cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Здружение на преведувачи и толкувачи на Република Северна Македонија (ЗПРМ)
Програма за менторство
Програмата за менторство на ЗПРМ и Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ – Скопје е осмислена како одговор на оскудните можности за пракса за студентите по преведување и толкување во Република Македонија. Замислена е да служи како мост меѓу академскиот и професионалниот живот на овие студенти. Преку симулација на автентичен професионален ангажман, Програмата им нуди можност на студентите да дојдат во контакт со искусни колеги, да соработуваат и да учат од нив и одблиску да добијат вистинска слика за сите аспекти на професиите преведувач и толкувач. Наменета е за студенти на четврта година од студиските програми за преведување и толкување. Програмата се реализира со искусни волонтери од ЗПРМ и во неа се опфатени јазични комбинации за коишто има пријавено ментори од ЗПРМ. Реализацијата на Програмата започна во 2017 г. и досега се спроведени 4 циклуси со вкупно 47 студенти и 12 ментори. Во тек е петтиот циклус.
Изданија
ЗПРМ има издадено Водич низ правните системи во регионот, како и Омниглосар (електронска верзија од Водичот) во соработка со Здружението на постојани судски преведувачи и толкувачи на Србија (УССПТС) (www.sudskiprevodiocisrbije.com).
Членство во други организации
ЗПРМ остварува соработка со други домашни и странски организации и е член на:
Кошишта (Охрид)
Кошишта — археолошко наоѓалиште во градот Охрид. Наоѓалиштето претставува некропола од хеленистичко, римско време и раниот среден век. Се протега на падината од охридскиот рид северно и североисточно од тврдината и наоѓалиштето Дебој. При изградбата и проширувањето на патната комуникација Кошишта-Горна Порта-Имарет и при копањето на темели за поединечни станбени згради е пронајдена некропола со скелетни погребувања и правоаголно ѕидани и засводени гробни конструкции.
Тадао Кобајаши
(роден ) — јапонски фудбалер.
Репрезентативна кариера
бил член на јапонската репрезентација на Летните олимписки игри 1956.
NGC 1333
NGC 1333 — отсјајна маглина во соѕвездието Персеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1333 се споменува и како LBN 741.
Откривање
Објектот е откриен на 31 декември 1855 година од страна на Едвард Шенфелд, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 3 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1333 е од видот RN. NGC 1333 има привидни димензии од 6' х 3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 29 м 18 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 31° 25' 0".
Други поделби
Проучување на NGC 1333 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 94; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2342. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1457.
Јас си појдов во Битола
„Јас си појдов во Битола“ — македонска народна песна. Песната е посветена на некојси заљубен Битолчанец и некоја си Ленче. Песната има љубовен карактер.
Текст
јас си појдов во Битола,
јас си појдов во Битола, Ленче бре,
занает да научам.
Не научив занаетот,
тук научив љубовта.
Љубовта е слатко нешто,
љубовта е слатко нешто,
љубовта е слатко нешто, Ленче бре,
кој не љуби не знае.
Козана
Козана (словенечки: Kozana) — населба во Општина Брда во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Голем корморан
Големиот корморан (Phalacrocorax carbo) — мошне застапен член на семејството корморани. Живее ширум Стариот Свет и атлантскиот брег на Северна Америка. Во Македонија е познат под народното име гаро.
Опис
Големиот корморан е голема црна птица, и зависно од варијацијата на видот, има различни големини. Тежи од 1,5 до 5.3 кг, најчесто од 2.6 до 3.7 кг. Долги се од 70 до 102 см, со распон на крилја од 121 до 160 см. Има прилично долг опаш и има жолт белег околу клунот. Возрасните корморани имаат бели дамки над колената за време на сезоната за парење.
Големите корморани се најчесто тивки, но прават различни гутурални звуци во своите колонии за парење.
Видови
Многу ретка варијанта на големиот корморант е предизвикан од албинизам. Phalacrocorax carbo албиното страда од губење на вид и/или слух, и многу ретко успева да преживее во дивината.
Распространетост
Големиот корморан е многу чест и широко раширен вид птица. Го има во Европа, Азија и Африка и на брегот на Атлантскиот Океан. Се храни над морето, во утоки и слатководни езера и реки. Птиците од север се селат на југ и зимуваат на било кој брег кој е добро снабден со риби.
Поведение
Големиот корморан, иако може да се нурне во големи длабочини, тој најчесто се храни во плитки води. Својот плен често го доведува во плитката вода. Има слики од коморани, како јадат повеќе видови риби: често се забележани како јадат јагули, но за да се залаже јагулата и намести во позиција за голтање треба многу време.
Односи со луѓето
Многу риболовци го сметаат големиот коморан за конкурент во риболовот. Поради ова, го ловеа скоро до истребување во минатото. Благодарение на напорите за зачувување, бројот на коморани е зголемен. Сега има 1.2 милиони птици во Европа (за разлика од бројот во зима; бројот во доцното лето е поголем). Зголемувајќи ја популацијата на комораните, повторно се појави конфликтот со риболовците.
Во Норвешка корморанот е традиционална птица за игри. Во северна Норвешка, пак, кормораните се традиционално полусвети суштества. Се смета за добра среќа ако корморани се соберат близу селото или населбата. Една стара легенда вели дека луѓето кои умреле далеку, на средина на морињата и нивните тела не се пронајдени, ја поминуваат вечноста на островот Utrøst. Жителите на Utrøst може да ги посетат своите домови само во форма на корморани.
Секоја година околу 10,000 корморни се убиваат за јадење.
Геологија на Месечината
Геологијата на Месечината (понекогаш наречена селенологија, иако вториот термин може да се однесува поопшто на „месечевата наука“) е сосема поинаква од онаа на Земјата. На Месечината и недостасува вистинска атмосфера, која ја елиминира ерозијата поради временските услови. Нема позната форма на тектоника на плочи, има помала гравитација и поради малата големина се лади побрзо. Комплексната геоморфологија на површината на Месечината е формирана со комбинација на процеси, особено ударни кратери и вулканизам. Месечината е диференцирано тело, со кора, наметка и јадро.
Геолошките проучувања на Месечината се засноваат на комбинација од набљудувања на телескопи базирани на Земјата, мерења од вселенски летала кои орбитираат, примероци од Месечината и геофизички податоци. Шест места биле земени директно за време на слетувањето на програмата Аполо со екипаж од 1969 до 1972 година, што вратила 380,96 килограми од месечевата карпа и месечевата почва на Земјата. Покрај тоа, три роботски советски вселенски летала Луна вратиле уште 326 грама од 1970 до 1976 година, а кинеската Чанге 5 вратила примерок од 1.731 грама во 2020 година.
Месечината е единственото вонземско тело за кое имаме примероци со позната геолошка содржина. Неколку месечеви метеорити се препознаени на Земјата, иако нивните изворни кратери на Месечината се непознати. Значителен дел од површината на Месечината не е истражен, а голем број геолошки прашања остануваат неодговорени.
Елементарен состав
Елементите за кои се знае дека се присутни на површината на Месечината вклучуваат, меѓу другото, кислород (O), силициум (Si), железо (Fe), магнезиум (Mg), калциум (Ca), алуминиум (Al), манган (Mn) и титаниум (Ти). Меѓу позастапените се кислородот, железото и силициумот. Содржината на кислород се проценува на 45% (по тежина). Јаглеродот (C) и азот (N) се чини дека се присутни само во трагови од таложење од сончевиот ветер.
Формирање
Долг временски период, основното прашање во врска со историјата на Месечината било нејзиното потекло. Раните хипотези вклучувале цепење од Земјата, заробување и коакреција. Денес, хипотезата за џиновски удар е широко прифатена од научната заедница.
Геолошка историја
Геолошката историја на Месечината е дефинирана во шест главни епохи, наречени месечева геолошка временска скала. Почнувајќи од пред околу 4,5 милијарди години, новоформираната Месечина била во стопена состојба и орбитирала многу поблиску до Земјата што резултирало со плимни сили. Овие плимни сили го деформирале стопеното тело во елипсоид, со главната оска насочена кон Земјата.
Првиот важен настан во геолошката еволуција на Месечината била кристализацијата на блискиот глобален океан со магма. Не се знае со сигурност колкава била неговата длабочина, но неколку проучувања укажуваат на длабочина од околу 500 километри или повеќе. Првите минерали кои се формирале во овој океан биле силикатите на железо и магнезиум оливин и пироксен. Бидејќи овие минерали биле погусти од стопениот материјал околу нив, тие потонале. Откако кристализацијата била завршена околу 75%, помалку густиот анортозитен плагиоклазен фелдспат се кристализирал и лебдел, формирајќи анортозитна кора околу 50 км во дебелина. Поголемиот дел од океанот со магма се кристализирал брзо (во рок од околу 100 милиони години или помалку), иако конечните преостанати магми богати со KREEP (K - калциум, REE - елементи од ретки земји и P - фосфор), кои се многу збогатени со некомпатибилни елементи кои произведуваат топлина, можеле да останат делумно стопени неколку стотици милиони (или можеби 1 милијарда) години. Се смета дека последните магми богати со KREEP на крајот станаа концентрирани во регионот на Океанот на Бурите и сливот Имбриум, единствена геолошка провинција која сега е позната како Procellarum KREEP Terrane.
Анализата на примероците од Месечината се смета дека имплицира значителен процент од басените на ударот на Месечината се формирале за многу краток временски период помеѓу околу 4 и 3,85 га. Оваа хипотеза се нарекува месечева катаклизма или доцно тешко бомбардирање. Меѓутоа, сега е познато дека исфрлањето од сливот на ударот Имбриум (еден од најмладите големи сливови со удари на Месечината) треба да се најде на сите места за слетување на Аполо. Оттука, можно е староста за некои ударни сливови (особено Море на Нектарот) да е погрешно доделена на истата старост како Имбриум.
Месечевото море претставува антички поплави со базалтни ерупции. Во споредба со домашните лави, тие содржат високи количества на железо, имаат ниска вискозност, а некои од нив содржат високо издигнато количество на титаниум богати со илменит. Поголемиот дел од базалтните ерупции се случиле пред околу 3 и 3,5 Га, иако некои примероци имаат старост од 4,2 га, а најмладиот (врз основа на методот на броење на кратери) се смета дека еруптирал пред 1 милијарда години. Заедно со вулканизот дошле и пирокластични ерупции, кои лансирале стопени базалтни материјали стотици километри подалеку од вулканот. Голем дел од месечевото море формирало или се влеало во ниските височини поврзани со блиските ударни базени. Но, Океанот на Бурите не одговара на која било позната структура на удар, а најниските височини на Месечината во сливот на далечниот Јужен Пол-Ајткен се само скромно покриени Влијанијата на метеоритите и кометите се единствената нагло геолошка сила што дејствува на Месечината денес, иако варијацијата на плимата и осеката на Земјата на скалата на месечевиот аномалистички месец предизвикува мали варијации во напрегањата. Некои од најважните кратери користени во месечевата стратиграфија се формирани во оваа понова епоха. На пример, кратерот Коперник, кој има длабочина од 3,76 км и полупречник од 93 km, се проценува дека се формирал пред околу 900 милиони години (иако ова е дискутабилно). Мисијата Аполо 17 слетала во област во која можеби е земен примерок од материјалот што доаѓа од кратерот Тихо. Проучувањето на овие карпи укажува дека овој кратер можел да се формирал пред 100 милиони години, иако тоа е исто така дискутабилно. Површината, исто така, доживеала вселенско атмосферско влијание поради честичките со висока енергија, имплантација на сончев ветер и удари од микрометеорити. Овој процес предизвикува зраците поврзани со младите кратери да се затемнат додека не се совпадне со албедото на околната површина. Меѓутоа, ако составот на зракот е различен од основните материјали од кора, зракот би можел да биде видлив многу подолго време.
Епохи
На врвот на месечевата стратиграфска низа може да се најдат ударни кратери. Ваквите најмлади кратери припаѓаат на Коперниковата единица. Под него може да се најдат кратери без систем на зраци, но со прилично добро развиена морфологија на ударниот кратер. Ова е ератостенска единица. Двете помлади стратиграфски единици може да се најдат во места со големина на кратер на Месечината. Под нив може да се најдат две продолжени слоеви: морски единици (порано дефинирани како процеларијанска единица) и излезни и тектонски единици поврзани со сливот на Имбриум (имбриумски единици). Друга единица поврзана со ударниот слив е Нектаријанската единица, дефинирана околу Нектарискиот Слив. На дното на месечевата стратиграфска низа може да се најде преднектаријската единица на старите кратерски рамнини. Стратиграфијата на Меркур е многу слична на овој случај.
Месечев пејзаж
Месечевиот пејзаж се одликува со ударни кратери, нивни исфрлања, неколку вулкани, ридови, лавински текови и вдлабнатини исполнети со магма.
Висорамнини
Најкарактеристичниот аспект на Месечината е контрастот помеѓу нејзините светли и темни зони. Посветли површини се месечевите висорамнини, кои го добиле името terrae (еднина terra, од латинското за земја), а потемните рамнини се нарекуваат maria (единечна mare, од латински за море), по Јоханес Кеплер кој го вовел името во 17 век. Висорамнините се анортозитски по состав, додека морињата се базалтни. Важно е да се забележи дека низините (како во сливот на Јужниот Пол-Ајткен ) не се секогаш покриени со мориња. Висорамнините се постари, и затоа се посилни кратери.
Мориња
Главните производи на вулканските процеси на Месечината се очигледни за набљудувачите врзани за Земјата во форма на месечево море. Ова се големи текови на базалтичка лава што одговараат на површини со ниско албедо што покриваат речиси една третина од блиската страна. Само неколку проценти од далечната страна е зафатена од овој вид вулканизам. Дури и пред мисиите на Аполо да го потврдат тоа, повеќето научници сметале дека месечевите мориња се рамнини исполнети со лава, бидејќи тие имаат форма на проток на лава и колабирања кои се припишуваат на цевките од лава.
Староста на базалтите на месечевите мориња е одредена и со директно радиометриско датирање и со техниката на броење на кратери. Најстарите радиометриски возрасти се околу 4,2 Ga, додека најмладите возрасти утврдени од броењето на кратерите се околу 1 Ga (1 Ga = 1 милијарда години). Зафатнински, поголемиот дел од нив се формирал помеѓу околу 3 и 3,5 Ga пред сегашноста. Најмладите лави избиле во рамките на Океанот на Бурите, додека некои од најстарите се смета дека се наоѓаат на далечната страна. Месечевите мориња се очигледно помлади од околните висорамнини со оглед на нивната помала густина на ударни кратери. Голем дел од месечевото море избувнало во, или се влеало во, ниските ударни сливови на месечевата блиска страна. Сепак, малку е веројатно дека постои причинско-последична врска помеѓу настанот на ударот и вулканизмот бидејќи сливовите на ударот се многу постари (за околу 500 милиони години) од полнењето на морето. Понатаму, Океанот на Бурите, кое е најголемото пространство на вулканизам на Месечината, не одговара на ниту еден познат слив на удар. Вообичаено се сугерира дека причината поради која морето еруптирало само на блиската страна е тоа што блиската кора е потенка од далечната страна. Иако варијациите во дебелината на кората може да дејствуваат за да ја модулираат количината на магма што на крајот стигнува до површината, оваа хипотеза не објаснува зошто далечниот слив на Јужен Пол-Ајткен, чија кора е потенка од Океанот на Бурите, бил само скромно исполнет со вулкански производи.
Друг тип на наоѓалиште поврзано со Месечевото море, иако ги опфаќа и висорамнините, се наоѓалиштата на „темниот плашт“. Овие наслаги не можат да се видат со голо око, но тие можат да се видат на слики направени од телескопи или вселенски летала кои орбитираат. Пред мисиите Аполо, научниците предвидувале дека тоа се наоѓалишта произведени од пирокластични ерупции. Некои наслаги се смета дека се поврзани со темни издолжени купи од пепел, што ја зајакнува идејата за пирокластичен материјал. Постоењето на пирокластични ерупции подоцна било потврдено со откривањето на стаклени сферули слични на оние пронајдени во пирокластични ерупции на Земјата.
Капрарола
Капрарола (итал. Caprarola) — гратче во провинцијата Витербо, во регионот Лацио во централна Италија. Гратчето е сместено на верига од вулкански ридови, познати како Чимини.
Геологија на Месечината
Мориња
Многу од месечевите базалти содржат мали дупки кои биле формирани од меурчиња со гас што се раствораат од магмата при вакумските услови што се среќаваат на површината. Не е познато со сигурност кои гасови избегале од овие карпи, но јаглерод моноксидот е еден од кандидатите.
Примероците на пирокластични материјли се со зелени, жолти и црвени нијанси. Разликата во бојата укажува на концентрацијата на титан што ја има карпата, при што зелените честички имаат најниски концентрации (околу 1%), а црвените честички со највисоки концентрации (до 14%, многу повеќе од базалтите со највисоки концентрации).
Капрарола
Градот е најпознат по импозантниот ренесансен дворец наречен Вила Фарнезе, изграден за кардиналот Алесандро од видното благородничко семејство Фарнезе во средината на XVI век од архитектот Јакопо Бароци да Вињола.
Геологија на Месечината
Вдлабнатини
Вдлабнатините на Месечината понекогаш произлегуваат од формирањето на локализирани лавински канали. Овие обично спаѓаат во три категории, кои се состојат од синусни, лачни или линеарни форми. Следејќи ги овие кривини назад до нивниот извор, тие честопати водат до стара вулканска вентилација. Еден од најзабележителните шилести вдлабнатини е долината Шретер, сместена во висорамнината Аристарх долж источниот раб на Океанот на Бурите. Пример за шилеста кора постои на местото за слетување на Аполо 15, Рима Хедли, сместено на работ на сливот Имбриум. Врз основа на набљудувањата од мисијата, генерално се смета дека оваа вдлабнатинс е формирана од вулкански процеси, тема што долго се дебатирала пред да се одржи мисијата.
Купи
Различни штитни вулкани може да се најдат на избрани места на површината на Месечината, како на пример на Римкер. Се смета дека тие се формирани од релативно вискозна, веројатно богата со силициум диоксид лава, која еруптира од локализирани отвори. Добиените месечеви купи се широки, заоблени, кружни одлики со благ наклон што се издигнува во височина неколку стотини метри до средната точка. Тие обично се 8-12 км во пречник, но може да бидат до 20 км преку. Некои од купите содржат мала јама на својот врв.
Сртови
Сртовите се одлики создадени од компресивни тектонски сили во морињата. Овие одлики претставуваат свиткување на површината и формираат долги гребени низ деловите. Некои од овие гребени може да ги исцртаат закопаните кратери или други одлики под месечевите мориња. Главен пример за таква наведена одлика е кратерот Летрон.
Грабени
Грабените се тектонски одлики кои се формираат при екстензивни напрегања. Структурно, тие се составени од два нормални раседи, со спуштен блок меѓу нив. Повеќето грабени се наоѓаат во близина на рабовите на големите ударни басени.
Ударни кратери
Ударниот кратер е најзабележителниот геолошки процес на Месечината. Кратерите се формираат кога цврсто тело, како што е астероид или комета, се судира со површината со голема брзина (просечните брзини на удар за Месечината се околу 17 км во секунда). Кинетичката енергија на ударот создава ударен бран на компресија кој зрачи подалеку од влезната точка. Ова го наследува бранот на рефлексија, кој е одговорен за исфрлање на најголемиот дел од кратерот. Потоа, има хидродинамичко враќање на подот што може да создаде централен врв.
Овие кратери се појавуваат во непрекинато на пречници низ површината на Месечината, со големина од мали јами до огромниот слив на Јужен Пол-Ајткен со пречник од речиси 2.500 км и длабочина од 13 км. Во многу општа смисла, месечевата историја на ударни кратери го следи трендот на намалување на големината на кратерот со текот на времето. Особено, најголемите ударни базени биле формирани во раните периоди, и тие последователно биле прекриени со помали кратери. Преносот на големината на честотата (SFD) на пречниците на кратерите на дадена површина (односно, бројот на кратери како функција од пречникот) приближно го следи законот за моќност со зголемен број на кратери со намалување на големината на кратерот. Вертикалната положба на оваа крива може да се користи за да се процени староста на површината. Најновите удари се одликуваат со добро дефинирани одлики, вклучително и раб со остри рабови. Малите кратери имаат тенденција да формираат форма на чинија, додека поголемите удари можат да имаат централен врв со рамни подови. Поголемите кратери обично прикажуваат спуштачки одлики долж внатрешните ѕидови. Најголемите ударни базени, басените со повеќе прстени, може да имаат дури и секундарни концентрични прстени од подигнат материјал.
Процесот на удар ископува високо албедо со материјали кои првично му даваат светол изглед на кратерот. Процесот на вселенски атмосферски влијанија постепено го намалува албедото на овој материјал така што зраците исчезнуваат со текот на времето. Постепено, кратерот и неговото исфрлање подлежат на ударна ерозија од микрометеорити и помали удари. Овој процес на ерозија ги омекнува и заокружува одликите на кратерот. Кратерот, исто така, може да биде покриен со исфрлање од други удари, што може да ги потопи одликите, па дури и да го закопа централниот врв.
Општо земено, месечевиот кратер е приближно кружен во форма. Лабораториските експерименти во Истражувачкиот центар Ејмс на НАСА покажале дека дури и ударите со многу низок агол имаат тенденција да создаваат кружни кратери и дека елиптичните кратери почнуваат да се формираат под агли на удар под пет степени. Сепак, ударот со низок агол може да произведе централен врв кој е поместен од средната точка на кратерот. Дополнително, исфрлањето од коси удари покажува карактеристични обрасци на различни агли на удар: асиметрија почнувајќи од околу 60˚ и „зона на избегнување“ во облик на клин без исфрлање во насока од која проектилот почнал околу 45˚.
Темно-хало кратерите се формираат кога ударот го ископува долниот албедо материјал од под површината, а потоа го депонира околу главниот кратер. Ова може да се случи кога област од потемен базалтичен материјал, подоцна ќе биде покриена со полесни исфрлања добиени од подалечните удари во висорамнините. Оваа обвивка го крие потемниот материјал долу, кој подоцна е ископан од следните кратери.
Најголемите удари создале стопени слоеви од стопена карпа кои покривале делови од површината кои може да бидат дебели до еден километар. Примери за такво топење на удари може да се видат во североисточниот дел на ударниот слив на Источно Море.
Реголит
Реголитот содржи карпи, фрагменти од минерали од првобитната карпа и стаклени честички настанати за време на ударите. Во поголемиот дел од месечевиот реголит, половина од честичките се направени од минерални фрагменти споени од стаклените честички; овие предмети се нарекуваат аглутинати. Хемискиот состав на реголитот варира според неговата местоположба; реголитот во висорамнините е богат со алуминиум и силициум диоксид, исто како и карпите во тие региони. Реголитот во морињата е богат со железо и магнезиум и е сиромашен со силициум диоксид, како и базалтните карпи од кои е формиран.
Месечевиот реголит е многу важен бидејќи во него се чуваат и информации за историјата на Сонцето. Атомите што го сочинуваат сончевиот ветар – главно хелиум, неон, јаглерод и азот – удираат во површината на Месечината и се вметнуваат во минералните зрна. По анализа на составот на реголитот, особено неговиот изотопски состав, можно е да се утврди дали активноста на Сонцето се променила со текот на времето. Гасовите на сончевиот ветер би можеле да бидат корисни за идните месечеви бази, бидејќи кислородот, водородот (вода), јаглеродот и азот не само што се неопходни за одржување на животот, туку се и потенцијално многу корисни во производството на гориво. Составот на месечевиот реголит може да се користи и за да се заклучи неговото изворно потекло.
Цевки од месечева лава
Цевките од месечевата лава формираат потенцијално важна локација за изградба на идна месечева база, која може да се користи за локално истражување и развој, или како човечка станица за да служи за истражување надвор од Месечината. Потенцијалот на месечевата лавинска пештера одамна е предложен и дискутиран во литературата. Секоја недопрена цевка на Месечината може да послужи како засолниште од тешката средина на површината на Месечината, со нејзините чести удари на метеорити, високоенергетско ултравиолетово зрачење и енергетски честички и екстремни дневни температурни варијации. По лансирањето на Месечевиот извидувачки орбитер, снимени се многу цевки од месечевата лава. Овие месечеви јами се наоѓаат на неколку места низ Месечината, вклучувајќи ги кратерот Мариус, Морето на Умноста и Морето на Спокојот.
Месечев магматски океан
Првите карпи донесени од Аполо 11 биле базалти. Иако мисијата слетала на Морето на Спокојот, биле подигнати неколку милиметриски фрагменти од карпи кои доаѓале од висорамнините. Тие се составени главно од плагиоклазен фелдспат; некои фрагменти биле составени исклучиво од анортозитна плагиоклаза. Идентификацијата на овие минерални фрагменти довела до храбрата хипотеза дека голем дел од Месечината некогаш бил стопен и дека кората настанала со фракционата кристализација на овој магматски океан.
Природен исход на хипотетичкиот настан со џиновски удар е тоа што материјалите што повторно се насобрале за да ја формираат Месечината мора да биле жешки. Сегашните модели предвидуваат дека голем дел од Месечината би бил стопен набргу по формирањето на Месечината, со проценки за длабочината на овој магматски океан кои се движат од околу 500 km до целосно топење. Кристализацијата би довело до диференцирано тело со композициски различна кора и обвивка и ги опфаќа главните групи на месечеви карпи.
Како што се одвивала кристализацијата на океанот на месечевата магма, минералите како што се оливин и пироксен се таложиле и ќе потониле за да ја формираат месечевата обвивка. По завршувањето на кристализацијата околу три четвртини, анортозитната плагиокласа би почнала да кристализира и поради малата густина, ќе плива, формирајќи анортозитска кора. Елементите кои се некомпатибилни (т.е. оние кои преференцијално се делат во течната фаза) би биле прогресивно концентрирани во магмата како што напредувала кристализацијата, формирајќи магма богата со KREEP која првично требало да биде ставена во тесно помеѓу кората и плаштот. Доказите за ова сценарио доаѓаат од високо анортозитниот состав на кората на месечевата висорамнина, како и од постоењето на материјали богати со KREEP.
Површински материјали
Програмата Аполо вратила 380,05 килограми карпи од површината на Месечината, од кои повеќето се чуваат во Лабораторијата во Хјустон, Тексас, а советската програма Луна без екипаж вратила 326 грама материјал. Овие карпи се покажале како непроценливи во дешифрирањето на геолошката еволуција на Месечината. Месечевите карпи во голем дел се направени од истите вообичаени минерали кои формираат карпи како што се наоѓаат на Земјата, како што се оливин, пироксен и плагиоклазен фелдспат (анортозит). Плагиокласниот фелдспат најмногу се наоѓа во кората на Месечината, додека пироксенот и оливинот обично во обвивката. Минералот илменит е многу застапен во некои базалти, а нов минерал наречен армалколит (именуван по Арм стронг, Ал дрин и Кол линс, трите членови на екипажот Аполо 11 ) за првпат бил откриен во месечевите примероци.
Морињата се составени претежно од базалт, додека рисорамнините се сиромашни со железо и составени главно од анортозит, карпа составена главно од калциум. Друга значајна компонента на кората се магматските карпи од магнезиум. Се смета дека овие карпи се поврзани со петрогенезата на KREEP.
Композитните карпи на површината на Месечината често се појавуваат во форма на бречи. Од нив, поткатегориите се нарекуваат фрагментарни, гранулитични и ударно топени бречи, во зависност од тоа како се формирани.
Внатрешна структура
Сегашниот модел на внатрешноста на Месечината е изведен со помош на сеизмометри оставени за време на мисиите на програмата Аполо со екипаж, како и испитувања на гравитационото поле и ротацијата на Месечината.
Масата на Месечината е доволна за да ги елиминира сите празнини во внатрешноста, па се проценува дека е составена од цврсти карпи насекаде. Нејзината мала зафатнинска густина (~ 3346 kg m −3 ) укажува на мало изобилство на метал. Ограничувањата на масата и моментот на инерција покажуваат дека Месечината најверојатно има железно јадро кое е помало од околу 450 км во полупречник. Студиите дополнително покажуваат дека јадрото е сè уште стопено. Повеќето планетарни тела и месечини имаат железни јадра кои се околу половина од големината на телото. Така, Месечината е аномална во тоа што има јадро чија големина е само околу една четвртина од нејзиниот полупречник.
Кората на Месечината е во просек околу 50 км дебелина (иако ова е неизвесно за околу ±15 км). Се проценува дека кората од далечната страна е во просек подебела од блиската страна за околу 15 км. Сеизмологијата ја ограничила дебелината на кората само во близина на местата за слетување на Аполо 12 и Аполо 14. Иако првичните анализи од времето на Аполо сугерирале дебелина на кората од околу 60 км на тоа место, неодамнешните повторни анализи на овие податоци сугерираат дека е потенка, некаде помеѓу 30 и 45 км.
Магнетно поле
Во споредба со онаа на Земјата, Месечината има многу слабо надворешно магнетно поле. Други големи разлики се во тоа што Месечината моментално нема диполарно магнетно поле, а присутните магнетизации се речиси целосно по потекло од кора. Една хипотеза тврди дека магнетизациите на кората биле стекнати рано во историјата на Месечината кога сè уште работел гео-динамо. Сепак, малата големина на месечевото јадро е потенцијална пречка за оваа хипотеза. Алтернативно, можно е на безвоздушни тела како што е Месечината, да се генерираат минливи магнетни полиња за време на процесите на удар. Во прилог на ова, забележано е дека најголемите магнетизации на кората се чини дека се наоѓаат во близина на антиподите на најголемите ударни сливови. Иако Месечината нема диполарно магнетно поле како она на Земјата, некои од вратените карпи имаат силни магнетизации. Понатаму, мерењата од орбитата покажуваат дека некои делови од површината на Месечината се поврзани со силни магнетни полиња.
Мост „Обединети нации“ (Скопје)
Обединети нации претставува мост кој ја премостува реката Вардар и ги поврзува населбите Влае и Карпош 4 во гравниот град на Македонија, Скопје. Преку него поминува најфреквентната сообраќајница во градот - Булеварот Партизански одреди, по која секојдневно поминуваат илјадници автомобили и тешки товарни возила.
Две ленти од Мостот Обединети нации биле изградени уште пред катастрофалниот земјотрес во 1963 година. Сегашната форма ја добил во средината на шеесеттите години од минатиот век, кога се градел булеварот Партизански одреди. Официјално мостот е пуштен во употреба во 1967 година, а истиот официјално го посетил и У Тант на 30 август 1970 година. Во 2009 година мостот бил саниран и реконстриуран.
Антонио Лабриола
Антонио Лабриола (итал. Antonio Labriola; 2 јули 1843 - 12 февруари 1904) — италијански марксистички теоретичар. Иако бил академски филозоф и никогаш активно не членувал во ниедна марксистичка партија, неговата мисла извршила големо влијание врз мноштво италијански политички теоретичари во раниот XX век. Меѓу нив спаѓа Бенедето Кроче, основач на Италијанската либерална партија и еден од водачите на Италијанската комунистичка партија — Антонио Грамши.
Животопис
Лабриола е роден во Касино (тогаш во состав на Папската Држава) како син на наставник. Во 1861 г. се запишал на Неаполскиот универзитет. Откако дипломирал, останал во Неапол, каде работел како школски наставник. Во текот на овој период, Лабриола пројавил интерес за филозофијата, историјата и етнографијата. Во почетокот на 1870-тите станал новинар, застапувајќи либерални и антиклерикалистички погледи.
Во 1874 г. бил назначен за професор во Рим, каде го провел остатокот од животот во предавање, пишување и учество во расправи. Иако имал критичен став кон либерализмот уште од 1873 г., марксизмот го усвоил постепено, и не се произнел со социјалистички гледишта сè до 1889 г.. Починал во Рим на 2 февруари 1904 г.
Мисла
Под големо влијание на Хегел и Хербарт, Лабриола имал поотворен и понеограничен теоретски став отколку ортодоксните теоретичари како Карл Кауцки. На марксизмот не гледал како на конечна и самоцелосна систематизација на историјата, туку само како еден збир на показатели за состојбите на човештвото.
Бидејќи марксизмот треба да ги земе предвид сложените општествени процеси и различните чинители во историјата, Лабриола смета дека показателите не смеат да бидат строго одредени. Според него, марксизмот треба да се сфати како „критична теорија“, т.е. дека не постојат вечни вистини, и дека самиот марксизам треба да биде подготвен да ги напушти сопствените идеи доколку така налага искуството. Ова негово толкување на марксизмот како „филозофија на праксата“ подоцна се провлекува и во Грамшиевите „Затворски тетратки“.
Жупа
Жупа е збор со словенско потекло кој може да се однесува на:
Постојат исто така и населби и региони кои во името го содржат зборот жупа.
Список на победници од Евровизија
Досега 67 ученици имаат победено на Евровизија од 1956-2019 година. Подолу се прикажани табеларно статистиките од Евровизија.
Voices (албум од Вангелис)
Voices  е албум од Вангелис објавен во 1995 година.
Музиката од овој албум била искористена во саундтракот на документарниот филм Deep Seas, Deep Secrets од 1998 година која емисија била пуштена по The Learning Channel и Discovery Channel. Заедно со дел од композициите од овој албум во документарецот биле искористени и песни од следниот албум на грчкиот композитор Oceanic.
Ангелина Иванова
Ангелина Иванова (,, Србија - , ) — македонска глумица,  една од ѕвездите на Драмскиот театар во Скопје од 20. век
Животопис
Иванова е родена на 21 март 1928 година во Крушевац, Србија. Завршила трет клас гимназија во 1946 година. Работела на Куклената сцена, во Младинско-детскиот театар и Драмскиот театар во Скопје. Во Драмски театар работела сè до пензионирањето, каде одиграла повеќе од 80 улоги.
Починала во Скопје на 18 јули 2017 година.
Роан Денис
Роан Денис (Rohan Dennis; р. ) — австралиски професионален друмски велосипедист, кој моментално вози за UCI World Tour екипата.
Денис е роден, пораснат и живее во Аделаида, во сојузната држава Јужна Австралија, Австралија. Ги освоил поединечните хронометри на светските првенства во 2018 и во 2019 година.
Рана кариера
Денис ја започнал својата кариера со насока на велодромски велосипедизам и бил дел од австралиската репрезентација која освоила шест медали во екипна потера на Летните олимписки игри 2012.
Гармин-Шарп (2013–14)
Се приклучил на во 2013 година и го имал своето деби на Тур де Франс, повлекувајќи се од трката пред деветтата етапа.
Во 2014 година, Денис завршил втор зад Бредли Вигинс на Трката околу Калифорнија, откако завршил втор зад Вигинс на хронометарот. Го повторил второто место на хронометарот на Комонвелтските игри зад Алекс Даусет.
БМЦ Рејсинг Тим (2014–18)
Во август 2014 година, Денис направил редок трансфер на средина на сезоната во екипата. Го освоил Светското првенство во екипен хронометар со новата екипа.
На 8 февруари 2015 година поставил нов часовен рекорд од 52,491 километар, надминувајќи го рекордот на Матијас Брендле за над 600 метри. Рекордот стоел до 2 мај 2015 година, кога бил срушен од британскиот возач Алекс Даусет. Денис бил избран во составот на екипата за Тур де Франс 2015 како поддршка за Тиџеј ван Гардерен. Го освоил поединечниот хронометар на првата етапа, забележувајќи просечна брзина од 55,446 км/ч и станал првиот носител на жолтата маичка на Тур. Со овој резултат поставил нов рекорд за просечна брзина на поединечен хронометар на Тур де Франс. Го освоил медалот Сер Хјуберт Оперман и трофејот за најдобар велосипедист од Австралија во 2015 година.
Бил именуван во почетниот состав за Џиро д’Италија 2017, меѓутоа го напуштил Џиро на четвртата етапа по здобиените повреди при пад на втората етапа. Подоцна, на Вуелта а Еспања 2017, Денис ја поминал прв целта како дел од составот на БМЦ за победа на воведниот екипен хронометар на трката, со што ја освоил водечката црвена маичка и станал прв Австралиец да води на трката од Мајкл Метјус во 2014 година.
Кога ја освоил првата етапа на Вуелта а Еспања 2018 станал 95. возач во историјата, кој освоил најмалку една етапа на сите три големи трки и 15. возач кој освоил поединечен хронометар на секоја голема трка. Го освоил и хронометарот на етапата 16 и ја напуштил трката веднаш потоа за да се подготвува за Светското првенство во Инсбрук, каде ја освоил хронометарската трка со над една минута пред бранителот на титулата Том Димулен од Холандија. Исто така, му помогнал на БМЦ да дојде до бронзата во екипниот хронометар.
На крајот на 2018 година, освоил две големи австралиски награди: Спортист на годината од Австралискиот спортски институт и медалот „Хуберт Оперман“, кој го освоил и во 2015 година.
Златна рипка
Nematanthus gregarius, растение за заглавување или златна рипка, е вид на цветни растенија од фамилијата Gesneriaceae, роден во Бразил.
Расте до 0.5 метри висок за 1 метар широк, тој е заостанувачко повеќегодишно или подгрмушка со мали месести зимзелени лисја и сјајни портокалови цевчести цветови во лето. Цветовите нејасно личат на сабо по форма и златна рипка по боја, па оттука и вообичаените имиња.
Роан Денис
Бахрен-Мерида (2019)
Во август 2018 година било објавено дека Денис ќе се приклучи на во 2019 година со двегодишен договор, заедно со колегите од БМЦ, Дамијано Карузо и Дилан Тенс.
На 18 јули 2019 година се откажал од Тур де Франс 2019 во текот на етапата 12. Причината за откажување не била наведена. Подоцнежните извештаи означиле дека неговото откажување било поради фрустрација од обезбедената опрема од екипата. Во интервју, кое го дал во јануари 2020 година, Денис изјавил дека го напуштил Тур поради неговото психичко здравје поради тешкотии со екипата и бидејќи се плашел дека ќе има ефект на неговиот брак.
Златна рипка
Бидејќи не поднесува температури под 10 C, во умерените зони ова растение бара заштита од стакло. Често се гледа како домашно растение, во висечки кошеви кои ја истакнуваат неговата навика на заостанување.
Нематантус грегариус ја доби наградата за заслуги на градината на Кралското хортикултурно друштво.
Роан Денис
Бахрен-Мерида (2019)
На 25 септември 2019 година, Денис возел првпат по напуштањето од Тур де Франс, освојувајќи го златниот медал во поединечниот хронометар на Светското друмско првенство во Јоркшир. Денис возел неозначен велосипед од брендот БМЦ на настапот на првенството, наместо предвидениот бренд Мерида. Неколку дена подоцна, неговата поранешна екипа потврдиле дека обострано го раскинале договорот со Денис на 13 септември.
Тим Џамбо-Висма (2022–денес)
На 1 септември 2021 година било објавено дека Денис ќе се приклучи на во 2022 година со двегодишен договор; претходно во кариерата тој бил член на, откако  бил претходно име на. На неговата прва трка во годината го освоил неговото четврто национално хронометарско првенство. Водел на Тур де Романди четири дена, пред да падне на осмото место на последната етапа која била поединечен хронометар, губејќи повеќе од две минути во однос на крајниот победник Александар Власов.
Личен живот
Во мај 2017 година, партнерката на Денис, велосипедистката Мелиса Хоскинс, ја објавила веридбата на двојката како и нејзиното повлекување од трките. Се венчале во февруари 2018 година. Хоскинс се породила истата година со првото дете, син, две и пол седмици откако Денис го освоил првото светско хронометарско првенство. Семејството живее на повеќе места, како Жирона, Ла Масана и Аделаида.
Распоред на резултатите на првенствата
СО = се откажал; — = не учествувал; НСО = не се одржала
Њу Делхи
Њу Делхи (хинду: नई दिल्ली), урбана област во општината Делхи, е главен град на Индија и седиштето на владата на Индија. Тој е една од трите општински корпорации на Престолнинската територија Делхи.
Администрација
Од 2005 година, владината структура на Општинскиот совет на Њу Делхи вклучува претседател, три члена од од Законодавното собрание на Њу Делхи, два члена номинирани од премиерот на Њу Делхи и пет члена номинирани од централната влада. Сегашен премиер е Шеила Дикшит.
Знаменитости
Њу Делхи е просторен, отворен град кој има многу владини згради и амбасади. Исто така тој поседува и места од историски интерес. Важни атракции на Њу Делхи се Раштрапати Бхаван, едновремената империјална резиденција на британските вајсројси; потоа Портата Индија, споменик подигнат во чест на индиските војници убиени за време на авганистанските и другите околни војни; храмот Лаксминарајан, изграден од Бирласите, една од водечките индиски индустриски фамилии; сваминарајанскиот Акшардхам храм; Гробот на Хумајун; Пурана Квила, изградена од Хумајуните, со подоцнежни модификации на Шер Шах Сури; Тугхлаквабад, најпознатото пристаниште на Делхи; Кјутаб Минар, изграден од Кјутб-уд-дин Ајбак од Династијата на Робовите; Бахајска Куќа на Обожување итн.
Православието во Босна и Херцеговина
Православието во Босна и Херцеговина — христијанска деноминација во Босна и Херцеговина и втора најраспространета религиозна група во земјата, по исламот и последователно пред Римокатолицизам во римокатолицизмот. Православните христијани во Босна и Херцеговина припаѓаат на Српската православна црква. Според The World Factbook, православните христијани сочинуваат 31% од населението во земјата.
Историја
Крајот на развиениот среден век било проследено со зацврстување на источното православие во форма на Српска православна црква во територијата на Херцеговина, во рамките на Кралството Србија. Захумле била освоена од босанскиот владетел Стефан II Котроманиќ кон крајот на 1320-тите и вклучена во составот на Босанска бановина (подоцна царство), во која Римокатоличката црква и домородната Босанска црква се натпреварувале за надмоќ. Во таква политичка клима, источното православие никогаш не изгледало дека ќе се пробие во средновековна Босна.
Османлиското освојување на Кралството Босна во 1463 година довело до драстични промени во конфесионалната структура на Босна и Херцеговина, при што исламот ги поставил своите почетоци а православното христијанство се проширило во Босна. Султанот Мехмед II ветил дека ќе го заштити православното христијанство и, како и сите православни цркви, Српската православна црква уживала голема поддршка во Отоманското Царство. Османлиите населиле значително православно христијанско население во Босна, вклучувајќи ги и Власите од источен Балкан. Преобраќањето на приврзаниците на Босанската црква, исто така, помогнало во ширењето на источното православие. Подоцна, областите што ги напуштиле католиците за време на Отоманско-хабсбуршките војни биле населени со муслимани и православни христијани. Османлискиот режим доследно ја фаворизирал православната црква над католиците и ги охрабрувал преобраќањата на католиците во православието поради политичка експедитивност: додека целата православна хиерархија била подложена на султанот, католиците биле осомничени за постојан заговор надвор од Отоманското Царство.
Додека на босанските католици им било дозволено само да ги поправат постојните сакрални објекти, во истиот период започнало голема изградба на православни манастири и цркви низ цела Босна на северозападниот дел во 1515 година. Православен свештеник бил присутен во Сараево веќе во 1489 година, а првата православна црква била изградена меѓу 1520 и 1539. До 1532 година, босанските православни христијани имале свој митрополит, кој стапил во официјална резиденција во Сараево во 1699 година. До крајот на XVIII век, босанскиот митрополит имал власт над православните епископи на Мостар, Зворник, Нови Пазар и Сараево. Меѓутоа, дури и високите православни свештеници биле многу лошо образовани и корумпирани. Тие, наводно, не знаеле за основните принципи на верата, како што се Десетте заповеди, исповед, молитви и значењето на крстот. Синкретизмот бил широко распространет кај Босанците.
Плимата на крајот се свртела против црквата, кога православното свештенство се откажало од лојалноста кон султаните и почнало да ги охрабрува и помага на селските бунтови. Османлиите ја укинале Српската патријаршија во Пеќ и од крајот на 1760 до 1880 година, православните во Босна и Херцеговина биле директно под Цариградската патријаршија. Таа била предводена од Фанариотите, Грци од Истанбул. Во средината на XIX век, во Босна и Херцеговина имало повеќе од 400 православни свештеници, време на обновен просперитет за источното православие на земјата. Во 1920 година, по Првата светска војна и создавањето на Кралство Југославија, областа повторно се нашла под религиозен авторитет на новооснованата Српска православна црква.
Виденборстел
Виденборстел (Wiedenborstel) — општина во округот Штајнбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Кон крајот на 2012 година со дванаесет жители по Греде претставувала втора најмала општина во Германија. Се состои од една велепоседничка куќа, со многу шуми во средина.
Географија
Селото се наоѓа 12 километри северно од Келингхузен и 10 километри западно од Нојминстер, во средиштето на природниот парк Аукруг. Вегебек тече низ општината.