cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сало
Историја
Во текот на 19 век, салото се користело слично на путерот во Северна Америка и во многу европски нации. Салото останало популарно како путерот на почетокот на 20 век и било широко користено како замена за путерот за време на Втората светска војна. Како лесно достапен нуспроизвод на современото производство на свинско месо, салото било поевтино од повеќето растителни масла и било вообичаено во исхраната на многу луѓе сè додека индустриската револуција не ги направила растителните масла подостапни. Во раните 1900-ти биле развиени растителни масти, што овозможило нивно користење при печење и во други намени каде што биле потребни цврсти масти. Романот „Џунглата “ на Аптон Синклер, иако измислен, прикажува мажи како паѓаат во канти и се продаваат како сало и предизвикал негативен публицитет.
Кон крајот на 20 век, салото почнало да се смета за помалку здраво од растителните масла (како маслиновото и сончогледовото масло) поради високата содржина на заситени масни киселини и холестерол. Сепак, и покрај лошиот глас што го бие, салото има помалку заситени масти, повеќе незаситени масти и помалку холестерол од еднаква количина путер по тежина. Нехидрогенизираната маст не содржи трансмасти. Исто така, салото се сметало за „храна за сиромашните“.
Многу ресторани во западните земји ја елиминирале употребата на сало во нивните кујни поради ограничувањата во исхраната поврзани со здравјето на многу нивни муштерии и религиозните диететски ограничувања засновани на свинско месо, како што се кашрут и халал, заради што некои пекари го заменуваат салото со говедски лој.
Меѓутоа, во 1990-тите и раните 2000-ти, готвачите и пекарите повторно ги откриле уникатните кулинарски вредности на салото, што довело до делумна рехабилитација на оваа маст. Негативниот публицитет за содржината на трансмасти во делумно хидрогенизираните растителни масла во растителните цврсти масти (маргарин...) делумно го поттикнале овој тренд. Готвачот и кулинарски писател Рик Бејлес е истакнат поборник на доблестите на салото за одредени видови готвење.
Исто така, повторно станува популарно во Обединетото Кралство меѓу љубителите на традиционалната британска кујна. Ова довело до „криза за сало“ кон крајот на 2004 година.
Производство
Најмногу се произведува во Кина, Германија и Бразил. Салото може да се добие од кој било дел од свињата што има висока концентрација на масно ткиво. Најдобро сало, се добива од висцералните масни наслаги што ги опкружуваат бубрезите и внатрешноста на слабината. Ова сало има слаб вкус на свинско месо, што го прави идеално за употреба во печива, каде што е ценето поради неговата способност да произведува ронливи, влажни кори за пити. Следно под квалитет сало се добива од тврдото поткожно масно ткиво помеѓу кожата на грбот и мускулите на свињата. Најниско по квалитет (за целите на преработка во свинска маст) се добива од меките делови кои ги опкружуваат органите за варење.
Салото може да се направи на два начини: влажен или сув начин. При влажниот начин, свинските масни делови (сланината) се варат во вода или се парат на висока температура, а салото, кое е нерастворливо во вода, се собира од површината на смесата или се одвојува во индустриска центрифуга. При сувиот начин, свинските масни делови се изложуваат на висока топлина во тава или рерна без вода (процес сличен на пржење сланина). Двата процеси даваат малку различни производи. Салото добиено на влажен начин има понеутрален вкус, посветла боја и повисока точка на чадење. Салото добиено на сув начин е нешто покафеаво, има карамелизиран вкус и има пониска точка на чад.
Индустриски произведеното сало, вклучувајќи голем дел од салото што се продава во супермаркетите, е направено од мешавина на висококвалитетна и нискоквалитетна сланина. Салото често се хидрогенизира за да се подобри неговата стабилност на собна температура. Хидрогенизираното сало што им се продава на потрошувачите обично содржи помалку од 0,5 g трансмасти во порција од 13 g. Салото, исто така, често се третира со средства за белење и обезмирисување (дезодорирање), емулгатори и антиоксиданси како што е BHT. Овие третмани го прават салото поцврсто и спречуваат негово расипување. (Нетретираното сало мора да се чува во фрижидер или да се замрзне за да се спречи всалување (добивање мирис на застоеност).)
Потрошувачите кои сакаат поквалитетен извор на сало обично бараат занаетчиски производители или самите го прават од квалитетна сланина.
Состав
Салото главно се состои од масти, кои во контекст на хемијата се познати како триглицериди. Овие триглицериди се составени од три масни киселини и распределбата на масните киселини варира од масло до масло. Во начело, салото по својот состав е слично на лојот. Салото се разликува според содржината на масни киселини и вредност на јод во зависност од тоа со каква храна се хранат свињите. Салото од свињи хранети со кикиритки или од свињи хранети со желади се разликува од салото добиено од свињи хранети со пченка.
Во пекарството
Поради релативно големите масни кристали во салото, тоа е исклучително ефикасно како маст при печење. Корите за пити направени со сало се полушпести од оние направени со путер. Многу готвачи ги користат двата вида масти во нивните печива за да ги комбинираат својствата на свинската маст со вкусот на путерот.
Во кујните
Салото некогаш било нашироко користено во кујните во Европа, Кина и Новиот Свет и сè уште игра значајна улога во британската, централноевропската, мексиканската и кинеската кујна. Во британската кујна, салото е традиционална состојка во пити со мелено месо и божиќни пудинзи, колач со сало и за пржење риба и помфрит, како и за многу други намени.
Салото е традиционално една од главните состојки во скандинавската паштета leverpostej. Во Шпанија, една од најпопуларните верзии на андалузиски појадок вклучува неколку видови мантеки, различно зачинети, кои се јадат намачкани врз потпечен леб. Меѓу другите варијанти, најпосакувани се manteca colorá (сало со пиперка) и zurrapa de lomo (сало со свински снегулки). Во каталонската кујна, салото се користи за правење тесто за печиво познато како кока. Особено на Балеарските Острови, тестото енсаимадес содржи и сало. Салото кое се консумира како намаз на леб некогаш било многу честа појава во Европа и Северна Америка, особено во оние области каде што млечните масти и растителните масла биле ретки.
Како што растела побарувачката за сало во висококвалитетната ресторанска индустрија, малите фармери почнале да се специјализираат за раси на свињи со поголема содржина на маснотии во телото од послабите, модерни свињи. Расите како што се свињата мангулица од Унгарија или големата црна свиња од Велика Британија доживуваат огромно оживување, до тој степен што одгледувачите не можат да ја следат побарувачката.
Традиционално, заедно со маслото од кикирики, салото интензивно се користи во азиското готвење како масло за јадење за општа намена, пр. во помфрит и пржење. Во Германија салото се нарекува Schweineschmalz и долги години е омилено како намаз. Може да се послужи чисто, но може да се меша со зачини: салото може да се засили со мали парчиња свинска кожа, наречени грибен (Grieben) за создавање на грибеншмалц. Други рецепти во составот вклучуваат мали парчиња јаболко или кромид.
Вегетаријански грибен од кромид или јаболка, што започнал како импровизација за зголемување на количината на шмалц во време на немаштија, станал прилично популарен бидејќи дава специфичен вкус и помала содржина на маснотии. Се произведуваат и целосно вегетаријански намази слични на schmalz засновани на растителни масти. Во Германија е забрането да се користи поимот Schmalz за производи кои не се од сало.
Во Полска, салото помешано со овошје, обично сечкано јаболко и намачкано на дебели парчиња леб, често се служи како предјадење.
Други употреби
Изматената маст може да се користи за производство биогориво и сапун. Салото е корисно и како течност за сечење при обработка. Неговата употреба во машинската обработка опаднала од средината на 20 век, бидејќи другите наменски дизајнирани течности за сечење станале посоодветни. Сепак, тоа сè уште е применлива опција. Салото и другите животински масти порано се користеле како средство против пенење во процесите на индустриска ферментација, како што е подготовката; таму, животинските масти се заменети со полиетери.
ВМРО - ПРАВДА
ВМРО - ПРАВДА била конспиративна политичка организација во НР/СР Македонија формирана од припадниците на ВМРО-СДРМА во Прилеп со политичка програма: обединета самостојна држава Македонија со парламентарно уредување по угледот на парламентарните држави на Запад, надополнета со заложби за остварување социјалнаправда. Дејноста ја проширила мрежата во Битола, Охрид, Ресен, Скопје, Свети Николе, Штип, Берово, Струмица и во селата, во Малешевско и во Дебрца. Членовите на Организацијата се декларирале како следбеници на Претседателот Методија Андонов-Ченто т.н. „чентовци“. И по честите апсења опстојувала. Организацијата ја проширила својата мрежа и дејноста ( во периодот 1970–1971) во Пиринскиот и во Егејскиот дел на Македонија. Преку студентската група во Загреб, одржувала врски со Движењето за ослободување на Македонија (ДОМ) во Европа. Дејствувала во периодот од 1948 до 1985 година.
Штрупен
Штрупен (Struppen) — општина во округот Саксонска Швајцарија-Источни Рудни Планини, во Саксонија, Германија.
341 Калифорнија
341 Калифорнија — астероид кој припаѓа на Флориното семејство во главниот појас, и има невообичаено големо албедо.
Бил откриен од страна на Макс Волф на 25 септември 1892 година во Хајделберг.
Список на државни водачи во 96 година
Ова е список на државни водачи во 6 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Дајелсдорф
Дајелсдорф (Deyelsdorf) — општина во округот Западна Померанија-Риген, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Веда Словена
Веда Словена
Двата тома на „Веда Словена“ кои излегуваат во 1874 во Белград и 1881 година во Санкт Петербург. Нивни собирачи и запишувачи се Стефан Верковиќ и Јован Гологанов. Тие тврделе дека станува збор за песни од усното предание на македонскиот фолкор од предисториската и предхристријанската ера. Во двата тома на „Веда Словена“ биле објавени над 23.000 стихови, иако според тврдењата постоеле околу 300.000 необјавени стихови.
Делото во себе содржело легенди и митови со необична тематика и содржина која ги поврзува Словените со нивната прататковина Индија. Во песните се истакнувало дека прататковци на Словените на Балканот се древните Македонци, Пајонците, Илирите и Тракијците. Меѓу митските херои, древните цареви, се наоѓаат и имињата на Орфеј и Тројанската војна, потоа на македонските кралеви Филип II и Александар Македонски.
Според Гане Тодоровски, еден од најдобрите македонски познавачи на оваа тематика: „'Веда Словена' - дело на Верковиќ-Гологанововата колаборација - за секога ќе значи само едно: најизвишен паметник на екстремнниот национален занес, најкусовечната рожба на колективната национална утопија. Тоа дело говори за една неминовна фаза низ која скоро секој народ во својот развиток треба да мине: фазата на романтичарската самодопадливост, фазата кога во огледалото на националната суета секој гест и потег, секое движење и присеќавање, секоја недоустена реч добиваат грандиозно значење, херојска поза, историски чин“.
Црква „Св. Недела“ - Радожда
Света Недела — православна црква во струшкото село Радожда. Административно, црквата е дел на Третата струшка парохија приСтрушкото архијерејско намесништво на Дебарско-кичевската епархија на МПЦ - ОА. Црковниот камен-темелник бил осветен и поставен во 2001 година.
Спортска сала Борик
Спортска сала Борик — повеќенаменска спортска сала во Борик, Бања Лука, РС, БиХ. Салата има капацитетот од околу 4.000 седишта. Моментално е домашен терен за БК Борац и РК Борац, како и за многу други спортски клубови од Бања Лука. Покрај спортски настани, во салата се одржуваат и музички концерти, саеми и други културни настани.
Салата Борик официјално била отворена на 20 април 1974 година во 18 часот и 30 минути со ракометен натпревар помеѓу Борац и Витекс од Високо, во кој Борац победил со резултат 29:25, а првиот гол во новата спортска сала го постигнал играчот на Витекс, Фикрет Хурем.
По повод 20-годишнината од основањето на Република Српска и Денот на Република Српска, салата на 9 јануари 2012 година се одржала свечена академија на која присуствувале многу официјални лица.
Серхио Ромеро
Серхио Херман Ромеро (роден на 22 февруари 1987 година во Бернардо де Иригојен) — аргентински фудбалер, голман на Манчестер Јунајтед и на аргентинската репрезентација.
Животопис
Серхио пораснал во сиромашно семејство во Бернардо де Иригојен, во текот на една економска криза во Аргентина. Има двајца постари браќа Фернандо и Диего кој се кошаркари, а тој поради неговиот помал раст во споредба со нив го заработил прекарот chiquito што значи мал.
Клупска кариера
Ромеро поминал низ младинските категории на Алмиранте Браун, К.А.И. и Расинг Клуб, пред да го направи своето деби за првиот тим на Расинг на 11 февруари 2007, во натпреварот од Примера Дивисион Нуева Чикаго-Расинг 1-1, играјќи ги сите 90 минути. Својата прва сезона како професионалец ја завршил со 5 настапи за Расинг во Примера Дивисион.
По завршувањето на неговата прва сезона во Расинг, во летото 2007 година Ромеро направил трансфер во холандскиот клуб Аз Алкмар во времето кога тие биле предводени од страна на Луј ван Гал, за сума од 1,5 милиони евра. Своето деби за новиот клуб го направил на 30 септември во поразот со 2-1 од Хераклес Алмело. Неговиот деби настап во евро турнирите дошол на 4 октомври, во ремито без голови (0-0) на домашен терен против Пасош де Фереира во Купот на УЕФА. Подоцна имал уште еден настап во групната фаза на ова натпреварување, кога голманот Бој Ватерман бил повреден, Ромеро го заменил на голот и му помогнал на својот тим да го победи кипарскиот АЕЛ Лимасол со 1-0. За првпат во првенствен натпревар, Ромеро ја сочувал својата мрежа сува на 23 февруари 2008, во натпреварот против Твенте што завршил 0-0. По серијата на слаби перформанси и големи грешки на Ватерман, ван Гал го избрал токму Ромеро да биде единица на клубот до крајот на сезоната (прв голман). Аз Алкмар потполно разочарал завршувајќи ја сезоната дури на 11-тото место во лигата. Во својата прва сезона (2007-2008) во Холандија, Ромеро направил 12 настапи, иако првично бил дури трет избор на голманската позиција зад Бој Ватерман и Џој Дидулица.
Ромеро ја зачувал својата мрежа празна во 18 натпревари следната сезона, сè до моментот кога тој ја скршил раката удирајќи во шкафчето во тимската соблекувална по фрустрацијата што ја искалил по поразот во четвртфиналето на купот од НАК Бреда. Во април, со Аз станал шампион на Холандија, откако во 31-вото коло од првенството тие математички ја осигурале титулата на три кола пред крајот на сезоната. Тој се вратил во акција кон крајот на април истата сезона и благодарение на него АЗ Алкмар примил само 22 гола за целата сезона, девет помалку од следниот тим на табелата во оваа категорија. Ромеро поставил и личен рекорд во кој не примил гол во 950 минути и на тој начин ја поставил четвртата најдолга серија на голманите без примен погодок.
Откако одиграл уште две сезони како прв голман на Аз Алкмар, на 22 август 2011, решил да ја промени клупската средина потпишувајќи за италијанската Сампдорија, која во тој момент се натпреварувала во Серија Б, за необјавена сума која се проценува на 3.500.000 €. Своето деби го направи на 26 август во натпреварот против Падова, но набргу потоа се повредил во натпреварот против Албинолефе одигран во септември. Еден месец подоцна се вратил во акција и бил постојано присутен на голот на Самп како еден од најзаслужните играчи за промоцијата во Серија А. На 21 април 2012, го одбранил својот прв пенал во кариерата, бранејќи го ударот на Ален Бакле, во натпреварот Виченца-Сампдорија 1-1. Сезоната ја завршил со 29 настапи во првенството и еден во баражот за промоција.
На 26 август 2012, дебитирал со Сампдорија во Серија А и успеал да ја сочува својата мрежа во првото коло за сезоната 2012-2013, кога Сампдорија го победила Милан со 1-0 на гости.
Репрезентативна кариера
Ромеро ја претставувал Аргентина на младинско првенство на Јужна Америка во 2007 година во Парагвај и на Светското првенство до 20 години во Канада, за потоа на 8 август 2007 година Ромеро првпат да биде вклучен во аргентинската селекција за пријателските натпревари против Норвешка и против Австралија, кој Аргентина, исто така, ги доби. Тој одлично го заменил повредениот Оскар Устари на Летните лимписки игри каде Аргентина го освојува златото победувајќи во финалето на турнирот.
Ромеро бил повикан да дебитира во сениорската селекција во времето кога на селекторската функција бил Диего Марадона, а дебито го прави на 9 септември 2009 во победа од 1-0 во квалификационен натпревар за Светското Првенство 2010 против Парагвај. Аргентина се пласираше на светското првенство, а тој играше во сите пет натпревари на неговата селекција која ги заврши настапите во четвртфиналната фаза.
Ромеро беше дел и од тимот на Серхио Батиста на Копа Америка 2011.
Орфанска кула
Орфанска кула (Гоматска или Светиатанасиска кула; Πύργος Ορφανού, Πύργος Γοματίου, Πύργος Αγίου Αθανασίου) — средновековна одбранбена кула кај селото Гомати, Касандриско, Егејска Македонија.
Местоположба
Кулата е сместена во подножјето на ридот Пајвуни, дел од планината Какавос, на 4 км западно од Гомати, на местото кајшто се наоѓало самото село сè до земјотресот од 1932 г.
Опис
Во архитектонски поглед, оваа кула е слична на Санската кула. Основата зафаќа површина од 7 × 6 м. Највисоките зачувани делови достигаат 7 м. Градбата имала три ката, со вкупна висина од 10 м. Во средината на релативно подобро зачуваниот западен ѕид има отвор од 1,5 м кој служел како влез. Кај овој тип на кули влезот е подигнат 5-6 метри од тлото, и до него се пристапува со расклопни скалила.
Страдањата на младиот Вертер
Страдањата на младиот Вертер (германски: Die Leiden des jungen Werthers) — роман на Гете од 1774 година.
Инспирација
Книгата „Страдањата на младиот Вертер“ била објавена во 1774 година. Таа била напишана под влијание на делата на Ричардсон и Русо, но во неа се проткаени и бројни реални настани од животот на Гете, како: трагичната судбина на вецларскиот правник Ерусалим, кој извршил самоубиство во октомври 1772 година; љубовта на Гете кон Шарлота (Лота) Буф од мај до септември 1772 година, која во април 1773 година се омажила за неговиот пријател Кестнер; неговата следна љубов кон Максимилијана Ла Рош, која била омажена за љубоморниот Брентано итн. Всушност, самиот Гете постојано нагласувал дека во оваа книга ги внел своите најинтимни чувства и поради тоа таа е единствено дело кое не може да се повтори. На пример, во својата автобиографија Dichting un Wahrheit, Гете ги опишал своите самоубиствени намери, предизвикани од љубовта кон Лота Буф. Притоа, тој чувал остра кама крај својот кревет и секоја ноќ помислувал да ја зарие во своите гради. Според неговите зборови, „бидејќи ова мене никогаш не ми појдуваше од рака, јас најпосле се подбивав со себеси, ги исфрлив од главата сите бубачки и решив да живеам“. Од разговорот на Гете со Екерман воден на 2 јануари 1824 година може да се заклучи дека намерата на Гете не била само да ги прикаже љубовните страдања на еден млад човек, туку неговите идеи се општи – недоволноста на човекот, сударот на човекот со природата и со граѓанскиот поредок и така натаму.
Опседнат со несреќната судбина на Ерусалим, Гете му напишал писмо на свршеникот на Лота Буф, Кестнер, замолувајќи го да му даде дополнителни податоци за случајот со самоубиството на младиот правник. Во текот на 1773 година, Гете планирал да ја обработи приказната за Вертер во облик на драмско дело, но потоа се премислил и решил да напише роман, под влијание на делата „Клариса“ на Ричардсон и „Нова Елојза“ на Жан Жак Русо. Во едно подоцнежно писмо, Гете го известил Кестнер дека работата на романот одела бавно. На патот од Вецлар во Франкфурт, во Еренбрајштајн, Гете ја запознал Максимилијана Ла Рош, во која веднаш се вљубил. Со неа повторно се сретнал на почетокот од следната година, кога таа пристигнала во Франкфурт како сопруга на богатиот трговец Брентано. Максимилијана се грижела за децата на Брентано од неговиот прв брак, а за време на честите посети на нивниот дом Гете ѝ ги читал своите поетски дела. Од оваа идила произлегле црните очи на Лота во „Страдањата на младиот Вертер“. Во 1774 година, Вертер ѝ напишал на Максимилијана дека решил целосно да го преработи романот, по што во рок од три месеци, тој го завршил делото.
Содржина
Поголемиот дел од книгата е напишан во форма на писма, но содржи и делови во кои „издавачот“ на книгата им се обраќа на читателите со дополнителни објаснувања. Романот се состои од следниве делови:
Прва книга
Во првата книга се прикажани писмата што младиот Вертер му пишува на својот пријател Вилхелм при што првото писмо е од 4 мај 1771 година, а последното од 10 септември: Вертер заминал во мало провинциско гратче, каде ги поминува деновите во долги прошетки во природа и во разговори со месното население. Еднаш прошетал до блиското планинско место Валхајм кое на прв поглед му се допаднало. Одејќи на една забава ја запознал убавата Шарлота (Лота) која го пленила со својата убавина, интелигенција и добрина и тој веднаш се вљубил во неа. Меѓутоа, Шарлота била свршена за Алберт, кој привремено бил отсутен. За тоа време, Вертер се зближил со Лота, иако никогаш не ѝ изјавил љубов, знаејќи дека таа е свршена. Подоцна, тој се запознал со Алберт кој му оставил добар впечаток и двајцата станале добри пријатели. Неговите средби со Лота продолжиле, но тој не можел да го издржи притисокот и еден ден ненадејно го напуштил Валхајм.
Втора книга
Во втората книга се прикажани писмата што Вертер им ги пишува на Вилхелм, но и на Лота и Алберт. Првото писмо е од 20 октомври 1771 година, а последното од 24 март: Вертер ја прифатил службата во еден град, каде работел како помошник на пратеникот на дворот на еден гроф. Цело време Вертер е незадоволен од здодевниот пратеник, но за среќа ја ужива симпатијата на грофот. Еден ден, додека бил во посета на грофот, случајно останал на приемот што го приредил тој, но сите присутни благородници негодувале поради неговото присуство. Утредента, нивните озборувања се прошириле низ целиот град и Вертер не можел да издржи, па побарал да го отпуштат од службата. Оттука, тој заминал на имотот на некој кнез.
Соопштение
Во овој дел се наведени писмата на Вертер од 19 април до 6 декември: По краткиот престој кај кнезот, Вертер повторно не можел да се смири и го напуштил. Најпрвин го посетил своето родно место, а потоа повторно заминал кај Лота. Таму го поминувал времето препуштајќи им се на спомените, но бил тажен поради неможноста да ја има Лота. Повторно шетал низ природата, но прошетките веќе не му го исполнувале срцето, Хомер го заменил со Осијан и постојано бил обземен со мрачно расположение.
Издавачот кон читателот
Во овој дел, „издавачот“ на книгата ги раскажува последните денови кои претходеле на смртта на Вертер при што одвреме-навреме, случките ги поткрепува со извадоци од неговите писма. Вертер сè повеќе тонел во депресија, а неговите односи со Алберт се заостриле, бидејќи тој настојувал да го оддалечи Вертер од својата свршеница. Поради присуството на Вертер малку се влошиле и односите меѓу Лота и Алберт, бидејќи Лота била растргната меѓу љубовта и верноста кон сопругот и сочувството кон Вертер. При една средба, Лота побарала од Вертер да не ја посетува до Бадник, а тогаш тој ја донел одлуката да умре. Вертер не ја послушал нејзината молба и неочекувано ја посетил. На таа средба, тој ѝ читал поеми на Осијан, кои кај него и кај Лота предивикале силен впечаток. Тогаш, Вертер за првпат ја бакнал Лота, која избегала и се заклучила во својата соба. Растроениот Вертер се вратил во својот дом и вечерта го испратил слугата до домот на Лота, со молба до Алберт да му позајми пиштол. Токму Лота била таа која му го врачила пиштолот на слугата. На полноќ, Вертер си пукал во главата, а изутрината го пронашле облеан во крв, но сè уште со траги од живот. Сепак, на пладне, тој починал, а ноќта таткото на Лота го закопал меѓу две липи, на местото коешто претходно го одредил Вертер.
За романот
Веднаш по нејзиното (анонимно) објавување, книгата доживеала голем успех и набргу следувале нови изданија, а таа била преведена на повеќе јазици: до крајот на XVIII век се појавиле 15 француски и 12 англиски изданија. Под нејзиното влијание, многу луѓе се облекувале во стилот на Вертер (јавачки фрак со месингени копчиња, жолт елек високи чизми, итн.), го имитирале неговиот начин на живот, a странски туристи доаѓале во Вецлар за да ги посетат местата во кои се случува дејството на романот. Сцени од романот се појавиле дури и во Кина, насликани на порцелан. Дури и самиот Гете почнал да се облекува како Вертер, а дури и вајмарскиот војвода Карл Август започнал да се облекува во тој стил, иако претходно луѓето ги нарекувал Гетеови мајмуни. Жените, пак, се облекувале во стилот на Лота: долг, бел фустан со висок струк, со куси ракави длабоко деколте, а таквата облека го нашла местото и во бројни илустрации. Најпосле, во тоа време биле забележани и неколку самоубиства, а за да ги спречат честите самоубиства, во некои германски градови романот бил забранет.
Истовремено, како реакција на ова дело, се појавиле и неколку пародии, како и бројни остри критики. Така, критичарите му забележувале на Гете за спојувањето на мотивот на трагичната љубов со мотивот на повредената чест; што дозволил Лота без поговор да му го предаде пиштолот на слугата на Вертер; што го воздигнувал ликот на еден слаб човек-самоубиец итн. Романот бил остро критикуван од црквата, особено од двајва свештеници, а кон нив се придружил и еден поранешен подофицер. Исто така, и рационалистот Николај остро го нападнал романот во својата пародија „Радостите на младиот Вертер“ (Die Freuden des jungen Werthers). Исто така, се појавиле бројни обиди за драматизација на романот, а една од најуспешните драми се појавила во Швајцарија, напишана на француски јазик, со наслов „Неволјите на љубовта“ (les malheurs de l'amour). Оваа драма постигнала голема популарност и четирипати била преведена на германски јазик. Покрај неа, неколку комедиографи напишале фарси и комедии посветени на Вертер, а неговиот лик го играле дури и во циркуските претстави. Во 1886 година се појавила операта на Жил Масне, која доживеала голем успех. По повод стогодишнината од смртта на Гете се појавиле повеќе нови изданија, коментари и толкувања на романот, а тоа се случило и во 1949 година, кога била одбележана двестегодишнината од раѓањето на Гете. Најпосле, како доказ за големото влијание на ова дело треба да се спомене и романот на Томас Ман со наслов „Лота во Вајмар“ (Lotte im Weimar). Романот „Страдањата на младиот Вертер“ извршил големо влијание врз развојот на романтизмот чии дела биле преполни со вертеровската „светска болка“. Притоа, некои романтичарски дела, како „Рене“ на Шатобријан и „Последните писма на Јакопо Ортисо“ на Фосколо, биле напишани под непосредно влијание на „Страдањата на младиот Вертер“.
Како одговор на критичарите, Гете истакнувал дека уметничкото дело не може да биде штетно. Така, обраќајќи му се на еден англиски бискуп, наведен во разговорот со Екерман од 17 март 1830 година, Гете истакнал: „Кога веќе така зборувате за мојот кутар „Вертер“, тогаш како би требало да се зборува против насилниците кои со едне потег на перото испраќаат во војна сто илјади луѓе од кои ќе погинат осумдесет илјади и кои меѓусебно се поттикнуваат на убиство, палење и грабеж. Вие го фалите бога по таквите настани и ја пеете Tedeum!... А барате писателот да ви поднесе сметка и сакате да фрлите проклетство на неговото дело само затоа што тоа, погрешно сфатено од неколку ограничени умови, во најлош случај го ослободил светот од малкумина глупаци и никаквеци!... Тоа е значи злостроство, а што си дозволувате вие, свештениците и владетелите!... Зло би било ако една книга може да делува како нешто што е понеморално од самиот живот...“
Според сведоштвото на самиот Гете, Вертер е суштество кое како пеликан го хранел од своето срце и во него има толку чувства и мисли земени од неговите гради, што од нив може да се напише роман од десет такви книги. Притоа, откако го напишал ова дело, Гете го прочитал само еднаш и секогаш внимавал да не го повтори повеќе, зашто зборовите во романот се „запаливи ракети“ и тој се плашел од помислата повторно да ја доживее патолошката состојба од која настанал романот. Според Гете, „Вертеровото време“ за кое толку многу се зборувало, воопшто не му припаѓа на текот на светската култура, туку на текот на животот на секој поединец кој треба да се снајде во тесните облици на застарениот Свет и да му се приспособи. Неостварената среќа, осуетената работа, незадовоените желби не се недостатоци на некое посебно време, туку на секој поединечен човек, па затоа на секој човек му изгледа дека „Вертер“ е напишан само за него.
Изданија на македонски јазик
Во 1957 година, романот бил објавен од издавачката куќа „Кочо Рацин“, со наслов „Страданијата на младиот Вертер“, како трета книга од второто коло на библиотеката „Светски класици“. Преводот на македонски јазик го направил Лазо Алексовски, технички уредник бил Кочо Пендовски, коректурата ја направила Костадинка Георгиева, а нацртот на корицата е дело на Драган Аврамовски. Книгата е со обем од 215 страници, а била испечатена во текот на мај 1957 година, во печатницата „Гоце Делчев“, во Скопје, во тираж од 3.000 примероци. Книгата содржи и предговор, со наслов „Гете и неговиот Вертер“, напишан од Лазо Алексовски.
NGC 6527
NGC 6527 — спирална галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6527 се споменува и како UGC 11094, MCG 3-46-9, CGCG 113-14, NPM1G +19.0515, IRAS 17595+1943.
Откривање
Објектот е откриен на 6 јуни 1886 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6527 е од видот Sa. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 6527 има привидни димензии од 1,4' х 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 18 ч 1 м 46,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +19° 43' 45"". Положбениот агол на објектот е во износ од 150°.
Други поделби
Проучување на NGC 6527 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 61297. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 159; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1562. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 529.
Дрехов
Дрехов (Drechow) — општина во округот Западна Померанија-Риген, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
ВМРО-СДРМА
ВМРО - СДРМА била македонска конспиративна младинска организација создадена на иницијатива и под водство на Глигор Крстески, со цел да се бори за отцепување на НР Македонија од Југославија, ослободување на неослободените делови и обединување во Самостојна Држава Република Македонија (СДРМ) со поддршка од САД и од другите западни сили, под покровителство на Америка. Тоа било вградено во името на Организацијата - СДРМА. Обединета Македонија се предвидувало да биде граѓанска држава од типот на западните демократии. До средината 1947 година, организацијата изградила организациска мрежа по систем на тројки, во Прилеп и во Прилепско. Организацијата пред крајот на 1947 година била разоткриена, а водечките личности биле уапсени и биле осудени и нејзината дејност прекината.
Водоча (појаснување)
Водоча може да се однесува на:
Богомилство
Богомилство — христијанско верско учење во Средновековна Македонија и пошироко. Се појавува како реакција на социјалното раслојување што настанува како резултат на воведувањето на феудализмот и на поддршката на власта од страна на официјалната христијанска црква. Богомилството било дуалистичко учење според кое реалниот свет го создал не Бог, туку ѓаволот. Богомилите го отфрлиле крстот како свој верски симбол, не граделе цркви и своите обреди ги вршеле на отворен простор, ја осудувале црковната хиерархија и сметале дека Исус не бил Син божји, туку обичен човек. Името го добиле по попот Богомил, по кого, пак, е наречено селото Богомила.
Појава на богомилството
Крајот на 9 и почетокот на 10 век е означен со крупни промени во општествената структура на македонските племиња. Во тоа време, територијата на македонските племиња влегува во состав на моќната феудална држава на бугарскиот цар Симеон (823-927). По завладувањето, за да ја задржи власта, како и заради можноста за побрза и поефикасна експлоатација, и на овој простор е проширена воено-административната поделба, каква што веќе постоела во Бугарското Царство. Тоа значело и забрзано распаѓање на родовските општини. Во овој процес била вклучена и црквата, која добивала поседи како подарок од владетелите. Така црквата почнала да станува една од најсилните феудални институции. Како крупен големопоседник, таа застанала на страна на монархијата, во одбрана на вака поставениот општествен поредок.
Околностите во кои се нашле Македонците, посебно се влошиле во средината на 10 век, за време на владеењето на царот Петар (927-969), кога нагло биле зголемени даноците за големиот воено-административен апарат, кога ги завршил своите освојувачки походи. Во такви критични историски услови, се појавило силно народно движење, за верско и политичко ослободување - Богомилството.
Богомилите во Македонија се појавиле во времето кога на бугарскиот престол бил Петар (927- 969). Од ова време не се зачувани богомилски книги, иако според многу извори тогаш ги имало доста. „Основен извор за појавеното богомилско движење во X век е „Беседата против богомилите“ од Презвитер Козма. Како заштитник на интересите на бугарската црква, Козма го напишал ова дело со цел да ги разобличи богомилите, да го осуди нивното движење и да ги оттргне масите од нив, да не станат ’кривоверци‘ – богомили.“
Учењето на богомилите
Движењето го започнал попот Богомил за чие постоење нема сомнение. Тешко е точно да се одреди каде се појавува ова движење, но сигурно е дека се појавува во Македонија. Според легендата, попот Богомил бил по потекло од селото Богомила, велешко, а живеел и се криел на планината Бабуна. Богомилите биле под влијание на манихејството, но и на старата словенска религија. Тие верувале дека светот е борба на доброто и злото и дека на крајот ќе победи доброто.
Богомилите учеле дека отпрвин постоел добриот Бог, којшто ја создал огромната вселена, составена од четири основни елементи - оган, вода, воздух и земја. Добриот Бог создал седум небеса во огромната вселена, и тоа било неговото царство. Божјото царство Бог го управувал со помош на својот син Сатанаил, познат и како Самаил, ѓавол и мамон, како и со помош на голем број ангели. По извесно време, Сатанаил го изневерил татка си: откако привлекол на своја страна дел од ангелите, решил да создаде свое царство на седмото небо, ветувајќи им на своите следбеници ослободување од тешките даноци. Но, Бог го открил заговорот. Сатанаил и неговите ангели ги спуштил на земјата, и ги лишил од короните, алиштата и венците. На земјата Сатанаил почнал да си гради царство: создал мориња и океани, наредил на земјата да растат растенија и да се одгледуваат животни, а во морињата риби. Откако го направил тоа, решил да го направи и човекот, кој ќе личи на него и ќе му слугува. Така според богомилските сфаќања биле создадени Адам и Ева.
Ваквите сознанија за потеклото на човекот се среќаваат во повеќе богомилски книги, во прв ред во апокрифот „Јованово евангелие“, познат и како Тајна книга, напишан веројатно во 12 век.
Богомилите биле против официјалното христијанство и против црквата, не граделе храмови и не признавале празници. Тие дури го отфрлаат и Стариот завет поради својата суровост и не ја признаваат државата. Нивното учење било во голема мера револуционерно. Богомилите не прифаќале да носат оружје и да водат војни, поради што се жестоко казнувани од сите држави до каде што стигнале. Ги казнувале Византијците, бугарскиот цар Петар и српскиот владетел Стефан Немања. Тие се прошириле и до Хрватска и Босна и Захумје (денешна Херцеговина), каде што биле прогонувани од страна на црквата. Богомилите нашле засолниште во босанските планини и се прошириле до таа мера што станале официјална црква наречена - Црква Босанска. Богомилството го прифатил банот Кулин и ги штител богомилите и од Византија, Унгарија и Рим. Исто така, богомилите ги отфрлувале странските имиња, грчки и еврејски под влијание на Библијата, и имале само словенски имиња како: Годин, Љубомир, Твртко, Радомир, Мирослав, Болеслав, Драгомир, Владимир, Драгош, Будислав итн. Тие ги отфрлаат и грчкото и латинското писмо и документите зачувани во Босна се пишувани на старото кирилско писмо и на писмото познато под име: „Босанчица“.
Богомилите како тема во уметноста и во популарната култура
Богомилите се јавуваат како тема во бројни дела од уметноста и популарната култура, како:
Бад Лангензалца
Бад Лангензалца (Bad Langensalza; до 1956 година: Лангензалца) — град во округот Унштрут-Хајних, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Тој е вториот најголем град во округот по Милхаузен.
Местоположба
Бад Лангензалца се наоѓа во Тириншката Котлина, долж долината на Унштрут. Низ градот тече реката Залца, која се влева во Унштрут на околу два километри источно од градот. Бад Лангензалца се наоѓа во непошумен земјоделски крај, кој се граничи со Хајних на запад, со Хајлингер Хеен на север и со Фанер Хеен на југоисток.
Соседни градови
Соседни градови на Бад Лангензалца се Милхаузен, 20 километри северозападно, Ајзенах, 30 километри југозападно, Гота, 20 километри јужно, Ерфурт, 30 километри југоисточно, Земерда, 35 километри источно и Зондерсхаузен, 35 километри североисточно.
Градски единици
Бад Лангензалца се состои од вкупно 14 единици:
На основа на поднесена граѓанска иницијатива од 2018 година, Градскиот совет на 21 февруари 2019 година го прогласил Уфхофен со посебен статус на градска единица. Со тоа Уфхофен не е само најнова, туку и најголема единица од сите градски единици (без самото градско јадро.
Историја
Првпат бил споменат околу 932 година, како село со име „Салцаха“. Името на градот било променето во Лангензалца околу 1578, а „Бад“ (или „бања“) било додадено на името на градот во 1956.
Во 1075, Лангензалца бил дел од Битката за Лангензалца, во која императорот Хајнрих IV ги победил бунтовните Саксонси и Туринги.
Градот бил ограбен и оштетен од пожарите во текот на Триесетгодишната војна (околу 1632). Пожарите повторно уништиле големи делови на градот во 1711, вклучувајќи го целосното уништување на градското собрание. Тоа повторно било изградено помеѓу 1742-1752.
Војната повторно влијаела на градот во текот на 1756-1763, кога се случувала Седумгодишната војна; во близина градот се случила битка во февруари 1761. Во 1815, Лангензалца станала дел од пруската покраина Саксонија. Во 1866 повторно се случила битка во близина на градот помеѓу Прусија и Хановер во текот на Австриско-пруската војна.
Американските трупи го окупирале градот во 1945.
Главни знаменитости
Лангензалца поседува сликовити руини на средновековен замок и во негова близина се наоѓаат сулфурна бања.
Сулфурните бањи се откриени во 1811 и биле отворени на јавноста како лековити бања во 1812. Новите бањи биле отворени во 1928. Изворите на солена и минерална вода биле откриени во 1996, што овозможило отворање на нови лековити објекти.
Бад Лангензалца поседува ботаничка градина („Botanischer Garten in Bad Langensalza“), која била отворена во 2002 и исто така се граничи со Националниот парк Хајних, основан во 1999.
Градски совет
Советот на градот Бад Лангензалца се состои од 24 избрани членови и градоначалникот. На локалните избори на 26 мај 2019 година биле добиени следниве резултати:
Градоначалник
На 29 април 2018 година бил избран за градоначалник Матијас Рајнц (независен) со 76,9% од гласовите.
Збратимени градови
Бад Лангензалца е збратимен со следниве градови:
342 Ендимион
342 Ендимион — голем астероид од главниот појас.
Откриен од страна на германскиот астроном Макс Волф на 17 октомври 1892 година во Хајделберг.
Роџер Бејкон
Роџер Бејкон (роден -) е роден во 1214 година во Илчестер и бил ученик на Роберт Гросетест во Оксфорд. Тој го продолжил школувањето во Париз, но се вратил во Оксфорд и се придружил на редот на францисканците. Некои го сметаат за средновековен неркоман (повикувач на мртви), а други го величаат како прв експериментален научник. Тој се залагал за значењето на опсервацијата и на експериментите, а зборувал и дека „ништо не е познато додека не се искуси“. неговите погледи биле многу радикални за некои од неговите колеги. Но околу 1728 година тој бил ставен во домашен притвор. Починал во Оксфорд во 1292 година.
Список на државни водачи во 97 година
Ова е список на државни водачи во 7 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Црква „Св. Димитриј“ - Субашќој
Свети Димитриј (Αγίου Δημητρίου) — црква во селото Субашќој, Серско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.
Историја
Црквата се наоѓа во денешниот парк на сретселото. Според вградената мермерна плоча (подоцна уништена), црквата е изградена во 1880 г. за време на игуменството на Теодосиј во Серскиот манастир.
Според натписот, трошокот за иградба го поднеле двајца монаси од Серскиот манастир, па така веројатно и храмот бил починет нему. Првично бил гробишна црква, но подоцна гробиштата се преместени.
Обновениот храм е во византиски стил.
Електромагнетно поле
Eлектромагнетно поле (исто така МП или ЕМ-поле) — физичко поле произведено од e лектирчно наполнети објекти. Тоа влијае на однесувањето на наполнетите објектите во близина на полето. На електромагнетно поле се протега на неодредено време во текот на простор и ги опишува електромагнетни интеракција. Тоа е една од четирите фундаментални сили на природата (другите се гравитацијата, слаба интеракција и силна интеракција).
Спортска сала Пеки
Спортската сала Пеки е повеќенаменска спортска сала во општина Пале, град Источно Сараево, РС, БиХ. Капацитетот на салата е 2.360 места. Во моментов е домашен терен за КК Јахорина Пале, РК Пале, КК Феникс Исток Сараево, ОК Студент Пале, КМФ Јахорина Пале, Фудбалската школа „Пикси“ Пале и ЖОК Јахорина Пале, како и за многу други спортски клубови од Пале, како и од Источно Сараево. Покрај спортски настани во салата се одржуваат и музички концерти, саеми и други културни манифестации.
Електромагнетно поле
Полето може да се гледа и како комбинација на електричното поле и магнетно поле. Електричното поле е произведена од стационарни полнежи, и магнетното поле со поместување на полнежи (струја); овие две се често опишувани како извори на теренот. Начинот на кој трошоците и струите комуницираат со електромагнетното поле е опишана од страна на Максвел е равенки и Законот на Лоренц.
Спортска сала Пеки
Салата Пеки официјално била отворена на 27 август 2012 година. Името го доби по починатиот градоначалник на Источно Сараево и градоначалник на Пале, Предраг Ласица. Во моментов работат две сали. Голема сала наменета за спортови во сала: одбојка, кошарка, ракомет, мал фудбал и ритмичка гимнастика. Малата сала е наменета за сите видови боречки спортови и вештини. Салите се направени и опремени по најнови светски стандарди, што значи дека спортската сала „Пеки“ ги исполнува сите услови за одржување на меѓународни натпревари, како за спортови во сала, така и за боречки вештини.
Електромагнетно поле
Од една класична перспектива во историјата на електромагнетизмот, електромагнетното поле може да се смета како мазно, континуирано поле, се движи на брановиден начин, додека од гледна точка на квантната областа теорија, областа се гледа како квантитативна, составена од поединечни честички.
Структура
На електромагнетно поле може да се гледа на два различни начини: континуирана структура или дискретни структури.
Континуирана структура
Електричните и магнетните полиња се сметаат за произведени со мазни движења на наполнети објекти. На пример, осцилирачки трошоци произведени на електрични и магнетни полиња кои можат да бидат видени во "мазна', континуирана, брановидна фора. Во овој случај, енергија се гледа како се пренесува континуирано преку електромагнетно поле помеѓу било кои две локации.Овој приказ е корисен, до одреден степен (зрачење на ниска честота), но проблеми се наоѓаат на високи честоти.