cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вилијам Макинли
Шпанско-американска војна
Настанот кој го обележал претседателството на Макинли била шпанско-американската војна. Конфликтот помеѓу двете земји проникнал од статиите на жолтиот печат за шпанските ѕверства во Куба, односно шпанската употреба на концентрациони логори и брутална сила за да го задушат кубанското востание. Шпанците постојано ветувале нови реформи, а потоа ги одложувале. Демократите и сензационалистичкиот жолт печат од весниците на Вилијам Рандолф Херст (William Randolph Hearst) го поттурнале јавното мислење на американците против Шпанија преку медиумите во 19 век во ненадеен напад за војна. Макинли и бизнис средината, помогнале преку говорителот на Домот, Рид (Reed), се спротивставиле на побарувачката на јавноста за војна. Меѓутоа администрацијата на Макинли имала проблеми со контролирањето на растечкото мислење на САД. За да ја покажат американската грижа која растела, воен брод бил испратен на пристаништето во Хавана. На 15 февруари 1898год. мистериозно експлодирал и потонал, предизвикувајќи смрт на 260 луѓе. Официјално никој не би обвинет но епизодата ја стаписала нацијата. Факторот на несигурност го ослабнал Макинли и по додатни одожувања од Мадрид тој ја предал работата на Конгресот кој гласал за војна. Иако армијата на САД не била подготвена, воената морнарица била и милицијата и единиците на националната стража нападнале на јуриш, особено Теодор Рузвелт и неговите ,,Вешти Јавачи’’. Поморската војна во Куба и на Филипините била успешна, најраната војна во историјата на САД, и по 13 дена Шпанија се согласила на мировните услови со договорот од Париз во јули. Министерот за надворешни работи Џон Хеј (John Hay) ја нарекол ,,прекрасна мала војна’’. САД добил сопственост на Гуам, Филипините и Порторико и привремена контрола над Куба. Хаваи што со години се обидувале да се приклучат кон САД биле припоени. На мировната конференција Шпанија ги продала правата наФилипините на САД, кој преземал контрола над островите и ги задушил локалните бунтови, под приговор на демократите и на новоформираниот антиимпериалистички сојуз. Макинли го испратил Вилијам Хаурд Тафт (William Howard Taft) на Филипините, а потоа во Рим да ја реши долго постоечката расправа за островите поседувани од Католичката црква. До 1901год. на Филипините повторно владеел мир по една декада на немири.
Граѓански права
Макинли бил последниот ветеран на граѓанската војна што бил избран за претседател на САД и што служел како мајор на 23 бригада на Охио. Тој бил израснат како методист и аболиционист од страна на неговата мајка во Охио. Тој бил сочувствителен со Афроамериканците кој се бореле против законот на ,,Џим Кроу’’ (Jim Crow) насекаде во нацијата додека тој бил претседател. Тој именувал повеќе Афроамериканци за работа во служба, вклучувајќи го Волтер Кохен (Walter L. Cohen) од Њу Орлеанс, водач на црнечката републиканска фракција, како инспектор на царина. Подоцна републиканските претседатели Ворен Хардинг (Warren G. Harding) и Келвин Кулиџ (Calvin Coolidge) му дале на Кохен уште поголема функција во централната царинска зграда во Њуорлеанс. Меѓутоа Макинли не сакал да ја употреби федералната власт за да го спроведе 15 Амандман од Уставот на САД. За време на неговото претседателство имало многу убиства, тортури и прекршувања на граѓанските права секаде низ земјата против Афроамериканците. Макинли сакал да се врати на методите на реконструкција на Конгресот по граѓанската војна, за време на администрациите на Ендру Џонсон (Andrew Johnson) и Јулисес Грант (Ulysses S. Grant), а не преземал чекори да ги подобри ефектите од одлуката од 1896год. на Врховниот Суд на САД -Плиси против Фергусон (Plessy v. Ferguson). Во таа одлука Врховниот Суд изјавил дека јавните установи кои биле ,,одделени но еднакви’’ можат да се употребат за изделување на Афроамериканците од белото општество. Макинли одржал неколку говори за афроамериканска еднаквост и правда: ,, Не треба да има еднаквост и правда само во пишаниот закон. Мора да има еднаквост и правда во законодавната администрација насекаде, и како спроведена во секој дел на Републиката за секој граѓанин од неа. Не мора да биде ладна формалност на конституционален пропис. Мора да биде природно право. Нашите црни сојузници не треба да бидат оставени ниту пак напуштени. Јас ги бирам мојте зборови. Ова е големото прашање не само од сегашноста туку и големо прашање на иднината; и ова прашање нема да биде решено сè додека не се реши според принципите на правдата, признавајќи ја неприкосновеноста на Уставот на САД. Ништо не може да биде трајно решено сè додека правото на секој граѓанин еднакво да учествува во нашите државни и национални прашања е неотповикливо утврден. Таксите, финансиите, граѓанските служби и сите други олитички и партиски прашања треба да останат отворени и нерешени сè додека секој граѓанин кој има уставно право да ја дели одлуката е слободен да ужива во неа. И покрај пофалната реторика на Макинли, политичката реалност спречила секаква акција во делот на неговата администрација во однос на расната поврзаност. Макинли направил малку за да ја ублажи заостанатата ситуација на Афроамериканците затоа што ,, не сакал да го оддалечи белиот Југ’’.
Америка од 1890год. навистина, Америка на администрацијата на Макинли била застрашувачки расистичка. Периодот од 1890год. бил познат за историчарите како ,,дно на расистичките односи’’, како што e докажано со воведувањето на законите на Џим Кроу (Jim Crow) и одлуката на Плиси против Фергусон (Plessy v. Ferguson). Покрај неговата привидна пасивност, Макинли назначил триесет Афроамериканци на „позиции на последица“, што било код за дипломатски позиции. За време на шпанско-американската војна Макинли дури отповикал воени наредби, спречувајќи регрутација на афроамерикански војници. Такви напори, како што Џералд Бејл (Gerald Bahles) од Милер центарот за надворешни работи укажал дека направил малку за ,,да ја запре влошената позиција на црнците во американското општество’’.
Изборите во 1900 година
Макинли бил повторно избран во 1900год., овој пат со најголема надворешна политика. Брајан (Bryan) барал војна со Шпанија ( и волонтирал како војник), но строго се спротивставил на припојувањето на Филипините. Тој исто така се кандидирал на истото прашање околу бесплатното сребро како и претходно, но кога дебатата за среброто завршила со изгласување на златно-стандардниот акт од 1900год., Макинли лесно победил на изборите.
Втор мандат
Здравјето на госпоѓа Макинли не било добро по кампањата во 1900год. Таа патувала во Калифорнија со претседателот во мај 1901год. Макинли поминувал голем дел од своето време со сопругата, но бил овозможен да одржи говор во Сан Хозе на 13 мај и да присуствува на неговата парада во Сан Франциско на 14 мај. Претседатеот дошол во Оукленд без својата жена на 17 мај за да одржи говор. Тој дошол во унијата на железарници од Сан Франциско да го набљудува лансирањето на воениот брод, УСС Охио (ББ-12). Тој бил лансиран на18 мај 1901год. спонзориран од госпоѓица Хелен Дешлер (Helen Deschler), роднина на гувернерот Џорџ Неш (George K. Nash) од Охио. Претседателот и госпоѓа Вилијам Макинли (William McKinley) присуствувале на церемонијата, но првата дама толку се разболела во Сан Франциско што планираната тура на северозападот била откажана.
Атентат
Претседтелот и госпоѓа Макинли присуствувале на Пан-американската изложба во Бафало, Њујорк. Тој одржал говор во врска со неговата позиција за таксите и надворешната размена, на 5 септември 1901год. Наредното утро Макинли ги посетил водопадите на Ниагра пред да се врати на изложбата. Тоа попладне Макинли имал обврска да ја поздрави публиката во Храмот на музиката. Стоејќи во редот, Леон Франк (Leon Frank Czolgosz) чекал со пиштол во левата рака скриен со марама. Леон Франк во 4:07 минути попладнето ипукал двапати во претседателот. Првиот куршум го погодил во рамото, но вториот поминал преку неговиот абдомен, панкреас и бубрег, и на крај се зарил во мускулите од неговиот грб. Макинли му шепнал на неговиот секретар Џорџ Кортелју (George Cortelyou), ’’Мојата жена, Кортелју, биди внимателен како ќе и кажеш, ох биди внимателен’’. Леон Франк ќе пукал повторно но бил нападнат од набљудувач и потоа совладан од разбеснета толпа. Повредениот Макинли постојано извикувал ’’Дечки! Не дозволувајте да го повредат!’’, затоа што разлутената толпа го тепала Леон Франк толку јако што изгледало како да ќе го убие на лице место.
Еден куршум бил лесно најден и отстранет, но вториот куршум докторите не можеле да го најдат. Се плашеле дека потрагата по куршумот може да предизвика повеќе штета од добро. Покрај тоа, Макинли изгледал дека се опоравува затоа докторите решиле да го остават куршумот таму каде што се наоѓал. На изложбата била претставена новосоздадената рендгенска машина, но докторите се двоумеле да ја употребат на Макинли за да го најдат куршумот, поради тоа што не знаеле какви ефекти ќе има на него. Операционата соба во хитната болница на галеријата немала електрично осветлување иако внатрешноста на повеќето згради на екстравагантната изложба биле покриени со светлосни ламби. Хирурзите не можеле да оперираат на светлина од свеќите заради опасноста од запаливиот етер, кој бил употребен да го држи претседателот несвесен, затоа докторите биле фокусирани да употребат тави наместо да ја рефлектираат светлината накај операционата маса додека ги лекувале раните на Макинли.
Докторите на Макинли верувале дека ќе се опорави, и тој закрепнал за повеќе од една недела во Бафало во домот на директорот на изложбата. Утрото на 12 септември тој се чувствувал доволно силно за да ја добие првата храна усно по првпат од пукањето – тост и мал филџан кафе. Меѓутоа во попладневните часови тој почнал да чувствува неудобност и неговата состојба брзо се влошила. Макинли почнал да паѓа во кома. На 14 септември 1901год. во 2 часот и 15 минути, осум дена откако бил упукан, умрел од гангрена која ги опкружувала неговите рани. Тој имал 58год. Неговите последни зборови биле:’’Тоа е божја волја, Неговата ќе биде спроведена, не нашата.’’ Тој првично бил закопан на гробиштата Вест Лоун во Кантон, Охио. Неговите останки подоцна биле преместени во Макинли Мемориал, исто така во Кантон. Леон Франк бил осуден за убиство и бил погубен на електрична столица во затворот Оберн на 29 октомври 1901год. Сцената од атентатот, храмот на музиката, бил уништен во ноември 1901год. заедно со теренот од изложбата. На местото каде што се случила сцената, во средината на Фордам Драјв главната улица на Бафало има поставено споменик. Револверот на Леон Франк е изложен во Панамериканската изложбена галерија во историското општество на областа Ери во Бафало.
Вишни (село)
Вишни — село во областа Дримкол, во Општина Струга, во околина на градот Струга.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Дримкол, во западниот дел на територијата на Општина Струга, чиј атар се издига на источната падина на планината Јабланица и се допира со државната гранична линија со Албанија. Селото е планинско, на надморска височина од 1.040 метри. Од самиот град Струга е оддалечено 8 километри.
До него се стигнува по магистралниот пат од Струга што води кон граничниот премин Ќафасан.
Се наоѓа на висорамнина, на која се наоѓаат следниве извори: Студенец, Извор, Чешма и други. Водата во селото се добива од изворот Извор. Најблиски села се: Горна Белица, Долна Белица и Заграчани.
Вишни има збиен тип, а одредени делови од селото се нарекуваат по родови, како: Митревци, Јанковци, Волчевци, Ѓорговци и други.
Историја
Селото Вишни спаѓа во постарите села во Струшко. Околу селото се наоѓаат разни остатоци на старини, како што е Градиште, северно од селото. Околу селото се наоѓаат и свети места, како „Св. Спас“, „Св. Петка“, „Св. Климент“, „Св. Никола“ и „Св. Врача“.
Денешното село потекнува од крајот на век. Како што се верува, тоа било изградено од малобројни словенски и влашки жители, кои дошле од подрачјето на соседна Албанија. Од основањето до крајот на Втората светска војна, селото било мешано. Власите имале околу 10 домаќинства и никогаш немало мешани бракови.
Друга легенда вели дека селото било изградено кога Османлиите владееле во Македонија. На местото на денешното село, тогаш немало ништо. Преданието вели дека кога жителите на Радожда бегале од зулумот на башибозукот и на турскиот аскер, се криеле во планината. Таму почнале да градат куќарки и го направиле Вишни. Кога селаните ќе ги прашал некој каде живеат, кусо одговарале - на висон, на високо, на вишнине. Од таму доаѓа името Вишни и не е поврзано со овошје.
Во век, Вишни било село во рамките на Струшката нахија, на Охридската каза на Отоманското Царство.
Стопанство
Атарот е мошне голем и зафаќа простор од 20,3 км2. На него преовладуваат шумите на површина од 1.052,3 хектари, на пасиштата отпаѓаат 767,3 хектари, а на обработливото земјиште само 159,3 хектари.
Селото, во основа, има мешовита земјоделска функција.
Селото има голем потенцијал за сточарство, додека условите за полјоделство се скромни, поради што во селото отсекогаш постоело печалбарството.
Население
Според податоците од 1873 година, селото имало 160 домаќинства и 464 жители мажи.
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Вишни имало 620 жители, од кои 600 жители Македонци христијани и 20 Албанци муслимани. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Вишни имало 640 жители.
Според пописот од 2002 година, во селото Вишни живееле 14 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 47 жители, од кои 46 Македонци и 1 Србин.
Родови
Во селото живее христијанско македонско население. Народното предание наведува дека се доселени како 5-6 домаќинства од територија на запад, денес во Албанија. Куќна слава на сите нив им била Петковден и најверојатно сите потекнуваат од селото Кокрево во Албанија.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Струга, која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото се наоѓало во некогашната Општина Струга.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Струга. Селото припаѓало на некогашната општина Струга во периодот од 1957 до 1965 година, додека во периодот 1955-1957 селото припаѓало на тогашната општина Струга.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Радолишта, во која покрај селото Вишни, се наоѓале и селата Заграчани, Калишта, Мало Блан, Радожда, Радолишта, Франгово и Шум. Во периодот 1950-1952 година, селото Вишни било седиште на некогашната општина Вишни, во која влегувале селата Вишни и Горна Белица.
Избирачко место
Во селото постои избирачко место бр. 1885 според Државната изборна комисија, кое е сместено во основното училиште, кое ги опфаќа селата Вишни и Горна Белица.
На локалните избори во 2017 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 17 гласачи. На референдумот во 2018 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 13 гласачи.
Вишненски извори
Во близина на селото се наоѓаат познатите Вишненски извори.
Редовни настани
Во селото се празнуваат следниве настани:
Иселеништво
По Втората светска војна, селото било зафатено со силно иселување на населението. Иселеници живеат во Белград (во Раковица околу 70 к.), Струга, Охрид и Битола. Има и целосно иселени родови, како што се Трповци, Лазарeвци, Линкиновци, Таневци, Марковци и други.
Голем дел од населението на селото е иселено и во Европа и Америка.
Вињај Вајна
Вињај Вајна (кечуански: Wiñay Wayna) е археолошко наоѓалиште во Перу, поранешна населба во Тавантинсују покрај патот за Мачу Пикчу. Оваа населба била изградена на брдо кое гледа кон долината на реката Урубамба. Вињај Вајна се состои од горен и долен дел поврзан со скали и со фонтани.
Пукачка игра од прво лице
Пукачка игра од прво лице (First-person shooter (FPS)), пукач од прво лице или шутер од прво лице — жанр на видеоигри во кој играчот користи ладно или огнено оружје за битки со разни непријатели, а сето тоа се гледа низ очите на управуваниот лик (оттаму прво лице). Општо земено, пукачките игри од прво лице имаат заеднички одлики со другите пукачки игри, кои, пак, спаѓаат во поопштиот жанр на акциони игри.
Од почетоците на овој жанр до денес, 3Д и псевдо-3Д графичките елементи драстично се подобрувале, барајќи сè подобар и подобар графички хардвер.
Групното играње (мултиплеер) е еден од најважните режими на игра за овој жанр.
Океански динамички термостат
Океанскиот динамички термостат е физички механизам преку кој промените во просечното радијативно принудување влијаат на градиентите на температурите на морската површина во Тихиот Океан и јачината на Вокеровата циркулација. Зголеменото радијативно форсирање (затоплување) е поефикасно во западниот Пацифик отколку во источниот, каде што надојденоста на ладните водни маси ја намалува промената на температурата. Ова го зголемува температурниот градиент исток-запад и ја зајакнува Вокеровата циркулација. Намаленото радијативно форсирање (ладење) има спротивен ефект.
Процесот е посочен за да се објаснат варијациите во температурните градиенти на Тихиот Океан кои се поврзани со инсолацијата и климатските варијации. Исто така, може да биде одговорна за претпоставената корелација помеѓу настаните на Ел Нињо и вулканските ерупции, и за промените во температурните градиенти што се случиле во текот на 20 век. Дали океанскиот динамички термостат го контролира одговорот на Тихиот Океан на антропогеното глобално затоплување е нејасно, бидејќи во игра се конкурентни процеси; потенцијално, може да предизвика климатска тенденција слична на Ла Ниња за време на почетното затоплување пред да биде надмината од други процеси.
Позадина
Екваторска Тихоокеанија е клучен регион на Земјата во однос на неговото релативно влијание врз светската атмосферска циркулација. Карактеристичниот температурен градиент исток-запад е поврзан со атмосферската циркулација, Вокеровата циркулација, и понатаму контролирана од атмосферската и океанската динамика. Западниот Пацифик го содржи таканаречениот „топол базен“, каде што се наоѓаат најтоплите температури на површината на морето (SSTs) на Земјата. Во источниот дел на Тихиот Океан, обратно, областа наречена „ладен јазик“ е секогаш поладна од топлиот базен, иако тие лежат на иста географска широчина, бидејќи таму се издигнува студена вода. Температурниот градиент помеѓу двете за возврат предизвикува атмосферска циркулација, Вокеровата циркулација, која силно реагира на градиентот SST.
Оригинална хипотеза од Клемент ет ал.
Океанскиот динамички термостат механизам првично бил опишан од Клемент ет ал. 1996 година во споен модел на океан-атмосфера на екваторскиот океан. Бидејќи во западниот Пацифик SST се управуваат само со складирана топлина и топлински текови, додека во источниот Пацифик хоризонталната и вертикалната адвекција исто така играат улога. Така, наметнатиот извор на загревање првенствено го загрева западниот Пацифик, предизвикувајќи посилни источни ветрови кои го олеснуваат издигнувањето во источниот дел на Тихиот Океан и ја ладат неговата температура - шема спротивна од она што се очекуваше од загревањето. Студената вода што се издигна долж екваторот потоа се шири подалеку од неа, намалувајќи го вкупното затоплување на сливот. На тој начин температурниот градиент помеѓу западниот и источниот Пацифик се зголемува, зајакнувајќи ги Пасатите и дополнително зголемувајќи го надоградувањето; ова на крајот резултира со климатска состојба слична на Ла Ниња. Механизмот е сезонски бидејќи нагорувањето е најмалку ефикасно во бореална пролет и најефикасно во бореална есен; така што главно функционира наесен. Поради вертикалната температурна структура, варијабилноста на ENSO станува поредовна за време на ладењето со механизмот на термостатот, но се пригушува за време на затоплувањето.
Моделот на Климент ет ал. 1996 година ги разгледува само температурните аномалии и не го зема предвид целиот енергетски буџет. По некое време, затоплувањето би се проширило во изворните региони на надојдената вода и во термоклинарот, на крајот пригушувајќи го термостатот. Главниот недостаток на моделот е што претпоставува дека температурата на надојдената вода не се менува со текот на времето.
Подоцнежно истражување
Подоцнежните студии го потврдија предлогот на Клемент за голем број климатски модели со различни структури на затоплување и исто така појава на спротивен одговор - пад на градиентот SST - како одговор на климатското ладење. Во целосно споени модели, тенденцијата на атмосферската циркулација да се интензивира со намалување на инсолацијата понекогаш го негира одговорот на термостатот на намалената сончева активност. Лиу, Лу и Ксие 2015 година предложиле дека океанскиот динамички термостат може да работи и во Индискиот Океан, и концептот е проширен за да го покрие Индо-Тихиот Океан како целина, а не само екваторскиот Пацифик.
Водата тече од западниот Тихи Океан во Индискиот Океан преку теснецот меѓу Австралија и Азија, феномен познат како Индонезиски проток. Роџерс ет ал. 1999 година претпоставувал дека посилните трговски ветрови поврзани со океанскиот динамички термостат може да ја зголемат разликата во нивото на морето помеѓу Индискиот и Тихиот Океан, зголемувајќи го протокот и дополнително ладење на Тихиот Океан.
Вулкански и сончеви влијанија
Механизмот за динамички термостат на океаните е прикажан за да ги поврзе вулканските ерупции со промените на ENSO. Вулканските ерупции можат да ја изладат Земјата со вбризгување на аеросоли и сулфур диоксид во стратосферата, кои го рефлектираат дојдовното сончево зрачење. Се сугерира дека во палеоклиматските записи вулканските ерупции често биле проследени со настани на Ел Нињо, но прашање е дали ова се однесува на познатите историски ерупции и резултатите од климатското моделирање се двосмислени. Во некои климатски модели, океанскиот динамички термостатски процес предизвикува појава на настаните на Ел Нињо по вулкански ерупции, во други дополнителни атмосферски процеси го надминуваат ефектот на океанскиот динамички термостат на пацифичките SST градиенти.
Процесот на динамички термостат на океаните може да ги објасни варијациите во SST на Тихиот Океан во источниот Пацифик кои се поврзани со промените на инсолацијата како што е Далтонскиот минимум. За време на раниот и средниот холоцен, кога есенската и летната инсолација била зголемена, но исто така и за време на средновековната климатска аномалија помеѓу 900-1300 н.е., SSTs во близина на Долна Калифорнија во источниот Пацифик биле постудени од вообичаеното. Југозападниот дел на Северна Америка претрпел сериозни мегасуши во ова време, што исто така може да се поврзе со тенденција слична на Ла Ниња во SST на Тихиот Океан. Спротивно на тоа, за време на периоди на ниска инсолација и за време на малото ледено доба, SST се зголемиле. Овој регион се наоѓа во Калифорниската струја која е под влијание на источниот Пацифик кој ја контролира температурата на надојдената вода. Ова дополнително било потврдено со анализи со дополнителни видови фораминифери. Зголемената продуктивност во водите на океанот во близина на Перу за време на средновековната климатска аномалија и римскиот топол период помеѓу 50-400 н.е. термоклин и зголемено издигнување на водите богати со хранливи материи. Сепак, предложени се дополнителни механизми што ја поврзуваат екваторската пацифичка клима со промените на инсолацијата.
Улога во последните климатски промени
Промените во екваторските пацифички SST-и предизвикани од антропогеното глобално затоплување се важен проблем во климатските прогнози, бидејќи тие влијаат на локалните и глобалните климатски обрасци. Океанскиот динамички термостат механизам се очекува да го намали антропогеното затоплување на источниот Пацифик во однос на западниот Пацифик, со што ќе го зајакне градиентот SST и циркулацијата на Вокер. На ова се спротивставува слабеењето на циркулацијата на Вокер и поефикасното испарувачко ладење на западниот Пацифик под глобалното затоплување. Оваа компензација помеѓу различните ефекти го отежнува проценувањето на евентуалниот исход на циркулацијата на Вокер и градиентот SST. Во CMIP5 моделите обично не е доминантниот ефект.
Океанскиот динамички термостат е повикан за да се објаснат контрадикторните промени во Тихиот Океан во 20 век. Поточно, се чини дека има истовремено зголемување на градиентот SST, но исто така слабеење на циркулацијата на Вокер особено во текот на летото. Сите овие набљудувања се неизвесни, поради посебните избори на метрика што се користат за опишување на градиентите на SST и јачината на циркулацијата на Вокер, како и проблемите со мерењето и предрасудите. Сепак, океанскиот динамички термостат механизам може да објасни зошто градиентот SST се зголемил за време на глобалното затоплување и, исто така, зошто циркулацијата на Вокер станува посилна во есен и зима, бидејќи ова се годишните времиња кога подемот е најсилен. Од друга страна, затоплувањето во Атлантскиот Океан и генерално промените во температурните градиенти меѓу океаните може да играат улога.
Други контексти
Терминот „океански динамички термостат“ исто така се користи во малку различни контексти:
Хајнихен (Тирингија)
Хајнихен (Hainichen) — општина во округот Зале-Холцланд, во Тирингија, Германија.
Местоположба
Хајнихен се наоѓа на северниот раб од шумата Хајн. Од градот Јена е оддалечен околу 14 километри.
Соседни општини
Соседни општини се Цимерн на исток, Нојенгена на југоисток, Леестен на југозапад, како и градот Бад Зулца на север, кој припаѓа на округот Вајмар.
Општински единици
Општината се дели на местата Хајнихен и Штибриц.
Шандуншки Полуостров
Шандуншкиот Полуостров (山东半岛, ) — полуостров во покраината Шандунг, источна Кина. Сместен е помеѓу Бохајското и Жолтото Море.
Во далечното минато бил остров, но се споил со континетот со проширувањето на делтата на Хоангхо.
Отон
Отон  (латински:Marcus Salvius Otho) бил римски цар, управувал во годината на четирите цари. Познат е и како Марко Салвије Отон
Роден е во Ферентино, денешна Италија на 25 април 32 година. Со Римското Царство управувал од 15 јануари 69 до 16 април 69 година, кога извршил самоубиство.
Список на државни водачи во 897 година
Ова е список на државни водачи во 97 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
NGC 2398/1
NGC 2398/1 — спирална галаксија во соѕвездието Близнаци, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 10 февруари 1885 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2398/1 е од видот S?. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 11,7 m/лм2. NGC 2398/1 има привидни димензии од 0,4' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 7 ч 30 м 16,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 24° 29' 17". Положбениот агол на објектот е во износ од 150°.
Други поделби
Проучување на NGC 2398/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 21165. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 139; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1914. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1310.
Билборд (магазин)
Билборд е неделен американски магазин посветен на музичката индустрија, а воедно е и еден од најстарите професионални магазини во светот. Магазинот има меѓународно признати музички листи кои ги рангираат најпознатите песни и албуми во различни категории на неделно ниво. Двете најпознати музички листи на овој магазин се „Билборд Хот 100“ која ги рангира најдобрите 100 песни разделени по жанрови, а позициите се засноваат на физичката продажба, дигиталната продажба и емитувањата на радио и вотрата листа е „Билборд 200“, соодветната табела за продажба на албуми.
Историја
Билборд е основан со Синсинати на 1 ноември 1894, од Вилјам Х. Доналдсон и Џејмс Х. Хениган. Оригинално е именуван како Рекламен Билборд, весник за објавување на трговски предлози, па од тука и произлегува името. По неколку години од неговото создавање, весникот почнал да пренесува вести во областа на забавата. Билборд станал весник за водење евиденција на циркузи, карневали, забавни паркови, претстави со китови, панаѓури, музички настани и други забавни настани во живо.
Со развивањето на индустријата на џубоксот во текот на 1930-тите, Билборд магазинот започнал да објавува музички листи. Оригинално имало само три пецифицирани жанровски листи, односно поп листа, ритам & блуз и кантри & вестерн листа. Билборд продолжил да објавува вести за карневали, панаѓури, забавни настани итн. сè до 1961 кога овие вести биле префрлени во посебен неделен магазин наречен „Amusement Business“.
Од 1961 до 2005, магазинот бил целосно посветен на музичката индустрија. во 2005, магазинот и мрежното место се одлучиле да обезбедуваат вести за сите облици на дигитална и мобилна забава.
Клише
Клише – израз, мисла или дел од уметничко дело кој се премногу се користи, па го изгубил изворното значење или впечаток, па дури и дошол до точка да досадува или нервира, посебно ако некогаш се сметал за значаен или оригинален.
Изразот „клише“ денес често се користи за мисли и постапки кои се очекувани и предвидливи. Клишето обично се омаловажува, иако може да биде и вистинито. Некои клишеа се стереотипи, додека некои едноставно се факти. Често се користат заради комичниот ефект, особено во книжевноста.
Клишето често отсликува некоја апстракција, базирајќи се на аналогија или претерување заради впечаток, а често се темели на секојдневието. Користењето на клишеата во пишувањето, говорот или расправа, се смета за знак на неискуство или недостаток на оригиналност.
Космос-766
Космос-766 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 17 септември 1975 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-766 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 114,9 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1483 км, а најмалото на 1419.
Национален музеј на Босна и Херцеговина
Основан е во 1888 година и првично бил замислен во околу 1850 година. Во 1913 година, музејската зграда била проширена од страна на чешкиот архитект Карел Парик, кој дизајнирал структура од четири симетрични павилјони со фасада во италијанскиот преродбенски стил на ренесансата. Четирите павилиони ги содржат одделенијата за археологија, етнологија, природна историја и библиотека. Откако бил затворен неколку години поради тешка штета во неодамнешната војна, музејот повторно бил отворен и е во процес на поставување на нови и постоечки изложби.
Музејот е културна и научна институција која опфаќа широк спектар на области, вклучувајќи археологија, историја на уметност, етнологија, географија, историја и природна историја. Во музејот се наоѓа Сараевска хагада, светлописен ракопис и најстариот сефардски еврејски документ во светот, издаден во Барселона околу 1350 година.
Музејот поседува библиотека со 162.000 тома.
Музејски развој
Музејот е културна и научна институција во Босна и Херцеговина. Иако во 1850 година бил замислен како идеја на Османлиите кога владееле во Сараево, тогаш владата на Австроунгарија (која во 1878 година ја освоила Босна и Херцеговина од Османлиите), музејот официјално бил формиран и изграден во 1888 година.
1888-1913
Дел од целите на австроунгарската политика биле да се подигне нивото на писменост и да се одржи европско стандардно образование. Под нивна администрација, Музејското друштво било формирано на 1 февруари 1888 година со цел да се продолжи со оваа агенда во форма на музеј. Првиот директор на музејот бил Коста Херман, советник на австроунгарската влада. Многу под влијание на ориентацијата на европската евристичка и културна наука од 19 век, колекцијата на музејот растела брзо, особено во одделенијата за природна историја и археологија. До почетокот на 20 век, музејот започнал да ги надминува своите првични простории, а во 1908 година започнала да се гради нова зграда за да се сместат збирките на музејот. Изградбата на новата зграда завршила во 1913 година и музејот бил официјално отворен на 4 октомври истата година. Тој бил финансиран од одделенијата за образование и култура на Австроунгарија, како и од приватни донации и хуманитарни настани предводени од Музејското друштво.
1913-1991
Со отворањето на музејот во својата нова местоположба во 1913 година (каде што и понатаму останува), неговите колекции се состојат од историјата, географијата, археологијата (праисториска, античка и средновековна), етнологија, историја на уметност и природонаука (биологија, геологија и минералогија) и до одреден степен јазик, литература, статистика и библиографија, и истите биле поделени во четири згради врз основа на новиот сет на категории: археологија, етнологија, природна историја и библиотека.
Две години подоцна во 1914 година, по започнувањето на Првата светска војна, музејот го прекинал своето работење. По завршувањето на војната во 1918 година, и основањето на Југославија, музејот продолжил со своите операции под управа на тогашното Кралство на Србите, Хрватите и Словенците, подоцна позната како Југославија. Под оваа администрација, која траела за време на меѓувоените години од 1918-45, била развиена хегемонизирана централизирана администрација во која судската власт, заедно со српската буржоазија, обратила многу малку економско и културно внимание на Босна и Херцеговина. Ова довело до нагло социо-економско, политичко и културно распаѓање на Сараево, бидејќи градот се нашол на маргините на кралството. Народниот музеј на тој начин изгубил голем дел од своето финансирање и сила и започнал да ја губи својата способност да ги одржува и архивира своите артефакти. Додека се приближувала Втората светска војна во 1941 година (и траела до 1945 година), проблемите на Националниот музеј и понатаму се развивале бидејќи нејзините можности за работа се намалиле. Во текот на овој период на војна, Националниот музеј доживеал најмалку активност и развој.
1992-1995
Војната во Босна и Херцеговина во 1992-95 година не само што ја завршила плодната активност на Националниот музеј, туку директно предизвикала структурно оштетување на објектот. Во тоа време, артилериските гранати паднале на покривот и го срушиле заедно со голем дел од ѕидовите на галеријата, а 300 прозорци биле скршени. Одделот на артефакти и архивите на музејот кои не можеле да бидат скриени биле изложени на постојано оштетување. Директорот на музејот во тоа време, д-р Ризо Сијари, бил убиен со експлозија на граната на 10 декември 1993 година, додека бил во зградата на музејот.
1995-2012
По завршувањето на војната, музејот повторно бил отворен благодарение на бројните донации и придонеси од: Институтот за заштита на спомениците на културата и Националниот музеј, историското и природното наследство на Босна и Херцеговина, УНЕСКО, Федералното министерство за образование, наука, култура и спорт, Институтот за планирање и изградба на градот Сараево, Меѓународниот центар за мир во Сараево , Швајцарскот музеј и Швајцарскиот национален музеј во Цирих, музејот од Осло, организацијата Шведско културно наследство без граници , Природонаучниот музеј, Етнографскиот музеј, Музејот на исламската уметност и други шведски музеи, како и многу други.
2012-2015
По 2010 музејот се соочил со потешкотии. Во текот на 2011 година 65 вработени на музејот работеле повеќе од една година без да бидат платени.
Во следниот период се одржале протести против затворањето. Неколку студенти влегле во музејот и останале внатре, изјавувајќи дека ќе останат таму додека музејот не биде повторно отворен, додека десетици други останале пред зградата.
2015-денес
Музејот ги отворил своите врати за јавноста во септември 2015 година, по договорот помеѓу различните слоеви на сложената влада на Босна (не вклучувајќи ја и автономната Република Српска ), ветувајќи финансирање за музејот и шест други национални културни институции.
Оддел за природна историја
Одделението за природна историја ја опфаќа флората и фауната и геологијата на Босна и Херцеговина и на други места, сочинета од околу 2.000.000 примероци собрани од теренски истражувања, размена, подароци или набавка. Одделот се состои од Одделение за геологија, оддел за зоологија и оддел за ботаника, вториот вклучувајќи Ботаничка градина.
Оддел за етнологија
Одделот за етнологија е одговорен за собирање, зачувување, изложување и проучување на сите аспекти на материјалната, духовна и социјална култура на народите на Босна и Херцеговина. Од 1913 година, Одделението илустрира традиционална урбана куќа во Босна и Херцеговина. Збирката на етнолошки материјали започнала кога музејот бил основан во 1888 година, со купување на некои многу вредни етнолошки артефакти како што се комплети на традиционална носија. Одделот е ангажиран во музеолошка работа, научно истражување и образовна работа.
Сараевска хагада
Сараевската хагада, 600-годишен еврејски ракопис и една од најценетите мошти во Босна, е сместена во висококвалитно стакло. Ракописот, рачно напишан на телешка кожа, датира од некогашната просперитетна еврејска заедница во Шпанија и опишува настани кои се движеле од создавањето до еврејскиот егзодус од древниот Египет до смртта на Мојсеј. Се проценува дека вреди повеќе од 700 милиони долари.
Пукачка игра од трето лице
Пукачка игра од трето лице (Third-person shooter (TPS)), пукач од трето лице или шутер од трето лице е жанр на 3Д акциони видеоигри во кој управуваниот лик се гледа на екранот, а играњето воглавно се состои од пукање.
Виткос
Виткос (кечуански: Rusaspata) е археолошко наоѓалиште во регионот Куско во Перу. За наоѓалиштето се верува дека било управувано од Манко Инка за време на шпанската инвазија на Перу. Наоѓалиштето лежи помеѓу денешните села Хуанкакале и Пукјара на рид кој е целосно под територија на градот. Наоѓалиштето повторно било откриено во 1911 година за време на екпедицијата на Хирам Бингам.
Јеналебниц
Јеналебниц (Jenalöbnitz) — општина во округот Зале-Холцланд, во сојузната покраина Тирингија, Германија.
Географија
Соседни општини се Голмсдорф на северозапад, Лебершиц на север, Грајчен на североисток, градот Биргел на исток, Грослебихау на југ, како и безокружниот град Јена на запад.
Шамањ
Шамањ (фр. Chamagne) — општина во департманот Вогези (регион Лорена) во североисточна Франција.
Личности
Шамањ е родно место на барокниот сликар Клод Лорен (1600-1682).
Вителиј
Вителиј (латински:Aulus Vitellius Germanicus) е римски цар, управувал во годината на четирите цари. Познат е и како Аул Вителиј Германик.
Роден е на 24 септември 15 година. Со Римското Царство управувал од 16 април 69 до 22 декември 69 година.
Pearl Jam (албум)
„Pearl Jam“ — осмиот студиски албум на американскиот рок бенд Pearl Jam, објавен на 2 мај 2006 година преку J Records. Албумот бил првото и единствено издание на групата за J Records. Албумот бил издаден по скоро четири години од нивниот последен албум Riot Act (2002). Групата започнала со работа на во ноември 2004 година во Студио Х во Сиетл, Вашингтон и завршила во февруари 2006 година.
Музиката од албумот била прогласена за враќање во корените на групата, со акцент на ажурирани песни со агресивен звук. Стиховите на песните се претежно раскажани од гледна точка на ликовите и се занимаваат со социо-политички теми во Соединетите држави во тој период, како што е Војната против теророт.
Албумот бил критички добро прифатен и имал комерцијален успех, дебитирајќи на првото место на Билборд 200. Албумот имал три синглови - „World Wide Suicide“, „Life Wasted“ и „Gone“. Бендот го поддржал албумот со целосна светска турнеја во 2006 година.
Список на државни водачи во 1102 година
Ова е список на државни водачи во 102 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Битолски земјотрес (1994)
Битолскиот земјотрес во 1994 година — земјотрес кој ја зафатил Битола и околината на југозападниот дел на Македонија, на 1 септември 1994 година. 10 лица биле полесно повредени, додека во градот биле уништени фасади и покриви на некои постари градби. Земјотресот, кој имал магнитуда од 5,2 степени бил со епицентар 15 км западно Битола, околу 100 километри јужно од Скопје. Неколку постари згради биле исто така оштетени и во Кавадарци, кој е оддалечен 70 километри од Битола. Помали потреси биле почувствувани и во Демир Хисар, Ресен и Охрид.
Земјотресот бил почувствуван и во соседните Бугарија и Грција.
Исаму Акасаки
Исаму Акасаки (赤﨑 勇 ) — јапонски научник и добитник на Нобелова награда за физика, познат по откривањето на галиум нитридната (GaN) p-n сврзна сина LED диода во 1989 и подледователно на високосјајната GaN-на сина LED диода.
За оваа негова работа Акасаки е награден со Кјотската награда за напредна технологија во 2009 година и the Едисоновиот медал во 2011 година. Тој е исто така награден и со Нобеловата награда за физика во 2014 година, заедно со Хироши Амано и Шуџи Накамура.
Кариера
Роден во префектурата Кагошима, Акасаки дипломирал на Кјотскиот универзитет во 1952 година, и се стекнал со докторат за електроника од Нагојскиот универзитет во 1964 година. Тој започнал да работи на светелчките диоди засновани на GaN во доцните шесеети години на минатиот век. Чекор по чекор, тој го подобрувал квалитетот на кристалите на GaN и структурата на направите при Истражниот институт „Мацушита“ во Токио, каде тој одлучил да ја примени металоорганската епитаксна парејна фаза како погоден метод за раст на GaN.
Овие висококвалитетни GaN-ни кристали им овозможиле да го откријат p-типот на GaN со примеси на магнезиум (Mg) и последователно активирање со електронско озрачување, за да се добие првиот GaN p-n сврзна сина/УВ светлечка диода, при што се постигнала проводничка контрола на n-типот GaN and related alloys (1991) со примеси на силициум (Si), што овозможило употреба на хетеро структури и повеќекратни квантни празнини при осмислувањето и создавањето на поефикасен p-n сврзни светлечко емитувачки структури.
Тие постигнале и стимулирана емисија од GaN првично на собна температура во 1990 година, и во 1995 година развиле стимулирана емисија на 388 nm со внесување на пулсирачка струја оф висококвалитетна AlGaN/GaN/GaInN квантна јама. Тие го потврдиле квантно големинскиот ефект во 1991 година, и квантно ограничениот Старков ефект во 1997 година кај нитридните системи, а во 2000 година ја покажале теоретски ориентационата зависност на пиезоелектричното поле и постоењето на не/полуполарни GaN-ни кристали, кои го поттикнале денешното движење за раст на овие кристали ширум светот, за примена како поефикасни светлиски извори.
Вилкабамба (Перу)
Вилкабамба (кечуански: Willkapampa) бил град оформен од страна на Манко Инка Јупанки во 1539 година и бил последно пребежиште на Тавантинсују сè до комплетното колонизирање од страна на Шпанците во 1572 година и со тоа се прекинал отпорот кон шпанската инвазија.
Исаму Акасаки
Акасаки институтот при Нагојскиот универзитет
Патетнитите на професорот Акасаки биле создадени од овие негови откритија, и патентите биле наградени со авторски хонорари. Акасаки институтот при Нагојскиот универзитет е отворен на 20 октомври 2006 година. Трошокот за изградбата на институтот била покриена со заработката од авторските хонорари на универзитетот, кој бил користен за различни истражувања на Нагојскиот универзитет. Институтот се состои од LED галерија за историјата на сините светлечки диоди нивниот развој и примена, и канцеларија за истражувачка соработка, лаборатории за иноватовно истражување, каде е и канцеларијата на професорот Акасаки на последниот шести спрат. Институтот е сместен во центарот на истражувачката зона за соработка при Нагојскиот универзитет при кампусот Хигашијама.
Космос-767
Космос-767 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 17 септември 1975 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-767 бил комуникациски сателит.
Играчка конзола
Играчка конзола или конзола за видеоигри е интерактивен компјутерски систем што произведува видео сигнали кои се користат со уред со екран (како телевизор, монитор, итн) за прикажување на видеоигра. Изразот „играчка конзола“ се користи за машина направена за купувачите да ја користат само за играње видеоигри, наспроти компјутер, којшто има многу други намени, или аркадни машини, кои се наменети за локали кои наплаќаат за играње.
IC 952
IC 952 — галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 16 септември 1892 година од страна на Стефан Жавел.