cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Настинка
Напредување
Настинката обично започнува со чувство на умор, чувство на полазување од морници, кивање и главоболка. Дополнителни симптоми како растечен нос и кашлица се јавуваат во следните два-три дена. Обично симптомите најмногу се влошуваат два или три дена откако почнала инфекцијата. Вообичаено, се губат за седум до десет дена, но можат да траат и до три седмици. Кашлицата трае повеќе од десет дена кај 35 до 40 отсто од случаите на заболени деца. Во истата категорија трае повеќе од 25 дена кај 10 отсто од случаите.
Вируси
Настинката е инфекција што лесно се шири на горниот респираторен тракт. Риновириусот е најчестата причина за настинка. Од него заболуваат од 30 до 80% од сите случаи. Риновирусот е вирус од семејството Picornaviridae што имаат РНК. Познати се 99 видови на вируси во ова семејство. Настинка може да предизвикаат и други вируси. Коронавирусот предизвикува 10 до 15% од случаите. Грипот (инфлуенца) предизвикува 5 до 15% од случаите. Можно е други случаи да ги предизвикуваат хуманите вируси на параинфлуенца, хуманиот респираторен синцијален вирус, аденовирусите, ентеровирусите и метапнеумовирусот. Често, присутен е повеќе од еден вирус што ја предизвикува инфекцијата. Севкупно гледано, над двесте различни вируси се поврзани со настинката.
Пренесување
Вирусот на настинката обично се пренесува на еден до два начина. Со вдишување или голтање на капки во воздухот што го содржат вирусот. Или со контакт на заразена носна слуз или со контаминирани предмети. Не е одредено кој метод на пренесување на настинката е најчест. Вирусите можат да преживеат подолг временски период во оклината. Вирусите може да се пренесат од рацете до очите или носот, а таму ќе се појави инфекција. Оние што седат блиску еден до друг се поизложени на заразата. Пренесувањето е често во градинките и во училиштата поради блискиот меѓусебен контакт на многу деца со послаб имунитет и, често, поради слаба хигиена. Овие инфекции често се пренесуваат и дома, на другите членови на семејството. Нема потврда дека воздухот што постојано се врти при комерцијалните летови е метод за пренесување. Настинката предизвикана од риновирусот најчесто е заразна во првите три дена од појавувањето на симптомите. Подоцна е многу помалку заразна.
Време
Традиционалната теорија вели дека настинката се пренесува на студено, со исложеност на студено време, како кога врне или пак, во зимски услови, па така и болеста го има добиено својот назив. Ладењето на телото како ризик-фактор за настинката е контроверзно. Некои од вирусите што предизвикуваат настинка се сезонски, се појавуваат повеќепати годишно, при студено или влажно време. Се верува дека ова се должи, главно, на тоа што се поминува повеќе време во затворен простор, во близок контакт со други луѓе, а ова особено се однесува на децата што тогаш се враќаат на училиште. Меѓутоа, истото може да биде поврзано и со промените во респираторниот систем што резултираат со полесни инфекции. Малата влажност на воздухот може да ги зголеми стапките на преносливост поради сувиот воздух што овозможува малите капки лесно да се пренесуваат подалеку и подолго да се задржат во воздухот.
Друго
Колективен имунитет или имунитет што се јавува кај цела група луѓе кои се имуни на одредена инфекција, се јавува поради претходна изложеност на вирусите на настинката. Така, кај помладата популација има поголеми стапки на респираторни инфекции, а кај постарата, тие стапки се пониски. Лошото функционирање на имунолошкиот систем е уште еден ризик-фактор за болести. Недостигот на сон и лошата исхрана, исто така, се поврзани со зголемен ризик од појава на инфекција по изложување на риновирус. Се верува дека тоа се должи на ефектот на вирусите врз имунолошкиот систем.
Патофизиологија
Постои верување дека симптомите на настинката се, главно, поврзани со одговорот на имунолошкиот систем на вирусот. Механизмот на имуниот одговор е засебен за секој засебен вирус. На пример, риновирусот обично заразува преку директен контакт. Се врзува со човековите ICAM-1 рецептори преку непознати методи, со што се поттикнува ослободувањето на воспалителни посредници. Овие воспалителни посредници потоа ги предизвикуваат симптомите. Обично не го оштетуваат носното епително ткиво. За разлика од него, респираторниот синцијален вирус (РСВ) заразува и преку директен контакт и преку капки што се пренесуваат во воздухот. Потоа врши репликација во носот и грлото, пред да се рашири во долниот респираторен тракт. РСВ го оштетува епителното ткиво. Хуманиот вирус на параинфлуенца обично резултира со воспаление на носот, грлото и на дишните патишта. Кај помалите деца, кога ќе го зафати душникот, може да предизвика ангина, зарипната кашлица и потешкотии во дишењето. Ова се должи на големината на дишните патишта кај децата.
Дијагноза
Разликата помеѓу инфекциите на горниот респираторен тракт (ИГРТ), во мала мера, се занова на местоположбата на симптомите. Обичната настинка, главно, делува на носот, фарингитисот - на грлото, а бронхитисот - на белите дробови. Настинката често се дефинира како воспаление на носот, а може да вклучува и воспаление на грлото од различен степен. Често е самостојното воспоставување на дијагнозата. Ретко кога се прави изолација на вистинскиот вирусен агенс што ја предизвикува настинката. Обично не е возможно да се препознае видот на вирусот само по симптомите.
Спречување
Единствен ефикасен начин да се спречи настинката е физички да се запре ширењето на вирусите. Ова, главно, значи миење на рацете и носење на маски на лицето. Во здравствените установи, се носат и наметки и ракавици за еднократна употреба. Изолирањето на заразените поединци не е можно, затоа што болеста е толку многу распространета, а и симптомите не се јавуваат само со неа. Вакцинација е тешко да се спроведе, бидејќи има премногу вируси, а и самите тие брзо се менуваат. Мала е веројатноста да се направи вакцина со широка делотворност.
Редовното миење раце го намалува пренесувањето на вирусите на настинката. Особено ефикасно е кај децата. Не е познато дали употребата на антивирусни или антибактериски агенси при миењето раце ја зголемува користа од истото. Носењето маска во близина на заразени луѓе е корисно. Нема доволно докази да се потврди дека држењето на поголема физичка или социјална раздалеченост е корисно. Земањето додатоци за исхрана со цинк може да се покаже ефикасно при намалувањето на бројот на настинки што поединецот може да ги има. Рутинското земање на витамин Ц не го смалува ризикот, ниту пак сериозноста на настинката. Витаминот Ц може да го намали времетраењето на настинката.
Симптоматски
Терапијата што ги олеснува симптомите опфаќа лекови за смалување на болката (аналгетици) и за снижување на температурата (антипиретици), како ибупрофен и ацетаминофен/парацетамол. Нема потврда дека лекарствата за кашлица се поефикасни од оние што ја намалуваат болката (аналгетиците). Лекарствата за кашлица не се препорачливи за деца поради тоа што нема доволно докази дека се ефикасни и дека нивната употреба не е ризична. Во 2009 година, во Канада беше забранета продажбата на лекарства за кашлица и настинка без лекарски рецепт за деца до шестгодишна возраст поради ризикот и недокажаната корист од нив. Неправилната употреба на декстрометорфан (лек за кашлица што се продава бев лекарски рецепт) предизвика лекот да биде забранет во повеќе земји.
Кај возрасните, симптоми како растечен нос може да се олеснат со антихистамински лекови од прва генерација. Меѓутоа, антихистаминските лекови од прва генерација се поврзани со несакани ефекти како поспаност. Други лекови за деконгестија, како псевдоефедрин, исто така, се ефикасни кај возрасни. Спрејот за нос ипратропиум може да ги олесни симптомите на растечениот нос, но има мал ефект на неговата запушеност. Антихистаминските лекови од втора генерација не се ефикасни.
Поради недостиг на истражувања, не е познато дали зголеменото примање течности ги олеснува симптомите или ја скратува болеста на дишните патишта. Сличен недостиг на податоци постои и за употребата на затоплен воздух со зголемена влажност. Едно истражување покажало дека мачкањето со испарлива маст за гради е ефикасно за одредени симптоми како ноќна кашлица, затнатост (конгестија) и потешкотии при спиеењето.
Антибиотски и антивирусни лекови
Антибиотиците не се ефикасни против вирусни инфекции, па затоа немаат ефект врз настинката. Антибиотиците се препишуваат и покрај тоа што несканите ефекти од нив можат да наштетат. Антибиотиците се препишуваат затоа што луѓето очекуваат нивните лекари да им ги препишат, а овие пак, сакаат да им помогнат на своите пациенти. Препишувањето на антибиотици се случува и поради тоа што е тешко да се исклучат причините за инфекција што може да се стави под контрола со антибиотик. Не постојат ефикасни антивирусни лекови за настинка, иако одредени првични истражувања покажале мала корист од нив.
Алтернативни терапии
Постојат многу алтернативни терапии за настинка, но нема доволно научни докази за да се поткрепи нивната употреба. Од 2010 година наваму нема доволно докази за да се препорача или да не се препорача мед или носна иригација. Додатоците за исхрана со цинк ја намалуваат сериозноста и времетраењето на симптомите, ако се земаат 24 часа откако тие ќе се појават. Ефектот на витамин Ц врз настинката, и покрај тоа што опширно се истражува, е разочарувачки. Доказите за корисноста на ехинацеа се недоследни. Разните видови на додатоци за исхраната со ехинацеа имаат различна ефикасност.
Исход
Настинката обично е блага и се губи сама од себе во рок од една седмица, кога и симптомите се олеснуваат. Сериозните компликации, доколку се јават, обично ги има кај многу стари или многу млади поединци или пак, кај оние што имаат потиснат имунолошки систем (ослабнат имунитет). Може да се јават секундарни бактериски инфекции што предизвикуваат синуситис, фарингитис или инфекција на уво. Проценето е дека синуситис се јавува кај осум отсто од случаите. Инфекциите на увото се јавуваат кај 30 отсто од случаите.
Веројатност
Настинката е најчестата болест кај луѓето, а застапена е кај сите луѓе глобално. Кај возрасните обично има од две до пет инфекции во годината. Кај децата може да има од шест до десет настинки во годината (па дури и до дванаесет кај школските деца). Стапките на симптоматските инфекции се зголемени кај постарата популација поради ослабнат имунолошки систем.
Историја
Причината за настинката е утврдена уште во 50-те години од 20. век, но болеста го следи човештвото уште од дамнешни времиња. Нејзините симптоми и терапии се опишани во египетскиот Еберсов папирус, најстариот медицински текст што постои, напишан пред 16-от век п.н.е. Називот „настинка“ (на анг. common cold), почнал да се користи во 16-от век поради сличноста на симптомите на оваа болест со оние на исложеноста на студено време.
Во Велика Британија во 1946 година Советот за медицински истражувања основал Единица за настинки (ЕН), а токму таму бил откриен риновирусот во 1956 година. Во 70-те години на 20. век, во ЕН докажале дека лечењето со интерферон за време на инкубациската фаза на инфекцијата од риновирус, нуди мала заштита од болеста. Не можеле да развијат практична терапија. Единицата била затворена во 1989 година, две години откако го завршила истражувањето за пастилите со цинк глуконат, за превентива и лекување на настинката од риновирус. Цинкот е единствената успешна терапија што ја создале во ЕН за време на нејзиното постоење.
Истражувања
Тестирани се голем број на антивирусни лекови за да види нивната ефикасност против настинката. Од 2009 година наваму не е потврдена нивната ефикасност, ниту пак се дозволени за употреба. Засега се во тек испитувања за антивирусниот лек „плеконарил“. Лекот ветува резултати против пикорнавирусите. Во тек се и испитувања за BTA-798. Постоеја сомнежи за сигурноста при користењето на обликот на „плеконарил“ за орална употреба, а во обликот на аеросол уште се проучува.
Научниците од универзитетот во Мериленд, Колеџ Парк и во универзитетот во Висконсин-Медисон го мапирале геномот за сите познати вирусни нишки што предизвикуваат настинка.
1015 п.н.е.
1015 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1015. година пред новата ера, 15. од вториот милениум п.н.е., 15. од 11 век п.н.е. и шеста од 1010-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1015 година се протега во 1621 и 1622, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1681 и 1682 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 472 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1686 и 1685 исламска година пред хиџра.
549
549 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 549 година од новата ера, 549. од првиот милениум, 49. од VI век и последна од 540-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6057 и 6058 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5299 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4309 и 4310 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1302.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 549 година се протега во 3185 и 3186, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3245 и 3246 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1092. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 75 и 74 година пред хиџра.
Кашупска азбука
Кашупската азбука е латинично писмо кое се користи за запишување на кашупскиот јазик. Кашупската азбука има 34 букви. Азбуката има некои одлики од полската азбука и истото писмо кое се користело за запишување на кашупскиот јазик се користело за запишување на поморскиот јазик и словинскиот јазик.
NGC 4745A
NGC 4745A — спирална галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4745A се споменува и како NGC 4745, MCG 5-30-105A, CGCG 159-94.
Откривање
Објектот е откриен на 24 април 1865 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4745A е од видот SB0. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,5 m/лм2. NGC 4745A има привидни димензии од 0,8' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 51 м 26,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +27° 25' 18".
Други поделби
Проучување на NGC 4745A е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 43539. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 149; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1995. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1393.
Плоштад дел Дуомо (Фиренца)
43.77288°N, 11.2558°W Плоштадот дел Дуомо се наоѓа во срцето на историскиот центар на Фиренца (Тоскана, Италија). Тоа е едно од најпосетуваните места во Европа и светот и во Фиренца, најпосетуваната област во градот. Плоштадот ја содржи Фиренска катедрала со Купола дел Брунелески, Кампанилата на Џото, крстилницата во Фиренца, Лоџа дел Бигало, музејот делата на Катедралата и палатата Арцивесковиле и Каноничи. Западната зона на овој плоштад се нарекува Палацо Сан Џовани.
Љубиша Кировски
Љубиша Кировски (роден во во ) —  македонски виолинист и професор на ФМУ.
Животопис
Кировски е роден 1971 година во Тетово. Дипломирал  на  Факултетот за музичка уметност (ФМУ) во Скопје во класата на проф. Зоран Димитровски, во чија класа и магистрирал со посебна пофалба CUM LAUDE. Специјализирал виолина и камерна музика на Европската Моцартова академија во Варшава. Настапувал како солист со Македонската филхармонија, со Камерниот оркестар „Скопски солисти“, како и со оркестарот на Санктпетербуршката капела. Како камерен музичар реализирал бројни настапи со квартетот Гајдов низ Македонија, Германија, Турција, Романија и со триото МАК во Лондон. Реализирал концерти на реномирани фестивали во Македонија, Србија, Црна Гора, Хрватска, Полска, Италија, Швајцарија, Бугарија, Шведска, Северен Кипар, Англија, САД, како и редовни настапи во Скопје. Кировски се усовршувал на Летната академија во Лозана, а како член на камерното дуо, ја добил Специјалната награда на Ц.Е.И., на натпреварот за камерна музика Trio di Trieste во Трст, Италија. Го снимил првиот компакт­диск во живо од фестивалот Охридско лето, а вториот компакт­диск во живо бил од концерт во Скопје. Добитник е на наградата „Златна лира“, која ја доделува Сојузот на музичките уметници на Македонија за најуспешно концертно остварување.
Кировски активно учествувал во жири­комисии на домашни и меѓународни натпревари, а бил и член на Управниот одбор на Сојузот на музичките уметници на Македонија, како и претседател на Сојузот на музичките уметници на Македонија од 2011 година. Делувал и како концерт-мајстор на оркестрите на Македонската Филхармонија и Македонската опера и балет. За редовен професор на ФМУ бил избран на седница на Универзитетскиот сенат, одржана на 28 ноември 2012 година. Водач е на гудачкиот квартет „Гајдов“. Женет е со пијанистката Маја Шутевска – Кировска, со која го сочинѕваат дуото Кировски. Негова братучетка е и позната пејачка од Тетово, Верица Пандиловска.
Државни празници во Бугарија
Државни празници на Бугарија
Елменхорст (Лихтенхаген)
Елменхорст (Лихтенхаген) (Elmenhorst/Lichtenhagen) — општина во округот Росток, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
NGC 7060
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7060 се споменува и како ESO 287-22, MCG -7-44-6, AM 2122-423, IRAS 21226-4237.
Откривање
Објектот е откриен на 2 септември 1836 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7060 е од видот SBa. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 7060 има привидни димензии од 2' х 1,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 21 ч 25 м 53,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -42° 24' 39"". Положбениот агол на објектот е во износ од 120°.
Други поделби
Проучување на NGC 7060 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 66732. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 413; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7987. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Николај Басов
Николај Генадијевич Басов (Никола́й Генна́диевич Ба́сов — ) — советски физичар и наставник. За неговата значителна работа на полето на квантната електроника која довела до создавање на ласерот и масерот, Басов ја споделил Нобеловата награда за физика од 1964 со Александар Прохоров и Чарлс Хард Таунс.
Рани години
Басов е роден во градот Усмањ, сега Липецка област во 1922. Завршил со училиштето во 1941 во Воронеж и подоцна бил повикан да служи во војска во кибишевската воено-медицинска академија. Во 1943 ја напуштил академијата и служел во Црвената армија учествувајќи во Втората светска војна со Првиот украински фронт.
Професионална кариера
Басов дипломирал во Националниот институт за јадрено истражување во Москва во 1950. Потоа работел како професор и исто така работел и во Лебедеевиот институт за физика, каде го бранел својот есеј за Кандидат на науки во 1953 и есеј за Доктор на науки во 1956. Басов бил директор на Лебедеевиот институт за физика од 1973 до 1988. Бил избран за дописен член на Советската академија на науки во 1962 и академик на академијата во 1966. Во 1967, бил избран за член на президиумот на академијата (1967—1990) и од 1990 бил советник на президумот на Советската академија на науки. Бил почесен претседател и член на Минхенската меѓународна академија на науки. Бил на чело на лабораторијата за квантна радиофизика во Лебедеевиот институт за физика сè до неговата смрт во 2001.
Политика
Тој се замешал во политиката во 1951 и станал член на парламентот (Советскиот Сојуз на Врховниот совет на Советскиот Сојуз) во 1974. По говорот на американскиот претседател Роналд Реган за Стратешката иницијатива за одбрана во 1983, Басов потпишал писмо заедно со други советски научници кои ја поддржувале иницијативата, кое било објавено во весникот "New York Times". Во 1985 објавил дека Советскиот Сојуз не бил способен да ги исполни предлозите дадени од САД за Стратешката иницијатива за одбрана.
Космос-1238
Космос-1238 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 16 јануари 1981 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 108,9 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1952 км, а најмалото на 404.
Тони Зен
Тони Петковски, во јавноста познат како Тони Зен, е македонски рапер и продуцент. Член е на групата Урбана Димензија, а се занимава со рап повеќе од 10 години.
Кариера
Под влијание на американскиот хип-хоп, кон крајот на 1990-тите години Тони (со уметничко име Kire Daskalov) почнува да се занимава со рап музиката. Активен е во неговата прва група „105“, снимајќи демо снимки достапни само на хип-хоп програмата на скопското радио Канал 103. Во 2002 година заедно со DJ Чваре ја формира групата Урбана Димензија, и со тоа започнува професионално да се занимава со рап музиката. Во меѓувреме Тони своето уметничко име од Тони Монтана го менува во Тони Зен Настапуваат на бројни настани во Македонија од кои се издвојува Street Beats Festival (хип-хоп вечер на Таксират 2005), како предгрупа на Jeru Da Damaja, Afu Ra, Guru и Едо Маајка. Тони Зен како соло артист, а и како член на Урбана Димензија работи на повеќе проекти во блиска соработка со Единствена Опција, Мартин Србиновски, Бојана и Бисера (Gemini), Тамара Тодевска, Роберт Билбилов, Јован Јованов и други.
Тони Зен бил гостин на концертот на Слаткаристика одржан на Антички театар во Охрид на 23 јули 2009, a исто така бил дел и од концертот на Слаткаристика, одржан во Метрополис Арена во Скопје каде имал свое шоу на сцената. На 31 март 2010 година, Тони Зен настапил како предгрупа на концертот на 50 Cent кој се одржа во салата "Борис Трајковски" во Скопје. Значаен датум за Тони Зен е 23 јули 2010 година, затоа што тогаш го одржал својот прв солистички концерт во Античкиот театар во Охрид пред околу 4 000 гледачи, а како гости на концертот настапиле Токсикологија и Слаткаристика.
Како најуспешен период во неговата досегашна кариера се смета периодот во 2009 и 2010 година кога Тони Зен претставувал еден од најдобрите рап артисти на територијата на Република Македонија. Покрај успехот во музиката, Тони е и сопственик на Tony's Soul Wear, продавница наменета исклучиво за хип-хоп облека. Продавницата се наоѓа во Градскиот Трговски Центар во Скопје.
1014 п.н.е.
1014 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1014. година пред новата ера, 14. од вториот милениум п.н.е., 14. од 11 век п.н.е. и петта од 1010-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4494 и 4495 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3736 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2746 и 2747 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 261 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1014 година се протега во 1622 и 1623, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1682 и 1683 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 471 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1685 и 1684 исламска година пред хиџра.
Вело Ташовски
Вело Ташовски понекогаш и Вељо или Веле (Осој,, - ) бил познат македонски сликар и универзитетски професор.
Изложби
Реализирал 12 самостојни изложби во Македонија, Словенија и во Германија. Учествувал на многу групни претставувања.
Душко Поповиќ
Животопис
Поповиќ е роден во Врање, Србија во 1913 година. Имал нешто повеќе од една година кога неговото семејство се преселило во Скопје. Завршил основно училиште и гимназија во Скопје, а во 1932 година се запишал на Филозофскиот факултет во Скопје. Во 1934 година е примен за член на КПЈ. Како студент активно работел во движењето на напредните студенти. Правилно ја разбрал ситуацијата во која се наоѓал македонскиот народ, чие револуционерно минато добро го познавал. Со својата неуморна работа придонесол за правилното ориентирање на напредната македонска интелигенција. Како и многу други, силно ги чувствувал тешкотиите на кои биле изложени работните маси од градот и селото. Како истакнат организатор против режимот, полицијата постојано го гонела. На 26 јануари 1935 година е уапсен и во јуни 1935 година е осуден на една и пол година затвор. Казната ја издржувал во Сремска Митровица. Од затвор излегува на 27 јули 1936 година. По издржувањето на казната неуморно работел за организационо зацврстување на студентското движење. По негова иницијатива бил организиран првиот состанок на студентите од сите градови на Македонија, што се одржал во летото 1936 година во Охрид. Кога германските нацисти ја нападнале Чехословачка во 1938 година, станал еден од организаторите на акцијата за пријавување на доброволци за одбрана и помош на народот од оваа земја. И самиот се јавил за доброволец, заедно со неколку стотини младинци. Во наредната 1939 година, придонел да се осудат италијанските фашисти, кои ја нападнале и ја окупирале Албанија. Во 1939 година станува член на редакцијата на „Наша реч“. Бил организатор на протестните демонстрации. Учествувал на општонародните демонстрации од 27 март 1941 година во Скопје.
Окупација на Македонија
По окупацијата на Македонија во 1941 година преминал во илегала и делувал прво во Скопје, а од есента 1941 година во Западна Македонија, во Гостивар. Во 1943 година бил еден од организаторите на Мавровско-гостиварскиот партизански одред „Кораб“ и негов инструктор. На 27 април 1943 година е уапсен по битката со балистите во Ново Село, Гостиварско. Спроведен е во затворот во Тирана, осуден е на смрт и е обесен на 17 мај 1943 година, заедно со петмина други соборци. По повод неговата ликвидација, албанското население протестирало и демонстрирало по улиците на Тирана.
Во негова чест неколку македонски улици го носат неговото име, а на местото каде што била неговата куќа во Скопје, во Ново Маало, е поставено спомен-обележје.
Папендорф
Папендорф може да се однесува на следниве места:
17 (скопска автобуска линија)
Линија
Линијата број 17 започнува од улицата Тодор Чангов. Потоа преку улиците Благој Јанков и Димитар Благоев на булеварот 12-та Македонска бригада во населбата Лисиче. После три автобуски станици (стојалишта), 7ка вози по булеварот 3та Македонска бригада, сè до исклучувањето на улицата Беласица. Од таа улица се пренасочува на Кузман Јосифовски - Питу и врти лево за да се приклучи на булеварот Кочо Рацин. Потоа линијата оди десно со што вози по улицата 11 Октомври. После Градската болница Климент Охридски, 17 продолжува по улицата Филип II Македонски средишното градско подрачје. Од Филип II Македонски, врти десно по булеварот Гоце Делчев за да се приклучи на булеварот Крсте Петков Мисирков. На тој булевар вози сè до булеварот Никола Карев (познат како и Пластичарска) и завршува кај Музеј на современата уметност.
Реч
Историја
Во XIX век Реч е заведено како мешано христијанско-муслиманско „албанско“ (впрочем македонско) село во Реканската каза. Според „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ во 1873 г. Реч се води како село со 30 домаќинства, чии жители се 93 православни „Албанци“.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. селото имало 150 жители „Арнаути“ христијани и 140 „Арнаути“ муслимани.
Според цариградскиот митрополит Поликарп Дебарски и Велешки во 1904 г. Реч имал 12 „српски“ куќи, иако ова несомнено е пропаганда. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. христијанското население на Реч (Retch) се состоело од 72 „Албанци“.
Прва македонска кошаркарска лига 2018/19 - Супер лига
Првата македонска кошаркарска лига 2018/19 - Супер лига започнала на 7 април, а завршила на 22 мај 2019 година. Вкупно шест екипи се натпреварувале во Супер лигата за да ги одлучат четирите места кои воделе во разигрувањето на Првата македонска кошаркарска лига 2018/19.
Табела
1 Куманово 2009 службено го загубил натпреварот поради неподмирени долгови кон МКФ. Бодот при пораз не му бил доделен.
Извор: Кошаркарска федерација на Македонија преку web.archive.org
IC 1084
IC 1084 — галаксија во соѕвездието Часовник, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1084 се споменува и како ESO 200-17.
Откривање
Објектот е откриен на 14 октомври 1898 година од страна на Делајл Стјуарт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1084 е од видот S?. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,9 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,7 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. IC 1084 има привидни димензии од 0,5' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 25 м 7,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -51° 42' 12"". Положбениот агол на објектот е во износ од 75°.
Други поделби
Проучување на IC 1084 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 12781.
Хусто Хорхе Падрон
Хусто Хорхе Падрон (шпан. Justo Jorge Padrón) (роден на, починал на ) - шпански поет, еден од најпреведуваните шпански поети од втората половина на дваесеттиот век.
Творештво
Има напишано дваесетина збирки поезија, главно во духот на лириката на Хуан Рамон Хименес и поетите од Генерацијата '27. Неговите дела се преведени на триесетина јазици и се читаат во повеќе од 57 земји. Во најголем дел од нив популарноста на Падрон е толку голема што тој се здобива со дваестина награди; меѓу нив се и почесната награда Fastenrath доделена од Шпанската академија и меѓународната награда на Шведската академија. Во 1990 година, Хусто Хорхе Падрон го добива и Златниот венец на Струшките вечери на поезијата.
Поезијата на Падрон се одликува со употреба на изненадувачки метафори и оригинална фантазија. Во неа шпанскиот јазик добива една нова перспектива, а силината на поетската визија се поистоветува со имагинацијата и самата филозофија на песната. Најчести мотиви кои се забележуваат во неговото творештво се носталгијата по детството, современоста на љубовта и убавината, радоста на животот и светот, како и возвишеноста на создавањето.
1013 п.н.е.
1013 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1013. година пред новата ера, 13. од вториот милениум п.н.е., 13. од 11 век п.н.е. и четвртта од 1010-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4495 и 4496 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3737 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2747 и 2748 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 260 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1013 година се протега во 1623 и 1624, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1683 и 1684 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 470 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1684 и 1683 исламска година пред хиџра.
Алпај Реџеп
Алпај Реџеп (турски: Alpay Recep;, ) е македонски сликар.
Животопис
Реџеп е роден во Гостивар во 1976 година. Дипломирал 2000 година на ФЛУ во Скопје во класата на проф. Рубенс Корубин. Во 2004 година завршил постдипломски студии на сликарскиот оддел под менторство на проф. Веле Ташовски. Од 2003 до 2005 работел како ликовен педагог во гостиварското село Врапчиште. Живее во Гостивар.
Џордан Хендерсон
Џордан Брајан Хендерсон (роден на 17 јуни 1990 година) — англиски професионален фудбалер кој е капетен на премиерлигашот Ливерпул и исто така настапува и за англиската репрезентација. Тој обично игра како централен играч од средниот ред за клубот и репрезентцијата.
Хендерсон ја започнал својата кариера во Сандерленд во 2008 година, но бил испратен на позајмица во Ковентри Сити во 2009 година, пред да се преселил во Ливерпул во 2011 година. Тој станал капитен на Ливерпул во 2015 година по заминувањето на Стивен Џерард. Во 2010 година, Хендерсон го остварил својот прв настап за фудалската репрезентација на Англија, откако претходно играл и бил капитен на тимот под-21 година. Тој ја претставувал земјата на УЕФА Еуро 2012 и 2016 година, и на ФИФА Светското Првенство во 2014 година.
Космос-1182
Космос-1182 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 23 мај 1980 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 7420 килограми. Космос-1182 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 88,9 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,3°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 235 км, а најмалото на 208.
Зимски дворец
Зимскиот дворец (од руски: Зи́мний дворе́ц), Санкт Петербург, Русија била официјалната резиденција на руските владетели, од 1732 до 1917 година. Сместена помеѓу кејот и плоштадот на дворецот, соседна на поранешната локација на Зимскиот дворец од Петар Велики, денешната и четврта Зимски дворец била изградена и изменувана при крајот на 1730 и 1837 година, кога тешко била оштетена во пожар и непосредно обновена. Наводниот напад на дворецот во 1917 година, насликан во Советските слики и прикажан во филмот на Сергеј Ејзенштејн Октомври (1927 година), стана ироничен симбол на Руската револуција.
Дворецот била конструирана во огромен размер со цел да ја одразува власта и силата на Царска Русија. До крајот на 19 век од дворецот царот владеел со преку 22.400.000 км (речиси 1/6 од Земјината маса) и со преку 125 милиони жители. Дворецот била изградена од многу архитекти, особено од Бартоломео Растрели, во Елизабетски барокен стил. Зелено-белата дворец има форма на издолжен правоаголник а нејзината првична предна страна е долга 250 метри и 100 стапки (30 метри) висока. Зимскиот дворец има 1,786 врати, 1,945 прозорци, 1,500 соби и 117 скалила. При обнвувањето во 1837 година надворешноста остана недопрена, но големи делови од внатрешноста биле одново дизајнирани во различни вкусови и стилови, назначувајќи ја дворецот како „дворец од 19 век инспирирана од модел во Рокококо стил„. Во 1905 година се случил масакарот Крвава недела каде што протестантите марширале кон Зимскиот дворец, но дотогаш царската фамилија веќе одлучила да живее во посигурната и поизолираната Александровскиот дворец во Царско Село, и се враќале во Зимскиот дворец само за најформалните и ретки државни прилики. По Февруарската револуција во 1917 година, краток период дворецот била седиште на Руската привремена влада, водена од Александар Керенски. Подоцна во истата година, војници и морнари од Црвената Армија ја нападнала дворецот – важен момент во раѓањето на советската држава. Едномесечниот грабеж во палатските винарски визби за време на овие немирни времиња доведе до она што се опишува како „најголемиот мамурлак во историјата“. Денес, зачуваната дворец е дел од комплексот згради, место каде што се наоѓа музејот Ермитаж.
Зимскиот дворец на Петар Велики (1711-1753)
По враќањето од неговата Голема амбасада во 1698 година, Петар I од Русија отпочнал политика на усвојување и проширување на културата на Западот со цел да го превори Руското царство во Руска Империја и главна европска сила. Оваа политика била манифестирана преку тули и малтер со изградба на нов град Санкт Петербург во 1703 година. Културата и дизајнот на новиот град била свесно отфрлање на традиционалната Руска архитектура која била под влијание на Бизантин, каков што е тогашно модерниот Наришкин барок, давајќи предност на архитектура инспирирана од класичното која била актуелна во големите европски градови. Царот сакал неговиот нов град да е граден во фламански ренесансен стил, подоцна познат како Петрин барок, овој бил стилот којшто тој го одбрал и за неговата нова дворец во градот. Првата царска резиденција била скромна колиба тогаш позната како Домик Петра I, изградена во 1704 година, којашто била свртена кон реката Нева. Во 1711 година била преместена на браната Петровскаја, каде што стои до ден денес. По растеретувањето на местото царот отпочнал со градење на поголема куќа помеѓу 1711 и 1712 година. Оваа куќа, којашто денес се смета за првиот Зимски замок, била конструирана од Доменико Трезини.
Осумнаесеттиот век бил период на голем развој во Европската кралска архитектура. Овој процес, којшто започнал при крајот на 16 век, се забрзал и драгоцените класични палати брзо ги замениле затврдените замоци низ помоќните европски земји. Еден од најпрвите и знаменити примери е Версај во времето на Луј XIV. Изработен во 1710 година, Версај – со неговата големина и раскош – го зголемил соперништвото помеѓу европските владетели. Петар Велики од Русија, којшто бил склон да ги промовира сите западни концепти, посакал да има модерна дворец како онаа на владетелите. Сепак, за разлика од неговите следбеници, Петар никогаш не тежнеел кон тоа да се натпреварува со Версај.
Зимскиот дворец не била ниту единствената дворец во некомплетираниот град ниту најраскошната бидејќи Петар им наредил на неговите благородници да градат резиденции и да поминат пола година таму. Оваа барање не било омилено; Санкт Петербург бил основан врз мочуриште, со малку сончева светлина каде што се одгледувало само зелка и репка. Било забрането да се отсекуваат дрвја за гориво, така што било дозволено да се користи топла вода само еднаш во неделата. Само втората жена на Петар, царицата Катерина, се преправала дека ужива во животот во новиот град. Како резултат на исцрпувачката принудена работа низ целото царство, градот напреднал бргу. Проценето е дека 200.000 луѓе умреле во дваесет години додека го граделе градот. Еден дипломат од тоа време, кој го опишал градот како „купишта селани поврзани заедно, како некоја плантажа во Западните Инди“, по неколку години го нарекол „светско чудо, сметајќи на прекрасните палати“. Некои од овие нови палати во омилениот фламански барок на Петар како што се Кикин хол и Дворецот Меншиков сè уште постојат.
Дворецот 1725-1855
На денот на смртта на Петар Велики во 1725 година, градот Санкт Петербург ни приближно не бил центарот на западната култура и цивилизација како што тој предвидил. Многу од аристократите кои од царот биле принудени да го населат Санкт Петербург си заминале. Петар I е наследен од неговата вдовица Екатерина I, која владеела до нејзината смрт во 1727 година. Таа е наследена од внукот на Петар I, Петар II кој во 1727 година доста ја зголемил дворецот Матарнови. Трезини, којшто ја дизајнирал Летната дворец во 1711 година, е еден од најголемите застапници на стилот Петрин барок. Летната дворец била целосно реновирана и ја надминала постоечката Зимски дворец на Матарнови до тој степен што дворецот Маратнови станала само една од двете завршени сали од новата и трета Зимна дворец. Третата дворец, како и втората е во стилот Петрин барок.
Во 1728 година, веднаш откако е изградена третата дворец, царскиот дворец бил преместен од Санкт Петербург во Москва и со тоа Зимскиот дворец го изгубила статусот на главна царска резиденција. Москва уште еднаш била назначена за главен град, статус којшто претходно бил гарантиран за Санкт Петербург во 1713 година. По смртта на Петар II во 1730 година, престолот го наследила внуката на Петар I, Ана Ивановна.
Ана (1730-1740)
Новата царица се грижела повеќе за Санкт Петербург од нејзините претходници; таа го вовела одново Царскиот дворец во Зимскиот дворец и во 1732 година, Санкт Петербург повторно станал главен град на Русија, позиција која ја задржал до 1918 година.
Игнорирајќи ја третата Зимски дворец, кога царицата се враќала во Санкт Петербург се сместила во соседната дворец Апраксин. Во 1732 година царицата го овластила архитектот Франческо Бартоломео Растрели целосно да ја обнови и прошири дворецот Апраксин, присоединувајќи ги соседните куќи. Така, јадрото на четвртата и последна Зимски дворец не е дворецот на Петар Велики туку е дворецот на Генералниот адмирал Фјодор Матвејвич Апраксин. Царицата Ана дизајнирала нови ливреја за нејзините слуги и со нејзина наредба медовина и вотка биле заменети со шампајнско и Бургундец. Таа им наредила на Бојардите да го заменат нивниот бел мебел со боја на махагонија и абонос.