cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Куратица
Географија и местоположба
Ова село се наоѓа во североисточниот дел на Охридското Поле и во источниот дел на Општина Охрид. Селото е планинско, на надморска височина од 1.080 метри. Од градот Охрид селото е оддалечено 20 километри.
Куратица е особено планинско село, сместено во падините на гребенот Вишеслојец (1.383 метри). Во близина е изворот на Куратичка Река, десна притока на Коселска Река. Околни села се: Сирула на запад, Расино на југозапад и Речица на југоисток. Во минатото, мештаните со вода за пиење се снабдувале од чешми. Денес, селото има изграден селски водовод. Истиот бил изграден во 1962 година.
Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Мазатар, Ванатино, Долги Рид, Влашка Вода, Мечкин Дол, Св. Димитрија, Вранешница, Требишки Рид, Калипадине, Мала Река и други.
Селото во основа има збиен тип. Одредени делови од селото се нарекуваат по родови, како што се: Крушаровци, Трпеновци, Гиновци, Божиновци, Шутевци и други.
Куратица е оддалечено пет километри северно од регионалниот пат Охрид—Ресен. Сместено е во пазувите на планината Мазатар (Бајрак, 1.635 м.). Местоположбата на селото е во тесна карстна долина, околу мала река, која надојдува за време на посилни врнежи, поради што селото трпело штети од поплави. Поради положбата, селото има издолжен облик во насока северозапад-југоисток. Може да се каже дека е поделено на три маала: Горно, Долно и Средно.
Атарот на селото Куратица се наоѓа помеѓу атарите на селата: Расино на југозапад, Сирула на запад, Лешани на северозапад, Брежани на североисток, Плаќе и Речица на југоисток, и Завој и Опеница на југ.
До селото води асфалтен пат, кој бил асфалтиран во текот на 1980 година.
Историја
Подрачјето на Куратица е населено уште од доцната антика, за што сведочи утврдената населба Кулишта јужно од селото.
Постои предание дека Куратица е старо село, исто како и Сирула. Меѓутоа, за Куратица нема точни податоци, додека Сирула се спомнува како дервенџиско село уште во 1582 година. Според предание, селото било еднаш раселено за време на турската власт.
Денешното село било обновено од преостанатите жители на старата Куратица. Тогаш, се доселиле седум-осум домаќинства, од кои денес потекнуваат сите родови.
Во век, Куратица било село во Охридската каза на Отоманското Царство.
Јужно од селото, во месноста Вранешница се наоѓаат неколку пештери, наречени Маркови Куќи. Во Илинденското востание таму се криеле жителите од соседното село Сирула. Меѓутоа, нивната положба била откриена на Турците од страна на Велјан Славески, кој потекнувал и живеел во соседното село Речица. Биле убиени околу 30 жители.
Стопанство
Атарот е релативно голем и зафаќа простор од 23,3 км2. На него преовладуваат шумите на површина од 1.271 хектар, на обработливото земјиште отпаѓаат 681 хектар, а на пасиштата 154 хектари.
Селото, во основа, има полјоделско-шумарска функција.
Во непосредна близина на црквата „Св. Никола“ се наоѓа килимарницата изградена во текот на 1982 година, шго работела во состав на 33 „Рашанец" од Охрид. Некогаш во нејзе работеле 30 жени од селото.
Туризам
Во поново време, во селото активни се напорите за развивање на туризмот. Оттаму, во селото работи ресторанот „Дедо Димо“, се организираат возења со џип по Плакенска Планина и Мазатар, пешачење, планинарење, тури со магариња, а имало идеја и за создавање скијачка патека.
Население
Во книгата „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. селото имало 25 домаќинства и 78 жители.
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Куратица живееле 395 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Куратица имало 464 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Куратица било големо село, кое што во 1961 година броело 979 жители, а во 1994 година преминало во средно село по големина, со 417 жители, македонско население.
Според пописот од 2002 година, во селото Куратица живееле 326 жители, сите Македонци.
Родови
Куратица е чисто македонско православно село. Сите родови во селото се староседелски, кои живееле во Стара Куратица. Во селото има 8 родови.
Родови во Куратица се: Крушаровци (10 к.), Чолевци (10 к.), Гиновци (10 к.), Трпевци (10 к.) и други. Просечно секој род има по 10 куќи.
Според истражувањата на Бранислав Русиќ од крајот на 1940-тите, родови во селото биле:
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Охрид, која била проширена при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.
Во периодот од 1996 до 2004 година, селото било дел од некогашната рурална Општина Косел.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Охрид.
Во периодот од 1955 до 1965 година, селото било дел од тогашната општина Косел.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Косел, во која покрај селото Куратица, се наоѓале и селата Вапила, Горно Лакочереј, Долно Лакочереј, Завој, Косел, Ливоишта, Опеница, Орман, Плаќе, Расино, Речица, Свиништа Сирула. Во периодот 1950-1952, селото било дел од некогашната општина Опеница, во која влегувале селата Завој, Куратица и Опеница.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1341 според Државната изборна комисија, сместено во месната заедница.
Иселеништво
Постари иселеници од селото има во околните охридски села: Завој (Шутевци, 2 к.), Свиништа (Тановци, 10 к. и Огненовци, 7 к.) и Ливоишта (Анѓелоски, 5 к.).
Кузман Ангелев
Кузман Ангелев (?-1903) — македонски револуционер и член на Македонската револуционерна организација.
Животопис
Нема податоци за тоа од каде потекнува, но се знае дека учествувал во Илинденското востание. Загинал во 1903 година, во битка со турската војска кај месноста Мечкин Камен при одбрана на Крушевската Република.
Менделови закони
Менделовите закони научно опишуваат како наследните белези се предаваат од родителските организми на нивното потомство. Овие закони лежат во основата на генетиката. Теоретската рамка е изведена од работата на Грегор Мендел, објавена во 1865 и 1866, која била повторно актуелизирана во 1900; прво овие тврдења биле предмет на контроверзи. Кога Менделовите теории биле интегрирани во хромозомската теорија на наследувањето од страна на Томас Хант Морган во 1915, тие станале централен дел на класичната генетика.
Наследни единици во парови. Доминантност и рецесивност
Мендел ги сумаризирал своите наоди во два закони - законот за цепење и законот за независно подредување.
Закон за распаѓање (Прв Менделов закон)
Искажан на друг начин, законот гласи: двата сопостоечки алели на единката за секој белег се сегрегираат (цепат) за време на процесот на образување на гамети, така што секоја гамета добива само еден од двата алели. Алелите повторно се соединуваат при случајно оплодување.
Закон за независно подредување (Втор Менделов закон)
Независното подредување се случува за време на мејоза I кај еукариотите, поточно анафаза I од мејозата, при што се добива гамета со мешавина од хромозомите на организмот. Заедно со хромозомскиот кросинговер, овој процес придонесува за зголемување на генетското разнообразие по пат на производство на нови генетски комбинации.
Gregor Mendel
Алојз Зенефелдер
Алојз Зенефелдер (6 ноември 1771, Прага - 26 февруари 1834, Минхен) бил австриски глумец и драматург кој во 1798 година ја измислил техниката за печатење на литографија.
Животопис
Роден бил како Алојз Јохан Непомук Франц Зенефелдер во Прага. Се образувал во Минхен и добил стипендија за студирање право во Инголштат. Татковата смрт во 1791 година го натерала да ги напушти студиите за да ги издржува мајката и осумте браќа и сестари, а потоа станал глумец и напишал успешна драма Познавач на девојки (Connoisseur of Girls).
Поради проблемите со печатењето на делот Матилд фон Алтенштајн (Mathilde von Altenstein) западнал во долгови, па бидејќи немал средства да го печати новиот дел кој го напишал, Зенефелд експериментирал нова техника на гравирање користејќи мастило отпорно на киселини. Набрзо открил дека тоа може да се прошири на печатење со рамна површина на самиот камен, со што правел планографски процес во печатењето.
Се здружил со семејството Андре, издавачи на музика и постепено ја доведувал својата техника до употребливост, усовршувајќи и хемиски процеси и посебни облици на печатарска преса потребна за користење на камен. Тој техниката ја нарекол „камено печатење“ или „хемиско печатење“, но бил прифатен и францускиот назив „литографија“.
Во 1818 година тој ги објавил своите откритија во книгата Сеопфатен учебник на литографија (Vollstandiges Lehrbuch der Steindruckerei), која во 1819 година била преведена на англиски и француски јазик (англиско име — A Complete Course of Lithography). Оваа Зенефелдова комбинирана историја на неговиот изум и практичен вовед во литографијата останала во печатење сè до раниот XX век.
Зенефелдер исто така успеал да искористи и потенцијал на литографија како уметнички медиум. Литографијата им овозможувала на уметниците да цртаат директно на плоча користејќи блиски пера. Веќе во 1830 година Андре во Лондон објавил портфолио на уметнички литографии под насловот Примероци на полиатографија  (Specimens of Polyautography).
До 1820-те години литографијата се развивала и овозможувала печатење во боја на повеќеструки плочи, а сè до воведувањето на печатењето во боја, хромолитографијата била најважна техника за печатење во боја.
Бил Павлески
Бил Павлески ( во ) — американски и македонски стопанственик и министер без ресор во периодот 2011-2017.
Животопис
Павлески е роден на 8 октомври 1974 година во Охрид. Средно образование завршил во САД, дипломирал Електро факултет на State University New York-Binghamton и добил две посебни Магистратури со високи почести. Тој е Магистер за Компјутерски науки на Northeastern University-Boston, и исто така Магистер за Бизнис Менаџмент на Harvard University-Boston.
Моментално е вработен во американска мултинационална информатичка корпорација Hewlett-Packard Company (HP), со седиште во Пало Алто, Калифорнија. Во текот на неговата 14 годишна кариера во HP бил поставен на различни високи инженериски и менаџерски позиции во организацијата за склaдирање на информации, вмрежување и технолошки услуги за Северна Америка, Европа и Азија. Во неговата досегашна позиција, со тим дисперзиран низ три континенти, тој е одговорен за извршување на финалната стратегија за пред и после продажба и поддршка на мултинационални Fortune 1000 корпорации. Тој е во честа комуникација и соработка со големи корпорации и е вклучен во склучување на сложени проекти со истите.
На претходните позиции извршувал одговорна позиција за производство на софтвер и блиска соработка со HP India. Бил Павлески е активен претприемач во Harvard-MIT Entepreneurship Society и е поврзан со фонд за ризичен капитал за почетни инвестиции во Бостон. Член е на Harvard Faculty club. Од 2011 година тој е поставен за Министер за странски инвестиции на Македонија.
Список на премиери на Бугарија
Ова е список на шефови на влада на современата бугарска држава, од основањето на Кнежевството Бугарија до денешен ден.
Ајнфелдско Езеро
Ајнфелдско Езеро (Einfelder See) — езеро во сојузната покраина Шлезвиг-Холштајн, Германија. На надморска височина од 26,79 метри, неговата површина е 1,78 км². Се наоѓа во северните предградија на Нојминстер и во округот Рендсбург-Екернферде.
Терово (Скрапар)
Терово — село во Албанија. Селото се наоѓа во областа Белград и општината Жепа
1616 во музиката
1616 година во музиката содржи некои значајни настани.
Игманскиот марш (филм)
„Игманскиот марш“ (српскохрватски: Игмански марш) — филм од 1983 година, режиран од Здравко Шотра. Главните улоги ги играат: Тихомир Арсиќ, Бранислав Лечиќ, Велимир Бата Живоиновиќ итн. .
Синопсис
Кон крајот на јануари 1942 година, Првата пролетерска бригада, која на планината Романија е опколена од многубројната германска војска, започнува борби со цел да го пробие обрачот и, минувајќи ја планината Игман, да дојде до ослободената Фоча. Маршот преку планината Игман е изведен ноќта меѓу 27. и 28. јануари, по длбок снег и голем студ. Во текот на маршот околу четириесет партизани замрзнале поради што во партизанската болница во Фоча без анестезија им биле ампутирани смрзнатите делови од телото...
Езеро Гуганг
Езерото Гуганг (кинески: 古崗湖, пинјин: Gǔgǎng Hú) - природно езеро во градската општина Џинченг, Округот Кинмен, Тајван.
Геологија
Езерото е опкружено со ридови и врби кои растат на неговиот брег.
Екологија
Езерото е живеалиште за водни птици, особено за европските упавци (Upupa epops).
Одлики
На езерото се наоѓа Гугангскиот павилјон кој е изграден во 1964 година од Жанг Ву-нан од Тамсуј, Тајпеј. Павилјонот е висок 16 метри.
106 п.н.е.
106 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 106. година пред новата ера, 106. од првиот милениум п.н.е., 6. од 2 век п.н.е. и седма од 100-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5402 и 5403 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4644 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3654 и 3655 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 647.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 106 година се протега во 2530 и 2531, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2590 и 2591 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 437. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 749 и 748 исламска година пред хиџра.
Брајова азбука
Брајова азбука или Брајово писмо — специјално писмо наменето на лицата со слаб вид или потполно слепите. Создадено е во 1821 година. Произлегло од т.н. ноќно писмо на тајните служби кои го користеле во ноќните воени дејства.
Францускиот учител за слепи, Луј Брај (1809-1852) ја усовршил оваа техника и настојувал таа да се користи во праксата. Основната клетка на Брајовата азбука се состои од шест точки (т.н. шесточка), а на секоја буква одговара комбинација од тие 6 релјефни точки. Буквите се втиснуваат со метално шило во хартијата, а читачот ги распознава со допирање од спротивната страна.
Македонска брајова азбука
Македонската брајова азбука се заснова на Обединетиот меѓународен Брајов систем, во состав на поранешната југословенска брајова азбука.
Писмо
Појава и развој на писмото
Говорот и писмото се најважни за меѓусебно разбирање на луѓето. Тие се основните одлики по кои човекот се разликува од другите живи суштества.
Сликовното писмо се состоело од мали цртежи, кои се поврзувале во логичка целина за да изразат една мисла. Постепено, некои цртежи се заменувале само со еден знак, или се употребувале мешано цртежи и знаци. Такво било египетското хиероглифско писмо, што се сликало на камен или се пишувало на папирус.
Во Месопотамија се развило клинестото писмо. Таму се пишувало со остар предмет на глинени плочки. Сликовните знаци постепено добиле форма на клинови, по кои и писмото го добило своето име.
Латиница
Латиница е назив за писмото со коешто се служеле старите Римјани, како и за писмата изведени од него. Латиницата постои во неколку верзии коишто имаат од 20 до 40 букви коишто можат да бидат мали и големи. . Се пишува од лево на десно. Подолу е пример за стандардната латинична азбука:
Видови писма
Во најдалечното минато луѓето своите мисли ги претставувале преку цртежи. Во науката ова е познато како пиктографско писмо. Тоа е најстариот организиран систем на знаци. Ова писмо лесно се чита затоа што не претставува ни еден јазик, туку преку цртежите директно се претставени предметите. Недостаток е тоа што со ова писмо не можат да се претстават чувства или подетално да се пренесат мислите. Пештерските цртежи се најстарите примери на ова писмо. Пиктограмите се цртежи на предметите, а на јазично ниво тие одговараат на речениците.
Поразвиена форма на пиктографското писмо претставува идеографско писмо. Со текот на времето цртежите почнале да се упростуваат и да добиваат симболичко значење (срце - љубов, куќа - дом). Идеограмите се цртежи кои имаат преносно (метафоричко) значење, а на јазично ниво тие одговараат на зборовите. Најпознати идеографски писма се од месопотамската и асировавилонската цивилизација - клинестото писмо, и од египетската - хиероглифското.
Преодна фаза кон најсовременото писмо претставува слоговно писмо од кое се развило фонетското.
Фонетското писмо е гласовно, што значи дека секој глас се бележи со еден знак (буква). Гласовното (фонетското) писмо го развиле Римјаните и Словените. Од Римјаните потекнува латиницата, а од Словените кирилицата.
(Иако во светската научна мисла е прифатено дека најстарите писма потекнуваат од Египет, Месопотамија и Асиро-вавилонија, сепак во Македонија се пронајдени артефакти со писмо слично на денешната кирилица, а старо 7000 години. Тоа е керамичкиот печат од неолитската населба Церје кај селото Говрлево, Скопско. На него пишува: Сал со Бога сум. Тој печат е доказ дека на територијата на Македонија се користело фонетско писмо и тоа најмалку пет милениума пред нашата ера. И не само тоа, печат е нешто што покажува организирано општество, држава. Печат се става на документи кои се заверуваат од повисок орган во општеството. Освен ова, содржината на печатот укажува на вербата на неолитскиот Македонец во Бог и тоа во еден и единствен.
Во современото општество постојат и друг вид писма. Тоа се: Брајова азбука (Луј Брај) за слепи лица која се чита со допир и Морзеова азбука (Семјуел Морз) која може да се види (составена од точки и цртички), но и која може да се слушне (комбинација од кратки и долги звуци). Морзеовата азбука се пренесува во далечина со телеграфски апарат.
Извори
Македонски јазик и литература - прва година реформирано гимназиско образование
Папа Бенедикт IX
Бенедикт IX (лат. Benedictus PP. IX; 1017/1020 - 5 септември 1055) — римски папа од октомври 1032 до септември 1044, април 1045 до мај 1045 и од ноември 1047 до јули 1048. Станал папа на 12 или 15 години. Двапати бил симнуван од папаската столица, но повторно се враќал. Умрел во манастир.
Римска музика
Музиката бил важен дел од секојдневниот живот во Стариот Рим. Многу приватни и јавни настани биле придружувани од музика, од вечери до воени паради и маневри. Меѓутоа дискутирајќи за било која античка музика, нестручњаците, а и многу музичари мора да се присетат колку денешната музика зависи од нејзиниот развој во последните 1000 години; така, нашите поимувања за мелодија, скали, хармонија, па дури и инструментите кои ги користиме, би им се виделе необични на римјаните.
Општи одлики на римската музика
Чудно е, но денес помалку се знае за римската, отколку за старогрчката музика. За грците имаме ред (иако делумни) извори. На пример, ова се музичките теории на Питагора и Аристоксен (некои преку грчки, а некои преку подоцнежни римски извори), и има околу 40 дешифрирани примери за старогрчка музичка нотација. Постои исклучително малку материјал од овој вид за римската музика. Ова се должи на разни причини, меѓу кои е фактот што татковците на христијанската црква биле против музиката на театарот, фестивалите и паганската религија и затоа почнале да ја потиснуваат штом Христијанството станало официјална религија на Рим.
Се смета дека римјаните не биле особено креативни што се однесува на музиката. Тие не ѝ придодавале никаков духовен етос, како што тоа го правеле Старите Грци. Сепак, ако римјаните ја сакале грчката музика како што сакале сѐ друго грчко, може да се рече дека римската музика била монофонична (т.е. единечни мелодии без хармонија) и дека тие мелодии се засновале на сложен систем на скали (наречен „модули“). Покрај ова, тактот на пеаната музика го следел природниот ритам на зборовите.
Постоеле и други, негрчки влијанија во римската култура—како од етрурците, и со империјалната експанзија, од блискоисточните и африканските краишта. Така, во римската несомнено имало италијански, европски и неевропски елементи; точниот карактер на овие елементи не е познат.
Музичка нотација
Доколку воопшто се употребувала нотација, по сѐ игледа дека римјаните го имале позајмено грчкиот метод на „енхириадичка нотација“ за запишување на музика. Тука се користеле четири букви (a, g, f и c) за запшишување на низа од четири последователни тонови со опсег на тетракорд. Над буквите се ставале знаци за такт, за да се назначи траењето на нотата.
Иако позајмувањето на нотниот систем е разумна претпоставка, не постојат наоди кои ни укажуваат дека се користел каков било систем. Вака, басрем досега, не знаеме како римјаните свиреле и пееле на погреби, забави, гладијаторски игри и сл. (Филмовите на историски теми не се никаков материјал, бидејќи се засновани на филмска музика од XX век.)
Дури и познатите дела на римскиот филозоф Боетиј, повеќе личат на трактат за старогрчката, отколку опис на современата римска музика.
Инструменти
Се свиреле најразлични истерументи, меѓу кои:
Тргачки жичени инструменти
Се сметало дека боговите на музиката, музите на Аполон, ги обдариле китаристите со инструментот за да ги замајуваат слушателите.
Музиката во општеството
и покрај недостигот на музичка оригиналност од страна на римјаните, тие навистина уживале во музиката и ја користеле ви најразлични прилики. Скот ни укажува на очигледната воена употреба да тубата за сигнализација, како и за погребална музика, приватни собирања,  јавни изведби на сцена или во големи гладијаторски спектакли. Религиозните церемонии исто така биле често придружувани од музика. Треба да се напомене дека римјаните на сметале музиката за занк на образованост. Музичките натпревари биле прилично чести и прибирале голема публика и бројни учесници, како и самиот Нерон кој изведувал насекаде аматериски, па дури и бил на натпревар во Грција. .
Постојат многу наводи (цитирани од Скот ) за сеприсутноста на музиката во римскиот живот, дури и во многу големи размери—стотици трубачи и флејтисти свиреле на фестивалите—па дури и рачните китари се правеле и со големина на кочија.
Наводи
Видете Наводи на англиската верзија на статијава.
Оџаци
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Оџаци - град и општина која се наоѓа во областа Западна Бачка во автономната покраина Војводина, Србија. Градот Оџаци има население од 8.795 жители, додека населението на општината Оџаци е 30.196 жители (попис 2011 година).
Име
Името Оџаци на српски значи „оџаци“. Порано населбата била позната и како Оџак („оџак“). Словенскиот/српскиот збор „оџак“ (или множина „оџаци“) е модификација на турскиот збор „Оџак“ (што го носи истиот изговор), што значи „огниште“.
На хрватски, името на градот е Оџаци, на унгарски Hódság и на германски Hodschag.
Старото унгарско име на населбата било „Kéménd“, првпат споменато во 1522 година и значи „со оџак“. Новото унгарско име било „Hódság“, произлезено од гореспоменатиот српски збор „Оџак“, (подоцна наречено и „Hódsági Járás" (област Ходсаги)), како и германското име „Hodschag“.
Географија
Општина Оџаци се наоѓа во западниот дел на Бачка, на левиот брег на реката Дунав во должина од 9,5 км. Територијата припаѓа на Западно-бачката област, АП Војводина, Република Србија. Опкружена е со општините Апатин, Сомбор, Кула, Врбас, Бачка Паланка, Бач и кај Дунав се граничи со Република Хрватска.
Територијата на општина Оџаци зафаќа површина од 41.115,89 хектари. Се состои од 9 катастарски општини: Оџаци, Бачки Грачац, Бачки Брестовац, Српски Милетиќ, Богојево, Каравуково, Дероње, Ратково и Лалиќ, кои во исто време се и населени места.
Според големината на територијата, општина Оџаци е една од најмалите општини во опфатот на Војводина. Центарот на општината, населбата Оџаци, се наоѓа на средината на територијата на општината, додека останатите населени места се радијално зашеметени околу центарот на општината.
Релјеф
Регионот на општина Оџаци се одликува со пространа и широка рамничарска површина. Тлото е под нивото на морето во близина на Дунав чија голема хидролошка активност создала бројни вдлабнатини и мочуришта. Областа помеѓу Српски Милетиќ и Богојево е составена од „слатина“ или солена почва, а одреден број заштитени растенија го нашле својот дом на почвата солонец. Поради севкупното значење, се очекува целата област да биде прогласена за заштитена.
Клима
Климата во општина Оџаци може да се опише како умерено-континентална. Просечната годишна температура изнесува 10,9 °C. Најстуден месец е јануари со -0,3 °C, додека јули е најтопол со 21,4 °C. Вкупната инсолација годишно е 2014 часа. Топлите пролетти и лета обезбедуваат поволни услови за спорт и рекреација, вклучувајќи спортови на вода и многу други активности на отворено.
Хидролошки одлики
Хидролошките одлики на овој регион се создадени како од активноста на реката Дунав, така и од човечката работа во минатото и сегашноста. Делот од реката што минува низ општина Оџаци изнесува 10 км и е нејзин највреден природен ресурс. Помеѓу силниот Дунав и низинската шума, на местото каде што се премостува реката на пат кон Ердут во соседна Хрватска, има десетици викендици. Има мало пристаниште со голем број речни чамци кои можат да се користат за разгледување на оваа прекрасна област.
Подалеку од Дунав кон Богојево, на почетокот на дваесеттиот век се случил природен процес на големи поплави, создавајќи го езерото Стренд. Опкружено со високи тополи и песочни плажи, езерото е локално одморалиште за капење и место за излет. Формирањето на езерото е поврзано со катастрофалните поплави од 1926 година кога надојдената вода не се повлече. Помалите езера кои го опкружуваат езерото Стренд немаат никакви приливи или притоки кои би обезбедиле чиста вода за пливање и рекреативни активности. Посетителите имаат на располагање 2 хектари плажа.
Должината на каналската мрежа Дунав-Тиса-Дунав во општинските граници е 43 км. Каналите се поврзани со Дунав и се пловни, особено погодни за пловни објекти со капацитет од 10-20 патници. Малите чамци овозможуваат многу полесно и побрзо маневрирање, приклучување на различни локации, па дури и релативно лесно пренесување на кратки растојанија или учество во разни спортски и рекреативни настани. Водата од каналската мрежа е значително почиста во однос на другите делови на Бачка.
Мочуриштето наречено Богојевачки Рит опфаќа голем број мочуришта, езера и канали. Едно од најубавите е Холцер бог, опкружено со трски, тополи и врби, живеалиште на хармонија и спокојство за неговото богатство од биолошка разновидност. Богојевачки Рит е погоден за рекреативни активности, часови по екологија и фотографија.
Фауна
Природната единица наречена Камариште, која во голема мера се потпира на Дунав, обезбедува истоимено ловиште. Живеалиштето е поволно за елени и диви свињи како и за многу видови на ситен дивеч. Ловечкиот дом, познат по својата препознатлива архитектура, секогаш е во служба на поединци заинтересирани за природните ресурси на областа. Езерото Провала, Жива Ривулет, островот Голич и огромните дабови се само некои од природните одлики на Камариште.
Разгранета каналска мрежа на каналот Дунав-Тиса-Дунав, приближно 40 км долга е незаменлив дел од хидролошкиот систем на општина Оџаци. Пловењето по мирна вода и популарниот риболов (крап, штука, сом, костур, крап, тавче и др.) ја откриваат вистинската слика за природните ресурси на општина Оџаци.
Основање на Оџаци
Оџаци првпат се споменува во 1557 или 1558 година. Се споменува како населба во Бачка, основана од Турците во време на воени операции што се одвивале во јужна Унгарија. Постојат многу теории за потеклото на името, една од нив е дека потекнува од името на турската воена единица која престојувала таму, друга теорија е дека името потекнува од турскиот збор за оџак ( поради оџаците кои биле испакнати од копумот на првата населба), а исто така и дека Оџаци името го добил по босанските Оџаци од каде во 16 век пристигнале 7 српски семејства. Во 17 век Оџаци било напуштено, населението било под наметлив притисок, наплаќајќи за воени потреби и главно се движело на север. Во текот на 18 век населбата била обновена, а потоа во Оџаци живееле стотина Срби и семејства од Шокци. Австроунгарските власти одлучиле да ја колонизираат оваа област со германски колонисти, што резултирало со принудна емиграција на домородното население (Срби и Шокци).
Пристигнување на германските колонисти
Колонизацијата на Оџаци со германски жители започнала во 1755 година кога била донесена одлука за населување на 300 германски семејства. Австроунгарските власти на германските колонисти им дале земја за изградба на куќи, земја колку што можеле да обработат, семе итн. Покрај тоа, тие добиле статус на слободни царски граѓани, па кметовите меѓу нив биле ослободени од обврските. Колонистите кои го населувале Оџаци биле главно од германските области: Баден, Шварцвалд, Алзас, Лорен, Хесен итн. Тие преку Дунав, со бродови познати по името „Ulm boxes“ кои пловеле низ Виена и Будимпешта до Апатин каде биле испуштени, пристигнувале во своето ново живеалиште преку. Првите колонисти пристигнале во 1756 година; меѓу нив бил и баронот Котман, сопственик на имот.
Оџаци - престолнина на конопот
Главното занимање на колонистите било земјоделството. Со нивното доаѓање започнало масовно одгледување на коноп, иако во некои турски тефтери се споменувало одгледување коноп уште кога владееле со овие простори. Земјиштето во Оџаци и околу било идеално за одгледување на овие растенија, со помош на реката Мостонога која често ја поплавувала околината. Исто така, Мостонога била идеален за потопување на конопот. Производството било иницирано од баронот Котман кој ја информирал Виена дека конопот добро успева на територијата на новите колонистички населби. Ги собрал коноппроизводителите, им обезбеди средства за работа и се обврзал од нив да купува 5000 кубика ткаенина годишно. Производството станало помасовно и Оџаци стана еден од најголемите центри за производство на коноп во Европа. Во 1779 година за прв пат се одржал саемот за коноп и на крајот станал позначаен. Во 1907 година била отворена фабрика за одгледување коноп и производство на јажиња од членовите на богатото семејство Ертл (Франк и Јохан) на пример на слична фабрика во Сегедин. Фабриката првично имала 200 работници, но таа брзо напредувала и во 1929 година достигнала бројка од 800 вработени. На крајот производството се проширило, па покрај јажињата произведувале: теписи, а од 1933 година и волна и свилена ткаенина.
Развој на Оџаци
Со доселувањето на првите колонисти, вртоглавиот економски развој на Оџаци, кој најмногу се потпирал на производството на коноп, бил проследен со социјален развој на областа. Во 1762 година е основано првото училиште за германски јазик. Првата црква била изградена во 1764 година, но не била зачувана никаква трага. Во 1818 година се одржала прослава за поставување на темели на нова црква која била завршена во 1821 година. Во 1813 година Оџаци ја добил привилегијата да одржува неделен саем и два годишни саеми и добил статус на пазар. Во 1871 година бил основан Окружниот суд, во 1879 година Канцеларијата за регистрација на имот, во 1884 година Канцеларијата на принцот (Прв кнез на Оџаци бил Јозеф Виси). Првата печатница е основана во 1887 година. Во Оџаци во тој период работеле две парични бироа: штедилницата Оџаци и готовина за взаемна помош Оџаци, а во 1897 година била основана ИРС. Во 1895 година е завршена изградбата на пругата Нови Сад-Баја која минува низ Оџаци и истата година поминал првиот воз. Во 1899 година во рамките на манастирот во Оџаци била изградена првата детска градина, а подоцна била преместена во нова модерна зграда изградена од сопственикот на фабриката за коноп и кордиџ, Јохан Ертл. Во 1906 година, фирмата „Ертл и Шверер“ (исто така делумно во сопственост на семејството Ертл) ја отворила првата електрана за потребите на нивните мелници и тоа довело до електрификација на областа. Во 1911 година бил основан фонд за изградба на средни училишта и биле собрани 70.000 круни, но изградбата на училиштето била одложена поради Првата светска војна. Во 1917 година други 300.00 круни биле собрани и училиштето почнало со работа, примарно во семејството Краус, а подоцна и во куќата на семејството Брунер за конечно да се пресели во нова зграда дизајнирана од архитектот Јозеф Швер.
Првата светска војна
За време на Првата светска војна било отворено воено лазарето во Оџаци во основното училиште каде се лекувале ранетите од фронтот. Во Првата светска војна загинале 162 жители на Оџаци. По ослободувањето Оџаци станал дел од Кралството СХС, а подоцна и дел од Кралството Југославија.
Втората светска војна и Културбунд
Во 1920 година, Културбунд, била основана германска националистичка организација. Организацијата била забранета двапати, прво во 1924 година, а второ за време на јануарската диктатура. Првиот огранок на Културбунд е формиран во Бачка во 1920 година во Парабуќ (Ратково). Во 1930 година била дозволена работата на Кулурбанд. Акцијата во Културбунд била радикализирана и национал-социјалистичките идеи биле прифатени во организацијата кога Адолф Хитлер почнал да владее во Германија. Од година во година бројот на членови се зголемувал, особено по 1939 година и почетокот на Втората светска војна. За време на војната организацијата се засилила и станала главен организатор на општествениот живот во германските области во Бачка, вклучувајќи го и Оџаци. Организирала и заминување на млади Германци во единиците на Вермахт и СС. По инвазијата на силите на Третиот Рајх на Југославија, територијата на Бачка била окупирана од унгарската војска. За време на окупацијата, нацистичката унгарска војска и жандармерија извршија систематски прогон : Срби, Евреи, Цигани и политички противници од сите националности.
Периодот по Втората светска војна
Ослободувањето конечно се случило на 22 октомври 1944 година. Оџаци го ослободиле војводинските бригади заедно со единицата на Црвената армија. Посериозни борби со унгарските жандарми ги водела Бачкопаланачката единица на 17 октомври меѓу Парабуќ (Ратково) и Оџаци. На денот на ослободувањето немало отпор или дочек за ослободителите бидејќи областа била населена со Германци кои главно се повлекле заедно со германската војска и ја напуштиле земјата. Првиот конвој тргнал на 9 октомври. Голем број Германци останале; биле интернирани во кампови, а потоа ја напуштиле земјата и главно се преселиле во Австрија и Германија.
По ослободувањето на овие области започнала битката кај Батина која била најголемата битка во овој регион каде војниците на Црвената армија и бригадите на Војводина командувани од поручникот Срета Савиќ успеале да ги поразат германските сили од 60.000 војници, го преминале Дунав и ги ослободи Дарда и Бели Манастир, што резултирало со потиснување на германските сили на територијата на Унгарија. По завршувањето на Втората светска војна населението во помалку развиените области во Војводина било колонизирано за да може да се населат областите каде што живеело германското национално малцинство. Во општина Оџаци се населиле колонисти од јужна Србија и тие главно биле од: Врање, Лесковац, Пирот, Ниш и Топличката област. Во Каравуково се населиле колонисти од Врањска котлина и Горња Пчиња, во Ратково од Топлице и околината на Лесковац, во Српски Милетиќ од Јабланица, Власотинац и Сува Река, во Дероње од околината на Пирот и во Оџаци од Пирот и Нишин. Во Бачки Брестовац и Бачки Грачац се населиле колонисти од Босна и Лика.
Во 1971 година започнала преработката на полипропилен за производство на вез и фолија, а во 1979 година фабриката се проширила со отворање на нов дел за производство на предиво на база на: полипропилен, полиестер, полиакрил и влакна. На 10 октомври 1955 година во Оџаци било отворено првото текстилно средно техничко училиште за влакна, на пример на здружените текстилни струки на Југославија, што придонесе за понатамошен развој на текстилната индустрија во општината. Културниот живот на општината стана побогат и разновиден.
Демографија
Според последниот официјален попис направен во 2011 година, општината Оџаци има 30.154 жители.
Етнички групи
Етнички, општината е мешана, каде мнозинство се 25.077 Срби (83,16%), потоа 1.188 Унгарци (3,94%), 1.035 Роми (3,43%), 835 Словаци (2,77%) и други. Населби со српско етничко мнозинство се: Оџаци, Бачки Брестовац, Бачки Грачац, Дероње, Каравуково, Ратково и Српски Милетиќ. Населбата со унгарско етничко мнозинство е Богојево. Етнички мешана населба со релативно словачко мнозинство е Лалиќ.
Етничкиот состав на општината:
Економија
Во Оџаци се развиени текстилната индустрија, хемиската индустрија и индустријата за земјоделски машини.
Култура
Годишниот Меѓународен фестивал за мултимедијална уметност (IMAF) се одржува во Оџаци од 1998 година.
Спорт
Првиот фудбалски тим во Оџаци е основан во 1919 година под името „Спорт клуб Оџаци“, а во 1928 година е основан тениски клуб кој бил еден од фаворитите на тогашните тениски натпревари во земјата. Тенискиот клуб имал 5 тениски игралишта. Помеѓу двете војни во Оџаци работело друштвото на соколи, дел од Кралството Соколи Југославија и бил одржан митинг на соколите. Оџаци има два фудбалски клуба Текстилац Итеш и ОФК Оџаци. „Текстилац“ е формиран во 1919 година, а стадионот на Текстилац го носи името „Иво Лола Рибар“ како југословенски херој. ОФК Оџаци е формиран во 1969 година и го носи името Трговачки, а во последно време го смени името во ОФК Оџаци. Оџаци има и тениски клуб, кошаркарски клуб КК Оџаци и карате клуб Младост
Исфрлена согласка
Исфрлени согласки (ејективи) се безвучни согласки што се изговараат со истовремено затворање на гласилката (глотис). Во фонологијата на даден јазик, исфрлените согласки може да се во противполоожба (контраст) со приздивните или простите согласки. Покрај ова, некои јазици имаат гласници (сонанти) со чкрипав глас наспоредни на исфрлените, додека пак други имаат исфрлени согласки што се наспоредни на уфрлените. Оваа појава довела до утврдување на фонолошката класа на „глотализирани“ согласки.
Правопис
Во латиничните азбуки честопати се среќава апострофот како во МФА, но постојат и други начини. Во зулу и коса, каде исфрлањето се разликува кај разни говорници, се користат обични согласни букви: p t k ts tsh kr за. Кај хајда и хаѕа, исфрлените се означуваат со удвојување на буквата: tt kk qq ttl tts за (хајда) и zz jj dl gg за  (хаѕа).
Адем Сулејманоски
Адем Сулејманоски (Ростуше,, ) — македонски сликар. Најпознат е по изработката на мозаици.
Животопис
Сулејмановски е роден во 1961 година во Ростуше. Во 1980 година го завршил училиштето за применета уметнст во Скопје. Дипломирал на Факултетот за ликовни уметности, одсек сликарство во 1985 година. Постдипломски студии, одсек: сликарство завршил во 2010 година. Вработен е како професор во основното училиште „Ѓорѓи Пулевски“ во Ростуше и во средното општинско училиште-Гостивар, подрачна паралелка во Ростуше. Во 1992 година бил во Равена, Италија на студиски престој. Учествувал на многу групни изложби во повеќе градови низ Македонија, каде имал и самостојни изложби. Самостојно изложувал во Сион, Швајцарија, Ниш и Нови Сад, Србија и Пешкопеја, Албанија.
NGC 3612
NGC 3612 — спирална галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3612 се споменува и како UGC 6321, MCG 5-27-51, CGCG 156-56.
Откривање
Објектот е откриен на 16 март 1869 година од страна на Ото Вилхелм фон Струве, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 15 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3612 е од видот Scd. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. NGC 3612 има привидни димензии од 1' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 160°.
Други поделби
Проучување на NGC 3612 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 34546. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 146; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1983. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 99.
Користена литература
Astronomical Objects (RNGC)"". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0)
Лескоец (Охридско)
Лескоец — село во Општина Охрид, во околината на градот Охрид.
Географија и местоположба
Ова село се наоѓа во Охридското Поле, североисточно од Охридското Езеро и на регионалниот пат Охрид-Ресен-Битола. Селото е рамничарско, на надморска височина од 820 метри.
Селото е сместено северно од градот Охрид. Поради близина со градот ја загубило својата земјоделска функција. Промената на типот на селото може да се забележи и во изгледот на куќите. Стари куќи може да се забележат само во стариот напуштен дел на селото, кој се наоѓа во источно од денешното село. Селото поседува водовод.
Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Ливадица, Прлица, Кадриица, Василица, Белио, Вршек, Бело Орли, Црна Нива, Леше, Горица, Сува Чешма, Злинка, Гала и Корабица.
Од градот Охрид е оддалечено два километри во северна насока.
Историја
Народното предание кажува дека селото влегува во најстарите села во Охридско. Најпрвин, било мало селце сместено на стрмно брдо, на месноста викана Белио. Таму се наоѓала и црква. Бидејќи тоа село било постојано мета на грабежи, селаните ги преместиле куќите подолу. Со тоа можеле да ја обработуваат земјата во чифлиците.
Во век, Лескоец било село во Охридската каза на Отоманското Царство.
До крајот на Втората светска војна, Лескоец било мало село, сместено на блага падина, источно од денешната населба. Меѓутоа, по 1955 година, во Лескоец се доселил значителен број од планинските села Скребатно, Завој, Опеница и Сирула. Нивните куќи ги граделе западно од стариот дел на селото, односно во близина на патот Охрид-Ресен. Подоцна, таму се преместиле и мештаните од стариот дел на селото.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 7,9 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 351 хектар, на пасиштата отпаѓаат 233 хектари, а на шумите само 13 хектари.
Селото, во основа, има полјоделска функција.
До крајот на Втората светска војна, селаните се занимавале со сточарство и со земјоделство. Најмногу се одгледувале суви култури, бидејќи во полето немало вода за наводнување. Биле обработувани и падините источно од селото. По војната, работите се промениле и голем дел од мештаните се вработиле.
Исто така, селото било познато по производството на вар. Подоцна, тој се продавал во градовите Охрид, Ресен и Битола.
Население
Во книгата „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. селото имало 35 домаќинства и 108 жители.
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Лескоец живееле 200 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Лескоец имало 240 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Лескоец е село со значителна имиграција на населението поради што тоа преминало од средно во големо село. Во 1961 година броело 659 жители, додека во 1994 година бројот на населението се зголемил на 2.668 жители, од кои 2.651 Македонец, осум Срби и девет жители останати.
Според пописот од 2002 година, во селото Лескоец живееле 2.595 жители, од кои 2.561 Македонец, 8 Срби, 3 Власи и 23 останати.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 2.405 жители, од кои 2.257 Македонци, 2 Власи, 3 Срби, 19 останати и 124 лица без податоци.
Родови
Лескоец е македонско православно село, кое е едно од поголемите села во Охридско. Родовите во селото се староседелски и доселенички.
Во селото се сретнуваат следниве родови:
Во селото имало и еден ромски род Ѓупци (6 к.), доселени од селото Ливоишта.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Охрид, која била проширена при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.
Во периодот од 1996 до 2004 година, селото било дел од некогашната Општина Охрид.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Охрид.
Во периодот од 1955 до 1965 година, селото било дел од тогашната општина Охрид.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Галичица, во која покрај селото Лескоец, се наоѓале и селата Велгошти, Велестово, Елшани, Љубаништа, Коњско, Пештани, Рамне, Скребатно, Трпејца и Шипокно. Во периодот 1950-1952, селото било дел од некогашната општина Велгошти, во која влегувале селата Велгошти, Лескоец, Рамне и Скребатно.
Избирачко место
Во селото постојат избирачките места бр. 1299, 1306 и 1307 според Државната изборна комисија, сместени во основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на овие избирачки места биле запишани вкупно 2.431 гласач.