cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Една Сванова љубов
Содржина
Шарл Сван е плејбој кој се движи во високите кругови во Париз и постојано ги менува своите љубовници. Истовремено, тој е голем љубител на уметноста и познавач на сликарството. Во последно време, тој се интересира за случајни љубовни врски со жени и девојки од пониските општествени слоеви. Во една прилика, тој ја запознава Одета де Креси, која му припаѓа на тесното друштво на брачниот пар Вердирен. На почетокот, Одета не му остава никаков впечаток, но таа му се додворува, отворено покажувајќи ја својата симпатија кон него. Одета го воведува во друштвото на Вердирен, каде тој ја слуша својата омилена музичка фраза, која ја поврзува со Одета. Исто така, Одета му личи на еден портрет на Ботичели. Така, под дејството на музиката и на сликата, иако Одета не е паметна ниту особено убава, тој почнува да ја идеализира. Сван и Одета почнуваат да се гледаат секојдневно, но истовремено, тој има и друга љубовница. Меѓутоа, откако една вечер не ја наоѓа Одета во домот на Вердирен, тој ја бара насекаде низ Париз, успева да ја најде и тогаш, за првпат, ја бакнува. Така започнува нивната љубовна врска, која предизвикува голема промена кај Сван: тој ги прекинува љубовните врски со другите жени и го напушта своето вообичаено друштво. Притоа, Сван е потполно свесен дека Одета не поседува интелигенција и љубов кон уметноста, но сепак, тој ја идеализира и прифаќа сè што е поврзано со неа.
Еднаш, Брачниот пар Вердирен организира вечера на која е присутен господинот Форшвил, поканет од Одета. Сван чувствува одбивност кон него и се однесува студено кон присутните, поради што кај Вердиренови се раѓа отворена нетрпеливост кон него. Забележувајќи дека Одета му е наклонета кон Форшвил, Сван го зафаќа болна љубомора која се засилува кога открива дека Форшвил ја посетува Одета. Во меѓувреме, брачниот пар Вердирен престанува да го кани Сван на нивните вечери, а Одета сè почесто излегува без него, а сето тоа само ја зголемува љубомората на Сван. Постепено, средбите меѓу Одета и Сван стануваат сè поретки, зашто таа често му забранува да се гледаат. Кај Сван наизменично се менуваат чувствата и час доживува напади на болна љубомора час има огромна потреба да ја види Одета и да биде покрај неа. Иако таа ги избегнува средбите со него, Сван продолжува да ѝ дава скапи подароци и пари со цел да ја одржи врската. Н, и покрај тоа, со текот на времето, Одета станува рамнодушна кон него, а често постапува грубо кон него. Сван, пак, е потполно свесен дека љубовта на Одета исчезнала, но нема сила да се раздели и продолжува да живее во спомените за среќните денови од почетокот на нивната врска и сè уште негува надеж дека таа повторно ќе почне да го сака.
Една ноќ, Сван оди на соарето што го приредува маркизата Де Сент Еверт и таму ја слуша својата омилена музичка тема. Тогаш, кај него настапува душевен пресврт и сфаќа дека љубовта на Одета е потполно згасната. По некое време, тој добива анонимно писмо во кое се зборува за тоа дека не само што Одета имала многу љубовници во минатото, туку и дека одржувала љубовни врски со жени, дека ѝ била љубовница на госпоѓата Вердирен, па дури и се проституирала. За да расчисти со своите сомнежи, Сван ја испрашува Одета, а таа му признава дека имала неколку врски со жени. Во тој период, Сван продолжува да се гледа со неа, а низ разговорите добива нови сознанија за бројните неверства на Одета за време на нивната врска и за нејзиното повремено проституирање, а сето тоа му нанесува голема болка. Така, Сван сфатил дека уште од самиот почеток Одета не била искрена, дека постојано го изневерувала и дека се лажел верувајќи во нејзината љубов. Нивната врска дефинитивно завршува кога Одета заминува на долготрајно патување по Средоземјето и тој никогаш повеќе не ја среќава. Само во една прилика, Сван среќава една пријателка на Одета, која му кажува дека за време на патувањето таа постојано зборувала пофално за него. Сепак, и неговата конечно згаснува, а истовремено, кај него се раѓа интересот за друга жена, додека Одета продолжува да живее само во неговите спомени.
Осврт кон делото
Исто како и целиот циклус „Во потрага по изгубеното време“, книгата за Сван е заснована врз фактите од животот на Пруст. Преку романсата на Сван и Одета, Пруст, всушност, ја раскажал историјата на својата љубов кон младиот и талентиран композитор Реналд Ан кого го запознал во салонот на Мадлен Лемер, позната покровителка на уметниците. Таа, пак, му послужила како еден од урнеците за ликот на госпоѓата Вердирен. Инаку, интересен е фактот дека во целиот циклус „Во потрага по изгубеното време“ ниту еднаш не се споменува ниту едно дела на Ан, ниту пак неговото име.
„Една Сванова љубов“ претставува целина за себе, но сепак, оваа епизода е цврсто вклопена во циклусот „Во потрага по изгубеното време“ и претставува еден од носечките столбови на романот. Имено, во оваа книга, Пруст ги воведува ликовите, мотивите и темите кои се развиени во останатите книги на циклусот. Функцијата на „Една сванова љубов“ е повеќекратна: Прво, во оваа книга се зборува за настаните кои им претходат на оние што се опишани во првата книга за Сван („Комбре“), односно настаните кои му претходат на раѓањето на главниот лик на романот, Марсел. На тој начин, Пруст ја шири временската рамка на својата приказна и го создава впечатокот на нејзиното продолжено траење. Оваа продолжена временска перспектива, пак, му овозможува да воведе голем број споредни наративни текови и голем број ликови паралелно со нивниот психолошки развој. Освен тоа, приказната за љубовта меѓу Сван и Одета претставува парабола во која детаљно е прикажан типичниот развој на прустовската љубов, прикажана во сите нејзини фази - од рутинскиот флерт на почетокот, преку силната еротска страст и агонијата редизвикана од љубомората до „излекувањето“ кое води кон рамнодушност. Токму по овој шаблон се развиваат и сите други Прустови љубовни епизоди, како романескните така и вистинските. Најпосле, ликот на Шарл Сван му послужил на Пруст, освен љубовта, во романот да воведе и некои други важни теми. Така, судбината на Сван ја антиципира судбината на главниот лик во романот, Марсел. Всушност, Сван е алтер его на Марсел, а меѓу нив има и некои карактерни сличности. И Сван и Марсел се големи љубители на уметноста, но и редовни учесници во „високото“ друштво. Притоа, Сван го воведува Марсел во сликарството така што во „Комбре“ му поклонува неколку репродукции на италијанскиет сликари и го запознава со писателот Бергот. Меѓутоа, меѓу Марсел и Сван има и една важна разлика - Сван никогаш не ја довршува својата студија за Вермер, туку целиот живот ќе го потроши на секојдневниет задоволства, додека Марсел успева со помош на уметноста да се спаси од смртта и минливоста.
Главни ликови
Познато е дека Пруст ги изградил ликовите во потпирајќи се на различни примери од неговиот живот. Притоа, Сван, Одета, Шарлис, госпоѓата Вердирен итн., не се обликувани само врз основа на еден модел, туку се составени од повеќе вистински личности. Главниот пример според кој е создаден ликот на Сван бил Шарл Ас кого Пруст го познавал само површно. Ас бил познат париски денди, редовен посетител на уметничките салони, заводник и миленик на повеќе жени, љубовник на Сара Бернар и пријател на Едгар Дега. Со шпанската благородничка Аделаида де Арелјано, Ас ја имал вонбрачната ќерка Луизита, а бил познат и како член на неколку отмени клубови, како што биле Џокеј-клубот и Кружокот од Кралската улица чиј групен портрет го насликал Џејмс Тисо. На сликата на Тисо е прикажан и Шарл Ас - висок, добро граден и русокос. Исто така, како можен модел за ликот на Сван некои Прустови биографи го посочуваат и Шарл Ефриси, колекционер на слики и автор на студијата за Дирер. Најпосле, во ликот на Сван може да се препознае и самиот Пруст - и двајцата го обожуваат холандскиот сликар Вермер. И ликот на Одета е создаден според неколку вистински личности: меланхоличниот изглед и карактер се позајмени од Реналд Ан, а како инспирација за овој лик на Пруст му послужила и Марија ван Занд, глумицата од „Опера комик“, пријателка на дедо му и татко му. Но, глевен модел за Одета била славната париска куртизана Лора Еман во која Пруст бил платонски вљубен. Ваквото составување на романескните ликови од повеќе урнеци е во согласност со Прустовото сфаќање на човечката психологија според која луѓето се „умножени“ личности, како „божества со безброј лица“, т.е. дека човекот го сочинуваат повеќе личности од кои најзначајни се оние кои се најмалку видливи.
Кристијан Берки
Кристијан Берки (Krisztián Berki; р. во ) е унгарски гимнастичар. Во 2016 година по него бил именуван коњски елемент со тежина „Е“.
Спортска кариера
Тој во моментов е оценет како најдобриот гимнастичар на коњ на сите времиња од страна на Меѓународната гимнастичка федерација.
Кафе
Кафето е пијалак, кој се подготвува од печени зрна (семки) од растението кафе. Тоа е еден од главните извори на човековиот психостимуланс - кофеинот, и според многубројни медицински експерти, создава вистинска зависност (кoфеинизам). Кафето после нафтата е производ со кој најмногу се тргува во светот. Првата кафетерија во Америка била отворена во Бостон во 1670 година.
Светскиот ден на кафето, за кој се тврди дека потекнува од Јапонија од 1983 со настан организиран од страна на Сејаpонската кафе организација, се случува на 29 септември како настан одбележан во повеќе земји.
Легенди околу потеклото
Се смета дека етиопските предци на денешниот народ Оромо биле првите што ги препознале енергетските ефекти на кафе растението. Не постои јасен доказ кој укажува каде се одгледувало кафе во Африка или кој меѓу населението го користел како стимуланс или пак знаел за тоа пред почетокот на 17 век. Приказната за етиопскиот овчар Калди кој го открил кафето во 9 век, не се појавува во ракописите сè до 1671 и е најверојатно измислена. Од Етиопија пијалакот се воведува во арапскиот свет преку Египет и Јемен. Најраните веродостојни докази било за пиење кафе или познавање на стеблото со кафе се појавува во средината на 15 век, во суфиските манастири околу Мока во Јемен. Во Арабија биле испечени и приготвени првите зрна кафе, на сличен начин како што и сега се подготвува. До 16 век кафето стигнало остатокот од Блискиот Исток, Персија, Турција и Северна Африка. За првпат зрнота кафе биле извезени од Етиопија во Јемен. Јеменските трговци го донеле кафето назад во својата татковина и почнале да го одгледуваат зрното. Првата кафетерија се отворила во Истанбул во 1554 година. Првото кафе изнесено надвор од Блискиот Исток од Јемен во Индија било од суфијата Баба Будан во 1670 година. Претходно целото извезено кафе било варено или во друг случај провриено. Портретите на Баба Будан го опишуваат како прошверцувал седум зрна кафе лепејќи ги на градите. Првите растенија одгледани од овие шверцувани семиња биле засадени во Мисор. Потоа кафето се проширило во Италија и во остатокот од Европа, во Индонезија, и во Америка. Во 1583 година германскиот лекар Леонард Рауволф, го дал овој опис за кафето по враќањето од десетгодишната посета на Блискиот Исток: "“Пијалак црн како мастило, корисен против голем број на заболувања, особено кај оние на желудникот. Неговите корисници го пијат наутро, отворено во порцеланска чаша која е округла и од која секој пие полна чаша. Тоа е составено од вода и плодови од грмушка наречен бунну. “""-Леонард Рауволф, Патување во Ориентот (на германски)"
Почетоците во муслиманскиот свет
Од муслиманскиот свет, кафето се шири во Италија. Просперитетната трговијата меѓу Венеција и Северна Африка, Египет и Средниот Исток донело многу производи на венецијанското пристаниште вклучително и кафето. Од Венеција се проширило низ Европа. Кафето станало широко прифатено откако во 1600 година било прогласено за христијанински пијалак од страна на папата Климент 8, и покрај барањата да се забрани "муслиманскиот пијалак."
Ширење низ Европа и СаД
Првото европско кафуле се отворило во Италија во 1645 година. Холанѓаните први внеле кафе во голема мера. Првиот извоз на индонезиско кафе од Јава во Холандија се случил во 1711 година. Преку напорите на Британската источноиндиска компанија кафето станало популарно и во Англија. Кафулето Квин Лејн во Оксфорд отворено во 1654 година постои и денес. Кафето во Франција било воведено во 1657 година а во Австрија и Полска после Виенската битка во 1683 година кога кафето било запленето од залихите на поразените Турци. Кога кафето стигнало во Северна Америка за време на колонијалниот период, не било толку успешено како во Европа. Сепак во текот на револуционерната војна, побарувачката за кафе се зголемила толку многу што продавачите требаше да ги соберат нивните оскудни резерви и драстично да ги зголемат цените. По војната од 1812 година, кога Велика Британија привремено го прекинала увозот на чај, американскиот вкус за кафе пораснал а за време на Американската граѓанска војна високата побарувачка заедно со напредокот во технологиите на подготвување му ја зацврстиле позицијата на кафето како секојдневен производ во САД. Парадоксално, потрошувачката на кафе опаднала во Англија отстапувајќи му место на чајот во текот на XVIII век. Вториот пијалак беше поедноставен за приготвување и станал поевтин со британското освојувањето на Индија.
Експанзија во земјите од третиот свет
На територијата на Сан Доминго (денешен Хаити) започнале со одгледување на кафе од 1734 година, а од 1788 го снабдувале со кафе половина од светот. Сепак, ужасните услови во кои работеле робовите на плантажите со кафе претставуваат причина во скоро време тие да се придружат кон Хаитската револуција. Потоа индустријата за кафе таму никогаш целосно не се обновила. Во меѓувреме, во 1727 година кафето стигнало во Бразил, иако неговото одгледување не се зголемило сè до независноста во 1822 година. Прво биле расчистени дождовни шуми заради плантажи со кафе во близина на Рио и подоцна во Сао Паоло. Одгледувањето продолжило во многу земји во Средна Америка во втората половина на 19 век, а речиси сите во големи рамки вклучуваа експлоатација на раселените и на домородното население. Тешките услови довеле до многу востанија, државни удари и крваво задушување на бунтовите. Кафето станало важна профитабилна култура за многу земји од Третиот свет. Над сто милиони луѓе во земјите во развој станале зависни од кафето како нивен примарен извор на приход. Кафето е главен извоз и столб за африканските земји, како Уганда, Бурунди, Руанда и Етиопија, како и за многу земји од Средна Америка.
Кафето и ропството во Куба
Помеѓу 1511 и 1886 година Куба имала над 1 милион робови увезени од Африка, со цел да работат на нивните земјоделски култури. Иако производството и продажбата на шеќер во земјата го започнаа поседувањето на робови, присуството на кафе одиграло подеднакво важна улога во воспоставувањето на ропството во Куба. Земјоделците го поздравиле пристигнувањето на кафето во Куба. За да расте, кафето барало малку земја, така што веднаш станало популарно бидејќи не барало специјални машини за обработка. Во овој период, меѓу робовите кои биле во мошне тешки услови предизвикувале многу немири и неизбежени бунтови против богатството на кое му робувале. Производството на кафе во Куба било краткотрајно поради конкуренцијата со бразилското кафе, но доаѓањето на кафето, исто како што било случај со шеќерната трска било причина за купување што повеќе робови за обработка на плантажите.
Видови
Кафето има два основни вида: Coffea arabica и Coffea canephora (robusta). Потеклото на зборот кафе не може со сигурност да се утврди меѓутоа се претпоставува дека доаѓа од регионот Кафа во Етиопија од каде што потекнува растението. Првите зрна кафе од Етиопија биле извезени во Јемен. Според легендите јеменскиот суфија Шеик еш-Шедили кој патувал во Етиопија забележал кози кои биле невообичаено витални и енергични. Откако ги пробал малите зрна од растението кое го паселе, почувствувал слични ефекти како оние кои ги набљудувал кај животните. Робуста има повисоко ниво на кофеин а може да се одгледува и во средини во кои видот арабика не може да успее. Тоа е поевтино од арабика и се користи во многу комерцијални кафени производи. За разлика од аракика, вкусот на робуста е погорчлив и покисел па луѓето ја пијат со нешто друго. Подобар квалитет на кафе робуста има во некои марки еспресо.
Потекло на поимот
Првата употреба на зборот "кафе" во англискиот јазик, во арапската форма qahwah , датира од 1598 година. Во англискиот и другите европски јазици, зборот кафе дошол преку холандскиот збор koffie, кој потекнува од отоманско-турскиот збор kahve, кој тие го позајмиле од арапскиот јазик. Арапските лексикографи тврдат дека qahwah во почетокот се однесувал на тип вино, и потекнува од глаголот qahiya (قَهِيَ),, со значење "нема глад", па се смета дека овој пијалак го намалува гладот. Се сугерира и дека е можно да потекнува од семитскиот корен q-h-h кој означува "темно".
Биологија
Неколку видови грмушки од родот Coffea ги даваат зрната од кои се извлекува кафето. Два главни вида комерцијално култивирани се Coffea canephora (вид претходно познат како "Робуста") и Coffea arabica. Арабика е првобитен и почитуван вид кој потекнува од југозападните предели на Етиопија и Бома Плато во југоисточниот дел на Судан и најверојатно од планината Марсабит во северна Кенија. Coffea canephora е распространето во Западна и Централна потсахарска Африка, од Гвинеја до Уганда и јужен Судан. Помалку познати видови се: ''C. liberica, C. stenophylla, C. mauritiana, and C. racemosa''.
Садење
Традиционалниот начин за садење на кафе е да се стават 20 семиња во секоја дупка на почетокот од дождовната сезона. Половината природно се уништуваат. Поефикасен начин за одгледување кафе, кој се користи во Бразил, е подигање сандици во расадници кои потоа се засадуваат надвор од шест до дванаесет месеци. Кафето често се сади заедно со земјоделски култури како: пченка, грав или ориз во првите неколку години од одгледувањето Кафето расте во зоната меѓу двата повратника (Северниот и Јужниот) која се нарекува зрнест појас, односно кафен појас. .
Застапеност на видовите
[[Податотека:Carte_Coffea_robusta_arabic.svg|десно|мини|320x320пкс|Мапа за подрачјата на култивација: r:Coffea canephora m:Coffea canephora и Coffea arabica
a:Coffea arabica ]]
Помеѓу двата типа, кафето арабика (Coffea arabica) често е попочитувано отколку кафето робуста (Coffea canephora). Робустата има склоност да биде со горчлив вкус и има помала арома, но подобро стебло отколку арабиката. Поради овие причини, кафето арабика се одгледувано во целиот свет на околу три четвртини од вкупното кафе. Исто така робуста содржи околу 40-50% повеќе кофеин од арабика. Поради овие причини тоа се користи како евтина замена за арабика во многу комерцијални мешавини на кафе. Висококвалитетните зрна на робуста се користат во некои еспресо мешавини за да се обезбедат силен вкус, подобра пена и да ги намали трошоците на состојката.
Сорти и производство
Зрната кафе кои потекнуваат од различните земји или региони се разликуваат по вкусот, аромата и киселоста. Ваквите одлики на вкусот не зависат само од подрачјето каде расте кафето туку и од генетските подвидови (сорти) и од одгледувањето. Сортите главно се познати по регионот во кој растат (Колумбиско кафе, Јава кафе и Кона). Зрната на кафето арабика главно се одгледуваат во Латинска Америка и во источниот дел на Африка или Азија, додека робустата расте во централна Африка, низ југоисточна Азија и Бразил. Во 2009 година Бразил беше светски водач во производството на зелено кафе, следен од Виетнам, Индонезија и Колумбија.
Еколошки ефекти
Отпрвин кафето се одгледувало под сенка на дрвјата кои биле живеалиште на разни животни и инсекти. Се користеле постоечките шумските дрвја но исто така биле засадени и многу други видови како багрем или даб. Овој метод вообичаено е познат како "одгледување кафе под сенка". Од 1970-тите, голем број земјоделци го смениле начинот на производство и почнале кафето да го одгледуваат на сонце. Ова предизвикува зрната да зреат побрзо и грмушките да даваат повисоки приноси, но за истото да се спроведе, дрвјата морале да се расчистат и да се зголеми употребата на ѓубрива и пестициди, кои се штетни за животната средина и да предизвикаат здравствени проблеми. Кафето произведено на сонце со употреба на вештачко ѓубриво дава повисок принос на кафе макар што со традиционалниот начин на производството кој предизвикува зрната да созреат пополека и да даваат помали приноси, квалитетот на кафето е подобар. Освен тоа, традиционалните методи на одгледување под сенка обезбедува простор за живеење за многу диви животни. Противниците на одгледувањето на сонце велат дека еколошките проблеми како што се уништувањето на шумите, загадување со пестициди, уништувањето на природните живеалиште, и разлување на почвата и водата се несаканите ефекти на овие практики. Друго прашање кое се однесува на кафето е употребата на вода. Според весникот New Scientist, со индустриско-земјоделските практики, потребни се околу 140 литри вода за да порасне кафе потребно за да се направи еден филџан кафе, а кафето често се одгледува во земји каде што има недостаток на вода, како на пример Етиопија. Со користење на одржливи земјоделски методи, количината на потрошувачката на вода може драстично да се намали. За споредба, едно истражување покажува дека за едно јајце треба 454 литри вода, за порција млеко 246 литри вода, за порција ориз потребни се 132 литри  вода, а за чаша вино треба 120 литри вода.
Климатските промени можат значително да влијаат на производството на кафе за неколку декади. Таква опасност им се заканува на засадените сорти од кафето арабика во Етиопија и во околните држави.
Процес на печење
Следниот чекор во процесот е печењето на зеленото кафе. Кафето вообичаено се продава печена состојба, и со ретки исклучоци целото кафе се пече пред да се консумира. Може да се продаде печено од страна на добавувачот, или може да биде домашно печено. Процесот на печење влијае на вкусот на пијалакот со менување на зрното кафе и физички и хемиски. Зрното се намалува во тежина со губењето на влажноста и се зголемува во волумен предизвикувајќи да има помала густина. Густината на зрното, исто така влијае на цврстината на кафето и барањата за пакување. Вистинското печење почнува кога температурата во внатрешноста на зрното достигнува околу 200 °C (392 °F), иако различни видови на зрна се разликуваат во влага и густина и затоа се печат со различна брзина. За време на печењето, карамелизирањето се јавува кога интензивната топлина го дели скробот во зрното, менувајќи ги во едноставни шеќери кои започнуваат да покафејавуваат, менувајќи ја бојата на зрното. Сахароза брзо се губи во текот на процесот на печење и може да исчезне целосно во потемно печените зрна. За време на печењето, ароматичните масла и киселините слабеат менувајќи го вкусот, на 205 °C (401 °F) почнуваат да се развиваат други масла. Едно од овие масла е кафеол, создадено на околу 200 °C (392 °F). кое во голема мера е одговорно за аромата и вкусот на кафето.
Оценување на печените зрна
Во зависност од бојата на печените забележани од страна на човечкото око, тие ќе бидат означени како светли, средно светли, средни, средно темни, темни, или многу темни. Поточно начинот на деликатниот степен на печење вклучува мерење на рефлектираната светлина од печените зрна осветлени со извор на светлина во близина на инфрацрвен спектар. Овој деликатен светломер користи процес познат како спектроскопија за да врати одреден број кој постојано го покажува релативниот степен на печеното кафе или развојот на вкус.
Карактристики на печење
Потемно печените обично се појасни бидејќи тие имаат помала содржина на влакна и поголема шеќерна арома. Посветло печените се посложени и затоа се забележува посилен вкус од ароматични масла и киселини во друг случај уништен за време на печењето. Мала количина на плева се произведува во текот печењето од лушпата останата на зрното после обработувањето. Плевата обично е отстранета од зрната со механизам на воздух, иако мала количина е додадена на темно печените кафиња за да ги апсорбираат маслата на зрната.
Декофеинизирање
Декофеинизирањето исто така може да биде дел од преработката што семиња на кафе ја претрпуваат. Семињата се без кофеин кога уште се зелени. Многу методи може да го отстранат кофеинот од кафето, но сите вклучуваат или накиснување на зелените зрна во жешка вода (процесот често се нарекува "швајцарска вода" ) или со испарување, потоа со помош на растворувач за растворање на кофеинот кој содржи масла. Декофеинизирањето често се прави од компаниите за преработка, и извадениот кофеин обично се продава на фармацевтската индустрија.
Складирање
Испечените зрна треба да се чуваат правилно за да се зачува свежиот вкус на зрното. Идеално, контејнерот мора да биде херметички и да се чува на ладно, суво и темно место. Според важноста: воздух, влажност, топлина и светлина се фактори на средината одговорни за расипување на вкусот во зрното кафе. Предиплените торби, вообичаен начин на кој корисниците често купуваат кафе, најчесто не е идеален начин за долгорочно чување бидејќи дозволуваат да влезе воздух. Подобрата кутија содржи еднонасочен вентил, кој спречува да влезе воздух. Во 1931 година бил претставен метод на вакумирани конзерви на кафе, во кои се пакувало печеното кафе, 99% од воздухот бил отстранет и кафето во конзервата можело да да се чува на неодредено време додека да се отвори. Денес овој метод на кафе со вакумирање е во масовна употреба во голем дел од светот.
Подготовка на пијалакот
Зрната кафе треба да се смелат и да се сварат за да се добие напиток. Речиси сите методи за подготвување на кафе бараат зрното да биде смелено и измешано со топла вода доволно долго за да се извади вкусот, но без да врие повеќе од еден миг, вриењето  создава непријатен "сварен" вкус предизвикан од прекумерна екстракција од зрното што се вади од непотребните горчливи состојки. На крај, употребеното мелено кафе се отстранува од течноста и течноста се консумира. Постојат многу разлики во деликатноста на мелење, начинот на кој водата го извлекува вкусот, дополнителни ароми (шеќер, млеко, зачини), и отстранувањето на употребеното мелено кафе. Идеалена температура на одржување е 79-85 °C (174-185 °F) а идеална температура на служење е 68-79 °C (154-174 °F). Критериумите за избор на метод вклучуваат вкус и штедливост. Печените зрна кафе може да бидат смелени во мелници, во продавница или дома. Повеќето кафиња се печени и смелени во мелници и се продаваат спакувани, меѓутоа кафето во зрна може да се смели и дома пред консумација. Исто така е можно иако е невообичаено, дома да се испечат зрната. Зрната кафе може да се смелат на неколку начини. Брус мелницата за кафе работи на вртежи за да го прекрши зрното, електричната мелница со тапи сечила кои се движат со голема брзина ги дроби зрната, а аван и толчник ги гмечат. За повеќето начини на попарување, брус мелницата е важна а мелењето е уште поважно затоа големината на мелење може и да се прилагоди. Типот на мелење често е именуван по начинот на подготвување за кој и генерално се користи. Турското кафе е најфино мелено, додека филтер кафето и тоа за кафемат се најгрубо смелени.
Типови на подготовка
Кафе може да се приготви на неколку начини: варено, покиснато, или под притисок. Најстар метод е подготвување кафе со варење.
Турско кафе
Турското кафе е пример за овој метод. Тоа се подготвува со мелење или толчење на зрното во прав, потоа истото се додава во вода и се зоврива не повеќе од еден момент во сад кој се нарекува ѓезве или на грчки брики. Се добива јако кафе со пенест слој на површината и талог (кој не е наменет за пиење) на дното на чашата.
Филтер кафе
Во автоматскиот кафемат топлата вода капе врз талогот од кафе кој се чува во кафе филтер направен од хартија, пластика, или дупчест метал, овозможувајќи и на водата да помине низ талогот од кафе извлекувајќи ги неговите масла и мириси. Течноста капе низ кафето и филтерот во бокал или суд, а употребениот талог останува во филтерот. Во филтерот, зовриената вода под притисок од пареа создадена од вриење оди во преграда која се наоѓа над филтерот. Водата потоа протекува низ талогот, и процесот се повторува сè додека не престане со отстранување од топлината, од страна на внатрешен бројач или од термостат кој го исклучува грејачот кога целиот сад достигнува одредена температура. Кафето може да се приготвува и со ставање во уред како што е кафематот (исто така познат како кафетиер (франц. cafetière) или апарат за кафе (анг. coffee plunger). Меленото кафе и топлата вода се комбинираат во цилиндрични садови и се оставаат да се варат на неколку минути. Кружен филтер кој се вклопува добро во цилиндарот фиксиран за шмукалка кој потоа се турка надолу од врвот за да го турне талогот на дното. Бидејќи талогот од кафе е во директен контакт со вода, сите масла од кафето остануваат во напитокот, правејќи го посилно и оставајќи повеќе талог отколку кафе направено во автоматски кафемат. Кафето се налева од садот, филтерот го задржува талогот на дното. 95% од кофеинот е ослободен од зрната во првата минута на подготвувањето.
Еспресо
Еспресо методот користи жешка и испарена вода од меленото кафе. Како резултат на попарувањето под висок притисок (идеално помеѓу 9-10 АТМ) еспресо пијалакот е повеќе концентриран (колку што е 10 до 15 пати поголема количина на кафе за вода отколку што методите на гравитациска подготовка можат да произведат) и има посложен физички и хемиски состав. Добро подготвеното еспресо има црвеникаво-кафена пена наречена крема што лебди на површината. Други методи на вода под притисок вклучуваат и мока садовите и вакуум кафематите. Исто така кафето може да се приготвува и во ладна вода, што резултира со пијалак со помала киселост отколку што произведуваат повеќето методи на топло подготвување, со натопување на необработеното зрно кафе во ладна вода на неколку часа и потоа филтрирајќи ги.
Послужување
Откако ќе се подготви кафето може да се послужи на различни начини. Филтер кафето може да се служи со млечни производи како што се млеко или шлаг, или со млечна замена. Тоа може да биде засладено со шеќер или со вештачки засладувач. Кога се служи ладно, се нарекува ледено кафе. Еспресото има голем број на можни послужувања. Во неговата основна форма, се служи само како кратко или продолжено еспресо. Обратниот процес со додавање топла вода на еспресото го задржува шлагот, и е познато како долго. Млекото на еспресото може да му се додава на различни начини, со зовриено млеко (макијато), еднакви делови на зовриено млеко и млечна пена (капучино), и парче путер на жешко пенливо млеко на врвот (мокачино). Користењето на зовриено млеко за да се формираат цртежи како што се срце или јавор се опишува како уметност на млеко. Голем број на производи се продаваат за уживање на корисниците кои не сакаат да подготвуваат свое кафе. Инстант кафето е исушено во растворлив прав или исушени замрзнати во гранули кои можат брзо да се растворат во топла вода. Оригинално измислено во 1907 година брзо се здобива со популарност во многу земји во повоениот период, со најпопуларниот производ Нескафе. Конзервираното кафе многу години беше популарно во азиските земји, особено во Кина, Јапонија и Јужна Кореја. Продажните машини обично продаваат неколку сорти на кафе со вкус на конзервирано кафе слично како на попарено или филтрирано кафе достапно и топло и ладно. Јапонските прикладни продавници и намирници исто така имаат голема достапност на кафе пијалаци во шише, кои обично се малку засладени и измешани со млеко. Флашираните кафе пијалаци исто така се консумираат во САД. Течни концентрати на кафе понекогаш се користат во големи институционални ситуации каде кафето треба да се направи истовремено за илјадници луѓе. Се опишува дека има вкус толку добар како што е неквалитетното кафе Робуста, а за да се произведе една чаша чини околу 10 ¢. Машините кои се користат може да произведат до 500 шолји за еден час или 1.000 ако е загреана водата. Исто така кафето може да се соедини со алкохол во пијалаци - тоа се комбинира со виски во ирското кафе, и ја формира основата на алкохолни кафе ликери како што се Кахлуа и Тиа Марија.
Продажба и дистрибуција
Во Северна Америка и Европа пиењето кафе во просек е околу една третина од она на вода од чешма. Низ светот на годишно ниво беа произведени 6,7 милиони метрички тони на кафе во 1998-2000 година, а прогнозата е дека ќе се зголемува годишно  до  седум милиони метрички тони до 2010 година. Бразил останува држава со најголем извоз на кафе, но Виетнам тројно го зголеми извозот во периодот меѓу 1995 и 1999 година и стана главен произведувач на робуста кафето. Индонезија е третиот најголем извозник и најголем производител на арабика.
Кофеин
Во печеното кафе опишани се повеќе од 1.000 хемикалии, повеќе од половината тестирани (19/28) се канцерогени. Негативни здравствени ефекти на кафето често ја обвинуваат неговата кофеинска содржина. Инстант кафето има многу повеќе акриламид отколку свареното кафе. Истражувањата сугерираат дека пиењето кафе со кофеин може да предизвика привремено задебелување во зацврстувањето на артериските ѕидови. Кофеинизираното кафе не се препорачува секому. Тоа може да ги влоши претходно постоечките состојби како што се гастроезофагеална рефлуксна болест, мигрена, аритмија, и да предизвика нарушувања на спиењето. Не се смета повеќе дека кафето е ризичен фактор за коронарно срцево заболување. Една студија укажува дека може да има мешани ефекти врз краткорочната меморија подобрувајќи ја кога сеќавањето на информациите е поврзано со тековното вежбање на мислата, но потешко да се потсетиме на неповрзаните информации. Кофеинот е поврзан со неговата способност да дејствува како антидепресив. Испитувањеата на Де Паулис и Мартин покажале на поврзаноста помеѓу намалување на стапките на самоубиства и кафе потрошувачката, сугерајќи дека дејството на кофеинот во мозокот е во блокирањето на инхибиторниот ефект на аденозинот на допамин нервот кој го намалува чувството на депресиjа. Истражување од 1992 година заклучува дека околу 10% од луѓето со умерено дневно конзумирање (235 mg / дневно) преживеале зголемена депресија и анксиозност кога е повлечен кофеинот, но со прегледот на литературата од 2002 година ја критикуваат сопствената методологија и заклучуваат дека “сè уште се контроверзни ефектите од повлекувањето на кофеинот.". Кофеинот во кафето може негативно да влијае кај луѓе кои веќе страдаат од мигрени, аритмии и да предизвика нарушувања на спиењето. Тој исто така создава и физичка зависност, главоболки, промена на расположението и намалено ниво на проток на крв во мозокот. Околу 15% од вкупното население во САД тврди дека целосно престанало со пиењето кафе, наведувајќи ја грижата за здравјето и несаканите ефекти на кофеинот.
Кофеинот и главоболките
Постојат некои контроверзии околу тоа дали кофеинот во кафето предизвикува главоболки или им помага во ублажувањето на главоболките. Во 2000 година контролирано истражување од страна на Диамонд Хедек Клиник во Чикаго, Илиноис, откриено е дека возрасните кои земале аспирин против болки во комбинација со кофеин или едно кафе, ја зголемиле делотворноста против главоболките. Истражувањето не препорачува дека комбинацијата на кофеинот и ибупрофенот е ефикасен против мигрена. Проучувањето во контролирани услови на "Џонс Хопкинс" го поврзува пиењето на кафе со создадената навика за повлекување на главоболки, дури и кај оние кои пијат кафе во умерени количини. Во 2009 година контролирана студија од страна на Норвешкиот Универзитет за Наука и технологија тврди дека хроничните конзументи на кафе кои пијат четири чаши дневно, имаат поголеми шанси да страдаат од повремени главоболки отколку лицата кои имаат мала употреба на кафе или кофеин.
Количество на кофеин
Стимулирачкиот ефект кофеинот во кафето варира во зависност од количеството на кофеин. Кофеинот во шолја кафе зависи главно од начинот на приготвување и од типот на зрното.
Според еден напис во Journal of the American Dietetic Association, кафето ги содржи следните количини на кофеин, зависно од типот на негова подготовка: Кафето арабика нормално содржи половина кофеин од оној што го содржи кафето робуста Зрна од арабика кои содржат многу малку кофеин биле откриени во Етиопија во 2004.
Општество и култура
Кафето често се конзумира дома со појадокот (или наместо). Тоа често се служи на крајот од оброкот, вообичаено со десерт, а на моменти и по вечерата. Повеќето луѓе пијат кафе изутрина, штом се разбудат од спиење. Нивоата на кортизол се највисоки наутро помеѓу 8 и 9 часот. Освен тоа, тие се високи и помеѓу пладне и 13 часот и помеѓу 17:30 и 18:30. Значи, кафето е најефективно доколку се конзумира помеѓу 9:30 и 11:30, кога нивото на кортизол паѓа. Според Националниот здравствен сервис во Велика Британија, точното најдобро време за пиење кафе е 14:16. Но, тие не ги добиле резултатите според мерките на кортизол туку според анкета на работниците за нивните најуморни периоди. Кафето било омилен пијалак и на многу познати филозофи. Во 18-от век, писателот и филозоф Волтер пиел од 40 до 50 шолји кафе дневно. Тој го мешал кафето со чоколадо. Живеел до своите 80-ти години, иако лекарот го предупредил дека кафето ќе го убие. Подоцна тој век, и Имануел Кант пиел кафе. За него било запишано дека имал навика да пие кафе веднаш по вечерата. Кафето морало да биде свежо и донесено веднаш откако Кант би го порачал.
Во Европа
Кафето за првпат се појавило во Европа надвор од Отоманското Царство во 17 век и брзо станало популарно. Првата кафетерија во западна Европа се појавила во Венеција во 1645 година. Првото кафуле во Англија било отворено во Оксфорд во 1650 година од страна на Евреин по име Јаков. Во Англија од 1675 година имало повеќе од 3.000 кафетерии. Во 1672 година некој Ерменец познат како Паскал отворил кафе штанд во Париз но неуспешен па градот требал да почека до 1689 година за отворање на првото кафуле кога Прокопио Куто го отворил Кафе Прокоп. Ова кафуле и денес постои и претставувало едно од главните места за средби на француските просветители: Волтер, Русо и Дени Дидро.
Во Америка
Првото кафуле се отворило во Бостон во 1676 година. Едно такво кафуле било и Зелениот Змеј, каде Џон Адамс, Џејмс Отис и Павле Ревер го планирале бунтот.
Популаризација на кафето
Модерната еспресо машина е создадена во Милано во 1945 година од страна Акиле Гаџа, а од таму се шири низ кафетериите и рестораните во Италија и остатокот од Европа и Северна Америка во почетокот на 1950-тите. Италијанец по име Пино Рисервато го отворил првиот еспресо бар, Мока Бар, во Сохо во 1952 година, каде постоеле 400 барови колку што имало во Лондон до 1956 година. Капучиното било особено популарно меѓу Англичаните. Слично и во САД се ширела еспресо манијата. Во Норт Бич во Сан Франциско се отворил Кафе Трст во 1957 година, каде доаѓале поети како Ален Гинсберг и Боб Кауфман заедно со збунетите италијански имигранти. Слични кафулиња постоеле во Гринвич Вилиџ и на други места.
Меѓународниот синџир на Старбакс кафулињата почнало како скромен бизнис за  печење и за продажба на квалитетни зрна кафе во Сиетл во 1971 година, од страна на тројца студенти Џери Болдвин, Гордон Боукер и Зев Сигл. Првата продавница се отворила на 30 март 1971 година, следена од втора и трета во текот на следните две години. Претприемачот Хауард Шулц се придружил на компанијата во 1982 година како директор за малопродажба и маркетинг операции. До 1987 ги исплатил останатите сопственици и тргнал со проширување на бизнисот за во 1991 под името Старбакс да постојат веќе стотина продавници. Денес името на компанијата украсува 16.600 продавници во над 40 земји во светот.
Милениумци
Милениумците, познати и како генерација Y или ген Y, се демографска група по генерацијата X и претходната генерација Z. Истражувачите и популарните медиуми ги користат раните 1980-ти како почетни години на раѓање и средината на 1990-тите до раните 2000-ти години како крајни години на раѓање, при што генерацијата обично се дефинира како луѓе родени од 1981 до 1996 година. Повеќето милениумци се деца на бејби-бумери и раните генерации Xers; милениумците често се родители на генерацијата Алфа.
Низ целиот свет, младите го одложија бракот. Милениумците се родени во време на паѓање на стапката на плодност ширум светот, и имаат помалку деца од нивните родители. Оние во земјите во развој ќе продолжат да го сочинуваат најголемиот дел од глобалниот раст на населението. Во развиениот свет, младите од 2010-тите биле помалку склони кон сексуални односи во споредба со нивните претходници кога биле на нивна возраст. На Запад, тие се со помала веројатност да бидат религиозни од нивните родители, но тие може да се идентификуваат како духовни.
Милениумците се опишани како првата глобална генерација и првата генерација која порасна во ерата на Интернет. Генерацијата генерално е обележана со зголемено користење и зближување со интернетот, мобилните уреди и социјалните медиуми, поради што тие понекогаш се нарекуваат дигитални староседелци. Помеѓу 1990-тите и 2010-тите, луѓето од светот во развој станаа сè многу подобро образовани, фактор кој што го поттикна економскиот раст во овие земји. Милениумците ширум светот претрпеа значителни економски нарушувања од почетокот на нивниот работен век; многумина се соочија со високи нивоа на невработеност кај младите во текот на нивните рани години на пазарот на трудот во екот на Големата рецесија и претрпеа уште една рецесија во 2020 година поради пандемијата COVID-19.
Аргумент на перихелот
Аргумент на перихелот (наречен и аргумент на периапсидата или перицентарот, симб. ω) — еден од елементите на тело во орбита. Поконкретно, ω е аголот од искачувачкиот агол на телото во однос на неговиот перицентар, изразен во правец на движење. Кај поединечните видови на орбити, наместо „перицентар“ се користат други поими: „перихел“ кај хелиоцентричните, „перигеј“ кај геоцентричните, „периастрон“ кај орбитите околу ѕвездите.
Аргумент на перицентарот 0° значи дека телото во орбита околу друго тело ќе дојде најблиску до него во истиот момент кога ќе ја пресече појдовната рамнина од југ кон север. Аргумент на перицентароот 90° значи дека телого во орбита ќе го достигне перицентарот во најсеверната точка на оддалеченост од појдовната рамнина.
Ако аргументот на перицентарот го собереме со должината на искачувачкиот јазол ја добиваме должината на перицентарот. Меѓутоа, кога станува збор за двојни ѕвезди и вонсончеви планети, поимите „должина на перицентарот“ или „должина на периастронот“ често се користат синонимно со „аргумент на перицентарот“.
Пресметка
Во астродинамиката, аргументот на перицентарот ω може да се пресмета вака:
Кај екваторските орбити (кои немаат искачувачки јазол), аргументот е строго неопределен. Меѓутоа, ако земеме дека Ω е 0, тогаш вредноста на ω следи од дводимензионалниот случај:
каде:
Кај кружните орбити, се зема дека перицентарот е сместен во искачувачкиот јазол, па така ω=0.
Александар Спасовски
Александар Стојанов Спасовски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Завршил основно училиште. Поради лошата материјална состојба не можел да го продолжи образованието и затоа изучил лимарски занает. Во Скопје организирано му пристапил на народноослободителното движење, кои материјално го помагал. Учествувал и во извршувањето на бројни акции, против непријателот. На 6 септември 1944 година, стапил во Дванаесеттата македонска ударна бригада, како борец на четвртиот баталјон. Бил учесник во сите нејзини борби и акции против Германците и балистите. Учествувал во разбивањето на балистичките банди, покрај реката Треска, што биле кон центрирани на тој терен. Во таа пеколна борба храбро загинал, во месноста Бел Камен. Неговите останки биле пренесени и закопани на скопските гробишта.
NGC 4287
NGC 4287 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4287 се споменува и како MCG 1-32-14, CGCG 42-37, VCC 434, NPM1G +05.0342.
Откривање
Објектот е откриен на 26 мај 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4287 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 4287 има привидни димензии од 1,2' х 0,2'.
Други поделби
Проучување на NGC 4287 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 39860. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 193; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 288. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1560.
Еринома (месечина)
Еринома, позната и како Јупитер XXV – повратна Јупитерова неправилна месечина. Била откриена од тим астрономи од Хавајскиот универзитет предводен од Скот Шепард и др. во 2000 година, и времено била обележена како S/2000 J 4.
Пречникот на Еринома изнесува околу 3,2 км и кружи околу Јупитер на средно растојание од 22.986.000 км за 711,965 дена, со орбитален наклон од 164° во однос на еклиптиката (162° во однос на Јупитеровиот екватор), во повратна насока и со орбитално занесување од 0,2552.
Еринома ѝ припаѓа Кармината група, која се состои од неправилни повратни месечини кои кружат околу Јупитер на растојание од 23 до 24 Gm и со наклон од околу 165°.
Младје
Младје (словенечки: Mladje) — населба во Општина Кршко во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долењска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
Список на државни водачи во 1512 година
Ова е список на државни водачи во 512 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
IC 368
IC 368 — галаксија во соѕвездието Телескоп, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 368 се споменува и како ESO 184-49, IRAS 19116-5617.
Откривање
Објектот е откриен на 16 септември 1901 година од страна на Делајл Стјуарт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 368 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. IC 368 има привидни димензии од 1,1' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 19 ч 15 м 51,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -56° 12' 31". Положбениот агол на објектот е во износ од 131°.
Други поделби
Проучување на IC 368 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 62983.
Користена литература
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)