cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Стафилококи
Опсег на домаќини
S. fleurettii – кози
S. gallinarum – кокошки, кози, фазани
S. haemolyticus – луѓе, Cercocebus, Erythrocebus, лемури, Macca, Microcebus, шимпанзо
S. hyicus – свињи
S. leei – луѓе
S. lentus – кози, зајци, овци
S. lutrae – видри
S. nepalensis – кози
S. pasteuri – луѓе, кози
S. pettenkoferi – луѓе
S. pseudintermedius – кучиња
S. rostri – свињи
S. sciuri – луѓе, кучиња, кози
S. simiae – Saimiri sciureus
S. simulans – луѓе
S. warneri – луѓе, Cercopithecoidea, Pongidae
S. xylosus – луѓе
Клиника
Стафилококите можат да предизвикаат широк спектар на болести кај луѓето и животните или преку лачењето на токсини или преку пенетрација. Токсините се честа причина за труење со храна, бидејќи ги лачат бактериите кои растат во храна која неправилно се чува и складира. Воспаленијата на плунковите жлезди често се предизвикани од стафилококни инфекции.
Катарина Густавсдотер Васа
Кетрин Васа од Шведска ( Katarina Gustavsdotter Vasa  ; 6 јуни 1539 – 21 декември 1610 година) била шведска принцеза и грофица во источна Фризија како сопруга на Езард II, гроф од Источна Фризија. Таа била најстарата ќерка на Густав Васа и Маргарета Лејонхуфвуд. Таа била автономен регент на и Норден во Остфризија ( Источна Фризија ) од 1599 до 1610 година.
Ран живот
Свадбата се одржала во Стокхолм на 1 октомври 1559 година. Во ноември, Кетрин и Еџард заминале за Остфриланд. На нивното патување низ Шведска, тие биле придружувани од нејзината сестра Сесилија и братот на Еџард, Јован II од Осфризланд. Додека престојувале во Вадстена по пат, избил голем скандал кога Џон бил откриен во одајата на Сесилија без панталоните. Скандалот станал познат под името Vadstenabullret (Громот на Вадстена). Џон бил затворени, а Кетрин и Езард биле ставени под стража во замокот Вестерас. Кетрин дејствувала како посредник за да се изврши ослободувањето на Џон, со Сесилија да се постапува поблаго и да и се даде дозвола да замине. Компликациите, нејзината сопствена бременост и смртта на нејзиниот татко во 1560 година предизвикале одложување на нивното заминување до 1561 година.
Грофицата од Остфриланд
Катерина пристигнала во Остфризланд во април 1561 година. Како грофица на Остфризланд, Кетрин зела активно учество во политиката и државните работи. Таа го поддржувала Езард во неговиот конфликт со неговиот брат Џон околу владеењето на поделената Остфриланд, додека Џон ја имал поддршката од неговата мајка Ана. Конфликтот имал и религиозна димензија, бидејќи Езард и Кетрин биле лутерани, додека Џон и Ана биле калвинисти. Таа работела за да обезбеди ново наследство кое го забранувало совладеењето и активно го поддржувало лутеранизмот пред калвинизмот.
Во 1578 година, бездетниот Џон навистина се согласил синот на Катерина да биде негов наследник, но тоа не ја завршила борбата. Кетрин целосно ги користела своите семејни врски за нејзината политика и ги замолила нејзините владејачки браќа да интервенираат во нејзина корист, додека таа самата ги користела своите врски за возврат: му помагала на Чарлс во неговиот извоз и увоз, обезбедувала бродови за шведската флота во војната. против Русија и помагала во преговорите за бракови на Чарлс и Елизабета. Познато е дека таа протестирала против бракот на нејзиниот брат кралот Јован III со Гунила Биелке во 1585 година. Во 1591 година, Еџард станал единствен регент, но во 1594 година избувнала Емденската револуција. Кетрин побарала помош од нејзиниот брат Чарлс IX, кој во оваа прилика ја советувал да покаже религиозна толеранција и изразли изненадување што секогаш се чинело дека Катерина била таа што ги водела преговорите за државните работи, а не Езард.
Чувар
По смртта на Edzard во 1599 година, Катерина живееле во замокот Berum и ја презела контролата над неа Дауер земји Норден, Pewsum, Woquard Loquard, Campen и Neeuwarden. Овие земји ѝ биле дадени само како нејзини овластувања, но Катерина наместо тоа ја презела контролата над нив како автономен владетел: одбила да го признае нејзиниот син Ено III и неговото право да собира даноци и да врши власт во нејзините феуди, и се прогласила за вазал. директно под царот. Тоа предизвикало конфликт со нејзиниот син кој останал нерешен до нејзината смрт. Кога советот на Ено III го прекорил дека е подложен на неа и му укажал дека Катерина ги злоупотребила нејзините права како мајка за да бара послушност, тој се оправдал велејќи: „Бидејќи таа е жена, бидејќи е вдовица, веќе седумдесет, затоа што е ќерка на крал и, што е најголема причина да и покажеме почит, затоа што е мајка“. Кетрин се сметала за најблиска по карактер со нејзиниот татко меѓу нејзините браќа и сестри. Таа е опишана како интелигентна и учена со интерес за литература и теологија. Таа била убеден Лутеран, го посетила Витенберг за да студира теологија, напишала толкувања на Библијата, напишала ода на Езард на неговиот погреб и самата била посветена на дело од лутерански теолог.
Семејство
Катарина се омажила за Едзард II од Остфризланд на 1 октомври 1559 година, во Стокхолм. Тие ги имале следните деца:
NGC 5502
NGC 5502 — спирална галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5502 се споменува и како NGC 5503, MCG 10-20-77, NPM1G +60.0140.
Откривање
Објектот е откриен на 9 мај 1885 година од страна на Едвард Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5502 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 11,3 m/лм2. NGC 5502 има привидни димензии од 0,3' х 0,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 9 м 33,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +60° 24' 36"". Положбениот агол на објектот е во износ од 87°.
Други поделби
Проучување на NGC 5502 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 50508. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 49; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4172. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 705.
NGC 1108
NGC 1108 — елиптична галаксија во соѕвездието Еридан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 31 октомври 1886 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
NGC 3027
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3027 се споменува и како UGC 5316, MCG 12-10-9, CGCG 332-68, IRAS 09513+7226, CGCG 333-6, VV 358, KUG 0951+724.
NGC 1108
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1108 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,7 m/лм2. NGC 1108 има привидни димензии од 0,8' х 0,4'.
NGC 3027
Откривање
Објектот е откриен на 3 април 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3027 е од видот SBcd. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 14 m/лм2. NGC 3027 има привидни димензии од 3,9' х 1,4'.
NGC 1108
Други поделби
Проучување на NGC 1108 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 10633. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 265; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5286. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1452.
NGC 3027
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 55 м 40,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 72° 12' 15". Положбениот агол на објектот е во износ од 130°.
Други поделби
Проучување на NGC 3027 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 28636. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 23; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4386. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 685.
Буцов
Буцов (Butzow) — општина во округот Западна Померанија-Грајфсвалд, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Знак за крстосување со пат со првенство на минување
Знакот за крстосување со пат со првенство на минување ― еден од сообраќајните знаци за изречни наредби. Означува близина на крстосница на која возачот дава предност на сите возила што се движат на патот на кој тој наидува.
Полуотворена предна заоблена самогласка
Полуотворената предна заоблена самогласка (полуниска предна заоблена самогласка) е вид на самогласка во некои јазици. Меѓународната фонетска азбука (МФА) ја означува со симболот ⟨⟩. Овој знак постои и како лигатурата œ (спој од буквите o и e) во извесни јазици. Треба да се напомене дека малата верзија на истата лигатура (⟨⟩) се користи за друг глас: отворената предна заоблена самогласка.
Предавање на македонски
На македонски, гласот се предава со буквата „е“ (на пр. герм. ' = Гедел; фр. ' = Грез.
Јазици
Самогласката што се бележи со во стандардниот централен шведски е впрочем средно.
Алама де Алмерија
Алама де Алмерија — општина во покраината Алмерија, во автономната заедница Андалузија.
Демографија
Source: INE (Spain)
Лан
Лан може да се однесува на следново:
Абдукција (логика)
Абдукција - (од латински abducere = одведе), е силогистичко заклучување во кое мајор е сигурен но од кое не се изведува сигурен заклучок поради несигурноста на минор. Абдукцијата ги назначува обопштените хипотези или идеи кои дедукцијата ги развива, а индукцијата докажува или побива.
Абдукцијата, за разлика од индукцијата и дедукцијата, не доведува до сигурен заклучок. Аристотелов пример за а. е: знаењето може да се поучува (сигурен мајор); правдата е некое знаење (веројатен минор); значи, правдата може да се поучува. Абдукцијата е вид хипотетичко заклучување кое се темели врз претходното искуство. Користењето на таквото заклучување се оправдува со тоа што често тоа е единствениот можен начин за одредување на рационалното однесување во иднина и толкување на нови феномени. Соодветствува на грчкиот израз άπαγωγή.
Кнут Адолф Бовин
Кнут Адолф Бовин (15 октомври 1853 – 8 август 1926) е шведски градинар, писател, активист во Стокхолм.
Бовин бил учител на Кралската шведска академија за земјоделство и шумарство во Стокхолм, и работел како пејзажен архитект и пејзажен градинар од 1885 до 1890 година. Од 1890 година почнал да работи како комерцијален градинар фокусирајќи се на повеќегодишни растенија. Во 1895 година, Бовин започнал да го објавува градинарското списание Виола, кое сè уште се објавува и е широко дистрибуирано. Во 1897 година, тој бил иницијатор на фондот за поддршка на градинарите и на шведското здружение на трговски градинари (1902). Активно работел и за формирање на здружение за овоштари, Шведско помолошко друштво, и станал еден од неговите основачи (1900).
Тој бил во брак со Ана Џанссон. Парот имал дете, ќерка, Карин, родени во 1888 година.
Базелски комитет за банкарска супервизија
Базелскиот комитет за банкарска супервизија (англиски: Basel Committee on Banking Supervision) претставува меѓународен форум за дискусија помеѓу националните власти за следење и место за заемна размена на информации, вклучувајќи и размена на искуства за успешноста на методите и техниките за надзор на активностите на меѓународните активни банки.
Историја за Базелскиот Комитет
По пропаста на Бретонвудскиот систем исчезнала потребата од БИС како форум за координација на централните банки и тогаш започнало нејзиното свртување кон финансиската стабилност. Пресвртната точка во идниот развој на БИС се случила во декември 1974 година, кога гувернерите од земјите-членки на Г10 го основале Комитетот за банкарски регулации и супервизорски практики (Committee on Banking Regulations and Supervisory Practices) кој подоцна бил наречен Базелски комитет за банкарска супервизија. Главниот мотив за создвањето на овој комитет било пропаѓањето на две значајни банки во текот на 1974 година - Bnkhaus Herstatt и Franklin National Bank of New York, а иницијативата потекнала од Банката на Англија.
Базелскиот комитет бил замислен како форум за редовна соработка помеѓу членките на БИС за банкарските супервизорски прашања. Неговата основна цел била да се зачува глобалната финансиска стабилност преку подобрување на банкарската супервизија во светот.
Комитетот настојува да ги постигне своите цели со поставување минимум супервизорски стандарди: За да се справи со предизвиците претставени со диверзифицираните финансиски конгломерати, Комитетот исто така работи со други тела кои ги поставуваат стандардите, вклучувајќи ги оние за хартиите од вредност и осигурување на индустријата.
Првиот состанок на Базелскиот комитет се одржал во февруари 1975 година, а денес, состаноците се одржуваат три-четири пати во годината. Во 2009 година, Комитетот го проширил членството и сега вклучува 27 земји. Комитетот сега го известува надзорното тело, групата гувернери на централните банки и директорите на супервизорските агенции. Во Базелскиот комитет земјите-членки се претставени од страна на нивните централни банки, како и од органите со формална одговорност за супервизија на банките. Претседател на Базелскиот Комитет е Stefan Ingves, гувернер на Шведската централна банка.
Одлуките на Комитетот немаат законска сила. Наместо тоа, Комитетот ги формулира супервизорските стандарди и упатстава и дава препораки за најдобрите практики во очекување дека поединечните нацоинални власти ќе ги спроведат. На овој начин, Комитетот ја охрабрува конвергенцијата кон заедничките стандарди и ја следи нивната имплементација.
Првична цел на Комитетот била воспоставување на контакт помеѓу земјите членки. Низ заедничко залагање се очекуваше надминување на празнините во мрежата на контрола и унапредување на истата. Комитетот ги дефинира техниките со чија помош ќе се остварат поставените цели:
Комитетот особено се залага за остварување на контрола на банките кои делуваат интернационално, заради тоа се воспоставени две цели:
Вклучувањето на супервизорите од не G10 земјите, исто така, одиграло витална улога во формулирањето на Основните принципи на Комитетот за ефикасна банкарска супервизија во следната година. Поттикот за овој документ потекнува од извештајот донесен во 1996 година од страна на министрите за финансии на G-7 земјите во кој се барала делотворна супервизија во сите важни финансиски пазари, влучувајќи ги и оние на новите економии. Откако се објавил документот во септември 1977 година, биле утврдени 25 основни принципи за кои Базелскиот Комитет верувал дека треба да бидат спроведени преку системот за супервизија. По неколку ревизии, (последните направени во септември 2012 година), документот содржи 29 принципи со кои се опфаќа потребата за рана интервенција и навремена активност на надзорот; супервизорските очекувања на банките, како и усогласеност со супервизорските стандарди.
Мандат
Базелскиот комитет за банкарска супервизија е примарен глобален поставувач на стандрди за прудентна регулатива на банките и обезбедува форум за соработка за банкарските супервизорски прашања.Неговиот мандат е да ја зајакне регулацијата, супервизијта и практиките на банките насекаде во светот со цел да се подобри финансиската стабилност.
Активност
Базелскиот комитет ги извршува следниве активности:
Правен статус
Базелскиот комитет не поседува никаква формална наднационлна власт. Неговите одлуки немаат правна сила. Наместо тоа, Базелскиот комитет се потпира на обврските на своите членови за да до постигне својот мандат.
Членство
Долго време, членки на Базелскиот комитет биле земјите од групата Г-10, но Комитетот го проширил своето членство во 2009 и повторно во 2014 година. Така, денес во овој комитет членуваат: Аргентина, Австралија, Белгија, Бразил, Канада, Кина, Франција, Германија, Хонгконг САР на НРК, Индија, Индонезија, Италија, Јапонија, Кореја, Луксембург, Мексико, Холандија, Русија, Саудиска Арабија, Сингапур, Јужна Африка, Шпанија, Шведска, Швајцарија, Турција, Велика Британија и САД.
Одговорности на земјите членки во Базелскиот Комитет
Членките во Базелскиот Комитет се обврзани да:
Надзорен орган
Групата гувернери на централните банки и шефовите за супервизија е надзорен орган(GHOS). Неговите надлежности се:
Организација
Внатрешната организациона структура на Базелскиот Комитет се состои од:
Комитетот
Комитетот е крајно одлучувачко тело во Комитетот.
Одговорности
Комитетот е одговорен за:
Честота на состаноците
Комитетот обично се состанува четири пати во годината.Сепак, претседателот може да одлучи да одржи дополнителен состанок ако е потребно.
Претставување на состаноците на Комитетот
Претседателот претседава со состаноците на Комитетот.Сите членки во Комитетот и набљудувачите имаат право да назначат по еден претставник кој ќе присуствува на состаноците на Комитетот.Претставниците треба да бидат високи функционери од нивните организации и треба да имаат овластување доверено од нивните институции.Претставниците на состаноците на Комитетот се очекува да бидат на пример лице на чело банкарската супервизија, шеф на банкарска политика, шеф на одделението за финансиска стабилност и сл.
Одлуки
Одлуките се донесуваат со консензус помеѓу неговите членки.
Соопштување на одлуките
Одлуките од јавен интерес треба да бидат соопштени преку мрежната страница на Комиетот.Комитетот треба да ги пренесе неговите одлуки и преку печатот.
Групи, работни групи и оперативни групи
Работата на Базелскиот Комитет во голема мера е организирана во групи, работни групи и оперативни групи.Секретаријатот го прави јавно достапен списокот на групите и работните групи.
Групи
Групите го известуваат директно Комитетот.Тие се дел од постојаната внатрешна структура на Комитетот и на тој начин работат без одредена испорака и краен датум.
Работни групи
Работнитте групи се состојат од експерти кои се членови на Комитетот за да ја поддржуваат технички работата на групите.
Оперативни групи
Опертивните групи се создадени да преземаат конкретни задачи за многу кратко време.Тие обично се составени од технички експерти.Меѓутоа, кога овие групации се создадени од страна на Комитетот, оперативните групи се состојат од претставници во Комитетот со цел да се справат со конкретните прашања кои барааат брзо внимание од Комитетот.Во многу случаи тие се нарекуваат високо ниво на оперативни групи.
Претседател
Претседателот ја насочува работата на Комитетот во согласност со мандатот на Базелскиот Комитет. Прв претседател на Базелксиот комитет бил Питер Кук (Peter Cooke).
Назначување
Претседателот е назначен од страна на надзорниот комитет во времетраење од три години со можност да се обнови уште еднаш.
Одговорности
Претседателот е одговорен за:
Секретаријат
Секретаријатот е воспоставен од Банката за Меѓународни Порамнувања со цел да ја подржи работата на Комитетот, Претседателот и групите преку кои Базелскиот Комитет ја организира неговата работа.
Одговорности
Главните одговорности на Секретаријатот се:
Генерален Секретаријат
Генералниот Секретаријат го известува Претседателот и ја насочува работата на Секретаријатот.Генералниот Секретаријат раководи со финансиските, материјалните и човечките ресурси доделени од страна на Секретаријатот.Тој исто така му помага на претседателот во претставувањето на Комитетот надворешно. Генералниот Секретаријат е избран од Претседателот, но по препорака на комисијата за избор составена од членки во Базелскиот Комитет и/или членови на GHOS и високи функционери во Банката за Меѓународни Порамнувања.Времетраењето на неговиот манадат е обично три години со можност да биде продолжен.
Заменик на Генералниот секретар
Заменикот на Генералниот Секретар го известува и му помага на Генералниот Секретар при извршување на неговите надлежности.Заменикот на Генералниот Секретар го заменува Генералниот Секретар во случај на отсуство, неспособност или по барање од страна на Генералниот Секретар. Заменикот на Генералниот Секретаријат е избран од страна на Генералниот Секретар во соработка со Претседателот.
Местоположба на Секретаријатот
Секретаријатот се наоѓа во Банката за Меѓународни Порамнувања во Базел.
Базелските стандарди
Базелскиот Комитет ги поставува стандардите за прудентна регулатива и супервизија на банките.Комитетот очекува целосна имплементација на овие стандарди од страна на неговите членки и нивните меѓународни активни банки.Сепак, Базелските стандарди претставуваат минимум барања и членките може да одлучат да одат подалеку од нив.
Упатства
Упатствата ги елаборираат стандардите во областите каде тие се сметаат за посакувани за прудентна регулатива и супервизија на банките, посебно за меѓународните активни банки.Тие генерално се дополнување на Базелските стандарди преку обезбедување на дополнителни насоки со цел за нивно спроведување.
Добрите практики
Добрите практики генерално ги опишуваат вистинските набљудувани практики, со цел да се промовира заедничкото разбирање и подобрување на надзорот или банкарските практики.Членовите на Комитетот се охрабруваат да ги споредат овие практики со оние кои се применуваат од самите нив и нивните надгледувани институции за да се идентификуваат потенцијалните области за подобрување.
Сопот
Сопот е име на населени места и месности, топоним присутен во повеќе словенски земји во Европа. Од основната именка Сопот, се изведени и други именски форми за населени места, месности и географски предели како ридови, реки, езера, потоци.
Потекло и значење на именката Сопот
За потеклото на името Сопот се смета дека доаѓа од исчезнатата именка сопот во словенските јазици со значење: 1. шумење, жуборење на вода; 2. извор, водопад. Именката сопот може да означува: на старословенски: цевка; на српскохрватски: извор кој со силен шум продира од земјата, водопад; на словенечки: испарување, водопад, на бугарски: дрвена цевка низ која тече вода, вода што тече низ бразда.
Околу потеклото и значењето на името Сопот може да се поврзе и претпоставката за потеклото на името на Сопиште од јазичарот П.Скок, кој сметал дека е изведено од глаголот (ст. слов.) сопсти, но не во значење на пеење туку на задишување. Според тоа, името Сопиште означува тешко пристапно место во ридски предел до кое треба да се задиши човек додека да дојде.
Населени места со име Сопот
Населени места со име Сопот, или именски облици изведени од именката Сопот се среќаваат во повеќе словенски земји во Европа, како и во земји во кои живее словенско население како што се места со тоа име во кои живеат Македонци во Албанија и Грција.
Македонија
како и селата чии имиња се изведени од именката Сопот-:
Горенци
Горенци може да се однесува на следниве села:
Александар Петрески
Александар Петрески (роден на во ), завршил основно и средно образование во Охрид. Исто така завршил факултетско образование на битолскот универзитет „Св. Климент Охридски“ - Електротехнички факултет, каде се здобива со статус дипломиран сообраќаен инженер.
Во 1999 година тој основа приватна фирма во која е ангажиран сè до 2003 година. Од 2003 до 2005 година тој е првиот човек на општинското јавно претпријатие „Охридски комуналец“ - Охрид. На локалните избори во 2005 година, ја добива довербата на граѓаните на Охрид и станува градоначалник на Општина Охрид.
Планинарски домови во Македонија
Планинарската инфраструктура во Република Македонија (планинарски патеки и планинарски градби) овозможува безбедно движење и престој на планина за посетителите на планините од земјата и од странство. Долгогодишното искуство покажува дека без грижа за планинарската инфраструктура, спортските активности во природа нема да постојат. Планините веќе не се цел само на планинарите, туку и на спортисти, излетници и рекреативци, кои не се членови на планинарски клубови, а ја користат планинарската инфраструктура и очекуваат висок квалитет, не размислувајќи притоа кој и со кои средства и капацитет се грижи за таа инфраструктура.
Локацијата на планинарските градби, високите трошоци за одржување, нерешениот имотно-правен статус, оддалеченоста од комуналната инфраструктура, незаинтересираноста на државата да го регулира нивното функционирање, слабата финансиска моќ на Федерацијата за планинарство на Македонија (ФПСМ) и на планинарските клубови, се дел од проблемите поврзани со планинарските градби.
Сѐ уште не е изнајдено оптимално решение за нормално функционирање на планинарските градбикое, од една страна, би ја вреднувало незаменливата улога на планинарските клубови и на ФПСМ во функционирањето на планинарските градби и, од друга страна, би придонело за ставање на градбите во функција на развој на планинарството и туризмот во државата.
На почетокот од XX век
Планинарството на овие простори почнува да се развива на почетокот од ХХ век, прво во рамките на Отоманската Империја, а потоа во рамките на Кралството Југославија. За време на Отоманската Империја, во 1908 година, во Прилеп постоело „Излетничко – планинарско друштво“, од кое, во 1924 година, на иницијатива на студенти кои се школувале низ Европа и од месни жители: Рампо Топчија, Круме Гулески, Мицко Крстески, Методија Мечка, Ѓоре Бојаџиев и други, било создадено друштвото „Златоврв“. Во првите години од неговото неформално постоење, бидејќи немале пишани правила за работа и не го пријавиле Друштвото во околиското начелство, членовите двапати биле казнети. Во 1927 година Друштвото добило статут и управа на чело со Рампо Топчија, и Ѓоре Мирчески, секретар и благајник, соодветно. На почеток во друштвото членувале 60-ина луѓе, а потоа бројот се зголемил до 150 луѓе, од кои 30-ина биле жени. Во одобрението за работа пишувало „Туристичко друштво Златоврв – Прилеп“, а на печатот стоело: Друштво за унапредување на туризмот „Златоврв“, со амблем цвеќе рунолист. Во друштвото имало повеќе секции: спелеолошка, алпинистичка, фотоаматерска, театарска. Членовите биле обучувани да палат оган, да поставуваат шатори, да се ориентираат по карти и други планинарски вештини. Планинарското друштво било активно и организирало активности речиси секој викенд или празник, а најпосетувани биле местата: Дервен, Крушевската Планина, демирхисарските планини, Пелистер, Солунска Глава. Финансиски, друштвото функционирало од членарини и приходи од приредби, игранки и сл. На 19 декември 1938 година во Прилеп било создадено друштвото „Београд – Подружница Козјак – Прилеп“, на чело со Методија Тројачанец и секретарот Киро Најчески, кое постоело до почетокот на Втората светска војна.
Во 1925 година биле создадени планинарските друштва „Пелагонија“ во Битола, „Бистра“ во Кичево и „Љуботен“ во Тетово. На 23 март 1925 година во Тетово било создадено планинарското друштво „Љуботен“, со што започнуваат организираните искачувања на Шар Планина. По изградбата на планинарските домови на Љуботен во 1931 година и на Попова Шапка во 1934 година, во кои интензивно учествувале членовите на планинарското друштво, планинарските активности на Шар Планина стануваат многубројни. Во 1934 година, на иницијатива на членови на друштвото, било извршено преименување на врвот Турчин во Александров Врв. Пионери на планинарството во Тетово биле: Орестие Крстиќ - тогашен градоначалник на Тетово, Кочо Богоевиќ, Диме Јовановски-Флејта, Никола Николоски-Коларот, Александар Исаевски-Мошо, Никола Гугучев, Микле Најденов, Илко Грнчаровски и други.
Во рамките на Кралството Југославија, планинари се искачувале на врвови на Шар Планина, Пелистер, Галичица и Кораб. Од 3 до 9 април 1933 година, 18-члена експедиција составена од искусни планинари и скијачи од регионите на денешните Словенија, Хрватска и Србија, и двајца месни носачи, тргнале од Љуботен, по сртот на Шар Планина, успешно завршувајќи ја експедицијата со искачување на Голем Кораб.
Непосредно пред Втората светска војна, на територијата на денешна Македонија, имало 3 планинарски дома со вкупно 65 легла. Во исто време, на териториите на денешна Словенија имало 64 планинарски дома, во Босна и Херцеговина 38; во Хрватска 28; а во Србија 11.
По Втората светска војна
Во декември 1944 година, иако територијата на Македонија сѐ уште не била ослободена, на иницијатива на скопски планинари и ентузијасти било создадено Скопското планинарско друштво, чии претседател и потпретседател биле генерал-полковникот Михајло Апостолски и Божидар „Даре“ Џамбаз, соодветно, кое подоцна било преименувано во ПД „Скопје – Матица“. Во наредниот период во Скопје биле создадени 30-ина планинарски друштва, првично како секции во ПД „Скопје – Матица“. ПД „Скопје – Матица“ било иницијатор и за создавање на Планинарскиот сојуз на Град Скопје, изградило сопствен дом на планината Китка, а помогнало и во градењето на планинарските домови на Караџица, на долно и средно Водно, како и во обновата на домовите на Шар Планина.
Со Уредба на Министерството за просвета на Народна Република Македонија, во 1945 година бил создаден Иницијативен фискултурен одбор на Македонија, кој во 1946 година се преименувал во Фискултурен одбор на Македонија со повеќе спортски одбори, меѓу кои и Одбор за планинарство. Планинарскиот сојуз на Народна Република Македонија (ПСМ) бил создаден во 1948 година како општествена организација, така што и дотогашните, но и новоизградените планинарски градби биле со истиот статус.
Во 1945 година во Битола, на иницијатива од Борис Алтипармак и други жители од Битола, било создадено Планинарското друштво „Пелистер“, по чиј проглас се зачлениле околу 2.000 битолчани. Во 1946 година Друштвото ја обновило планинарската куќа „Бегова чешма“ на Пелистер и ја обележало патеката до неа. Во 1947 година, во Битола било создадено самостојното Планинарско друштво „Пелистер“, со 550 члена, кое до крајот на истата година го довршило планинарскиот дом „Копанки“, а учествувало и во изградбата на планинарскиот дом на Големо Езеро, кој бил ставен во употреба во 1953 година. Во Битола било создадено планинарското друштво „Ѓорѓи Наумов“ при Фабриката за фрижидери. Во 1947 година во Крушево било создадено ПД „Мечкин Камен“, кое го изградило планинарскиот дом на Бушева Планина; на Попова Шапка било одржано Собрание на кое било возобновено Планинарското друштво „Љуботен“. Со помош на ПСМ ги обновиле и ги уредиле планинарските домови на Попова Шапка и Љуботен кои во текот на Втората светска војна биле разурнати, со што започнува повторно организирање на планинарски акции со зголемено учество, како и први зимски искачувања на Шара; ПСМ почнал со градење на Планинарскиот дом „Караџица“ на 1.450 м на планината Јакупица-Мумџица, кој бил пуштен во употреба во 1950 година; во Прилеп биле создадени планинарските друштва: „Црвени Стени“, „Добрички Завој“ и „Козјак“, кои во 1951 година се обединиле во едно друштво „Козјак“; во Велес, на иницијатива на велешките планинари и на ПСМ, било создадено планинарското друштво „Солунска Глава“, кое со помош на ПСМ почнало да го гради Планинарскиот дом „Чеплез“, во кој во 1952 година, со поддршка од ПСМ, бил организиран слет на планинари од цела Југославија.
Најголем дел од планинарските градби во нашата држава биле изградени во периодот по Втората светска војна, поточно, од 1950 до 1958 година. Во 1950 година ПСМ започнал со изградба на планинарскиот дом „Висока Чука“ на 1.100 м на планината Кожуф, во близина на Гевгелија. Поради негрижа, домот е разрушен; бил изграден планинарскиот дом „Бегово“ на 2.050 м на планинскиот масив Јакупица, но поради негрижа, целосно е разрушен; ПСМ формирал горска служба за спасување, организирал курсеви за оспособување кадри, обележувал планинарски патеки, организирал натпревари за ориентација, планинарски тури, слетови, алпинистички и спелеолошки експедиции, учествувал во носење на штафетата на младоста итн.
Во 1951 година започнале активностите за изградба на планинарскиот дом „Дервен“, кој бил завршен во 1954 година. Во 1952 година ПСМ го изградил Планинарскиот дом „Даре Џамбаз“ на 1.060 м, под врвот на планината Водно. Во 60-тите години на минатиот век ПСМ купил куќа во селото Горно Водно (сега иселено) и ја реновирал во планинарски дом, денешен „Јосип Станчиќ“. Во 1953 година бил изграден Домот „Љуботен“ на 1.623 м, под врвот Љуботен, на Шар Планина; ПСМ го изградил планинарскиот дом „Јелак“ на 1.840 м на Шар Планина, на 2,5 км од зимското скијалиште Попова Шапка, кој за време на воениот конфликт во 2001 година бил целосно срушен; бил пуштен во употреба домот „Големо Езеро“ на 2.218 м на Баба Планина.
Во 1954 година бил изграден Планинарскиот дом „Неолица“ на Пелистер. Во 1955 година, ПСМ започнал со изградба на планинарска кула на Титов Врв, на 2.747 м, на Шар Планина, која денес е симбол на планинарството; ПСМ го пуштил во употреба домот „Горно Водно“, денешната градба „Шест чешми“. Од 1956 година градбата која служела за сместување на работниците што ја граделе браната на езерото Матка почнал да биде користен како планинарски дом.
Во 1957 година, во рамките на тогашна Федеративна Народна Република Југославија, имало вкупно 304 планинарски дома, со вкупно 4.541 легло. Во Словенија имало 138 дома, 61 во Србија, 43 во Хрватска, 33 во Босна и Херцеговина, 22 во Македонија и 7 во Црна Гора. Во 22 дома во Македонија имало вкупно 846 легла, од кои 521 биле групни легла и 325 биле посебни. Пет од 22. дома се наоѓале над 2.000 метри надморска височина; 8 биле меѓу 1.500 и 2.000 метри; 6 меѓу 1.000 и 1.500 метри; а 3 дома до 1.000 метри. Планинарските градби биле: дом „Љуботен“ (1.540 м.) под врвот Љуботен со 51 групно легло, дом „Попова Шапка“ (1.785 м) со 180 кревети, дом „Јелак“ (1.830 м) со 40 групни легла, прифатна куќа „Пирибег“ (1.700 м) со 20 групни легла, прифатна куќа „Црни Врв“ (2.560 м) со 20 легла во една соба, прифатна куќа „Џинибег“ (2.280 м) со 20 легла, прифатна куќа под Титов Врв (2.329 м) со 20 групни легла, Кулата на Титов Врв (2.760 м) со 10 легла во две соби, сите на Шар Планина; дом „Горно Водно“ (720 м)  со 10 кревети и дом „Врв Водно“ (1.067 м) со 48 кревети во групни соби на планината Водно; Дом „Матка“ (380 м) со 22 кревети на Сува Гора; дом „Караџица“ (1.500 м) со 48 кревети на Караџица; дом „Чеплез – Нежиловски стени“ (1.430 м) со 36 групни легла и прифатна куќа „Бегови Вирови“ (1.952 м) со 20 групни легла на планината Караџица; дом „Бушова Чешма“ (1.600 м) со 24 кревети на Бушева Планина; дом „Дервен“ (1.118 м) со 20 кревети во 10 соби на планината Бабуна; куќа на Врткова Ливада (963 м) со 10 кревети на планината Мариово; дом „Висока Чука“ (1.244 м) со 35 кревети во 8 соби и 40 групни легла на планината Кожув; дом „Копанки“ (1.610 м) со 35 групни легла, дом „Бегова Чешма“ (1.430 м) со 50 групни легла, дом „Големо Езеро“ (2.218 м) со 56 кревети на Баба Планина; дом „Кадиица“ (1.650 м) со 331 групно легло на планината Влаина.
Во мај 1994 година Владата на Република Македонија ја донела Одлука Бр.23-3568/1 за давање на привремено користење на недвижности во општествена сопственост според која на Планинарскиот сојуз на Македонија привремено му се даваат на користење планинарските домови „Матка“, „Горно Водно“, „Даре Џамбаз“, „Китка“, „Караџица“, „Бегово“, „Дивље“, „Чеплез“, „Орешје“, „Бреза“, „Клепа“, „Браќа Јаневи“, „Дуње“, „Езеро-Водоча“, „Три води“, „Вртешка“, „Козјак“, „Дервен“, „Копанки“, „Големо Езеро“, „Неолица“, „Тајмиште“, „Љуботен“, „Јелак“, „Титов Врв“ и планинарската куќа „Јосип Станчиќ“. Врз основа на оваа Одлука, помеѓу Владата на РМ и ПСМ на 17 февруари 1995 година бил склучен Договор за давање на времено користење на недвижности во општествена сопственост. Во член 5 од овој Договор е утврдено дека заради стопанисување, одржување, обнова и преизградба на планинарските домови, ПСМ може да склучува договори за закуп со заинтересирани вложувачи.
Од почетокот на XIX век, на иницијатива на ФПСМ, планинарските клубови и приватни лица, се реновираат неколку планинарски градби, вклучувајќи ги: „Кулата на Титов Врв“, домовите „Вртешка“, „Љуботен“, „Шарена чешма“, „Јелак“ и други.
По осамостојувањето
Во периодот од 1991 година до денес не само што не е изграден ниту еден нов планинарска градба во државата, туку неколку планинарски домови биле опожарени: „Копанки“, „Дервен“, „Китка“, а други биле препуштени на забот на времето и се срушиле до темел: „Бегово“, „Висока Чука“, „Бреза“. Од пуштањето во употреба, „Кулата на Титов Врв“ три пати била опожарена.
На сто дваесет и осмата седница на Владата на Република Македонија, одржана на 2 април 2013 година, Владата ја разгледала Информацијата од ФПСМ за состојбата со планинарските домови и барањето за утврдување на нивниот статус и ја усвоила со заклучок министерот за транспорт и врски да образува работна група за изготвување елаборати и обезбедување правно-техничка документација за евидентирањето и запишувањето на правата на недвижностите со претставници од повеќе министерства, како и од ФПСМ. Според вториот заклучок од записникот по повод оваа точка (точка 3), задолжените институции од првиот заклучок требало во рок од 10 (десет) дена до министерот за транспорт и врски да номинираат претставници кои ќе учествуваат во работната група. Истовремено, Владата заклучила Агенцијата за катастар на недвижности – Скопје да подготви и, во последната недела на јуни 2013, да достави информација за напредокот на активностите а потоа во последната недела на септември 2013 година да достави нова информација. ФПСМ, по повод вториот заклучок од нацрт-записникот со писмо бр.03-21/2 од 10 април 2013 година до министерот за транспорт и врски номинирала претставници кои требало да учествуваат во работната група. ФПСМ ги поздравила заклучоците на Владата и длабоко се надевала дека незините преставници во работната група ќе можеле да ги запознаат останатите преставници на другите институции за фактичката состојба на планинарските домови и за нивниот правен статус. Бидејќи заклучно со 25 октомври 2013 година номинираните претставници од ФПСМ не биле повикани на состанок на работната група, ниту примиле каква било информација во врска со тоа, ФПСМ со писмо бр.03-21/3 од 25.10.2013 година се обратила до Министерството за транспорт и врски и до сите други институции наведени во првиот заклучок од нацрт-записникот, со барање да биде известена дали работната група започнала со активности. ФПСМ не добила одговор на испратеното писмо.
Во 2014 година членовите на планинарско-спортскиот клуб „Аргентус маунт“ од Тетово започнале со санација на Кулата на Титов Врв и по 8 години постојана работа и стотина работни акции, ја заштитиле и ја пуштиле во употреба како највисокото функционално засолниште на Балканот.
На седница на Владата на Република Македонија, одржана на 2.9.2014 година, Владата донела Одлука за утврдување на работите од премерот во функција за запишување недвижности сопственост на Република Македонија од значење за Република Македонија. Со оваа одлука Владата, како работи од премерот во функција за запишување на недвижностите (градби-планинарски домови) сопственост на Република Македонија од значење за Република Македонија, ги утврдува работите за изработка на геодетски елаборати за етажен премер за таксативно наведените градби: Одлуката (42-6928/1 од 2 септември 2014) била објавена во „Службен весник на РМ“, бр. 134 од 9 септември 2014 година и ФПСМ веднаш реагирала до Владата со писмо во кое укажала на проблематичните заклучоци во Одлуката, како што се: градбите изградени од поранешниот ПСМ, а сега правен наследник ФПСМ, се прогласени за државна сопственост; во Одлуката се напоменати и планинарски домови кои се сопственост на физички лица, како што се „Чеплез“, „Китка“ и планинарскиот дом „Копанки“, кој е во сопственост на планинарскиот клуб „Пелистер“ од Битола, за што поседуваат документи за сопственост. Во Одлуката е погрешно наведено дека одредени планинарски домови се во сопственост на Република Македонија, иако тие се приватизирани или се во неоспорна сопственост на планинарски друштва кои имаат имотен лист за сопственост, или врз основа на правосилна судска пресуда се сопственост на ФПСМ. ФПСМ побарала од Владата да се изврши преоцена на сопственоста на планинарските домови од страна на Република Македонија и соодветно на тоа да се направи измена на предметната Одлука на Владата. ФПСМ не добила одговор од Владата.
Владата на Република Македонија, на седницата одржана на 17.3.2015 година, донела Одлука за запишување на правото на сопственост на недвижни ствари во корист на Република Македонија во јавната книга за запишување на правата на недвижностите-планинарски дом „Даре Џамбаз“, според која се запишува правото на сопственост на недвижни ствари во корист на Република Македонија во јавната книга за запишување на правата на недвижностите кои се наоѓаат на КП904/1 КО Горно Водно на местото Рамниште. Одлуката била објавена во „Службен весник на РМ“, бр. 47/2015. Основa за донесување на оваа одлука бил член 91 став 2 од Законот за користење и располагање со стварите на државните органи („Службен весник на РМ“, бр.08/05, 150/07, 35/11, 166/12, 137/13, 188/13, 27/14 и 180/14) според кој, недвижните ствари што ги користат државните органи за кои не може да се утврди основата за стекнување на правото на сопственост, се запишуваат, односно евидентираат во јавната книга за запишување на правата на недвижностите врз основа на одлука на Владата, која одлуката ја донесува на предлог на Државното правобранителство на Република Македонија. Согласно ставот 3 на овој член од Законот, државните органи кои користат недвижни ствари за кои не може да се утврди основата за стекнување на правото на сопственост, поднесуваат барање до Државното правобранителство на Република Македонија заради спроведување постапка за запишување на правото на недвижностите во корист на Република Македонија во јавната книга за запишување на правата на недвижностите. Веднаш по донесувањето на оваа одлука Владата истата ја доставила до ФПСМ и побарала планинарскиот дом да биде испразнет од луѓе и ствари и предаден на МВР. На ова ФПСМ реагирала така што доставила Известување до Владата дека планинарскиот дом „Даре Џамбаз“ е изграден од ПСМ (денес правен наследник е ФПСМ) со сопствени средства и согласно Законот за сопственост и други стварни права, сопственост над одреден недвижна градба се стекнува, меѓу другите начини, и со изградба на градба, како и тоа дека и покрај тоа што за време на земјотресот и поплавата во Скопје исчезнал поголем дел од документацијата за изградбата на овој планинарски дом, ФПСМ и денес располага со одредена изворна документација стара над 60 години, која неоспорно потврдува дека ПСМ го градел планинарскиот дом „Даре Џамбаз“. Поради тоа, ФПСМ побарала од Владата да изврши преоцена на предметната Одлука и да направи соодветна измена на Одлуката.
На 13 декември 2019 година, ФПСМ доставила писмено барање до генералниот секретар на Владата на Република Македонија со кое барала Владата да донесе одлука за давање на трајно користење и за другите планинарски домови за кои претходно ФПСМ доставила комплетна документација. Во писмото е укажано дека ФПСМ не бара ништо што не е нејзино, дека Владата во изградбата на овие планинарски домови нема вложено ни еден камен или цигла, како и тоа дека, без оглед на тоа што некои од нив се во руинирана состојба, тие се градби на ФПСМ и ФПСМ сака да ѝ бидат вратени за да може да бара инвеститори и да ги врати во употребна состојба. Со писмо бр.50-10236/2 од 25.12.2019 година, генералниот секретаријат на Владата до ФПСМ достави писмен одговор со укажување дека планинарските домови „Бегово“, „Јелак“, „Кулата на Титов Врв“, „Дервен“ не се премерени и за нив нема изработено геодетски елаборат со завршно укажување дека имајќи ја предвид фактичката состојба во која се наоѓаат планинарските домови, Владата - Генерален секретаријат, ја известила ФПСМ дека нема законски основ градбите кои се руинирани да ги даде со Одлука за трајно користење. Имајќи предвид дека Кулата на Титов Врв повеќе не била руинирана, туку била реновирана со средства и работна рака на членството на ФПСМ и опремена во внатрешноста со неопходната опрема за прием на посетители, како и со изработен геодетски елаборат, ФПСМ во март 2022 година писмено се обрати до Владата со барање Владата да донесе одлука со која Кулата на Титов Врв ќе ѝ ја додели на трајно користење без надомест на ФПСМ. ФПСМ нема добиено одговор на испратеното писмо.