cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Електромагнетно поле
Дискретните структури
На електромагнетно поле може да се гледа на 'цврст' начин. Експериментите покажуваат дека во некои околности преносната електромагнетна енергија е подобро да се опише како се врши во форма на пакети нарекува quanta (во овој случај, фотони) со фиксна честота. каде h е Planck е постојана, и ν е честотата на фотон.Иако модерните квантна оптика ни кажува дека таму исто така е полукласична објаснување на фотоелектрически ефект—електрони од метални површини изложени на електромагнетното зрачење—фотон  историски се користи за да се објаснат одредени забелешки. Тоа е резултат од зголемувањето на интензитетот на зрачење, се зголемува само бројот на електрони исфрлена, и речиси и да нема ефект врз енергичната дистрибуција на нивното исфрлање. Само на честотата на зрачење се релевантни за енергијата на исфрлена електрони.
Динамика
Во минатото, electrically обвинет објекти се мислеа дека се произведени на два различни, неповрзани видови на полето поврзани со нивна надлежност сопственост. На електричното поле е произведен кога полнежот е неподвижен, и магнетно поле, кое на електричното поле е произведен кога цената се движи, создавање на електрична струја во однос на овој набљудувач. Со текот на времето, се сфатило дека на електрични и магнетни полиња е подобро да се мисли како на два дела од поголема целина — електромагнетно поле. До 1820, кога данската физичар H. C. Ørsted го открил ефектот на електрична енергија преку жица на компас игла, електрична енергија и магнетизам биле видени како феномени кои не се поврзани.Во 1831, Мајкл Фарадеј, еден од најголемите мислители на своето време, направил набљудување на како различни магнетни полиња може да предизвикаат електрични струи и потоа, во 1864, Џејмс Кларк Максвел го објави својот познат труд Динамички теорија на електромагнетно поле.
Јамка на повратни информации
Овој циклус може да се сумира во некоја листа, вклучувајќи феномени кои припаѓаат на секој дел од јамка:
Математички опис
Ако само електричното поле (E) не е нула, и е постојано во време, полето е електростатичко поле. Слично на тоа, ако само магнетното поле (Б) не е нула и е константно во времето, областа е магнетностатско поле. Меѓутоа, ако било електричното или магнетното поле зависат од времето,тогаш двете области се сметаат  како заедничко електромагнетно поле со користење на Максвеловите равенки.
Со специјалната релативност, физичките закони станале подложени на формализам од тензори. Максвеловите равенки може да се запишат во тензор форма, генерално гледано од страна на физичари што се поелегантен начин на изразување на физичките закони.
каде е задолжена густина, која може да зависи од времето и местото, е permittivity на слободен простор, е пропустливост на слободен простор, и J е тековната густина на вектор, исто така во функција на времето и местото. Единици кои се користат погоре се стандард SI единици. Во внатрешноста на линеарни материјал, Максвеловите равенки се промени со вклучување на пропустливост и permittivity на слободен простор со пропустливост и permittivity на линеарни материјал во прашање. Внатре други материјали кои поседуваат повеќе комплексни одговори на електромагнетни полиња, овие термини често се претставени со комплексни броеви, или tensors.
Кога поле патува низ различни медиуми, својствата на полето се менуваат според различните гранични услови. Овие равенки се добиваат од Максвеловите равенки. Тангенционалните компоненти на електрични и магнетни полиња се однесуваат на границата на две медиуми се како што следува:
На аголот на рефракција на електричното поле меѓу медиумите е поврзана со permittivity на секој медиум: На аголот на рефракција на магнетно поле меѓу медиумите е поврзана со пропустливост на секој медиум:
Реципрочното однесување на електрични и магнетни полиња
Ампереевиот Закон грубо наведува дека "менувањето на електричното поле создава магнетно поле'. Така, овој закон може да се примени за да се генерира магнетно поле и работи на електричен мотор.
Однесување на полиња во отсуство на полнежи или струи
Максвеловите равенки се во форма на електромагнетни бранови и во обем не содржат полнежи или струи (слободен простор) –  каде и J се нула. Под овие услови, електрични и магнетни полиња ја задоволуваат  равената на електромагнетни бранови : Џејмс Кларк Максвел бил првиот да го добие овој однос од страна на неговиот завршување на Максвеловите равенки.
Однос и споредба со други физички полиња
Како една од четирите фундаментални сили на природата, тоа е корисно да се спореди електромагнетно поле со гравитационо, силни те и слаби те полиња. Зборот "сила" е, понекогаш се заменува со "интеракција", бидејќи модерната физика на честички го претставува електромагнетизмот како размена на честички познат како мерач босонс
Електромагнетни и гравитациони полиња
Изворите на електромагнетните полиња се состојат од два типа на полнење – позитивно и негативно. Ова се разликува со изворите на гравитационото поле, кои се масите. Масите понекогаш се опишуваат како гравитациони трошоци, и важна одлика за нив е дека постојат само позитивни маси и нема негативни масите. Понатаму, гравитацијата се разликува од електромагнетизмот во кои позитивни маси привлекуваат други позитивни маси.
Релативните предности и се движи од четири интеракции и други информации се табела подолу:
Статички E и M полиња и статични ЕМ полиња
Кога ЕМ поле не е различно во време, тоа може да се гледа како на чисто електрични поле или чисто магнетно поле, или смеса од двете. Сепак во општ случај на статичното ЕМ поле е со две електрични и магнетни компоненти, што е случај во повеќето набљудувачи. Набљудувачите кои се гледаат само на електричното или магнетното поле компонента на статична ЕМ поле, имаат други (електрични или магнетни) компоненти кои се потиснати,тоа се должи на посебен случај на неподвижост на трошоци кои се произведуваат на ЕМ поле во тој случај. Во такви случаи друга компонента се манифестира во други набљудувачки рамки.
Последица на ова, е тоа што секој случај што се чини дека да се состојат од "чиста" статичка електричното или магнетното поле, можат да се претворат во еден ЕМ-поле, со двете E и M компоненти присутни, со едноставно движење на набљудувач во рамките на референтната кој се движи со поглед на рамката во која само на "чиста" електричното или магнетното поле се појавува. Тоа е чиста статични електричното поле ќе се покаже на познати магнетно поле, поврзани со тековната, во било референтна рамка каде на чело се движи. Исто така, секое ново движење на цената во регионот, што се чинеше дека претходно да содржи само магнетно поле, ќе покаже дека простор сега содржи електрично поле, како и, кој ќе се најде да произведува дополнителни Lorentz на сила по движат полнење.
На тој начин, електростатиката, како и магнетизам и магнентостатиата, сега се гледаат како на студии на статичката ЕМ-поле кога одредена рамка е избран за да се потисне на друг вид на терен, а со оглед на ЕМ-поле со двете електрични и магнетни ќе се појави во која било друга рамка, овие "поедноставно" ефекти се само набљудувач. "Апликации" на сите такви не-време различни (статични) полиња се дискутирани во главниот статии поврзани во овој дел.
Време-различни ЕМ-полиња во Максвеловите равенки
На ЕМ-поле што варира во времето има два „предизвикувачи“ во Максвеловите равенки. Една од нив се полнежите и струите (т.н. "извори"), и друга причина за E или М поле е промената во друг вид на поле.
Електромагнетно поле кое е многу далеку од струи и напони (извори) се нарекува електромагнетно зрачење (EMR), бидејќи тоа зрачи од полнежите и струи во изворот, и нема "повратни информации", и исто така не влијае директно со нив во сегашно време (наместо тоа, индиректно се произведени од страна на секвенци на промени во области која е надвор од нив во минатото). EMR се состои од зрачења во електромагнетниот спектар, вклучувајќи радио бранови, микробранова, инфраред, видлива светлина, ултравиолетова светлина, Х-зраци и гама-зраци.
Еден од поинтересните примена на видливата светлина е дека овој тип на енергија од Сонцето сили, целиот живот на Земјата кои или го прави или користи кислород.
Промена на електромагнетно поле кое е физички блиску до струи и напони ќе има одлики што  доминираат на дипол од страна на или менување на електричниот дипол, или промена на магнетниот дипол. Овој тип на дипол поле во близина на извори се нарекува електромагнетна во близина на поле.
Промена на магнетните дипол полиња  се користи комерцијално за многу видови на магнетна индукција . Овие вклучуваат електрични мотори и трансформатори при ниски честоти и уреди, како што се метал детектори и МРИ скенер калеми на повисоки честоти. Понекогаш овие високи честоти на магнетните полиња прават промена на радио честоти, без да бидат далеку областа. Понатаму се користат ЕМ влијанија во плизина на полето кои комерцијално, може да се најдат како дел на виртуелна фотони, бидејќи на квантно ниво, овие области се застапени со овие честички.
Здравје и безбедност
Потенцијални здравствени ефекти на многу ниска честота EMFs се предмет на перманентно истражување и значителна количина на јавна дебата. Американскиот Национален Институт за медицина на трудот на Безбедност и Здравје (NIOSH) и други американски владини агенции не сметаат дека EMFs има здравствени опасности. NIOSH има издадено некои предупредувања но нагласува дека податоците во моментов се премногу ограничени за да се подготви добра заклучоци.
Мала кула (Лерин)
Мала кула (Μικρός Κουλές) — одбранбено-станбена кула во градот Лерин, Егејска Македонија.
Местоположба
Кулата се наоѓа во центарот на градот, на улица „Тагматархис Фуледакис“, во дворот на Третата гимназија.
Кеплер-16
Кеплер-16 — систем од двојна ѕвезда во соѕвездието Лебед снимен од страна на вселенското летало Кеплер. Двете ѕвезди се помали од Сонцето; првичната, Кеплер-16A, е портокалово џуџе, а втората, Кеплер-16B, е црвено џуџе. Тие се на меѓусебно растојание од 0,22 ае, и прават едно завртување околу заедничкото тежиште на секои 41 ден.
Мала кула (Лерин)
Арпитектура
Кулата е од одбранбен тип, типична за многу краишта на Балканот во XVIII - XIX век. Вакви кули граделе богати жители, обично со квадратен план и во допир со главната куќа. Во архитектонски поглед Малата кула е квадратна и завршувала со купола. Денес опстојува само долниот дел, на висина од 4,75 м и надворешни димензии од 6,80 × 6,82 м. Ѕидовите се дебели од 0,98 до 1,04 м, а внатре има скриени хоризонтални рамки од дрвен материјал на секои 3 метри. Влезот има дрвена хоризонтална носечка греда и полукружен свод од тули. Одвнатре сводот е остар. Куполата е изградена од тули и покриена со турски ќерамиди. Нагоре водат камени скалила, а покривот е од камени плочи.
NGC 128
NGC 128 — леќеста галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Кеплер-16
Планетарен систем
Кеплер-16b е гасовит џин које е во орбита околу двете ѕвезди во системот Кеплер-16. Планетата е со маса 1/3 од маста на Јупитер и малку помала од Сатурн со полупречник од 0,7538 Јупитерови полупречници, но е значително погуст. Кеплер-16b прави едно кружно движење по орбитата на секои 228,776 Денови.
NGC 128
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 128 се споменува и како UGC 292, MCG 0-2-51, CGCG 383-29.
Откривање
Објектот е откриен на 25 декември 1790 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 128 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,8 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,7 m/лм2. NGC 128 има привидни димензии од 2,5' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 29 м 14,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 2° 51' 54". Положбениот агол на објектот е во износ од 1°.
Други поделби
Проучување на NGC 128 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1791. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 216; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 591.
Зоја Порфирогенита
Зоја Порфирогенита (Ζωή η Πορφυρογέννητη, о. 978 г. - јуни 1050 г.), била византиска царица од Македонската династија која владеела заедно со сестра ѝ Теодора од 20 април до 11 јуни 1042 г. Таа била крунисана како царска придрижничка на повеќе совладетели почнувајќи од Роман III во 1028 година сè до нејзината смрт во 1050 година кога била омажена за Константин IX.
Мажење со Роман Аргир
Прашањето за наследството на престолот се поставило мошне остро бидејќи стариот цар Константин VIII немал машки деца. Неговата најстара ќерка Евдокија, заболена и осакатена од сипаници, се закалуѓерила уште на млади години. На двете помлади ќерки Зоја и Теодора, иако веќе биле во повозрасно доба, им преостанала значителната улога во византиската историја на следните децении. За чудо, Константин VIII дури на смртниот одар се сетил да омажи една од нив и да и избере достоен епарх. Неговиот избор паднал на цариградскиот епарх Роман Аргир. Позицијата на цариградскиот епарх секогаш била сметана за особено почесна. Во XI век неговото значење се зголемувало. Уште во „Книгата за церемониите“ на Порфирогенит се вели дека епархот е татко на градот, но дури подоцна, Михаил Псел, писателот на XI век, ќе рече дека тоа е царска функција на која и недостатува само царски порфир. Како носител на ова високо удостоение и како претставник на едно од најугледните магнатски семејства, Роман Аргир бил најистакнатиот претставник на цариградското чиновничко благородништво. На 12 ноември 1028 година, тој се венчал со педесетгодишната Зоја, а три дена потоа, по смртта на Константин VIII, стапил на престолот.
Меѓу царот Роман III и царицата Зоја подолго време постоела длабока неслога. Откако дошол до царската круна, Роман Аргир не покажувал веќе никакво интересирање за старата царица, почнал да ја запоставува, па дури и ги скусил и паричните средства. Меѓутоа, царицата Зоја, која штотуку почнала да ужива во радостите на тој живот, не допуштила лесно да биде елиминирана. Нејзиниот поглед се запрел на младичот Михаил, селанец од Пафлагонија, кого неговиот брат, влијателниот дворјанин евнухот Јован Орфанотроф, го вовел во Геникејот на царскиот двор. Бидејќи како евнух и калуѓер не можел сам да претендира на царската круна, тој решил да му ја осигура на неговиот брат. И итриот евнух не се излажал во својата сметка: Зоја се заљубила во убавиот младич со сиот жар на задоцнетите страсти. И така се случило што Роман III, на 11 април 1034 г., одненадеж умрел во бања. Истиот ден царицата се омажила за својот млад љубовник и тој се качил на престолот како цар Михаил IV.
Втор брак
Меѓутоа, Зоја одново се излажала, зошто Михаил престанал да се интересира за неа веднаш штом стапил на престолот. И била одземена дури и слободата на движење. За да не му се случи на брата му тоа што му се случило на Роман Аргир, Јован Орфанотроф ја ставил царицата под постојана присмотра.
По сузбивањето на Делјановото востание, Михаил IV се вратил од Балканот тешко болен. Бидејќи неговата смрт можела да се очекува секој час, Јован Орфанотроф се погрижил да ја зачува царската круна за своето семејство. Царицата Зоја се согласила да го посвои неговиот и царев внук Михаил, па тој бил прогласен за цезар и престолонаследник. Не чекал долго на царската круна зашто веќе во декември 1041 г. Михаил IV умрел.
Краткото владеење на Михаил V
Михаил V брзо го окочал владеењето на пафлагонскиот дом. Осилениот младич ја испратил в манастир и царицата Зоја, тоа било пресудно за да ја загуби круната. Против него сложно истапиле аристократијата и Црквата, потпирајќи се на династиските чувства на цариградското население. Приврзаноста но легитимноста на Македонската династија станала со времето толку силна што дури и Зоја и Теодора уживале наклонетост од Цариграѓаните. Михаил Калафат кој се осмелил да крене рака на царицата "родена во пурпур", бил симнат и ослепен на 20 април 1042 г.
Заедничко владеење со Теодора
Решено било Зоја и Теодора, како претставнички на македонскиот дом, да ја преземат власт и да владеат заеднички. Теодора, која на барање од Зоја се закалуѓерила, имала силна поддршка, особено во црковните кругови. Правото на жената за вршење царска власт веќе не било оспорувано како во времето на Ирина. Но двете царици биле толку неспособни, а нивната меѓусебна омраза толу непомирлива, што веќе по неколку недели се покажало дека мора да се побара друго решение и власта да му се довери на некој маж. Иако стара 64 години, Зоја подготвено стапила во трет брак. На 11 јули 1042 г. таа се омажила за угледниот сенатор Константин Мономах кој утредента ја примил царската круна.
Трет брак
Зоја станала попустлива и под товарот на годините. Односите кои Константин IX сосема отворено ги одршувал со убавата и умна Марија Склирина предизвикувале огорчување кај народот, но не и кај царицата. Одликувана со новата почесна титула севаст, царевата љубовница, покрај двете царици учествувала во сите официјални дворски свечености.
Дирерсдорф-Дитерсбах
Дирерсдорф-Дитерсбах (Dürrröhrsdorf-Dittersbach) — општина во округот Саксонска Швајцарија-Источни Рудни Планини, вш сојузната покраина Саксонија, Германија. Се наоѓа близу Дрезден, Пирна и Штолпен. Негова најблиска река е Везениц.
Список на мајански богови и натприродни суштества
Ова е список на мајански богови. Листата е воглавно преземена од книгите од Чалам Балам, лакандонската етнографија и Попол Вух.
118P/Шумејкер–Леви
118P/Шумејкер–Леви (меѓународно: 118P/Shoemaker–Levy; позната и како периодична комета Shoemaker – Levy 4) – комета откриена од астрономите Керолин и Јуџин М. Шумејкер и Дејвид Леви.
За време на привидот во 2010 година, кометата станала светла со привидна величина од 11,5.
Јадрото на кометата се проценува дека има пречник од 4,8 километри.
На 3 декември 2015 година, кометата Шумејкер–Леви 4 поминала 0.0442 ае (6.610.000 км) од астероидот 4 Веста.
Оваа комета не треба да се меша со кометата Шумејкер–Леви 9 (D/993 F2) која спектакуларно се удрила во Јупитер во 1994 година.
Кеплер-17
Кеплер-17 — ѕвезда, жолто џуџе од главната низа. За оваа ѕвезда е познато дека е домаќин на една вонсончева планета, Кеплер-17b, која е вооедно и во орбита околу ѕвездата.
NGC 129
NGC 129 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Касиопеја, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 129 се споменува и како OCL 294.
Откривање
Објектот е откриен на 16 декември 1788 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 129 е од видот IV2p. Видливиот сјај со голо око изнесува 6,5 m. NGC 129 има само една позната привидна димензија, која изнесува 12'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 29 м 58 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 60° 12' 42".
Други поделби
Проучување на NGC 129 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 35; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4015. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1237.
Порта Јафа
На плоштад на Јафа Порта заменува висок римски столб во внатрешноста на Дамаск Порта, која беше искористена како почетна точка за мерења и во другите градови во Палестина. Тоа подоцна стана почетна точка се користи за мерење на растојанија во други земји. На Кула на Дејвид е структурата на тврдината, и се користи денес како Историја на Ерусалим Музејот.
Патот натам Јафа порта на Западниот ѕид викна еднаш на Капитал улицата.
Давидовата кула / Цитаделата
Кулата на Дејвид е древна тврдина се наоѓа во близина на влезот портата Јафа на Стариот град на Ерусалим.
Километар Нула на Израел
По повторното освојување на Ерусалим во CE 132 императорот Адријан имал градот повторно изграден како римски град наречен Aelia Капитолина и висок столб на плоштад во внатрешноста на Дамаск Порта беше појдовна точка за мерење и во другите градови, како што е наведено во мозаикот на местото Мадаба. Се појавува на овој столб се паднати или биле уништени за време на византискиот период.
Во 20 век плоштад надвор од портата Јафа служи за истата намена. За време на британскиот мандат за Палестина маркер надвор од вратата служеше како нулта точка за растојанија до и од Ерусалим. Не постои такво маркер денес.
Веселеил Комора
Веселеил Павилјон во близина на портата Јафа беше калај-plated дрвени структура со остри покривот и кула, изградена во 1912 година, во продавница и изложбен салон во Веселеил Академијата за уметност и дизајн. Тоа беше специјално дизајниран за туристите и минувачите на пат кон и излегување од Стариот Град
Саат кулата
Во 1907 година часовник е изградена на покривот на портата Јафа и во 1908 година на Саат кулата била изградена во текот на портата за да им служи на развојот на бизнис-област во горниот дел на Долината Хиномска. Тоа требаше да биде еден од околу сто такви Саат кулите изграден во текот на Отоманското Царство во 1900 година, по повод одбележувањето на 25-година од владеењето на султанот Абдул Хамид II. Кулата чини 20.000 франци; како што беше на сиромаштијата на градот дека парите не беше покренато - а со тоа и на Саат кулата не е завршен - до 1908. Потоа тоа траело само една деценија и се срушени од страна на Британците во 1922 година - за естетски причини.
Турско-османлиски Sebil
Отоманската sebil на влезот. На влезот во Јафа Порта, во близина на Веселеил павилјон, беше sebil изградена од султанот.
Антони Марсијал
Антони Жоран Марсијал (роден на 5 декември 1995 година) — француски фудбалер, напаѓач на Манчестер Јунајтед и на француската репрезентација.
Тој започнал да се занимава со фудбал во младинските категории на КО Лес Улис каде што некогаш првите чекори ги направиле и Тјери Анри и Патрис Евра. На 14 годишна возраст тој бил забележан од скаутите на Лион, и истата година се пресели во академијата за млади играчи на клубот. На 30 јуни 2013 година тој се преселил во Монако за 6 милиони евра. По две сезони во Монако каде се афирмирал како играч, во 2015 година Манчестер Јунајтед ја откупил клаузулата од неговиот договор во вредност од 36 милони евра, а обесштетувањето може да порасне до 57 милиони евра во зависност од неговиот настапи. Ова била највисоката сума платена за еден тинејџер во фудбалската историја, дури и без потенцијалниот пораст.
Марсијал ги има поминато речиси сите млади категории на француската репрезентација, а своето деби за сениорската селекција го имал во 2015 година. Тој бил повикан во составот и за Европското првенство 2016.
Во 2015 година Марсијал ја добил наградата Златно момче за најдобар играч во Европа до 21 година.
Животопис
Потеклото на Марсијал е од Гвадалупе. Неговиот постар брат Јохан Марсијал, е професионален дефанзивец на Троја кој настапуваше за француската репрезентација под 21 години. Неговиот друг постар брат Дориан настапува за сениорскиот тим на Лес Унис.. .Семејството Марсијал има поставено висок акцент на образованието на нивните деца Неговите тренери во младоста го опишуваат како срамежлива и тивка личност.
Технички одлики
Тој игра на позицијата напаѓач, но честопати тренерите го користат и како крилен напаѓач.
Клупски
==== Манчестер Јунајтед ====
Киселица (Делчевско)
Киселица — село во Општина Делчево, во областа Осоговија, во околината на градот Делчево.
Географија и местоположба
Киселица се наоѓа во северниот дел на територијата на Општина Делчево, а неговиот атар се допира со државната граница со Бугарија. Селото е ридско-планинско и од разбиен тип, а неговите маала се сместени на надморска височина од 710-870 метри. Селскиот атар зафаќа површина од 10,5 км2. Од Делчево е оддалечено околу 15 км.
Стопанство
Селото има мешовита земјоделска функција. Обработливото земјиште во селскиот атар зафаќа површина од 373 ха, пасиштата се на површина од 343 ха, а на шуми отпаѓаат 250 ха.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Киселица живееле 122 жители, сите Македонци христијани. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото имало 144 жители Македонци.
На пописот од 2002 година, селото имало 35 жители, од кои 34 Македонци и 1 Србин.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 3 жители, сите Македонци.
Самоуправа и политика
Селото влегува во составот на Општина Делчево од 1955 година.
Во периодот 1950-1952, селото било седиште на истоимената општина во склоп на Делчевската околија.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од општината Драмче во склоп на Малешевската околија.
Избирачко место
Во селото постои избирачко место бр. 0598 според Државната изборна комисија, кое е сместено во здружениот дом.
На локалните избори во 2017 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 19 гласачи.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 20 гласачи.
Епсилон Лебед
Епсилон Лебед (ε Лебед, ε Cygni, ε Cyg) — повеќекратна ѕвезда во соѕвездието Лебед. Со привидна величина од 2,48, лесно е видлива со голо око и се вбројува меѓу најсјајните ѕвезди од Лебед. Според паралаксата, Епсилон Лебед е оддалечена околу 73 светлосни години од Сонцето.
Системот има три составници: спектроскопска двојка (Епсилон Лебед A); оптичка придружничка (B) и единечна ѕвезда (C). Двете составници на A се нарекуваат Епсилон Лебед Aa (офиц. Џена или Алџана) и Ab.
Именување
ε Лебед (ε Cygni, Epsilon Cygni) е името на ѕвездата според Бајеровото означување. Трите составници се означени како Епсилон Лебед A, B и C, а составниците на A — Епсилон Лебед Aa и Ab, изведени од Вашингтонскиот каталог за повеќекратни ѕвезден системи (WMC), и усвоени од Меѓународниот астрономски сојуз (МАС).
Епсилон Лебед го носи традиционалното име Џена, од (جناح), ел-џена = „крило“. Меѓутоа, ова име почесто се однесува на Гама Гавран. За да се избегнат забуни, почесто се нарекува Џена Лебед (Gienah Cygni). Во 2016, Во 2016 г. МАС приредил Работна група за ѕвездени имиња (WGSN) со цел да ги каталогизира и стандардизира личните имиња на ѕвездите. Решено е да се даваат имиња само поединечни ѕвезди, а не на цели повеќекратни системи. На 30 јуни 2017 г. е одобрено името Алџана (Aljanah) за составницата Епсилон Лебед Aa, наспроти претходно воведеното Џена (Gienah) за Гама Кавран A од заседанието претходната година. Обете денес се официјални.
На кинески во употреба е збирниот поим (Тјен ѓин), што значи Небесен Брод и се однесува на астеризмот кој ги опфаќа Епсилон Лебед, Гама Лебед, Делта Лебед, 30 Лебед, Алфа Лебед, Ну Лебед, Тау Лебед, Ипсилон Лебед и Зета Лебед. Оттука, кинеското име на самата Епсилон Лебед е (Тјен ѓин ѓу = „Деветта ѕвезда на Небесниот Брод“).
Придружнички
Епсилон Лебед A има оптичка придружничка, Епсилон Лебед B, со која не е физички поврзана, како и кандидат за придружничка со заедничко сопствено движење од 13-та величина, Епсилон Лебед C, која е на аголна одвоеност од 78 лачни секунди. Доколку таа ѕвезда е гравитациски врзана со Епсилон Лебед A, тогаш тие тековно би биле на растојание од 1700 ае или повеќе, и имаат орбитален период од барем 50.000 години.
Особини
Составницата A е еднореден спектроскопска двојка. Според увидената радијална брзина се заклучува можна придружничка со орбитален период од барем 15 години. Претставува џиновска ѕвезда од класата K0 III. Ова значи дека ѕвездата ја напуштила главната низа и навлегла во конечната фаза на својот развој. Делотворната температура на нејзината фотосфера изнесува 4.710 K, давајќи ѝ портокалов сјај својствен за ѕвездите од типот K. Има речиси 11 пати поголем полупречник од Сонцето и 62 пати поголема сјајност.
Почнувајќи од 1943 г. спектарот на Епсилон Лебед A служи како устојчиво поаѓалиште по кое се класификуваат другите ѕвезди.
Превез
ε Лебед е сместена три степени северно од маглината Превез, која веројатно е прастар остаток од супернова. Самата маглина е многу пооддалечена од ѕвездата.
Ајксен
Ајксен (Eixen) — општина во округот Западна Померанија-Риген, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
NGC 6528
NGC 6528 — збиено ѕвездено јато во соѕвездието Стрела, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6528 се споменува и како GCL 84, ESO 456-SC48.
Откривање
Објектот е откриен на 24 јуни 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6528 е од видот V. Видливиот сјај со голо око изнесува 9,6 m. NGC 6528 има само една позната привидна димензија, која изнесува 5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 18 ч 4 м 49,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -30° 3' 19"".
Други поделби
Проучување на NGC 6528 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 377; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7391. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 91.
Шарик Тара
Шарик Тара (Şarık Tara); (, –, ) – турски милијардер кој ја основал фирмата Енка со Сади Ѓулчелик во 1957 година. Роден во Скопје, во 1942 година како дванаесетгодишник емигрирал во Турција. Неговиот татко Февзија Хаџихамзиќ, етнички Бошњак, бил од Прибој во Санџак, Србија. По доаѓањето во Турција неговиот татко го сменил презимето во Тара според реката Тара која тече низ Црна Гора и Босна и Херцеговина.
Шарик Тара е основач на најголемата турска градежна компанија ЕНКА, со која сега управува неговиот син Синан, исто така милијардер. Компанијата имала голема улога во Русија како изведувач и инвеститор на недвижнини. Таа поседува деловни простории, хотел и трговски центар во Москва како и 63 супермаркети, хипермаркети и трговски центри низ Русија. Енка е исто така позната како изведувач на амбасади на САД во Доминиканската Република, Екваторска Гвинеја, Холандија, Индија, Парагвај, Русија, Шри Ланка, Џибути, Непал, Босна и Херцеговина и Авганистан. Конгломератот е еден од најголемите турски производители на електрична енергија и се шири во енергетскиот сектор. Богатството на Шарик Тара е проценето на 5,2 милијарди американски долари.
Во 2006 година, советот на Град Скопје го прогласил Шарик Тара за почесен граѓанин на Скопје.
Фудбалот во 2009 година
2009 година во фудбалот содржи некои значајни настани.
Златна була од 1222
Златната була од 1222 бил указ издаден од кралот Андрија II од Унгарија. Кралот Андрија II бил принуден од неговите благородници да го прифати документот Златната була (Аранибула), којшто бил еден од првите примери за уставните ограничувања кои се ставени под моќта на европскиот монарх. Златната була била издадена во 1222 година во собранието на Секешфехервар. Законот ги утврдил правата на унгарското благородништво, вклучувајќи го и правото да не го послушаат кралот кога постапил спротивно на законот.Благородниците и црквите биле ослободени од сите даноци и не можеле да бидат принудени да одат во војна надвор од Унгарија и не беа обврзани да го финансираат.Ова исто така бил историски важен документ, бидејќи ги поставил принципите на еднаквост за сите племиња на нацијата. Биле создадени седум примероци на едикти, по една за секоја од следните институции: до папата, до витешкиот ред Темплари, до витешкиот дом, до унгарскиот крал, до архиепископите во Острогон, и Калоча и до палатинот.
Создавањето на повелбата бил под влијание на благородна средна класа, необична во феудалниот систем на нацијата.Како редовен гест на великодушност, кралот Андреа често донирал имот на особено верни службеници,кои потоа добија нова економска и класна моќ.Со менувањето на класниот систем и промената на економската состојба на нацијата, кралот Андреа бил принуден во декретот на Златната була од 1222 да ги релаксира тензиите меѓу наследниците и благородникот од средната класа.
Златната була често се споредува со Големата повелба. Була била првиот уставен документ на унгарскиот народ, додека Големата повелба била првата уставна повелба на нацијата на Англија.
Доделување на слободи
Златната була која Андрија II Арпадович ја издал пролетта 1222 година е „една од многуте повелби објавени во 13 век за христијанството со кои се ограничувала кралската моќ“. Петар II Арагонски во 1205 година планирал да направи отстапки. Симон де Монфорт, врховниот командант на Катарската крстоносна војна, објавил статут во 1212 година, со кој се потврдувала привилегијата на свештенството и се ограничувал авторитетот на идните владетели на грофовствата Тулуза и Каркасон. Статутот влијаел врз Големата повелба на Јован Безземниот, со што пак се осигурале слободите на Црквата и се регулирале феудалните односи во 1215 година. Царот на Светото Римско Царство, Фридрих II, го засилил авторитетот на на царските прелати во 1220 година.
Контактот меѓу Унгарија и овие земји може да се види во тој период. Арагонските благородници го заезел престолот на Унгарија на почетокот на 13 век. Унгарците учесници во Петтата крстоносна војна можеле да се сретнат со Роберт Фицволтер и другите водачи на движењето што постигнало да се објави Големата повелба. Двајца унгарски прелати го посетиле Кантербери во 1220 година. Сепак, нема директна поврзаност меѓу текстот на Златната була и другите текстови кои доделуваат слободи од 13 век.
Унгарското општество
Во 12 и 13 век во Унгарија имало барем десетина различни општествени групи. Слободните и кметовите биле двете основни категории, но постоеле и средно „полуслободни“ групи. Слободните можеле слободно да ги бираат своите господари, но во пракса се барало да бидат лојални на своите господари. Од друга страна, неслободните војници можеле да имаат голем имот, кој со закон бил заштитен од произволни дејствија на кралските власти.
Највисоко рангираните кралски функционери биле назначувани од луѓето кои се сметале себеси за потомци на унгарските водичи од периодот на основање на кралството или на странски војници кои се населиле во Унгарија за време на следните векови. Тие биле споменати како „благородници“ од крајот на 12 век, но не формирале наследна елита. Најпознатите семејства започнале да се именуваат себеси по своите предци во 1200-ти години, но нивните родословија често биле невистинити. Унгарската хроника, која била завршена околу 1200 година, нагласува дека предците на многу благородници имале важна улога во унгарското освојување на Карпатскиот Басен.
Првично, секој слободњак требало да служи во кралската војска. Оние кои не биле во можност да ја исполнат оваа обврска, требало да плаќаат даноци во 12 век. Поголемиот дел од војниците не биле слободни, но слободните можеле да служат кај водачите на кралскте замоци. Тие го бранеле замокот и го придружувале монархот на неговите воени походи во замена за земја крај кралскиот имот околу замокот. Слободните војници можеле да го задржат својот имот. Највисоко рангираните воини започнале да се нарекуваат себеси „слободни“ или „воини на светото кралство“ за да ги го нагласат нивниот привилегиран статус.
Илјадници странци, Словени, Германи, Италијанци и Валонци, дошле во Унгарија за да ги населат пределите кои не биле населени или за да работат во центрите на кралската администрација. Ваквите „гости“ ја зачувувале својата лична слобода, дури и кога се населувале на имотот на аристократите или црковните лица. Евреите во Унгарија можеле легално да се населат само во центрите на епархиите, но сепак ги имало и во други градови. Најчесто биле трговци, кои се занимавале со трговија на големи далечини. Муслиманите кои се населиле во Унгарија биле најчесто вработени во администрацијата на кралските приходи, но документирано е дека имало и муслимански војници.
Трансформација
Бела III, кој владеел од 1172 до 1196 година, бил еден од најбогатите европски владетели во тоа време, според извештајот за неговите приходи. Тој заработувал од периодичната размена на монети, кралскиот монопол на сол и царинските давачки, но голем дел од неговите приходи доаѓале од кралскиот имот, бидејќи поседувал повеќе од половина од земјата во кралството. Тој барал секоја трансакција што се случува во негово присуство да биде забележана, што довело до развој на кралската канцеларија. Приватните трансакции исто така биле често запишувани, и се чувале во манастири или при советот на епископот, познати како „места за автентикација“.
Постариот син и наследник на Бела III, Емерик Унгарски, се соочил со серија на бунтови кои ги иницирал неговиот помлад брат, Андреј. И кралот и неговиот брат, кој ги освоил Хрватска и Далмација, им давале големи пари на своите приврзаници за да ја обезбедат нивната лојалност. Високите функционери го поддржувале Андреј против кралот, но Емерик го поразил својот брат. Андреј го добил престолот по ненадејната смрт на синот на Емерик, Ладислав III, во 1205 година.
Список на археолошки наоѓалишта во Делчевско
Ова е список на археолошките наоѓалишта во Делчевско, односно на наоѓалиштата кои се наоѓаат на територијата на Општина Делчево и Општина Македонска Каменица. Подредени се по азбучен редослед на населените места во или кај кои се наоѓаат. Списокот веројатно не е целосен.
Монолит
Монолит — хеви метал музичка група основана 1988 година во Мостар, Босна и Херцеговина. Била основана од страна на членовите Слободан Ерњаковиќ, Предраг Глоговац, Златко Мехиќ, и Марин Баго. Групата важела за една од првите треш метал состави во Југославија. Позначајно музичко остварување од 1980–тите им била демо снимката со три песни Demo 89 која привлекла внимание на алтернативната музичка сцена. Монолит се распаднале во 1992 поради војната во Југославија, но се обединиле во 2006. Оттогаш издале два студиски албуми.
Александар III Македонски
Александар III Македонски или Александар Велики (Пела, 20/21 јули 356 — Вавилон, 10/11 јуни 323 г. п.н.е.) — античко-македонски крал од династијата Аргеади, син на Филип II Македонски и Олимпија, ќерка на молоскиот владетел Неоптолем. Римјаните му го дале прекарот Magnus — „Велик“.
Во 334 год. п.н.е., со 40.000 војници го започнал својот поход против Персија и навлегол во Мала Азија преку Хелеспонт, кај Сест. Првиот судир со персиската војска се случил кај реката Граник на Пропонтида. По победата, Александар продолжил со својот пробив. Градот Сард се предал без борба, а во градовите во Ајолида и Јонија, меѓу кој бил и Ефес, го пречекале како ослободител. Единствено Милет и Халикарнас се спротивставиле. По овие освојувања ја поделил војската на два дела, едниот дел на чело со Парменион заминал во Сард каде што требало да презими, а другиот дел тргнал во поход преку Карија, Ликија и Памфилија, освојувајќи ги сите градови и тврдини. Во 333 г. п.н.е., во Гордион, престолнината на фригиските кралеви (Гордиј и Мида), се собрала целата војска. Тука, според една легенда, Александар го пресекол со меч неразврзливиот гордиев јазол, со што го исполнува пророштвото дека ќе загосподари со Азија. Во освоените територии најчесто го задржувал постојниот административен систем: сатрапиите — основни административни единици на чело со сатрапи, а најчесто Персијците, ја имале цивилната и воената власт, освен во Лидија, каде што бил поставен Македонец. Финансиската власт ја раководеле Македонци, а македонската војска ја контролира освоената територија.
Првата битка со големиот крал (крал на кралевите) Дариј III се случила кај Ис во 333 г. п.н.е., каде што Александар со својата војска победил, а Дариј избегал од бојното поле. Во Феникија ги освоил градовите Тир и Газа. Во Египет бил дочекан како ослободител и бил прогласен за фараон. Во градот Мемфис, египетските свештеници му ја предале двојната круна на египетските фарони. Во 331 г. п.н.е., на делтата на реката Нил го основал градот Александрија. Преку Сирија, навлегол во северна Месопотамија. Во 331 г. п.н.е. во Битката кај Гавгамела извојувал победа против бројна персиска војска. По победата, се прогласил за крал на Азија и влегол во градот Вавилон, еден од главните центри на Персиското Царство. Отаму, продолжил кон срцето на Персија и ја освоил Суза, втората престолнина на персиската држава, а набргу во негови раце се нашол и градот Екбатана. Неговата потера на персискиот крал Дариј завршила во Хекантопил, каде што било пронајдено телото на Дариј Кодоман (бил убиен од персисикиот сатрап Бес). По закопувањето на Дариј, со сите кралски почести, Александар како персиски крал се упатил на север кон Хирканија и Партија, области на југ од Каспиското Море. Во периодот помеѓу 330 — 327 г. п.н.е., Александар престојувал во Бактрија и Согдијана. Во Бактрија во 327 г. п.н.е., се оженил со иранката Роксана, која подоцна го родила неговиот син Александар. Во походот во Индија, кај реката Хидасп во 326 г. п.н.е., Александар ја водел својата последната битка против Пор, кралот на Пенџап. По големата победа над овој индиски владетел, ги присоединил земјите од оваа страна на Инд кон својата империја. На местото на Битката кај Хидасп, Александар го основал градот Никаи (Победа), а во близина подигнал уште еден град, наречен Букефала, во чест на неговиот коњ Букефал. На бреговите на реката Хифаст подигнал дванаесет жртвеници на боговите и столб на кој пишувало: „Овде застанал Александар“.
На врќање од Индија, на брегот на реката Инд, основал нова Александрија, еден од 17-те градови под ова име. На брегот на Индискиот Океан, неговата војска се поделила на два дела, едната под команда на Александар се движела по копно, а другата под команда на Неарх, пловела 80 дена. По враќањето од својот индиски поход, Александар планирал нови походи. Тој наредил да се извршат подготовки за поморско патување околу Арапскиот Полуостров до Картагина и до островите на Херакле (Мелкарт), најстариот теснец меѓу Европа и Африка (денес Гибралтар). Овие планови, пропаднале поради неговата смрт.
Александар останува запаметен како еден од најголемите освојувачи во историјата на човештвото и непобедив воин, творец на Новиот Свет, на новата епоха позната како хеленизам, на новиот поредок.
Детство
Александар се родил од бракот на Филип со епирската принцеза Олимпија во 356 п.н.е. на почетокот на месецот хекатомбајон кој Македонците го нарекувале лоос и тоа во шестиот ден, кога во Ефес е запален и храмот на Артемида. Плутарх наведува дека неговото раѓање им било претскажано на Филип и Олимпија. Имено, Олимпија сонувала дека еден гром удрил во нејзиното тело и целата ја запалил. Разбирливо, нејзиниот мистичен ум веднаш го поврзал громот со Зевс (Зевс–Амон, Зевс–Најос) и истиот го сметала како израз на личниот интерес на овој бог заштитник за нејзиното семејство и нејзината идна плодност. Филип пак, сонувал сон во кој ја запечатил утробата на Олимпија со еден печат на кој имало отпечаток со лав. Кога му ги раскажале соништата на дворскиот пророк Аристандар од Телмес, тој веднаш заклучил дека Олимпија е бремена и носи дете кое ќе има лавовски карактер. Истиот ден кога му се родил првиот син, кај Филип стигнале гласници кои го известиле за победата над Илирите и за победата на неговиот коњ на Олимписките трки.
Посебните особини кои Александар ги покажувал од мал ја оправдале надежта на Филип дека во неговиот син се наоѓа посакуваниот наследник. Александар во него ги споил многуте карактерни црти од обата свои родители. Од неговата мајка, темпераментна жена подложна на мистицизмот, ја наследил страсната и помалку тврдоглава личност, ирационален копнеж за непознатото и верба во посебна херојска слава. Од татко си ја презел нескротливата волја и енергија, нескротилив карактер, храброст, слава, војнички дар и извонредно практичен дух. Неговата мајка му била поблиска по душа и влијанието на оваа жена оставила неизбришлива трага врз него. Татковиот пак, дипломатски, војнички и политички успех го поттикнало неговото честољубие и ги разгорил неговите соништа за водство и слава. Кај Плутарх се спомнува дека „Александар не сакал да го добие од својот татко златото, раскошот и уживањето, туку го сакал кралството кое ќе му пружи можност за борби, војни и дела полни со чест и слава”.