cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вештачко езеро
Струјата во вештачките езера се добива со помош на хидротурбини коишто ја претвораат хидроенергија во електрична енергија. Денес во светот има неколку држави коишто најголем дел од електричната енергија го добиваат од хидро енергијата. Најпознати се Бразил, Швајцарија и др.
Денишенхаген (амт)
Денишенхаген (Dänischenhagen) — општинска заедница во округот Рендсбург-Екернферде, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Седиштето на општинската заедница е во Денишенхаген. Општинската заедница Денишенхаген се состои од следниве општини:
Александра Далстрем
Лена Марина Александра Далстрем (12 февруари 1984 година) е шведска глумица и филмски режисер.
Кариера
Далстрем го добила меѓународното внимание во 1998 година, откако глумела како „Елин“ во филмот Покажи ми љубов. За ова, таа ја освоила наградата Гулдбаге за најдобра глумица, заедно со Ребека Лилjeберг. И покрај тоа што добила бројни понуди да глуми во други филмови, таа одби, изјавувајќи дека сака да се концентрира на завршување на училиштето.
Кога еднаш ја прашале кога била помлада што сака да биде кога ќе порасне, Далстрем изјавила: „Сериски убиец, или рок -звезда“.
Во 2002 година, Далстрем работела како помошник режисер и руски преведувач, заедно со режисерот Лукас Мудисон , „Покажи ми љубов“, во неговиот филм „Лилиа 4-секогаш“.
Во 2007 година Далстрем имала мала улога во холандската сапуница Добри времиња Лоши времиња на РТЛ 4. Таа глумела шведска студентка за размена по име Скајлар Нилсон. На 18 април 2008 година, таа се вратила на оваа улога за краток период.
Личен живот
Далстрем е родена во Јевле, Шведска, а израснала во Стокхолм. Нејзината мајка, Ирина Борисовна, е Русинка, а нејзиниот татко е Швеѓанец. Зборува шведски, руски, германски, француски, англиски и италијански.
Живеела сама во Стокхолм откако завршила средно училиште. Таа продолжила да глуми во театар. По неколкугодишна пауза, Далстрем повторно глуми во филмот Мис на Шведска, за кој добила поволни критики.
Во текот на есента 2004 година, таа била диџеј за најголемото ток-шоу доцна навечер во Шведска, наречено „Доцна ноќ со Лук“, за кое првично била интервјуирана во мај 1998 година со Ребека Лилјеберг за нејзината глума во „Покажи ми љубов“. На нејзиното деби како диџеј за шоуто, гости биле Р.Е.М и британскиот глумец Пол Бетани.
По завршувањето на студиите, таа живеела во Рим, Италија, пред да се врати во Стокхолм и повторно продолжува со сериозна глумечка кариера. Далстрем моментално е во врска со Јакоб Виклендер. Тие имаат ќерка заедно, Флоренс.
Грчка седефка
Грчка седефка (Boloria graeca), е пеперутка од семејството на шаренците (Nymphalidae).
Го има на Алпите и на Балканот. Ларвата се храни со разни видови на љубичица.
Портокаловата горната страна има кафеава базална суфузија украсена со различни траги од кафена боја, подмаргинални тркалезни дамки и линии што формираат фестони. Задното крило формира агол на предниот раб. Долната страна на предните крила е идентична, онаа на задните крила има сребрени дизајни, линија од мали кругови и зеленикаво мермер кај женката
Невестли
Невестли — село во Егејска Македонија, Република Грција.
ОУ „Гоце Делчев“ - Василево
„Гоце Делчев“ — основно училиште во Василево, Општина Василево. Училиштето било изградено во 1957 година, додека истата била надоградена во 1966 година.
IC 1807
IC 1807 — дел од галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведен во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1807 се споменува и како part of N 4559.
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1903 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1807 е од видот GxyP.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 35 м 54 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +27° 59' 36"".
Други поделби
Проучување на IC 1807 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Користена литература
Vol.I. Pasadena, Calif., California Institute of Technology, 1961. Also, successive volumes through 1968. (1,380) (Catalog)
Авганистански авган
Авганистански авган (перс. افغانی, ISO 4217: AFN, бројчен код 004) е официјална валута во Авганистан. Еден авган се дели на сто пули. Симболот за авган е ؋.
За првпат бил издаден во 1925 г. како замена за дотогашната валута - авганистанскa рупиja и првично содржел 9 грама сребро. По инвазијата на САД во 2002 г. воведен е нов авган.
Авганот го издава Централната банка на Авганистан (Da Afghanistan Bank). Инфлацијата во текот на 2005 г. изнесувала 16,3%%.
Банкнотите се издаваат во апоени од 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 500 и 1000 авгани, а монетите во апоени од 1, 2 и 5 авгани.
Тековен курс
1 EUR= 61,227 AFN 100 AFN= 1,6333 EUR
Ловро Матачиќ
Ловро Матачиќ е истакнат диригент во Македонија. Роден е 14 февруари 1899, Загреб а починал на 7 јули 1985. Иако без формална академска диплома, студирал музика на Виенскиот конзерваториум), со својот огромен талент и ерудиција се вбројува меѓу врвните европски и светски диригенти. Првите контакти со музиката ги доживува како член на хорот на Виенските деца. Диригентската кариера ја започнува во 1919 г. во Осиечката опера. Потоа следуваат ангажмани во оперските куќи во Нови Сад, Љубљана, Белград, Загреб, Рига и стигнува до диригентскиот пулт на врвните светски оркестри: Дрезденската државна капела, Берлинската и Виенската филхармонија, Токискиот симфониски оркестар. Бил чест гостин на големите оперски куќи во Европа и Америка. На својот богат и разновиден репертоар имал огромен број оперски и симфониски дела од сите епохи во музиката, почнувајќи од Монтеверди и завршувајќи со Вагнер, Брукнер и Штраус, не запоставувајќи го притоа и творештвото на словенските композитори – Сметана, Јаначек, Чајковски, Зајц, Барановиќ и др. Особено голема и значајна е неговата улога во професионалното оформување и воспитување на кадрите – солисти хористи, оркестранти на младата македонска опера. Со своето работење во Операта на МНТ (1948–1952) како режисер и диригент (Грабнување од сарајот, Боеми, Волшебната флејта, Кармен, Евгениј Онегин, Никола шубиќ–Зрински) и со огромните заслуги за нејзиниот развој со право може да се смета како духовен татко на Македонската опера. Се занимавал и со композиторска дејност.
Јупитер LXVII
Јупитер LXVII, првично познат како 'S/2017 J 6, е надворешен природен сателит на Јупитер. Откриен е од Скот С. Шепард и неговиот тим во 2017 година, но не беше објавен до 17 јули 2018 година, преку Мала планета електронска кружница од Центарот за мала планета.
Тој е со пречник од околу 2 километри и орбитира на голема полуоска од околу 22.455.000 км со наклон од околу 155,2°. Припаѓа на Групата Пасифае.
Саријар
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на неколку километри североисточно од градот Лагадина на Богданска Планина. Селото се наоѓа на надморска височина од 126 метри.
Историја
Во текот на Втората балканска војна, селото било окупирано од страна на грчките војски. По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција. На пописот од 1913 година биле евидентирани 478 жители, додека на пописот од 1920 година, во селото биле евидентирани 458 жители.
Според Лозанскиот договор, во селото било населено грчко население од Мала Азија, Источна Тракија и Понд, додека муслиманското население било принудено да си замине од селото. Во 1927 година, селото било преименувано во Хрисавги.
Демографија
Во 1928 година селото броело 525 жители. , додека во 1940 година селото броело 596 жители.
Селото во пописот од 1951 година броело 644 жители, на пописот од 1961 година, во селото живееле 701 жител, во 1971 година имало 641 жител, во 1981 година имало 707 жители, додека во 1991 година имало 880 жители. Денеска, населението на селото е 1018 жители според пописот од 2001 година.
ОУ „Гоце Делчев“ - Вељуса
„Гоце Делчев“ — основно училиште во Вељуса, Општина Струмица. .
Банин
Ум-Ел-Банин Асадулаеф (Umm Ел-Banu Äsâdullayeva) (на азербејџански: Əsədullayeva Ümmülbanu Mirzə qızı) (1905-1992) - француска писателка од азербејџанско потекло, внука на двајца азербејџански милионери, Шамзи Асадулаеф и Муса Нагиеф.
Пишувала под псевдонимот Банин.
Животопис
Банин е родена на 18 декември 1905 година во Баку како четврта ќерка на Мирза Асадулаеф и на Ум Ел-Бану Нагиеф.
Во 1924 година емигрирала во во Париз, Франција, за да му се приклучи на своето семејство. Татко ѝ бил поранешен министер на владата на првата и краткотрајна Република Азербејџан (декември 1918 - април 1920). Таа од советскиот Азербејџан побегнала преку Истанбул, каде го оставила сопругот со кого насилно стапила во брак на возраст од петнаесет години.
Кога пристигнала во Париз имала 18 години. Отпрвин работела како продавачка, потоа станала модел на високата мода и истовремено се школувала. Подоцна почнала да изработува преводи, се занимавала со новинарство и подготвувала радио програми на француски јазик. Таа на француски го преведувала Достоевски, Татјана Толстаја и Ернст Јингер, и постепено била воведена во париски книжевни кругови преку соседи и пријатели, особено рускиот писател и сатиричар Тефи. Банин станала позната во литературните кругови на Париз, особено меѓу писателите од кои повеќемината биле руски имигранти. Меѓу пријателите можат да се споменат филозофите, Бердиаев, Шестов, Лоски, поетите и писатели Всеволод Иванов, Марина Цветаева, Константин Балмонт, Иван Северианин, Иван Бунин, Тефи, Ремизов и други. Во своите мемоари, како нејзини блиски пријатели Банин ги истакнува Тефи и Иван Бунин.
Двајцата писатели кои изиграле важна улога во животот на Банин, биле Ернст Јингер, германскиот воен херој, природонаучник и литературен гигант и Иван Бунин, добитник на Нобеловата награда за литература од 1933 година. Првпат се сретнала со Ернст Јингер во 1943 година, додека служел како офицер во окупираниот Париз. Јингер бил познаник на Вилхелм Бланке, германски офицер кој се додворувал на Банин и тајно му помагал на францускиот отпор. Нејзиното пријателство со Јингер траело речиси 50 години а таа на Јингер му посветила 3 нејзини дела.
Со Иван Бунин се запознала три години по Јингер, во 1946 година, и привлечена од неговата елеганција, гоопишала на следниов начин: Бунин ја носеше својата ароганција како тога за да ја покаже разликата што го одделува него од обичните смртници.
Со нејзините релации во книжевните кругови на тоа време, меѓу другите, таа се запознала и со Монтерлан, Казанцакис и со Андре Малро, кои ја поттикнале да ги објави нејзините дела.
Творештво
Нејзината прва книга Нами се појавила за време на германската окупација на Париз во 1942 година и зборува за падот на општествената структура во Азербејџан. Потоа со Кавказски денови (1945), го доживеала својот прв книжевен успех. Следното дело Париски денови (1947), се фокусира на животот на емигрантите и на боемското општество, но истото поминало со помалку признанија. Подоцна следат делата Средби со Јингер (1951), Избрав опиум (1959), Потоа (1961), Туѓата Франција (1968), Повик на последната шанса (1971), Портретот на Ернст Јингер (1971), Последниот двобој на Иван Бунин, Многуте лица на Ернст Јингер (1989) и Што ми кажа Мари (1991).
Го избрав опиумот, сведоштво за преобраќањето на авторката во христијанството и нејзината потрага по духовна храна, бил вториот поголем книжевен успех на Банин. Нејзиното дело во голема мера било автобиографско и содржи теми од источниот и западниот и емигрантскиот живот, честопати со остра опсервација и со смисла за хумор, кој не поштедил никого.
Банин крајот на својот живот го посветила во откривање на културата и историјата на Азербејџан во Франција и во Европа. Нејзините најпознати книги се Кавкаски денови и Париски денови.
Починала на 23 октомври 1992 година во Париз, на возраст од 86 години.
NGC 7665
NGC 7665 — спирална галаксија во соѕвездието Водолија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7665 се споменува и како MCG -2-59-19, IRAS 23246-0939.
Откривање
Објектот е откриен на 28 септември 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7665 е од видот Sm. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,4 m/лм2. NGC 7665 има привидни димензии од 0,7' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 27 м 14,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -9° 23' 11"".
Други поделби
Проучување на NGC 7665 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 71474. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 304; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5822. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1152.
Болеслав III (Чешка)
Болеслав III ( - 1037), наречен Црвениот (Boleslav III. Ryšavý; Ришави; заради црвената коса) или Слепиот, припадник на династијата Пшемисловци, ― чешки/бохемиски кнез од 999 до 1002 година и накратко повторно во текот на 1003 година. Тој бил „најлошиот од сите луѓе што некогаш седеле на чешкиот престол“. За време на неговото хаотично владеење, Чешка/Бохемија станала пион во долгата германско-полска војна помеѓу кралот Хенри II и кнезот Болеслав I Храбриот, од Полска.
Живот
До 1002 година, бунт организиран од благородници на ривалскиот клан Вршовци (заедно со зетот на Болеслав) го принудиле да избега во Германија, каде што го примил Хенри I Австриски. На почетокот, Хенри I наредил апсење на неговиот гостин заради старо дело, но наскоро му простил и му ветил поддршка. Во меѓувреме, полскиот кнез Болеслав I го постави сродникот на Болеслав, Владивој, на бохемискиот престол. Владивој, очигледно, бил алкохоличар и починал за една година. По смртта на Владивој во 1003 година, чешките благородници ги поканиле Јаромир и Олджих назад од егзил. За возврат, обајцата подоцна го презеле престолот во Прага.
На 9 февруари 1003 година, Болеслав Црвениот бил вратен на власт со вооружена поддршка од кнезот Болеслав Полски. Браќата на Болеслав, Јаромир и Олджих, повторно побегнале во Германија и се ставиле под заштита на Хенри II. Но, Болеслав наскоро ја поткопал сопствената положба со наредба за масакр врз благородниците на кланот Вршовци кај Вишехрад. Според хроничарот Тиетмар Мерсебуршки, Болеслав го убил својот зет до смрт со свој меч.
Благородниците кои го преживеале масакрот тајно испраќале гласници до Болеслав Храбриот Полски и го молеле да ги спаси. Полскиот кнез доброволно се согласил и го поканил својот чешки имењак да го посети кај неговиот замок (веројатно во Краков). Таму, Болеслав Црвениот бил заробен, заслепен и затворен. Никогаш не се вратил во Бохемија, веројатно умирал во заробеништво триесетина години подоцна. Болеслав Храбриот го презел кнежевствениот престол за себе, ја нападнал Бохемија во 1003 година и ја зазел Прага без сериозно спротивставување; тој владеел како кнез Болеслав IV нешто повеќе од една година. Потоа тој се откажал од власта за кнежевството Бохемија и бил заменет со Јаромир, кој со поддршка на Хенри II, влегол низ портите на Прага и во 1004 година го добил Бохемиското кнежевство како посед од рацете на германскиот крал.
1173
1173 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1173 година од новата ера, 173. од вториот милениум, 73. од XII век и четвртта од 1170-тите.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6681 и 6682 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5923 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4933 и 4934 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1926.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1173 година се протега во 3809 и 3810, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3869 и 3870 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1716. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 568 и 569 исламска година.
Космос-1344
Космос-1344 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 24 март 1982 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 810 килограми. Космос-1344 бил военoнавигациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 104,8 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1010 км, а најмалото на 968.
Папа Бенедикт I
Бенедикт I (лат. Benedictus PP. I; ? - 30 јули 579) — римски папа од 2 јуни 575 до 30 јули 579. Бил назначен за папа од страна на императорот во време на освојувањата на Лангобардите. Починал 4 години по неговото назначќување. Погребан е во Рим.
Евгениј Салахов
ИКФ Светски Кану Спринт Првенства
Евгениј Салахов (Евгений Александрович Салахов; р. 25 јануари 1979 во Екатеринбург) — руски кану-спринтер којшто се натпреварува од раните 2000-ти. Тој освои бронзен медал во дисциплината К-1 4 х 200 метри на 2010 ИКФ Светското кану спринт првенство во Познањ.
Салахов исто така се натпреваруваше на две Летни олимпијади. Тој двапати заврши на својата најдобра позиција (седми) во дисциплините К-2 1000 метри, и К-4 1000 метри, двете на ЛОИ 2000.
Историја на Сао Томе и Принсипе
Островите Сао Томе и Принсипе биле ненаселени пред доаѓањето на португалците во околу 1470 година. Островите биле откриени од Жоао де Сантарем и Педро Ескобар. Цели три години португалските морепловци го истражувале островот пред да донесат одлука каде да биле изградена почетната база. Португалските морепловци го истражиле островот и одлучиле да останат таму бидејќи биле на добра местоположба. Се смета дека островот Сао Томе бил откриен на 21 декември 1471 година, денот на Свети Тома или на 17 јануари 1472 година, денот на Антониј Велики. Во 1493 година било создадено првото населено место од страна на Алваро Камиња по заповед на кралот Жоау II од Португалија. Во 1500 година на истиот начин било основано и првото населено место на Принсипе. Земјата била експлоатирана, а како главни робови служеле донесените евреи, осуденици и робови. Многу бргу островот станал најголемиот производител на шеќер во Африка. Но по развојот на шекерната трска во Западна Африка, значењето на островот во тој поглед се намалило. Во околу 1800 година започнало да се произведува кафе и какао. Од тој период до денес, Сао Томе и Принсипе е најголемиот производител на какао во светот. Во 1875 година било укинето ропството, а во периодот помеѓу 1951—1972, островите станале провинција на Португалија. во 1953 година избувнало востание на работниците против португалската власт кое востание завршило по колежот на 1.000 востаници. По ова започнало да се шири националистичката свест и движење чија главна цел било ослободувањето на островите. На 12 јули 1975 година била прогласена независност. За прв претседател бил избран Мануел Пинто де Коста. Сао Томе и Принсипе била меѓу првите африкански земји кои во 1990-тите донела демократски реформи и легализација на опозициските партии, така што изборите во 1991 година биле слободни. Мигел Тровада бил избран за претседател на двапати. Во текот на 2009 година во земјата имало обид за државен удар врз Фрадик де Менезес, кој истиот не бил успешен.
Неџи
Неџи — село во Егејска Македонија, Република Грција.
Кемсколапонски јазик
Кемсколапонски јазик — мртов јазик од групата на лапонски јазици од угрофинското семејство. Јазикот исчезнал пред повеќе од 100 години и се зборувал во северна Финска во општините Лапланд и Кусамо. Денес се останати неколку пишани документи што сведочат за јазикот, како што се неколку поеми и мал речник од Кусамо.
ОУ „Гоце Делчев“ - Виница
„Гоце Делчев“ — основно училиште во Виница, општина Виница. .
Факторинг
Факторинг (англиски: Factoring) претставува финансиска активност со која една фирма ги продава своите побарувања од купувачите на финансиски посредник - фактор (банка, финансиско друштво итн.) по намалена (дисконтирана) вредност, а потоа факторот ги наплатува побарувањата од должниците.
= Поим = Договорот за факторинг се дефинира како договорен однос помеѓу една страна — добавувач (клиент) и друга страна — финансиски посредник (фактор) според кој:
Битен услов за постоење на договорот за факторинг е известувањето на должникот за преносот на побарувањата. Имено, продавачот на побарувањата (клиентот) треба да го извести својот должник дека побарувањата му ги пренесол на факторот, иако известувањето може да го изврши и самиот фактор. Инаку, договорот за факторинг има потраен карактер, бидејќи тој може да се однесува не само постоечките недостасани побарувања, туку и за пренос на идните побарувања. Сепак, најчесто договорот за факторинг се склучува за одреден временски период и тој ги вклучува сите парични побарувања што ги има клиентот, а не само одредени поединечни побарувања или трансакции. = Историски развој = Првобитно, факторингот настанал во меѓународната трговија, но подоцна стекнал широка примена и во внатрешниот промет. Инаку, договорот за факторинг ги влече корените во англосаксонското право, но потоа се проширил и бил прифатен и во земјите од континентална Европа. Тоа се должело на практичноста на овој инструмент, кој овозможува финансирање без потреба да се склучуваат кредитни аранжмани. Имено, со факторингот, продавачот не мора да го чека денот на достасување на своите побарувања од купувачите, туку може да ги наплати побарувањата однапред, така што предвереме ќе ги продаде на некоја финансиска институција која се занимава со откуп на побарувања. Во праксата, факторингот се појавил во САД како комисиона работа – агенти (фактори) кои истапувале во свое име, а за сметка на своите клиенти. Услугите на американските фактори најмногу ги користеле европските извозници, затоа што домашните фактори гарантирале дека купувачите во САД ќе ја платат увезената стока.
= Договорни страни =
Клиент
Клиент е лицето, најчесто регистрирано правно лице кое работи на профитна основа, кое со попуст ги пренесува на факторот своите договорни краткорочни парични побарувања.
Фактор
Фактор е лице кое со попуст купува долг (парично побарување), со цел да се заработи преку наплатата на тој долг. Во улогата на фактор најчесто се јавуваат банки или специјализирани факторинг куќи. Факторот е договорната страна која ја врши карактеристичната чинидба кај овој договор, па според тоа, во случај на спор кај меѓународен факторинг, меродавно би било правото на земјата на факторот и доколку договорните страни не договориле друго меродавно материјално право.
Факторот се обврзува за клиентот да изврши најмалку две од наведените функции: По правило, факторот нема право на регрес од клиентот во поглед на ненаплатливоста на побарувањата.
Должник на клиентот
Тоа е лицето кое треба да ја изврши исплатата на паричните побарувања врз основната правна работа т.е договорите за продажбата на стоки и услуги со клиентот.
Правна природа на договорот за факторинг
Кај договорот за факторинг се среќаваат елементи на следните договори: Како што се гледа, многу е тешко да се определи правната природа на договорот за факторинг. Се работи за договор во кој се испреплетени институти на многу други договори, па затоа се нарекува неименуван договор на автономното трговско право или, поедноставено, договор што не е уреден во закон, туку спонтано се појавил во деловната практика.
Облици на пренос на побарувањата
Врз основа на договорот за факторинг, побарувањата може да се пренесат на неколку начини:
Кои договорни побарувања може да се цедираат?
Иако може да се цедираат паричните побарувања од било кој договор, најчесто во практиката се среќаваат побарувања од договори за продажба на стока или вршење на услуги. Обратно поставено, факторингот како алтернативен извор на финансирање најретко се јавува во областа на градежништвото и медицинската опрема. Вообичаено, договорот за факторинг повеќе се однесува на сите вкупни договорни парични побарувања кои ги има клиентот, отколку поединечни побарувања. Се вели дека клиентот ја продава целата своја "главна трговска книга со доворни нестасани парични побарувања" или "глобална цесија". Поради тоа факторингот се смета за перпетуален договорен однос, бидејќи во себе содржи побарувања со различен рок на стасаност и кон различни должници по основ на основната правна работа – продажба на стока или вршење на услуга.
Какви треба да бидат побарувањата?
Отстапените побарувања, по правило, треба да бидат краткорочни (краткорочни од 30-120 дена) и првенствено, но не и исклучиво, во внатрешниот промет. Значи, секогаш треба да постои одредена временска дистанца помеѓу испораката на стоката или вршењето на услугата и чинот на плаќање.
Форма на договорот
Бидејќи кај договорот за факторингот се работи за договор на автономното трговско право, нема посебни правила во поглед на формата, но вообичаено е да се склучува во писмена, ad probationem форма, поради полесно докажување на правата и обврските на договорните страни.
Како изгледа во практиката реализирањето на договорот за факторинг?
Пред да се склучи договорот за факторинг, постојат неколку претходни дејствија. На факторот му требаат околу две недели да ги испита договорените парични побарувања што треба да ги преземе, односно купи. Овој период се смета за оптимален за да се испита бонитетот и финансиската способност на клиентот. Но, факторот покрај бонитетот на клиентот, го испитува и бонитетот на должниците на клиентот и нивната финансиска способност за благовремено исполнување на договорни обврски за плаќање. Затоа, секогаш треба да се знае дека главниот извор на средства за плаќање на факторот кон клиентот е должникот на клиентот и неговата способност за плаќање, а не самиот клиент.
Некои фактори имаат утврдено минимум износ на парични побарувања кои клиентот треба да ги има кон трети лица за да се склучи договорот за факторинг. Други факторинг компании, пак, утврдуваат максимум износи со кои може да се врши факторинг со едно лице во одреден временски интервал. Оттука, должникот, односно должниците на клиентот се во главниот фокус на факторот. За возврат факторот, најчесто, ќе бара да му се заложат сите побарувања на клиентот, независно од кои договори, како гаранција за обврската за клиентот кон него. Не случајно и факторингот се смета за многу добро средство за алтернативно финансирање на млади бизниси кои се толку нови што сè уште немаат изградено бонитет за својата финансиска состојба.
Дури по овие претходни дејствија следи одлуката на факторот да склучи договор за факторинг, односно да ја прифати понудата на клиентот.
Конрад I (Чешка)
Конрад I Брнски (Konrád I. Brněnský; починал на 6 септември 1092 година) ― чешки кнез кој владеел осум месеци во 1092 година.
Факторинг
Надоместок (провизија) на факторот
Провизијата на факторот се нарекува и дисконтна стапка и го означува износот што факторот го наплаќа за својата услуга поради употреба на сопствени фондови. Постојат две променливи, односно индикатори врз основа на кои се пресметува надоместокот: 1) бруто износот на фактурата и 2) во кој рок таа треба да се плати. Но, постојат и фактори кои наплаќаат точно утврден процент од бруто износот на фактурата и, се разбира, во зависност од износот на побарувањето.
Конрад I (Чешка)
Живот
Тој бил брат и наследник на Вратислав Втори (починал на 14 јануари 1092 година) како трет син на Бретислав Први и Јудит Швајнфуртска. Тој не успеал како крал, бидејќи неговиот брат бил возвишен за кралско достоинство за цел живот од страна на императорот Хенри IV без воспоставување наследна монархија.
Факторинг
Функции на факторингот
Факторингот, по правило, остварува три основни функции:
Конрад I (Чешка)
Живот
Пред да стане кнез на Бохемија, тој долго време владеел со Моравија, како што вообичаено правеле помладите синови во овој период на Бохемија, како кнез од Брно и Знојмо од 1054 година.
Факторинг
Функција на финансирање, односно обезбедување готови пари по пат на авансна исплатa
Факторот му става на клиентот на располагање одреден паричен износ и многу е важно да постои одреден, однапред познат временски интервал помеѓу денот кога факторот ќе исплати, односно ќе му стави на располагање на клиентот одреден износ, до денот кога тој – факторот ќе стекне можност, односно право да се наплати од должникот на клиентот.
Конрад I (Чешка)
Брак
Со неговиот брак со Вирпирк Тенглиншка, тој имал две деца:
Факторинг
Функција на обезбедување на наплата del credere функција (гаранција за обврски на трето лице)
Се работи за функција кога факторот врз себе ја презема обврската за наплата односно за платежната неспособност на должникот на клиентот. Кој ризик за наплата in concreto ќе преземе факторот зависи од самиот договор за факторинг, затоа што самото преземање на del credere обврската не значи дека факторот се согласил да ги преземе врз себе сите можни ризици за наплата на побарувањето. Но, постојат и договори за факторинг, особено во американската практика, кога факторот врз себе ја презема del credere обврската не само за финансискиот ризик, туку и политичките ризици за наплата на побарувањето, ризикот за испорака на стоката и друго. Кога клиентот ќе изврши испорака на стоката, факторот во никој случај не може да се откаже од својата преземена обврска за del credere обврска. Клиентот има право на надомест на целиот износ на цедираното парично побарување со одбиток на провизијата на факторот, без оглед на платежната (не)способност на неговиот (на факторот) должник.
Конрад I (Чешка)
Брак
Како кнез го наследил неговиот внук Бретислав.
Факторинг
Функција на управувањето со побарувањата
Се работи за функција и услуги што не се содржани во претходните две функции. Во рамки на оваа функција, факторот:
Видови договори за факторинг
Договорите за факторинг се делат според повеќе критериуми:
Спрема територијалниот критериум
Согласно со овој критериум, факторинг договорите може да се поделат на домашен и меѓународен факторинг. Кај меѓународниот факторинг се среќаваат повеќе стратегии на договорот: продавач-клиент, неговиот домашен фактор, купувач во странство (деловен партнер на клиентот) и кореспондирачки фактор во земјата на купувачот. Самата појава на меѓународниот факторинг го зголемува борјот на услугите на факторот: надворешно-трговски, девизни, даночни, царински и други. Оваа одлика на факторингот, всушност, ја наметнала потребата за унификација или хармонизација на оваа материја.
Покрај прваната поделба на факторингот, постојат и бројни други видови услуги на факторинг, како:
Предности на договорот за факторинг
кредити.
Факторингот во Македонија
= Наводи =
Коландсе
Поради својата локација и неговите атракции како замокот Леке, островот е популарна туристичка дестинација.
Зоран Витанов
Зоран Витанов ( во ) — македонски политичар и економист.
Животопис
По завршувањето на средното образование во 1990 година, Зоран Витанов дипломирал на Економскиот факултет при Универзитетот „Св.Кирил и Методиј“ во Скопје. Зоран Витанов е еден од сопствениците и основачите на Трејд Консалтинг, компанија која нуди услуги во областа на економијата и финансиите.
Голем дел од своето професионално работно искуство го има стекнато преку многубројни тренинг програми одржувани во земјава и во странство, од кои сите се однесуваат на различни области и теми.
Политичка кариера
Политичката кариера на Витанов започнала во 2001 година, кога станал заменик министер за економија, со официјален мандат од 13 мај 2001 година, па сè до 23 ноември 2001 година. Од 1996 до 2007 година тој бил член на програмата за алумни за демократско водство на Стразбур, (поддржан од Франција, Полска, Унгарија, Кипар, Македонија, Србија и Хрватска).
Од 26 јули 2006 година па сè до 12 април 2008 година бил пратеник во Собранието на Република Македонија. Со ова бил и член на парламентарната комисија за финансии и буџет и парламентарната комисија за транспорт, градежништво и економија).
Во октомври 2003 станал потпретседател на Социјалистичката партија на Македонија (СПМ), каде што останал до декември 2007 година.
Калеш Анѓа
„Калеш Анѓа“ — роман на македонскиот писател Стале Попов од 1958 година.
Јаглехидрат
Јаглехидратите, уште познати и како глициди или шеќери се органски соединенија чијашто молекула е изградена од трите биогени елементи: јаглерод, водород и кислород. Имаат општа хемиска формула Cn(H2O)n. Тие се универзална и мошне битна состојка на сите живи организми. Карактеристично за јаглехидратите е што можат да се сврзат со други органски материи и да градат комплекси (со белковините градат гликобелковини, со липидите градат гликолипиди и слично).
Во клетката, јаглехидратите се јавуваат како главен извор на енергија, а претставуваат и важен градбен материјал на клеточните структури и лесно можат да се складираат како резервни материи. Се среќаваат во два вида:
Класификација и особини на јаглехидратите
Јаглехидратите можат теориски да настанат од полихидроксилните алкохоли со блага оксидација. Доколку притоа се оксидира примарната алкохолна група, настануваат алдехид-алкохоли, а со оксидација на вторичните алкохолни групи се добиваат кетон-алкохоли. И во двата случаи настануваат карбонилна или оксо група. Алкохолите со алдехидна функција се викаат алдози, а оние со кето група се кетози.
Најпрост јаглехидрат е гликолалдехид, кој настанува со оксидација на двохидроксилниот алкохол гликол. Гликолалдехидот има и јаглехидратна и алкохолна функција. Според ова, едно соединение можеме да го класифицираме како јаглехидрат доколку ги има двете наведени функции. Првите два јаглеродни атоми во молекулата на еден јаглехидрат мораат да бидат распоредени како на пример кај глукозата и фруктозата (види ги формулите десно).
Моносахариди, олигосахариди и полисахариди
Моносахаридите се прости јаглехидрати. Тие со хидролиза не се делат на попрости јаглехидрати. Претставуваат градбени единки на олиго- и полисахаридите.
Олигосахаридите се јаглехидрати кои се изградени од најмногу шест молекули на моносахариди. Тие при хидролиза се делат на моносахаридите од кои се изградени. Ако меѓусебно се сврзат две молекули на моносахариди со издвојување на вода настанува дисахарид, ако се сврзат три молекули, настанува трисахарид итн. Од олигосахаридите најважни се дисахаридите (сахароза, малтоза, лактоза и други).
Јаглехидратите чии молекули се изградени од повеќе (над шест) моносахариди се викаат полисахариди. Најважни полисахариди се скроб, гликоген, целулоза и други.23% од човечкото тело се состои од јаглехидрати.
Декстрогири и левогири соединенија
Во својата молекула моносахаридите имаат хирални јаглеродни атоми (асиметрични јаглеродни атоми). Така, триозите имаат еден, тетрозите два, а хексозите четири хирални С-атоми. Овие атоми најчесто се обележуваат со ѕвездичка покрај нив. Бројот на можните моносахариди се зголемува поради асиметријата на С-атомите за вредноста 2n, каде n е бројот на хирални С-атоми. На пример, постојат два глицериналдехиди (D и L облик), четири тетрози, осум пентози и шеснаесет хексози.
Соединенијата кои имаат хирални (асиметрични) атоми во својата структура или, пак, се самите хирални (асиметрични), ја вртат рамнината на поларизираната светлина за определен агол. Ако вртењето е во правец на стрелките на часовникот, соединенијата се обележуваат со + (и се вели дека тие се декстрогири соединенија), а во спротивен правец со - (и се вели дека тие се левогири соединенија). Вртењето на поларизираната светлина се мери со посебни апарати наречени полариметри.
L и D јаглехидрати
Оваа поделба на јаглехидратите е условена од просторната конфигурација на јаглехидратното соединение. Таа се јавила како резултат на полесно паметење на јаглехидратите со повеќе хирални центри.
Кога хидроксилната група на асиметричниот (хирален) јаглероден атом која се наоѓа најдалеку од алдехидната или кето групата е сместена надесно од него, велиме дека таа е D-јаглехидрат. Ако пак таа се наоѓа лево од најоддалечениот хирален С-атом, јаглехидратот е во L-форма. Оваа поделба е чисто теориска.
Оксарх
Оксарх — село во Егејска Македонија, Република Грција.
Јаглехидрат
Хетероциклични јаглехидрати
Алдехидната група на првиот јаглероден атом и хидроксилната група на петтиот С-атом кај јаглехидратите можат да реагираат меѓусебно бидејќи се просторно блиску. Кога на алдехидната група се адира хидроксилна (алкохолна) група, се добива соединение наречено полуацетал. Ваква меѓумолекулска реакција настанува кога јаглехидратите се наоѓаат во воден раствор. Притоа, доаѓа до образување на полуацетални петто- или шесточлени прстени кои содржат кислород како хетероатом. Петточлените прстени се деривати на фуранот и се нарекуваат фуранози, додека шесточлените се деривати на пиранот и се викаат пиранози. Во слободна состојба, моносахаридите се наоѓаат во пиранозен облик, додека фуранозниот облик на шеќерите се среќава кај олиго- и полисахаридите (сахароза, рибоза и нуклеинските киселини).
Хетероцикличните форми на јаглехидратите можат да се напишат и во вид на проекциони формули на тој начин што со долга црта се поврзуваат првиот и петтиот или првиот и четвртиот јаглероден атом преку кислородот, во зависност од тоа каде настанал кислородниот мост. Пишувањето на ваквите формули се чини грешка, бидејќи не може да се види дека првиот јаглероден атом е блиску до петтиот, а токму на таков начин би можело да дојде до хемиска реакција меѓу алдехидната и хидроксилната (алкохолна) група.
Хавортови формули
На предлог на Haworth, хетероцикличните форми на шеќерите се претставуваат со перспективни формули од кои јасно се гледа нивната петто- или шесточлена градба. При пишувањето на Хавортовите перспективни формули се замислува дека прстенот нормално лежи на рамнината на хартијата (или, пак, компјутерскиот монитор), кислородниот мост е позади, CH2OH групата е над рамнината. Супституционите групи се пишуваат горе (ако се со лева просторна конфигурација), односно долу (ако се со десна просторна конфигурација). Обично во Хавортовите формули не се пишуваат С-атомите, бидејќи се забележува само нивниот реден број. При пишувањето на овие формули, секогаш треба да се имаат на ум некои правила, како:
Хиралност; α и β форми
α и β аномери на глукозата. Се забележува дека позицијата на аномерниот јаглерод (црвен или зелен) се наоѓа или на спротивна страна (α), или на иста страна (β) со CH2OH групата сврзана за 5-С-атом.
Со реакцијата помеѓу алдехидната и хидроксилната група и со затворањето во прстен настанува и првиот хирален јаглероден атом. Тој се наоѓа на положба 1 и за него сега се сврзани четири различни супституенти, па се можни два изомерни (аномерни) форми на моносахариди, α и β форма.
α и β-D-глукоза се изолирани и тие се разликуваат не само по специфичниот агол на скршнување на поларизираната светлина, туку и по други физички константи, што значи дека се прави изомери.
Во воден раствор, D-глукозата има и α и β форма кои се наоѓаат во рамнотежа и преоѓаат еден во друг преку алдехидниот облик кога рамнотежата ќе се помести.
Преоѓањето на α-D-глукозата во β-D-глукоза и обратно се одвива по менувањето на аголот на скршнување на поларизираната светлина. Оваа појава била забележана пред објаснувањето на структурата на јаглехидратите и е наречена мутаротација. Таа се јавува кога искристализираната α-D-глукоза изолирана од воден раствор (со агол на скршнување +113°) ја раствораме во вода. Аголот на скршнување се намалува од +113° до 52,8°. Намалувањето на аголот на скршнување настанува по преминувањето на α-D-глукозата во β-D-глукоза и по воспоставувањето на рамнотежа помеѓу овие два облика на глукозата, аголот на скршнување изнесува 52,8°. Скршнувањето од 52,8° одговара на смеса која се состои од 37% α-D-глукоза и 63% β-D-глукоза.
Иста појава се случува кога се раствора β-D-глукоза искристализирана од пиридин и чиј специфичен агол на скршнување е +19°. Со растворањето на β-обликот, аголот на специфичното скршнување на поларизираната светлина се зголемува од +19° до 52,8°.
Нер
Нер (Noer; Nør) — општина во округот Рендсбург-Екернферде, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Степан Шевчук
ИКФ Светски Кану Спринт Првенства
Степан Шевчук (роден ) — руски кану-спринтер којшто се натпреварува од доцните 2000-ти. Тој освои три бронзени медали во дисциплината К-4 200 метри на ИКФ Светските Кану Спринт Првенства во 2006, 2007 и 2009.
Семе
Семе е репродуктивно растение присутно само кај голосемениците и скриеносемениците кое преживува неповолни услови од надворешна средина и во која се наоѓаат микроби, зачеток на ново растение. Се развива од семениот зачеток, после оплодување.
На него се разликуваат:
Јадрото содржи:
Семето е со послаба и појака развиена мембрана, која настанува од интегументина семето. На неа се обично забележува папочна лузна (хилум)(бела точка кај семето на див костен) и микропилен отвор низ кој семеето впива влага и низ кој корен 'ртат. Саден материјал може да има и други опции(арилус, куринкулус...)
Големината, масата и обликот кај семето варираат кај различни видови растенија. Посебно големи семиња имаат некои палми како што е Двоен кокос -{Lodoicea maldivica (J.F.Gmelin) Persoon}- и до 20 -{kg}-, а најситни се кај орхидеи (стоти делови милиграми). Интересен е пример рогачи (-{Ceratonia siliqua L.}-) кај кого семето е во постојана (непроменлива) маса,така да се служиле како мерка за маса  драг камен и бисери (карат).
Секое растение формира голем број плодови и семе (или само семе кај голосеменици)со кои се распростираат и со тоа обезбедуваат опстанок на сопствениот вид. Секое зрно не се развива во ново растение. Многѕ семиња успеваат во неповолни услови за 'ртење и развивање. Создавајќи голем број на семе се обезбедува да што поголем нивен број пронајде во поволни услови и развијат во ново растение.
Видови семе
Спрема видови хранливи ткива и место каде се наоѓаат се разликуваат:
Никулец (ембрион)
Никулецот настанува преку оплодување на јајните клетки. На неа се разликуваат следниве делови:
Розалинда (месечина)
Розалинда — внатрешна месечина на Уран. Откриен бил од сликите направени од Војаџер 2 на 13 јануари 1986 година и му била дадена привремената ознака S/1986 U 4. Името го добила по ќерката на протераниот војвода во претставата Вилијам Шекспир, како „Како што милувате“. Назначен е и како Уран XIII.
Розалинда спаѓа во портиската група на месечини, во која се и Бјанка, Кресида, Дездемона, Порција, Јулија, Купидон, Белинда и Пердита. Овие месечини имаат слични орбити и фотометриски својства. Освен неговата орбита, полупречник од 36 км и геометриско албедо од 0,08 практично ништо не се знае за Розалинда.
IC 1809
IC 1809 — дел од галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведен во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1809 се споменува и како part of N 4559.
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1903 година од страна на Макс Волф.
Розалинда (месечина)
Розалинда е многу близу до орбитална резонанса од 3:5 со Корделија.
IC 1809
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1809 е од видот GxyP.
Космос-1345
Космос-1345 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Розалинда (месечина)
Наводи
Објаснувачки забелешкиЦитати
IC 1809
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 35 м 56 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +27° 59' 24"".
Други поделби
Проучување на IC 1809 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Космос-1345
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 31 март 1982 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 900 килограми. Космос-1345 бил сателит наменет за електронско извидување, јавување и наведување.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 95,0 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 543 км, а најмалото на 501.
Папа Пелагиј II
Пелагиј II (лат. Pelagius PP. II; ? - 7 февруари 590) — римски папа од 26 ноември 579 до 7 февруари 590. Потекнувал од покрстено остроготско семејство. Барал поддршка против Лангобардите, од Византијците и Франките. Ја изградил црквата Сан Лоренцо фуори ле Мура. Бил во спор со патријархот од Цариград околу надлежноста над шпанските епархии.
NGC 7666
Откривање
Објектот е откриен на 1865 година од страна на Гаспаре Станислао Ферари, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 9,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7666 е од видот NF.