cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Истражување на вселената
Астероиди
До почетокот на вселенското патување, телата во астероидниот појас скоро биле и невидлив зрак светлина кои ниту ни најголемите телескопи не можеле да им го откријат обликот или пак земјиштето. Неколку астероиди досега се посетени од сонди, првата била Галилео која прелетала покрај два: 951 Гаспра во 1991 година и 243 Ида во 1993 година. И двата се наоѓале на планираната патека на движење на Галилео до Јупитер. Првото слетување на астероид било изведено од сондата НЕАР Шумејкер во 2000 година, каде следело орбитално следење на телото. Џуџестата планета Церера и астероидот 4 Веста, два од трите најголеми астероиди, се цел на Дон мисијата на НАСА лансирана во септември 2007 година.
Начела
Истражување кое е спроведено до националните вселенски истражувачки агенции, како НАСА и РКА, е една од причините која поддржувачите ја цитираат за да го оправдаат владиното трошење. Економските анализи на НАСА програмите често покажуваат актуелни економски бенефиции (од работи како неочекуван профит), каде многупати се прави повраток на средствата од програмата. Друго барање е дека вселенското истражување е потребно за човештвото и дека ако останеме на нашата планета ќе изумреме. Некои од изворите се недостаток на природни извори, комети, јадрена војна и светска епидемија. Стефен Хокинг, славен британски теоретски физичар, изјавил „јас не мислам дека човековата раса ќе преживее во наредните илјада години, доколку не се преселиме во вселената. Има премногу несреќи кои може да достигнат еден живот на една планета. Но, јас сум оптимист. Ќе стигнеме до ѕвездите.“ НАСА направила серии на видеа со Јавни сервисни објави каде го поддржува концептот на вселенско истражување. Сепак, јавноста останува со голема поддршка на вселенското истражување, и со и без екипаж. Според анкетата на Асошиејтед Прес спроведена во јули 2003 година, 71% од американските државјани се согласиле со изјавата дека вселенската програма е „добра инвестиција“, споредено со 21% кои не се согласувале. Артур Ц. Кларк (1950) претстави преглед на мотивациите за човековото истражување на вселената во неговата нефикциона полутехничка монографија Меѓународен лет. Тој расправа дека изборот на луѓето е главно меѓу проширувањето на Земјата во вселената, наспроти културната (и евентуално билошка) стагнација и смрт.
Спротивставеност
Критичарите како физичарот и добитник на Нобелова награда Ричард Фејман тврди дека вселенското патување на луѓето (воглавно различно од вселенското истражување, како роботски мисии) немаат постигнато некој голем научен чекор.
Вселенски летови
Вселенското летање претставува користење на вселенска технологија за да се изврши лет на вселенско летало во и надвор од Сончеиот систем (вселената). Вселенските летови се користени за вселенско истражување и исто така за комерцијални цели како вселенски туризами сателитски комуникации. Додатно некомерцијални употреби на вселенските летови вклучува и вселенски опсерватории, извиднички сателити и други земјени опсерваторски сателити. Вселенските летови всушност започнуваат со лансирање на ракета која обезбедува почетен пробив за да ја надмине силата на гравитацијата и го движи вселенското летало од површината на Земјата. Кога ќе биде во вселената, движењето на вселенското летало - и двете кога не се под пропелери и под погон - е проучувано од област која е наречена астродинамика. Некои вселенски летала остануваат засекогаш во вселената, некои се распаѓаат за време на повторното влегување во атмосферата а некои пак достигнуваат до планетарна површина или површина на месечина каде слетува или се судрува.
Милитаризација на вселената
Милитаризацијата на вселената е започната уште од 60-те години и сега е развиена во оружување на вселената со вистинско поставување на оружје од далечните-вселенски нации за одлучни воени предности. Додека воените активности се случуваат во вселената и вселената е место за операции за многу воени вселенски летала (како балистички ракети), сепак не е спроведено постојано поставување на оружја со долг дострел во вселената.
Колонизирање на вселената
Колонизирањето на вселената, исто така наречено и населување и хуманизација на вселената, ќе биде целосно независно (само-способно) човеково место за живеење на локации надвор од Земјата, посебно на природните сателити или планети како Месечината или Марс, каде би се користеле значајни количини на недопрени извори за преживување. Доденес, најдолгото заземање на вселената беше вселенската станица Мир, која беше повторно населувана скоро десет години, вклучувајќи го и рекордот на Валериј Пољаков од единствен вселенски лет од скоро 438 дена. Подолгите престојувања во вселената обелоденија некои проблеми како слабеење на коските и мускулите од слабата гравитација, намалување на имуниот систем и изложување на зрачење. Многу мунати и сегашни концепти за продолженото истражување и колонизирање на вселената се фокусира на враќање на Месечината како „камења за преминување“ на други планети, посебно на Марс. На крајот од 2006 година НАСА објави дека планираат да изградат постојана база на Месечината со постојано присуство до 2024 година.
Папа Григориј XIII
Григориј XIII (лат. Gregorius PP. XIII; 7 јануари 1502 - 10 април 1585) — римски папа од 13 мај 1572 до 10 април 1585. Ги спроведувал одлуките донесени на Тридентскиот собор. Им помагал на француските католици во борбата против хугенотите и ја организирал Вартоломејската ноќ (24 август 1572) во која биле убиени неколку илјади хугеноти. Римскиот колеџ го добил своето име токму по него (Грегоријански колеџ). Извршил и реформи во јулијанскиот и грегоријанскиот календар.
Кочање (Вешје)
Кочање — населба од римското време. На 3 километри северно од селото Вешје има високо, речиси зарамнето ритче, чија голема површина се гледаат фрагменти од керамика. При орањето е ваден градежен камен, а на неколку места се забележуваат траси од темели на ѕидови. Б. Камчев во својата нива открил два питоса кои ги пренел во селото.
1697 во архитектурата
1697 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Кралица
Кралица е женски монарх кој владее над држава, додека царица е женски монарх кој владее над царство (империја). Машката верзија на кралица е крал. Меѓутоа, многу почесто во историјата, оваа титула е куртоазна наместо владејачка, и едноставно означува дека жената е сопруга на владетелот.
Историја
Во древен Египет, Античка Персија, Азијиските и Пацифичните култури, и некои европски земји, на женските монарси им била доделена титулата крал. Византиската царица Ирина понекогаш себеси се нарекувала basileus (βασιλεύς) - "цар", отколку basilissa (βασίλισσα) - "царица“, и Јадвига од Полска била крунисана како Rex Poloniae - кралот на Полска.
Меѓу Давидските Монарси од Јудејското царство, се споменува само една кралица, Готолија, иако во Хебрејската Библија таа е негативно прикажана. Многу подоцна Хасмонејската кралица Салома Александра (Shlom Tzion) била многу популарна.
Наследството може да биде матрилинеално, патрилинеалното, или и двете. Правото на наследство можат да го имаат и мажите и жените, или да е ограничено само за мажите или само за жените.
Во 2011 година, Британскиот Комонвелт се согласи да го отстрани владеењето на патрилинеалното првородство.
Источна Азија
Во Кина, Ву Зетиан станала кинеска царица и ја формира Џоу династијата по отпуштањето на нејзините синови. Треба да се напомене дека, сепак, царицата Ву ја користела титулата huangdi ("цар") што е спротивно на huanghou ("царица") и била често нарекувана, и во азиски и европски извори, женски император, а во еден била наречена царица. Слично на тоа, неколку децении порано во Кореја, кралиците Сеондеок од Сила и Јиндеок од Сила го развиле терминот yeowang ("женски крал") за себе наместо терминот hwanghu, што обично се преведувало како "кралица" и се однесувал на сопругата на кралот или царот.
Иако Хризантемскиот престол на Јапонија во моментов е забранет за жени, ова не било секогаш случајот; во текот на јапонската историја имало осум царици. Во Јапонскиот јазик се користи терминот josei tennō ("женски цар") наместо "царица", а терминот kōgō се користи за сопругата на царот.
Купетинци
Купетинци (словенечки: Kupetinci) — населба во Општина Свети Јуриј на Шчавница во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
Верица Ристевска
Верица Ристевска — македонска пејачка на забавна музика. Одреден период од животот работела и живеела во Копенхаген, Данска заедно со нејзиниот сопруг, познатиот македонски глумец, Љупчо Ангелов. Првиот сценски настап на Ристевска бил на Опатискиот фестивал во 1973 година.
Била членка на групата „Македонија“ заедно со Сашка Петковска ,Даниела Панчетовиќ ,Зорица Попанкова ,Панче Кочовски и Кирчо Поплазаров. Групата била активна од 1975 до 1980 година, во нејзината работна биографија запишани се четири албуми, повеќе од 2.000 концертни настапи надвор од земјата .Во 2006 година го претстави својот прв албум "Летај галебе" кои содржи 18 композиции, кои, како и пред дваесет и пет години така и денес се ненадминливи хитови. Првенчето на Ристевска е печатено во 2.000 примероци, но таа најави дека тиражот ќе се зголеми поради големиот интерес на македонската публика.
Синглови
Некои од најголемите хитови на Верица Ристевска се :
Петар Велики (Фабержеово јајце)
Петар Велики – украсно велигденско јајце изработено под надзор на рускиот јувелир Петар Карл Фаберже во 1903 година за последниот руски цар, Николај II. Царот Николај ѝ го подарил јајцето на жена си, царицата Александра Фјодоровна, на Велигден 1903 година. Јајцето се наоѓа во „Музејот на уметноста Вирџинија“ во Ричмонд, Вирџинија, во Соединетите Американски Држави.
Опис
Фабержеовото јајце Петар Велики е направено во рококо стил, и е изработено во чест на двестегодишнината од основањето на Санкт Петербург во 1703 година. Изработено е од црвено, зелено и жолто злато, платина, дијаманти, рубини, емајл, горски кристал и минијатурен портрет во акварел на слонова коска. Димензиите на јајцето се 11,1 на 7,94 (пречник) см.
Изработено во злато, обрабено е со дијаманти и рубини. Телото на јајцето е покриено со лаворови лисја и шавар изработени од 14-каратно злато. Истите го симболизираат изворот на „живите води“. На краевите поставени се квадратни рубини. Ленти од бел емајл на кои се испишани историски детали го опкружуваат јајцето. На врвот на јајцето се наоѓа венец кој го опкружува монограмот на Николај II. Долниот дел на јајцето е украсен со двоглав царски орел, изработен од црн емајл и крунисан со два дијаманти.
Лушпата на јајцето има четири минијатури во акварел насликани од Б. Бјалц. Сликите го претставуваат „пред“ и „после“ на Санкт Петербург во 1703 и 1903 година. Челната слика ја претставува екстравагантната Зимска палата, официјалната резиденција на Николај II, двесте години после основањето на Санкт Петербург. На спротивната страна, на задниот дел на јајцето, се наоѓа слика на колиба за која се верува дека била изработена лично од Петар Велики, претставник на основањето на Санкт Петербург на бреговите на Нева. На страните на јајцето се наоѓаат портрети на Петар Велики во 1703 и Николај II во 1903 година. И двете минијатури се покриени со горски кристал. Датумите 1703 и 1903 кои се изработени од дијаманти, се поставени на двете страни над сликите на колибата и Зимската палата соодветно.
Под сликите се поставени ленти во емајл со натписи со црни кирилични букви. Содржината на натписите е: „Императорот Петар Велики, роден во 1672, основач на Санкт Петербург во 1703“, „Првата мала куќичка на царот Петар Велики во 1703“, „Царот Николај II роден во 1868 го наследил престолот во 1894“ и „Зимската палата на Неговото царско величество во 1903“.
Изненадување
Изненадување (сурприз) е кога ќе се отвори јајцето, внатрешен механизам исправа минијатурен златен модел на Бронзениот коњаник - споменик на Петар Велики на Нева, поставен на сафирна основа. Моделот бил изработен од Георги Малишев. Причината за избор на овој сурприз е легендата од XIX век дека непријателските сили никогаш нема да го заземат Санкт Петербург додека Бронзениот коњаник стои во средината на градот.
Историја
Санкт Петербург бил основан од Петар Велики во 1703 година за време на Големата северна војна. Петар ја преселил руската престолнина од Москва во Санкт Петербург и имал намера новиот град да биде „прозорец кон запад“, во обид да ја западнизира Русија. Санкт Петербург станал европски културен центар и продолжува да биде најзападизиран град во Русија.
За ова јајце Фаберже издал фактура од 9.760 рубли
Во 1917 година јајцето било конфискувано од привремената влада и депонирано во музејот Кремљ.
Во 1930 година јајцето „Петар Велики“ му било продадено на Арманд Хамер, американски претприемач кој имал деловни интереси во Русија. Подоцна бил купен од „А ла Вјеј Руси“ (A la Vieille Russie, За Стара Русија). Во 1944 година го купила Лилијан Прат од Фредериксбург, Вирџинија и во 1947 година му го подарила на Музејот на уметноста. Дел е од постојаната изложба на Европската декоративна колекција.
NGC 1876
NGC 1876 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Златна Рипка, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1876 се споменува и како in LMC.
Откривање
Објектот е откриен на 3 ноември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1876 е од видот OCL+EN. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,5 m.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 13 м 18,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 69° 21' 52".
Други поделби
Проучување на NGC 1876 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9162.
Горни Балван
Горни Балван — мало село во Општина Карбинци, сместено во околината на градот Штип.
Географија и местоположба
Ова село се наоѓа во северниот дел на територијата на Општина Карбинци, од десната страна на реката Брегалница. Селото е рамничарско, на надморска височина од 385 метри. Од градот Штип е оддалечено 15 километри на север.
Историја
Во век, Горни Балван било село во Штипската каза на Отоманското Царство.
Во Втората светска војна, во 1944 во селото биле стрелани 26 лица од страна на Германците, за што во селото постои споменик во нивна чест.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 15 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 467,2 хектари, на пасиштата отпаѓаат 441,1 хектар, а на шумите само 22,3 хектари.
Селото, во основа, има полјоделско-сточарска функција.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото имало 300 жители, сите Македонци. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 448 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Според пописот од 2002 година, во селото Горни Балван живееле 57 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 24 жители, од кои 17 Македонци и 7 лица без податоци.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Карбинци, која била една од ретките општини кои не биле променети по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото исто така се наоѓало во Општина Карбинци.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Штип. Селото припаѓало на некогашната општина Штип во периодот од 1955 до 1965 година.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Крупиште, во која покрај селото Горни Балван, се наоѓале и селата Горно Трогерци, Долни Балван, Крупиште, Пишица и Уларци. Селото припаѓало на Општина Долни Балван во периодот 1950-1952, во која влегувале селата Батање, Горни Балван, Горно Трогерци, Долни Балван, Долно Трогерци и Чардаклија.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 2318 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на поранешното основно училиште. Во избирачкото место е опфатено и селото Горно Трогерци.
На парламентарните избори во 2020 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 33 гласачи.
Улитау (округ)
Улитау е округ во Казахстан во покраината Караганди со центар Улитау.
Такрагина Чешма (Долни Дисан)
Такрагина Чешма — археолошко наоѓалиште во околината на село Долни Дисан. Наоѓалиштето претставува населба од доцноантичкото време. На северниот раб на селото се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и градежен материјал.
NGC 6299
NGC 6299 — елиптична галаксија во соѕвездието Змеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6299 се споменува и како MCG 10-24-97, CGCG 299-51, NPM1G +62.0209.
Откривање
Објектот е откриен на 27 октомври 1861 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6299 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 6299 има привидни димензии од 0,6' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 5 м 4,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +62° 27' 30"".
542 п.н.е.
542 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 542. година пред новата ера, 542. од првиот милениум п.н.е., 42. од 6 век п.н.е. и трета од 540-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4966 и 4967 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4208 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3218 и 3219 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 211.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 542 година се протега во 2094 и 2095, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2154 и 2155 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1199 и 1198 исламска година пред хиџра.
Блаце
Блаце може да се однесува на некое од следниве места:
Барокна уметност
Барокна уметност е сликарството и вајарството во времето на барокот, движење често асоцирано со апсолутизмот и Противреформацијата. Меѓутоа постоењето на знаќајна барокна уметност и архитектура во неапсолутистички и протестантски земји го побива ова мислење.
Сликарство
На Тридентскиот собор (1545-63) Римокатоличката црква дала многу одговори на прашањата за внатрешна реформа поставени како од протестантите, така и од оние кои останале католици. На соборот се дискутирала и претставителната уметност, и се дошло до решение дека сликарството и вајарството во црковен контекст треба да им зборува на неписмените, а не на добро информираните.
Поради ова барокната уметност има тенденција кон прикажување на светци, Дева Марија и други добро познати библиски приказни. Според многу историчари на уметноста овој пресврот кон популистичка замисла за улогата на духовната уметност бил двигателот за иновациите на Караваџо и браќата Карачи - сите овие уметници работеле (и се натпреварувале во нарачки) во Рим околу 1600. Меѓутоа иако религиозното сликарство, историското сликарство, алегориите и портретурата сѐ уште се сметале за најблагородните содржини, мошне чести биле и пејзажот, мртвата природа и жанровските сцени.
Барокната уметност се одликува со голема драматизација, богата и длабока боја и силни светла и сенки. Наспроти ренесансната уметност, која обично прикажува момент пред случувањето на некој настан, барокните уметници го одбирале најдраматичниот момент, моментот на самото дејствие: Микеланџело кој работел во високата ренесанса го прикажува Давид во смирена состојба пред да се бори со Голијат; Берниниевиот барокен Давид пак, е прикажан на самиот чин на фрлање на каменот. Барокната уметност имала за цел да пробуди чувства и страст наместо смирена рационалност која била ценета во ренесансата.
Вајарство
Несомнено е дека најважниот барокен вајар е Џанлоренцо Бернини (1598-1680), кој му се доближил на Микеланџело во неговите сестрани способности. Бернини бил вајар, архитект, сликар, драматург и припремач на спектакли. Во доцниот XX век Бернини бил највреднуван за неговите склуптури, за неговата виртуозност во резбањето на мермер и неговата способност за создавање на ликови кои во едно го имаат и диховното и физичкото. Бил и одлчен портретист кого моќниците го барале да им изработува бисти.
Папа Сикст V
Сикст V (лат. Sixtus PP. V; 13 декември 1521 - 27 август 1590) — римски папа од 24 април 1585 до 27 август 1590. Тој бил син на познатиот српски писател и надбискуп Андрија Змајевиќ. На 9 години отишол во фрањевски манастир. Студирал во Ферара и Болоња.
1695 во архитектурата
1695 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Олга Никодиевиќ
Олга Никодиевиќ (моминско: Александрова; во ) — македонски физиолог и универзитетска професорка на Медицинскиот факултет во Скопје.
Животопис
Формирала радиоимунолошка лабораторија за одредување на циклични нуклеотиди и чувствителност на рецепторите во Македонија. Била гостин научник во националните институти за здравство во Бетезда (САД) околу 10 години (со прекини). Покрај бројните научни трудови, била автор на дел од учебникот по физиологија и на дел од „Современа дијагностика и терапија во медицината“.
Краљевци (Свети Јуриј на Шчавница)
Краљевци (словенечки: Kraljevci) — населба во Општина Свети Јуриј на Шчавница во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
Криво Мовче (Неготино)
<mapframe latitude="41.509091" longitude="22.096252" zoom="10" width="413" height="259" align="right" /> Криво Мовче - Расадник  — археолошко наоѓалиште во градот Неготино. Наоѓалиштето претставува утврдена населба од римското време и доцноантичкото време. На околу 1,5 км западно од градот, по површините на нивите се среќаваат фрагменти од керамички садови и градежен материјал. .
Сино јајце-часовник со змеј (Фабержеово јајце)
Сино јајце-часовник со змeј — фабержеово јајце и едне од педесет и двете скапоцени камења направени во рамките под надзор на Петар Карл Фаберже за руското царското семејство. Ова јајце располага со часовник и е дизајнирано, копирано од страна на Фаберже за неговата Војвотката од Марлборо јајце во 1902 година. Повеќето Фаберже стипендии биле објавени пред 2008 година, околу доделувањето и создавањето на јајцето до 1887 година, иако со некои значајни резервации поради недоследности меѓу Сината змија часовникот јајце и современите описи на 1887 јајце. Во 2012 година повторно откривање на Третото Кралско јајце од 1887 година ,каде што се објави на светот во март 2014 година, и се потврдува теоријата дека Сината змијата часовник била направена и испорачана во 1895 година на тогашниот цар на Русија, Николај II. Таа во моментов е во сопственост на принцот Алберт Втори и се чува во Монако.
Опис
За изработката на ова царско јајце е заслужен Мајкл Перикин од Фаберже продавницата. Јајцето стои на основа на злато, што е насликано во опалесцентен бело порцелански енемајл.. Три панели на основа на функција мотиви на покачено злато во четири бои, како претставник на науките и уметностите. Змијата, во собата со дијаманти се свиткува на штандот за поврзување на базата на јајцето и нагоре кон неговиот центар. Главата и јазичната точка на змијата на час, е наведена во римски броеви на бела лента што тече околу јајцето во близина на врвот. Оваа лента ротира во рамките на јајце да се укаже на тоа време, наместо змијата ротира околу јајцето. Ова прво јајце за царот од Фаберже со функција на часовник кој работи. Поголемиот дел од јајцето е емајлирано во проѕирно сина и има дијамант начичкано злато на лентата и дизајни на ѕвонење на врвот и на дното на јајцето. На секоја страна од јајцето извајаното злато се справи со лакови во "Ц" форма, во прилог на јајцето на врвот во близина на врвот и на долната половина на јајцето, во близина на центарот. Синото змеј часовник јајце содржи сафир, додека описите за 1887 јајце од Русија, Историскиот архив , во 1917 година попис на конфискуваното царско богатство и пренос на документи за јајце во 1922 година да се пресели од Аничков палатата на Совнарком да ги опише содржаните сафири Третото Кралско јајце се обнови во 2012 година, содржи сафири и постојано се вклопува во описот поврзано со јајцето од 1887 година.
Изненадување
Бидејќи ова јајце е часовник кој работи, тоа не содржи изненадувања.
Рајнаувен
Рајнаувен е замок и поранешна општина во холандската провинција Утрехт. Се наоѓала северозападно од селото Буник. Општината постоела од 1818 до 1857 година, кога била споена со Буник. Се состоела од поранешните Амелисвеерд и Рајанаувен. Околу 1850 година имала 50 жители.
Името најверојатно потекнува од Рајнаувен Ауен, стар збор за влажни ливади по Рајна. На имот е веројатно од 13 век. На првото спомнување на манор Рајнаувен датира 1212. Куќата беше во првата половина на 14 век тоа му припаѓа на родот на Лиштернберг. Ова семејство е еден од најмоќните семејствата на Утрехт и имаше, исто така, Лиштернберг Куќа, која се наоѓа во место сега дел на градот сала во Утрехт. Рајнаувен беше официјално признати во 1536 како manor. По бракот на Џон IV на Lichtenberg Aleid Renesse дојде од farmhouse во рацете на семејството Ван Zeeland Renesse. Во 1449, браќата Ќе и Џон Renesse Рудолф по победата на Длабока Холт Zweder забранил Culemborg, и во 1450 куќата била на оган Рајнаувен овластена од градот Утрехт. По куќата има разменуваат сопственици на неколкупати. На последниот приватен сопственик на куќата било семејство Рајнаувен Стрик ван Линсхотен купена во 1773 година. Во 1919 година имотот бил купен од страна на градот Утрехт. Тогаш сопственикот, Довагер Стрик ван Линсхотен требал да остане таму до крајот на нејзиниот живот. На 1 април 1933 година била под закуп на хостел Рајнаувен Фондацијата, кој го даде на изградба на сегашното одредиште.
Монблански тунел
Монблански тунел (Tunnel du Mont-Blanc, Traforo del Monte Bianco) — автопатен тунел во Алпите под планината Монблан, кој го поврзува Шамони во Франција со Курмајер во Италија. Тунелот е еден од главните алпски патишта, особено за Италија која го користи тунелот за превоз на дури една третина од вкупниот транспорт на товар кон северна Европа. Тунелот го скратува патот од Франција до Торино за 50 км, а до Милано за 100 км.
Градбата на тунелот започнала во 1957, а завршила во 1965 г. Тунелот е долг 11,6 км, широк 8,6 м и висок 4,35 м. Тунелот не е хоризонтален, туку има форма на буквата „L“. Од француска страна, почнува на надморска висина од 1.274 м, а на италијанска страна на 1.381 м. Сообраќајот се одвива низ една галерија со по една коловозна лента во секоја насока.
Плановите да се прошири тунелот никогаш не се оствариле поради недостиг на пари и силно спротивставување од месното население кое протестира поради зголемениот сообраќај.
Со Монбланскиот тунел управувале две јавни претпријатија, секое за својата половина од тунелот: од француска страна АТМБ, од италијанска СИТМБ. По пожарот во 1999., за да се подобри безбедноста, формирано е едно заедничко претпријатие, ГЕИЕ-ТМБ во кое двете претпријатија учествуваат со по 50%.
Градежна статистика
5 инженери и 350 работници работеле вкупно 4.600.000 работни часа за да го реализираат проектот. Биле употребени 711 тони експлозив за да се минираат 555.000 кубни метри карпа. Потрошени се 37 милиони киловат-часови и 2,7 милиони литри гориво за градежните возила. Потрошени се 300 тони железо, 5000 м3 оплата за бетонирање, 60.000 тони цемент и 280.000 м3 други материјали за бетонирањето.
Калиум хлорат
Калиум хлорат ― соединение кое содржи калиум, хлор и кислород, со молекуларна формула KClO3. Во својот чист облик, тој е бела кристална супстанција. По натриум хлоратот, тој е вториот најчест хлорат во индустриска употреба. Тој е силен оксидирачки агенс и неговата најважна примена е во чкорчињата. Во други намени, тој е главно застарен и е заменет со побезбедни алтернативи во последните децении. Бил користен во:
Производство
На индустриско ниво, калиум хлорат се произведува со реакција на метатеза на сол на натриум хлорат и калиум хлорид:
Реакцијата е поттикната од ниската растворливост на калиум хлорат во вода. Рамнотежата на реакцијата се поместува на десната страна со постојано таложење на производот (Начело на Ле Шателје). Претходникот на натриум хлорат е произведуван индустриски во многу големи количини со електролиза на натриум хлорид, обична кујнска сол.
Калиум хлорат може да се произведе во мали количини со диспропорција во раствор на натриум хипохлорит проследена со реакција на метатеза со калиум хлорид:
Може да се произведе и со пропуштање на гасот хлор во врел раствор на калиум хидроксид:
Употреба
Калиум хлоратот бил една клучна состојка во раните капислени табани за огнено оружје. Продолжува во таа примена, каде што не е заменет со калиум перхлорат.
Пропелантите засновани на хлор се поефикасни од традиционалниот барут и се помалку подложни на оштетување од вода. Сепак, тие можат да бидат крајно нестабилни во присуство на сулфур или фосфор и се многу поскапи. Хлоратните погони мора да се користат само во опрема наменета за нив; непридржувањето кон оваа мерка на претпазливост е чест извор на несреќи. Калиум хлорат, често во комбинација со сребрен фулминат, се користи во распалките, популарен вид на застарен огномет.
Друга примена на калиум хлорат е како оксидатор во составот на чад како оној што се користи во димните гранати. Од 2005 година, патронот со калиум хлорат измешан со лактоза и колофон се користи за создавање на бел чад што го сигнализира изборот на нов папа од страна на папската конклава.
Калиум хлорат често е користен во средношколските и факултетските лаборатории за правење на кислороден гас. Тоа е далеку поевтин извор од резервоарот за кислород под притисок или криоген. Калиум хлорат лесно се распаѓа ако се загрева додека е во допир со катализатор, вообичаено манган (IV) диоксид (MnO2). Така, може едноставно да биде ставен во епрувета и да се загрее над пламеник. Ако епрувета е опремена со затворач со една дупка и црево, може да се извади топол кислород. Реакцијата е следна:
Загревањето во отсуство на катализатор го претвора во калиум перхлорат:
Со дополнително загревање, калиум перхлорат се распаѓа до калиум хлорид и кислород:
За безбедно извршување на оваа реакција потребни се многу чисти реагенси и внимателна контрола на температурата. Растопениот калиум хлорат е исклучително моќен оксидатор и спонтано реагира со многу вообичаени материјали како што е шеќерот. Експлозиите настанаа како резултат на прскање на течни хлорати во латекс или ПВЦ цевките на создавачите на кислород, како и од допир помеѓу хлорати и јаглеводородни маснотии за запечатување. Нечистотиите во самиот калиум хлорат исто така може да предизвикаат проблеми. Кога работите со нова серија на калиум хлорат, препорачливо е да се земе мал примерок (~ 1 грам) и силно загрејте го на отворена стаклена чинија. Контаминацијата може да предизвика оваа мала количина да експлодира, што покажува дека хлоратот треба да се фрли.
Калиум хлорат се користи во хемиски создавачи на кислород (исто така наречени хлоратни свеќи или кислородни свеќи), кои се користат како системи за снабдување со кислород на пр. авиони, вселенски станици и подморници, и е одговорен за најмалку една авионска несреќа. Пожарот на вселенската станица Мир бил настанат преку свеќи кои произведуваат кислород кои користат сличен литиум перхлорат. Распаѓањето на калиум хлорат исто така било искористено за да се обезбеди снабдување со кислород за калциумски светла.
Калиум хлорат е користен и како пестицид. Во Финска бил продаван под трговското име Фегабит.
Калиум хлорат може да реагира со сулфурна киселина за да образува високо реактивен раствор на хлорна киселина и калиум сулфат:
Така произведениот раствор е доволно реактивен што спонтано се запали доколку има запалив материјал (шеќер, хартија, итн.). Во училиштата, стопениот калиум хлорат е користен во драматичните демонстрации на „желе кое вреска“, гуменото мече, Харибо и Троли, каде бонбоните се фрлаат во стопената сол.
Во хемиските лаборатории се користи за оксидација на HCl и ослободување на мали количини гасовит хлор.
Бунтовниците во Авганистан, исто така, интензивно користат калиум хлорат како клучна компонента во производството на импровизирани експлозивни направи. Кога биле направени значителни напори за намалување на достапноста на ѓубриво со амониум нитрат во Авганистан, производителите на ваквите направо почнале да користат калиум хлорат како евтина и ефикасна алтернатива. Во 2013 година, 60% од екслозивните направи во Авганистан користеле калиум хлорат, што го прави најчеста состојка што се користи во направите. Калиум хлорат исто така била главната состојка во автомобилот-бомба користен во бомбашките напади на Бали во 2002 година, во кои загинале 202 луѓе.
Калиум хлорат се користи за присилување на фазата на расцут на дрвото лонган, предизвикувајќи тоа да дава плод во потоплите клими.
Ристо Шишков
Ристо Шишков (23 март 1940 - 17 јуни 1986) — истакнат македонски филмски и театарски глумец.
Калиум хлорат
Безбедност
Треба внимателно да се постапува со калиум хлорат. Реагира енергично, а во некои случаи спонтано се запали или експлодира, кога се меша со многу запаливи материјали. Согорува енергично во комбинација со речиси секој запалив материјал, дури и со оние кои вообичаено се само малку запаливи (вклучувајќи обична прашина и влакненца). Мешавините на калиум хлорат и гориво може да се запалат при контакт со сулфурна киселина, па затоа треба да се чува подалеку од овој реагенс. Сулфурот треба да се избегнува во пиротехничките состави кои содржат калиум хлорат, бидејќи овие мешавини се склони кон спонтано дефлагрирање. Повеќето сулфур содржи траги од киселини кои содржат сулфур, а тие можат да предизвикаат спонтано палење - „Цвеќе од сулфур“ или „сублимиран сулфур“, и покрај вкупната висока чистота, содржи значителни количини на сулфурни киселини. Исто така, мешавините на калиум хлорат со кое било соединение со својства за поттикнување на палењето (на пр. антимон(III) сулфид) се многу опасни за подготовка, бидејќи се исклучително чувствителни на удари.
Ристо Шишков
Животопис
Ристо Шишков е роден во 1940 г, во селото Мрсна, Серско, Егејска Македонија, во ситуирано трговско семејство. Татко му Васил и најстариот вујко лежеле 4 години затвор на Крит. Во 1942 година Ристо ја доживува трагичната судбина на децата-бегалци. Преку Бугарија во 1945 година неговото семејство доаѓа во Струмица, каде тој се школува.
Првите негови глумечки искуства ги започнал 1957 година, глумејќи во Народниот театар "Антон Панов" во Струмица. Таму ги одиграл улогите во претставите: "Ноќи на гневот", "Лажливец" како и "Круг со креда". Приемен испит полагал во 1958 година на Академијата за театар во Белград. Имал првична намера да студира атомска физика, но наеднаш се премислува, па во 1962 година дипломира на Театарската академија во Белград, на отсекот за глума. Една од ретките награди која ја добил за време на неговиот престој во Белград, е наградата за улогата во пиесата "Време, огин и човек" од Мирослав Беловиќ, во Крагуевац, 1962 година. По двегодишната работа во Југословенскиот драмски театар во Белград, Шишков доаѓа во Скопје и од 1 октомври 1964 година станува член на Драмата на Македонскиот народен театар. Играл во 54 театарски претстави, снимил 11 филма (во дванаесеттиот, „Води“, неговата ролја е преснимена), пет телевизиски драми и три телевизиски серии, повеќе радиодрами.
Фестивал
Во негова чест, од 1992 година во Струмица се одржува Фестивалот на камерен театар „Ристо Шишков“. Син на Шишков е познатиот македонски глумец Васил Шишков.
Како лик
Шишков се игра како еден од ликовите во драмата „Вечната куќа“ на Јордан Плевнеш во режија на Дејан Пројковски. Во првата сезона, улогата ја толкувал син му Васил.
Филмски улоги
Покрај неговиот главен ангажман во театарските претстави има оставено и силен впечаток и во филмските улоги. Прва и тоа главна улога ја игра во филмот "Заседа", во режија на Анте Заниновиќ. Потоа следи неговата дебитантска улога во македонски филм "До победата и по неа", во режија на Жика Митровиќ, по сценарио на Симон Дракул, каде го глуми митралезецот Трајко. Негов следен ангажман е филмот "Македонска крвава свадба" (1967), во режија на Трајче Попов. Истата година добива епизодна улога во филмот "Каде по дождот", во режија на Владан Слиепчевиќ. Потоа, следат две негови маркантни улоги и тоа во "Планината на гневот" (1968) и "Републиката во пламен" (1969), двете во режија на Љубиша Георгиевски. Соживеан со голготата на Егејските Македонци, тој ја игра улогата на Парис во филмот "Црно Семе", работен по истоимениот роман на Ташко Георгиевски, а во режија на Кирил Ценевски. Забележан е еден мал инцидент, после премиерата на овој филм, во која Шишков чул коментар, дека ваков филм може да ги влоши односите со Грција, на што тој бурно изреагирал, во присуство на тогашниот политички врв. "Црвениот Коњ" исто така снимен по романот на Ташко Георгиевски, е неговата следна улога, каде го игра ликот на Ставропулос. По ова се враќа, во еден од највисоко буџетни филмови, снимен во тоа време "Битката на Неретва", во кој учество земаа Ричард Бартон, Јул Бринер како и Силва Кошчина.
Во својство на секретар на Друштвото на драмски уметници, јавно го изразил своето незадоволство од тоа што се ангажираат не само Југословенски глумци, туку и од надворешни земји како Полска, СССР и Романија. Ова се случило непосредно, пред неговиот филмски ангажман во „Води“, филм во кој цела негова улога била преснимена за да се исфрли неговот учество во филмот.
Политичка хајка и смрт
Неговата судбина, која ја преживеал како дете, прогонето од Егејот, во него всадила инстинкт за праведност и вистина. Не можел да ги премолчи неправдите кон обичниот човек, на сметка на политичките и економските моќници. Во 1979 е обвинет во навреда на српски и хрватски артисти, исто како и на Тито. Обвинет како националист, сепаратист и хегемонист на 15 јануари 1980 заминува во затвор. По боледување умира на 17 јуни 1986 година во Скопје.
Погребот на Ристо Шишков е извршен на 19 јуни 1986 и на истиот ден е погребан поглаварот на Македонската православна црква-Ангелариј.
Шишков како инспирација
Ристо Шишков, остави силен впечаток врз многу личности од различни провиниенции (поети, глумци, уметници, режисери итн.). Еден од првите кој му посветува песна на Шишков, е и големиот борец за човекови права на Македонците, публицист и поет, неговиот личен пријател, Коле Мангов. Песната за прв пат е објавена во весникот "Македонија" од Торонто, Канада, на 16ти јули 1986, месец дена по неговата смрт. Песната, била игнорирана и на еден начин, дневните весници не пројавувале интерес да ја објават. Повторно е објавена во неделникот "Старт", во 2001 година. Молчењето на Ристо Шишков
За Ристо Шишков треба да се молчи.
И пак да се молчи.
Но, белината на хартијата чека запис.
И народот очекува запис за Ристо Шишков.
''Ристо знаеше да каже: во него има молчење. Многу молчење.''
''Ристо не молчеше. Зборуваше за сите.''
Во него се славеше молчењето на народот.
Огромниот товар на молчењето.
Потоа молчењето избиваше од него.
''Како вулкан. Како незапирлив вулкан.''
Тој вулкан го однесе Ристо Шишков во вечно молчење.
''Сега другите доаѓаат за него. Цела една вечност.''
Слава му!
Бела III од Унгарија
Бела III (III. Béla, Bela III, Belo III; околу 1148 - 23 април 1196) бил крал на Унгарија и Хрватска помеѓу 1172 и 1196 година. Тој бил вториот син на кралот Геза II и сопругата на Геза, Евфросина од Киев. Околу 1161 година, Евфросина му го доделила војводството на Бела, во кое биле вклучени Хрватска, Средна Далмација и Сирмиум. Во согласност со мировниот договор меѓу неговиот постар брат, Стефан III, кој го наследил таткото во 1162 година и византискиот цар Мануил I Комнин, Бела се преселил во Цариград во 1163 година. Тој бил именуван во Алексиј, а царот му го додели новосоздадениот назив деспот. Тој бил верен со царската ќерка, Марија. Наследство на Бела предизвикало вооружени конфликти помеѓу Византиското Царство и Кралството Унгарија помеѓу 1164 и 1167 година, бидејќи Стефан III се обидел да ги попречи византиските власти да ја преземат контролата врз Хрватска, Далмација и Сириум. Бела-Алексиј, кој бил прогласен за наследник на царот Мануил, во 1165 година учествувал во три византиски походи против Унгарија. Неговата веридба со ќерката на царот била поништена откако се родил нејзиниот брат, Алексиј во 1169 година. Царот му ја одзел на Бела високата титула, и му дал инфериорна титула цезар.
Стефан III умрел на 4 март 1172 година, а Бела одлучил да се врати во Унгарија. Пред неговото заминување, тој ветил дека никогаш нема да војува против Византиското Царство. Иако унгарските прелати и господари едногласно го проглаиле Бела за крал, архиепископот од Острогон, Лукас, одбил да го круниса поради наводната симонија на Бела. Конечно, архиепископот од Калоча го крунисал на 18 јануари 1173 година, со одобрување на папата Александар III. Бела се борел со неговиот помлад брат, Геза, кого го држел во заробеништво повеќе од една деценија. Користејќи ги предностите на внатрешните конфликти во Византиското Царство по смртта на царот Мануил, Бела ги присвоил Хрватска, Далмација и Сириум помеѓу 1180 и 1181 година. Тој го окупирал Кнежевство Халич во 1188 година, но го изгубил во рок од две години.
Бела ја промовирал употребата на пишани записи за време на неговото владеење. Унгарските хроники од 14 век дури наведуваат дека тој оформил Кралска канцеларија. Кралската палата изградена во Острогон за време на неговото владеење, била првиот пример на готската архитектура во Средна Европа. Тој бил најбогатиот европски монарх во своето време, според неговите приходи, но веродостојноста на списокот на приходите не е сигурна.
Детството (околу 1148-1163)
Бела бил вториот син на Геза II и жената на Геза, Евфросина од Киев. Датумот на неговото раѓање не е снимен. Студиите на неговите коски покажуваат дека Бела починал во 1196 година на околу 49 години, па затоа морал да се роди околу 1148. Неговата ДНК била докажана дека припаѓа на Y-haplogroup R1a.
Современата референца на Џон Киномас за "територијата која неговиот татко, додека е жива, се распределува" до Бела покажува дека Геза II му доделил посебна територија како апандаж на неговиот помлад син. Беловото наследство сигурно ги вклучувало централните делови на Далмација (во кои биле вклучени и Шибеник, Сплит и Трогир , кој со децении го прифатил сузареноста на кралевите на Унгарија), бидејќи Кинамно ја спомнал провинцијата "како наследство на Бела". Историчарите Ференц Мак и Ѓула Моравчик се согласуваат дека Бела, исто така, ја примил Хрватска од татко му. Дали Сирмиј бил, исто така, дел од наследството на Бела, или ако го стекнал само по смртта на татко му, тој бил подложен на научни дебати. Според историчарот Ворен Тредголд, Беловата наследство ја вклучува и Босна. Точниот датум на грантот на Геза II не може да се утврди, но според Мак, се чини дека Бела го добил своето војводство околу 1161 година.
Во 1163 година, царот Мануел потпишал мировен договор со Стефан III, во кој се откажал од поддршката на противниците на Стефан. Во замена, Стефан III се согласил да ја испрати Бела во Цариград, и да им дозволи на Византијците да го посетат војводството на Бела. Царот, исто така, ветил дека ќе ја предаде својата ќерка, Марија, на Бела.
Деспотес Алексиј (1163-1169)
Царот Мануел испратил себастос до Џорџ Палајолог да го придружува Бела до Византиското Царство. Бела пристигнал во Цариград околу крајот на 1163 година. Тој бил преименуван во Алексиј, и ја добил титулата на деспоти ("Господар"), која пред тоа била користена само од царевите. Официјално било објавено и известувањето на Бела за ќерката на царот.
Стефан III го нападнал Сримиј во летото 1164. Царот Мануел ги водел неговите војски против Стефан, наведувајќи дека пристигнал "да не војува за Унгарците, туку да ја врати својата земја за Бела" според Кинамос. Бела-Алексиј заедно со неговиот вујко, Стефан IV, и нивниот далечен роднина, Стефанос Каламанос го придружувале царот за време на кампањата. Пред долго време бил потпишан нов мировен договор, уште еднаш принудувајќи го Стефан III да се откаже од војводството на Бела. Византиската војска го окупирала Сурмијата, која била организирана во византиска тема или област.