cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Џејда Сунгур
Случај на полициска бруталност
Во мај 2013 година, таа учествувала на протестите во паркот Гези во Истанбул како бунтовник и волонтер прва помош. За време на демонстрациите, таа била нападната од полицаец по име Фатих Зенгин. Кога фото-новинарот од Ројтерс - Осман Орсал - го фотографирал моментот кога Сунгур била предмет на полициска бруталност, предизвикало огромна реакција и во турската и во меѓународната јавност. По неа станала симбол на протестите. Зенгин бил тужен од обвинителите кои намерно извршиле притисок за тригодишна затворска казна за употреба на непропорционална сила против цивили. Сунгур пред судот се изјаснила дека „доколку обвинетиот имал оружје, ќе ме убиел како друг полицаец што го убил Етем Сарисулук “. По една година, судењето било завршено и Зенгни бил осуден да засадат 600 фиданки поради тоа што тој испрскал солзавец од непосредна близина и ја злоупотребил својата моќ. Исто така, била отфрлена уште една тужба поднесена против Сунгур под обвинение за „поттикнување на јавноста да не го почитува законот“.
Берна Гезбаши
Berna Gözbaşı е турска бизнисменка и спортски директор. Таа била првата жена претседателка на фудбалскиот клуб Кајзериспор, кој игра во сениорската машка лига на Турција.
Биографија
1974 година - Берна Ѓозбаши е родена од татко ситен офицер и мајка учителка во Гелиболу, провинција Чанаккале, Турција. Се школувала за деловна администрација на англиски јазик на Универзитетот Докуз Ејлул во Измир, а дипломирала во 1996 година
Таа има две ќерки.
Деловна кариера
Gözbaşı ја започнала својата професионална кариера како менаџер за извоз во индустријата за цинк-оловно метал „Çinkır“ во Кајсери. Во 2001 година, таа го основа својот прв бизнис, BRN Consulting and Foreign Trade Ltd., откако студираше меѓународни финансии, Мета Трејд, фјучерси и опции на Лондонската берза за метали. Помеѓу 2001 и 2006 година, таа им помогнала на многу мали и средни претпријатија кои влегуваат во извозниот бизнис на Блискиот Исток, Источна Африка и Западна Африка. Во 2006 година, таа ја основаше компанијата BRN Bed за производство на душеци и подлоги за кревети. Таа ги извезуваше своите производи во повеќе од 60 земји на пет континенти и беше наведена како пример за младите претприемачи.
Во 2011 година, Gözbaşı била прогласена за еден од десетте „Најуспешни претприемачи“ од страна на Европските бизнис награди и ја добила наградата Ruban d'Honneur. Нејзината компанија беше наведена во 2012 година како една од 25-те „најбрзорастечки компании“ од Унијата на комори и берзи на Турција (TOBB) и „All World Network – Turkey“ на Универзитетот Харвард.
Таа е првата жена членка на Индустриската комора на Кајсери.
Спортска кариера
За време на нејзината младост, Gözbaşı била активен кошаркар. Таа била примена во одборот на директори на Кајзериспор, а подоцна стана и потпретседател.
Ерол Бедир, клупскиот претседател на Кајзериспор, кој игра во турската машка лига на највисоко ниво на Супер лига, поднесе оставка на 6 октомври 2019 година, по барање на почесниот претседател на клубот Мехмет Ожасеки. По три години во одборот на клубот, Ѓозбаши беше избран за претседател на фудбалскиот клуб со поддршка на локалните политички лидери, поранешни владини министри, лидери на невладини организации и претседателот на ТОББ М. Рифат Хисарџиклиоглу. Гозбаши коментираше за нејзиното претседателствување дека „столчето немаше да и биде понудено доколку тимот не беше на дното на првенствената табела“. Таа ја изрази својата решеност да ја подобри ситуацијата на клубот во сезоната 2019-2020 во Супер Лига со донесување одлуки порано. По оставката на претседателот Ерол Бедир во 2019 година, таа беше избрана за претседател на Вонредното генерално собрание и стана првиот претседател на женски фудбалски клуб во историјата на Супер лигата. Таа беше реизбрана на оваа функција во 2021 година
Гезбаши е првата жена претседателка на турски машки фудбалски клуб кој игра во највисоката лига на земјата.
Миески нимфеј
Миески нимфеј (Το Νυμφαίο της Μίεζας) или Аристотелово училиште — храм на нимфите во древномакедонскиот град Миеза во Негушко, Егејска Македонија, денес во Грција.
Светилиштето е откриено во месноста Извори, 2 км источно од градот Негуш и западно од селото Копаново во областа Сланица. Според Плутарх во Нимфејот кај Миеза било училиштето на Аристотел, во кое три години учел Александар Македонски:
Во светилиштето има три природни пештери и двокатен портик со јонски столбови во облик на буквата П. Во вертикалните карпи се забележуваат лежиштата на покривопотпорните греди, е заднината на стоата, во која Аристотел држал предавања за „етичките и политичките учења“, изградена околу 350 г. п.н.е.
Во 2012 г. нимфејот е прогласен за споменик на културата. Денес крај остатоците од Нимфејот има културен центар со изложбена сала, просторија за состаноци и ресторан.
Смртта на господинот Лазареску
Смртта на господинот Лазареску (романски: Moartea domnului Lăzărescu) - романски филм од 2005 година, во режија на Кристи Пују (Cristi Puiu), кој е автор и на сценариото (засновано врз вистинит настан), заедно со Разван Радулеску (Razvan Radulescu). Во филмот настапуваат: Јон Фискутеану, Дору Ана, Моника Барладеану, Мими Бранеску, Драгош Букур, Дана Догару, Доријан Богута, Адријан Тициени, Клара Вода итн. „Смртта на господинот Лазареску“ е првиот филм од планираниот серијал со наслов „Шест приказни од предградијата на Букурешт“. Притоа, филмот бил награден на Канскиот филмски фестивал, а бил номиниран и за Европските филмски награди во две категории. Вкупно, филмот освоил 24 награди и имал уште 19 номинации. Исто така, тој се смета за најважно остварување на новиот романски филм. Во најголем дел, филмот е снимен со камерата на раце, без музика и со изразен псевдодокументаристички стил.
Асуман Оздаглар
Асуман „Асу“ Оздаглар (родена на 16 декември 1974 година) е турски академик.
Кариера
Таа студирала на отсекот за електротехника на Техничкиот универзитет на Блискиот Исток (METU) во Анкара и дипломирала во 1996 година. Потоа ги продолжила студиите на Технолошкиот институт во Масачусетс (МИТ) во САД и докторирала во 2003 година Работела како доцент (2003), вонреден професор (2008) и професор (2012) на истиот универзитет. Нејзините истражувачки области вклучувале нелинеарна и конвексна оптимизација, теорија на игри, социјални и економски мрежи, методи за дистрибуирана оптимизација и оптимизација и контрола на мрежата. Во 2017 година, таа била именувана за нов шеф на Одделот за електротехника и компјутерски науки (EECS) на МИТ. Нејзината претходничка Ананта Чандракасан за нејзе кажала : „Професорката Оздаглар е инспиративен истражувач и се појави како вистински лидер во областа на теоријата и алгоритмите за оптимизација, теоријата на игри и мрежите“. Нејзината работа, исто така, придонела за проучување на адаптивната динамика на теоријата на игри и вовела алтернативни пристапи кон мрежните игри.
Личен живот
Асуман Оздаглар е во брак со економистот Дарон Ачемоглу .https://asu.mit.edu/
Адина Тутулан- Сотропа
Адина Țuțulan-Șotropa (родена на 19 август 1969 година во Сибиу) е романска биатлонка. Таа се натпреварувала на Зимските олимписки игри 1992 и Зимските олимписки игри 1994 година. Таа, исто така, се натпреварувала во три скијачки настани на Зимските олимписки игри 1988 година.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Октреотид
Октреотид е октапептид кој врши имитирање на активноста на соматостатинот, но исто така е и попотентен инхибитор на хормонот за раст, глукагонот и инсулинот во споредба со соматостатинот. Првпат бил синтетизиран во 1979 од страна на Вилфред Бауер.
Се користи во третманот на тумори кои создаваат вишок на хормон за раст (гигантизам и акромегалија) и каде хируршка интервенција е контраиндицирана, питуитарни тумори кои секретираат тиреостимулирачки хормон, акутна хеморагија од езофагеални варицеси кај хепатална цироза.
Чета Шевалие
Хенриета Чета Шевалиер (2 април 1901 – 9 јули 1973 година), Малтежанка од британско националност, жител во Рим, била критичен јазол во мрежата „ Линија за бегство од Рим “ на монсињор Хју О'Флаерти која дејствувала во Ватикан за време на Втората светска војна.. Нејзиниот стан на третиот кат на Виа Империја бил користен како складиште за намирници и за сместување на бегалците кои бегале од фашистичките режими во Европа. Таа во организацијата била позната како „Госпоѓа. М." Потеклото на нејзиниот nom de guerre - Дали ова било референца за нејзиниот роден остров Малта, моминското презиме на нејзината мајка или друг фактор - не е познато.
Животот
Во 1945 година, Шевалие била награден со медал на Британската империја (БЕМ) за нејзините извонредни напори да им понуди светилиште на оние на кои им е потребна. Нејзините напори се заслужни за директно нудење помош на 4.000 луѓе за време на војната.
Шевалие починала во родната Малта на 9 јули 1973 година и е погребана на гробиштата Санта Марија Адолората. Спомен-градината е засадена во нејзина чест во Музејот за воздухопловство на Малта и била отворена на 24 ноември 2012 година
Александар Стамболијски
Александар Стоименов Стамболијски (бугарски: Александър Стоименов Стамболийски, — ) —  политичар од Бугарија и водич на Бугарскиот земјоделски народен сојуз (БЗНС). Тој бил премиер на Бугарија во периодот од 1919 до 1923 година.
Животопис
Стамболијски е роден на 1 март 1879 во Славовица, Пазарџичко, Источна Румелија (денес Бугарија). Александар Стамболијски учел во земјоделското училиште во Садово (1893–1895) и завршил на Лозаровинарското училиште во Плевен (1895–1897). Во Плевен бил ученик на основачот на Бугарскиот земјоделски сојуз (БЗС) Јанко Забунов. Во 1899 учествувал на основачкиот конгрес на БЗНС. Следните години студирал филозофија во Хале и агрономија во Минхен, но го прекинал своето образованието поради туберкулоза.
Владеењето на Стамболијски
Во 1922 година бил одржан референдум за судење на виновниците за националните катастрофи. На него поддржувачите на БЗНС и БКП со големо мнозинство наложиле да се осудат дел од политичката и воена елита на Бугарија за време на војните (1913–1918). Подоцна се спровеле политички репресии како кон БКП, така и кон целата опозиција. Основен инструмент на репресиите бил т.н. Портокалова гарда — слабо вооружени одреди, следбеници на БЗНС и Стамболијски.
За време на превратот, Стамболијски се наоѓал во своето родно село Славовица и не успевал да реагира соодветно. Во меѓувреме, во земјата избиле селски немири, кои во бугарската историографија останале познати како Јунско востание. Најголем замав тие имале во Плевенско и Шуменско. Плевен дури бил ставен под опсада и делумно заземен од селските дружини. Крајниот епилог на „востанието“ било задушување од страна на воениот гарнизон и поддржувачите на новата власт во Софија.
Самиот Стамболијски организирал стотици селани и направил обид за опсада на Пазарџик. Наредбата за напад не била дадена. Силите биле нерамномерни и откако месниот гарнизон не се потчинил на законскиот премиер, на 11 јуни Стамболијски наредил на селаните да се повлечат, за да не се дојде до крвопролевање.
Атентат
Уште на 10 јуни воениот министер Иван Велков дал усна наредба на капитанот Иван Харлаков самиот Стамболијски да биде заробен и убиен и тој заминал со група воени лица за Пазарџик, каде  операцијата за апсење била раководена од полковникот Славејко Василев. Стамболијски се обидел да пребегне до дворецот во Кричим, но на 13 јуни бил заробен кај селото Голак, по кое бил преместен во Пазарџик каде бил предаден на групата на Харлаков. Тој бил однесен во вилата во Славовица. Таму бил убиен од група членови на ВМРО- Автономистичка, водена од скопскиот војвода Величко Велјанов.
Семејство
Александар Стамболијски се оженил во 1900 со Милена Даскалова (1875–1944), со која имале две деца:
Жан Залески
Жан Залески (роденa Жан Бусутил, исто така познат како Жан Бусутил Залески ; Биркиркара, Малта (11 април 1920 година - 2 мај 2010 година) била уметник од Малта која го поминала најголемиот дел од својот возрасен живот во Соединетите држави . Нејзините дела се појавиле на неколку изложби во САД и Малта.
Биографија
Жан Бусутил е родена во Биркиркара, на 11 април 1920 година) најмладата од 11-те деца. На 8-годишна возраст заедно со семејството емигрирала во САД.
Образование и награди
Залески студирала како уметник во Соединетите Американски Држави на Мур колеџот за уметност и дизајн во Филаделфија, а во Њујорк на Институтот Прат, Факултетот за дизајн Парсонс и Лигата на студенти по уметност. Во 1986 година ја добила наградата Сузан Б Ентони во областа на сликарството од Националната организација за жени и била поканета од претседателот Џими Картер во Белата куќа како дел од делегација од пет жени уметници во 1975 година
Работи
Сликата на Залески е претставена на изложби за време на нејзиниот живот и по нејзината смрт. Жан Залески работела во студиото Чејни. Студиото Чејни му било дадено на Мекдауел од г-ѓа Бенџамин П. Чејни и г-ѓа Карл Кауфман. Како и Барнард Студио, Чејни е низок бунгалов со широка маса.Сместени на стрмна западна падина, неговите тремови се потпрени на дрвени столбови и полиња со решетки. Иако сè уште го задржува својот привлечен карактер, оригиналниот дизајн на зградата со ќерамиди…
Освен уметнички изложби, нејзините дела се појавиле и во книги. Овие публикации спаѓаат во две категории: илустрации и книги за уметници, честопати комбинирајќи ги и двете. Тие вклучуваат <cite class="citation book cs1" id="CITEREFZaleski1982">Прес за бакарна плажа. 1982 година. <cite class="citation book cs1" id="CITEREFZaleski1982">ISBN <cite class="citation book cs1" id="CITEREFZaleski1982">9780914278375  <cite class="citation book cs1" id="CITEREFZaleski1982">. со песни од Едвин Хониг, која се состоела од лента формирана од 2 споени листови, превиткана во стилот на хармоника за да формира 22 страници на секоја страна. Оваа уметничка книга е дизајнирана на таков начин што можело да се гледа или како обичен распоред на две страници или како ширена целина.
, edited by F. D. Reeve is illustrated with collage paintings by Zaleski.
Наводи
https://www.macdowell.org/artists/jean-zaleski
Аутодафе (драма)
Аутодафе (изворно: Auto-da-Fé) ― едночинскa драма од 1941 година на Тенеси Вилијамс. Заплетот се однесува на младата поштенска работничка, Елои, чија сексуалност е потисната од една строго моралистичка мајка.
Лишков Пештер
Лишков Пештер — пештера во Бислимската Клисура на реката Пчиња, јужно од градот Куманово.
Морфометриски одлики
Влезот има северна експозиција и се состои од 4 отвори со триаголна форма, од кои два се поголеми и лесно проодни. Крајниот лев отвор е влез во изолиран краток канал. Од самиот влез на пештерата, се отвора голема пештерска сала долга 6-7 метри, чие дно е прекриено со блокови сурнати од таваницата. На левата и десната страна од салата, продолжуваат два канали долги по околу десетина метри, кои завршуваат со помали кружни проширувања. По страните на каналите се забележуваат прекрасни пештерски орнаменти во вид на завеси, драпери и сливови со преливна бледо-жолта боја. Од таваницата пак, се спуштаат неверојатно интересни тенки сталактити во форма на цевчиња, кои природата макотрпно ги создавала. Како особено изненадување за време на истражувањата на пештератата се покажале четирите кружно издлабени камени садови во почетниот дел на левиот канал. Според изгледот, овие садови најверојатно се многу стари, а нивната точна намена за сега останува неразјаснета. На другата страна, во десниот канал, се одвојува една полупроодна пукнатина која се спушта во длабочина и завршува со кружна сала. И овој канал е богат со сталактити, а се јавуваат и неколку покрупни сталагмити. На дното од каналот во зимскиот период од годината се формира мало езерце, кое понира преку пукнатината, а водата му истекува кон реката Пчиња.
Внатрешноста на Лишков пештер е доста топла и влажна. Пештерата располага и со разновиден животински свет, особено подземни инсекти и лилјаци. За жал, поради разни суеверија, лилјаците речиси целосно се истребени, а други авантуристи пак, трагаат по некакви закопани богатства, уништувајќи го уникатниот пештерски накит не само во овој крај туку и пошироко. Така, обично се крши по некој сталактит или сталагмит, кој осветлен внатре изгледа преубаво, но изнесени надвор од пештерата станува обичен „камен“ за фрлање.
Грета Тунберг
Грета Тунберг (Greta Tintin Eleonora Ernman Thunberg; р. во ) — шведска тинејџерка активистка за животна средина за климатски промени, чија кампања се здобила со меѓународно признание.
Тунберг за првпат станала позната по својот активизам во август 2018 година, кога на 15-годишна возраст, започнала да ги поминува своите училишни денови пред шведскиот парламент за да повика на посилна акција за глобалното затоплување со држење на знак велејќи „Училиштен штрајк за клима“. Наскоро, другите студенти се вклучија во слични протести во нивните заедници. Заедно, организирале училишно движење за климатски промени под името Петоци за иднината. Откако Тунберг се обратила на Конференцијата за климатски промени на Обединетите нации за 2018 година, студентски штрајкови се одвивале секоја недела насекаде во светот.
Тунберг е позната по нејзиниот тап, директен начин, и во јавноста и за политичките водачи и собранија, во кои таа барала итна акција за решавање на, климатската криза. Тунберг ги убедила и нејзините родители да го променат начинот на живот, да го намалат отпадокот од јаглерод, да се откажат од авионски патувања и да не јадат месо.
Нејзината ненадејна светска слава ја направи водач и цел. Во мај 2019 година, Тунберг била претставена на насловната страница на магазинот „ Тајм “, која ја прогласи за „водач на следната генерација“ и забележа дека многумина ја гледаат како модел. Тунберг и движењето на штрајкот во училиштата биле исто така прикажани во 30-минутниот вице- документарен филм под наслов „ Направи го светот Грета повторно“. Некои медиуми го опишале нејзиното влијание врз светската сцена како „ефектот Грета Тунберг“. Тунберг е добитничка на бројни почести и награди, вклучително и стипендии на Кралското шкотско географско друштво, од магазинот „ Тајм “ е прогласена за еден од 100 највлијателни луѓе на 2019 година и е номинирана за Нобелова награда за мир. Во септември 2019 година, и се обрати на Самитот на ООН за климатски активности во Њујорк.
Живот
Грета Тунберг е родена на 3 Јануари 2003 во Стокхолм, од мајка Малена Ерман која е оперска пејачка, и татко Сванте Тунберг, глумец.
Тунберг вели дека за првпат слушнала за климатските промени во 2011 година, кога имала 8 години, и не можела да разбере зошто се правело толку малку за тоа. Три години подоцна, таа станала депресивна, летаргична и престанала да зборува, како и да јаде, и на крајот и бил дијагностициран синдром Аспергер, опсесивно-компулсивно нарушување (OCD), и селективен мутизам. И покрај тоа што призна дека нејзината дијагноза ја ограничувала порано, сега веќе Аспергер синдромот не го смета како болест и наместо тоа го нарече „велесила“.
Пред околу две години, Тунберг ги предизвикувала своите родители да го намалат отпадот од јаглеродот на семејството со тоа што станале вегани и се откажале од летање, што делумно значи дека нејзината мајка морала да се откаже од меѓународната кариера како оперска пејачка. Семејната приказна е раскажана во книгата 2018 Сцени од срце.
Кон крајот на 2018 година, ги започнала школските штрајкови во училиштата и јавните говори за кои стана меѓународно призната активистка за климата. Иако на нејзиниот татко не му се допаѓало што изостанува од училиште, сепак тој изјавил: „[Ние] го почитуваме нејзиното залагање. Таа може да седи дома и да биде несреќна, или да протестира и да биде среќна “. . Нејзините учители се поделени во однос на нејзиното изостаноци. Таа вели: „Како луѓе мислат дека она што го работам е добро, но како учители велат треба да престанам“. Во јули 2019 година, магазинот „ Тајм “ објави „Тунберг една година ќе отсуствува од училиште, и се надева дека ќе се сретне со луѓе од првите редови на движењето за климатски промени за време на нејзиното патување во Северна Америка, што ќе вклучува посети на Канада, Мексико и Чиле “
Во еден од своите први говори во кои бараше климатско дејствување, Тунберг го опиша селективниот мутизам, аспект на нејзината состојба што значи дека „зборува само кога е потребно“.
Школски штрајк за климатските промени
Во интервју за Ејми Гудман од Демократија сега!, Тунберг изјавила дека за првпат ја добила идејата за климатски удар по училишните престрелки во Соединетите држави во февруари 2018 година кога неколку млади кои одбиваа да се вратат на училиште. Овие тинејџери активисти во средното училиште Марџори Стоумен Даглас во Паркланд, Флорида, го организираа маршот за нашите животи како поддршка на поголема контрола на оружјето.
Во мај 2018 година, Тунберг победила на натпревар за есеи за климатски промени што го одржа шведскиот весник Свенска Дагбладет. Таа напишала дека „Сакам да се чувствувам безбедно. Како можам да се чувствувам безбедно кога знам дека сме во најголема криза во човековата историја? “ Весникот ја објавил нејзината статија по која што била контактирана од Бо Торн од Фосил Слободен Далсланд, група која била заинтересирана да направи нешто за климатските промени. Тунберг присуствувала на неколку нивни состаноци, каде што Торен посочила дека децата од училиштата можат да штрајкуваат за климатските промени. Тунберг се обидела да ги убеди другите млади луѓе да се вклучат, но „никој не беше навистина заинтересиран“, па на крајот, одлучила сама да штрајкува.
На 20 август 2018 година, Тунберг, која штотуку започнала деветто одделение, одлучила да не оди на училиште до општите избори во Шведска 2018 година на 9 септември; нејзиниот протест започна по топлотните бранови и пожарите за време на најжешкото лето во Шведска во изминатите 262 години. Нејзините барања биле шведската влада да ги намали емисиите на јаглерод во согласност со Парискиот договор, а таа протестираше така што секој ден седеше надвор од Риксдаг три недели во текот на школското време со знакот Skolstrejk för klimatet (Школски штрајк за климата). Таа, исто така, делела брошури во кои се вели: „Јас го правам ова затоа што вие возрасните ја уништувате мојата иднина“.
Тунберг ја објавила својата оригинална фотографија од штрајкот на Инстаграм и Твитер, а другите интернет сајтови на друштвените мрежи брзо ја презеле нејзината објава. Според Ингмар Ренџог, основачот на шведска компанија за друштвени медиуми фокусирана на климата, „ Немаме време“ (WDHT), штрајкот започнал да го привлекува вниманието на јавноста, откако тој се појавил со хонорарен фотограф, кој потоа ја објавил фотографијата на Тунберг на својот Фејсбук и Инстаграм. Тој, исто така, направил видео на англиски јазик што го објавил на YouTube, со скоро 88.000 прегледи. Претставник од финската банка, Нордеа, цитирал еден од твитовите на Тунберг на повеќе од 200.000 следбеници. Профилот на друштвените медиуми на Тунберг привлече локални новинари чии приказни заработија меѓународно покритие за нешто повеќе од една недела.
По општите избори, Тунберг продолжила да штрајкува само во петок. Таа ги инспирирала учениците од училиштата ширум светот да учествуваат на студентски штрајкови. Заклучно со декември 2018 година, повеќе од 20.000 студенти штрајкувале во најмалку 270 градови. На штрајковите во училиштата за климатските промени на 20 и 27 септември 2019 година присуствувале над 4 милиони луѓе, според еден од коорганизаторите.
По октомври 2018 година, активизмот на Тунберг еволуирал од осамен протест до учество во демонстрации низ цела Европа; правење неколку јавни говори од висок профил и сè поголем број следбеници на друштвените мрежи. До март 2019 година, таа сè уште ги одржувала своите редовни протести пред шведскиот парламент, секој петок, каде што повремено и се придружувале и други студенти. Нејзиниот активизам не го мешала со нејзината училишна работа, но имала помалку слободно време.
Пораката на Тунберг
Кога Тунберг го започнала својот протест пред шведскиот парламент во 2018 година на 15-годишна возраст, таа седела покрај дрвениот знак на кој беше насликано бело со „Skolstrejk för Klimatet“ напишано со црно писмо. Таа, исто така, имала летоци на располагање за луѓето кои минуваа објаснувајќи им зошто протестира: „Јас го правам ова затоа што вие возрасните ја уништувате мојата иднина“.
Поддршка
Во февруари 2019 година, 224 академици потпишале отворено писмо за поддршка во кое се вели дека биле инспирирани од постапките на Тунберг и штрајкувањето на учениците што прави нивниот глас да се слушне.
Генералниот секретар на Обединетите нации, Антонио Гутереш, ги одобрил штрајковите во училиштата иницирани од Тунберг, признавајќи „Мојата генерација не успеа да реагира правилно на драматичниот предизвик на климатските промени. Ова е длабоко чувство од страна на младите луѓе. Не е ни чудо што се лути. “ Говорејќи на настан во Нов Зеланд во мај 2019 година, Гутереш рече дека неговата генерација „не ја победи битката против климатските промени“ и дека им останува на младите „да ја спасат планетата“.
Во јуни 2019 година, Тунберг зборувала преку видео-врска со Александрија Окасио-Кортез, кој во февруари 2019 година го доставил Зелениот нов договор до Претставничкиот дом на САД, во кој се повикуваат САД да постигнат „нето-нула“ стакленички гасови во рок од една деценија. Тие разговараа за тоа како се чувствуваат кога нивните ставови не се сфаќаат сериозно затоа што се млади, и кои тактики навистина функционираат.
„Ефектот Грета“
Тунберг инспирирала голем број нејзини врсници од училишна возраст во она што е опишано како „Ефектот Грета“. Како одговор на нејзиниот отворен став, разни политичари ја потврдиле потребата да се фокусираат на климатските промени. Секретарот за животна средина на Велика Британија, Мајкл Гов изјавил: „Кога те слушав, чувствував голем восхит, но и одговорност и вина. Јас сум од генерацијата на вашите родители и признавам дека не сторивме доволно за да се справиме со климатските промени и пошироката еколошка криза што помогнавме да се создаде “. Лабуристичкиот политичар Ед Милибанд, кој бил одговорен за воведување на Актот за климатски промени 2008 година, рече: „Вие нè разбудивте. Ви благодариме. Сите млади луѓе кои излегоа на штрајк држеа огледало на нашето општество… вие, сите не научивте една навистина важна лекција. Вие се истакнавте од толпата. “ Во јуни 2019 година, една анкета на YouGov во Велика Британија откри дека загриженоста на јавноста за животната средина се искачи на повисоко ниво во Велика Британија, откако Тунберг и бунтот на истребување „го прободеа меурот на негирање“.
Инспирирани од Тунберг, богатите филантропи и инвеститори од Соединетите држави донирале скоро половина милион фунти за поддршка на бунтовниците за истребување и училишни штрајкови за формирање на Фонд за итни случаи за климатски промени. Тревор Нилсон, еден од филантропите, изјавил дека тројцата основачи ќе контактираат со пријателите кои се меѓу глобално мега-богатите за да донираат „сто пати“ повеќе во текот на следните недели и месеци.
Во февруари 2019 година, Тунберг споделила една фаза со тогашниот претседател на Европската комисија, Jeanан-Клод Јункер, каде што истакна: „Во следниот финансиски период од 2021 до 2027 година, секое четврто евро потрошено во рамките на буџетот на ЕУ ќе оди кон акција за ублажување на климатските промени". Климатските проблеми,, одиграа значајна улога на изборите во Европскиот парламент во мај 2019 година бидејќи зелените партии го забележаа својот највисок резултат досега, зголемувајќи ги нивните броеви на европратениците од 52 на 72. Голем дел од придобивките потекнува од северноевропските земји каде што младите излегоа на улиците инспирирани од Тунберг.
Во јуни 2019 година, „ Шведска железница“ објави дека бројот на Швеѓани кои го користат возот за домашни патувања се зголеми за 8% за разлика од претходната година.
Критика на Тунберг и нејзината кампања
Тунберг и нејзината кампања имаа негативни реакции од некои политичари - особено претседателот на Русија Владимир Путин, американскиот претседател Доналд Трамп, францускиот претседател Емануел Макрон, ОПЕК и некои медиуми коментатори. Критиката се движи од тврдењето дека таа ги преиспитува сложените теми поврзани со негирањето на климатските промени.
Во јули 2019 година, Агенцијата Франс Прес објави дека генералниот секретар на ОПЕК Мохамед Баркиндо „се пожалил на ,„ ненаучни “напади врз нафтената индустрија од страна на предизборниците за климатски промени, нарекувајќи ги„ можеби најголемата закана кон нашата индустрија оди напред ““, и рече дека очигледно се однесувал на „неодамнешниот бран на штрајкови во училиштата инспириран од движењето„ Петоци за иднината “на шведската тинејџерка Грета Тунберг. Тунберг и други активисти за климата одговориле со тоа што неговите забелешки ги нарекле значка на чест.
По поднесувањето на тужбата на Тунберг против Франција, Германија и други земји за неисполнување на целта, за намалување на емисиите за што се заложиле во Парискиот договор, Емануел Макрон ја критикуваше неа, велејќи дека „такви радикални позиции (како што ги има Тунберг) ги антагонизираат нашите општества “. Тој додаде дека „таа треба да се фокусира на оние што блокираат, оние што се најдалеку“ и дека „тој не чувствува дека француската или германската влада се обидуваат да блокираат“. Француската државна секретарка за еколошка и инклузивна транзиција, Бруне Поирсон, исто така, ја критикуваше, велејќи дека „таа не знае какви решенија поставува“, додавајќи дека „не можете да се мобилизирате со очај или мразење“. Во колумната за мислења, Кристофер Калдвел тврдеше дека директниот пристап на Тунберг кон климатските промени ќе ги доведе климатските демонстрантите до комплексноста на донесувањето одлуки во западните демократии. Францускиот филозоф Рафаел Ентовен тврди дека многу луѓе „купуваат доблест“ со својата поддршка за Тунберг, но всушност не прават ништо за да помогнат.
Во септември 2019 година, Доналд Трамп сподели видео од Тунберг налутено обраќајќи им се на светските водачи, заедно со нејзин цитат дека „луѓето умираат, цели екосистеми пропаѓаат. Ние сме во почетокот на масовно истребување “. Трамп се потсмеваше на Тунберг, пишувајќи: „Се чини дека е многу среќна млада девојка која очекува да има светла и прекрасна иднина. Толку убаво да се види! “ Тунберг реагираше менувајќи ја својата био-биографија на Твитер за да одговара на неговиот опис и велејќи дека не може „да разбере зошто возрасните би избрале да ги исмеваат децата и тинејџерите за комуницирање и дејствување на науката кога тие би можеле да направат нешто добро“. Во октомври 2019 година, Трамп сподели на Твитер објава во која ја исмева Тунберг како „глумица“, додека се пофали со лицето што го напиша тој пост.
Во октомври 2019 година, Владимир Путин ја опиша Тунберг како „љубезна девојка и многу искрена“, додека сугерираше дека е изманипулирана за да им служи на туѓите интереси. Путин ја критикуваше како „слабо информирана“: „Никој не и објасни на Грета дека современиот свет е сложен и различен и луѓето во Африка или во многу азиски земји сакаат да живеат на исто ниво на богатство како во Шведска“. Слично на нејзината реакција на Трамп, Тунберг го ажурираше своето био на Твитер за да го одрази описот на Путин за неа.
Критика за напади врз Тунберг
Во август 2019 година, Скот Валсман напиша во „ Американски научник“ дека клеветниците на Тунберг „започнале лични напади“ за да го омаловажат нејзиното влијание“.
Говори
Тунберг има дадено многу говори за време на штрајковите со климата, на настани на невладини организации, како што е конференција ТЕДкс, и пред собири на национални и светски водачи. Во еден неодамнешен говор, на Самитот за климатски активности на ООН за 2019 година на 23 септември 2019 година, Тунберг им порача на светските водачи: „Ова не е во ред. Не треба да бидам овде. Треба да се вратам во училиште од другата страна на океанот. Сепак, сите дојдовте кај мене за надеж? Како се осмелувате! Вие ми ги украдовте моите соништа и моето детство со вашите празни зборови. Но јас сум една од среќните. Луѓето страдаат. Луѓето умираат. Целиот екосистем се распаѓа. Ние сме на почетокот на едно масовно истребување. И сè што можете е да разговарате за пари и бајки на вечен економски раст. Колку се осмелувате! “
„Вие не успевате“. Тунберг рече кон крајот на својот говор. „Но, младите почнуваат да го разбираат вашето предавство. Очите на сите идни генерации се вперени во вас. И, аако вашиот избор е да не успеете, велам: Никогаш нема да ви простиме. “
Достигнувања и награди
Во мај 2018 година, пред да го започне својот климатски удар, Тунберг беше една од победниците на дебатата за пишување на Свенска Дагбладет ' на тема за климата и младите луѓе.
Во ноември 2018 година, околу три месеци по нејзиниот штрак, Тунберг беше номинирана за Детска клима награда, која ја доделува шведската компанија за електрична енергија Телге Енерџи. Сепак, Тунберг одби да ја прифати наградата затоа што многумина од финалистите требало да летаат во Стокхолм за церемонијата за да се сретнат еден со друг.
На 10 декември 2018 година, магазинот „Тамберг“ ја прогласи еден од 25-те највлијателни тинејџери во светот на 2018 година. Во 2018 година, на Тунберг и беше доделена стипендијата Фрајшут за Модел на млади улоги на годината.
На 8 март 2019 година, Тунберг беше прогласена за Шведска жена на годината од Шведското здружение за образование на жени.
На 13 март 2019 година, двајца пратеници на шведскиот парламент и тројца заменици на норвешкиот парламент ја номинираа Тунберг за кандидат за Нобелова награда за мир. Номинираните политичари ја објаснија својата одлука со тврдењето дека глобалното затоплување ќе биде причина за „војни, конфликти и бегалци“ доколку не се стори ништо за да се запре. Тунберг одговори дека е „почестена и многу благодарна“ за номинацијата. Ако Тунберг ја прими наградата, таа ќе стане најмладата личност што ја добила досега.
На 31 март 2019 година, Тунберг ја доби германската награда за специјална заштита на климата на Голден Камера. На 1 април 2019 година, наградата Прин Либерете од францускиот регион Нормандија и беше доделена на Тунберг, која ја доби во Каен на 21 јули истата година. Тунберг е првиот добитник на оваа нова награда, која беше дизајнирана да и оддаде чест на една млада личност ангажирана во борба за мир и слобода. Тунберг рече дека ќе донира парична награда од 25.000 евра на четири организации кои работат за климатска правда и за помагање на областите веќе погодени од климатските промени.
На 12 април 2019 година, Тунберг ја поделила Норвешката Фрита Ордс награда, која ја слави слободата на говорот, со организацијата Природа и млади. Тунберг го донирала својот дел од парите од наградата на тужба со која се обидува да го запре норвешкото истражување на нафтата во Арктикот.
Во април 2019 година, магазинот „Там“ ја прогласи Тунберг за еден од 100 највлијателни луѓе во 2019 година. Во истиот месец, чилеанската организација Фондацијата Миларепа на ел Диагого со Азија, предводена од Марио Агилар од Универзитетот Свети Ендрус, објави дека Тунберг е избрана за примател на наградата „Лаудато Си“ на организацијата. Наградите на Веби ја прогласија Тунберг за социјално движење на Вебиби на годината на 2019 година.
Во мај 2019 година, Универзитетот во Монс објавил дека и доделил доктор Турисберг на доктор почесен кауза ( почесен степен ). Докторската диплома и ознака беа доделени на официјалното отворање на академската година 2019-2020 година на универзитетот на 10 октомври 2019 година. Тунберг не била во можност да присуствува на церемонијата, но му се заблагодари на универзитетот преку видео.
Во јули 2019 година, Тунберг беше наградена со Медал за животна средина Гедсс од Кралското шкотско географско друштво, што автоматски грантот го додели почесното дружење.
Во мај 2019 година, уметникот Џоди Томас наслика мурал на ѕид од Тунберг во Бристол. Го прикажува долниот дел на лицето како да е под зголемувањето на морската вода. Во мај 2019 година, Тунберг беше претставена на насловната страница на магазинот „ Тајм “ каде беше опишана во улога на модел и еден од „водачите на следната генерација“.
Во мај 2019 година, Вице објави 30-минутен документарен филм, Make the World Greta Again. Во него има интервјуа со голем број млади водачи на протестите во Европа.
На 7 јуни 2019 година, Амнести Интернешнл објави дека ќе и ја додели на Тунберг нивната најпрестижна награда, наградата Амбасадор на совеста, за нејзиното раководство во климатското движење. Тунберг за тоа изјавила дека наградата подеднакво им припаѓа на сите што учествувале на движењето „Петоци за иднината“. Активистката рече дека наградата е „за сите оние милиони луѓе, млади луѓе, ширум светот кои заедно го сочинуваат движењето наречено петок за иднината“.
Во септемвриското издание од 2019 година на насловната страница на магазинот „ британски Вог “ беше прикажана Тунберг (заедно со петнаесет жени); корицата е создадена од гостинскиот уредник Меган, војвотката од Сасекс.
На 3 септември 2019 година, Тунберг ја добила првата награда за менувачи на играта на GQ „Награди за мажи на годината за 2019 година“. Наградата беше дизајнирана специјално со неа на ум.
На 25 септември 2019 година, Тунберг беше прогласена за еден од четворицата добитници на наградата „ Право егзистенција“ за 2019 година, позната како алтернативна Шведска Нобелова награда. Тунберг ја освои наградата „за инспирирање и засилување на политичките барања за итна климатска акција што рефлектираат научни факти“, се вели во изјавата на Фондацијата Право егзистенција.
На 27 септември 2019 година, Тунберг беше наградена со клучеви на Градот Монтреал, Канада, од градоначалникот Валери Планте. По добивањето на клучевите од градот, Тунберг рече: „Јас сум неверојатно почестена“. Таа беше во Монтреал на Глобалниот штрајк за климатски промени, каде над 500.000 луѓе маршираа повикувајќи ги политичките водачи да преземат акција против климатските промени и се состана со градоначалникот Планте, откако одржаа говор пред масовните демонстранти.
На 8 октомври 2019 година, Тунберг, заедно со домородните американски активисти за климатски климатики „Токата Ironерон очите“, учествуваше на климатски панел од страната на Северна Дакота од резервната резервација „Инстант Рок“. На крајот на панел-дискусијата, Тунберг беше почестена со името на Лакота - Mahpiya Etahan hi wi - од страна на поранешниот претседател, Џеј Такен Алив, со шефот на постојан рок Сиукс, Арвол, со присуство на коњ. Името Лакота на Тунберг преведено на англиски значи: „Жената што излезе од небото“. Членовите на племенството велат дека таа го буди светот и тие стојат покрај нејзината мисија.
Свеќи до Сонцето
Свеќи до Сонцето — првата долгометражна драма напишана од Тенеси Вилијамс што била продуцирана. Во 1939 година , „Свеќи до сонцето“ била една од 4-те едночинки што тој ги поднесол на драмскиот натпревар на Групацијата на њујоршките театри, освојувајќи ја наградата од 100 долари. Претставата е сместена во околината на Ред Хилс во Алабама во гратче за ископ на јаглен. Приказната се занимава со борбата на рударите да образуваат синдикат, а истовремено ги истакнува тешките животи на нивните семејства. Критичарот од весникот St. Louis Star-Times, Рид Хајндс ја опишал драмата како „сериозно и истражувачко испитување на одредена општествена стварност поставена во човечки и драматични услови“. Таа била првично изведена на 18 март 1937 година од страна на „The Mummers“, општествено свесна и полупрофесионална театарска трупа во Сент Луис, Мисури каде што била отворена за одлични критики.
Бегалски вид
Бегалски вид ― драма од 1937 година напишана од Тенеси Вилијамс. Претставата потсетува на претстава од времето на депресијата на Клифорд Одетс. Дејството се одвива во преспивница во Ту Риверс, Мисисипи во текот на деновите што опаѓаат во 1936 година, бидејќи Новата 1937 година е неизбежна. Претставата прикажува осамен службеник, кој го надгледува хотелот во кој се сместени збир на алкохоличари губитници и бунтовен студент. Сопственикот на хотелот е опсесивен Евреин. Службеникот се спријателува со гангстер во бегство, Тери Меган, кој тврди дека е жртва на корумпираниот општестен систем. Тој претставува надеж за хотелскиот службеник.
Осека (филм од 1969)
„Осека“ — филм на режисерот Владимир Павловиќ од 1969 година. Главните улоги ги играат: Драгомир Бојаниќ Гидра, Велимир Бата Живојиновиќ, Душан Јаниќијевиќ, Душан Булајиќ, Јанез Врховец.
Синопсис
Дејствието на филмот се одвива во мало село во Србија, во 1941 година, а низ судбината на жителите се прикажани стравотиите и апсурдот на воените случувања. Епилог се случува во Ваљево во 1944 година. Нагонот за одмазда води до сурова пресметка меѓу двајца мажи кои се идеолошки противници, а во минатото биле соседи и пријатели.
Банда Ориентал
Источен Брег или Банда Ориентал (шпански: Banda Oriental), целосен назив Источен Брег на Уругвај или Банда Ориентал дел Уругвај (Banda Oriental del Uruguay), било името на јужноамериканските територии источно од реката Уругвај и северно од Рио де ла Плата. Овие територии денес се воглавно териториите на независната држава Уругвај, бразилската сојузна држава Рио Гранде до Сул и делови од сојузната држава Санта Катарина. Банда Ориентал била најисточната териорија или покраина на Вицекралството Рио де ла Плата.
По децениски спорови за териториите, во 1777 година со Првиот договор од Сан Илдефонсо се разрешила поделбата помеѓу Шпанската Империја и Португалската Империја. Јужните делови на Банда Ориентал требало да бидат под шпанска управа, поточно под раководство на Вицекралството Рио де ла Плата, додека пак северните предели под португалска управа, како склопен дел на Капетанијата де Сао Педро до Рио Гранде до Сул, Колонија Бразил.
Териториите немале посебни административни едицини, односно не претставувале поседни административни единици сè до создавањето на Источната Покраина во 1813 година од страна на Хосе Хервасио Артигас. На 7 март 1814 година, по распадот на Вицекралството и создавањето на Обединетите покраини на Рио де ла Плата, Источната Покраина станала рамноправен член на федерацијата.
Последното танго во Париз
„Последното танго во Париз“ (италијански: L’ultimo tango a Parigi) - француско-италијански филм од 1972 година во режија на Бернардо Бертолучи (Bernardo Bertolucci) според сценариото на Бернардо Бертолучи, Франко Аркаљи (Franco Arcalli) и Ањес Варда (Agnes Varda). Главните улоги ги толкуваат: Марлон Брандо (Marlon Brando), Марија Шнајдер (Maria Schneider) и Марија Мики (Maria Michi). „Последно танго во Париз“ бил номиниран за „Оскар“ во категориите за најдобра машка улога (Брандо) и режија (Бертолучи). Филмот бил оценет како исклучително неподобен за лица помлади од 18 години, и по премиерата, неколкупати бил приспособуван за помладата публика. Најголемите контроверзи во Италија ги предизвикала сцената со анален секс (со употреба на путер), а ова е првиот филм (надвор од порнографскиот жанр) кој експлицитно ги прикажува човечките гениталии. Филмот бил рестравриран во 2018 година во SCS-Cineteca Nazionale, во соработка со Grimaldi Film Productions и со Metro-Goldwyn-Mayer Studios.
Синопсис
Филмот го прикажува односот меѓу маж и жена кои се впуштаат во авантура со садомазохистички елементи, задржувајќи ја анонимноста. Пол (Брандо) е средовечен Американец кој пристигнува во Париз и се обидува да се справи со мрачните чувства по самоубиството на сопругата. Жан (Шнајдер) е млада Французинка која има свршеник. Во потрага по стан за изнајмување, таа го среќава Пол и тие започнуваат кратка авантура...
Италијанците добри луѓе
Италијанците добри луѓе (италијански: Italiani Brava Gente) - италијански филм од 1965 година во режија на Џузепе де Сантис (Giuseppe De Santis), кој е автор и на сценариото, заедно со Енио де Кончини (Ennio De Concini). Главните улоги ги толкуваат: Артур Кенеди, Жана Прохоренко и Рафаеле Пису.
Синопсис
Во летото 1941 година, Германија и нејзините европски сојузници го напаѓаат Советскиот Сојуз. Фашистичката Италија учествува во инвазијата. Првите возови со италијански војници пристигнуваат во Советскиот Сојуз за време на сезоната на жетвата на жито. Советската армија нагло се повлекува по првичниот силен германски напад. Новодојдените италијански војници се зачудени од големината на советската земја којашто изгледа како да нема крај. Војниците, исто така, забележуваат дека Советите се повлекле толку брзо, што многу полиња се сè уште неожнеани. Полињата со пченица, сончоглед и пченка сјаат како злато под силното летно сонце. Италијанците се обидуваат да се дружат со советските цивили кои ги среќаваат на различни места кога застануваат да се одморат по патот. Но, цивилите се исплашени од окупаторите. И со право, бидејќи германските трупи веќе поминале тероризирајќи го месното население. Италијанските војници дури се обидуваат и да ги споделат своите оброци храна со цивилите и се обидуваат да ги развеселат пеејќи им песни.
Жан-Клод ван Дам
Жан-Клод Камиј Франсоа ван Варенберг (Jean-Claude Camille François Van Varenberg) — белгиски глумец, роден на 18 октомври 1960 година во Брисел (Белгија).
Животопис
Ван Дам е роден во 1960 година во Брисел во општината Берхем-Саинте-Агата. Тој бил син на цвеќарка. На возраст од десет години, татко му го донел кај карате-тренерот Клод Гец. Тој исто така вежбал телоградба, но и вежбал балет уште од 16-годишна возраст. Ван Дам, на деветнаесетгодишна возраст бил шампион во средната категорија на „Европскиот професионален карате сојуз“. Заработил црн појас во шкотско карате училиште. Во 1978 година тој бил „господар на Белгија“ во телоградба.
Во 1982 година со својот пријател од детството [[Мишел Киси се преселил  во Соединетите Американски држави за да ја започне својата глумечка кариера и таму добил американско државјанство. Тој на почеток, три години  работел како возач на лимузина, обезбедување во клубови и менаџер, сè додека не ја снимил својата прва улога за филм. Во 1984 година благодарение на Чак Норис во еден од филмвите бил ангажиран како каскадер.
Неговата прва голема улога била во 1986 година кога играл антагонист во филмот „Карате тигар“. Во следните години, Ван Дам играл во комерцијално успешната серија акциони филмови како „Киборг“, „Карате тигар 3- Кикбоксер“, „Нема шанса“ и многу повеќе. Следела неговата успешна кариера и тој направил многу филмови и бил нивни соавтор. Во следните години работел на многу филмови, од кои едниот е познат како „Универзален војник“.