cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Михаил III Пијаницата
Михаил III ( – 23/24 септември 867) — византиски цар од 842 до 867 година. Михаил III бил третиот и последен член на амориската династија, позната и како фригиска династија. Му бил даден понижувачкиот прекар Пијаница од непријателските историчари на следната македонска династија, но современото историско истражување делумно ја поправило неговата репутација, покажувајќи ја важната улога на неговото владеење во издигнувањето на Византија како моќна држава во деветтиот век.
Младост и регенство
Михаил бил најмладото дете на царот Теофил и неговата царица Теодора. Крунисан како совладетел на неговиот татко како дете во 840 година, Михаил имал две годинакога неговиот татко починал и Михаил го наследил како самостоен владетел на 20 јануари 842 година.
За време на своето малолетство, империјата била раководена од регентство водено од неговата мајка Теодора, нејзиниот вујко Сергиј и министерот Теоктист. Царицата била иконопоклоник и го расчинила и заменила Јован VII, заменувајќи го со Методиј I во 843 година. Ова ставило крај на вториот бран на иконоборството.
Како што растел младиот цар, дворјаните околу него се бореле за влијание. Бидејќи неговиот вујко Варда му бил многу мил, па му ја доделил титулата Цезар (Цезар – во тој период титула втор веднаш до царот) и му дозволил да го убие Теокрист во ноември 855 година. Со поддршката на Варда и друг вујко, успешниот војсководец именуван како Петрон, Михаил III го отфрлил регенството на 15 март 856 година и ги испратил мајка си и сестрите во манастир во 857 година.
Војување
Внатрешната стабилизација на држевата не била целосна по должините на границите. Византиските сили била поразени од абасидите во Памфија, Крит, и на границата со Сирија, но византиската флота од 85 бродови постигнала победа над арапите во 853 година. Имало и многу други мисии околу Егејот и во близина на сириското крајбежје, со вкупно 300 бродови. По походот воден од Михалиовиот вујко Петрон против павлиќаните од иточната граница и арапските граници во 856 година, царската влада ги раселила во Тракија (отсекувајќи ги од нивните едноверци и населил друга гранична област). Михаил исто така е спомнат во записите на Константин VII, поради неговото покорување на словените населени на Пелопонез
Започала војна меѓу византијците и бугарите во 855–856 година. Империјата сакала да ди ја врати контролата над некои области во Тракија, вклучувајќи го тука Филипополис (Пловдив) и пристаништата околу Бургашкиот Залив на Црното Море. Византиските сили, водени од царот и Варда, биле успешни во походот и освоиле голем број на градови: Филипополис, Девелт, Анхиал и Месембрија како и областа Загора. Во тој период за време на походот Бугарите биле зафатени со војната со франките под водство на Лудвиг Германски и хрватите.
Надмоќта на Варда и Христијанизација на Бугарија
Варда го оправдал своето узупаторство на регенството со воведување на голем број на внатрешни реформи. Под влијание на Варда и Фотиј I, Михаил ја надгледувал обновата на разурнатите градови и структури, отворањето на затворените манастири, и реорганизацијата на царскиот универзитет во Маганаурскиот дворец п=сите раководени од Лав Математичарот. Фотиј, кој бил обичен лаик, кој влегол во световните редови и бил унапреден на позиција Вселенски патријар по расчинувањето на проблематичниот патријарх Игнатиј во 858 година. Ова создало шизма во самата црква и иако Цариградски синод од 861 година го птврдил изборот на Фотиј I за патријарх, Игнатиј се пожалил до папата Никола I, кој го прогласил Фотиј I за нелегален патријарх во 863 година. Михаил претседавал со синодот во 867 година на кој Фотиј I и останатите три источни патријарси го екскомуницирала папата Никола I и го осудиле латинкото филиокве дејство кое се однесувало на почитувањето на Светиот Дух. Спорот поврзан со патријахалното седиште и надмоќта во црквата биле биле влошени од успехот на активните мисионерски напори на Фотиј I.
Под водство на патријархот Фотиј I, Михаил ја спонзорирал мисијата на Св. Кирил и Методиј до хазарискиот каган во обид да се спречи ширењето на Јудаизмот меѓу казарите. Иако оваа мисија била неуспешна, нивнатѕа следна мисија во 863 година ги пробратила жителите на Голема Моравија и ја создале глаголицата како азбука за пишување на словенскиот јазик, осигурувајќи на тој начин ссите говорители на словенскиот јазик да се пробратат во православни христијани на нивниот мајчин јазик наместо на друг туѓ јазик.
Плашејки се од можното пробратување на Борис I во христијанин под франкско влијание, Михаил III и Варда ја нападнале Бугарија, наметнувајќи го преобратувањето според византиските обичаи iкако дел од мировната спогоба од 864 година. Михаил III бил поддржувач, преку полномошник, на Борисовото крштевање. Борис го зел и дополнителното име Михаил за време на церемонијата. Византијците исто така им дозволиле на Бугарите да си ја вратат спорната гранична област Загора. Пробратувањето на бугарите се смета за едно од најголемите културолошки и политички достигнувања на Византија.
Издигнувањето на Василиј Македонецот и убиството на Михаил
Ако осигурувањето на законитоста на ЛАв била планот на Михаил истиот потфрлил. Привидно загрижен за услугите кои Михаил ги правел за друг дворјанин, именуван како Василискијан, кого сакал да го прогласи за втор совладетел, Василиј го убил додека лежел несвесен во својата спална соба по синоќешната пијанка во септември 867 година. Василиј со поголем број на неговите машки роднини, и други соучесници, влегол во собата на царот, бравите биле обиени и не била поставена никаква стража. Михаиловиот крај бил грозен, човек именуван какп Јован Халдиски го убил, отсекувајќи му ги двете дланки со меч пред да го докрајчи со убод со мечот во срцето. Василиј како единствен цар, (Василискијан бил убиен во истиот период како и Михаил), автоматски го наследил престолот како владетел.
Михаиловото тело било погребано во Филиповиот Манастир во Хрисополис на азиското крајбрежје на Босфор. Кога Лав VI станал владетел во 886 година, едно од првите дела било откопувањето на телото на Михаил и негово презакопување, со голема церемонија, во царскиот мавзолеј во Црквата Свети Апостоли во Цариград.
Оставнина
Владеењето и личноста на Михаил III е тешко да се процени поради непријатеските записи напишани од византиските автори кои пишувале по волјата на Василиј I и неговите наследници. Византиските записи го опишуваат Михаил како секојдневна пијаница, како опседнат со тркањето на двоколки и неговите претстави со кои ги исмејувал литургиите и обредите на црквата. Записите од арапските извори, сепак, го претставуваат Михаил како активен и честопати успешен восководец.
Иако Михаил III наводно сакал да се расфрла со пари, неговото владеење ја стабилизирало економијата, и до 850 година годишните приходи на империјата се зголемиле на  3.300.000 номизмати. Конечниот завршеток на иконоборството на почетокот на неговото владение довел до ренесанса во сликовната уметност. Империјата направила бројни внатрешни реорганизации и постигнала религиозна обединетост, и силно му се спротивставила на Абасидскиот калифат. Најважно било што Бугарија била трансформирана во верски и културен сателит на Византија. Најголема заслуга за сето ова, сепак, се должи на Теодора и Теоктист до 855 година, и Варда и Петрона.
Семејство
Михаил III немал деца со Евдокија Декаполитиса но се верува дека бил татко на еден од двата сина на неговата љубовница Евдокија Ингерина, која била во брак со Василиј I:
IC 1157
IC 1157 — галаксија во соѕвездието Еридан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1157 се споменува и како IRAS 04294-0051.
Откривање
Објектот е откриен на 31 јануари 1900 година од страна на Херберт Хоу.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1157 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,8 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,8 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. IC 1157 има привидни димензии од 0,5' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 4 ч 31 м 52,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -5° 45' 25"".
Други поделби
Проучување на IC 1157 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 15426.
Користена литература
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)
Елерау
Елерау (Ellerau) — општина во округот Зегеберг, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Се наоѓа околу 23 километри северно од Хамбург и 10 километри северозападно од Нордерштет.
Антонио Касано
Антонио Касано (роден на ) — италијански фудбалер кој игра на позиција напаѓач и во моментов настапува за екипата на ФК Сампдорија во Серија А.
Владислав Граматик
Владислав Граматик – плоден книжевник од XV в.
Биографија
Податоци за неговиот живот дознаваме само од неговите дела. Потекнува од Ново Брдо во Косово, од каде што по заземањето на Турците се населил во Младо Нагоричане, а подоцна живеел и работел во Жеглиговскиот крај, во манастирот „Св. Богородица”, Матејче, на Скопска Црна Гора.
Во овие две места, во периодот од 1456 до 1479 година, напишал 4 огромни зборници со мешана содржина, сочувани во автограф, напишани калиграфски, главно со ситен полуустав на правилен црковнословенски јазик со ресавски правопис и со уметнички илустрации: минијатури, вињетки, заглавки и иницијали. Само Ⅰ зборник (1455) е напишан во Младо Нагоричино, сите други (Ⅱ од 1469, Ⅲ – 1473, Ⅳ – 1479) во манастирот „Св. Богородица”, Матејче. Зборниците содржат 311 творби од околу 70 византиски и словенски автори, во вкупен обем од 5400 страни и во нив место нашле над 260 литературни дела. Поради тоа некои автори ги сметаат за енциклопедија на средновековната образованост. Тие не се механички препишувани, туку длабоко осмислени со широк антологиски зафат. Секој од зборниците има своја физиономија со посебна тематика.
Тој бил искусен писател, редактор и коментатор. Во своите зборници, покрај преведените книжевни дела од византиската литература, приклучил и оригинални словенски литературни дела, како што е расказот за пренесувањето на моштите на Јован Рилски од Трново во Рилскиот манастир, познат под името „Рилска повест“.
Рикардо Маниеро
Рикардо Маниеро (роден на 26 ноември 1987 година во Неапол) — италијански фудбалер, напаѓач, кој во моментов игра за Пескара во италијанската Серија А. Тој ја започнал својата кариера во младинскиот тим на Јувентус, а во 2006-тата е промовиран во Примавера. Во тој момент игра со многу талентирани играчи во тимот како:Себастијан Џовинко, Клаудио Маркизио, Паоло де Чеље, Доменико Крисито, Давид Ланзафаме и др. Силната конкуренција не му дозволува да одигра ниту еден натпревар за првиот тим на Јувентус, па тој е пратен на четири позајмици во долните лиги во Италија.
Во 2010 Маниеро потпиша стален договор со екипата на Пескара во летото 2010-тата година. Во првата сезона тој одигра 26 натпревари и постигна 3 гола во Серија Б. Во втората сезона Маниеро беше во сенка на двојката во нападот Имобиле-Инсиње која заедно постигна 46 погодоци во лигата. Сепак Маниеро, постигна 4 гола во оваа сезона меѓу кој и одлучувачкиот во последното коло против екипата на Ночерина во 92-ата минута од мечот што заврши 1-0 за Пескара. Со овој негов гол Пескара го освои првото место во Серија Б во сезоната 2011-2012 и по цели 20 години се врати во Серија А.
Олег Јевенко
Алех Јевенка ( белоруски : Алег Евенка роден на 21 јануари 1991 година), попознат како Олег Јевенко ( руски : Олег Евенко), е белоруски бранител во хокеј на мраз кој моментално е неограничен слободен агент. Тој неодамна играл со Спартак Москва од Континенталната хокеарска лига (КХЛ).
Играчка кариера
Олег играл две години со Фарго Форс на УСХЛ и бил популарен играч познат по својата дефанзивна игра, тешки удари и борбени вештини. Јевенко играл на колеџ хокеј со UMass Minutemen. По завршувањето на својата сениорска година на УМасс, тој потпишал аматерски проба со Адирондак Флејмс од АХЛ за да ја заврши сезоната 2014-15. Јевенко останал без голови во 4 натпревари со Flames.
На 29 јуни 2015 година, Јевенко потпишал едногодишен договор за АХЛ со Лејк Ири Чудовишта, филијала на Колумбус Блу Јакети. Откако добил покана за тренинг кампот на Сините јакни за 2015 година, Јевенко го импресионирал клубот за да заработи едногодишен, двонасочен договор за НХЛ на 1 октомври 2015 година.
По завршувањето на неговиот почеток на договорот со Сините јакни, на Јевенко не му била дадена понуда како ограничен слободен агент на 26 јуни 2017 година. Како слободен агент, Јевенко се одлучил да продолжи во АХЛ, враќајќи се во организацијата Калгари Флејмс со потпишување едногодишен договор со Стоктон Хит и согласна на покана да учествува во тренинг кампот Флејмс. На 19 септември 2017 година, Јевенко бил прекомандуван од пламенот на Хит. Во сезоната 2017-18, Јевенко бил ограничен на само 23 натпревари како длабочина до сината линија на Хит, придонесувајќи со 3 асистенции.
Како слободен агент Јевенко ја завршил својата кариера во Северна Америка потпишувајќи едногодишен договор со родниот клуб, РК Динамо Минск од КХЛ на 2 мај 2018 година
По две сезони во неговата родна Белорусија, Јевенко го напуштил Динамо Минск како слободен агент, продолжувајќи во КХЛ на едногодишен договор со рускиот клуб, Трактор Челјабинск на 8 мај 2020 година
Јевенко го напуштил Трактор Чељабинск по завршувањето на неговиот договор, одлучувајќи да продолжи во КХЛ со РК Спартак Москва со потпишување на едногодишен договор како слободен играч на 18 јуни 2021 година
Интернационална игра
Јевенко бил именуван за машкиот национален тим за хокеј на мраз на Белорусија за натпреварување на Светското првенство IIHF 2014 година.
Е3 Саксо Банк Класик
Е3 Саксо Банк Класик (во минатото позната како Е3 БинкБенк Класик, Е3 Харелбеке, Харелбеке-Антверпен-Харелбеке и Е3-Прејс Вландерен) — годишна велосипедска трка во Фландрија, Белгија. Трката започнува и завршува во Харелбеке на околу 210 километри. Настанот е организиран од велосипедскиот клуб Ханд од Харелбеке и е влезен во календарот на Светската турнеја.
Е3 се одржува во средината на мартр и го обележува почетокот на „Фландриската велосипедска недела“ (Vlaamse Wielerweek), која продолжува со Брабант Пејл во неделата и етапната трка Три дена Де Пане во средината на неделата пред да се одржи класикот Трка околу Фландрија следната недела. До 2011, трката била одржувана во сабота; кога трката станал дел од Светската турнеја во 2012, трката била преместена во петок, за да им се даде ден одмор помеѓу трката Е3 и трката Гент-Вевелгем, која се одржува во недела.
Историја
Првиот Е3 БинкБенк Класик се одржал во 1958, иако имало слични настани во областа од 1955. Во почетокот, настанот бил Харелбеке-Анверс-Харелбеке. Исто така бил познат како ГП Е3 БинкБенк Класик. Трката го добила нејзиното име од автопатот Е3 (сега А14), изграден во средина на шеесеттите години. Од 54. издание во 2011, зборот „Награда“ (Prijs) бил отстранет од името и велосипедската трка сега е позната како Е3 БинкБенк Класик.
Тек
Класикот Е3 е подготовка за Трката околу Фландрија. Рутата е пократка, но многу од ридовите се возат. Условите, исто така, можат да се споредат, како калдрмата, ветерот и искачувањето десетици ридови. Трката прави голем круг околу Источна Фландрија, вклучувајќи 12 ридови. Некои возачи, дури ја претпочитаат оваа трка од тактичната, но попрестижната Трка околу Фландрија.
Трката започнува од Гроте Маркт во Харелбеке и патува на исток, првите 110 километри низ низини, но на калдрма околу Ауденарде и Зотегем. Возачите ја достигнуваат најисточната точка кај Нинове по 85 километри и свртува кон запад и минува низ Герадсберген и Бракел, тешкиот дел започнува со последователно кратки, но остри ридови, некои од нив со калдрма, како најголеми јамки на трката помеѓу Ронсе и Ауденарде.
Дванаесетте ридови по ред се Ла Хуп, Берг Стене, Боањеберг, Ајкенберг, Статионсберг, Тајенберг, Ауде Крујкенс, Капелберг, Патерсберг, Ауде Кваремон, Кноктеберг и Тигемберг. Патерсберг е искачување од 500 метри со калдрма со просечен наклон од 12,5%, додека Ауде Кваремон е 1.500 метри со калдрма од неговите 2.200 метри, иако нејзиниот просечен наклон е 4,2 %. Тигемберг е 16 километри од крајот.
Рекорди
Белгискиот велосипедист Том Бонен го држи рекордот за најмногу победи на трката со пет победи, постигнувајќи ги во 2004, 2005, 2006, 2007 и 2012. Рик ван Лој ја освоил трката четири пати во 1964, 1965, 1966 и 1969, а Холанѓанецот Јан Рас зел три последователни победи помеѓу 1979 и 1981, откако завршил втор во 1978. Андреј Чмил, Јохан Музеув и Фабијан Канчелара ја имаат освоено трката по двапати. Најбрзата трка била во 2003, кога Холанѓанецот Стивен де Јонг ја освоил со 45,9 км/ч.
Круме Волнароски
Круме Ицков Волнароски, познат како Коле или Коља ( во —  во ) — македонски партизан, припадник на работничкото и комунистичкото движење меѓу двете светски војни, учесник во НОВ и народен херој на Југославија од Македонија.
Рано детство
Круме Волнароски е роден во 1909 година во Прилеп, тогашно Отоманско Царство. Круме бил едно од петте деца на Арсена и Ицко Волнароски.
Активизам
Својот воен рок го отслужувал во Вршац, Србија, во периодот кога кралот Александар Караѓорѓевиќ на 6 јануари 1929 година извршил државен удар во Кралството Југославија. Во тој период започнал да размислува на политички план. Така, Круме Волнароски зел активно учество во изборната кампања во 1935 година. Во меѓувреме, во Битола, каде бил испраќам како трговец, се запознал со неговата идна сопруга Даница и се венчале во 1937 година.
Поради своите активности во политиката и активизмот на Здружената опозиција, тој во 1938 година бил прогласен за најакивен пропагандист на идејата. Тој бил и еден од потписниците Методија Андонов Ченто да биде на списокот на Здружената опозиција.
Холбек
Холбек е значаен град во Данска, поточно во источниот дел на државата. Градот се наоѓа во рамките на регионот Зеланд, каде со околните населени места, претставува општина, Општина Холбек.
Круме Волнароски
Активизам
Во 1940 година Круме Волнароски зел активно учество во вежбите во Кичево. На професионален план, Круме имал одлична соработка со Ченто и тие ги здружиле трговиите. Ченто имал ан, а Круме бакалница. Тогашните локални власти се посомневале дека во анот и бакалницата се собираат антифашисти.
Холбек
Денес Холбек има околу 27.000 жители во градот и околу 70.000 во поширокото градско подрачје.
Круме Волнароски
Активизам
По нападот на Нацистичка Германија врз СССР, Круме и Ченто пуштиле проглас на ПК на КПЈ за Македонија низ Прилеп. Тоа било проследено со апсење и тортура. Тие биле ослободени откако не признале ништо за нивниот политички активизам.
Холбек
Природни услови
Холбек се наоѓа во источниот дел на Данска. Од главниот град Копенхаген, градот Холбек е оддалечен само 70 километри западно.
Круме Волнароски
Активизам
Како симпатизер на КПЈ, активно учествувал во собирањето Црвена помош. Станал член на КПЈ во 1941 година и работел во Партиската техника на МК на КПЈ во Прилеп, а како илегалец во 1942 и 1943 година во прилепските села собирал народна помош и формирал воени комитети и НОО.
Холбек
Природни услови
Релјеф: Градот Холбек се наоѓа во средишниот дел на данскиот остров Зеланд. Градското подрачје е типично за данските услови. Надморската височина на градот Холбек се движи од 0 до 30 метри.
Клима: Климата во Холбек е умерено-континентална под големо влијание на Атлантикот и топлата Голфска струја.
Круме Волнароски
Активизам
Во 1943 година имал задача да оди по прилепските села и да формира народноослободителни одбори. Оваа задача ја завршил со особен голем успех во рок од 3 месеци. Во тој период формирал мрежа на одбори во Коњаријата и Тополчанско. Тој се стекнал со големи симпатии меѓу луѓето. Поради овој успех, тој станал секретар на ОК на КПМ, во периодот на 1943/1944 година. Како негова помош му пристигнал Кире Гаврилоски. Со голем успех и активност Круме зел учество во Богомилскиот поход, а особено при дејствата во февруари 1944 година на Првата македонско-косовска ударна бригада. Најголем дел од своето делување го поминал на терен.
Холбек
Природни услови
Води: Холбек се формирал на крајот на заливот Исе, кој претставува дел од Северно Море.
Рајна-Рур (појаснување)
Рајна-Рур (германски: Metropolregion Rhein-Ruhr, исто така наречен Област Рајна-Рур или Rhein-Ruhr-Gebiet) обично го означува Метрополитенска област Рајна-Рур во западна Германија. Тоа може исто така да означува:
Круме Волнароски
Активизам
Круме учествувал во активностите за избор на делегати за Првото заседание на АСНОМ.
Холбек
Историја
Подрачјето Холбек било населено уште во времто на праисторијата. Денешната населба првпат се споменува во 1199 година.
Круме Волнароски
Смрт
Ноќта на 8 кон 9 мај 1944 година Круме и Кире Гаврилоски биле во куќата на Милан Милисавлевски. Во куќата се собрале сите кандидати за првите народни пратеници на Македонија. Таму останале цела ноќ. По вечерниот состанок, утрото делегатите започнале да заминуваат кон своите дотогашни локации, а Гаврилоски и Волнароски останале во куќата каде што бил состанокот. На заминување, еден од овие делегати (Генади Лешко) е запрен од Вера Ѕвездова, која почнала да се распрашува за престојот на Лешко во градот. Иако Лешко негирал било каква поврзаност, Ѕвездова упорно му тврдела дека тој таму прави нешто. Потоа му кажала „да останете уште малку“ и му дала сигнал на едно дете, кое веднаш се стрчало во сокакот. Така Генади Лешко решава да оди кон дуќанот на една од партизанските врски. Таму ја известува врската за настанот со Ѕвездова и предупредува дека можеби ќе дојде до провала, со цел борците да бидат итно предупредени! Ова предупредување стигнува до нив кон 13 часот и Волнароски и Гаврилоски одлучуваат да се префрлат уште денски во друг стан. Префрлањето никогаш не го реализирале.
Околу 15 часот бугарската полиција го опколува маалото каде се наоѓа куќата каде се криеле партизаните. Во куќата е и Цветанка Наскова која пробала да ги скрие и да им помогне. Групата со помош на Наскова се обидела да изведе трик дека избегале, но овој не поминал успешно кај полицајците кои знаеле дека тие се на таванот. Престрелката на почетокот била слаба со цел борците да бидат фатени живи од полицијата, а тие добиле и понуди дека ќе им бидат дадени слободен премин во Бугарија и награда од милион левови ако се предадат и кажат се што знаат. Гаврилоски и Волнароски решиле да се борат до крај. Бугарската полиција пак им наредила да се предадат, а во тој момент извикал:
Холбек
Население
Денес Холбек има околу 27.000 жители во градските граници и околу 70.000 со околните населени места.
Круме Волнароски
Смрт
Куќата била запалена но борците продолжиле храбро да стрелаат од неа и покрај пламенот. Паралелно тие пееле и извикувале разни антифашистички пароли, во кои особено се истакнал Волнароски. Тој, откако сфатил дека во пожарот ќе се сруши кровот, истрчал низ вратата сакајќи да го пробие обрачот, но бил покосен пред самиот праг на куќата. Гаврилоски најверојатно се самоубил пред да биде проголтан од огнените јазици во пламената куќа. Последниот куршум го чувал за себе.
Ѕвездова била блиска до СКОЈ и партизанското движење, но била рано омажена и веќе разведена на 22 годишна возраст. Според архивите, еден бугарски агент и станува љубовник на Ѕвездова, која сама признала дека преку едно дете пратила порака за локацијата на партизаните. Вера потоа отишла кај љубовникот на сестра си и му го признала предавството со цел да им даде насока да побегнат. За да се заташка нејзината улога во провалата, таа била затворена сè до месец јуни, но народот сепак бил сомничав за нејзините активности. Така е однесена во Битола, каде повторно имала афери со бугарски воени лица. При крајот на војната таа пробува да пребега за Бугарија преку Прилеп, но е фатена и заробена од партизаните при ослободувањето на градот во септември 1944 година. Ислушана е од страна на истражен судија и е разгледуван нејзиниот случај. На 13.02.1945 година од страна на Воениот суд во Битолската воена област е осудена на смрт. Вишиот воен суд - Совет при ГШ на НОВМ ја потврдува оваа пресуда. Пресудата е извршена пролетта 1945 година.
Прогласен е за народен херој на Југославија на 11 октомври 1953 година и во негово име се именувани училишта и улици.
Петар Ренџов
Петар Ренџов (роден во во ) — македонски гитарист и композитор.
Животопис
Петар Ренџов е роден во Штип. Средно училиште завршил во гимназијата „Орце Николов“. Петар Ренџов е син на познатиот македонски писател Михаил Ренџов. Тој живее во Општината Аеродром. Од 1991 година, Ренџов е оженет за сопругата Василка (докторка на Клиниката за стоматологија) со која имаат две ќерки: Ангела и Михаела.
Творештво
Петар Ренџов започнал да свири во своите гимназиски денови во почетокот на 1980-тите години. Подоцна, Ренџов бил член на неколку македонски рок-групи, како: „Цилиндар“, „Банкрот блуз бенд“ и „Тумбао салса бенд“.
Ман (остров)
Островот Ман (англиски: Isle of Man; мански: Ellan Vannin) — самоуправна територија на Британската Круна која се наоѓа во Ирското Море. На чело на државата е кралот Елизабета II, со титула Лорд од Ман. Островот бил келтска заедница од 1079 година. По низа промени на власта помеѓу кралевите на Англија и Шкотска, Ман потпаднал под феудална власт на англиската круна. Лордовството било приклучено кон Британската круна во 1764. година, но никогаш не станало британска територија, туку останало самоуправна јурисдикција.
Островот Ман е таканаречена економија на ниски даноци, нема данок на приходи од капитал, данок на богатство, ниту данок на наследство, а највисоката стапка на персонален данок изнесува 18%. Данокот на добивка за фирмите исто така е во најголемиот број случаи 0%.
Поради ова, многу компании имаат свои оф-шор канцеларии на Ман, и тоа е главниот економски сегмент. Покрај тоа, присутни се и традиционалните економски дејности - рибарство, туризам и земјоделство. Владата на Ман го промовира островот како погодно одредиште за снимање на филмови, и од 1995 до денес (2008) се снимени над 80 филма.
NGC 4816
NGC 4816 — елиптична галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4816 се споменува и како UGC 8057, MCG 5-31-10, CGCG 160-21.
Откривање
Објектот е откриен на 11 април 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4816 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 4816 има привидни димензии од 1,3' х 1,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 56 м 12,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +27° 44' 43"". Положбениот агол на објектот е во износ од 84°.
Други поделби
Проучување на NGC 4816 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 44114. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 149; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1995. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1393.
Рајнсберг (појаснување)
Рајнсберг може да се однесува на следниве места:
Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Куманичево (Костурско)
Успение на Пресвета Богородица (Κοιμήσεως της Θεοτόκου) — црква во селото Куманичево, Костурско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Костурската епархија на Цариградската патријаршија.
Опис
Црквата е главен храм на северното маало Долно Куманичево. Изградена е во 1850 г. Има вредни икони од времето на македонската преродба.
Малгашки јазик
Малгашки јазик (од фр. malgache; изворно: malagasy) — државен јазик на Мадагаскар. Припаѓа на австронезиското семејство и претставува мајчин јазик на населението на островот и оние малгашко потекло во други региони.
Историја
Писменоста и книжевноста на Мадагаскар почнале да е јавуваат во XV век. Кога Французите го основале градот Форт Дофен во XVII век, месното население користело малгашка арабица, наречена „сурабе“. Најстариот познат ракопис напишано на ова писмо е малгашко-холандски поимник од почетокот на XVII век (но издаден како книга дури во 1908 од Фабриел Феран) иако самото писмо е воведено на југоистокот на Мадагаскар уште од XV век. Кралот Радама I, првиот писмен владетел на Мадагаскар имал големи познавања од малгашката книжевност напишана на ова писмо, но сепак одлучил јазикот да добие латинично писмо и го повикал протестантското Лондонско мисионерско друштво да отвори училишта и цркви.
Малгашкиот има богата традиција на усмени преданија и истории и легенди во песни. Најпознат е народниот еп „Ибонија“, во кој се опева истоимениот јунак.
Првата печатена книга на малгашки е Библијата, преведена во 1835 од британски протестантски мисионери кои дејствувале во горските предели на Мадагаскар. Првиот двојазичен верски текст е дело на Етјен де Флакур, кој е воедно и автор на првиот речник.
Дијалекти
Јазикот има две главни наречја: источно (каде спаѓа меринскиот) и западно (каде спаѓа сакалавскиот). Изоглосите одат долж сртот на островот, така што јужниот дел го говори западното наречје, а средишната висормнина и северот (освен самиот врв) го говори источното. Двете наречја лесно се разликуваат по неколку фонолошки особености.
Саклавскиот ги изгубил завршите носни согласки, додека меринскиот додал безвучно :
Саклавскиот ги задржал старомалајските *li и *ti, додека кај меринскиот истите се претвориле во (како во примерот huditra погоре) и : Меѓутоа, последните промени започнале на Борнео, уште пред населувањето на Мадагаскар.
Ethnologue им доделува кодови на дузина разновидности на малгашкиот како посебни јазици. Сите тие делат 70% од лексиконот на меринскиотдијалект.
Самогласки
По нагласениот слог, како кај крајот на највеќето зборови и првите два слога кај некои, се сведуваат (трпат редукција) на. ( се пишуваат со ⟨y⟩ во овие случаи, со тоа што кај едносложните зборови како ny и vy, ⟨y⟩ се изговара како полно .) Завршното, и понекогаш завршните слогови, се обезвучуваат на крајот на исказот. и никогаш не се сведуваат или обезвучуваат.
Масакр во Ваташа
Масакр во Ваташа — крвав настан кој се случил на 16 јуни 1943 година кога биле стрелани 12 младинци од селото Ваташа во близина на Моклиште кај месноста „Чаир“, на 2 км оддалеченост од Ваташа. Колежот го извршила бугарската воjска и полициски одреди на чело со капетан Борис Жеглов, поручник Борис Костов и подофицер Петко Опреков под команда на полковник Љубен Апостолов, командант на 56. Велешки пешадиски полк од Петтата бугарска армија. По потекло Апостолов бил од Крива Паланка. По тоа време од 40 до 60% од војниците во полковите на Петтата армија биле локални регрутирани младинци.
Малгашки јазик
Акцент
Акцентот е начелно двосложен, односно паѓа на претпоследниот слог. Кога зборот завршува на ka, tra и честопати na, тогаш акцентот е третосложен (како во македонскиот). Во многу дијалекти, неакцентираните самогласки (освен ) се обезвучувааат, а во некои речиси целосно претрпуваат елизија; така fanorona се изговара како.
Масакр во Ваташа
Настан
Во пролетта 1943 година, по повеќе акции на партизанските одреди на Третата оперативна зона, три полка бугарска војска и одреди полиција, под команда на полковникот Апостолов, од 7 до 16 јуни 1943 година, презема офанзива за уништување на партизаните и се нафрла и на мирното население. Кулминација на погромите над цивилното население е масовното стрелање во Ваташа, на 16 јуни 1943 година, кога на роденденот на бугарскиот престолонаследник Симеон ІІ се убиени 12 младинци. Уште вечерта на 15 јуни низ Ваташа се разнесла веста дека утредента никој не треба да оди на работа, зашто е роденден на престолонаследникот и во Кавадарци ќе се одржува парада. Кога се разденило на 16 јуни, селото било блокирано од војска и полиција. Никој не можел да излезе, а оние што тргнувале на работа ги враќале назад.
Малгашки јазик
Правопис
Малгашкиот користи латиница уште од 1823 г. Пред тоа се користела арапска аџамија, локално наречена „сурабе“ („големо писмо“) за астролошки и магиски текстови.
Масакр во Ваташа
Настан
Сестрата на Блаже Ицев, Нада Ицева (Јанева), го памти денот кога го уапсиле нејзиниот брат. Не насетувале, каков крвнички чин ќе се случи истиот ден. Блаже (17 г.) и сестра му Ката (15 г.), работеле домашни работи, кога биле одведени во селската меана на Васил Хаџи Јорданов. Таму ги затекнале и останатите младинци, каде почнало крвничкото тепање од страна на полицискиот заменик-началник Петко Опреков, поручникот Борис Костов и двајца бугарски агенти. ""Јас веднаш истрчав по нив, но постојано ме враќаа назад до мостот. Бидејќи имав само 12 години, постојано се враќав колку што можам поблизу и некако разбрав дека ако се слушне истрел младинците ќе бидат стрелани. Истрчав дома и веднаш ѝ кажав на мајка ми дека ќе ги отепаат. Но таа ми рече:„Молчи, името пусто да ти остане, само ќе ги заплашат и ќе ги интернираат" - Нада (Ицева) Јанева"
Малгашки јазик
Правопис
Азбуката има 21 буква: a, b, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, r, s, t, v, y, z. Правописот е мошне фонетски. Буквите i и y го имаат гласот (y на крајот на зборот, а i на сите други места), додека o се изговара како. Слеаните согласки и  се пишуваат со tr и dr, а  и  се пишуваат како ts и j. Буквата h честопати е нема. Сите други букви ја имаат вообичаената вредност по МФА.
Mp и понекогаш nt можат да стојат на почетокот на зборот, но се изговараат како.
Масакр во Ваташа
Настан
Во раните утрински часови во селската кафеана во Ваташа биле приведени и сослушани неколкумина младинци и девојки. Тие биле скоевци, кои кришум им помагале на партизаните, но биле поткажани. Според Стева Илиева од Кавадарци: „Кметот нè собираше од куќите со готов список, сите нè имаше по име и презиме.“ Во кафеана тие се испрашувани и тепани, а потоа се терани да признаат дека биле сите заедно со партизаните на 1 мај во месноста Моклиште и дека биле нивни помошници. На крајот на полицискиот распит се ослободени еден младинец и една девојка. Останатите 12 младинци и 4 девојки остануваат со обвинение за врска со партизаните и претстојно бегство во планината. Откако тие ги поднеле сите тортури и измачувања, полиција и војска ги одвеле пешки во колона кон Моклиште.
Раовиќ
Раовиќ — село во Општина Сарај, во околината на градот Скопје.
Масакр во Ваташа
Настан
Додека ги воделе младинците, на неколку места ги запирале. Веројатно се премислувале каде да ги стрелаат, додека ним им велеле дека ги носат за да ги фотографираат. Најстариот од сите, Васо Хаџиjорданов насетил дека нешто лошо се подготвува, па кај месноста „Чаир“ каде биле запрени, почнал да бега, а по него побегнале и други. Тогаш била издадена наредбата „оган“. Дванаесетте младинци биле застрелани, иако сите војници не сакале да пукаат. Најмладиот од стреланите имал само 15 години. Еден од стреланите пред да умре, успеал да изусти „Стрелајте кучиња, но нашата идеја нема да умре!“. Четирите девојки што исто така биле уапсени — Мара Хаџи Јорданова, Стева Ампова, Павлина Касапинова и Ката Ицева — ги тргнале настрана. Полицискиот началник Петко Опреков се спротивставил на поручникот Костов кога сакал да ги убие и девојките, а капетан Борис Жеглов го поддржувал Опреков па така тие биле спасени. Интересно е сведочењето на девојките, кои биле натерани од поручникот Костов да се припојат до младинците, на што се спротивставил Петко Опреков, нагласувајќи дека не е таква наредбата. Ова говори за претходно спремана акција од страна на фашистичките бугарски сили. Откако насетиле дека ќе бидат погубени, се дале во бегство, но биле покосени од бугарските војници. За крволочноста на бугарските сили, говори и извештајот на ГШ на НОВ, од септември 1943 каде пишува: "'Младинците се изрешетани од куршуми од митралези, па потоа се избодени со бајонети. На некои им се исечени рацете и извадени очите и притоа сите биле ограбени“."Сестрата на Блаже, Ката која била одведена на местото и била сведок на овој грозоморен чин се сеќава дека нејзиниот брат Блаже, сè уште давал знаци на живот после стрелањето, но Бугарите со бајонети ги боделе и сечеле 12 младинци од Ваташа.
Малгашки јазик
Збороред
Збороредот во малгашкиот јазик е од обликот „прирок-предмет-подмет“:
Масакр во Ваташа
Настан
""Кога сестра ми Ката влезе во дворот, изнемоштена падна. Мајка ми ја праша каде е Блаже, а таа со плачење одговори дека е стрелан. По толку години и сега со силна болка се сеќавам на таа слика и на зборовите на Ката дека Блаже по рафалното пукање сѐ уште бил жив, но Бугарите со бајонети го убиле пред нејзини очи извикувајќи: „Гледајте, не седнувајте комунистки, гледајте“. Родителите и другите селани истрчаа во Моклиште, но под силна закана дека ќе го запалат селото можеа само набрзина со гранки и со лисја да ги покријат телата и да ги покријат со земја. Мајка ми не ми дозволи и јас да отидам таму, ми нареди да донесам алишта за Блаже, а јас уплашена, не знаејќи што да земам, избрав голем куп алишта, но, за жал, не успеав да ѝ ги однесам на мајка ми." – раскажува Нада."
Малгашки јазик
Збороред
Mamaky boky ny mpianatra (чита книга ученикот) „Ученикот чита книга“
Масакр во Ваташа
Настан
За свирепоста на Бугарските фашисти говори и фактот што не им било дозволено на родителите да ги погребаат своите деца, па тие набрзина нафрлиле земја и ги прекриле со гранки.
Раовиќ
Историја
Кон крајот на XIX век Раовиќ било село како дел од Тетовската каза на Отоманското Царство.
Масакр во Ваташа
Настан
Денес на тоа место постои мал споменик. По војната, бил организиран вистинскиот погреб. Кога семесјтвата сами си ги откопале коските, ги премиле во реката и во мали ковчези ги закопале во Моклиште. А, по третпат, таму каде што денеска има голем споменик, се закопани во 1963 година.
Малгашки јазик
Збороред
Nividy ronono ho an'ny zaza ny vehivavy (купи млеко за детето жената) „Жената му купи млеко на детето“
Л'Аквила
Л'Аквила (L'Aquila) е град во средна Италија, главен град на регионот Абруцо и главен град на истоимената област. Сепак, тоа не е најголемиот град и економски најзначајниот бидејќи тука е крајбрежниот Пескара.
Аквила е познат како највисокиот голем град во централна Италија.
Масакр во Ваташа
Жртви
Дванаесетте убиени младинци од селото се:
Л'Аквила
Потекло на името
Л'Аквила на италијански значи „орел“.
Географија
Л'Аквила се наоѓа во централна Италија. Градот е 120 километри североисточно од главниот град Рим и 200 километри западно од Пескара.
Релјеф: Л'Аквила се развила на многу високо земјиште во централните Апенини. Висината на градот е околу 710–720 м надморска височина. Градот е опкружен со највисоките врвови на Апенините, а на околу 15 километри источно од градот се наоѓа Гран Сасо (2.912 м надморска височина), највисокиот врв на Апенинскиот полуостров.
Клима: Климата во Л'Аквила е умерено континентална поради значителната надморска височина. Соодветно на тоа, климата е многу поостра отколку во околните градови, кои се блиску до морето и на помала надморска височина. Снегот во градот е редовен зимски феномен, кој е многу редок во централна Италија.
Историја
Населба на ова место првпат се појавила во 13 век. Владетелите на Кралството на двете Сицилии изградиле населба опкружена со масивни ѕидини во обид да обезбедат власт во овие краишта на своето кралство. Градот, како утврдено и безбедно место, набрзо станал важен политички центар на Кралството Двете Сицилии.
Л'Аквила била припоена во 1860 година кон новооснованата Италија. Веднаш станала главен град на провинцијата Абруцо и Молизе, подоцна само на Абруцо.
Низ историјата, градот често бил потресен од земјотреси. Па во 2009 година бил тешко уништен од земјотрес со јачина од 6,3 степени според Рихтеровата скала.
Популација
Според резултатите од пописот на населението во 2013 година, во општината живееле 70 967 жители. Во 2008 година Л'Аквила имала околу 73.000 жители, 1,5 пати повеќе отколку на почетокот на 20 век.
Денес, во градот има и голем број доселеници.
Малгашки јазик
Збороред
Зборовниот ред е типичен за јазиците во кои главниот збор стои напред: Предлозите стојат напред, како во македонскиот: (ho an'ny zaza „за детето“). Детерминативот стои пред именката, а квантификаторските зборови што ги менуваат приложните фрази и зависните реченици следат по именката (ny boky „книгата“, ny boky mena „црвените книги“, ny boky rehetra „сите книги“, ny boky novakin'ny mpianatra „книгата што ја чита ученикот“).
Масакр во Ваташа
Судење
Полковникот Љубен Апостолов на 3 ноември 1944 година бил откриен од македонските емигранти во Софија и го привеле во штабот на македонската народноослободителна бригада “Гоце Делчев“. Од Софија е екстрадиран во Кавадарци. По две години Народниот суд во НР Македонија ги осудил на смрт главните раководители и учесници во оваа акција: полковник Љубен Апостолов, капетан Борис Жеглов, поручник Костов и подофицер Петко Опреков. Пред тоа сите тие се предадени од новата влада на Бугарија на југословенските власти за судење како фашисти. Апостолов, кој бил командант на војската и ја издал наредбата за стрелање, тврдел дека не е виновен за ваташкиот масакр. Тој бил суден за повеќе злодела и сите ги признал, но за ваташкиот масакр кажал дека добил листа со имиња, а на неа стоело дека младинците се партизани уапсени во шумата, а не собрани од нивните куќи. Раскажал и за улогата во настанот на четворица ваташанци-предавници, тројца мажи и една жена. Ова злодело извршено од бугарските фашисти, останува срамен белег кој вечно ќе биде поврзан со шестиот роденден на бугарскиот престолонаследник Симеон II.
Малгашки јазик
Збороред
Необична одлика е тоа што показните детерминативи се повторуваат, т.е. стојат пред и по именката: ity boky ity „оваа книга“ (букв. „оваа книга оваа“).
Масакр во Ваташа
Судење
Истата судбина ги снашла и полицискиот инспектор Димитар Раев и агентот учесник во овие настани, Борис Жуглов. Двајцата се осудени на смрт во Скопје и стрелани.
Малгашки јазик
Глаголи
Глаголите имаат три синтактички продуктивни заложни облици зависно од нивната тематска улога во реченицата: основниот „вршителски“ облик е присутен кај највеќето глаголи. Изведениот „трпителски“ облик се користи во пасивни конструкции, а изведениот „целен“ облик се користи во конструкции кајшто се нагласува инструменталноста. Така имаме
Раовиќ
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Раовиќ живееле 110 жители, сите Албанци.
Масакр во Ваташа
Судење
Во извештајот на Мито Хаџивасилев до ЦК на КПМ од 5 јули 1943 во Кавадарци, меѓу другото дава јасна слика дека терор бил вршен и во претходни наврати од страна на бугарската војска кон невиното македонско население во Кавадаречко. Каде се палени куќи, плевни, во селата Шивец, Ресава, Ваташа, Праведник и други. Според овој извештај убиени се близу 50тина селани и дел интернирани. Сето, ова му го препишува на "главниот крвопиец полковник Апостолов".
Раовиќ
Население
Според Афанасиј Селишчев, во 1929 година селото имало 43 куќи со 273 Албанци.
На пописот од 2002 година, селото имало 213 жители, сите Албанци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 79 жители, од кои 40 Албанци и 39 лица без податоци.
Родови:
Според истражувањата од 1949 година, родови во селото се:
Доселеници:
Аспазија Софијанова
Аспазија Софијанова ( во ) — шефица на Одделот за интензивна нега и терапија на Клиниката за детски болести во Скопје.
Масакр во Ваташа
Одбележување
Во спомен на настанот, изградена е спомен костурница на стреланите 12 младинци од Ваташа, која е откриена на 11 октомври 1961 година. На јужниот ѕид на споменикот е запишано: „Смртта стана немоќна пред нашата младост исправена, пред очите наши загледани, уште тоа утро во иднината“. На местото на стрелањето подигнат е спомен парк со површина од, а во него се посадени 12 јавори како симбол на стреланите младинци. Настанот е опеан во песната на Лазар Манчевски „Ми заплакало селото Ваташа“.
Споменикот во последниве години честопати е сквернавен. Последен пат во март 2012 година кога поголемиот дел од релјефот бил уништен од вандали.
Аспазија Софијанова
Научноистражувачка дејност
Д-р. Аспазија Софијанова е активен истражувач со посебен интерес во областа на детската интезивна нега и терапија, и неонатологија. Главен истражувач-раководител е на национален научно-истражувачки проект “Рано дијагностицирање и психолошки третман на деца со развојни растројства и психолошки компликации при хронични заболувања” финансиран од Министерството за образование и наука 2012 година.Учествува на многубројни национални и меѓународни конгреси со свои усни и постер презентации, а како поканет предавач учествува на повеќе национални и странски стручни собири.
Малгашки јазик
Глаголи
сите овие значат „Си ги мијам рацете со сапун“, но нагласокот (задршката) се изразува со обликот глаголот на почетокот од реченицата и аргументот (именката) на крајот од реченицата: manasa „мие“ и aho „јас“ во (1), sasako „мие“ и ny tanako „моите раце“ во (2), anasako „мие“ и ny savony „сапун“ in (3). Треба да се напомене дека не постои еквивалент на македонскиот прилог „со“ во (3).
Именки и заменки
Малгашкиот нема граматички род, а именките не се менуваат по број. Меѓуоа, заменките и показните зборови имаат еднински и множински обливи (на пр. io boky io „таа книга“, ireto boky ireto „овие книги“).
Постои сложена низа од лични и показни заменки, зависно од познанствената и физичката блискост на соговорникот.
Деиксис
Во јазикот има сложен систем на деиксис (овие, оние, тука, таму итн), со седум степени на оддалеченост и видливост за секоја од нив. Домензијата на видливост прототипно е претставена како видливи наспроти невидливи предмети на разговор. Меѓутоа, невидливите облици се употребуваат за видливи определници кога можат само многу воопштено да се определат или кога имаат нејасни граници, додека пак видливите се користат за видливи определници кога се тематски предмети на разговорот.
Примери
Ова се примери од меринскиот дијалект (стандарден малгашки), застапен во главниот град и средишниот горски предел (висорамнина), кајшто живее племето Мерина.
Босанска азбука
Босанската азбука е азбуката која ја користи босанскиот јазик и е иста со хрватската азбука и со српската латинична азбука. Оваа азбука, заедно со другите две се именува како азбуката на Лудевит Гај. Азбуката има 30 букви и некои букви се пишуваат со диакрици, кои пак можат да се запишат и како диграфи. Покрај буквите со надредени знаци се во оваа азбука се користат и два диграфа, lj и nj.