cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дејан Станковиќ
Сезона 2010/11 година
Играјќи под водство на неговиот нов менаџер Рафа Бенитез, Станковиќ ја продолжи неговата вообичаена улога на среден играч. На 28 ноември 2010 година, Станковиќ постигна хед - трик против Парма која беше засрамена на Сан Сиро со резултат до 5-2. За време на светското клупско првенство на Фифа во Абу Даби во средина на декември, Станковиќ одигра одлично полуфинале против Сеонгнам, достигнувајќи го отворачкиот погодок и организирајќи ја средишната игра. И покрај тоа, Бенитез одлучи средниот играч да го стави на клупата во финалето против ФК Мазамбе, ставајќи го во игра на местото на Криситјан Киву во 54-тата минута. Кратко после тоа и покрај освојувањето на тој трофеј, Бенитез беше избркан, и две недели подоцна, Станковиќ ја покажа неговата вчудовиденост со одлуката на шпанецот што го остави на клупата за финалето. Во истата прилика и покрај јавната поддршка во минатите месеци, Станковиќ изјави дека просто менаџерската улога на Бенитез во Интер не проработи. Под водство на новопристигнатиот менаџер Леонардо Араужо, Станковиќ автоматски продолжи да биде избор за средишниот ред, покажувајќи ја неговата прилагодливост (понекогаш покривајќи ја средишната организациска улога на повредениот Весли Снајдер). Станковиќ го постигна првиот гол со неговиот нов тренер на домашен терен против Болоња во средината на јануари, и после тоа продолжувајќи во иста форма на гости против Удинезе, постигнувајќи го отворачкиот гол кој следеше по ударот во пречката, а натпреварот Интер го загуби со 3-1. Во четврт финалето на италијанскиот куп на 26 јануари во Наполи, Станковиќ го повреди неговиот бутен мускул што го остави надвор од терените цел месец. Сепак тој се врати во серија А како што беше предвидено на натпреварот кај Фиорентина на 16 февруари покажувајќи подвижна игра со брзи втрчувања и две добри можности за погодок, Интер победи на натпреварот со 2-1 со што заостануваше само 5 бода од првиот во лигата Милан. Интер имаше добро закрепнување во трката за титулата со Милан, доаѓајќи на само 3 бода за Милан пред миланското дерби, но тие катастрофално изгубија со 3-0.
Станковиќ против Шалке на 5 април 2011 година во четврт финалето од лигата на шампионите, постигна спектакуларен погодок од половина терен, додека голманот Мануел Ноер беше истрчан надвор од шеснаесетникот да помогне на неговите одбранбени соиграчи со што го остави голот празен. Понатаму Интер го загуби натпреварот на домашен терен со 2-5. На 19 април, во првиот натпревар од полуфиналето од купот на Италија, Станковиќ го постигна победоносниот гол со уште еден спектакуларен удар од голема оддалеченост, удирајќи ја топката со надворешниот дел од стапалото со што заврши во мрежата зад голманот.
Репрезентативна кариера
Станковиќ неговото репрезентативно деби за старата екипа на Југославија го имаше на 22 април 1998 година против Јужна Кореја, постигна два гола на тој натпревар и тие победија со 3-1. Тој играше на светското првентсво 1998 година и на европското првенство во 2000-тата година кога српската репрезентација сè уште го носеше името Југослваија. Тој тогаш се докажа како важен играч. Пред почетокот на квалификациите за светското првенство во 2006 година, југославенската репрезентација го промени името во Србија и Црна Гора, и Станковиќ ги започна сите натпревари и постигна два погодоци, но тој не настапи на последниот квалификациски натпревар поради повреда. На светското првенство на ФИФА 2006 година, тој го носеше бројот 10, а Саво Милошевиќ беше капитен на новата репрезентација Србија и Црна Гора во нивното прво светско првенство, но тие не постигнаа успех бидејќи ги изгубија сите натпревари во групата од Брегот на слоновата коска, Аргентина и Холандија. Откако Милошевиќ се пензионира, тој ја презема улогата на капитен на новоформираната на Србија, што следеше по осамостојувањето на Црна Гора од Србија.
Во квалификациите за светското првенство во 2010 година, Станковиќ ги започна и беше капитен на сите освен на два натпревари за Србија. За првпат како самостојна држава тие се квалификуваа на светско првенство. Тој беше вмешан во нивната неверојатна победа со фаворитите Германија со резултат 1-0, но тие не остварија некој поголем успех во наредната стаза поради катастрофалните порази од Гана и Австралија.
Космос-2029
Космос-2029 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 5 јули 1989 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6300 килограми. Космос-2029 бил воен сателит за фотографска картографија.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 91,5 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,3°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 362 км, а најмалото на 338.
Етомидат
Етомидат (промовиран како Амидат) e анестетик со кратко дејство кое се внесува преку вена за започнување на општа анестезија и седација при кратки процедури, како што се: лекување (местење) на изместен зглоб, интубирање, кардиоверзија и електроконвулзивна терапија. Анестетикот бил развиен во 1964 година од белгиската фармацевтска компанија „Џансен Фармацевтика“ и во 1972 година (во Европа) и 1983 година (во САД) бил презентиран како реагенс кој се внесува преку вена.
Фармакодинамика
(R)-Етомидат е десет пати посилен од неговиот (S)-енантиомер. При ниски концентрации, (R)-Етомидат e регулатор на GABAA рецепторите што содржи β2 и β3 подделови. При високи концентрации, може да предизвика струи во отсуство на GABAA и да се однесува како алостеричен модулатор. Неговата локација на врзување се наоѓа во трансмембранскиот дел на овој рецептор, помеѓу подединиците алфа и бета (α−β+). GABAA рецепторите што содржат β3 се вклучени во анестетичките дејствија на етомидатот, додека рецепторите што содржат β2 се вклучени во некои седации и други дејствија што можат да се добијат од овој лек.
Фармакокинетика
При вообичаена доза, анестезијата е предизвикана во рок од 5 до 10 минути, иако полуживотот на метаболизам на овој лек е околу 75 минути, бидејќи етомидатот се прераспределува од плазмата до другите ткива.
Метаболизам
Етомидат е органско соединение што има голема способност за врзување за белковини во крвната плазма и се метаболизира до неактивни производи од страна на хепатичката и плазма естераза.
Формулација
Етомидатот обично се прикажува како јасен, безбоен раствор за инјектирање што содржи 2 mg/ml етомидат во воден раствор од 35% пропилен гликол, иако била воведена и подготовка на липидна емулзија (со еквивалентна јачина). Етомидат првично бил презентиран како рацемска смеса, но R формата е значително поактивна од неговиот енантиомер. Подоцна бил реформулиран како лек со единствен енантиомер, со што стана првиот општ анестетик во таа класа што се користи клинички.
Дорат (коњ)
Дорат или дорија – коњ чија боја на крзното на телото е кафеава со црна грива, опашка, рабови на ушите и долниот дел на нозете. Доратите се најчести кај многу раси на коњи.
Без црните делови на крзното, коњот не може да се смета дека е дорат. Црните делови понекогаш може да бидат покриени со бели обележја кои сепак не ја менуваат класификацијата дека коњот е дорат. Доратите имаат темна кожа освен под белите обележја, каде кожата им е розова. Генетски, дорат се јавува кога коњот го носи агути генот и црно основно крзно. Додавањето на други гени создава други бои на крзната. Додека основните концепти за бојата на доратите се прилично едноставни, самите гени и механизмите кои предизвикуваат варијации на сенките кај семејството на доратите, се доста сложени и понекогаш се тема на расправа.
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Геракари
Свети Ѓорѓи (Ναός Αγίου Γεωργίου) — црква во селото Геракари, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Лагадинско-ајватовско-рендинската епархија на Цариградската патријаршија.
Црквата е гробишен храм, сместен во северниот дел на селото. Сè до изградбата на црквата „Рождество на Пресв. Богородица“, ова бил парохиски храм на селото. Црквата е изградена во XIX век и била метох на светогорскиот манастир Григоријат. Во првата фаза веројатно бил еднокорабен. Подоцна претрпел бројни интервенции и проширувања, претворајќи го во трикорабна базилика со затворен трем на запад и југ и полукружна апсида на исток. Внатре има дрвен иконостас од XIX век со растителни украси. На иконостасот има неколку преносливи икони од првобитниот инвентар на црквата. Останатите вредни предмети се пренесени во „Рождество на Пресв. Богородица“.
Митвајда (округ)
Митвајда (Mittweida) — поранешен округ во сојузната покраина Саксонија, Германија. Се граничел со (од север надесно) окрузите Мулдентал, Дебелн, Фрајберг, слободниот град Кемниц и округот Кемниц, округот Алтенбург во Тирингија и округот Лајпциг.
Историја
Округот бил создаден во 1994 година, кога претходните окрузи Хајнихен, Рохлиц и дел од округот Кемниц се споиле. Во август 2008 година, како дел од реформата на окрузите во Саксонија, окрузите Дебелн, Фрајберг и Митвајда биле споени во новиот округ Средна Саксонија.
Географија
Округот се наоѓал во падините на Рудните Планини, само областа на северозападот околу Рохлиц припаѓа на низините околу Лајпциг (Leipziger Tieflandsbucht). Во оваа област е исто така најниската точка во округот со 144 метри надморска височина; највисоката точка е во Хаусдорф (дел од Франкенберг) со 488 м. Три главни реки во округот се Цвикауер Мулде, Кемниц и Чопау.
Сент Џорџес
Сент Џорџес или Сент Џорџс (англ. St. George's = „Св. Ѓорѓија“) со население од 7.500 жители е главен град на Гренада, во Западните Инди. Градот е опкружен со падина на стар вулкански кратер од едната страна и со пристаниште од другата. Градот е популарно туристичко одредиште на Карибите која привлекува илјадници туристи, бродови, па дури и познати личности. Градот се развил значајно во последниве години.
Лех (река)
Лех (лат.: Licus, Licca) е река во Австрија и Германија. Таа е десна притока на Дунав со 255 километри во должина со дренажен слив од 3.919 квадратни километри. Нејзиниот извор се наоѓа во австриската покраина Предарлска, каде што реката се издига од езерото Формаринзе во Алпите на надморска височина од 6120 ft. Се протега во насока север-североисток и ја преминува германската граница, формирајќи го водопадот Лехолд, висок 12 метри. Потоа реката влегува во тесна клисура. Оставајќи ги Алпите, влегува во рамнините на Алгој во Фисен на надморска височина од 2580 ft во германската држава Баварија, каде што некогаш била локацијата на границата со Швабија. Реката поминува низ градот Фисен и преку Загензее, вештачко езеро кое е исушено во зима. Тука формира брзаци и водопад.
Реката тече понатаму кон север низ регионот наречен Лехреин и ги поминува градовите Шонгау, Ландсберг, Аугсбург пред да се влее во Дунав веднаш под Донаурот на височина од 1330 ft. Таа не е пловна, поради нејзиниот пороен карактер.
Потекло на поимот
Написи од 8 и 7 век п.н.е. докажуваат дека името на реката првпат се споменува во името на келтското племе Лицити. Самата река се нарекувала Ликиос или Ликија во 2 век. Околу 570 година името Личка се наоѓа во евиденција. Во 8 век се појавиле имиња како Леха и Лех. Поимот Лиус сè уште се користел во 1059 година.
Името стои аналогно на велшкиот збор llech ("камена плоча") и бретонскиот збор lec'h ("надгробен споменик"). Во овој контекст, значењето на зборот "Лех" се објаснува како "камениот".
Хидроелектрични централи
Во моментов, на Лех има 33 хидроцентрали.
Гвадалахара
Гвадалахара е главниот град на  Мексиканската сојузна држава Халиско, и седиште на истоимената општина. Градот е сместен во централниот регион на Халиско во западно-тихоокеанската област во Мексико. Со популација од 1,564,514 жители, Гвадалахара е втората по популација најголема општина во Мексико. Метрополитенската област на Гвадалахара вклучува седум соседни општини со пријавена популација од 4,328,584 жители во 2009 година, правејќи ја втората најголема метрополитенска област во Мексико, веднаш зад Град Мексико. Гвадалахара е втора по ред општина со најголема густина на популација во Мексико; веднаш зад Нецахуалакотол во сојузната држава Мексико.
Наводи
Guadalajara
Дарде (Горица)
Дарде — село во јужна Албанија. Селото се наоѓа во областа Горица.
Етатизам
Етатизам (од État - држава) — политички систем во кој стопанството се наоѓа во државни раце или е под силен државен надзор.
Извори
Atatürk İlkeleri
Томас Малтус
Томас Роберт Малтус (Thomas Robert Malthus; 13 февруари 1766 – 23 декември 1834) — англиски економист и научник чие дело има големо влијание врз политичката економија и демографијата. Познат е како идеолог на малтузијанството, кое тргнува од претпоставката дека изворот на бедата во општеството треба да се бара во неконтролираниот пораст на населението и предлага низа мерки за спречување на оваа појава.
Неговиот главен придонес бил да го привлече вниманието кон можните опасности од растот на населението: „Моќта на населението е бескрајно поголема од моќта на земјата да произведе средства за живот за човекот.“ За Малтус, како свештеник, ова било теолошки спротивно на учењето на доблесно однесување: оптимистичките идеи за општествена реформа се осудени на пропаст. Со тоа, спротивно на утопиите на писателите како Русо и Гудвин, Малтус на читателот му претставил дистопија, негативна слика за светот. Катастрофа што настанува како последица на раст на населението кој ги надминува средствата е позната како „малтузијанска катастрофа“.
Малтус станал многу влијателен и спорен во економијата, политиката, во општествената и во научната мисла. Го читале многумина од подоцнежните претставници на еволуционата биологија, особено Чарлс Дарвин  и Алфред Расел Волес, за кои тој претставувал отскочна штица до опстанокот на најприспособените. Малтус бил и сè уште е писател од огромно значење. Современите толкувачи главно му се обраќаат со Томас Малтус, но за време на својот живот бил познат по своето средно име, Роберт.
Животопис
Томас Роберт Малтус е вториот син на Даниел и Хенриета Малтус, кои имале осум деца и живееле близу Гулдфорд, Сари. Малтус потекнува од богато семејство. Неговиот татко бил близок пријател на филозофот Дејвид Хјум и познаник на Жан-Жак Русо. Младиот Малтус се образовал дома во Брамкот, Нотингемшир и во „Дисентинг Академи”, Варингтон, сè до 1784 година, кога се запишал на „Исусовиот колеџ” во Кембриџ. Таму изучувал многу предмети и добил награди за англиска рецитација, за латински и грчки, а како главен предмет студирал математика. Дипломирал во 1791 година и две години подоцна бил избран за член на универзитетскиот колегиум на Исусовиот колеџ. Во 1797 година станал англикански селски свештеник во Оквуд близу Албури во Сари.
Неговиот портрет и описите од страна на неговите современици, го претставуваат како висок и убав човек, но со зајачка уста. and descriptions by contemporaries, present him as tall and good-looking, but with a hare-lip and cleft palate. Очигледно, Малтус одбивал да му се наслика портрет сè до 1833 година затоа што се срамел од својата зајачка уста. Оваа мана влијаела врз неговиот говор: вакви вродени мани биле чести во неговото семејство.
На 12 април 1804 година, Малтус се оженил со својата братучетка Хериет Икерсал, со која имал три деца: Хенри, Емили и Луси. Во 1805 година, станал првиот британски професор по политичка економија на универзитетот Источно-Индиска Компанија (сега познат како Хајлејбери) во Хартфордшир. Неговите студенти со наклоност му се обраќале со Малтус „Поп” или „Популејшн” (од англиското „population“ што значи „население”). Во 1818 година, Малтус станал член на Академијата на науки.
Малтус е погребан во опатијата Бат во Англија.
„Принципот на популација“
Помеѓу 1798 година и 1826 година, Малтус објавил шест изданија на неговата позната расправа, „Есеј за принципот на популација“, преработувајќи го секое издание за да вклучи нов материјал, да им се обрати на критиките, како и да ги пренесе промените во неговото сопствено гледиште за темата. Оригиналниот текст го напишал како одговор на оптимизмот на неговиот татко и на колегите на неговиот татко, (особено Русо) во врска со идното подобрување на општеството. Малтус го создал неговиот случај како прецизен одговор на делата на Вилијам Годвин (1756-1836) и оние на маркизот Де Кондорсе (1743-1794).
Малтус гледал со скептицизам на идеалите за идно подобрување во судбината на човештвото, имајќи предвид дека низ историјата еден дел од секоја човечка популација бил принуден на сиромаштија. Тој го објаснил овој феномен укажувајќи дека обично порастот на населението ù претходи на експанзијата на средствата на населението, особено на основното средство, храната.
При оценувањето на Малтус, корисно е да се прави разлика помеѓу неговите основните аксиоми, кои се во суштина непобитни, и последиците на аксиомите, за кои нема општо согласување.
Основна теорија: аксиомите
„Моќта на населението е толку поголема од моќта на земјата да произведе средства за живот за човекот. Кога е неконтролирано, населението се зголемува со геометриска прогресија. Средствата за живот се зголемуваат само со аритметичка прогресија. Мало запознавање со бројките ќе ја покаже неизмерноста на првата моќ наспрема втората.“
Споредна теорија: последиците
„... во сите општества, дури и оние најпорочните, склоноста кон доблесна приврзаност е толку силна што постои постојана усилба за зголемување на населението. Оваа постојана усилба постојано е насочена кон потчинување на пониските класи од општеството за да го погоди и спречи секое големо подобрување на нивната состојба.“
„Начинот на кој се произведуваат овие резултати изгледа дека е следниов: ќе претпоставиме дека средствата за опстанок во некоја земја се еднакви со лесната издршка на нејзините жители. Постојаниот напор за населување... го зголемува бројот на луѓето пред да се зголемат средствата за опстанок. Според тоа, храната со која претходно се издржувале седум милиони, сега треба да се подели на седум и пол милиони или на осум милиони. Затоа сиромашните мора да живеат многу полошо, а многу од нив се доведуваат до тешка немаштија. Бидејќи и бројот на работниците е над обемот на работата на пазарот, цената на трудот мора да е насочена кон опаѓање, додека истовремено цената на набавките покажува тенденција на зголемување. Оттаму, работникот треба да работи повеќе за да заработи исто како претходно.
Положбата на работникот тогаш е повторно релативно задоволителна, ограничувањата на населението сè до извесен степен разлабавени и се повторуваат истите ретроградни и прогресивни движења во поглед на среќата.“
Малтус исто така согледал дека низ историјата општествата некогаш доживуваат епидемии, глад или војни: случувања што го прикриваат основниот проблем на преминување на ограничувањата на средствата од страна на населението:
„Моќта на населението е толку поголема од моќта на земјата да произведе средства за живот за човекот, што предвремената смрт во една или друга форма неизбежно го посетува човековиот род. Пороците на човештвото се активни и вешти помагачи на депопулацијата. Тие се претходници на големата армија на уништувањето и често самите ја завршуваат ужасната работа. Меѓутоа, ако тие потфрлат во оваа војна на истребување, болежливите сезони, епидемиите, чумата и заразите напредуваат во ужасен ред и покосуваат десетици илјади. Ако и ова не е доволно, бескрајниот неизбежен глад иде крадешкум во заднина и со еден силен удар го израмнува населението со храната во светот.“
Овој пасус предлага дека техниките на сточарството можат да се применат за луѓето, предвидувајќи ја идејата која во 1883 година Франсис Галтон ја нарекол евгеника (наука за создавање здрав подмладок):
,,Воопшто не е невозможно преку обрнување внимание на одгледувањето да се постигне извесно подобрување меѓу луѓето, слично на она кај животните. Не се знае со сигурност дали интелектот може да се пренесе; но големината, силата, убавината, изгледот, а веројатно и долговечноста сè до извесен степен преносливи.‘‘
Малтус ја отфрла оваа идеја врз основа на тоа дека за нејзино остварување потребен е целибат од страна на „лошите примероци“; нему му било одвратно државното наметнување во приватниот живот.
Предложени решенија
Во второто и понатамошните изданија, со своето име на насловната страница, Малтус повеќе го нагласува моралното воздржување. Под ова подразбирал доцно склучување на брак додека луѓето да се оспособат за одржување на семејство, поврзано со претходен строг целибат (сексуална апстиненција). „Отишол до таму што тврдел дека во широки размери моралното воздржување е најдоброто средство – навистина, единственото средство – за олеснување на сиромаштијата на пониските класи.“ Овој план се чинел во согласност со доблеста, економска добивка и општественото подобрување.
Според тоа, Малтусовото гледиште за јавната помош за сиромашните е многу интересно. Тој предложил постепено укинување на законите за сиромашните преку постепено намалување на лицата кои се квалификуваат за олеснување. Олеснувањето во страшна беда ќе произлегува од приватни добротворни прилози. Неговото објаснување било дека олеснувањето за сиромашните дејствувало против долготрајните интереси на сиромашните преку зголемување на цената на добрата и поткопувајќи ги независноста и издржливоста на селаните. Со други зборови, законите за сиромашните беа склони да „ги создаваат сиромашните кои ги издржуваат“.
Малтус се навредувал што критичарите тврделе дека немал сочувствителен однос кон состојбата на сиромашните. Во дополнување на изданието од 1817 година напишал:
„Напишав поглавје посебно за практичната насока на нашето милосрдие; а во одделни пасуси на друго место ù оддадов праведно признание на возвишената доблесност на добротворноста.
Некои, меѓу кои Вилијам Фар и Карл Маркс, тврделе дека Малтус не ја увидел потполно човековата способност за зголемување на снабдувањето со храна. Малтус напишал на оваа тема: „Главната особина што го разликува човекот од другите животни, се средствата за негова издршка и неговата моќ за огромно зголемување на овие средства.“
Малтусовите очекувања за порастот на населението
Од 1800 година, глобалното производство на храна значително се зголеми, но дискутабилно е дали обично одеше во чекор со порастот на населението (многукратни милиони смртни случаи од глад). Некои порачуваат нови начини  „за зголемување на производството со кои истовремено се зачувуваат природните живеалишта и биоразновидноста“, меѓутоа малтузијанството не ја признава оваа можност.
Елвел наведува дека Малтус не предвидел ништо специфично во поглед на иднината; и дека тоа што некои го толкуваат како предвидување е само Малтусова илустрација за моќта на геометрискиот (или експоненцијален) пораст на населението во споредба со аритметичкиот пораст на производството на храна. Наместо да ја предвидува иднината, Есејот нуди еволутивна општествена теорија. Во Есејот од 1798 та  се појавуваат осум најважни точки во однос на еволуцијата: Малтусовата теорија имаше силно влијание врз еволутивната теорија, како во биологијата (како што потврдија Дарвин и Алфред Расел Волес), така и во општествените науки (Херберт Спенсер). Малтусовата теорија за населението е од големо значење и за современата општествена еколошко-еволутивна теорија на Жерард Ленски и Марвин Харис. Според тоа, Малтус е клучниот елемент којшто придонесе за правилото на социоекономската теорија.
Спротивставување на малтузијанските идеи
Малтус подлежел на прекумерно лично критикување. Бил критикуван и дека немал деца, како и дека имал премногу, од луѓе што не знаеле ништо за неговиот личен живот. Шели го нарекол „евнух и тиранин“, затоа што бил свештеник, иако Англиканската црква не бара целибат, а Малтус се оженил во 1804 година. Маркс ја повторил лагата и додал дека Малтус се заветил на целибат, го нарекол „површен“, „професионален плагијатор“, „застапник за земјопоседничката аристократија“, „платен бранител“ и „главниот непријател на народот“. Во 20 век, уредник на изданието Евримен (анг.Everyman) рекол за Малтус дека вршел контрола на населението преку раѓање на единаесет девојчиња! Тој имал ќерки и еден син. Гарет Хардин дава краток преглед на овие лични навреди.
Современиците на Малтус
Вилијам Годвин одговори на Малтусовите критики со сопствени аргументи во „За населението“ (1820).
Други теориски и политички критики на Малтус и малтусијанското размислување се појавија набрзо по објавувањето на првиот „Есеј за населението“, особено во делата на реформаторскиот индустријалец Роберт Овен, есеистот Вилијам Хазлит, економистите Џон Стјуарт Мил и Насо Вилијам Постариот, и моралистот Вилијам Кобет. Треба да се одбележи и „Вистинскиот закон за населението“ (1845) на политичарот Томас Дублдеј, следбеник на кобетовите погледи.
Марксистички
Енгелс ја нарекол Малтусовата хипотеза „...најсуровата, најварварската теорија што некогаш постоела, систем на безнадежност што ги срушил сите оние убави зборови за сакај го твојот ближен и сите луѓе во светот.”
Биолошка
Критичките забелешки за Малтус од страна на биолозите се во голема мера второстепени во однос на главните хипотези. На пример, жалбите дека тоа ги оправдува конзервативните општествени политики или дека доведува до политики како евгеника (анг.eugenics), се всушност жалби на „загрижени граѓани“, кои припаѓаат на споредната теорија, или на последиците. Вакви критики не произлегуваат од техничката работа на професионалните биолози.
Како Дарвин така и Волес го прочитале делото на Малтус и ја признале позитивната улога што тој ја одиграл во развитокот на нивните сопствени идеи:
Џон Мајнард Смит се сомневал во тоа дека гладот функционирал на начинот на којшто ја гледал Малтус, како големиот израмнувач, но ги прифаќал основните хипотези:
Претставници на изобилието (Cornucopian)
Некои економисти во 19 век верувале дека подобрувања во поделбата и специјализацијата на работата ги зголемувале вложените средства, а други фактори укажувале дека Малтусовите предупредувања биле неверојатни. Во отсуство на какво било подобрување на технологијата или зголемување на опрема, зголемена понуда на работа може да има синергистички ефект врз производството што го совладува законот за намален доход. Како што забележал американскиот економист Хенри Џорџ со карактеристична пикантност во отфрлањето на Малтус: „И дрдорковците и мажите јадат пилиња; но колку повеќе дрдорковци, толку помалку пилиња, додека колку повеќе мажи, толку повеќе пилиња.”
Економска
Мартус тврдел дека со зголемувањето на платите во една економија, се зголемува и наталитетот, а морталитетот опаѓа. Заклучил дека високите приходи им дозволуваат на луѓето да имаат доволно средства за одгледување на своите деца, а со тоа се зголемувала и нивната желба да имаат повеќе деца, што пак доведувало до зголемување на бројноста на населението. Покрај тоа, високите приходи им овозможуваат луѓето да си дозволат соодветно лекување за да ги спречат можните опасни заболувања, со што се намалува морталитетот. Оттука произлегува дека покачувањето на платите предизвикува пораст на населението, затоа што со него се зголемува наталитетот, а се намалува морталитетот. Покрај тоа, Малтус тврдел дека како што се зголемува понудата за работа со зголемениот пораст на населението, заработените плати најпосле ќе се намалат на опстанок, каде што наталитетот е еднаков на морталитетот, со што нема пораст на населението. Меѓутоа, светот обично доживувал сосема поинаков резултат од оној што Малтус го предвидел. За време на доцниот 19-ти и раниот 20 век, населението (и платите) се зголемувале како што се забрзувала индустриската револуција. Сепак, наталитетот во високо развиените земји паднал дури на нивото на заменување, како што бил случајот со западните земји како САД, Канада којашто имала пораст само благодарение на доселеништвото, а Јапонија се соочила со опаѓање на бројот на население кога повоената генерација од Втората светска војна започнала да изумира.
Малтус претпоставил непроменлива побарувачка за работа во неговата проценка за Англија, но при тоа не ги зел предвид последиците од индустријализацијата. Со сè поголемата индустријализација на светот, порасна нивото на технологијата и производството, што предизвика да се зголеми побарувачката за работа. На тој начин, и покрај тоа што се зголемуваше понудата на работа, се зголемуваше и побарувачката за работа. Всушност, веројатно побарувачката за работа се зголеми повеќе од понудата, како што се проценува од историски набљудуваното глобално покачување на реалните плати со порастот на населението.
Влијание
Малтусовата теорија за населението се покажала како мошне влијателна. Во 1978-та Мајкл Х. Харт објави книга наречена Стотемина: Рангирање на највлијателните луѓе во историјата, во која Малтус се најде на 80-тото место
Во Хајлејбери, Малтус развил теорија за несоодветностите помеѓу понудата и побарувачката коишто ги нарекол вишоци. Сфатена како бесмислена во тоа време, неговата теорија ги предвестила подоцнежните теории за Големата депресија и делата на неговиот обожавател и економист Џон Мајнард Кејнс.
Малтусовата положба како професор на британскиот универзитетот Источно-Индиска Компанија, на која бил сè до својата смрт во 1834 година, им даде на неговите теории значително влијание врз британското управување со Индија низ најголем дел од 19 век, а продолжило дури и во Раџот (британското владеење во Индија до 1947-та) по распаѓањето на Компанијата во 1858 –та година. Во голема последица од ова влијание, официјалниот одговор на периодичната општа глад во Индија (што со векови се случувала еднаш до двапати на секои десет години) не бил сосема корисно запоставување: властите ја сметале гладот како неопходен за одржување на „вишокот” население под контрола.
Видливо рано преобразен во малтузијаниството, британскиот премиер Вилијам Пит Помладиот (на власт: 1783-1801 и 1804-1806), откако го прочитал делото на Малтус веднаш го повлекол нацрт-законот што претходно го ставил на разгледување, а којшто предвидувал продолжување на социјалната помош за сиромашните. Интересот околу Малтусовата теорија помогна да се развие идејата за национален попис на население во Обединетото Кралство. Владиниот функционер Џон Рикман беше од помош во спроведувањето на првиот современ британски попис во 1801 година, за време на управувањето на Пит. Во 1830-тите Малтусовите дела силно влијаеле врз реформите на Вајг коишто го симнаа од власт ториевиот патернализам и го донесоа Актот за измена на законот за сиромашните (Poor Law Amendment Act) од 1834 година.
Пред Малтус, толкувачите гледале на високиот степен на плодност како на предност, затоа што со тоа се зголемува бројот на работници корисни за економијата. Малтус, за разлика од нив, на плодноста гледал од поинаков аспект и ги убедил повеќето од економистите дека и покрај тоа што високиот степен на плодност може да го зголеми бруто производството, тоа има тенденција да го намали производството по глава на жител. Други истакнати економисти, меѓу кои Дејвид Рикардо (кого Малтус лично го познавал) и Алфред Маршал му се восхитувале на Малтус и/или потпаднале под негово влијание.
Малтус се гордеел со фактот дека меѓу едни од најраните приврзаници кон неговата теорија за населението бил и архиѓаконот Вилијам Палеј, чија Природна теологија за првпат се појавила во 1802 година. Иронично, со оглед на Малтусовото сопствено противставување на контрацепција, неговото дело имало огромно влијание врз Франсис Плас (1771–1854), чие нео-малтузијанско движење стана првото коешто ќе се залага за контрацепција. Плас ги објави своите Илустрации и докази на принципот на населението во 1822 година.
Малтусовата идеја за човековата „борба за егзистенција” влијаела и врз дарвиновата теорија на еволуцијата, покрај идејата за „природна војна“ на А.П. де Кандол. Борбата за егзистенција на сите суштества обезбедува катализатор преку кој природната селекција го произведува „опстанокот на најспособните”, фраза што му се припишува на Херберт Спенсер. Дарвин во својата книга „Потеклото на видовите“, ја нарекува својата теорија примена на Малтусовите доктрини во област во којашто отсуствува усложнувачкиот фактор на човечката интелигенција. Дарвин, доживотен обожавател на Малтус, се повикува на Малтус како на „тој голем филозоф” и запишал во својата тетратка дека „треба да се проучува Малтус на човекот”. Волес го нарекол Малтусовиот есеј „...најзначајната книга што сум ја прочитал...” и го сметал за „најзанимливото совпаѓање” тоа што читањето на Малтус ги довело и него и Дарвин, независно еден од друг, до идејата за еволуцијата. [48]
Првиот генерален директор на УНЕСКО, еволуционистот и хуманист Џулијан Хаксли, напишал за „Пренатрупаниот свет” во својот Еволутивен Хуманизам (1964), и порачал „Светска политика за население”. Хаксли отворено ги критикувал комунистичките и римокатоличките ставови за контрола на раѓањето, популационото планирање и пренаселеноста
Малтусовото значително влијание се чувствува и ден денес. Пол Р. Ерлиш, напишал неколку книги кои го предвидуваат гладот како резултат на зголемувањето на населението: „Популацискиот бум“ (1968), „Население, средства, средина: прашања во човековата екологија“ (1970, со Ен Ерлиш). Во доцните 1960-ти Ерлиш предвидела дека стотици милиони ќе умрат во 1970-тите како последица на претстојната криза со пренаселеноста и дека до 1980 година жителите на САД ќе имаат должина на живот од само 42 години. Засега овие предвидување не се потврдиле. Други примери за применет малтузијанство ги вбројува Границите на порастот, книга објавена во 1972 година од страна на Друштвото од Рим (Club of Rome), и Глобалниот извештај 2000 година на тогашниот претседател на САД, Џими Картер. Писателот на научна фантастика, Исак Озимов издаде многу апели за контрола на населението што го одразуваа гледиштето искажано од луѓе како Томас Малтус, па сè до Пол Р. Ерлиш.
Во раните 1980-ти, Џејмс Голдстоун ги поврзал променливите вредности на населението со Англиската револуција, а Дејвид Лемперт измислил модел на демографија, економија и политички промени во мултиетничката земја Маурициус. Оттогаш Голдстоун изработил други револуции обрнувајќи внимание на демографијата и на економијата, а Лемперт ги објаснил сталиновите чистки и Руската револуција од 1917 година во однос на демографските фактори што ја придвижуваат политичката економија. Тед Роберт Гер исто така моделирал политичко насилство со примена на споредбени случаи, како тоа на палестинската територија и во Руанда/Конго (двата региони со најбрз пораст на население во светски рамки). Овие приоди претполагаат дека политичката идеологија ги следи демографските сили.
Малтус, некогаш гледан како основачкиот татко на модерната демографија, продолжува да поттикнува и да влијае врз футуристички погледи, како оние на К. Ерик Дрекслер што се однесуваат на вселенското застапување и молекуларната нанотехнологија. Како што Дрекслер објаснува во „Моторите на создавањето“ (1986): „Со извесно значење, отворањето на вселената ќе ги пробие нашите граници во поглед на порастот, затоа што вселената е бескрајна. Сепак, Малтус во суштина беше во право.”
Малтусијанскиот модел на порастот на населението го носи името на Малтус. Логистичката функција на Пјер Франсоа Верулс (1804-1849) завршува со познатиот S-дијаграм. Верлус го развил моделот на логистичкиот пораст претпочитан од многумина критичари на малтусијанскиот модел на порастот од 1838 година, откако го прочитал Малтусовиот есеј. Малтус го инспирирал и пензионираниот професор по физика, Алберт Бартлет, да предава над 1,500 пати за „Аритметиката, населението и енергијата”, поддржувајќи го виталното живеење и објаснувајќи ја математиката на пренаселеноста.
Епитаф
Епитафот на Малтус во опатијата Бат гласи:
Митко Чавков
Митко Чавков ( во Ново Село, Струмичко) — македонски политичар и поранешен министер за внатрешни работи на Република Македонија. На оваа функцијата стапил на 13 мај 2015 година, по оставката на Гордана Јанкулоска.
Животопис
Митко Чавков е роден е на 24 јануари 1963 година во струмичкото село Ново Село. Дипломирал на Факултетот за безбедност во Скопје, магистрирал и докторирал на Правниот факултет во Скопје.
Работното искуство го почнува во Министерството за внатрешни работи. По завршување на приправничкиот стаж работел како инспектор во УБК, началник на Секторот за криминалистичка полиција во Регионалниот центар на МВР во Струмица, заменик-началник на РЦ на МВР во Струмица, виш инспектор за дрога во МВР, началник на Секторот за криминалистичка полиција во РЦ на МВР во Струмица, самостоен инспектор за финансиски криминал во РЦ на МВР во Гевгелија.
Чавков потоа работел и како главен инспектор за финансиски криминал во одделот за организиран криминал во МВР, началник на одделот за организиран криминал во Централните полициски служби во Бирото за јавна безбедност при МВР, началник на Центарот за сузбивање на организиран и сериозен криминал во Централните полициски служби во Бирото за јавна безбедност при МВР, началник на централните полициски служби во Бирото за јавна безбедност при МВР и директор на Бирото за јавна безбедност при МВР.
На 13 мај 2015 г. стапува на функцијата Министер за внатрешни работи на Македонија по оставката на Гордана Јанкулоска.
Connect-R
Тефан Релу Михалаче (роден на 9 јуни 1982 година во Букурешт, Романија), попознат по неговото уметничко име Connect-R, е романски ромски рапер, пејач, продуцент и повремен глумец, најпознат по неговата поврзаност со романската хип хоп група RACLA. на почетокот на неговата кариера и успешната соло кариера што следела по неговото напуштање на групата. Забележан е дека имал глас за пеење во опсег од баритон и еклектичен музички стил.
Ран живот и кариера
Михалаче е роден во средината на 1982 година во Букурешт и на 8-годишна возраст бил професионален танчер како член на танцовата група Примавара. До 15-годишна возраст, тој се занимавал со хип хоп музика и во 1997 година ја снимил „Обсерв“, првата песна во неговата професионална кариера. Неговата поранешна сопруга и тој добија заедничко дете.
Тој бил избран од Дизни канал Романија да ја пее песната „Јас сум врзан со синџири“ од анимираната серија Финес и Ферб.
На романски ја пеел и главната тема на анимираниот филм - Treasure Planet.
Лумпциг
Лумпциг (Lumpzig) — општина во округот Алтенбург, во Тирингија, Германија.
Чеферино Гименез Мала
Чеферино Гименез Мала (исто така познат како Ел Пеле, „Силниот“, или „Храбриот“; 26 август 1861 година – 9 август 1936 година) бил шпански Ром, римокатолички катехист и активист за шпанските ромски каузи. светец-заштитник на Ромите во римокатолицизмот. Жртва на шпанските републикански милиции за време на Граѓанската војна, Чеферино Гименез Мала бил прогласен за блажен на 4 мај 1997 година; 4 мај е и неговиот празник.
Биографија
Гименез Мала е роден во Хуан Хименез и Јозефа Мала, католичко ромско семејство, или во Бенавен де Сегрија, Леида или во Алколеа де Синка, Шпанија. Изворите се различни за тоа дали годината била 1861 или 1865 година. Се крстил во Фрага, провинцијата Хуеска. Неговиот татко бил трговец со добиток. Семејството обично ја чекало зимата на фарми на места што земјоделците ги издвојувале за нив, или во спротивно изнајмиле викендица на неколку месеци. Чеферино често гладувал. Придружувајќи го својот татко, тој станал познавач на каталонски како и ромски. Околу 1880 година неговиот татко го напуштил семејството и тие заминале во Барбастро, каде што неговиот вујко го научил Чеферино да ткае плетени корпи. На околу дваесетгодишна возраст, тој се оженил со Тереза Хименез Кастро според традиционалната ромска церемонија. Тие биле среќни во брак четириесет години. Тие немале деца, но се грижеле за неговите помали браќа и сестри. Околу 1909 година ја посвоиле сираката внука на Тереза, Пепита. Во 1912 година, Гименез Мала и неговата сопруга Тереза го свечена бракот на католичка церемонија и купија куќа во градот Барбастро во Хуескан. Тереза почина во 1922 година.
Познат по својата искреност, Чеферино станал нешто како лидер во ромската заедница во Барбастро и околината. Луѓето го барале за совет и да посредува во семејни кавги. Тој, исто така, ги решавал споровите меѓу Ромите и Шпанците.
Еден ден еден локален земјопоседник, болен од туберкулоза, се онесвестил на улица. Без оглед на опасноста од зараза, Мала го кренала човекот на рамениците и го однела дома. Благодарното семејство го наградиле со сума доволна за започнување бизнис со купување и продавање на вишок мазги кои на француската армија повеќе не и биле потребни по светската војна. Син на пријателот на Чеферино, Ферушон, во Музејот на мачениците во Барбастро. Чеферино бил дарежлив кон сиромашните, колку што бил успешен. Се зборувало дека тој често им позајмувал пари на сиромашните Роми, а исто така им дозволувал да ги отстранат од шталите животните кои најмногу им се допаѓаат. Тие би можеле да си ги платат долговите кога ќе ги продадат или на крајот од сезонската работа кога ќе можат да си го дозволат тоа. Според ромската традиција, тој хранел и сиромашни деца.
Гименез Мала е опишан како пријатен, добродушен, висок, слаб човек, внимателно облечен и истакнат изглед. Иако неписмен, по смртта на неговата сопруга, Гименез Мала започнал кариера како катехист под водство на свештеникот-учител, дон Николас Сантос де Ото, предавајќи ги и децата Роми и Шпанците. Имал дарба за катехизирање на децата раскажувајќи им приказни. Тој станал член на Францисканскиот Трет ред, Друштвото на Свети Винсент де Павле и учествувал во евхаристиското поклонение во четвртокот навечер.
Во јули 1936 година, за време на шпанската граѓанска војна, Гименез Мала се обидел да одбрани католички свештеник од републиканските милиции. И двајцата биле уапсени и затворени во поранешен манастир на капучините, претворен во воен затвор. Еден познаник го советувал дека најверојатно ќе биде ослободен доколку се откаже од бројаницата, но тој одбил. Една ромска легенда вели дека војниците го прашале дали има оружје, а тој одговорил: „Да, еве го“, притоа покажувајќи ја бројаницата. На 9 август, Гименез Мала и другите биле одведени со камион на гробишта и застрелани. Тој, наводно, починал држејќи ја бројаницата во рацете и извикувајќи: „Да живее Христос Царот!“. Тој бил погребан во масовна гробница; неговото тело никогаш не било пронајдено.
Признанија
На 4 мај 1997 година, Чеферино Гименез Мала бил прогласен за блажен од папата Јован Павле II, кој рекол дека Мала „знаел како да сее хармонија и солидарност меѓу своите, посредувајќи и во конфликти кои понекогаш ја замаглуваат врската помеѓу не-Ромите и Ромите, покажувајќи дека Христовата љубов знае. нема граници на раса или култура“.
Приближно 3.000 Роми присуствувале на церемонијата на беатификација во Рим, а некои патувале од далечни места како Словачка и Бразил.
Свети Ѓорѓи (Воденско)
Свети Ѓорѓи — поранешно село во Воденско, Егејска Македонија, на територијата на денешната општина Воден на Постолскиот округ во Централна Македонија, Грција.
Географија
Селото се наоѓало во денешниот атар на Месимер.
Историја
Свети Ѓорѓи било македонско село, распаднато на крајот од XVIII век поради зулумите на разбојничките банди. Неговите жители се преселиле во Месимер.
Астрид од Шведска
Астрид од Шведска (17 ноември 1905 - 29 август 1935) била кралица на Белгија како прва сопруга на кралот Леополд III. Првично како принцеза на Шведска од Куќата Бернадот, Астрид станала војвотката од Брабант по нејзиниот брак со Леополд во ноември 1926 година. Таа станала кралица на Белгија на 17 февруари 1934 година до нејзината смрт. Нејзината добротворна работа се вртела околу жени, деца и обесправени луѓе.
Единствената ќерка на Астрид, Жозефин-Шарлот, подоцна станала големата војвотка на Луксембург, додека двата нејзини синови владееле како крал на Белгија. Астрид исто така била сестра на престолонаследничката принцезата Марта од Норвешка (сопруга на кралот Олав V ) и тетка по мајка на кралот Харалд V од Норвешка.
Ран живот
Принцезата Астрид е родена на 17 ноември 1905 година, во Палатата Арвфурстенс во Стокхолм како трето дете и најмлада ќерка на принцот Карл, војводата од Вестерјетланд, и неговата сопруга, принцезата Ингеборг од Данска. Нејзиниот татко бил третиот син на Оскар II, кралот на Шведска и Норвешка, од неговата сопруга Софија од Насау. Нејзината мајка била ќерка на кралот Фредерик VIII од Данска од неговата сопруга Луиз од Шведска. Таткото на Астрид бил помлад брат на шведскиот крал Густав V; нејзината мајка била помладата сестра на кралевите Кристијан X од Данска и Хокон VII од Норвешка.
Астрид имала две постари сестри Маргарета, принцезата Аксел од Данска и Марта, престолонаследничката на Норвешка, и помладиот брат принцот Карл Бернадот (прет. Принцот Карл од Шведска, војводата од Естергетланд).
Астрид поголемиот дел од своето детство го поминала во палатата Арвфурстенс во центарот на Стокхолм и во семејната летна резиденција во Фридем. Астрид била израсната во строго образование и без многу луксуз. Астрид присуствувала во интернатот Синт Ботвид, каде лекциите се одржувале на француски јазик. Потоа отишла во Акерстром-Содерстром завршувајќи го училиштето, каде студирала шиење, пијано, балет и грижа за деца. По завршувањето на училиштето, Астрид работела во сиропиталиштето во Стокхолм, грижејќи се за децата.
Свршувачка и свадба
Како подобна принцеза, Астрид била спомната како потенцијална невеста за голем број принцови, вклучувајќи го и идниот Едвард VIII од Обединетото Кралство и идниот Олав V од Норвешка. Успешен додворувач на Астрид бил принцот Леополд од Белгија, војводата од Брабант.
На принцезата Астрид и била доделена дијадема како свадбен подарок од белгиската влада, создадена од белгискиот златар Ван Бевер, оригиналната верзија на дијадемата е флексибилна дијамантска банда во стилизиран грчки мотив со клучеви на врвот со 11 големи дијаманти на шилци. Овие големи камења, вкупно околу 100 карати сами по себе, ги симболизираат деветте провинции на Белгија и (сега поранешната) белгиска колонија Конго. Подоцна додале збир на дијамантски сводови за да го загради секој од 11-те независни камења. По смртта на Астрид, дијадемата била во сопственост на кралот Леополд, а неговата втора сопруга Лилијан, принцезата од Рети носела делови од дијадемата, но не и целиот скапоцен камен (Лилијан никогаш не ја носела титулата кралица). Леополд абдицирал од тронот во корист на неговиот син Бодуен; кога Бодуен се оженил, Леополд ѝ ја дал дијадемата на новата кралица. Фабиола, првата белгиска кралица по Астрид, ја носела на денот на нејзината венчавка. Таа го предала скапоцениот камен по смртта на Бодуен за да го носи кралицата Паола, која, по абдицирањето на нејзиниот сопруг Алберт, и го подарила на Матилда новата кралица на Белгија.