cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рецесија
Берзанскиот пазар и рецесиите
Поради тоа што е многу тешко да се предвиди бизнис циклусот, Сигел тврди дека не е можно да се искористат економските циклуси за временско определување на инвестициите. Дури и на Националното Биро за Економско Истражување (НБЕИ) му се потребни неколку месеци за да утврди дали дошло до пораст или до опаѓање во САД. За време на намалувањето на економската активност, високо доходовните акции (* се акции чиј дивиденден приход е поголем од кој било насочен просек на друга акција) како оние на брзо движечките потрошувачки добра (* производи кои се распродаваат брзо по релативно ниски цени), фармацевтските производи и производите направени од тутун се држат подобро. Сепак, кога економијата ќе почне да закрепнува и кога ќе го надмине дното на пазарот ( понекогаш обележувано на графиконите како МАЦД ) растечките акции побрзо закрепнуваат. Постои големо несогласување околу тоа како здравството и јавните претпријатија успеваат да закрепнат. Распространувањето на портфолиото на меѓународните пазари може да обезбеди некаква сигурност, сепак економиите кои се тесно поврзани со американската економија можат исто така што бидат засегнати од рецесијата во САД.
Постои гледиште кое е наречено правило на половина пат, врз основа на кое инвеститорите го намалуваат закрепнувањето на економијата за половина во време на рецесија. Просечното траење на 16-те американски рецесии почнувајќи од 1919 година, било 13 месеци, и покрај тоа што неодамнешните рецесии биле пократки. Така, ако рецесијата од 2008 година го следи овој просек, падот на берзанските пазари би бил на најниско ниво околу ноември 2008 година.
Рецесијата и политиката
Главно, администрацијата добива позитивни бодови или обвинувања за економската состојба во време на рецесија. Ова предизвикува несогласувања околу тоа кога всушност рецесијата почнала. Во еден економски циклус, опаѓањето може да се смета за последица од експанзијата која достигнува неодржлива состојба, а се коригира преку кратко опаѓање. Така, не е лесно да се изолираат причините за специфичните фази на циклусот.
Глобални рецесии
Не постои општо прифатена дефиниција за глобална рецесија, според ММФ периодите кои се проследени со помалку од 3% глобален раст претставуваат глобални рецесии. ММФ проценува дека глобалните рецесии се појавуваат во циклус кој трае од 8 до 10 години. За време на она што ММФ го дефинира како минати три глобални рецесии во последните три децении, глобалниот раст на производство по глава на жител било нула или било негативно.
Економистите од Меѓународниот Монетарен Фонд (ММФ) изјавуваат дека глобалната рецесија би го намалила глобалниот пораст за три или повеќе проценти. Според оваа мерка, се квалификуваат три периоди почнувајќи од 1985 година: 1990-1993 година, 1998 година и 2001-2002 година.
Рецесии во Соединетите Американски Држави
Според економистите, почнувајќи од 1854 година, САД поминале низ 32 циклуси на експанзии и контракции, просечно 17 месеци на контракција и 38 месеци на експанзија. Сепак, од 1980 година наваму имало само осум периоди на негативен економски раст во текот на еден или повеќе фискални квартали, и четири периоди се сметале за рецесии:
Што се однесува до минатите три рецесии, одлуката на НБЕИ приближно беше во согласност со дефиницијата, која вклучува два последователни квартали на опаѓање. Сепак, рецесијата од 2001 година не вклучуваше два последователни квартали на опаѓање, на неа и претходеа два квартали на наизменични падови и слаб раст.
Актуелни рецесии во некои земји
Подетални информации: Голема рецесија
Официјалните економски податоци покажуваат дека значителен број на земји се во рецесија од почетокот на 2009 година. САД влезе во рецесија на крајот од 2007 година, и во 2008 година многу други нации го проследија истиот тренд.
Соединетите Американски Држави
Исправката на американскиот пазар за недвижности (како последица на американскиот станбен меур) и супрајмската хипотекарна криза значително придонесоа за рецесијата.
За првпат во скоро 20 година приватната потрошувачка забележа пад за време на рецесијата од 2008/2009 година. Ова укажува на длабочината и сериозноста на таа рецесија. Поради малата доверба на потрошувачите било потребно подолго време за да дојде до закрепнување. Потрошувачите во САД биле мошне погодени од рецесијата, поради тоа што вредноста на нивните куќи постојано паѓа, а нивните пензиски заштеди на берзанскиот пазар се намалија за десет пати. Потрошувачите не биле загрижени само затоа што нивните богатства се разјадени, туку стравуваа и за нивните работни места, со оглед на фактот дека невработеноста се зголемила.
Американските работници изгубија 63.000 работни места во февруари 2008 година, ова е најголема бројка во последните пет години. На 6 април 2008 година, поранешниот претседател на Федералните резерви, Ален Гринспен (Alan Greenspan ) изјави: „50% е сигурно дека САД би можеле да влезат во рецесија.“. На 1 октомври, Бирото за економска анализа објави дека вработеноста во септември се намалила за 156 000 работни места. Во април 2008 година, Модис ( Moody's - е холдинг компанија која прави финансиски истражувања и анализи за трговски и владини тела) објави дека девет американски држави се во рецесија. Во ноември 2008 година, работодавците елиминираа 533.000 работни места, што е најголема месечна загуба за последните 34 години. Проценето е дека во 2008 година се елиминирани 2.6 милиони американски работни места.
Стапката на невработеност во САД во март 2009 година, порасна за 8.5%, а бројот на загубени работни места до март 2009 година изнесуваше 5.1 милион, поради тоа што рецесијата започна во декември 2007 година. Во споредба со една година претходно ова е приближно 5 милиони повеќе невработени лица. Ова е најголемиот годишен скок на бројот на невработени по 1940-тите години.
И покрај тоа што економијата на САД во првиот квартал порасна за 1%, до јуни 2008 година, некои аналитичари изјавија дека поради долготрајната кредитна криза и „ незапирливата инфлација кај производите како што се нафтата, храната и челикот“, земјата сепак е во рецесија. Третиот квартал од 2008 година донесе намалување на БДП за 0,5%, што е најголемо опаѓање после 2001 година. Опаѓањето во третиот квартал за 6.4% на потрошувачката на нетрајните производи, како што се облеката и храната, било најголемо после 1950 година.
Извештајот од 17 ноември 2008 година, подготвен од Банката на федерални резерви на Филаделфија, врз основа на испитувањето направено од 51 прогнозер, наведува дека рецесијата започнала во април 2008 година и ќе трае 14 месеци. Тие предвиделе опаѓање на реалниот БДП на годишно ниво за 2.9% во четвртиот квартал и 1.1 % во првиот квартал од 2009 година. Овие прогнози претставуваат значајни ревизии на опаѓање за разлика од прогнозите направени три месеци претходно. Извештајот од 1 декември 2008 година, подготвен од Националното Биро за Економско истражување соопштуваше дека САД се во рецесија уште од декември 2007 година (кога економската активност била на врвот), врз основа на бројни мерки кои ги вклучуваат загубите на работните места, намалувањата на личните примања и опаѓањето на реалниот БДП.
Други земји
Неколку други земји се соочија со опаѓање на стапката на раст на БДП, генерално тоа се должи на намалената ликвидност, инфлација на цените на храната и енергијата, и забавувањето на американската економија. Овде влегуваат: Обединетото Кралство, Ирска, Канада, Јапонија, Австралија, Кина, Индија, Нов Зеланд и многу други земји во рамките на ЕЕО (Европска економска област). Во некои земји, рецесијата веќе е потврдена од експертите, додека другите сè уште чекаат податоците за растот на БДП во четвртиот квартал да покажат два последователни квартали на негативен раст. Индија и Кина поминуваат низ економско забавување, но не и низ рецесија.
Раскази од шести кат
Раскази од шести кат  – македонски раскази од Драги Михајловски. Книгата е издадена во 2002 година во СР Македонија.
Содржина
Раскази од шести кат  -  ИЗБРАНИ РАСКАЗИ. Лилјак; Родителски; Мајстор; Случка; Свртничар; Сведок; Месечари; Печуркар; Ѓон; Куќа во Солун; Среќна нова; Копиле; Поштарот; Скок со стап; Коле; Антологичар; Милтон; Заем; Кошница и костум; Тасичо; Триполската капија. НОВИ РАСКАЗИ. Ресторант; Нушиќ; Писателот; Скова; "Штедња Хорацио"; Мерсо; Граница
Најубавото од раскажувачката работилница на Драги Михајловски собрано на едно место: избор раскази од збирките „Речно улиште“ (Награда за најдобра дебитантска книга, 1981 година), „Ѓон“, „Скок со стап“(Награда Рациново признание, 1994 година) и „Триполската капија“, заедно со осум сосема нови раскази. Вистинска антологија на едно многугодишно креативно работење... Спој од најдоброто и најновото на овој македонски мајстор на расказот. На едно место танцуваат суетите на цела плејада јунаци од нашето секојдневие. Многуте поштари, свртничари, ѕидари, мечкари, библиотекари, аптекари, студенти, молери, лектори, сонуваат и мечтаат пред очите на читателот за еден друг, поинаков, можеби посреќен свет во надворешен амбиент подложен на постојана промена од мир кон војна и обратно.
Дидактички системи на настава
Предавачка настава
Како предавачка настава го препознаваме претежно вербалното и ex – cathedra фронтално излагање на одредени содржини, информации, и други пораки на коишто цел им е воспитанието и образованието на учениците. Настанува со појавата на одделението и одделенско–часовната оранизација на наставата. Наглиот пораст на образованието (посебно на основното), големите одделенски паралелки (во почетокот и до 300 ученици, а подоцна сè помалку и помалку) биле непосреден повод за нејзиното настанување. Во почетокот тоа била и значајна дидактичка иновација која веќе при крајот на 19 век и подоцна станала значаен ограничувачки фактор на наставата. Со појавата на предавачката настава се врзува и настанувањето на традиционалната дидактика како теорија на наставата, најмногу како теорија на поучување која (како и предавачкиот концепт) е и денес цврсто втемелена во училиштата и човечката свест со што го отежнува продирањето на современи дидактички идеи.
Со тој концепт на поучување и учење ученикот добива рецептивна позиција. Тука сè е одредено — и целта, и содржината, и контролата. Наставната содржина доаѓа до ученикот во готов, дидактички преработен облик. Токму поради тоа, предавачката настава го лишува ученикот од релевантни искуства, како од оние со когнитивен (набљудување, воопштување, дефинирање итн.), така и од оние со социјално-афективен карактер. Не треба да се заборави дека токму тие искуства на поединецот (когнитивни и социо-афективни) претставуваат супстанцијална основа на воспитанието и образованието.
Главен и најчест извор на знаења (и на други вредности) е самиот наставник. Наставникот покажува, објаснува факти (емпириско градиво), изведува заклучоци, ја докажува валидноста на заклучоците, прави изводи и др. Освен наставникот, како извор на знаење може да послужат различни демонстрации, експерименти, активности (работни) и др. Иако е тоа значајно збогатување, тежиштето сепак останува на наставникот. Не треба да се заборави дека ученикот слушајќи и гледајќи врши и определена спонтана обработка. Меѓутоа, содржината која доаѓа до него, најчесто поради својата обилност, брзина и неадекватно излагање, учениците не стигнуваат добро да ја обработат. Затоа тежиштето се става на работата на учениците дома. Во училиштето, пак, учениците добиваат лекции и се проверуваат. Успехот на учениците исклучиво се сведува на можноста за репродукција на предаваната содржина. Наставникот се обраќа кон ученикот повеќе како наставник отколку како човек. Се крие позади својата професија и не се отвора кон ученикот, а најчесто и не се чувствува како дел од оддeлението.
Нагласени се вербализам во образованието и вербализам во воспитанието. Предавачката настава дава малку можности и на когнитивниот развој на ученикот, токму затоа што се потпира на значително репродуктивната когнитивна активност. Хетерономно е поставена, па не дозволува развој на автономија. Учителот е мерило на сè. Ученикот мора да го слуша учителот и да ги следи неговите упатства. Хетерономноста на однесувањето ја поддржуваат различни облици на влијание (награда, казна, натпреварување, докажување и др.); поради сето тоа има малку простор за воспитание. Воспитанието не може да се развие врз рестрикциите, туку на овозможување и поттикнување на иницијативите. Меѓутоа, тука секоја ученичка иницијатива го ремети поставениот ред, строгата наставна структура. Неконформистичките ученици, ученици со чувство за лично почитување, кои веруваат во себе, своите можности и искуства и кои дивергентно мислат, тука се третираат како недисциплинирани. Учениците постојано се изложени на тензија која произлегува од различноста на она што го мислат и чувствуваат и она што го прават или од нив се очекува (когнитивна дисонанца).
Предавачката настава признава само „еден единствен прав начин“. Затоа таа воспитанието и образованието повеќе го сфаќа како однесување отколку како лично однесување и одредување кон сè што е и што се случува. Во нашите школи (основни и средни) предавачката настава не е ретка. Тоа особено го условуваат два моменти. Едниот се однесува на слабата опременост на училиштето, што, само по себе упатува на вербализам. Другиот е од субјективна природа и може да се окарактеризира како ненадмината авторитарност и хиерархичност на односите, како во поглед на целите на настава, така и во погледот на начинот на кој тие се остваруваат.
Затоа е добро да се праша: што ќе се случи кога наставата со својата организација, непримерноста на содржините и методите и со директивноста на наставникот го надвладее ученикот и неговите развојни потреби (потреба за иницијатива, самопочитување и дијалог)? Врз концептот дека „образованието треба да биде горко, за да животот биде сладок“, не може да израсне здрава, слободна и одговорна личност. Тоа еднакво вреди и за ученикот и за наставникот. Од таа причина мораме да тежнееме за оние и онакви наставни концепти кои даваат повеќе можности за актуелизација на поединецот.
Развојот како лично постигнување не може да се прими од никого (со посредство на предавање на наставникот). Тој е резултат на активноста на субјектот. Доколку таа активност е поавтентична тогаш е помалку репродуктивна (како во конгитивно сознајна, така и во социо-афективна смисла), повеќе автономна отколку хетерономна, таа повеќе ќе биде воспитание, т.е. релевантна на поединецот.
Предавачкиот начин на работа го става наставникот во центарот на наставата, што произлегува од предавањата како решение за воспитанието и образованието на учениците. Таквата настава е и ограничувачки фактор за афирмирање на наставникот како вистински воспитувач.
Евристичка настава
Називот „евристичка настава“ потекнува од архимедовата изрека „еурека“ (од грчкиот збор heuriskein – наоѓа, пронаоѓа, открива) и од евристичкиот облик на разговор. Врз основа на таа изрека е формирана посебна научна дисциплина евристика, која се занимавала со проучување на методата за правилно управување со умот поради откривање на нови сознанија.
Токму таа методолошка постапка ги поттикнала дидактичарите на изградување на евристичката настава како посебен дидактички систем. Застапниците на овој дидактички систем нагласуваат дека образовна важност имаат само оние наставни содржини кои учениците потполно ги разбираат. Во изведувањето на евристичката настава доминантно место има поучувањето на наставникот како своевидна дидактичка помош на учениците. Според тоа, наставникот во наставниот процес ги води учениците по сигурен пат од почеток до крај. Тоа водење има карактер на мисловно водење, за да ги доведе до потполно сфаќање на опфатените содржини, односно тие да стекнат точен и јасен мисловен увид во структурата на содржината, да им бидат јасни функционалните врски и односи. За сфатените содржини учениците можат да се изразуваат и што е најважно, знаењето засновано на сфаќање добива квалитет на оперативност, апликативност, функционалност, применливост.
Потребно е посебно да се нагласи дека евристичката настава бара солидно и сестрано подготвување на наставникот за изведување на поединечните компоненти на наставниот процес. Меѓутоа, таа има и одредени слабости, како на пример:
Затоа нејзините слабости можат да се надополнат со примена и на други дидактички системи на настава. Но, без оглед на нејзините слабости, таа има свое оправдување и во современото училиште, и тоа особено кога станува збор за тешките и сложени наставни содржини коишто учениците можат да ги сфатат со помош на сигурното водење на наставникот.
Егземпларна (применета) настава
Атрибутот „егземпларна“ потекнува од латинскиот збор exemplar што значи примерок. Се користи и терминот парадигматска настава што потекнува од грчиок збор парадигма кој има исто значење (образец, примерок).
Главна одлика на егземпларната настава е тоа што од целокупната содржина на некое тематско подрачје се одбира помал број единици кои наставникот, соработувајќи со учениците, треба да ги обработи. Останатите содржини од тој тематски збир учениците ги обработуваат и совладуваат самостојно, дома, според примерот. Задачата на наставникот е содржината на едно тематско подрачје да ја подели на две целини: егземпларна (помала група со репрезентивна содржина) и аналогна, слична, (проширена целина во која спаѓаат сите останати). Со добра обработка на егземпларните содржини учениците треба потполно да го совладаат предвиденото знаење, но и моделот на обработката кој ќе им послужи, на сличен начин, само да ги обработат аналогните содржини. Потоа следува систематско повторување и на едните и на другите содржини со кои раководи наставникот.
Со егземпларната настава се поттикнува самостојната работа на учениците. Таа мисловно ги активира.
Менторска настава
Менторот е водач, сопственик. Во старогрчката митологија, Ментор бил воспитувач на Телемах, синот на Одисеј, па по него настанал и овој поим со кој се означува наставникот кој некого води, упатува.
Главна одлика на менторската настава е да ја сведи улогата на наставникот на повремени разговори, упатување на ученикот или студентот кој, во најголем дел, треба самостојно да ја обработи дадената тема. Овој вид настава е погоден за работа со постарите ученици и студенти. Во текот на работата наставникот советува и контролира. Со ваквиот начин на работа силно се развива самостојноста, а учениците и студентите ја совладуваат техниката на научната работа и се навикнуваат да ја користат.
Проблемска настава
Во проблемската настава се решаваат проблеми. Тоа е нејзина клучна одлика. Задача и е да го развива мислењето и творештвото. Ефектите на ваквата настава се големи бидејќи кога ученикот ќе се најде пред тешкотија или проблем, со својата мисловна активност наоѓа принцип (начин) за решавање. Часот започнува со поставување на проблемот кој треба да се решава. Се продолжува со поставување хипотеза, барање принцип (начин) за решавање на проблемот (се користат поставените хипотези) и завршува со примена на стекнатите знаења во нови ситуации.
Програмирана настава
Во програмираната настава ученикот самостојно ја совладува програмата преку оброци, секвенци и теми кои содржат програмирани и логички распоредени содржини. Секој ученик напредува според своите можности, самостојно и со темпо кое него му одговара. Дали ученикот го совладал оброкот се проверува со постојаниот тек на повратни информации. Дури кога ќе се совлада една етапа тој преминува на следната. Програмата во програмираната настава ја сочинуваат логички распоредени содржини од наставната програма. Може да ги опфати сите содржини предвидени за еден предмет за една школска година, а може и дел. Темата е дел на програмираната содржина, секвенцата е дел од темата, а пасусот е најмала единица на знаење. Популарно се нарекува оброк или порција.
Постојат два типа на програмирање: линеарно и разгрането. Со линеарното програмирање се постигнува индивидуализација на ритамот на совладуање на содржината но не се почитуваат поединечните особености на ученикот. Со разгранетото програмирање се уважуваат и тие други особености, а не само ритамот на учење. Со таквото програмирање ако ученикот го знае материјалот, можат да се изостават некои делови. Тој може да се упати и на додатни информации ако му се потребни. Програмирано е така што во учењето од основната линија да може да сврти странично (ако му е тоа потребно на ученикот).
За програмираната настава се создаваат посебни наставни средства и посебни текстови. Во помладите одделенија се применуваат програмирани вежби и практична работа, а во постарите и дидактички содржини особено за испитување и проверување на знаењето. Програмираната настава придонесува за развој на самостојно мислење, совладување на логички операции, активирање и зголемување на љубопитноста на учениците. Овозможува програмираната содржина да се совлада.
Индивидуализирана наставa
Во процесот на изедначувањето на учениците во одделенијата по возраст и претходно образование, што е воведено со одделенски-часовниот систем на Коменски, само донекаде се остварува изедначување. Во рамките на така формираните групи, поединечните разлики меѓу поединците се големи (во помнење, мислење, лексичкиот фонд, изразување). Заради тоа се настојува во наставата да се остварува принципот на индивидуализација но, исто така и вкупната настава по својот облик да се индивидуализира, што не треба да се поистоветува со претходниот поим (принцип на индивидуализација).
Поединечниот пристап на ученикот кај нас се сведува на повремена помош на ученикот кога не е во состојба сам да го совлада материјалот, но сето тоа во облик на фронтална настава. Поединечната настава подразбира сите ученици на истиот час да работат ист наставен материјал, самостојно да совладуваат исти задачи. За разлика од неа, во индивидуализираната настава учениците, исто така самостојно, секој според своите можности, своето темпо, работат различни задачи прилагодени на нивното спознајно ниво. Логично, крајната цел е иста: да се совладаат програмираните наставни содржини.
Обезбедувањето услови за наставата според когнитивните способности, фондот на знаење и интересите на ученикот се нарекува диференцијација на наставата. Кај нас не се формираат посебни одделенија според нивото на способностите (надворешна диференцијација), бидејќи тоа би бил пат низ училиштето да се верификуваат и продлабочуваат социјалните разлики. Нашата педагошка теорија ја прифаќа внатрешната диференцијација. Одделенијата се формираат од ученици на иста возраст со претходно завршено исто одделение, но со различни способности. Се диференцира брзината на учење и напредување, количината и тежината на материјалот, начинот на работа. Секој ученик би требало да постигне онолу колку може, до својата горна граница.
Постојат различни облици на индивидуализација: наставни листови, задачи со различна тежина, индивидуализирано учење на компјутер, индивидуализација низ додатна, дополнителна, факултативна и изборна настава. Наставните листови се однапред подготвени задачи на листови (картони) со упатства како треба да се решат. Задачите се различни за секој поединец или постојат три (некогаш и повеќе) групи задачи со различна тежина. Решението е на позадината на листот или, што е подобро, кај наставникот за да ученикот не го види пред да ја реши задачата.
Тимска настава
Наставата од еден или повеќе сродни предмети која ја реализира тим составен од поголем број на наставници се нарекува тимска. Во тимот улогите и задачите се поделени. Добра страна на овој систем на работа е: рационализација на времето, збогатување на наставниот процес, подобра акцeлерација на содржините од различни наставни области, подобар е квалитетот на работата.
Наставната работа се организира по групи: поголеми со 100 и повеќе ученици, средни по ученички одделенија, мали групи за различни облици на работа во кои има 10, 15, но и помалку ученици.
Асоцијативната тимска работа е посложена. Стручниот тим заеднички не само што планира и програмира, туку заеднички ја изведува наставата за поефикасно остварување на задачите. Наставниците по еден стручен предмет, да речеме македонски јазик, на почетокот на годината ги делат наставните теми и секој ја реализира својата тема во своето одделение. Кога во сите оддeленија на еден клас работат наставници од иста струка, станува збoр за хоризонтална тимска работа. Во вертикалната тимска работа работат повеќе наставници од различни струки во повеќе одделенија и класови, на пример во сите постари одделенија од основно училиште. Овој втор облик е попогоден за училиштата со помал број на одделенија.
Меѓународен сојуз за заштита на природата
Меѓународен сојуз за заштита на природата или МСЗП (англ. International Union for Conservation of Nature, IUCN) — меѓународна организација посветена на заштитата на природните ресурси. Има за цел да му помогне на светот да изнајде прагматични решенија за најголемите еколошки и развојни проблеми. Групата го издава т.н. „Црвен список“ кој претставува попис на загрозени видови подреден според нивото на загрозеност. Списокот се составува од наодите на разни еколошки организации.
Преглед на работата на МСЗП
МСЗП пружа поддршка за научни истражувања, раководи со теренски проекти ширум светот и работи со влади, невладини организации, агенции на ООН, фирми и локални заедници за подготовка на закони и правилници за зачувување на природата. Ова е најстарата и најголемата еколошка мрежа во светот - демократски сојуз со членство од преку 1.000 владини и невладини организации, и речиси 11.000 научници-доброволци од преку 160 земји. МСЗП има стручен кадар од над 1.000 лица во 60 служби и стотици партнери од јавниот, невладиниот и приватниот сектор ширум светот. Седиштето на МСЗП се наоѓа во Гланд, близу Женева, Швајцарија.
Цели и задача
Задачата на МСЗП е да се злага за праведен свет што ја цени и штити природата. Целта на МСЗП е да врши влијание, да ги поттикнува и потпомогнува општествата во светот да го зачуваат интегритетот и разновидноста на природата, како и да обезбеди исправно и еколошки одржливo искористување на природните ресурси.
Членови
Во Сојузот членуваат владини и невладини организации. Тие го одредуваат правецот на движење, ја утврдуваат глобалната програма на работа и го избираат Советот (нешто како одбор на фирма) на Светскиот конгрс на МСЗП. Самите организации-членки се организирани во државни и регионални комитети.
Комисии
Постојат 6 комисии што „вршат проценка на состојбата на природните ресурси и го советуваат и насочуваат Сојузот за еколошките проблеми во светот“:
Комисија за образование и комуникација
Комисијата за образование и комуникација (CEC) ја застапува стратешката употреба на средствата за комуникација и образованието со цел темелно да ги информира засегнатите страни за употребата на природните ресурси. Има 700 члена, предводени од претседателот Кит Вилер.
Комисија за еколошка, економска и социјална политика
Комисијата за еколошка, економска и социјална политика (CEESP) има за цел да пружа стручна помош и советодавна улога во врска со економските и социјалните фактори за заштитата на природата и одржливото искористување на биоразновидноста. Комисијата има 1000 члена, преводени од претседателот Ароха Те Пареаки Мид.
Комисија за еколошко право
Комисијата за еколошко право (CEL) се залага за еколошкото право со изработката на правни рамки за воспоставување и примена на законски регулативи во земјите со цел да се заштити природата и да се унапреди одржливиот развој. Има 800 члена, предводени од претседателот Шајла Абед де Завала.
Комисија за раководење со екосистеми
Комисијата за раководење со екосистеми (CEM): дава стручни совети и насоки за раководењето со природни и изменети екосистеми. Органот има 400 члена, предводени од претседателот Пит Вит.
Комисија за опстанок на видови
Комисијата за опстанок на видови (SSC) го советува Сојузот за техничките аспекти на заштитата на видовите и организира разни дејности во насока на заштитата на најзагрозените видови. Комисијата го изработува Црвениот список на загрозени видови. Тука членуваат 7.500 стручњаци за видови и биоразновидноста ширум светот, преводени од претседателот Сајмон Стјуарт.
Светска комисија за заштитени подрачја
Светската комисија за заштитени подрачја (WCPA) има за цел да се залага за воспоставувањето и делотворното раководење на заштитени копнени и морски подрачја ширум светот. Брои 1.300 членови, преводени од претседателот Никита Лопухин.
Издавачка дејност
МСЗП е предводник во издавачката дејност, со мошне обемна стручна литература, извештаи, напатствија и бази на податоци за заштита на природата и одржливиот развој. Секоја година организацијата издава над 150 книги и реферати, како и стотици други извештаи, документи и напатствија.
Мокеле-мбембе
Мокеле-Мбембе (англиски: Mokèlé-mbèmbé) наводно е криптид од езерото Теле во Република Конго, кое се појавува во митологијата на африканските племиња. Оваа суштество по изглед е слично со криптидите Амалиjи и Нсанга.
Потекло и значење на називот
Име на оваа суштество доаѓа од Лингала јазикот што во превод значи "оној кој го запира текот на реката".
Опис на криптидот
Се опишува како голем влекач којшто наликува на диносауруси од групата Сауроподи. Оваа суштество е водоземен билкојадец кој се населува во мочуришни подрачја.
Хронологија на средби со ова суштество и видувања
Бројни експедицији се спроведени во Африка во потрага по Мокеле-Мбембеом. Иако во неколку експедицији е наведено дека истражувачи имале блиски средби со оваа суштество, никој не бил во состојба да обезбеди неоспорливи докази дека оваа суштество постои.
Мишлен
Мишлен (Compagnie Générale des Établissements Michelin, исто така позната како „Мишелин“) е француска фабрика за автогуми, со седиште во градот Клермон Феран. Претпријатието е најголем производител на гуми во светот.
Краковски говор
Краковски говор - карактеристичeн за жителите на Краков и околината. Многу од наведените зборови и изрази можат да се сретнат исто така во Горна Шлеска и Подхале.
Неговите одлики се:
Месојади
Во ланецот на исхрана, месојадите се организми кои се исхрануваат исклучиво со животинска храна.
Amanita verna
Amanita verna, попозната како будала печурка, ангел уништувач, будала од печурки или ангел што го уништува пролетта, е смртоносна отровна базидиомицетна габа, една од многуте во родот Amanita. Се појавува во Европа во пролет, A. verna се поврзува со разни листопадни и иглолисни дрвја. Капите, шипките и жабрите се сите бели во боја.
Amanita verna за прв пат е спомната во научната литература од францускиот миколог Жан Булијар во 1780 година како форма vernus на Agaricus bulbosus. Булијард предупредил дека може лесно да се помеша со јадливата полска печурка (Agaricus campestris), и дека лековите за оние кои ја јаделе вклучуваат ставање витриолен етер во вино или згмечен лук во млеко. Името на видот verna потекнува од латинскиот збор за „пролет“. Три години подоцна, Жан-Батист Ламарк му дал статус на посебен вид во неговата Encyclopédie Méthodique, Botanique.
Печурката на будалата (Amanita verna), позната и како ангел кој уништува пролет или ангел на смртта, е близок роднина на Amanita phalloides, капа на смртта и член на родот на печурки Amanita. Amanita verna, како и нејзиниот близок роднина, припаѓа на подфамилијата Phalloideae.
Опис
Печурката на будалата е чисто бела, сè до жабрите и стапот. Оваа габа, како и сите аманити, има волва. Капачето на будалата 5-10 см широк, и е приближно иста висина.
Ламелите на оваа печурка се слободни и бели, а волвата е торбичка и голема. Неговиот прстен е бел и мембранозен, а A. verna реагира жолто со 20% раствор на калиум хидроксид, за разлика од неговата релативна ''Amanita phalloides var. алба додека Amanita virosa'' добива портокалово-жолта реакција. Спорите на печурката се мазни и елипсовидни.
Живеалиште и сезона
Печурката на будала расте во европските шуми и дрвените шуми во пролет, како што сугерира латинското име на габата (Amanita verna или ангел што уништува пролет).
За разлика од различните тесно поврзани отровни аманити, оваа печурка не е познато дека се појавува во Северна Америка.
Токсичност
Тесно поврзана со други смртоносни чисти бели аманити, будалавата печурка е една од најотровните печурки во светот. Исто како и капачето за смрт, овој организам содржи фатална доза на алфа-аманитин, кој предизвикува откажување на црниот дроб доколку не се лекува веднаш. Иако оваа печурка (заедно со многу други смртоносни и јастиви габи) содржи и фалотоксини, овие фалотоксини не се токсични за луѓето (кога се внесуваат) бидејќи слабо се апсорбираат.
Нема негативни симптоми од јадењето на оваа габа до 6-24 часа по ингестијата. Првиот симптом е едноставно нелагодност. Следат насилни грчеви и дијареа. На третиот ден, истите симптоми се повторуваат, но иако за многумина ова може да изгледа како знак за закрепнување, најчесто тоа е едноставно предвесник на конечниот почеток на симптомите, кои вклучуваат откажување на бубрезите и црниот дроб поради аматоксините. Во овој момент, треба да се преземат драстични мерки како трансплантација на црн дроб, или жртвата најверојатно ќе умре.
Кочан (Правишко)
Кочан — поранешно село во Егејска Македонија, Република Грција.
Културни и природни знаменитости
Овие две знаменитости се единствените преостанати градби во Кочан:
Копа Америка 2011 Група Ц
Групата Ц од Копа Америка 2011 е една од трите групи од првата фаза на Копа Америка 2011. Во нејзе учествуваат Уругвај, Чиле, Мексико, и Перу. Победникот од оваа група ќе се соочи со второ-пласираниот од групата Б, а второ-пласираниот ќе се соочи со победникот од Групата А во четвртфиналето. Натпреварите во оваа група започнаа на 4 јули и завршија на 12 јули.
Табела
Сите времиња се локални, Аргентинско Време (UTC−03:00).
Чорапи
Особености
Чорапите ги чуваат нозете да останат топли на зима, а преку лето да не се потат. Чорапите, исто така, ја чуваат ногата од плускавици кои можат да се добијат од триење со чевлите. Чорапите обично се прават од волна, памук, најлон и различни видови на синтетика, во зависност од предвидената намена. Ако е намена да се заштити ногата од студ, тогаш најчесто се употребува волна; спортските чорапи обично се прават од памук или синтетика; свечените женски чорапи најчесто се направени од најлон. Чорапите можат да бидат и со заштитна, но и со здравствена цел. Заштитните чорапи се носат при специфични работи, а медицинските се најчесто со висока еластичност и штитат повредени или заболени места.
Некогаш постоел обичај да домаќинот, испраќајќи ја својата родбина или пријатели од куќата, да му подари на најмладиот од нив бели чорапи за пат.
Матајс де Лихт
Матајс де Лихт (роден на 12 август 1999 година, во Лејдердорп) — холандски фудбалер, на Бајерн Минхен и на холандската репрезентација.
Де Лихт е првиот и единствениот одбранбен играч досега кој ја добил наградата Златно момче (во 2018 година).
Животопис
Од 2018 година, тој е во врска со Аники Моленар, ќерка на поранешниот фудбалер Кеје Моленар.
Технички одлики
Де Лихт е еден од најценетите млади перспективни играчи во неговата генерација, што го потврдува и освојувањето на наградата Златно момче, која му се доделува на најимпресивниот млад фудбалер во европскиот фудбал. Тој е комплетен централен дефанзивец, физички силен, добар во играта со двете нозе, чии јаки страни исто така се и навремените стартови и расчистувања, играта во воздухот, прецизните додавања и солидната техника и финеси кои ги поседува за еден стопер. Иако не е многу брз тој е способен добро да ја чита играта на противникот и да се поставува на вистинското место. Исто така, тој може и да ја организира играта на својот тим како плејмејкер од последната линија. Неговата висина и скок му овозможуваат да биде голема закана при прекините и нафрлените топки, додека неговата сила значи дека е малку веројатно дека ќе биде истуркан во борбата за позиција.
Почетоци и рани години
Де Лихт започнал да игра фудбал во ФК Абкуде. Во 2008 година, кога имал 9 години тој се приклучил на младинската академија на Ајакс. Најпрво тренерите на младинската академија мислеле дека е премногу бавен и нема форма, но му била дадена шанса да се развива во академијата и продолжи да го докажува неговиот квалитет. Де Лихт го потпишал првиот договор со Ајакс на три сезони во септември 2015 година. По завршувањето на сезоната 2015-2016, тој бил избран за Талент на иднината.
2016–2017: Јонг Ајакс и развој
Во текот на следната сезона, 2016-2017, тој го направил својот пробив на многу рана возраст. Помалку од шест месеци откако ја добил наградата за талент на иднината, тој го направил своето деби во Ерсте дивиси, Купот на Холандија, Лига Европа и Ередивиси. На почетокот на сезоната тој му се придружил на Јонг Ајакс. За време на подготовките за новата сезона со Јонг Ајакс, на Де Лихт му било дозволено да се приклучи на првиот тим неколкупати. На пример, му било дозволено да се приклучи на тренинг кампот на Ајакс во Австрија. За време на овој тренинг камп, тој го направил своето неофицијално деби за првиот тим на Ајакс во пријателскиот двобој со Лиферинг. На 8 август 2016, Де Лихт го направил своето деби за Јонг Ајакс во натпревар од Ерсте дивиси против екипата на Емен, играјќи го целиот натпревар. Во текот на сезоната Де Лихт одиграл 17 натпревари за Јонг Ајакс.
На 21 септември 2016, Де Лихт го направил своето деби за сениорскиот тим на Ајакс во натпревар од купот против Вилем Втори. По 25 минути игра, тој постигнал гол по нафрлената топка од корнер на Хаким Зијеш со што станал вториот најмлад стрелец во историјата на Ајакс по Кларенс Сидорф; Ајакс победил во тој натпревар со 5-0. На 24 октомври, Ајакс преку Твитер објавил дека Де Лихт ќе биде промовиран во сениорскиот состав. На 24 ноември 2016, тој го направил своето деби во европските натпреварувања, во победата со 2-0 над грчкиот Панатинаикос во Лига Европа. Три дена подоцна, тој го направил своето деби во Ередивиси во 14-тото коло од сезоната на гостувањето кај Херенвен, влегувајќи во игра од клупата за резерви на местото на Дели Синкгравен во 83-тата минута од натпреварот.
Де Лихт брзо се етаблирал во првиот тим, откако бил промовиран и одиграл 11 натпревари во првенството и 9 во Лига Европа до крајот на сезоната. На 24 мај, тој станал најмладиот играч (на возраст од 17 години и 285 дена) кој заиграл во некое европско финале, кога тој го започнал натпреварот против Манчестер Јунајтед во финалето на УЕФА Лигата на Европа 2017.
2017–2019: Пробив и капитен
По продажбата на Давинсон Санчес во во август 2017 година, Де Лихт станал член на почетната постава на Ајакс. Сезоната 2017-2018 ја започнал со своето деби во Лигата на шампионите, играјќи во натпреварот од квалификациите против француската Ница (1-1) на 26 јули 2017. Својот прв гол во дресот на Ајакс, Де Лихт го постигнал на 18 ноември 2017, во 13-тата минута од победата со 8-0 на гостувањето кај НАК Бреда во Ередивиси; дваесет минути подоцна тој го постигнал и својот втор гол во истиот натпревар. На 20 декември, тој го промашил одлучувачкиот пенал во седмата серија со кој неговиот тим бил елиминиран од Твенте во Купот на Холандија. Во март 2018, Де Лихт бил назанчен за капитен на Ајакс од страна на тренерот Ерик тен Хаг, по повредата на регуларниот капитен Џоел Велтман. Во првиот натпревар како капитен, победата со 4-1 на домашен терен над Херенвен, тој го постигнал својот трет гол за сезоната отворајќи го резултатот во 31-вата минута. Сезоната ја завршил со вкупно 39 настапи и 3 гола во сите натпреварувања.
Во сезоната 2018-2019, поради сериозната повреда на Велтман, тој бил назначен за главен капитен на тимот на трајна основа. На 11 август 2018, Де Лихт го постигнал првиот гол за Ајакс во новата сезона во холандското првенство, спасувајќи го својот тим од пораз во 88-мата минута од натпреварот на домашен терен против Хераклес Алмело што завршил 1-1. Три дена подоцна, тој го постигнал својот прв гол во европските купови во победата со 3-0 на Јохан Кројф Арената над белгискиот Стандард Лиеж во третото квалификациско коло од Лигата на шампионите. На 17 декември 2018, Де Лихт ја освоил наградата Златно момче, со што станал првиот одбранбен играч добитник на оваа награда. На 13 февруари 2019, Де Лихт станал најмладиот капитен во некој натпревар од нокаут фазата на Лигата на шампионите на возраст од само 19 години и 186 дена, во натпреварот против Реал Мадрид од осминафиналето. На 27 февруари 2019 година, тој го одиграл својот 100- ти официјален натпревар за Ајакс во победата со 0-3 во Де Класикер против Фејенорд во Купот на Холандија (во истиот го постигнал и првиот гол во натпреварот), со што стана најмладиот играч на Ајакс кој стигнал до 100 настапи. На 16 април 2019, Де Лихт го постигнал победничкиот гол во реванш натпреварот од четвртфиналето на Лигата на шампионите против, со кој го одвел Ајакс во полуфиналето на натпреварувањето за првпат од сезоната 1996–1997. Неговиот гол исто така го направил најмладиот холандски фудбалер кој постигнал гол во нокаут-фазата уште од Нордин Вутер во 1996 година како и вториот најмлад дефанзивец кој постигнал гол по Џоел Матип. Во текот на оваа одлична сезона за Де Лихт и Ајакс, тој забележал 55 настапи и 7 гола во сите натпреварувања помагајќи му на клубот да ја освои двојната круна во Холандија. Клубот бил близу и до пласман во финалето на Лигата на шампионите, откако оствариле победа во првиот натпревар од полуфиналето против Тотенхем (0-1), во вториот воделе со 2-0 на полувремето за сепак на крајот да загубат со 2-3 со примен гол во шестата минута од судиското продолжение и да бидат елиминирани поради правилото за гол во гости.
Јувентус
На 18 јули 2019, Де Лихт потпишал петгодишен договор со шампионот на италијанската Серија А, Јувентус, во трансфер вреден 75 милиони евра. Тој станал петтиот холанѓанец кој заиграл за Јувентус по Едгар Давидс, Едвин ван дер Сар, Елјеро Елија и Уасим Боуи. Своето деби за клубот од Торино, го направил на 31 август во победата со 4-3 на домашен терен над. Совршеното деби по 60-тина минути игра се претворило во вистински кошмар за Де Лихт во остатокот од натпреварот, откако тој бил виновен за секој од трите гола на Наполи, во сите ситуации доцнејќи да ги затвори противниците кој ги постигнале головите за гостите. Неговите грешки продолжиле и во следните месеци откако тој направил пенал играјќи со рака во сопствениот шеснаесеттник во Дербито на Италија против (завршило 1-2 за Јувентус), а истото му се случило и кон крајот на октомври во натпреварот против  во кој неговиот тим загубил два бода играјќи нерешено 1-1. Подоцна Де Лихт признал дека на почетокот му било потребно повеќе време да се прилагоди како и дека првичниот план на клубот и тренерот Маурицио Сари бил тој постепено да влезе во првиот тим на Јувентус, но дека повредата на капитенот Џорџо Кјелини променила се и тој морал многу порано од предвиденото да стане редовен стартер играјќи во пар со Леонардо Бонучи. На 2 ноември 2019, тој го постигнал својот прв гол во дресот на Јувентус и тој се покажал победнички во успехот со 1-0 над градскиот соперник во Дербито дела Моле. Тој станал најмладиот стрелец во Дербито дела Моле во последните 60 години и петти најмлад во целокупната историја на одигрување на торинското градско дерби. Голот му донел поголема самодоверба и неговите настапи станале многу посигурни во споредба со оние на почетокот од сезоната. На 2 февруари 2020, го постигнал својот втор гол за сезоната во првенствената победа на домашен терен со 3-0 против. На крајот, во првенството кое се прологирало до летото, поради пролетната пауза диктирана од пандемијата на КОВИД-19, на 26 јули 2020 година, Де Лихт со Јувентус го освоил скудетото - негово прво во кариерата. Својата прва сезона со клубот од Торино ја затворил со 39 настапи и 4 гола.
Следната сезона под водството на тренерот Андреја Пирло, тимот не успеал да го повтори успехот и да ја обрани титулата во првенството, движејќи се по флуктуирачки пат по кој, меѓу другото, како препреки се јавуваат и отсуствата на де Лихт во неколку наврати, прво тој бил надвор од терените три месеци на почетокот на сезоната поради операција на десното рамо а потоа, во јануари, бил погоден и од заразата со КОВИД-19: и покрај тоа, во 2021 година тој учествувал во двете финалиња во кои Јувентус остварил победи и нови титули, во Суперкупот на Италија против и во Купот на Италија против.
За време на третата сезона, под водство сега веќе на новиот тренер - трет во последните три години - Масимилијано Алегри, де Лихт постигнал гол во победата со 3-2 на гостувањето против помагајќи им на бјанконерите да ја забележат првата победа во новото првенство по неочекувано лошиот старт без победа во првите четири натпревари. На 10 февруари 2022, за време на натпреварот од Купот на Италија против кој завршил со резултат 2-1 за бјанконерите, де Лихт го одиграл својот 100-ти натпревар за Јувентус. На 11 мај 2022, во споменатото натпреварување де Лихт го одиграл целиот натпревар во финалето против, во кое неговата екипа загубила по продолженија со 2-4.
Бајерн Минхен
На 19 јули 2022, де Лихт бил купен од Бајерн Минхен за сума од 67 милиони евра плус 10 милиони бонуси.
Репрезентативна кариера
Во март 2017 година, тој бил повикан од селекторот Дани Блинд да се приклучи на холандска репрезентација за натпреварот против, во квалификациите за Светското првенство 2018, и за пријателскиот натпревар против. На возраст од само 17 години, 7 месеци и 10 дена, поради отсуството на поискусните дефанзивци како Рон Влар, Стефан де Врај, Џефри Брума и Вирџил ван Дајк, Де Лихт го започнал натпреварот против Бугарите со што стана најмладиот играч кој го носел дресот на Орање од 1931 година - апсолутниот примат му припаѓа на Маук Вебер, кој играл со 17 години, 3 месеци и 19 дена. Неговото дебито не било најдобро бидејќи Бугарија победила со 2-0, а двата гола постигнати од страна на Спас Делев биле резултат на две грешки направени од страна на младиот дефанзивец; за овој избор на селекторот се дискутирало и критикувало многу во Холандија следниот ден, за на крајот тоа да доведе до разрешување на Блинд од клупата на репрезентацијата.