cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Човекови права во Босна и Херцеговина
Историја
Етничкиот судир е мошне истакнат во босанското општество. Трите главни етнички групи се Бошњаците, кои се претежно муслимани, Хрватите, кои се католици и во Република Српска, каде живеат српски православни верници. Овој етнички судир резултирал во Босанската војна, која се случила меѓу 1992 и 1995 година по независноста на Босна и Херцеговина од Социјалистичка Федеративна Република Југославија. со 100.000 смртни случаи. Секоја вклучена националност во текот на судирот извршила воени злосторства и кршење на човековите права. Најголемиот број обвиненија за воени злосторства биле покренати против Србите.
Етничка и верска дискриминација
Во 2019 година Светска банка објавила извештај според кој дискриминацијата на ромскиот народ е значаен проблем во земјите од Западен Балкан, вклучително и во Босна и Херцеговина. Извештајот открива дека Ромите, кои сочинуваат 1,7% од босанското население, имаат потешкотии во пристапот до основните услуги како што се здравствена заштита, образование, вработување и домување отколку неромското население.
Меѓународната невладина организација Хјуман рајтс воч во својот Годишен извештај за 2020 година утврдила дека дискриминацијата на етничките и верските малцинства останува значајно прашање за човековите права во Босна и Херцеговина. Босанскиот устав забранува етнички малцинства како еврејскиот народ и ромскиот народ, кои се двете најголеми малцински групи во земјата, да се кандидираат за претседател.
Поради значајната улога што ја играат етничкиот национализам и политиката на етнички идентитет во босанското општество, босанскиот устав предвидува Претседателството на владата да се состои од тројца директно избрани членови. Секој претседател е избран од Бошњаците, Хрватите и Србите. Претседателски кандидат мора да се идентификува само со еден од овие етнички идентитети и не е квалификуван доколку тие се припадници на какви било дополнителни етнички групи, што спречува етнички малцинства, како што се ромскиот и еврејскиот народ, да се кандидираат за претседател, како и секој што припаѓа на повеќе од една од трите главни етнички групи. Дополнително, Бошњаците, Хрватите и Србите можат да гласаат само за еден кандидат кој е од нивната сопствена етничка група.
Овие ограничувања врз основа на етничка припадност за подобност да се кандидираат за избрани функции се контроверзни и се критикувани од меѓународни тела како што е Европскиот суд за човекови права. Во случајот Сејдиќ и Финци против Босна и Херцеговина од 2009 година, Европскиот суд за човекови права пресудил дека босанскиот устав е дискриминирачки и е во спротивност со Европската конвенција за човекови права. Дерво Сејдиќ, Ром и Јакоб Финци, Евреин, поднеле жалби до Европскиот суд за човекови права дека немаат право да се кандидираат за претседател и Домот на народите на Босна и Херцеговина, поради нивното членство во етнички малцински групи, и покрај фактот дека и двајцата биле босански државјани.
Воени злосторства
Во текот на Босанската војна 1992-1995 се случиле голем број повреди на човековите права. Овие вклучуваат етничко чистење, вонсудски погубувања, силување и мачење. Во декември 2017 година, Меѓународниот кривичен трибунал за поранешна Југославија, судот на Обединетите нации создаден за гонење воени злосторства што се случиле во босанската војна, бил затворен. Домашните судови оттогаш се одговорни за гонење на воени злосторства и злосторства против човештвото што се случиле за време на војната. Извештајот на Советот за човекови права на Обединетите нации при Канцеларијата на Високиот комесаријат на Обединетите нации за Босна и Херцеговина објавила загриженост дека домашните судови на Босна и Херцеговина бавно го завршиле гонењето на случаите за воени злосторства. Жртвите на силување и мачење за време на војната доживуваат бројни предизвици во остварувањето на правдата, со кои се соочуваат со судски такси до 5000 евра доколку нивниот случај не е успешен.
Азиланти и внатрешно раселени лица
Според податоци од 2020 година, 96.421 Босанци продолжуваат да се класифицираат како внатрешно раселени лица од Босанската војна, која завршила во 1995 година. Педесет и осум проценти од Босанците кои ја напуштиле земјата како бегалци за време на војната, допрва треба да се вратат. Програмата за регионално домување, финансирана од владата, изградила 1000 домови за сместување на внатрешно раселените лица и повратниците.
И Хјуман рајтс воч и Амнести Интернешнл го критикувале управувањето на босанската влада со неодамнешниот прилив на азиланти. Критиките вклучуваат бавна обработка на апликациите за азил од страна на владите и неуспехот да се обезбеди основна храна, засолниште и медицинска грижа за барателите на азил.
Слобода на медиуми
Слободата на печатот е вклучена во босанскиот устав. Фридом Хаус го класифицира печатот на Босна и Херцеговина како делумно слободен. Според Платформата на Советот на Европа за унапредување на заштитата на новинарството и безбедноста на новинарите, од 2015 година имало седум „напади врз физичката безбедност и интегритет на новинарите“, шест инциденти на „малтретирање или заплашување на новинари“, и четири „други напади кои имаат застрашувачки ефекти врз слободата на медиумите“. Според Платформата, петнаесет од овие инциденти не се решени, а два биле решени од страна на босанската влада. Според Хјуман рајтс воч, новинарите доживуваат малтретирање, притисок од политички групи, насилни напади и заплашување, вклучително и смртни закани. Хјуман рајтс воч објавил дека БХ Новинари, синдикатот на новинари во Босна и Херцеговина, пријавил 41 повреди на слободата на печатот во 2019 година.
Сексуална ориентација и родов идентитет
Исто-сексуалната активност е легална во Босна и Херцеговина. Брак и врски од ист пол не се законски признати според босанските закони. На трансродовите лица им е дозволено да го менуваат својот пол. Во извештајот на Советот за човекови права на Обединетите нации за Босна и Херцеговина во 2019 година, Комитетот за човекови права и Комитетот против мачење изразиле загриженост за недостатокот на истрага од страна на властите за злосторства од омраза извршени кон лезбејки, хомосексуалци, бисексуалци и трансродови лица. Хомофобијата и насилството и злосторствата од омраза врз припадниците на ЛГБТ заедницата е широко распространета во Босна и Херцеговина. Во септември 2008 година, седум цивили и еден полицаец биле повредени од анти-ЛГБТ демонстранти на фестивалот Квир во Сараево. Организаторите на фестивалот добиле анонимни смртни закани пред фестивалот. Шест лица биле хоспитализирани со повреди на главата, а еден од напаѓачите бил приведен од полицијата. Во септември 2019 година, првото босанско дефиле на ЛГБТ се одржало во Сараево, главниот град на земјата. Илјада полицајци биле присутни за да ги заштитат демонстрантите од насилство и злосторства од омраза. Контрапротести се одржале во Сараево од страна на анти-ЛГБТ групи истовремено со парадата на гордоста.
Права на жените
Организацијата за безбедност и соработка во мисијата на Европа во Босна и Херцеговина известува дека насилството врз жените е широко распространет проблем во босанското општество. Мисијата исто така известува дека жените се недоволно застапени и маргинализирани во приватниот и јавниот сектор. За време на босанската војна 1992-1995 година се појавила епидемија на сексуално насилство. Нема официјални податоци за бројот на жени кои биле сексуално нападнати за време на војната, но проценките се движат помеѓу 20, 000 и 50 000 000. Босанскиот правен систем во голема мерка не реагира при гонење на мажи кои извршиле сексуален напад за време на војната. Жртвите ризикуваат да изгубат илјадници евра од судски такси ако ја тужат Република Српска за штета предизвикана од сексуални напади извршени од нивни војници за време на војната.
Меѓународни одговори
Организацијата за безбедност и соработка во Европа е истакната меѓувладина организација која работи со мисија во Босна и Херцеговина. Тие работат на враќање на мирот и хармонијата во регионот и промовирање на човековите права за сите граѓани на Босна и Херцеговина, вклучително и за ромскиот и еврејскиот народ. UN Women има канцеларија во Босна и Херцеговина, каде што имаат за цел да ја поддржат владата во постигнувањето глобални стандарди за родова еднаквост.
Клисура (Пиринско)
Клисура — село во Горноџумајско, денес во Општина Горна Џумаја на Благоевградската област, Бугарија.
Гиновци
Гиновци — село во рамничарскиот дел на Општина Ранковце, во областа Славиште, во околината на градот Крива Паланка.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во јужниот дел на Славишко Поле, во непосредна близина на самиот коридор 8, по кој поминува магистралниот пат од Скопје и Куманово кон Крива Паланка до граничниот премин Деве Баир на македонско-бугарската граница. Оддалечено е 17 километри западно од Крива Паланка.
Сместено е во средишниот дел на Општина Ранковце, а од општинското средиште Ранковце е оддалечено четири километри. Селото е едно од малкуте рамничарски села во општината и изобилува со плодна земјоделска површина. Покрај селото тече Крива Река.
Стопанство
Поради својата местоположба во Славишкото Поле и располагањето со површини на плодни земјоделски површини, најголемиот дел од населението се занимава со полјоделство.
Воедно, селото е и едно од малкуте во целата општина, кое располага со многубројни стопански објекти во повеќе стопански дејности. Претпријатија кои работат во атарот на селото Гиновци се: рудникот „Бентомак“, „Малина“, неколку живинарски фарми и ОП „Осогово“.
Во однос на угостителско-сместувачките капацитети во селото постои мотел-ресторан со бензинска пумпа „Кратер“, кој се наоѓа на самиот магистрален пат и еден рекреативен-риболовен центар „Парк Гиновци“.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Гиновци живееле 420 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Гиновци имало 440 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Според пописот од 2002 година, во селото Гиновци живеат 315 жители, од кои 308 Македонци, 4 Роми, 2 Срби и 1 останат. Најголемиот дел од жителите се имаат изјаснето како православни христијани.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 312 жители, од кои 293 Македонци и 19 лица без податоци.
Родови
Според истражувањата пак на Бранислав Русиќ во 1953 година, родови во селото се:
Самоуправа и политика
Во периодот од 1962 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Крива Паланка, додека во периодот по војната од 1957 до 1962 година се наоѓала во некогашната општина Ранковце. Во рамките на општина Крива Паланка се наоѓало во периодот 1955-1957.
Томоросов различник
Томоросов различник (Centaurea tomorosii ) е локален ендемичен вид растение во Националниот парк Галичица.
Мониторинг
Томоросовиот различник е строго заштитен вид во Македонија и локален ендемит (стеноендем) со мала популација и исклучително ограничено распространување во паркот (на врвот Томорос и околните падини). Со теренското мерење се регистрирал вкупниот број единки (бусени) кои биле во фаза на цветање или биле прецветани.
Список на државни водачи во 1626 година
Ова е список на државни водачи во 626 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Пол Симондс
Пол Саутворт Симондс (Paul Southworth Symmonds, 1917 година во Манила, Филипини - 28. март 2005 година во Провиденс, Род Ајленд, САД) беше американски физичар и инженер. Тој беше професор на Брауновиот универзитет каде ја вршеше и улогата на директор на Дивизијата за инженерство меѓу 1959 - 1962 година.
Симондс дипломираше на програмата за физика при Ренслеровиот политехнички институт во 1938 година, а потоа магистрираше и докторираше во областа на инженерството на Корнеловиот универзитет. Кратко време работеше во Истражувачката лабораторија на морнарицата, а потоа постана професор на Брауновиот универзитет. Во текот на својата кариера тој учествуваше во многу меѓународни размени на знаење и предаваше на бројни универзитети: Кембричкиот универзитет, Свансијскиот универзитетски колеџ и Оксфордскиот унвиерзитет. Симондс беше експерт за пластичност и нелинеарна динамика.
Беше оженет со Илиса Симондс и имаше два сина.
Економија на Камбоџа
Економијата на Камбоџа во моментов следи систем на отворен пазар (пазарна економија) и бележи брз економски напредок во последната деценија. Камбоџа имала БДП од 24,57 милијарди долари во 2018 година. Приходите по глава на жител, иако рапидно се зголемуваат, се ниски во споредба со повеќето соседни земји. Двете најголеми индустрии во Камбоџа се текстил и туризам, додека земјоделските активности остануваат главен извор на приход за многу луѓе кои живеат во рурални области. Услужниот сектор е силно концентриран на трговски активности и услуги поврзани со угостителството. Неодамна, Камбоџа објавила дека резерви на нафта и природен гас се пронајдени покрај крајбрежјето.
Во 1995 година, со БДП од 2,92 милијарди американски долари, владата го трансформирала економскиот систем на земјата од планска економија во сегашен систем управуван од пазарот. После овие промени, растот се проценува на вредност од 7%, додека инфлацијата паднала од 26% во 1994 година на само 6% во 1995 година. Увозот се зголемил како резултат на приливот на странска помош, а се зголемил и извозот, особено од индустријата за облека во земјата. Иако постоел постојан економски раст, овој бил само 0,71% за економијата на АСЕАН во 2016 година, во споредба со нејзиниот сосед Индонезија, кој имал 37,62%.
По четири години подобрување на економските перформанси, економијата на Камбоџа забавила во 1997–1998 година поради регионалната економска криза, граѓанските немири и политичките пресметки. Странските инвестиции се намалиле во овој период. Исто така, во 1998 година главната реколта била погодена од суша. Но, во 1999 година, прва цела година на релативен мир во последните 30 години, бил постигнат напредок во економските реформи и растот продолжил на 4%.
Во моментов, надворешната политика на Камбоџа се фокусира на воспоставување пријателски граници со соседите (како Тајланд и Виетнам ), како и интеграција во регионалните (АСЕАН ) и глобалните системи за трговија ( СТО ). Некои од пречките со кои се соочува оваа економија во развој се потребата за подобар образовен систем и недостаток на квалификувана работна сила; особено во селата опфатени со сиромаштија, кои се борат со несоодветната основна инфраструктура. Како и да е, Камбоџа продолжува да привлекува инвеститори заради ниските плати, обилната работна сила, близина на азиските суровини и поволниот даночен третман.
Економска историја
По нејзината независност од Франција во 1953 година, земјата претрпела пет периоди на политичка, социјална и економска трансформација:
Во 2007 година, бруто домашниот производ на Камбоџа пораснал за околу 18,6%. Извозот на облека се зголемил за скоро 8%, додека пристигнувањата на туристите се зголемиле за скоро 35%. Со намалувањето на извозот, растот на БДП во 2007 година бил главно поттикнат од потрошувачката и инвестициите. Приливот на странски директни инвестиции (СДИ) достигнал 600 милиони американски долари (7 проценти од БДП), нешто повеќе од она што земјата го добила како официјална помош. Домашните инвестиции, водени главно од приватниот сектор, сочинуваат 23,4 проценти од БДП. Растот на извозот, особено кон САД, започнал да се забавува кон крајот на 2007 година, придружен со посилна конкуренција од Виетнам и појавувачки ризици (забавување на американската економија и укинување на заштитните мерки за извозот на Кина). Американските компании биле петти најголем инвеститор во Камбоџа, со повеќе од 1,2 милијарди американски долари инвестиции во периодот 1997-2007 година.
Камбоџа била сериозно оштетена од финансиската криза од 2007-2008 година, а нејзиниот главен економски сектор, индустријата за облека, претрпел пад на извозот во САД и Европа за 23%. Како резултат на тоа, 60.000 работници биле отпуштени. Сепак, во последниот квартал од 2009 година и почетокот на 2010 година, условите почнале да се подобруваат и камбоџиската економија започнала да се опоравува. Извозот во САД за првите 11 месеци од 2012 година достигнал 2,49 милијарди американски долари, што претставува зголемување од 1 процент на годишно ниво. Неговиот увоз на стоки во САД се зголемил за 26 проценти за тој период, достигнувајќи 213 милиони долари. Друг фактор што го потенцира потенцијалот на камбоџиската економија е неодамнешното преполовување на нејзината стапка на сиромаштија. Стапката на сиромаштија е 20,5 проценти, што значи дека приближно 2,8 милиони луѓе живеат под прагот на сиромаштија.
Индустрија за облека
Индустријата за облека претставува најголем дел од производствениот сектор во Камбоџа, сочинувајќи 80% од извозот на земјата. Во 2012 година, извозот пораснал на 4,61 милијарди американски долари повеќе од 8% во однос на 2011 година. Во првата половина на 2013 година, индустријата за облека направила извоз вреден 1,56 милијарди долари. Во секторот се вработени 335.400 работници, од кои 91% се жени.
Секторот работи во голема мерка на последната фаза од производството на облека, што ги претвора предивите и ткаенините во облека, бидејќи земјата нема силна основа за производство на текстил. Во 2005 година, се стравувало дека крајот на Multi Fibre Arrangement (управувач со светската текстилна трговија) ќе ја загрози индустријата за облека на Камбоџа, како и поради силната конкуренција со силните производствени способности на Кина. Напротив, индустријата за облека во Камбоџа во моментов продолжува рапидно да расте. Ова може да се припише на отворената економска политика на земјата која привлекла големи количини странски инвестиции во овој сектор на економијата.
забелешка: Во 2010 година, 236 фабрики за облека кон извоз работеле и биле регистрирани во GMAC, со 93% странски директни инвестиции (СДИ).
Како што се гледа на горната табела, индустријата за облека во Камбоџа се одликува со мал процент на локална сопственост. Ова е одраз на недостатокот на квалификувани работници во земјата, како и ограничената моќ и автономија што ги имаат фабриките во стратешките одлуки. Друга одлика на индустријата е конкурентската предност на земјата како единствена земја каде што се следат и известуваат фабриките за облека според националните и меѓународните стандарди.
Ова и овозможило на Камбоџа да обезбеди свој удел во квоти за извоз во САД преку Трговскиот договор за текстил и облека меѓу САД и Камбоџа (1999–2004), кој го поврзува пристапот на пазарот до работните стандарди. Сепак, индустријата за облека во Камбоџа останува ранлива на глобалната конкуренција поради недостаток на соодветна инфраструктура, немири во работната сила, отсуство на домашна текстилна индустрија и скоро целосна зависност од увезен текстилен материјал.
Здружението на производители на облека во Камбоџа (GMAC) формира специјализиран институт за обука на работници. Институтот е во Специјалната економска зона во Пном Пен и ќе заврши до крајот на 2016 година. Тој има за цел да обучи 1.600 работници за облека во првите три години и 240 универзитетски студенти секоја година, како дел од посебна програма.
Земјоделството
Земјоделството е традиционален столб на економијата во земјата. Земјоделството учествува со 90 проценти од БДП во 1985 година и вработува приближно 80 проценти од работната сила. Оризот е основна стока.
Главните секундарни култури вклучуваат пченка, касава, сладок компир, кикирики, соја, семе од сусам, сув грав и гума. Главната комерцијална култура е гума. Во 80-тите години на минатиот век тоа било важна примарна стока, втора по оризот, и еден од ретките извори на девизи во земјата.
Туризам
Во 1960-тите, Камбоџа била истакнато туристичко одредиште во регионот на Југоисточна Азија. Поради долготрајните периоди на граѓанска војна, бунтовниците и особено геноцидниот режим на Црвените Кмери (види геноцид на Црвените Кмери ), туристичката индустрија во Камбоџа била сведена на буквално непостоечка. Од крајот на 90-тите години, туризмот брзо станал втора по големина индустрија во Камбоџа, веднаш зад производството на облека. Во 2006 година, туристичкиот сектор во Камбоџа остварил приход од 1,594 милијарди американски долари, што сочинува приближно 16% од БДП на земјата. Туризмот на културното наследство е особено популарен во земјата, со многу странски туристи кои го посетуваат античкиот хиндуистички храм Анкор Ват сместен во провинцијата Сием Рип. Други популарни туристички атракции ги вклучуваат Кралската палата, Пном Пен, како и места за екотуризам како што се езерото Тонле Сап и реката Меконг.
Туристичката индустрија во Камбоџа е овековечена со развојот на важна транспортна инфраструктура; особено двата меѓународни аеродрома во Камбоџа во Пном Пен и Сием Рип, соодветно. За економијата, туризмот бил средство за акумулација на девизни приходи и вработување за камбоџиската работна сила, со создадени околу 250.000 работни места во 2006 година. Во меѓувреме, предизвиците за индустријата вклучуваат истекување на приходите на странски пазари како резултат на зависноста од странски добра, како и преваленцата на индустријата за детски сексуален туризам.
Градба
Зголемувањето на туристичките пристигнувања довело до зголемена побарувачка за хотели и други форми на сместување околу туристичките жаришта. Особено Сием Рип во последните години бележи градежен бум. Главниот град Пном Пен исто така бил сведок на раст во градежниот сектор и секторот на недвижнини. Неодамна, планираните проекти биле привремено засилени поради намалувањето на странските инвестиции. Од 2009 година, владата на Камбоџа им дозволила на странците да поседуваат станови. Ова помогнало во привлекувањето инвеститори во недвижнини од Тајланд, Малезија, Сингапур и други земји.
Градежниот сектор привлекол инвестиции од 2,1 милијарди американски долари во 2012 година, што претставува пораст од 72 проценти во споредба со 2011 година. Издадените лиценци за градба изнесувале 1.694 проекти во 2012 година, што било за 20% пониско од 2011 година, но биле повисоки по вредност.
Извори
Нафта била откриена во Камбоџа уште во 1950-тите години од страна на руски и кинески геолози. Развојот на индустријата бил одложен од граѓанските војни во Виетнам и Камбоџа и политичката несигурност што следела по неа. Понатамошните откритија на нафтените депозити и природниот гас во странство во раните 2000-ти довеле до обновување на домашниот и меѓународниот интерес за можностите за производство на Камбоџа. Од 2013 година, американската компанија Шеврон, јапонската JOGMEC и други меѓународни компании ги одржуват местата за производство. Само Шеврон инвестирал над 160 милиони милиони долари и издупчил 18 бунари.
Странска помош
Демократијата во Камбоџа добила силна меѓународна поддршка. Под мандатот на Преодниот орган на Обединетите нации во Камбоџа (УНТАК), потрошени биле 1,72 милијарди американски долари (1,72 G $) во обид да се воведат основната безбедност, стабилност и демократско владеење на земјата. Различни вести и извештаи за медиумите сугерираат дека од 1993 година земјата е примател на околу 10 милијарди американски долари странска помош.
Што се однесува до економската помош, официјалните дарители ветиле 880 милиони американски долари на Министерската конференција за рехабилитација на Камбоџа (МЦЦРЦ) во Токио во јуни 1992 година. Покрај таа бројка, во септември 1993 година на состанокот на Меѓународниот комитет за реконструкција на Камбоџа (ICORC) во Париз биле ветени 119 милиони долари, а на состанокот на ICORC во Токио во март 1994 година, 643 милиони долари.
Банкарство
Нема значителни пречки за влез во банка. На крајот на 2013 година работеле 35 комерцијални банки од кои повеќето имаат мнозинска странска сопственост. Од 2011 година, нови банки со финансирање во странство започнале да излегуваат на пазарот.
Трговија - ЕБА прашања
Објавувањето од 12 февруари 2020 година требало да ги прекине трговските преференции на ЕБА („Everything But Arms“) помеѓу ЕУ и Камбоџа. Прелиминарниот заклучок на ЕУ бил испратен до владата на Камбоџа во 12 ноември 2019 година, каде било наведено дека Камбоџа не успеала да одговори на сериозните проблеми со човековите и работничките права според Хјуман рајтс воч. Покрај тоа, проблемот со кој се ставил крај на опозициската партија (ЦНРП) и откажувањето на обвиненијата против водачот на ЦНРП го нарушило правото на слобода на изразување.
Предизвици за развој на индустријата
Иако Камбоџа извезува главно облека и производи од земјоделство и риболов, таа се обидува да ја диверзифицира економијата. Постојат некои докази за проширување на извозот на додадена вредност од ниска почетна точка, најмногу благодарение на производството на електрични добра и телекомуникациите од странски мултинационални компании всадени во земјата. Помеѓу 2008 и 2013 година, високотехнолошкиот извоз се искачил од 3,8 милиони американски долари на 76,5 милиони американски долари.
Предизвик за Камбоџа е да го подобри технолошкиот капацитет на многу мали и средни претпријатија (МСП) активни во земјоделството, инженерството и природните науки. Бидејќи големите странски фирми во Камбоџа кои се главен извор на извоз на додадена вредност имаат тенденција да се специјализираат во електрични машини и телекомуникации, главната задача на политиката за наука и технологија ќе биде да се олесни прелевањето во однос на способностите за вештини и иновации од овие големи оператори кон помали фирми и низ други сектори.
IC 226
IC 226 — галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 226 се споменува и како ESO 442-24, MCG -5-30-10, AM 1248-273, IRAS 12488-2730.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 226 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,9 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,7 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,9 m/лм2. IC 226 има привидни димензии од 1,9' х 1,1'.
Други поделби
Проучување на IC 226 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 43558.
Џон Мејнард Кејнс
Џон Мејнард Кејнс (5 јуни 1883 — 21 април 1946) — англиски економист чии идеи имаат големо влијание врз теоријата и практиката на современата макроекономија, како и врз економската политика на владата. Претходно работел во потесните деловни кругови и се залагал за употреба на фискалните и монетарните мерки за ублажување на негативните ефекти од економската рецесија и депресии. Неговите идеи се основата за Кејнсовата економија („кејнзијанство“), како и за други различни гранки.
Животопис
Неговиот татко – Џон Невил Кејнс бил универзитетски професор и познат автор кој имал големо влијание на оформување на погледите на својот син. Доста значаен човек кој исто така имал големо влијание е и неговиот учител Алфред Маршал, од чие учење подоцна се оддалечува и формира нова школа за економска мисла која била спротивна на онаа на својот учител. Тој во текот на свјот живот се занимавал со разни дејности: бил универзитетски професор, истражувач, полемичар. Во приватниот живот се занимавал со уметност, посебно ги сакал литературата, музиката, балетот и она што најмногу го привлекувало бил театарот. За неговите интереси свој придонес имала и неговата сопруга Лидија Лопокова која била позната руска балерина и со неа се оженил на 42 годишна возраст. За вршењето на својата теоретска и практична дејност е добитник на повеќе признанија меѓу кои се следниве: бил бил надворешен член на Шветската академија на науките, почесен доктор на Колумбискиот универзитет, бил прогласен за лорд од Тилтон и др. Тој починал на 21 април 1946 година во Тилтон.
Образование и кариера
Кејнс завршил гимназија во познатиот Итон, каде покажал заинтересираност за многу области. Своите студии ги запишал на Универзитетот во Кембриџ со цел да студира математика, но неговите интереси спрема политиката го одвеле до полето на економијата која продолжил да ја студира. По завршувањето на студиите се вработил во државната администрација. Во 1908 година бил избран за професор по економија на Кембриџ каде ја преземал катедрата на својот учител Алфред Маршал. Токму тоа работно место му овозможило да стекне статус на економист. Тој работел во Министерството за Индија каде го покажал својот талент за економската теорија во практиката. Постигнал значаен успех кој резултирал со негово назначување за финансиски претставник на Министерството за финансии на Париската мировна конференција во 1919 година. До 1942 година, Кејнс веќе бил истакнат економист и се здобил со титулата лорд Кејнс на Tilton. Во текот на Втората светска војна, Кејнс ги изнесувал своите ставови во How to pay for the war - Како да се плаќа за војната, со тоа што налагал зголемување на даноците (наместо трошењето на дефицитот), со цел да се избегне инфлацијата. Кејнс работел како гувернер на Англиската банка, секретар на Кралското економско друштво, уредник на списанието Економски дневник, претставник на тогашното највисоко осигурително друштво, активен учесник во познатиот Клуб по политичка економија, учествувал на конференцијата во Бретон-Вуд за формирање на меѓународниот монетарен фонд и Светска банка за обнова и развој и други. Кејнс бил заинтересиран за практични проблеми, а посебен интерес покажувал за берзанските работи и шпекулации. Тој негов интерес му овозможил материјално збогатување. Еден негов пријател за Кејнсовата смисла за правење пари пишува:...„ академските економисти никогаш не разбираат што е тоа што ги прави стопанствениците да бидат богати. Мејнард тоа го разбра затоа што и самиот беше подготвен за коцкање. „Еднаш ми рече: - Запамти, Николас, деловниот живот секогаш е облог “. Во тие вложувања секогаш беше вонредно успешен и за себе лично и за институциите за кои работел“. Постои пример во кој е наведено дека за време на извршување на неговата функција – финансиски раководител на Кралскиот колеџ, успеал да го зголеми капиталот на колеџот од 20.000 фунти во 1920 година на 300.000 фунти во 1945 година. Меѓутоа тој успеал и драстично да го зголеми своето лично богатство од 16.000 фунти во 1919 година на околу 411.000 фунти во 1946 година. Износот од 411.000 фунти е еквивалентен на денешни 10.000.000 фунти.
Неговиот пристап кон инвестициите главно се темели на:
•	Внимателна селекција на неколку инвестиции имајќи ја предвид нивната евтина цена во споредба со актуелните и потенцијалните реални вредности во текот на годината, како и алтернативните инвестиции во време;
•	Држење на овие релативно големи единици, можеби за неколку години, сè додека не ги исполнат неговите  очекувања, или додека не стане очигледно е дека инвестирањето во истите било  грешка;
•	 Балансирана инвестициона позиција, односно различен избор на ризик на поединечни акции, кои се големи, и ако е можно, преземање на некои спротивставени ризици
Дела
Во продолжение ќе бидат елаборирани делата на Кејнс.
Имарет
Имарет — едно од неколкуте имиња што се користат за да се идентификуваат јавните народни кујни изградени низ Отоманското Царство од 14 до 19 век. Овие народни кујни честопати биле дел од поголем комплекс познат како külliye, кој може да вклучува конаци, џамии, карвансараи и школи. Имаретите давале бесплатна храна на одредени типови луѓе и несреќни поединци. Имаретите не биле измислени од Османлиите, туку се развиле под нив како високо структурирани групи градби. Имаретите укажуваат на ценење на муслиманските религиозни учења за милосрдието кои се наоѓаат во Куранот.
Како добротворна организација
Имаретите служеле многу различни типови на луѓе и станале сфатени како „добротворна и милосрдна работа“. Тие биле филантропски институции затоа што биле основани како дел од доброволна добротворност, што се сметало за добротворност според муслиманскиот закон. Покрај тоа, самата дистрибуција на храна сама се сметала за добротворна работа. Имаретите припаѓаат на одредена категорија на доброволна добротворна организација, позната како садака. Садака како доброволна добротворна организација може да има многу форми, вклучително и молитва или благослов за болните и хендикепираните или несебичен чин, сето тоа придонело за добри дела во отоманското општество.
Социјална хиерархија и корисници
Важноста на храната во имаретот има силни импликации на великодушноста бидејќи покажува поделба на храна од богатите луѓе за да се задоволат потребите на соседите, семејствата на пријателите и слугите. Различните типови на луѓе кои се хранеле во имаретите биле поделени по линија на класа и професија, но имало и такви кои доаѓале до имаретите како редовни примачи и патници на минување. Имаретите биле строго управувани објекти кои внимателно го проценувале и набљудувале движењето на луѓето и придобивките што ги добивале од јадењето таму. Иако храната се делела на различни типови луѓе, строгите прописи дефинирале кој јаде, што јаде, колку порции јаделе и по кој редослед; ваков бил случајот со имаретот во Ерусалим. На пример, вработените во имаретот добивале една црпалка супа и два леба. Гостите добивале една црпалка супа и еден леб. Сиромашните добивале најмала количина храна, со само половина црпалка супа и по еден леб по оброк. Поугледните и поистакнати членови добивале поголеми порции храна и разновидни различни оброци за да изберат. Тие, исто така, можеле да си ја носат храната дома и да ја јадат на сопствените трпези.
Комплексот Сулејманије во Истанбул имал строги прописи за изнесување храна од имаретот, но овие прописи не биле исти на секој имарет на други места. На моменти имало непознати лица кои доаѓале во имаретите со кофи да соберат храна за да ја однесат дома, но овие луѓе не биле на одобрениот список или примачи, што значело дека не можеле да однесат храна. Сиромашните луѓе кои биле учени или инвалиди биле исклучок од ова правило и добивале храна која им била носена кај нив. Луѓето кои припаѓале на низок економски статус јаделе со луѓе од иста социјална класа како нив. Дополнително, бидејќи имало толку широка дистрибуција на храна за различни граѓани на Отоманското Царство, понекогаш останувала несоодветна количина храна откако значајните луѓе биле нахранети. Во овој случај, понекогаш, сиромашните жени и деца останувале без оброк.
Храна
За празници и други посебни денови од отоманскиот календар имало посебно мени. Овие специјални оброци биле засновани на церемонијални производи што се уживале низ царството. На повремени настани секој имал право на јадења како „дане (овчо месо и ориз) и зерде (ориз обоен и зачинет со шафран и засладен со мед или шеќер). Во редовните денови сезонски се менувала храната која се служеле во имарети. Утринскиот оброк се состоеле од супа од ориз која содржела путер, наут, кромид и сол. Вечерниот оброк се состоел од мелена пченична супа која била правена со путер.
Примери
Друга институција бил комплексот Фатих кој бил изграден во Истанбул помеѓу 1463 и 1471 година од Мехмед II Освојувачот. Имаретот сместен во овој комплекс служел на разновидни групи луѓе, вклучително достоинственици, патници, научници и студенти од школите на Фатих. Во овој комплекс се хранеле и членовите на болничкиот персонал и работниците од џамиите и гробниците. Откако овие луѓе биле нахранети, храната што ќе останела им била давана на сиромашните. Слично на другите имарети, имаретот Фатих служел супа од ориз наутро и супа од пченица навечер. Патниците кои преноќувале во преноќиштето во рамките на комплексот добивале мед и леб за да им помогнат да се ревитализираат по долгото патување. Комплексот Фатих обезбедувал оброци за над 160 високи гости. Тие добивале оброци како дане, а понекогаш и зерде. Овие јадења на другите членови на имаретот им се давале само еднаш неделно. Оние кои беа благородни по ранг биле честени со јадења што вклучувале џем од тиква, цимет и каранфилче. Јаделе и значителни порции месо и ориз.
Врски со царското семејство
Имаретите основани од султаните и членовите на царското домаќинство биле икони на добротворни донации, како и на царската моќ. Секоја институција била именувана по основачот; овие места не можеле да ја одржат врската меѓу оние кои давале милостина и оние кои ја примале, како во приватните домови. Имаретите и царското домаќинство создале врски со османлиската династија како целина и легитимноста на империјата. Јавната кујна илустрира како Отоманското Царство можело да обезбеди придобивки за различни сектори на луѓе во царството.
Калиште (Гајранци)
Калиште — населба од доцноантичко време крај пробиштипското село Гајранци. Во нивата на Т. Тодоров и во околните ниви, оддалечни околу 2 км југозападно од селото, се среќаваат фрагменти од керамички садови. Сопственикот открил два питоса кои и денес ги чува дома.
NGC 6778
NGC 6778 — планетарна маглина во соѕвездието Орел, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6778 се споменува и како NGC 6785, PK 34-6.1, CS=15.0.
Откривање
Објектот е откриен на 25 јуни 1863 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6778 е од видот PN. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,3 m. NGC 6778 има само една позната привидна димензија, која изнесува 0,62'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 19 ч 18 м 24,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -1° 35' 45"".
Други поделби
Проучување на NGC 6778 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 251; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5130. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 323.
Надворешни врски
NGC 6778
Солист
Во уметноста, солист (soloist) е лице кое само извршуваува одредена работа или во однос  на средината  е во прв план  додека го прави тоа.
Солист  може да се однесува на:
Само врвен солист може да биде уметник.
Маерова непета
Мониторинг
Маеровата непета е строго заштитен вид во Македонија и редок вид со исклучително мала популација и ограничено распространување во национален парк Галичица. Маеровата непета во македонија единствено се среќава тука, а во Националниот парк Галичица е со исклучително мала популација и со ограничено распространување на само три локалитети. Поради ароматичната содржина на изданоците, популацијата на овој вид е под притисок од неовластено собирање. Поради тоа стручниот тим на НП Галичица презел мерки за собирање на семенски материјал кој што подоцна ќе биде искористен за вештачко засејување (размножување).
Метеор
Метеор (грчки: metéoros (μετέωρος) - издигнат во воздухот, лебдечки) е светлосна појава што настанува со јонизација на атмосферата низ која поминува метеороидот. Метеорите обично се појавуваат во мезосферата, на височина од 75 км до 100 км над површината на Земјата. Сите метеори доаѓаат од орбити од околината на астероидниот појас. Метеорите што се посјајни од -3 во величина се викаат болиди. Метеороидите што потекнуваат од ист објект (комета или астероид) имаат паралелни патеки, па метеорите што настануваат од нив изгледаат како да потекнуваат од ист дел на неборо (радиант). Во овој случај се говори за метеорски дожд. Во текот на годината има повеќе од 50 метеорски дождови.
Ако метеорот го преживее минувањето низ атмосферата и падне на површината на некое небесно тело, се нарекува метеорит. Метеорот што ќе падне на Земјата или на друго небесно тело може да направи ударен кратер.
Истопениот материјал исфрлен од ударниот кратер може да се излади и да стане цврст, и да формира тело што се нарекува тектит.
Светлосната трага настанува со пренесување на кинетичката енергија на метеороидот врз атомите на атмосферата низ која поминува и со аблација на надворешните слоеви на метеороидот. Температурата во ударниот бран што ѝ претходи на поголемата метеороидска честичка изнесува повеќе од 10.000 °C, а зад неа останува трага од јонизиран гас или плазма што свети.
Метеорите меѓу народот се нарекуваат и „ѕвезди што паѓаат“.
Наводи
Meteoroid Meteor
Гранд хотел Будимпешта
Гранд хотел „Будимпешта“ (англиски: The Grand Budapest Hotel) е филм во германско-американска копродукција од 2014 година. Режисер и сценарист на филмот е Вес Андерсон (Wes Anderson), а улогите ги толкуваат: Ралф Фајнс (Ralph Fiennes), Ф. Мари Абрахам (F. Murray Abraham), Тони Револори (Tony Revolori), Матје Амалрик (Mathieu Amalric), Адриен Броди (Adrien Brody), Вилјем Дефо (Willem Dafoe), Харви Кајтел (Harvey Keitel), Џад Ло (Jude Law), Бил Мари (Bill Murray), Леа Сејду (Léa Seydoux), Тилда Свинтон (Tilda Swinton), Овен Вилсон (Owen Wilson) итн. Сценариото на филмот е пишувано под инспирација на записите на Штефан Цвајг. Филмот имал 143 номинации, меѓу кои и за наградата „Оскар“ во девет категории, а освоил дури 76 награди, како што се: „Златен глобус“, пет награди на БАФТА, наградата „Сребрена мечка“ на фестивалот во Берлин итн. И покрај деветте номинации, филмот успеал да ги освои награгите „Оскар“ само споредните категории: сценографија, костимографија, најдобра музика и шминка.
Содржина
Еден ден, во хотелот пристигнува младо момче (го игра Револори), кое избегало од својата земја поради разурнувањата предизвикани од војната. Момчето работи како потрчко во хотелот и Густав го зема под своја заштита, зашто и тој самиот кариерата ја започнал на тоа работно место. Мадам Д. ненадејно умира и Густав и момчето одат во нејзината куќа за да се збогуваат од неа. Тогаш, адвокатот го чита тестаментот на починатата, а нејзиниот син Дмитри (го игра Броди) не е задоволен од тоа што Мадам Д. му оставила на Густав една многу скапа слика. Тогаш, Густав и момчето ја крадат сликата и бегаат, но подоцна Густав ќе биде затворен под сомнение дека тој ја убил Мадам Д.
Во затворот, Густав се спријателува со група затвореници, кои му го соопштуваат својот план за бегство. Во тоа им помага девојката на потрчкото, која на затворениците тајно им доставува алати за копање, скриени во торти. Густав успева да избега од затворот, но полицијата е во потрага по него. Истовремено, Дмитри го ангажира ладнокрвниот убиец Џоплинг (го игра Дефо) во потрага по колегата на Густав, Серж (го игра Амалрик) кој ја поседува копијата од вториот тестамент на Мадам Д. Џоплинг извршува серија убиства, вклучувајќи го и Серж, а во моментот кога сака да го убие Густав, хотелскиот потрчко успева да го турне во провалија.
Така, Густав успева да докаже дека е невин и дека Дмитри ја убил мајка си за да дојде до наследството. Истовремено, се дознава за вториот тестамент на Мадам Д., која била сопственичка на хотелот „Будимпешта“ кого му го остава во наследство на Густав. Еден ден, додека Густав и потрчкото патуваат во воз, окупаторската војска им бара легитимации, а Густав застанува во одбрана на момчето, поради што војниците го стрелаат. По смртта на Густав, нов сопственик на хотелот станува хотелскиот потрчко, кој подоцна станува богат човек познат како Мустафа.
NGC 375
NGC 375 — елиптична галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 375 се споменува и како Arp 331, NPM1G +32.0044.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 375 е од видот E2. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,5 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 375 има привидни димензии од 0,5' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 7 м 5,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 32° 20' 55".
Други поделби
Проучување на NGC 375 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 3953. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 91; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2282. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 601.
NGC 4187B
NGC 4187B — галаксија во соѕвездието Ловечки Кучиња, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Откривање
Објектот е откриен на 26 април 1789 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4187B е од видот C. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,4 m/лм2. NGC 4187B има привидни димензии од 0,3' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0.
Други поделби
Проучување на NGC 4187B е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 47; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3457. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1389.