cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Расизам во Турција
Против Ерменците
Терминот „Ерменски“ често се користи во политиката за да се дискредитираат политичките противници. Во 2008 година, Канан Аритман, заменик на измирската Републиканската народна партија (ЦХП), го нарекол претседателот Абдула Ѓул „Ерменец“. Аритман тогаш бил гонет за „навреда“ на претседателот. Слично на тоа, во 2010 година, турскиот новинар Џем Бујукчакир одобрил коментар на своето мрежно место во кој се тврди дека мајката на претседателот Абдула е Ерменка. Тој тогаш бил осуден на 11 месеци затвор за „навреда на претседателот [Абдула] Ѓул“.
Во 2010 година, за време на фудбалски натпревар помеѓу Бурсаспор и Бешикташ ЈК, навивачите на Бурсаспор скандирале: „Ерменските кучиња го поддржуваат Бешикташ“. Пеењето се однесувало на фактот дека Ален Маркарјан, водачот на навивачката група на Бешикташ, има ерменско потекло.
Севаг Баликџи, турски војник со ерменско потекло, бил застрелан на 24 април 2011 година, на денот на одбележувањето на ерменскиот геноцид, за време на неговата воена служба во Батмен. Преку неговиот Фејсбук профил, било откриено дека убиецот Киванч Агаоглу е ултра-националист, и симпатизер на националистичкиот политичар Мухсин Јазиџилоглу и турскиот агент/договорниот убиец Абдулах Чатли, кој и самиот имал историја на анти-ерменска активност, како ерменскиот Бомбашки напад на Меморијалниот геноцид во предградието на Париз во 1984 година. Неговиот профил на Фејсбук исто така покажал дека тој е симпатизер на Партијата на големата унија (ББП), крајно десничарска националистичка партија во Турција. Вереницата на Баликчи сведочела дека Севаг преку телефон и рекол дека се плаши за неговиот живот затоа што одреден воен службеник му се заканувал велејќи му: „Ако се случеше војна со Ерменија, ти ќе беше првиот што ќе го убиев“. На 26 февруари 2012 година, собирот во Истанбул во знак на сеќавање на масакрот во Хоџали се претворил во анти-ерменска демонстрација која содржела говор на омраза и закани кон Ерменија и Ерменците. Песните и паролите за време на демонстрациите вклучуваат: „Сите сте Ерменци, сите сте копилиња “, „ копилињата на Хрант не можат да нè исплашат “ и „ Таксим плоштад денес, Ереван утре: Ни ќе дојдеме кон вас одеднаш во текот на ноќта “.
Во 2012 година, ултра-националистичката група АСИМ-ДЕР (основана во 2002 година) имала за цел ерменски училишта, цркви, фондации и поединци во Турција, како дел од анти-ерменската кампања за омраза.
На 23 февруари 2014 година, група демонстранти носеле транспарент на кој пишувало: „''Да живее Огун Самастс! Долу Хрант Динк''!“, дефилирале пред ерменското основно училиште во Истанбул и потоа марширале пред главната зграда на весникот „ Агос“, истата локација каде бил убиен Хрант Динк во 2007 година.
На 5 август 2014 година, премиерот Реџеп Таип Ердоган, во телевизиско интервју за новинската мрежа НТВ, забележал дека да се биде Ерменец е „погрдо“ дури и да се биде Грузиец, велејќи: „''Не би поверувале во работите што ги кажаа за мене. Тие рекоа дека сум Грузиец ... кажаа уште погрди работи - ме нарекоа Ерменец, но јас сум Турчин.''” Во февруари 2015 година биле откриени графити во близина на ѕидот на ерменската црква во областа Кадиќој во Истанбул, каде се вели: „Или си Турчин или копиле“ и „Сите Ерменци се копилиња“. Се тврди дека графитите биле направени со организирање на членовите на митингот под наслов „Демонстрации со кои се осудува геноцидот во Хоџали и ерменскиот терор“. Здружението за човекови права на Турција се заложило за локалната влада во Истанбул нарекувајќи ја „Изговор за поттикнување на етничка омраза против Ерменците во Турција“. Истиот месец транспаренти со кои се слави Ерменскиот геноцид биле забележани во неколку градови низ цела Турција. Тие гласеле: „''Ние ја славиме 100-годишнината од чистењето на нашата земја од Ерменците. Горди сме на нашите славни предци''“. (Yurdumuzun Ermenilerden temizlenişinin 100. yıldönümü kutlu olsun. Ianlı atalarımızla gurur duyuyoruz.)
Во март 2015 година, градоначалникот на Анкара, Мелих Ѓукчек, поднел официјална жалба за обвиненија за клевета против новинарот Хајко Багдат, бидејќи тој го нарекувал Ерменец. Во петицијата на жалителот до судот било наведено: „Изјавите [од Багдат] се лажни и вклучуваат навреда и клевета“. Ѓукчеки зјавил дека терминот „Ерменец“ значел „одвратност“. Ѓукчекго тужел Багдат за 10.000 лири според граѓанска постапка. Во друг случај Багдат првично бил осуден на 105 дена затвор за навреда на Ѓукчек со терминот Ерменец. Казната е претворена во парична казна од 1'160 турски лири.
Во март 2015 година биле откриени графити на sидовите на ерменската црква во областа Бакирќој во Истанбул на кои пишувало „1915 година, благословена година“, во врска со ерменскиот геноцид од 1915 година. Другите негодувања вклучувале „Што е важно дали сте сите Ерменци, кога еден од нас е Огун Самаст“, што се однесува на слоганот „Сите сме Ерменци“ што го користеле демонстрантите по убиството на Хрант Динк. Администраторот на црквата забележал: „Овој вид на работа се случува цело време“. На 3 јуни 2015 година, за време на говорот на изборната кампања во Бингол насочен против опозициската партија ХДП, турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган изјавил дека „ ерменското лоби, хомосексуалците и оние кои веруваат во„ алевизам без Али “- сите овие претставници на бунт се добродатели на ХДП“.
На 24 јуни 2015 година, по концертот на Тигран Хамасијан во Ани, претседателот од областа Карс, Толга Адигузел, се заканил дека ќе ги „лови“ Ерменците во улиците на Карс.
За време на официјалниот државен погреб на турскиот војник Олгун Каракојунлу, еден човек извикал: „ПКК се сите Ерменци, но се кријат. Јас сум Курд и муслиман, но не сум Ерменец. Крајот на Ерменците е близу. Ако сака Бог, ќе им донесеме крај. Ох Ерменци, што и да правите е залудно, ние добро ве познаваме. Што и да правите ќе биде залудно. “ Слично на тоа, во 2007 година, имам назначен од државата, кој претседавал со погребот на еден турски војник убиен од ПКК, рекол дека смртта се должи на „ерменските копилиња“. Во септември 2015 година, за време на курдско-турскиот судир, било објавено видео во кое наводно локалното курдско население им соопштува дека се „ерменски копилиња“. Неколку дена подоцна, во друга инстанца, полицијата во Чизре повторила: „Вие сте сите Ерменци“ (надворешен линк на видеото). Полицијата исто така објавила: „Ерменски потомци, вечерва ќе биде вашата последна вечер“. На 11 септември, кон крајот на опсадата, полицијата излегла со последно соопштение во кое се вели: „Ерменски копилиња, ќе ве убиеме сите и ќе ве истребиме“.
На 9 септември 2015 година, толпа турска младина што се собирала во ерменските населени области во Истанбул скандирала „Овие области мора да ги претвориме во ерменски и курдски гробишта“.
Во септември 2015 година, знакот „Добредојдовте“ бил додаден во Иџир и напишан на четири јазици, турски, курдски, англиски и ерменски. Ерменскиот дел од знакот наишол на протест од страна на АСИМДЕР кои побарале негово отстранување. Во октомври 2015 година, ерменското „Добредојдовте“ било силно вандализирано. Во јуни 2016 година, ерменското „Добредојдовте“ било целосно отстрането.
Во јануари 2016 година, кога Арас Озбилиз, етнички ерменски фудбалер, потпишал за турскиот фудбалски тим Бешикташ, се појавила широка кампања за омраза низ различните медиуми на друштвените медиуми. Чарши, група поддржувачи на Бешикташ, објавила изјава во која ја осудува расистичката кампања и потврдува дека тоа е против расизмот. Кампањата за омраза исто така поттикнала разни политичари, вклучително и Селина Доган од Републиканската народна партија, да издадат изјава со која ќе го осудат настанот.
Во март 2016 година, парадата спроведена во Ашкале, првично посветена на турските маченици од Првата светска војна, се претворила во „шоу со омраза“ и „пропаганда исполнета со омраза против Ерменците“. За време на парадата, Енвер Басаран, градоначалник на Ашкале, изразил благодарност до „славните предци кои ги истребија Ерменците“.
Против Асирците
Асирците исто така имале слична судбина со онаа на Ерменците. Асирците страдале и во 1915 година и биле масовно масакрирани. Асирскиот геноцид или Сејфо (како што им е познат на Асирците) го намалил населението на Асирците од Отоманското Царство и Персија од околу 650.000 пред геноцидот на 250.000 после геноцидот.
Дискриминацијата продолжила добро во новоформираната Турска Република. По бунтот на шеикот Саид, Асирската православна црква била подложена на малтретирање од страна на турските власти, со образложение дека некои Асиријци наводно соработувале со бунтовниците Курди. Следствено, се случиле масовни депортации и патријархот Мар Игнатиј Елијас III бил протеран од манастирот Мор Ханањо, кој бил претворен во турска барака. Патријаршиското седиште потоа било привремено пренесено во Хомс.
Асиријците историски не можеле да станат државни службеници во Турција и не можеле да посетуваат воени училишта, да станат офицери во армијата или да се приклучат на полицијата.
Против Грците
Казнените турски националистички ексклузивистички мерки, како што е парламентарниот закон од 1932 година, им забранувале на грчките граѓани кои живеат во Турција да се занимават со серија од 30 занаети и професии како кроење и столарија, медицина, право и недвижнини итн. Данокот Варик Вергиси воведен во 1942 година исто така служел за намалување на економскиот потенцијал на грчките стопанственци во Турција. На 6–7 септември 1955 година анти-грчките немири биле оркестрирани во Истанбул од Тактичката група за мобилизација на турската војска, седиште на турскиот огранок на операцијата „Гладио“. Настаните биле предизвикани од веста дека турскиот конзулат во Солун, - куќата во која е роден Мустафа Кемал Ататурк во 1881 година - била бомбардирана претходниот ден. Бомба поставена од турски работник на конзулатот, кој подоцна бл уапсен и признал за делото, ги поттикнало настаните. Турскиот печат кој ја пренесувал веста во Турција молчел за апсењето и наместо тоа наведувал дека Грците ја активирале бомбата. Иако толпата не барала експлицитно убиство на Грците, над десетина луѓе починале за време или по погрбот како резултат на тепање и палење. Курди, Евреи, Ерменци, Асиријци, малцински муслимани кои не се муслимани, исто така биле повредени. Покрај комерцијалните цели, толпата јасно го насочила и имотот што го поседува или управува Грчката православна црква. 73 цркви и 23 училишта биле вандализирани, изгорени или уништени, како и 3 манастири.
Погромот значително ја забрзал емиграцијата на етничките Грци од Турција, а особено од регионот на Истанбул. Грчкото население во Турција се намалило од 119.822 лица во 1927 година, на околу 7.000 во 1978 година Само во Истанбул, грчкото население се намалило од 65.108 на 49.081 помеѓу 1955 и 1960 година.
Грчкото малцинство продолжува да се соочува со проблеми во врска со образованието и правата на сопственост. Закон од 1971 година ги национализира религиозните средни училишта и ја затворил богословијата Халки на островот Хејбели во Истанбул, која обучувала православни свештеници од 19 век. Подоцна се случил и вандализмот на грчките гробишта на Имброс на 29 октомври 2010 година. Во овој контекст, проблемите што го засегаат грчкото малцинство на островите Имброс и Тенедос продолжуваат да бидат пријавувани до Европската комисија.
Заклучно со 2007 година, турските власти заплениле вкупно 1.000 недвижнини на 81 грчки организации, како и поединци од грчката заедница. Од друга страна, турските судови обезбедиле легален легитимитет на незаконските практики со одобрување дискриминаторски закони и политики кои ги кршат основните права за кои тие биле одговорни да ги штитат. Како резултат, фондациите на грчките заедници започнале да поднесуваат жалби по 1999 година кога била објавена кандидатурата на Турција за Европската унија. Од 2007 година, се донесуваат одлуки во овие случаи; првата одлука била донесена во случајот поднесен од Фондацијата на Грчкиот православен колеџ Фанар, а одлуката била дека Турција го прекршила членот 1 од Протоколот број 1 на Европската конвенција за човекови права, со кој се обезбедиле имотни права.
Против Евреите
Аферата Елза Ниего била настан во врска со убиството на една еврејска девојка во Турција по име Елза Ниего во 1927 година. За време на погребот, се одржало демонстрација во спротивност на турската влада која создала антисемитска реакција во турскиот печат. Девет демонстранти веднаш биле уапсени под обвинение за навреда на „турската припадност“.
Законот за преселување во 1934 година претставувал политика усвоена од турската влада која ги утврдува основните принципи на имиграцијата. Иако Законот за населување се очекувал да работи како инструмент за Турцизирање на масата граѓани што не зборуваат турски јазик, тој веднаш се појавил како закон што предизвикал немири против немуслиманите, како што било докажано во погромите во Тракија против Евреите во 1934 година во непосредно по усвојувањето на законот. Со издавањето на законот на 14 јуни 1934 година, погромите во Тракија започнале нешто повеќе од две недели подоцна, на 3 јули. Инцидентите кои сакале да ги изнудат немуслиманските жители во регионот, најпрво започнале во Чанаккале, каде Евреите добиле непотпишани писма со кои им се порачало да го напуштат градот, а потоа настанот прераснал во антисемитистичка кампања, вклучена во економски бојкоти и вербални напади, како и физичко насилство врз Евреите. кои живеат во различните провинции на Тракија. Се проценува дека од вкупно 15.000-20.000 Евреи кои живеле во регионот, повеќе од половина избегале во Истанбул за време и по инцидентите.
Синагогата Нев Шалом во Истанбул е нападната трипати. Најпрвин на 6 септември 1986 година, арапските милитанти убиле 22 еврејски верници и раниле 6 за време на богослужбите во Шабат во Нев Шалом. За овој напад бил обвинет палестинскиот милитант Абу Нидал. Синагогата повторно била погодена за време на бомбашките напади во Истанбул во 2003 година заедно со синагогата Бет Израел, при што загинале 20 и а биле повредени над 300 луѓе, и Евреи и муслимани. Иако локалната турската милитантна група ја презела одговорноста за нападите, полицијата тврди дека експлозиите биле „премногу софистицирани за да се извршат од страна на таа група“, со високи претставници на израелската влада велејќи дека: „нападот мора да бил барем координиран со меѓународни терористички организации“.
Во 2015 година, новински канал поврзан со Ердоган емитувал двочасовен документарен филм насловен „Главниот мозок“ (термин што самиот Ердоган го вовел во јавноста неколку месеци порано), кој насилно сугерира дека тоа е „умот на Евреите“ тој „управува со светот, гори, уништува, гладува, води војни, организира револуции и удари и воспоставува држави во рамките на државите“.
Според Лигата за анти-клевета, 71% од турските возрасни лица „имаат антисемитски ставови“.
Џовани Амброџо де Предис
Џовани Амброџо де Предис (околу 1455 – околу 1508) бил италијански ренесансен сликар, илуминатор и дизајнер на монети активен во Милано. Амброџо се здобил со репутација како портретист, како и сликар на минијатури, на дворот на Лудовико Сфорца.
Живот
Амброџо де Предис бил роден во семејство на уметници од Ломбардија. Неговите браќа и полубраќа, вклучувајќи ги Евангелиста, Бернардино и Кристофоро, исто така биле сликари.
Малку се знае за неговата обука. Првично работел како илуминатор во соработка со неговиот полубрат Кристофоро. Направил седум минијатури за Часослов во 1472 година (делото повеќе не постои) и повторно за Часослов во 1474 година. Потоа работел на дизајни за локалната ковачница во Милано заедно со неговиот брат Бернардино. Последователно, работел за дворот на Сфорцас неколку години, главно како сликар на портрети. Во тоа време му понудил гостопримство на Леонардо да Винчи кога пристигнал во Милано. Бил договорен брак помеѓу императорот Максимилијан I и Бјанка Марија Сфорца, внуката на Лудовико ил Моро, но пред тој да се обврзе на аранжманот, побарал портрет на неговата запросена невеста. Портретот на Бјанка Марија го насликал Амброџо, кој ја следел во Инсбрук по свадбата во 1493 година, и таму работел неколку години во службата на дамата пред да се врати во Милано, каде дизајнирал монети за ковачницата, дизајнирал и надгледувал таписерии, и подготвил сценска сценографија. Во 1502 година го направил своето единствено преживеано потпишано и датирано дело, портретот на императорот Максимилијан. Голем дел од уметничкото производство на Амброџо де Предис останува спорно.
Работа
Познато е дека тој и неговиот брат Евангелиста соработувале со Леонардо да Винчи на сликата на Богородица од карпите за олтарниот дел во капелата на Собранието на безгрешното зачнување во црквата Сан Франческо Гранде, Милано. Леонардо го насликал централниот панел со Богородица на карпите (Национална галерија, Лондон), а двајцата браќа ги создале страничните панели за Богородица на карпите, кои сега се во Националната галерија, Лондон. Браќата изјавиле дека биле насликани од нив за време на правниот спор околу олтарното парче, нешто што е прифатено и од историчарите на уметноста.
Пијанец (растение)
'Пијанец  – едногодишно отровно растение од потсемејството ливадарки во рамките на семејството треви. Растението може да нарасне до еден метар висина. Има глобална дистрибуција. Некогаш труењата со ова растение биле чести, но современите мерки за заштита на посевите довеле до негово скоро целосно искоренување.
Токсикологија
Растението често е заразено со ендопаразитската габичка Neotyphodium coenophialum (сродник на Claviceps purpurea, причинител на ерготизмот), содржи невротоксилни индолни алкалоиди, што го прави целото растение отровно. Употребата на контаминирано брашно предизвикува симптоми на опиеност, како што се вртоглавица и визуелни нарушувања, во ретки случаи дури и смрт. Денес труењата со пијанец исчезнале, што е последица на употребата на хербициди во одгледувањето на житарици.
Падот на црниот јастреб (саундтрак)
Падот на црниот јастреб (Black Hawk Down) — албум издаден за истоимениот филм од страна на Ханс Цимер, во соработка со неколку музичари како Мартин Тилман, Крег Истман и Хејтор Переира. Саундтракот бил објавен на 15 јануари 2002 година.
Игри без граници (албум)
Игри без граници е албум на Тоше Проески издаден во 2007 година. Албумот е издаден на македонски и српскохрватски јазик. Тој е претпоследниот негов албум.
Соработници
Следечки вокали:
Свиреле:
Кинтеотл
Кинтеотл е рпрвиот ацтечки бог на пченката. Тој би син на Тлазолтеотл.
Игри без граници (албум)
Соработници
Тон мајстори: Goran Martinic, Muc Softic
Систем на равенки
Истовремени равенки и системи на равенки се конечни множества на равенки за кои се бара заедничко решение. Се делат на истите видови како обичните единечни равенки:
Список на државни водачи во 1335 година
Ова е список на државни водачи во 335 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Санкање на Зимските олимписки игри
Санкање е зимски спорт кој е дел од официјалната програма на Зимските олимписки игри. Натпреварите во овој спорт се одржуваат на посебно дизајнирана патека на мраз која овозможува гравитацијата да ја зголеми брзината на санката. Победник е оној натпреварувач кој ќе забележи најбрзо време. Спортот за првпат бил вклучен во олимписката програма на Зимските олимписки игри 1964, каде биле одржани натпреварите во поединечна конкуренција за мажи и жени како и двојки за мажи.
Од 1964 до 2010, дисциплината двојки била сметана како мешана дисциплина, иако секогаш вклучувала само машки натпреварувачи. На Зимските олимписки игри 2014, била додадена екипната дисциплина која станала единствена мешана дисциплина со натпреварувачи од двата пола. Германските натпреварувачи се наоѓаат на врвот на табелата на медали со освоени вкупно 75 медали.
Кратер
Поимот Кратер може да се однесува на:
Коатликуе
Во ацтечката митологија, Коатликуе е легендарна мајка на Којолшаухки.
Арп 299
Арп 299 — галаксија во соѕвездието Голема Мечка.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како Arp 299 се споменува и како VV 118, Mrk 171, Holm 256, KPG 288, CGCG 291-73, IRAS 11257+5850.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 12 м 48,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +43° 8' 44"".
Тврдина
Тврдина, крепост или кале — одбранбена структура и еден од главните симболи на средниот век. Обично се опишува како градба која служи како резиденција на одреден монарх, благородник или заповедник на определена територија. Обично, тврдините се градат на високи и непристапни ридови, со цел да се подобри нивната заштита од надворешни влијанија.
Ема Кастелнуово
Ема Кастелнуово (Emma Castelnuovo; во  —  во ) — италијанска средношколска наставничка, ќерка на математичарот Гвидо Кастелнуово, чиишто живот бил испреплетен со настани, кои го смениле пристапот кон математичките проблеми во втората половина на дваесеттиот век. Меѓународната комисија за математички инструкции (ИЦМИ) во минатото создала две награди, наградата Феликс Клајн - во чест на животно постигнување и наградата Ханс Фројдентал – за признавање на поголема кумулативна програма во истражувањето. Во 2013 година, за да го прослави својот 100. роденден, ИЦМИ одлучил да додаде и трета награда, наречена Ема Кастелнуово – за да ги признае извонредните достигнувања направени во практиката на математичкото образование.
Животопис
Ема Кастелнуово е родена во Рим, на 12 декември 1913 година од мајка Елбина и татко Гвидо Кастелнуово; и нејзиниот татко и нејзиниот чичко Федериго Енрикес биле професори по математика. Во 1908 година, Гвидо бил претседател на четвртиот Меѓународен конгрес на математичари во Рим.
Кастелнуово дипломирала на Универзитетот во Рим во 1936 година, со теза во врска со алгебарска геометрија. По ова работела како библиотекар на истиот универзитет. Таа добила постојана позиција во 1938 година, но поради расистичките закони против Евреите, таа била суспендирана од работа. На почетокот на нејзината кариера, Кастелнуово ја разгледувала можноста за одржување настава во која ќе бидат вклучени и нејзините студенти.
Учебникот „Geometria intuitiva, per le scuole medie inferiori“ (Интуитивна геометрија за пониски средни училишта), првпат објавен во 1948 година, имал различни изданија сè до 1964 година и бил преведен на шпански и на англиски јазик. Тоа ја „лансирало“ Кастелнуово на меѓународно ниво, така што таа била поканета да се приклучи на работни групи и средби.
Кастелнуово била една од двајцата претставници од Италија, кои земале активно учество, во дискусијата за модерната математика. Кастелнуово била призната како меѓународна членка, тогаш кога била назначена за член на ИЦМИ во периодот 1975-1978 година.
Кастелнуово била многу почитувана и брилијантна математичарка. Во нејзините многу години на одржување на настава, таа не само што влијаела врз нејзините студенти, туку и на младите колеги присутни на нејзиниот универзитет. Таа била емотивно вклучена во нејзините предавања и го пренесувала својот ентузијазам и мотивација кон нејзините групи.
Хималајска кафеава мечка
Хималајската кафеава мечка (Ursus arctos isabellinus) е подвид на кафеавата мечка (Ursus arctos), со црвеникава боја на крзно поради што е позната и под името Хималајска црвена мечка. Живеат во регионите на Хималаите и северен Пакистан, до Дачигам и Кашмир. Точниот број на единки е непознат, но се проценува дека во националниот парк Деосаи има околу 20-28 единки. Се претпоставува дека овој вид (слично како и Тибетската сина мечка) може да биде причина за легендата за Јети.
Кај овие мечки има полов диморфизам, односно мажјаците се поголеми од женките. Мажјаците достигнуваат должина од 1,5 до 2,2 метри, доека женките се со должина од 1,37 до 1,83 метри. Оваа мечка е најголемотo животно кое живее на просторот на националниот парк Деосаи. Мечките зимата ја поминуваат хибернирајќи од октомври до април или мај. Хималајските кафеави мечки се сештојади и се храната со растенија, корења, плодови, но и инсекти и мали цицачи. Понекогаш можат да нападнат и да изедат овца или коза.
Палауански јазик
Палауанскиот е малајско-полинезиски јазик кој е службен јазик во Палау. Јазикот е дел од јазичното семејство австронезиски јазици и се смета дека е еден од двата јазика во Микронезија кои се дел од групата на сундско-сулавески јазици. Останатите јазици се дел или од микронезиските и самојските јазици.
Класификација
Палуанскиот не е микронезиски или полинезиски јазик, како што се поголемиот број соседни јазици. Се претпоставува дека јазикот сочинува посебна гранка во малајско-полинезиското јазично семејство и потеклото на јазикот не е сосема јасно. Според Базата на основни австронезиски зборови јазикот е 85% сличен со централно-источните малајско-полинезиски јазици.
Писмо
Во 1970-те Палуанскиот комитет за правопис работел со јазичари од Универзитетот во Хаваи на развивање азбука заснована на латиницата. Според тоа се добил правопис каде секој глас има своја графема. Палуанската азбука има 12 матични согласки, 6 согласки за странски зборови и 10 самогласки. Додатно на тоа има и 20 дифтонзи.
Примери
Некои чести палуански изрази.
Броеви
Основните палуански броеви се:
Список на државни водачи во 665 година
Ова е список на државни водачи во 65 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Кочиметл
Кочиметл е ацтечки бог на трговијата, размената и трговците.
IC 693
IC 693 — галаксија во соѕвездието Секстант, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 693 се споменува и како NPM1G -06.0286.
Откривање
Објектот е откриен на 4 мај 1893 година од страна на Стефан Жавел.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 693 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,8 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. IC 693 има привидни димензии од 0,8' х 0,3'.
Други поделби
Проучување на IC 693 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 154761.
Користена литература
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)
Сабалан
Сабалан (персиски: سبلان ) или Савалан (азербејџански: Savalan, ساوالان ) — неактивен стратовулкан кој се наоѓа во планинскиот венец Алборз и провинцијата Ардабил во северозападниот дел на Иран.
Антарктик
Антарктикот е во просек најстудениот, најсувиот и најветровитиот од континентите и има најголема просечна надморска височина. Континентот главно претставува поларна пустина, со годишни врнежи од над 200 мм покрај брегот и многу помалку во внатрешноста. Околу 70% од светските резерви на слатка вода се замрзнати на Антарктикот, кои доколку се стопат ќе го подигнат глобалното ниво на морињата за речиси 60 метри. Антарктикот го држи рекордот за најниска измерена температура на Земјата, −89.2 C. Крајбрежните региони можат да достигнат температури над 10 C во лето. Домородните видови на животни вклучуваат грини, цевчести црви, пингвини, фоки и тардигради. Онаму каде што се јавува вегетација, таа е претежно во форма на лишаи или мов.
Сабалан
Со 4,811 метри (15,784 стапки) во височина, Сабалан е трета највисока планина во Иран. Таа има постојано кратерско езеро формирано на врвот. На една од неговите падини на околу 3.600 метри во височина постојат големи карпести формации на еродирани вулкански појави што личат на животни, птици и инсекти.
Антарктик
Ледените плочи на Антарктикот веројатно првпат биле видени во 1820 година, за време на руската експедиција предводена од Фабијан Готлиб фон Белингсхаузен и Михаил Лазарев. Во следните децении следувале и дополнителни истражувања кои биле организирани преку француските, американските и британските експедиции. Првото потврдено пристигнување на континентот било потрдено од норвешки тим во 1895 година. Во почетокот на 20 век, имало неколку експедиции во внатрешноста на континентот. Британските истражувачи биле првите што стигнале до Јужниот магнетен пол во 1909 година, а географскиот Јужен Пол првпат бил достигнат во 1911 година од норвешките истражувачи.
Сабалан
Планина Сабалан
Планината Сабалан се наоѓа во екстремниот северозападен дел од Иран. Сабалан е втор највисок врв на земјата по Дамаванд. Исто така е повисок и од Монблан во Алпите.
Антарктик
Со Антарктикот управуваат околу 30 земји, од кои сите се страни на Антарктичкиот договор од 1959 година. Според условите на договорот, воените активности, рударството, јадрените експлозии и отстранувањето на јадрениот отпад се забранети на Антарктикот. Туризмот, риболовот и истражувањето се главните човечки активности во и околу Антарктикот. Во текот на летните месеци, околу 5.000 луѓе престојуваат на истражувачките станици, бројка што паѓа на околу 1.000 во текот на зимскиот период. И покрај неговата оддалеченост, човековата активност има значително влијание на континентот преку загадување, осиромашување на озонот и климатски промени.
Којолшаухки
Во ацтечката митологија, Којолшаухки е легендарна сестра на Хуицилопочтли.
Сабалан
Планина Сабалан
Планината нуди многу атракции во текот на годината. На падините на планината, минералната вода од изворите привлекува голем број туристи секоја година, од кои многумина веруваат во лековитите својства што им се припишуваат на изворите. Номадските луѓе од областа живеат во мали села, со своите кружни шатори кои привлекуваат туризам. Сабалан има скијачко одморалиште (Алварес) и различни туристички области, како што се Сарејнските бањи. Планината е позната по своите прекрасни пејзажи, вклучувајќи ја и клисурата Ширван, каде што планинарите се впуштаат.
Антарктик
Етимологија
Името дадено на континентот потекнува од зборот антарктик, кој доаѓа од среднофранцускиот ' или ' („спротивно на Арктик“) или пак, латинскиот  („спротивно на север“). е изведен од грчкиот ('анти-') и  („на Мечка “, „северна“). Грчкиот филозоф Аристотел пишува во Метеорологија за „Антарктичкиот регион“ во околу 250 година п.н.е. Грчкиот географ Марин Тирски, наводно, го користел името на својата карта на светот од вториот век од нашата ера, која денес е изгубена. Римските автори Хигин и Апулеј го користеле за Јужниот пол романизираното грчко име polus antarcticus, од кое потекнува старофранцуското pole antartike (современо pôle antarcticu) посведочено во 1270 година, и оттаму средноанглиското pol antartik, најпрво пронајдено во трактат напишан од англискиот автор Џефри Чосер.
Сабалан
Планина Сабалан
Поради многу висока надморска височина, како и изложеноста на влажен воздух од Касписко Море на исток, Сабалан има важна функција. Тој се одликува со постојано висока ниво на влажност и постојано присутво на снег, главно поради големата количина на вода која се наоѓа во кратерот, кое има димензии 145х80 метри и длабочина од 40 метри. Езерото е единствено во однос на лимнологијата. Се наоѓа 25 метри под врвот на вулканот. Поради многу ниските температури, водата во езерото е замрзната (освен во летните месеци). Водите на езерото се сулфатни од гледна точка на хемијата и се многу богати со силициум. Покрај тоа постојат и други планински езера на пониски височини како Атголи, Кара Гол, Сара Гол итн. Во близина на врвот има седум мали ледници. Долгорочно присуство на снег и релативно високите просечни годишни врнежи (500 мм) води до фактот дека во овој стратовулкан се формирани бројни мали потоци и реки, кои може да се поделат во две затворени подрачја: Урминско и Касписко.
Антарктик
Етимологија
До откривањето, верувањето на Европејците во постоењето на  - огромен континент на далечниот југ од Земјината топка за да се балансираат северните земји на Европа, Азија и Северна Африка - постоел како интелектуален концепт уште од класичната антика. Верувањето за таква земја траело до откривањето на Австралија.
Сабалан
Свето место
Според некои верувања, планината Сабалан била местото каде што Заратустра медитирал неколку години, па поради тоа планината Савалан е едно од важните свети места во Зороастризмот.
Антарктик
Етимологија
Во текот на почетокот на 19 век, истражувачот Метју Флиндерс се сомневал во постоењето на одвоен континент јужно од Австралија (тогаш наречен Нова Холандија), и затоа се залагал за името „Terra Australis“ наместо тоа да се користи за Австралија. Во 1824 година, колонијалните власти во Сиднеј официјално го преименувале континентот Нова Холандија во Австралија, оставајќи го терминот „Terra Australis“ недостапен како навод за Антарктикот. Во текот на следните децении, географите користеле фрази како „континентот на Антарктикот“. Тие барале поетска замена, предлагајќи имиња како што се Ultima и Antipodea. Антарктикот бил усвоен во 1890-тите, при што првата употреба на името му се припишува на шкотскиот картограф Џон Џорџ Бартоломеј.
Сабалан
Свето место
Врз основа на номадските верувања, кога целиот снег на Сабалан ќе се стопи, ќе дојде крајот на светот.
Антарктик
Географија
Позициониран асиметрично околу Јужниот Пол и главно јужно од Јужниот Поларник (еден од петте главни напоредници што ги означуваат картите на светот), Антарктикот е опкружен со Јужниот Океан. Реки постојат на Антарктикот, а најдолгата е Оникс. Антарктикот зафаќа повеќе од, што го прави петтиот по големина континент, и е нешто помалку од 1,5 пати поголем од површината на САД. Неговото крајбрежје е скоро 18,000 километри долго: година, од четирите крајбрежни типови, 44% од брегот е пловечки мраз во форма на леден гребен, 38% се состои од ледени ѕидови кои се потпираат на карпи, 13% се ледотеци или работ на ледниците, а останатите 5% е изложена карпа.
Сабалан
Геологија
Сабалан е голем андезитски стратовулкан во Мешгин Шахр, Ирански Азербејџан, во Северозападен Иран. Тој е втор највисок вулкан по планината Дамаванд. Вулканот е доста стар. Првите ерупции се случиле во Еоценот и подоцна во Миоценот. Но, главните вулкански ерупции се случиле во Плиоценот и Плеистоценот, бидејќи некои од неговите карпи се датирани на 5 - 1,4 милиони години. Некои наоди наведуваат дека вулканската активност продолжила во Холоценот, пред помалку од 10.000 години.
Антарктик
Географија
Езерата што лежат во основата на континенталната ледена покривка се јавуваат главно во сувите долини Мекмердо или разни оази. Езерото Восток, откриено од руската станица Восток, е најголемото подледничко езеро на глобално ниво и едно од најголемите езера во светот. Некогаш се верувало дека езерото било затворено милиони години, но научниците денес проценуваат дека неговата вода се заменува со бавно топење и замрзнување на ледените капи на секои 13.000 години. Во текот на летото, мразот на рабовите на езерата може да се стопи и привремено да се формираат течни ровови. Антарктикот има и солени и слатководни езера.
Сабалан
Геологија
Регионот има неколку врвови над 4.500 метри, првенствено по должината на југозападниот и североисточниот ридски гребен. Највисоката точка од 4.811 метри (15.784 стапки) — на североисточниот крај на гребенот и е одвоена од 4.620 метри (15.160 стапки) плус групата на југозападни врвови со 4.190 метри.
Антарктик
Географија
Антарктикот е поделен на Западен Антарктик и Источен Антарктик со Трансантарктичките Планини, кои се протегаат од Викториина Земја до Росовото Море. Огромното мнозинство на Антарктикот е покриено со ледената плоча, која во просек изнесува 1,9 километри во дебелина. Ледената покривка се протега на сите освен на неколку оази, кои, со исклучок на сувите долини Мекмердо, се наоѓаат во крајбрежните области. Неколку ледени струи на Антарктикот се влеваат во една од многуте ледени гребени на Антарктикот, процес опишан со динамиката на ледената покривка. Источен Антарктик се состои од Коутсова Земја, Земја на Кралицата Мод, Ендербиева Земја, Мак. Робертсонова Земја, Вилксова Земја и Викториина Земја. Сите освен мал дел од регионот се наоѓаат во рамките на источната полутопка. Источен Антарктик во голема мера е покриен со ледената покривка. Постојат бројни острови околу Антарктикот, од кои повеќето се вулкански и многу млади според геолошки стандарди. Најистакнатите исклучоци од ова се островите на висорамнината Кергелен, од кои најраните се формирале околу 40 ма.
Сабалан
Геологија
Планината се наоѓа во континентална клима со жешки, суви лета и екстремно студени, снежни зими. Врнежите паѓаат првенствено како снег во доцна есен, зима и пролет, и истиот е доволен за одржување на седумте ледници во близина на врвот над 4.000 метри (13.000 стапки). Најголемиот дел од нив биле долги повеќе од 1,5 километри од 1970-тите. Исто така постојат и големи карпести ледници, од кои неколку се долги повеќе од 3 километри.
Антарктик
Географија
Винсоновиот Масив, во Елсвортовите Планини, е највисокиот врв на Антарктикот со 4,892 метри. Планината Еребус на Росовиот Остров е најјужниот активен вулкан во светот и еруптира околу 10 пати секој ден. Пепел од ерупции е пронајден на 300 километри од вулканскиот кратер. Постојат докази за голем број на вулкани под мразот, кои би можеле да претставуваат ризик за ледената покривка доколку нивото на активност се зголеми. Ледената купола позната како Купола А на Источен Антарктик е највисоката ледена одлика на Антарктикот, на 4,091 метри. Тоа е едно од најстудените и најсувите места во светот - температурите таму може да достигнат и до -90 C, а годишните врнежи се 1 - 3 cm.
Сабалан
Планинарство
Планинарската површина вклучува карпи од различни големини, и потребен е умерен степен на фитнес подготовка за да се искачи. Искачувањето од базниот камп започнува лесно, станува предизвикувачки среден пат, потоа се олеснува со градиент во близина на врвот. Езерото на врвот останува замрзнато, освен околу четири недели кон крајот на јули до почетокот на август.
Антарктик
Геолошка историја
Од крајот на неопротерозојската ера до Креда, Антарктикот бил дел од суперконтинентот Гондвана. Современиот Антарктик бил формиран кога Гондвана постепено се распаѓал, почнувајќи околу 183 Ма. За голем дел од Фанерозоикот, Антарктикот имал тропска или умерена клима и бил покриен со шуми.
Сабалан
Планинарство
Некои планинари почнуваат со возење до топлиот извор на Мешгин Шахр, каде што започнуваат со искачување. Ова искачување трае околу два дена, стигнувајќи до базниот камп на првиот ден. Други земаат такси за да го лоцираат кампот во раните утрински часови и се искачуваат на планината во еден ден. Во 2006 година се разговарало за подобрување на патот кон базниот камп. Ако ова биде направено, обичниот автомобил треба да биде во можност да стигне до базниот камп за време на сезоната на качување. Патот поминува низ повеќе номадски логори на пастири.
Антарктик
Палеозојски период (540–250 Ma)
За време на камбриумскиот период, Гондвана имала блага клима. Западен Антарктик бил делумно на северната полутопка и за тоа време биле наталожени големи количини песочник, варовници и шкрилци. Источен Антарктик бил на екваторот, каде што безрбетниците и трилобитите на морското дно се развивале во тропските мориња. До почетокот на Девонскиот период (416 Ма ), Гондвана била на повеќе јужни географски широчини и климата била поладна, иако од тогаш се познати фосили од копнени растенија. Песок и тиња имало на местата каде денес се наоѓаат планините Елсворт, Хорлик и Пенсакола.
Сабалан
Планинарство
Еден или два дена аклиматизација во Техеран или Ардабил може да биде препорачливо. Планинарството е популарно кај младите во Иран. Во петок за време на сезоната на качување (од крајот на јуни до средината на август), може да се најдат стотици луѓе на планината. Упатства, исто така, може да се најдат и во Ардабил. Соодветна опрема за качување може да се купи во Ардабил или Техеран.
Антарктик
Палеозојски период (540–250 Ma)
Антарктикот станал глацијален за време на доцниот Палеозоик, почнувајќи од крајот на девонскиот период (360 г. Ма), иако глацијацијата значително се зголемила. Антарктикот се доближил до Јужниот пол и климата се оладила, иако флората останала. По деглацијацијата за време на втората половина на раниот перм, Антарктикот бил покриен со глосоптериди (изумрена група на семенски растенија без блиски живи роднини), од кои најистакната група е Glossopteris, дрво кое се толкува дека расте во затрупани почви, кои формирале големи наслаги на јаглен. Други растенија пронајдени на Антарктикот за време на Перм се кордаитали, сфенопсиди, папрати и ликофити. На крајот на Перм, климата станала посува и потопла над поголемиот дел од Гондвана и глосоптеридните шумски екосистеми пропаднале, како дел од масовното истребување на Енд-Перм. Нема докази за тераподи кои живееле на Антарктикот за време на палеозоикот.
Сабалан
Околина
Областа околу Сабалан, особено во близина на Мешкин и Дашт-ех Могхан, произведува големи количини жито, вклучувајќи пченица. Поради микроклимата произведена од планината, Ардабил останува пријатно место во текот на летото.
Антарктик
Мезозојски период (250–66 Ma)
Постојаното затоплување довело до пресушување на голем дел од Гондвана. За време на Тријас, на Антарктикот доминирале семенски папрати (птеридосперми) кои припаѓаат на родот Dicroidium, кои растеле како дрвја. Друга поврзана тријаска флора вклучува гинкофити, цикадофити, четинари и сфенопсиди. Тетраподите првпат се појавиле на Антарктикот за време на раниот тријас, со најраните познати фосили пронајдени во Формацијата Фремув на трансантарктичките планини. Синапсидите (исто така познати како „влекачи слични на цицачи“) вклучувале видови како што е Листросаурус, и биле вообичаени за време на раниот тријас.
Сабалан
Околина
Постојат бројни топли извори околу падините на Сабалан, со главна концентрација во округот Сарејн.
Енди Мари
Енди Мари (англ. Andy Murray, ) е британски тенисер, моментално прв играч на Светската АТП листа во сингл во машка конкуренција. Тој е трикратен победник на Гренд Слем турнирите, двократен Олимписки шампион, победник во Дејвис купот 2015 и на АТП завршниот мастерс во 2016. Досега во кариерата има освоени 44 турнири во сингл (се наоѓа на 14. место во Опен ерата) и 2 во двојки. Меѓу десетте најдобри тенисери во светот за првпат се нашол на 18 јуни 2007 година, кога го зазел осмото место. Следната година, тој стигнал до финалето на Отвореното првенство на САД, каде бил поразен од страна на Роџер Федерер. По неговото освојувањето на мастерсот во Париз, Мареј стана светски број 1 на 7 ноември 2016 година. . Тој е добитник на наградата личност на годината од страна на ББС светски спортист дури трипати.
Сабалан
Околина
Има скијачки падини, со снег дури и во близина на летото. Ски-центарот наречен „Алварес“ е еден час возење до Сарејн на јужниот гребен на Сабалан.
Енди Мари
Во 2012 година на УС Опен, Мареј стана првиот британски тенисер од 1977 година, од 1936 година, да победи на гренд слем тениски турнир, со победата над Новак Ѓоковиќ во финалето. Во јули 2013 година, Мареј победи на Вимблдон, со што стана првиот британец да го освои Вимблдон по Вирџинија Вејд во 1977 година, и првиот британски машки тенисер да победи во машки сингл после Фред Пери, во 1936 година. Во 2016 година, тој ја освои својата втора титула на Вимблдон за да стане првиот британски тенисер да освои повеќе титули на Вимблдон од Пери во 1935 година. .
Мареј во машка конкуренција го освои златниот медал на Летните олимписки игри 2012 и на Летните олимписки игри 2016 - во машки синглови со, што го направи единствениот тенисер, во машка или женска конкуренција, за да се освои две олимписки титули. Исто така тука е вкличена победата во Дејвис купот со репрезентацијата на Велика Британија во 2015 година, со што ја обезбеди првата Дејвис куп титула од 1936 година. .
Антарктик
Мезозојски период (250–66 Ma)
Антарктичкиот Полуостров почнал да се формира за време на периодот Јура (206–146). Ма). Во тоа време имало многу гинко-дрвја, четинари, бенетитали, големо коњско опавче, папрати и кикади. Во Западен Антарктик, зимзелени шуми доминирале во текот на периодот на креда (146-66 Ма), иако јужните букови дрвја (Nothofagus) станале истакнати кон крајот на Креда.  Амонитите биле вообичаени во морињата околу Антарктикот, а диносаурусите исто така биле присутни, иако само неколку родови на диносауруси на Антарктикот (Криолофосаурус и Глацијалисаурус, од рана Јура во Формација Хансон на Трансантарктичките Планини, и Антарктопелта, Тринисаура , Моросаурус и Имперобатор од доцна креда на Антарктичкиот Полуостров).
Отцепување на Гондвана (160–15 ма)
Африка се одвоила од Антарктикот во Јура околу 160 ма, проследена со Индискиот Потконтинент во рана креда (околу 125 Ма). За време на раниот палеоген, Антарктикот останал поврзан со Јужна Америка преку Исмус, како и со југоисточна Австралија. Фауната од формацијата Ла Месета на полуостровот Антарктик, која датира од еоценот, е многу слична на еквивалентна јужноамериканска фауна; со торбари, ксенартрани, литоптерни и астрапотерски копитари, како и гондванатери и меридиолестидани  Се смета дека торбарите се распрснале во Австралија преку Антарктикот до раниот еоцен.
Околу 53 Ма, Австралија -Нова Гвинеја се одвоила од Антарктикот, отворајќи го Тасманскиот Премин. Дрејковиот Премин се отворил помеѓу Антарктикот и Јужна Америка околу 30 Ма, што резултирало со создавање на антарктичката кружна струја која целосно го изолирала континентот. Моделите на географијата на Антарктикот сугерираат дека оваа струја, како и повратната спрега предизвикани од намалувањето на нивото на CO2, предизвикале создавање на мали, но постојани поларни ледени капи. Како што нивото на CO2 дополнително се намалувало, мразот започнал брзо да се шири, заменувајќи ги шумите што дотогаш го покривале Антарктикот. Од околу 15 Ма, континентот е претежно покриен со мраз.
Денешен период
Геологијата на Антарктикот, во голема мера замаглена од континенталната ледена покривка, се открива со техники како што се далечинско набљудување, радар што продира до земја и сателитски снимки. Геолошки, Западен Антарктик многу наликува на јужноамериканските Анди. Антарктичкиот полуостров бил формиран со геолошко издигнување и трансформација на седименти од морското дно во метаморфни карпи.