cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вампир
Психопатологија
Бројни убијци имаат изведено навидум вампирски ритуали кај своите жртви. Двата сериски убијци Петар Куртен и Ричард Трентон Чејс се наречени “Вампири” во таблоидите откако е откриено дека ја пиеле крвта од луѓето кои ги убивале. Слично на ова, нерешен случај на убиство во 1932 во Стокхолм. Шведска е насловено како″ вампирско убиство″, од последиците на убиството на жртвата. Унгарската грофица и сериски убиец Елизабет Батори кон крајот на 16 век, во подоцнежните векови ја изгуби славата, бидејќи ја отсликале како се капе во крвта од жртвите што ги убивала за да ја задржи убавината и младоста. Вампирски начин на живот е поим за современа поткултура на луѓето, дел од Готската поткултура, каде за забава пие крв од други луѓе: потекнува од богатата неодамнешна историја на популарната култура поврзана со култниот симболизам, хорор филмовите, фантастиката на Ен Рајс и стилот на Викторијанска Англија. Активниот вампиризам во рамките на вампирската поткултура ги вклучува и крвно поврзаниот вампиризам, општо насловен како сангуин вампиризам и психички вампиризам или наводно чувство на натприродна сила.
Вампири-лилјаци
Иако многу култури имаат приказни и за нив Вампирите-лилјаци од неодамна се важен дел од традиционалната вампирска ложа. Всушност тие се интегрирани во преданијата за вампири кога се откриени на копното на Јужна Америка во 16 век. Иако нема такви вампири-лилјаци во Европа, лилјаците и бувовите одамна се поврзувани со наприродните домени но повеќе поради нивните ноќни навики, а во модерната Англиска хералдска традиција лилјакот означува „претпазливост на моќта на темнината и хаосот.“ Трите вида на вампири-лилјаци се ендемски во Латинска Америка и нема доказ кој укажува на тоа дека имаат поредок од Стариот Свет. Па можно е вампирите од преданијат да претставувват извртена слика за вампирите-лилјаци. Лилјаците се именувани според вампирите од фолклорот а не обратно. Oxford English Dictionary ја забележува упоребата во англискиот јазик од 1734 година а зоолошката од 1774 година. Иако касањето од лилјак не е особено опсано за човекот, понато е дека се хранат со луѓето и стоката, оставајќи траг на кожата како да ве каснал вампир. Дракула неколкупати се трансформира во лилјак во романот, а самите лилјаци се споменати двапати во неа.
Вампирот како тема во книжевноста
Вампирот за првпат се појавува во поезијата од XVIII век, како на пример: во поемата „Вампирот“ на Хајнрих Аугуст Осенфелдер, „Ленора“ на Готфрид Аугуст Бургер од 1773 година, „Невестата од Коринт“ на Јохан Волфганг фон Гете од 1797 година, недовршената поема на Самуел Тејлор Кристабел и Лорд Најрон со Гиоур (The Giaour) во 1813 година, додека на Бајрон му се препишува првото прозно дело за вампирите од 1819 година „Вампирот“. Сепак ова дело било напишано од личниот лекар на Бајрон, Џон Полидори, а во него се појавува ликот на вампирот Лорд Рутвен. Подоцна, готската приказна за вампирот Варни, дело на Џејмс Малком Рајмер, била популарна во Викторијанската ера, која излегувала во серија меѓу 1845 и 1847 година. Приказната била објавена како книга во 1847 година, на 868 страници со по две колони. Друго значително дополнение била лезбејската вампирка Кармила на Шеридан Ле Фану од 1871 година.
Сепак најпознато дело за вампирите е веројатно романот „Дракула“ на Брем Стокер, кој започнал да ја истражува оваа проблематика кон крајот на 1800, а кога некој колега во Лондон му ја споменал приказната за Влад Тепеш, „вистинскиот жив Дракула“, Стокер веднаш ја вметнал приказната во книгата. Првото поглавје било испуштено во изданието од 1897 год, но подоцна било објавено како „Гостинот на Дракула“ во 1914 година. Еден од првите „научни“ романи за вампири бил оној на Ричард Метсонс, „Јас сум легенда“ од 1954 година, подоцна употребен како основа за филмовите „Последниот човек на Земјата“ од 1964 година, „Човекот Омега“ од 1971 година и „Јас сум легенда“ од 2007 година. Во 21 век има многу примери за вампирска белетристика како што се: „Братството на Црниот бодеж“ од Ј.Р. Вард, кои се привлечни за младите луѓе.
Вампирите се јавуваат како мотив во повеќе книжевни дела, како:
Вампирот како тема во филмот и телевизијата
Како еден од највпечатливите ликови во класичните хорор-филмови, вампирот е честа тема во филмската индустрија и во индустријата за игри. Дракула е главниот лик во речиси сите филмови за вампири при што многу од раните филмови или се засновани на романот за Дракула или се многу слични на него. Од нив, најпознат е германскиот нем филм од 1922 година „Носферату“, во режија на Ф. В. Мурнау, кој е првиот филм кој го прикажува Дракула. Филмот на Мурнау не бил директно заснован врз романот на Брем Стокер, бидејќи Мурану не добил дозвола од вдовицата на Стокер, па поради тоа многу делови од филмот морале да бидат изменети. Дополнение на овој филм е „Дракула“, во продукција на „Јуниверзал“ (Universal), во кој главната улога ја толкува Бела Лугоси. Овој филм е првиот звучен филм кој го прикажува Дракула. Од филмовите снимени во овој период, најзначаен е „Ќерката на Дракула“ од 1936 г.
Легендата за вампирите повторно била обработена во филмовите со славните епизоди на „Хамер Хорор“ (Hammer Horror) со Кристофер Ли во улогата на Грофот Дракула. Успехот на „Дракула“ од 1958 година, со Ли бил проследен со уште во седум дела при што Ли го глумел Дракула во вкупно пет филма прославувајќи се со својата улога. Во 1970-тите, вампирите биле тема во филмовите: „Грофот Јорга“ и „Вампир“ од 1970 година, „Африканскиот Гроф Блекула“ од 1972 година, „Носферату“ од 1979 година, како и преработката на истото дело, „Вампирот Носферату“ со Клаус Кински во главната улога. Притоа, во некои филмови биле претставени и лезбејски антагонисти како што е случајот со „Вљубените вампири“ од 1970 година, заснован на приказната за Кармила. Во 1973 година се појавил и првиот филм со вампири во југословенската кинетамографија - филмот „Пеперутка“ (српски: Лептирица) во режија на Ѓорѓе Кадиевиќ, заснован на расказот на Милован Глишиќ.
NGC 3465
Откривање
Објектот е откриен на 2 април 1801 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3465 е од видот Sab. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,8 m/лм2. NGC 3465 има привидни димензии од 1,2' х 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 171°.
Други поделби
Проучување на NGC 3465 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 33099. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 8; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4549. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1326.
Користена литература
Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238)
NGC 5913
NGC 5913 — спирална галаксија во соѕвездието Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5913 се споменува и како UGC 9818, MCG 0-39-21, CGCG 21-79, KARA 669, IRAS 15183-0223.
Откривање
Објектот е откриен на 14 април 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5913 е од видот SBa. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 5913 има привидни димензии од 1,6' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 15 ч 20 м 55,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -2° 34' 42"". Положбениот агол на објектот е во износ од 168°.
Други поделби
Проучување на NGC 5913 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 54761. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 244; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5006. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1402.
Онтогенеза
Онтогенеза — поединечниот развиток на една единка и ги опфаќа фазите од развитокот на еден организам. Тоа е систематска низа на прогресивни преобразби на оплодената јајце-клетка или друг зачеток во нова, возрасна единка, кои го зголемуваат степенот на сложеност на организмот.
Гаметогенеза
Гаметогенезата е првата фаза од онтогенезата и опфаќа низа на базични процеси што го почнуваат развитокот на новата единка. Гаметогенезата се одвива пред оплодувањето и вклучуваат сперматогенеза (развиток на сперматозоидите) и оогенеза (развиток на јајце-клетките).
Оплодување
Ова е втора фаза од онтогенезата. Во неа се опфатени повеќе физиолошки процеси кои доведуваат до активирање на јајце-клетката со сперматозоидот.
Кај некои попросто организирани животни и кај повеќето растенија отсуствува оплодувањето, бидејќи тие се размножуваат бесполово. Сите наредни фази од онтогенезата (вклучувајќи го и оплодувањето) отсуствуваат при бесполовото размножување на организмите.
Браздење (бластулација)
Третата фаза се нарекува браздење (односно бластулација). При оваа фаза, зиготот се дели со брзи митотички делби, а секоја нова клетка добива своја форма и место во масата на нови клетки. Масата на нови клетки минува низ две форми на развиток, и тоа морула (во вид на црница) и бластула.
Гаструлација
Четвртата фаза од поединечниот развиток е гаструлацијата. Таа претставува движење на клетките со цел да се образува формата на развиток наречена гаструла. Најважни промени на ембрионот при гаструлацијата се:
Метаморфоза
Трансформацијата на ткивата - метаморфоза, се случува само кај некои видови на животни, кај кои младото се раѓа од јајце и има специјални органи кои ги нема возрасниот организам. Кај овие животни, метаморфозата е петта задолжителна фаза од онтогенезата.
Регенерација
Кај некои видови и кај возрасните животни, изгубените делови на телото можат да се регенерираат, односно процесите на развитокот се повторуваат и кај возрасните.
Заздравување
Заздравувањето на оштетените ткива е карактеристично и за највисоко организираните животни, па дури и за човекот (епидермис, скршени коски итн.).
Сите промени на возрасниот организам, меѓу кои се и стареењето и смртта, го завршуваат онтогенетскиот развиток на еден организам.
105 (број)
105 (сто и пет) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 104 а претходник на бројот 106.
Пекол
Пекол или ад — религиозен поим што означува место во кое, по смртта, одат душите на луѓето што правеле гревови за време на животот. Пеколот е категорија што се јавува во речиси сите поголеми религии.
Пеколот во старогрчката митологија
Старите Грци го нарекувале пеколот Тартар.
Пеколот во христијанството
Според една средновековна легенда, господарот на пеколот, Луцифер, паднал од небото на јужната полутопка со главата надолу, а преплашената земја се тргнала и така пред него настанал пеколот, а зад него чистилиштето. Оттука, ако се влезе во пеколот од северната полутопка, Луцифер стои на нозете, а ако се гледа од јужната полутопка, тој стои наопаку, т.е. со стапалата нагоре.
Сфаќањата за пеколот во книжевноста од раниот среден век
Карактеристично за средновековната книжевност од раниот среден век (VI — VIII век), како во делата на Григориј I, Григориј Турски, Беда Многупочитуван, Римберт и Бонифациј, е тоа што описите на пеколот се нејасни, фрагментарни и без многу детаљи. Уште повеќе, во „Анскаровата визија“, дело на Римберт од IX век, пеколот е опишан без никакви маки, туку во него грешниците чувствуваат само потиштеност и страв, но не се изложени на физички измачувања. Исто така, раните средновековни свештени писатели не давале сигурен одговор ниту на прашањето: Каде се наоѓа пеколот? Некои сметале дека тој се наоѓа некаде на Земјата, додека други мислеле дека се наоѓа под површината на земјата. На пример, поаѓајќи од етимологијата на зборот „пекол“ (латински: infernum), папата Григориј I сметал дека пеколот се наоѓа под земјата. Всушност, во раниот Средне век било раширено верувањето, под влијание на антиката, дека вулканските кратери на Сицилија претставуваат влез во подземниот свет. Уште повеќе, во легендите за патувањата на св. Брендан (кој живеел во V-VI век) се споменува дека Ветената земја (рајот) не е просторно одделена од живеалиштето на нечистата сила, т.е. дека патот до рајот лесно може да доведе до пеколот. Така, во легендата за патувањата на Брендан и калуѓерите по „островите на блажените“ се вели дека на еден остров се потковувале душите на грешниците, а на една карпа го сретнале Јуда Искариотски кој во недела се одмарал од пеколните маки, а кога ќе истечел рокот, него го земале демоните и го носеле во пеколот.
Пеколот е опишан во „Дијалозите“ на папата Григориј I, кој раскажува за судбината на еден човек кого откако умрел го фатиле одвратни луѓе на кои им излегувал пламен од устата и од носот и кои го однеле во некои мрачни места. Притоа, папата не дава поточно објаснување каде се наоѓа пеколот ниту за неговото уредување, освен дека во него гори оган и дека осудениците се подложни на разни казни во согласност со нивните гревови, и дека на нивните маки им нема крај. Според тоа, може да се заклучи дека кон крајот на VI век ниту високите свештеници немале јасна претстава за пеколот, т.е. вообичаената слика за него е изградена многу подоцна. Подетална слика на пеколот дал Григориј Велики (кој умрел и воскреснал), кој раскажува дека бил пренесен преку еден мост кој висел над црна и смрдлива матица при што само праведниците можеле да го поминат мостот, одека грешниците паѓале во смрдливата вода. Описот на пеколот се среќава и кај Григориј Турски, кој имал визија дека бил на местата во кои тече огнена река во која се наоѓале многу луѓе - некои биле потопени до колковите, други од брадата, а некои до рамената при што сите стенкале и викале од големите маки што ги трпеле. Над реката висел мост, толку тесен што на него едвај можело да се чекори со едното стапало.
И во делото „Црковна историја на Англите“ на Беда Многупочитуван се среќава описот на пеколот. На пример, авторот ја опишува визијата на Ирецот Фурса, кој видел мрачна долина и над неа четири огна: огнот на лагата, огнот на користољубието, огнот на раздорот и огнот на неправедноста и на нечесноста. Исто така, Фурса ги видел и демоните кои летале во пламенот. Слично на тоа, Беда Многупочитуван ја опишува и визијата на некој Дриктхелм кој видел одвратен пламен што бучно излегувал од еден огромен бунар и повторно паѓал во него; огнените јазици биле полни со човечки души кои се кревале нагоре како искри, но бунарот повторно ги голтал. На тоа место владеела неиздржчива смрдеа, а група демони со пцовки и извици ги одвлекувале во мрачниот бунар душите кои стенкале и плачеле. Притоа, неколку мрачни духови го опколиле Дриктхелм и тој видел дека нивните очи светеле, а од устата и носот им излегувал пламен. Подоцна, неговиот водич му објаснил дека бунарот е влезот во пеколот.
Често во средновековната книжевност се наведува дека во пеколот се наоѓаат и високите свештеници и владетели кои за време на животот не се однесувале побожно. На пример, во „Ветиновата визија“ се наведува дека во пеколот се мачел неодамна починатиот епископ Аделхејм, двајца грофа и Карло Велики; во „Евхериевото житие“ на Хинкмар од Рем се споменува дека во пеколот се мачи Карло Мартел кој за време на животот ги напаѓал црковните имоти; во „Бернолдовата визија“, во пеколот е сместен Карло Ќелавиот кој за време на животот не ги слушал советите на клерот; Вилијам Мелмсбершки во пеколот ги сместува некои епископи, кралски вазали и кралеви.
Во средновековната книжевност од раниот Среден век, исклучок претставува познатото „Видение Павлово“ за кое се претпоставува дека претставува превод на грчки текст од III век и во кое детаљно се опишани сите оддели на пеколот и сите облици на измачување на грешниците кои се распоредени според тежината на нивните гревови. Авторот на ова дело се повикува на св. Павле, кој набројал 144 000 казни за грешниците при што дури и „сто мажи... од кои секој би имал по четири железни јазици, тие не би можеле да раскажат ниту за една пеколна мака.“ Ужасот на пеколните маки го потврдуваат и другите автори на средновековните визии во кои се вели дека пеколните маки не можат да ги опишат ниту „сто глави со по сто јазици“ ниту „кога сите лисја на дрвјата би се претвориле во јазици“. Меѓутоа, благодарение на залагањето на апостол Павле, грешниците биле ослободени од маките во недела.
Еден од најпознатите и најцелосни описи на пеколот е даден во „Тнугдаловата визија“ (или „Тунгдаловата визија“) од XII век, едно од најсовршениет дела на визионерскиот жанр. Во него се среќава градација на пеколните маки, во согласност со тежината на гревовите и во тој поглед, ова дело се смета за претходник на описот на пеколот што подоцна го дал Данте. Сепак, и во ова дела, пеколот не е организиран, туку претставува само збир од места (планини, долини, мочуришта, јами итн.) кои се одделени со некакви празнини кои Тнугдал и неговиот ангел-водич лесно ги прескокнувале. Всушност, во голем дел од средновековните дела, пеколот е опишан како неповрзана, расцепкана област. Исто така, зачудува тоа што во него постои вообичаеното време, наместо очекувана вечност. На пример, во „Брендановото патување“ јасно се зборува дека грешниците во недела и за време на празниците се ослободени од маките, а тоа се однесува и на самиот Јуда. Притоа, во вторник, четврток и сабота, тој е подложен на измачување во „долниот пекол“, а во понеделник, среда и петок во „горниот пекол“. Во „Адамноновата визија“ се вели дека свештениците кои го прекршиле заветот наизменично, на секој час, се креваат на небото, а потоа се спуштаат во пеколот. Слично, во „Баронтовата визија“, душите кои се мачат во пеколот, секој ден, околу шестиот час, добиваат од рајот мвлем кој им ја обновува снагата. Тнугдал го видел на другиот свет ирскиот крал Кормак Макарти, кој секојдневно три часа бил подложен на пеколните маки. Во визијата на калуѓерот Алберих од Монтекасино е наведено дека на грешниците им е одредена казна од три години, а на грешните свештеници - 60 или 80 години, зависно од рангот. Овие примери покажуваат дека според средновековното сфаќање, и во пеколот постои времето.
Дантеовиот опис на пеколот
Веројатно, најпознатиот опис на христијанското сфаќање на пеколот го дал италијанскиот поет Данте Алигиери во неговото дело „Пеколот“. Инаку, пеколот се состои од девет кругови, поставени во облик на превртен конус, така што како што се слегува подлабоко, круговите стануваат потесни. Притоа, грешниците се сместени во соодветните кругови во зависност од тежината на извршените престапи, одејќи од најлесните кон најтешките гревови. Притоа, во „Пеколот“, душите на грешниците имаат способност да ја предвидуваат иднината, но не ја познаваат сегашноста.
Пред да започне вистинскиот пекол се наоѓа првиот круг (Лимб) во кој се наоѓаат луѓето кои не направиле гревови, но кои живееле пред Христа, т.е. биле незнабожци. Тие не се примени во рајот за да не го нагрдат, но не се примени ниту во пеколот, бидејќи грешниците кои се сместени во пеколот би се чувствувале задоволни што се во друштво на луѓе кои не грешеле. Во вториот круг, грешниците (љубовниците и блудниците) постојано ги вее силен ветар. Во третиот круг, лакомите ги врне вечен дожд. На влезот од четвртиот круг на пеколот се наоѓа Плутон, прикажан како демон. Во овој круг се наоѓаат скржавците и оние кои се расфрлале со пари. Тие се движат во круг при што скржавците одат од левата, а другите од десната страна при што се осудени вечно да одат по својот полукруг, среќавајќи се меѓу себе, а потоа повторно го започнуваат своето кружење при што пред себе туркаат тежок товар. Кога ќе се сретнат, двете групи грешници меѓу себе се обвинуваат за нивниот грев. Петтиот круг го претставува смрдливото мочуриште Стикс, кое го опколува огнениот град Дис (Dite). На површината и во горните делови на Стикс се дават бесните, лутите луѓе, додека на дното се мрзеливите. Флегија, лик од старогрчката митологија кој го запалил храмот во Делфи, ги пренесува душите преку Стикс. Градот Дис го сочинува шестиот круг со кој започнува долниот дел од пеколот. Во него се наоѓаат кривоверците. Од градот Дис се слегува во седмиот круг низ една тркалезна стрмнина со разурнати карпи, под дејство на потресот што настанал при слегувањето на Христос во пеколот. Во седмиот круг се насилниците, симонистите (оние кои со помош на пари се пробивале низ црковната хиерархија). На неговиот влез стои Минотаур, а во него пасат кентаури. Тој се дели на три појаси во кои се сместени оние кои правеле насилство против луѓето (тирани, насилници, убијци), против себе (самоубијците) и против бога и природата (богохулници, содомисти, хомосексуалци, лихварите). Во третиот појас, грешниците лежат на вжештен песок. На самиот раб на седмиот круг клечат лихварите.
Во осмиот круг се наоѓаат измамниците, како и оние кои правеле сплетки и внесувале раздор. Чувар на овој круг е митскиот крал Герион. Осмиот круг е поделен на десет концентрични ровови, меѓу себе одделени со бедеми, и распоредени околу еден поток. Во првиот ров се сводниците и заводниците, во вториот ров се ласкавците, потоа симонистите, потоа врачите и лажните пророци, во петтиот ров се подмитливците. Петтиот ров го чуваат ѓаволи кои Данте ги нарекол Malebranche („зли канџи“), а нивниот водач е Злоопашестиот (Malacoda). Другите ѓаволи ги нарекол: Alichino („спуштени крила“), Calcabrina (Газимраз), Cagnazzo (Пес), Barbariccia (Виткана брада), Draghignazzo (Змеиште), Grafficane (Дерипес), Ciriatto sannuto (Забестиот), Libiccoco (нејасно значење) и Farfarello. Во шестиот ров се лицемерите, во седмиот ров се крадците кои се осудени на постојана промена на телото, во осмиот ров се злобните советници, во деветтиот ров се поттикнувачите на граѓански и верски раздори, а во десеттиот ров се фалсификаторите. На преминот од осмиот кон деветтиот круг се наоѓаат титаните. Деветтиот круг (целиот покриен со мраз) — составен од четири појаси: Првиот појас на деветтиот круг се вика Каина, а во него се сместени предавниците на роднините. Вториот појас се вика Антенора, според тројанецот кој го дал предлогот Елена да им ја вратат на Грците и да склучат мир. Во овој појас се предавниците на татковината и на партиите, т.е. политичките предавници. Третиот појас е наречен Толомеја, според библискиот лик Птоломеј кој ги поканил на гости Симон Макавеецот и неговите два сина, а потоа наредил да ги убијат. Во овој појас се предавниците на пријателите, а специфично за него е што во него може да дојде душата уште пред да умре човекот. Низ пеколот тече реката Флегетон или Флегетонт („Огнената река“), која паѓа од седмиот во осмиот круг со голем шум, а незјината вода е матна од крв.
Во средновековното црковно сликарство, пеколот најчесто е прикажан или како отворената уста на библиското чудовиште Левијатан или како голем котел ставен на оган, а околу него демоните со помош на мевови го разгоруваат огнот. Демоните се прикажани како суштества со антропоморфни и зооморфни одлики кои злобно се смеат и со стапови ги тепаат грешниците и ја мешаат пеколната чорба. Притоа, за разлика од книжевноста во која одделните видови грешници трпат различни маки, во сликарството и во скулптурата најчесто не се прави разлика меѓу грешниците, туку ѓаволите ги носат во пеколот сите грешници заедно. Понекогаш, како исклучок се јавуваат алчните луѓе кои се прикажани со паричниците врзани околу вратот. Исто така, во некои композиции се прикажани и владетелите, облечени во свечена облека и со круни на главите. Во продолжение, пеколот е прикажан со многу жаби и змии кои ги касаат грешниците; со измислени чудовишта кои со огромните шепи ги притискаат главите на грешниците или ги растргнуваат со канџите и со забите; грешниците се прикажани со изобличени тела и лица и со гротескни гримаси, итн.
Северина Вучковиќ
Северина Вучковиќ (на Severina Vučković; родена на 21 април 1972 год. во Сплит, СР Хрватска, Југославија) e хрватска пејачка и глумица. На музичката сцена е попозната како Северина.
Животопис
Северина имала два брака. Најпрвин се омажила со Милан Поповиќ, со кого го родила синот Александар, но подоцна бракот завршил со развод. На 25 септември 2015 година, во црквата во местото Бале во Истра, Северина тајно се венчала со фудбалскиот менаџер Игор Коиќ (Igor Kojić), син на пејачот Драган Коиќ - Кеба. Подоцна, на 22 ноември истата година, брачниот пар организирале венчавка и прослава во Белград, која била наречена „Моето српско венчање“ (Moje srpsko venčanje), а венчавката ја режирал словенечкиот режисер Томаж Пандур. Претходно, Северина и Игор се запознале на еден концерт, а ги запознал менаџерот Едвин Софтиќ.
Музичка кариера
Стилот на Северина може да се опише како поп со елементи на фолк и кабаре. Како дете зазела мал дел во театарски и оперски продукции во нејзиниот роден Сплит. За време на 1980-тите, добивајќи неколку награди на локални фестивали, таа ја претстави нејзината рана професионална кариера на, чиј резултат беше нејзина преселба во Загреб во 1989 со цел да направи поголеми чекори. Истата година таа го снима нејзиниот прв студио албум насловен по нејзиното име Северина. Во следните години таа создаде имиџ на национална поп икона со број 1 хитови како „Далматинка“ (1993), „Палома нера“ (1993), „Трава Зелена“ (1995), „Од роѓендан до роѓендана“ (1996), „Дјевојка са села“ (1998), „Пријатељице“ (1998), „Ја само пјевам“ (1999), „Анте“ (1999) и (2012) ,,italijana"
Следуваше огромниот успех на нејзиниот албум од 2001 насловен како Поглед испод обрве, а по него следеше турнејата Вијурен у те. Со тоа Северина го потврди нејзиниот статус како една од најпопуларните хрватски артисти. По неколку години пауза таа го издаде и нејзиниот 8 по ред албум под насловот Севергрин (2004). Во 2006 година победи на хрватскиот избор за песна за Евровизија Дора и ја претставуваше Хрватска во Атина, Грција на 20 мај 2006 со песната „Моја штикла“. Заврши на 13-тото место со 56 бода. Големи контраверзни реакција се јавија за стилот на песната, посебно од хрватските обожаватели, критичари и новинари. Критиките се однесуваа на аранжманот за кој се велеше дека потсетува на традиционална српска ритмика. Тоа Северина и авторите на песната го негираа и произлегоја со став дека тој е хрватски ритам и потекнува од Загора.
Јулија Малинова
Јулија Малинова, родена Јаковлевна Шајдер (бугарски: Юлия Маринова (Яковлевна Шнајдер); 1869-1953) — бугарска суфрагистка и активистка за правата на жените. Таа била ко-основач на Бугарската унија на жени и била нејзин претседател двапати: во 1908-1910 година и од 1912 до 1926 година.
Северина Вучковиќ
Музичка кариера
Дологоочекуваниот 10-ти албум на Северина насловен како Здраво Маријо, во кој поголем дел од песните се дело на Горан Бреговиќ, беше издаден во мај 2008. Првиот сингл од албумот е „Гас, гас“ кој стекна голема популарност, не само во Хрватска, туку низ целиот балкан. Музиката на оваа песна потсетува на српски турбофолк. Албумот доби негативни критики бидејќи Северина со имиџот кој го создаде за албумот имаше цел да го исмејува христијанството. Сепак албумот достигна голема популарност и Северина сними музички видеа за повеќе песни како „Тридесете“, „Гаде“, „Хаљиница боје лила“ и „Здраво Маријо“. На 15 декември 2009 Северина реализираше нов сингл - „Лола“ кој е дел од Милиграм компилацијата.
Јулија Малинова
Животопис
Малинова е родена во 1869 година, руски Евреин, образована во Франција и Швајцарија пред да се пресели во Бугарија по нејзиното преобраќање и брак со адвокатот Александар Малинов, подоцна премиер на Бугарија. Од 1899 година, таа го уредувала весникот „Женски глас“ со учителката, социјалист и писателка Ана Карима, сопруга на социјалистот Јанко Саказов, а во 1901 година тие ја коосновале Бугарската унија на жени со Карима како нејзин прв претседавач. Организацијата била чадор организација на 27 локални женски организации кои биле основани во Бугарија од 1878 година. Таа била основана како одговор на ограничувањата на образованието на жените и пристапот до универзитетски студии во 1890-тите, со цел да се продолжи интелектуалниот развој на жените и учество на студии, организирала национални конгреси и го користела весникот Женски глас како свој орган.
Во 1908 година, таа станала претседавач и ја направила Бугарската женска унија дел од Меѓународниот совет на жените. За време на нејзиниот мандат, таа ја обезбедила политиката на синдикатот како општество за сите класи и политички убедувања.
Во 1925 година била нападната од бугарските националистки поради нејзиното странско потекло. Таа се пензионирала како претседател во 1926 година и ја наследила Димитрана Иванова. Малинова почина во 1953 година.
Тома Здравковиќ
Томислав „Тома“ Здравковиќ (Алексинац, 20 ноември 1938 година — Белград, 30 септември 1991 година) — југословенски и српски фолк-пејач, композитор и поет.
Животопис
Неговите родители, мајката Косара и таткото Душан имале пет деца. Томислав е роден трети по ред, на 20 ноември 1938 година. Кога семејството живеело во Алексинац. Пред почетокот на војната, Душан се вратил со своето семејство во родното село Печењевце, кое се наоѓа во близина на Лесковац. Како многу млад, се преселил во Лесковац поради невработеност. Тој бил боем. Се женел четири пати, имал ќерка Жаклина и син Александар. Иако алкохолот му бил најголемиот непријател на неговото здравје, тој пиел до последниот ден. Долго се борел со карцином на простата, или не постапувал по медицинските совети. Тој имал тројца браќа: Александар, Иван и Новица, кој исто така бил пејач. Тој имал и една сестра, Мирјана.
Последниот концерт и јавен настап го имал во Белград, во ресторанот „Амбасадор“, во мај 1991 година.
Тома Здравковиќ бил човек кој еден ден бил исклучително богат, а другиот ден немал ни залеб и млеко. Се верува дека кога умрел, тој немал пари ниту за погребот, бидејќи наводно потрошил сè на пороци. Починал во понеделник на, 30 септември 1991 година. во Белград, во 53 година од животот. Тој бил погребан на Централните гробишта во Белград.
На дваесетгодишнината од неговата смрт, бил откриен споменик во природна големина во Градскиот парк во Лесковац, и спомен-плоча во селото Печењевце со натпис: „Јас ти ја дадов душата...“. Во 2014 година, отворен е ресторанот „ Томина приказна “ во Пежењевац. Во Белград на 28.09.2016 година, се одржал голем концерт во негова чест.
Кариера
Пејачката кариера ја започнал најпрво во Лесковац, а потоа во Белград, во кафани. На почетокот, тој имал многу мал успех, но како веќе искусен пејач, тој ја дочекал ерата на масовно производство на плочи и касети, а врвот на својата слава го достигнал во 80-тите години на минатиот век.
Зад себе оставил многу песни кои сè уште се одлични хитови: „Дали е можно“, „Еј Бранка, Бранка“, „Данка“, „Го допрев дното на животот“, „Кафана е моја судбина“, „Еве веќе е есен и сè уште не си тука “, „ Проклета недела“, „Тажно лето“, „Ах циганче“, „Свирете вечерва само за неа“, „Останав сам“, „Дожд врнеше“, „За Љиљана“ посветена на глумицата Љиљана Благојевиќ), „Уморен сум од животот“ (го напишал Новица, според сопственото тврдење), „Моите песни“ (напишан од неговиот голем пријател Кемал Монтено).
Неговиот помлад брат Новица Здравковиќ е исто така пејач на народна музика.
На филм
Тома Здравковиќ се појавува во улога на пејач во два филма ( Балкан експрес 1983 и Подобро од бегство 1990 ), како и во последната сцена на филмот „Како пропадна рокенролот“ (1989) и две ТВ серии ( Доктор во село 1982 и Подобар живот 1987). Тој исто така имал краток настап во шпица на ТВ-серијата „Топ листа на надреалисти“ (1990).
Во режија на Драган Бјелогрлиќ за животот на Тома Здравковиќ е снимен филмот Тома (2021). Здравковиќ го глуми Милан Мариќ.
NGC 1532
NGC 1532 — спирална галаксија во соѕвездието Еридан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1532 се споменува и како ESO 359-27, MCG -5-11-2, AM 0410-330, AM 0410-325, IRAS 04102-3259.
Откривање
Објектот е откриен на 29 октомври 1826 година од страна на Џејмс Данлоп, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 9 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1532 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 9,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 10,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,8 m/лм2. NGC 1532 има привидни димензии од 11,6' х 3,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 4 ч 12 м 3,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 32° 52' 23". Положбениот агол на објектот е во износ од 33°.
Хаил (покраина)
Хаил (حائل) е покраина во Саудиска Арабија во северниот дел од земјата. Зафаќа површина од 103.887 км² и има население од 527.033 жители (попис од 2004). Главен град е Хаил. Покраината се дели на следниве области (мухафази) (со број на жители):
Туризам во Србија
Туризмот во Србија е официјално признат како примарна област за економски и социјален раст. Хотелскиот и угостителскиот сектор учествувал со приближно 2,2% од БДП во 2015 година. Туризмот во Србија вработува околу 75.000 луѓе, што е околу 3% од работната сила во земјата. Во последните години се зголемува бројот на туристи, особено на странските за околу сто илјади пристигнувања повеќе секоја година. Во 2019 година туризмот оствари приход од речиси 1,698 милијарди долари, при што беа домаќини на 3 милиони и седумстотини илјади туристи, од кои половината беа странци. Кинеските туристи биле најбројни странски посетители, а потоа следат туристите од Босна и Херцеговина, Бугарија, Турција и Германија. Главните дестинации за странските туристи се Белград и Нови Сад, додека домашните туристи претпочитаат бањи и планински одморалишта. Еко-пријателскиот и одржлив туризам стана многу популарен меѓу домашните туристи, при што многу млади посетуваат различни природни резервати и паркови во западниот и јужниот дел на земјата. Србија е позната и по гастрономскиот туризам, и во урбаните и во руралните области на земјата, при што Белград е централната точка за состанување со преку 1800 ресторани, кафулиња, барови и места за ноќен живот.
Потекло
Потеклото на туризмот во Србија е поврзано со изобилството на термални и минерални извори, толку многу што историјата на српскиот туризам понекогаш се изедначува со историјата на српските бањи. Некои од нив имаа пошироко историско и еволутивно влијание бидејќи околу нив се откриени остатоци од праисториските живеалишта. Поширока, практична употреба дојде со римското освојување во 1 век од нашата ера. Римјаните развиле и други јавни активности како претходници на модерниот туризам, особено околу Сингидунум, претходник на модерен Белград. Ридските предели источно од градот, по течението на реката Дунав функционирале како област за екскурзија, со бројни вили и викендички за побогатите граѓани. Во областа на модерните белградски населби Ада Хуја и Карабурма, кои биле надвор од градот во римскиот период, бројни термални извори биле користени за јавни бањи.
Римските наследници, Византијците, продолжиле да ги користат бањите. Во средновековната српска држава, некои бањи напредувале. Има записи за извори околу Чачак, модерна Овчарска Бања, каде што биле изградени „величествени“ високи куполи, со голем базен, бројни помали базени за ладење (бидејќи термалната вода била премногу топла) и големи дневни и соблекувални. Тие биле отворени и за благородниците и за обичните луѓе. Србија, исто така, наследила важни римски патишта, како што е Виа Милитарис, која во средниот век се развила во Цариградскиот пат, при што некои дополнителни трговски патишта се развиле со текот на времето. Со бројни трговци и каравани кои ја минуваа земјата, угостителските услуги покра патиштата почнале да се развиваат. Тие вклучуваа големи гостилници и каравански станици со пространи внатрешни дворови за чување животни и складирање стоки. Ановите имаа горните катови и соби за спиење, а некои биле наменети само за трговци. Царот Душан воспоставил обврска наречена приселица со која жителите биле обврзани да бидат домаќини на домашни великодостојници и странски претставници. Тоа било задолжително само за жителите на руралните средини, бидејќи градовите имале гостилници за да ја дадат услугата. Гостилничарите биле обврзани да платат за каква било штета или недостаток за време на престојот на караванот во нивните објекти.
Користењето на бањите продолжило по османлиското освојување во 15 век. Османлиите ја додале специфичната архитектура, која вклучувала турски бањи или амами и специфична ориентална орнаментика на бањските објекти. По посетата на Овчар Бања во 1664 година, отоманскиот патник Евлија Челебија напишал дека од 40.000 до 50.000 луѓе ја посетуваат во текот на летната сезона, но исто така ја опишал бањата како локација на бројни саеми и како главно трговско место. Некои од амамите опстанале до денес, како во Сокобања, а неколку се уште се во употреба (Брестовачка Бања, Новопазарска Бања). Ридовите источно од Белград останале популарни места за екскурзија за време на отоманскиот период. Вишите класи изградиле бројни викендички, особено на ридот Екмеклук, денес познат како Звездара.
Бидејќи Србија остана на главната трговска рута што ги поврзува Блискиот Исток и Западна Европа, местата за гостопримство покрај патиштата продолжиле да се развиваат. За време на османлискиот период, караваните се зголемуваат, вклучувале нови животни, па биле забележани карваните од 500-650 камили. Кога Челебија го посетил Белград во 1661 година, изброил 21 хан и 6 каравансараи. Најголем бил Каравансарајот на Мехмед-паша Соколовиќ кој имал „160 оџаци“, додека некои од поголемите имале дури и харемски делови.
Рани модерни случувања
Раните корени на модерниот туризам во Србија може да се проследат во 19 век. Српската влада, а и лично владетелите, активно учествуваа во развојот на бањите, ангажирајќи странски геолози за истражување на бањските води и испраќајќи медицински лица во новоформираните бањски центри. Со текот на времето, тие привлекоа странски посетители, главно од Австроунгарија и Грција. До Првата светска војна, Бања Ковиљача, Нишка Бања и Врањска Бања се појавуваат како најпосетувани бањи, иако Врњачка Бања, Сокобања и Рибарска Бања се сметаат за едни од најстарите. Популарно беше и едно од најновите откриени, Матарушка Бања, основана кон крајот на 19 век.
Хотелски услуги во градовите во времето насочуваат во голем број на видови: бистри, меана, гостилница, Кан, Сарај, локал, крчма, бизкуз, биртија, а подоцна ресторан и хотел, но сè до средината на 19 век, тие останаа места од ориентален тип. Во 1847 година, владејачкиот принц Александар Караѓорѓевиќ ја кодифицирал работата на објектите за угостителство. Првиот хотел во Белград „Код Јелена“ е изграден во 1843 година. Подоцна позната како „Старо Ждање“, ја имаше првата сала за бал во Белград и воведе европски стил на забава. Во Белград започна изградбата на различни модерни хотели, меѓу кои „Европа“ (1867), „Национал“ (1868), „Српска Круна“ (1869), „Париз“ (1870), „Лондон“ (1873), „Славија“ (1883), „Москва“ (1908) и „Бристол“ (1912).
Иако развојот на туризмот бил поттикнат од растечката средна класа, многумина сè уште не можеле да патуваат низ државата, па така се развиле понатамошните области за екскурзија низ градовите. Главна област сега станаа јужните ридови на Белград. Првиот беше паркот Топчидер. Засадувањето на паркот започна во 1830-тите. По изградбата на железничката станица Топчидер во 1884 година, а подоцна и воведувањето на трамвајската линија бр.3, таа стана достапна за сите од центарот на градот. Соседната шума во Кошутњак следеше кога некогашното кралско ловиште од 1840-тите беше приспособено во јавниот парк во 1903 година. Поради поволните климатски услови, во шумата е изграден летниот санаториум за деца. Поранешното вештачко Киевско Езеро е формирано во 1901 година. Бидејќи и Киево имаше своја железничка станица, беа организирани специјални туристички возови за превоз на белграѓани.
Витален поттик за развојот на меѓународниот туризам беше изградбата на првата железница во 1884 година. Генерално, развојот на транспортот секогаш го туркаше растот на туризмот, како во 1892 година кога беше организиран јавен превоз во Белград, и по 1903 година кога беше изградена мрежата на модерните улици по доаѓањето на првите автомобили.
Големиот развој на туризмот на почетокот на 20 век беше прекинат со избувнувањето на Првата светска војна.
Интербелум
Во 1918 година Србија стана дел од новата држава, подоцна наречена Југославија. На српската територија, бањите останаа во основа единствените соодветни туристички центри до Втората светска војна. Вилите на кралското семејство и богатите индустријалци и трговци ја поттикнаа изградбата на куќи и хотели. Тие станаа урбани центри и мали градови. Посетата на бањите стана прашање на престиж и тие останаа неизмерно популарни. Во 1937 година, Врњачка Бања имаше пет пати повеќе посетители од Дубровник, на јадранскиот брег (во модерна Хрватска), веројатно најпопуларното одморалиште во поранешна Југославија. Во 1922 година имало над 2 милиони ноќевања само во бањите на Моравска бановина, кои покривале помал дел од територијата на сегашната Србија.
Во 1920 година, Белград стана станица на постојаната рута на познатиот Ориент Експрес. Исто така во 1920-тите, туристичкиот сообраќај се разви на големите реки, како Дунав, Сава и Тиса. На натамошниот раст на туризмот големо влијание имаше развојот на воздушниот сообраќај. Државниот авиопревозник Аеропут е основан во 1927 година, истата година кога белградскиот меѓународен аеродром Бежанија стана оперативен. Југославија наскоро разви мрежа на аеродроми.
Белград е прогласен за туристичко место во 1936 година. Изградбата на Белградскиот саем во 1937 година помогна градот да се претвори во меѓународно туристичко жариште и поттикна брза изградба на бројни хотели, други угостителски места и формирање на гимназија за угостителство. Првиот меѓународен саем во 1937 година беше домаќин на изложувачи од 17 европски, американски и азиски земји. Над 310.000 луѓе ја посетија изложбата, повеќе отколку што имаше жители во Белград во тоа време. Ова беше проследено со бројни други изложби, вклучувајќи го и првиот саем за автомобили, белградски саем за автомобили во 1938 година. Во 1939 година, во градот беше организирано Гран При на Белград, претходник на модерната Формула 1.
Исто како и во 1914 година, овој брз туристички развој беше скратен од војната.
Повоен период
Број на туристи во Србија од 1948 до 1999 година. Посетителите од остатокот на Југославија (од 1992 година само од Црна Гора) се вбројуваат како домашни.
21ви век
Во дваесет и првиот век туризмот почна да закрепнува: бројот на странски посетители бил 90% поголем во 2004 година отколку во 2000 година, а приходите од странскиот туризам се зголемиле повеќе од тројно помеѓу 2002 и 2004 година, на околу 220 милиони американски долари. До 2010 година приходите од меѓународниот туризам пораснаа на 798 милиони американски долари.
До 2020 година имаше 35 официјално прогласени и оперативни бањи. Сепак, многу дополнителни останаа без работа за време на меѓународните санкции во 1990-тите и преодниот период во 2000-тите. На пример, Јошаничка Бања беше затворена, Нишка Бања во основа беше надвор од употреба, додека Врњачка Бања и Сокобања се издигнаа. Во бањите се изградија нови хотели, па исто толку велнес центри.
Поради пандемијата на КОВИД-19, туристичката индустрија во Србија се соочува со огромни финансиски мултимилионски загуби. Бројот на вкупните туристички пристигнувања во 2020 година е најмал во изминатите две децении, но се очекува тој да закрепне и да се стабилизира во блиска иднина.
Статистика
{|
Луис Алварес
Луис Волтер Алварес (Luis Walter Alvarez; – ) — американски експериментален физичар, пронаоѓач и професор, на кого му е доделена  Нобеловата награда за физика во 1968 година. За него American Journal of Physics ќе напише, „Луис Алварес беше еден од највлијателните и најпродуктивните експериментални физичари на двасеттиот век“
Во 1940 година тој започнал да работи во Радијационата лабораторија на МИТ, каде со својата работа придонел за голем број на откритија кај радарите во Втората светска војна, подобрувајќи го системот за одредување, односно дали станува за пријателско или непријателско летало користејќи радарски предаватели, денес наречени транспондери, па сè до создавањето на системот познат како VIXEN, кој ги спречувал непријателските подморници да забележат дека се забележани од страна на новите авионски микробранови радари. Непријателските подморници ќе мора да почекаат за радарскиот сигнал да стане појак и тогаш ќе потонат и ќе го избегнат нападот. Но VIXEN пренесувал радарски сигнали чии јачини зависеле кубно од растојанието на подморницата како што подморницата се прибчижува кон сигналот прогресивно сигналот станува послаб со што се претпоставувало дека авинот се оддалечува од подморницата, со што таа не нурнувала. Радарскиот ситем за чија заслуга е одговорен Алварес е најдобро познат и имал значајна улога во воздухопловството, особено во повоениот период,  (GCA). Алварес поминал неколку месеци на Чикашкиот универзитет работејќи на јадрениот реактор со Енрико Ферми, пред да замине во Националната лабораторија во Лос Аламос каде започнал да работи со Роберт Опенхајмер на Проектот Менхетен. Алварес работел на дизајнот на експлозивните леќи како и развојот на експлозивни детонатори. Како член на Проектот Алберта, тој го набљудувалјадрениот тест Тринити од  B-29 Супертврдина, а подоцна и атомското бомбардирање на Хирошима и Нагасаки од бомбардерот B-29 „Грејт артист“.
По војната Алварес беше вклучен во осмислувањето на меурната комора со што и овозможил на својата екипа да направи милиони слики од заемодејствата на честичките, развил сложени компјутерски системи со кои се овозможиле мерењата и анализата на овие заемодејствакако и откривањето на сосема нови семејства на честички како и резонантни состојби. Неговата работа резултирала со Нобелова награда во 1968 година. Тој бил вклучен во проектот со кој требало да се испитаат пирамидите со рендгенски зраци за да се провери дали постојат неотркриени комори. Со неговиот син, геолог Валтер Алварес, тој ја разил Алваресовата хипотеза со која како причина за исчезнувањето на диносаурсите е удар на некој астериод.
Алварес беше член и на советодавната одбранбена група ЈАСОН, Бохемискиот клуб и Републиканската партија.