cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ангел (филм од 1982)
Синопсис
Дејството на филмот се одвива во периодот на големите насилства во Северна Ирска. Дени (го игра Реа), саксофонист во една патувачка група, е сведок на бруталните убиства на менаџерот на групата (кој одбил да плати рекет) и на една глувонема девојка која била сведок на убиството на менаџерот. Оттогаш, Дени е опседнат со пронаоѓањето на убијците. Неговата опсесија прераснува во толку силен убиствен бес, што на крајот се претвора во ладнокрвен убиец, како оние кои настојува да ги пронајде. Тој ги убива криминалците, но притоа предизвикува и трагедии во животот на неколку невини луѓе...
Св. Атанасија (Белчишта)
Свети Атанасија — средновековна црква кај селото Белчишта во општина Дебрца. На околу 1 км источно од селото, јужно од патот Белчишта-Средорече и десно од коритото на Белчишка Река се забележуваат урнатини од мала еднокорабна црква. Според површинските остатоци, била градена од камен, бигор, тули и варов малтер, а според резултатите од една мала археолошка интервенција (1988 г.) и откривањето на фрагменти од живопис, внатрешноста на црквата била живописана.
Автомобилски регистарски таблички во Казахстан
Сегашните регистарски таблички во Казахстан се од формат: A 123 XXX. Каде што А е регион (во случајов Алмата), 123 - трицифрен број (001-999), XXX - буквен код (AAA-ZZZ).
Христо Батанџиев
Христо Иванов Батанџиев — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење и еден од основачите на Македонската револуционерна организација (МРО).
Животопис
Како патриот, загрижен за судбината на Македонија ѝ пристапил на групата македонски интелектуалци-истомисленици, со кои во Солун ја основале Македонската револуционерна организација. Организацијата е основана на 23 октомври 1893 година (стар стил) во неговото живеалиште.
По Младотурска револуција во 1908 година и Хуриетот бил активен член на Сојузот на бугарските конституциони клубови во Македонија.
Во текот на Балканските војни, Батанџиев заедно со уште 183 други Македонци од Солун и Солунско, бил уапсен од грчката војска. Некои од нив, вклучувајќи го и Батанџиев, требале да бидат интернирани со брод од Солун до островот Трикери. Загинал заедно со архимандритот Евлогиј во 1913 година, бил фрлен и удавен во Егејското Море од страна на Грците.
Денес во софискиот кварт Орландовци е именувана една улица по него, а во Скопје е именувана една спортска сала во општината Ѓорче Петров.
Рамњанска Драка (Бајловце)
Рамњанска Драка — археолошко наоѓалиште во кумановското село Бајловце. Наоѓалиштето претставува средновековна населба. На 200 м северно од Рудничко Маало, веднаш крај патот за Бајловце, во нивата на еден жител се гледаат остатоци од градежен камен, покривни ќерамиди, делови од керамички садови и питоси.
Стадионул Дан Палтинишану
Стадионот Дан Палтинишану (романски: Stadionul Dan Păltinișanu) бил повеќенаменски стадион во Темишвар, Романија. Тој беше вториот по големина стадион во Романија, со капацитет од 32.972 седишта. До неговото затворање во 2022 година, најчесто се користел за фудбалски натпревари од локалниот тим, SSU Politehnica Timișoara. Стадионот го добил името по фудбалерот Дан Палтинишану (1951–1995) кој играл 10 сезони во ФК Политехника Темишвар. Стадионот се урнал за изградба на нова арена со 30.000 седишта.
Историја
Стадионот бил официјално отворен на 1 мај 1963 година, а потоа бил именуван на 1 мај. Изградбата на стадионот ја направиле работниците од градските фабрики. Неговата структура била слична на онаа што се користела за изградба на повеќето романски стадиони од тоа време, односно набиена земја. Ова конструктивно решение се покажало како крајно проблематично, бидејќи набивањето на земјата со текот на времето довело до влошување на стадионот. Оригиналниот капацитет бил 40.000 на клупи, но во 2005 година, кога беа поставени пластичните седишта, капацитетот бил намален на 32.972. Системот за рефлектор, со густина од 1.456 lx, бил отворен во 2003 година, на натпреварот против Петролул Плоешти. По две генерални реновирања, во 2002 и 2008 година, местото можело да биде домаќин на натпревари од Лигата на шампионите на УЕФА. Тоа бил објект со четири ѕвезди со сите капацитети потребни за тимот, интернет за прес-салата, 30 камери за видео надзор, електрично загреан терен, автоматизиран систем за наводнување и модерен резултат.
Закупец бил и романската фудбалска репрезентација. Првиот натпревар што го одиграла репрезентацијата на Дан Палтинишану во март 1983 година против Југославија. Оттогаш се одиграале уште шест натпревари, последниот во март 2010 година против Израел.
Конечно бил затворен на 25 февруари 2022 година, бидејќи повеќе не ги исполнувал стандардите за квалитет. Последниот настан на стадионот бил натпревар од Лига 2 помеѓу Поли Темишвар и Петролул Плоешти за време на кој рефлекторот двапати се затемнил и на тој начин градскиот тим загуби на „зелената маса“.
Серотонин (појаснување)
Серотонин може да се однесува на:
Верица Пандиловска
Верица Пандиловска (р. во ) — македонска поп пејачка.
Животопис
Верица Пандиловска завршила нижо музичко училиште (отсек виоли­на), како и Средно музичко училиште (отсек соло-пеење). На музичката ака­демија продолжила со соло-пеење, а по две години отсекот го променила со теорет­скиот дел.
Нејзиното прво појавување било на премиерата на филмот „Arizona Dream“ во Универзалната сала во Скопје, каде таа ја отпеала традиционалната „Калеш бре Анѓо“.
Првата солистичка песна „Вратете го богови“ ја испеала на фестивалот Интерфест во Битола во 1994 година. Песната ја компонирал Драган Вучиќ, а за изведбата Верица била наградена како најдобар интер­претатор.
Следната година (1995), на Скопски фестивал отпеала песна од Љупчо Цветковски – Ти не разбираш, која подоцна била прогласена за најс­лушана меѓу два фестивала. Следела пауза до 1999 година, кога на Макфест настапила со „Без здив“, песна од Тоше Поп-Симонов, во чие студио биле снимени и претходните две песни.
Следувале: Знаеш дека знам (Скопски фестивал 2000, награда за најдобар текст за Тоше Поп-Симонов) и Нема зошто (Макфест 2001, награда за интер­претација), по кое се дистанцирала од фестивалите.
По две години кариерата ја продолжила со хитовската Кучкин син, а една годи­на подоцна, 2004/05 со Дај ми вино. Следната Капка пот (автори: Владо Ја­невски и Дарко Димитров), била промовирана во јуни 2006 година, а Живо­тот е (композиторот Дејан Миличевиќ бил инспириран од шпанскиот мелос, додека текстот го напишала Калиопи) во јануари 2007.
За поголемиот дел од песните Пандиловска снимила спотови, кои ги режирале Тоше Поп-Симонов, Дејан Миличевиќ и 3Д продукција.
Во 2007 бил врвот на нејзината кариера со промоција на нејзиниот прв професионален албум „Бело знаме“ кој ги содржал националните хитови како „Кучкин син“, „Без здив“, „Капка пот“ и многу други.
Црква „Св. Јован Владимир“ - Подгорци
Свети Јован Владимир — гробјанска црква во селото Подгорци.
Изградена е во 1924 г. но сè уште не е осветена.
Петриково (Војник)
Петриково — археолошко наоѓалиште во кумановското село Војник. Претставува населба и некропола од римското време. Местото е на 500 м северно од селото, во реонот на Макрешки Мост на реката Петрошница. Најдени биле две надгробни стели од кои едната е со латински (од II век), а другата со грчки натпис.
Црква „Св. Никола“ - Бродец
Свети Никола — главна селска црква во горнореканското село Бродец. Црквата се наоѓа во средишниот дел на селото.
Историја
Црквата е изградена во текот на XIX век.
Архитектура
Градбата на црквата има правоаголна основа, со полукружна апсида на источната страна. Од средишниот дел на покривот се издига осумаголна купола, којашто содржи по еден затворен правоаголен прозорец на јужната, северната, западната и источната страна. Влезната врата се наоѓа на јужната страна, а над неа има ниша со фреска на којашто е претставен Свети Никола. Внатрешноста на црквата е живописана, а фрескописот и иконостасот биле изработени од членови на мијачката зографска школа.
Дворот на црквата е ограден со бетонска ограда. Камбанаријата е сместена непосредно до западниот ѕид на црквата. Таа се состои од два дела, од кои првиот е изграден од камен и содржи залачени отвори на јужната и северната страна, додека вториот претставува шестаголна метална конструкција со пирамидален дрвен кров.
Омлоп Хет Ниусблад 2019
Омлоп Хет Ниусблад 2019 — 74. издание на велосипедската еднодневна трка Омлоп Хет Ниусблад, која се одржала на 2 март како четврти настан во сезоната на Светската турнеја.
Била освоена од чешкиот возач Здењек Штибар од екипата.
Екипи
Бидејќи трката била додадена на Светската турнеја во 2017 година, сите UCI World Tour екипи биле поканети на трката, но не биле обврзани да учествуваат. Сепак, сите осумнаесет екипи настапиле на трката. Дополнително, седум професионални континентални екипи биле специјално поканети, со што се заокружила главната група од 25 екипи.
Лозја (Дејловце)
Лозја — археолошко наоѓалиште во кумановското село Дејловце. Наоѓалиштето претставува осамен наод од доцноантичкото време. На јужниот раб на селото, лево од патот за Бајловце, во нивата на еден жител бил откопан питос.
Св. Василиј (Белчишта)
Свети Василиј — црква од развиеното средновековие кај селото Белчишта во општина Дебрца. Се наоѓа на околу 1 км источно од селото, северно од патот Белчишта-Средорече и во непосредната близина (200-300 м) на наоѓалиштата Св. Атанасија и Св. Јован. На просторот обраснат со бујна вегетација се забележуваат урнатини и остатоци од мала црковна градба со крстообразна основа. Меѓу вообичаениот градежен материјал доминира бигорот. Ова наоѓалиште, заедно со споменатите два, е најверојатно интегрален дел од топонимот „Селиште“, можеби поголема средновековна рурална населба од која по површината, сега засадена со житни и други земјоделски култури, не се забележуваат никакви археолошки показатели.
Светски куп во алпско скијање
Светскиот куп во алпско скијање е натпреварување во повеќе дисциплини во алпско скијање организирани од Меѓународната скијачка федерација (ФИС). Купот за прв пат се одржал во 1966 година, и пролетта 1967 година по Конгресот на ФИС во Бејрут станал официјален настан во рамките на ФИС. Првата скијачка трка од Светскиот куп се одржала на 5 јануари 1967 година во Берхтесгаден, Западна Германија. Жан-Клод Кили од Франција и Ненси Грин од Канада биле првите победници во генерален пласман.
Правила
Натпреварувачите се обидуваат да постигнат најдобро време во четири дисциплини: слалом, велеслалом, супер Г и спуст. Петата дисциплина, алпска комбинација опфаќа две трки во спуст и слалом. На почетокот на Светскиот куп имало само трки во слалом, велеслалом и спуст. Комбинациите биле воведени во сезоната 1974-75, а супервелеслаломот во сезоната 1982-1983. Сегашниот систем на бодување бил воведен во сезоната 1991-92. На секоја трка, поени се доделуваат на 30-те најдобри: 100 поени за победникот, 80 за второ место, 60 за трето, до 1 поен за 30-то место. Скијачот со најмногу поени на крајот од сезоната го освојува Купот и трофеј Кристален глобус со тежина од 9 килограми. Награди се доделуваат и за секоја поединечна дисциплина заедно со помал (3,5 кг) кристален глобус.
Светскиот куп се одржува секоја година и се смета за врвно натпреварување во алпско скијање. Многумина сметаат дека Светскиот куп е повредна титула од Олимписките игри (кои се одржуваат на секои 4 години) или Светското првенство (се одржува на две години), бидејќи од натпреварувачот се бара да скија на исклучително високо ниво во неколку дисциплини во текот на сезоната, а не да победи на само една трка.
Трките најчесто се одржуваат во скијачките центри на Алпите, со редовни трки и во Скандинавија, Северна Америка и источна Азија. Исто така, неколку трки се одржани на јужната полутопка. Натпревари од Светскиот куп се одржани во 25 земји: Австралија, Австрија, Андора, Аргентина, Босна и Херцеговина, Бугарија, Германија, Италија, Јапонија, Јужна Кореја, Канада, Нов Зеланд, Норвешка, Полска, Русија, Словачка, Словенија, Финска, Франција, Хрватска, Чешка, Шпанија, Шведска, Швајцарија и САД. (Сите трки од Светскиот куп на кои домаќин била Босна се одржале кога таа сè уште била дел од Југославија.)
Победници во генерален пласман
Список на сите освојувачи на Големиот кристален глобус во генералниот пласман на Светскиот куп во машка и женска конкуренција од првата сезона 1967 година до денес.
Иванка Манасиевиќ
Животопис
Родена е во Скопје како Иванка Милошева. Нејзин брат е архиепископ на МПЦ г.г. Гаврил. Подоцна се мажи на Србин од Ниш, кој бил пратен на служба во Тетово. До крајот на својот живот живеела во Тетово, каде и работела како учителка во ОУ „Лирија“. Издала само три книги со поезија, во која најчесто била опејувана љубовта кон татковината Македонија.
Длабочица (археолошко наоѓалиште)
Длабочица — археолошко наоѓалиште во кумановското село Длабочица. Наоѓалиштето претставува населба од средниот век. На 3 км источно од селото, од двете страни на долот Свињарник, по површината на нивите се среќаваат делови на керамички садови и грамади од градежен материјал.
Воска амам
Воска амам — поранешен амам кој се наоѓа во градот Охрид. Објектот е вклучен во Списокот на Културно наследство на Македонија.
Местоположба
Амамот се наоѓа во месноста Воска во Охрид. Денес амамот е во релативно добра состојба и видливи се сите неопходни функционални компоненти. Тој претставува значаен белег на османлиската градска култура и во минатото играл важна улога во социјалното здружување на населението.
Опис
Одделни запазени градежни елементи на самиот објект упатуваат дека тој бил подигнат најверојатно во првата половина на 17 век. Архитектоснката форма на амамот денес не е сочувана во целост, но според функцијата, припаѓа на типот на единечните амами, односно капењето на мажите и жените се одвивало во различни периоди односно денови, по одреден распоред.
Во амамот се влегувало од јужната страна (денес тоа е страната каде поминува улица-стар пат кој го поврзува Охрид со Струга) низ портал кој веројатно бил профилиран со декорација вообичаена за влезовите на османлиски градби од овој тип.
Концепциски амамот ги содржи основните елементи за негово функционирање, односно се состоел од три фунционално издвоени, но меѓусебно поврзани делови. Аналогно на амамите од овој период, се претпоставува дека постоела просторија camegah. Во оваа просторија постоеле и ширвани со простории (ниши) кои служеле како гардероби и ја гарантирале приватноста на посетителите. Од оваа просторија се влегувало во ладна просторија (sogukluk) која е со димензии 3.0 х 6.5 м засведена со полуобличаст свод. Овој простор, наречен и iliklik, на одреден начин претставува еквивалент на тепидаурумот во римските бањи. Тој има хипокаустен под, но поради одвоеноста од загреаниот дел од амамот, температурата во овој простор е намалена. Ова е просторија каде посетителите се подготвувале за влез во топлите простории-просториите за капење.
Странично поставени на западната страна, со влез од иликликот, се наоѓаат две простории кои биле наменети за тоалет и просторија за депилирање. Тоа се мали простории засведени со крстест свод. Топлата просторија сиџаклик, е концепирана со три ејвана (странична просторија, трем) и три халвети распоредени странично од главниот централен дел. Во средишниот дел на топлата просторија е сместена издигната камена платформа (гобекташ), на која посетителите се одмарале, забавувале и истата служела како место за масажа. Средишниот дел од сиџакликот е засведен со купола носена на осумаголен тамбур. Преминот кон куполата во оваа просторија е решен со помош на пандантифи. Секој од ејваните е засведен со крстаст свод.
Од просторијата сиџаклик, се влегувало во просториите за капење (халвети) кои согласно својата намена се помали. И халветите се покриени со мали куполи носени на осумаголен тамбур, додека преминот кон куполата е решен со помош на тромпи. Во секој од ејваните и халветите има по една камена курна (лавабо) наменета за капење како и ниши каде посетителите ги оставале крпите и останатите предмети наменети за капење, а истовремено биле користени и како клупи за седење.
На источната страна од амамот се наоѓаат хазна-водосклад и ќулхан-ложиште, од каде била загревана водата. Страничната поставеност на овие делови (што не претставува исклучок во концепирањето на амамите) е веројатно условена од начинот на снабдување со вода.
Целиот амам е солидно граден од необработен камен и тула (за формирање на куполите), начин на градба карактеристичен за зрелото доба на османлиската архитектура. Конструктивниот и просторен распоред на градбата зборува за градител, кој во примерот на овој амам ја искажал својата вештина во градба на куполни објекти. Целиот амам е прекриен со турска ќерамида. Во однос на функционалната концепција недостасува влезниот дел од амамот, најчесто користен како гардероба, во кој неретко била сместена и фонтана по која овој простор бил нарекуван и Шадрван сала.
Според архитектонско-стилските особености амамот се датира во првата половина на 17 век. Концепциски и функционално, амамот припаѓа на развиениот тип амами.
Објектот денес
Објектот до 2012 година бил напуштен, и служил како депонија на ѓубре за околното население. Со оглед на тоа што со текот на годините се насипувала земја околу објектот, а особено при реконструкцијата на ул.Гоце Делчев (стариот пат Охрид-Струга), амамот бил затрупан со земја во висина од 2-3 м над котата на подот во ентериерот. Околу објектот од страна на сопствениците на соседните парцели се изведени времени објекти.
Во текот на 2012 година била извршена реставрација на објектот. Со отворање на изложбата „Градска облека Ала Турка“ објектот бил пуштен во употреба.
Горно Селиште (Добрача)
Горно Селиште — археолошко наоѓалиште во кумановското село Добрача. Наоѓалиштето претставува населба од средниот век. На 2 км источно од селото, во нивата на еден жител и во соседните ниви се среќаваат делови на керамички садови и градежен материјал.
Александар Маркус
Александар Маркус (роден на година во  - починал на  година во ) — македонски режисер и преведувач.
Животопис
Александар (Саша) Маркус дипломирал на Високата филмска школа во Белград во 1951 година, а потоа работел во „Вардар филм“ (1953–1955). Станал режисер и уметнички раководител на Театарот на народностите во Скопје (1955–1957). Режирал во Битола, Куманово, Ниш, Скопје - во Театарот на народностите и на Детската сцена на Младинскиот театар (подоцна Драмски театар), Струмица, Велес и Штип. Од 1957 година работел како слободен уметник. Како глумец учествувал во првата целовечерна пиеса на МНТ „Платон Кречет“. Повремено пишувал критички осврти, рецензии и друг вид написи за театарската и филмската уметност. Саша Маркус е еден од основачите на Академскиот кино клуб во Скопје.
Филмографија:
Етно-куќа „Мајка Ангелина”
Етно-куќа „Мајка Ангелина“ — селско туристичко домаќинство во Гргуревци со куќа која е сочувана во изворната состојба и претставува пример за бројни куќи што некогаш се градениле низ целиот Срем во Србија. Добар дел од куќата е зачуван во првобитната состојба, како и подрумскиот простор и добар дел од мебелот. Домаќинството влегло во мастер планот на Војводина како културно-историско наследство, вклучено е во туристичката понуда и се наоѓа на туристичката карта на градот Сремска Митровица.
Благодарение на Милка Петковиќ Бјелица, ќерка на Анѓелина и Илија, денес во етно-куќата се собираат многубројни уметници, сликари, писатели, спортисти, ученици, наставници, наставницучители, туристи и многу други. Се одржуваат ликовни колонии, поетски средби, работилници за деца, гостувања на спортисти, разни здруженија, екологисти, семинари и посети на туристи од различни делови на светот.
Етно-кујна
Во етно-кујната може да се видат стари, сочувани предмети и моминска облека (штафир), кои повеќето ги донела мајка Гина во миразот во 1947 години, кога се омажила. Тука се сочуван креденец, со садови од австроунгарско потекло и полица за зимница каде се чуваат домашни производи ајвар, џемови и домашни сокови. Од стариот мебел тука се наоѓа и креветче за дете (киндербет), со зиден тепих. Тука се и рачно шиени завеси, крпи и торби, семејниот албум со фотографии и машина за шиење стара над 100 години.
Етно-спална соба
Во етно спалната соба се наоѓа кревет за родители, кревет за дете и колевка за бебе. Креветите се украсени со рачно изработена постелнина и перници кои се момински мираз. Ѕидовите се украсени со шари кои се автентични за сремските куќи. Посетителите овде можат да го видат и Светото писмо од 1871 години.
Етно-галерија
Етно-галеријата на куќата е сместена во некогашната штала во која се чувале коњи, крави и телиња. Ѕидовите на просторијата се украсени со многубројни уметнички дела од сликари кои биле гости во Етно-куќата. Галеријата со својата разновидност и пријатен амбиент привлекува многу посетители, така што денес тука се одржуваат многубројни седници на здруженија, состаноци и семинари. Тука исто така се изложени и сувенири како и ракотворби од уметници. Амбиентот во оваа просторија го красат и гнезда на ластовички на таванот.
Дедо Илијановото парче од рајот
Дедо илијановото парче од рајот е подрум, стар век и половина. Дедо Илија бил сопственик и лозар и во визбата се наоѓаат неговите буриња. Поседувал лозја со над пет илјади винови лози. Подрумот се вика по него бидејќи тој бил неговиот омилен дел од куќата во кој поминувал најмногу време.
Етно-двор
Етно-дворот со својот рурален амбиент, чиј централен дел го красат црница и круша караванка, стар е век и половина, од кој се прави џем. Зеленилото во дворот го надополнуваат винова лоза и дуња, бунар длабок 26 метри, изграден во 1959 година, кој сè уште е во функција. Покрај бунарот се наоѓа фонтана во која децата сакаат да уфрлуваат монети и да замислуваат желби.
Во економскиот дел на дворот се наоѓа амбар, со настрешница во која се складирала пченка, а денес се користи како простор за одмор. Во рамките на дворот се наоѓа свињарник со бранови. Постојат и стари алатки како што се рачен ронач на пченка, јарем, плуг.
Мрежичка (соѕвездие)
Мрежичка — мало, слабосјајно соѕвездие на јужното небо. Потеклото на името е од латинскиот збор Reticulum што во превод би значело мала мрежичка, или пак според мрежичката во окуларите на телескопите со која се одредува местоположбата на ѕвездите. Соѕвездието најубаво може да се набљудува за периодот меѓу октомври и декември, но истото не може да се види од средните северни широчини.
Историја
Соѕвездието во оваа област било воведено од страна на Исак Хабрехт II на неговиот небесен глобус во 1621 година, и истото било наречено Ромб. Подоцна било заменето со поинакво соѕвездие од страна на францускиот астроном Никола Луј де Лакај во век, за време на неговиот престој на ’Ртот на Добра Надеж, соѕвездиете го именувал  le Réticule Rhomboide според мрежичката во неговиот окулар на телескопот. Името подоцна било латинизирано во неговиот ѕвезден каталог Coelum Australe Stelliferum. во 1810 година, ѕвездите од соѕвездието мрежичка биле од страна на Вилијам Кросвел за да се добие соѕвездието Мермерна Скулптура, што всушност го претставувало Кристофер Колумбо, но ова не било прифатено од астрономите.
Соѕвездието Мрежичка официјално е признато како едно од 88-те современи соѕвездија на првото собрание на Меѓународниот астрономски сојуз во 1922 година. Границите на ова а и на другите соѕвездија беа исцртани од страна на белгискиот астроном Ежен Жозеф Делпорт користејќи ректасцензија и деклинација за епохата од 1875 година. Овие карти се објавени во 1930 година во Delimination Scientifique des Constellations со поддршка на Меѓународниот астрономски сојуз.
Занимливости
Само две од ѕвездите во ова соѕвездие се посјајни од светелинска величина 5: Алфа (α) и Бета (β) Мрењжичка. Црвената ѕвезда R Мрежичка емпроменлива ѕвезда од видот Мирида. Оваа променлива ѕвезда била забележана од страна на Чинтамани Рагуната Чари кој работел во Мадраската опсерваторија во Индија.
Двојната ѕвезда Ипсилон Мрежичка се состои од ѕвезда со спектрална класа K2IV околу која орбитира бело џуџе. Со употреба на паралаксични мерења утврдено е дека овој систем е на растојание од 50 сг. Во 2000 година, беше објавено дека е пронајдена вонсончева планета, која орбитирала околу ѕвездата Мрежичка A.
Зета Мрежичка е широк двоен систем, каде и двете ѕвезди се слични на Сонцето. Се наоѓа на растојание од околу 39 сг. Овој систем стана познат во уфологијата, кога наводните жртви на вонземско киднапирање Бети и Барни Хил ја посочиле како дом на нивните киднапери.
Во 2005 година, била откриена супернова од типот 1а во спиралната галаксија NGC 1559, со местоположба во соѕвездието Мрежичка.
Тензор
Тензор е вектор на одреден векторски простор и како математичка структура претставува обопштување на векторот. Тензорските величини се физички величини чија вредност зависи и од координатата. Математички се претставуваат со матрица.
Тензорот е физичка величина која е поврзана со еластичните, деформабилни особини на супстанците. Со тензорки величини се опишуваат векторските величини во анизотропна средина, како што е средината кај некубичните кристали. Тензорски величини се моментот на инерција, топлотната спроводливост, електричната спроводливост, дифузниот коефициент, показателот на прекршување и други.
Тензорското сметање е област на математиката која ги проучува тензорите и операциите со нив. Тензорското сметање ги опфаќа тензорската алгебра и тензорската анализа. Се применува во геометријата, теориската физика, механиката и применетата механика. Заради својата едноставна симболика влегло како апарат во низа современи технички дисциплини.
Историски преглед
Зборот тензор го вовел Вилијам Роуан Хамилтон во 1846 година и со него ги опишал операциите норма во Клифордовата алгебра.
Дефиниција
Формална дефиниција:
Дефиниција на тензор при трансформација на полилинеарен функционал од еден во друг базис.
Никола Матовски
Никола Матовски (роден на година во  - починал на  година во ) — македонски правник и универзитетски професор.
Животопис
Матовски завршил гимназија во 1957 година и дипломирал на Правниот факултет во Скопје во 1961 година, каде што бил избран за асистент по предметот Кривично процесно право со криминалистика (1964), потоа за предавач (1969), за вонреден (1979) и за редовен професор (1985). Магистрирал на Правниот факултет во Загреб (1967), а докторирал на Правниот факултет во Скопје, на тема „Улогата на бранителот во кривичната постапка“ (1977). Во мај 2004 година се пензионирал.
Бил декан на Правниот факултет во Скопје (1985–1987) и претседател на Здружението на Обединетите нации за РМ (1991–2001). Објавил повеќе научни и стручни трудови во домашни и во странски списанија од областа на кривичното процесно право.
Вагрија
Географија
Во средниот век, и како што било покажано на старите карти, Вагрија на север и исток се граничела со Балтичкото Море од Килскиот Фјорд до Либечкиот Залив, а во внатрешноста од реките Швентине и Траве. Денес, Вагрија општо се однесува само на полуостровот Олденбург (Oldenburgische Halbinsel) во Источен Холштајн.
Највисока точка на полуостровот е Бунгсберг со 168 метри н.в., што претставува и највисока точка во целата покраина Шлезвиг-Холштајн.
Историја
Во 1143 година, според силен доказ на современ хроничар, Хелмолд од Бозау, грофот Адолф II ги донел германските доселеници, не само од неговите територии во Холштајн и Штормарн, туку исто така и од Вестфалија и Холандија, со цел да ја развие областа Вагрија.
Англоамерика
Англоамерика е регион во поголемата целина Америка каде англискиот јазик е главен, или каде постојат значајни историски, етнички, линвгистички и културни врски со Велика Британија. Наспроти ова постои регионот Латинска Америка, каде предоминираат романските јазици (шпанскиот, португалскиот и понекаде францускиот).
Географска област
Во потесна смисла, под „Англоамерика“ може да се подразберат и само северноамериканските земји САД и Канада, поради нивната големина и влијание. И покрај тоа што мнозинството говори француски, Квебек се смета за дел од Англоамерика од историски, географски, стопански, политички и културни причини. Други подрачја што ги сочинуваат англофонските Кариби се териториите Британски Западни Инди, Белиз, Бермуда и Гвајана.
Јапонски јазик
Јапонскиот (изворно: 日本語, ) е изолиран јазик и припаѓа на групата јапонски јазици. Јазикот го зборуваат повеќе од 130 милиони луѓе во Јапонија и во јапонските миграциски заедници. Јазикот е близок со рјукјуанските јазици. До денес, класификацијата на јапонскиот јазик не е докрај разјаснета. Јапонскиот јазик е аглутинативен јазик и се разликува по комплексниот систем на хоноративен или почитувачки говор што е директно произлезено од хеирархијата на јапонското општество, со користење на посебни глаголи и прилози со кои се означува положбата на говорителот, слушателот или кој и да било. Тој е карактеристичен и по својот акцент и е мораски јазик.
Јапонскиот јазик се пишува со три различни писма: изменети кинески знаци наречени канџи (漢字), и две слоговни писма хирагана (平仮名) и катакана (片仮名). Покрај овие три стандардни писма, јапонскиот јазик користи и изменета латинска азбука наречена рома-џи (буквално: римски букви) која се користи за полесно претставување и читање на јапонски имиња и компании, но исто така се користи за компјутери. Денес, најчесто се користат основните арапски броеви, но се користат и традиционалните сино-јапонски броеви.
Јапонскиот фонд на зборови бил под големо влијание на странски зборови од различни јазици. Голем број на зборови биле преземени од кинески јазик или пак биле модофицирани од кинески зборови. Од 19 век, јапонскиот јазик има позајмено зборови од индоевропските јазици, особено од англиски јазик. Покрај овие, доста често се користат и португалски и холандски зборови поради трговската соработка на Јапонија со Холандија и Португалија.
Распространетост
Иако јапонскиот јазик воглавно се зборува во Јапонија, во мал процент се зборува и во други држави. Кога Империјалистичка Јапонија ја окупирала Кореја, Тајван, делови од Кина, Филипините и делови од тихоокеанските острови, месните жители биле принудивани да го учат јазикот во згради специјално изградено од Империјалистичка Јапонија. Како резултат на тоа, денес има многу луѓе во овие краеви што го зборуваат јапонскиот јазик. Јапонските емиграциски заедници исто така зборуваат јапонски како што се јапонските заедници во Бразил, Хаваи, Перу, Аргентина, Австралија, САД и Филипините.
службен стгатус
Јапонскиот де факто е службен јазик во Јапонија и Палау. Има форма на јазикот за која се смета дека е стандардна hyōjungo (標準語) стандарден јапонски или kyōtsūgo (共通語) вообичаен јазик, но сепак значењето на двата термина е ист. Нормативниот јазик се родил после периодот Мејџи (明治維新) од јазикот што се зборувал од високата класа во Јапонија. Оваа форма се користи во училиштата, на телевизиите и за официјална комуникација и форма на јазикот врз која се заснова оваа статија.
Поранешниот стандарден Japanese in writing (文語) се разликувал од основниот јазик (口語). Двете форми на јапонски јазик се разликуваат по граматичките правила и во зборовниот фонд. Бунго бил главниот метод за пишување на јапонски јазик сѐ до 1900, кога кого продолжил да се користи за пишаниот јапонски јазик. Во 1940-тите се заменила и оваа форма кога се вовел стандардниот јапонски јазик. Денес, законите што опстојуваат од пред 1940-тите сѐ уште се напишани на кого.
Дијалекти
Повеќе дијалекти се зборуваат во Јапонија. Оваа разликовитост е како резултат на повеќе фактори, вклучувајќи ги и растојанијата помеѓу јапонските острови, планинскиот терен и јапонската долга историја на внатрешна и надворешна изолација. Дијалектите вообичаено се разликуваат во акцентот, морфологијата, зборовниот фонд и практичната употреба на јазикот. Некои дијалекти се разликуваат и во самогласките и согласките.
Главната разлика помеѓу јапонските акценти е помеѓу група Токиски акценти и групата со Кјото-Осака акцентот, иако има уште една група наречена Кјушу акценти, која е помала. Во секоја група има и неколку поделби. Групата дијалекти од Кјото-Осака дијалектите се во центарот на земјата во префектурите Тојама, Кјото, Хјого и Мие. Во оваа група спаѓаат и дијалектите Шикоку. Последната група на дијалекти е групата на дијалекти настанати од источните дијалекти на стариот јапонски јазик и се зборуваат на островот Хачиџиџима и неколку околни мали острови.
Дијалектите од околните региони како што се Тохоку или Цушима можат да не бидат разбрани од луѓето што зборуваат други дијалекти. Неколку дијалекти од Кагошима во јужен Кјушу се познати по тоа што не ги разбираат не само луѓето што зборуваат стандарден јапонски јазик, туку и луѓето што зборуваат на дијалекти што се во близина на овој дијалект. Тоа е поради изговорот на зборовите од овој дијалект каде се употребиваат затворени слогови односно слогови што завршуваат на согласки како на пример изговорот на стандардниот јапонски збор за пајак /kumo/ се изговара како /kob/ или /koʔ/. Дијалектите од Кансаи ги разбираат скоро сите во Јапонија, а додека дијалектите од Осака се поврзуваат со комедијата, слично со нашиот кумановски дијалект. Дијалектите од Тохоку у Северен Канто се поврзуваат со фармерството и земјоделието.
Гласовен систем
Сите јапонски самогласки се чисти и немаат дифтонзи. Една од најчудните самогласки е високата задна самогласка  која е слична со самогласката /u/. Јапонскиот има пет самогласки и должината на самогласките е фонемичен па така секоја самогласка има кратка и долга верзија.
Некои јапонски согласки имаат неколку алофони, што дава чувство на преголем број на звуци. Како и да е, некои од овие алофони станале фонемични. На пример, во јапонскиот јазик фонемичната секвенца била палатизирана и се претворила во. Така денес, и  се различни фонемички секвенци како на пример во зборовите tī  "чај од западен стил" и chii  "социјален статус".
Гласот /r/ во јапонскиот јазик е многу интересна буква за луѓето што не зборуваат јапонски јазик бидејќи таа буква се изговара како звук помеѓу буквите /r/ и /l/.
Слоговната структура и фонотактиката се многу едноставни: единствениот согласен кластер е дозволен во рамките на еден слог се состои од сет на согласки плус звукот. Исто така се дозволува да има согласен кластер сѐ додека двете согласки се насализирани и следени од хоморганична согласка. Должината на согласките е исто така фонемична.
Зборовен фонд
Оригиналниот јазик на јапонците и луѓето што живееле во Јапонија бил таканаречениот јамато котоба (大和言葉 или поретко 大和詞, т.е., "јамато зборови") а додека во научните кругови е нарекуван и како ва-го (和語 или поретко 倭語, "Ва зборови"). Покрај ваквите зборови, јапонскиот јазик вклучува и голем број на зборови од кинеско потекло. Таквите зборови се познати како канго (漢語) што навлегле во јазикот од 5 век како последица на културната соработка со Кина. Според јапонскиот речник Шинсен-кокудоџитен (新選国語辞典), зборови засновани на позајмени кинески зборови се околу 49.1% од вкупниот зборовен фонд на јапонскиот јазик, ваго зборови има околу 33.8% и 8.8% странски зборови.
Мал број на зборови се позајмени од корејскиот и од ајнскиот. Покрај овие се користат и зборови од европско потекло и тие се нарекуваат гаираиго. Овој процес на позајмување на зборови настанал со позајмување на зборови од португалски јазик во 16 век а подоцна и од холандски јазик. Со отворањето на Јапонија, започнале позајмувања на зборови од англиски јазик, француски јазик и германски јазик.
Покрај позајмувањето на зборови од други јазици, голем број на зборови од јапонско потекло се користат во другите јазици ширум светот. Така на пример во македонскиот јазик се навлезени зборовите: карате, оригами, камиказе, суши, кимоно итн.
Богородична црква во Долц
Црква на Богородица во Долц е населба во  општина Краљево, која била подигната во 1441г./1442г. и е непокретно културно добро како  споменик на културата од големо значење.
Надворешноста на црквата
Црквата посветена е на Света Богородица во селото Долц кое се наоѓа на неколку километри јужно од Манастирот Студеница. Речиси квадратната основа на храмот, е  мала по големина, но нејзината двоспратна структура има висина од околу 6 метри, па издолжената силуета повеќе личи на кула отколку на место за богослужба. Двете идентични соби, сместени една врз друга и засводени, најверојатно првично не служеле дури ни како црква.
Во долната просторија имаше еден отвор на западната страна, а во двостепената просторија имаше четири заоблени отвори, од кои се северни и јужни и се наоѓаат веднаш до исток на ѕидот. Се претпоставува дека таквиот концепт на зградата го покажува неговиот поранешен погребен карактер. Во времето на деспотот Ђурђе Бранкович поточно 1441/1442г. била извршена реконструкција, за што сведочи и делумно зачуваниот натпис на фреските. Бидејќи во овој случај ѕидовите на врвот беа шарени, јасно е дека до таа година беа извршени интервенции кои ја претворија оваа просторија во црква: отворите групирани на источната страна беа заѕидани, и така се формираше олтарот како простор со плиток  шпаер,  ѓаконија и проскомедија. Можеби, во исто време, била соѕидана и големата припрата. Фреските биле сочувани доста фрагментирано во источниот дел на храмот.
Барутаните во Нишката тврдина
Барутаните (џебани) во тврдината Ниш имаат правоаголна земјена структура, која е опкружена со ѕид (изѕидани) во периодот од 1720 до 1723 година од страна на  Османлиите (за време на реконструкцијата и проширувањето на старата античка тврдина од 1719 до 1737 година). Првично, тие биле наменети за сместување на барут, муниција, заштита на војници и заштита на предмети во случај на непријателски напад, во Средниот век, така што во 21 век,после ревитализација на Нишката тврдина, една по една, тие биле трансформирани во простор наменет за бројни културни содржини. Вкупно пет барутани беа распоредени на плоштадот од Тврдината Ниш, полукружно, на растојание од околу 250 метри една од друга. Четири од иста големина по должината на северниот ѕид и една помала во источниот дел на тврдината. Тие се единствените сочувани објекти, од тој вид и од таа намена во Србија.
Статус и категорија на заштита
Надлежен завод кој го води локалниот регистар и се грижи за овој археолошки локалитет е: Заводот за заштита на спомениците на културата од Ниш.
Историја
Тврдината Хисар во Ниш, била изградена како утврден земјен бедем со седум  бастиони - табии, сместени на меѓусебно растојание од 200 метри едни од други. На јужната страна од тврдината се наоѓала бразда широка осум до десет метри, исполнета со вода од Нишава. Во Тврдината може да се влезе и излезе низ четири големи порти, од кои на запад водат со пат кон Белград, а на исток кон Видин, на југ кон Солун и на север кон Сврлиг.
Со повелба на Султанот од 19. Февруари 1719 година, во Ниш било одлучено да се изградат силни тврдини. Во пролетта истата година, започнала работата на проектот на главниот архитект Мехмед - ага и неговиот брат Мустафа - ага, главниот организатор на работата. Прва година на изградба, била 1719година, а биле ангажирани повеќе од десет илјади спахии од десет санџаци од Румелискиот беглербеглук, и 1722 година, од 14 санџаци. Во последната година од изградбата на бедемите, во 1723 година, 40 мајстори каменорезци биле донесени од Константинопол, а бедемот бил изграден од 400 ѕидари. Завршувањето на работата било одбележано со празници и поставување на спомен плоча на портите на Истанбул во јуни 1723 година.
Како и секоја артилериска тврдина, Денешната Тврдина Ниш има многуаголна база, со седум нееднакви страни и четири големи порти (Стамбол врата, Белградска врата, Водена или јагодинмалска врата и Видинска врата) една мала врата (т.н. потерна врата, ,,вратанца“ со која се излегува во градските ровови) и осум огромни (бастиони) тераси. Со бедемите од должина 2.100м и ширина од 3м, а високи 8м,  тврдината покрива површина од 22, 80 ари и 52.
Последниот, модерен поглед на тврдината Ниш, изграден во периодот од 1719 година до 1723 година, кога биле изградени пет барутници (1720-1723), иако бил проширен за уште 15 години до 1737 година.
Локација, просторност и изглед на објектот
Барутана (џебан) има само пет во Ниш на тврдината. Четири барутани со иста големина се наоѓаат по должината на северните бедеми, а петтиот (помал) се наоѓа во источниот дел на тврдината. Овој помал барут е познат и како" ковач", бидејќи во 70-тите години, 20  века, таа била ковачница како дел од градежните работи на Институтот за заштита на спомениците на културата од Ниш.
На надворешниот ѕид на правниот ѕид (џебани) има 12 тесни правоаголни дупки (оклопна) низ кои војниците можат да дејствуваат против непријателот и да го бранат објектот.
Масивните надворешни и внатрешни ѕидови на барутаната (џебан) биле изградени од кршен камен и грубо набиен камен, а аглите, јамите и надвратниците биле направени од песочник. Целиот објект е опкружен со кружница, венец по таванот, кој е направен од камени плочи и тули.
Влезната врата на барутот е направена од масивно буково дрво и засилена со профили од ковано железо.
Барутаната во источниот дел на тврдината, кој исто така има правоаголна форма, е помал по површина и е поделен со дел во две помали простории со посебни дрвени врати на секоја од нив. Кровната структура на објектот се наоѓа во две води и е покриена со керамиди.
Пирамидален систем
Пирамидален систем (лат. tractus pyramidalis) — главен кортикален моторен пат, кој ги вклучува кортикоспиналниот пат (tractus corticospinalis) и кортикобулбарниот пат (tractus corticobulbaris). Тој е изграден од збир (агрегација) на еферентни нервни влакна кои потекнуваат од горните моторни неврони и патуваат од кората на големиот мозок до мозочното стебло (кортикобулбарен пат) или до ‘рбетниот мозок (кортикоспинален пат), а е одговорен за контролата на моторните функции на телото.
Кортикоспиналниот пат спроведува импулси од кората на големиот мозок до ‘рбетниот мозок и е одговорен за волните движења на телото. Тој се состои од бочен (латерален) кортикоспинален пат (tractus corticospinalis lateralis) и преден кортикоспинален пат (tractus corticospinalis anterior). Најголемиот дел од влакната на кортикоспиналниот пат се вкрстуваат на ниво на продолжениот мозок (decussatio pyramidum), што како резултат ја дава појавата да мускулите од десната страна на телото се контролирани од левата мозочна полутопка и обратно. Кортикоспиналниот пат ги содржи аксоните на Бецовите џиновски пирамидални клетки, кои се сместени во петтиот слој на сивата маса на примарната моторна кора и се најголемите неврони во централниот нервен систем.
Името на пирамидалниот систем потекнува од неговото минување низ пирамидите на продолжениот мозок. Исто така, кога кортикоспиналните влакна се спуштаат од внатрешната чаура кон мозочното стебло тие имаат облик сличен на превртена пирамида. Дефектите на пирамидалниот систем на кое било ниво доведува до појава на пирамидални знаци.
Структура
Пирамидалниот систем се дели на кортикоспинален пат и кортикобулбарен пат, во зависност од тоа дали аксоните на моторните неврони завршуваат во ‘рбетниот мозок или во мозочното стебло.
Кортикоспинален пат
Аксоните на кортикоспиналниот пат потекнуваат од пирамидалните клетки во слојот V на кората на големиот мозок. Во најголем процент тие доаѓаат од примарната моторна кора (cortex motorius primus), односно околу 30%; потоа од суплементарната моторна област и премоторната кора (заедно околу 30%); но и од соматосензорната кора, темениот резен (lobus parietalis) и цингуларната кора (cortex cingularis) (заедно околу 40%). Од моторната кора тие патуваат низ задниот крак на внатрешната чаура (crus posterius capsulae internae), заземајќи ги предните 2/3 од овој крак. За да стигнат до внатрешната чаура тие минуваат низ средишната бела маса (centrum semiovale), а се групирани во задниот дел на фронталниот сноп на зракастата круна (pars frontalis coronae radiatae). При преминот низ внатрешната чаура, влакната на кортикоспиналниот пат се распоредени така што влакната за горните екстремитети поминуваат непосредно позади коленото на внатрешната чаура (genu capsulae internae), позади нив се влакната за трупот, а најодзади се влакната за долните екстремитети. Потоа тие минуваат низ вентралната површина на средниот мозок, поточно низ crus cerebri, заземајќи ја неговата средна третина. Во crus cerebri, кортикоспиналниот пат се наоѓа латерално од кортикобулбарниот пат. Од таму се спуштаат низ мостот до вентралниот дел на продолжениот мозок, каде градат две испакнувања наречени пирамиди на продолжениот мозок (pyramis medullae oblongatae). Во долниот дел на пирамидите на продолжениот мозок, најголем дел од аксоните преминуваат на спротивната (контралатерална) страна (околу 80% од нив), а оваа појава се нарекува вкрстување на пирамидите (decussatio pyramidum). Аксоните кои се вкрстиле се преместуваат во предниот дел на продолжениот мозок и тие го градат бочниот (латерален) кортикоспинален пат, додека оние кои не се вкрстиле го градат предниот кортикоспинален пат.
После вкрстувањето во продолжениот мозок, двата одделни кортикоспинални патишта (бочен и преден) патуваат надолу во белата маса на ‘рбетниот мозок, додека не дојдат до прешленското ниво на мускулот кого треба да го инервираат. На ова место тие градат синапси со долните моторни неврони. Мнозинството од аксоните не градат директни синапси со долните моторни неврони, туку тоа го прават преку интерневрони. Градењето на синапси главно се одвива во предните рогови на сивата маса на ‘рбетниот мозок (cornu anterius medullae spinalis).
Кортикоспиналните патишта содржат повеќе од еден милион аксони, од коишто повеќето се миелинизирани. Овие аксони се миелинизираат главно во првата и втората година од животот. Иако мнозинството од овие аксони имаат мал пречник (< 4 µm), околу 3% од нив имаат многу голем пречник (16 µm), кои потекнуваат од Бецовите џиновски пирамидални клетки, и тоа главно во примарната моторна кора со проекции за нозете. Главната одлика на аксоните на Бецовите клетки е исклучително брзата спроводливост (> 70 m/s), што ги прави најбрзо спроводливи влакна кои ја поврзуваат кората на големиот мозок со ‘рбетниот мозок.