cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шимкент
Шимкент (, شىمكەنت, до 1993 познат како Чимкент; Чимкент, چىمكېنت; Чимкент) – град во Република Казахстан, еден од трите града кои имаат статус еднаков на област (град со државно значење ). Тој е трет најнаселен град во Казахстан, зад Алмати и Нур-Султан со проценето население од 1.002.291 на 1 јуни 2018 година. Според регионалните и градски официјални лица, милионитиот жител на Шимкент е роден на 17 мај 2018 година. Шимкент е главна железничка крстосница на пругата Туркестан-Сибир, а има и меѓународен аеродром. Градот, исто така е значаен културен центар. Шимкент се наоѓа на 690 км западно од Алмати и 120 км северно од Ташкент, Узбекистан.
Потекло на поимот
Зборот Чимкент доаѓа од два согдиски збора, чим што значи 'бусен' и кент што значи 'град', следователно преведено Чимкент би значел „град во трева“.
Историја
Шимкент бил основан во дванаесеттиот век како каравансарај за да се заштити градот Сајрам, 10 км на исток. Шимкент се развил како пазарен центар за трговија меѓу туркиските номади и Согдијанците. Неколкупати бил уништуван: од Џингис-кан, од војниците од јужните ханства и од номадските напади. Во раните години на 19 век станал дел од Кокандското Ханство. Русите го освоиле во 1864 година. Бил преименуван во Чернаев во 1914 година и името Чимкент му било вратено во 1924 година. По руското освојување, Шимкент бил град на трговија меѓу номадските Турци и стационарните Турци и бил познат по својот кумис.
Во близина на Шимкент постоел гулаг и многу луѓе кои зборувале руски дошле во подрачјето преку затворот.
Во јануари 2015 година, власта на Шимкент испратила барање до УНЕСКО градот да биде прогласен за стар град.
До 2018 година, Шимкент бил административен центар на Јужноказахстанската Област. На 19 јуни 2018 година бил изваден од Јужноказахстанската Област и ставен директно под владата на Казахстан. Административен центар на областа станал Туркестан, а областа била преименувана во Туркестанска Област.
Клима
Шимкент има континентална средоземна клима која се граничи со средоземната клима. Шимкент има топли, релативно суви лета и студени зими. Зимите тука се значително потопли отколку во посеверните градови како Алмати и Нур-Султан, со средна месечна температура за време на најстудениот месец во градот (јануари) во просек околу -1 °C. Има чести зимски снежни врнежи, иако има и. Просечните годишни снежни врнежи во Шимкент изнесуваат околу 600 милиметри.
Растителност
Растителноста е позната по својата екстремна разновидност. Дрвја како даб, брест, топола, јавор, врба, костен, акација, ајлант, туја, бор, смрча во градот. Широко распространети се хортикултурни култури од цреша, кајсија, слива, калинка, орев, дуња, разни сорти на грозје.
На север од градот во 1980 година бил изграден „Дендропарк“. Зафаќа површина од 150 хектара и има половина милион дрвја и грмушки од 1360 различни видови. Најголемиот број од нив се ретки и егзотични видови.
Демографија
Според владините проценки во 2012 година, градот броел 669.326 жители. Во 2009 година, населението на Шимкент броело во 1999 било
На почетокот на 2015 година, на Шимкент му се приклучиле околните подрачја. Така, населението се зголемило на 858.147 жители во рамките на новите граници. Во тоа време, претходното подрачје на Шимкент броело 711.783 жители. На 1 јуни 2018 година, населението на Шимкент достигнало 1.002.291 жител.
Стопанство
Порано доминирала експлоатацијата на рудници на олово, индустрискиот раст почнал во 1930-тите години.
Топилница на олово била отворена во Шимкент во 1934 или 1938 година. Таа го задоволувала најголемиот дел од потребите од метали во СССР, бакар и олово, но и други метали, вклучувајќи и три четвртини од сите куршуми испукани од Црвена армијаЦрвената армија. Топилницата продолжила со работа до 2008 година предизвикувајќи екстремни нивоа на загадување (олово, кадмиум и др.) во околното земјиште и потоа контроверзно била рестартирана во 2010 година во рамките на една голема компанија од Обединетото Кралство, Казахмис.
Сообраќај
Во Шимкент функционира систем за изнајмување велосипеди со 40 станици низ градот.
Ева Браун
Ева Ана Паулина Браун (род. во Минхен Германија - поч.) му била долгогодишна сопатнична и “сопруга” на Адолф Хитлер.
Биографија
Родена е во Минхен, како ќерка на учител. Се образувала во приватно училиште и била посветена на спорт и атлетика. Била ќерка на школски учител. Се образувал во школата за бизнис, но секогаш била посветена на атлетиката. Неколку месеци работела како рецепционер во болница, и тогаш ја прифатила работата како личен асистент на нацистичкиот фотограф Хајнрих Хофман. Тука го сретнала Хитлер во 1929 година и се заљубила во него на прв поглед. Тој и се претставил како „Господин Волк“ (тоа име го користел во почетоците на неговиот политички живот поради безбедносни причини). Ева пробала да се самоубие во 1935 година, заради несогласувања во врска со Адолф Хитлер. Имала големо влијание врз Хитлер, и некои историчари тврдат дека некои од најлошите идеја биле нејзини замисли. На 30 април 1945 година се убива заедно со Хитлер во бункер во Берлин. Нејзиното тело било запалено заедно со телото на Хитлер.
Другарче
„Другарче“ - списание за деца што го издава Редакцијата „Детска радост“ од Скопје.
Историја
Со Решение број 11-10532/5 на Министерството за образование и наука и Решение број 11-10532/6 на министерот за образование и наука од 20 октомври 2014 година, списанието „Другарче“ добило согласност за употреба во воспитно-образовната работа во основните училишта во Македонија.
Организација и менаџмент
Списанието „Другарче“ го издава Редакцијата „Детска радост“, а излегува двапати месечно во текот на учебната година. Во организацијата и реализацијата на списанието учествувале поголем број соработници, како: Ксенија Трајчева (одговорен уредник), Димитар Божиков (ликовно-графички уредник), Натали Николовска (ликовно-графички уредник-соработник), Дениз Тесторидес и Саветка Димитрова (лектори), Александра Велинова-Радевска (уредник-соработник). Покрај нив, списанието соработувало и со повеќе надворешни соработници-писатели (Киро Донев, Горјан Петревски, Стојан Тарапуза, Ванчо Полазаревски, Наум Попески и Васил Мукаетов), надворешни соработници-илустратори (Боркица Арсевска, Александар Сотировски, Александар Поповски, Маја Ковачевска и Наташа Костовска), и други соработници (Виолета Трајковска, Тања Бајрактарова и Виолета Ѓуровска).
Раниславци
Раниславци (Αγάθη, Агати; до 1922 г. Ρανισλάβ, Ранислав ) — село во Ениџевардарско, Егејска Македонија, денес во општината Меглен на Постолскиот округ во областа Централна Македонија, Грција. Населението брои 32 жители (2011). Сè до 1924 г. било населено исклучиво со Македонци.
Географија
Селото е сместено во северниот дел на колтината Меглен, на 4-6 км северно од С’ботско.
Во Отоманското Царство
Во XIX век Раниславци било село в Ениџевардарската каза. Во дадено време еден дел од жителите на Струпино го прифатиле исламот за да ја обезбедат својата лична и имотна сигурност. Според хрватскиот етнограф Стефан Верковиќ, на крајот на XIX Раниславци е македонско-муслиманско село со машко население од 157 лица во 36 домаќинства. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Раниславци (Рониславци) било македонско муслиманско со 400 жители. Според српскиот географ Боривое Милоевиќ, во периодот пред Балканските војни селото имало 67 македонски муслимански куќи.
Стопанство
Во селото се одгледува тутун, овошје, индустриски пиперки, десертно грозје и друго.
Тур Даун Андер 2013
Сантос Тур Даун Андер 2013 било 15. издание на етапната трка Тур Даун Андер. Се одржала од 22 до 27 јануари и била првата трка од Светската турнеја.
Во другите пласмани на трката, победата на Слагтер во генералниот пласман му ја обезбедила и црната маичка за највисоко пласиран возач под 26 години, додека Томас ја освоил сината маичка за спринтерскиот пласман на последниот ден – освојувајќи бодови на средните спринтови и на крајот, со што му ја одзел маичката на Слагтер – и се задржал пред возачот на Андре Грајпел; Грајпел освоил три етапи на етапата и го надминал рекордот на Роби Мекјуан по број на освоени етапи и исто така ја одбележил 100. победа во кариерата со неговата победа на последната етапа. Морено го освоил планинскиот пласман, додека победил во екипниот пласман.
Екипи
Бидејќи Тур Даун Андер е настан од Светската турнеја на UCI, сите 18 UCI World Tour екипи се повикани автоматски и се обврзани да испратат свој состав. Тим Катјуша не била повикана поради правните постапки околу нивниот World Tour статус, кој не бил сè уште решен. Заедно со изборот на австралиски возачи во екипата УниСА-Австралија, се создала групата од 19 екипи.
19 екипи кои се поканети на трката биле:
Помеѓу велосипедистите биле четворица претходни победници на трката. Стјуарт О’Грејди (1999 и 2001) и Сајмон Геранс (2006 и 2012) биле дел од составот на, Победникот од 2003 Микел Астарлоза бил дел од екипата на трката, додека Андре Грајпел – уште еден двократен победник, во 2008 и 2010 – бил главниот спринтер за екипата.
Грауинген
Грауинген — село и поранешна општина во округот Берде, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јануари 2010, е дел од општината Калферде.
Високопланинска седефка
Високопланинска седефка (латински: Boloria pales), е пеперутка од фамилијата шареници. Се среќава од Кантабриските планини и Пиринеите преку Алпите и Апенинските планини на исток до Балканот, Карпатите, Кавказот и централна Азија до западна Кина. Распонот на крилата е 25-30 мм. Возрасните се на крило од јуни до август во зависност од локацијата. Има една генерација годишно.
Ларвите се хранат со различни растенија со низок раст, но претпочитаат видови виола.
Самотракија
Самотракија или Самотраки (старогрчки: Σαμοθρᾴκη, грчки: Σαμοθράκη) — грчки остров во северниот дел на Егејско Море. Островот е и општина во рамките на округот Марица (Еврос) во Тракија. Островот е долг 17 километри и е со големина од 178 км2 и има население од 2.859 жители според пописот во 2011 година. Негови главни индустрии се риболов и туризам. Ресурсите на островот вклучуваат гранит и базалт. Самотракија е еден од највисоките грчки острови. Планината Саос и врвот Фенгари се издигаат до 1.611 метри.
Антички период
Самотракија не била држава од какво било политичко значење во Стара Грција, бидејќи нема природно пристаниште, а поголемиот дел од островот е премногу планински: планината Фенгари се издига на 1.611 метри. Меѓутоа, островот бил место каде се наоѓало Светилиштето на големите богови, место на важните хеленистички и предхеленистички верски церемонии. Меѓу оние кои го посетиле овој храм за да бидат иницирани во островскиот култ биле Лисандар од Спарта, Филип II Македонски и Луциј Калпурниј Пизон Цезонин.
Античкиот град, чии рушевини се нарекуваат Палеополи („стариот град“), се наоѓал на северниот брег. Остатоци сè уште постојат на античките ѕидини, кои биле изградени во масивен циклопски стил, како и на Светилиштето на Големите богови, каде што се одржувале мистериозни обреди кои биле отворени за робови и за слободни луѓе. Димитриј Скепсидски ги споменува ги Самотракиските мистерии.
Традиционалниот извештај од антиката е дека Самотракија првпат била населена од Пелазгите и Каријците, а подоцна и од Тракијците. На крајот на VIII век п.н.е. островот бил колонизиран од Грците од Самос, период кога островот станал познат викало Самос од Тракија, кое подоцна станало Самотрака. Сепак, Страбон го негира ова. Археолошките докази покажуваат дека грчката населба била од VI век п.н.е.
Персијците го окупирале Самотракија во 508 п.н.е., подоцна поминале под атинска контрола, и островот бил член на Делианската лига во 5 век п.н.е. Островот бил потчинет од Филип II Македонски, а од тогаш до 168 п.н.е., бил под македонска власт. По Битката кај Пидна, островот станал независен, но подоцна бил освоен од која Веспазијан и вклучен во составот на Римското Царство.
Средновековен период
За време на римскиот и особено царскиот период, благодарение на интересот на римските цареви, значењето на светилиштето на Големите богови ги надминало грчките граници и Самотракиja станалa меѓународен духовен центар каде што верниците се собирале од целиот римски свет. Освен познатото светилиште, одлучувачка улога во големиот развој на Самотракија одиграле и неговите две пристаништа преку кои поминувал морскиот пат Троас - Македонија.
Книгата „Дела на апостолите“ во христијанската Библија пишува дека Апостол Павле, на своето второ мисионерско патување надвор од Палестина, отпловил од Троада до Самотракија и таму поминал една ноќ на пат кон Македонија.
Свети Теофан умрел во Самотракија во 818 година. Византијците владееле до 1204 година, кога Венецијанците го заземале местото, кои пак биле поразени од Џенова, по кое во 1355 година островот паднал под нивна контрола. Отоманското Царство го освоила островот во 1457 година и бил наречена Семадирек на турски јазик.
Современ период
Востанието против Османлиите од страна на месното население за време на Грчката војна за независност (1821-1831) довело до масакр на 1.000 жители. Островот бил под грчка власт во 1913 година по Балканските војни. Островот бил окупиран од страна на Бугарија за време на Втората светска војна, од 1941 до 1944 година.
Знаменитости
Современиот пристаништен град Камариотиса е на северозападното крајбрежје и обезбедува фериботски пристап до и од неколку точки во северна Грција, како што се Дедеагач и Кавала. На островот нема комерцијален аеродром. Другите интересни места на островот ги вклучуваат урнатините на џеновските тврдини, живописната Хора (буквално „село“) и Палијаполи (буквално „Стариот град“) и неколку водопади.
Етида
Етида (француски: étude) — инструментална музичка композиција, обично кратка, создадена да обезбеди материјал за вежбање за усовршување на одредена музичка вештина. Традицијата на пишување етиди се појавила на почетокот на 19 век со брзорастечката популарност на пијаното. Од огромниот број етиди од таа ера, некои сè уште се користат како наставен материјал (особено дела од Карл Черни и Муцио Клементи, а неколку и од големите композитори како Фредерик Шопен, Франц Лист и Клод Дебиси, имаат место во денешниот концертен репертоар. Етидите напишани во 20 век ги вклучуваат оние поврзани со традиционалните (Ѓерѓ Лигети) и оние кои бараат целосно неортодоксна техника (Џон Кејџ).
19-ти век
Студиите, лекциите и другите дидактички инструментални дела компонирани пред 19 век се исклучително разновидни, без воспоставени жанрови. 30 Essercizi per gravicembalo на Доменико Скарлати („30 вежби за чембало“, 1738) не се разликуваат по обем од неговите други дела за клавијатура, а четирите тома на Ј.С. Бах Clavier-Übung („вежби за клавијатура) се многу разновиди, содржат од едноставни дуети до обемните и тешки Голдбергови варијации.
Ситуацијата се променила на почетокот на 19 век. Упатствата со вежби станале многу вообичаени. Од особена важност биле збирките на „студии“ на Јохан Баптист Крамер (објавени помеѓу 1804 и 1810 година), раните делови од Gradus ad Parnassum (1817–26) на Муцио Клементи, бројните дела на Карл Черни, Vingt exercises et préludes на Марија Шимановска итн. (околу 1820), и Studien Op. 70 од Игназ Мошелес (1825–26). Меѓутоа, со доцните делови од збирката на Клементи и Мошелесовата Charakteristische Studien Op. 95 (1836–37) ситуацијата почнала да се менува, при што и двајцата композитори се стремеле да создадат музика што ќе ја задоволи публиката на концерт и ќе послужи како добра наставна алатка. Таквата комбинација на дидактичка и музичка вредност во етидата понекогаш се нарекува концертна етида. Техниката потребна за свирење на Шопеновите Етиди, Оп. 10 (1833) и Оп. 25 (1837) била исклучително иновативна во времето на нивното објавување; првиот изведувач кој успеал да ги совлада делата е реномираниот виртуоз композитор Франц Лист (кому Шопен му го посветил оп. 10). Самиот Лист составил голем број етиди кои биле пообемни, па дури и посложени од оние на Шопен. Меѓу нив, најпозната е збирката Трансцендентални етиди (конечната верзија објавена во 1852 година). Сепак, овие не го задржале дидактичкиот аспект на работата на Шопен, бидејќи тежината и техниката што се користи варираат во одредено парче. Секоја од етидите има различна особина, означена со нејзиното име: Прелудио; Молто виваче; Пејзаж; Мазепа; Фе фоле (Feux Follets); Визија; Ероика; Вајлд џегд (Див лов); Рикорданца; Алегро молто агитато; Harmonies du Soir (Вечерни хармонии); и Chasse-neige (Снежни виори).
Морач
Морач ( Foenículum vulgáre ) - едно -, две - или повеќегодишно растение, вид од родот анасон (Foeniculum), семејство (Apiaceae). Лековита, зачинска, медоносна хранлива и индустриска билка. Висока од 1м до 2м со пријатен мирис и вкус.
Етида
20-ти век
На почетокот на 20 век биле објавени голем број важни збирки на етиди. Етидите за пијано на Клод Дебиси (1915) се усогласени со правилото „еден аспект на техника по парче“, но покажуваат неортодоксни структури со многу остри контрасти и многумина се концентрираат на звучности и тембри карактеристични за пијаното, наместо на технички точки. 53-те студии на Леополд Годовски за етидите на Шопен (1894–1914) се создадени врз основа на етидите од Шопен: дополнувањата и промените на Годовски ја издигнале музиката на Шопен на нови, дотогаш непознати нивоа на тежина. Други важни етиди од овој период се 12 етиди за гитара на виртуозот Хеитор Вила-Лобос (1929) и дела од руски композитори: Етиди-таблoa од Сергеј Рахманинов (1911, 1917) и неколку збирки на Александар Скрјабин (сите за пијано).
Морач
Популарните имиња на растението се коморач,македонски анасон ,аптекарски копар, Волош копар. [[Податотека:Illustration_Foeniculum_vulgare1.jpg|лево|мини| Морач обичен.
Етида
20-ти век
До средината на векот старата традиција на етиди била во голема мера напуштена. Quatre études de rythme на Оливие Месијан („Четири етиди за ритам“, 1949–50) не биле дидактички композиции, туку експерименти со скали на времетраење, како и со динамика, фигурации, бои и тон. Етидите на Џон Кејџ - Études Australes (1974-75) за пијано, Études Boreales (1978) за виолончело и/или пијано и Freeman Études (1977-80, 1989-90) за виолина - се неопределени дела, засновани на ѕвездени карти и некои од најтешките дела на репертоарот. Трите книги Études од Ѓерѓ Лигети (1985, 1988–94, 1995) се можеби најблиску до старата традиција со тоа што и тие се концентрираат секоја на одредена техника. 100-те трансцендентални етиди на Каихосру Шапурџи Сорабџи (1940–44), кои како почетна точка ги земаат Годовски и Лист, често се фокусираат на одредени технички елементи, како и на различни ритмички тешкотии. Вилијам Болком бил награден со Пулицерова награда за неговите Дванаесет нови етиди за пијано во 1988 година.
Морач
Ботаничка илустрација во книгата на   В.О.   томе   Флора фон Дојчланд, Österreich und der Schweiz, 1885 година ]]
Самотракија
Географија
На островот Самотракија се наоѓа планината Фенгари (1611), која е на највисоко место меѓу островите во Егејското Море (ако се исклучат најголемите острови Евбеја и Крит). Името на планината значи „толку високо што ја крие месечината“. За неа Хомер вели дека таму стоел Посејдон, за да ги гледа битките за време на Тројанската војна.
Морач
Ботанички опис
Корен вретеновиден, месест, збрчкан, дебел 1 см, горе разгранет, многуглав.
Стеблото до 90-200 см високо, директно, заоблено, ситно ребресто, силно разгрането. Целото растение има сиво-сина боја.
Германски Рид
Германски Рид — рид во Македонија, со следниве географски координати: географска ширина од 42o 16 ' 58 , географска должина од  22o 08 ' 58 .
Самотракија
Географија
Главниот град на островот се вика исто, Самотракија, нарекувна како и другите главни населби по грчките острови Хора. Главното одморалиште на островот се нарекува Терма и се користи од римско време. Самратракија се наоѓа во округот Марица. Се наоѓа на неколку километри од морската граница меѓу Турција и Грција.
Морач
Ботанички опис
Листовите се наизменични, голи и перјесто поделени. Листовите растат до 40 сантиметри. Неговите лисја се слични на оние на копарот, но потенки. Долните ливчиња се на петелка, горните се неподвижни и се на продолжената обвивка. долга 3-6 см, тесно издолжена, малку проширена кон врвот.
Цвет овите се произведуваат во крајни сложени чадори широки 5-15 сантиметри,секој дел од чадорот има 20-50 ситни жолти цветови на кратки педици. Ливчињата на цветовите се широко овални,темно жолта боја, долги и широки околу 1 мм.
Самотракија
Заедници
Покраината Самотракија била во состав на округот Марица. Имала иста територија како и сегашната општина. Таа била укината во 2006 година.
Морач
Ботанички опис
Плод от е зеленикаво-кафеав вислокарп, овален-издолжен, долг 5-10 мм, широк 2-3 мм, гол, се дели на две полуовошја (мерикарп), сладок по вкус, кој потсетува на анасон. Бидејќи семето во плодот е прикачено на перикарпот, целото овошје често погрешно се нарекува „семе“.
Цвета во јули-август, плодовите во септември.
Распространетост и живеалиште
Расте диво во Северна Африка ( Алжир, Египет, Либија, Мароко, Тунис ), Западна ( Италија, Франција, Англија, Шпанија, Португалија ) и Југоисточна Европа ( Албанија, Југославија, Бугарија, Грција ), Централна и Западна Азија, Нов Зеланд, Северна, Централна и Јужна Америка.
Во Русија, се наоѓа во степските региони на Кавказ.
Расте на суви карпести падини, покрај ровови, тревни места, како и во близина на патишта и домови, на плевели места.
Се одгледува во многу земји. Во Русија, главниот регион на културата е средната зона на европскиот дел, територијата Краснодар, Ростовската област. Расте во средоземниот регион, покрај патишта, запуштени места, но може и да се одгледува
Хемиски состав
Растението има висока содржина на есенцијални масла. Неговите плодови содржат до 6,5%, а во лисјата - до 0,5%. Етеричното масло од анасон има карактеристичен мирис и зачинет-сладок вкус. Неговиот состав вклучува: анетол, феншон, метилхавикол, α-пинен, α-феландрен, цинеол, лимонен, терпинолен, цитрал, борнилацетат, камфор и други супстанции. Плодовите содржат и до 12-18% масни масла, кои се состојат од петроселин (60%), олеинска (22), линолна (14) и палмитонска (4%) киселини.
Зелениот дел на растението, покрај тоа, содржи и голема количина на флавоноиди, гликозиди, аскорбинска киселина, каротин, витамини од групата Б и разни минерали.
Значење и примена
Етеричното масло се користи како миризливо масло во парфимеријата. По дестилација на етеричното масло од плодот на морачот, се добива масно масло кое се користи во технологијата.
Отпадот по екстракција на масното масло се дава на животните.
Примена во готвењето
Овошјето од морач и есенцијалното масло се користат во готвењето како зачинет зачин за храна. Зелените делови од растението имаат многу пријатен, малку сладок освежителен вкус. Се јаде сиров како десерт, се додава во салата, се динста со путер и се зачинува со брашно и супа. Кај народите на средоземните земји, морачот се користи како зеленчук. На Кавказ, листовите се користат и како зачин при подготовка на национални јадења. Сочни лисја и млади чадори цветни се користат и конзервирани. Стеблата и младите цветни чадори се користат за солење зеленчук, овошје - во пекарница.
Примена во медицината
Како лековита суровина се користи плодот на морачот ( Fructus Foeniculi ) и есенцијално масло ( Oleum Foeniculi ) извлечено од плодот. При плетење метли за капење, се користат и стеблата и лисјата на растението.
Етеричното масло е дел од еликсирот на сладунец, кој се користи како антитусив. Плодовите од морачот се дел од колекциите на лаксативи, ветровити, холеретични, гради и седативни. Маслото се користи за добивање копар вода, која се користи за надуеност, особено кај децата.
Попарување со вклучување на стебла и листови од обичен анасон, како и користење надворешно одредени препарати од растението - инфузија на лисја, инфузија на овошје и друго - се препорачува за неврастенија, зголемена ексцитабилност на централниот нервен систем. несоница и воспалителни (бактериска природа) заболувања на кожата, акни, фурункулоза.
Од плодовите на морачот се добива лекот „ Анетин “ - количината на активни состојки. Има антиспазмодично дејство, особено во однос на мазните мускули на цревата, во помала мера - во однос на коронарните садови. Во терапевтската пракса се користи за хроничен спастичен колитис, за грчеви на абдоминалните органи и за хронична коронарна инсуфициенција.
Постојат извештаи дека чајот од морач даден на бебиња во текот на подолг временски период довел до предвремен развој на градите кај девојчињата. Кај сите четири испитаници, нивото на естрадиол во крвниот серум било 15-20 пати повисоко од нормалните вредности за нивната возраст.
Токсичност
Во ДНК тестовите на бацилот од сено, маслото од морачот се покажало како генотоксин.
Студиите на животни ги покажале токсичните ефекти на есенцијалното масло од морачот врз феталните клетки. Сепак, не се пронајдени докази за тератогеност.
Вредноста на LD за животни е 1326 mg/kg. Патолошката токсичност во органите на мртвите животни не била забележана, што укажува дека смртта може да биде предизвикана од нерамнотежа на метаболитите или токсични ефекти врз нервниот систем.
Подвидови
Во рамките на подвидот, се разликуваат неколку подредени таксони:
Даху
Даху (англиски: Dahu) е легендарно суштество кое е многу познато во Франција, Швајцарија и во северна Италија.
Французите, Швајцарците и Италијанците најчесто го опишуваат како планинска коза. Се употребуваат и различни други имиња за оваа суштество. Во Жири се употребува називот Дахут или Даири, во Бургоња Дархут, во Аверон Тамароа. Постојат уште многу други називи.
NGC 2735
NGC 2735 — спирална галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2735 се споменува и како UGC 4744, MCG 4-22-2, CGCG 121-3, Arp 287, VV 40, IRAS 08597+2608.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2735 е од видот SBb/P. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,5 m/лм2. NGC 2735 има привидни димензии од 1,2' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 2 м 38,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 25° 56' 5". Положбениот агол на објектот е во износ од 94°.
Други поделби
Проучување на NGC 2735 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 25399. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 142; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1953. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 237.
Космос-1121
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 14 август 1979 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6700 килограми. Космос-1121 бил надгледувачки сателит.
Џорџ Болејн
Џорџ Болејн ( - ( бил брат на англиската кралица Ана Болејн, најстар син на Томас Болејн, Ерл од Вилтшир и неговата сопруга Елизабета Хауард.
Неговиот татко бил еден од најблиските луѓе на Хенри VIII, и работел како дипломат. Во 1524 година, Џорџ се оженил за Џејн Паркер, ќерка на Хенри Паркер. Неговата сестра, Ана не успеела да му роди син на англискиот крал Хенри VIII. Главно поради таа причина, службениците на кралот барале начин како да биде прекинат нивниот брак со цел Хенри да се ожени за неговата нова љубовница, Џејн Симор. Така, тој бил обвинет дека имал сексуални односи со сестра си. Џорџ Болејн, наводно извршил инцест двапати: еднаш во ноември 1535 година во Вајтхал и уште еднаш наредниот месец во Елтхам.
Џорџ Болејн бил погубен на 17 мај 1536 година. На судењето сведочела неговата сопруга, и се смета дека нејзината одлука била пресудна во донесувањето на смртната пресуда за него и неговата сестра.
NGC 5121
NGC 5121 — спирална галаксија во соѕвездието Кентаур, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5121 се споменува и како ESO 382-57, MCG -6-29-35, AM 1321-372, IRAS 13219-3725.
Откривање
Телото е откриено на 26 јуни 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5121 е од видот Sa. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,5 m/лм2. NGC 5121 има привидни димензии од 1,9' х 1,5'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 24 м 45,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -37° 40' 57"". Положбениот агол на објектот е во износ од 36°.
Други поделби
Проучување на NGC 5121 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 46896. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 370; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7787. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Зли Рид
Зли Рид — рид во Македонија, со следниве географски координати: географска ширина од 42o 19 ' 13 , географска должина од  22o 16 ' 11 .
1317
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6825 и 6826 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6067 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5077 и 5078 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2070.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1317 година се протега во 3953 и 3954, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4013 и 4014 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1860. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 716 и 717 исламска година.
Халеева Комета
Халеева Комета (службена ознака 1p/Halley) — најпознатата комета во историјата на човештвото. Наречена е така според својот откривач астрономот Едмунд Халеј. Кометата спаѓа во групата на сјајни комети на краток период. Оваа комета се гледа на секои 75-76 години кога последен пат беше видена во 1986 година, а следен пат ќе се види во 2061 година.
Градба
Јадрото на Халеевата Комета е со големина 16х8х8 км. На површината на кометата можат да се препознаат возвишувања, долини и кратери. Голем број податоци за структурата на кометата во 1986 година дала сондата на Џото, која се приближила до кометата на растојание од 600 километри и го фотографирала нејзиното јадро. Јадрото на кометата е изградено од карпи, мраз и непознат материјал. На површината на кометата се наоѓа дебела, темна кора со непознат хемиски состав.
NGC 511
NGC 511 — елиптична галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 511 се споменува и како UGC 936, MCG 2-4-33, CGCG 436-37, IRAS 01210+1101.
Откривање
Објектот е откриен на 26 октомври 1876 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 511 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 14 m/лм2. NGC 511 има привидни димензии од 1,1' х 1,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 23 м 30,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 11° 17' 27".
Други поделби
Проучување на NGC 511 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 5103. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 173; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 617. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 635.
Корито (Гостиварско)
Корито — село во Општина Гостивар, во областа Горен Полог, во околината на градот Гостивар.
Потекло и значење на името
Корито го добило своето име по карсната депресија во која се наоѓа.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во источниот дел на територијата на Општина Гостивар, чиј атар се издига до сртот на планината Сува Гора, каде што се допира со подрачјето на Општина Македонски Брод. Селото е планинско, сместено на надморска височина од 1.420 метри. Од градот Гостивар, селото е оддалечено 13 километри.
Корито е изразено планинско село, кое се наоѓа на гребенот на Сува Гора. Во минатото, водата за пиење се добивала од бунари (околу 80), кои биле ископани на дното на една депресија. Дел од бунарите летно време пресушувале. Подалеку од селото извираат изворите Полце и Локва.
Корито е типична селска населба од збиен и низински тип. Поделено е на онолку маала, колку што има родови, а тоа се 11 рода.
Историја
Од поранешното македонско население останале два бунара, името на селото и многу топоними, што наведува дека постоел континуитет помеѓу иселените Македонци и доселените Албанци.
Видиливи траги на старини во селото не постојат. По доселувањето на денешните жители, селото растело со поделба на задругата.
Сите доселени родови потекнуваат од три предци, кои дошле од селото Реч во Горна Река, а водат потекло од Калиса во Северна Албанија. Доселените предци се викале Љатиф Баул, Али Карабаш и Шарове. Од првиот и вториот предок потекнуваат по три рода, додека од третиот предок потекнуваат четири рода. Доселувањето на Албанците се извршиле во време на тетовските паши, кои најпрвин им го нуделе селото Теново, но бидејќи овие предци имале многу стока го одбрале селото Корито на планината.
Стопанство
Атарот на селото е релативно голем и зафаќа простор од 31,7 км2, при што преовладуваат пасиштата со површина од 1.252 хектари, на шумите отпаѓаат 731 хектар, а на обработливото земјиште 200 хектари.
Врз основа на составот на атарот селото Корито има мешовита земјоделска функција. Во селото работат продавници.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Корито живееле 154 жители, сите Албанци муслимани.
Корито е средно по големина село, коешто во 1961 година имало 718 жители, а во 1994 година живееле 715 жители, албанско население.
Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото имало 675 жители, од кои 673 Албанци и 2 останати.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 57 жители, од кои 54 Албанци и 3 лица без податоци.
Родови
Корито е албанско село.
Според истражувањата од 1949 година, родови во селото:
Жителите на Корито имаат носија, говор и обичаи исти како Албанците од Горна Река и двете соседни сувогорски села Гургурница и Седларево.
Иселеништво
Се знае за следниве иселеници: од родот Речалар има иселеници во низинското село Радиовце; од родот Бардолар две семејства отишле во Радиовце; од родот Галапушке две семејства се иселиле во околината на Драч по Првата светска војна и од родот Шарове имаат иселеници во Горно Седларце.
Самоуправа и политика
Селото се наоѓа во рамките на Општина Гостивар, која била значително проширена со територијалната поделба на Македонија во 2004 година. Претходно селото припаѓало на поранешната помала Општина Чегране.
Во периодот од 1955 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Гостивар.
Во периодот 1952-1955, селото се наоѓало во рамките на Општина Чајле, во која покрај Балин Дол се наоѓале Корито, Мало Турчане и Чајле. Во периодот 1950-1952 година, селото било седиште на истоимената општина, во која било единствено населено место.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 0503 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 670 гласачи. На локалните избори во 2021 година, на овие избирачки места биле запишани вкупно 670 гласачи.
Чалан Паго-Ордот
Етимологија
Pågu е Чаморски збор за дивото дрво Хибисцус тилиацеус, додека „ чалан “ значи „пат“. Името Чалан Паго е именувано по патеката од Хагтча до шпанското село кај заливот Паго. Ордот потекнува од зборот отот, или мравка.
Во Втората светска војна, Јапонците ја користеле областа како складиште за снабдување за време на окупацијата на островот. Ордот е исто така место на контроверзната депонија Ордот, прво изградена од американската морнарица, но сега е полна и ги крши прописите на Агенцијата за заштита на животната средина на САД (ЕПА).
Демографија
Бирото за попис на САД ја има општината во повеќе назначени места за попис : Чалан-Паго, и Ордот.
Образование
Системот на јавното училиште Гуам му служи на островот.
Основното училиште Ордот / Чалан Паго и средното училиште Агуеда Џонстон се наоѓаат во Чалан-Паго-Ордот. Џонстон се наоѓа во Ордот; првично беше именувано како средно училиште Џорџ Вашингтон Јуниор. Средното училиште Џорџ Вашингтон во Мангилао му служи на селото како средно училиште.
Меморијалното училиште на Фатхер Дуејас е во областа.
IC 1639
IC 1639 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1903 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1639 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. IC 1639 има привидни димензии од 0,5' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 20 м 30 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +25° 30' 55"". Положбениот агол на објектот е во износ од 155°.
Други поделби
Проучување на IC 1639 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Стефан Дечански
Стефан Урош III, познат како Стефан Дечански ( 1285 – 11 ноември 1331) — српски крал, син на Стефан Урош II Милутин.
Младост
За време на неговата младост, неговиот татко бил приморан да го испрати како заложник на татарскиот кан Ногај, кај кого останал до 1299. Од 1309 година станал управник на Зета. Во 1314 година, учествувал во неуспешната побуна на аристократијата од Зета против Милутин. Стефан Дечански бил заробен, делумно ослепен и изгонет во Цариград, каде што останал под заштита на Андроник II. Пред смртта, Милутин дозволил Стефан Дечански да се врати во Србија.
Владеење
Стефан прво се оженил со Теодора, ќерката на бугарскиот цар Смилец. После, нејзината смрт се оженил по вторпат, со Марија Палеологина, ќерката на паниперсевастот Јован Палеолог. За време на граѓанската војна во Византија помеѓу Андроник II и Андроник III, Стефан го поддржал стариот император. Како резултат на тоа, Стефан се нашол во опасна ситуација по поразот на Андроник II во 1328, а особено откако Андроник III формирал сојуз со бугарскиот цар Михаил III Шишман. Сепак, истата година Стефан успеал да ја победи бугарската армија кај Велбужд.
Набрзо потоа, Стефан Дечански бил заробен од неговиот син Стефан Душан и одведен во Звечан, каде наскоро починал.
Хор-Аха
Хор-Аха, Хор-Аха или Аха, Ити, бил вториот фараон на Првата египетска династија. Тој владеел во 31 век пред новата ера.
Во раниот династички период, фараоните биле назначени според нивното Хорово име, додека небти имињата на кралевите биле користени подоцна во списоците.
Владеење
Неговиот татко, Нармер во 32 век п.н.е. ги обединил Горен и Долен Египет. Хор-Аха станал фараон на околу 30 годишна возраст и владеел до својата 62 година.
Смрт и гроб
Постои легенда дека го убил нилски коњ, олицетворение на богот Сет. Ако Хор-Аха е иста личност со легендарниот крал на Менес, тогаш приказната дека умрел од нилски коњ при лов е веродостојна.
Хигсино
Во физика на честички, за модели со N=1 суперсиметрија, хигсино со симбол, е суперпартнер на Хигсовото поле. Хигсиното е Дираково фермионско поле со спин 1/2 и се однесува на слаб изодуплет со хиперполнеж половина според баждарните симетрии на стандардниот модел. По нарушувањето на електрослабата симетрија хигсовите полиња линиски се мешаат со U(1) и SU(2) гејџина што доведува до четири неутралина и две чарџина, кои се однесуваат на физичките честички. Додека двете чарџина се наелектризирани Диракови фермиони  (плус и минус ссоодветно), неутралината се  електронеутрални Мајорански фермиони. Во R-парноста запазувачката верзија на минималниот суперсиметричен стандарден модел, најлесното неутралино вообичаено станува најлесната суперсиметрична честичка (НСЧ). НСЧ во честичната физика е честичка кандидат за темната материја во вселената, бидејќи тоа не може да се распадне на честички со помала маса. Неутралинската НСЧ, во зависност од својот состав може да биде бино, вино или хигсино во зависност од доминантната природа и може да имаат различни зони за масовити вредности со цел да се задоволат проценетите вредности за остаточната густина на  темната материја. Најчесто, хигсино доминатната НСЧ честопати е нарекувана хигсино, и покрај фактот дека хигсино не е физичка состојба, во вистинската смисла.
Во природните сценарија на суперсиметријата, сврвните кваркови, сдлабинските кваркови, глуината, и хигсино-збогатени неутралина и чарџина се очекува да биде релативно немасивни, на тој начин подобрувајќи ја нивната напречна површина на создавање. Потрагите по хигсината се изведуваат од страна на експериментите АТЛАС и КМС при Големиот хадронски судирач во ЦЕРН, каде физичарите го бараат директно произлезениот електрослаб пар на хигсина. Од 2017 година, не се добиени експериментални потврди за постоењето на хигсина.
Маса
Доколку темната материја е составена само од хигсина, тогаш масата на хигсината е 1,1 TeV. Од друга страна, пак, доколку темната материја има повеќе компоненти, тогаш масата на хигсиното зависи од релевантни повеќезначни распределбени функции, со што се намалува масата на хигсината.
Џеј Рамадановски
Џеј Рамадановски (, -, ) — српски пејач на фолк и поп-фолк музика.
Роден е во Белград, од ромско чевларско семејство доселено од Ресенско, Македонија. Детството го поминал во Белград со својата баба по мајка. Пристапува кон малолетничка деликвенција за што е приведуван и дел од младоста ја поминува во воспитно-поправен дом за малолетници каде изучува автолакерски занает. По одслужувањето на воениот рок, кратко време работи во фабриката за трактори и комбајни „Змај“. Повторно се враќа на животот на улица и ситниот криминал. Сепак започнива хонорарно да биде ангажиран како пејач на локални и поединечни ромски веселби, кога неговата дарба ја воочува Марина Туцаковиќ.
Својата популарност ја стекнал кон крајот на 1980-тите години, главно на просториите на Југославија и Србија. Прв забележителен настап имал на меѓународниот саем на музика МЕСАМ 1987 кога го освоил второто место на жирито и истовремено трета награда на публиката. Врвот на популарноста го достигнал во почетокот на 1990-ти години кога ги снимил своите најпопуларни албуми, истовремено со контронтроверзни националистични текстови за време на Босанската војна.
Со својата поранешна сопруга Нада има две ќерки Ана и Марија. Живеел во белградската населба Дорќол.
Абецеда на стравот
„Абецеда на стравот“ (хрватски: Abeceda straha) – југословенски филм од 1961 година, во режија на Фадил Хаџиќ (неговиот прв филм), кој е и автор на Сценариото (засновано врз вистинити настани), заедно со Федор Видас. Главните улоги ги толкуваат: Весна Бојаниќ (нејзиниот прв и единствен филм), Јосип Запалорто (неговиот прв филм), Нада Касапиќ, Татјана Бељакова, Јасенка Кодрња и Миодраг Лончар.
Слободна Држава Конго
Слободна Држава Конго (француски: État indépendant du Congo, „Независна Држава Конго“, холандски: Kongo-Vrijstaat) — голема држава во Централна Африка која постоела во периодот од 1885 до 1908, и која била во личен сојуз со Кралство Белгија на чело со Леополд II. Леополд успеал да го осигури регионот убедувајќи ја европската заедница дека е вклучен во хуманитарна и филантропска работа и дека нема да оданочува преку трговија. Преку Меѓународна асоцијација Конго, тој можел да побара поголем дел од територијата на Конго. На 29 мај 1885 година, кралот ја именувал својата нова колонија како Слободна Држава Конго. Државата вклучувала област што денеска се наоѓа во Демократска Република Конго.