cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 7245
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7245 е од видот II1p. Видливиот сјај со голо око изнесува 9,2 m. NGC 7245 има само една позната привидна димензија, која изнесува 5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 15 м 12 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +54° 20' 36"".
Други поделби
Проучување на NGC 7245 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 57; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3982. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1952.
Гротото на Нептун
Гротото на Нептун е пештера со сталактити во близина на градот Алгеро на островот Сардинија, Италија. Пештерата била откриена од локални рибари во 18 век и оттогаш се развила во популарна туристичка атракција. Гротото го добило името по римскиот бог на морето, Нептун.
Преглед
Влезот во Гротото лежи само околу еден метар над нивото на морето во подножјето на карпите Капо Кача високи 110 метри и затоа пештерата може да се посети само кога водите долу се мирни. Била пресечена собскалила во карпата во 1954 година, таа води од паркингот на врвот на карпата до влезот. Пештерата е исто така достапна преку кратко патување со брод од пристаништето Алгеро, овие патувања се организираат на час во текот на летото, но поретко во текот на пролетта и есента. Во близина се наоѓаат уште две пештери, „Зелената пештера“, која не е отворена за туристи и Гротата ди Риками, до која е достапна само од морето. Под вода наоколу има многу големи подводни морски пештери, рај за љубителите на нуркањето, поголема и најпозната е пештерата Нерео, која секоја година ја посетуваат илјадници нуркачи.
Се проценува дека комбинираната должина на пештерата е околу 4 километри, но само неколку стотици метри се достапни за јавноста. Внатре има пасуси од осветлени сталактитни и сталагмитни формации и 120 метри долго солено езеро, кое е на ниво на морето. Пештерата некогаш била живеалиште за медитеранската монашка фока, која исчезнала во областа.
Туризам
На туристите кои го посетуваат Гротото на Нептун им се даваат тури со водичи кои обезбедуваат информации за пештерата на италијански и англиски јазик и се водат во една датотека низ осветлена патека. Посетата трае еден час. Гротото е многу посетено, а за време на шпицот на туристичката сезона во август, може да собере околу 200 луѓе истовремено.
Гротото на Нептун бил искористен како сет за филмот Остров на рибите, снимен во летото 1978 година. Околу два месеци Гротото се трансформирал во џиновски сет. Во научно-фантастичниот филм глумела Барбара Бах, а била под режисерската палка на Серџо Мартино.
452
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5960 и 5961 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5202 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4212 и 4213 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1205.
1295 п.н.е.
1295 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1295. година пред новата ера, 295. од вториот милениум п.н.е., 95. од 13 век п.н.е. и шеста од 1290-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4213 и 4214 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3455 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2465 и 2466 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 542 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1295 година се протега во 1341 и 1342, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1401 и 1402 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 752 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1975 и 1974 исламска година пред хиџра.
Откритија
-1295 1295 a.C.
Црква „Св. Пантелејмон“ - Никифорово
Свети Пантелејмон е главната селска црква во мавровското село Никифорово. Црквата е изградена во 19 век, додека на плочата на влезот на црквата е запишано дека во 1923 година ја обновил српскиот крал Александар I Караѓорѓевиќ. За време на српската окупација на Македонија, црквата се наоѓала во рунирана состојба. Но на иницијатива на тогашниот сенатор Угрин Јоксимовиќ, кој имал порекло од мавровскиот крај и кој бил близок пријател на семејството Караѓорѓеви, кралот неколику пати подарил средства за обнова на разрушената црква и на самото село Никифорово, кое било повеќепати палено во изминатиот период. Една од најстарите сочувани икони е „Носила Исуса Христос“, која ја донеле некои руски свештеници. Ово свето место во повеќе наврати било гранатирано и било доста оштетено за време на Втората светска војна. На иницијатива на жителите на Никофорово и со финансиска помош на фирмата „Електро Маврово“ црква во 1991 година уште еднаш била обновена. Секоја година на патрониот празник на црквата се одбележува празникот со литургија и општонародна веселба која трае 2 дена.
IC 1301
IC 1301 — галаксија во соѕвездието Жирафа, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 3 февруари 1894 година од страна на Гијом Бигурдан.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1301 е од видот *. Видливиот сјај во рамките на интервалот од минималната до максималната честота изнесува 14,6 mag.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 15 м 50,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +73° 27' 31"".
Други поделби
Проучување на IC 1301 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Користена литература
Reference Catalogue of Bright Galaxies. Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206) (Catalog)
Орце Ѓорѓиевски
Орце Ѓорѓиевски (р. ) — македонски политичар кој е припадник на ВМРО-ДПМНЕ. Тој моментално е градоначалник на Општина Кисела Вода.
Образование
Ѓoрѓиевски е дипломиран политиколог.
Политика
Ѓорѓиевски станал член на ВМРО-ДПМНЕ во 2005 година. Ѓорѓиевски својата партиска кариера ја започнал како претседател на МК на УМС. Подоцна станал член на ОК на УМС Кисела Вода, од каде што во 2008 година станала претседател на УМС ОК Кисела Вода и член на ЦК на ВМРО-ДПМНЕ.
Во периодот 2013-2016 година бил член на ИК на УМС ВМРО-ДПМНЕ. Во 2015 година бил назначен и за потпретседател на УМС. 2016 година станал претседател на ОК Кисела Вода. Во 2018 година станал член на ИК на ВМРО-ДПМНЕ. На локалните избори 2017 бил избран за член на Советот на Општина Кисела Вода. За време на парламентарните избори 2020 година, бил назначен за претседател на РИШ за Изборна единица 4. На 17 октомври 2021 година, за време на локалните избри, Орце Ѓорѓиевски победил во првиот круг и станал градоначалник на Општина Кисела Вода. Тој ја претставувал коалицијата „Обнова на Македонија“ предводена од ВМРО-ДПМНЕ.
Опсирино
Опсирино или Опсирина — село во Леринско, Егејска Македонија, денес во општината Лерин на истоимениот округ во областа Западна Македонија, Грција. Населението брои 58 жители (2011), сочинето исклучиво од Македонци.
Географија
Селото е сместено 10 км северозападно од Лерин и 3 км западно од Долно Клештино, крај патот преку Драгош за Битола. Лежи крај Мала Река, во пазувите на планината Пелистер близу границата со Р. Македонија.
Во Отоманското Царство
Описирино отсекогаш било македонско село. На почетокот на XX век селото припаѓало на Битолската и имало албанско малцинство кое подоцна исчезнало. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Опсирино имало 260 жители Македонци и 60 жители Албанци муслимани. На почетокот на XX век грчката пропаганда правела обиди да пушти корени во селото, и сите христијани во него биле под врховенството на Цариградската патријаршија. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Обсирина имало 208 Македонци под патријаршијата и во неа работело грчко училиште.
Во Грција
По Балканските војни во 1913 г. селото е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор, кога броело 293 жители. Во овој период Боривое Милоевиќ го завел како населба со 30 македонски куќи, а во 1920 г. во Опсирино се попишани 264 лица. Во 1927 г. властите го преименувале во Етнико, што во превод значи „национално“. Следната 1928 г. селото броело 296 лица.
Во 1940 г. селото покажува зголемување на 372 жители, иако во овој период имало иселување во прекуокеанските земји. За време на Граѓанската војна две семејства од Опсирино пребегале во Р. Македонија, а повеќе поединци се иселиле во источноевропските земји. По војната настапило помасовно иселување во прекуокеанските земји и населението продолжило да се намалува до денес.
Куц
Животопис
Куц се појавува во изворите во 528 година, заедно со дукс на Феникија заедно со својот брат, Буц. Двајцата ја добиле командата една година порано од страна на царот Јустинијан I (527–565), Куц ги водел силите стационирани во Дамаск, додека неговиот брат ги водел силите во Палмира. Историчарот од век Прокопиј ги опишал двајцата како младичи. Куц имал ии друг брат, Венил, и најверојатно бил син на војсководецот и бунтовник Виталијан.
Во 528 година, една година по избивањето на Ибериската војна против Сасанидското Царство, на двајцата браќа им било наредено, заедно со други команданти, да го помогнат Велизар кој ја заштитувал изградбата на тврдината во Тануриј. Сепак кога византијците ја нападнале персиската армија доживеале тежок пораз во Битката на Тануриј. Судбината на Куц останува непозната, Прокопиј пишува дека бил заробен и никогаш повторно не бил виден, додека пак Захарија Митиленски запишал дека бил убиен.
Црква „Св. Недела“ - Стипона
'''Црква „Св. Недела“''' - црква во селото Стипона, Општина Ресен. Се наоѓа 760 м југоисточно (воздушна линија) од раселеното село.
Историја
Првично постоело само светичето „Св. Недела“.
Гнајс
Гнајсот е метаморфна карпа составена од средни до поголеми, груби зрна. Има висок степен на метаморфизам. Гнајс (Gneiss) е стар германски збор првично употребуван од рударите во Саксонија. Потеклото на гнајсевите е различно. Со метаморфоза на гранитите настануваат ортогнајсевите, додека парагнајсевите настануваат со преобразба на песочниците и со фелдспатизација на шкрилците.
Според својата структура, гнајсевите можат да бидат гранобластични, лепидобластични, порфиробластични, додека во зависност од својата текстура се делат на шкрилави, масивни, окцести, лентести и набрани. Гнајсевите се изградени од кварц, алкални фелдспати и лискуни како важни состојки. Кварцот е обилно застапен и се јавува во зрна со различна големина.
Во Македонија гнајсевите се доста застапени, почнувајќи од околината на Прилеп, па сѐ до Кајмакчалан.
Мошовце
Мошовце (словачки: Mošovce) е населбa во Словачка, во регионот Туриец.
Историја
Многу зачувани историски градби се доказ за 770 години од нивната егзистенција. Било спомнато за првпат делото за донација на Кралот Андрeјa II Оригинално, Мошовце било створено од две населби. Првата, Machyuch се наоѓала на местото кое се денес се вика Starý Rad и втората, Terra Moys, според која и селото го добило денешното име, го зафаќала просторот на денешно Vidrmoch. И втората населба чие име во превод значи Земјата на Мојш, не тера да веруваме дека целото село некогаш мѕ припаѓало на некој господин Мојш, чие име можеби било абревијација, од комплексното слованското име Мојтех, слично со имињата Војтех и Мојмир. Низ историјата, името на селото претрпело многу варијации од Mossovych, Mosocz, Mossowecz, villa regia Mayos alio nomine Mossovych, oppidioum Mayus sue Mosocz, Mosocz olim Mayus до денешното Mošovce (Мошовце).
Името на посебен дел од античко Мошовце, бившата населба Chornukov, (Хорнуков) останало зачувано во денешната форма Čerňakov (Черњаков).
Мошовце на почетокот се развивало како ројална населба со слободна адвокатура и од половината на 14 век како привилегиран град субјектиран на замокот во Блатница. Во 1527 паднал под власта на фамилијата Révay (Ревај) која ги уживала граскдите привилегии скоро 400 години.
Во минатото, Мошовце било значаен цехови центар на Туриецкиот регион. Цехи доживеале изненадувачка експанзија и биле околу 15 цехов активни во градот. Чизмарите биле единствените што најдолго презивеале. Денешно Мошовце може да се одликува како важен туристички регион со многу знаменитости.
Знаменитости
Еден од најмаркантните споменици е Замок изграден во Рококо-Класичен стил, во втората половина на 18 век со екстензивен англиски парк. Во останатите знаменитости на градот се вклучени: “Родното место на Јан Колар“, Католичка Црква во Нео-Готски стил со скапоцен олтар, изградена на местото од нејзиниот „предок“, лутеранска црква изградена во 1784, mавзолеј и денешен музеј, Зелена Куќа Ар нуво и павилион од 1800 година.
Природа
Околината на Мошовце е навистина уникатна. Комплекс меѓу историска авенија од дрва формира аестетичен и импресивен пејзаж кој служи како наставка на горското сценарио од планинита Голема Фатра. Овој планински масив припаѓа меѓу најатрактивните во Словачка. Творби создадени од Доломити и Калцит, како и прекрасната природа блиску Блатницката и Гадерската долина, привлекуваат луѓе од сите краишта на светот.
Култура и Традиции
Мошовце створило многу значајни личности. Најголеми се Frico Kafenda (Фрицо Кафенда) (1883-1963), композитор, Anna Lacková-Zora (Ана Лацкова-Зора) (1899-1988), писател, Štefan Krčméry (Штефан Кремери) (1892-1955), литературен критичар, историчар и поет. Júr Tesák Mošovský, (Јур Тесак Мошовски), барокови драматик; и Miloslav Schmidt, (Мирослав Шмит) аматерски основач на противпожарни бригади во Словачка.
Како и да е, можеби најважната личност родена во Мошовце е големиот Словeнски поет, филозоф, лутерант и проповедник Јан Колар (1793-1852) кој во најголема мера влијаел врз литературата на две нации со неговата поетска композиција Slávy Dcera (Слави Ќерка). Неговата работа е земена како основа или мотив за привремените патриоти и национални активисти. Преведена е на многу Словански како и Не-Словански јазици.
Египет на Олимписките игри
Египет првпат учествувал на Олимписките игри во 1912 година, и имаат испратено спортисти да се натпреваруваат на повеќето Летни олимписки игри оттогаш. Заедно со Ирак и Либан, Египет ги бојкотирал игрите во 1956 година како протест на тројниот напад на Египет во Суецката војна од страна на Израел, Британија и Франција. Сепак, екоњичките спортови за Летните олимписки игри 1956 година биле одржани во Стокхолм, Шведска пет месеци порано (поради австралиските закони а карантин), па на истите се натправарувале тројца египетски спортисти. Египет се повлекол од игрите во 1976 по три дена за да се придружи на широкиот бојкот поради учеството на Нов Зеланд, кои биле во спортски врски со апартхејдот во Јужноафриканската Република. Египет исто така се придружил и на бојкотот на игрите 1980 година. Египет бил претставен на Зимските олимписки игри од еден единствен алпски скијач во 1984 година.
египетските спортисти имаат освоено вкупно 26 медали, при што најмногу се освоени во Кревање тегови.
Националниот олимписки комитет за Египет е Египетскиот олимписки игри, и бил создаден во 1910 година.
Демавенд
Демавенд — највисока планина во Иран, од особено значење во персиската митологија и фолклор. Се наоѓа во средината на венецот Алборз и претставува највисок вулкан во Азија. Се смета за потенцијално активен поради фумаролите близу кратерот на врвот од кои излегува сулфур.
Планината е сместена недалеку од јужниот брег на Каспиското Езеро, во округот Амол, Мазендеран. Оддалечена е 66 км од Техеран.
Симболика и митолгија
Планината има особен статус во персиската митологија, а во персиската книжевност претставува симбол на отпорот против ненародните угнетувања на туѓите сили. Според зороастриските преданија, во некоја пештера на Демаванд живеела Аждајата (Зехак), која била заробена во пранги сè до крајот на светот. Подоцнежна варијанта на легендата вели дека неа ја заробиле јунаците Каве и Ферејдун, откако ја победиле. Поетот Фирдоуси ја опшува случката во епското ремек-дело „Шахнаме“ (Книга за царевите), каде се вели дека самата планина има волшебна моќ.
Демавенд е претставен на банкнотата од 10.000 ријали.
Самсон и Далила (филм од 1949)
Самсон и Далила (англиски: Samson and Delilah) — американски филм од 1949 година, во режија на Сесил Б. Демил по сценариото на Џеси Ласки и Фредрик М. Френк, во соработка со Владимир Јаботински (засновано врз неговиот роман). Главните улоги ги толкуваат: Виктор Матјур, Хеди Ламар, Џорџ Сандерс, Анџела Ленсбери, Хенри Вилкоксон, Олив Диринг, Рас Темблин, Феј Холден, Џулија Феј, Вилијам Фарнам, Лејн Чендлер, Морони Олсен и Френсис Мекдоналд. Филмот, којшто се смета за еден од најголемите историски спектакли на сите времиња, освоил две награди „Оскар“ (за сценографија и за костимографија), а бил номиниран и во категориите за најдобра фотографија, за специјални ефекти и за музика. Интересно е тоа што, за потребите на костумите на Ламар, режисерот порачал вистинско перје од паун.
Содржина
Дејството се одвива во 1000 година п.н.е., кога еврејските племиња го трпат теророт на владетелите Филистејци, кои со помош на строгите закони и моќната војска веќе четири децении го тормозат населението. Во селото Зора израснува момчето Самсон за кого сите, па дури и неговата пријателка Миријам, знаат дека еден ден ќе стане воин и водач. Дваесет години подоцна, Самсон (го игра Матјур) е веќе силен маж кој, наспроти волјата на мајка му, наместо мирната и добродушна Мирјам (ја игра Диринг) срцето ѝ го подарува на убавата Филистејка Семадар (ја игра Лемсбери) во која е вљубен и филистејскиот принц Ахтур (го игра Вилкоксон). Сепак, неговата љубовна среќа со Семадар нема да трае долго, зашто во него се вљубува Далила (ја игра Ламар), помладата сестра на Семадар. На почетокот, се чини дека никој не може да застане на патот меѓу Самсон и Семадар, но на денот на свадбата, Далила успева да ја поттикне борбата меѓу Самсон и Ахтур и Филистејците. Во борбата гине Семадар, а Самсон се колне дека ќе ја одмазди. Тој успева да избега и се крие кај родителите на Миријам, но го откриваат филистејските војници. Сепак, Самсон ги заробува и ги става во синџири. Во меѓувреме, Далила се подготвува да му се одмазди на Самсон, а за таа цел се здружува со кралот Саран од Газа (го игра Сандерс)...
NGC 4927
NGC 4927 — елиптична галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4927 се споменува и како MCG 5-31-104, CGCG 160-105, DRCG 27-141.
Откривање
Објектот е откриен на 11 април 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4927 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,3 m/лм2. NGC 4927 има привидни димензии од 0,6' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 1 м 57,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +28° 0' 22"". Положбениот агол на објектот е во износ од 15°.
Други поделби
Проучување на NGC 4927 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 44945. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 109; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1995. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1393.
Настава
Настава е развојно-образовен процес кој се одвива плански и организирано под водство на воспитувач (наставник, професор) и во присуство на воспитаник (ученик или студент). Наставната работа најчесто се изведува во педагошки институции (училиште, факултет и сл.) и е насочена кон севкупниот развиток на воспитаниците.
Компоненти на наставата
Наставата е предмет на проучување на дидактиката. Целта на воспитанието во наставата е да се создаде критична, независна, автономна, креативна, човечна, образована, мултикултурна личност која е отворена за сите сегашни и идни промени во општеството во кое се наоѓа. Компонентите на овој систем се:
Задачи на наставата
Наставата има три основни задачи:
Дидактички системи на настава
Во историскиот развој на дидактичката теорија и пракса се изградувале бројни системи со кои се одредувала структурата на работата во наставата. Денес се споменува уште и изразот наставна стратегија, односно стратегија на наставата. Некои наставни системи од минатото се укинуваат поради нивната едностраност и неефикасност, како диктирање, различни варијанти на испитувачката настава. Паралелно со укинувањето на застарените наставни системи се изградуваат современи кои повеќе одговараат на потребите на современото образование. При изградувањето на современите системи потребно е на ум да се имаат сите структурни компоненти на наставниот процес и тоа со нивните микроелементи. Во секој дидактички систем се искажуваат специфични варијанти во изведувањето на специфичните компоненти на наставниот процес од аспект на директното поучување на наставникот и самостојната работа на ученикот. Изведени се повеќе наставни системи, па од таму и називот мултистратегија на наставата.
Дидактичките системи на наставата можат да се поделат на традиционални и современи. Во основа, во традиционалните доминира вербализмот и формалноста и улогата на наставникот, додека современите користат други начини на исполнување на воспитно-образовните задачи кои попотполно ја изградуваат личноста на воспитаникот.
Методско обликување на наставата
Со оглед на тоа дека наставниот процес е составен од различни составни делови, неговото методско обликување настојува да го пронајде и утврди нивниот најефикасен редослед. Етапи на наставниот процес се: вовед или подготовка, обработка на нови наставни содржини, вежбање, повторување и проверување.
Битка кај Толбијак
Битката кај Толбијак се случила во Цилпих, кој порано се нарекувал Толбијак, град во поранешна Галија, близу до Келн. Во оваа битка Хлодовик, крал на Франките, ги победил Алеманите, некаде кај средниот тек на Рајна. Историчарите, следејќи го Григориј Турски во неговата „Историја на Франките“, традиционално ја сместуваат во 496, но поскорешните ревизии велат дека Битката кај Толбијак се случила во 506.
Во благодарност за оваа победа, Хлодовик, кој се оженил со католичка христијанка по име Клотилда, заедно со неговите војници се преобратил во христијанин. Тој бил крстен од владиката на Ремс, Реми.
Ситуацијата пред битката
Франките биле поделени на два соседни и сојузнички народа, Салиски Франки чиј крал бил Хлодовик и Рипуарски Франки чија престолнина била градот Келн а за крал го имале Сигеберт Куциот. Соседи на Сигеберт му биле Алеманите, конфедерација на германски народи. Алеманите и Рипарските Франки честопати влегувале во конфликт со зачестени грабежи на франската територија но се чини дека во 496, тие извршиле вистинска инвазија така што Сигеберт морал напомош да го повика сојузникот Хлодовик. Хлодовик собрал војска и дошол да му помогне на својот сојузник. Општо е прифатено дека Сигеберт бил во одбрана на Толбијак а неговата војска претрпела големи загуби. Веројатно е дека две битки се одиграле кај Толбијак.
Текот на битката
Многу малку се знае за битката, освен тоа дека Рипуарските Франки веројатно немале никаква помош во текот на првата битка. Исто така се верува дека војниците на Хлодовик биле помалубројни од оние на Алеманите. Во секој случај, се вели дека Хлодовик гледал како неговите војници се масакрираат и како не успева да ја добие битката. Трогнат до солзи, му се помолил тогаш на единствениот Бог на неговата жена Клотилда молејќи го за спас. Григориј Турски ја пренесува во целост неговата молитва во второто поглавје од книгата Историја на Франките: По овие зборови, Алеманите почнале да бегаат, да се повлекуваат бидејќи нивниот водач бил убиен со секира (франциска). Франките потоа ги заробиле или масакрирале Алеманите.
Последици
Алеманите териториите на горниот тек на Рајна им ги препуштиле на Рипуарски Франки а тоа што Хлодовик сè му препуштил на својот сојузник му овозможило да ја добие поддршката и лојалноста на Сигеберт во тек на франското освојување на Визиготското кралство. Друга последица било преобраќањето на Хлодовик во католичката религија после едно долго размислување (главно, историчарите сметаат дека тој се преобратил во 498 или 499), што овозможило сите христијани од соседните земји да ги стави на своја страна како воедно и свештенството кое било влијателно. Освен тоа, ова му овозможило на Хлодовик своите освојувања да ги претвори во христијански походи и да ги христијанизира своите нови територии или пак да го задушува аријанството кое од страна на свештенството било сметано за ерес.
1789
1789 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1789 година од новата ера, 789. од вториот милениум, 89. од XVIII век и последна од 1780-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7297 и 7298 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6539 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5549 и 5550 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2542.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1789 година се протега во 4425 и 4426, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4485 и 4486 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2332. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1203 и 1204 исламска година.
Каб
Каб е игра на тревник каде што целта е да се удираат дрвени блокови со фрлање дрвени палки кај нив. Кабот може да се опише како комбинација на куглање и потковици. Играта се одвива на мало правоаголно поле за играње, познато како „терен“. На двата краја на теренот се поставени дрвени кабови, а на средината на теренот е поставен „кралот“, поголем дрвен блок. Некои правила варираат од земја до земја и од регион до регион, но крајната цел на играта е да ги собори „кубовите“ на спротивната страна од теренот, а потоа да го собори „кралот“, пред противникот да го стори тоа. Игрите може да траат од пет минути до многу повеќе од еден час. Играта може да се игра на различни површини како трева, песок, бетон, снег, па дури и мраз.
Наводното викиншко потекло на играта доведе некои играчи и љубители на куб да ја наречат играта „Викиншки шах“, иако таа разлика посоодветно го опишува хнефатафл.
Историја
Често се тврди дека играта датира од ерата на Викинзите и оттогаш преживеала на шведскиот остров Готланд, иако нема докази за тоа. Друштвото (на) Готландски игри, формирано во 1912 година, не го наведува куб како една од традиционалните игри од Готланд. Таму се вика „Кагелкриг“ (Војна со скитли) и е опишана како варијација на скили и играни со топка. Играта во нејзината модерна концепција стана популарна во доцните 1980-ти кога за првпат беа произведени комерцијалните куб сетови.
Клучната одлика на играта (фрлање на противничките тимови) ја делат игрите кука и бунок, од кои и двете доаѓаат од Карелија или соседните области. Играта сега доби меѓународен интерес, а годишното Светско првенство се одржува од 1995 година на Готланд. Големите куб-турнири сега се случуваат низ Европа и Соединетите Американски Држави. Само Белгија одржа над 50 турнири во 2012 година.
На 13 декември 2011 година, Еау Клаире, Висконсин се прогласи за „Каб главен град на Северна Америка“. Градот е домаќин на Државното првенство на Куб на САД од 2007 година и е дом на списанието Кубнатион и многу клубови и лиги, вклучувајќи ја и Еу Клаире Куб Лига, која е најголемата неделна КАБ лига во светот. Дополнително, куб сетови има во локалните училишта, при што некои училишта имаат куб единици на часови по физичко образование и куб клубови.
Делови од игра
Во каб обично се користат дваесет и три парчиња игра:
Поставување
Според правилата за првенство на САД и правилата на Светското првенство, каб се игра на правоаголен терен 5 метри на 8 метри. Аголните колци се поставуваат така што се формира правоаголник. Централните колци се поставени во средината на страничните линии (долгите рабови на правоаголникот), што го дели теренот на две половини. Не се потребни други маркери за да се разграничат границите на теренот, иако се дозволени ознаки кои не се мешаат во играта (како линии со креда). Кралот е поставен исправено во центарот на теренот, а кубовите се поставени на основните линии (кратките рабови на правоаголникот), по пет кубови на секоја страна еднакво оддалечени еден од друг. Кубовите што ја започнуваат играта на основната линија се нарекуваат базни кубови. Основната линија треба да помине низ центарот на кубовите. За мали деца, должината на теренот од 8 метри може да се скрати.
Преглед на правилата за државно првенство на САД
Куб се игра помеѓу два тима, кои може или не се состојат од само едно лице по тим.
Постојат две фази за редот на секој тим:
Ако кабот е исфрлен надвор од игра, т.е., надвор од маркерите на границата или не е надвор од средната линија (Забелешка: откако ќе се подигне, најмалку половина од кубот мора да биде во полето за игра за да се смета во игра), тогаш еден се дава повеќе обид. Ако и ова се изгасне, кубот станува „казнен каб“ и може да биде поставен насекаде во целната половина од страна на противничкиот тим сè додека е должината на најмалку една палка од аголот или Кралот. Ако фрлениот куб чука над постоечката основна линија или полето куб, тогаш кубовите на полето се креваат на местото каде што се потпираат, а кубовите на основната линија се подигнуваат на нивната оригинална локација.
Играјте потоа ги менува рацете, а тимот Б ги фрла палките на кубовите на тимот А, но прво мора да ги собори сите удари на теренот. Ако основната линија куб е соборена пред сите преостанати копчиња на полето, основната линија куб се враќа во својата исправена положба. (Тренските кубови кои се исправаат поради импулсот на ударот се сметаат за соборени. Исто така, кубовите се сметаат за соборени ако на крајот се навалуваат и се потпираат на парче од игра за поддршка. ) Повторно, сите кубови кои се соборени се фрлаат назад на спротивната половина од теренот и потоа застануваат.
Ако било кој тим не ги сруши сите удари на теренот пред да заврши нивниот ред, кубот најблиску до централната линија сега ја претставува основната линија на спротивниот тим, а фрлачите може да се искачат до таа линија за да ги фрлат кубовите на противникот. Ова правило важи само за фрлање палки на полето на спротивниот тим и за удари на основната линија; паднатите кабови се фрлаат од првобитната основна линија, како и обидите да се собори кралот.
Играта продолжува на овој начин додека тимот не успее да ги собори сите кубови на едната страна, и од полето и од основната линија. Ако на тој тим му преостануваат пендреците за фрлање, тие сега се обидуваат да го соборат кралот. Ако фрлач успешно го собори кралот, нивниот тим ја добил играта.
Ако во кое било време во текот на играта кралот биде соборен со палка или каб, тимот што фрла веднаш ја губи играта.
На турнирите, победниците обично се одредуваат со играње најдобро од три.
За неформална игра помеѓу играчи со многу различни способности, како возрасен и дете, дозволено е да се скрати должината на теренот. Друга опција е двајцата играчи да играат во ист тим и да продолжат да се менуваат за време на играта.
Турнири
Светското првенство Каб се одржува секоја година на островот Готланд, Шведска. Првенството на САД се одржува секоја година во Еау Клаире, Ви.
Турнирите во САД експлодираа од 2007 година, особено на Среден Запад. Во 2016 година, листата на турнири во САД вклучува над 40 турнири. Поголемиот дел од турнирите се наоѓаат во Минесота и Висконсин.
Во 2013 година, повторно беше воведен првенството на Среден Запад на САД. Годишниот турнир патува низ Средниот Запад. (2013: Рокфорд, Ил.; 2014: Декора, IA; 2015: Медисон, ВИ; 2016: Медисон, ВИ; 2017: Шакопи, МН; 2018: Кантон, ОХ)
Европските турнири се одржуваат во Шведска, Германија, Швајцарија, Белгија, Холандија, Чешка, Велика Британија и Италија. Повеќето земји имаат свое државно првенство.
Медеја (Еврипид)
Медеја е трагедија од Еврипид, која се вбројува во редот на неговите најдобрите драмски остварувања. Во неа писателот на уверлив и потресен начин ја изнел проблематиката на љубовта и моралните одговорности во бракот. Во оваа трагедија го преработил митот за Медеја на свој начин, правејќи потресен заплет.
Делот од митот што е опфатен во оваа трагедија, Еврипид го претставил вака: Медеја која му го спасила животот на Јасон, а потоа побегнала со него, не може да поднесе тој да ја напушти и повторно да се ожени со ќерката на коринтскиот крал Креонт. На Медеја ѝ било одредено да оди во прогонство, но децата да останат. За да ја наговори да си замине, Јасон ѝ ги нуди и децата, и богатство и секаква друга помош. Се обидувал на сите можни начини да ја оствари својата нова љубов. Но, Медеја ги одбива сите негови понуди, а во душата кова двојна освета.
Во тоа време низ Коринт случајно минува кралот Егеј. Тој на Медеја ѝ нуди гостопримство во Атина, и таа прифаќа. Со волшебен венец и отровен фустан ја убива ќерката на Креонт, а потоа ги убива и децата по тешка душевна борба. Доаѓа Јасон, а Медеја со мртвите деца одлетува на змејско возило.
Дубје (Старо Село)
Дубје — археолошко наоѓалиште т.е. некропола од римско и доцноантичко време. Се наоѓа во тетовското село Старо Село. Името Дубје на месниот долнополошки говор означува Дабови. Наоѓалиштето е сместено на јужната периферија на селото, на една од мала височинка каде се откриени гробови. При заштитните археолошки ископувања извршени во 1982 година најдени се бронзени монети, токи и друго. Наодите се чуваат во Музејот на тетовскиот крај. Во непосредна близина на наоѓалиштето лежи црквата „Св. Спиридон“.
Тајната на подморницата К-19 (филм од 2002)
Содржина
Дејството во филмот се случува во 1961 година, за време на трката во вооружување меѓу СССР и САД. САД располагаат со јадрени подморници, кои имаат ракети способни да стигнат до Москва и до Ленинград. За да воспостават рамнотежа, советскиот воено-политички врз забрзано ги подготвува подморниците К-19 кои уште не се технички подготвени, а на тоа предупредува заповедникот на подморницата, капетанот Михаил Поленин (го игра Нисон). Сепак, маршалот Зеленцов (го игра Акланд) го назначува капетанот Алексеј Востриков (го игра Форд) за нов заповедник на подморницата К-19, а Поленин го поставува за заменик. На почетокот се чини дека грижите на Поленин биле претерани, но набргу се случува дефект на јадрениот реактор, со опасност ракетите самостојно да се лансираат и така да се загрози светскиот мир. Во критичната состојба, во подморницата се случува бунт, но победуваат присебноста на Поленин и Востриков.
1133 п.н.е.
1133 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1133. година пред новата ера, 133. од вториот милениум п.н.е., 33. од 12 век п.н.е. и четвртта од 1130-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4375 и 4376 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3617 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2627 и 2628 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 380 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1133 година се протега во 1503 и 1504, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1563 и 1564 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 590 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1808 и 1807 исламска година пред хиџра.
Откритија
1133 av. J.-C.
Гвинеја на Олимписките игри
Националниот олимписки комитет бил создаден во 1964 година и признаен од страна на МОК во 1965 година.
Стеван Поповски
Стеван Поповски (, -, Полска, ) —  македонски и полски сликар, еден од најпознатите македонски претставници на наивата.
Животопис
Поповски е роден на 7 март 1933 година во Скопје. По образование бил педагог и новинар, а негова страст била сликарството. Татко е на две ќерки. Бил женет трипати. Мајка му е по потекло Македонка, татко му е Србин. Во текот на Втората светска војна заедно со баба му бил во Кочани, каде меѓу другото тајно им пренесувал писма на партизаните. По војната се вратил во Скопје и на петнаесетгодишна возраст се запишал на вонредните курсеви за педагози, кои ги завршил. Неколку години работел како учител, најпрво на село, а потоа во Скопје. Во текот на работењето во Скопје почнал да студира новинарство. Тоа му овозможило да се откаже од педагошката кариера во која не се гледал себеси. Во шеесеттите години работел како новинар. Во 1971 година заминал на стипендија во Париз односно Монмартр каде живеел 5-6 години. Таму работел во телевизија и се развивал како уметник. Се оженил со Полјачка и во 1976 година почнале да живеат заедно во Варшава. Во тој период направил една од неговите најубави слики. Во 1993 година го добил полското државјанство. По разводот со третата жена почнал пак да живее во Скопје но контактите со Полска цело време биле интензивни. Подоцна повторно се вратил во Полска за постојано и планирал да отвори ателје. Цело време работел како уметник, сè до неговата смрт на 14 мај 2016 година која го затекнала во Варшава.
1296 п.н.е.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4212 и 4213 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3454 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2464 и 2465 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 543 пред основањето на Рим.
Македонската книжевност во 19 век
Македонската книжевност во 19 век ги опфаќа книжевните жанрови кои ги практикувале македонските автори во тој период.
Услови за појава на македонска книжевност
Во овој период, во Македонија, се забележува зголемување на градското население од кое подоцна произлегла граѓанската класа, класното раслојување, еснафското здружување, изградбата на печатници и појава на световната книжевност, создавање црковно-училишни општини, а особено се карактеристични борбите за отфрлање на грчката духовна власт и воведувањето на народен јазик во наставата. Положбата на Македонија во овој период била таква, што Македонците се наоѓале под тројно ропство: политичко, духовно и просветно. Во такви услови започнало просветителското движење, чија основа била иста кај сите народи: борба за народен јазик, описменување на народот, конституирање на државноста.
Почетоците на македонската книжевност
Како што споменавме погоре, во XIX век првите македонски книги биле печатени надвор од Македонија: Будим и Пешта, Цариград, во Хрватска, Србија и Бугарија. Во минатите времиња (XVI-XVIII век), македонските книги се печателе уште подалеку: во Венеција и Влашко. Така, печатарот Јаков од Камена Река, село во Осоговските планини, во 1566 година во Венеција испечатил еден црковен текст. Малку подоцна, во 1569/70 година, била испечатена уште една книга која што се продавала во „првата македонска книжарница“ на Кара Трифун во Скопје. Во XVII век се појавуваат неколку Македонци кои работеле како печатари во Влашко. Познати се имињата на некои од нив: монахот Нектариј од битолската епархија, јеромонахот Мелетиј Македонец и јеромонахот Стефан од Охрид.
Во овој период значајно е собирањето на народното творештво. Тоа усно творештво силно влијаело врз понатамошното дооформување на македонската книжевност и македонскиот пишан збор. Ваквата необемна книжевна дејност и творештво било како резултат на историско-политичките околности во кои се наоѓале Македонците и Македонија. Таквите услови го прекинале континуитетот на создавање книжевни дела од пред доаѓањето на Турците на Балканскиот полуостров па сè до појавата на Јоаким Крчовски и Кирил Пејчиновиќ. Всушност литературната дејност во почетокот на 19 век била задоцнета одглас на средновековната религиозно-поучна литература.
Сепак значењето на македонската книжевност од 19 век е несомнено. Таа ги изразува суштествените страни во развитокот на македонскиот народ, сведочејќи за неговите напори да се ослободи од затегнатоста и да стапи во редот на културните народи. Овој период е и доста важен при развојот на македонскиот јазик. Развојот на правописот и правописноте правила довело постепено до целосно оформување во еден современ стандарден македонски јазик. Покрај овие карактеристични црти, во некои од умотворбите и собраните дела, како оние на Марко Цепенков, се забележува одреден стил при пишување што укажува на зрела литературна култура кај Македонците од 19 век.