cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пчелесто колибри
Опис
Женката гради гнездо користејќи парчиња од пајажина, кора од дрва и лишаи, постелувајќи го со меки растителни влакна. Гнездото има облик на шолја, но со пречник од само 2,5 см. Квачењето и одгледувањето на младите го врши сама.
Исхрана
Се смета дека пчелестото колибри посетува до 10 видови растенија, од кои девет се ендемски во Куба. Тие се Hamelia patens (сем. бросови), Chrysobalanus icaco (сем. златосливи), Pavonia paludicola (сем. слезови), Forsteronia corymbosa (сем. кучешки чемери), Lysiloma latisiliquum (сем. мимози), Turnera ulmifolia (сем. часовничиња), Antigonon leptopus (сем. троскоти), Clerodendrum aculeatum (сем. врбинки), Tournefortia hirsutissima (сем. лисичинки), and Cissus obovata (сем. лози).
Живеалиште и распространетост
Оваа птица е ендемски вид, и живее на целиот архипелаг на Куба, вклучувајќи го Островот на Младоста (Хувентуд) во Западните Инди. Живее претежно на стрмните ридишта (моготе), а поретко се среќава на Плаја Ларга кај мочуриштето Сапата, и во западна Куба.
Размножување
Пчелестото колибри се размножува од март до јуни и полага по 2 јајца.
Ломно (Кршко)
Ломно (словенечки: Lomno) — населба во Општина Кршко во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долењска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
Дисномија (месечина)
Дисномија (грчки: Δυσνομία), официјално 136199 Ерида I Дисномија — единствената позната месечина на џуџестата планета Ерида (на повеќето масовни познати џуџести планети во Сончевиот Систем). Таа беше откриена во 2005 година од страна на Мајк Браун и ласерскиот водич ѕвезда на адаптивниот оптички тим на В. М. Кецк Опсерваторија, и го врши привременото назначување на S/2005 (2003 UB313) 1 додека е именуван Дисномија (од старогрчки збор значењето анархија/беззаконие) по ќерка на грчката божица Ерида.
Откритие
Во текот на 2005 година, на адаптивниот оптички тим во телескопи Кецк во Хаваи спроведени се набљудувања на четирите најсветли објекти на Кајперовиот Појас (Плутон, Макемаке, Хаумеја и Ерида), користејќи го ново овластениот ласерски воден ѕвезден адаптивен оптички систем. Забелешката била донесена на 10 септември откриена е месечина во орбита околу Ерида, претходно назначена S/2005 (2003 UB313) 1. Во согласност со тимот на Ксена се состои прекарот што е веќе во употреба за Ерида, месечината беше наречена "Габриел" од страна на тие кои ја откриле, по Ксеновиот помошник.
Својства
Дисномија е пронајдена 4.43 величини по бледи од Ерида, и нејзиниот пречник се очекува да биде помеѓу 350 и 490x20;км. иако Мајк Браун тврди дека таа е 500 пати по бледа и помеѓу 100 и 250&x20;километри во пречник. Тоа е за 60 пати по бледо од Ерида во К бендот и 480 пати по бледа во В бендот, што значи многу различни, и сосема по црвен спектар, што укажува на значително потемна површината. Под претпоставка дека неговата албедо е пет пати пониска од Eris е, неговиот пречник ќе биде, што значи дека Дисномија сама по себе е веројатно прилично голем Транс-нептунски објект. На Сончевиот Систем е џуџеста планета и астероидни месечини, само Шарон е дефинитивно поголема од Дисномија.
Доколку ги комбинираме опсервациите на Кецк и Хабл, сателитот се користи за да се одреди масата на Ерида, и орбитални параметри биле проценети. Својот орбитален период се пресметува да. Овие согледувања укажуваат дека Дисномија има кружна орбита околу Ерида, со полупречник од. Ова покажува дека масата на Ерида е 1.27 пати од таа Плутон.
Формирање
Астрономите сега знаат дека четирите најсветли Кајперов Појасни објекти (КПО) имаат сателити. Меѓу по бледите членови на појасот, има само околу 10% за кои се знае дека имаат сателити. Според ова се мисли дека судири помеѓу големи КПО биле чести во минатото. Судири меѓу телата во редот на преку ќе фрли исклучително големи количини на материјал кој бисе здружиле во месечина. Сличен механизам се мисли дека доведе до формирање на Месечината кога Земјата      како последица на голем судир рано во историјата на Сончевиот Систем.
Име
Мајк Браун, откривач на месечината, го одбра името Дисномија (Δυσνομία) поради голем број на асоцијации што имала со него. Дисномија, ќерка на Ерида, се вклопува во општите историски воспоставени шеми на именување месечини по помали богови поврзани со основниот бог (оттука, најголемите месечини на Јупитер се именувани по љубители на Јупитер, и машки и женски, додека на Сатурн се именувани по неговите колеги Титани). Пред добивањето на нивните официјални имиња, Ерида и Дисномија беа наречени "Ксена" и "Габриел", а Браун одлучил да ја задржат таа врска.
Браун исто така, забележува дека првите две букви од името на Плутон се иницијалите на Персивал Лоуел, основачот на опсерваторијата каде што работел човекот што го открил. Џејмс Кристи, кој го открил Харон, по принципот на кој е именуван Плутон ги зел првите четири букви од името на неговата сопруга, (Шарлена). "Дисномија", слично на тоа, ги содржи првите две букви на сопругата на Браун, Дијана, и Браун го користи прекарот "Ди" за месечината, која тој ја изговара исто како прекарот на неговата сопруга, Ди.
Стадион Жалгирис
Стадион Жалгирис (Žalgirio stadionas) ― поранешен повеќенаменски стадион во Старешовина Жирмунаи од Вилнус, Литванија. Стадионот имал 15.029 места и бил најголем во Литванија до неговото уривање. Тој бил најголемиот фудбалски стадион во Литванија и бил изграден над осквернавените гробови на Евреите погребани на Старите еврејски гробишта под стадионот. Именуван е по Битката кај Грунвалд и повторно бил изграден од германските заробеници по Втората светска војна и бил завршен во 1950 година (стадионот постоел веќе пред Втората светска војна и бил користен од Погон Вилно; во 1936 година на стадионот било одржано полското првенство во атлетика).
По независноста бил користен од фудбалската репрезентација на Литванија, но подоцна го изгубила своето значење како национален стадион и сите меѓународни фудбалски натпревари биле играни или на Стадионот Дариус и Гиренас во Каунас или на поновиот Стадион ЛФФ исто така во Вилнус.
Во 2015 година, стадионот бил продаден на литванското друштво за недвижности Hanner, кое планирало да го урне и да отвори место за станови, хотели и канцеларии.
Уривањето на Стадионот Жалгирис започнало на 5 јули 2016 година.
Северноморска патека
Северноморската патека е транснационална патека за пешачење на долги растојанија долж брегот на Северното Море. Рутата минува низ седум земји и 26 партнерски области. Целта на проектот е да се промовира одржливиот туризам и да се одржи во живот заедничкото културно наследство на земјите од Северното Море. Патеката има вкупна должина од околу 4900 км, но досега се развиени само околу 3700 км. Проектот „Северноморска патека“ финансиран од ЕУ ги вклучува Шведска, Норвешка, Шкотска, Англија, Холандија, Данска и Германија.
Рута
Патеката започнува на северот на Велика Британија во Шкотска и се протега по целиот источен брег. Патеката продолжува по холандскиот и германскиот брег до Данска. Данска е заокружена и патеката на западниот брег на Шведска продолжила од Категат до Скагеррак. Патеката потоа се протега долж норвешкиот брег.
Само Холандија и Данска нудат навистина развиена рута. Во Германија, патеката е главно непозната и не е означена. На некои кратки делници, Северноморската патека е идентична со европската патека на долги растојанија Е9. На некои делови, Северноморската патека е идентична со попознатата велосипедска рута на Северното Море.
Земјите-членки
Седумте земји се:
Здружението за патека на Северното Море
Проектот првично беше дел финансиран од Европската Унија преку нејзината програма за Северно Море Интерег. Партнерите на проектот одлучија да основаат Асоцијација за Северното Море за патеката да може да биде поддржана на долг рок. Претставник на ОК во Асоцијацијата е Абердин. Исто така постои и северноморска велосипедска рута интегрирана со Северноморската патека.
Локве (Кршко)
Локве (словенечки: Lokve) — населба во Општина Кршко во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долењска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
Коленото на Клер
„Коленото на Клер“ (француски: Le Genou de Claire) — француски краткометражен филм од 1970 година, во режија на Ерик Ромер (Eric Rohmer), кој е и автор на сценариото. Главните улоги ги играат: Жан-Клод Бријали (Jean-Claude Brialy), Аурора Корну (Aurora Cornu), Беатрис Роман (Béatrice Romand), Лоренс де Монахан (Laurence de Monaghan), Мишел Монтел (Michele Montel), Жерар Фалконети (Gérard Falconetti) и Фабрис Лукини (Fabrice Luchini). Филмот, кој е претпоследниот дел од циклусот „Морални приказни“, претставува маестрален приказ на непредвидливата и несфатлива човекова природа, со осврт на фетишизмот. Притоа, филмот е еден вид студија на карактерите кои се одликуваат со интелектуални разговори за најразлични прашања: од климата преку дипломатијата до машко-женските односи. Исто така, треба да се истакне бајковитата фотографија на снимателот Нестор Алмендрос. Филмот ја освоил престижната награда „Луј Делик“, а бил номиниран и за наградата „Златен глобус“ за најдобар странски филм.
Содржина
Жером (го игра Бријали) е аташе за култура. Тој заминува на годишен одмор на брегот на езерото Лак д'Анси каде случајно ја среќава старата пријателка Аурира (ја игра Корну), која набргу го запознава со својата пријателка, госпоѓата Волтер (ја игра Монтел). Меѓутоа, вниманието на Жером е насочено кон нејзините две малолетни ќерки, Лора (ја игра Роман) и Клер (ја игра Монахан). Притоа, Лора се вљубува на прв поглед во Жером, кој пак е опседнат со коленото на Клер.
IC 373
Откривање
Објектот е откриен на 17 септември 1901 година од страна на Делајл Стјуарт.
Мехелиев потковичар
Мехелиев потковичар ( Rhinolophus mehelyi ) е вид инсективојади лилјак од фамилијата Rhinolophidae пронајден во Јужна Европа и делови од Блискиот Исток. Дистрибуиран е во тесен појас околу Средоземното Море од северозападна Африка низ Португалија, Шпанија, Балеарските Острови, јужна Франција, Сардинија, Сицилија и Балканскиот Полуостров до Мала Азија.
IC 373
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 373 е од видот IBm. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. IC 373 има привидни димензии од 1,3' х 0,6'.
Мехелиев потковичар
Опис
Лилјакот е со средна големина за член на родот 'Rhinolophus', кој што е со бледи усни и сиво-кафеави уши и мембрани за летање. Крзното е релативно густо, со основата на влакната сиво-бела. Вентралното крзно е речиси бело, додека дорзалното крзно е сиво-кафеаво; Линијата помеѓу дорзалната и вентралната страна е релативно остра.
Живеалиште
Лилјакот живее во пештера и области од варовник со блиска вода. Познато е дека се наоѓа во пештери со други лилјаци потковица како што се <i id="mwGA">Rhinolophus hipposideros</i>, како и <i id="mwGg">Myotis myotis</i> и <i id="mwHA">Miniopterus schreibersi</i>. Тој може да се наоѓа во потопли пештерски шуплини, како оние што се наоѓаат во Кова де Са Гитарета ( Мајорка ), додека слободно виси на покривот на пештерата.
IC 373
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 19 ч 27 м 30,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -54° 54' 31". Положбениот агол на објектот е во износ од 33°.
Мехелиев потковичар
Лов
Лилјакот излегува на самрак, лови ниско над земјата на топлите ридови, а исто така и меѓу грмушките и дрвјата, ловејќи молци и други инсекти.
Ехолокација
Звукот со постојана честота е помеѓу 105 и 112 kHz, со краток пад на честотата на крајот на сигналот, кој вообичаено трае помеѓу 20 и 30 милисекунди.
Парење и селекција
Студија за однесувањето спроведена од Puechmaille и сор. (2014) открилa дека врвните честоти на ехолокациски повици што ги емитуваат машките и женските Rhinolophus mehelyi точно ја рефлектираат нивната големина и состојба на телото. Во експериментот, поголемите мажјаци се покажаа дека имаат повисоки честоти на повици што ги привлекуваа женките двапати почесто од мажјаците со пониски честоти на повици. Спротивно на тоа, се чини дека мажите избираат женки по случаен избор. Оваа разлика сугерира дека женките избираат мажјаци врз основа на нивната честота на повици за индиректните придобивки од поздравото и посилно потомство. Според тоа, системот за парење е споредлив со лек, што го прави изборот на женска партнерка фактор на селекција во еволуцијата на честотата на повик кај мажјаците што може да се спротивстави на другите притисоци за селекција наметнати од нивната еколошка ниша.
IC 373
Други поделби
Проучување на IC 373 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 63226.
Користена литература
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)
Механолуминисценција
Механолуминисценцијата е луминисценција што е резултат на механичко дејство извршено врз тврда супстанца. Може да биде предизвикана на неколку начини, а најлесто со помош на ултразвук. Се дели на три поттипови:
Надворешни врски
Ултразвукот генерира моќна механолуминисценција
Надгласилна избувна согласка
Надгласилната избувна согласка (епиглотален плозив) е вид на поретка самогласка што се јавува во некои јазици. Меѓународната фонетска азбука (МФА) ја бележи со симболот ⟨⟩.
Особености
Надгласилната избувна согласка ги има следниве особености:
Либан
Либан (لُبْنَان Lubnān) или официјално Република Либан ( al-Jumhūrīyah al-Lubnānīyah) е независна држава во Блискиот Исток. Либан се граничи со Сирија на север и исток, со Израел на југ и на запад излегува на Средоземното Море. Местоположбата на Либан е крстопат на цивилизации и култури и поради тоа државата има богата историја и јак културен идентитет. Либан е мултиетничко општество, каде доминираат три големи религии и различни етнички групи. Вкупната површина на Либан изнесува 10.452 км2 и има 4,224,000 жители според проценките од 2008 година. Службен јазик во државата е арапскиот, додека главен град е Бејрут.
Потекло на поимот
Името „Либан“ потекнува од семитскиот збор lbn, што значи „бело“, и најверојатно се однесува на белата снежна покривка на планината Либан. По доаѓањето на Јулиј Цезар во Либан во 47 г.п.н.е. тој ја нарекол територијата „Lub Na'an“, што значи „бела земја“ на семитски.
Името било пронајдено во записи во библиотеката во Ебла, кои датираат од третиот милениум п.н.е., и името се спонемува околу 70 пати во Еврејската Библија и трипати во епот Гилгамеш. Старите Египќани го нарекувале Либан како Rmnn, каде R стои наместо кананитската буква L.
NGC 479
Откривање
Објектот е откриен на 27 октомври 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 479 е од видот Sbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,9 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. NGC 479 има привидни димензии од 1,1' х 0,9'.
Либан
Отомански Либан
Најистакнат меѓу управителите од оваа фамилијата Шехаб бил Башир II кој бил преобратен во христијанство од сунитскиот ислам и бил првиот маронитски емир. Неговата способност била тестирана кога градот Акра кој бил под османлиска власт бил ставен под опсада од Наполеон Бонапарт во 1799 година. Кога управителот на градот го повикал за помош, тој сакал да остане неутрален, а по повлекувањето на Наполеон кон Египет Башир започнал план за независност во сојуз со Мухамед Али Паша, управителот на Египет. Со помош на неговиот син Ибрахим Паша го опседнал градот Акра и го зазел во 1832 година. Истата година со египетска помош бил освоен и Дамаск. Во 1840 година бил потпишан Лондонскиот договор според кој на египетскиот владетел му било наредено да се повлече од овие простори а кога тој го отфрлил ова барање, османлиските и британските војници започнале војна против нив. По прифаќањето на условите на египетскиот управител, Башир II се предал на британските сили и заминал во егзил, а на негово место застанал Башир III кој бил соборен од султанот и во 1842 година, додека за нов управител бил назначен Омер Паша. Овој настан го означил крајот на владеењето на фамилијата Шехаб. Подоцна, членовите на оваа фамилија станале претседатели или премиери на Либан.
NGC 479
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 21 м 15,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 3° 51' 46". Положбениот агол на објектот е во износ од 156°.
Либан
Отомански Либан
Во времето на Башир III во 1841 година започнал конфликт меѓу Друзите и Маронитите како христијански арапски народ. Османлиите се обиделе да го спречат конфликтот поставувајќи го Омер Паша за нов управител. Ова назначување создало повеќе проблеми отколку што се очекувало поради честите мали немири кои произлегувале меѓу двете религиозни групи. Европските сили предложиле на султанот план за поделба на регионот според кој на северниот дел од земјата ќе биде поставен христијански заменик на Омер, а во јужниот ќе биде поставен член од Друзите. Но немирите продолжиле кога овие две групи биле поддржани од Британците од една страна и Французите од друга. Во 1858 година избувнало востание од страна на Маронитите против феудалната власт во земјата на чело со Танус Шахин кое резултирало со грабежи и палежи на домовите на Друзите. Во 1860 година конфликтот ескалирал. За само три дена биле уништени 60 села во близина на Бејрут, 33 христијани и 48 Друзи биле убиени. Во следнот период започнало опсада на католичките храмови, нивно горење и убивање на монасите. Борбите се прошириле во Дамаск каде околу 25,000 христијани биле убиени заедно со американскиот и холандскиот конзул. Во Дамаск христијанскиот дел од градот бил целосно уништен заедно со црквите и манастирите. Овие настани ја принудиле Франција да се вмеша во конфликтот како заштитник на католичкото население. Во август 1860 година. османлиските власти се согласиле за испраќање на 12.000 војници за воспоставување на ред во земјата. Како последица од француската експедиција била воспоставена автономија на Либан која останала до крајот на Првата светска војна.
Во времето на османлиското владеење бил користен терминот Голема Сирија, чии територии зафаќале дел од денешните земји Сирија, Либан, Јордан и Палестина.
Независност
Либан се стекнува со независност во 1943 година, а француските трупи се повлекуваат во 1946 година. Оттогаш, историјата на Либан се одликува со наизменични периоди на политичка стабилност и немири. Така, во 1958 година избива доста сериозна политичка криза во Либан, а во 1975 година започнува граѓанска војна, која трае до 1990 година и во која воено интервенираат и двата соседи на Либан, Сирија и Израел.
Сирија испрати свои војници во 1976 година. Тие го замемаат Бејрут и оттогаш па сè до 2005 година Сирија го контролира Бејрут и поголемиот дел од Либан. Во 2005 година се случува атентат врз поранешниот премиер Рафик Харири и под зголемен меѓународен притисок Сирија е принудена да се повлече од Либан.
Израел започна со своите воени интервенции во 1978 година со Операцијата Литани. Во 1982 година повторно изврши инвазија врз Либан, при што го освои јужен Либан кој го држеше под своја окупација до 2000 година, кога се повлече од земјата. Во јули 2006 година Израел повторно воено интервенира во Либан.
Религија
Населението на Либан е составено од три доминантни блокови етнички групи и религии: муслимани (шиити, сунити, алавити), Друзи и христијани (Маронитски католици, Малкитски гркокатолици, Ерменци, Сиријци итн.). Последниот попис е направен во далечната 1932 година и оттогаш не е спроведен поради чувствителноста на материјата на етничката поделба на земјата. Сепак, се проценува дека околу 60% од населението се муслимани, а дека останатите се христијани.
Административна поделба
Либан е поделен на 6 области („мухафази“). Областите потоа се делат на окрузи, а тие пак, на општини. Еве список на областите (со нивните административни центри во загради):
Во поново време се одобрени се уште две области, но сè уште не се воведени:
Нелсон Пике
Нелсон Пике Соуто Мајор ( Portuguese pronunciation: , роден на 17 август 1952 година), познат како Нелсон Пике, е бразилски поранешен возач на моторни трки и стопанственик. Од своето пензионирање, Пике, трипати бил светски шампион, и со тоа станал еден од најголемите возачи на Формула 1 во различни анкети на моторспортот.
Пике имал кратка кариера во тенисот пред да го изгуби интересот за спортот и после тоа започнал со картин, каде го сокрил својот идентитет, со цел неговиот татко да му го открие хобито. Тој станал бразилскиот национален шампион во картинг во 1971–72 година и го освоил првенството во Формула Ве во 1976 година. Со совет од Емерсон Фитипалди, Пике отишол во Европа за понатамошен успех со тоа што ги презел рекордниот број победи во Формула Три во 1978 година, поразувајќи го целокупниот рекорд на Џеки Стјуарт.
Во истата година, тој го направил своето деби во Формула 1 со тимот на „Енсигна“ и возел за Мекларен и Брабхам. Во 1979 година, Пике се преселил во тимот на Брабхам и го заврши првенството како вицешампион во 1980 година пред да го освои првенството во 1981 година. По лошите настапи на Пике во 1982 година, во наредната 1983 година го освоил неговото второ светско првенство. Во сезоната 1984–85, Пике уште еднаш ги загубил шансите да го освои првенството, но успеал да оствари три победи во тој период. Тој се преселил во тимот на Вилијамс во 1986 година и бил кандидат за титула до последното коло во Австралија. Пике го освоил своето трето и последно првенство во 1987 година за време на жешката битка со соиграчот Најџел Мансел. После тоа, Пике се преселил во Лотус во сезоната 1988-1989 година, кога го доживеал својот трет пад во формата. Крајот на кариерата го завршил во тимот на Бенетон во 1990-1999 година, каде успеал да победи на три трки пред да се пензионира.
Откако се повлекол од Формула 1, Пике се обидел со Индијанаполис 500 две години. Тој, исто така, се прошетал на спортски трки со автомобили на различни точки за време и по неговата кариера во Формула 1. Пике во моментов е во пензија и работи неколку бизниси во Бразил. Тој исто така управува со неговите синови Нелсон Пике Џуниор и Педро Пике, кои исто така се професионални возачи на трки.
Список на државни водачи во 491 година
Ова е список на државни водачи во 91 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Црква „Св. Никола“ - Рајца
Свети Никола — главна селска црква во селото Рајца, Општина Ресен, Македонија. Се наоѓа на видлива височинка од јужната страна на селото. Во кругот на црквата се наоѓаат и селските гробишта.
Црквата била изградена во 1867 година.
Градба
Црквата „Св. Никола“ се наоѓа во рамките на самото село, во ограден простор, заедно со селските гробишта. Црквата е мала еднокорабна градба со полукружна апсида на источната страна.
Црквата била изградена во 1867 година, а во поново време на нејзината северна и западна страна биле доѕидани затворени тремови и било извршени малтерисување на фасадите. Влезовите кон внатрешноста се поставени на северниот и западниот ѕид.
Фрескоживопис
Живописот е сочуван од северната страна на наосот со претставата на „Св. Ѓорѓи“ и во двете ниши од североисточниот агол на олтарниот простор.
Кон северниот ѕид, на вратата од влезот во олтарниот простор, насликана е фигурата на Архангел Михаил.
Црква „Св. Никола“ - Нерези
Свети Никола — селска црква во селото Нерези.
Локе (Кршко)
Локе (словенечки: Loke) — населба во Општина Кршко во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долењска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
Лингва франка
Лингва франка (итал. lingua franca) е јазик што наоѓа систематска примена кај општењето помеѓу луѓе од различни јазични подрачја, особено кога тој јазик е различен од матичините јазици на говорниците.
Особености
Значењето на поимот „лингва франка“ е чисто функционално и не зависи од лингвистичката историја или составот на јазикот: иако пиџините и креолските јазици честопати имаат улога на лингва дранка, тие се варијанти на матичните говори. Јазикот што е вистинска лингва франка има значајна прекугранична улога, протегајќи се далеку од границите на неговиот автохтон народ, и игра улога на трет јазик што го користат лица од други (и меѓусебно различни) јазични подрачја. На пример, англискиот е матичен јазик на Обединетото Кралство, но се користи како лингва франка на Филипините, кајшто луѓето говорат несродни јазици како мајчин.
Потекло на поимот
Поимот „лингва франка“ доаѓа од арапското и грчкото збирно поимување за западноевропските народи како „Франки“, втемелено уште пред Крстоносните војни. Со развојот на поморската трговија, говорите на западните народи се помешале со извесни источносредоземни јазици во и околу Османлиското царство и Византија, создавајќи општоприфатен јазик во деловните односи.
Примери
Постојат многу примери за јазици со статус на лингва франка, и тоа на сите континенти. Денес таа улога на светско ниво ја има англискиот јазик, додека, на регионално ниво, таков статус имаат арапскиот, кинескиот, рускиот, францускиот и шпанскиот. Во Југославија ваков статус имал српскохрватскиот јазик.
Со текот на времето, полуларноста на јазиците се менува, па така има разни јазици од историско значење што своевремено биле лингва франка. Таков е францускиот, како јазик на европската дипломатија од XVII до средината на XX век. Сè до почетокот на XX век, класичниот кинески јазик бил пишана и и дипломатска лингва франка во Далечниот Исток, вклучувајќи ги Кина, Монголија, Кореја, Јапонија, кралството Рјукју и Виетнам. Со развојот на исламското царство (733 – 1492), арапскиот јазик станал лингва франка на ова големо подрачје, што во еден период се протегало од границата со Кина и северна Индија на исток, па сè до Шпанија и Португалија на запад.
Богородица (Пиринско)
Богородица — село во Петричко, Пиринска Македонија, денес во општината Петрич на Благоевградската област, југозападна Бугарија.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на југоисточните падини на планината Огражден, на 20 километри северно од градот Петрич и на 20 километри југоисточно од градот Свети Врач. Климата е умерено-средоземна со летен минимум и зимски максимум на врнежите. Атарот на селото зафаќа простор од 13,517 км 2. Селото се наоѓа на надморска висина од 490 метри.
Според пописот од 2015 година, селото има 22 жители.
Среден век
Селото Богородица има богата историја. Во околината на селото има остатоци од антички и средновековни населби.
Името на селото е поврзано со стар манастир посветен на Пресвета Богородица. Покрај тоа, во селото има остатоци од пет средновековни цркви: Света Петка, Свети Спас, Света Недела, Свети Илија и Свети Атанас.
Османлиско Царство
Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во Богородица (Bogoroditza) имало 58 муслимани и 245 Македонци.
Во 1884 година во селото била изградена црквата „Свети Илија“, која денес претставува културен споменик. Во црквата се наоѓаат вредни фрескописи од истата година, дело на браќата зографи Антон и Атанас, веројатно локални занаетчии. Во 1891 година, Георги Стрезов напишал дека селото Богородица има 115 куќи и во него живеат 25 Турци и 90 Македонци.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 630 жители, сите Македонци.
Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 760 Македонци под врховенството на Бугарската егзархија.
Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија. Од 1951 година до 1995 година селото го носело името Сестрино.
==Население ==
Смрт на фашизмот, слобода на народот!
„Смрт на фашизмот, слобода на народот!“ (Smrt fašizmu, sloboda narodu!; Смрт фашизму, слобода народу!, Smrt fašizmu, svoboda narodu!, Vdekje fashizmit, liri popullit!) било југословенско партизанско мото, подоцна официјално прифатено како официјален слоган на вкупното движење на отпорот, кое често било цитирано и во повоена Југославија. Често било користено и како поздрав помеѓу членовите на движењето како во официјалната така и во неофицијалната кореспонденција за време на војната и во следните години, често скратено „СФСН!“ во пишана форма и со крената тупаница во говорна форма (едната личност вели „Смрт на фашизмот!“, а другите одговараат „Слобода на народот!“).
Историја
Слоганот станал популарен после смртта на хрватскиот партизан Степан Филиповиќ.
Мохачка битка (1526)
Мохачката битка се војувала меѓу Кралството Унгарија на чело со Лајош II и Османлиското Царство на чело со Сулејман Величествениот, на 29 август 1526 година. Османлиите издвојувале победа во битката.
Позадина
Унгарците долго време биле во воен конфликт со Османлиите, кои извршиле инвазија во југоисточна Европа. Бракот на Лајош II со Марија Австриска во 1522 година го принудило кралството да се приближи кон Хабсбуршката династија. Ова ги принудило Османлиите да ја нападнат Унгарија. По одбивањето на Лајош да потпише договор, Османлиите решиле да нападнат. Во јуни 1526 година, османлиската армија тргнала кон Дунав.
Унгарската војска била поделена на три групи: во Трансилванија на чело со Јанош Заполски, главната група која ја предводил самиот крал и една мала г рупа под раководство на Кристоф Франкопан.
Битка
Пред да започне битката, додека Лајош бил во Будим, Османлиите успеале да заземат неколку градови и ги поминиле реките Сава и Дунав. Лајош поседувал околу 26.000 војници , наспроти 50.000 Османлии. Битката траела околу два часа. Пресуден фактор во битката бил нападот на турската артилерија, која убила илјадници Унгарци. Повеќе од 14.000 унгарски војници загинале на почетокот од битката и приближен број на Турци. Сепак, на крај, Османлиите победиле.
Победата не им дала голема сигурност на Османлиите. Битката го означила крајот на Кралството Унгарија.
Воиславски манастир „Св. Илија“
'''Манастир „Св. Илија“''' — манастир во југоисточниот дел на Македонија, на североисточните падини на планината Смрдеш, во близина на селото Воиславци.
Градби
Во склоп на манастирот влегуваат две цркви и конак.
Црква „Свети Илија“ (стара)
Градбата на црквата е со правоаголна основа и мала плитка апсида на источната страна.
Црква „Свети Илија“ (нова)
Градбата на црквата претставува крстокуполен храм со осумаголна купола и полукружна апсида на источната страна.
Список на државни водачи во 1508 година
Ова е список на државни водачи во 508 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Дијалог (издавачка куќа)
Дијалог - македонска издавачка куќа.
Каталог на изданија
Гоце Смилевски, „Враќањето на зборовите“ (2015).
Тојота
Тојота (англиски: Toyota Motor Corporation) - јапонски производител на моторни возила.
Производство
Кон крајот на 1997 година, „Тојота“ го претставила првиот сериски хибриден автомобил во светот, „Приус“, којшто во првата година од производството се продал во само 300 примероци (сите продадени на јапонскито пазар), додека во 2016 година продажбата на „Приус“ достигнала дури 1,406 милиони примероци. На почетокот на 2017 година, „Тојота“ објавила дека вкупната продажба на хибридни возила на оваа фирма надминала 10 милиони примероци.
Есента 2016 година, „Тојота“ најавила повлекување на 340.000 хибридни возила од марката „Приус“ (Prius), поради проблеми со сопирачките. Од нив, 212.000 возила биле продадени во Јапонија, 94.000 во Северна Америка и 17.000 во Европа. Претходно, фирмата добила извештаи за сообраќајни несреќи и смртни случаи предизвикани од дефект на рачната сопирачка. Проблематичните автомобили биле произведени меѓу август 2015 и октомври 2016 година.
Бистерна (Прдејци)
Бистерна — археолошко наоѓалиште во гевгелиското село Прдејци. На 500 м северозападно од селото, во плантажите на „Вино-југ“ од Гевгелија, на површина од околу 2 хектара се откриени делови од овални јами со пречник од 1.5 - 2m и длабочина од 0.80 - 1.20m, во кои се најдени фрагменти од керамички тави со груба фактура и рачно работење, како и камени и кремени орудија. На поголем дел од наоѓалиштето се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси, тегули и имбрекси, архитектонска пластика, а најден е и дел од надгробна стела. Исто така, пронајдени се и траги од објекти градени од кршен камен и тегули, поврзани со варов малтер, мозаични подови, ќерамички тубулуси и суспензури. Во долниот дел на плантажата е откриена и поголема еднокорабна црква со траги од фрескоживопис. Масивните ѕидови на објектот се градени од кршен камен и варов малтер.
Наоѓалиштето е прогласено за културно наследство на Македонија. Наодите се чуваат во Музејот во Гевгелија.
Жолти ѕвингалки
Жолти ѕвингалки — птица од семејството на тангерите (Thraupidae).
Ги опфаќа следниве видови:
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Нерези
Свети Ѓорѓи — гробјанска црква во селото Нерези.
Либна
Либна (словенечки: Libna) — населба во Општина Кршко во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долењска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
Шафранска ѕвингалка
Шафранска ѕвингалка — птица од семејството на тангерите (Thraupidae) од Јужна Америка која често се среќава по отворените и полуотворените рамници вон Амазонската Низина. Има широка распространетост во Колумбија, северна Венецуела (каде се нарекува „тавански канаринец“), западен Еквадор, западно Перу, источен и јужен Бразил (каде се нарекува „домороден канаринец“), Боливија, Парагвај, Уругвај, северна Аргентина и Тринидад и Тобаго. Видот е доведен и на Хаваите, Порторико и други места. Иако најчесто се нарекува канаринец, не е во сродство со таа птица.
Птицата најчесто се гнезди во шуплини, во напуштени гнезда на црвениот печкар (Furnarius rufus), на бамбусови гранчиња и под куќни покриви. Не ѝ пречи човечкото присуство, и се јавува по населбите и посетува птицопои. Има пријатна, но повторлива песна и интересен изглед, па затоа се чува и како миленик. Мажјаците се полигамни (се парат со две женки) и се одликуваат со територијалност, поради што луѓето со нив приредуваат борби во кафез.
NGC 4290
NGC 4290 — спирална галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4290 се споменува и како UGC 7402, MCG 10-18-29, CGCG 293-12, KCPG 329B, IRAS 12183+5822.
Откривање
Објектот е откриен на 17 април 1789 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4290 е од видот SBab. Видливиот сјај со голо око изнесува 12 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 4290 има привидни димензии од 2,2' х 1,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 90°.
Други поделби
Проучување на NGC 4290 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 39859. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 47; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3840. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1389.
Халберг
Халеберг е планина покрај езерото Венерн во општината Венерсборг, Вестерјетланд, Шведска.
Халеберг, чиј дел штрчи во езерото Венерн е одделен на југ со околу 500 метри (1,600ст) широка долина од соседниот Ханеберг (исто така трпезна планина). Северниот дел на Халеберг наречен Халеснипен.
Геологија
Халберг има просечна висина од околу 90 м (300 ст) над езерото Венерн, или 134 ст (41 м) надморска височина; највисоката точка е 155 м (509 ст) надморска височина.
Халбергс се остои од Камбриски, Ордовицијански и Пермски карпи. Палеозојските карпи се таложат директно на кристалната пенепланинска карпа, која во овој опсег се состои од гота гранит. Камбриските седиментни карпи се песочник и шкрилци од стипса. Над ова има 0.3 м дебел шкрилец кој пак покриен со околу 24 м од стипса шкрилци. Ордовичанецот е претставен со варовнички шкрилец. За време на Перм тој бил втурнат во дијабазата која лежи како заштитна покривка и на тој начин ја штити планината од ерозија. Дијабазата на Вестготаберген локално позната по скалите.
Економска геологија
Антраконит, шкрилци од стипса и дијабаза претходно се ископувани на неколку места на планината.
Природата
Околу Халеберг има издолжен гребен од големи наредени камења со остри рабови. На неколку места има таканаречени скали, каде што има патишта или патеки нагоре по планината. Во вегетацијата на планинското плато доминираат смреката и борот, а пространството од блато, додека на пониските делови има повеќе видови. За разлика од Ханеберг, на Халеберг има едноставно езеро Халсјон, долго три километри, но тесно.
Античка тврдина Халеберг
Халеберг е исто така најголемиот ридско тврдина во Скандинавија (околу 20м). Тој е речиси целосно природно зајакнат со стрмните падини на планината, а големите камени бедеми се првенствено на скалите Стогордсклев на југозапад. Има три камени бедеми со вкупна должина од 1800 м, од кои најдолгата е околу 700м долги и 1 метар високо. Малите бедеми имаат проодни празнини, на пример кај скалите на Скалите на Лилеског и Бјоркас. Ридската тврдина била изградена во периодот на миграција во 3-4 век. Беше засолниште за време на шведско-данските војни од 15-17 век, на пример за време на војната во Гилденлове во 1676 година, но и за време на Руската војна на Густав III од 1788 година. Данците успеале да го освојат замокот само еднаш, во 1612 година. За време на војната во Басе (Басфејден на шведски) од 1490–1510 година, Халеберг бил опколен седум години.
Името на местото (околу 1325 година Хаал), претходно имало само сала, вклучително и влезната сала „камено лице“, „карпа“ или слично.
Халеберг во митологијата
Некои сметаат дека Халеберг е локацијата на Валхала. Дел од планината сè уште се нарекува Хаклан. Едно од имињата на Один било Хекламан.
Боровичене
Боровичене (Боравѝчени) — село во Петричко, Пиринска Македонија, денес во општината Петрич на Благоевградската област, југозападна Бугарија.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во планински реон, на 20 километри западно од градот Петрич и на 42 км југоисточно од градот Свети Врач. Атарот на селото зафаќа простор од. Селото се наоѓа на надморска висина од 388 метри.
Османлиско Царство
Селото се споменува во османлиски дефтер од 1570 година под името Боровичани, Во истата година, во селото живееле 73 христијански и 3 муслимански семејства.
Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Боровица (Borovitza) се состоело од 33 куќи, и 102 Македонци.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 150 жители, сите Македонци. Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 136 Македонци под врховенството на Бугарската егзархија.
Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија. До 1947 година Боровичене било мала на поранешното село Игуменец.
Касандриски Залив
Касандриски Залив или Торонски Залив (Τορωναίος κόλπος, Κόλπος Κασσάνδρας) — залив на Егејското Море, сместен крај југоисточното крајбрежје на Халкидичкиот Полуостров, Егејска Македонија. Го носи името на кракот Касандра кој излегува на него, а другото име се однесува на древниот град Торони.
Боровичене
Редовни настани
Редовно на христијанскиот празник Илинден луѓето од село Боровичене одржуваат годишни празници во текот на три дена.
Касандриски Залив
Заливот се протега меѓу два крака на Халкидикот — Ситонија на североисток и Касандра (Палене) на југозапад. Долг е 50 км, широк е од 9 до 24 км, а длабок до 274 м. Во источниот дел, на 4,5 км од кракот Ситонија се наоѓа малиот ненаселен остров Келифос. Плимата и осеката се полуденоноќни, со висина под 0,5 м. Преку Потидејскиот Канал поврзан е со Солунския Залив. Ова е вештачки пловен канал прокопан уште во антиката, кој го сече провлакот и го поврзува полуостровот Касандра со главнината на Халкидичкиот Полуостров северно денешното село Нова Потидеја.
По целото крајбрежје на Касандрискиот Залив има бројни одморалишни места, мошне посетувани од македонски туристи.
NGC 480
NGC 480 — спирална галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Телото е откриено во 1886 година од страна на Френсис Ливенворт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 480 е од видот Sa. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,2 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 480 има привидни димензии од 0,5' х 0,2'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 20 м 34,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 9° 52' 49". Положбениот агол на објектот е во износ од 65°.
Садов (Серменин)
Садов  — археолошко наоѓалиште во гевгелиското село Серменин.
Претставува некропола  од  среден век.
На  500  м југоисточно од селото, на десниот брег на реката Белица се  гледаат  камени  плочи  од гробни конструкции - тип циста.
38М Толди
Прототип
Во текот на 30-тите години унгарскиот инженер Миклош Штрауслер (1891-1966), кој во текот на војната работел за Велика Британија, го дизајнирал во соработка со фабриката Вајс Манфред (WM) од Будимпешта прототиповите на танкетата В-3 (1933) и лесниот тенк В-4 (1936), но унгарската војска во 1936 година купила еден шведски тенк Л-60 и после тестирањето се одлучила за сериско произведување на овие возила.
Производство
Во 1937 година купена е лиценцата за производство од шветската фабрика Landverk и новиот тенк е наречен 38М Толди. Првата тура од 80 возила нарачана е во фабриката MAWAG и Ganz, но производството одело сосема бавно, така да до септември 1940 година направени се 45 парчиња, кога се преминало на понапредна верзија на 38М Толди II. Тенкот се покажал недоверлив на долга оддалеченост во текот на Операцијата Барбароса, а во ноември 1941 година кога унгарскиот моторизиран корпус се вратил од фронтот, одлучено е да се прекине понатамошното произведување на лесни тенкови, а 80 тенкови Толди I и Толди Ii да се наоружаат со топ со калибар 40мм и да се унапредат во Толди IIа.
Особености
38М Толди бил унапредена верзија на шведскиот тенк Л-60, со унгарски мотор и несреќно изберена против – тенковска апушка 36М со калибар 20мм (со 208 метци) како главно оружје и со впрегнат митралез од 8мм. Верзијата Толди II се разликувала само во деталите. Врз основа на искуството од Источниот фронт, 1941 година дизајниран е Толди IIа, со фронтален оклоп зголемен за 35 мм и подолга купола наоружана со топот 42М со калибар 40 мм (со 55 метци) и со впрегнат митралез
Во борбата
Краток поход од 1941 година покажал дека 38М Толди е истовремено недоверлив (особено моторот), слабо наоружан и недоволно оклоплен. Нивните главни противници биле Т-26 и БТ тенковите, лесно опклопени но наоружани со топови од 37-45 мм. Во времето кога бил спреман Толди IIа (1943), тој веќе бил застарен, бидејќи подоброто наоружување не можело да го надомести недостатокот на заштита, сега кога главните противници му биле Т-34. Од средината на 1942 година унгарските механизирани единици биле опремени со чешки тенкови Панцер 38(т), и после советската противофанзива во јануари 1943 година преостанатите Толди биле повлечени во позадината до крајот на 1944 година кога настрадале во одбраната на Унгарија. Единствените преживеани возина можат да се видат во Рускиот музеј Кубинка.
IC 374
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 374 се споменува и како IC 4858, ESO 142-12, AM 1924-585, IRAS 19244-5852.
Откривање
Објектот е откриен во август 1901 година од страна на Делајл Стјуарт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 374 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. IC 374 има привидни димензии од 1,8' х 1,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 19 ч 28 м 39,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -58° 46' 5". Положбениот агол на објектот е во износ од 35°.
Други поделби
Проучување на IC 374 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 63256.
Користена литература
Vol.I. Pasadena, Calif., California Institute of Technology, 1961. Also, successive volumes through 1968. (1,380) (Catalog)