cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Источен Антарктик
Источен Антарктик, наречен и Голем Антарктик, го сочинува мнозинството (две третини) од Антарктичкиот континент, кој лежи на страната на Индискиот Океан на континентот, одделен од Западен Антарктик со Трансантарктичките Планини. Лежи речиси целосно во рамките на Источната полутопка и неговото име е прифатено повеќе од еден век. Тој е генерално повисок од Западен Антарктик и го вклучува Гамбурцевиот планински венец во центарот. Географскиот Јужен Пол се наоѓа во рамките на Источен Антарктик.
Местоположба и опис
Речиси целосно покриен со густ, постојан мраз, Источен Антарктик се состои од>
Сите освен мал дел од овој регион се наоѓаат во рамките на Источната полутопка, факт што го сугерира името. Името постои повеќе од 110 години но неговата најголема употреба следела по Меѓународната геофизичка година (1957–58) и истражувањата кои откриле дека Трансантарктичките Планини обезбедуваат корисна регионална поделба на Источен Антарктик и Западен Антарктик. Името било одобрено во Соединетите Американски Држави од Советодавниот комитет за имиња на Антарктикот (US-ACAN) во 1962 година. Источен Антарктик е генерално повисок од Западен Антарктик и се смета за најстудено место на Земјата.
Се верува дека подледничкиот Гамбурцев Венец, со големина на европските Алпи, во центарот на Источен Антарктик, бил местото на нуклеација на ледената покривка на Источен Антарктик, веднаш под куполата А.
Флора и фауна
Многу мал дел од Источен Антарктик не е покриен со мраз. Малите области кои остануваат без мраз (антарктичка оаза), вклучувајќи ги и сувите долини Мекмердо во внатрешноста на земјата, сочинуваат регион со биодиверзитет од типот на тундра, познат како пустина на Антарктикот Модландија, по земјата на кралицата Мод. Нема дрвја или грмушки, бидејќи овде може да преживее само многу ограничен растителен свет; флората се состои од лишаи, мов и алги кои се прилагодени на студот и ветерот и се држат до карпите.
На бреговите живеат морски птици, пингвини и фоки, кои се хранат во околниот океан, вклучувајќи го и царскиот пингвин, кој славно се размножува во студената, темна зима на Антарктикот.
Морските птици на крајбрежјето ги вклучуваат јужниот фулмар (Fulmarus glacialoides), јужниот џиновски цевконосец (Makronectes giganteus), кејптовиот цевконосец (Daption capense), снежниот цевконосец (Pagodroma nivea), малиот вилсонов цевконосец (Oceanites oceanicus), поларен поморник ( Catharacta maccormicki ), и антарктички цевконосец( Thalassoica antarctica)''.
Фоките на Антарктичкиот Океан вклучуваат леопардова фока (Hydrurga leptonyx), Веделова фока (Leptonychotes weddellii), слонова фока (Mirounga leonina), ракојадна фока (Lobodon carcinophagus) и Росова фока (Ommatophoca rossii)
Нема големи копнени животни, но бактериите, нематодите, пролетните опашки, грините и мушичките живеат на мововите и лишаите.
Закани и зачувување
Далечниот и екстремно студен дел од Антарктикот останува речиси целосно недопрен од човечка интервенција. Областа е заштитена според Договорниот систем на Антарктикот кој забранува индустриски развој, депонирање отпад и јадрени тестирања, додека долината Барвик, една од сувите долини, планината Ритман и гребенот Криптогам на планината Мелбурн се специјално заштитени подрачја за нивниот непречен растителен живот.
Убава наша татковино
Убава наша татковино (Lijepa naša domovino) е државната химна на Хрватска. Истата била химна на Социјалистичка Република Хрватска, и со независноста во 1991 г. станала и химна на независна Хрватска.
Оригиналниот текст го напишал поетот Антун Михановиќ и првпат ја издал под насловот Horvatska domovina („Хрватска татковина“) во 1835 година. Музиката ја компонирал српскиот пограничен жител по име Јосиф Руњанин во 1846 г. Според некои извори, мелодијата е преземена од делото „Лучија ди Ламермур“ на Гаетано Доницети.
Целосната песна била обработена и хармопнизирана од Ватрослав Лихтенегер во 1891 годнина, и за првпат била изведена како хрватска химна истата година, под насловот „Lijepa naša“. Оттогаш текстот има доживеано мали исправки.
Рачеви Плевни (Рожден)
Рачеви Плевни — археолошко наоѓалиште во кавадаречкото село Рожден. Наоѓалиштето претставува населба и топилница од доцноантичкото време. На левиот брег на Дабов Дол, во непосредната близина на Арничко Маало, во нивата на еден жител, има големо присуство на фрагменти од керамички садови, питоси и градежен материјал. На долниот крај на нивата, кој е како мала тераса, има остатоци од топена железна руда.
Sonny Boy Williamson and The Yardbirds
Sonny Boy Williamson & The Yardbirds е албум во живо од чикаго блуз ветеранот Сони Бои Вилјамсон II отсвирен од англискиот блуз-рок бенд „The Yardbirds“. Снимен е во Англија во клубот „Crawdaddy Club“, Ричмонд, Рипли на 8 декември 1963 г.
Оригинален албум
Сите песни се напишани од Сони Бои Вилјамсон II освен каде што е напоменато. Снимките биле реиздавани многупати во различни формати.
Подоцнежни снимања
Низ годините, други песни кои беа свирени на клупската турнеја беа издавани од различни издавачки куќи. Во 1993 повеќета беа собрани во колекцијата „Train Kept a Rollin' - The Complete Giorgio Gomelsky Productions“ на „The Yardbirds“ која имаше четири компакт диска. Две песни од оригиналниот албум не беа вклучени: „I Don't Care No More“ и „Baby Don't Worry“; ова се две исклучителни соло песни на Вилјамсон во кои бендот не свири. Покрај дополнителните снимања на Вилјамсон, албумот вклучува и сет од шест песни на „The Yardbirds“ од 8 декември, 1963.
Надворешни врски
http://www.discogs.com/artist/Sonny+Boy+Williamson+(2)
Василие Трбиќ
Василие Трбиќ (српски: Василије Трбић) бил војвода на Српскиот комитет на четничката акција
Животопис
Василие Трбиќ бил српски четник со потекло од Славонија, роден во Биело Брдо кон крајот на 19 век.
Учел во родното место, а потоа продолжил во Србија. Сакал да се замонаши во манастирот Хилендар, но по убиството на неколку грчки монаси, во 1902 година, избегал од Света Гора и се вклучил во четништвото.
За време на Првата светска војна се занимавал со шпионажа на австриските, германските и бугарските војски, за што бил одликуван со орден од страна на српскиот регент Александар Караѓорѓевиќ. После Балканските војни се населил во Велес.
Василие Трбиќ е познат во македонската историја како предводник на српската војска при задушувањето на Тиквешкото востание во 1913 година, заедно со Јован Бабунски и Јован Долгачот и башибозукот на Јаја-ага.
Волонтерски менаџмент
Волонтерскиот менаџмент е исто така познат како волонтерски ангажман, волонтерска координација, волонтерска администрација и се однесува на „систематскиот и логичен процес на работа со и преку доброволци за постигнување на целите на една организација“.
Историја
Волонтерскиот менаџмент стана окупација во доцните 1960-ти и раните 1970-ти кога долгорочниот волонтер беше распространет вид на волонтер, барем во непрофитните организации. Во тоа време, луѓето волонтираа како алтернатива на работата. Кога основачите на оваа област почнаа да се обидуваат да го признаат волонтерскиот менаџмент како професија, тие прифатија многу стандардни практики на работното место, како што се пишани описи на работни места и интервјуа, за да се утврди соодветноста на доброволецот за некоја улога. Луѓето кои доброволно се пријавија како алтернатива на работата, открија дека овие практики им даваат на нивните напори малку повеќе статус и тие одговорија позитивно.
„Energize, Inc.“, основана во 1977 година од Сузан Елис, која била инспирирана од Нејлор и Иван Шејер, била првиот издавач што специјализирала исклучиво во материјали за управување со доброволци.
Моделите на управување со доброволци се развиле за да ги задоволат променливите потреби на општествата низ целиот свет, како и да ги задоволат современите потреби. Денес, волонтерскиот менаџмент се професионализира. Многу локалитети имаат професионални здруженија (AVA) и меѓународни сертификати се достапни (пр. Http://cvacert.org/ ).
Улога
Волонтерските менаџери обично мотивираат, водат и надгледуваат доброволци во непрофитни организации, како и за владини организации и големи настани како Олимписките игри. Улогата на волонтерски менаџер обично се движи од оперативни и административни задачи, како што е присуство на преземање на задачите за создавање политики, како што се дефинирање на улоги на доброволци и регрутирање и управување со доброволци. Многу волонтерски менаџери, исто така, преземаат други улоги, како што се менаџер за прибирање средства за нивните организации.
Гент-Вевелгем 2011
Гент-Вевелгем 2011 — 73. издание на еднодневната велосипедска трка Гент-Вевелгем, која се одржала на 27 март 2011 година. Возачот на Том Бонен ја освоил трката во спринтерска завршница пред возачот на  Даниеле Бенати и Тајлер Фарар од.
Волонтерски менаџмент
Организациско наследство
Помагајќи му на волонтерското управување, менаџерите се охрабруваат да ги искористат својствените јаки страни на нивната организација. Користењето на брендското наследство на една организација претставува еден таков пристап. Наследството на брендот може да го подобри ангажманот и последователното задоволство што го имаат доброволците со начинот на кој се управуваат. Како резултат на тоа, менаџерите се повикуваат прво да го заштитат наследството на брендот на нивната волонтерска организација и да го искористат како алатка за управување со доброволци.
Гент-Вевелгем 2011
Екипи
Бидејќи Гент-Вевелгем е дел од Светската турнеја, сите UCI World Tour екипи биле автоматски повикани и се обврзани да испратат екипа. Покрај тоа, биле доделени седум специјални покани на други професионални континентални екипи. Секоја од 25. екипи имала право на осум возачи.
Волонтерски менаџмент
Системи
Неколку стручњаци имаат различни фази и модели за волонтерски систем за управување, но тие имаат тенденција да имаат неколку заеднички одлики. Менаџментот на доброволци обично вклучува планирање за улогата што доброволците би ја исполнувале, регрутирање и проверка на доброволците, како и надзор и мотивација на доброволците под нивно задолжение Многу практики за управување со доброволци личат на практики за управување со човечки ресурси, со некои непрофитни организации и невладини организации, вклучувајќи управување со доброволци под одделот за човечки ресурси.
Меѓутоа, во истражувањето спроведено на Универзитетот во Њукасл, Австралија во 2015 година, во кое биле интервјуирани волонтерски раководители за нивните улоги, се утврди дека постојат значителни разлики помеѓу управувањето со доброволци и управувањето со човечки ресурси, што укажува на тоа дека оваа професија бара различно множество на вештини.
Борботски мост
Борботски мост (Γεφύρι του Επταχωρίου) или Папалиски мост (Γεφύρι του Παπαλιάς) — стар османлиски камен мост северно од селото Борботско, Нестрамско, Егејска Македонија.
Ја преминува Борботска Река крај сретселото и ги поврзува двете селски маала — Анилио и Папалија. Изграден е пред 1900 година.
Макарони
Макарони (италијански: Maccheroni) се вид на тестенини, кои потекнуваат од италијанската кујна. Макароните се прават од тесто кое не содржи јајца и се сече во мали празни форми.
Балкан експрес 2
„Балкан експрес 2“ — југословенски филм од 1989 година, во режија на Предраг Антонијевиќ и Александар Ѓорѓевиќ, по сценариото на Гордан Михиќ. Главните улоги ги играат: Бора Тодоровиќ, Оливера Марковиќ, Велимир-Бата Живоиновиќ, Александар Берчек, Аница Добра, Воја Брајовиќ, Радко Полич и Бранко Цвејиќ.
Синопсис
Музичарите од оркестарот „Балкан експрес“ ги минува првите месеци од војната грижејќи се само да ги сочуваат своите животи. Меѓутоа, сосема случајно, тие стануваат помагачи на една партизанска диверзија, а со тоа — херои. Поради тоа, тие мора да побегнат на другиот крај на земјата, но нив ги следи Гестапо. Музичарите се кријат во борделот „Салонот Марлен“ во кој врие од шпиони. Таму, тие запаѓаат во нова низа трагикомични ситуации.
Марина Дмитровиќ
Марина Дмитровиќ (родена на 23 март 1985 г. во Белград) е српска ракометарка која игра за унгарскиот клуб Кишварда и за српската репрезентација.
Таа игра на позицијата десен бек.
Кариера
Дмитровиќ започнала да игра ракомет на 13 годишна возраст во основно училиште. Прв клуб за кој играла е РК Земун од Белград, а прв тренер ѝ бил Лазар Кордиќ. Потоа преминала во јуниорската екипа на РК Црвена Ѕвезда од Белград. Со екипата на Раднички таа победила во Купот на Србија и Црна Гора, а со РК Врњачка Бања ја освоила шампионската титула во Србија.
Во летото 2016, Дмитровиќ потпишала за унгарскиот клуб Кишварда.
Од 2005 година е во составот на сениорската репрезентација на Србија со која има настапено на четири европски првенства (ЕП 2006, ЕП 2008, ЕП 2010 и на ЕП 2012).
Радојчиќи
Радојчиќи ― село во општина Травник, во близина на градот Травник, Босна и Херцеговина.
Демографија
Според пописот од 2013 година, населението било 312 жители.
Респираторен дистрес синдром кај новороденче
Респираторен дистрес синдром кај новороденче (РДС) е синдром кој се јавува кај предвремено родени бебиња кој настанува поради недоволно создавање на пулмонарен сурфактант и структурна неразвиеност на белите дробови. Може да биде последица на неонатална инфекција. РДС зафаќа околу 1% од новороденчињата и претставува водечка причина за смртност кај предвремено родените бебиња.
Симптоми
Синдромот на респираторен дистрес кај доенчињата се одликува со намален внес на кислород кај предвремено роденото новороденче. Прозирната мембрана може да се види како ги обложува алвеоларните дуктуси во белите дробови и е поврзана со намалени количини на течни агенси и сурфактант во белите дробови кои ги навлажнуваат дишните патишта. Сурфактантот е липобелковина базиран на лецитин кој ги стабилизира алвеоларните мембрани. Кога недостасува овој сурфактант, дишењето е тешко и може да доведе до колапс на белите дробови. Засегнатото новороденче мора да биде поставено на некој вид вентилација, механичка или физичка, за да продолжи да дише. Многу чест симптом е хипоксемиjaта, додека пак, како зачестени симптоми се наведуваат: абнормалности на торакс, ателектаза, цијаноза, назално воспаление, прематурно родено, пулмонален едем, респираторна инсуфициенција, тахипнеа, и слично, а повремени симптоми се: брадикардија, срцев удар, хипотензија, пневмонија, инфекција на респираторниот тракт, тахикардија. Како редок симптом се наведува сепсата.
Причини
Синдромот на респираторен дистрес кај доенчињата е предизвикан од отсуството на природен агенс за навлажнување на белите дробови (сурфактант) во незрелите бели дробови на доенчињата. Бидејќи сурфактантот вообичаено се развива доцна во пренаталниот живот, тој обично не е присутен кај многу недоносени доенчиња од околу 26-36 недели од гестациската возраст. Ова може да резултира со неправилно функционирање на алвеолите на белите дробови, предизвикувајќи тешкотии со дишењето и колабирани бели дробови. Дефицитот на сурфактант белковина-Б (SP-B) е редок вид на респираторен дистрес синдром кај доенчиња предизвикан од абнормален ген на пулмонален сурфактант Б. Овој тип на респираторен дистрес синдром кај доенчиња следи по автосомно-рецесивно наследување.
Рецесивните генетски нарушувања се јавуваат кога поединецот ќе го наследи истиот абнормален ген за истата особина од секој родител. Ако поединецот добие еден нормален ген и еден ген за болеста, лицето ќе биде носител на болеста, но обично нема да покаже симптоми. Ризикот двајцата родители-носители да го наследат променетиот ген, според тоа, засегнато дете наследува 25 % со секоја бременост. Шансата детето да добие нормални гени од двајцата родители и да биде генетски нормално за таа особина е 25 %. Ризикот е ист за машките и женските.
Дијагноза
За да се дијагностицира овој синдром и да се исклучат други можни причини, можат да се користат голем број тестови. Тие ги вклучуваат:
Третман
ФДА/FDA - третман одобрен од страна на Управа за храна и лекови
Сурфактантите се тие кои се користат за чистење (лаважа), намалување на триење на воздушните патишта и неговите воздушни премини (бронхопулмонална област).
Референтниот центар Респираре/RespiRare во Франција работи во координација со референтниот центар за ретки белодробни заболувања кај возрасните во здравствениот сектор деца-возрасни Респифил/RespiFIL (www.respifil.fr). Оваа групација на мрежи за нега овозможува да се одржуваат пациентите од дете до возрасен преку соодветна нега на пациенти.
NGC 5333
NGC 5333 — спирална галаксија во соѕвездието Кентаур, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5333 се споменува и како ESO 221-17.
Откривање
Телото е откриено на 2 јули 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 54 м 24,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -48° 30' 46". Положбениот агол на објектот е во износ од 52°.
Други поделби
Проучување на NGC 5333 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 49424. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 403; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8267. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Лоран Гунел
Лоран Гунел (француски: Laurent Gounelle, роден на ) — француски специјалист за развој на личноста и писател на бестселери за самообразование.
Биографија
Лоран Гунел е роден на, во семејство на научни работници. Сакал да студира психијатрија, но се откажал. Студирал на Универзитетот Пари Дофин во Париз и завршил економија во 1988 година. Потоа се запишал и завршил постдипломски студии во Сорбона. Започнал работа како сметководител во голема корпорација, но работата не го задоволувала. Недостатокот на контакти го натерало да оди на часови по глума и параглајдерство.
По напуштањето на работа и по краткото занимавање со увоз и извоз, кое завршило неуспешно, се насочил кон психологијата, филозофијата и личниот развој. Студирал социологија и филозофија на Универзитетот во Калифорнија, Калифорнија. Потоа направил неколку патувања во САД, Финска и Бали, за дополнителни испитувања на неврологијата и психологијата, на шаманизмот, и мудроста на источните учења. Станал консултант за човечки односи и ја усовршувал професијата во текот на повеќе од 15 години. Предавал на Универзитетот во Клермон Феран.
Тој го напишал својот прв роман во 2006 година, по смртта на неговиот татко и пред раѓањето на неговото прво дете. Романот „Човекот кој сакаше да биде среќен“ бил објавен во 2008 година и станал бестселер, издаден на 25 јазици ширум светот.
Вториот роман „Бог секогаш патува инкогнито“ од 2010 година, исто така станал меѓународен бестселер, и е особено популарен во Јужна Америка. Лоран Гунел е награден со наградата за „Корпоративен роман“.
Мутуализам (економска теорија)
Мутуализам е анархистичка школа која започнува од записите на Пјер Жозеф Прудон, кој замислуваше општество каде секоја личност може да поседува средства за производство, или индувидуално или колективно, со трговија на еквивалентни количини на труд во слободен пазар. Во тоа општество ќе има и мутуалистичка кредитна банка која ќе им позајмува пари на производителите со минимална камата но доволно висока за да се покријат трошоците на администрацијата. Мутуализмот се заснова на трудовата теорија на вредност каде важи: Ако трудот или производот се продадат, како размена треба да се добијат добра или услуги во кои ќе биде втемелано „количеството на труд потребно за да се произведе производот со точна еднаква или слична корист“. Ако се добие помалку од тоа се смета за експлоатација, кражба на труд, или лихварство.
Тоетое
Тоетое се четири вида на треви од новозеландско потекло и членови на родот Cortaderia. Името доаѓа од маорскиот јазик. Понекогаш ова погрешно се пишува како „тоитои“ и ова се има рефлектирано во некои географски поими.
Јужноамериканските видови на Cortaderia, C. jubata и C. selloana (Пампаска трева), биле донесени во Нов Зеланд и затоа понекогаш се мешаат со тоетое. Овие им го земаат местото на домашните видови и затоа се сметаат за инвазивни треви.
Џон Бардин
Џон Бардин (John Bardeen) (, –, ) – американски физичар. Од 1951 до 1975 година бил професор на Универзитетот Илиноис. Во 1956 година, заедно со Вилијам Шокли и Волтер Братејн ја добил Нобеловата награда за физика за истражувањето на полуспроводниците и откритието на транзисторот. Во 1972 година ја поделил Нобеловата награда за физика со Леон Купер и Џон Роберт Шрифер за теоријата на суперспроводливост. Засега единствен двократен добитник на Нобелова награда од исто научно подрачје.
Животопис
Џон Бардин дипломирал и магистрирал електротехника на Универзитетот во Висконсин, а докторирал на Универзитетот Принстон на математичка физика. Работел во повеќе установи, а после војната, во 1945 година, им се придружува на лабораториите Бел Телефон во Мареј Хил, каде заедно со Братејн и Шокли спроведува истражувања за својствата на спроводливост на електроните во супраспроводиници и за самата супраспроводливост. Неколку дена пред Божик, на 23 декември 1947 година го откриле транзисторот кој покренал права технолошка револуција.
Во раните педесетти години на минатиот век, Бардин ги продолжува истражувањата за супраспроводливоста кои ги започнал уште во 1930 година и за своите теориски објаснувања на појавата на супраспроводливост ја прима својата втора Нобелова награда. Теоријата која успешно ја пласирал со своите колеги, денес е позната како БКШ-теорија (BSC-theory) според првите букви од презимињата на авторите. Својата работа ја продолжил, посветувајќи се во прв ред на супраспроводниците. На Универзитетот Илиноис работел како професор по електротехника од 1951 до 1975 година.
Генијот Бардин починал на 30 јануари 1991 година.
Транзистор
Транзисоторот (transistor од trans(fer) (res)istor, преносен отпорник) — активен полуспроводнички елемент со три електроди. Се разликуваат биполарни и униполарни транзистори. Со промена на влезната струја на биполарниот транзистор или влезниот напон на униполарниот транзистор, се управува струјата во излезниот круг. Во аналогните склопови, транзисторите се применуваат пред сè за засилување на сигнали, а во дигиталните склопови за управување на прекинувач. Името транзистор потекнува од 1947 година кога американските истражувачи Џон Бардин, Волтер Братејн и Вилијам Шокли го конструирале првиот германиумски биполарен транзистор.
Биполарен транзистор
Биполарниот транзистор се состои од три слоја полуспроводници, со контакти на емитерот (Е), базата (В) и колекторот (С). Постојат npn и pnp транзистори. Кај npn-транзисторите, базата од p-тип е направена меѓу емитерот и колекторот кои се од n-тип, додека кај pnp-транзисторот слоевите на полуспроводници се обратни. Во работата на биполарниот транзистор учествуваат двата типа на носители. Во нормалното активно подрачје на работа на транзисторот, емитерот инјектира носители во базата. Помалиот дел од носителите се губи (рекомбинира) во тесната база, генерирајќи мала струја на базата, а поголемиот дел поминува низ базата во колекторот, предизвикувајќи ја струјата на колекторот. Кај npn-транзисторот основната струја ја прават електроните, а кај npn-транзисторите шуплините. Струите на емитерот, базата и колекторот меѓусебно се пропорционални. Во најчесто користениот спој со заеднички емитер, мала промена на влезната струја на базата предизвикува голема промена на излезната струја на колекторот, со што се остварува засилувачкото делување на транзисторот на сигналот. Биполарниот транзистор се употребува и како прекинувач. Во зависност од влезната струја на базата, транзисторот се префрла од запирното подрачје во подрачјето на заситување и обратно; во запирното подрачје работи како исклучен прекинувач со занемарлива струја, а во подрачјето на заситување како вклучен прекинувач со мал пад на напонот меѓу колекторот и емитерот.
Униполарен транзистор
Униполарниот транзистор се означува со кратенката FET (Field Effect Transistor, транзистор управуван со поле). Униполарниот транзистор има три основни електроди: сорс (S) (извор), управувачка електрода гејт (G) и дрејн (D). Со напонот приклучен меѓу изворот и управувачката електрода се модулира полуспроводничкиот отпор (наречен канал) меѓу сорсот и дрејнот, со што се управува струјата на дрејнот. Во зависност од типот на полуспроводници во каналот се разликуваат n-канални и p-канални FET-ови. Работата на FET-овите ја одредува текот само на еден тип на носители – електроните кај n-каналните и шуплините кај p-каналните. Управувачката електрода е електрични изолирана од каналот, па FET-овите се одликуваат со голема влезна отпорност. Во зависност од конструкцијата има повеќе видови FET-ови. Кај JFET-от (Junction FET, споен FET) каналот и управувачката електрода формираат неспроведувачки поларизиран pn-спој, а кај MESFET-от (Metal-Semiconductor FET, метален полуспроводнички FET) неспроведувачкиот поларизиран pn-спој заменет е со неспроведувачко поларизиран спој метал-полуспроводник. Кај MOSFET-от (Metal-Oxyde-Semiconductor FET, металнооксидни полуспроводнички FET) метална или полисилициумска управувачка електрода е изолирана од каналот со тенок слој силициум оксид (SiO2). MOSFET-от има четврта електрода, боди (В), која најчесто се спојува со сорсот. Посебен вид на FET е HEMT (. High Electron Mobility Transistor, транзистор со висока подвижност на електроните). Како и биполарните транзистори, FET-овите се користат како засилувачки елементи или како напонско управувани прекинувачи.
Биполарните транзистгори се струјно управувани елементи, а FET-овите се напонски управувани. Биполарните транзистори имаат поголема стрмнина, па засилувањата на засилувачите реализирани со биполарни транзистори се поголеми од засилувањата на засилувачите реализирани со FET-ови. Биполарните транзистори може да се управуваат со светлосен сноп, што се применува во изведбата на фототранзистор, елемент за претворање на светлосниот сигнал во електричен. Главна предност на FET-от е големата влезна отпорност. FET-овите се попогодни за конструкција на засилувачи на снага со оглед дека нивниот температурен коефициент на излезната струја е негативен, за разлика од оној на биполарните транзистори кој е позитивен.
Основниот полуспроводнички материјал за производство на транзистори (биполарни и униполарни) и понатаму е силициумот. Кај некои изведби на биполарни транзистори и MOSFET-и силициумот се комбинира со германиум, пред сè заради зголемување на брзината на работа. Со поголема брзина на работа се одликуваат транзисторите кои како полуспроводнички материјал користат галиум арсенид (GaAs). Од галиум арсенид се изработуваат MESFET-ите, а од комбинација на галиум арсенид и алуминиум-галиум арсенид (AlGaAs) се произведуваат хетероспојни биполарни транзистори HBT и HEMT. Називот HBT се употребува и за силициум-германиумски биполарни транзистори.
Благодарение на добрите својства како што е големата брзина на работа, малата потрошувачка, големата доверливост и малата цена, транзисторите се основни елементи на електронските склопови за различни функции како што се засилувачи, стабилизатори, модулатори, генератори на сигнали, дигитални логички склопови, полуспроводнички мемории и слично. Како дискретни компоненти во засебни куќишта, транзисторите се произведуваат за различни намени. Со транзисторите за општа намена, се изработуваат и транзистори оптимизирани одлики за посебни примени, на пример високофреквенциски транзистори, транзисторски прекинувачки, високонапонски транзистори и транзистори за снага.
Во поголема мерка транзисторите се користат како интегрирани склопови кај кои во иста, најчесто силициумска, плочка се интегрира голем број на транзистори и останати елементи (диоди, отпорници, кондензатори). Аналогните интегрирани склопови како што се операциските засилувачи и стабилизатори, претежно се темелат на примена на биполарните транзистори. Влезните транзистори на интегрираните операциски засилувачи често се JFET-и, кои осигуруваат висока влезна отпорност на засилувачите. Поголемиот дел дигитални интегрирани склопови се изведуваат во комплементарната MOS-техника (CMOS), во која се употребуваат комплементарни парови на n-канални и p-канални MOSFET-и. Благодарение на едноставноста и малите димензии на MOSFET-ите, како и малата потрошувачка, во комплементарна MOS-техника се реализираат интегрирани склопови со голема сложеност како микрообработувачи и мемориски склопови со повеќе од 109 транзистори. Во комплементарната MOS-техника, често во ист интегриран склоп со дигиталните се изведуваат и аналогни функции. Оптимални својства на сложените интегрирани кола се постигнува со комбинација на MOSFET-и и биполарни транзистори во BICMOS-техника (истовремено користење на биполарни и MOS-транзистори на иста силициумска плочка). Најбрзи се интегрираните кола од галиум арсенид темелени на примена на MESFET-ови и HEMT-ови. Овие кола најчесто се користат во високофреквенциските комуникациски уреди, на пример во мобилната телефонија
БКШ-теорија
Бардин-Купер-Шриферовата теорија е прва микроскопска теорија на суперспроводливоста (1957). Поаѓа од претпоставката дека на многу ниски температури во кристалната решетка на суперспроводникот, привлечното меѓусебно делување електрон-решетка-електрон ја надминува одбивната електрична сила меѓу електроните, т.е. електроните при поминување низ решетката ги привлекуваат нејзините јони, што резултира со зголемување на густината на позитивниот набој во тоа подрачје, и додека решетката не се врати во рамнотежна состојба, ги привлекува другите електрони. Во такви услови, електроните чии спинови и моментуми се спротивни, се движат во парови (Куперови парови), а секој пар електрони на меѓусебно растојание од приближно 100 nm се движи низ кристалната решетка без губење на енергија и може да тунелира низ изолаторската бариера. Со зголемување на температурата атомите на решетката сè повеќе осцилираат, над критичната температура ги разделуваат електронските парови, електроните не можат повеќе да се движат без губитоци и се појавува електрична отпорност. За развојот на БКШ-теоријата Џон Бардин, Леон Купер и Џон Шрифер ја добиле Нобеловата награда за физика во 1972 година.
Валентина Стефановска
Валентина Стефановска, исто така Каранфилова-Стевановска е модерна македонска скулпторка, авторка на светски познати монументални скулптури во Скопје.
Списи
commons:Category:Valentina Karanfilova - Stevanovska:
Салваторe Роза
Салватор Роза (1615 – 1673) денес бил најдобро познат како италијански барокен сликар, чии романтизирани пејзажи и историски слики, често сместени во темна и нескротлива природа, извршиле значително влијание од 17 век до почетокот на 19 век. За време на неговиот живот тој бил меѓу најпознатите сликари, познат по својата раскошна личност и се сметал за успешен поет, сатиричар, актер, музичар и графичар. Бил активен во Неапол, Рим и Фиренца, каде што повремено бил принуден да се движи меѓу градовите, бидејќи неговата каустична сатира му создавала непријатели во уметничките и интелектуалните кругови на тоа време.
Како сликар по историја, тој често избирал нејасни и езотерични теми од Библијата, митологијата и животот на филозофите, на кои ретко се зборувало од други уметници. Тој ретко ги сликал обичните религиозни теми, освен ако тие не дозволувале третман во кој доминирал пејзажот. Тој исто така продуцирал борбени сцени, алегории, сцени на вештерство и многу автопортрети. Сепак, тој бил најмногу ценет поради неговите многу оригинални пејзажи, прикажувајќи ја „возвишената“ природа: често дива и непријателска, понекогаш правејќи ги луѓето што ги населувале како маргинални во поширокото царство на природата. Тие биле самата антитеза на „живописните“ класични погледи на Клод Лорен и прототипи на романтичниот пејзаж. Некои критичари забележале дека неговите технички вештини и изработка како сликар не биле секогаш еднакви на неговите вистински иновативни и оригинални визии. Ова делумно се должи на големиот број платна што тој набрзина ги изработил во младоста (1630-ти) во потрага по финансиска добивка, слики од кои самата Роза почнала да се омрази и се дистанцирала во неговите подоцнежни години, како и постхумно погрешно припишани слики. Многу од неговите народни пејзажи завршиле во странство до 18 век, и тој бил попознат во Англија и Франција од повеќето италијански барокни сликари.
Роза бил опишан како „неортодоксен и екстравагантен“, „вечен бунтовник“, „Анти-Клод“, и прото- романтичар. Тој имал големо влијание врз романтизмот, станувајќи личност слична на култот кон крајот на 18 и почетокот на 19 век, а митовите и легендите се зголемиле околу неговиот живот, до тој степен што неговиот вистински живот едвај се разликувал од разбојниците и аутсајдерите што талкале низ диви и громови пејзажи што ги насликал. Меѓутоа, до средината на 19 век, со подемот на реализмот и импресионизмот, неговото дело паднало од корист и добило многу малку внимание. Обновен интерес за неговите слики се појавил кон крајот на 20 век, и иако тој не бил рангиран меѓу најголемите барокни сликари од историчарите на уметност денес, тој се сметал за иновативен и значаен сликар на пејзажи и прородител на романтичното движење.
Ран живот
Роза бил роден во Аренела, во тоа време во предградието на Неапол, или на 20 јуни или на 21 јули 1615 година. Неговата мајка била Џулија Грека Роса, член на едно од грчките семејства на Сицилија. Неговиот татко, Вито Антонио де Роса, геодет, го поттикнал својот син да станел адвокат или свештеник и го внел во манастирот на татковците Сомаски. Сепак, Салватор покажал претпочитање за уметноста и тајно работел со неговиот вујко по мајка Паоло Греко за да научил за сликарството. Наскоро тој се префрлил во туторство на неговиот зет Франческо Фраканцано, ученик на Рибера, а потоа или кај Аниело Фалконе, современик на Доменико Гарџиуло, или кај Рибера. Некои извори тврделе дека тој поминал време живеејќи со скитници бандити. На седумнаесетгодишна возраст, татко му починал; неговата мајка била сиромашна со најмалку пет деца и Салватор се нашол без финансиска поддршка, а главата на домаќинството барала од него поддршка.
Тој го продолжил чиракот кај Фалконе, помагајќи му да ги заврши платната со битката. Во тоа студио, се велело дека Џовани Ланфранко ја забележал неговата работа и го советувал да се преселил во Рим, каде што останал од 1634 до 1636 година.
Враќајќи се во Неапол, почнал да слика прогонувачки пејзажи, обраснати со вегетација или нерамни плажи, планини и пештери. Роза бил меѓу првите што насликал „романтични“ пејзажи, со посебен пресврт за сцени од живописни, често турбулентни и груби сцени населени со овчари, разбојници, морнари, војници. Овие рани пејзажи биле продадени евтино преку приватни дилери.
Тој се вратил во Рим во 1638–39 година, каде што бил сместен од кардиналот Франческо Марија Бранкачо, епископ од Витербо. За Киеса Санта Марија дела Морте во Витербо, Роза го насликала својот прв и еден од неговите неколку жртвеници, Неверноста на Томас.
Сопругата и семејството
Во 1640 година, Роза се запознал со Лукреција Паолини (околу 1620–1696) во Фиренца. Лукреција била мажена жена, чиј сопруг го напуштил градот и ја напуштил набргу по нивниот брак, за никогаш да не се врател. Таа служела како модел за Роза на прилики, и веројатно била модел за алегоријата на музиката (околу 1641 година). Роза и Лукреција набрзо станале посветени и доживотни придружници. Нивниот прв син Росалво бил роден во август 1641 година, веројатно во Волтера, а друг син Аугусто бил роден во 1657 година. Записите покажувале дека најмалку уште четири деца биле родени и сместени во болници за основање помеѓу 1641 и 1657 година, што давало одредени индикации за нивните тешки финансиски услови во тие години. Обичајот на невенчани парови да живееле заедно не бил премногу невообичаен во раните години на 17 век, но како што минувале децениите црквата станувала сè помалку толерантна кон оваа практика. На моменти истакнатата репутација на Роза и односите со моќните покровители помогнале да се заштити од инквизицијата. Во други времиња, ситуацијата го оставала ранлив на многуте ривали и непријатели што ги создавал преку неговите сатири и наметлив карактер. Во 1656 година, чувствувајќи притисок во Рим од поетот Агостино Фаворити и неговиот близок соработник Фабио Чиги, неодамна избран за папа Александар VII, Роза ги испратил Лукреција и нивниот син Росалво да останеле во Неапол со неговото семејство. Набргу откако таа пристигнала, тешка епидемија на чума го погодила Неапол, а Росалво, братот, сестрата, деверот на Салватор и нивните деца починале во епидемијата. Меѓутоа, Лукреција преживеала и сама се вратила во Рим. Следната година се родил нивниот син Аугусто. При крајот на својот живот, со опаѓање на здравјето и очекувајќи смрт, Роза се оженил за Лукреција на 4 март 1673 година. На 17 март тој починал. Пописот на куќата на Роза, направен во 1673 година, набргу по неговата смрт, покажувал дека Портретот на Лукреција Паолини бил обесен на истакната локација во домот и една од ретките слики што ги поседувал кога умрел.
Кариера
Додека Роза имал лесен гениј во сликарството, тој се занимавал со широк спектар на уметности: музика, поезија, пишување, офорт и глума. Во Рим се спријателил со Пјетро Теста и Клод Лорен. За време на една римска карневалска драма, тој пишувал и глумел во маска, во која неговиот лик се раздвижувал низ Рим, дистрибуирајќи сатирични рецепти за болести на телото и поконкретно на умот. Во костимите, тој се спротивставил на фарсичните комедии глумени во Трастевере под раководство на Бернини.
Еден пасус во една од неговите сатира сугерирал дека тој сочувствувал со востанието од 1647 година предводено од Масаниело - чиј портрет го насликал, иако веројатно не од животот. Бурната уметност и репутацијата на Роза како бунтовник довеле до популарна легенда - раскажана во биографијата на Роза објавена во 1824 година од Сиднеј, Лејди Морган - дека Роза живеел со банда бандити и учествувал во востанието во Неапол против шпанската власт. Иако овие активности не можеле лесно да се вклопат во познатите датуми на неговата кариера, во 1846 година, познатиот романтичен балет за оваа приказна насловен Катарина бил продуциран во Лондон од кореографот Жил Перо и композиторот Чезаре Пуњи.
Се вратил да останел во Рим во 1649 година. Овде тој сè повеќе се фокусирал на слики од големи размери, обработувајќи теми и приказни невообичаени за сликарите од седумнаесеттиот век. Тие вклучувале Демокрит среде гробниците, Смртта на Сократ, Смртта на Регулус (овие двајца сега биле во Англија), Правдата што ја напушта Земјата и Алегоријата на среќата. Ова последно дело покренало бура од контроверзии меѓу верските и граѓанските власти кои во него сфатиле сатира насочена кон нив. Роза, настојувајќи да се помири, објавил текст во кој давал анодини објаснувања за сликите на сликата; сепак тој бил речиси уапсен. Во тоа време Роза ја напишал својата сатира по име Вавилон. Неговите критики за римската уметничка култура му придобиле неколку непријатели. Се појавило тврдење дека неговите објавени сатири не биле негови, но Роза жестоко ги отфрлил обвиненијата. Можеби било можно книжевните пријатели во Фиренца и Волтера да го тренирале за темата на неговите сатира, а композициите сепак останале негови. За да ги помешал своите клеветници, тој го напишал последниот од серијата, со наслов Envy.
Меѓу сликите од неговите последни години биле Саул и вештерката од Ендор и Бојното парче сега во Музејот на Лувр, вториот насликан за 40 дена, полн со долготраен масакр, со бродови што гореле наоколу; Поликрат и рибарите; и Заклетвата на Катилина ( Палацо Пити ).
Додека бил окупиран со серија сатирични портрети, кои требало да ги затвори еден од себе, Роза бил нападнат од капки. Починал по половина година. Во последните моменти се оженил со Лукреција, која му родила два сина, од кои едниот го преживеал. Неговиот гроб се наоѓал во Santa Maria degli Angeli e dei Martiri, каде што бил поставен неговиот портрет. Салватор Роза, по борбите во раната младост, успешно заработил прекрасно богатство.
Тој бил значаен оформувач, со многу популарна и влијателна серија на ситни отпечатоци на војници и голем број поголеми и многу амбициозни теми.
Меѓу неговите ученици биле Евангелиста Мартиноти од Монферато и неговиот брат Франческо. Друг ученик бил Асканио дела Пена од Перуџа.
Наследство
За време на животот на Роза, неговата работа ги инспирирало следбениците како Џовани Гисолфи, но неговото најтрајно влијание било врз подоцнежниот развој на романтичните и возвишени традиции на пејзажи во сликарството. Уметниците од осумнаесеттиот век под влијание на Роза биле Алесандро Магнаско, Андреа Локатели, Џовани Паоло Панини и Марко Ричи. Како што наведувал Витковер, Роза навистина најсликовито ги изразувал своите иновативни способности, а не во неговите големи историски или религиозни драми. Самиот Роза ги отфрлил неговите рани пејзажи како несериозни каприци во споредба со неговите историски слики и подоцнежните дела, но академски конвенционалните историски платна често ја ограничувале неговата бунтовничка низа. Тој генерално ги избегнувал идиличните и пасторални мирни селски предели на Клод Лорен и Пол Брил во неговите пејзажи и создавал замислени, меланхолични фантазии, преплавени во урнатини и разбојници. До осумнаесеттиот век, контрастите помеѓу Роза и „возвишениот“ пејзаж, и уметниците како Клод и „живописниот“ пејзаж, биле многу забележани. Поема од 1748 година на Џејмс Томпсон, „Замокот на индолентноста“, го илустрирал ова: „Што е поубава светлината на Лорен допре со омекнувачка нијанса/ Или дивата Роза пукна или учеше дека Пусин црташе“.
Во време кога уметниците честопати биле многу ограничени од покровители, Роза имал макотрпна низа на независност, што ја прославил посебната улога на уметникот. „Нашето богатство мора да се состои во духовни работи и во тоа да се задоволуваме со пиење голтка, додека другите се простираат во благосостојба“. Тој одбил да слика по нарачка или да се договорил однапред за цената и сам избирал теми. Според неговите зборови, тој сликал „...чисто за мое задоволство. Треба да ме носи ентузијазам и можам да ги користам моите четки само кога сум во екстаза.“
Салватор Роза и романтизмот
Еден историчар забележал „Извонредна количина на слава и влијание на Роза во Англија се чини дека почива на вербална и литературна трансмисија и има влијание што се прошири многу подалеку од границата на чисто сликовити грижи“. Во Филозофско истражување за потеклото на нашите идеи за возвишеното и убавото (1757), Едмунд Бурк го назначил Салватор Роза како „сликар на возвишеното“. Хорас Волпол, Сер Џошуа Рејнолдс и Перси Бише Шели пишувале многу за неговите слики. „Неговото име станало еден вид шифра за особините кои најмногу ги ценеле романтичарите,дивјачка возвишеност, ужас, величественост, зачуденост и пријатен ужас“ Биле објавени голем број прикази за животот на Роза, кои наводно биле биографии, често вклучувајќи измислени анегдоти. Салватор Роза бил тема на операта на Антонио Карлос Гомес, балет Катарина или La Fille du Bandit, а Франц Лист вклучил аранжман на песна од Џовани Боночини, во неговата свита Annees de pelerinage, Deuxieme annee: Italie, (С. 161) бр. 3, Канзонета дел Салватор Роза. Роза со неговиот бурен дух станал миленик на британските романтичари како Хенри Фусели, Џон Хамилтон Мортимер и Александар Ранциман. Неговото влијание можело да се види во работата на уметникот како Џон Мартин, кој ја проучувал работата на Роза во неговите години на формирање, Неодамнешната изложба на делата на Вилијам Тарнер, во музејот Прадо во Мадрид, го забележувала влијанието што Роса го имал врз Пејзажи на Тарнер. Влијанието на Роза можело да се види и во американската уметност од тој период. Томас Кол го вброил Роза меѓу неговите херои, и неговото влијание било идентификувано во работата на уметници како што биле Вашингтон Олстон, Џорџ Кејлеб Бингам, Томас Моран, Вилијам Сидни Маунт, Џон Трамбул, Бенџамин Вест и други американски уметници.
Сатири
Цезарео (1892) и Картели (1899) напишале книги земајќи ги предвид сатирите на Роза. Сатирите, иако значително биле раширени во странство за време на неговиот живот, биле објавени дури во 1719 година. Сите биле во терза Рима, напишани без многу литературна коректност, но духовити. Роза овде се појавил како многу строг осудувач на сите чинови и состојби на луѓето, не штедејќи ги највисоките, и како поборник на сиромашните и газените, и на моралната доблест и католичката вера. Сатирата за музика ја разоткривала дрскоста и расипништвото на музичарите и срамот на судовите и црквите да ги охрабрувале. Поезијата се задржала на педантноста, имитативноста, љубезноста, наклонетоста и непристојноста на поетите - исто така и на нивната сиромаштија и негрижата со која биле третирани; и имало многу енергичен напад против угнетувачките гувернери и аристократи. Славата на Тасо била поддржана; За Данте се зборувало дека бил застарен, а за Ариосто како корумпиран.
Сликарството се осврнувало на сликовитото третирање на бедните теми, како што биле просјаците, против незнаењето и развратот на сликарите, и нивните трикови на трговија, и грубата непристојност на сликарството развлечени полуголи светци од двата пола. Војната (која содржела пофалба на Масаниело ) ја исмевала глупоста на војниците платеници, кои се бореле и загинувале додека кралевите останувале дома; гнасниот морал на кралевите и господарите, нивната ерес и неверување.
Во Вавилон, Роза се претставил себеси како рибар, Тирено, кој постојано немал среќа во своите мрежи на Еуфрат; тој разговарал со родум од земјата, Ергасто. Вавилон (Рим) бил многу строго третиран, а и Неапол скоро исто.
Зависта (последната од сатирата и генерално се сметала за најдобра) го претставувал Роза како сонува, додека сакал да го впише со сета скромност своето име на прагот на храмот на славата, божицата или ѓаволот на зависта го попречувал и следувала долга размена на реципрочни забелешки. Овде се појавил високо набиениот портрет на главниот римски клеветник на Салватор (не сме свесни дека тој некогаш бил идентификуван по име); а сликарот протестирал дека никогаш не би се согласил да направил некоја од ласциозните работи во сликарството толку срамно во мода.
Цртежи
Сите цртежи биле без датум: пенкало, мастило и перење; или пенкало, мастило, перење и креда на хартија
Отпечатоци
Сите отпечатоци биле офорт или офорт со сува точка
Дела за Роза
Постоеле голем број биографии и фикционализација на животот на Роза:
Наводи
<references group="" responsive="1">