Амиши
Здравје
Кај амишкото население многу често се појавуваат особени генетски нарушувања како на пример џуџест раст(синдромот на Елис ван Кревелд), голем број на метаболични нарушувања,како и необична распределба на крвни групи.Амишите се како група од разни организми кои меѓусебно се вкрстуваат или се генетски затворени заедници.Поради тоа што сите Амиши потекнуваат од 200 основачи од 18 век,генетските нарушувања кои произлегуваат од меѓусебното вкрстување постојат во поизолираните области(како пример на “основачкиот ефект”).Некои од овие нарушувања се прилично ретки и несекојдневни,но доволно сериозни за да ја зголемат стапката на смртност кај амишките деца.Мнозинството Амиши го прифаќаат ова како “Gotes Wille”(Божја волја) и одбиваат да направат превентивни тестови пред брак или генетски тестови на сè уште неродени деца за да откријат генетски нарушувања.Сепак,тие сакаат да учествуваат во истражувања во врска со генетски заболувања.Нивните опширни семејни приказни им се корисни на истражувачите кои проучуваат болести како што се Алцхајмеровата,Паркинсоновата и макуловата болест.Додека Амишите се изложени на зголемен ризик од бројни генетски нарушувања, истражувачите на Центарот за рак на при Државниот Универзитет во Охајо-Артур Г. Џејмс болницата за рак и Ричард Џ. Солов Институт за истражување(OSUCCC-James) дознаа дека настојувањата за чисто живеење на Амишите можат да доведат до поздрав живот.Севкупните стапки на рак кај амишкото население се 60 проценти според стапката за стандардизација за Охајо и 56 проценти според државната стапка.Стапката на зачестеност на рак од пушење кај возрасните Амиши е 37 проценти од стапката за возрасни во Охајо,додека пак зачестеноста на ракот кој не се поврзува со пушењето е 72 проценти.Амишите се заштитени од многу типови на рак. Прво, преку нивниот начин на живот бидејќи користат малку тутун и конзумираат алкохол во мали количини и бројот на сексуални партнери им е ограничен,а второ преку нивните гени кои можат да ја намалат нивната подлежност кон рак.Д-р Џудит Вестмен,директор за човечка генетика на OSUCC-James,го спроведе истражувањето.Резултатите беа објавени во неодамнешното издание на списанието Причини за појава на ракот и негова контролa(Cancer causes and control).Дури и стапките на рак на кожа се пониски кај Амишите,и покрај фактот што тие заработуваат работејќи на отворено каде што се изложени на сончева светлина и УВ-зраци.Обично носат широки шапки и долги ракави за да ја заштитат нивната кожа додека работат на сонце. Амишите се свесни за предностите на егзогамијата.Заедничката крвна врска од една заедница често нема да биде присутна во друга,а генетските нарушувања можат да се избегнат со тоа што ќе се бираат сопружници од заедници коишто не се во сродство..На пример,семејствата кои го основале амишкиот Ланкастер Каунти не се сродни со основачите на Перт Каунти,Онтарио амишката заедница.Поради помалиот генски круг,кај некои групи е зголемена зачестеноста на одредени наследни болести. Амишите од Стариот ред обично немаат приватно комерцијално и здравствено осигурување.Околу две-третини од Амишите од Ланкастер Каунти учествуваат во Црковна помош,неформална самоосигурителна организација која има за цел да им помогне на членовите со катастрофални медицински трошоци.Почнувајќи од средината на 1990-тите години,неколку американски болници формираа специјални теренски програми за помош на Амишите.Првата од овие програми беше воведена во Сусквехана здравствениот систем во централна Пенсилванија од страна на Џејмс Хјуберт.Програмата доби државно медиумско внимание во САД и се прошири во неколку околни болници.Задачата на клиниката за деца со посебни потреби во Стразбур,Пенсилванија е лекувањето на генетските болести.Оваа клиника разви ефективни третмани за болести како што е уринарната болест со боја на јавор,која претходно беше фатална.Клиниката е прифатена од повеќето Амиши бидејќи веќе нема потреба родителите да ги напуштаат заедниците за нивните деца да бидат соодветно згрижени,постапка која може да резултира со “избегнување”. ДДЦ Клиниката за деца со посебни потреби ,која што се наоѓа во Мидлфилд,Охајо,од мај 2002 ги лекува децата со посебни потреби со наследни и метаболички нарушувања.Оваа клиника им обезбедува лекување,испитување и образовни услуги на децата и семејствата Амиши,но и на оние кои не се Амиши.