cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фосил
Жив фосил е термин кој е употребуван за било кој жив вид кој е многу близок до некој вид што го знаеме од фосилите, исто како фосилите да дошле во живот. Ова може да биде вид којшто е познат само од фосилите додека живи претставници се откриени, како гинко дрвото, или единствен жив вид кој нема блиски роднини, или мала група на видови кои се поврзани без блиски роднини, како што е наутилус, кои се единствени преживеани од еднаш големата и раширена група помеѓу фосилите..
Западнопоморско Војводство
Западнопоморско Војводство (województwo zachodniopomorskie) — војводство во северозападна Полска кое се граничи со Поморското Војводство на исток, Големополското на југоисток, Лубушкото на југ, Германија (Мекленбург-Западна Померанија и Бранденбург) на запад и Балтичкото Море на север. Седиште и најголем град е Шчеќин.
Основаноо е на 1 јануари 1999 г. од дотогашните војводства Шчеќинско и Кошалинско, како и делови од други соседни војводства, согласно управната реформа усвоена претходната година. Го носи името на историската област Поморје. Иако е наречено „западнопоморско“, војводството не ги опфаќа најзападните делови на областа; тие денес ѝ припаѓаат на Западна Померанија () во Германија.
Географија и знаменитости
Западнопоморското војводство е петто по големина во земјата. Позначајни градови се Шќечин, Кошалин, Старгард и Швиноујшќе.
Ова е живописна област во балтичкиот брег, со многу плажи, езера и шумовити предели. Шчеќин, Швиноујшќе и Полице се поажни пристаништа. Други поголеми приморски места се Мјенѕиздроје, Ѓвинув,
Население
Сè до 1945 г. областа била дел од Германија. По Втората светска војна, подрачјето ѝ е предадено на Полска согласно барањата за прекрокување на границите наметнати од СССР со Потсдамскиот договор. Највеќето Германци пребегале или биле истерани, и а на нивно место се населени Полјаци, од дотогашна Полска или преселени од полските подрачја припоени кон СССР.
Во 1948 г. 67 % од населението го сочинувале дојденци од средна Полска, Големополска и Помералија, а 25 % биле преселници од полските краишта припоени кон СССР. Други 6 % биле повратници во Полска од Западна Европа. Околу 50.000 Украинци се принудно преселени во областа во операцијата „Висла“ од 1947 г.
Градови и гратчиња
Војводството има 64 градски населени места, тука наведени по број на жители според состојбата во 2006 година:
Управна поделба
Западнопоморското Војводство е поделено на 21 округ, од кои 3 се градски, а 18 се земски. Тие пак се поделени на вкупно 114 општини.
Словени
Словени (стсл., (Slověne), рус., бел. - Славяне, укр. - Слов'яни, пол. - Słowianie, чеш. - Slované, свк - Slovania. буг. - Славяни, срп., црн. - Словени (Sloveni), хрв. - Славени, бос. - Slaveni (Славени), мкд. - Словени, свн. - Slovani) — индоевропска група на народи обединети преку заедничкото потекло, сличноста на јазиците и културното наследство.
За заеднички предок на сите словенски народи се сметаат Прасловените кои живееле во областа северно од Карпатите во Источна Европа (денешна северна Украина, јужна Белорусија и југозападна Русија).
Словенските народи кои во мнозинство имаат православна христијанска вероисповед се користат со кирилично писмо, а додека словенските народи кои во мнозинство се католици или муслимани се користат со латинично писмо.
Потеклo
Словените припаѓаат на индоевропската група на народи, а како посебна етничка заедница почнале да се појавуваат пред околу 2000 години. Словените се појавуваат релативно доцна на историската сцена во споредба со Грците и Римјаните, но пак се јавуваа доста пред појавата на Германите и Англите. До 2000 година п.н.е. Словените, Балтите и Германите претставувале една етнографска маса, но набргу почнал процесот на разделување на три племенски групи.
Антрополошки одлики
Византиските хроничари ги опишуваат Словените како светлокожи, жилави и издржливи. Ја признаваат нивната храброст, слободољубие, чесност, демократски инстинкт и гостоприемство. Во мир тие биле срдечни и пријателски расположени кон сите туѓинци и странци, но во војна биле жестоки и лукави.
Имено комбинација од храброст, издржливост и суровост им овозможила на Словените да ги покорат европските територии на Византија и да продрат дури до најјужните нејзини делови, како и да го населат скоро целиот регион Македонија.
Историчарот Прокоп Цесарски дава детален опис на физичкиот тип на Словените. Тој вели дека биле повисоки од Грците, посветли и необично силни. Немале развиена коњаница и во сите битки оделе пеш, држејќи во рацете штитови и копја. Биле простосрдечни и неверојатно гостопримливи. Се хранеле со земјоделски производи и месо од домашни животни и риба. Омилен пијалак им била медовина, како и пиво од јачмен. Биле музикални, а омилен инструмент им била гуслата. Нивните племиња живееле во неслога, дури и во омраза. Но, кога војувале настапувале во племенски сојузи, кои значеле само привремено здружување заради одбрана или напад, а не некакви постојани формации.
Димитрија Солунски сведочи дека Словените вешто го користеле копјето, мечот и штитот, а оклопи скоро и не користеле. Против посилните непријатели се служеле со лукавство. На рамни и голи места не влегувале во борба, а при одбрана правеле дрвени бедеми во кружна форма. Биле особено вешти во преминување на реките.
Нивната секојдневна облека претставувала бела платнена едноделна кошула со црвени украсни елементи околу вратот и ракавите – овие црти се присутни во сите народни носии на словенските народи (особено во македонската народна носија).
Општествена структура
Словените биле организирани во родовски заедници кај кои сите членови биле крвно поврзани и биле рамноправни меѓу себе. Со родот управувал старешина. Сите членови во родот подеднакво располагале со земјата, стадата, орудјата и заеднички ги делеле производите. Родовите се обединувале во поголеми крвни заедници - племиња, на чие чело стоел кнез кој бил избран од сите военоспособни мажи. Честопати имало и спојување на повеќе племиња со што се формирале склавинии. Најчесто имале тенденција да се населуваат покрај езера, мочуришта и реки. Словените живееле во колиби, оддалечени една од друга. Целото семејство (родителите со сите синови, и нивните сопруги заедно со децата) било обединето со заедничко стопанство и работа. Неколку вакви семејства заземајќи определена територија образувале општина. Неколку семејни општини пак, го сочинувале племето. Секое племе заземало одредена територија која се нарекувала жупа. Словените не биле управувани од апсолутисти, туку спорови и решенија биле донесувани од совети на старешините, а биле препуштани и на народните собранија – т.е. варварска демократија. За тоа летописецот Цесарион пишува: “Словените не се управувани од еден човек, туку живеат во демократија“.
Стопанство
Основната стопанска гранка кај Словените во прататковината и уште долго подоцна во новите територии било земјоделството. Но во зависност од природните услови во новите средини, тие започнале да се занимаваат и со други стопански дејности. На пример територијата што ја зазеле Западните Словени се состоела исклучиво од шуми, и спрема тоа се развило земјоделството поврзано со сечење на шумите и ловот на дивеч. Во речните и езерските места значајно место зазема риболовот, а во шумите ловот. Во териториите заземени од Јужните Словени, освен земјоделството, заради плодноста на земјата, доста било развиено и сточарството.
Кон крајот на VI век кај Словените земјоделството постигнало големи успеси. Хроничарот Прокоп Кесаријски во својата книга Стратегикон забележува кај Словените изобилие на стока и “производи од земјата, особено пченица и просо“.
Археолошките откритија говорат дека земјата била обработувана со бикови впрегнати со железни плугови. Широко се користело и ралото. Се жнеело со српови и родот бил складиран во специјални јами. Пронајдени се и рачни мелници со кои го мелеле житото.
Било развиено и занаетчиството - особено грнчарството (глинени предмети направени од Словените се пронајдени на многу места во Македонија). Изработувале и предмети од дрво, коски и рогови. Висок степен на развој имале и кај обработката на метали, од кои произведувале орудија за работа како и оружја. Племињата населени крај мориња и големи реки знаеле да градат чунови изработени од едноделно дрво. Како платежно средство била користена стоката, а во некои случаи употребувале и пари од странско потекло.
Митологија
Првите податоци за религијата на Старите Словени ги дава византискиот историчар Прокопиј Цесарски во VI век, кој објаснува дека словенските племиња Анти и Склавини верувале во еден врховен бог – богот на молњите. За религијата на Словените освен Прокопиј, најмногу податоци дава Нестровата Хроника напишана во првата половина на XII век, и се смета за најстар пишан извор за нивната религија. Во неа се опишани божествата почитувани и обожувани во Киев и околината. Податоци за религијата на Словените дава и Словото за Игоровиот полк (Слово о полку Игорову) напишано во крајот на XII век, потоа записите на арапските патописци, полските историчари од XVI век и др.
Во антиката и Словените, како и многу други народи го почитувале Сонцето како божество кое го створило светот и со својата топлина го овозможува животот. Нашите предци ова божество на сонцето го нарекувале Сварог.
Подоцна, навлегувајќи во понапредните фази на варварството, кај Старите Словени се појавува култ кон различни божества, сите поврзани со појави од природата. Словените верувале во натприродноста на природните сили и појави, и врз основа на нив создаваат цела митологија поврзана со богови и божествени ликови поделени на добри и зли. Врховен бог на словенскиот пантеон е богот Перун – громовник, владетел на небото и создавач на вселената, кој го пуштал дождот за да ја оплоди земјата.
Несреќите, болестите и другите проблеми Словените му ги препишувале на злобното божество Чернобог (црниот бог). Обидувајќи се да го омилостат тие му принесувале жртви. Тој е аналогичен на христијанскиот ѓавол.
Меѓу добрите богови Словените многу го славеле и богот Световид, кого го сметале за заштитник на обичните луѓе, и помагач во војните.
Врховна владетелка со успехот и среќата на луѓето била божицата Среча. Од нејзиното име и доаѓа македонскиот збор “среќа“.
Почитуван е и богот Радегаст или Радегост кој бил сметан за бог на гостољубивоста и гостопримството, затоа што се смета дека Словените многу се радувале на гостите.
Сива или Жива била божицата на животот и советодател. Претставена е како жена која што носи на грб мало момченце, а во рацете гроздови.
Дел од Антите (најисточните Анти) како врховен бог понекогаш го сметале и Белбог – спротивност на Чернобог, а дел од Венетите за врховен го сметале богот Триглав, но сепак огромното мнозинство од Словените верувале исклучиво во Перун.
Подага била божица на ловот, неа особено ја почитувале Словените кои живееле до шумите полни со дивеч.
Богот на богатството и заштитник на домашните животни бил богот Велес. Него го обожувале Словените кои го имале сточарството како осовна стопанска дејност. Во Македонија по името на овој бог е крстен градот Велес, кое е индикатор за словенската култура на современите Македонци.
Словените Го почитувале и богот на плодородноста Дајбог или Дажбог.
Една од пообожаваните била божицата Лада, која била божица на љубовта.
Најлошата божица била Морана, која била божица на смртта.
Голем дел од верувањата и обичаите на Старите Словени и до ден денес останале во фолклорот на сите словенски народи. Како примеер за тоа се – Баба Рога (Баба Јага), самовилите, вампирите, врколаците, русалките, верувањето во моќта на огнот и др.
Директно потекло од словенската митологија води и празникот Коледе, кој христијанството го задржало од тактички причини. Зборот Коледе се употребува и денес кај дел од Јужните и Источните Словени. Такви се и обичаите сврзани со палење на оган за Прочка, Василица и други празници.
Дел од населените места во Македонија ги добиваат своите имиња како директен одраз на словенските верувања, или пак подоцна се трансформираат задржувајќи ја само основата. Најтипичен пример за ова е името на градот Велес, кој е именуван по словенскиот бог Велес кој бил бог на стадата и пасиштата.
Со преселбата што се случила во VI век Словените почнале да го примаат христијанството, но трагите од нивните стари верувања останале и до денес.
Словенски племиња
Во периодот на доцната антика и раниот среден век во византиските пишани извори се забележни повеќе племиња кои се определени како словенски.
Раселување на Словените
Во првите столетија од новата ера кај Старите Словени почнуваат да се формираат три етнографски групи – тие населени на западната област од словенската прататковина се нарекуваат Венеди, оние на источната – Анти, а оние што ја населувале јужната област се нарекуваат Склавини. Овие имиња биле само регионални, тие пак го користеле своето заедничко име Словени, и говореле ист јазик и имале исто обичаи.
Во втората половина на II век Словените подпаѓаат под властта на Готите, и остануваат управувани од нив до 375 година, кога Хуните ја уништуваат државата на источните Готи. Притисокот од страна на Хуните и нивните постојани напади се наведува како една од најважните причини за преселбата на Словените.
Западните Словени (Венети) пред крајот на VI век веќе ги запоседнуваат западните од нив територии. Тие ги заземаат териториите околу реките Одра, Висла и Елба. Чешко-моравските племиња се населуваат околу базенот на Горба Елба, В’лтава и Морава. Пољаците го запоседнуваат базенот на Висла, Одер и Ниса, а полатските племиња биле по течението на долна и средна Елба до Балтичко Море. Поради тоа и се споменуваат како Балтички Словени.
Источните Словени (Анти) или се придвижиле кон исток, или останале на своите територии без поголеми промени. Поголем центар бил формиран во реонот на град Киев на реката Днепар. Тие населиле огромен простор на југ до Црно Море, на запад до река Висла и на север до Северна Двина. На оваа територија подоцна ќе биде формирана Киевска Русија.
Јужните Словени (Склавини) и дел од Антите ги минуваат Карпатите и реката Дунав и се населуваат скоро на целата територија на Балканскиот Полуостров, достигнувајќи до Јадранското Море на запад, до Егејското Море на југ и до Црното Море на исток. Словените пенетрирале сè до Пелопонез, но не успеале да ги додржат најјужните територии и не се населиле таму. Најјужните словенски населби биле формирани северно од утврдениот град Солун. Треба да се спомене дека српските и хрватските Словени, за разлика од Склавините и Антите кои поминале преку Карпатите и се населиле на денешна Македонија, Бугарија, северна Грција - дошле малку подоцна на денешните територии не преку Карпатите туку од територијата на денешна Галиција на повик на царот Ираклиј во почетокот на VII век. Јужните Словени имаат приоритетна улога во создавањето и развојот на словенската писменост.
Подоцна, во Втората светска војна, Адолф Хитлер наредува покрај Еверјското население да се отстрани и словенското население од Светот, затоа што сметал дека тие имаат се, најмногу природни ресурси, најбројно население во Европа и најголема територија распространета на два континенти Европа и Азија и во Втората светска војна се убива 30 милиони Словени.
Словенските народи денес
Во новите територии, Старите Словени почнале да попримаат дел од културата на своите нови соседи, а исто така успеале да асимилираат голем дел од месното население кое живеело на тие територии пред словенската преселба. Заради овие причини, кај трите Совенски групи се појавиле различни промени во физиолошки, лингвистички и културен план.
Така на пример, Западните Словени, се населиле на територија претходно населена со Келти, и затоа денес огромен број од нив имаат црвеникава или рижава коса. Јужните Словени пак асимилирале византиски балканско население (кое било од средоземен тип), и затоа денешните јужнословенско народи имаат претежно бела кожа но темна коса. Источните словени пак, или остаснале во прататковината, или се придвижиле на исток каде асимилирале Фински и Монголски племиња.
Но и покрај физиолошките промени, и некои културни различија кои се појавуваат заради фактот што различни словенски племиња биле под власт или под влијание на различни култури (Византија, Скандинавија, Германија, Отоманско Царство), Основата на јазикот на сите словенски држави останува иста. Сите словенски народи во својата колективна меморија и во фолклорот носат обележја карактерни за нивното словенско потекло - како белата носија со црвени елементи, како празникот Коледе, Мартенката, митот за баба Рога (баба јага), самовили, имиња на топоними кои се повтоуваат во различни држави и многу други примери.
Словенски народи и држави
По населувањето во новите територии, различните словенски племиња тргнале по различен свој пат на историската судбина. Преку создавање на племенски сојузи, започнало сливање на различните племиња во потесни образувања. По првите векови по преселбата, Словените говореле ист јазик - и етнографското обособување на различните словенски народи се случивал по име на историска област, по име на племе, или заради природните граници на некоја географска област.
Заради зазличните историски детерминизми, некои порано некои подоцна, со текот на времето се формираат следните словенски народи:
Јужни Словени
Скоро сите словенски народи успеваат да создадат своја држава. Тоа не успева кај Лужичките Срби, кои се носители на една од првите словенски култури, и кои до ден денес постојат и го негуваат својот јазик кои живеат во денешна источна Германија. Има и словенски народ кој е во фаза на изградба т.е. денес ја преживеува својата национална преродба - Русинскиот народ.
Словените како тема во уметноста и во популарната култура
Словените се јавуваат како тема во бројни дела од уметноста и популарната култура, како:
Двострани животни
Двострани животни или триплобласти — животински организми со билатерална (двострана) симетричност на телото. Тие имаат глава (преден дел од телото) и опашка (заден дел од телото), како и грб (дорзален дел од телото) и стомак (вентрален дел од телото); затоа тие имаат и лева и десна страна на телото.
Ова е голема група на животински организми и ги вклучуваат мнозинството на познати животински колена, освен сунѓерите, реброносците, плочкестите животни, и жаркарите. Ембрионите на двостраните животни се триплобластични (трослојни), и имаат три герминативни слоеви: ендодерм, мезодерм и ектодерм. Речиси сите се двострано симетрични, а единствен исклучок се иглокожите, кои како возрасни се радијално симетрични, но нивните ларви се двострано симетрични.
Освен неколку колена (на пример, сплесканите црви и Gnathostomulida), двостраните животни имаат целосен дигестивен систем со посебни уста и анус. Кај некои двостраните животни недостасуваат телесни празнини (ацеломати, во кои спаѓаат сплесканите црви, мешестотрепчестите црви и Gnathostomulida), додека други имаат примарни телесни празнини (кои произлегуваат од бластоцелот, како псевдоцеломи) или секундарни телесни празнини (кои се појавуваат de novo, на пример целомот).
Телесна градба
Најраните двострани животни биле црволики животни, а нивното тело може да се сфати како цилиндар со желудочна цевка (црево) во средината, која има два отвора - уста и анус. Околу желудочната цевка (стомакот) се наоѓа внатрешната телесна празнина, која може да биде целом или псевдоцелом. Животните со двострана симетричност имаат глава (преден крај) и опашка (заден крај), како и грб (дорзална страна) и стомак (вентрална страна); од овде произлегува дека тие исто така имаат лева страна и десна страна.
Бидејќи овие животни имаат преден крај на телото, тоа значи дека овој дел од телото ќе биде најизложен на стимули, што од своја страна поттикнува цефализација, односно развој на глава со сетилни органи и уста. Многу двострани животни имаат комбинација од циркуларни (кружни) мускули, кои го стеснуваат телото, што предизвикува издолжување, и надолжни мускули, кои го скратуваат телото; оваа комбинација им овозможува на животните со меки тела да се движат со перисталтика. Тие, исто така, имаат и црево, кое се протега низ цилиндричното тело од устата до анусот. Многу колена на двострани животни имаат примарни ларви, кои пливаат со помош на трепки, и имаат апикален орган кој содржи сетилни клетки. Сепак, постојат исклучоци за секоја од овие одлики; на пример, возрасните иглокожи се радијално симетрични (за разлика од нивните ларви), а одредени паразитски црви имаат исклучително упростена градба на телото.
Еволуција
Хипотетичкиот најскорешен древен заеднички предок на сите двострани животни е наречен „прадвострано (урбилатерално) животно“. Природата на ова најрано двострано животно сѐ уште е тема на дебата. Една група на научници сметале дека ацеломатите се предци на сите други групи на двострани животни (планулоидна-ацелоидна хипотеза на Лудвиг фон Граф, Иљја Мечников, Либи Химан и Луитфрид фон Салвини-Плавен), додека друга група на научници сметале дека првото двострано животно било целомат, а ацеломатите (сплесканите црви и мешестотрепчестите црви) секундарно ги изгубиле телесните празнини (архицеломатна хипотеза и нејзини варијации, како што се Gastrea на Ернст Хекел и Адам Сеџвик, Bilaterosgastrea на Карл Густав Јегерстен, и Trochaea на Нилсен).
Постојат фосилни остатоци на двострани животни од едиакариумот, а првиот bona fide фосил на двострано животно е Kimberella, за кој е одредено дека потекнува пред 555 милиони години. Постарите фосили се контроверзни; фосилот Vernanimalcula може да претставува најраното познато двострано животно, но, исто така, може да претставува меур. Познати се фосилни ембриони од времето на Vernanimalcula (580 милиони години), но ниту еден нема двострани афинитети. Во Такуари формацијата, во Уругвај, пронајдени се мали јамички за кои се верува дека се стари најмалку 585 милиони години, а се верува дека нив ги направиле примитивни двострани животни со риење во песокот.
Филогенија
Постојат две главни гранки, натколена, на двострани животни — второусни (деутеростоми, Второусни) и првоусни (протостоми, Protostomia). Во второусните спаѓаат иглокожите, полухордовите животни, хордовите животни и неколку помали колена. Во првоусните спаѓаат членконогите, прстенестите црви, мекотелите, сплесканите црви и многу други колена. Постојат неколку значајни разлики помеѓу овие две натколена, а најголемата е начинот на кој им се развива ембрионот. Имено, кај првоусните, првиот отвор кој се формира на ембрионот се развива понатаму во уста, додека кај второусните првиот отвор се развива понатаму во анус. Во денешната таксономија признаени се најмалку две други натколена во склоп на првоусните, Ecdysozoa (преслекувачи) и Spiralia. Стреловидните црви (Chaetognatha) е клад кој досега бил најтежок за класификација, но неодамнешните студии го вклучуваат во Gnathifera.
Подолу е прикажано најновото (2011 година) филогенетско дрво на двостраните животни, иако позициите на одредени кладови сѐ уште се контроверзни (испрекинати линии). Знакот Mya означува милиони години, времето кое било потребно да одредени кладови дивергираат во други кладови.
Голгота
Голгота или Калварија — рид во Ерусалим каде што според Библијата е распнат Исус Христос. Овој рид се наоѓал надвор од ѕидините на Ерусалим, но со ширењето ридот бил вклучен во градот. Латинскиот збор Калварија значи „череп“, името е дадено бидејќи ридот поради обликот на камењата потсетува на череп. На ова место се вршени многу погубувања во стариот век.
Библиски одлики и етимологија
Иако употребата од шестиот век се однесуваала на локацијата како планина, додека пак како мал рид од 333 година , во евангелијата се именува како местото Голгота. Во своите евангелија, апосотлите Матеј и Марко, значењето на овој збор го објасниле како „место на черепот“. Кога Свети Еремија, овие стихови ги превел на латински, тој го употребил латинскиот збор calvariae, кој во превод значи „череп“. Кога Библијата на кралот Џејмс била напишана, преведувачите користеле англиканизирана верзија на името - калварија, збор кој потекнува од зброт calvariae. Локацијата сама по себе се споменува во сите четири канонски евангелија:
Различен број на алтернативни објаснувања биле дадени за името:
Традиционална местоположба
Римскиот цар Константин I Велики изградил базилика на Светиот Гроб околу 326 — 335 година. Според христијанството, гробот на Исус и местото на вистинското распнување на Исус Христос биле откриени од страна на царицата Света Елена, мајка на Константин I Велики, во 325 година. По неколку години откако Елена го опишала Гробот на Исус и тврдела дека го пронашла Вистинскиот Крст, Константин изградил црква околу местото за кое Елена велела дека е гробот на Исус. Во 333 година, аџии од Бордо, влегувајќи во местото од источната страна го опишале вака:
Храмот на Афродита
Пред идентификацијата на Елена, ова место било храм на Афродита. Изградбата на Константин зазела поголем дел од претходниот храм, додека манастирот се поклопува со површината која ја опфаќал паганскиот храм. Базиликата која ја изградил врз храмот била уништена во 11 век и сè уште не е обновена. Христијанските верувања сведочат дека ова место сепак било христијанско и дека владетелот Адријан ја зазел површината, ги уништил христијанските сведоштва и го изградил неговиот храм. Има докази дека триесет години пред Адријан да го изгради својот храм, христијаните го именувале местото како Голгота. Мелито од Сардис, свештеник од вториот век, го опишал местото како „во средина на улицата, во средината на градот“ што се совпаќа со позицијата на храмот на Адријан.
Надвор од градските ѕидини
Библијата опишува дека Голгота е надвор од градските ѕидови, но традиционално се велело и се вели дека е во срцето на градот, и во рамките на старите градски ѕидови. Христијанската традиција реагирала, тврдејќи дека градот бил многу потесен во Исусово време, што местото тогаш било надвор од ѕидовите. Во 2003 година, професорот Сер Хенри Чедвик (поранешен декан на Христовата Црква, Оксфорд) тврдел дека кога Адријановите ѕидари повторно го испланирале стариот град и тие случајно ја вклучиле Голгота внатре во градските ѕидини.
Сепак, ѕид би имплицирал постоење на одбранбен ров надвор од него, па ѕидот претходно не можел да биде веднаш во непосредна близина до Голгота, кој во комбинација со присуството на светиот Храм ќе го прават градот во внатрешноста на ѕидот прилично тесен. Според овие географски размислувања, а и според тезата дека ако ридот бил во рамките на градот тогаш лесно ќе можел да биде нападнат. Археолошки остатоци на постар ѕид во ридот и околу него не биле пронајдени.
Карпите од Голгота
За време на реставрацијата од 1973 - 1978, внатре во Базиликата на Светиот Гроб се открило дека постоело мал рудник, поточно место каде се ископувало бигор. Денес има остатоци од карпите кои можат да се видат ако се влезе во црквата Света Елена, но тоа се одвива само со дозвола. Внатре во црквата има карпа која е околу 7 метри долга, 3 метри широка и 4.8 метри висока. Денес се верува дека тоа е остаток од карпите на Голгота. Според проценките, оваа црква се наоѓа на горниот дел од Голгота, додека остатокот е позади самата црква. Виргилио Канио Корбо, археолог кој бил присутен за време на реставрацијата, тврди дека ридот ако би се гледал од градот нликувал на череп.
За време на реконструкцијата на подот на црквата во 1986 година била откриена мала дупка во карпите со пречник од 11.5 см. Староста на дупката не е позната и можеби датира од времето на паганскиот храм на Адријан. Археологот тврди дека тоа е дупката каде се одвивало распнувањето, односно дупката во која се ставале крстовите. Покрај тоа, била пронајдена и пукнатина која одела по површината на карпата па сè до Базиликата.
Поклонение
Свети Кирил Ерусалимски, ран теолог и сведок на Константиновите реконструкции, зборува за Голгота во осум посебни параграфи : Голгота, светиот рид кој стои високо тука, чува сведоштва: Сбетиот Гроб чува сведоштва и каменот кој денес лежи таму. Покрај ова и многу сведоштва дека имало или има црква изградена од Константин на самата Голгота.
Алтернативни локации за Голгота
Иако Базиликата на Светиот Гроб е посочувана како местото на гроб на Исус и на Голгота, сепак има и други верувања меѓу историчарите, некои, и се спротивставуваат на оваа теза. Тие тврдат дека оваа теорија нема никакви докази. Додатно на тоа, Протестантите често се спротивставуваат на оваа теорија и велат дека оваа теза е поддржана само од Католичката црква.
На оваа теза се спротивставил и Чарлс Џорџ Гордон кој пак тврдел дека вистинската Голгота се наоѓала надвор од градските ѕидови, исто како и постоечката теорија, но тој пронашол место со две, туку речи, дупки кои наликувале на череп. Тој изјавил дека тоа е вистинското место Голгота.
Подласко Војводство
Подласко Војводство (województwo podlaskie) — војводство во Североисточна Полска. Се граничи со Мазовското Војводство на запад, Варминско-мазурското на северозапад и Лублинското на југ. На исток се Гродненската и Брестовската Област во Белорусија, на североисток се Алитушкиот и Маријамполскиот округ во Литванија, а на север е Калининградската Област, која е ексклава на Русија. Војводството е наречено по историската област Подласје (Подлаше). Во 2014 г. војводството имало 1.193.348 жители на површина од.
Главен град е Бјалисток. Војводството е создадено на 1 јануари 1999 г. согласно управната реформа усвоена претходната година, а сочинето е од дотогашните војводства Бјалисточко и Ломжанско, како и источната половина од Сувалското Војводство.
Народности
Поради неговата местоположба, војводството се одликува со мешавина од култури, имено полската, белорускта, украинската и литванската. Денес се говорат претежно полскиот и русинскиот, додека пак литванскиот е западен меѓу малобројното литванско малцинство во Сејненскиот округ.
Градови и грачиња
Војводството има 40 градски населени места, тука наведени по број на жители според состојбата во 2006 година:
Управна поделба
Подлаското Војводство е поделено на 17 окрузи, од кои 3 се градски, а 14 се земски. Тие пак се поделени на вкупно 118 општини.
Вуелта а Еспања 2019
Вуелта а Еспања 2019 (познато и како: Трка околу Шпанија 2019) — 74. издание на велосипедската голема трка Вуелта а Еспања, која се одржала помеѓу 24 август и 15 септември како завршна голема трка во сезоната на Светската турнеја. Трката започнала со екипен хронометар во Торевиеха на Коста Бланка, а завршила во Мадрид. Покрај во Шпанија, делови од трката се возеле во Андора и во Франција.
Трката била освоена од Примож Роглич, кој бил прв Словенец кој освоил некоја голема трка. На подиумот се качил и Алехандро Валверде како втор од и сонародникот на Роглич, Тадеј Погачар од  како трет. Покрај генералниот, Роглич го освоил и бодовниот пласман. Жофри Бушар од го освоил планинскиот пласман, додека Погачар го освоил пласманот за млад возач. Мигел Анхел Лопес од бил прогласен за најборбен возач на трката, додека  го освоиле екипниот пласман.
Екипи
Изданието на Вуелта а Еспања во 2019 година било составено од 22 екипи. Сите осумнаесет UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да учествуваат на трката. Покрај нив, четири професионални континентални екипи добиле специјални покани.
Фаворити пред трката
Победникот на Вуелта а Еспања 2018, Сајмон Јејтс, одлучил да не ја одбрани неговата титула откако возел на Џиро д’Италија 2019 и Тур де Франс 2019. Стевен Краусвајк, Примож Роглич (Тим Џамбо-Висма), Мигел Анхел Лопес, Јакоб Фуглсанг (Астана) и Наиро Кинтана (Мовистар) биле сметани за фаворити пред трката. Фернандо Гавирија (ОАЕ Тим Емирати) и Сем Бенет (Бора-хансгрое) биле сметани за можни етапни победници и фаворити за бодовниот пласман. Краусвајк бил на подиумот на Тур де Франс 2019, додека неговиот колега Роглич завршил трет на Џиро д’Италија 2019. Лопес бил на подиум на обете трки, Џиро д’Италија 2018 и Вуелта а Еспања 2018.
Помеѓу учесниците имало тројца поранешни победници: Алехандро Валверде (2009), Фабио Ару (2015) и Наиро Кинтана (2016).
Пласмани
Постоеле четири главни пласмани на Вуелта а Еспања 2019, меѓу кои најважен бил генералниот пласман. Генералниот пласман бил пресметуван преку додавање на завршните времиња на секој велосипедист по секоја етапа, вклучувајќи ги и добиените временски бонуси. Бонусите биле доделувани на крајот на секоја етапа, освен на хронометарски етапи (1 и 10). Велосипедистот со најмало вкупно време бил предводник на трката, препознаван преку црвената маичка; победникот на овој пласман бил сметан за победник на Вуелта.
Дополнително, постоел бодовен пласман, каде се доделувала зелена маичка. Во бодовниот пласман, велосипедистите добивале бодови доколку завршат меѓу најдобрите на етапите или на средните спринтови. Велосипедистот со најмногу бодови го предводел пласманот и бил препознаван со зелената маичка.
Постоел, исто така, и планински пласман. Организаторите категоризирале некои искачувања како екстра, прва, втора, трета или четврта категорија; бодовите за овој пласман биле освојувани од првите велосипедисти на врвот на некое искачување, каде повеќе бодови биле достапни за повисоко категоризираните искачувања. Велосипедистот со најмногу бодови водел во пласманот и бил препознаван од сината точкаста маичка.
Четвртиот поединечен пласман бил пласман за млад возач, кој бил пресметуван со додавање на завршните времиња на секој велосипедист по секоја етапа за секој возач роден на или по 1 јануари 1994 година. Возачот со најмало вкупно време бил предводник на пласманот и ја носел белата маичка.
За екипниот пласман биле собирани времињата на најдобрите тројца велосипедисти од секоја екипа по секоја етапа; водечката екипа била екипата со најмало вкупно време.
Дополнително постоела и една поединечна награда: наградата за борбеност. Наградата за борбеност била доделувана по секоја етапа на возач кој се сметал за најборбен, најхрабар во текот на една етапа, исклучувајќи ги хронометрите. Победникот го носел зелениот број на следната етапа. На последниот ден на трката, судиите одлучувале за тројца најборбени возачи во текот на целата трка, а јавноста го избирала победникот.
Теорија на Пјаже за когнитивниот развој
Теоријата на Пјаже за когнитивниот развој, првпат развиена од страна на Жан Пјаже (Jean Piaget), е сеопфатна теорија за природата и развојот на човековата интелегенција. Таа пред сè е позната како теорија на развојната фаза, но всушност, се занимава со природата на знаењето и тоа како луѓето постепено го стекнуваат, го изградуваат и го користат знаењето. Покрај тоа, Пјаже тврди дека идејата дека когнитивниот развој е во центарот на човечковиот организам и говор зависи од когнитивниот развој. Подолу, прво има краток опис на ставовите на Пјаже во врска со природата на интелигенцијата, а потоа и опис на фазите низ кои таа се развива сè до зрелоста.
Природата на интелегенцијата. Оперативна и фигуративна интелегенција
Пјаже верувал дека реалноста е динамичен систем на постојаните промени и како таква се дефинира во однос на двата услови кои ги објаснуваат динамичните системи кои се менуваат. Поточно, тој тврдел дека реалноста вклучува промени и состојби. Промените се однесуваат на сите начини на промени кои предмет или лице може да ги претрпат. Состојбите се однесуваат на условите или на појавите во кои предметите или лицата може да се најдат меѓу промени. На пример, може да има промени во обликот или формата (на пример, течностите го менуваат обликот кога се префрлаат од еден во друг сад, луѓето како што стареат ги менуваат своите одлики), во големина (на пример, купчиња монети на масата може да се стават близу едни со други или на далечина) во поставување или пронаоѓање во простор и време (на пример, разни предмети или личности може да се најдат на едно место во исто време и на некое друго место во друго време). Според тоа, Пјаже тврдел дека доколку човековата интелигенцијата е прилагодлива, таа мора да ги претставува променливите и статичните аспекти на реалноста. Тој сметал дека оперативната интелигенција е одговорна за претставување и манипулирање на динамичните или променливите аспекти на реалноста и дека фигуративната интелигенција е одговорна за претставување на статичките аспекти на реалноста. Оперативната интелегенција е активната страна на интелигенција. Таа ги вклучува сите дејства, отворени или прикриени, преземени со цел да се следат, да се средат или се предвидат промените на предметите или лицата. Фигуративната интелигенција е помалку или повеќе статичката страна на интелигенција, која ги вклучува сите средства за претставување кои се користат за да ги задржат состојбите во мозокот (на пример, последователните форми, облици или положби) кои се случуваат меѓу промените. Таа вклучува набљудување, имитирање, умствено претставување, цртање и начин на изразување. Затоа, фигуративните страни на интелигенција го добиваат своето значење од оперативните страни на интелегенцијата, затоа што состојбите не може да постојат независно од промените кои ги поврзуваат. Пјаже верувал дека фигуритивните или претставувачките страни на интелигенцијата се подредени на своите оперативни и динамични страни и според тоа разбирањето во суштина произлегува од оперативната страна на интелигенција. Оперативната интелегенцијата искажува како светот е разбран и се менува доколку разбирањето е неуспешно. Пјаже верувал дека овој процес на разбирање и промена вклучува две основни функции: присвојување (асимилација) и приспособување (акомодација).
Четири фази на Пјаже
Според теоријата на Жан Пјаже за когнитивниот развој, интелигенцијата е основниот механизам за обезбедување рамнотежа во односите помеѓу личноста и животната средина. Ова се постигнува преку активностите на лицето кое се развива во светот. Во секој момент во развојот, животната средина е приспособена кон шемите на дејствување, кои се веќе се достапни и на оние шеми се менуваат или да се приспособуваат на одликите на предметите во животната средина и во околината и целиот универзум. Така, развојот на интелигенцијата е континуиран процес на асимилирање и акомодирање, кој води кон проширување на полето на примена на шеми, зголемување на поврзаноста меѓу нив и зголемување на апстрактните идеи. Механизмот кој лежи во основата на овој процес на зголемување на апстрактните идеи и поврзаноста се одразува на апстракцијата. Одразувањето на апстракцијата постепено доведува до отфрлање на надворешната активност, компонентите на сензомоторното работење на предметите и за зачувување на менталните компоненти на работењето. Ова се ментални активности, кои постепено се поврзуваат меѓу себе, создаваат структури на менталното работење. Овие структури на менталното работење се применуваат врз претставувањето на предметите. Говор, ментални слики и бројните забелешки се примери за претставување на предмети и на тој начин тие стануваат предмет на менталното работење. Покрај тоа, менталното работење, со развојот, станува реверсибилно. На пример, неколку предмети може да се пребројуваат од напред и од назад со разбирање дека на бројот на предмети кои се бројат не влијае правецот на пребројување, бидејќи истиот број може да се добие на двата начини. Пјаже опишувал четири главни периоди во развојот. Овие периоди се опишани подолу. Како што е прикажано подолу, според Пјаже интелигенцијата не е иста во различни возрасти. Се променува квалитативно, постигнувајќи пошироки, поапстрактни и поурамнотежени структури на тој начин овозможувајќи пристап до различни нивоа на организација на светот.
Сензомоторна фаза
Сензомоторната фаза е првата фаза од четирите фази на когнитивниот развој која трае од раѓањето до усвојувањето на говорот. Во оваа фаза, новороденчињата го изградуваат знаењето за светот преку поврзување на сетилните искуства (како вид и слух), со физичките, моторни активности. Новороденчињата стекнуваат знаења за светот од физичките активности кои ги извршуваат. Детето напредува од рефлексивна, инстинктивна активност од раѓањето до почетокот на симболичната мисла кон крајот на фазата. Пјаже ја поделил сензомоторната фаза во шест потфази. Од раѓањето до две години, новороденчињата имаат развиено само сетила за вид и слух и моторни вештини како што се: фаќање, цицање и одење. (од „Водич за психолошки студии“ на Бернштајн, Пинер, Кларк Стјуарт и Рој).
До крајот на сензомоторниот период, предметите се одвоени од себе и се трајни. Трајноста на предметите е разбирањето дека предметите продолжуваат да постојат, дури и кога тие не можат да се видат, слушнат или допрат. Според Пјаже, стекнување на чувство на трајност на предметите е едно од најзначајните достигнувања за новороденчињата.
Фаза на конкретни операции
Фазата на конкретните операции е третата од четирите фази од теоријата на Пјаже за когнитивниот развој. Оваа фаза, која следи по претоперационалната фаза, се јавува на возраст помеѓу седум и единаесет години и се одликува со соодветна употреба на логика. Важни процеси во текот на овој стадиум се: Серијација - способноста за подредување предмети во ред според големината, форма или некоја друга особина. Транзитивност - способноста да се препознае логичка поврзаност меѓу елементите во сериски ред и да донесува преодни заклучоци (на пример, ако А е повисок од Б, а Б е повисок од В, тогаш А мора да биде повисок од В). Класификација - способноста да именува и да препознае група предмети според изгледот, големината или други особини, вклучувајќи ја и идејата дека една група предмети може да изклучува друга. Децентрирање - каде што детето ги зема предвид повеќето аспекти на проблемот за да го реши. На пример, детето веќе нема да гледа извонредно широка чаша туку кратка чаша која собира помалку од нормално широка, повисока чаша. Реверзибилност - детето разбира дека броеви или предмети може да се променат, а потоа се вратат во нивната оригинална состојба. Поради оваа причина, детето ќе биде способно брзо да сфати дека ако 4 + 4 е еднакво на 8, 8 - 4 ќе е еднакво на 4, оригиналното количество. Конзервација - разбирањето дека количество, должина или број на предмети е поврзано со уредувањето или изгледот на предмет или предмети. Намалување на егоцентризмот - способноста да ги гледа работите од друга перспектива е (дури и ако мислат погрешно). На пример, покажете му на дете, детска сликовница во која Џејн става кукла под кутија, излегува од собата, а потоа и Мелиса ја става куклата во некоја фиока и Џејн се враќа. Дете во фазата на конкретни операции ќе одговори дека Џејн сè уште мисли дека куклата е под кутијата, иако детето знае дека е во фиоката. (Исто така, видете задача на лажно верување). Сепак, децата во оваа фаза може само ги решат проблемите кои се однесуваат на вистински (конкретни) предмети и настани, а не и апстрактни поими или хипотетички задачи.
Фаза на формална операција
Фазата на формалните операции е четвртата и последна фаза на теоријата на Пјаже за когнитивниот развој. Оваа фаза, која следи по фазата на конкретните операции, започнува на возраст околу 11 години (пубертет) и продолжува во зрелоста. Во оваа фаза, поединците излегуваат од конкретните искуства и започнуваат да размислуваат апстрактно, да размислуваат логично и да извлекуваат заклучоци од достапните информации, како и да ги применуваат овие процеси во хипотетички ситуации. Квалитетот на апстрактното на адолесцентното мислење во нивото на формалните операции е очигледен во способноста на адолесцент за вербално решавање на проблемот. Логичкиот квалитетот на адолесцентното мислење е кога децата имаат поголеми шанси да ги решат проблемите со начинот со обидување и правење грешки. Адолесцентите почнуваат да мислат повеќе како научник, смислуваат планови за решавање на проблеми и систематско испитување на решенија. Тие користат хипотетичко-дедуктивно размислување, што значи дека тие развиваат хипотези или најдобри претпоставки и систематски заклучуваат или заклучуваат кој е најдобриот пат за следење за решавање на проблемот. За време на оваа фаза на адолесцентот е во состојба да разбере работи како љубов, логички докази и вредности. Во текот на оваа фаза младичите почнуваат да ги истражуваат можностите за во иднината и се фасцинирани од она што тие може да бидат. Исто така, адолесцентите когнитивно го менуваат и начинот на кој тие мислат за социјалните прашања. Егоцентризмот на адолесцентот го уредува начинот на кој адолесцентите размислуваат за социјалните прашања и ја зголемува нивната самосвест за тоа какви се, што се одразува во нивното чувство на лична посебност и непобедливост. Егоцентризмот на адолесцентот може да се анализира во два вида на социјално размислување, имагинарна публика, која вклучува внимание и лична приказна која вклучува чувство на лична посебност и непобедливост на адолесцентот.
Фазите и причинско - последичните односи
Пјаже го гледа концептот на причинско-последичните односи на децата како напредување од примитивните концепти за причината кон тие од понаучна, поригорозна и помеханичка природа. Овие примитивни концепти се одликуваат како магиски, со дефинитивно неприроден и немеханички стил. Пјаже го припиша ова на неговата најосновната претпоставка дека бебињата се феноменалисти. Тоа значи дека нивното знаење се состои од присвојување работи кон шемите од нивните сопствени активности, од детска гледна точка, да имаат квалитети кои всушност потекнуваат од организмот. Според тоа, овие субјективни сфаќања, кои се многу распространети во текот на првата фаза на развој на Пјаже, се уништени по откривањето на подлабоки емпириски вистини. Пјаже дава пример со дете кое верува дека месечината и ѕвездите ноќе го следат, по сознанието дека таков е и случајот со неговите пријатели, тој мора да се оддели од предметите, што ја објаснува теоријата дека месечината е неподвижна. Втората фаза од околу три до осум години се одликува со комбинација од овој вид на магични, анимистички или неприродни концепции на причинско-последичните односи и механичките или натуралистичките причинско-последични односи. Овој спој на природните и неприродни причински објаснувања наводно потекнува од искуството, иако Пјаже не направил многу обиди да ја опише природата на разликите во концептот, во своите средби со децата, тој конкретно поставува прашања за природните појави: „Зошто облаците се движат?“, „Зошто ѕвездите се движат?“, „Зошто реките течат?“. Природата на сите дадени одговори, вели Пјаже, се дека овие објекти мора да ги извршуваат своите обврски кон луѓето. Тој тоа го нарекува морално објаснување.