cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Загреб
Железнички сообраќај
Два од три најважни паневропски железнички коридори во Хрватска поминуваат низ Загреб. Тоа се Паневропски железнички коридор Vб, кој оди од Ботово на граница со Унгарија до Риека и Паневропски железнички коридор 10 кој оди од ДОбово на границата со Словенија до Товарник на границата со Србија. Воедно е и најважен железнички правец во Хрватска, бидејќи преку Хрватска се поврзува со Западна Европа и Средна Европа и југоистокот на континентот и Блискиот Исток. Пригардскиот патнички сообраќај е доста развиен. Товарниот сообраќај се одвива кружно како би се растоварил сообраќајот низ градот, па во таа полза е исградена и голема товарна станица Ранжирни колодвор.
Култура
Загреб е главен културен центар на Хрватска. Во градот се наоѓаат повеќе културни установи кои традиционално имаат голем престиж. Освен тоа, во градот се наоѓаат центри на пратктично сите важни културни установи, како што се Матица хрватска и Друштво на хрватските писатели.
Музеи
Експонати од бројни загрепски музеи освен историски, уметнички и културни примероци на градот Загреб и Хрватска, се прикажуваат експонати од големи историски и уметнички вредности од цела Европа и светот. Во околу триесет музеи и галериски колекции опфатени се повеќе од 3,6 милиони експонати.
Колекциитена археолошкиот музеј, основан во 1864 година содржат скоро 460.000 различни артефакти и споменици. изложени се предмети и организирани неколку збирки. Најпозната е Египетската збирка, која е една од таквите видови во југоисточниот дел на Европа, а потоа големата нумизматичка колекција која е една од најзначајните и најголемите во Европа и светот, праисториска збирка, античка и средновековна збирка. Важен музејски експонат е Загребската мумија, т.е. Загребска ленена книга, со 1.130 зборови е најдол сочуван споменик на старите Етрурци, едни од постоечките етрурски книги и воедно лиена книга од стариот век.
Театар
Во Загреб дејствуваат околу 20 постојани или привремени театри. Во Загреб се наоѓа назионална театарска куќа - „Хрватско народно казалиште“, изградено во барок стил во 1895 година. На сцената се одржуваат драмски, балетни и оперски претстави, а театрот е опремен и за одржување на конгреси, промоции и приеми. Концертната сала на Вартослав Лисински, со капацитет од 2.171 седиште, изградена е во 1973 година, а наречена е по авторот на првата хрватска опера. Освен музички манифестации, во неа се одржуваат и конгресни случувања.
Фестивали
ZagrebDox е меѓународен гестивал на документарните филмови, основан точно во недостаток на добар меѓународен и натпреаврувачки фестивал на подрачјето на Југоисточна Европа, специјализиран за документарци, затоа што наведеното подрачје имало долга традиција во производство на документирани филмови.
Анимафест е светски фестивал на анимиран филм кој се одржува од 1972 година. По 33 години, во 2005 година, е воведена и категорија на долгометражен анимиран филм, па така фестивалот сега се одржува секоја година, и тоа за непарни години со долгометражен програм, а парните години со краткометражни филмови.
Образование
Во Загреб дејствуваат 136 основни училишта и 100 средни училишта, од кои 31 гимназија. Во Загреб исто така дејствуваат и 5 политеникуми и 9 приатни високообразовни институции.
Универзитето во Загреб е основан во 1669 година и предсавува втор најстар универзитет во Хрватска (основан по задарскиот универзитет во 1396 година). До 2009 година на универзитетот во Загреб дипломирале повеќе од 200.000 студенти, магистрирале повеќе од 18.000 и докторирале повеќе од 8.000 постдипломци. На универзитето во Загреб, научно-наставна и уметничка работа се одвива на 29 факултети, 3 уметнички академии, стручни - Учителска академија и универзитетска стурдија - Хрватски студии. При универзитетот дејствуваат 33 политехникуми.
Во Загреб дејствуваат 22 институти на подрачјето на општествените и природните науки. Загреб е средиште и на ХАНУ - Хрватска академија на науки и уметности кои се основани на страна на бискупот Јосип Јурај Штросмајер.
Знаменитости
Загреб е богат со туристички знаменитости. И, тоа:
Дипломатски претставништва
Следните држави имаат свои почесни конзулати во Загреб:
Почесни граѓани
До денес, 51 личност ја има титулата Почесен граѓанин на Град Загреб, која ја доделува градското собрание. Условите, процедурата и начинот на кој се доделуваат јавните признавања на Град Загреб одредени се со одлука за јавни признавања на Град Загреб. Така за почесен граѓанин на Загреб може да се прогласи:
За време на Австо-Унгарија (1850-1918), титулата почесен граѓанин на Загреб, ја добиле:
За време на Кралство Југославија (1918-1941), за почесни граѓани на Загреб, прогласени се:
За време на СФР Југославија, (1945-1990), за почесни граѓани на Загреб, прогласени се:
Збратимени градови
Загреб службено соработува со следните градови:
Пол (појаснување)
Пол може да значи:
Договор од Килкија
Мировниот договор од Килкија (9 март 1921 година) е потпишан меѓу Франција и турското национално движење за да се стави крај на борбите во Француско-турската војна. Договорот не ги постигнал зацртаните цели. Тој бил заменет со Договорот од Анкара.
Магнетен пол
''Оваа страница се однесува на магнетните полови. За друго значење види пол (објаснување).''
Магнетните полови се половите на еден магнет. Тие се определени според магнетните полиња што се наоѓаат во близина на оските на ротација на Земјата. Северниот магнетен пол се наоѓа на Јужниот Пол на Земјата, додека пак јужниот магнетен пол се наоѓа на Северниот Пол на земјата.
Стара џамија (Горенци)
Стара џамија (Горенци) — една од двете џамии во селото Горенци, во Општина Центар Жупа, Македонија.
Средновековна македонска музика
Средновековната македонска музика е музиката во Македонија во средновековниот период. Овој т.н. прв период на музичка историја, би го опфаќал времето од доаѓањето на Словените до паѓањето на феудалните држави под османлиска власт. Најзначајните настани од овој период се сврзани со развојот на духовната музика, која по примерот на ромејското култно пеење, била создадена за богослужба на населението во Македонија. Централни улоги за развивање на музичката култура имале христијанските просветители, браќата св. Кирил и Методиј, нивните ученици Климент и Наум, Охридската книжевна школа и реформаторот и христијански светец Јован Кукузел.
Позадина за словенскиот карактер на македонската средновековна музика
Од древните времиња Словените биле познати како музикален народ. Многубројни податоци зборуваат за словенски играчи и свирачи што можеле да се најдат од средновековните римски центри до германските феудални дворци. Насекаде тие ја играле истата улога што ја имале сите средновековни жонглери, шпилмани, минстрели и глумци. Наоѓајќи се на дното на општествената хиерархија, гонети од црковната власт, поради разнесување на слободоумни мисли и идеи за промена на општествената стварност, средновековните музичари и глумци ја наоѓале смислата на своето дејствување во потребата на луѓето за песна и разонода. Тие се појавувале во т.н. игришта, во центрите на населените места тие го привлекувале вниманието на целото население оттргнувајќи ги макар и за кратко време од контролата на свештенството и од тегобите на секојдневието. Низ песна, свирка и игра, патувачките музичари ги развеселувале луѓето, исмејувајќи ги духовните и световните феудални благородници. Нивните сатирични куплети претставувале остра критика на владеачката класа и општеството.
Средновековните уметници работеле и во феудалните дворци, чии господари го уредувале дворскиот живот по угледот на оној во Римската Империја и во европските кралства. Особено за време на Крстоносните војни, низа патувачки музичари и глумци, заедно со војските проаѓале од една земја во друга, запознавајќи ги и стандардите на разни дворски церемонии. Тие ги изменувале своите уметнички искуства со што придонеле за взаемни културни влијанија меѓу одделни национални средини.
Патувачките музичари од јужно-словенските земји биле наследници на носителите на старата словенска музичка култура. Во нивната уметност, бил вткаен духот на народната песна и свирка, пренесени во новите краишта од задкарпатската прататковина. За таа музика имаме оскудни податоци, но тие говорат доволно јасно за нејзиното место во животот на словенските племиња. Од документите за музиката и музикалноста на Словените го наведуваме често цитираниот пасус од хрониките на Теофилакт Симоката, ромејски писател од VI век, фрагмент кој зборува за тоа како „... штитоносците на римскиот цар Маврикиј, на границата на Империјата, фатиле тројца Словени кои наместо оружје носеле гитари. Тие на царот му изјавиле дека се припадници на народ кој не знае за железно оружје и на кој му е повеќе при срце музиката отколку војувањето.“ Не навлегувајќи каква била целта на престојот на овие луѓе околу византиската војска, податокот од хрониката за нас е многу важен, бидејќи јасно зборува за употребата на определени инструменти кај Словените, како и за значењето на музика во нивниот живот.
Световна музика
Своите пагански обичаи, обредни песни и игри Јужните Словени, а во тој склоп и оние кои се населиле во Македонија, ги задржале или ги прилагодиле според нивните општествени услови, создадени со прифаќање на христијанството. Нивната народна уметност и духовна култура како и културата на другите етнички заедници на територијата на Македонија, му се спротивставувале на ширењето на христијанските канонизирани ритуали. Низа стари обичаи и игри проследени со музика (конкретно русалиите) се задржале и до нашите дни, прилагодувајќи ја смислата на постоењето на барањата кон новата религија. Црквата не гледала со задоволство на ваквото презначување на паганските ритуали, но таа морала да отстапи пред силата на нивното дејствување, користејќи ги за свои цели во најголема можна мера. До толку повеќе што народната традиција ја одржувале и најголемите непријатели на источната црква - Богомилите, борејќи се за социјална правда против феудалните господари и против црковната хиерарија и нејзините догми.
За музиката на македонските кривоверци дознаваме од Презвитер Козма, кој во својата прочуена „Беседа против Богомилите“, меѓу другото вели: „Не можат да бидат Христијани оние кои со гусли, игри и песни пијат вино, веруваат во средби и соништа...“ Овој напад врз паганските народни обичаи на Словените, каде музиката имала доминантна функција, јасно зборува за пробивот на некои елементи од словенската народна музичка традиција во обредниот ритуал организиран според византиските музички форми.
Истовремено, во Самуиловото царство во X и во почетокот на XI век, опфаќало големи пространства од балканските земји создавајќи мошне поволни услови за уметнички растеж. Врз основа на традициите на Климентовата школа, со прераснување на Охридската архиепископија во патријаршија, високото ниво на духовно-музичката сфера во самуиоловиот период позитивно влијаела и врз световните музички појави, особено меѓу владеачката класа. За таа музика нема автентични податоци, но други историски факти говорат дека во дворскиот живот уреден според церемонијалот на римските цареви, професионалното негување на музиката заземало видно место.
По повторното паѓање на Македонија под римска власт, на културен план настануваат крупни промени кои особено ја зафаќааљт сферата на духовното творештво. Словенската книжевност во тој период доживува упадок во поголемите центри каде се спроведува ригорозна елинизација со воведување на грчкиот јазик во богослужбата и во јавниот живот. Но за разлика од активностите каде зборот е главно изразно средство, ликовните уметности и музиката бележеле натамошен развиток поради непосредниот контакт на домашните уметници со Цариград и со другите поголеми центри.
Музичките дела од тој период со духовна тематика настануваат главно во Охрид, како најистакнат културен центар. Во тој град имало и пројави на световномузичкиот живот по угледот на музичките настани меѓу ромејските великодостојници. За вокалното и инструменталното музицирање во Охрид во тоа време дознаваме од кореспонденцијата на архиепископот Теофилакт Охридски, кој меѓу другото, зборува и за состојбата и потребите на музички план кај повисоките класи, но и за музиката на народните маси во чии борбени песни бил одразен духот на отпорот против туѓинците.
За народната музичка традиција под римска власт, како и во XIII и XIV век, кога Македонија била под власт на соседни словенски феудални владетели, до извесен степен се дознава и од ликовните прилози на определен број фрески и икони во охридскиот регион, Старо Нагоричане, Лесново, Марков Манастир, манастирот Св. Јован во Слепче и на други места, каде се насликани поединци и групи свирачи со народни инструменти во рацете. Видот и обликот на овие инструменти покажуваат голема сродност со некои македонски народни музички инструменти од подоцнежните епохи и од современиот музички фолклор.
Врз основа на податоци што ни ги дава ромејскиот дипломат и историчар од XIV век Никифор Грегора, можеме да дознаеме за музичката култура на Македонците. Од 1325-1326 година Грегора патувал низ тешко проодни патишта и слушал како неговите сопатници Словени пеат тажни песни (на грчки „трагика мели“) за херојските подвизи на своите народни јунаци. Ова е воедно сведоштво за народната епска традиција пред циклусите создадени во времето на отоманското владеење. Римскиот историчар зборува за убавите песни кои вели дека не се варварски творби туку складни мелодии што се разликуваат од музиката што му била позната до тогаш. За велигденските празници Грегора се нашол во Струмица каде имал можност да види народно творештво со песни и игри изведувано од младинци и постари луѓе. Во своите патеписни забелешки Грегора зборува и за особеностите на музичкиот ритам на песните и игрите што ги слушал во струмичкиот крај. Тоа ни дава повод да претпоставиме дека една од основните одлики на македонската народна музика т.е. нејзината специфична метро-ритмичка компонента била застапена во определена фаза од својот развиток во нашето фолклорно творештво уште пред XIV век.
Духовна музика
Проучувањето на средновековниот период на македонската музика не' упатува кон изворите на словенската писменост чијашто база бил говорот на македонските Словени. Нашата земја како лулка на словенската писменост и култура, истовремено е и жариште на духовната музика. Нема смоневање дека првичниот контакт на ромејските духовни напеви со црковнословенски текст, преведен од солунските браќа, се одиграл во Македонија, со што ги означил почетоците на словенската црковна музика и музичка писменост. Имено, низ прилагодувањата на тие напеви кон новиот текст во метроритмичката смисла, се оформуваат првите специфики на словенското и македонско црковно пеење. Постојаните изводи уверливо зборуваат дека големите делови од преведените литургиски текстови биле музички исполнувани, а знатен дел од тие извори (легенди, житија, летописи) потекнуваат од Македонија или се однесуваат на личности и настани поврзани со нашата земја. За еден од двата познати словенски ракописи со екфонетска нотација - прочуеното руско кирилско Остромирово евангелите од 1057 година, постојат индикации дека оригиналот кој е препишан потекнува од охридската школа. Сличен е вториот ракопис од XI век т.н. Купријановски или Новгородски листови.
Поопстојни музиколошки истражувања ги продлабочуваат сознанијата во врска со црковно-музичката дејност на солунските просветители. Податоците говорат дека Кирил и Методиј, како високо и сестрано образовани, биле добро упатени и во областа на теоријата и практиката на источно црковно пеење. Своето музичко образование Константин (Кирил) го посведочува како автор на музички творби, од кои химната во чест на Климент Римски била толку популарна што се изучувала во грчки училишта.
Особен напредок во создавање на книжевни дела и литургиски ракописи со екфонетска нотација во Македонија доживеала во времето на Климент Охридски и потоа во периодот на самуиловото царство. Делото на Климент и неговиот соработник Наум, кон крајот на IX и почетокот на X век ја афирмира познатата охридска школа, која покрај другото, има големо значење за натамошниот развој на музичката култура во Македонија. Големата школа во Охрид ја завршиле повеќе од 3500 ученици, кои како свештеници, просветители и црковни певци ја ширеле уметноста на пеењето и во најоддалечените словенски земји. Според тоа, охридската школа била расадник не само на словенската писменост, туку и на словенската духовна музика. Што се однесува до Климентовата репродуктивна и продуктивна активност, се дознава дека создал песни во чест на многу светци и го дал на македонската музика првиот Пентикостар или зборник на песни што се пејат од Велигден до Духовден.
Првата словенска црковнопејачка школа создадена во Македонија(која влијаела врз оформувањето на соседните школи) морала да задржи низа карактеристични елементи, сродни со основните белези на култното пеење прифатено од византиските извори. Бидејќи била во непосредна близина до најистакнатите римски центри, Македонија најмалку била во состојба да се оддалечи од ромејските црковнопејачки канони. Но тоа не значи дека немало отпор спрема елинизаторската политика и во сферата на црковното пеење. Токму отпорите на домашните сили се стремеле за зачувување на својата народна црковно-пејачка традиција и го продолжиле македонското црковно пеење. Од времето на римското владеење се зачувани значајни македонски словенски невматски споменици како Фрагментот од триод од крајот на XI век, битолски триод од XII век (кој денес им припаѓа на софиските библиотечни фондови) и др.
Токму во тој период настануваат сложени процеси во практиката на црковното пеење и создавање на невматските ракописи што се должи на доаѓањето на луѓе од Цариград, Солун и од други римски центри, со цел да го преземат раководењето низ низа стручни служби(се однесува на охридскиот регион, посебно). Со воведувањето на грчкиот јазик во богослужбата доаѓа до судир со домашната духовно-музичка практика и тенденција за зачувување на домашното пеење, но со текст на времето практиката станува се понеизрджлива. Тој придонес на домашните сили ќе биде расветлен со дешифрација и анализа на охридските невматски ракописи на грчки јазик од XI век до XIV век, кои претставуваат најбогата збирка ракописи од овој вид во нашата земја. Нивното музичко оформување ги опфаќа сите фази на византиската невматска нотација почнувајќи од екфонетската па сè до неовизантиската или Кукузелова нотација.
Кога говориме за периодот од XII - XIV век, да додадеме дека старото традиционално македонско црковно пеење се повлекува не само низ литургиските напеви во помалите места и манастирите, туку и низ црковната музика во новоизградените храмови од страна на соседните владетели, каде мнозина од монасите и црковните пејачи биле најверојатно родум од најблиските места. Проблемот на влијанијата што доведуваат до мутации во одвивањето на основната развојна линија на црковното пеење е често разгледуван проблем. Покрај земните влијанија на националните духовни пеења, истражувачите го акцентираат прашањето за влијанието на фолклорот врз црковното пеење. Нема сомневање дека богатиот македонски музички фолклор постојано вршел влијание вез нашето духовно-музичко творештво.
Реформата на ромејската духовна музика од XIV век е поврзана со името на Јован Кукузел.
Земјина револуција
Земјината револуција претставува движењето на Земјата околу Сонцето. Тоа трае приближно 365 дена.
Движењето на Земјата околу Сонцето исто така се нарекува и годишно движење. Земјата за период од 365 дена и приближно 6 часа, врти круг околу Сонцето по елипсовидна патека, наречена орбита или еклиптика. Орбитата е долга 940 милиони километри, а аголот меѓу замислената оска на Земјата и орбитата секогаш е 66 степени и 33 минути.
Гробишта (Шипковица)
Гробишта — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Шипковица. Наоѓалиштето претставува римска могила. На 100 м североисточно од селото, кај сегашните селски гробишта се наоѓа тумул со пречник во основата од 10 м и височина од околу 4 м.
Бразил (филм)
Бразил (оригинално издаден на 20 февруари 1985) е дистописка комедија режирана од членот на Монти Пајтон, Тери Гилијам. Филмот е напишан од Гилијам, Чарлс МекКијон и Том Стопард. Во него глумат Џонатан Прајс, Роберт де Ниро, Ким Грист, Мајкл Палин, Кетрин Хелмонд, Боб Хоскинс, и Ијан Холм.
Хусеин-шахова џамија
Хусеин-шахова џамија (позната и како Џамија на Хусеин-шах) — џамија во скопското село Сарај, сместена на самиот влез во селото. Џамијата претставува дел од културното наследство на Македонија.
Местоположба
Комплексот на џамијата се наоѓа на околу петстотини метри од мостот на Вардар, на самиот влез кон селото Сарај.
Договор од Анкара (1921)
Договорот од Анкара (1921) (турски: Ankara Anlaşması; француски: Traité d'Ankara) бил потпишан на 20 октомври 1921 година во Анкара помеѓу Франција и Големото национално собрание на Турција, завршувајќи ја Француско-турската војна.
Хусеин-шахова џамија
Историја
Џамијата била подигната од санџакбегот Хусеин-шах кон средината на век.
Договор од Анкара (1921)
Потписници се францускиот дипломат Анри Франклин-Бујон и турскиот министер за надворешни работи Јусуф Кемал-бег. Врз основа на условите на договорот, Французите го признале крајот на Француско-турската војна и отстапиле големи области на Турција. Сепак, другите француски единици во Турција не биле засегнати, за возврат на економски отстапки од Турција. За возврат, турската влада го признала францускиот империјален суверенитет над Сирија. Договорот бил регистриран во Серијата на договори за Лигата на нации на 30 август 1926 година.
Хусеин-шахова џамија
Историја
Истата започнала да се гради во 1553 година и била завршена во 1566 година. Според натписот над влезот во џамијата, објектот завршил со градење кога Хусеин-шах веќе бил покоен.
Во 2017 година биле извршени сондажни археолошки истражувања, кои биле потребни за изработка на проект за конзервација и реставрација на џамијата. По нив следеле конзерваторски работи на објектот, турбето и двориштето и истите завршиле во 2018 година. Пред џамијата бил подигнат нов стаклен трем.
Архитектура
Комплексот на џамијата го сочинуваат една џамија, турбе, гробови на турски достоинственици, шадрван и други административни градби. Се знае дека во минатото постоела и медреса, која денес е срушена и не се знае нејзината точна местоположба.
Џамија
Има квадратна основа засводена со купола, а денешниот изглед на тремот го добил по рестраврацијата од Скопскиот земјотрес во 1963 година.
Била градена од камен, а куполата е поставена на низок осумаголем тамбур и е покриена со ќерамиди. Во неа се влегува од север, директно преку врата со камена рамка и скромно украсен портал, односно плитка ниша во која е вградена мермерна плоча со натпис на арапски букви.
Тремот првично не постоел, но со последните конзерваторски зафати била изградена современа верзија на трем каде е сместено душемето за молење.
Минаре
Минарето на џамијата се наоѓа на западната страна, тоа е витко и е висока 22,5 метри. Била изградено од обработен камен. Под шерефето се наоѓаат убави сталактитни украси. Скалите се составени од 80 скалила.
Турбе
Во дворот на џамијата се наоѓа шестострано затворено турбе, во кое е погребан самиот ктитор на џамијата, Хусеин-шах (1566/1567 г.).
Земјино вртење
Земјино вртење (или Земјина ротација) — вртењето на Земјата околу својата оска. Тоа трае приближно 24 часа.
Широка Лазина (Шипковица)
Широка Лазина — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Шипковица. Наоѓалиштето претставува средновековна населба. На 200 м североисточно од селото се среќаваат грамади од кршен камен.
Шипковица (археолошко наоѓалиште)
Шипковица — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Шипковица. Наоѓалиштето претставува средновековна населба. На 200 м североисточно од селото се среќаваат делови од керамички садови и кршен камен.
Курешњак (Штурово)
Курешњак — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Штурово. Наоѓалиштето претставува средновековна населба. На 5 км западно од селото, на зарамнето плато со површина од 100 на 50 м се среќаваат делови од керамички садови и градежен материјал.
ПУ „Мустафа Кемал Ататурк“ - Броштица
Основно училиште „Мустафа Кемал Ататурк“ (службено: Подрачно основно општинско училиште „Мустафа Кемал Ататурк“ - Броштица; скратено: ПООУ „Мустафа Кемал Ататурк“) — подрачно основно училиште во дебарското село Броштица, составен дел на истоименото училиште во селото Центар Жупа.
Училиштето е именувано по турскиот државник Мустафа Кемал Ататурк.
Настава
Во училиштето наставата се изведува на турски наставен јазик.
Филмска теорија
Историја
Класичната филмска теорија добива облик за време на немиот филм. Таа се појавува од делата на режисери како Сергеј Ејзенштајн, Лев Кулешов, Џига Вертов, Пол Рота и филмски критичари како Рудолф Арнхајм, Бела Балаз и Зигфрид Кракоер. Филмската теорија во овој период не е академска дисциплина.
Во 60-те, академиците почнуваат со обиди да осигураат академска респектабилност конструирајќи филмски теории т.е. воведувајќи концепти од етаблирани дициплини како психоанализа, литературни студии и лингвистика.
Во 1970-те, е многу влијателен бил британскиот часопис „Екран“.
Пјеро (расказ)
„Пјеро“ (француски: Pierrot) ― расказ од францускиот писател Ги де Мопасан. Првично бил објавен на 1 октомври 1882 година во францускиот весник Le Gaulois. Една година подоцна, во 1883 година, се појавил во збирката раскази „Клукајдрвски песни“ (Contes de la bécasse). Приказната била посветена на Анри Ружон, романсиер и јавен службеник.
Заплет
На г-ѓа Лефевр, богата, скржава вдовица и се украдени десетина главици кромид од нејзината градина. Следејќи го советот на соседот, таа решава да купи мало куче. Пекарот и носи куче по име Пјеро. Кулето секогаш лае затоа што е гладно. Тоа дури и не го плаши крадецот.
Таа одбива да плати осум франци за животното и решава да го фрли Пјеро во Денехол, кој е бунар во кој завршуваат сите кучиња од областа. Тие полека умираат од глад и ги јадат оние што веќе умреле.
Го фрла Пјеро во бунарот, но кога ќе го слушне лаењето на кучето тоа и го кине срцето. Следните ноќи таа го гледа Пјеро во своите соништа, но таа продолжува да одбива да го плати данокот. За да ја смири својата грижа на совест, таа секој ден оди покрај дупката за да му фрли леб на Пјеро. Тогаш таа слуша второ куче во бунарот. Таа одбива да нахрани друго куче бидејќи било поголемо и посилно. Таа го остава Пјеро да умре.
Конец (Ги де Мопасан)
„Конец“ (La Ficelle) ― расказ од Ги де Мопасан од 1883 година. Вклучен е во збирката раскази „Госпоѓица Харие“.
Резиме
На пазарниот ден во францускиот град Годервил, меѓу присутните биле и еден правен службеник (метр, maître) Хошкорн и неговиот непријател метрот Маланден. Шетајќи по патот, Хошкорн видел парче конец на патот и помислил дека ќе може да го искористи во иднина и така се наведнал да го земе. Тој забележал, сепак, дека Маланден гледа и знаел дека ќе се засрами ако Маланден го види како крева мал конец, па гордиот Хошкорн се однесувал како да бара нешто. Тој ден излегла вест дека некој го изгубил паричникот. Брзо, Маланден го обвинил Хошкорн дека го украл паричникот, а градот му поверувал, и покрај невиноста на Хошкорн. Градот Годервил не верувал дека Хошкорн е невин, иако некој го нашол паричникот на улица и го вратил. За иронија, Хошкорн умрел од скршено срце, очајувајќи да биде сметан дека е лажго.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Аневризма
Аневризмите можат да настанат на сите артерии, но најчесто настануваат на аортата.
Последици
Аневризмите се место каде лесно може да дојде до прскање на артеријата и да доведе до тешки и незапирливи крвавења, хеморагичен шок и смрт (доколку е на голема артрерија, како аорта). Исто така може да настане тромбоза со тромбоемболизам поради неправилно струење на крвта и измената на ѕидот на крвниот сад.
Македонска музика во османлискиот период
Македонската музика во османлискиот период е музиката која се творела за време на Османлиската Империја во периодот од XV до XIX век.
Народна музика
По паѓањето на Македонија под власта на Османлиите се прекинува континуитетот во писменото создавање и на културниот растеж на Македонците во таа насока. Престануваат и световно музичките пројави што порано биле негувани во рамките на дворските свечености на феудалните владетели. Нив ги заменуваат свеченостите на новите феудалци што сега се приредуваат особено за време на исламските верски празници. Во раскошните дворци на турските благородници, што со текот на времето биле градени во нашата земја, свиреле инструментални состави, типично ориентална музика, која подоцна оставила траги и врз домашната, пред сè градската музичко-фолклорна традиција. Тој процес се одвивал во прв ред преку населувањето на анадолските номади и иселувањето на видни граѓани од поголемите места.
Запирањето на натамошното негување на словенската музичка писменост довело до концентрација на народните сили во живата уметност. Во овие услови се создале циклуси на македонски епски песни што ги величаат најславните јунаци на отпорот против угнетувачот. Централна личност на македонскиот епос Марко Крале, во народното творештво добила белег на беспримерна сила и јунаштво. Тоа е најпознатиот епски јунак и кај другите балкански народи. Заедничкиот мотив на песните за речиси сите легендарни јунаци е физичката борба против Турците, на одделна група ајдучки и/или комитски песни кои говорат за народната слобода. Познати се песните за Иљо Војвода, Кузман Капидан, Сирма Војвода, Момчило Војвода и други. Сите овие песни на старата епска традиција имаат локални обележја, со влијанија на народната лирика, а во музички поглед се диференцираат четири начини на изведба: во придружба на ќемане, гајда, тамбура и без придружба.
Метро-ритмичкото богатство, особено во песните со нерамноделни тактови структури, е една од најзначајните одлики на македонската народна песна. Не малку е истакната и нејзината мелодиска компонента. Во постарата селска фолклорна традиција, длабока изразеност се постигнува со малите тонски низи, каде истакнувањето на одделни тонови на исто стапало, со нивното повторување, доведува до психолошка напнатост и упатува на старите форми на култните песни. Впечатливи се безмензурните напеви, кои имаат меланхолично обележје. Нивното слободно обликување се заснова врз цврста внатрешна логика на мело-поетските целини. Кон ова треба да се додаде и богатството на народните инструменти и на инструменталните мелодии со специфична орнаментика.
Во долгите векови на отоманското владеење, кога условите за поединечното музичко творештво и за други музички писмени пројави биле крајно неповолни, се кристализира, предавано од едно поколение на друго, македонското музичко фолклорно богатство. Ова богатство во идните периоди станува незаменлива основа и инспирација за творештвото на новите генерации македонски музички дејци.
Духовна култура
Со доаѓањето на Турците на Балканот се прекинува континуитетот на духовно-музичкото создавање во Македонија во смисла на професионално-творечкиот растеж на оваа дејност. Турците долго време не ја укинале Охридската архиепископија, таа дури и ја зголемила својата јурисдикција со потпаѓањето на софиската епархија и видинската епархија (а подоцна и некои други) но таа не можела веќе влијателно да дејствува врз духовно-културната сфера на овие територии. Причините за тоа се политичката власт на исламскиот господар кој ги контролира и ограничува активностите на религиозните институции на потчинетите народи. Во таква ситуација и во големата материјална криза, Охридската архиепископија имала мошне ограничена моќ на дејствување. Така, од втората половина на XV век започнува нејзиниот упадок што истовремено значело и упадок на црковното пеење во Македонија и тоа не само во поодалечените пунктови, туку и во самиот центар, т.е. охридските цркви и манастири. Во црковната практика доаѓа до ослабување на догмите пропишани од највисоките црковни форуми. Се намалува и создавањето и циркулацијата на невматските ракописи, а како резултат на сето тоа се зголемува тенденцијата кон поедноставувањето на музичкиот јазик. Слична е ситуацијата и во книжевноста, каде од XV век до епохата на националната преродба, не постојат поволни услови за развиток на словенската псименост.
Но токму тогаш во долго вековниот период на турското владеење, во развојната линија на македонската духовна музика, најсилно е изразено влијанието на народните напеви. Споменатиот упадок на професионалната писмена дејност доведува до засилување на усната традиција, преку која е овозможен поголем пробив на фолклорни елементи во црковното пеење. И така, во периодот од XV до почетокот на XIX век, од една страна, имаме неповолни услови за егзистирање на сложениот систем на византиската невматска нотација, во музичка смисла неподготвени свештеници, монаси и певци кои во практиката се држеле кон старите обрасци и релативно слаба поединечна творба. Од друга страна, во тоа време целосно се оформуваат најизразените одлики на македонското црковно пеење, чии основни специфики биле поставени уште во најраните периоди на словенската музичка писменост. За ова придонеле споменатите фолклорни влијанија, како и ориенталните примеси во црковното пеење, што се задржало до денес во нашата црковно-музичка практика.
Животниот пат на најистакнатиот византиски музички автор не е доволно расветлен. Истражувачите на неговото тело црпат податоци за животот на Кукузел од едно анонимно грчко житие, кое доживеало повеќе преписи и од една легенда. Според тие податоци, како и од некои индикативни фрагменти во неговото дело, прашањто за македонското потекло на композиторот е неспорно. Како исклучително надарен и музикален, уште од најрани години, по смртта на татко му, Јован Кукузел бил испратен од својата мајка да го изучува светото писание и црковното пеење во некој манастир, од каде успеал да стаса и во Цариград на римскиот дворец. И покрај блескавите успеси што ги доживеал во императорската средина и вонредните услови за напредување, Кукузел решил да се повлече во еден од светогорските манастири, каде низ практична и теоретска работа ја подготвил својата реформа на византиската музика и на невматското писмо. Според истите извори, големиот музички мајстор и се успокоил во истиот манастир во Атос.
Во кој век живеел овој истакнат музички деец сè уште не е точно разјаснето. Тргнувајќи од најмалку веројатните претпоставки, според кои Кукузел живеел и создавал во XII век, доаѓаме до мислење дека неговата активност се одвивала во текот на XV век. Се смета дека најприфатливо е датирањето на францускиот византолог-музиколог Жан Батист Тибо, според кој Јован Кукузел живеел во XIV век. Ако го прифатиме ова мислење, тогаш можеме да констатираме дека големата реформа во византиското црковно пеење, која довела и до примена, односно усложнување на неговото невматско писмо, била изведена спроти доаѓањето на Турците на Балканот или во текот на нивното освојување на балканските земји. Оттаму и во натамошниот развиток на византиската и на византиско-словенската музика на балканските народи се забележуваат низа ориентализми, кои не биле просутни во црковните напеви во претходните периоди.
Реформата на византиската духовна музика од XIV век е поврзана со името на Јован Кукузел. Новата фаза во развојот на невматското писмо, т.н. неовизантиска нотација, која се употребувала од крајот на XIV до XIX век, често во литературата ја среќаваме под името Кукузелова нотација. Големиот музичар се смета за основоположник на пападиското пеење, чија мелизматска структура барала воведување на голем број невматски знаци. Значењето на низа хирономски знаци(знаци за интерпретација) што ги вовел во црковното пеење Јован Кукузел, останале до денес неразјаснети. Како црковно-музички деец-композитор, пејач, теоретичар и педагог, Кукузел напишал низа композиции од вокално-виртуозен карактер, меѓу кои особено се истакнува Големото исо на пападиското пеење, кое било наречено „бич на певците“ поради своите исклучително тешки интерпретациски барања.
Многубројни се проблемите во врска со музичката активност на Јован што чекаат научно разјаснување. Од досегашната литература за овој голем музичар и за неговата реформа на византиското пеење ќе се потсетиме на Жан Тибо, Егон Велес и други, кои пишуваат за извесни византиски, варварски елементи во неговото дело, за кои се претпоставува дека доаѓаат од народната музичка традиција на македонските Словени.
И покрај намалената активност на охридската архиепископија за време на турското владеење, таа сепак не ја загубила во очите на христијанското население улогата на духовно раководство на потчинетиот народ. Нејзините црвки и манастири останале ризница на народното духовно богатство. Во поглед на црковно-музичкиот развиток за време на османлиската власт, упадокот бил голем што можел да се констатира од наведената состојба на творечки план. Положбата на оваа сфера се подобрувала со текот на времето во рамките на општата борба за национална просвета и култура. Но охридската архиепископија од година во година запаѓала во се подлабока криза. Нејзините црковни имоти постојано биле ограбувани, а доаѓало и до губење на покраини што биле под нејзина јурисдикција како скопската, штипската и горноџумајската. Оваа лоша состојба на Охридската архиепископија била искористена од страна на Вселенска патријаршија во 1767 година, успевајќи од турските власти да издејствуваат акт за укинување на Охридската архиепископија која од таа година потпаднала под јурисдикција на Вселенската патријаршија.
ПУ „Неџати Зекерија“ - Праленик
Основно училиште „Неџати Зекерија“ (службено: Подрачно основно општинско училиште „Неџати Зекерија“ - Праленик; скратено: ПООУ „Неџати Зекерија“) — подрачно основно училиште во дебарското село Праленик, составен дел на истоименото училиште во селото Коџаџик.
Училиштето е именувано по турскиот писател Неџати Зекерија.
Настава
Во училиштето наставата се изведува на турски наставен јазик.
Милот Рашица
Милот Рашица (роден на 28 јуни 1996) е косовски фудбалер, на  и на косовската репрезентација.
Марк Гасол
Марк Гасол Саез (роден на 29 јануари 1985) — шпански професионален кошаркар кој настапува за Баскет Жирона во втората шпанска кошаркаска лига позната како Liga Española de Baloncesto или LEB Oro.Гасол е воедно и сопственик на клубот,тој го основал во 2014 година. Марк Гасол бил драфтуван како 48-ми пик на драфтот од страна на Лос Анџелес Лејкерс во 2007 година. во 2008 година бил тргуван во Мемфис Гризлис, каде што потпишал со тимот и останал со франшизата сè додека не бил трејдуван во Торонто во 2019 година. Тој е двократен член на Ол-Стар НБА тимот, трикратен НБА ол-стар и шампион во НБА. Во 2013 година, тој бил прогласен за одбранбен играч во НБА на годината.
ПУ „Неџати Зекерија“ - Брештани
Основно училиште „Неџати Зекерија“ (службено: Подрачно основно општинско училиште „Неџати Зекерија“ - Брештани; скратено: ПООУ „Неџати Зекерија“) — подрачно основно училиште во дебарското село Брештани, составен дел на истоименото училиште во селото Коџаџик.
Училиштето е именувано по турскиот писател Неџати Зекерија.
Ано Долијана
Ано Долијана (Ано што значи „горно“, Άνω Δολιανά) или едноставно Долијана, е планинско село изградено од камен во општината Северна Кинурија, во источна Аркадија, Грција. Од 2011 година, имаше 90 жители. Тоа е заштитена традиционална населба.
Грчка револуција
За време на Грчката војна за независност, во селото се водела битка против Турците, на 18 мај 1821 година, позната како битка кај Долијана во која Грците излегле победници.
Во оваа битка Никитарас со 300 мажи успеал да одврати 2.000 Турци кои го нападнале селото со артилерија. Тогаш тој го добил прекарот „Туркофагос“ кој подоцна го придружуваше, бидејќи според традицијата многу од противниците умреле од неговите раце. На влезот на Долијана и конкретно на местото каде што се одвивала главната битка, именувана како „потокот Цаконас“, подигната му е почесна биста на Никитарас.
Филипина Велсер
Филипина Велсер (1527 г24 април 1580) била морганска сопруга на Фердинанд II, надвојводата од Австрија. Таа ги добила титулите бароница од Зиненбург, Маргравин од Бургау, Ландгравин од Меленбург и грофица од Оберхоенберг и Нидерхоенберг.
Биографија
Таткото на Филипина Велсер бил Франц (Фридрих) Велсер (роден на 2 ноември 1497 година во Аугсбург; починал на 29 октомври 1572 година во Равенсбург), трговец и патрициј од Аугсбург. Нејзината мајка била Ана, Фрајин фон Зиненбург (родена 1507; починала на 5 јануари 1572 година во Вајхербург / Инсбрук). Таа била внука на светскиот трговец и банкар Bartholomäus V. Welser, иако нивниот однос еден кон друг останува отворен поради несоодветните извори. Целокупните нецелосни информации за нејзината биографија (особено нејзината младост) довеле до развој на многу митови веднаш по нејзината смрт, а најстариот и сè уште најупорен мит е митот за нејзината преголема убавина.
Синот на императорот надвојводата Фердинанд II од Хабсбург, принцот од Тирол, тајно се оженил со Филипина - многу кралски куќи користеле бракови за спојување сојузи, а тоа било планирано и за Фердинанд II, не занемарлив процес. Според документирано уверување од Фердинанд од 1576 година, бракот се случил во јануари 1557 година. Периодот на нивното запознавање е неизвесен. Романтичната историографија од 19 век претпоставува дека нивната прва средба била поврзана со Аугсбуршката диета од 1548 година. Бидејќи Фердинанд не бил сведок на ниту еден чин таму и не се споменува во други записи направени од присутните, малку е веројатно дека Фердинанд воопшто бил таму.
Првиот пат кога дефинитивно може да се докаже контакт помеѓу Филипина и Фердинанд е на карневалска забава во Пилсен. Таму може да се најдат и двајцата на бал под маски (вклучувајќи спектакуларен „балет на вода“) во февруари 1555 година. Една година подоцна, на 12 мај 1556 година, Фердинанд може да се документира за прв пат во замокот Брежнице во Бохемија, кога Катарина фон Локсан (Локшани), тетка на Филипина, добила писмо за пасош за возење добиток. Таа станала доверлива личност на Фердинанд, кој во тоа време бил гувернер во Бохемија, и веројатно била вклучена во средбата на двајцата. Првата (но тогаш порано) средба меѓу Филипина и Фердинанд, исто така, можела да се одржи на Бресниц. Бресниц првично станал резиденција на Филипина, сцена на тајната венчавка и раѓањето на нејзиното прво дете.
Најдоцна во 1559 година, императорот Фердинанд I дознал за несоодветниот брак на неговиот син и била договорена спогодба. Бракот морал да се чува во тајност. Сите деца биле исклучени од хабсбуршката линија на наследување, но требало да се обезбедат преку купување на титули и да го добијат хабсбуршкиот грб. Покрај тоа, тие, како и Филипина, требало да добијат финансиска поддршка. Со оваа регулатива, царот сакал да го изрази своето незадоволство и да ги ограничи правните последици што произлегуваат од тоа. Меѓутоа, како татко сакал да прости и да ги земе Филипина и нејзините деца под своја заштита. Двојката се обидувала да ги исполни барањата секогаш кога било можно. На пример, децата на Филипина биле официјално прифатени како младенчиња во замокот. Близнаците Марија и Филип, кои подоцна се родиле во замокот Пурглиц (Кривоклат), починале како бебиња. Кога родителите се преселиле од Бохемија во Тирол, телата биле тајно земени и погребани во дворската црква во Инсбрук. Нивните претепани детски ковчези биле откриени случајно за време на реставраторските работи во 1897 година, а скелетите потоа биле повторно закопани во двоен ковчег.
Од 1576 година наваму, тајноста на бракот била завршена. Најстариот син Андреас требало да биде кардинал, за што бил потребен доказ за легитимното потекло. Папата го ослободил од заклетвата надвојводата Фердинанд, кој потоа обезбедил докази најдобро што можел.
Бракот бил класифициран како среќен. Филипина родила два сина, а потоа и близнаци, кои рано починале.
Нејзиното омилено седиште во замокот Амбрас е редизајнирано во прекрасен ренесансен замок. Таа имала поставена градина со билки и мешала лекови заедно со нејзиниот личен лекар д-р Георг Хандш и нејзиниот фармацевт, д-р Горин Гуаранта. Фармакопејата која повремено и се припишува доаѓа од раката на нејзината мајка Ана Велсер. Покрај тоа, на Филипина долго време и се припишувала книга за готвење за јадењата од тоа време. Книгата за готвење најверојатно била нарачана од нејзината мајка Ана и напишана од најмалку тројца различни писари. Сепак, таа барем направила дополнувања или ги правела. Нејзиниот молитвеник со многу цртежи е зачуван и до денес.
Таа се залагала за обичниот народ и за благородниците кои барале помош, што е дадено во писмена форма преку многу петиции упатени до неа. Ова и фактот што се обидела да им помогне на луѓето околу неа со своите лекови најверојатно ја спасиле од клевета поради нејзиното несоодветно потекло. Нејзиниот сопруг ѝ потпишал неколку стоки и им подарил многу подароци. Таа ги добила титулите Маргравин од Бургау, Ландгравин од Неленбург и грофица од Обер- и Нидерхохенберг.
Од 1570 година наваму, имала значителни здравствени проблеми. Таа починала на 24 април 1580 година. Нејзиниот сопруг наредил да ѝ дадат гроб од бел мермер во сребрената капела на дворската црква во Инсбрук. Понатаму, тој цел живот се грижел за нејзините слуги и се грижел и за сиромашните на кои Филипина им помагала.
Нејзините синови, Андреас Австриски (роден на 15 јуни 1558 година замокот Бресниц, Бохемија; починал на 12 ноември 1600 година Рим, Италија), епископ од Констанца и Бриксен и Карл од Австрија (роден на 22 ноември 1560 година замокот Пурглиц, Бохемија; починал на 31 октомври 11 октомври 6, Германија), царски генерал во Унгарија, пораснале во Маркграв Бургау (во тоа време, дел од Горна Австрија).
Бескорисна убавина (расказ)
„Бескорисна убавина“ (изворен наслов: „Useless Beauty“) ― расказ на францускиот писател Ги де Мопасан. Расказот бил вклучен во Изворни раскази Том 6 од 13 објавен од издавачката куќа Alfred A. Knopf во Њујорк во 1926 година.