоѓа, а кај стерео гитарите магнетите од вратот и мостот најчесто се насочени кон различни излези на гитарата. Тогаш стерео кабел ги насочува кон својот засилувач.
Магнети
Во споредба со акустичната гитара, која има шупливо тело, електричната прави многу послаб звук кога ќе се затегнат жиците и затоа се поврзани со засилувач. Кога се свири електричната гитара, движењето на жиците произведува мала електрична струја во магнетите кои имаат навои со многу тенка жица. Сигналот поминува низ колото на контролите за тон и гласност до излезниот приклучок и преку кабел до засилувачот. Поттикнатата струја е правопропорционална со дебелината на жицата и движењето над магнетите.
Магнетите со двоен навој или таканаречените хамбакери (humbucker) се појавуваат како еден од начините да се намали овој несакан шум. Хамбакерите имаат два навои со спротивни магнетни и електрични поларитети за да произведат диференцијален сигнал. Електромагнетната врева која еднакво ги погодува двата навои се стреми да го направи сигналот позитивен кај едниот навој и негативен кај другиот навој, со што ќе се намали вревата. Високата индукција од двата навои носи побогат, подебел тон кој станува заштитен знак на хамбакерите.
Пиезоелектричните магнети се составени од сендвич од кварцен кристал или друг пиезоелектричен материјал позициониран под седлата за жици или држачот за жици. Овие направи одговараат на притисокот од вибрациите на овие точки.
Оптички магнети се вид на магнети кои со помош на инфраред ги регистрираат вибрациите на жиците и телото и не се осетливи на ЕМИ.
Некои хибридни електрични гитари имаат дополнителен микрофон, пиезоелектрика, оптика и други видови на трансдуцери кои го приближуваат тонот до оној на акустичната и ја прошируваат соничната палета на електричната гитара.
Вратови
Има различни видови на форми и градби кај вратовите на електричните гитари. Должината на вратот во која жиците вибрираат кај типичен Фендер е 65 сантиметри, додека Гипсон користи врат од 63 сантиметри кај нивните Лес Пол електрични гитари.
Фретовите се ставаат пропорционално низ должината на вратот, па колку е пократка должината на вратот, помал е просторот на фретовите. Популарното мислење е дека подолг врат придонесува за поголема амплитуда, но тоа е различно за многу луѓе.
Постојат склопени, зашрафени и долж телото на гитарата. Склопените вратови се залепени за телото на гитарата и наводно имаат потопол тон и поголемо одржување на ноти. Тоа е најтрадиционалниот вид на спојување врат и тело на гитара. Лео Фендер е пронаоѓач на зашрафените вратови за полесно приспособување и замена.
Инструментите со врат долж телото се познати по подолгото одржување на ноти и нивната цврстина. Додека склопениот врат може да се одлепи и зашрафениот може да се отшрафи, вратовите долж телото се многу тешки, дури и невозможни за поправка, зависно од штетата. Историски најпопуларен врат е зашрафениот поради лесната инсталација и приспособување. И поради тоа што лесно се вадат, постои посебен пазар за вакви вратови од компании како Warmoth и Mighty Mite. Моделите на Гипсон сè уште се прават со склопени/залепени вратови. Вратовите долж телата се најзастапени кај бас гитарите.
За изградба на вратовите се одбираат материјали кои се истакнуваат со нивната димензионална стабилност и закоравеност и затоа се претпочита цврсто дрво како јавор, махон, јасен, а грифот се прави од различен вид на дрво најчест јаворов врат оди со гриф од палисадрово дрво или абонос. Во 1970-тите дизајнерите како Џон Велено, Тревис Бин, Џоф Гулд и Алембик Инк почнуваат да користат егзотични рачно направени материјали како алуминиум за авиони, јаглеродно влакно и ебонол, материјал сличен на абоносот.
Покрај можните инженерски предности, некои веруваат дека со растењето на цената за дрвата за инструменти, рачно направените материјали може да бидат поекономични и поеколошки. Меѓутоа дрвото е сè уште најпопуларен материјал за производство на инструменти, иако понекогаш помешано со новите материјали. Vigier Guitars при производството користи дрвен врат зајакнат со додавање на мала прачка од јаглеродни влакна наместо вообичаената челична шипка. Посебните вратови за зашрафување се прават целосно од јаглеродни влакна. Многу малку доказ постои за влијанието на различните материјали на звукот на електричната гитара.
Неколку форми на вратови се појавуваат кај гитарите, најпознати се вратовите во форма на С, U, и V. Буквите се однесуваат на формата на вратот во близината на држачот за жици. Постојат неколку големини на жица за фретови, а традиционалните гитаристи сакаат потенки фретови, додека металците сакаат подебели фретови. Потенките фретови се подобри за свирење акорди (ритамска гитара), додека подебелите им овозможуваат на водечките гитаристи полесно да ги виткаат нотите. Foldaxe е електрична гитара со свитлив врат која ја дизајнира Роџер Ц. Филд за Чет Аткинс. Steinberger развива линија од егзотични инструменти од јаглеродни влакна, чие штимање се врши на мостот, бидејќи немаат глави.
Грифовите се исто толку разновидни како и вратовите. Нивната површина најчесто има напречно-пресечен полупречник приспособен за движењето на прстите за секакви видови техники на свирење. Полупречникот на грифот најчесто се движи од скоро рамен(голем полупречник) до радикално свиткан (мал полупречник). Класичниот Фендер Телекастер обично има мал полупречник од приближно 18 сантиметри. Некои производители експериментираат со дизајнот, бројот на фретови и модификациите на површината на грифот од голем број причини. Некои иновации се за подобрување на делотворноста, како грифот со прилагоден полупречник на Warmoth Guitars. Порабените грифови додаваат подобрена микрохроматика на брзите ноти (легата). Раширените фретови се за оптимална тензија при свирење и подобрена музикалност. Некои гитари немаат фретови, а други како Gittler гитарите немаат врат, во традиционалната смисла.
Звуци и ефекти
Кај електричната гитара, за разлика од акустичната, звукот најмногу зависи од сигналот на магнетите. Гитаристот може да го обликува сигналот пред тој да стигне до засилувачот преку разни направи и кола кои го менуваат тонот и одликите на сигналот. Засилувачите и звучниците исто така додаваат нови нијанси на крајниот звук.
Вградено обликување на звукот
Електричните гитари обично имаат три и понекогаш четири магнети. Слични магнети произведуваат различни тонови во зависност од нивната близина до вратот или мостот. Магнетите кај мостот произведуваат попискава тонажа додека магнетите кај вратот произведуваат повеќе бас тонови. Видот на магнетот исто така влијае на тонот. Магнетите со двојни навои звучат потопло, погусто дури и калливо – а магнетите со еден навој звучат многу појасно.
Некои гитари имаат пиезоелектрични магнети покрај електромагнетните. Пиезо магнетите произведуваат поакустичен звук и тие поминуваат низ вграден стабилизатор за да ја подобрат контролата на звукот. Посебна рачка го контролира миксот меѓу електромагнетни и пиезоелектрични звуци.
Таму каде што има повеќе од еден магнет, има посебен прекинувач за селекција. Прекинувачот ги комбинира излезите на два или повеќе магнети, па гитарите со два магнети имаат прекинувачи во три правци, а гитарите со три магнети во четири правци. Понекогаш магнетите се комбинираат на различен начин, на пример, менување фази го дели едниот магнет од фазата со другиот, што доведува до по-фанки звук.
Тонажата кај поединечните магнети исто така може да се менува со прекинувачи, обично спроводни прекинувачи кои со краток спој на магнетите со двоен навој произведуваат сличен звук како и магнетите со еден навој.
Последните фази на обликување на звукот се случуваат во контролата за гласност и тон. Каде што има поединечна контрола на гласност за различните магнети и каде нивните сигнали може да се комбинираат, тие би влијаеле 50:50 на тонажата на крајниот звук со приспособување на рамнотежата меѓу магнетите.
Жиците на гитарата исто така влијаат на звукот. Рок-музичарите сакаат најтенок калибар на жица бидејќи тие полесно се виткаат, додека џез музичарите сакаат подебел калибар за побогат и потемен звук. Челик, никел и кобалт се вообичаените материјали за правење жици за гитара и секој од нив дава различна димензија на звукот.
Денешните дизајни за гитари имаат многу посложени струјни кола од горенаведените, како кај дигиталните и синтисајзерски гитари.
Класични звуци на засилувачот
Во 1960-тите некои гитаристи почнуваат да експериментираат со поширок опсег на тонски ефекти со изобличување на звукот на инструментот. За таа цел тие со додавање на енергија на засилувачот со што се добива поматен звук. Звучните инженери овој ефект го нарекуваат сечкање, бидејќи кога се гледа со осцилоскоп, на брановите на изобличениот сигнал како да им се исечени врвовите, правејќи ги скоро како меандри (квадратни бранови). Тоа не се појавува како нова иновација кај инструментот, туку мала промена во естетиката на звукот, која пред тоа не била популарна.
Откако изобличувањето станува популарно, производителите на засилувачи вклучуваат разни додатоци за него, правејќи го изобличувањето многу полесно за употреба. Засилувачите со електронска ламба имаат одлики на изобличување кои се најбарани и многу обиди се прават за нивна имитација без нивните недостатоци.
Засилувачите за електрични гитари одамна имаат неколку ефекти како контрола на тонот и педал за одекнување. Ефектите се контролираат преку струјни кола.
Педали за ефекти
Во 60-тите палетата на тонови на електричната гитара се менува уште повеќе со педалите за ефекти во патот на сигналот. Педалите доаѓаат во различни формати најзастапени од кои се stomp-box и rack-mount педалите. Ѕtomp-box е мала метална или пластична кутија со струјни кола која се става на подот пред музичарот и се поврзува со кабелот кој е поврзан со инструментот. Кутијата обично се контролира со педал за стапало или прекинувач и најчесто има еден или два ефекти. Музичарите често користат штица за педали кои имаат повеќе stomp-box-ови направени од иверици.
Педалот rack-mount има слични струјни кола но се става на стандарден 19 инчен рафт за опрема и обично има неколку ефекти кои се контролираат со рачки или прекинувачи на предната табла и често преку МИДИ (музички инструмент со дигитален интерфејс) интерфејс. Најчестите ефекти се:
•	Ефекти како стерео хор, фазери и фланшери кои ја малку ја менуваат пискавоста на сигналот, создавајќи виорни, треперливи и шушкави звуци.
•	Ефекти како октавери кои со точен музички интервал ја преместуваат тонската висина.
•	Изобличување, како транзисторски поматен звук или ефекти кои го имитираат изобличувањето со електронската ламба.
•	Филтри како wah-wah.
Модерни техники кај засилувачите
Во 1970-тите како што се множат педалите со ефекти, нивните звуци се комбинираат со проводно-засилени изобличувачи со пониска и проконтролирана гласност со користење на струјни атенуатори и лажно засилени напои како варијакот на Еди Ван Хејлен, струјни отпорници и друго. Варијак е еден пристап кон атенуација со кој звукот на изобличувањето е попристапен. Поновите засилувачи имаат дигитални технологии слични на педалите со ефекти вклучувајќи ја способноста да се имитираат голем број од ефектите на класичните засилувачи.
Синтисајзерски и дигитални гитари
Во 2002 Gibson ја најавува првата дигитална гитара која внатрешно ги претвора аналогните во дигитални ефекти. Дигиталниот сигнал се носи со стандарден Етернет кабел кој ја елиминира вревата од обичните кабли. Гитарата исто така обезбедува и независно обработување на сигнал за секоја посебна жица. Во 2003 година производителот на засилувачи Line 6 ја најавува Variax гитарата која има малку поинаква од основната електроника на гитарата со цврсто тело. Таа има плоча со електроника која е способна за репродукција на звукот од разни уникатни гитари како и други жичени инструменти. Еден модел дури содржи само пиезоелектрични магнети исклучувајќи ги вообичаените електромагнетни.
Техники на свирење
Звукот на гитарата се приспособува и менува со разни електрични звучни ефекти, но и со разни техники со комбинации кои гитаристите ги развиваат со текот времето. Дел од овие техники се:
•	Виткање на вратот се постигнува со држење на телото на гитарата со горниот дел од раката и виткање на вратот од гитарата напред или назад. Тоа се користи како замена за вибрато шипката иако не е толку делотворно, а и може многу лесно да се скрши вратот со виткањето.
•	Вибрато шипката се користи меѓу другото за екстремната дајв-бомба.
•	Тапкањето е техника при која најчесто двете раце се ставаат на грифот, но се прави и со една рака, и се тапкаат жиците со што се сврзуваат нотите (тн легато). Техниката е позната при изведбата на песната Heartbreaker на групата Лед Зепелин, а оттаму и Еди Ван Хејлен ја присвојува за своите настапи.
•	Забивање е уште една техника со удирање на жиците на специфичен начин. •	Вештачка хармоника се постигнува со ставање на работ на палецот на врвот на показалецот од раката на грифот со што се добива пискав тон.
•	Бранување е техника при која рачката за гласност постојано се врти со што се добива виолински звук. постои и педал за сличен ефект, но со увежбување на техниката со рачката за гласност се зголемува вештината на гитаристот и се елиминира потребата за дополнителен педал.
•	Замена за трзалицата, како гудалото кое го користи Џими Пејџ (Dazed and Confused). Исто како и фидбекот, го подобрува издолжувањето ноти, ја истакнуваат хармонијата и го менуваат акустичниот облик.
•	Слајд гитарата е техника за свирење на гитара каде со лизгање на прстите врз жиците се менува должината на вибрацијата и висината на тонот. Постојат многу други техники кои свирачите на електрични гитари, најчесто во разните стилови на рок-музиката, ги развиваат и ги прават популарни.
Цврстотелни
Електричните гитари со цврсти тела немаат вибрирачка штица да ја зголеми вибрацијата на жиците како кај акустичните гитари. Тие зависат од магнетите и засилувачите и звучниците. Цврстото тело му овозможува на засилениот звук да ја репродуцира вибрацијата од жиците без фидбек и други несакани тонови и звуци. Овие гитари најчесто се прават од тврдо дрво покриено со мембрана од тврд полимер, најчесто лак или полиестер. Во големи производствени установи дрвото се чува три до шест месеци во печки за сушење дрво пред да се сече или обликува. Првокласните гитари по нарачка се прават од постаро, рачно одбрано дрво.
Една од првите вакви гитари ја измислува Лес Пол, а првиот широк производител е Фендер поради тоа што Гипсон не верува во потенцијалот на прототипот. Првата цврстотелна гитара која излегува во масовно производство е Fender Broadcaster која подоцна станува Telecaster во 1948 година, пет години по прототипот на Лес Пол. Веднаш по појавата на Broadcaster, Гипсон Лес Пол се појавува со свој модел да се натпреварува во Фендер. Уште еден важен модел е Фендер Stratocaster кој се појавува во 1954 година и станува исклучително популарен кај музичарите претставници на двете најважни декади, 1960-тите и 70-тите заради тоналните способности и поудобната делотворност од другите модели.
Шупливи
Некои гитари со цврсти тела како Gibson Les Paul Supreme, PRS Singlecut Fender Telecaster или Thinline се градат со шуплини во телото. Шуплините се дизајнирани специјално за да не се мешаат со мостот и жиците.
Полуакустични
Овие гитари имаат шупливи тела и електронски магнети на телото, работат на ист начин како цврстотелните, со таа разлика што магнетите овој пат претвораат вибрации од телото и жиците во електричен сигнал. Полуакустичните се градат од тенки парчиња дрво и немаат доволно акустична гласност за изведби во живо но може да се користат во 'исклучени' изведби и тивко вежбање.
Видови според број на жици, мостови и вратови
Постојат електрични гитари со една, четири, седум, осум, девет, десет и дванаесет жици. Постојат електрични гитари со трет мост како онаа на Ли Раналдо од групата Sonic Youth. Исто така има гитари со два врата како онаа која ја користи Џими Пејџ при изведбата на Stairway to Heaven за тивките и гласните делови на тоа музичко ремек дело.
Популарна музика
Поп-музиката и рок групите ја користат електричната гитара во две улоги, како ритамска гитара со акорди и прогресии кои одат по тропотот од тапаните (како придружба на одделот за ритам) и како главна гитара, која изведува мелодии и соло делови кои се најпопуларни кај љубителите на музиката. Во некои рок или метал групи со два гитаристи, тие изведуваат како тандем и си ги менуваат улогите. Во групите со еден гитарист, тој ги исполнува двете улоги, со тоа што додека пејачот пее, гитаристот го исполнува со акорди, а потоа тој се истакнува со солото на сред песна.
Во најпопуларните и најпристапните поп и рок жанри електричните гитари ги доминираат нивните акустични роднини во студиото и на сцената во живо, особено во потешките жанри како хеви метал и хард рок. Сепак акустичните гитари се популарен избор за кантри, западна и особено блуграс и фолк музиката.
Џез и џез фузија
Свирењето на џез гитарата има стилови како ритамската гитара (придружување) со џез акорди и импровизирано соло (тн дување) над џез прогресии од акорди. Придружувачкиот стил за електрична гитара кај повеќето џез видови е поразлично од оној кај популарната музика. На пример, кај рок или поп-музиката, ритамскиот гитарист изведува збиени акорди по ритамот на тапанарот и басистот. Рок и поп акордите се концентрираат на првата, третата и петтата нота од акордот.
За разлика од нив, кај џезот, ритамскиот гитарист свири многу пораспределени акорди, истакнувајќи ги третата и седмата нота од акордот, а често ги вклучуваат единаесеттата и тринаесеттата нота од истиот. Кога импровизираат соло, џезерите позајмуваат модели од ритамските акорди и нивните импровизации понекогаш наликуваат на свинг или грув. Повеќето џезери користат инструменти со шупливо тело од 30-тите и 40-тите, а во 70-тите голем број од нив се префрлаат на цврстотелните инструменти кои доминираат во светот.
Современа класична музика
Во текот на 50-тите кај современата класична музика се користи само акустични гитари, но веќе во 60-тите почнува да се користи електрична гитара. Во наредните три декади голем број композитори користат електрични гитари за нивните изведби. Во 21 век, композитори на авангарда ја користат електричната гитара за соло и ансамбл изведби. А најамбициозното и можеби најзначајното дело до ден денес е едночасовното Ingwe, кое го носи инструментот во претходно неистражени области. Делото го пишува Жорж Ленц за австралискиот гитарист Зејн Бенкс.
Космос-128
Космос-128 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 27 август 1966 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4730 килограми. Космос-128 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,8 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 319 км, а најмалото на 213.
Список на историски музички инструменти
Кај автентичната музичка изведба музичарите изведуваат класична музика со реплики или реставрирани оригинални инструменти за кои таа била компонирана. Често се вели дека ваквите изведби се изведби на „автентични инструменти“.
Цилиндар
Цилиндар може да значи:
Нирвана
Нирва́на (санскрит: निर्वाण, nirvāṇa) или ниба́на (निब्बान, nibbāna, ) е поим кои го користат џаинистите и будистите да ја опишат блажената состојба на конечното ослободување од овоземски страсти и вечниот круг на преродба (самсара).
Нирвана како тема во уметноста и во популарната култура
Нирвана се јавува како честа тема во уметноста и во популарната култура, како:
Саат-кула (Свети Николе)
Саат-кулата во Свети Николе — времемерно здание во градот Свети Николе.
Светиниколската саат-кула е сместена во најважниот дел на градот, веднаш до црквата „Св. Никола“. Не е познато кога е изградена, но се претпоставува дека е изградена во првата половина на век, кога била изградена и самата црква.
Историја
Според еден извор се верува дека саат-кулата била изградена во првата половина на век, кога била изградена и самата црква „Св. Никола“ во градот, додека според други извори се верува дека била изградена во 1902-1903 година од страна на Наце Бујков, еден од најбогатите и најпознати трговци во тоа време.
Во поново време била реставрирана. Нејзиното управување и одржување е надлежност на Општина Свети Николе.
Часовник
Часовникот во светиниколската саат-кула работи на отчукувања, така што ако е еден часот, ќе има едно отчукување.
Ен Р. Кели
Ен Кени (родена 1950 година) е библиотекарка и архивистка позната по својата работа во дигиталното зачувување.
Образование
Откако добила диплома од Универзитетот Дјук (cum laude), Кени добила назив магистер по историја (со изразит успех) на Универзитетот во Мисури-Сент Луис и магистер по библиотечна наука од Универзитетот во Мисури.
Стручна работа
Кени работела во библиотеката на Универзитетот Корнел од 1987 година. Таа служела како соработник директор на Одделот за пресервација и конзервација; универзитетски библиотекар за настава, истражување и информативни услуги; привремена универзитетска библиотека и, од април 2008 година како универзитетски библиотекар. Таа планирала да се пензионира во 2017 година.
Откако пристигнала во Корнел, Кени се вклучила во Програмата Brittle Books, претворајќи ги книгите во микрофилм. Таа се заинересирала за скенери и ја истражувала технологијата за дигитално снимање. Идентификувала тежок фонт (Бодони италик) успешно; методите развиени во Корнел ја формираа основата на проектите JSTOR и Google Books.
Кени подоцна се заинтересирала за проблеми со дигиталното зачувување и започнала со истражување на миграцијата на податотеките и долгорочното складирање. Нејзините професионални интереси сега вклучуваат зачувување на дигиталните-први серии, новата норма за научно објавување.
Организации
Таа служи во Комитетот за библиотеки и архиви на Куба на Советот за истражување на социјални науки и во Советодавниот комитет на Портико. Нејзиното претходно работно искуство вклучува работа како комесар на Националната комисија за историски публикации и записи, Националната научна фондација/Европската работна група за агенда за истражување на дигиталното зачувување, Клинтон/Гор тимот за транзиција и сенатскиот поткомитет. Таа е соработник и минат претседател на Друштвото на американски архивисти.
Награди
Научните и стручни публикации на Кели имаат заработено голем број награди, вклучително и Наградата за истакната книга во историјата на Конференцијата „Мисури“ (1985), Наградата за најдобра прва книга на Фи Алфа Тета (1986), Наградата „Јаху и еспанијал Интернет и компјутери“ (2002), Друштвото на Награда за публикација за зачувување на американскиот архивист (1995 и 2004 година), Награда на Друштвото на американски архивист Валдо Гифорд Леланд (1997 и 2000 година), Награда на американската библиотека ЛИТА/Библиотека за висока технологија (2001 година) и Меморијална наградата Хју К. Аткинсон од Здружението на американската библиотека (2014)
Публикации
Кени има објавено бројни написи и извештаи и соавтор е на три наградувани книги: Движење на теоријата во пракса: Дигитално сликање за библиотеки и архиви (Група за истражувачки библиотеки, 2000 година) со Оја Ј. Ригер, Дигитално снимање за библиотеки и архиви (Универзитет Корнел Библиотека, 1996) со Стивен Чепмен и Право на глас на жени, социјална политика и Француска трета република (Универзитет Принстон, 1984 година) со Стивен Ц. Хаус. Таа соработувала со Чепмен и Ненси Мекговерн за да произведе наградувани веб-засновани упатства. Таа служела како соуредник на RLG DigiNews од 1997–2006 година.
Пиратство во Сомалија
Пиратството на брегот на Сомалија се појавува во Аденскиот Залив, каналот Гвардауи и Сомалиското Море, во територијалните води на Сомалија и во други области. Првично, тоа било закана за меѓународните риболовски бродови, проширувајќи се на меѓународниот превоз од втората фаза на Граѓанската војна во Сомалија, околу 2000 година.
По распадот на сомалиската влада и распуштањето на Сомалиската морнарица, меѓународните риболовски бродови почнале да вршат нелегален риболов во сомалиските територијални води. Овие осиромашени локални резерви на риби, и сомалиските рибарски заедници реагирале со формирање вооружени групи за да ги одвратат напаѓачите. Овие групи, користејќи мали чамци, понекогаш држеле бродови и членови на екипажот за откуп. Тоа прераснало во профитабилна трговија, со големи откупни отплати. Пиратите потоа почнале да киднапираат трговски бродови. Бидејќи регионот бил засегнат од сиромаштија и корупција на владата, имало и политичка мотивација на локално ниво да се справи со кризата. Голем број невработени сомалиски младинци почнале да го гледаат тоа како средство за поддршка и егзистенција на нивните семејства.
Меѓународните организации започнале да изразуваат загриженост за новиот бран на пиратството, поради високата цена на глобалната трговија и поттик за профитерство од страна на осигурителните компании и други. Сомалиската влада е активна во полициското работење во областа, иако некои веруваат дека сака да соработува со пиратите како бедем против другите, но и за финансиска корист. Кон крајот на 2000-тите, анти-пиратската коалиција позната како Комбинирана работна група 150, која вклучила и 33 различни нации, формирала Поморска област за поморска безбедност во Аденскиот Залив. До 2010 година, овие патроли се исплателе, со постојан пад на бројот на инциденти. До ноември 2017 година, немало поголеми бродови или заложници кои останале во заложништво. Во 2017 година биле пријавени неколку инциденти на пиратство бидејќи морнариците на азиските и европските нации почнале поактивно да ги спасуваат киднапираните бродови, вклучувајќи го и најголемиот дел од превозникот ОС 35.
Космос-129
Космос-129 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 14 октомври 1966 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4730 килограми. Космос-129 бил надгледувачки сателит.
Шаперон (белковина)
Во молекуларната биологија, молекуларни шаперони се белковини кои помагаат во склопувањето или расклопувањето на други макромолекуларни структури, како на пример други белковински молекули. Пред сѐ, шапероните служат во процесот на склопувањето на белковините. Првата белковина наречена шаперон помага во процесот на агрегација на нуклеозомите од хистони и ДНК. Ваквиот тип на шаперони, особено оние кои се наоѓаат во клеточното јадро, се одговорни за интеграцијата на веќе склопени подединици во сложени олигомерни структури.
Една важна функција на шапероните е да спречат агрегација во нефункционални структури на новосинтетизираните полипептидни синџири и разните веќе склопени подединици. Поради оваа причина, многу шаперони претставуваат белковини на топлински шок (англ. Heat shock proteins - HSP), бидејќи белковините имаат тенденција да се агрегираат кога се денатурирани под влијание на топлотен стрес. Во овој случај, шапероните не пренесуваат каква било дополнителна стерична информација потребна за белковината да се склопи. Меѓутоа, некои високоспецифични „стерични шаперони“ можат да пренесат специфична структурна (стерична) информација на белковината која не може самостојно да се склопи. Овие белковини ја прекршуваат догмата на Анфинсен, па затоа за нив е потребна белковинска динамика за да се склопат правилно.
Локација и функции
Многу шаперони се белковини на топлински шок, т.е., белковини чија експресија се јавува како одговор на покачена температура или друг тип на стрес на клетката. Причината е што склопувањето на белковините се нарушува при зголемување на температурата, па затоа, некои шаперони дејствуваат да се спречи или да се поправи штетата предизвикана од погрешното склопување на белковините. Друг тип на шаперони учествуваат во склопувањето на новосинтетизираните белковини, како што излегуваат од рибозомот. Иако повеќето новосинтетизирани белковини можат самостојно да се склопат, за некои е потребно присуство на шаперони за да можат правилно да се склопат.
Некои шаперонски системи функционираат како фолдази: тие го помагаат склопувањето на белковините со помош на енергијата ослободена при хидролиза на ATP (на пример, GroEL/GroES или DnaK/DnaJ/GrpE системите). Други шаперони функционираат како холдази: тие се врзуваат за посредници (интермедијатори) во процесот на склопување за да ја спречат нивната агрегација, на пример DnaJ или Hsp33.
Феноменот на макромолекуларно натрупување (англ. macromolecular crowding) можеби е битен за нормалното функционирање на шапероните. Натрупаната средина на цитозолот може да го забрза процесот на склопување, бидејќи компактен склопена белковина зафаќа помал волумен од расклопен полипептиден синџир. Од друга страна, макромолекуларното натрупување може негативно да влијае на процесот на правилно склопување на белковините, бидејќи доведува до зголемување на белковинската агрегација. Макромолекуларното натрупување, исто така, може да ја зголеми ефикасноста на шапероните како GroEL, кои може да се спротивстават на ваквото намалување во ефикасноста на склопувањето.
Шапероните кои ги енкапсулираат своите супстрати (на пр. GroES) се нарекуваат шаперонини. Тие се одликуваат со двојна прстенеста структура и се среќаваат кај прокариотите, во цитозолот на еукариотите и во митохондриите.