cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Херберт Џорџ Велс
Творештво
Во секој случај, со текот на времето Велс стекнал голема слава и заработувал многу. Истовремено, тој уживал голем углед, неговите мисли се цитирале, а во 1934 година со него се консултирале Сталин и Рузвелт за ситуацијата во светот и за неговата иднина. Така, тој се зафатил со општествените проблеми за кои пишувал алегориски раскази, расправи и статии. Загрижен за иднината на светот по Првата светска војна, во 1922 година го напишал делото „Историја на светот“ која ја замислил како основа на новата култура на обединетото човештво на иднината. Исто така, во соработка со синот Џ. П. Велс и со познатиот биолог Џулијан Хаксли, тој ја напишал биолошката расправа „Наука за животот“, а во 1931 година ја напишал економската расправа „Работата, благосостојбата и среќата на човечкиот род“. Во меѓувреме, Велс не ја напуштил книжевноста и во 1925 година се појавила книгата „Таткото на Кристина Алберта“, топла парабола за човекот кој станал она за кое сонувал.
Во зрелите години, Велс речиси целосно бил посветен на јавната работа, играјќи ја улогата на еден вид „пророк“. Притоа, како што стареел, тој ја напуштал розовата слика на иднината и запаѓал во песимизам. Истовремено, сè повеќе ја драматизирал својата личност и го развивал својот егоизам така што почнал да верува дека ги знае одговорите на сите важни општествени прашања и бил убеден дека треба да ја игра улогата на водач на човештвото. Без поткрепа на некои проверени општествени теории, Велс настојувал да го пронајде патот до иднината на човештвото во периодот пред Втората светска војна при што станал сè поостар во своите расправи и го наметнувал своето мислење, лутејќи се ако тоа не било прифатено. Во староста, Велс ја загубил вербата во животот и во иднината во толкава мера, што пред крајот на својот живот го предвидувал крајот на светот.
Англиската книжевност на 20 век не може да се замисли без Х. Џ. Велс, кој го донел новиот дух на модерната книжевност. Така, тој се смета за еден од двајцата творци на модерниот англиски роман (заедно со Хенри Џејмс), и тоа како зачетник на романот како медиум за соопштување. Во историјата на книжевноста опширно се расправало за тоа кој од трите дела на Велсовото творештво има најголема вредност. И покрај различните толкувања, сигурно е дека најмала вредност имаат оние дела на кои тој им придавал најголема важност — општествено-политичките расправи. Од неговите романи, најголемо внимание им се придава на трите „комедии“ — „Кипс“, „Тон-Банги“ и „Историјата на господинот Поли“ кои ја збогатиле галеријата на ликовите во англиската книжевност. Меѓутоа, за современиот свет од најголемо значење се неговите фантастични дела — псевдонаучните новели, кои претставуваат скапоцен придонес кон англиската книжевност на XX век.
Аспарух Хаџиниколов
Аспарух Хаџиниколов (роден во, на – починат во , на ) - македонски композитор и музички педагог.
Животопис
Хаџиниколов е роден во Скопје на 18 април 1909 година, а музика учел во Белград. Бил наставник и хорски раководител. Од 1945 година работел во Скопје како шеф на Музичкото одделение во Министерството за просвета, раководител на ансамблот за народни игри и песни „Танец“ и директор на Средното балетско училиште. Од 1952 година до пензионирањето работел како професор на Педагошката академија.
Починал во Скопје на 11 август 1980 година.
Творештво
Од неговите творби и обработки на народни песни, најпозната е хорската композиција „Аце папуџија“.
Гентеровци
Гентеровци (словенечки: Genterovci) — населба во Општина Лендава во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Прекмурје. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
Световацлавски корал
Световацлавски корал  (Svatováclavský chorál) — црковна химна и една од најстарите познати чешки песни и чешки верски химни. Нејзините корени потекнуваат од 12 век и припаѓаат на најпопуларните верски песни и денес, а на најстарите сè уште користени во Европа. Химната е спомната како „стара и добро позната“ во хрониката од XIII век.
Содржината на химната е молитва до Свети Вацлав, војводата од Бохемија и чешкиот покровител-светец како молитва до него да му помогне на својот народ пред Бога и да го обезбеди спасението. Химната редовно се пее денес, обично на крајот на неделната миса или на големите христијански празници.
Измени на песната
Световацлавскиот корал инспирирал дел од чешките композитори за создавање варијации на темата. Како познати примери може да се споменат:
Дијамантина
Дијамантина (на португалски: Diamantina) — општина во бразилската сојузна државата Минас Жераис. Зафаќа површина од во вкупна површина од 3.870 км2, а според проценката на нејзиното население во 2006 година таа броела 44.746 жители.
Араијал до Тижуку (Arraial do Tijuuco), како што првобитно се нарекувала Дијамантина, била изградена за време на колонијалната ера во почетокот на 18 век. Како што наведува и самото име, Дијамантина била центар на рударството со дијаманти во XVIII и XIX век. Градбите во Дијамантина се добро зачуван пример на бразилската барокна архитектура, поради што Дијамантина е светско културно наследство на УНЕСКО.
Алпско скијање на Зимските олимписки игри 2014 - супервелеслалом за мажи
Супервелеслаломот за мажи на Зимските олимписки игри 2014 бил одржан на скијачкиот центар Роза Хутор, близу Краснаја Полјана, Русија. Биле доделени две бронзени медали, една на Канада и една на САД, за поделбата на третото место помеѓу Јан Худек и Боде Милер.
Резултати
Трката започнала во 10:00.
Никола Јовановиќ
Никола Јовановиќ (6 јануари 1994) е српски професионален кошаркар кој последен пат играл за Нижни Новгород од ВТБ лигата. Играл колеџ кошарка за УСЦ Тројанс.
Како млад
Растејќи во Србија, Јовановиќ играл кошарка за помладите кадетски тимови на КК Црвена Ѕвезда (2010–11) и КК Партизан (2011–12). Откако се преселил во Соединетите Држави во 2012 година, тој се запишал на дневната школа во Арлингтон во Џексонвил, Флорида. Во 2012-13 година, тој имал просек од 15 поени и 12 скока додека ги предводел Апачите до рекорд од 30-4 и пласман бр. 2 во државата Флорида. Тој бил рангиран на 20-то место во државата Флорида од Флорида Хупс.
Прва година како бруцош
Како бруцош во УСЦ во 2013-14 година, Јовановиќ имал просек од 8,0 поени и 4,4 скока додека имал 24 стартови и настапи на сите 32 натпревари. Тој извел 76,1 отсто од своите слободни фрлања, што беше осмо најдобро на сите времиња од тројанец бруцош, и погоди 51,6 отсто од своите шутеви од поле, кои беа 10-ти најдобри за еден бруцош на УСЦ на сите времиња. Тој постигна рекордни во сезоната 23 поени при шутирање 8 од 10 против Калифорнија на 22 јануари 2014 година. Му била доделена наградата Харолд Џонс на тимскиот банкет по сезоната како најподобрениот играч на тимот.
Втора година
Како втор студент во 2014-2015 година, Јовановиќ покажал подобрување во речиси секоја област, водејќи го тимот со просечни 7,0 скока по натпревар и завршувајќи на второто место со 12,3 просек. Тој започнал 31 од 32 натпревари на УСЦ и играл на секој натпревар. На 29 јануари 2015 година, тој постигнал рекордни 30 поени во кариерата во поразот на УСЦ со тројно продолжение од Колорадо со 98–94. Тој ја заработил наградата Боб Бојд како најдобар отскокнувач на тимот, дадена на банкетот на УСЦ за машки кошаркарски награди по сезоната.
Јуниорска година
Како јуниор во 2015-16 година, Јовановиќ имал просек од 12,1 поен и 7,0 скока за тимот на Тројанс кој имал подобар од очекуваната сезона и заработил место на турнирот НЦАА. На 30 јануари 2016 година, тој постигнал рекордни за сезоната 28 поени против Вашингтон. На 28 февруари, тој станал 36-тиот Тројан кој постигнал 1.000 поени или повеќе во неговата машка кошаркарска кариера во УСЦ. Тој ја заработил наградата Боб Бојд како најдобар скокач на тимот втора година по ред.
На 14 април 2016 година, Јовановиќ се пријавил за НБА драфтот, откажувајќи се од својата последна година од колеџот.
НБА развојна лига
Откако останал без драфт на НБА драфтот во 2016 година, Јовановиќ им се приклучи на Детроит Пистонс за Летната лига и на Лос Анџелес Лејкерс за Летната лига во Лас Вегас. На 26 септември 2016 година, тој потпишал со Пистонс, но бил откажан на 17 октомври откако се појавил на еден претсезонски натпревар. На 30 октомври, тој бил купен од Гранд Рапидс Драјв на НБА развојната лига, филијала на Пистонс. На 2 март 2017 година, Јовановиќ беше трејдуван во Вестчестер Никс.
Црвена звезда и позајмици
На 29 јули 2017 година, Јовановиќ потпишал тригодишен договор со српскиот клуб Црвена звезда. На 13 август 2018 година, Јовановиќ се преселил на позајмица во италијанскиот клуб Аквила Баскет Тренто за сезоната 2018–19. По едногодишната позајмица во Италија, Јовановиќ потпиша нов договор со Звезда на 28 август 2019 година. На 6 август 2020 година, Јовановиќ се пресели на позајмица во босанскиот клуб Игокеа за сезоната 2020–21.
Нижни Новгород
На 14 септември 2021 година, Јовановиќ потпишал договор со рускиот клуб Нижни Новгород. Тој се раздели со Нижни во декември 2021 година.
Приватен живот
Јовановиќ е син на Љубиша и Драгана Јовановиќ, а има една сестра, Тамара, која е студент-спортист на Универзитетот Лојола Меримаунт. Неговиот татко 15 години играл професионална кошарка во Европа ( Партизан, Работнички, Сопрони Ашок итн. ). Јовановиќ течно зборува српски, француски и англиски јазик.
Базедова болест
Хипертироидизам или Базедова болест е едно од најчестите нарушувања на штитната жлезда и најчеста причина за појава на хипертирозапри која штитната жлезда излачува преголема количина на хормонот тироксин. Кога се потврди дека навистина се работи за базедова болест, лекувањето е доста едноставно. Во некои случаи базедоовата болест исчезнува по неколку месеци или години. Меѓутоа ако не се лекува, може да предизвика и многу сериозни последици, па дури и смрт.
Наречена е по нејзиниот откривач, германскиот лекар Карл фон Базедов (1799-1854).
Обратете се на лекар
Ако имате температура, возбудени сте или делирични, пулсот ви е забрзан. Постои можност да чувствувавате симптоми на тиретоксична криза, нарушување при кое превисоко ниво на туроксин предизвикува потенцијално смртоносна болест.
Причинители
Хормоните што ги лачи штитната жлезда управуваат со метаболизмот, односно влијаат врз брзината со која организмот ја претвора храната во енергија. Брзината на метаболизмот директно е поврзана со количеството на хормонското „гориво“ кое кружи во крвотокот. Во случај на базедова болест нарушувањето на имунолишкиот систем во организмот предизвикува абнормални противтела, одбранбени белковини кои ги имитираат хемиските пораки на хипофизата. Поттикнати од овие сигнали штитната жлезда излачува поголемо количество на тироксин. Наследните и другите фактори сигурно имаат голема улога во евентуалната зголемена склоност кон ова заболување. Истражувањата покажале дека ако еден близнак е заболен од базедова болест, другиот близнак да заболи е речиси 50%. Исто така жените заболуваат повеќе од мажите. Тегобите на очите-најчесто во облик на воспаление и отечени очни мускулни ткива - кои потоа доведуваат до испупченост на очните јаболка.
Дијагноза
Пациентите имаат симптоми усогласени со хипертироза. Штитната жлезда може да се палпира. Низок TSH и висок слободен T4. Доколку TSH е < 0,1 и слободен T4 е нормален, направете испитување за слободен Т3 за хипертироидизам. Доколку TSH е под нормалните вредности, но двата слободни T4 и T3 се нормални и пациентот има супклинички хипертироидизам. Тироидните параметри треба да се проверат за три месеци. Ако TSH е лесно намален (0,1 - 0,4 mU/l) и пациентот нема симптоми набљудувањето е доволно. Пациентот се префлрува на специјалист за процена ако TSHе <0,1 mU/ и пациентот е постар од 60 годишна возраст. Пациентот има струма, симптоми на хипертироидизам, атријална фибрилација или некое друго срцево заболување.
Егзофталмус
Испупчените очни јаболка се симптом на Базедовата болест. Кога ткивото кое ја покрива очната празнина ќе се воспали и отече, очните јаболка се испупчуваат. Ова нарушување се нарекува егзофталмус. Ако капаците неможат да го покријат целото очно јаболко, окото станува суво и надразнето. Долготрајното воспаление може да ги ослабне очните мускули и подвижноста на окото и да доведе до нарушувања на видот.
Третман
Сите пациенти треба да се третираат до еутриоидна состојба со антитироидни лекови(може да се почнат во примарната здравствена заштита).Стратегијата за третман се прави од специјалист и може да се состои од: Изборот на третман зависи од големината на штитната жлезда, поранешна штитна хирургија, очни симптоми, бременост и доење, возраста на пациентот и од присуство на други тешки заболувања. Долготрајна антиштитна терапија и третман со радиојод се добра алтернатива кога штитната жлезда е мала. Хируршка интервенција се прави доколку штитната жлезда е голема (ннд-B). Третманот со радиојод може да ја влоши очната болест. Кај хиперактивна (токсична) мултинодуларна жлезда, не може да се очекуваат трајни резултати од третманот со антитироидни лекови. Пациент со лесен хипертироидизам и со добра општа состојба може веднаш да почне со радиојод и со бета-блокатори; другите пациенти мораат прво да се доведат до еуштитна состојба со краткотраен антитироиден третман со лекови. Базедовата болест е самоограничувачка. Кај токсична нодуларна струма, не се очекува резултат од постојан третман.
Симптоматски третман
Бета-блокатори (ннд-B)
Превентивен третман
Тиростатска терапија (најчесто carbimazole 15–20–30 mg поделено во две дневни дози)може да се дава сам или пожелно е да биде комбинирансо бета-блокатор.Важно е да се предупреди пациентот за можноста за агранулоцитоза: да побара медицински совет ако се појави треска или гушоболка, а во тој случај треба се контролираат леукоцитите. Основна крвна слика и тироидни параметри се контролираат по еден месец ако пациентотне е препратен на специјалист.
Алтернативни начини на лекување
Алтернативните начини на лекување, по правило служат како дополнување на конвенционалните начини на лекување кои настојуваат директно да го ограничат производството на тироксинот. Некои од алтернативните начини на лекување ја олеснуваат тегобата поврзана со симптомите на Базедовата болест, а другите се обидуваат главно да ја подобрат правилната работа на штитната жлезда.
Лекување со лековити билки
За намалување на симптомите обидете се со тинктура која содржи 4 дела волчи нозе (Lycopus spp.) 2 дела обичен срченик (Leonorus cardiaca), 2 дела скутеларија (Scutellaria lateriflora) и 1 дел црвен глог (Crataegus laevigate). Земајте ја оваа тинктура трипати на ден.
Начин на живеење
Откако начинот на отчукување на срцето ќе се врати во вообичаените вредности, аеробните вежби во траење од 15 до 20 минути на ден често се препорачуваат за одржување на правилна работа на штитната жлезда.
Исхрана
Ако боледувате од хипертиреоза, употребата на храна која влијае на работата на штитната жлезда може да го намали лашењето на хормонот. Меѓу тие производи ги збројуваме зелката, крушките, кикиритките, шведската репка, сојата и спанаќот. Инјекциите на витамин од Б-групата, исто така, можат да бидат многу полезни.
Микаел Дорсин
Микаел Френк Дорсин (роден на 6 октомври 1981 во Стокхолм, Шведска) — шведски поранешен фудбалер, играч од одбраната.
Последно Дорсин играл за Розенборг во Норвешката Премиер лига.
Крпени
Крпени (Κρεπενή, Крепени) — село во Општина Костур во Костурскиот округ, Егејска Македонија, денес во областа Западна Македонија, Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на неколку километри од градот Костур на југоисточниот брег на Костурското Езеро во историско-географската област Корешта. Селото се наоѓа на надморска височина од 618 метри.
Историја
Во доцниот среден век крпа Крпени било во составот на Втората бугарска држава. Во селото биле пронајдени бугарски монети и печат, со сликите на двајца бугарски владетели.
Во османлиските даночни регистри од средината на XV век селото било споменато со 24 глави на семејства и двајца невенчани: Папас, Драјо, Михо, Петру, Димитри, Михос, Јорго, Тодор, Јано, Стам, Јован, Тодорос, Михо, Добри, Јано, Грубан, Димитри, Дабижив, Петру, Стефан, Андро, Јорго, Стојко, Васо, Тодор, Петру и Којо, и две вдовици Кала и Марија. Вкупниот приход за државата од селото била 1.622 акчиња. . Османлиски дефтер од 1530 пишува дека во селото има 30 семејства, 7 неженети и 5 вдовици.
Во текот на XVIII век во селото е изградена црквата „Свети Никола“. Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Крпени се состоело од 27 семејства со 75 жители Македонци Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година Крпени имало 70 жители Македонци.
Селото било под влијание на Цариградската патријаршија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 80 македонски патријаршисти и работело грчко училиште Според Георги Константинов Бистрицки селото пред Балканската војна имало 20 гркомански семејства
Демографија
Во 1981 година имало 61 жител, додека во 1991 година имало 115 жители. Денеска, населението на селото е 145 жители според пописот од 2001 година.
Оружје на Тамерлановата војска
Оружјето на Тамерлановата војска било стандардизирано. Главно оружје на лесната коњаница и пешадијата бил лакот. Лесната коњаница исто така користела и секири, сабји и др. Обичните војници биле облечени во бунди од овчо крзно.
По наредба на Тимур, лесната коњица во текот на еден воен марш морала да носи и дополнителна опрема: пила, шило, игла, коноп, десет стрели, торба и турсук (кожна торба за носење на резервна вода). Коњаникот имал два коња. Војниците имале оклоп и заштитни шлемови и се бореле со мечови и сабји, а лаковите и стрелите биле во широка примена. Тешката коњаница се состоела од војници и коњи кои имале силен оклоп, и овие коњаници имале по два коња. Телохранителите на Тимур се бореле со секири и сабји, а нивните коњи биле покриени со тигарска кожа.
Војниците најчесто носеле меч на едната страна и кратко сечило на другата страна. Во текот на една воен поход, секој војник морал да поседува одредена количина на стрели. Во еден поход насочен против Златната Орда, секој војник морал да има по десет стрели во тоболецот. Покрај тоа, Тамерлан пред заминувањето во Златната Орда му наредил на секој свој војник да има копје, боздоган, штит покриен од кожа и бодеж.
Обичната пешадија била вооружена со лакови и мечеви, а тешката пешадија се борела со мечеви, секири и боздогани, а биле заштитени со шлемови и штитови. Во текот на опсадите на градовите, војниците користеле самострели.
841 Арабела
841 Арабела — астероид кој припаѓа на Флориното семејство во Главниот астероиден појас. Вртежниот период изнесува 3,39 часа.
Алигатор
Потекло на поимот
Името алигатор е добиено од шпанскиот збор el lagarto што значи „гуштер“. Со ова име го опишале конквистадорите кога го виделе ова животно за првпат. Зборот lagarto потоа бил променет од страна на британските колонизатори и ја добил неговата денешна форма – алигатор (alligator).
Живеалиште и распространетост
Алигаторите живеат само во две држави: Кина и Соединети Американски Држави. Американскиот алигатор го среќаваме во југоисточниот дел на САД: Флорида и Луизијана, јужните делови на Џорџија, Алабама и Мисисипи, крајбрежјето на Јужна и Северна Каролина, источен Тексас, југоисточниот дел на Оклахома и јужниот врв на Арканзас. Поголемиот дел од американските алигатори живеат во Флорида и Луизијана, каде има над милион алигатори по држава. Овие животни ги населуваат слатководните околини како бари, мочуришта, реки и езера, како и места каде има мешање на речна и морска вода како на пример делтите. Јужна Флорида е единственото место каде заедно живеат алигатори и крокодили. Кинескиот алигатор денес може да се најде само во долината на реката Јангце. Овој вид е екстремно загрозен, и се верува дека во дивината се останати само неколку десетици единки. Всушност многу повеќе кинески алигатори живеат во зоолошките градини низ светот, отколку што има во природата.
Особености
Алигаторите се опишуваат и како „живи фосили“ од ерата на влекачите, поради фактот дека преживеале на земјата повеќе од 200 милиони години. Алигаторите се карактерисизираат со широка и кратка муцка. И двата преживеани вида имаат темна боја на кожата, често скоро црна. Сепак бојата на кожата многу зависи од водата во која живеат. Водите во кои има големо присуство на алги им даваат на алигаторите зеленикава боја на кожата. Алигаторите кои живеат во води во кои има голема концентрација на танинска киселина (оваа киселина доаѓа од дрвјата кои надвиснуваат над реката) имаат потемна боја на кожата. Кога устата на алигаторите е затворена, можеме да ги видиме само забите од горната вилица, што е различно од кај крокодилите каде ги гледаме забите и од двете вилици. Ова распознавање не е многу употребувано затоа што постојат многу единки со деформитети на вилиците. Во просек, тежината на Американски алигатор е 360 килограми, и достигнува должина од 4 метри, но достигнува и до 4,4 метри должина и тежина од 468 килограми. Според мрежната страница на Националниот парк Еверглејдс, најголемиот регистриран алигатор од Флорида бил долг 5,3 метри иако според мрежната страница на „Florida Fish and Wildlife Conservation Commission“ рекордот го држи 4,28 метри долгиот мажјак од езерото Монро. Кинескиот алигатор е помал, и ретко надминува 2,1 метар должина. Алигаторите се сметаат за едни од најбрзите големи влекачи на планетата, со регистрирани брзини од 43 км/ч. Овие влекачи во просек имаат по 75 заба. Просечниот животен век на алигаторите е 50 години. Единка по име Муја живее во Белградската зоолошка градина во Србија од 1937 година, што ја прави стара најмалку 71 година. Друг примерок, од зоолошката градина во Рига, Латвија умрел во 2007 година при 75 годишна старост.
Исхрана
Младите алигатори се хранат со риби, инсекти, полжави и ракови. Како растат, така одбираат поголем плен, како поголеми риби, желки, различни цицачи, птици, а потоа и антилопи и други рептили. Често во желудникот среќаваме гастролити. Во состојба на голем глад, способни се да се хранат и со мрша. Возрасните алигатори се хранат и со диви свињи и елени, како и алигатори кои се помали од нив. Во одредени случаи забележани се алигатори кои ловеле и американска црна мечка и пантер од Флорида, што ги прави суперграбливци во нивната околина.
Размножување
Полова зрелост достигнуваат кога се долги околу 1,8 метри. Парењето се одвива на пролет. Женката гради гнездо од растителен материјал, чие распаѓање ослободува топлина која е потребна за инкубација на јајцата. Полот на младите алигатори зависи од температурата во гнедото и е детерминиран помеѓу седмиот и дваесет и првиот ден после почетокот на инкубацијата. Ако темературата е 30 °C или помалку, алигаторите се развиваат во женки, а доколку е 34 °C или повеќе, се развиваат во мажјаци. Гнездата кои се изградени на почва се потопли отколку гнездата изградени на влажните брегови. Односот машки-женски во едно легло најчесто е 5 женки на еден мажјак, и женките се многу потешки од мажјаците. Мајката го брани гнедото од грабливците и им помага на младите алигатори во вода. Ако останат во близина, мајката ги брани околу една година. Најголема опасност за младенчињата претставуваат постарите алигатори, поради кои смртноста во првата година може да се искачи и на 50 %.
Однесување
Возрасните мажјаци алигатори се самотни и територијални животни. Помалите алигатори често можат да бидат забележани во голем број на мало растојание едни од други. Најголемата единка (и мажјак и женка) ја брани својата територија, дедека помалите алигатори се многу потолеранти кон останатите алигатори со слична големина. Иако алигаторите имаат тешки тела и бавен метаболизам, тие се способни за брзи и нагли движења поготово на кратки растојанија. Главниот плен на алигаторите се мали животни кои ги убиваат и ги јадат во еден залак. Поголемиот плен го зграпчуваат и го одвлекуваат во водата за да се удави. Кога пленот е премногу голем за да биде изеден со еден залак, тие или чекаат да се распадне или загризуваат и изведуваат нагло вртење за да го откинат загризаниот дел. Ова движење и познато под името „смртоносно завртување“. Ова движење е забележано и кај младите крокодили. За да го изведат ова завртување, алигаторите си помагаат со опашката која мора да ја завртат под одреден агол во однос на телото. Доколку му ја имобилизираме опашката овие животни ја губат способноста за „смртоносното движење“. Повеќето мускули на вилицата на алигаторот се наменети за гризење и држење на пленот. Мускулите кои ја затвораат устата се екстремно моќни, за разлика од нив, мускулите кои ја отвораат устата се доста слаби. Како резултат на ова, возрасен човек може да ја држи устата на алигаторот затворена без многу напор. Всушност, самолеплива трака е доволна за да се спречи алигаторот да ја отвора устата, и ова е еден од највообичаените методи кои се употребуват при заробување или пренесување на овие животни. Алигаторите најчесто се трудат да ги избегнат луѓето. За жал, ваквото однесување на алигаторите придонесува некои луѓе да пробуваат да се доближат премногу до нив или до нивните гнезда. Ваквото доближување алигаторот го смета за опасност и напаѓа. Хранењето на алигаторите не е нелегално но не се препорачува. Доколку се хранат, алигаторите ќе го изгубат стравот од луѓето и можно е да почнат премногу да се доближуваат до населените места.
Напади врз луѓе
Нападите врз луѓето се доста ретки, но не и непознати. Алигаторите за разлика од останатите големи влекачи, не го гледаат човекот како потенцијален плен, меѓутоа напаѓаат во знак на самоодбрана кога се чувствуваат загрозени. Помеѓу 1970 и 2000 година, во САД имало само 9 фатални напади од алигатор, додека во периодот од 2001 до 2006, пријавени се 11 смртни случаи како резултат на напад од ова животно.
Одгледување
Одгледувањето на крокодили е во вистински пораст на Флорида, во Тексас и во Луизијана. Овие три држави годишно произведуваат околу 45 000 кожи од алигатор. Овие кожи достигнуваат висока цена на пазарот, па така кожа со должина од 1,8-2 метри достигнува цена од 300 долари. Производството на месо од алигатор исто така е доста популарно, па годишно се произведуваат и до 140 тони. Според оделот за земјоделство на Флорида, 100 грама месо од алигатор има 240 калории.
Медицински истражувања
Крвта на алигаторите содржи антимикробиотски белковини. Влекачите имаат леукоцити „убијци“ кои селективно ги уништуваат микроорганизмите како габите, вирусите и бактериите, дури и без да имаат претходен контакт со нив. Белковини кои се изолирани од овие леукоцити се покажале ефикасни против голем број на бактерии, меѓу кои и фамозната Staphylococcus aureus и 6 од осумте типа на Candida albicans. Научниците сметаат дека веќе изолирале четири белковини кои би требало, за десетина година, да дадат нов тип на лекови наречени „алигацини“.
Габерје (Лендава)
Габерје (словенечки: Gaberje) — населба во Општина Лендава во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Прекмурје. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
Науел Гусман
Науел Игнацио Гусман (Росарио, 10 февруари 1986) — аргентински професионален фудбалер, кој игра на позицијата голман за клубот ФК УАНЛ Тигрови во рамките на Првата мексиканска лига и од 2014 година за Фудбалска репрезентација на Аргентина.
Клупска кариера
Гузман дебитирал како професионален фудбалер во клубот Њуелс олд бојс, во август 2006 година, на натпреварот против Атлетик Белграно. Во годината 2008 бил на позајмица во клубот Индепендијенте Ривадавија, сè до 2009 година. Бил клучен играч за Њуелс олд бојс во финалето на првенството на Аргентина во 2013 година.
Интернационална кариера
Бил член на тимот на фудбалската репрезентација на Аргентина до 17 години, на светското првенство во 2003 година. Играл 45 минути за Фудбалска репрезентација на Аргентина на пријателскиот меч против Хонгконг. Во мај 2018 година бил селектиран тесен избор на играчи за Фудбалската репрезентација на Аргентина за Светско првенство во фудбал 2018. Повикан е да игра за Фудбалска репрезентација на Аргентина, по некое време откако првиот голман Серхио Ромеро се здобил со повреда.
Флисингски
Флисингски (Мыс Флиссингский) — ’рт на Северниот Остров на архипелагот Нова Земја, Русија. Се смета за најисточната точка на Европа сметајќи заедно со островите.
’Ртот го открил холандскиот морепловец Вилем Баренц во 1596 г. во потрагата по Северниот морски пат до Азија. Наречен е по холандскиот град Влисинген и изворниот назив гласел „Влисингер Хофт“ 't Vlissinger Hooft.
’Ртот неколку километри од засолништето во кое Баренц и неговата посада ја поминале зимата 1596–97 г. и каде починал следната година. На местото е подигнат крст во негова чест.
Надворешни врски
__ИНДЕКС__
Црква „Св. Илија“ - Луке
Свети Илија — главна селска црква во селото Луке, Кривопаланечко.
Местоположба
Црквата се наоѓа во Средно Маало. Црквата е заедничка за трите села: Луке, Подржи Коњ и Крстов Дол.
Историја
На црквата била извршена поголема обнова во 1936 година.
Јахја Алави Фард
Јахја Алави Фард (Yehya Elewî Ferd) — роден на 1973 година во Бојнорд Иран. Тој е курдски поет, новинар и писател на детска литература.
Јахја Алави Фард се преселил во Ком во 1993 година. Неговата прва книга со збирка на поезија „Времињата се интересни“ е објавена во 2005 година. Тој има добиено награди во Иран, вклучително шестата книга на сезони, националниот фестивал во Бахар (на универзитетите) и петтиот фестивал на детски печат.
Мартин Далин
Ден Мартин Натаниел Далин (16 април 1968) е поранешен шведски професионален фудбалер кој играл на позицијата напаѓач. Во својата рана младост, тој важел за еден од најдобрите светски напаѓачи.
Започнувајќи ја својата кариера со тимот ФФ Малме во 1987 година, тој бил најдобар стрелец на Алсвенскан во 1988 година. Во својата кариера играл во клубови од Бундеслигата, Серија А и Премиер лигата пред да се пензионира во 1999 година.
Далин бил интернационалец помеѓу 1991 и 1997 година, одиграл 60 натпревари за репрезентацијата на Шведска и бил дел од репрезентацијата на Шведска која завршила на третото место на Светското првенство во фудбал во 1994 година во САД. Ја претставувал Шведска на Летните олимписки игри во 1988 година во Сеул, како и на УЕФА ЕВРО 1992 година. Во 1993 година, тој бил награден со Гулдболен наградата за најдобар шведски фудбалер на годината.
Најрани години
Далин е роден во Удевала, Шведска. Татко му потекнувал од Венецуела, бил музичар, а мајка му била швеѓанка. Мартин Далин бил именуван по Мартин Лутер Кинг Џуниор. Иако тој е роден во градот Удевала, своето подоцнежно детство го минал во градот Лунд.
Клупска кариера
Во 1993 година, тој бил избран за најдобар шведски играч на годината, освојувајќи ја наградата Гулдболен.
Играл за тимовите на Малме ФФ, Борусија Менхенгладбах, АС Рома, Хамбургер и Блекбурн Роверс. Најуспешниот период во кариерата го поминал со Борусија Менхенгладбах со која го освоил германскиот куп во 1995 година заедно со извонредниот германски репрезентативец и играч од средниот ред Стефан Ефенберг.
Далин подоцна преминал во тимот на Рома, но по кратко заминал во премиерлигашот Блекбурн Роверс и тоа во средината на 1997 година, кога одиграл 21 натпревар за тимот и постигнал четири гола.
Во сезоната 1998-1999, тој одиграл само пет натпревари кога се случила повредата на еден тренинг натпревар со што бил надвор до крајот на сезоната. Тоа било причината за негово повлекување од играта.Сето ова му се случило во 1999 година во новиот клуб од Бундеслигата Хамбургер од Хамбург.Тој во тимот од Германија бил испратен како позајмица.
Блекбурн Роверс подоцна ја обвинил својата осигурителна компанија која сепак одбила да плати оштета за повредата, тврдејќи дека нормалното повредување е нормален процес во фудбалската игра. Иако првичната пресуда била донесена во корист на клубот, сепак во 2005 година повисокиот Апелационен суд ја укинал и ја вратил на повторно разгледување во понискиот суд. На 12 април 2006 година, Врховниот суд пресудил во корист на осигурителната компанија, одлучувајќи дека играчот веројатно имал претходно постоечка повреда и моменталната повреда била како дополнителен ефект од претходната. Оваа одлука Блекбурн го чинела 4 милиони фунти помалку во џебот.
Меѓународна кариера
Во 1988 година, Далин станал вториот шведски афро-играч кој ја претставувал репрезентацијата на Шведска. Тој бил во состав на шведската репрезентација која го освоила третото место на Светското првенство на ФИФА 1994 година во САД, постигнувајќи четири гола на турнирот. Учествувал и во тимот кој стигнал до полуфиналето на УЕФА ЕВРО 1992 година.
Пензионирање
Далин денес живее во Монако. Тој го позајмува своето име за рекламирање на модна линија за облека. Зборува три јазици – шведски, англиски и германски.
Далин станал спортски агент работејќи за спортската агенција на поранешниот соиграч Роџер Љунг. Потоа формирал своја агенција наречена МД Менаџмент. Тој ги претставува и застапува Ола Тоивонен, Гиљермо Молинс, Маркус Розенберг, Јонас Олсон, Бехранг Сафари и Понтус Јансон.
Меѓународна статистика
Настапи и голови во репрезентација по година Меѓународни голови постигнати од Мартин Далин
Нацуме Сосеки
Нацуме Сосеки (9 февруари 1867 — 9 декември 1916), роден како Нацуме Киносуке е еден од најреномираните јапонски писатели од Меиџи периодот (1868–1912). Негови најпознати романи се Кокоро, Бочан, Вагахај ва неко деару и неговото незавршено дело Мејан. Исто така, тој компонирал песни, а пишувал и Кинеска поезија и бајки.
Животопис
Сосеки е роден под името Нацуме Киносуке, во Бабашита, Токио, како шесто и најмладо дете. Од многубројни економски причини, неговото семејство одлучило да го предаде на друго кое немало деца. Со новите старатели останал до деветтата година од животот, но по разводот на новите старатели тој бил принуден да се врати кај поранешното семејство. Неговата мајка била радосна за Сосековото доаѓање, но неговиот татко тоа го сметал за бесмислица. Кога имал четирнаесет години, неговата мајка умрела, а потоа, во текот на 1887 година, умреле и неговите двајца најстари браќа.
Нацуме своето школување го започнал во средното училиште во Токио, каде што се запознал со кинеската поезија и добил голема желба за пишување. Иако неговото семејство се противело, тој сепак се запишал на Токискиот царски универзитет каде, наместо кинеска поезија, студирал англиски јазик, мислејќи дека тоа би му било од корист.
Во текот на 1887 година, Нацуме се запознал со Масаока Шики, која му помагала да стане одличен писател. Шики најмногу го научила на Хаику поезијата, па оттогаш Нацуме почнал да се потпишува како Сосеки (кинески збор кој во превод значи тврдоглав или упорен). Три години подоцна (1890), тој се префрлил на катедрата за книжевност на Обединетото Кралство и брзо го совладал англискиот јазик. Во 1893 година, Нацуме дипломирал и се вработил како учител во едно училиште во Токио. Две години подоцна (1895), почнал да предава во Мацујама, средно училиште во Шикоку. Покрај работата во училиштето, Нацуме редовно објавувал кинеска поезија во разни весници, како што е Хототогису. Во 1896 година дал отказ и преминал во петтата гимназија во Кумамото. Истата година, на 10 јуни, се оженил за Накана Кјоко.
Работата во Велика Британија (1901-1903)
''Двете години поминати во Лондон беа две најнепријатни години во мојот живот. Помеѓу тогашните англиски господа јас бев само еден човек кој живееше во беда.''
Нацуме добро се согласувал со сестрите Лејл кои, исто така, имале љубов кон книжевноста, особено кон Вилијам Шекспир, а зборувале течно и Француски јазик. Тие му помагале во совладувањето на неговата несигурност. Иако бил сиромашен, осамен и имал ментални проблеми, тој успеал да ја совлада англиската книжевност, но во 1903 година се вратил во Јапонија. Таму се вработил во Првата гимназија, а подоцна станал биде професор на Универзитетот во Токио, каде предавал теорија на книжевноста и книжевна критика.
Творештво
Најпознати дела на Нацуме се: „Јас сум мачка“, романот „Кокоро“, „Слатко момче“, „Кусамакура“, „Зимско невреме“, „Рудари“ и „Шенширо“. Нацуме пишувал под влијание на англиската и на модерната европска книжевност, а во своите дела ги застапувал современите книжевни ставови. Под негово влијание се развивале бројни јапонски писатели, меѓу кои и Рјуносуке Акутагава кој бил еден од најверните ученици и следбеници на Нацуме.
Тумба (Радобор)
Тумба — археолошко наоѓалиште во битолското село Радобор. Претставува населба од неолитско, бакарно и бронзено време. Се наоѓа во непосредната близина на утоката на реката Шемница во Црна Река. Има пречник од околу 200 м и височина до 3 м. Со мелиорационите зафати, особено со проширувањето на коритото на Црна, источната половина на тумбата е речиси разнесена. Во 1977 и 1990/91 година се извршени заштитни археолошки ископувања при што е пронајден културен слој од 4 м со неколку хоризонти на живеење. Според многубројните примероци од фрагментирани и цели керамички садови, различни по формата, по начинот на изработувањето и по местото на откривањето, сигурно е дека населбата била формирана на крајот од неолитското време. Животот продолжил и подоцна, во бакарното време, а особено во бронзеното време. Наодите се чуваат во Заводот и музеј во Битола.
NGC 6398
NGC 6398 — спирална галаксија во соѕвездието Паун, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6398 се споменува и како ESO 139-18, AM 1738-614.
Откривање
Објектот е откриен на 7 јули 1836 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6398 е од видот SBa. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,9 m/лм2. NGC 6398 има привидни димензии од 2' х 1,7'.
Други поделби
Проучување на NGC 6398 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 60735. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 455; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9053. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Кеманкеш Кара Мустафа-паша
Кеманкеш Кара Мустафа-паша (починал на во ) — османлиски државник и Голем везир во периодот од 23 декември 1638 до 31 јануари 1644 година.
По потекло од Албанија, како мал бил земен во јаничарскиот корпус каде во 1634 година станал командант, а по една година станал главен адмирал на морнарицата или капудан-паша. Учествувал во походот кон Багдад и по смртта на Тајар Мехмед-паша бил назначен за Голем везир.
По смртта на султанот Мурат IV, тој бил оставен на функцијата и во времето на Ибрахим I. Бидејќи новиот султан немал сила да управува, Кара Мустафа Паша де факто бил владетел на царството. Користејќи тешки методи, тој ставил крај на бунтовите и го намалил бројот на редовните војници. Тој си создал голем број на непријатели кога успеал да погуби неколку паши во дворот. Најголема опозиција му биле Џинџи Хоџа и везирот Султанзаде Мехмед-паша кои биле под контрола на Косем султан. Иако неколкупати сакал да поднесе оставка, тоа не било прифатено од султанот сè до 31 јануари 1644 година кога по неговата оставка тој бил погубен.
Стратегија и тактика на Тамерлановата војска
Стратегија и тактика на Тамерлановата војска му овозможиле на Тамерлан да не изгуби ниту една војна во текот на своите походи кои тој ги водел во текот на 35 години.
Поради челичната дисциплина и врвната обука, војската прецизно ги извршувла наредбите на својот врховен командант. Оваа состојба му овозможила на Тамерлан (Тимур) да ги порази силите на Туктамиша, владетелот на Златната Орда, кои биле навикнати на традиционалната монголска тактика - да го привлечат непријателот во пуста земја и да му постават заседа.
Тамерлан бил совршено запознаен со состојбите и државното уредување во областите кои сакал да ги освои. Тој се служел со услугите на многу шпиони. Посветувал големо внимание на стратегија и тактиката на своите непријатели. Во текот на една битка, војска на Тамерлан била поделена на три големи формации (линии), секоја формација се состоела од три ешалона. Така, војниците на бојното поле биле распоредени на девет длабински нивоа (линии), со различна големина. Значителни сили биле чувани во позадина како резерва за уфрлање во вистинско време како засилување на центарот или крилата.
Тамерлан, воените формации постепено ги внесувал битката, кога непријателот бил многу исцрпен, тогаш во битката ги внесувал резервните сили, кои биле составени од избрани војници. Најслаба била централната линија. Прв во една битка, вовел засилувања од средината на крилото, чување на боковите и резервите со цел да се спречи можноста од опкружување, дури и растурање на центарот на војската за подоцна главниот удар да биде нанесен со свежи резервни сили. Оваа тактика му овозможила на Тамерлан да постигне успех во борбата против своите непријатели.
Адам Сабо (пејач)
Адам Сабо (роден на 22 јуни 1992 година, Будимпешта ) е унгарски пејач, музичар и хармонист. Тој го освоил петтото место во четвртата сезона на X-Factor, унгарската верзија на X-Factor.
Личен живот и кариера
Адам Сабо се родил на 22 јуни 1992 година во Будимпешта, но израснал во градот Ерд. На 5-годишна возраст тој се заинтересирал за хармоника. Учествувал на повеќе унгарски и меѓународни натпревари. Во 2011 година, тој дошол како второпласиран во РТЛ Клубот доби талент-. Адам завршил средно училиште и студирал на Академијата за музика на Франц Лист во Будимпешта. Во 2013 година, Адам учествувал во четвртата сезона на X-Faktor и постигна петто место. Од 2015 година, тој е дел од групата Јесјес.
Дал
Во 2013 година, Сабо се натпреварувал во изданието на А Дал, 2013 , националниот избор на влезот на Унгарија за натпреварот за песна на Евровизија 2013. Тој учествувал во вториот дел, но не влегол во финалето.
Во декември 2014 година, било откриено дека Сабо ќе се обиде повторно да го освои изданието на А Дал 2015, со песната Дај ми ја твојата љубов. На 31 јануари 2015 година, неговата песна поминала низ вториот дел, постигнувајќи највисока количина на бодови на 46. На 14 февруари, тој, исто така, го поминал првиот полуфинален натпревар, одејќи во финале, освоил 47 бода, врзан со колегате Боги за највисокиот сет на бодови. Во финалето, тој добил 28 бода од судиите, највисокото количество бодови во финалето, но Боги бил избран од телевизијата за да ја претставува Унгарија на Евровизискиот натпревар за 2015 година.
Сабо повторно учествувал во Дал, овој пат во изданието од 2017 година, со песната Заедно. Тој напредувал до полуфиналето и бил елиминиран.
Сера дос Оргаош (национален парк)
Сера дос Оргаош (на португалски: Parque Nacional da Serra dos Órgãos) — национален парк во државата Рио де Жанеиро, Бразил. На неговото пространство се заштитени планинскиот венец Сера дос Оргаош и изворите на вода во тоа подрачје. Тоа е трет национален парк кој е создаден во Бразил во 1939 година.
Зафаќа површина од 10.527 хектари. Има десет врвови високи над 2.000 метри и шест други врвови високи над 1.500 метри надморска височина. Најниската точка во паркот се наоѓа во релативно рамната општина Маге, на 145 метри, додека највисокиот врв е Педра до Сино (Бела Карпа), со 2263 метри надморска височина. Најпознатиот геоморфолошки облик во паркот е врвот Дедо Деус (Божји прст), кој наликува на левата рака со показалецот што се протега, насочувајќи кон небото. Тој е висок 1,692 метри надморска височина и може да се види во позадината на знамето на државата Рио де Жанеиро. Буквалниот превод на името на планината и националниот парк има значење „Распарчена планина“ (од Órgãos: делови, парчиња, органи, ткива), што најверојатно доаѓа од распарчениот изглед на планинските врвови.
Климата е тропска изразито влажна, со релативна влажност од 80% до 90%, предизвикана од влажен воздух од Атлантскиот Океан поголемиот дел од годината. Просечните температури се движат од 13 до 23 °C, но можат да достигнат до 38 °C и може да паднат под замрзнување во највисоките делови. Просечните врнежи од дожд се движат од 1.700 до 3.600 милиметри, со повеќе дожд во летото (декември-март) и сувата сезона во зима од јуни до август. Југоисточната страна свртена кон океанот добива повеќе дожд од северозападната страна.
Паркот е во биолошкиот Атлантски шумски појас, а поради високите врнежи има богата растителност (вегетација), голем дел од него уникатен за овој биом. Забележани се повеќе од 2.800 видови растенија, вклучувајќи 360 од орхидеи и над 100 бромелиади.
NGC 1977
NGC 1977 — расеано ѕвездено јато вметнато во отсјајна маглина во соѕвездието Орион, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1977 се споменува и како OCL 525.1.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1977 е од видот RN+OCL. NGC 1977 има само една позната привидна димензија, која изнесува 20'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 35 м 18 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 4° 49' 15".
Други поделби
Проучување на NGC 1977 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 225; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4774. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1477.
Панегирик
Панегирик — пофална беседа, говор или напис што слави, велича некого или нешто. Првите панегирици биле говори одржани на јавни настани во античка Атина.
Етимологија
Зборот настанал како кованица од старогрчките зборови пан (παν) - „сите“ и агурис (ἄγυρις) „собир“ или „собрание“. Двата збора споени значат „општо или сенародно собирање, најчесто во смисла на фестивал во чест на бог“, и оттука се изведува придавката пангирикос „на или за време на јавен собир или фестивал“.
Историјат
Во Атина ваквите говори биле одржувани на национални фестивали или игри за да се поттикнат граѓаните да се угледаат на славните дела на нивните предци. Најпознати се Олимпијак од Горгија, Олимпијак од Лисиј и Панегирик и Панатенаик од Исократ. Погребните говори, каков што е говорот на Перикле во Тукидид, дале придонес во развојот на панегириката.
Панегириските поеми биле главна книжевна форма кај Арапите. Ал-Мутанаби напишал поема за славната кампања на Сајф ал-Давла против Византиската империја.