cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Секељ капија
Украсување и орнаментика
Во средниот век капиите не се бојадисувале посебно, но имало и боени за да се заштити дрвото. Во XVIII век почнало да се обновува, да се развива боењето на украсна орнаментика. Орнаменти во форма на цвет кој „лази “ низ капијата бил најчесто со темноцрвена боја, цветовите со сина или зелена боја со бели точки, а рузмарините секогаш биле зелени. За боење се користеле само четири бои, а тоа се црвена, зелена, бела, а понекогаш сина боја. Обично, столбовите, носачите на капиите, не биле резбарени на дното, но веќе малку над земјата почнува резбаријата со орнаментални плетенки во форма на листови кои се повторуваат. Помеѓу листовите се вметнуваат орнаментални украси (kacsok) во форма на некој цвет, (лале, роза, и друго) или ѕвезда.
На горниот дел капиите обично се резбарени со посебен разгранет украс чија основа е палмин лист. Помеѓу гредите се прави простор како рамка, за да се редат еден над друг цвеќе, ѕвезда, роза, круна, свеќа, крст, пехар или птица. Телото на малата и големата капија не се резбарат и не се украсуваат.
Орнаментиката на секељ капијата влече корени од кинеската традиција и традицијата на народите од внатрешните делови на Азија. Тоа особено се изразува низ орнаментиката која се става на гредите. Овие орнаментални детали имаат за подлога змеј или подобро кажано детали како што се змејски очи или змејски грпки, змејски нокти и така натаму. Овој вид на капија и украсување не се наоѓа никаде од Кина, па до Карпатите. Формата на капиите, формата на столбовите, стилскиот завршеток, формата на покривниот дел од капијата и украсната змејолика орнаментика на врвот, даваат можност на поврзувања на културата на Секељите со културите на народите од Средна Азија. А исто така и сончевите симболи на столбовите укажуваат на тоа.
Традицијата на змејот во културата на Секељите се одржала претежно во народните умотворби и во орнаментиката, па како чувар на куќата се ставал на капиите како мотив. Со доаѓањето на христијанството, тоа по малку исчезнувало како главен мотив на орнаментиката, па тоа место било зафатено со мотиви од христијанството, најмногу е застапен натпис кој се протега по должината на целата капија, и обично е од религиозен карактер, а тука е секако и крстот и уште некои мотиви.
Историја
Географската распространетост на секељ капијата се поклопува со историските движења на Хуните, така што се претпоставува дека Хуните ја донеле традицијата на градење на овие капии со себе, и ја оставиле на своите наследници во наследство.
Прискос ретор (Priszkosz rhétor) римски историчар ги оставил овие записи за Хуните: „Куќата на Атила е од сите куќи посјајна и пораскошна. Оваа куќа е направена од греди и фино обработено дрво, и оградена е од сите страни, но не поради заштита, туку поради украс... Дворот на Атила е заштитен со голема украсна капија чии страни се отвораат кон внатре.“
Дуќан на ул. „Рампе Стојаноски“ бр. 25 (Прилеп)
'''Дуќан на ул. „Рампе Стојаноски“ бр. 25''' — дуќан во Старата чаршија во градот Прилеп. Објектот е заведен како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра на Министерството за култура.
Бад Грунд (општинска заедница)
Бад Грунд (Харц) (̣Bad Grund (Harz)) — поранешна општинска заедница во округот Остероде, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Нејзиното седиште било во Виндхаузен. Била распуштена на 1 март 2013 година. Општинската заедница Бад Грунд (Харц) се состоела од следниве општини:
Агио Пневма
Агио Пневма (Άγιο Πνεύμα) – село во Република Грција, во општината Кожани, во областа Западна Македонија. Во 2011 година селото броело 1 жител.
Географија
Селото се наоѓа на околу 12 км североисточно од селото Топчилар, и околу 50 км североисточно од Кожани
Momoiro Clover Z
Momoiro Clover Z (ももいろクローバーZ) е јапонска женска поп група (идол група) основана од Stardust Promotion во 2008 година.
Поранешни членови
Други
Синглови
* во 2012 година
Албуми
* во 2013 година
Дрино
Дрино (Drino, Δρίνος) — река во јужна Албанија и Епир, северозападна Грција, притока на Војуша. Извира во северозападниот дел на Јанинскиот округ, близу селото Делвинаки. Најпрвин тече во југозападен правец, а потоа кон северозапад, па ја преминува границата кај Арништа (Ктисмата). Во Албанија продолжува во северозападен правец низ градот Ѓирокастро и се влева во Војуша кај Тепелена.
Во етимолошки поглед, името Дрино е со ист корен како имињата на реките Дрим и Дрина.
Бохемизам
Бохемизмите, или чехизми, ― зборови и изрази позајмени или изведени од чешкиот јазик. Поранешниот поим потекнува од историското име Бохемија за чешките земји.
Најпознатите бохемизми, практично на сите јазици, се „робот“, „полка“ и „пиштол“.
Многу бохемизми поврзани со црквата и литургијата влегле во полскиот јазик во средниот век за време на христијанизацијата на Полска, под влијание на моравските и бохемските традиции. Многу од нив на крајот потекнуваат од латинскиот, јазикот на литургијата.
Анализата на бохемизмите е значаен аргумент на хипотезата на Едвард Л. Кинан за авторството на „Слово за походот Игорев“.
Св. Спас (Нерези)
'''Св. Спас''' — археолошко наоѓалиште во струшкото село Нерези. Претставува црква од средниот век. Се наоѓа на околу 600-800 м јужно од наоѓалиштето Чука, на мало ритче. Прин обработувањето на земјата, мештаните откриле гробови градени од камени плочи.
Бандите на Њујорк
Бандите на Њујорк (англиски: Gangs of New York) - американски историско-криминалистички филм од 2002 година, во режија на Мартин Скорсезе. Главните улоги ги толкуваат: Леонардо ди Каприо, Камерон Дијаз, Даниел Деј-Луис, Џим Бродбент, Џон Рајли и Хенри Томас. Филмот, снимен според книгата на Херберт Есбери, бил номиниран за наградата „Оскар“ во повеќе категории.
Содржина
Во филмот се зборува за крвавите борби меѓу бандите во Њујорк во периодот на Американската граѓанска војна, во 1860-тите. Амстердам Валон (го игра Ди Каприо), младо момче со ирско потекло, доаѓа во злогласниот кварт Фајв Поинтс со намера да го одмазди својот татко, кој бил водач на бандите на ирските доселеници и кој бил убиен пред 16 години. Целта на Амстердам е Бил Касапот (го игра Деј-Луис), водачот на бандата на староседелците, кој е особено нетрпелив кон имигрантите. За да му се приближи поблиску, Амстердам ѝ се приклучува на бандата на Касапот, кој набргу стекнува доверба во него. Амстердам се вљубува во штитеничката на Касапот, Џени (ја игра Дијаз), но истовремено ја чека својата прилика.
Венера (планета)
Венера (народно: Обденица) — втора планета од Сонцето, орбитирајќи на секои 224.7 Земјини денови. Го има најдолгиот вртежен период (243 дена) од сите други планети во Сончевиот Систем и ротира во спротивна насока од другите планети (што значи дека Сонцето изгрева на запад, а заоѓа на исток). Нема ниту еден месечина. Именувана е според римската божица на љубовта и убавината. По Месечината, таа е вториот најсјаен објект кој може да се види на ноќното небо, достигнувајќи привидна величина од −4.6 – доволно светла за да направи сенка навечер и, поретко, видлива со голо око сред бел ден. Максималната видливост планетата ја има пред изгрејсонце и малку по зајдисонцето. Затоа, често се именува како утринска ѕвезда или ѕвезда вечерница. Орбитирајќи во Земјината орбита, Венера е долна планета и никогаш не изгледа како да се оддалечува далеку од Сонцето; максималното аголно растојание од Сонцето (елонгација) е 47.8°.
Венера е земјовидна планета и понекогаш ја нарекуваат сестра на Земјата поради нивната слична големина, маса, близина до Сонцето и состав. Таа е различна од Земјата во други аспекти. Ја има најгустата атмосфера од четирите земјени планети, и се состои од повеќе од 96% јаглерод диоксид. Атмносферскиот притисок на површината на планетата е 92 пати од оној на Земјата, или приближно притсокот што се наоѓа на 900 m под водата на Земјата. Венера е најжешката планета во Сончевиот Систем, со средна температура на површината од 735 K, иако Меркур е поблиску до Сонцето. Венера е обвиткана со непровиден слој од високоодбивачки облаци од сулфурна киселина, спречувајќи нејзината површина да се гледа од вселената во видлива светлина. Можно е да имало океани со вода во минатото, но тие би испариле со зголемување на температурата поради ефектот на стаклена градина. Водата најверојатно фотодисоцирала, а ослободениот водорот бил однесен во меѓупланетарниот простор од страна на сончевиот ветер поради недостатокот на планетарното магнетно поле. Површината на Венера е сува пустина прошарана со камења слични на плочи и со периодично јавување на вулканизам.
Како едно од најсветлите тела на небото, Венера игра голема улога во човечката култура од кога постојат записи. Таа е света за боговите на многу култури, и е примарна инспирација за писатели и поети како утринска ѕвезда и вечерна ѕвезда. Венера е првата планета чие движење било исцртано низ небото, уште од вториот милениум п.н.е.
Како планета што е најблиску до Земјата, Венера била главна мета за раното меѓупланетарно истражување. Таа била првата планета после Земјата која ја посетила вселенско летало (Маринер 2 во 1962), и првото кое успешно слетало (Венера 7 во 1970). Густите облаци на Венера го оневозможуваат набљудувањето на нејзината површина во видливата светлина, а првите детални карти не се појавиле сè до пристигнувањето на орбитерот Магелан во 1991 година. Предложени се планови за планетарни возила или посложени мисии, но тие се попречени од непријателските површински услови на Венера.
Физички одлики
Венера е една од четирите внатрешни планети во Сончевиот Систем, што значи дека има карпесто тело како Земјата. Слична е со Земјата во големина и маса, и често ја нарекуваат "сестра" или "близначка" на Земјата. Пречникот на Венера е 12103.6 km—само 638.4 km помалку од таа на Земјата—а нејзината маса е 81.5% од таа на Земјата. Условите на површината на Венера се радикално различни од оние на Земјата поради нејзината густа атмносфера која е 96.5% јаглерод диоксид, а останатите 3.5% се во најголем дел азот.
Географија
Површината на Венера била предмет на шпекулации сè додека некои од нејзините тајни не биле откриени од страна на планетарната наука во 20 век. Сондите на Венера во 1975 и 1982 вратиле слики од површината покриена во седимент и камења под агол. Површината била мапирана во детали од страна на Магелан во 1990–91. Земјата покажува докази за екстензивен вулканизам, и сулфурот во атмносферата може да укаже на тоа дека имало во скоро време ерупции.
Скоро 80% од површината на Венера е покриена од измазнети, вулкански рамнини, кои се состо од 70% рамнини со збрчкани гребнатини и 10% со мазни или лобуратни рамнини. Остатокот од површината го сочинуваат два планински предели, "континенти", едниот лежи на северната полутопка на планетата, а другиот јужно од екваторот. Северниот континент е наречен Иштар Тера, именуван по Иштар, Бабилонската божица на љубовта, и е со големина колку Австралија. Максвел Монтес, највисоката планина на Венера, се наоѓа на Иштар Тера. Вевот е 7 mi над просечната надморска височина на Венера. Северниот континент е наречен Афродита Тера, именуван по Грчката божица на љубовта, и е поголемиот од двата планински предели, со големина колку Северна Америка. Мрежа на фрактури и грешки го опфаќа поголемиот дел од оваа област.
Отсуството на докази за проток на лава придружени со каква било видлива каладера останува енигма. Планетата има неколкуударни кратери, покажувајќи дека површината е релативно млада, конкретно 300–600 милиони години е стара. Венера има неколку уникатни одлики на површината поради ударните кратери, планините, и долините кои најчесто се јавуваат кај карпестите планети. Покрај овие работи има и вулкански одлики со рамни врвови, наречени "фара", кои имаат облик на палачинка и имаат големина од 20 to 50 km во должина, и од 100 to 1000 m висина; радијални системи на фрактури слични на ѕвезди наречени "нова"; одлики со радијални и концентрични фрактури слични на пајакови мрежи, познати како "арахноиди"; и "корона", кружни прстени на фрактури понекогаш опкружени со вдлабнатина. Овие одлики по потекло се вулкански.
Повеќето од одликите на површината на Венера се именувани по историски и митолошки жени. Исклучоци се Максвел Монтес, именувани по Џејмс Клерк Максвел, и планинските региони Алфа Регио, Бета Регио, и Овда Регио. Последните три одлики се именувани пред сегашниот систем да биде усвоен од страна на Меѓунардниот Астрономски Сојуз, којшто ја надгледува планетарната номенклатура.
Должините на физичките одлики на Венера се изразени во однос на нејзиниот примарен меридијан. Оригиналниот примарен меридијан поминува низ радарот на светла точка во центарот на овалната одлика Ева, сместена на Алфа Регио. Откако завршиле мисиите на Венера, приматниот меридијан бил редефиниран да помине низ централниот врв во кратерот Ариадна.
Површинска геологија
Се чини дека поголемиот дел од површината на Венера е обликувана од вулканска активност. Венера има неколкупати повеќе вулкани од Земјата, има 167 големи вулкани, кои се над 100 км. (62 ми). Единствениот вулкански комплекс од оваа големина на Земјата е Големиот Сстров на Хаваи. Ова не е затоа што Венера е повеќе вулкански активна од Земјата, туку затоа што нејзината кора е постара. Земјината океанска кора постојано се рециклира со субдукција на границите на тектонските плочи, и има просечна старост од околу 100 милиони години, додека површината на Венера е проценета да е 300-600 милиони години стара.
Неколку докази упатуваат на тековната вулканска активност на Венера. За време на Советската програма на Венера, орбитарот Венера 9 доби спектроскопски докази за молња на Венера, а Венера 12 доби дополнителни докази за молња и  гром. Европската вселенска агенија со Венера Експрес во 2007 година откри дека ѕвездените бранови ја потврдуваат појава на молња на Венера. Една можност е дека пепелта од вулканска ерупција генерира молња. Друг доказ доаѓа од резултатот на мерењата на концентрациите на сулфур диоксид во атмосферата, кои паднал за фактор 10 помеѓу 1978 и 1986 година, скокна во 2006 година и повторно опадна 10 пати. Ова може да значи дека нивоата биле зголемени неколкупати поради големите вулкански ерупции.
Во 2008 и 2009 година, првиот директен доказ за тековен вулканизам бил забележан од страна на Венера Експрес, во форма на четири минливи локализирани инфрацрвени жаришта во рамките на зоната на раседот Ганис Часма, во близина на штитниот вулкан Маат Монс.Три дамки биле забележани во повеќе од една последователна орбита. Се смета дека овие дамки претставуваат лава која само што е пуштена од вулкански ерупции. Вистинските температури не се познати, бидејќи големината на жариштата не може да се измери, но најверојатно е во опсегот од 800-1,100 К (527-827 °C; 980-1,520 °F), во однос на нормалната температура од 740 K (467 °C; 872 °F). Илјадници ударни кратери се рамномерно распоредени низ површината на Венера. На други кратерни тела, како што се Земјата и Месечината, кратерите покажуваат голем број на состојби на деградација. На Месечината, деградацијата е предизвикана од последувателните удари, додека на Земјата е предизвикана од ерозија на ветер и дожд. На Венера, околу 85% од кратерите се во иста состојба. Бројот на кратерите, заедно со нивната добро сочувана состојба, укажува на тоа дека планетата претрпела глобален обновувачки настан од пред околу 300-600 милиони години, проследен со распаѓање на вулканизмот. Додека Земјината кора е во континуирано движење, се смета дека Венера не е во можност да одржи таков процес. Без тектоника на плочи за да се распадне топлината од нејзиниот плашт, Венера наместо тоа поминува низ цикличен процес во кој температурите на обвивката се зголемуваат додека не достигнат критично ниво што ја ослабува кората. Потоа, во период од околу 100 милиони години, субдукцијата се случува на огромно ниво, за целосно рециклирање на кората.
Кратерите на Венера имаат големина од 3 to 280 km во пречник. Кратерите не се помали од 3 км, поради ефектите на густата атмносфера на дојдовните објекти. Објектите со помалку од одредената кинетичка енергија се толку забавени од атмносферата што не создаваат ударен кратер. Дојдовните проектили со помалку од 50 m во пречник, ќе се фрагментираат и ќе изгорат во атмносферата пред да ја достигнат површината.
Внатрешна структура
Без сеизмички податоци или познавање на моментот на инерција, достапни се малку информации за внатрешната структура и геохемијата на Венера. Сличноста во големината и густината помеѓу Венера и Земјата сугерира дека имаат слична внатрешна структура: јадро, обвивка, и кора. Како и на Земјата, јадрото на Венера е делумно течно, бидејќи двете планети се ладат со приближно иста брзина. Помалата големина на Венера значи дека притисоците се 24% пониски во длабочината на внатрешноста од Земјата. Главната разлика меѓу двете планети е недостатокот на докази за тектонски плочи на Венера, веројатно затоа што нејзината кора е премногу силна за да се движи без вода која би и овозможила да биде помалку вискозна. Резултат на ова е намалената загуба на топлина од планетата, што ја спречува да се лади и да надомести за недостатокот на внатрешно генерирано магнетно поле. Наместо тоа, Венера може да ја изгуби својата внатрешна топлина во големи периодични настани.
Атмносфера и клима
Пребарувањата покажуваат дека пред милијарда години атмосферата на Венера била многу повеќе како таа на Земјата отколку што е сега, и дека можеби имало значителни количини на течна вода на површината, но по период од 600 милиони до неколку милијарди години, ефект на стаклена градина бил предизвикан од испарување на таа оригинална вода, што предизвикало критично ниво на стакленички гасови во атмосферата. Иако условите на површината на Венера повеќе не се гостопримливи за живот како тие на Земјата што можеби било возможно пред овој настан, постојат шпекулации за можноста дека постои живот во горните слоеви на облаците на Венера, 50 км (160.000 ст.) од површината, каде што температурата се движи помеѓу 303 и 353 К (30 и 80 °C, 86 и 176 °F), но околината е кисела.
Топлинската инерција и преносот на топлина со ветрови во пониската атмосфера значи дека температурата на површината на Венера не се разликува значително помеѓу денот и ноќта, и покрај екстремно бавното вртење на Венера. Ветровите на површината се бавни, се движат по неколку километри на час, но поради високата густина на атмосферата на површината, тие наметнуваат значителна сила од опструкции и пренесува прав и мали камења низ површината. Само ова би му отежнило на човекот да се движи по површината, дури и ако топлината, притисокот и недостатокот на кислород не се проблем.
Над густиот CO2 слој има густи облаци кои главно се состојат од сулфурна киселина, која е формирана од сулфур диоксид и вода преку хемиска реакција што резултира со хидрат на сулфурна киселина. Дополнително, атмосферата се состои од околу 1% железен хлорид. Други можни состојки на честичките на облаците се железо сулфат, алуминиум хлорид и фосфорни анхидриди. Облаците на различни нивоа имаат различни композиции и распределби на големината на честичките. Овие облаци ја рефлектираат и расејуваат околу 90% од сончевата светлина што паѓа на нив назад во вселената и спречува визуелно набљудување на површината на Венера. Постојаното облачно покритие значи дека иако Венера е поблиску од Земјата до Сонцето, таа добива помалку сончева светлина на теренот. Силните 300 км / ч (185 mph) ветрови на врвот на облаците одат околу Венера околу секои четири до пет Земјини денови. Ветрите на Венера се движат до 60 пати од брзината на нејзиното вртење, додека најбрзите ветрови на Земјата се само 10-20% брзина на вртење.
Над густиот слој има густи облаци кои главно се состојат од сулфурна киселина, која е формирана од сулфур диоксид и вода преку хемиска реакција што резултира со хидрат на сулфурна киселина. Дополнително, атмосферата се состои од околу 1% железен хлорид. Други можни состојки на честичките на облаците се железо сулфат, алуминиум хлорид и фосфорни анхидриди. Облаците на различни нивоа имаат различни композиции и распределби на големината на честичките. Овие облаци ја рефлектираат и расејуваат околу 90% од сончевата светлина што паѓа на нив назад во вселената и спречува визуелно набљудување на површината на Венера. Постојаната покриеност од облаци значи дека иако Венера е поблиску до Сонцето од Земјата, таа добива помалку сончева светлина на површината. Силните ветрови од 300 км/ч на врвот на облаците кружат околу Венера на секои четири до пет Земјини денови. Ветрите на Венера се движат и до 60 пати побрзо од брзината на нејзиното вртење, додека најбрзите ветрови на Земјата се само 10-20% од брзината на вртењето.
Површината на Венера е ефикасно изотермална; таа задржува постојана температура не само помеѓу денот и ноќта, туку помеѓу екваторот и половите. Осниот наклон на Венера е помал од 3 °, во споредба со 23 ° на Земјата, која исто така, ја минимализира сезонската варијација на температурата. Единствената значителна варијација во температурата се јавува со зголемување на надморска височина. Највисоката точка на Венера, Максвел Монтес,е најладната точка на Венера, со температура од околу 655 К (380 ° С; 715 ° Ф) и атмосферски притисок од околу 4,5 МПа (45 бари). Во 1995 година, вселенското летало Магелан снимило високо рефлективна супстанца на врвовите на највисоките планински врвови која е слична со копнениот снег. Оваа супстанција најверојатно е формирана од сличен процес како и снегот, но на многу повисока температура. Премногу испарлива за кондензација на површината, преминала во гасна форма на повисоки височини, каде што е поладно и може да се наталожи. Идентитетот на оваа супстанца не е познат со сигурност, но шпекулациите се движат од елементарен телур до олово сулфид (галена).
Венера Експрес, исто така, во 2011 година откри дека постои озонска обвивка високо во атмосферата на Венера. На 29 јануари 2013 година, научниците од ЕСА известија дека јоносферата на Венера се движи нанадвор на начин сличен на "јонскиот опаш што се гледа како се движи од комета под слични услови".
Во декември 2015 година и во помала мера во април и мај 2016 година, истражувачите кои работат на јапонската мисија Акацуки забележаа форми на лак во атмосферата на Венера. Ова се сметаше како директен доказ за постоење на најголемите стационарни гравитациски бранови во Сончевиот Систем.
Магнетно поле и јадро
Во 1967 година, Венера 4 пронајде дека магнетното поле на Венера е многу послабо од она на Земјата. Ова магнетно поле е предизвикано од интеракција помеѓу јоносферата и сончевиот ветер,  а не од внатрешнотп динамо како во јадрото на Земјата. Малата индуцирана магнетосфера на Венера обезбедува незначителна заштита на атмосферата од космичкото зрачење.
Недостатокот на внатрешно магнетно поле на Венера е изненадувачко, со оглед на тоа дека е сличена на Земјата во големина, и се очекувало да содржи динамо во неговото јадро. Постоењето на динамо бара три работи: спроводлива течност, вртење и конвекција. Јадрото се смета дека е електрично спроводливо и, иако неговото вртење често се смета дека е премногу бавно, симулациите покажуваат дека е соодветна за да се произведе динамо. Ова имплицира дека динамото недостасува поради недостаток на конвекција во јадрото на Венера. На Земјата, конвекцијата се јавува во течниот надворешен слој на јадрото, бидејќи дното на течниот слој е многу потопол од врвот. На Венера, глобален настан за обновување можеби ја згаснала тектониката на плочите и довело до намалување на топлинскиот флукс низ кората. Ова предизвика зголемување на температурата на обвивката, со што се намалува топлинскиот флукс од јадрото. Како резултат на тоа, не постои внатрешен геодинамо за да води магнетно поле. Наместо тоа, топлината од јадрото се користи за загревање на кората.
Една можност е дека Венера нема цврсто внатрешно јадро или дека нејзиното јадро не се лади, така што целиот течен дел од јадрото е на приближно иста температура. Друга можност е дека нејзиното јадро е веќе целосно зацврстено. Состојбата на јадрото е многу зависна од концентрацијата на сулфур, што во моментов не е позната.
Слабата магнетосфера околу Венера значи дека сончевиот ветер директно удира на нејзината надворешна атмосфера. Тука, јони на водород и кислород се создаваат со дисоцијација на неутрални молекули од ултравиолетовото зрачење. Сончевиот ветар потоа ги снабдува со енергијата што им дава на некои од овие јони доволна брзина за да го напуштат гравитационото поле на Венера. Овој процес на ерозија резултира со стабилно губење на нискомасните водородни, хелиумски и кислородни јони, додека поголеми молекули, како што е јаглерод диоксидот, е со поголема веројатност да се задржи. Атмосферската ерозија од сончевиот ветер најверојатно довело до губење на поголемиот дел од водата на Венера во текот на првите милијарди години од формирањето. Ерозијата го зголемила 100 пати односот на девтериум со повисока маса и водород со помала маса во атмосферата во споредба со остатокот од сончевиот Систем.
Орбита и вртење
Венера кружи околу Сонцето на просечно растојание од околу 0.72 AU, а завршува орбита на секои 224,7 дена. Иако сите планетарни орбити се елиптични, орбитата на Венера е скоро кружна, со занесеност помала од 0,01. Кога Венера лежи помеѓу Земјата и Сонцето во долна врска, таа има најблизок пристап до Земјата од која било планета на просечно растојание од 41 милион км (25 милиони ми). Планетата достигнува однос на секои 584 дена, просечно. Поради намалувањето на занесеноста на Земјината орбита, минималните растојанија ќе станат поголеми во текот на следните десетици илјади години. Од 1 до 5383 година има 526 пристапи на помалку од 40 милиони километри; а потоа немало за околу 60,158 години.
Сите планети во Сончевиот Систем кружат околу Сонцето во правецот обратно од стрелките на часовникот, гледано одозгора од Северниот Пол на Земјата. Повеќето планети, исто така, ротираат на нивните оски во правец на обратно од стрелките на часовникот, но Венера орбитира во насока на стрелките на часовникот во повратно вртење еднаш на секои 243 Земјини дена - најбавновртечка од која било планета. Бидејќи нејзиното вртење е толку бавно, Венера има најблизок одблик на сфера. Така, денот на Венера трае подолго од годината (243 наспроти 224,7 Земјини дена). Екваторот на Венера ротира со брзина од 6.52 км/ч, додека Земјата ротира со 1669.8 км/ч. Вртењето на Венера е забавено во овие 16 години помеѓу вселенското летало „Магелан“ и посетите на „Венера Експрес“; секој ден се зголемил за 6,5 минути во тој временски период. Поради повратното вртење, должината на сончевиот ден на Венера е значително пократок од обичниот, 116,75 Земјини денови (со што го прави денот на Венера да е пократок од денот на Меркур - 176 Земјини дена). Една година на Венера е околу 1,92 дена на Венера. За набљудувач на површината на Венера, сонцето ќе се изгрее на запад и ќе зајде на исток, иако матните облаци на Венера спречуваат сонцето да се набљудува од површината на планетата.
Венера можеби била формирана од сончевата маглина со различен вртежен период и наклон, достигнувајќи ја нејзината моментална состојба поради хаотичните промени на спинот, предизвикани од планетарни растројувања и приливни ефекти врз нејзината густа атмосфера, промена која би се случила во текот на милијарди години. Вртежниот период на Венера може да претставува рамнотежна состојба помеѓу синхроното вртење со гравитацијата на Сонцето, која има тенденција да го забави вртењето и да создаде атмосферска плима од сончевото загревање на густата атмосфера на Венера. Просечниот интервал од 584 дена помеѓу последователни блиски пристапи кон Земјата е речиси точно еднаков на 5 сончеви денови на Венера, но хипотезата за спин-орбитална резонанција со Земјата е намалена.
Венера нема природни месечини. Има неколку тројански астероиди: quasi-satellite  ,и две други привремени,  и. Во 17 век, Џовани Касини забележа месечина во орбитата околу Венера, која беше именувана Нејт и бројни забелешки беа објавени во текот на следните 200 години, но повеќето биле ѕвезди од околината. Студијата на Алекс Алеми и Дејбид Стивенсон во 2006 година за моделите на раниот сончев Систем на Калифорнискиот институт за технологија покажува дека Венера најверојатно имала барем една месечина создадена од огромно влијание пред милијарда години.. друго влијание го смени вртежот на планетата и предизвикало постепено месечината да се движи навнатре додека не се судри со Венера. Доколку подоцна од влијанието биле создадени месечини, тие беа отстранети на ист начин. Алтернативно објаснување за недостатокот на месечини е ефектот на силната сончева плима, што може да ги дестабилизира големите месечини кои кружат околу внатрешните копнени планети.
Набљудување
Гледано со голо око, Венера личи на бела точка светло, посветла од која било друга планета или ѕвезда (освен Сонцето). Средната големина на планетата е -4,14 со стандардно отстапување од 0,31. Најсветлата јачина се јавува за време на мена на полумесечина околу еден месец пред или по долната врска. Венера избледува со величина -3 кога е осветлена од Сонцето. Планетата е доволно светла за да се види на чисто небо на пладне и е полесно видлива кога Сонцето е на ниско ниво на хоризонтот или на зајдисонце. Како инферопрна планета, таа секогаш лежи на околу 47 ° од Сонцето.
Венера "ја надминува" Земјата секои 584 дена додека кружи околу Сонцето. Како што го прави тоа, се менува од "Вечерна ѕвезда", видлива по зајдисонце, до "Утринска ѕвезда", видлива пред изгрејсонцето. Иако Меркур,другата долна планета, достигнува максимално издолжување од само 28 ° и често е тешко да се спознае во самрак, Венера е тешко да се пропушти кога е најсветла. Нејзиното максимално издолжување значи дека е видливо во темно небо долго по зајдисонцето. Како најсветлиот објект со налик на точка на небото, Венера е многу често пријавена како "неидентификуван летачки објект".
Мени
Како што кружи околу Сонцето, Венера ги прикажува мените како оние на Месечината гледано низ телескоп. Планетата се појавува како мал и "полн" диск кога е на спротивната страна на Сонцето (во горна врска). Венера се појавува како поголем диск во "четвртина мена" при максимално издолжување од Сонцето, и е најсветла на ноќното небо. Планетата претставува многу поголема тенка "полумесечина" гледано од телескоп додека поминува покрај блиската страна помеѓу Земјата и Сонцето. Венера ја прикажува својата најголема големина и "нова мена" кога е помеѓу Земјата и Сонцето (во долна врска). Нејзината атмосфера е видлива преку телескопи од ореол на светлина прекршена околу неа.
Премини
Орбитата на Венера е малку наклонета во однос на Земјината орбита; така што, кога планетата поминува меѓу Земјата и Сонцето, обично не преминува од лицето на Сонцето. Премините на Венера се јавуваат кога долната врска на планетата се совпаѓа со нејзиното присуство во рамнината на Земјината орбита. Премините на Венера се случуваат во циклуси од 243 години, а моменталниот модел на премини се пар од премини одделени со осум години, во интервали од околу 105,5 години или 121,5 години - образец првпат откриен во 1639 од англискиот астроном Џеремија Хорокс.
Последниот пар бил June 8, 2004 и June 5–6, 2012. Преминот може да се гледа во живо од многу онлајн страници или набљудуван локално со соодветна опрема и услови.
Претходниот пар на премини се случил во December 1874 и December 1882; следниот пар ќе се случи во December 2117 and December 2125. Најстариот филм е во 1874 Passage de Venus, покажувајќи го преминот на Венера од Сонцето во 1874 година. Историски, премините на Венера беа важни, бидејќи им овозможија на астрономите да ја одредат големината на астрономската единица, а со тоа и големината на Сончевиот Систем, како што покажа Хороки во 1639 година. Истражувањето на Капетан Кук на источниот брег на Австралија дојде откако тој отплови на Тахити во 1768 година за да го набљудуваат преминот на Венера.
Пентаграм на Венера
Пентаграмот на Венера е патот што го прави Венера набљудувано од Земјата. Последователните долни сврзници на Венера се повторуваат близу до 13: 8 орбитална резонанција(Земјата кружи околу 8 пати за секои 13 орбити на Венера), менувајќи 144 ° по секвенцијални долни сврзници. Односот на резонанцијата 13: 8 е приближен. 8/13 е приближно 0,615385 додека Венера кружи околу Сонцето во 0,615187 години.
Дневна светлина
Набљудувањата со голо око за Венера во текот на дневните часови постојат во неколку анегдоти и записи. Астрономот Едмунд Хали ја пресметал максималната осветленост со голо око во 1716 година, кога многу жители на лондон биле вознемирени од нејзиниот изглед во текот на денот. Францускиот император Наполеон Бонапарт бил сведок на еднодневната појава на планетата додека бил на прием во Луксембург. Друга историска дневна опсервација на планетата се одржала за време на инаугурацијата на американскиот претседател Абрахам Линколн во Вашингтон, Д.Ц., на 4 март 1865 година. Иако видливоста на мените со голо око на Венера е спорна, постојат записи за набљудувања на нејзината полумесечина.
Пепелна светлина
Долготрајната мистерија на набљудувањата на Венера е таканаречената пепелна светлина- очигледна слаба осветленост на нејзината темна страна, видена кога планетата е во мената на полумесечина. Првото тврдење за набљудувањето на пепелната светлина е направено во 1643 година, но постоењето на просветлување никогаш не било веродостојно потврдено. Набљудувачите шпекулирале дека тоа може да резултира од електрична активност во атмосферата на Венера, но тоа може да биде илузија, како резултат на физиолошкиот ефект на набљудување на светол објект во облик на полумесечина.
Структура
Венера е една од четирите земјовидни планети, што значи дека исто како и Земјата таа е камено тело. Во големина и маса е приближна како и Земјата и често се идентификува како нејзина сестра близначка. Пречникот на Венера е само 650 км помал од оној на Земјата, а нејзината маса е 80% од Земјината. Сепак има голема разлика во атмосферите на двете планети. Атмосферата на Венера е исполнета со јаглерод диоксид, за разлика од Земјата.
Венера е многу топла бидејќи сета топлина што ќе ја прими од сонцето не оди нагоре, туку се собира во атмосферата. За тоа зборува прикажаната слика. Венера од Сонцето е оддалечена околу 108,2 милиони km. Има пречник од 12.104 км. Просечната температура изнесува 480 °C. Едно деноноќие трае 117 Земјини денови, една година трае 225 Земјини денови. Венера нема месечини.
Географија на Венера
Вулканските рамнини ги сочинуваат 80% од површината на Венера. Два високи континенти го сочинуваат остатокот од површината. Едниот лежи на северната полутопка и е наречен Иштар Тера, по Иштар, вавилонската божица на љубовта. Овој континент е со големина на Австралија. Максвел Монтес, највисоката планина на Венера, се наоѓа на овој континент, а нејзиниот врв се издига 11 километри нд површината на Венера. Вториот континент е наречен Афродита Тера, по грчката божица на љубовта, и е поголем, со големина на Јужна Америка. Поголемиот дел од вој континент претставува мрежа од пукнатини и расади.
Покрај кратери, планини и долини, Венера има и голем број уникатни формации на површината. Меѓу другите, тука се вулканските формации со тапи врвови, наречени фара, кои наликуваат на палачинки со ширина од 20-50 километри,и висина од 100 - 1,000 метри. Потоа, постојат радијални, ѕвездолики системи од процепи наречени новае; формации со радијални и кноцентрични процепи кои наликуваат на пајакова мрежа, па затоа се наречени арахноиди; и корни, коишто претставуваат кружни прстени од процепи кои понекогаш се обиколени со депресии. Сите овии формации се вулкански по потекло.
Сите појави на површината на Венера се крстени по историски или митолошки жени, освен Максвел Монтес, наречена по Џејмс Клерк Максвел, и двата високи региона, Алфа Регио и Бета Регио, наречени од Меѓународниот астрономски сојуз, кој е надлежен за планетарната номенклатура.
Особености
Венера околу Сонцето се завртува за 224,7 дена а околу својата оска се завртува за 117 дена. Венера се движи спротивно од правецот на кој се движат останатите планети од Сончевиот Систем. Гледано од површината на Венера, Сонцето изгрева на запад, а заоѓа на исток. Хемијата на Венера ја крши постоечката теорија за формацијата на планетите. Горната атмосфера на Венера ја карактеризира екстремен ветар, побрз од вртењето, а мирниот долен слој на атмосферата покажува постојани молњи. Планетата е покриена со сто илјади вулкани кои потполно ја измениле површината на планетата во поновиот геолошки период.
Венера има опашка слична на опашка од комета, а се пружа на четириесет и пет милиони километри во вселената. Опашката на Венера ја открил месечината SOHO, кој е во Земјината орбита, а податокот е објавен во 1997 година.
Венера во митологијата, уметноста и популарната култура
Древните луѓе сметале дека Венера е комета и за неа зборувале како за долгокоса, брадата и маѓепсана ѕвезда. Притоа, се сметало дека Венера зема форма на божица во својата убавина и во својот ужас, и дека била огнен змеј кој ја нападнал Земјата.
488 п.н.е.
488 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 488. година пред новата ера, 488. од првиот милениум п.н.е., 88. од 5 век п.н.е. и деветта од 480-тите п.н.е.
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 488 година се протега во 2148 и 2149, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2208 и 2209 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 55. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1143 и 1142 исламска година пред хиџра.
Првиот витез (филм)
Првиот витез (англиски: First Knight) - американски филм од 1995 година, во режија на Џери Цукер, според сценариото на Лорн Камерон и Дејвид Хоселтон. Главните улоги ги толкуваат: Шон Конери, Ричард Гир, Џулија Ормонд, Бен Крос, Џон Гилгуд и Лијам Канингам.
Содржина
Храбриот витез Ланселот (го игра Гир) е авантурист кој ја прифаќа понудата на кралот Артур (го игра Конери) да му служи како негов витез-платеник во Камелот. Кралот Артур наскоро треба да се ожени со лејди Џиневер (ја игра Ормонд), која на патот кон Камелот ја напаѓа злобниот Малагнат (го игра Крос). За среќа, во близината се наоѓа Ланселот, кој ја спасува идната кралица, но тие се вљубуваат меѓу себе...
Пејтон Сива
Пејтон Роберт Сива Џуниор (роден на 24 октомври 1990) е американски кошаркар, плејмејкер на Алба Берлин.
Тој играл колеџ кошарка за Луисвил Кардиналс, водејќи го своето училиште до два Фајнл Фора. Во летото 2013 учествувал на НБА Дратфот и бил избран како 56-ти пик во втората рунда од Детроит Пистонс.
Животопис
По потекло од Самоа, Сива израснал во проблематичната населба во Сиетл. Неговата мајка работела на три работни места за да се обиде да го поткрепи семејството. Неговиот татко бил најчесто отсутен, и се борел со зависноста од дрога и алкохол во текот на детството на Сива.
Колеџ кариера
Сива играл колеџ кошарка четири сезони на Универзитетот во Луисвил, за екипата на Луисвил Кардиналс, освојувајќи титулата во НСАА првенството во 2013 година играјќи во 40 натпревари со просек од 10 бода, 2,4 скока и 5,7 асистенции.
Детроит Пистонс
Сива бил избран како 56-ти пик на НБА Драфтот 2013 од страна на Детроит Пистонс. Во јули 2013 година, тој им се приклучил на Пистонс за НБА Летната лига 2013. На 5 август 2013 година, тој потпишал официјален договор со Детроит Пистонс. Своето деби во НБА лигата го направил на 30 октомври 2013, играјќи ги последните 19 секунди во победата на домашен терен над Вашингтон Визардс со 113-102. На 26 декември 2013 година, тој бил проследен во Форт Вејн Мед Антс. На 13 јануари 2014 година, тој бил отповикан од страна на Пистонс.
На 15 јули 2014 година, тој бил ослободен од страна на Детроит Пистонс по завршувањето на НБА Летната лига 2014.
Алба Берлин
На 22 јуни 2016, Сива потпишал двегодишен договор со германската Алба Берлин.
Фелипе Соло
Фелипе Соло или Облигадо е заледениот полуостров со ширина од 13,5 км, кој проектира 19,8 км во северозападен правец од Брегот на Данко на западната страна на Земјата на Греам, Антарктик. Се граничи со Заливот Барилари на југозапад и Заливот Биго на североисток, завршувајќи во Кејп Гарсија на северозапад и одделен од Островите Биско на северозапад со Кејп Гарсија Канал Грандије.
Полуостровот е именуван и од Аргентина и од Чиле, во вториот случај по чилеанскиот хидрограф Фелипе Соло де Залдивар.
Локација
Полуостровот Фелипе Соло е сосредоточен на -65.83333°N, 64.53333°W. Британија мапирање во 1971 година.
Леон Фуко
Жан Бернард Леон Фуко (18 септември 1819 – 11 февруари 1868) бил Француски Физичар најпознат по неговата демонстрација на Фуко Нишало,уред кој ја докажува ротацјата на Земјата. Тој исто така направил рано мерење на брзина на светлината, откриени вртложни струи, и е заслужен за именување на жироскоп (иако тој не го измисли).
Рани години
Фуко беше син на еден издавач од Париз, роден во септември 18, 1819.По образованието добиено воглавно дома,студирал медицина,од која се откажал во полза на физиката поради крвна фобија. Тој прв го насочил своето внимание на подобрување на Луис Дагеровите  фотографски процеси. Три години тој му бил експериментален асистент на Алфред Дан (1801–1878) во текот на предавањата на микроскопска анатомија.
Со Hippolyte Fizeau тој извршил серија на истраги на интензитетот на светлината на сонцето, во споредба со онаа на јаглерод во лак светилка.
Средни години
Во 1850,тој направил експеримент со помош на Fizeau–Фуков апарат за мерење на брзина на светлината; познат како  Фуко–Fizeau експеримент, и се гледал како  "возење на последната шајка во ковчегот" на Њутн корпускуларна теорија на светлината кога се покажало дека светлината патува побавно преку вода отколку низ воздух.
Во 1851, тој предвидел експериментална демонстрација на ротација на Земјата околу својата оска (дневни движења).Ова експериментално подесување било користено од страна на Винченцо Вивиани уште во 1661, но станал многу познат во јавноста како Фукова работа. Фуко постигнал демонстрација со покажување на ротација во поле на осцилација на едно долго и тешко нишање  суспендирано од покривот на Пантеон, Париз. Експериментот предизвикал сензација во двата учени и популарни светови,и "''Фуковото нишало'" било суспендирано во големите градови низ Европа и Америка и го привлече народот. Во следната година бил користен (и наречен) жироскоп како концепциски поедноставен експериментален доказ. Во 1855,тој добил Коплеј Медал на Кралското друштвоза неговите извонредни експериментални истражувања. Претходно истата година тој бил прогласен за физичар во царската опсерваторија во Париз. '' Во септември 1855, тој открил дека силата потребна за ротација на бакарен диск станува поголема кога е направена за да ротира со ободот помеѓу половите на магнетот, дискот во исто време се загрева со вртложни струи или "Фукови струи" привлечени во металот.
Во 1857, Фуко го измислил поларизаторот кој го носи неговото име, и следната година го измислил методот на тестирање огледало на рефлектирачки телескоп за да се утврди неговата форма. т.н."Фуков нож-раб тест" кое им овозможува на работниците да се докаже дали огледалото е совршено сферично или не-сферично,има отстапување во фигурата. Пред објавување на неговите пронајдоци, тестирањето на рефлектирачки телескоп огледала беше "погодок-губиток" предлог.
Фуковиот нож-раб тест го одредува обликот на огледалото со наоѓање на фокусни должини од неговите области,најчесто наречени зони и мерени од центарот на огледалото.Во тестот,од светлосна точка која е извор на светлина, фокусирана кон центарот на искривување на огледалото и се рефлектира назад кон работ на ножот.Тестот овозможува на тестер за мерење на конусен пресек на огледалото да се провери актуелната форма на огледалото,која е неопходна за да се добие оптимална ефикасност на оптичкиот систем.Фуковиот тест се употребува и денес,особено од страна на аматери и помали комерцијални телескоп производители бидејќи е евтин и едноставен за користење и може лесно да се направи опрема.
Со Чарлс Вејстоновото револвинг огледало тој, во 1862, утврдил брзината на светлината да биде 298,000 км/с – 10,000 км/с помала од онаа добиена со претходниот експеримент,а само 0.6% во грешка со брзина на светлина.
Доцни години
Во 1862 Фуко станал член на "Bureau des Longitudes" и офицер на Легија на честа.Тој станал член на Кралското друштво на London во 1864, и член на механички дел на Институтот една година подоцна. Во 1865 тој ги објавил своите документи за измена на делата на Џејмс Ват гувернерот; Тој некое време експериментирал со цел да го направи неговиот период на револуција постојан и да развие  нов апарат за регулирање на електрична струја.Фуко покажал како,со таложење на транспарентен тенок филм од сребро на надворешната страна на стакло од телескоп,сонцето можело да се гледа без да се повреди окото.Неговите главни научни документи може да се најдат во Comptes Rendus, 1847–1869. Пред неговата смрт тој му се вратил на Романскиот Католицизам којшто претходно го напуштил.
Смрт и наследство
Фуко починал веројатно од прогресивна мултипла склероза во February 11, 1868, во Париз и бил погребан на гробиштата на Монмартр.
Астероидот 5668 Фукое наречен по него. Неговото име е на 72 имиња впишани на Ајфеловата Кула.
Bibliography
Collected Works:
Македонска преродбеничка азбука
Македонската преродбеничка азбука ― претпоследната македонска азбука. Била користела за време на Преродбата во XIX и XX век. Азбуката е создадена од страна на Крсте Петков Мисирков, заснована на македонскиот фонетски систем и потребите на македонската фонологија. Азбуката е основа на денешната македонска азбука и еден од столбовите на современиот македонски литературен јазик. Делото За македонцките работи било напишано на оваа азбука и поголем број на дела. Слична азбука била користена и од страна на Лозарите во нивното списание Лоза. Преродбеничката азбука имала 31 буква што е иста со денешната македонска азбука.