cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Call of Duty: Modern Warfare 3
Играта беше пуштена во продажба на 8 ноември 2011 година за Microsoft Windows, Xbox 360, PlayStation 3, и за Wii, со посебна верзија за Nintendo DS изработена од n-Space. Во Австралија, Wii верзијата беше пуштена во продажба на 23 ноември 2011 година. Во првите 24 часа од пуштањето во продажба, играта продаде 6.5 милиони копии само во САД и Велика Британија и заработи околу 400 милиони долари, правејќи ја најголемата продажба на сите времиња за првите 24 часа.
Гејмплеј
Како и нејзините претходници, Modern Warfare 3 е пукачница од прво лице. На Gamescom 2011, Activision потврди дека PC верзијата на Modern Warfare 3 ќе поддржува dedicated опслужувачи.
Кампања
Играчот ја зазема улогата на различни карактери во текот на сингл-плеер кампањата, менувајќи перспективи низ приказната, која, како и во нејзините претходници, е поделена на три сета на мисии, наречени "Чинови". Секоја мисија во чиновите, е составена од серија на цели, кои се прикажани на HUD-от, кој ја обележува насоката и растојанието од и до целите. Штетата нанесена на играчот е прикажана преку количеството на крв на HUD-от. Здравјето на играчот се регенерира со текот на времето. Целите во мисиите се разликуваат според нивните побарувања, движејќи се од пристигнување на некое место, елиминарање на непријатели на означена локација, бранење на локацијата од непријателски ескадрони, управување со мини-ган и други оружја и поставување експлозиви на непријателски инсталации.
Кооперативен мод
Modern Warfare 3 прикажува нов мод, наречен Преживувачки мод (анг. Survival Mode. Овој мод можат да го играат еден или двајца играчи, борејќи се со бесконечни бранови на непријатели, со што, секој нареден бран е потежок е претходниот. Овој мод е достапен на сите мултиплеер мапи. Играчот заработува пари за оружја, муниција, надградби, воздушна/земјена поддршка и опрема. Special Ops модот се враќа од Modern Warfare 2. Во овој мод има предизвикувачки мисии, кои овојпат, наместо 69 (како во Modern Warfare 2), имаат 48 ѕвездички. Некои оружја во Spec Ops се ексклузивни за тој мод, и ги нема во мултиплеерот.
Мултиплеер
Целиот Килстрик систем е преработен. Килстриковите се сега познати како Поинтстрикови, и убиствата веќе не се единствениот начин за да се зголеми поинтстрикот на играчот. Извршувањето на цели, како на пример, поставување на бомба во Пронајди и Уништи (анг. Search and Destroy) или заземањето на знамиња во Заземи го Знамето (анг. Capture the Flag) го наградува со бодови Поинтстрикот на играчот. Поинтстриковите сега се организирани во три strike packages наречени Assault, Support и Specialist.
Неколку нови мултиплеер модови се претставени во Modern Warfare 3:
Приватните мечеви сега вклучуваат нови модови: "Инфицирани" (анг. "Infected") - каде што инфицираните ги убиваат непријателите за ги регрутираат во нивниот тим, "Тим Џугернот" (анг. "Team Juggernaut") - каде што секој тим игра со Џугерноти со AI (вештачка интелегенција), "Gun Game" - каде што играчот со секое ново убиство добива и ново оружје, "Еден во Комората" (анг. "One in the Chamber") - каде што секој играч има пиштол со еден куршум и три животи, а куршум се добива со убиство на играч) и "Џугернот" (анг. "Juggernaut") - каде што секој игра за себе против Џугернот и играчот треба да го убие за да стане ист таков. Исто така, на играчите им е дозволено да направат свои модови со прилагодени опции, како на пример, бројот на играчите и временскиот лимит.
258 (број)
258 (двесте педесет и осум) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 257 а претходник на бројот 259.
Црв
Црвите се животни со издолжено, тенко и меко тело, со должина од неколку милиметри до неколку метри.
Градба
Телото на црвите е покриено со еднослоен епител, заштитено со кутикула. Под епителот се наоѓа мускулно ткиво со помош на кое црвот се движи. Потоа се отвора телесна празнина во која се сместени органите за варење, излачување, крвотокот и нервниот систем. Сите овие органи се упростени кај паразитските црви.
Кај прстенестите црви, пренесувањето на храната и кислородот се врши преку крвоносен систем кој се состои од два главни крвни садови: грбен и стомачен. Двата крвни садови се спојуваат во предниот и задниот дел со мрежа од крвни капилари поради што тој се нарекува затворен крвен систем.
Кај поголемиот дел црви (на пример, кај дождовниот црв), системот за варење е цевчест и се состои од: уста, голтка, желудник и црево, со заден анален отвор. Храната се вари во желудникот иво цревото. Дождовниот црв како храна ги користи изгниените листови од растенијата.
Романтичен валцер
Романтичен валцер (француски: Valse romantique) — импресионистичка композиција за соло пијано од францускиот композитор Клод Дебиси (1862-1918). Компонирана е во 1890.
259 (број)
259 (двесте педесет и девет) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 258 а претходник на бројот 260.
Благоја Колев
Благоја Колев ( година во  — ) — македонски архитект и урбанист.
Животопис
Благоја Колев дипломирал на Архитектонскиот отсек на Техничкиот факултет во Скопје во 1955 година, а докторирал во Белград во 1981 година. Како проектант работел во Заводот за урбанизам на СРМ и во Заводот за урбанизам и архитектура на Град Скопје. Редовен професор на Архитектонскиот факултет во Скопје. Неговото творештво од областа на архитектонско-урбанистичко проектирање е богато и разновидно. Учествувал во изработката на просторно-урбанистичките планови на Скопје. Се занимава и со публицистичка дејност и со сликарство.
260 (број)
260 (двесте шеесет) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 259 а претходник на бројот 261.
Арктик
Арктичкиот регион е уникатна област меѓу екосистемите на Земјата. Културите во регионот и домородното население на Арктикот се имаат прилагодено на неговите студени и екстремни услови. Животот на Арктикот вбројува зоопланктон и фитопланктон, риби и морски цицачи, птици, копнени животни, растенија и човечки општества. Земјата на Арктикот се граничи со субарктикот.
Џигурово
Џигурово — село во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија.
Географија и местоположба
Селото Џигурово се наоѓа на 5 километри јужно од Свети Врач, во подножјето на Пирин, на левиот брег на Бождовска река, на надморска висина од 367 метри. Самото село и неговата околина се типичен регион за винова лоза кој произведува квалитетни вина. Селото има прекрасен поглед кон песочните Мелнички пирамиди и Струмската долина со вулканската височина Кожух. Климата е преодна средоземна со летен минимум и зимски максимум на врнежи од дожд. Поради сувите и топли лета и благите и влажни зими, во селото има услови за одгледување на средоземни растенија како смокви, калинки, киви, маслинови дрвја, ловор, итн.
Атарот на селото зафаќа површина од 13.365 км2. Селото се граничи со териториите на Белевехчево и Дебрене на северозапад, Малки Цалим, Бождово и Љубовка на североисток, Ладарево и Ласкарево на југоисток и Склаве и Лешница на југозапад.
Османлиско Царство
Една од легендите за името на селото е дека за време на отоманското владеење во селото живеел еден османлиски богат човек по име Џигур-бег, кој имал земја со прилично развиена фарма, што го правело селото побогато од соседните села. Според друга легенда, селото го носи името на неговиот основач Хаџи Ѓуро.
Под имињата Зигурова и Жигурова селото се споменува во османлиски даночни дефтери од 1611 - 1617 година. Во текот на 19 век, селото било мешано и припаѓало кон Мелничката каза. Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Џигурово (Djigourovo) било село со 122 семејства со 300 Турци и 60 Македонци.
Во 1891 година Георги Стрезов за селото напишал:
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 565 жители, од кои 300 Турци, 120 Власи и 145 Македонци. Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 176 Македонци под врховенството на Бугарската егзархија, работело едно егзархиско училиште со 1 учител и 19 ученици.
По избувнувањето на Балканските војни во 1912 година, седум лица од селото биле доброволци во Македонско-одринските доброволни чети.
Бугарија
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Бугарија.
==Население ==
Културни и природни знаменитости
Во центарот на селото има плоштад со вековно стар чинар и со уникатна форма на стеблото. Неговата форма формира огромна празнина, за која мештаните велат дека некогаш се наоѓала рерна за печење леб. Можеби е стара неколку стотици години, но тоа не е утврдено од никој. Од местото каде се наоѓа селото, има исклучително живописен поглед во неколку насоки. Во близина на селото поминува мала река, која се спушта од планината Пирин, притока на реката Струма. Покрај тоа, областа е позната по својата прекрасна природа. Во близина на селото има и неколку мали брани, кои биле дел од системот за наводнување во блиското минато.
Европско првенство во кошарка 1979
Европското првенство во кошарка 1979 или Евробаскет 1979 е 21. европско првенство организирано од ФИБА Европа. Првенството се одржало во Италија од 9 јуни до 19 јули. Шампион била селекцијата на СССР.
3 место
99 92
Финале
19 јуни 1979 98 76
261 (број)
261 (двесте шеесет и еден) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 260 а претходник на бројот 262.
Александар Филиповски
Александар Ацо Филиповски (Никифорово,, ) — македонски академски сликар.
Животопис
Ја отпечатил и промовира неговата книга „Никифорово, нашето родно огниште", која претставува монографија за родното Никифорово. Во 2014 година ја промовирал и книгата „Чеде Филиповски - Даме: народен херој на Македонија“, која претставува монографија за неговиот брат.Во 2019 година ја провмовирал и монографијата „Александар Филиповски – Ацо“, која претставува дело во кое е преточен животниот и ликовниот пат на Филиповски и сето тоа збогатено со над 600 репродукции од неговото богато ликовно творештво.
Анапа
Анапа ( Анапа) е град во Русија во Краснодарскиот крај. Тоа е морско пристаниште на црноморскиот брег на Кавказ, во Анапскиот Залив, близу Азовското Море, 160 западно од Краснодар и 52 северозападно од Новоросијск. Според проценките од 2017 година, во градот живееле 75 375 жители.
Градот Анапа од 2011 година има почесна титула „Град на воената слава“.
Историја
Подрачјето околу овој град било населено уште од античко време. Населбата Синда, наречена Синдскo пристаниште или „ Синдика “ била изградена на местото на денешна Анапа во 6 век п.н.е. Изградена е од Понтските Грци и била населена до 3 век п.н.е.
Во меѓувреме, била припоена кон Босфорското кралство и се наоѓала во него во периодот од 4-ти до 3 век п.н.е. Тогаш се викала Горгипија по градителот Горгипа. Во 3 век била уништена од номадски племиња. Овие племиња, за кои се претпоставува дека имаат потекло од черкејско и / или адигејско потекло, и го дале името на денешната Анапа.
Во 14 век, џеновската колонија Мапа била тука.
Градот е го зазеле Турците во 1475 година, кои ја изградиле тврдината во 1781 година-1782 година. Истата била цел на повеќе напади од Руската Империја во 1791, 1808 и 1828 година и конечно била припоена кон Русија во 1829 година, заснована на Дринополскиот мир. Во тоа време, населбата имала адигејско име Анапа.
Оттогаш, градот се наоѓа во Русија. Добил статус на град во 1846 година, а станала санаториум во 1866 година.
За време на Втората светска војна, половина од санаториумите биле уништени, а биле обновени во 1950-тите.
Туризам
Постојат бројни санаториуми (пред се за деца) и хотели во овој град. Од распадот на СССР, заедно со Сочи и некои други градови долж рускиот брег на Црното Море, доживеал значително зголемување на популарноста. Распадот ги оставил традиционалните советски одморалишта на Крим во Украина и во Република Абхазија во Грузија од другата страна на границата.
Анапа ретко привлекува неруски туристи кои заминуваат на годишен одмор поради својата скромна подструктура (инфраструктура) и карпести плажи, но таа остана привлечен и евтин избор за Русите кои претпочитаат да се одморат во традиционалните руски летувалишта отколку во поскапите одредишта како што е Анталија на средоземниот брег на Турција или Шарм ел-Шеик во Египет (двете се познати по својата популарност меѓу Русите).
Иако многу болници во Анапа се специјализирани за рехабилитација, Анапа и другите градови на брегот на Црното Море не станаа одредиште за пензионерите, од главната причина што руските пензии се многу мали, ретко надминуваат 100 долари месечно. Понатаму, Русите ретко одат во други градови освен Москва поради тешкотии со внатрешните пасоши и системот за „регистрација “.
Претседател на Зимбабве
Претседател на Зимбабве  — највисока политичка и раководна функција во Зимбабве. Претседателот според уставот се избира на избори. Актуелен претседател на Зимбабве е Емерсон Мнангагва, кој дошол на функцијата преку еден вид државен удар со што се сменил долгогодишниот претседател Роберт Мугабе.
Претседателот е и шеб на владата, бидејќи во 1987 година функцијата Премиер на Зимбабве била укината. Функцијата била вратена од 2008 до 2013, но потоа пак укината. Наместо тоа, Зимбабе има 2 потпретседатели.
Претседатели на Зимбабве
Key
Живи поранешни претседатели
Има само еден жив поранешен претседател заклучно со :
262 (број)
262 (двесте шеесет и два) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 261 а претходник на бројот 263.
Марија Камишова - Нонча
Марија Камишова - Нонча ( година во  -   во Речани, ) — македонска работничка, организатор на работничкото и младинското движење, борец на Велешкиот НОПО „Димитар Влахов“ од 1942 година.
Животопис
Марија Камишова - Нонча била член на СКОЈ (од 1939) и на МК на КП за Велес (од 1942). По многубројните борби со бугарската војска и полиција во Велешко од септември до декември 1942 г., заедно со група партизани била откриена и ликвидирана во една колиба во близината на Велес.
Основачка конференција на ВМРО (Обединета)
Прва конференција или Основачка конференција била конференција на ВМРО (Обединета) на која биле поставени нејзините темели. Таа била одржана во Виена, Австрија во периодот од 1 до 11 октомври 1925 година. На конференцијата присуствувале 16 делегати, сите од нив дејци со левичарска идеологија. Причината за одржување на конференцијата била заснована на Мајскиот манифест од 1924 година, при што една од задачите на конференцијата била да се изработи програма на организација која ќе го спроведува манифестот.
263 (број)
263 (двесте шеесет и три) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 262 а претходник на бројот 264.
264 (број)
264 (двесте шеесет и четири) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 263 а претходник на бројот 265.
Владимир Ковачев
Владимир Ковачев (роден на  година во  - починал во  година во ) — македонски поет и револуционер, автор на заедничка песнарка со Христо Силјанов („Тагата на робот”), близок соборец на Гоце Делчев, брат-близнак на Владислав (Славчо) Ковачев, истакнат активист на ВМРО и автор на публицистички труд од капитално значење.
Животопис
Владимир Ковачев живеел и творел како емигрант во Бугарија. Во текот на релативно краткиот живот рано се пројавил како учесник во револуционерното движење. Татко му Михаил Ковачев (1840–1908) бил раководител на Штипскиот револуционерен комитет и учесник во Илинденското востание. Учителствувал во Штип, Скопје и Солун. Чичко му Јосиф Ковачев (1839–1898), познат педагог, бил основач на првото машко педагошко училиште во Штип (1869) и автор на учебници за тогашните училишта. Брат му Славчо бил штипски војвода во времето на Илинден.
Владимир Ковачев дипломирал право на Сорбона во Париз. Во Скопје поминал дел од своето детство. Образованието го продолжил во Софија, каде што со бројното семејство емигрирал кон крајот на ⅩⅠⅩ в. Се школувал како питомец на софиското Воено училиште, каде ја прифатил идејата на руските социјал-демократи (Доброљубов, Чернишевски, Херцен, Писарев), а добил можност и да се запознае и со лектира од македонските социјалисти во Бугарија (Димитар Благоев, Васил Главинов, Спиро Гулапчев). Контактирал со македонската група околу сп. „Лоза”. Кон литературата пројавува интерес уште од школските клупи. Од тој период потекнува неговата ракописна стихозбирка „Песни за Македонија”, која посмртно е објавена во Скопје (1997) во препев на Петар Т. Бошковски и Томе Арсовски. Песнарката ја пронашол во Државниот архив на Бугарија д-р Зоран Тодоровски. Песните се во духот на насоката што ја вовеле Марко Цепенков, Трајко Китанчев, Ефтим Спространов, Никола Киров Мајски – создавање култ кон поробената татковина.
Донска армија
Донската армија (руски: Донская армия) — војска на кратковечната Донска република и дел од Белото движење во Руската граѓанска војна. Војската била активна од 1918 до 1920 година, во регионот Дон и со центар во градот Новочеркаск.
Историја
По Октомвриската револуција во 1917 година, во Дон избувна конфликт помеѓу „црвените“ болшевици и „белите“ донски козаци.
Во Новочеркаск, собранието на Козаците, Кругот, го избрал Алексеј Каледин за прв независен атаман од времето на Петар Велики. Тие одбиле да ја признаат болшевичката влада и се прогласиле за заштитници на Русија.
На 2 декември (стар календар), Козаците на Каледин го зазеле Ростов на Дон, протерувајќи ги болшевичките власти и формирајќи влада на чело со Митрофан Петрович Богаевски.
На болшевичкиот отпор, со центар во Каменска станица, му се придружила војска испратена од Москва.
Каледин, чувствувајќи се немоќен да им се спротивстави на болшевиците, се застрелал на 29 јануари 1918 година. Тој бил заменет со генерал-мајор Анатолиј Михајлович Назаров. Назаров побарал помош од доброволната армија, но бил одбиен. Неговата оставка била одбиена од страна на кругот, кој инсистирал тој да ја исполни својата должност како „вистински син на тивкиот Дон“. Тој одлучил да ја заврши граѓанската војна капитулирајќи пред болшевиците и се сретнал со претставникот на Црвената армија, Саблин. Саблин одбил да го признае авторитетот на атаманот и изјавил дека Козаците треба да бидат уништени. Вечерта на февруари 1918 година, одред на Црвената армија, под поручник Н. М. Голубов, го прекинале состанок на Кругот, при што биле уапсени Назаров и претседателот Волошинов. Тие биле застрелани без судење на 3 март. По должината на Дон била спроведена политика на црвен терор.
Неколку станици се побуниле и на 3 април 1918 година формирале нова Донска армија, за време на степскиот марш. Многу Донски Козаци, исто така, учествувале во злогласниот Леден марш на Корнилов од февруари до мај 1918 година.
На 12 мај 1918 година, специјален круг (круг за спас на Дон) ги прогласил старите права и униформи за обновени и им објавил војна на болшевиците. За нов атаман бил избран Пјотр Краснов, талентиран војник и писател.
Во летото и есента 1918 година, Армијата на Белата Дон ја контролирале територијата на Дон, ги прекинале комуникациите на Црвената армија меѓу Москва и Кавказ (дозволувајќи ѝ на Белата доброволна армија да ја победи Црвената армија на Северен Кавказ) и ги загрозила позициите на Црвената армија кај Царицин и Воронеж, како и Ростов на Дон.
Голем дел од регионот Горен Дон, во 1918 година, пребегнал кај болшевиците, но како резултат на Црвениот терор, во 1919 година, се кренал во оружје против нив, во она што било познато како востание Вешенскаја. Главните водачи биле Павел Назарович Кудинов и Карлампиј Јермаков. Тие ги здружиле силите со Донската армија со центар во Новочеркаск, со која командувал атаманот Африкан Богаевски. Овие настани претставувале важен дел од епот на Михаил Шолохов, Тивкиот Дон. Долго време, Кудинов и Јермаков, кои се појавуваат во романот, пошироката јавност ги сметала за измислени.
Во зимата 1918-1919 година, Црвениот јужен фронт, вклучувајќи ја нивната група Кожевников, 8-та армија, 9-та армија и 10-та армија, извршиле контранапад на армијата Дон и ја вратиле контролата врз областа североисточно од реките Донец и Манч.
Војската на Дон често била поделена и мачена со неодлучност, многу од Козаците не сакале да се борат надвор од нивната територија.
На 8 јануари 1919 година биле создадени Вооружените сили на Јужна Русија, а армијата Дон склучила договор да биде подреден на командантот Антон Деникин.
За време на тешките борби во есента и зимата 1919 година, Донската армија претрпела значителни загуби. До јануари и февруари 1920 година, таа била поразена во Северен Кавказ. Нејзините остатоци се предале во март и април на Црвената армија и делумно отишле во нивните редови.
На 24 март 1920 година, единиците на армијата Дон биле транспортирани од Новоросијск до Крим. Оттаму, бил формиран посебен Донски корпус, а на 1 мај сите Донски единици биле консолидирани во Донскиот корпус.
Пеце Ристевски
Пеце Ристевски (,, тогашна СР Македонија, СФРЈ) — е македонски метеоролог и климатолог.
Животопис
Пеце Ристевски (Sc.D.) своето основно образование го стекнува во родната Битола, од каде како републички стипендист продолжува во Средно хидрометеоролошко училиште, во Белград (1965/1969 г.).
Со звањето Дипломиран метеоролог, се стекнува на Природно математичкиот Факултет - Белград (1969/1974 г.), каде што е запишан и на магистерски студии до 1985 година, како експерт за Времето и климата на Југославија.
Со звањето Доктор по метеорологија (Sc.D.) се стекнува на Националниот институтот за метеорологија и хидрологија при Бугарската академија на науките, во Софија, Бугарија. Одбранетата Докторската дисертација е под наслов: „Климата и агроклиматски ресурси во Република Македонија“.
Својот работен век, цели 40 години, ги поминува во тогашниот Републички хидрометеоролошки завод (денес Управа за хидрометеоролошки работи) во која започнува како стручен соработник, преку шеф на метеоролошка мрежа, Началник на повеќе одделенија (климатологија и техничка метеорологија, Метеоролошко климатолошко), како самостоен стручен соработник за климатологија и медицинска метеорологија, па советник и државен советник.
Научна дејност
Во научната и образовната сфера во неколку наврати е ангажиран како асистент на Институтот за физика, при Природно математичкиот факултет при УКИМ, за предметите Општа метеорологија, Климатологија, Применета метеорологија и Анализа и прогноза на времето.
Исто така, бил ангажиран како Професор по предметот Метеорологија и Воздухопловна  метеорологија на Воената академија во Скопје,  во  учебната 2013/2014, 2016/2017 и 2017/2018 година.
Во својот професионален работен век бил дел од битни тела, како:
Значајно е да се спомне дека од 1984 година ангажиран е во Движењето на младите природници и техничари, во организација на Народна техника на Република Македонија, при што учествува во организирање на натпреварите по метеорологија, секоја година на градско ниво (на територијата на Скопје и скопскиот регион) и државно ниво (во Република Македонија). Со тоа во континуитет повеќе од 35 години придонесува за анимирање и афирмирање на метеоролошката наука кај најмладите.
Автор и соавтор е на бројни научни трудови (преку 60 научни и стручни трудови, печатени во домашни или странски научни списанија, или пак презентирани на научни собири во земјата и странство), публикации, книги и учебници, од кои како најзначајни за споменување се:
Општина Муртино
Општина Муртино — поранешна рурална општина во Македонија, создадена во 1996 година, а престанала да постои со законот за територијална поделба на Македонија од 2004 година, кога била припоена со Општина Струмица. Центар на општината било селото Муртино.
Население
Според последниот попис од 2002 година, во Општина Муртино живеат 6.544 жители, од кои:
Спиноталамичен пат
Спиноталамичен пат (лат. tractus spinothalamicus) — сетилен пат во централниот нервен систем кој спроведува сетилни информации до таламусот и е дел од антеролатералниот (вентролатерален) систем. Информациите стигнуваат до nucleus ventralis posterolateralis thalami во таламусот, а од таму се искачуваат до соматосетилниот кортекс на постцентралната витка (gyrus postcentralis).
Спиноталамичниот пат се состои од два соседни патишта: 1) преден (вентрален) спиноталамичен пат, кој носи информации за груб допир и 2) бочен (латерален) спиноталамичен пат, кој носи информации за болка и температура.
Во ‘рбетниот мозок спиноталамичниот пат има соматотопична организација, така што во медијално–латерална насока сегментите се распоредени на следниот начин: вратна, градна, слабинска и крсна (седална) компонента.
Патот се вкрстува на ниво на ‘рбетниот мозок (commissura alba anterior medullae spinalis), за разлика од системот на дорзална колумна–медијален лемнискус и латералниот кортикоспинален пат кои се вкрстуваат на ниво на мозочното стебло. Тој е еден од трите патишта коишто го градат антеролатералниот систем (другите два се спиноретикуларниот пат и спинотекталниот пат).
Структура
Спиноталамичниот пат се состои од два главни дела:
Спиноталамичниот пат користи неврони од прв, втор и трет ред за пренос на сетилната информација од периферијата до кората на големиот мозок. Во ’рбетните ганглии се наоѓаат клеточните тела на псевдоуниполарни неврони чии аксони ги спроведуваат дејствените потенцијали од рецепторите во кожата до дорзалниот дел на ‘рбетниот мозок. Во задните рогови на ‘рбетниот мозок, аксонските краеви се разгрануваат надолу и нагоре во должина од околу еден до два ‘рбетни прешлени и заедно го чинат т.н. постеролатерален пат (tractus posterolateralis). Тие потоа градат синапси со неврони од втор ред или во Роландовата желатинозна супстанца (substantia gelatinosa cornu posterioris medullae spinalis) или во nucleus proprius medullae spinalis (laminae spinales III et IV).
Аксоните на невроните од втор ред преминуваат на спротивната страна од ‘рбетниот мозок (се вкрстуваат) кај предната бела комисура (commissura alba anterior medullae spinalis) и влегуваат во предно-бочниот (антеролатерален) агол на ‘рбетниот мозок. Вкрстувањето обично се јавува во должина од 1-2 сегменти на ’рбетни нерви над влезната точка. Потоа аксоните се искачуваат по должината на ‘рбетниот мозок до мозочното стебло, поточно до ростралната вентромедијална медула. Во мозочното стебло патот е дорзално поставен.
Преден спиноталамичен пат
Предниот или вентрален спиноталамичен пат (tractus spinothalamicus anterior) е сместен во маргиналниот дел на предната врвца или сноп на ‘рбетниот мозок (funiculus anterior medullae spinalis) и малку е помешан со вестибулорбетниот пат (tractus vestibulospinalis). Влакната на овој пат се од Аβ тип и тие спроведуваат сетилни информации за груб допир и притисок од рецепторите во кожата.
Бочен спиноталамичен пат
Бочниот или латерален спиноталамичен пат (tractus spinothalamicus lateralis) е сместен во бочната врвца или сноп на ‘рбетниот мозок (funiculus lateralis medullae spinalis). Тој се состои главно од брзо-спроведувачки, ретко миелинизирани Аδ влакна и бавно-спроведувачки, немиелинизирани C влакна. Овие влакна спроведуваат сетилни информации за болка и температура до таламусот.
Шумски вечерник
Шумски вечерник, Лејслеров лилјак или ирски лилјак, е вид на инсектојаден лилјак кои припаѓа на фамилијата вечерни лилјаци, Vespertilionidae. Видот е именуван во чест на натуралистот Јохан Филип Ахил Лејслер.
Опис
Шумски вечерник има средна големина, малку помал од ноќен лилјак. Има должина од 48 до 68 мм (глава и тело) и распон на крилјата од 260 до 330 мм. Подлактицата е со димензии од 38 до 47 mm, а тежината на лилјакот е од 11 до 20 грама. Лицето, ушите и крилјата се црни. Крзното е кафеаво. Долните страни на рацете се влакнести што му го дава уште едно име „лилјак со влакнести раце“. Ушите му се кратки и заоблени во форма на печурка. Крилата се долги и тесни.
Дистрибуција
Шумскиот вечерник се среќава локално низ Европа и западна Азија, на исток до Урал и Хималаите. Го има и во северозападна Африка, Канарските Острови и Мадеира. Додека пак лилјаците на Азорите често се смета за посебен вид - Nyctalus azoreum.
Обично се наоѓа во шумите, иглолисни и листопадни, но исто така се приспособи на паркови и урбани области и често ги има и во згради.
Во повеќето делови каде што се среќава шумскиот вечерник тој е редок, но во Ирска е многу почест, бидејќи е најголемиот и трет најчест вид лилјак на островот. Во Британија е познато од неколку колонии во Англија и Велс со повремени скитници кои стигнуваат до Шкотска. Закана за нивниот опстанок вклучуваат намалување на бројот на инсекти, губење шуми и шупливи дрвја и токсични хемикалии кои се наоѓаат во обработеното дрво во објектите.
Хранење
Лилјаците се појавуваат веднаш по зајдисонце за да се хранат со летечки инсекти како што се молци и бубачки. Тие понекогаш се хранат околу уличните светилки, фаќајќи ги инсектите што ги привлекуваат. Тие се најактивни околу самрак и зори и ќе патуваат до 10 km по потрага за храна.
Репродукција
Шумскиот вечерник обично се размножуваат во мали колонии од околу 20 до 50 единки, но во Ирска тие можат да бидат многу поголеми, со некои колонии кои броат до 1.000 единки. Колонијата е обично во шупливо дрво или зграда. Женките раѓаат едно или две младенчиња, а близнаците се почести во источниот дел од нивната распространетост.
Ехолокација
Честотите што ги користат овие лилјаци за ехолокација се помеѓу 25–54 kHz, имаат најмногу енергија на 29 kHz и имаат просечно времетраење од 8,5 ms.
Културни референци
Сликата на лилјакот е една од безбедносните одлики на банкнотата од 20 фунти од 2020 година на Алстер банката на Северна Ирска.
Рудник „Саса“
Историја и дејност
Во почетокот на септември 1952 година во Берово е одржан првиот официјален состанок, на чиј дневен ред е поставено прашањето за САСА. На тој работен договор присуствуваа Филип Николовски – претседател на околискиот народен одбор, Методија Митевски Брицо – секретар на околискиот комитет на Сојузот на комунисти, Ване Милковски – член на ОК на СК, Никола Попов, секретар на малешевска околија и Славко Паплер – директор на рудникот „Злетово”–Пробиштип. Првата режиска група за истражување на САСА е формирана 1953, во состав: Никола Попов, одговорен на групата, Костадин Богоевски, дипломиран инженер по геологија, Славко Паплер, Нанче Илиевски и Јонче Котевски. Првите истражни работи се започнати на 14 јуни 1954 година. Тогаш во Свиња Река е одржана мала свеченост. Најмладиот меѓу шеснаесетте рудари, Стефан Маринковски, по удирањето со првиот рударски копач, го поставил камен-темелникот на САСА. Со првата рударска група, која ги водеше истражните работи, раководеше Борис Стојановски од работната организација „Злетово” – Пробиштип. Во февруари 1955 е формиран т.н. режиски одбор, во чиј состав беа и Брицо, тогашен претседател на штипска околија, Васил Туџаров, Ане Арсов, а подоцна и Игнат Дуовски. Истражниот период во САСА е поделен во две етапи: првата до 1957 (запознавање на закономерностите за настанувањето на рудните појави) и втората 1957–1961 период во кој истражувањата се вршат директно за докажување на рудните резерви. Изградбата на производствените и преработувачките капацитети е почната 1961 и завршена 1966 година. Тогаш истражните работи се прекинати.
Стакленото ѕвоно
Стакленото ѕвоно (англиски:  The Bell Jar) - полуавтобиографски роман на американската писателка Силвија Плат од 1963 година. Првобитно, романот бил објавен под псевдонимот Викторија Лукас.
Рудник „Саса“
Историја и дејност
На 9 декември 1965 година, преку референдум САСА е интегрирана со „Злетово” во единствено претпријатие - рудници за олово и цинк „Злетово-Саса”–Пробиштип. Со претпријатието раководел работнички совет од 44 членови, по 22 од двата погони и управен одбор од 9 членови. Во втората половина на 1966 рудникот е пуштен во пробно производство, а потоа и во редовно. Свечениот чин на пуштање во погон на мелниците во флотацијата на 29 ноември 1966 година му е доверен на најзаслужниот мајстор за монтажа на опремата, Миливоје Думановиќ, кој со шампањ наздравил со зборовите: „ Еве другари, тргна, па нека ни е среќно на сите нам”. Во изградбата и отворањето на САСА учество зеле и фирмите: „Рудник” од Белград „Технометар” од Скопје, АТС од Делчево и Кочани, „Обнова” од Делчево, „Трепча” од Звечан и инсталаторската задруга „Р. Илиќ-В. Мандиќ” од Белград.
Првата електрична светлина во рудникот засвете на 13 јануари 1959 година, со доведувањето на електрична енергија по изградениот далновод од Тораница до САСА. Работите под доста тешки услови ги извела група електричари од „Злетово”, под раководство на Нанче Илиевски.
Стакленото ѕвоно
Содржина
Романот се состои од 20 глави во кои се опишува животот на деветнаесетгодишната студентка од Бостон, Естер Гринвуд, во текот на 1953-1954 година.
За романот
Темата на романот е развојот на главниот лик, проследен со ментален пад по разочарувањето од светот и од себеси. Компониран како низа од дополнителни сеќавања за минатите настани, романот најмногу зборува за потребата од социјална интеграција која е невозможна пред главниот лик да сфати што сака да биде. Исто така, како тема во романот се јавува и борбата против нормите и авторитетот: Естер постојано се судира со претпоставените, со момчето, со мајката и со лекарите. Нејзината потреба за женска еманципација е изразена јасно и симболично преку метафорите на изборот што постои пред неа, но самиот чин на изборот не значи и остварување на желбите. Во желбата да „постане сè“, Естер е истовремено опсесивна и несигурна, а остварувањето на нејзините желби е спречено од конзервативното американско општество и од нејзината внатрешна побуда за уништување. Оттука, воопшто не зачудува тоа што односот на Естер кон светот се изразува низ прејадувањето и гладувањето со кои таа го искажува протестот против наметнатата идеја за улогата на жената во општеството. Наместо да биде совршена домаќинка, Естер сака да има повеќе улоги и се бори за правото да нема планови за иднината. Постепено, животот на Естер се претвора во спротивност на рекламните огласи до 1950-тите кои на жените им ветувале совршенство. Додека првиот дел од романот зборува за потрошувачките импулси на Естер (прејадувањето, купувањето, собирањето поклони), вториот дел ја опишува нејзината дезинтеграција и борбата да се ослободи од стакленото ѕвоно. Во продолжение, „Стакленото ѕвоно“ е роман за уметничката во настанување, како и роман за борбата за сопствената душа, за душевниот мир и за етичката рамнотежа; најпосле, тоа е роман за ритуалот на двојното раѓање.
Рудник „Саса“
Историја и дејност
Флотацијата со годишен капацитет од 500.000 тони руда, свечено ја предал во употреба тогашниот претседател на собранието на СРМ, другарот Благоја Талески, на 28 август 1974 година.
Само три месеци по одредувањето на првите копачи во потрагата по рудното богатство, поточно во септември 1954 година, со само четири членови, беше основана првата организација на сојузот на комунисти, а за нејзин секретар е избран Диванис Веселиновски, вработен како пробар во јама. Таа била основен, можеби и единствен двигател на акциите за обезбедување макар и минимални услови за работа и живеење на рударите. Исто така била иницијатор и организатор на првата прослава на 28 август, денот на македонските рудари во 1956 година, кој ден од тогаш редовно се прославува на најсвечен начин.
Стакленото ѕвоно
За романот
„Стакленото ѕвоно“ е единствениот роман во книжевниот опус на Плат. Често, тој неправедно се сведува на стилизирана исповед за кобното лето 1953 година, кога Плат била растргната меѓу амбицијата и немирот и кога му подлегнала на мрачниот свет на нејзините опсесии и стравови. Навистина, во романот се веродостојно опишани апатијата, обидот за самоубиство и лечењето во психијатриската клиника, но структурата на романот, заснована на паралелни текови на раскажувањето, фрагментарна ретроспектива и впечатлива карактеризација на ликовите, придонесува тој да се претвори од автобиографија во уметничко дело. Мотивот на стакленото ѕвоно е симбол на константно чувство на заточеништво, а романот може да се чита како алегорија на менталната нестабилност, зашто стекнатата психичка стабилност е секогаш кршлива и непостојана. Романот е напишан со метафорички јазик кој е истовремено и поетски и репортерски објективен. Најчесто, романот се оабљудува како „роман со клуч“ зашто нарацијата ги следи појавата, текот и лекувањето на клиничката депресија на главниот лик. Меѓутоа, романот не е напишан поради потребата на авторката за самопрочистување, зашто својата психичка криза, обидот за самоубиство и болничкото лекување Плат ги есктернализира, се оддалечува од нив, а мрачните теми на саморанувањето ги претставува како дел од ритуалот или играта, а од друга страна, таа открива колку можат да бидат тешки и разурнувачки привидно удобниот живот и рутинските постапки на секојдневието.
Рудник „Саса“
Историја и дејност
Рудникот работи од 1966 година, а од 2017 година е во сопственост на рудникот „Централ Азија Металс“. Почетното годишно производство при неговото основање било 300.000 тони сува олово-цинкова руда; во 2015 година, рудникот имал годишно производство од околу 780.000 илјади тони, од кои 7,5% олово-цинков концентрат; а во 2020 година неговото производство надминувало над 800.000 илјади тони годишно. При производството на минерални суровини, во рудникот просечно се произведуваат околу 30.000 тони олово и околу 23.000 тони цинк во одделни метални концентрати годишно. Во рудникот се вработени околу 700 лица.
Јаловишта
Со преработка на рудата, одвојувањето на оловото и цинкот се создава јаловина којашто се одлага на јаловиштен простор од неколку хидројаловишта по течението на Каменичка Река.
Стакленото ѕвоно
За романот
Плат ја започнала работата на романот во 1961 година, по објавувањето на „Колос“, а го завршила по разделбата со сопругот, и тоа без многу поправки и ревизии. Романот бил најпрвин објавен во Велика Британија, во јануари 1963 година, во издание на „Вилијам Хајнеман Лимитед“. Притоа, наместо со своето вистинско име, авторката го објавила романот под псевдонимот Викторија Лукас, а за тоа се наведуваат две причини:, прво, таа не била сигурна дека романот е „сериозно дело“; второ, таа не сакала да ги повреди својата мајка, другарките и познаничките кои се појавуваат во романот, најчесто во карикирана форма. Романот за првпат бил објавен со името на Силвија Плат дури во 1967 година, а во САД се појавил во 1971 година, во согласност со желбата на Тед Хјуз и Аурелија Плат. Исто така, објавувањето на романот во САД одело потешко поради тоа што уредниците на американските издавачки куќи сметале дека романот не успеал добро да ја инкорпорира материјата. Така, куќата „Харпер и Роу“ го одбила романот оценувајќи го како младешко дело. Инаку, во писмото на Аурелија Плат до „Харпер и Роу“ се споменува можноста дека било предвидено продолжение на „Стакленото ѕвоно“. Имено, Аурелија Плат го споменува разговорот воден со Силвија во јули 1962 година во кој нејзината ќерка го најавила следното прозно дело во кое „истиот тој свет ќе го претстави набљудуван низ очите на здравјето“. Сепак, Силвија Плат никогаш не го напишала замисленото продолжение на романот. Исто така, нејзините дневници откриваат дека Плат размислувала за комерцијалната страна на романот кого го нарекувала „петпарачко четиво“; свесна за љубопитноста на читателите за нејзиниот семеен пекол, таа сметала дека постои голем пазар за темите поврзани со менталните болници и дека е „будала“ ако повторно не го доживее своето искуство во таа област.
Според впечатокот на самата авторка, на почетокот, публиката го прифатила романот без големо воодушевување, а ниту оцените на критичарите не биле особено поволни при што тие укажувале на добриот стил, но и на лошата структура на делото. Така, за критичарот Сол Малоф делото претставува „повеќе запис отколку фантазија“. Меѓутоа, во списанието New Statesman, Роберт Таубман го нарекол романот „првиот женски роман во Селинџеровиот клуч“. Убедена дека „Стакленото ѕвоно“ е современ роман кој во голема мера е погрешно сфатен, критичарката Линда Вагнер смета дека се работи за роман на растењето и образованието.
Бел носорог
Белиот носорог (Ceratotherium simum) е еден од петте вида на носорози кои постојат денес и е еден од ретките видови претставници на мегафауната. Овој вид има широка уста адаптирана за пасење, и е еден од најсоцијалните видови на носорози. Белиот носорог е со најбројна популација и има два подвида: Јужниот бел носорог со 17 480 единки во дивината според проценките од крајот на 2007 година, и многу пореткиот Северен бел носорог. Се смета дека од северниот подвид преостанати се само 13 единки, од кои 9 во заробеништво и 4 во дивината. Сепак малата попуација во дивината не е видена од 2006 година, па можно е овој вид да е целосно изумрен во дивината.
Распространетост
Северниот подвид денес се среќава само во Конго, додека јужниот подвид што претставува најголемиот дел од белите носорози живее во јужна Африка. 98,5% од популацијата живее само во пет земји (ЈАР, Намибија, Зимбабве, Кенија и Уганда). Иако во почетокот на 20 век била на работ од изумирање, денес ги има во солиден број. Во 2001 е проценето дека има 11 670 бели носорози во дивината и уште 777 во заробеништво низ зоолошките градини во светот, што го прави најбројниот носорог во светот. До крајот на 2007 година, бројот на единки во дивината достигнал и до 17 480 (IUCN 2008). Како и црниот носорог, и за овој вид најголема опасност претставува губењето на природното живеалиште и ловокрадството. Рогот најмногу е употребуван за традиционалната медицина иако нема здравствени придобивки, како и за изработка на накит. Според наодамнешни пребројувања на популациите во Конго, утврдено е дека има останато само уште 10 носорози, поради што на 15 јануари 2005 година, конзервационистите предложиле транспортирање на носорозите од Гарамба во Кенија. Иако поседувале официјално одобрување ова транспортирање било спречено на почетокот на 2006 година. На 12 јуни 2007 година ловокрадците и ги застрелале последните два носорога во Замбија. Едниот бил повреден а другиот бил мртов. Рогот на мртвиот носорог бил отстранет од страна на ловокрадците.
Таксономија
Популарна теорија за потеклото на името на белиот носорог е лошиот превод од холандски на африканс и англиски. Африканскиот збор wit, што значи „бел“ (white) на англиски се смета дека е лош превод на холандскиот збор wijde што значи „широк“ (wide на англиски и wyd на африканс). Зборот широк всушност се однесува на формата на устата на овој вид на носорог. Поради ова недоразбирање, европските доселеници, наместо „носорог со широка уста“ го употребувале името „бел носорог“. Спротивно на овој, друг вид на носорог со испакнати усни, е нарекуван Црн носорог (иако бојата и на двата носорози е доста слична). Сепак, последните истражувања на литература за носорози на холандски и африканс јазик, не успеале да обезбедат докази дека зборот wyd се употребувал за опишување на овој вид. Друга популарна теорија предлага дека името доаѓа од неговата широка распространетост низ Африка и бојата која се должи на валкањето во варна почва или поради посветлата боја на неговиот рог. Видовното име на белиот носорог – Ceratotherium, го дал зоологот Џон Едвард Греј (John Edward Gray) во 1868 година, и потекнува од грчките зборови κερας (керас) „рог“ и θηριον (терион) „ѕвер“. Simum е изведен од грчкиот збор σιμος (симус) што значи „сплескан нос“.
Јужен бел носорог
Последните проценки кои датираат од 31 декември 2007 година, даваат бројка од 17 480 јужни бели носорози (Ceratotherium simum simum) кои живеат во дивината, што го прави најбројниот подвид на носорог во светот. Јужна Африка е местото каде што живеат 93% од единки на овој подвид, односно 16 255 бели носорози. Помали популации кои се вратени во дивината постојат и во Намибија, Боцвана, Зимбабве и Свазиленд, како и во Мозамбик. Мали популации на овој подвид се пуштени и во некои земји кои не припаѓаат на распространетоста во минатото, како на пример Кенија, Уганда и Замбија. Носорози фатени во дивината без проблеми се размножуваат во заробеништво доколку имаат поволни услови во однос на простор и храна, како и партнер од спротивниот пол со слична возраст. Во паркот за диви животни во Сан Диего од 1972 година до денес се родени 91 млади носорози. Сепак, нешто што уште не е разјаснето е слабата стапка на размножување на женките кои се родени во заробеништво.
Северен бел носорог
Северниот бел носорог (Ceratotherium simum cottoni) кој во минатото се среќавал во повеќе земји во источна и централна Африка јужно од Сахара, денес се смета за критично загрозен вид. Според WWF постојат само уште 4 единки во дивината. Сепак во јуни 2008 година е пријавено дека е можно овој вид да е исчезнат бидејќи никој ги нема забележано овие единки од 2006 година.
Особености
Белиот носорог е најголемиот копнен цицач после слонот. Има масивно тело и голема глава, краток врат и широки гради. Должината на носорозите е помеѓу 3,4 и 4,2 метри, а опашката додава уште 50 до 70 сантиметри. Висината до рамениците изнесува 150-185 сантиметри. Просечната тежина е од 1440 до 3600 килограми, а мажјаците се малку потешки од женките. Најголемиот регистриран бел носорог тежел околу 4500 килограми. На муцката на овие животни има 2 рога составени од кератин (за разлика од роговите кај елените кои се од коска). Предниот рог е поголем и има просечна должина од 90 сантиметри која може да достигне и до 150 сантиметри. Специфична одлика на белиот носорог е и неговата грбка на задниот дел од вратот што служи како поддршка за неговата голема глава. Секое стапало на носорогот има три прсти. Бојата на кожата варира од жолтеникаво кафеава до сива. Влакна имаат само на врвовите на ушите и на крајот од опашката. Белите носорози имаат и карактеристична сплескана и широка муцка, адаптирана за пасење. Носорозите се способни да ги движат ушите независно едно од друго со цел да прецепираат што повеќе звуци, иако најмногу се потпираат на нивниот осет за мирис. Органите за мирис кај овие животни се поголеми од нивниот мозок.