cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Големите географски откритија
Пронаоѓањето на морскиот пат за Индија
По подвигот на Кристофер Колумбо, Португалците и натаму имале желба и мотив да стигнат повторно  до ’ртот на бурите од каде што ќе можат полесно да стигнат до Индија. За таа цел на 8 јули  1497  година од Лисабон  со 4 брода на пловидба тргнал познатиот португалски морепловец Васко де Гама. Неговото храбро патување покрај брегот на Африка го донело до ’ртот на бурите од каде што се упатил на север и по повеќе од девет месеци пристигнал до  Индија на 20 мај  1498  година. Со тоа тој успеал да воспостави врски на Европа со Азија и по морски пат со што се овозможило слободно одвивање на трговијата по водите на океаните.
Првото патување околу светот
Веќе беше кажано дека во 1519  година, шпанските власти ја финансирале експедицијата на португалскиот  морепловец Фернандо Магелан. Целта на патувањето била пронаоѓање на Молучките Острови, и нивно ставање во шпанската сфера на политички и економски интерес, а  не патување околу светот.
Магелан со 5 брода и 265 луѓе запловил кон запад во 1519 година на 10 август. Пловејќи по Атлантскиот Океан, на југ стигнал до теснината Огнена Земја и преку неа запловил во Тихиот Океан. Бидејќи немало многу бранови како што тоа било случај при пловидбата по Атлантскиот Океан, Магелан овој океан го нарекол Тихи Океан.
За време на патувањето условите биле тешки. Немало доволно храна, а парите кои ги поседувале биле неприфатливи за домородното население што го  сретнувале по пат. Чести биле и судирите со таквото население. На 16 март 1521 година преку Тихиот Океан, Магелан пристигнал на Филипинските Острови. Во судир на домородното население на Филипинскиот остров Макатан на 27 април 1521 година тој загинал. Должноста да го заврши патувањето му останала на шпанскиот морепловец со баскиско потекло Хуан Себастијан Елкано. На 6 септември 1522 година тој успеал да стигне назад во Шпанија  со само 18 морнари на еден брод од петте брода. Тоа бил бродот Викторија (победа).
Од политичка гледна точка патувањето на Магелан било неуспех, зашто овој поморски пат  бил непрактичен -  Магелановиот премин (на југот на Јужна Америка) бил премногу јужно, а  Тихиот Океан бил премногу голем за да биде исплатливо патувањето.
Од друга страна, пак, во XV век  речиси било потврдено дека земјата е тркалезна, а не рамна плоча како  што тоа го тврдела католичката црква. Со ова патување се потврдило мислењето на научниците од тоа време дека земјата е тркалезна. За црквата ова бил уште еден тежок удар по којшто таа останала без  аргументи за своите тврдења.
Откритието на Австралија
Иако постоеле наводи од морепловци од најстари времиња за големо копно јужно од денешна Индонезија, како и трговија со народи од  соседните острови, за Европејците Австралија останала непозната сè до почетокот на XVII век.
Иако е возможно дека португалецот Луис Ваес де Торес ја видел австралија пловејќи низ, по него наречениот, Торесов Проток во 1605 г., првото документирано доаѓање на Европејци во Австралија се случило во 1606 г. од холандскиот морепловец Вилем Јансзон на бродот „Дејфкен“. По ова, холанѓаните, кои веќе биле присутни во тој дел од светот, извршиле низа истражувања и ги формирале првите  населби во текот на XVII век. Некои од најпознатите истражувачи се Дирк Хартог кој дошол до Заливот на ајкулите (западна Австралија) во 1616 г., и Абел Тасман  кој во 1642-43 г. ја открил Тасманија.
Учество на Северна Европа
Народите надвор од Пиринејскиот Полуостров не го  почитувале договорот  од Тордесиљас. Франција, Холандија, Англија имале долга морска традиција. Со иновација на нови технологии и карти, тие го отвориле патот за нови  истражувања на светот. Првата северна европска мисија започнала во 1497 година од страна на англиската експедиција, поддржана од француската и раководена од Италијанецот Џовани Кабото  (во Англија  е познат како Џон Кабат). Главна цел на мисијата била проучување на Северна Америка. Претходно, Шпанија и Португалија вложиле големи средства во изучувањето на Северна Америка  и Јужна Америка,  и притоа пронашле големи богатства. Во 1524 годиина, Џовани Да Веразано станал првиот европски записничар кој го посетил источното крајбрежје, каде денес се  наоѓа САД.
Истовремено, Северна Европа  со нејзините прекуокеански истражувања станала најголем конкурент на Португалија  и во Африка  и низ целиот Индиски Океан. Холандските, француските и англиските бродови, кои биле испраќани во т.н. португалски монопол, до голем степен ја истиснале Португалија од користењето на ресурсите на новите територии. На Португалија не ѝ преостанувало ништо друго, туку да го задржи она кое го поседувала во моментот. Така, шпанските и португалските сфери на влијание постепено се намалиле и се ориентирале  кон Средна и Јужна Америка.
Последици од големите географски откритија
Големите географски откритија се од суштинско значење и претставуваат еден од  најзначајните периоди во светската историја. Големите географски откритија предизвикале големи промени во тогашниот свет на Европа. Тие претставуваат почеток на периодот на светска хегемонија  на оној мал дел на крајниот запад од Стариот Свет, што денес се нарекува Западна Европа. Овој период на доминантна улога во светската политика на западноевропските држави завршува дури со крајот на Втората светска војна. Некои од промените кои довеле до ова се наведени во текстот што следи.
Седиштето на светската трговија било преместено од Венеција и Џенова најпрво во Шпанија, а потоа во Англија и Франција. Големото количество злато кое пристигнувало од Америка довело до инфлација и пад на цените на металот.
По овие откритија биле отворени нови можности во Новиот Свет. Една од најголемите последици од големите  географски откритија е  создавањето на колонијални империи, од кои како најголема се оформила  Шпанската колонијална империја. Шпанија завладеала со целата Средна Америка и со голем дел од Јужна  и Северна Америка. Суровините од Новиот Свет биле искористувани максимално, а тамошното население го претворале во робови. Во XVI век, 83 % од светската трговија со злато и сребро ѝ припаѓала на Шпанија. Но нејзинот економска и политичка моќ траеле многу кратко - само околу еден век. Како главна причина за задржување на новите земји под нивна контрола е фактот што  Шпанците географските откритија ги користиле за натрупување на богатство  со што би се развивала нивната империја. Главниот соперник на Шпанија, Португалија завладеал со дел од Јужна Америка и крајбрежјето на Африка  (Ангола,  Мозамбик). Но како многу помала држава, со многу помалубројна војска, Португалија создавала територии само по крајбрежјата, преку кои се организирала  трговијата на различни стоки.
Шпанците применувале сила во пресметките со постојните империи во Америка со цел замена на локалните пагански ритуали со католицизмот. Слични облици на однесување во новоосвоените територии се забележуваат и кај  останатите европски империи од тоа време (Британија, Холандија, Русија и Франција). Новата религија ги заменувала паганските обичаи, новите јазици ги заменувале старите во многу области од Северна Америка,  Австралија,  Нов Зеланд  и Аргентина. Индогеното население било злоставувано и протерувано од сопствената земја и во голем број случаи било редуцирано на малцинство кое немало  никаква политичка моќ.
Од новите континенти во Европа се пренесени земјоделски култури како што се компирот,  доматите, гравот, пченката  и др. Во периодот по големите географски откритија се појавила и револуцијата на цените. Всушност од новите континенти донесено е големо количество на богатство во најразлична форма (злато, сребро, скапоцени камења и др.) чија  цена паднала, како резултат на зголемената понуда. Од друга страна, пак, цената на земјоделските производи значително  се зголемила.
Од идеолошка гледна точка со патувањата околу светот се докажало спротивното од тврдењето на црквата, а тоа од своја  страна влијаело врз намалување на авторитетот на црквата, што придонело  за побрз развој на науката,  банкарството  и манифактурното производство.
Брезен (Саксонија-Анхалт)
Брезен — село и поранешна општина во округот Витенберг во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јануари 2010 е дел од градот Косвиг.
Волстенхолмов Остров
Волстенхолмовиот Остров е остров во Бафиновиот Залив во општината Касуитсуп во Гренланд.
Историја
Под команда на Џејмс Сондерс во 1849 бродот „Норт Стар“ запловил кон Северниот Пол. Експедицијата тргнала да ја пронајде експедицијата на Џејм Кларк Рос, која пак во 1848 година била на пат да ја пронајде експедицијата на Џејмс Франклин.
По неуспехот да ги пронајде експедициите, мисијата била прекината и имало одлука да се врати во Лондон пред зимата. Сепак, бродот на Џејмс Сондерс бил заглавен во мразот во Мелвиловиот Залив, во севрозападниот дел на Гренланд. Така, зимата во 1849-1850, Сондерс именувал неколку релјефни формации во областа.
Казашка азбука
Казашка азбука е термин кој се користи да се означат три различни писма кои се користат за запишување на казашкиот јазик. Кирилицата е официјално писмо во Казахстан и се користи за запишување на јазикот, како и во покраината Бајан-Олги во Монголија. Кирилицата била воведена во 1940 година и истата се користи од казашката дијаспора во Русија, Киргистан, Туркменистан и Узбекистан. Латиницата е заснована на турската азбука и се користи неофицијално од казашката дијаспора во Турција, Германија, САД и останатите западни држави. Латиницата била воведена за запишување на јазикот во периодот од 1927 до 1940 година. Арапското писмо се користи за запишување на казашкиот јазик во НР Кина во префектурата Алтај и Автономната префектура Или Казак. Исто така, ова писмо се користи во Иран и Авганистан и ова писмо се користело за запишување на јазикот до 1927.
Фонологија
Буквите A, E, I, O, Q, U, Y, A’, Y’, I’ се сметаат за самогласки, додека останатите се согласки. Исто така, два диграфа, ЈУ и ЈА, се сметаат за самогласки.
Лотна (филм од 1959)
Лотна (полски: Lotna) e полски филм од 1959 година, во режија на Анджеј Вајда, кој е автор и на сценариото, заедно со Војќех Цукровски. Главните улоги ги толкуваат: Јежи Пихелски, Адам Павликовски, Јежи Моес, Мјечислав Лоза и Божена Куровска, а мала улога има и Роман Полански.
Космос-790
Космос-790 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 22 јануари 1976 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 900 килограми. Космос-790 бил сателит наменет за електронско извидување, јавување и наведување.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 95,2 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 546 км, а најмалото на 510.
Цеперник
Цеперник е село и поранешна општина во округот Витенберг во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јули 2010, е дел од градот Мекерн.
Југослав Петровски
Југослав Петровски (Куманово, 9 мај 1969 година) — македонски поет и драмски писател.
Завршил Факултет за драмски уметности во Скопје, отсек драматургија и режија. Член е на Друштвото на писателите на Македонија.
Автор е на книгите: „Евтини гладијатори“ (драма, 1989), „Петтата страна на светот“ (поезија, 1992), „Коитус со ѓаволот“ (драма, 1993), „Евангелие по Јуда“ (драма, 1993), „Вазна од порцелан“ (драма, 1996), „Елешник“ (драма, 1997).
Изведбата на неговата драма „Евангелие по Јуда“ од страна на Струмичкиот театар во 1993 година предизвика силни реакции од страна на МПЦ, која бараше претставата да не биде изведена. Сепак, до изведба на претставата дојде.
Добитник е на наградите: „Шекспирова награда“ (прва) на меѓународен конкурс за драма во Лондон, награда за најдобар драмски текст во Македонија на Театарскиот фестивал „Војдан Чернодрински“ во Прилеп.
Урбино
Урбино (Urbino) е познат мал град во централна Италија. Градот е трет по големина град во областа Пезаро и Урбино во италијанската провинција Марке.
Градот Урбино е многу познат по неговата извонредна стара архитектура и богатото културно наследство. За време на ренесансата, градот доживеал ненадеен подем. Најважните ренесансни владетели на Урбино биле Федерико да Монтефелтро (1422 – 1482) и неговиот син Гвидобалдо да Монтефелтро (1472 – 1508). Сето ова довело до тоа Урбино да се најде на листата на светското културно наследство на УНЕСКО.
Градот има и многу стар универзитет во 1564 година.
Географија
Градот Урбино се наоѓа во централниот дел на Италија, во областа на североисточните Апенини. Јадранското Море се наоѓа на само 25 километри источно, каде што се наоѓа градот Пезаро, центарот на дадената област и првиот поголем град Урбино. Градот се наоѓа на многу активен терен, што дополнително го прави поинтересен и поживописен.
Историја
Малиот град на Римската империја Urvinum Mataurense (лат. „мал град на реката Матаурус“) станал важна тврдина за време на готските војни во 6 век. Готите го зазеле градот во 538 година. На крајот на 12 или почетокот на 13 век, Урбино станал сопственост на благородното семејство Монтефелтро. Граѓаните се бунеле против него во 1228 година, потпомогнати од блискиот Римини, но до 1234 бунтот бил потиснат. Во неколку вековите потоа, благодарение на положбата како административен центар, Урбино добил голем број прекрасни палати и цркви, а градот бил и културно-уметнички центар. Во 17 век, градот ја изгубил својата независност и почнал да опаѓа. До денес, Урбино не ја вратил својата поранешна слава, но во последните децении повторно заживеал како првокласен туристички центар во Италија.
Географија
Целата територија на Урбино е класифицирана како област од средно-висок сеизмички ризик. Во базата на податоци за земјотреси елаборирана од Националниот институт за геофизика и вулканологија, пријавени биле 65 потреси во општината помеѓу 26 март 1511 и 26 март 1998 година.
Градски знаменитости
Благодарение на фактот дека Урбино бил слабо развиен и помалку значаен отколку во претходните векови, градот е целосно зачуван - и улиците и плоштадите и фасадите и внатрешноста на зградите. Денес, Урбино е вистински „музеј на отворено“:
Кечуански јазици
Кечуански јазици (кечуански: Qhichwa rimaykuna) — поим со кој се опфатени кечуанскиот јазик, негови дијалекти или многу сродни помали варијанти. Оваа група се зборува во западна Јужна Америка и е најголем староседелски јазик на тој континент со околу 6 до 8 милиони говорници, но можеби и повеќе. Јазикот (или јазиците) се зборува во регионот на Андите. Оваа група всушност опфаќа само еден голем кечуански јазик, но во различни литертаури може да се набројат и јазици кои во поширока гледна точка се сметаат за дијалекти на истиот.
Сите дијалекти или јазични варијации, вклучително и кечуанскиот јазик потекнуваат од заеднички стар јазик наречен пракечуански јазик. Пред еден милениум стариот јазик се проширил низ Јужна Америка и со тоа се создале различни варијанти на јазикот, па денес може да се сретнат кечуански дијалекти кои не се разбираат меѓу себе, што е и причина за создавање на кечуанска фамилија на јазици кои досега се сметаат за негови дијалекти.
Именувањата на дијалектите или јазиците се според местоположбата, па така има: куско кечуански, јужен кечуански, анкашки кечуански или кичва кој е назив за северниот или еквадорскиот кечуански јазик.
Говорници
Вкупниот број на говорници на кечуанскиот јазик варира од извор до извор. Најверодостојните извори за бројот на кечуанците се пописите на Перу и Боливија.
Фонологија
Следната анализа на фонологијата на кечуанскиот јазик е заснована на најдоминантниот дијалект на јазикот, односно на куску-кулав дијалект. Меѓу овој и другите дијалекти се забележуваат некои разлики од фонолошка гледна точка.
Самогласки
Кечуанскиот јазик има само три самогласни фонеми, и тоа:  и  исто како и во ајмарскиот јазик. Луѓето кои го зборуваат само кечуанскиот јазик овие фонеми ги изговараат како и, за разлика од луѓето кои зборуваат и шпански јазик кои ги користат и фонемите   и  покрај оригиналните кечуански. Кога самогласките се во близина на меконепчаните, , и , тие се изговараат како ,  и.
Согласки
Ниту една од плозивните гласови се звични, односно звучноста на фонемите не е дел од кечуанскиот фонетски систем, или на куско дијалектот.
Класификација
Помеѓу кечуанскиот јазик или кечуанските јазици има слаби разлики помеѓи различни дијалекти и варијации. Често се смета за еден голем јазик, одошто како јазично семејство на повеќе кечуански јазици, но сепак јазичарите направиле три поделби на кечуанскиот според регионот, па така има:
Говорниците од овие три региони можат лесно меѓу себе да се разберат, но се разбира има и мали разлики помеѓу локалните дијалекти. Така, говорниците на централниот кечуански и јужниот кечуански имаат потешкотии да се разберат. Поради тоа, јазичарите го сметале овој јазик, односно, го поделиле јазикот на неколку јазици (трите погоре) и се именувани како јазично семејство.
Кечуански и ајмарски
Кечуанскиот и ајмарскиот јазик споделуваат значителен дел од зборовниот фонд и одредени граматички структури. Поради тоа, одредени јазичари ги групираат овие јазици во една фамилија на кечуанско-ајмарски јазици. Сепак, овој предлог е отфрлен од голем број на специјалисти од тоа поле. Сличностите се објаснети како последица на заемна соработка низ вековите на двата народа.
Статус
Денес, кечуанскиот јазик има статус на официјален во Боливија, Перу и Еквадор, заедно со шпанскиот и ајмарскиот јазик. Пред доаѓањето на Шпанците нивната колонизација, јазикот не бил пишан, но со колонизацијата кечуанскиот јазик почнал да користи латиница. Воведувањето на латиницата довело до создавање на кечуанската азбука која е официјална во трите земји. Иако денес, кечуанскиот и ајмарскиот, се службени јазици, сепак тие се повеќе разговорни јазици поради тоа што нема доволен број печатени материјали што би се користеле за масовно писмено изучување.
Кечуаните и остаатите народи кои користат кечуански јазик го прифатиле јазикот како симбол на својот идентитет и нација, сепак има одреден број Кечуани кои престануваат да го користат кечуанскиот и започнуваат со користење на шпански, пред сè поради социјални причини.
Поради јазичаричката измешаност, кечуанскиот јазик има голем број шпански позајмени зборови, но и обратни, шпанскиот во овие земји користи голем број фрази и зборови од кечуанскиот јазик.
Примери
Примери на зборови на различни кечуански варијанти:
Широко (филм)
„Широко“ (Sirocco) — филм на режисерот Куртис Бернхарт (Curtis Bernhardt) од 1951 година. Автор и на сценариото се А. И. Безеридес (A.I. Bezzerides) и Ханс Јакоби (Hans Jacoby), а главните улоги ги играат: Хамфри Богарт (Humphrey Bogart), Онслоу Стивенс (Onslow Stevens), Ли Џ. Коб (Lee J. Cobb) и Марта Торен (Märta Torén).
Синопсис
Хари Смит (го игра Богарт) му продава оружје на Хасан чии бунтовници се борат во Сирија против француската окупаторска војска. Надевајќи се дека тоа ќе ја прекине борбата, францускиот полковник Феро го замолува Хари да го запознае со Хасан. Истовремено, Хари ѝ се допаѓа на девојката на полковникот, Виолет. Таа бара Хари да ѝ помогне да побегне од таа опасна земја, а тој настојува да заработи тргувајќи и со Хасан и со полковникот...
Мртов товар (економија)
Мртов товар (познат и како дополнителен товар и алокативна неефикасност) — загуба на економска ефикасност којашто се јавува кога не е постигнато рамнотежното ниво на пазарот на добра и услуги. Причини за појава на мртвиот товар може да бидат: монополско одредување на цена, постоење на екстерналии, оданочување и доделување субвенции, одредување ценовни граници, одредување минимална плата и др. Појавата на мртвиот товар обично се поврзува со ефектите од воведувањето на даноци и политиките за ограничување на монополите, па така се среќава и како „мртов товар на оданочувањето“ или „мртов товар на монополот“.
Харбергеров триаголник
Харбергеровиот триаголник, именуван по американскиот економист Арнолд Харбергер, го претставува мртвиот товар од вмешувањето на државата на пазар на којшто владее совршена конкуренција. Ова може да се случи како резултат на воведување на ценовни граници, даноци, такси и акцизи. Триаголникот исто така го претставува мртвиот товар создаден од страна на неуспешноста на државата да се вмеша на пазар на којшто постојат екстерналии. Површината на триаголникот е ограничена со кривите на понудата и побарувачката и се протега од оптималното количество во рамнотежното ниво пред и по вмешувањето на државата.
Вмешувањето на државата влијае кон намалување на производствениот и потрошувачкиот вишок, така што на графикот на понудата и побарувачката се создава празен простор составен од правоаголник и триаголник. Правоаголникот, којшто се наоѓа меѓу производствениот и потрошувачкиот вишок и се протега од почетното количество на производство, т.е. ценовната оска, до оптималното количество на производство на рамнотежното ниво на понудата и побарувачката по вмешувањето на државата, ги претставува приходите од спроведување на државната политика. Триаголникот, којшто е ограничен со кривите на понудата и побарувачката и се протега од оптималното количество на рамнотежното ниво на понудата и побарувачката по вмешувањето на државата до оптималното количество на рамнотежното ниво на пазарот пред вмешувањето на државата, го претставува мртвиот товар. Вака одредениот мртов товар понекогаш се нарекува „Харбергеров триаголник“.
Некои економисти, меѓу кои и Џејмс Тобин, сметаат дека ваквите триаголници немаат големо влијание врз економијата, одека други, меѓу кои и Мартин Фелдштајн, укажуваат на тоа дека тие можат да имаат сериозни ефекти врз надолното движење на долгорочните економски трендови и со тоа да причинат зголемување на загубите на долг рок.
Хиксов и Маршалов мртов товар
Потребно е да се направи разлика меѓу Хиксов (именуван по Џон Хикс) и Маршалов мртов товар (именуван по Алфред Маршал). Маршаловиот мртов товар е поврзан со концептот на потрошувачки вишок и тој има вредност еднаква на нула кога побарувачката е совршено еластична или кога понудата е совршено нееластична. Од друга страна, Хикс ја анализирал состојбата со криви на рамнодушност и забележал дека кога Маршаловата крива на побарувачка се одликува со совршена нееластичност, политиката којашто предизвикува нарушување на нивото на релативни цени ќе има ефект на замена којшто всушност го претставува мртвиот товар.
Во современата економска литература, како мерка на загубата на даночниот платец од нарушувачкиот данок најчесто се применува еквивалентната разлика. Еквивалентна разлика е најголемиот паушален износ којшто даночниот платец би бил подготвен да го плати за да го избегне нарушувачкиот данок. Мртвиот товар во тој случај може да се толкува како разлика меѓу еквивалентната разлика и приходите остварени од данокот. Оваа разлика може да им се припише на промените во однесувањето предизвикани од нарушувачкиот данок коишто се измерени преку ефектот на замена. Сепак, ова не е единственото толкување и некои автори посочуваат дека Артур Пигу не користел данок во паушален износ како појдовна точка при објаснувањето на мртвиот товар (дополнителен товар).
Друга мерка за на загубата е разликата за надоместување, којашто се заснова на Хиксовата крива на побарувачка наместо на Маршаловата. Во однос на нарушувачкиот данок, разликата за надоместување го претставува најмалиот трансфер во паушален износ којшто даночниот платец, кој е рамнодушен меѓу трансферот во паушален износ со данок и почетната состојба без данок, е подготвен да го плати. Мртвиот товар во овој случај случај е најмалиот паушален износ.
Црква Св. Атанас (Мало Мраморани)
'''Црква Св. Атанас''' — археолошко наоѓалиште во прилепското село Мало Мраморани. Претставува осамени наоди од римско време. Се наоѓа vо ѕидовите на полуурнатата црква, како и околу неа, каде се наоѓаат голем број антички мермерни сполии (делови од стебла на столбови, стопи и дел од женска статуа).
Иекавски изговор
Иекавскиот изговор на српскиот јазик е првиот кој е прифатен во книжевниот јазик и ја има најдолгата традиција во српскиот јазик. Со овој изговор е напишана голем дел од српската народна книжевност.
Карактеристично за овој изговор е тоа што старословенското "јат" преминало во ије или је.
NGC 2411
NGC 2411 — елиптична галаксија во соѕвездието Близнаци, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2411 се споменува и како UGC 3914, MCG 3-20-5, CGCG 87-13.
Откривање
Објектот е откриен на 7 февруари 1885 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2411 е од видот E?. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 2411 има привидни димензии од 0,9' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 7 ч 34 м 36,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 18° 16' 55". Положбениот агол на објектот е во износ од 50°.
Други поделби
Проучување на NGC 2411 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 21315. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 139; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1364. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1507.
Анус
Анус (латински: anūs, „прстен“, „круг“) — надворешен отвор на правото црево (ректум). Анусот е составен од два сфинктера (мускули) кои го контролираат исфрлувањето на изметот од телото, што е главната функција на анусот. Двата мускули се внатрешен сфинктер на анусот и надворешен сфинктер на анусот. Мускулите се кружни го контролираат отворот на анусот. Надворешниот мускул може самоволно да се отвора, а внатрешниот не. Анусот се наоѓа позади перинеумот (меѓуножјето), односно позади вагината кај жените, или скротумот кај мажите.
Покрај својата основна функција, анусот игра своја улога при аналниот секс. Анусот често се смета за табу и има повеќе вулгарни зборови за истиот.
Структура
Анусот е крајниот дел од дигестивниот систем и е како директно продолжение на правото црево. Анусот поминува низ карличниот свод. Анусот е обиколен од мускули. Горниот и долниот дел од анусот се обиколени од внатрешни и надворешни сфинктери (мускули), два мускулни прастени кои го контролираат исфрлувањето на изметот. По должината анусот е опколен од набори напречени анални залистоци кои ја конвергираат пектинатната линија. Од оваа линија, слузницата од внатрешноста на анусот преминува во кожа.
Развој
За време на пубертетот, тестостеронот потикнува растење на телесни влакна по телото, па така срамните влакна се појуваат околу анусот. Иако првично малку, тие целосно израснуваат кон крајот на пубертетот. Има и случаево кога има слабо растење на срамни влакна.
Космос-791
Космос-791 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 28 јануари 1976 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-791 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 114,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1487 км, а најмалото на 1401.
Правата на ЛГБТ во XIX век
Ова е список на важни настани поврзани со ЛГБТ заедницата од 1801 до 1900 година. Најраните објавени студии за активност на лезбејките биле напишани на почетокот на 19 век.
1885 година
"Секое машко лице кое, јавно или приватно, ќе изврши, или е странка во извршувањето, или набавува или се обидува да го набави извршувањето од кое било машко лице за кое било дело на груба непристојност со друго машко лице, ќе биде виновно за за прекршок, а ако е осуден за тоа, ќе биде одговорен по проценка на судот да се казни со затвор до кој било рок не подолг од две години, со или без напорна работа."
Рамазан
Рамазан (тур. Ramazan од арап. رمضان, Рамадан) — исламски празник кој трае во текот на целиот деветти месец од исламскиот календар. Се верува дека во текот на тој месец светата книга — Куранот му бил откриен на архангелот Гаврил, кој потоа му го пренел на пророкот Мухамед. Рамазан е време на пост, молитва, солидарност и милосрдие, во кој муслиманските верници целодневно се воздржуваат од конзумирање храна, цигари, алкохол, но и од лоши мисли, идеи и дела. Постот почнува со изгрејсонце (суфур) и трае до зајдисонце (ифтар). Јадење и пиење се дозволени во текот на ноќта. Од пост се ослободени децата, бремени жени, доилки и болните.
Рамазан е еден од Петте столба на исламот. Останатите се верата, молитвите, поклонението и давањето милостина. Тоа е месец на добрина, милост, љубов и простување. Верувањата се дека кога ќе дојде празникот, портите на џенетот (рајот) се отвораат, портите на џехенем (пеколот) се затвораат. Муслиманите сметаат дека Рамазан на секој дом му носи полни раце дарови — милост, благодат и проштевање. Куранот вели дека Рамазан има четири димензии — духовна, морална, солидарна и здравствена.
Пост
Еден од најважните настани во текот на овој месец е постењето (савма). Секој ден во текот на месецот Рамазан, муслиманите низ светот стануваат пред изгревот на Сонцето да јадат Сухоор, оброк пред зората, и обавуваат фаџар (fajr) молитва. Сите мора да имаат завршено со јадење и пиење пред да започне повикот за молитва (езан) па сè до четвртата молитва од денот, магриб (залез). Муслиманите може да продолжат да јадат и пијат по залезот на Сонцето, па сè до следниот фаџар (повик за молитва).
Рамазан е време за обожување на Бог. Муслиманите треба да посветат повеќе време и внимание врз следењето на исламските учења и да избегнуваат лоши мисли и нерелигиозни разговори. Размислување и имање секс во текот на постот исто така се забранети. Насилството, освен ако тоа навистина е потребно е забрането исто така (Коран 2:187). Една од најважните одлики на месецот е чистотата на мислата и активностите. Постот има за цел да го продлабочи искажување на почит и воспевањето на името на Бога, со што и самите верници стануваат поблиску до бога.
Единствено од постот може да бидат „оправдани“ старите, болните и безумните/лудите, иако првите две групи мора да дадат напор секојдневно да исхрануваат барем еден сиромашен верник. Исто така исклучок може да бидат бремените жени, жените во периодот на менструација и доилките. Сите ги надокнадуваат деновите во кои не постат отпосле. Децата не се обврзани да постат, сепак многу деца се обидуваат да постат колку што е можно повеќепати во текот на детството, во тоа им помагаат нивните роднини. На крај, патниците се исклучени од обврската на постот, но исто како и другите, по нивното патување мора да надокнадат за пропуштените денови на пост.
По триесетдневниот рамазански пост, следува тридневниот празник Рамазан бајрам, кој се смета за голем празник во исламот. Почетокот на Рамазан секоја година се поместува за 10 дена наназад, односно во престапните години за 11 дена, во однос на претходната година, поради разликата помеѓу исламскиот и грегоријанскиот календар.
Во дел од арапските држави постот е само во првите неколку дена во месецот.
1992 година, Јужноафриканска Република против Нов Зеланд, рагби натпревар
Во 1992 година, Јужна Африка Спрингбокс одиграле тест натпревар за рагби унија против Нов Зеланд Ол Блекс, кој подоцна станал познат како Тест за враќање. Натпреварот се одиграл на стадионот Елис Парк во Јоханесбург на 15 август 1992 година. Бил именуван како повратен тест бидејќи бил првиот тест натпревар во Јужна Африка откако Меѓународниот рагби одбор (IRB) ги забрани поради апартхејдот.
Историја
Помеѓу 1984 и 1992 година, Јужна Африка била изолирана од играње тест рагби поради политиката на апартхејдот на Јужна Африка, нагласена со кампањи како Запрете ги сите расистички турнеи. Тие одиграле голем број неофицијални тестови против бунтовничките тимови како Нов Зеланд Кавалирс, но тие биле осудени од организационите тела на рагбито и играчите кои учествувале во нив често добивале забрана за националниот избор.
Во 1990 година, претседателот ФВ де Клерк започнал преговори за ставање крај на апартхејдот во Јужна Африка со Африканскиот национален конгрес (АНЦ) на Нелсон Мандела. За време на преговорите, белиот јужноафрикански рагби одбор и нерасната Јужноафриканска рагби унија се споиле за да создадат Јужноафриканска фудбалска унија за рагби. Рагбито во тоа време го гледале многу црни Јужноафриканци како симбол на белата надмоќ. ANC побарала од новиот SARFU да го подобри развојот на црните играчи. Тоа било поради тимот на Спрингбокс кои се состоел само од бели играчи во тоа време, иако црните играчи беа подобни за избор за Спрингбокс по спојувањето на двете раководни тела. По гласањето за на референдумот за апартхејд во Јужна Африка во март 1992 година, IRB ги укинал ограничувањата за турнеи низ Јужна Африка. Најавено е дека возвратниот тест ќе биде против Нов Зеланд. Ова беше критикувано во Јужна Африка бидејќи Спрингбокс неиграл целосно меѓународно рагби 11 години и се сметало дека нема да биде натпреварувачки, но Нов Зеланд бил поканет затоа што се чувствувал соодветно по настаните околу турнејата на рагби сојузот во Јужна Африка во 1981 година.
Пред натпревар
ANC се согласил да го поддржи натпреварот под три услови: да не се вее официјално јужноафриканското знаме, да не се свири државната химна „ Die Stem van Suid-Afrika “ и дека имало едноминутно молчење за сеќавање на жртвите на насилството во населено место во Јужна Африка. САРФУ се согласил на овие барања, но барањето за да се посетат тимови и да го посетат Боипатонг - каде што неодамна се случил масакрот во Боипатонг - не било одобрено.
Меѓутоа, пред натпреварот, Конзервативната партија издала летоци со кои се одобрувало пеењето на „Die Stem van Suid-Afrika“ како протест против црниот национализам. Беше забележано дека голем број од претежно бели африкански толпа вееле јужноафрикански знамиња кои Конзервативната партија исто така ги објавила. Минутниот молк исто така бил нарушен од толпата која се потсмевала „Fok die ANC“ ( африканс : Fuck the ANC) и пеејќи ја „Die Stem van Suid-Afrika“. По изведбата на „ Бог го брани Нов Зеланд “; Претседателот на SARFU Луис Лујт го прекршил договорот со ANC и свирел инструментална верзија на "Die Stem van Suid-Afrika" преку системот на PA со толпата и неколку јужноафрикански играчи кои се приклучиле. Потоа следела традиционалната хајка на сите црнци.
Прва половина
Првите поени на натпреварот ги постигнал Новозеланѓанецот Грант Фокс со гол од пенал, за време на кој јужноафриканските приврзаници ги избројале чекорите на Фокс во спротивност од бонтонот во рагби каде што вообичаено се молчи за време на ударите. Јужна Африка имала и пенал кон голот, но тој го промашил Наас Бота. Првиот обид на мечот дошол од Новозеланѓанецот Зинзан Брук по пенал со брз удар кој Фокс го реализирал. Јужна Африка потоа ги притиснала Ол Блекс, но не успеала да постигне гол, со резултат 10-0 за Нов Зеланд на крајот на првото полувреме.
Второ полувреме
Второто полувреме започнало со шутирање на пенал Бота за резултат 10-3. Сепак, Бота промашил уште два пенали кои се покажаа клучни за резултатот на натпреварот. По расчистувањето на Роберт ду През, Џон Кирван постигнал обид за Нов Зеланд со реализација на Фокс, правејќи го резултатот 17-3, пред Фокс да постигне уште еден пенал за да ги зголеми 20-3. Подоцна во натпреварот Дани Гербер постигнал обид за Спрингбокс што Бота го претворил во гол. По неколку лоши удари, Џон Тиму постигнал гол за All Blacks, а обидот повторно бил реализиран од Фокс. Во последните 5 минути од мечот, Јужна Африка постигнала два обиди од Питер Мулер и Гербер, при што и двата биле реализирани од Бота со последниот удар од натпреварот за конечниот резултат 27–24.
Пост-натпревар
Иако мечот требало да биде прослава на единството, акциите пред натпреварот предизвикале политички спор. Фактот дека „Die Stem van Suid-Afrika“ се играл пред мечот и реакцијата на претежно белата публика биле сфатени како чин на бел инает. Лујт ја бранел својата одлука да ја свири јужноафриканската химна, велејќи: „Никој нема да ми се заканува и не ми е гајле ако одредени луѓе, без рагби во душата, се вознемирени поради мојата одлука“. Во извештајот од натпреварот следниот ден, The Star напишал: „Во тој момент во бетонскиот сад, се чинело како опколено племе се собрало да земе сила во нивниот број и да испрати, од заштитената тврдина, порака на пркос до нивните перцепирани прогонувачи“.
АНЦ се заканила дека ќе ја повлече поддршката за следниот тест натпревар на Јужна Африка против Австралија, што можело да доведе до откажување на натпреварот поради безбедносни причини и Австралија изјавила дека нема да игра доколку натпреварот нема поддршка од АНЦ. Сепак, идниот јужноафрикански министер за спорт Стив Тшвете побара од АНЦ да им дал нова шанса на поддржувачите и АНЦ не ја повлекле нивната поддршка. Наместо тоа, тие издадле предупредување дека ако тоа се повтори, тие ќе се спротивстават на сите идни турнеи и Светскиот куп во рагби во 1995 година.
Повратниот тест се сметал за прв чекор кон Светскиот куп во рагби во 1995 година, на кој Јужна Африка била домаќин и победила со Нов Зеланд со 15–12 во финалето. Пред тој натпревар, двете национални химни на Јужна Африка – „ Nkosi Sikelel' iAfrika “ и „Die Stem van Suid-Afrika“ – биле отсвирени и испеани и од играчите и од навивачите. Тестот од 1992 година се сметало за прв чекор кон поимот Јужна Африка како „ нација со виножито “ откако апартхејдот почнал да добива поддршка од сите раси.
Семерхет
Овој владетел е познат по трагичната легенда која бил објавена од грчкиот историчар Манетон. Се сметало дека за време на владеењето на Семерхет, Египет бил погоден од голема несреќа. Археолошките наоди сведочат дека неговото владеење било преплавено со проблеми. Се претпоставува дека тој не дошол легитимно на престолот. Биле пронајдени камени садови на кои прво било напишано името на фараонот Анеџиб, а врз него било испишано името на Семерхет. Во Сакара, не се пронајдени гробови на неговите свештеници ниту на чиновниците. Биле пронајдени имињата на сите фараони почнувајќи од Хор-Аха, освен името на Семерхет. Сепак, тој не бил узурпатор, бидејќи неговото име било напишано покрај имињата на фараонот Ден, Анеџиб и Ка'а во гробницата на Ка'а и во Џосеровата пирамидата.
За гатањето
За гатањето (лат. De Divinatione) е филозофска расправа од римскиот мислител Цицерон во две книги, напишана во 44 п.н.е.. Таа има облик на дијалог помеѓу Цицерон (кој зборува главно во Книга II) и неговиот брат Квинт.
Цицерон подробно го обработува гатањето, поделувајќи го на „вдахновен“ вид (лат. фурор, грч. манија), особено во сништата, и друг вид кој се јавува по пат на некоја толковна вештина (т.е. харуспексија, екстиспексија, авгурија, астрологија и други пророштва).
Во Книга I, Квинт го застапува гатањето (според стоичките сфаќања), додека во Книга II, Марко нив ги побива од неговото академско филозофско гледиште.
Ова дело е значајно по тоа што е еден од главните извори на информации за римската религија. Делото содржи и дел од поема на Цицерон за неговото конзулство.
Нева
Нева (Нева́) — значајна река во северозападна Русија што тече од езерото Ладога низ западниот дел на Ленинградската област (историската област Ингрија), па сè до Невскиот Залив во рамките на поголемиот Фински Залив. И покрај скромната должина (74 км), Нева е трета река во Европа по полноводност (по Волга и Дунав).
Ова е единствената река со извор во езерото Ладога. Тече низ градот Санкт Петербург, трите помали града Шлиселбург, Кировск и Отрадное и поголем број на села. Пловна е по целото течение и сочинува дел од Волго-балтичкиот и Беломорско-балтичкиот канал. Во поречието се случиле бројни историски настани, меѓу кои и Невската битка во 1240 г. (во чија чест кнезот бил наречен Александар „Невски“), основањето на градот Санкт Петербург (1703) и Опсадата на Ленинград (1941-1944).
Потекло на поимот
Постојат барем три можни потекла на името на реката: старофинскиот назив за Ладога (nevo = „море“), од neva (скратено од Nevajoki, Nevajärvi = „мочуриште“) или од ny = „нова река“.
Слив, притоки и растоки
Сливот на Нева зафаќа површина од 5.000 км2, вбројувајќи ги и барите кај Ладога и Онега (281.000 км2). Во сливното подрачје има 26.300 езера и сложена хидролошка мрежа од преку 48.300 реки, од кои само 26 се влеваат непосредно во Нева. Главни притоки се Мга, Тосна, Ижора, Славјанка и Мурзинка од лево, и Охта и Чернаја од десно.
Хидролошката мрежа е мошне видоизменета низ историјата со развојот на градот Санкт Петербург. Во моментот на основањето (1703) подрачјето било ниско и мочурливо, поради што се ископани канали и езерца за да се исцеди водата. Некои од каналите со време се покриени, за во 1973 г. да останат само 42 острови, сите во рамките на градот. Најголеми се Василевскиот (1.050 ха), Петроградскиот (570 ха), Крестовскиот (420 ха) и Декабристичкиот (410 ха), по што следат Зајачкиот, Јелагиниот и Камениот Остров. Кај изворот се наоѓаат два помали острова: Ореховиот и Фабричкиот. Над Отрадное се наоѓа и островот Главриба.
Пред 1700 г.
На подрачјето на Невскиот слив се пронајдени доста археолошки наоди, од кои најстарите сведочат за активностите на населението пред 9000 години. Се смета дека местото е населено во XII милениум п.н.е. од угрофински народи (Воти и Ижори), кои дошле од Урал.
Во VIII и IX век на местото се доселиле Источните Словени што се занимавале со сечно-пожарно земјоделство, лов и риболов. Од VIII до XIII век, Нева претставувала воден пад од Скандинавија до Византија. Во IX век, подрачјето било дел од кнежевството Велики Новгород. Нева се споменува веќе во „Житието на Александар Невски“ (XIII век). Во овој период Велики Новгород бил во постојани воени судири со Шведска. Во јули 1240 г. се одиграла значајна битка кај вливот на Ижора во Нева, под водство на дваесетгодишниот кнез Александар Јарославич. Младиот кнез ја спречил шведската инвазија, истакнувајќи се како смел и самопрегорен борец, поради што ја добил почесната титула „Невски“.
Како последица од поразот на Русија во Руско-шведската војна (1610–1617) и Столбовскиот мировен договор, поречието на Нева влегло во состав на Шведски Ингерманланд. Од 1642, нејзина престолнина бил градот Њен, близу тврдината Њеншанц. Православното население се иселило од ова подрачје поради тешките даноци и верската нетрпеливост, при што до 1620 г. се испразниле цели 60% од селата. Во напуштените места се доселиле дојденци од Карелскиот Провлак и Савонија.
Со Големата северна војна (1700–1721), долината на Нева влегла во Руското царство. На 16 мај 1703, на устието на Нева е основан градот Санкт Петербург, кој по девет години станал престолнина на руската држава. Бидејќи минувала низ центарот на градот, властите го уредиле коритото и направиле канали и кејови. На почетокот 1760-тите е започната изградбата на камени мостови на Нева и нејзините притоки.
NGC 4637
NGC 4637 — леќеста галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4637 се споменува и како UGC 7881, MCG 2-32-188, CGCG 71-7, VCC 1945.
Откривање
Објектот е откриен на 1 март 1854 година од страна на Вилијам Парсонс, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 72 см.
Нева
Стопанско значење
Реката нева е главен извор (96%) за водоснабдување на Санкт Петербург и приградските подрачја. Водите се користат и за стопански и спортски риболов.
NGC 4637
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4637 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,4 m/лм2. NGC 4637 има привидни димензии од 1,2' х 0,5'.
Нева
Нева како тема во уметноста и во популарната култура
Некои дела од областа на уметноста и популарната култура се инспирирани од Нева, како на пример:
NGC 4637
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 42 м 54,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +11° 26' 17"". Положбениот агол на објектот е во износ од 98°.
Други поделби
Проучување на NGC 4637 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 42744. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 194; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 878. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1563.
Анкашко-кечуански дијалект
Анкашкиот кечуански е варијанта на кечуанскиот јазик кој се зборува во регионот Анкаш од околу 1.000.000 жители.
Црква „Св. Троица“ - Чучер-Сандево
Света Троица — главна селска црква во скопското село Чучер-Сандево.
Местоположба
Црквата се наоѓа на крајот од стариот дел на некогашното село Чучер.