cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Капибара
Исхрана и предација
Капибарите се тревопасни животни, кои пасат главно на треви и водни растенија, како и овошје и кора од дрвја. Тие се многу пребирливи и се хранат со лисјата на еден вид и не ги почитуваат другите видови кои го опкружуваат. Тие јадат поголема разновидност на растенија за време на сувата сезона, бидејќи има помалку растенија. Додека јадат трева за време на влажната сезона, тие мора да се префрлат на повеќе изобилни трски за време на сушната сезона. Растенијата кои капибарите ги јадат во текот на летото ја губат својата хранлива вредност во зима, па затоа не се консумираат во тој период. Зглобот на вилицата на капибарата не е нормална, така што тие ја џвакаат храната со мелење напред-назад, наместо од страна на страна. Капибарите се автокопрофагни, што значи дека го јадат сопствениот измет како извор на бактериска цревна флора, за да помогнат во варењето на целулозата во тревата што ја формира нивната нормална исхрана и да извлечат максимум белковини и витамини од нивната храна. Тие, исто така, ја регургитираат храната за повторно да ја џвакаат, слично на џвакањето од говеда. Како што е случајот со другите глодачи, предните заби на капибарите растат постојано за да се компензира за постојаното трошење од јадењето на треви; нивните заби на образите исто така растат постојано.
Како и неговата роднина морското прасе, капибарата нема капацитет да синтетизира витамин Ц, а пријавено е дека капибарите кои не се дополнети со витамин Ц во заробеништво развиваат заболување на непцата како знак на скорбут.
Тие можат да имаат животен век од 8-10 години, но имаат тенденција да живеат помалку од четири години во дивината поради предација од јагуари, пуми, оцелоти, орли и кајмани. Капибарата е исто така префериран плен на зелената анаконда.
Социјална организација
Познато е дека капибарите се дружељубиви. Иако понекогаш живеат сами, тие почесто се наоѓаат во групи од околу 10-20 поединци, со два до четири возрасни мажи, четири до седум возрасни жени и останатите малолетници. Групите од Капибари може да се состојат од дури 50 или 100 единки за време на сушната сезона кога животните се собираат околу достапните извори на вода. Мажјаците воспоставуваат социјални врски, доминација или општ групен консензус. Тие можат да лаат како куче кога се загрозени или кога женките пасат млади.
Капибарите имаат два вида мирисни жлезди : морило, сместени на муцката и анални жлезди. И двата пола ги имаат овие жлезди, но мажјаците имаат многу поголеми морилови и почесто ги користат аналните жлезди. Аналните жлезди кај мажјаците исто така се обложени со влакна што може да се одвојат. Кристална форма на лачење на мирис е обложена на овие влакна и се ослободува кога е во контакт со предмети како што се растенијата. Овие влакна имаат траен мирис и ги вкусуваат други капибари. Мирисот на капибарите е означен со триење на нивните морилови на предмети или со одење преку чистење и обележување со аналните жлезди. Капибарите можат дополнително да го рашират својот мирис со мокрење; сепак, женките обично бележат без мокрење и мирисаат поретко од машките во целина. Женките почесто бележат за време на влажната сезона кога се во еструсот. Покрај предметите, мажјаците ги означуваат и женките со мирис.
Репродукција
Кога е во еструсот, мирисот на женката суптилно се менува и блиските мажјаци почнуваат да го бараат. Покрај тоа, женката ги предупредува мажјаците дека е во еструсот со свиркање низ нејзиниот нос. За време на парењето, женката има предност и избор на парење. Капибарите се парат само во вода, а ако женката не сака да се парат со одреден мажјак, таа или се потопува или ја напушта водата. Доминантните мажјаци се многу заштитнички настроени кон женките, но тие обично не можат да спречат некои од подредените да се дружат. Колку е поголема групата, толку потешко му е на мажјакот да ги гледа сите женки. Доминантните мажјаци обезбедуваат значително повеќе парење од секој подреден, но подредените мажјаци, како класа, се одговорни за повеќе парови од секој доминантен мажјак. Животниот век на спермата на капибарата е подолг од оној на другите глодачи. Гестацијата на Капибара е 130-150 дена и во просек дава легло од четири млади, но може да произведе помеѓу еден и осум во едно легло. Раѓањето е на копно и женката повторно се придружува на групата во рок од неколку часа по породувањето на новородените капибари, кои се придружуваат на групата веднаш штом ќе бидат мобилни. Во рок од една недела, младите можат да јадат трева, но продолжуваат да цицаат од која било женка во групата, додека не се одвикнат околу 16-тата недела. Младите формираат група во главната група. Врвот на размножување е помеѓу април и мај во Венецуела и помеѓу октомври и ноември во Мато Гросо, Бразил.
Активности
Иако се прилично брзи на копно, домот на капибарите е во вода. Тие се одлични пливачи и можат да останат целосно потопени до пет минути, способност што ја користат за избегнување на предаторите. Капибарите можат да спијат во вода, држејќи го само носот надвор. Како што се зголемуваат температурите во текот на денот, тие се валкаат во вода, а потоа пасат доцна попладне и рано навечер. Тие, исто така, поминуваат време валкајќи се во кал. Одмараат околу полноќ, а потоа продолжуваат да пасат пред зори.
949 п.н.е.
949 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 949. година пред новата ера, 949. од првиот милениум п.н.е., 49. од 10 век п.н.е. и последна од 940-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4559 и 4560 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3801 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2811 и 2812 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 196 пред основањето на Рим.
Неврофиброматоза тип 1
Неврофиброматоза тип 1 (Neurofibromatosis type 1 (NF1)) - (MKB Q85.0- Прeваленција (распространетост): 1-5/10.000) е генетско нарушување кое го спречува растот на клетките, предизвикувајќи многу меки структури со абнормално нервно ткиво (неврофиброми) да се појават на кожата и на другите делови на телото (мозок, 'рбетниот мозок, нерви). Неврофиброматозата обично се дијагностицира во детството или во зрелото доба. Неврофиброматозата е предизвикана од генетско нарушување или мутација којашто родителот ја пренесува на своето дете или пак мутацијата се јавува спонтано.
949 п.н.е.
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 949 година се протега во 1687 и 1688, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1747 и 1748 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 406 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1618 и 1617 исламска година пред хиџра.
Неврофиброматоза тип 1
Неврофиброматоза тип 1
Неврофиброматоза тип 1 (НФ-1) е клинички хетерогено, неврокутано, енетско нарушување кое се одликува со светлокафени дамки на кожата, оптички глиоми, флеки на пазувите или препоните и повеќе неврофиброми. Инциденцата на болеста е 1: 3.000. Се јавува подеднакво кај мажите и кај жените.
Причина
Генот за НФ-1 се наоѓа на 17-от хромозом. Нормално овој ген произведува белковина наречена неврофибромин, кој го има во изобилство во нервниот систем и помага во регулирање на растот на клетките. Мутирањето на генот НФ-1 предизвикува губење на неврофибромин, што им овозможува на клетките да растат неконтролирано.
Клиничка слика
Неврофиброматозата тип 1 обично се јавува во детството. Знаците и симптомите вклучуваат:
Останати одлики
Останатите одлики вклучуваат хипертензија, васкулопатија, интракранијални тумори и повремени напади или хидроцефалус. Интелектуалниот развој обично не е сериозно засегнат, но когнитивните дефицити и тешкотиите во учењето се чести. Неврофибромите обично почнуваат да се појавуваат во детството, односно за време на пубертетот и тоа најчесто на кожата, мозокот, 'рбетниот мозок и другите органи. Првите знаци на неврофиброма се пигментирани површини кои најчесто не се придружени со болка или чешање. Пигментните дамки може да се појават на кој било дел од телото. Повеќето неврофиброми се благи по природа, односно само 5 % од нив се подложни на злоќудна трансформација. Повеќето фиброми растат со текот на времето и можат да ја нарушат функцијата на некои внатрешни органи. Ова нарушување може да биде придружено со абнормалности на коскеното ткиво. Болеста е еднакво честа и кај мажи и кај жени.
Кај деца
Неврофиброматозата кај децата е евидентна уште од раните денови на животот. Во адолесценцијата, можат да се забележат тумори со различни големини и форми. Плексиформните неврофиброми (растат по нервите и нивните гранки) можат да предизвикаат дисфункција, болка и функционални проблеми и обично се присутни при раѓање и подоцна можат да станат злоќудни.
Дијагностика
За да се дијагностицира неврофиброматоза од тип 1, мора да се исполнат неколку критериуми (најмалку два за дијагностицирање): Бидејќи се работи за наследна болест, се препорачува генетско советување кога некое лице со НФ-1 планира потомство. Начинот на наследување е автозомно-доминантен. Еден од два случаи предизвикува НФ-1 мутации. Можно е пренатално и предимплантациско генетско тестирање на жени со ризични бремености.
Третман
Неврофиброматозата не може да се излечи, но правилниот третман ги олеснува симптомите и спречува понатамошни компликации. Соодветниот третман треба да се започне што е можно порано. Кај децата се препорачуваат годишни конроли за да може лекарот да направи испитувања на кожата на детето и да утврди дали има нови промени. Се проверува и притисокот, растот и развојот како и обемот на главата. Се вршат испитувања дали постојат и абнормалности на коските и се врши целосен преглед на очите. Кога детето ќе достигне зрелост, може да се прилагоди честотата на следење на болеста и контролите. Возрасните со благи симптоми нема да имаат потреба од чести контроли. НФ-1 бара мултидисциплинарен пристап со правилен мониторинг и третман (дерматолог, невролог, невролог, епилептолог и други специјалисти по потреба.
Смртта на Мијат Томиќ
Смртта на Мијат Томиќ (српски: Смрт Томића Мијата) - епска (ајдучка) песна.
Содржина
Низ Истанбул поминува гласник барајќи јунак кој ќе го фати или убие ајдукот Мијат Томиќ. На повикот се јавува еден Арап, кој заминува во Босна и го посетува Илија Бабиќ, барајќи да го предаде ајдукот, а за возврат му ветува награда од 500 дукати и ослободување од даночната обврска. Илија го кани својот кум Мијат да дојде во неговата кула, божем да му го крсти детето, а таму, сопругата на Илија плаче претчувствувајќи го предавството. Тогаш, Мијат ѝ кажува дека не може да погине од секаков куршум, но разговорот го слуша Арапот, кој е скриен под прозорецот, и го убива Мијат. Побратимот на Мијат, ајдукот Виде, го зема неговото тело и излегува во дворот, каде го дочекуваат 30 сејмени. Сепак, тој успева да ги совлада и да побегне во планината. Арапот му ја сече главата на Мијат, му ја дава наградата на Илија и си заминува. Меѓутоа, Виде среќава 40 ускоци и им соопштува за предавството. Потоа, ускоците му поставуваат заседа на Арапот при што Виде го убива него, а потоа, тој и дружината одат во кулата на Илија и сурово го казнуваат - му ги сечат рацете и нозете, му ги вадат очите и ја палат кулата.
Двобој за јужната пруга
„Двобој за јужната пруга“ (српски: Двобој за јужну пругу) – југословенски филм од 1978 година, во режија на Здравко Велимировиќ. Главните улоги ги толкуваат: Драгомир Бојаниќ Гидра, Воја Мириќ, Нада Војиновиќ, Неда Спасојевиќ, Душан Војновиќ.
Синопсис
Во октомври 1941 година, партизаните од јужна Србија и од Македонија добиваат наредба од Главниот штаб на партизанските единици на Југославија да ги уништат железничките пруги: Ниш - Скопје - Солун и на пругата Ниш - Пирот - Софија. Така започнува долготрајниот и исцрпувачи двобој за пругите кои се од големо значење за снабдувањето на германската војска.
Хофре Борџија
Хофре Борџија (1482-1522) бил најмладиот син на папата Александар VI и неговата љубовница Ваноза Катај. Тој е брат на Лукреција Борџија, Чезаре Борџија и Џовани Борџија. Хофре се оженил за Санча од Арагон, ќерка на неаполскиот крал Алфонсо II. Како мираз го добил принципатот Сквиллаче, а по политичките превирањата во Неаполското кралство, го добил округот Алвито (1497).
Хофре и Санча, имале 12 и 16 години кога бил склучен нивниот брак, има претпоставка дека тие биле модели за момчето и девојката на уметникот Пинтурчио за неговата ''Расправа на Св. Катерина'' каде биле претставени како млад пар во љубовта. Бракот бил политички. Алфонсо II прифатил неговата ќерка да се омажи за Хофре во замена за признавање на правото над неаполскиот престол од страна на папата Александар VI. Меѓутоа по склучувањето на бракот политичката состојба се променила. Францускиот крал Шарл VIII претендирал над Неаполското кралство и навлегол во Италија по што започнала војна помеѓу Шпанија и Франција.
Во текот на овој период Хофре и Санча претежно живееле во Рим, каде наводно Санча имала афера со постарите браќа на нејзиниот сопруг, Чезаре и Џовани. Според некои извори, Хофре бил во лоши односи со својот татко папата Александар VI. Тој го сметал својот син за слабак поради недостаток на интерес за политиката и јавно го оспорил своето татковство над Хофре. Во 1497 година папата Александар VI јавно ја објавил невиноста на Хофре во врска со убиството на неговиот брат Џовани Борџија, бидејќи имало многу гласини дека Ховре е всушност главниот инспиратор на убиството, пради наводната љубовна афера помеѓи Џовани и Санча.
NGC 2201
NGC 2201 — спирална галаксија во соѕвездието Крма, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Хофре Борџија
За време на војната на 1499-1504, кога Шарл VIII од Франција се обидел да го освои Неапол, Хофре застанал на страната на Франција, но кога тој бил заробен од Просперо Колона ја сменил страната и се приклучил на Шпанците. Таквиот потег предизвикал бунт во Алвито.
NGC 2201
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2201 се споменува и како ESO 254-40, MCG -7-13-7, AM 0611-433.
Хофре Борџија
Хофре го испратил кондотиерот Фабрицио Колона во 1504 година да го задуши бунтот, кој го платил со парите од папскиот трезор кои ги стекнал по смрта на својот татко папата Александар VI. По задушувањето на буната ја воспоставил својата власт во Алвито и Сквиллаче.
NGC 2201
Откривање
Објектот е откриен на 1 јануари 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2201 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,5 m/лм2. NGC 2201 има привидни димензии од 1,1' х 0,5'.
Хофре Борџија
Вториот брак на Хофре бил со Марија де Мила, тие имаале деца четири, најстариот од нив, Франческо Борџија ја наследи неговата земја и титулата на принц од Сквиллаче. Потомците на Хофре упарвувале со Сквиллаче сè до 1735 година кога оваа гранка на фамилијата Борџија исчезнала.
NGC 2201
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 6 ч 13 м 31,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 43° 42' 18". Положбениот агол на објектот е во износ од 113°.
Други поделби
Проучување на NGC 2201 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 18658. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 394; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7624.
Скалар (физика)
Еден пример на скаларна величина е температура: температурата во даден момент е единствен број. Брзина, е векторска величина : брзина во три-димензионален простор е определена со три вредности; во Декартов координатен систем вредностите на брзина се во однос на секоја координатна оска. Придружните полиња ја опишуваат температурата и брзината во секоја точка во некој простор. Со оглед на нормите како резултат од брзинските вектори во скаларното полево секоја точка од просторот.
Физички Квантитет
Физичкиот квантитет се изразува како производ на бројчена вредност и физичка целина, а не само еден број. Квантитетот не зависи од единица (на пример, за далечина, 1 км е исто како и 1000 m), иако бројот зависи од единицата. Така, по примерот за далечина, количината не зависи од должината на основа на вектори на координатниот систем. Исто така, други промени на координатниот систем може да влијаат на формула за пресметување на скаларот (на пример, на Евклидовата формула за растојание во однос на координатите се потпира на ортонормалната основа), но не и самиот скалар. Во оваа смисла, физичката оддалеченост отстапува од дефиницијата на метричка во која не е само реалниот број, тој ги задоволува сите други својства. Истото важи и за други физички количества кои не се бездимензионални. Насока не се однесува на скаларот; тие се определени од големината и количината.
Примери во класичната физика
Некои примери на скалари вклучуваат маса, полнеж, обем, време, брзина, температура, или електричен потенцијал во една точка во внатрешноста на средина. Растојанието помеѓу две точки во тро-димензионален простор е скалар, но правецот од една од овие точки на друга не, бидејќи кога се опишува насока се барат две физички величини, како што е агол на хоризонталната рамнина и аголот далеку од тоа рамнина. Сила не може да се опише со користење на скалар, бидејќи силата е составен од правец и обем, сепак, големината на сила само може да се опише со скалар, на пример гравитационата сила која дејствува на честички не е скалар, но неговата големина е. Брзината на објектот е скалар (на пример, 180 km / h), додека неговата брзина не е (т.е. 180 km / h север). Други примери на скаларни величини во Њутновата механика вклучуваат електричен полнеж и густински полнеж.
Скаларот во теоријата за релативитет
Во теоријата на релативитетот, ќе се земе предвид промените на координатни системи кои се менуваат простор за време. Како последица на тоа, неколку физички количества кои се скалари во "класични" (не-релативистички) физиката треба да се комбинираат со други количини и да се третираат како четири-вектори или тензори. На пример, густинскиот полнеж во една точка во едена средина, кој е скаларна во класичната физика, мора да се комбинираат со локалната густина на струјата (3-вектор) за да состават релативистички 4-вектори. Слично на тоа, густина на енергија мора да се комбинираат со интензитетот на густина и притисок во стрес-енергетскиот тензор.
Примери на скаларни величини релативност вклучува електричен полнеж, време-просторот е интервал (на пример, навреме и соодветна должина) и непроменлива маса.
Полтавска Област
Полтавската Област (украински: Полтавська область; исто така се нарекува Полтавшчина - украински: Полтавщина) е област (покраина) во централна Украина. Административен центар на областа е градот Полтава.
Космос (ракета)
Космос (руски: Космос) ракетите биле серија на советски, а потоа и руски ракети, развиени од проектилите Р-12 и Р-14, од кои најпознат е Космос-3М, кој направил над 440 лансирања. Семејството Космос содржело голем број на ракети, како ракетни носачи така и звучни ракети, за орбитални и суб-орбитални космички летови, соодветно. Првата варијанта, Космос-2I, за првпат полетала на 27 октомври 1961 година. Воопшто биле пуштени над 700 ракети Космос.
Мајордом
Мајордом на палатата било рана средновековна титула и служба, според латинскиот назив  maior domus ("главен во куќата"), најмногу користена во кралствата на Франките во 7 и 8 век.
Во текот на 7 век, службата Мајордом на Палатата се развила во вистинска ’’моќ зад престолот’’ во Австразија, североисточниот дел на Кралството на Франките во тек на меровиншката династија. Мајордомот ја имал вистинската и делотворна моќ на донесување одлуки кои се однесувале на Кралството, додека во средината на доцниот период на Меровинзите, кралевите почнале да имаат само церемонијална улога станувајќи обични марионети во рацете на мајордомот. Нивната улога била слична на онаа на пешвата, шогунот, и премиерот во рамки на  уставната монархија, кои на сличен начин ја имале моќта додека владеел церемонијален крал.
Службата станала наследна во семејството на Пипинидите со моќни мајордоми како Карло Мартел, кој себеси се прогласил за Војвода на Франките, а во тек на последните четири години во тек на неговото владеење дури не ни назначил крал оставајќи го престолот празен. Откако Австразија и Неустрија биле обединети во едно кралство, Пипин III Малиот — мајордом од 747 — им ја одзел круната на Меровинзите во 751 и воспоставил нова лоза на кралски владетели – Каролинзи. Неговиот син Карло Велики имал дури и поголема моќ откако бил крунисан за император во 800, станувајќи една од најзначајните фигури во европската историја.
Мајордоми на Палатата на Бургундија
Оттука-натаму службата била обединета со онаа на Неустрија иако Бургундија останало посебно кралство под власта на Кралот на Неустрија и Бургундија. Администрацијата на Бургундија кусо време била одвоена под власта на мајордомот:
Долна Река (округ во Гамбија)
Доња Река (Lower River) е еден од шестте окрузи во Гамбија. Административни центар е Манза Конко.
Договор од Цариград (1700)
Цариградскиот мировен договор — договор кој бил склучен на 3 јули 1700 година меѓу Османлиското Царство и Руското Царство и истиот ставил крај на Руско-турската војна.
Според договорот, Османлиите ги срушиле тврдините кои се наоѓале по долината на реката Днепар, Руската Империја го добила Азов и околината околу него, а Петар Велики ја осигурил неутралноста на Османлиското Царство во Големата северна војна.
Улуру
Улуру или Ајерс Рок (Uluru, ) е песочна карпа која се наоѓа на Северната Територија, токму во средината на Австралија. Се наоѓа на 450 км од Алис Спрингс. Оваа карпа која нагло се возвишува во сува рамница настанала како причина на песочните наноси кои ветрот ги носел со векови. Улуру претставува свето место за Абориџините, австралиски домородци. Неговата црвена боја, се менува под дејство на сонцето, во текот на целиот ден. Денес Улуру претставува еден од многубројните национални симболи на Австралија.
Надворешни врски
-25.345°N, 131.03611°W
Дацит
Дацит е вулканска карпа создадена при вулканска ерупција. Изградена е од кварц, натриум-калиумски плагиокласи и боени минерали. Според состав спаѓа меѓу типовите вулкански карпи андезит и риолит. Името го добива според староримската провинција Дачија (во денешна Романија и Молдавија) кадешто карпата првпат била опишана.
Дацитот има улога во создавањето на континенталната кора од архаичниот еон.
Декалог 3
„Декалог 1“ (полски: Dekalog, trzy) — полски телевизиски филм од 1988 година, во режија на Кшиштоф Кишловски (Krzysztof Kieślowski), кој е и автор на сценариото, заедно со Кшиштоф Пјесјевич (Krzysztof Piesiewicz). Филмот е третиот дел од низата составена од десет едночасовни филмови на Кишловски, инспирирани од десетте божји заповеди. Главните улоги ги играат: Даниел Олбрихски (Daniel Olbrychski), Марија Пакулнис (Maria Pakulnis), Јоана Шчеповска (Joanna Szczepowska), Артур Барциш (Artur Barciś) и Кристина Дрохоцка (Krystyna Drochocka).
Содржина
На Бадник, Ева (ја игра Пакулнис) му се јавува на Јануш (го игра Олбрихски), соопштувајќи му дека исчезнал нејзиниот сопруг. Тие одат во болницата, во полицијата и на главната железничка станица, но не го наоѓаат. Така доаѓа зората и дури тогаш Ева признава дека ја измислила приказната и дека нејзиниот сопруг веќе три години живее во друг град. Всушност, нејзната измама имала за цел да ја мине ноќта со Јануш со кого во минатото имала љубовна врска. Кога Јануш се враќа дома, неговата сопруга веќе знае со кого ја минал ноќта, но тој ветува дека повеќе нема да се гледа со Ева.
Гранско Езеро и Општини
Гранско Езеро и Општини (Gransee und Gemeinden) — општинска заедница во округот Горен Хафел, во сојузната покраина Бранденбург, Германија. Нејзиното седиште е во Гранзе.
Општинската заедница Гранско Езеро и Општини се состои од следниве општини:
Квалификации за европското првенство во фудбал 2012 - група Г
Резултати на натпреварите од квалификациската групата Г на Европското првенство во фудбал 2012 година.
Резултати
<div id="Црна Гора - Велс">
<div id="Англија - Бугарија">
<div id="Бугарија - Црна Гора">
<div id="Швајцарија - Англија">
<div id="Црна Гора - Швајцарија">
<div id="Велс - Бугарија">
<div id="Швајцарија - Велс">
<div id="Англија - Црна Гора">
<div id="Велс- Англија">
<div id="Бугарија - Швајцарија">
<div id="Англија - Швајцарија">
<div id="Црна Гора - Бугарија">
<div id="Бугарија - Англија">
<div id="Швајцарија - Бугарија">
<div id="Црна Гора - Англија">
<div id="Велс - Швајцарија">
<div id="Бугарија - Велс">
Андреас Паличка
Андреас Мирослав Паличка (Palička; роден на 10 јули 1986 година) е шведски ракометар во клубот Редбергслидс ИК и е член на шведската репрезентација.
Тој потпишал двегодишен договор со Париз Сен-Жермен, почнувајќи од сезоната 2022/23. 21 декември 2021 година клубот Рајн-Некар Левен објавил дека Паличка предвреме го завршил договорот со нив од лични причини. 22 декември 2021 година тој бил претставен од неговиот поранешен шведски клуб Редбергслидс ИК за остатокот од сезоната, за да се обиде да им помогне да избегнат испаѓање од лигата.
Неговиот татко дошол во Шведска од Чехословачка.
Такома (Вашингтон)
Такома (Tacoma) е град во американската држава Вашингтон. Овој град според статистиките во 2007 година, има 196 520 жители, што го прави најголем град во Вашингтон, и 112-ти град по број на жители во САД.
Список на државни водачи во 700 година
Ова е список на државни водачи во 00 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината. Ова е список на државни водачи во година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Џек Мевосек
Џек Мевосек (Jack the Ripper) — псевдоним даден на неутврден сериски убиец што дејствувал во Вајтчепел и околните области на Лондон во втората половина на 1888 година. Прекарот е земен од писмо испратено до Централната новинска агенција, чиј автор ја презел одговорноста за убиствата. Многу зналци веруваат дека писмото е измама создадена од новинари за да го поттикнат интересот на јавноста за приказната. Мевосек се нарекува и „Убиецот од Вајтчепел“ и „Кожената Престилка“.
Жртвите што му се припишуваат на Џек Мевосек биле проститутки од сиромашните маала на кои убиецот им ги пресекол грлата пред да им ги отвори стомачните празнини. Вадењето органи на најмалку три од жртвите довело до претпоставки дека убиецот имал анатомско знаење како на професионален хирург. Гласините дека имало поврзаност меѓу убиствата се засилувале меѓу септември и октомври 1888 година, а многу писма биле примени од различни издавачи и седиштето Скотленд јард, наводно напишани од самиот убиец. Познатото писмо „Од пеколот“ (англ. From hell) што го добил Џорџ Ласк од Вајтчепелскиот комитет за будност вклучувало бубрег од една од жртвите. Поради неверојатно грубата природа на убиствата и различните известувања што се појавувале во весниците, многумина биле убедени дека во Лондон дејствувал еден сериски убиец, кој го добил прекарот „Џек Мевосек“.
Заднина
Во средината на XIX век, Англија доживеала прилив на ирски емигранти што ги преплавиле големите градови, вклучувајќи ја и областа Ист Енд. Почнувајќи од 1882 година, многу Евреи од Источна Европа и Русија се населиле во истата област. Заедниците на Ист Енд биле исклучително пренаселени, бројот на жители се зголемувал, што довело до влошување на работните и животните услови. Грабежот, насилството и злоупотребата на алкохол станале белег на животот во пренаселените области, а широко распространетата сиромаштија принудила многу жени на проституција. Во октомври 1888 година, Полициската управа на градот Лондон открила дека во градот имало повеќе од 1.200 проститутки и 62 бордели. Падот на економијата влијаело на развојот на различни општествени текови. Во периодот од 1886 до 1889 година, Англија била разбранувана од бран јавни демонстрации, во кои градските власти биле принудени да се вмешаат. Расизмот, високите злосторства и претераната сиромаштија — тие го карактеризирале Вајтчепел во тоа време. Не е изненадувачки што во толку тревожно време јавноста била ужасена од серија неверојатно жестоки убиства што му биле припишани на серискиот убиец Џек Мевосек.
Убиства
Високиот број на напади врз жени во Ист Енд во тоа време додава неизвесност на тоа колку жртви биле убиени од едно исто лице. Единаесет одделни убиства, кои се случиле помеѓу 3 април 1888 година и 13 февруари 1891 година, биле вклучени во истрагата на Метрополитската полиција и биле познати во полициското досие како „Вајтчепелските убиства“. Постојат различни мислења за тоа дали овие убиства треба да се поврзат со истиот сторител, но нашироко се верува дека пет од единаесетте убиства во Вајтчепел, познати како „Канонската петорка“, биле дело на Мевосек. Повеќето зналци ги посочуваат длабоките исеченици на грлото, проследено со опширно осакатување на мевот и пределот на гениталиите, отстранување на внатрешните органи и постепено осакатување на лицето како белег на начинот на дејствување на Мевосек.
Првите два случаи во досието за Вајтчепелските убиства, Ема Елизабет Смит и Марта Табрам, не се вклучени во Канонската петорка. Смит била ограбена и сексуално нападната на улицата Озборн во Вајтчепел околу 01:30 часот по полноќ на 3 април 1888 година. Ја тепале со палка по лицето и ѝ го пресекле увото. Во вагината ѝ бил вметнат и тап предмет, кој ѝ го пукнал стомакот. Таа развила перитонит и починала следниот ден во Лондонската болница. Смит изјавила дека била нападната од двајца или тројца мажи, од кои едниот го опишала како тинејџер. Овој напад е поврзан од печатот со подоцнежните убиства, но повеќето писатели го припишуваат убиството на Смит како општо групно насилство од Ист Енд, кое не е поврзано со случајот Мевосек.
Табрам била убиена на скали во Џорџ јард, Вајтчепел, на 7 август 1888 година; добила 39 убодни рани во грлото, белите дробови, срцето, црниот дроб, слезината, желудникот и мевот, како и дополнителни убодни рани во градите и вагината. Сите рани, освен една, ѝ биле нанесени на Табрам со остар предмет, како што е нож, и возможно е да ѝ се нанесени од деснак. Табрам не била силувана. Жестокоста на убиството на Табрам, недостатокот на очигледен повод, и близината на местото и датумот на подоцнежните канонски убиства на Мевосек ја наведеле полицијата да го поврзе ова убиство со оние што подоцна ги извршил Џек Мевосек. Меѓутоа, ова убиство се разликува од подоцнежните канонски убиства по тоа што, иако Табрам постојано била избодена со нож, таа немала исеченици на грлото или на мевот. Многу зналци не го поврзуваат убиството на Табрам со подоцнежните убиства поради оваа разлика во природата на раните.
Надворешни врски
__СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__
Референдум во Општина Центар (2015)
Референдум во Општина Центар, 2015 — референдум на територијата на Општина Центар на 26 април 2015 година.
Референдумот бил неуспешен поради тоа што не била остварена потребната излезност од 51 процент или околу 22.000 граѓани од вкупно запишаните 43.560 во Општина Центар.
На овој референдум гласачите со ЗА и ПРОТИВ се изјаснувале по прашањето:
Одлуката за распишување на референдум била донесена на 30 март 2015 година од Советот на Општина Центар. Кампањата за референдумот стартувала на 6 април и била во организација на граѓанската иницијатива „Го сакам ГТЦ“. Поддршка за референдумот дале и 17 граѓански организации.
Финале на Купот на европските шампиони во 1958 година
Финале на Купот на европските шампиони во 1958 година — фудбалски натпревар кој се оддржал на стадионот „Крал Бодуен“ во Брисел, Белгија на 28 мај 1958 година. Во финалето се натпреваруваат ФК Реал Мадрид од Шпанија и ФК Милан од Италија. ФК Реал Мадрид победува си 3–2 по оддржаното продолжение со што го освоиле нивниот трет Европски куп по ред.
По натпреварот, играчите на Реал Мадрид биле наградени со нивните победнички медали од Ворен Бити кој тогаш имал 21 година.
Чорбаџи Теодос (ТВ-филм)
„Чорбаџи Теодос“ - македонски телевизиски филм од 1987 година. Го режирал Тодор Николовски и Петре Прличко а сценариото го напишал Васил Иљоски.
Улоги
Останати улоги ▼
Поврзано
Чорбаџи Теодос
IC 744
IC 744 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Куќа на Климент Талев
Куќа на Климент Талев — стара куќа во градот Охрид прогласена за културно наследство на Македонија. Градбата е заведена како Споменик на културата под називот '''Куќа на ул. „Климент Охридски“ бр. 66'''. Куќата е сместена на чаршиската улица „Свети Климент Охридски“ бр. 60.
Историја
Изградена е во периодот меѓу двете светски војни од непознати мајстори.
IC 744
Откривање
Објектот е откриен на 24 февруари 1892 година од страна на Рудолф Фердинанд Шпиталер.
Штипско-кочански дијалект
Штипско-кочански дијалект — дијалект на македонскиот јазик. Дијалектот спаѓа во источната група на македонски дијалекти. Овој дијалект се зборува во централниот дел на Источна Македонија, односно во Штип, Кочани, Пробиштип, Виница, Радовиш и околните населени места. Главна одлика на дијалектот е продолжувањето на самогласките.
Особености
Во Кочанската котлина значително се употребува зборот дума, додека во останатите градови, Штип, Радовиш и Пробиштип се користи зборот збори. Во Штипската околија значително се употребува зборот беше (Јас бев > Јас беше)
IC 744
Други поделби
Проучување на IC 744 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 44138.
Користена литература
Vol.I. Pasadena, Calif., California Institute of Technology, 1961. Also, successive volumes through 1968. (1,380) (Catalog)
Исхак-бегова џамија
Исхак-беговата џамија, позната и како Шарена џамија (Алаџа-џамија) — џамија во Скопје којашто се наоѓа во непосредна близина на пазариштето Бит-пазар. Изградена е по наредба на вториот отомански управител на градот, Исхак-бег, во 1438 година. Низ историјата, џамијата претрпела големи штати, па неколкупати била обновувана и доградувана. Во нејзин состав се наоѓале и турбе, медреса, имарет и конаци; а во неа, Исхак-бег ја основал и една од првите исламски библиотеки во Европа.
Имиња
Своето име, џамијата го добила по наредбодавачот за нејзината изградба, Исхак-бег. Освен како „Исхак-бегова џамија“, позната е и под името „Шарена џамија“, што произлегува од шарените керамички плочки со кои се украсени фасадата и сводовите.
Историја
Според зачуваните податоци, џамијата била изградена во 1438 година, само две години по изградбата на Султан-муратовата џамија, а за нејзината изградба наредба дал вториот отомански управител на Скопје, Исхак-бег. Од влезниот натпис во џамија се дознава дека по наредба на Мехмед, внук на Исхак-бег, била доградувана во 1519 година, при што биле додадени двата странични брода. Градбата претрпела големи штети во пожарот од 1689 г., кога разнобојните керамички плочки кои ги украсувале фасадата и тамбурот биле целосно уништени. Големи штети предизвикал и земјотресот од 1963 г., а по него било обновено турбето и во 1972 година биле поставени нови керамички плочки со фајансно украсување.
Архитектура
Градбата има скромна архитектура, иако нејзините големи влезни порти содржат резба со ориентални мотиви. Првобитниот изглед на џамијата не е познат, но се претпоставува дека станувало збор за куполна џамија со трем со три отвори. На северната страна од џамијата во нејзиниот денешен изглед се наоѓа трем со пет отвори. Средишниот дел од градбата е покриен со голема купола, а помали куполи се наоѓаат над страничните делови од тремот. Остатокот од џамијата и тремот се покриени со полуцилиндрични сводови. Тремот од сите страни е затворен со полн ѕид, а неговите лакови се потпираат на квадратни камени столбови. Во ѕидовите од страните на тремот се наоѓаат две скали: првите водат кон минарето, а вторите до покривот на џамијата. Внатрешноста на тремот се одликува со богата сталактитна декорација, а во неа се наоѓа и еден надворешен михраб. Особен впечаток од декорацијата остава декроацијата на средниот лак од тремот, од којашто денес се сочувани само фрагментарни остатоци. Џамијата е изградена од мек камен, а присуството на камен е забележливо на порталот и рамките од прозорците. Внатрешноста на џамијата е украсена со разни релјефи и сликани украси, а нејзините ѕидови завршуваат со фајансно украсен венец и шесткрака ѕвезда од керамички плочки. Минарето е високо 30 m и се наоѓа на десната страна од главниот влез. Изградено е од добро обработени камени блокови, кои се украсени со богата сталактитна декорација и украсени парапетни плочи. Во дворот од џамијата се наоѓа шадрван, којшто во споредба со првобитниот го има сочувано средишниот дел од камен. На просторот околу градбата и турбето се наоѓале гробишта, а денес се сочувани бројни надгробни спомени, коишто се стари од XVI и XIX век и имаат голема историска вредност за градот.
Во минатото, џамијата ја сочинувале и турбе, медреса, имарет и конаци. Овде, исто така, Исхак-бег ја основал и една од првите исламски библиотеки во Европа, која во 1445 година ја оставил во своето завештание како дел од имотот на џамијата. Турбето во рамките на џамијата е од затворен тип, со купола и има шестаголна основа. Изградено е со добро обработен камен и во неговата внатрешноста содржи фајансно украсување во кое доминираат сината и зелената боја. Медресата се состоела од десет соби и со векови била една од најпознатите во Румелија. Во неа, меѓу другите живеел и предавал познатиот средновековен турски поет Исак Челеблија, а освен веронаука, се изучувале и исламско право, ориентални јазици, филозофија и математика.
Бункери во Албанија
Бетонските бункери во Албанија — стотици илјади бункери кои се наоѓаат во Албанија, со просек од 5.7 бункери за секој квадратен километар. Бункерите (албански: bunkerët) биле изградени за време на комунистичката влада на Енвер Хоџа од 1960-тите до 1980-тите години. До 1983 година околу 173.371 бетонски бункери биле изградени низ целата земја.
Програмата за „бункеризација“ на Хоџа резултирала со изградба на бункери во секој агол на тогашната Народна Социјалистичка Република Албанија, почнувајќи од планинските премини до градските улици. Тие никогаш не биле користени за нивната намена за време на годините со кои управувал Хоџа. Трошоците за нивната изградба претставувале голем одлив на албанските ресурси, пренасочувајќи ги далеку од најсериозните потреби, како што се справувањето со недостигот на домување и лошите патишта во земјата.
Бункерите биле напуштени по распадот на комунизмот во 1990 година. Поголемиот дел од бункерите денес се напуштени, иако некои се повторно во употреба за различни цели, вклучувајќи сместување, кафулиња, складишта и засолништа за животни или бездомници.
Позадина
Од крајот на Втората светска војна до неговата смрт во април 1985 година, Енвер Хоџа водел политика на тврд сталинизам, како и елементи на маоизмот. Тој ги раскинал односите со Советскиот Сојуз, откако Никита Хрушчов ја започнал својата реформаторска Хрушчовска револуција, ја повлекол Албанија од Варшавскиот пакт во 1968 година во знак на протест поради инвазијата на Варшавскиот пакт во Чехословачка и се разделил и со Народна Република Кина по посетата на американскиот претседател Ричард Никсон во 1972 година.
Неговиот режим бил, исто така, непријателски кон непосредните соседи на земјата. Албанија не ја прекинала својата воена состојба со Грција, оставена од Втората светска војна до 1987 година - две години по смртта на Хоџа - поради сомневањата за грчките територијални амбиции во јужна Албанија (или Северен Епир) како и статусот на Грција како членка на НАТО.
Хоџа бил сериозно непријателски расположен кон умерената комунистичка влада на Јосип Броз Тито во Социјалистичка Федеративна Република Југославија, обвинувајќи ја владата на Тито за „антимарксистички и шовинистички став кон нашата партија, нашата држава и нашиот народ“. Тој тврдел дека Тито имал намера да ја преземе Албанија и да ја направи седма република во Југославија, и го критикувал третманот на југословенската влада на етничките Албанци во Косово, тврдејќи дека „југословенските водачи таму спроведуваат политика на истребување“.
Албанија одржувала некои врски со надворешниот свет, тргувајќи со неутрални земји, како Австрија и Шведска, и воспоставувајќи врски низ Јадранско Море со својата поранешна колонијална сила Италија. Сепак, скромното олабавување на домашните контроли било прекинато од Хоџа во 1973 година, со обновениот бран на репресија и чистки насочени против поединци, млади и војници, за кои се плашел дека би можеле да го загрозат неговото одржување на земјата. Новиот устав бил воведен во 1976 година, со што се зголемила контролата на Комунистичката партија на земјата, ограничена приватна сопственост и се забранило странски заеми. Земјата се претворила во параноична изолација и економска стагнација, практично отсечена од надворешниот свет.
Воена доктрина
Започнувајќи од 1967 година и продолжувајќи до 1986 година, албанската влада спровела политика на „бункеризација“ во која гледала изградба на стотици илјади бункери низ целата земја. Тие биле изградени на секоја можна локација, почнувајќи од „плажи и планини, во лозови насади и пасишта, во села и градови, дури и во манипулирани тревници на најдобриот хотел во Албанија“. Хоџа предвидувал Албанија како се бори против Југославија, НАТО или Варшавскиот пакт, што вклучувало истовремен упад од страна на единаесет непријателски воздушни оддели. Како што рекол: „Ако ја олабавиме нашата внимателност дури и за момент или во најмала рака ја ублаживме нашата борба против нашите непријатели, тие веднаш ќе удрат како змијата што ќе те касне и ќе го инјектира својот отров, пред да бидеш свесен за тоа“.
Воената доктрина на Албанија била заснована на концептот на „народна војна“ кој се потпира врз искуството на албанскиот отпор за време на Втората светска војна, што го водел Хоџа. Албанија била единствената европска земја што успеала да се ослободи без интервенција на странски војници (иако партизаните имале корист од големите количини на набавки и оружје обезбедени од сојузниците). Победата на Партизаните било масовно митологизирано од режимот на Хоџа, кој ги искористил своите воени успеси за да го легитимизира своето владеење. Вооружените сили биле засновани на партизански модел. 75% од редовните сили и 97% од резервистите имале пешадиските улоги.
Стратегијата на партизаните се засновала на планински герилски борби, во кои тие ќе се засолнат во планините и ќе започнат напади во помалку заштитени низини. Спротивно на тоа, Хоџа имал за цел да го брани националниот интегритет и суверенитет на Албанија „по секоја цена“, со што се барало и заштита на низините. Поради тоа, бункерите имале за цел да воспостават дефанзивни позиции низ целата земја. Помалите биле поставени во линии што зрачеле во вид на голем команден бункер, кој бил постојано екипиран. Командантите на големите бункери комуницирале со своите претпоставени со радио правејќи визуелни сигнали кои би можеле да се видат преку прорезите.