cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лозарство
Лозарството во Македонија
Од трпезните сорти најзастапени се: афус али, кардинал, хамбург мускат, бело зимско.
Во 1997 се произведени во Македонија 258.360 тони грозје, додека во 2007 паднало на 209.701.
За успешно и стабилно лозарство и винарство во иднина, неопходно е да се изврши климатско зонирање и правилен распоред на сортите според лозарските едини. Потребно е воведување инфицирани системи на одгледување и интинзитивен индустриски карактер на прозводството. Посебно внимание да се посвети на зголемуваањето на површините за трпезно грозје, со воведување стандарди за квалитет и центри за пакување.
Космос-1829
Космос-1829 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 13 март 1987 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 220 килограми. Космос-1829 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 114,0 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,5°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1415 км, а најмалото на 1411.
Религија во Азија
Индиски религии
Дармиските религии се најстарите религии во Азија. Сите индиски религии потекнуваат од Индискиот Потконтинент. Сите овие религии имаат концепти на дарма, карма и реинкарнација.
Хиндуизам
Хиндуизмот претходи на запишаната историја и се смета дека имал почеток пред 7.000 - 9.000 п.н.е. до 35.000 п.н.е., дури и пред самата цивилизација на долината Инд. Точниот датум на појава на хиндуизмот е непознат, но тој се провлекува уште пред предисторискиот период. Хиндуизмот нема единствен основач; наместо тоа, тоа е разновидна меланга на традиции, практики и лози. Будизмот, јаинизмот и сикизмот се појавиле од хиндуизмот во античка Индија.
Џаинизам
Џаинизмот е индиска религија. Приврзаниците претежно се наоѓаат во Индија, но сè повеќе се среќаваат низ целиот свет. Џаинизмот значително влијаел и придонел за етичката, политичката и економската сфера во Индија. Приврзаниците имаат древна традиција и највисок степен на писменост за верска заедница во Индија. Библиотеките се најстари во земјата. Традиционално џаинизмот е ограничен на индискиот потконтинент. Џаинизмот се заснова на учењата на Вардаман Махавир и, исто така, на уште 23 други Тиртханкари.
Будизам
Пред појавата на исламот, будизмот бил една од најчесто практикуваните религии во Средна Азија, Авганистан, Малезија, Филипини и Индонезија.
Сикизам
Сикизмот е петта по големина организирана религија во светот, со приближно 30 милиони приврзаници, и една од најстабилно растечките. Тоа е монотеистичка религија основана од Гуру Нанак Дев во 1500-тите. Религијата ги смета своите корени во областа на регионот Пенџаб, во северниот дел на Индискиот Потконтинент.
Овој систем на религиозна филозофија и изразување е традиционално познат како Гурмат или Сик Дарм. Сикизмот потекнува од зборот Сик, кој пак доаѓа од санскритскиот корен śhiṣhya што значи „ученик“ или śhikṣha што значи „поука“.
Конфуцијанство
Конфуцијанството било основано во античка Кина од Конфуциј (551 пр.н.е. - 479). Конфуцијанството е комплекс на морални, социјални, политички, филозофски и религиозни проблеми што се провлекуваат во културата и историјата на Источна Азија. Конфуцијанството ги нагласува семејството, социјалната хиерархија и личниот интегритет и се манифестира во практики и ставови наместо во институции и е насочено кон семејството и локалното општество. Меѓутоа, во некои периоди се сметало за државна религија на земјите од Источна Азија. Денес кинеската, корејската, јапонската и виетнамската дијаспора го донеле конфуцијанството во сите делови на светот.
Таоизмот
Таоизмот (исто така романизиран даоизам) е разновидна филозофска и религиозна традиција која го нагласува живеењето во хармонија со Тао ( исто така романизирано „Дао“ ), термин што значи „начин“, „пат“ или „принцип“. Концептот е споделен со другите кинески филозофии и религии. Во таоизмот, сепак, Тао ги означува и изворот и движечката сила својствени на сè што постои. На крајот е неискажливо: „Тао што може да се каже не е вечен Тао“.
Лаози традиционално се смета за основач на таоизмот и е тесно поврзан со „оригиналниот“ или „исконскиот“ таоизам. Дали тој навистина постоел, најчесто се оспорува; сепак, делото што му се припишува - Даодеџинг - датира од крајот на 4 век п.н.е.
Таоистичката соодветност и етика варираат во зависност од одредена школа, но генерално имаат тенденција да ги нагласуваат ву-веи (дејствување преку непостапување), „природност“, едноставност, спонтаност и Трите богатства : сочувство, умереност и понизност.
Значајни таоистички заедници може да се најдат во Кина, Кореја, Јапонија и Виетнам и во кинеската, корејската, јапонската и виетнамската дијаспора.
Кинеска народна религија
Кинеската народна религија е ознака што се користи за да се опишат етничките религиозни традиции кои биле главен систем на верување во Кина и меѓу кинеската етничка група Хан во поголемиот дел од историјата на цивилизацијата. Оваа група на различни верувања се состои од кинеска митологија и вклучува обожување на разни варијанти на шен (神, Шен; „богови", „духови", „свесност", „свест") кои можат да бидат богови на природата, Таизу или клански богови., градски богови, национални богови, културни херои и полубогови, змејови и предци. Кинеската народна религија понекогаш е категоризирана со таоизмот, бидејќи низ целиот свет институционалниот таоизам се обидува да ги асимилира или администрира локалните религии. Поточно, таоизмот може да се дефинира како компонента на кинеската религија, бидејќи изникнала од народната религија и кинеската филозофија. Кинеската народна религија понекогаш се смета како составен дел на кинеската традиционална религија, но почесто, двете се сметаат за синонимни. Со околу 454 милиони приврзаници или околу 6,6% од светската популација, кинеската народна религија е една од најголемите религиозни традиции во светот. Во Кина повеќе од 30% од населението се придржува кон народните религии или таоизмот.
Шинтоизам
Ками-но-мичи е скоро единствена за Јапонија и јапонската дијаспора. Тоа е збир на практики спроведени за воспоставување врска помеѓу денешна Јапонија и нејзиното античко минато. Шинто практиките за првпат биле запишани и кодифицирани во пишаните записи на Коџики и Нихон Шоки во VII и VIII век. Сепак, овие најрани јапонски списи не се однесуваат на унифицирана „шинтовска религија“, туку на неорганизиран фолклор, историја и митологија. Шинто денес се однесува на јавните светилишта погодни за разни намени, како што се воени спомен- обележја, фестивали за жетва, романтични и историски споменици, како и разни секташки организации.
Шинто е најголемата религија во Јапонија, практикувана од скоро 80% од населението, но сепак само мал процент од нив се идентификуваат како „шинтоисти“ во анкетите. Според истражувањето спроведено во 2006 и 2008 година, покажува дека 3% до 3,9% од населението во Јапонија се членови на шинтовски секти и изведени религии.
Мугио
Мугио („религија на Му“) или понекогаш шинизам ( Шингио, „религија на боговите“), опфаќа различни автохтони религиозни верувања и практики на корејскиот народ, корејската сфера и корејската дијаспора. Во современата Јужна Кореја, најмногу се користи терминот е Muism и шаман е познат како mudang ,) Улогата на мудангот, обично жена, е да дејствува како посредник помеѓу духовен ентитет, духови или богови и човечки суштества.
Жените се пријавуваат од оние кои сакаат помош од духовниот свет. Шаманите држат црева или услуги, со цел да стекнат среќа за клиентите, да лекуваат болести со истребување на негативни или „лоши“ духови кои се приврзуваат кон луѓето, или пропагираат локални или селски богови. Таквите служби се одржуваат и за да го водат духот на починато лице кон повисоките области. Денес оваа религија е малцинство, но во последниве години бележи раст.
Виетнамска народна религија
Виетнамска народна религија или виетнамска домородна религија (tín ngưỡng dân gian Việt Nam, ) е најголемата религија во Виетнам со околу 45,3% од виетнамското население  кои се поврзани со оваа религија.
Зороастризам
Зороастризмот некогаш била државна религија на Персија, но денес е малцинска која најчесто се наоѓа во Индија и Иран. Религијата му се поклонува на монотеистички бог, Ахура Мазда, и е основана од Зороастер. Зороастризмот е религија и филозофија заснована врз учењето на пророкот Зороастер (исто така познат како Заратустра, на авестански јазик), веројатно основано некое време пред 6 век п.н.е. Терминот зороастризам е, во општа употреба, суштински синоним за маздаизам, т.е. обожување на Ахура Мазда, возвишено од Зороастер како врховен божествен авторитет.
Во зороастризмот, творецот Ахура Мазда е сè добро, и ниедно зло не потекнува од Него. Така, во зороастризмот добрината и злото имаат различни извори, со тоа што злото се обидува да го уништи создавањето на Мазда, а доброто се обидува да го одржи. Мазда не е иманентна во светот, а Неговото творештво е претставено од Амеша Спента, преку кои божјите дела се очигледни за човештвото и преку кои на крајот се насочува обожавањето на Мазда. Најважните текстови на религијата се оние од Авеста, од кои значителен дел се изгубени, а претежно преживеале само литургиите. За изгубените делови се знае само преку наводи и кратки цитати во подоцнежните дела од (пред сè) од 9-11 век.
Вкупниот број на приврзаници на зороастризмот во моментов не е познат. Проценката од 2004 година дава опсег од 124 000 до 190 000, приближно половина од нив се наоѓаат во Индија (групите Парси и Иран).
Најголем број зороастријци во Азија може да се најдат во Индија; според пописот во 2001 година, тие изнесуваат 69.000. Во Иран, според пописот од 2011 година имало околу 25.000. Во 2012 година, бројот на зороастријците во Азија изнесувал; Индија (61 000), Иран (15 000/22 271), Земји во Персискиот Залив (1.900) Пакистан (1.675) и Сингапур (372).
Шаманизам и анимизам
Шаманизмот и анимизмот историски се практикувале во Азија, и сè уште се практикуваат во поголемиот дел од Азија.
Јудаизам
Јудаизмот е преовладувачка религија во Израел (75,6%), кој има номинално еврејско население од околу 6,1 милиони.
Надвор од Израел има мали заедници од дијаспора на Евреи кои живеат во Турција (17 400), Азербејџан (9 100), Иран (8 756), Индија (5 000) и Узбекистан (4 000).
Христијанство
Само шест земји се претежно христијански: азиска Русија на чело со Руската православна црква ; Кипар, кој е претежно православен ; Филипините, која е трета по големина римокатоличка нација во светот; Тимор Леште, која е најубедлива христијанска (99,6%) и римокатоличка нација во Азија (97,6%); Ерменија, која била првата држава што ја прифатила христијанската деноминација како своја државна религија; и Грузија (88,1). Христијанството, исто така, сочинува 29,2% од населението во Јужна Кореја (54,5% од религиозното население) и сега е преовладувачка религија во Јужна Кореја, христијанството е исто така голема малцинска религија во Либан, сочинувајќи 40% од нејзиното население. Христијанството е исто така голема малцинска религија во Казахстан (26%), Сингапур (18,3%), и Киргистан (17%).
Азиски земји со големо христијанско население се Филипини (84 милиони), Кина (68 милиони), Индија (24 милиони), Индонезија (23 милиони), Казахстан (4,7 милиони), Јужна Кореја (15 милиони), Виетнам (7 милиони), Грузија (4,6 милиони), Ерменија (3,2 милиони), Малезија (2,6 милиони), Јапонија (2,5 милиони), Пакистан (2,5 милиони) милиони), Узбекистан (2,5 милиони), Сирија (1,8 милиони), Шри Ланка (1,5 милиони), Источен Тимор (1,2 милиони) и Тајван (1 милион).
Сè уште има големи антички заедници на блискоисточни христијани и арапски христијани во Либан, Ирак, Иран, Турција, Сирија, Јордан, Израел и Палестина со повеќе од 3 милиони во Западна Азија. Исто така, има голема популација на иселеници кои вклучуваат значителни христијански заедници кои живеат на Арапскиот Полуостров, со повеќе од 3 милиони.
Студија од 2015 година проценува дека околу 6.968.500 муслимани се преобратиле во христијанство во Азија, од кои повеќето припаѓаат на некаков вид протестантизам.
Ислам
Исламот е втора по големина религија по хиндуизмот во Азија со околу 1,2 милијарди приврзаници, Азија во апсолутна смисла го сочинува муслиманското население во светот. Исламот е монотеистичка и аврамска религија артикулирана со Куранот, книга што нејзините приврзаници ја сметаат за Божји збор (арапски : الله Алах) и според учењата и нормативниот пример (наречен Суна и составен од хадис) на Мухамед, за кој се смета дека е последниот Божји пророк. Јужна Азија и Југоисточна Азија се дом на најнаселените муслимански земји, а Индонезија, Пакистан, Индија и Бангладеш имаат повеќе од 100 милиони приврзаници. Според податоците на американската влада, во 2006 година во Кина имало 20 милиони муслимани. Во Западна Азија, неарапските земји Иран и Турција се најголемите земји со мнозинство муслимани. Во Јужна Азија, Пакистан и Бангладеш се земјите со најголемо муслиманско мнозинство. Во Средна Азија, Авганистан и Узбекистан се земји со најголемо муслиманско мнозинство.
Индонезија е 86% муслиманка и е земја со најголемо муслиманско население во светот, Пакистан е 97% муслимански, Бангладеш е 89%. Муслиманското население во Индија е 14% од вкупното, приближно 190 милиони луѓе. Околу 6-11 проценти, околу 6 - 12 милиони луѓе на Филипините се муслимани. Муслиманите на Тајланд сочинуваат 4,6 проценти од населението, или приближно 3 милиони луѓе. Исто така, муслиманите во Шри Ланка сочинуваат 10 проценти од населението, или приближно 2,5 милиони луѓе
Бангладеш, Малезија, Индонезија, Брунеи, Казахстан, Катар, Кувајт, Пакистан, Авганистан, Узбекистан, Малдиви, Таџикистан, Туркменистан, Ирак, Иран, Сирија, Саудиска Арабија, Бахреин, Јемен, Обединети Арапски Емирати, Оман, Турција, Азербејџан и Либан се 23-те муслимански држави во Азија.
Бахаизам
Бахаизмот е аврамска религија иако е доста различна од христијанството, исламот и јудаизмот. Бахаизмот го основал Бахаулах во тогашна Персија (позната и како Иран). Денес најголемото национално население на Бахаи е во Индија со помеѓу 1,7 милиони до над 2 милиони, каде што се наоѓа Храмот на лотосот. Значајно население се наоѓа во многу земји, вклучувајќи ги Виетнам и Малезија каде што „околу 1%“, околу 260,000, од населението се Бахаи. На други места, како Казахстан, има 25 локални духовни собранија.
Во денешен Иран, религијата е сериозно прогонувана. Во соседниот Туркменистан, бахаизмот е забранет, и на поединци им биле извршени рации во домовите за бахаистичка литература.
Друзе
Друзите се езотерична етнорелигиска група што зборува арапски со потекло од Западна Азија и кои се самоидентификуваат како Луѓе на монотеизмот (Al-Muwaḥḥidūn). Јетро од Мадијам се смета за предок на Друзите, кој го почитува како свој духовен основач и главен пророк. Тоа е монотеистичка и аврамска религија заснована на учењата на Хамза ибн Али ибн Ахмад и шестиот фтимидски калиф, ел-Хаким би-Амр Алах и антички грчки филозофи како Платон, Аристотел, Питагора и Зенон. Друзите не се идентификуваат како муслимани.
Бројот на друзи во светот е помеѓу 800.000 и еден милион, при што огромното мнозинство живее во Левант. Институтот за студенти на Друзите проценува дека 40-50% од Друзите живеат во Сирија, 30-40% во Либан, 6-7% во Израел и 1-2% во Јордан. Околу 2% од населението во Друзите е расфрлано и во други земји на Блискиот Исток.
Се верува дека либанските друзи сочинуваат околу 5,2 проценти или 250 000, Се верува дека сириските друзи сочинуваат околу 3,2 проценти од населението (заклучно со 2010 година), или приближно 700 000 лица (вклучувајќи ги и жителите на Голанските Висорамнини ). Во 2019 година, во Израел живееле 143 000 Друзи, 1,6% од вкупното население во земјата. Се верува дека јорданските друзи сочинуваат околу 0,5% од вкупното население на Јордан, што е околу 32,000.
Нерелигиозни
Според истражувањето на Центарот за истражување Пју, во 2012 година, религиозно неповрзаните (вклучително и агностици и атеисти) сочинуваат околу 21,2% од населението во Азија. Според истото истражување, религиозно неповрзаните се мнозинство од населението во четири азиски земји / територии: Северна Кореја (71%), Јапонија (57%), Хонгконг (56%) и Кина (52%).
Други извори велат дека во Народна Република Кина, 59% од населението тврди дека не е религиозно. Сепак, овој процент може да биде значително поголем (до 80%) или помал (до 30%) во реалноста, бидејќи некои Кинези различно ја дефинираат религијата. Некои Кинези ја дефинираат религијата како практикување обичаи (што може да се прави од културни или традиционални причини), додека други ја дефинираат како всушност свесно да веруваат дека нивната религија ќе доведе постмртно до реинкарнација. Според статистиката на Денцу 46% од Виетнамците и 51% од Јапонците се нерелигиозни.
NGC 2873
NGC 2873 — спирална галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2873 се споменува и како MCG 2-24-9, NPM1G +11.0198.
Откривање
Објектот е откриен на 22 февруари 1857 година од страна на Вилијам Парсонс, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 72 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2873 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 2873 има привидни димензии од 0,7' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 25 м 48,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 11° 27' 17". Положбениот агол на објектот е во износ од 117°.
Нермина Лукач
Нермина Лукач (родена на 5 јануари 1990 година; црногорски правопис Нермина Лукач) — шведска глумица. Лукач ја освои наградата Гулдбаге за најдобра глумица во главна улога во 2012 година и други награди за нејзината улога во филмот „Јади спиј умри“.
Кариера
Дебито на Лукач како Раша во филмот „Јади сон умри“ и донесе неколку награди, вклучувајќи ја и наградата Гулдбаге за најдобра глумица во главна улога, наградата „ѕвезда во подем“ на Меѓународниот филмски фестивал во Стокхолм, Ѕвезда во подем награди на Берлиналето во 2013 година и наградата на културата во Дагблад во Хелсингборг во 2012 година.
Лукач изјави дека никогаш не барала глумечка кариера и дека било „шок“ кога ја добила улогата во „Јади спиј умри“ откако налетала на агент за кастинг во центарот за рекреација каде одела кога била мала.
Нејзината следна филмска улога била во „Лажниот сведок“, меѓународен филм во режија на Иглика Трифонова и објавен во 2015 година како „Обвинителот бранителот таткото и неговиот син“.
Санта Комба (Шпанија)
Санта Комба — општина во покраината Ла Коруња од автономната заедница Галиција, Шпанија. Има површина од 203.70 жит./км2, население од 10,487 жители (2004) и густина од 51.5 жит./км2.
Јудово
Јудово — село во областа Копачка, во Општина Кичево, во околината на градот Кичево. До март 2013 година, селото било дел од поранешната Општина Другово, која била споена со Општина Кичево.
Потекло на името
Името на селото првпат е споменато како „Јудово“ во век.
За значењето на името има неколку мислења:
Според едно предание, името Јудово го добило поради тоа што селаните од ова село некого предале, како што Јуда го предал Христос, па оттаму потекнува името на селото. Меѓутоа, има и друго предание по кое името Јудово го добило од името на селото Удово кај Дебар, од каде се претпоставува дека дошле првите доселеници во ова село.
Помеѓу двете светски војни, селаните сакале да го променат името на селото и да го именуваат во нивниот основач, Ковачево. Меѓутоа, властите го предложувале името Вирово. На крај, промената не била извршена.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Копачка, во јужниот дел на територијата на Општина Кичево, во горното сливно подрачје на реката Треска, а чиј атар се допира со подрачјето на Општина Дебрца. Селото е планинско, на надморска височина од 850 метри. Од градот Кичево е оддалечено 12,5 километри.
Јудово е сместено на границата помеѓу Кичевската Котлина и областа Дебрца. Се наоѓа во горниот дел на долината на Јудовска Река, а во подножјето на планината Голјак. Околни села се Брждани на исток и Турје на југозапад.
Месностите во атарот на селото ги носат следниве имиња: Голи Рид, Стиско, Длабоки Дол, Капиница, Јароштица, Планиница, Пепелиште, Глеждано, Црвен Камен, Преслоп, Лескоец, Јачмиште, Црвенушка, Душманица, Црков Камен, Јанкојца, Габројца, Горно Трло, Задел, Шилест Камен, Урвишта, Разбојиште, Падиње, Слоништа, Згуројца, Моројца, Виноградец, Трипинец, Голјак, Маркоа Нива, Локвишта, Барине, Крстец, Бигла и Пљешец.
Селото има збиен тип. Не се дели на маала, бидејќи е мало село. Сепак постојат родовски групирања во него.
Селото се наоѓа во областа Горна Копачка, на падините на планинскиот масив Голјак, распослано на бреговите на Јудовска Река. Населбата е отворена кон исток.
Историја
Мештаните веруваат дека во околината постоело село Пепелиште на истоимената месност. Имало околу 20 до 30 словенско-христијански куќи. Месноста се наоѓа југозападно од денешното село, на планинска падина. Месноста е на патот за селото Турје, а над месноста се наоѓа мало планинско езеро.
Јудово, исто така, се смета за едно од старите села во Кичевско. Под истото име се сретнува во турските пописни дефтери од 1476/77 година, како дел од Кичевската нахија и имало 17 словенско-христијански куќи.
Се верува дека селата Пепелиште и Јудово наеднаш опустеле, а останал да живее само еден селанец Новаче, кој работел како ковач во селото Мраморец, во Дебрца. Новаче дошол во денешното село Јудово, кај што основал ново село, во месноста Куќиште. Ова се случило околу 1770 година. Новаче имал пет синови. Денешните родови потекнуваат од тројца од неговите синови (Наум, Апостол и Кузман).
На селиштето Пепелиште и денес може да се забележат ѕидови од куќи, воденици, стари гробови и стари овошни дрвја.
Во век, Јудово било село во Кичевската каза на Отоманското Царство.
Опожарувања на селото
Куќите во селото честопати биле палени. При борба околу 1880 година помеѓу поречките четници и Торбешите од кичевското село Другово, селото било запалено. Потоа повторно во 1903 година за време на Илинденското востание. Повторно било запалено во 1905 година од страна на арбанашкиот арамија Зулко, кој барал пари, но селаните не му дале. Во мај 1944 година, Јудово било запалено од страна на германските војници.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 8,4 км2. На него преовладуваат шумите на површина од 528 хектари, на пасиштата отпаѓаат 225 хектари, а на обработливото земјиште 64 хектари.
Во одредени делови од атарот на селото (како Кршојне) има остатоци од стари рудници. Постои рударски ров долг 9 и широк 4 метри. По Втората светска војна, тука повторно имало рудник, во кој работеле 240 работници. Рудникот работел во периодот 1951-1955 година. Во него била пронајдена железна руда.
Население
Според податоците од 1873 година, селото имало 14 домаќинства со 48 жители христијани (Македонци). Селото било познато како Надово.
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Јудово имало 250 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, во 1905 година во Јудово имало 240 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Една статистика, која ја подготвил кичевскиот училиштен инспектор Крсто Димчев во 1909 година, ги дава следниве податоци за Јудово:
Јудово е мало село со тенденција на раселување. Тоа во 1961 година броело 239 жители, а во 1994 година само 46 жители, македонско население.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 6 жители, сите Македонци.
Родови
Според истражувањата на Јован Трифуноски во 1960-тите години родови во селото се:
Според истражувањата пак на Тома Смиљаниќ во периодот од 1921-1926 година родови во селото се: Блажевци (6 к.), Богдановци (10 к.). Грујовци (5 к.), Шкрлевци (6 к.) и Јаковчевци (5 к.), сите не си го знаат потеклото или мислат дека дошле од старото село.
Самоуправа и политика
Во периодот 1950-1955, селото било дел од тогашната Општина Брждани, во која покрај селото Јудово, се наоѓале и селата Белица, Брждани, Видрани, Козица и Свињишта.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 0769 според Државната изборна комисија, сместено во приватен објект.
На локалните избори во 2017 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 24 гласачи. На референдумот во 2018 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 23 гласачи.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 22 гласачи.
Редовни настани
Традиционално, во селото има прослави и собири за:
Иселеништво
Од Јудово постепено се иселил голем дел од населението. Потполно се иселени родовите: Трпевци и Милошевци. Последните иселеници од Милошевци заминале за Јабука крај Панчево.
Доста голем број иселеници живеат во Софија (околу 30 к.). Потоа ги има во селата Трап и Будаково во околината на Битола, Дебреште кај Прилеп (Ѓурчиноски, 3 к.), во Војводина (3 к.), во Кичево и кичевското село Другово (3 к.).
Дамјан Пејчиноски
Дамјан Пејчиноски — македонски гитарист активен во современото свирење електрична гитара, особено во фјужн-џезот.
Живот и кариера
Пејчиноски почнал да свири гитара на шестгодишна возраст. По завршувањето на основното и средното училиште во родниот Охрид, каде што живее и денес, во 2003 година се запишал во Националната музичка академија „Проф. Панчо Владигеров“ во Софија каде почнал да студира џез со целосна стипендија, која ја завршил со магистратура. Во текот на својата музичка кариера Пејчиноски остварил бројни национални и меѓународни настапи. Во мај 2010 година ја претставувал Македонија на сцената како дел од Изборот за песна на Евровизија во Осло. Од 11ти до 14ти април 2012 година тој учествувал на добро познатиот фестивал на гитара во Омиш.
Инструмент
Пејчиноски свирел на Music Man Axis гитара, а потоа PRS (Paul Reed Smith Guitar Company) му направил посветена гитара. Ова го прави првиот музичар од југоисточна Европа кој се приклучил на листата на свирачи на ПРС гитара како што се Карлос Сантана, Орианти, Ал Ди Меола и Дејв Наваро.
Филип Кљаиќ (фудбалер)
Филип Кљаиќ (16 август 1990) е српски фудбалски голман кој игра за Омија Ардија. Тој е син на Душан Кљаиќ.
Раните години
Роден во Белград, Кљајиќ поминал одреден период во младинските категории на Црвена звезда од Белград. Својата сениорска кариера ја започнал во Хајдук Београд со 8 настапи во Првата лига на Србија. Тој 3 пати бил прогласен за играч на натпреварот со просечна оценка 7,31. После Хајдук Белград, тој заминал во Јагњило и се приклучил на Шумадија во сезоната 2009–10. Кљајиќ играше 28 пати, со просечен рејтинг 7,31, а 2 пати беше прогласен за играч на натпреварот. Тој исто така играл за Шумадија во првата половина од сезоната 2010-11 и забележа 13 настапи.
Металац Горни Милановац
Кљајиќ потпишал со Металац за втората полусезона, а главно бил резерва на Дејан Богуновиќ. Тој бил лиценциран со составот број 9, нетипично за голмани. Беше во првите 11 3 пати. На почетокот на сезоната, Кљајиќ го сменил бројот на дресот и го зел 12. Својата позиција ја поделил со Живко Живковиќ, но 17 пати бил избран за прв избор пред голот. Исто така 3 пати бил прогласен за најдобар на теренот.
Партизан
На 14 февруари 2014 година, Кљаиќ дошол во Партизан и потпишал четиригодишен договор со Партизан и го зел бројот 12 на дресот. По потписот за Партизан, Кљајиќ беше испратен во Телеоптик, на позајмица. Тој имал 12 натпревари во втората половина од 2013-14 година.
Кљаиќ се вратил во Партизан на почетокот на новата сезона, како конкурент на Милан Лукач и Живко Живковиќ, неговиот ривал од Металац. Тренерот Марко Николиќ, кој исто така го тренирал Кљајиќ во Рад, го вклучил во првите 11 во Купот на Србија против Слога Петровац. Неколку пати бил во протокол, но не дебитирал во лигата. Тој исто така бил четири пати на клупата, во Лигата на Европа на УЕФА, двапати против Бешикташ, еднаш против Тотенхем Хотспур и Астерас Триполис. Во текот на сезоната не добил шанса покрај Милан Лукач и Живко Живковиќ, главно бранел на пријателски натпревари и неколку пати бил на клупата за резерви. На 1 ноември 2015 година, Кљајиќ го направи своето деби за Партизан во Суперлигата против неговиот поранешен клуб, Металац во поразот на гостински терен со 1–0. Четири дена подоцна, тој го направи своето деби за клубот во групната фаза на Лига Европа против Атлетик Билбао на Сан Мамес. Две недели подоцна, Кљајиќ го направил својот втор натпревар во Лига Европа во победата со 1-2 на гости против АЗ. Во сезоната 2015–16, Кљајиќ забележа 13 настапи во сите натпреварувања.
Откако го наследил Бојан Шаранов, Кљајиќ играл најмногу натпревари во сезоната 2016–17 како прв избор на голман. На почетокот на мај 2017 година, Кљајиќ заработил повреда на раката и го пропуштил остатокот од една сезона. Во летото 2017 година, Кљајиќ го продолжил договорот со Партизан до 2021 година. Тој, исто така, ја започнал следната сезона како прв избор, но откако клубот потпишал со Владимир Стојковиќ, Кљајиќ ја помина остатокот од истата година како резервен пик.
На 30 декември 2017 година, Кљајиќ се преселил на шестмесечен договор на заем во Платанијас, без опција за откуп на договорот.
Репрезентативна кариера
Кљајиќ го имал своето репрезентативно деби за фудбалската репрезентација на Србија во пријателскиот пораз од Катар со 3-0, одигран на 29 септември 2016 година, под водство на селекторот Славољуб Муслин.
Блатен був
Блатниот був е вид кој припаѓа во „типичните утки“, од семејството Strigidae. Утките од родот Asio се познати како „ушести“, зашто имаат китки од пердуви кои потсетуваат на ушите од цицачите. Овие „уши“, може, а не мора да бидат видливи. Овој вид ги покажува своите уши кога зазема одбранбена поза. Но, неговите многу кратки уши, најчесто воопшто не се забележуваат. Блатниот був го среќаваме на отворена земја и пасишта. Го има и во Македонија. Зборот flammeus на латински значи пламен, или во боја на оган.
Опис
Asio flammeus, блатниот був е средно голема утка, со должина 34-43 см, распон на крилјата од 85 до 110 см и тежина 206-475 грама. Има големи очи, голема глава, краток врат и широки крилја. Клунот му е краток, силен, завиен и црн. Перјето му е прошарано со темни кафеави шари а опашката и крилјата му се обрабени. Горниот дел од градите му се со линии. Летот му е карактеристично разнишан заради нередовните замавнувања со крилјата. Понекогаш го споредуваат со лет на лилјак. Женките се малку поголеми од мажјаците. Жолтопортокаловите очи се обрабени со црни кругови, како да имаат маскара, и големи бели дискови од перје ги заокружуваат очите како маска.
Разлики со планинскиот був
Речиси низ целата своја распространетост, блатниот був се преклопува во опсегот со сличниот на него планински був. Покрај другото, најлесно за разликување на овие два вида се ушите на планинскиот був кои се испрчени, но понекогаш тој може да ги држи собрани, право на главата. Има разлики и во боите на очите, жолти му се на блатниот, а портокалови на планинскиот, а црното околу очите е вертикално кај планинскиот, а хоризонтално кај блатниот. Општо земено, блатниот був е малку посветол, попесочен од планинскиот. Има и голем број други работи по кои се разликуваат овие две птици, но се гледаат кога тие летаат: блатниот був обично има широка бела лента на задниот раб од крилото, што ја нема планинскиот; на горниот дел од крилјата кај блатниот був основните дамки се посветли и поочигледни; линијата на горната страна на опашката е поздебелена кај блатниот був; кај блатниот був, скриените секундарни пердуви се често со темни ознаки, во контраст со другиот дел од пердувите под крилјата; кај планинскиот був линиите одат преку целиот долен дел, а кај блатниот завршуваат кај градите; темните ознаки на внатрешноста на врвовите од најдолгите примарни пердуви се поздебелени кај блатниот був; горните делови кај блатниот був се погрубо прошарани, а кај планинскиот се поситно; блатниот був, исто така, има подолги и потенки крилја. Живеалиштето на планинскиот був генерално се разликува од она на блатниот, најчесто се среќава скриен во подрачја со густи грмушки. Блатниот був, пак, често може да се види рано наутро или доцна во денот како лови над отворени живеалишта.
Подвидови
Моментално има 10 подвида на блатниот був:
Распространетост
Блатниот був го има на сите континенти, освен Антарктик и Австралија; па според тоа има најголема распространетост од сите птици. Се размножува во Европа, Азија, Северна Америка, Јужна Америка, на Карибите, Хаваите и на Галапагос. Таа е делумно птица преселница, селејќи се на југ од северните краишта на нејзиниот опсег. Овие птици знаат да се преселат на места кои се побогати со глодачи и, исто така, може да бидат номади во потрага по подобро снабдување со храна.
Размножување
Полова зрелост овие птици ја достигнуваат на едногодишна возраст. Во северната полутопка, сезоната на парење трае од март до јуни, а врвот го достигнува во април. За ова време може да се формираат јата. Мажјаците изведуваат секскви воздушни спектакли за да ги привлечат женките. Се симнуваат долу до гнездото и мавтаат со крилјата додворувајќи се. Блатните бувови генерално се моногамни.
Гнездото е на земја во прериите, тундрите, саваните или ливадите. Тоа е направено со малку вегетација и може да биде слабо обградено со тревки или пердуви. Обично несат 4-7 јајца, но може да снесат и до 12 јајца. Имаат само едно легло годишно. Инкубацијата ја извршува претежно женката во тек на 21-37 дена. Младенчињата се оперјуваат по нешто повеќе од 4 недели. Овој був е познат по тоа што ги изгонува грабливците од гнездото преправајќи се дека имаат скршено крило.
Исхрана
Утките обично ловат ноќе, но овој був е познат по својот дневен лов, како и во мугри и самрак. Најверојатно лови дење зашто пленот што го претпочита се глодачите кои се активни дење. Има тенденција да лета ниско над земјата во отворени полиња и пасишта додека не се спушти удолу по својот плен кој го фаќа со нозете. Неколку бувови може да ловат на истиот отворен простор. Храната се состои главно од глодачи, но и други мали цицачи, како што се глувци, верверици, стаорци, лилјаци и кртови. Повремено лови и помали птици, особено во близина на морските брегови и во непосредна близина на мочуриштата, каде ги напаѓа крајбрежните птици, рибарките, малите галеби и морските птици. Птичјите пленови се поретки во внатрешноста (копното), и таму лови од врапчевидните, чучурлиги, сколовранци и слични на нив. Инсектите се надополнување на исхраната, како скакулци, бумбари, гасеници итн.
Огласување
Огласувањето на блатниот був е крескаво „лаење“. Рапавото ваук-ваук-ваук или тут-тут-тут-тут-тут се чести. Галсното ииии-верп се слуша за време на размножувањето. Инаку, во текот на зимските месеци овие птици се тивки.
Естонска круна
Естонската круна (естонски:kroon) е официјалната валута на Естонија. Поделена е на 100 сенти. ISO 4217 е ЕЕК. Оваа валута ја издава Естонската народна банка.
Лек
Лек, медикамент или архаично иљач — претставува производ за кој по научен пат и постапка е утврдено дека се аплицира на луѓе или животни во одредена количина и на пропишан начин, може да се употребува заради откривање, лечење на болести или за други медицински цели.
Помеѓу лекот и отровот не постои јасна ограниченост, бидејќи секоја супстанција во помала доза може да претставува лек, а во поголема доза отров. Кај многу супстанци малите дози можат да бидат поволни при лечењето на болеста, додека големи количини се токсични за организмот, а во зависност од големината на дозата може да дојде до труење и смрт. Спротивно на ова дури и јаките отрови може да бидат корисни како лекови доколку се применат во одредена доза и низ соодветни мерки на претпазливост. Затоа секој лек може да биде отров, но секој отров не мора да биде и лек.
Фармацевтска дрога, уште позната и како лек, може да се дефинира како било која хемиска супстанција, наменета за употреба во медицинска дијагноза, лекување, третман или спречување на болести.
Острау (Саксонија)
Острау (Ostrau) — општина во округот Средна Саксонија, во Саксонија, Германија.
Лек
Класификација
Лековите можат да бидат класифицирани на повеќе начини, како на пример според [[хемиските својства, начинот на употреба, засегнатоста од биолошкиот систем или терапевтските ефекти. Детален и широко употребуван систем за класификација е Анатомскотерпевтско хемиски систем на класификација (АТХ-систем). Светската здравствена организација чува список на неопходни лекови.
Античка фармакологија
Се верува дека користењето на растенија и супстанции од растенија за третирање на различни видови на болести и медицински случаи датира од праисториската медицина. Кахунскиот гинеколошки папирус е најстариот познат медицински текст, кој датира околу 1800 година п.н.е. и претставува првото документирано користење на каков било лек. Тој и многу други медицински папируси ги опишуваат медицинските пракси на стариот Египет, како што е употребата на мед при лечење на инфекции.
Климатски капитализам
Климатски капитализам: Капитализам во добата на климатските промени ― книга од Л. Хантер Ловинс и Бојд Коен од 2011 година. Претставува позитивни приказни и примери за тоа како компаниите кои бараат заработка, помагаат да се спаси планетата и се вели дека „најдобриот начин за обнова на економијата, градовите и пазарите на труд на САД е да се инвестира во енергетска ефикасност и обновливи извори на енергија, без разлика дали климатските промени се случуваат или не“. Сепак, рецензентот Гејл Вајтман не бил убеден во аргументот дека голата алчност и пазарните сили ќе ги поттикнат бизнисите да ги намалат емисиите на стаклени гасови.
Париски договор (2015)
Договорот од Париз (l'accord de Paris) — договор во рамките на Рамковната конвенција на Обединетите нации за климатски промени (УНФЦЦЦ), за ублажување, прилагодување и финансирање на климатските промени, потпишан во 2016 година. За јазикот на договорот преговарале претставници на 196 државни партии на 21-та конференција на страните на УНФЦЦЦ во Ле Бурже, близу Париз, Франција и бил усвоен со консензус на 12 декември 2015 година. Од март 2021 година, 191 членка на УНФЦЦЦ се страни во договорот. Од шесте земји-членки на УНФЦЦЦ кои не го ратификувале договорот, единствените најголеми се Иран, Ирак и Турција, иако ирачкиот претседател го одобрил пристапувањето на таа земја. САД се повлекле од договорот во 2020 година, но повторно се приклучиле во 2021 година.
Според Парискиот договор, секоја земја мора да утврди, планира и редовно да известува за придонесот што го презема за ублажување на глобалното затоплување. Ниту еден механизам не ја принудува земјата да постави одредена цел за емисии до одреден датум, но секоја цел треба да ги надминува претходно поставените цели. За разлика од Протоколот од Кјото од 1997 година, разликата помеѓу развиените и земјите во развој е нејасна, така што и овие последните треба да доставуваат планови за намалување на емисиите.
Цели
Целта на договорот, како што е опишано во неговиот член 2, е да има посилен одговор на опасноста од климатските промени; се обидува да го подобри спроведувањето на Рамковната конвенција на Обединетите нации за климатски промени (UNFCCC) преку: "(а) Задржување на зголемувањето на глобалната просечна температура на далеку под 2° C над прединдустриските нивоа и продолжување на напорите за ограничување на зголемувањето на температурата на 1,5° C над прединдустриските нивоа, признавајќи дека ова значително ќе ги намали ризиците и влијанијата од климатските промени;
(б) Зголемување на можноста за прилагодување кон негативните влијанија на климатските промени и поттикнување на отпорност на климата и развој на ниски емисии на стакленички гасови, на начин што не го загрозува производството на храна;
Национално утврдени придонеси
Придонесите што секоја земја треба да ги даде за да ја постигне целта во светот се утврдени од таа земја и затоа се нарекуваат национално утврдени придонеси (НДЦ). Членот 3 бара НДЦ да бидат „амбициозни напори“ кон „постигнување на целта на овој договор“ и „да претставуваат прогресија со текот на времето“. Придонесите треба да се поставуваат на секои пет години и да бидат регистрирани од Секретаријатот на УНФЦЦЦ. Секоја понатамошна амбиција треба да биде поамбициозна од претходната, позната како принцип на „прогресија“. Земјите можат да соработуваат и да ги здружат своите национално утврдени придонеси. Наменетите национално утврдени прилози ветени за време на Конференцијата за климатски промени во 2015 година служат, освен ако не е поинаку предвидено, како нивен првичен национално утврден придонес.
Постои недостаток на заедништво во однос на известувањето и собирањето податоци на НДЦ. Ова може да го отежне собирањето податоци и анализата на политиките. Всушност, постојат три главни типа на климатски цели што треба да се пријават. Прво, постојат цели на политиката со придобивки од ублажување, како што е зголемување на ефикасноста за 25%. Следно е подобрување на способноста да се прилагодат на последиците (иако не мора да ги намалуваат емисиите или да придонесуваат за забавување на климатските промени), како што се градење ѕидови од поплави. Овој втор пристап е повеќе пристап за расчистување отколку за да се спречат климатските промени. На крај би било едноставно да се намалат емисиите на стакленички гасови.
Иако самите НДЦ не се обврзувачки, процедурите околу нив се (поставување поамбициозен НДЦ на секои пет години). Не постои механизам за принудување на земја да постави цел во нивниот НДЦ до одреден датум и нема извршување доколку поставената цел во НДЦ не е исполнета. постои само систем „име и срам“ или како што изјави Јанос Пастор, помошник генерален секретар на ООН за климатски промени, „име и охрабрување“. Известувањето се нарекува „Рамка за подобрена транспарентност (ЕТФ)“ и страните во договорот го испраќаат својот прв извештај за транспарентност (БТР) и бројките за залихи на стакленички гасови во стандарден формат до УНФЦЦЦ до 2024 година и секои две години после тоа (развиени земји) го доставуваат својот прв БТР во 2022 година и залихите годишно од таа година).
Глобални залихи
Според Парискиот договор, земјите мора да ја зголемуваат својата амбиција на секои пет години. За да се олесни ова, со Договорот се воспоставил Глобалниот пазар на акции, кој го проценува напредокот, со првата проценка во 2023 година. Исходот треба да се користи како придонес за нови национално утврдени придонеси на партиите. Дијалогот Таланоа во 2018 година се смета за пример за глобалното залиха. По една година дискусија, бил објавен извештај и имало повик за акција, но земјите потоа не ги зголемиле амбициите.
Акционерскиот фонд работи како дел од напорите на Парискиот договор да создаде „растреперувачка“ амбиција во намалувањето на емисиите. Бидејќи аналитичарите се соглассиле во 2014 година дека НДЦ нема да го ограничуваат зголемувањето на температурите под 2 Целзиусови степени, глобалните залихи повторно ги свикуваат партиите за да проценат како нивните нови НДЦ мора да се развиваат, така што тие постојано да ја одразуваат „највисоката можна амбиција“ на земјата. Додека рангирањето на амбициозноста на НДЦ е главна цел на глобалното учество во акциите, тој ги проценува напорите надвор од ублажувањето. 5-годишните прегледи исто така ќе ја проценат адаптацијата, одредбите за финансирање на климата и развојот и трансферот на технологија.
Студија од април 2020 година покажала дека спроведувањето на тековните политики остава просечен јаз на емисии од 22,4 до 28,2 GtCO 2 eq до 2030 година со „оптималните“ патеки за спроведување на бунарот под 2 °C и 1,5 °C. Ако Национално утврдените прилози биле целосно спроведени, овој јаз ќе се намали за една третина. Откриено е дека земјите оценети не ги постигнуваат ветените придонеси со спроведени политики или имаат амбициозен јаз со оптимални патишта кон се далеку под 2 °C Студијата покажала дека сите земји треба да го забрзаат спроведувањето на политиките за обновливи технологии, додека подобрувањата на ефикасноста се особено важни во земјите во подем и земјите зависни од фосилни горива.
Структура
Парискиот договор има структура „оддолу нагоре“ за разлика од повеќето меѓународни договори за еколошко право, кои се „од горе надолу“, кои се одликуваат со стандарди и цели поставени на меѓународно ниво, за спроведување на државите. За разлика од неговиот претходник, Протоколот од Кјото, кој поставува цели за посветеност што имаат правна сила, Парискиот договор, со акцент на градење консензус, овозможува доброволни и национално утврдени цели. Специфичните климатски цели на тој начин се политички охрабрени, отколку законски обврзани. Само процесите со кои се регулира известувањето и прегледот на овие цели се назначени според меѓународното право. Оваа структура е особено забележлива за САД - бидејќи не постојат законски ублажувачки или финансиски цели, договорот се смета за „извршен договор наместо договор“. Бидејќи договорот од UNFCCC од 1992 година добил согласност од американскиот Сенат, овој нов договор не бара дополнително законодавство од Конгресот.
Друга клучна разлика помеѓу Парискиот договор и Протоколот од Кјото е нивниот опсег. Додека Протоколот од Кјото се разликувал од земјите од Анекс-1 и од Анекс-1, оваа поделба е нејасна во Парискиот договор, бидејќи од сите страни се бара да доставуваат планови за намалување на емисиите. Парискиот договор сè уште го нагласува принципот на „Заедничка, но диференцирана одговорност и соодветни способности“ - признание дека различни нации имаат различни капацитети и должности за дејствување на климата - но тој не обезбедува специфична поделба меѓу развиените и земјите во развој.
Помпеја
Помпеја (Pompeii) — срушен и делумно затрупан римски град близу денешен Неапол во италијанскиот регион Кампанија, на територијата на општината Помпеја. Овој град, заедно со градот Херкуланеум биле уништени и сосема затрупани со катастрофалната ерупција на вулканот Везув на 24 август 79 г.
Вулканот ја потрупал Помпеја со многу метри пепел, и за него не се знаело 1.600 години, сѐ додека не бил случајно откриен во 1748 г. Оттогаш ископувањата даваат инзвонредно подробен увид во животот на градот во зенитот на Римското Царство. Денес местото една од најпопуларните туристички атракции во Италија и се смета за светско наследство на УНЕСКО.