cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Јадрен слоест модел
Вклучување на остаточни заемнодејства
Овие остаточни заемнодејства се вклучени низ пресметките на слоевитетиот модел во скратениот простор на моделот (или валентен простор). Овој простор се простира од основата на многучестичните состојби каде едночестичните состојби во просторот на моделот се активни. Шредингеровата равенка се решава врз оваа основа, користејќи делотворен Хамилтонијан кој е подобен за овој просторен модел. Овој Хамилтонијан е поинаков од оној за слободните нуклеони и меѓу другите работи мора да надоместува за конфигурациите кои не се земени предвид.
Може да се разгледува просечната потенцијална приблиожност целосно со проширување на просторниот модел дои самото инертно јадро и ги зема предвид сите едночестични состојби од скратениот простор на моделот како активни. Ова ја создава основата за нејадрен слоевит модел, кој е ab initio метод. Потребно е да се вклучи заемнодејството на три тела во пресметките за да се усогласи со експериментите.
Слични модели
Игал Талми развил метод за да се добие информација од експерименталните податоци и да се искористат за да се пресметаат енергиите кои не се измерени. Овој метод успешно бил искористен успешно од голем број на физичари и довел до подлабоко разбирање на јадрената структура. Врз основа на добриот опис на овие својства е развиена теоријата. Овој опис го усоврши основата на слоевитиот модел на елегантниот и успешен заемнодејствувачки бозонов модел.
Модел кој е изведен од јадрениот слоевит модел е α-честичниот модел развиен од Хенри Маргенау, Едвард Телер, Џ. К. Пиринг, Тони Скајми, понекогаш нарекуван и Скајмиев модел. Како забелешка, сепак, Скајмиевиот модел вообичаено се смета како ммодел на самиот нуклеон, како „облак“ од мезони (пиони), наместо како модел на јадрото како „облак“ од α-честички.
Турија
Турија — село во Општина Делчево, во областа Пијанец, во околината на градот Делчево.
Географија и местоположба
Турија се наоѓа на северозападните падини на планината Голак, од лвата страна на реката Брегалница. Сместено е во западниот дел на територијата на Општина Делчево и неговиот атар се граничи со Општина Виница. Селото е ридско и од разбиен тип, а неговите маала се наоѓаат на надморска височина од 620-800 м. Атарот на селото зафаќа мала површина од 4,9 км2. Од Делчево е оддалечено 19 км.
Историја
Во почетокот на XX век, Турија било село во Кочанската каза на Отоманското Царство.
Стопанство
Селото има полјоделско-шумарска функција. Во селскиот атар преовладуваат шумите на површина од 332 ха, додека на обработливо земјиште отпаѓаат 103 ха.
Население
По податоците на секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Турија имало 112 жители Македонци.
Според последниот попис од 2002 година, во селото Турија живееле 102 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 46 жители, од кои 41 Македонец, 1 останат и 4 лица без податоци.
Родови
Според истражувањата на Бранислав Русиќ во 1953 година, родови во селото:
Македонски
Самоуправа и политика
Селото влегува во составот на Општина Делчево од 1952 година.
Во периодот 1950-1952, селото било дел од тогашната општина Бигла во склоп на Делчевската околија.
Избирачко место
Во селото постои избирачко место бр. 0603 според Државната изборна комисија, кое е сместено во старото основно училиште.
На локалните избори во 2017 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 72 гласачи.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 70 гласачи.
Урбана област во нордиските земји
Урбаната област во нордиските земји, со исклучок на Исланд, е дефинирана како посебен статистички концепт што се користи за диференцирање на групи на население независно од општинските граници. Населението се мери на национално ниво, независно од заводот за статистика на секоја земја. Статистика Шведска го користи терминот (урбана населба), статистиката во Финска исто така користи  на шведски и  на фински, статистиката на Данска користи  (град), додека статистиката на Норвешка користи  (урбана населба).
Во 1960 година беше договорена единствена статистичка дефиниција меѓу нордиските земји, која дефинира урбана област како континуирано изградена област чие население е најмалку 200 жители и каде што максималното растојание помеѓу живеалиштата е 200 метри; попуст на патишта, паркинг места, паркови, спортски терени и гробишта – без оглед на границите на одделението, општините или окрузите. И покрај единствената дефиниција, различните статистички бироа имаат различни пристапи во спроведувањето на овие мерења, што резултира со мала варијација помеѓу различните земји.
И покрај тоа што припаѓа на нордиските земји, Исланд не ја следи истата дефиниција за „урбана област“ за статистички цели. Нордиската дефиниција е единствена за четирите други земји и не треба да се меша со меѓународните концепти за градско подрачје или урбани области воопшто.
Урбани области во Шведска
Статистика Шведска, исто така, користи смаорт „помал локалитет“ што се однесува на рурален локалитет со 50–199 жители во соседна изградена област со не повеќе од 150 метри меѓу куќите. Концептот ретко се користи надвор од областа на статистиката, каде што се користи за населби веднаш под границата дефинирана за таторт.
Урбани области во Финска
Во Финска, урбаните области ги мери националната статистичка институција Статистика Финска. Тие ги користат термините на мајчин јазик таторт на шведски и тајата на фински. Најголемото урбано подрачје во Финска е Хелсингин кескустаајама („централно урбано подрачје на Хелсинки“) со приближно 1.270.000 жители во 2017 година. Се протега низ Хелсинки, како и во 10 други општини во областа на Големиот Хелсинки. Втората по големина е тамперин кескустаахама со приближно 330.000 жители во 2017 година.
Статистика Финска ги мери урбаните области долж 250 m за 250 m мрежа, што резултира со мали неточности и разлики во дефиницијата меѓу неа и другите нордиски земји. Грубото присуство на урбаните области се користи за регулирање на сообраќајот, со стандардни 50 km/h ограничување на брзината во таајама и 80 km/h надвор. Повеќето главни патишта кои водат во или надвор од урбаното подрачје се означени со патен знак.
Барутница (Кутлешево)
Барутница — археолошко наоѓалиште во прилепското село Кутлешево. Наоѓалиштето поради неистраженоста не е датирано и е од непознат тип. Во 1951-1957 македонскиот антрополог Јован Ф. Трифуноски при своите истражувања забележал дека северно од селото биле забележливи ископини во камената подлога. Селаните сметале дека таму се правел барут.
NGC 6547
NGC 6547 — леќеста галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6547 се споменува и како UGC 11110, MCG 4-43-1, CGCG 141-48, CGCG 142-1.
Откривање
Објектот е откриен на 7 август 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6547 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 6547 има привидни димензии од 1,3' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 18 ч 5 м 10 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +25° 13' 58"". Положбениот агол на објектот е во износ од 133°.
Други поделби
Проучување на NGC 6547 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 61378. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 159; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2095. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1089.
Дајро Морено
Дајро Маурисио Морено Галиндо (роден на 16 септември 1985 во Толима, Колумбија) — колумбиски фудбалер, напаѓач на Атлетико Букараманга и на колумбиската репрезентација.
Маркаваси
Маркаваси (Markawasi ) или Маркауаси (Marcahuasi ) е плато на Андите кое се наоѓа источно од Лима во Перу. Платото се наоѓа на околу 4.000 метри надморска височина, над селото Сан Педро де Каста. Местото е познато по камените фигури кои се распространети низ целото плато и воедно е туристичка атракција во регионот.
Опис
Платото е од вулканско потекло и е долго четири километри на надморска височина од 4.000 метри. Платото се наоѓа источно од Лима, главниот град на Перу, и во него се наоѓаат карпести гранитни формации кои имаат различни форми и облици. Денес постојат повеќе теории за потеклото на карпите. Најзастапена теорија е таа дека тие се создадени по природен пат, преку ерозија. Така, во месноста можат да се сретнат карпи налик на орел, фараон, коњ, јавач, Инка, Маја и познатиот Споменик на човештвото, меѓу останатите.
Наоѓалиштето за првпат е откриено и претставено на перуанската и светската јавност од д-р Даниел Рузо (1900-1991) во 1950-те години. Тој поминал долг период на платото и за него издал книга и публикации. Според Рузо, наоѓалиштето билао создадено од старата цивилизација Мазма. Оваа цивилизација опстојувала пред 10.000 години и имале развиена технологија чии резултати можеле да се видат на различни места во светот како што се Велигденскиот Остров, Романија, Мексико, Франција и Бразил. Оваа теорија не е во согласност со општоприфатената теоријата за настанокот на човекот.
Поради големата изолираност на платото, посетителите носат сè што е потребно за поминување на планираното време во Маркаваси. Сета опрема се носи рачно, со магариња или со коњи од Сан Педро де Каста. Најпознато место на камперите е големата дупка позната како „амфитеатар“.
Форми
Наоѓалиштето изобилува со поголем број облици, меѓу кои се:
Твојот роденден (филм)
Твојот роденден e македонски игран филм по сценарио на Емин Илхами, а во режија на Здравко Велимировиќ. Монтажер бил Драгомир Панков, а музиката ја компонирал Кирил Македонски.
Премиерата била одржана во 1961 година.
Кратка содржина
На роденденот на едно мало девојче, доаѓаат пријателите на нејзините родители. Добиените подароци се натрупуваат во нејзината соба и повеќето од нив се исти. Гостите ја забораваат малата славеничка и се затвораат во салонот. Започнува танцот, а постарите играат карти. Малечката останува сама. Соседите се вознемирени од бучавата и бараат од домарот да интервенира. Тој оди во станот каде што се слави. Вратата му ја отвора девојчето. Тоа го кани стариот добар домар во својата соба за да му ги покаже играчките. Сакајќи да и го разубави роденденот домарот се обидува да ја развесели малечката. Со помош на нејзините играчки ја внесува во светот на бајките. Куклите оживуваат и девојчето со радост учествува во нивната игра. Времето минува, веќе е доцна во ноќта и девојчето заспива. Домарот тивко заминува, оставајќи ја во ентериерот на нејзината соба, полна со играчки.
Такна (регион)
Такна е најјужниот регион во Перу. Главен град на регионот е Такна. Името на регионот потекнува од кечуанскиот јазик, однсоно taka („удира“) и na („нешто да правиш“), што во слободен превод значи „место за удирање“. Овој израз се однесува на кечуанското освојување на Ајмарите. За време на Тихоокеанската војна, регионот бил окупиран од Чиле, но истиот бил вратен под перуанска контрола во 1929 и денес се смета за најпатриотска област во Перу.
Административна поделба
Регионот е поделен на четири покраини:
Џанет Јелен
Џанет Луиз Јелен (Janet Louise Yellen, р. 13. август 1946 година во Њујорк, Њујорк, САД ) е американски економист на институтот „Брукингс“. Јелен беше претседавач со Системот на федералните резерви на САД од 2014 до 2018 година. Таа дојде на таа позиција од местото на потпретседател на Системот (2010-2014 година). Претходно таа беше претседател и главен извршен директор на Федералната резервна банка во Сан Франциско, Калифорнија, САД. Ги има извршувано и задачите на претседавач на советот за економија при Белата Куќа за време на претседателот Бил Клинтон, а беше и професор по бизнис на Школата за бизнис „Валтер А. Хаас“ при Калифорнискиот универзитет, Беркли.
Јелен беше номинирана од претседателот Барак Обама да го наследи Бен Бернанки како претседавач со Системот на федералните резерви на САД. На 6. јануари 2014 година, американскиот сенат ја потврди оваа номинација. Оваа значајна одлука одекна во јавноста и Јелен положи заклетва на 3. февруари 2014 година со што постана првата жена која ја имала оваа позиција. Таа ја вршеше улогата на претседавач до 3. февруари 2018 година. Освен бројните успеси и придонеси во областа на економијата, Јелен е запаметена и по отстранувањето на многу родови пречки како жена во нејзината професија.
NGC 151
NGC 151 — спирална галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 151 се споменува и како NGC 153, MCG -2-2-54, IRAS 00315-0958.
Откривање
Телото е откриено на 28 ноември 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 151 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,6 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,4 m/лм2. NGC 151 има привидни димензии од 3,8' х 1,6'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 34 м 2,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 9° 42' 18". Положбениот агол на објектот е во износ од 75°.
Други поделби
Проучување на NGC 151 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 2035. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 261; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5269. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1203.
Список на ѕвезди во соѕвездието Мало Куче
Ова е список на позначајни ѕвезди во соѕвездието Мало Куче, надолно подредени според сјајноста.
Снежана и седумте џуџиња (филм од 1937)
Снежана и седумте џуџиња (Snow White and the Seven Dwarfs) — американски цртан-филм од 1937 година, произведен од Волт Дизни.
Куќа на ул. „Пеце Матичевски“ бр. 38 (Битола)
'''Куќа на ул. „Пеце Матичевски“ бр. 38 — архитектонско обележје во градот Битола, заведена како културно наследство на Македонија во Списокот на заштитени добра''' на Министерството за култура под реден број 17 во Битола.
Список на државни водачи во 117 година
Ова е список на државни водачи во 17 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Дагон
Дагон ― поток, односно река која е изворишна челенка на Грекајска Река на планината Кораб. Извира од повеќе бујни издашни извори во циркот Ујт Калар високо на билото на планината Кораб, под гребенот на кој се наоѓа Изгревно Езеро и сртот помеѓу Цигански Премин и Боази, по што протекува со силно и бујно течение кон исток низ долината Чапарец, помеѓу врвовите Кабаш на север и Махијаемада (Спасенов Рид) на југ. Во долината Чапарец на излезот од голото планинско било има неколку помали водопади, а во густата шума на Чапарец постои и еден голем водопад висок околу 5 метри со неколку слапови и издлабени лонци во карпите. Се спојува со повремениот поток во суводината која протекува под Пралуга и се влева во Грекајска Река непосредно веднаш на запад под селото Нивиште.
Картагинска Хиспанија
Картагинска Хиспанија (латински: Hispania Carthaginensis) ― римска провинција одвоена од Тараконска Хиспанија во новата поделба на Хиспанија од страна на императорот Диоклецијан во 298 година.
Главниот град на новата провинција бил Картаго Нова (Нова Картагина), сегашна Картахена.
Го опфаќала јужниот дел на средоземниот брег на денешна Шпанија, освен оној што припаѓа на Бетиска Хиспанија и внатрешноста на земјата.
Антички текстови
Рани императорски општи географски дела:
Гробишта (Кутлешево)
Гробишта — археолошко наоѓалиште во прилепското село Кутлешево. Претставува црква со некропола, но поради неистраженоста не е датиран. Во 1951-1957 македонскиот антрополог Јован Ф. Трифуноски при своите истражувања забележал дека на 200 метри североисточно од селото каде се наоѓаат селките гробишта, односно во нивниот средиштен дел бил видлив објект со димензии 8 на 4 метри и постари гробови со правец исток - запад. Во подамнешни времиња селаните ископувале скелети кои виле опколени со камени плочи.
Ортенау
Ортенау (Ortenau) — историски предел во Баден-Виртемберг, која се наоѓала на десниот брег на реката Рајна. Таа опфаќала приближно иста површина како денешниот округ Ортенау (Ортенаукрајс).
Ортенау, првично наречен Мортенау, бил ран средновековен округ (Гау) во Војводството Швабија. Тоа било првпат да се споменува во 763 година. Во 1007, Ортенау бил даден на Бискупијата Бамберг. Во доцниот 13 век, округот се распаднал и неколку помали членки се формирале на негово место. Делови припаднале на Бискупијата Стразбур; териториите кои останале во сопственост на кралот го формирале Ландфогтај, Ландфогтај Ортенау. Помеѓу 1803 и 1819 година, Ортенау станал дел од Баден.
Кастанија (појаснување)
Кастанија може да се однесува на следниве села:
Тумба (Горно Агларци)
Тумба — археолошко наоѓалиште во битолското село Горно Агларци. Претставува населба од неолитско време. Се наоѓа на оддалеченост од околу 700 м западно од селото и на околу 500 м источно од Црна Река, каде во рамнината се издига блага височинка со кружна основа во пречник од 90 м. По површината на тумбата се среќаваат фрагменти од керамички садови, куглички за праќа, орудија од камен и сл.
Тумбес (регион)
Тумбес е крабрежен регион во Перу. Регионот се наоѓа во северозападно Перу. Регионот има тропска клима, со топли лета и плажи кои се сметаат за едни од најдобрите во Перу. Регионот располага со богат и разновиден екосистем. Името „Тумбес“ потекнува или од името Tumpis, група на староседелски народи, или од зборот tumbos, вид растение.
Административна поделба
Регионот е поделен на три покраини и 12 окрузи. Покраините и главните градови се:
Младен Крстајиќ
Почетокот на животот
Младен Крстајиќ е роден во Зеница, СР Босна и Херцеговина, СФР Југославија, од мајка србинка од Бијељина и татко црногорец од Жабљак. Тој израснал во Босна и играл во младите тимови на Челик од Зеница (1984-1992). Поради војната во Босна, тој и неговото семејство се преселиле во Србија.
Куќа на ул. „Климент Охридски“ бр. 108 (Битола)
'''Куќа на ул. „Климент Охридски“ бр. 108 — архитектонско обележје во градот Битола, заведена како културно наследство на Македонија во Списокот на заштитени добра''' на Министерството за култура под реден број 18 во Битола.
NGC 152
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 152 се споменува и како ESO 28-SC24, in SMC.
Откривање
Објектот е откриен на 20 септември 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 152 е од видот OCL. Видливиот сјај во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,9 m.. NGC 152 има само една привидна димензија, која изнесува 1,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 32 м 56,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 73° 6' 58".
Други поделби
Проучување на NGC 152 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 460; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9141.
Липа
Липа —  од то на слезовите (Malvaceae) со околу 30 а на дрва  автохтони во умерените предели на северната полутопка.
Ова се големи листопадни дрва со височина од 20-40 м и дршкести срцевидни листови со пречник од 6-20 см. Точниот број на видови е непознат бидејќи самите лесно се вкрстуваат и во природата и кога се одгледуваат. Сите се двополови (цветовите имаат и машки и женски делови) и се опрашуваат со инсекти.
Во Македонија автохтони се ситнолисната (T. cordata), големолисната (T. platyphyllos) и сребренолисната липа (T. tomentosa).
Опис
Липата има дебело исправено стебло како столб, а гранките се расчленуваат на повеќе ограноци со мазни дебели гранчиња. Лете има обилно зеленило од големи листови.
Листовите се несиметрични, со облик на срце, а плодот е мал и зрнест, сврзан со жолтозелен прицветник што игра улога на крило. Нови растенија можат да се добијат со пресекување или од семка. Во плодна почва растат бргу, но подложни се на напад од многу разни инсекти. Семката мора да се посади штом ќе падне, во спротивно бргу се суши и оди во состојба на мирување која трае цели 18 месеци.
Примена
Липата е популарна во дрвореди и поради дебелата сенка што се должи на густината на листовите. Цветовите се мирисливи и лепливи со нектар. Од нив се прави билен чај и течност за инхалација. Во пчеларството липата е позната по светлиот, но богат мед.
Дрвен материјал
Липиното дрвото е меко и лесно обработливо, со многу малку шари и густина од 560 кг/м3. Во викиншкиот период од липино дрво се изработувале штитови. Ужива популарност во макетарството и за изработка на ситна резба. Во православието се претпочита како дрво за сликање на икони. Во германското копаничарство, липата е главен материјал за изработка на олтари, како оние на познатите мајстори Фајт Штос, Тилман Рименшнајдер и многу други. Поради малата тежина и отсуството на забележителни шари, липата наоѓа особена примена во кукларството.
Дрвото исто така има акустички особини, па затоа од неа се прават електрични гитари и бас гитари, како и дрвени дувачки инструменти.
Како лек
Во народната медицина и треварството, цветот на липата се користи против настинка, кашлица, треска, инфекции, воспалувања, висок крвен притисок, главоболка (особено мигрена), за мочните патишта, помош на мускулатурата на органите за варење и како седатив. Се препорачува за личности кои се многу нервозни, против несоница и немир, немирни деца, ја прочистува крвта и разредува, делува против воспаление на вени, ангина пекторис и инфаркт, делува против изгореници, чиреви и воспаленија. Се употребува во многу рецепти и како дел од козметички препарати:
Кај словенските народи
Во словенската митологија, липата се сметала за свето дрво и денес претставува национално обележје на Словачка, Словенија, Чешка и Лужичките Срби. Во некои словенски јазици по неа е наречен месецот јуни (lipanj) или јули (lipiec, липень).
Поимот стои и во името на германскиот град Лајпциг, кое потекнува од лужичкото lipsk. Во Македонија дрвото е присутно во топонимите како Липа (село) и Липа (Церово), Липково, Липковка. Во Русија такво име има градот Липецк, а со тоа, и Липецката област.
Кај германските народи
Липата е свето дрво и кај германските народи, присутна во верувањата поврзани со германската митологија. Околу липата се одржувале свечености и веселби, но и се свикувале старешини кога требало да се дели правда. Овој обичај на судење под липа опстоил сè до времето на просветителството.
Класификација
Родот ги има следниве општоприфатени видови, сорти и хибриди.
Буг
Буг или Западен Буг (Bug; Західний Буг; Захо́дні Буг; Западный Буг) е лева притока на реката Нарев, која извира од средишна Украина на запад, минувајќи долж украинско-полската и полско-белоруската граница, а потоа продолжува низ Полска, каде се влева во реката Нарев, близу Сероцк. Понекогаш, делот помеѓу устието на Буг со Нарев и до влевањето во Висла е нарекуван Буго-Нарев. Реката Висла се влева во Балтичкото Море.
Буг е долг 830 километри (587 км во Полска) и е 4. најдолга река во Полска. Сливното подрачје на реката е 39.420 км2 (19.284 км2 во Полска). Поврзана е со реката Днепар преку каналот Днепар-Буг.
Традиционално, реката Буг често била сметана како етнографска граница помеѓу православните и католичките верници. На реката се наоѓала и линијата помеѓу германските и руските сили во текот на Инвазијата на Полска во Втората светска војна.
Апозиција во македонскиот јазик
Апозиција — второстепен и самостоен реченичен елемент. Апозицијата може да е еден збор, фраза или реченица која е дополнителен елемент на реченицата и не зависи од останатите реченични елементи. Апозицијата најчесто се јавува меѓу запирки.
Особености
Апозицијата може да се јави покрај секој реченичен член освен покрај прирокот. Со други зборови, апозицијата може да се користи покрај подметот, предметите и прилошките определби. Апозицијата и членот до кој се јавува апозицијата имаат исти вредности и често може да се менуваат меѓусебно. Така на пример земена е реченицата:
Во реченицата, „Вардар“ е подмет, „најголемата река во Македонија“ е апозиција, „извира“ е прирок и „во Вруток“ е прилошка определба. Според наведеното горе, апозицијата и членот до кој се јавува апозицијата (во овој случај „Вардар“) можат да си ги заменат местата и функциите:
Така, во оваа ситуација „Вардар“ е апозиција, „Најголемата река во Македонија“ е подмет. Во двата примера местото е подметно, односно двата реченични члена се подметни. Сепак апозицијата може да се јави и на месото на директен предмет, индиректен предмет, прилошки предмет и прилошка определба.
До победата и по неа (филм)
Кратка содржина
Последниот ден од окупацијата жителите на едно мало македонско гратче се сведоци на уште еден крвав чин на окупаторот - стрелање на 12 родољуби, предадени од соработник на окупаторот. И во овој случај, како и повеќепати пред тоа, предавникот останува непознат за неговите сограѓани. Веќе утредента, партизаните влегуваат во градот. Населението учествува во правењето барикади и го оневозможува повлекувањето на непријателот. Заробен е бугарскиот мајор со неговите соработници. Комесарот на одредот дознава дека меѓу стреланите е и неговиот син, непосредно пред тоа испратен во градот, со задача да го открие соработникот на окупаторот. Комесарот стоички ја прима веста за загубата. Тој не му дозволува на народот одмазда врз крвниците. Меѓу заробените, на денот на ослободувањето, по барање на народот се наоѓаат и оние што, според јавното мислење, соработувале или пак имале каква било врска со окупаторот. Сите тие, следени од долга колона сограѓани, тргнуваат на пат до соседното место каде што Народниот суд треба да им суди за злоделата. На овој пат стануваат јасни одредени судбини и групата на обвинетите се намалува. Случајот прави да се открие и виновникот за многубројните провали во партиската организација. По патот, по кратка престрелка, партизаните заробуваат група германски војници. Пристигнуваат на железничката станица каде им е крајот на патот. Пристигнува возот. Додека партизаните полни со оптимизам заминуваат, покрај пругата остануваат нивните придружници и патот кој повторно мораат да го минат.
Награди
Во 1966 година, на Филмскиот фестивал во Пула, филмот бил награден со „Златна арена“ за најдобро сценарио (Симон Дракул).
Кеплер-34
Кеплер-34 — затемнувачки двоен ѕвезеден систем во соѕвездието Лебед. Двете ѕвезди имаат скоро еднаква маса како и Сонцето, што значи дека се од спектрален тип G. Тие се на меѓусебно растојание од 0,22 ае, и прават едно завртување околу тежиштето на секои 27 дена.
Планетарен систем
Кеплер-34b е гасовит џин која е во орбита околу ѕвездите во ситемот Кеплер-34. Планетата има само 1/5 од масата на Јупитер и полупречник од 0,764 Јупитерови полупречници. Планетата прави налик екцентрична орбита на секои 288,822 денови од голема полуоска на растојание само малку поголемо од 1 ае, најголемо растојание за која и да е планета при премин во тој период на откривањето. Ова откритие било можне лесно бидејќи планетата минува пред двете ѕвезди, со што биле потребни помалку орбити за да се потврди планетата.
Поголемиот дел од кружнодвојните планети се создадени далеку од двојните ѕвезди. Тие мигрирале до нивните моментални орбити. Од физичката стапка на раст на планетите и доколку се земат во предвит податоците од судирите, определено е дека Кеплер-34b ќе настанела точно во местото каде што е сега.
Мементо (филм)
Мементо може да се однесува на:
Дарон Малакијан
Дарон Вартан Малакиjан (Daron Vartan Malakian) — роден на година. Тој е гитарист во бендот System of a Down.
Сан Микеле ди Серино
Сан Микеле ди Серино — општина во покраината Авелино од регионот Кампанија, Италија. Населението на 31 јули 2018 година било 2,497 жители.
Список на државни водачи во 1882 година
Ова е список на државни водачи во 882 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Братиндолска Река (Дихово)
Братиндолска Река — археолошко наоѓалиште во битолското село Дихово. Претставува населба од римско време. Се наоѓа лево од стариот пат Битола-Ресен, каде во приватна нива на месен жител при обработувањето на земјата биле откриени фрагменти од керамички садови, питоси, тегули и друг градежен материјал.
Илинденска споменица
Илинденската споменица — македонско одликување востановено од Народното собрание на Народна Република Македонија. Споменицата популарно е наречена „Илинденка“. Доделена е во 1951 година на преживеаните илинденци по повод 50-годишнината од Илинденското востание.
Опис
Илинденската споменица е на квадратна основа со пречник од 60 мм. Основната површина била изработувана од позлатен никел и истата е во форма на радијални зраци кои стигнуваат до надворешниот раб на споменицата и се назабени. Круг, со пречник од 60 мм, е вметнат во основната површина, и истиот се состои од две ловорови гранки поврзани на дното. Во кругот има релјеф на борци илинденци, изработуван од посребрен никел. Борците се во борбен строј и со пушки во рацете. Среде споменицата има релјеф на борец од Илинденското востание, кој се издвојува како централна фигура. Борецот носи штик и два реденика, од кои едниот се протега од левото рамо преку градите, а другиот околу појасот на борецот. Борецот во десната рака го држи развеано знамето на востанието, кое го покрива горниот дел од вметнатиот круг. На дното на вметнатиот круг, каде што се поврзани ловоровите гранки, стои натпис со големи кирилични букви: „Илинден 1903“. Вметнатиот круг, борците, централната фигура и натписот биле изработувани од чисто сребро. Лицето на споменицата е испупчено.
Критериуми
Илинденската споменица се доделувала на:
NGC 6548
NGC 6548 — спирална галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6548 се споменува и како UGC 11115, MCG 3-46-13, CGCG 113-20, KCPG 529B.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6548 е од видот SB0. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,9 m/лм2. NGC 6548 има привидни димензии од 2,9' х 2,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 18 ч 5 м 59,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +18° 35' 14". Положбениот агол на објектот е во износ од 60°.
Други поделби
Проучување на NGC 6548 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 61404. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 159; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1558. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 529.
Елементарни честички (роман)
„Елементарни честички“ (француски: Les particules élémentaires) — роман на францускиот писател Мишел Уелбек од 1988 година.
Пролог
Авторот накусо го претставува Мишел Ѓерзенски, врвен микробиолог, а исто така ја изложува својата идеја за метафизичките мутации кои одвреме-навреме од корен го менуваат човештвото.
Прв дел: Изгубеното кралство (5 глави)
На 1 јули 1998 година, Мишел ја напушта работата за да се посвети на размислување. Тој живее сам во Париз, а по таткова линија има полско потекло. Него го одгледала баба му, зашто татко му исчезнал во Тибет, работејќи на една репортажа, а мајка му заминала да живее во Калифорнија. Мишел бил одличен ученик, со голем интерес кон науката. По мајчината страна, тој има полубрат Бруно, кој исто така одраснал со баба му, најпрвин во Алжир, а потоа во Марсеј. По смртта на баба му, родителите го сместиле во интернат каде бил подложен на постојано мачење од поголемите ученици. Кога Мишел и баба му се преселиле во близината на Париз, тој ја запознал убавата девојка Анабела, која била вљубена во него. Набргу, Мишел дознал за постоењето на Бруно, со кого учеле во истата гимназија, и тие почнале редовно да се среќаваат. Бруно бил дебело и несреќно дете, кое во пубертетот било опседнато со сексот, но без успех кај девојките. Мишел, пак, воопшто не возвраќал на љубовта на Анабела, зашто бил рамнодушен кон светот и не покажувал никакви емоции, а единственото задоволство го наоѓал во учењето. По завршувањето на гиманзијата, за време на еден летен одмор, Анабела имала кратка љубовна авантура со едно момче и останала бремена така што била принудена тајно да изврши абортус. Тогаш, Мишел се оддалечил од неа и тие не се виделе никогаш повеќе во следните 25 години. Набргу по заминувањето на студии, баба му на Мишел се разболела и умрела, а тој бил тешко погоден од нејзината смрт.
Втор дел: Чудни моменти (22 глави)
Бруно, веќе на возраст од 42 години, пристигнува во еден камп со надеж дека таму ќе сретне жени за секс. Во текот на неколку дена по пристигнувањето, тој упорно се труди да воспостави контакт со присутните жени и девојки, но ниту една не е заинтересирана за него. Најпосле, една ноќ, сосема неочекувано има орален секс со непозната жена. Тој се запознава со неа (нејзиното име е Кристијана) и минува неколку пријатни дена со неа, по што го напушта кампот и го посетува Мишел со кого разговара за својот пропаднат брак, свесен дека ги упропастил својот живот и животите на најблиските. Потоа, тој минува две недели со својот син Виктор, но не може да воспостави близок однос со него. По некое време, Кристијана го посетува Бруно, а тој ѝ раскажува за својот живот: за време на бракот, тој го загубил интересот за сопругата и редовно ги користел услугите на проститутките; истовремено, поради својата опседнатост со сексот, тој одел на психијатар, но без никаква полаа; откако мастурбирал пред една своја ученичка, поминал одредено време во психијатриска клиника, а потоа се разведол. Бруно и Кристијана заминуваат на одмор во еден познат нудистички камп каде тој за првпат во животот се чувствува среќен и ја замолува неа да живеат заедно. Мишел се враќа во селото во кое израснал за да го премести гробот на баба си и таму случајно ја среќава Анабела. Подоцна, тие се среќаваат во Париз, водат љубов и продолжуваат да се гледаат, но меѓу нив не се раѓа љубов. Истовремено, Бурно и Кристијана ја одржуваат својата љубовна врска, редовно посетувајќи ги секс-клубовите. Меѓутоа, нивната заедничка среќа набргу е нарушена откако Кристијана се разболува и останува парализирана, а набргу и умира. Така, Бруно е повторно осамен и несреќен и доброволно се враќа во психијатриската клиника во која се лекувал во минатото. По некое време, тој и Мишел се среќаваат во едно село во близината на Ница каде присустуваат на последните мигови од животот на нејзината мајка, а по нејзиниот закоп, тие се разделуваат. Всушност, тоа е нивната последна средба.
Трет дел: Неограничено емоционално (7 глави)
Мишел одлучува да оди во еден истражувачки центар во Ирска со цел да ги спроведе своите научни идеи. Анабела бара од него да ѝ направи бебе и навистина, наскоро забременува, но поради откриените аномалии на плодот, таа е принудена да изврши абортус. истовремено, таа заболува од рак на грлото на матката, но и покрај радикалната операција, ракот се шири низ целото тело. Не можејќи да се помири со болеста, таа се обидува да изврши самоубиство и паѓа во кома. Додека лежи во болницата, Мишел пишува љубовна песна за неа, но утредента таа умира, а телото ѝ е кремирано. Во октомври 1999 година, Мишел оди во Ирска каде во текот на два-три месеца не работи ништо, туку само размислува, но во периодот 2000-2009 работи напорно и измислува многу значајни научни теории. На 27 март 2009 година, тој ненадејно исчезнува, а неговото тело не е пронајдено.
Епилог
Теоријата на Мишел за неограничено размножување на клетките предизвикува голем интерес во научните кругови, а младиот научник Фредерик Хубчезак создава движење за популаризација на идеите на Мишел за несексуално размножување и за создавање нов вид луѓе. УНЕСКО и многу научници ширум светот ги остваруваат неговите идеи и во 2029 година се појавува првиот припадник на новиот човечки вид. Педесет години подоцна постојат само неколку примероци од стариот вид луѓе, додека новите луѓе живеат среќно, без индивидуализам, егоизам и насилство.
Сиего де Авила (покраина)
Сиего де Авила (Provincia de Ciego de Ávila) е една од покраините во Куба, која претходно била дел од покраината Камагвеј. Главен град е Сиего де Авила, кој се протега долж централниот автопат Каретера Сентрал, додека втор град по големина е Морон, кој лежи посеверно.
Вон северното крајбрежје се наоѓаат атоли кои се развиваат туристички одморалишта, главно островите Кајо Коко и Кајо Гвилермо. Јужното крајбрежје се одликува со ризофори.
Помеѓу Морон и северниот брег ма неколку езера, меѓу кои Лагуна де Лече (Млечно Езеро), наречено заради неговиот бел изглед кој се должи на присуството на варовни наслаги на тлото). Ова е најголемото природно езеро во земјата
Централниот дел од Сеиго де Авила се користи за говедарство, а другаде се одлгедуваат шеќерот, ананасот и агрумите.
Општини
Извор: Население од пописот во 2004 г. Површина според општинската прераспределба од 1976 г.
Османлиско-српска војна (1876-1878)
Српско-турската војна од 1876-1878 довела до ослободување на Србија од вазалниот статус од Османлиското Царство и нејзино проширување со градовите Ниш и Врање. Оваа војна претставува дел од Руско-турската војна.
Позадина
Во 1876 година Србија претрпела пораз во војната против Османлиите. По започнувањето на Руско-турската војна во денешна Бугарија, Србија не се вклучила веднаш бидејќи била материјално исцрпена и поради австриските дејства во Босна. Во април 1877 година Александар II го предупредил на кнезот Милан да не презема предвремени дејстија против Османлиите. Но кога стигнал првичниот неуспех на руските сили кај Плевен и Стара Загора (јули 1877), Русите ги повикале српските сили. Владата на Јован Ристиќ започнала да го одолговлекува процесот поради недостиг од финансии и поради страв од можно руско повлекување и турска инвазија врз српските земји. Но по големиот притисок, Србија во војната се вклучила во ноември 1877 година.
По крајот од конвенцијата во Будимпешта, Русија се обврзала кон Австроунгарија да не презема операции кон денешна Босна и Херцеговина, Србија била предупредена да не испраќа свои сили во Босна. Така кога Србија се вклучила во конфликтот своите сили (46 000 од вкупно 90 000 војници и 128 од вкупно 198 топови) ги насочила кон Видин, Ниш и Софија. Русите биле фокусирани за заштита на линијата Софија - Едрене - Цариград а Османлиите се стремиле да ги изолираат српските сили преку одбрана на Ниш.
Воени дејствија
На чело со околу 13,000 војници српските сили ги зазеле во декември градовите Бела Паланка и Пирот. Градот Ниш паднал кон крајот на декември а во јануари биле заземени и Куршумлија. На 22 јануари воените конфликти биле прекратени кога во Едрене било потпишано примирје.
По војната
По крајот на војната, српскиот премиер Ристиќ побарал да му бидат дадени Косово, Нови Пазар, Видин и голем дел од Македонија (Скопје, Велес, Штип и Дебар). Овие намери биле во спротивност од руските кои сакале создавање на голема бугарска држава на Балканот. По договорот од Сан Стефано, Србија ги задржила териториите околу Ниш, а како компензација за Пирот и Врање кои биле доделени на Бугарија ги добила териториите до Нови пазар и Митровица. Со помош на Австроунгарија Владата на Ристиќ издејствувала промена во овие услови. Берлинскиот конгрес ја потврдила независноста на Србија градовите Пирот и Врање биле вклучени кон Србија.
Македонци како доброволци во војната
Во Српско-турската војна учестувале над стотина макеоднски доброволци, кои во борбата покажале голема храброст и хероизам за што биле и одликувани со одрени и медали. Меѓу нив се споменуваат: Константин Везенков и Коста Ѓуша од Крушево, Ѓорѓија Пулевски од Галичник, Ангеле Танаскоски од Цер, Диме Чакре од Прилеп, Мицко Павлески од Латово, Спиро и Илија Јованоски познат и како Илија Делија од Мало Илино, Ташко Чавка и Велко Паша од Кривогаштани, Димитрија Димоски и Ристо Царовски од Бучин, Димитрија Маркоски и Тасе Колароски од Свето Митрани, како и голем број други доброволци кои биле од Кичевско, Охридско, Битолско, Дебарско, Струшко и други места од Западна Македонија.
Сожалување
Сожалување — чувство на тага и сочувство предизвикано од страдање и несреќа на друг. Тоа е тага како реакција на чувствата на другите, а лицето кое чувствува сожалување најчесто ги нема истите чувства како сожалуваната личност. Може да се чувствува сожалување без сочувство. Всушност, сожалувањето би можело да значи дека не сте во иста емотивна состојба како сожалуваната личност.
Самосожалувањето е сожалување насочено кон себе.
Психолозите забележале дека сожалувањето како чувство почнува да се јавува уште во раното детство - кога доенчето почнува да се идентификува со другите.
Топлинска содржина на океаните
Во океанографијата и климатологијата, содржината на океанска топлина (ТСО) — термин за енергијата што ја апсорбира океанот, каде што се складира на неодредени временски периоди како внатрешна енергија или енталпија. Зголемувањето на ТСО сочинува над 90% од вишокот на топлинска енергија на Земјата од глобалното затоплување од 1970 година. Околу една третина од додадената енергија се проширила на длабочини под 700 метри од 2020 година Промените во содржината на топлина во океаните имаат далекусежни последици за морските и копнените екосистеми на планетата; вклучувајќи повеќекратни влијанија врз крајбрежните екосистеми и заедници.
Пообилното екваторско сончево зрачење кое се апсорбира од тропските површински води на Земјата го придвижува целокупното ширење на океанската топлина кон половите и надолу. Површината исто така разменува енергија со долната тропосфера. Така, ТСО реагира на долгорочните промени во албедото на облакот, стакленички гасови и други фактори во енергетскиот биланс на Земјата.
Врвните неколку метри од Земјиниот океан содржат повеќе топлинска енергија од целата негова атмосфера. Испуштањата на ТСО во атмосферата се случуваат првенствено преку испарување и го овозможуваат планетарниот воден циклус. Концентрираните изданија во асоцијација со високите температури на морската површина помагаат во движењето на тропски циклони, атмосферски реки, атмосферски топлотни бранови и други екстремни временски настани кои можат да навлезат далеку во внатрешноста.
Затоплувањето на океаните се одговорни за белењето на коралите и придонесуваат за миграција на морските видови. Морските топлотни бранови се региони со опасни по живот и постојано покачени температури на водата. Прераспределбата на внатрешната енергија на планетата преку атмосферската циркулација и океанските струи создава внатрешна климатска варијабилност, често во форма на неправилни осцилации, и помага да се одржи глобалната термохалинска циркулација.
Зголемувањето на ТСО претставува 30-40% од глобалното зголемување на нивото на морето од 1900 до 2020 година поради топлинското ширење. Тој е исто така забрзувач на топењето на морскиот мраз, и плимата и осеката на ледникот. Резултирачкото повлекување на мразот било брзо и широко распространето за арктичкиот морски мраз, и во северните фјордови како што се оние на Гренланд и Канада. Влијанијата врз морскиот мраз на Антарктикот и огромните ледени гребени на Антарктикот кои завршуваат во Јужниот Океан варираат во зависност од регионот и исто така се зголемуваат поради затоплувањето на водите. Распадот на ледениот гребен Твајтс и неговите соседи на Западен Антарктик придонеле за околу 10% од порастот на нивото на морето во 2020 година
Дефиниција
Површинската густина на содржината на океанската топлина помеѓу две длабочини е дефинирана како дефинитивен интеграл :