cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Италијански катепанат
Историја
По падот на Равенскиот егзархат во 751 година, Византија била отсутна од случувањата воо јужна Италија скоро цел век, но со крунисувањето на царит Василиј I (867–886) во Цариград го сменил ова: од 868 година па натаму, византиската морнарица и византиските дипломатибиле вклучени во дејствија со кои требало да се обезбеди Јадранското Море од сараценските грабежи, и да се возобнови византиското владение над Далмација, и да се прошири византикската контрола повторно над делови од Италија. Како резултат на овие напори, Отранто бил ослободен од Сарацените во 873 година, и Бари преминал под византиска управа во 876 година. Походите на способниот генерал Никифор Фока Постариот во средината на 880-ите јаза зацврстиле византиската контрола на поголемиот дел од Апулија и Калабрија. Овие победио биле проследени и одржани од неговите наследници и ги поставиле темелите за повторно издигнување на Византија како сила во јужна Италија, што довело до создавањето на темата Лангобардија во 892 година. Областите Апулија Калабрија и Базиликата ќе останат цврсто под византиска власт сè до 11 век. Околу 965 година, била воспоставена нова управна единица Луканија, стратегот (воениот управник) на Бари бил издигнат на титула италијански катепан, вообичаено со ранка на патрициј. Ова издигнување на воената титула било потребно поради загубата на блиската тема Сицилија, претходен византиски посед, била освоена од арапите.
Неколку нормански авантуристи, кои биле на поклонение во светилиштето на Архангел Михаил во 1017 година, се придружиле во бунтот на лангобардските градови во Апулија против византијците. Од 1016 до 1030 година норманите биле платеници, кои служеле на Византија или пак на Лангобардите, и во моментот кога војводата Сергеј IV Непалски, го назначил нивниот водач Ранулф Дренгот за управник на тврдината Аверса во 1030 година, со што им дал цврсто упориште, тие започнале организирано да ја освојуваат земјата. Во 1030 година таму пристигнале и Вилијам и Дрого, двајцата постари синови на Танкред Готвиљски, ситен благородник од Кутанс, Нормандија. Двајцата се здружиле во организиран обид дај за соборат византиската власт во Апулија, јои изгубиле поголем дел од територијата на покраината до 1040 година. Бари бил освоен од норманите во април 1071 година, и византиската власт конечно завршила во Италија, пет векови по освојувањата на Јустинијан I. Византијците се вратиле накусо повторно во 1156 година при опсадата на Бари.
Титулата Катапан ана Апулија и Калабрија била повторно накусо воведена од страна на грофот Жилбер Гравински во 1166 година, роднина на кралицата регент Маргарета Наварска. Во 1167 година, со неговиот авторитет и титула катепан, Жилбер ги протерал германските војски од Кампанија со што го предизвикал Фридрих Барбароса да ја покрене опсадата на Анкона.
NGC 2461
NGC 2461 — ѕвезда во соѕвездието Рис, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 20 февруари 1851 година од страна на Вилијам Парсонс, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 72 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2461 е од видот *.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 7 ч 56 м 26,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 56° 40' 26".
Други поделби
Проучување на NGC 2461 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 43; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3791. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 985.
Биси Џин
Бритни Џин Карлсон (анг. Britney Jean Carlson; родена 1987), позната како Биси Џин, е американска пејачка-текстописец и поп/рок пејачка најпозната по пишувањето на првата верзија на синглот на Бијонсе, „If I Were a Boy“, кој бил премиерно прикажан во мај, 2008, неколку недели пред Бијонсе да почне да ја снима својата верзија на песната.
Список на државни водачи во 1039 година
Ова е список на државни водачи во 039 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Список на македонски книги од 2010 година
Следува список на книги од македонски автори издадени во 2010 година. Можно е списокот да е нецелосен.
Герамидница (Трновци)
Герамидница — археолошко наоѓалиште во битолското село Трновци. Претставува населба од доцноантичко време. Се наоѓа на источната периферија на селото, каде по површината се среќаваат фрагменти од керамички садови и покривни ќерамиди.
Жолтотрака дебелоглавка
Жолтотрака дебелоглавка (Pyrgus sidae) e пеперуга од семејството на дебелоглавки. Пеперугата ја има и во Македонија.
Опис
Пеперугата живее во јужните делови на Италија, Франција, Балканот, но и во Турција, Кавказ, Иран и Авганистан. Може да се пронајде и до Тјан Шан. Оваа пеперуга има распон на крилја од 32 до 38 мм и веднаш може да се препознае по двете големи жолти ленти со црни точки на долната страна на крилјата. Горната страна е темнокафеава и имаат голем број на бели точки.
Возрасните единки летаат во јуни и јули. Ларвите се хранат со Abutilon avicennae.
Норовска Река
Норовска Река ​— река низ Пелагонија, Македонија, која тече низ селата Норово и Алданци.
Тек
Реката извира на источната падина на Бушева Планина, североисточно од Крушево. Поминува низ селата: Селце, Норово и Алданци.
Хидрографија
Вкупната должина на реката изнесува 15,32 км.
Глигор Стефанов
Глигор Стефанов - македонски вајар, значаен за иновацијата на скулптурата во осумдесеттите години и за нејзината промоција во други средини. Живее и создава во Канада.
Животопис
Стефанов е роден на 3 јули 1956 година во Кавадарци. Дипломирал на Академијата за ликовни уметности во Белград во 1981 година, кадешто ги завршил и пост-дипломските студии во 1985 година. Од почетокот на својата кариера Стефанов ја обработувал скулптурата како објект или како комплексна просторна инсталација на објекти. Во средината на осумдесеттите години, започнал да создава просторни инсталации со употреба на природни материјали како памук, слама, трева, глина и дрво. Неговата серија изложби во јавни и во галериски простори како во Кавадарци, Загреб, Белград, Скопје и сл. биле меѓу првите site-specific инсталации и забележале значајна поддршка од македонската и југословенска критика. Со овие дела Стефанов бил вклучен на бројни значајни изложби на авангардната југословенска уметност во Франција, Австрија, Чехословачка, Унгарија, Грција, Германија и во југословенските центри како Сараево, Белград, Загреб и Скопје. Во 1986 година ја организирал својата голема самостојна изложба во Музејот на современата уметност во Скопје, кадешто ја изложил серијата Летала во кои основен материјал била сламата. Во 1988 година се преселил во Лондон, кадешто наративните аспекти на неговото дело добиле религиозни компоненти. Во раните деведесетти години на 20 век Стефанов создавал серија објекти и инсталации под заеднички наслов Серафини, Керубини и Тронови во форма на ангелски крилја и кругови, во кои и натаму основниот материјал била сламата. Со овие дела се појавувал на изложби во Вајтчапел галеријата во Лондон во 1989 година, Шумата Грајздеил (Grizdale Forest, 1990) и др. места во Англија. Во 1993 година заедно со вајарот Петре Николоски, Стефанов изложувал на 45. Биенале во Венеција како претставник на Македонија. Стефанов како предводник на иконографското студио ARTSOME, ја има насликано македонската црква „Св. Никола“ во Виндзор, Канада, која претставува монументално дело и најголем уметнички потфат во Виндзор и областа Есекс воопшто. Стефанов живее и работи во Монтреал, Канада.
Аеродром Ница Азурен Брег
Аеродромот Ница Азурен Брег (Aéroport Nice Côte d'Azur) е аеродром сместен на 3,2 километри југозападно од Ница, во департманот Поморски Алпи, во Франција. Аеродромот е оддалечен 7 километри на запад од центарот на градот и е главен аеродром за пристигнување на патниците на Азурниот Брег. Тој е третиот најпрометен аеродром во Франција по двата аеродроми во Париз, Шарл де Гол и Орли. Се наоѓа на западниот крај на Англиското шеталиште, близу Аренас и има два терминали. Поради близината до Кнежевството Монако, исто така служи како аеродром на оваа град-држава, со хеликоптерска врска помеѓу кнежевството и аеродромот. Некои авиопревозници го рекламираат Монако како одредиште преку аеродромот Ница.
Доминик Тило е претседателот на Аеродроми Азурен Брег (ACA), каде е приклучен и аеродромот Кан-Манделе. Во 2010 патувале скоро 10 милиони патници преку аеродромот, а бројот се зголемил за половина милион патници во 2011. Аеродромот Ница Азурен исто така служи како јазол на Air France и оперативна база за easyJet.
Aéroports de la Côte d'Azur (ACA) објавиле на 26 јули 2013 дека ги поседуваат 99,9% од акциите на AGST (Аеродром Сен Тропе), претходно поседуван од групата Ребје во изминатите 15 години.
NGC 4677
NGC 4677 — спирална галаксија во соѕвездието Кентаур, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4677 се споменува и како ESO 322-78, MCG -7-26-44, DCL 199.
Откривање
Објектот е откриен на 8 јуни 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 46 м 57 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -41° 34' 57"". Положбениот агол на објектот е во износ од 167°.
Други поделби
Проучување на NGC 4677 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 43127. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 402; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7779. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Хронична миелоидна леукемија
Хронична миелогена леукемија (ХМЛ)(Chronic myeloid leukaemia (CML)), позната и како хронична миелоидна леукемија, е карцином на белите крвни клетки. Тоа е форма на леукемија која се одликува со зголемен и нерегулиран раст на миелоидни клетки во коскената срцевина и акумулација на овие клетки во крвта. ХМП е нарушување на клеточна коскена срцевина на матични клетки, во кое се наоѓа размножување на зрели гранулоцити (неутрофили, еозинофили и базофили) и нивни претходници. Тоа е еден вид миелопролиферативна неоплазма поврзана со карактеристична хромозомска транслокација наречена Филаделфија хромозом.
ХМЛ во голема мера се третира со насочени лекови наречени инхибитори на тирозин-киназа (ТКИ) кои доведоа до драматично подобри стапки на преживување. Во западните земји, ХМЛ учествува со 15-25% од сите леукемии кај возрасни и вкупно 14% од леукемии (вклучувајќи ја и популацијата на педијатри, каде што ХМБ е поретка).
Знаци и симптоми
Начинот на кој ХМЛ се презентира зависи од фазата на заболување при дијагностицирање бидејќи е познато дека во некои случаи се прескокнуват некои фази.
Повеќето пациенти (околу 90%) се дијагностицираат во текот на хроничната фаза, која најчесто е асимптоматска. Во овие случаи, може случајно да се дијагностицира со зголемено броење на белите крвни клетки на рутински лабораториски тест. Исто така, може да се појави со симптоми индикативни за хепатоспленомегалија и како резултат на болка во горниот квадрант. Зголемената слезина може да изврши притисок врз стомакот, предизвикувајќи губење на апетитот и да резултира во губење на тежината. Може да се појави и со слаба треска и ноќно потење, како резултат на зголемено ниво на метаболизмот во основно.
Некои пациенти (под 10%) се дијагностицираат во забрзаната фаза, која најчесто претставува крварење, петехија и екхимоза. Кај овие пациенти треските најчесто се резултат на опортунистички инфекции.
Некои пациенти првично се дијагностицираат во фаза на BLAST (basic local alignment search tool) во која симптомите се најверојатно треска, болка во коските и зголемување на фиброза на коскената срцевина. Хронична миелоидна леукемија (CML) претставува бавно напредувачка болест на коскената срцевина и крвта, каде што голем број на крвни матични клетки (бласти) преминуваат во бели крвни клетки наречени гранулоцити, кои се абнормални односно леукемични. CML се јавува кај сите старосни групи, но најчесто кај средовечни и постари лица.
Оваа болест опфаќа околу 15-20% од сите случаи на леукемија. Инциденцата е 1-2 на 100.000 луѓе и тоа повеќе заболуваат мажи отколку жени. Симптомите на хронична миелоидна леукемија често се нејасни и вклучуваат: слабост, замор, ноќно потење, губење на тежината, треска, болки во коските, зголемена слезина, болка или чувство на ,,надуеност" во стомакот.
Болеста најчесто се открива случајно во хронична фаза, кога на рутинска крвна слика се открива покачено ниво на белите крвни клетки (WBC) или кога се открива зголемена слезина при општ физички преглед.
Нормалната големина на слезината обично не се чувствува, но зголемена слезина може да се открие на левата страна на горниот дел на стомакот, под работ на ребрата.
Слезината нормално ги складира крвните клетки и ги уништува старите крвни клетки. Во ХМЛ, слезината може да се зголеми поради сите дополнителни бели крвни клетки што го окупираат органот. Неспецифичните симптоми, како што се замор и губење на тежината може да се појават многу подоцна, по почетокот на болеста. Губењето на енергија и намалена способност за вежбање може да се појават во текот на хроничната фаза, по неколку месеци.
Хронична миелоидна леукемија често се дијагностицира со едноставен тест на крвта. Резултатите од испитувањето може да покажат абнормално голем број на бели крвни клетки, од 50.000 до 100.000 бели крвни клетки на микролитар, а нормална вредност е помалку од 11.000.
Хромозомската анализа на леукемичните бели крвни клетки скоро секогаш укажува на прераспределување на хромозомите. Леукемичните клетки често поседуваат Филаделфија хромозом (хромозом што има специфично парче од друг хромозом прикачен на него), како и други абнормални преуредувања на хромозомот.
Причина
Во повеќето случаи, ниту една очигледна причина за ХМЛ не може да се изолира.
Ризичен фактор
ХМЛ е почеста кај мажите отколку кај жени (машки однос спрема жени 1,4: 1) и се јавува почесто кај постари лица со средна возраст при дијагностицирање на 65 години. Изложеноста на јонизирачко зрачење се мисли дека е фактор на ризик, заснована на 50 пати поголема инциденца на ХМЛ во преживеаните жртви од јадрено бомбардирање во Хирошима и Нагасаки. Стапката на ХМЛ кај овие лица достигнува врв на околу 10 години по изложеноста.
Патофизиологија
ХМЛ беше првиот карцином кој беше поврзан со јасна генетска абнормалност, хромозомната транслокација позната како Филаделфија хромозом. Оваа хромозомна абнормалност е така наречена затоа што за првпат била откриена и опишана во 1960 година од двајца научници од Филаделфија, Пенсилванија, САД: Питер Ноуел од Универзитетот во Пенсилванија и Дејвид Ханџерфорд од Центарот за рак Фокс Чејс.
Во оваа преместување, делови од два хромозоми (9-ти и 22-ри) се менуваат на места. Како резултат на тоа, дел од генот BCR („breakpoint cluster region“) од хромозомот 22 е споен со генот АБЛ на хромозомот 9. Овој абнормален ген генерира белковина со тежина од p210 или понекогаш p185 тежина (p210 е краток за 210 kDa белковина, шортанд што се користи за карактеризирање на белковини, заснован исклучиво на големината). Бидејќи abl носи домен што може да додаде фосфатни групи на остатоци од тирозин (тирозин киназа), генот за соединување на bcr-abl е исто така тирозин киназа.
Фјузиран BCR-ABL белковина комуницира со субјектот на рецептор на интерлеукин 3beta (c). Преписот BCR-ABL е континуирано активен и не бара активирање од други белковини за мобилни пораки. За возврат, BCR-ABL активира каскада на белковини кои го контролираат клеточниот циклус, забрзувајќи ја поделбата на клетките. Покрај тоа, белковината BCR-ABL ја инхибира реставрацијата на ДНК, предизвикувајќи геномска нестабилност и ја прави клетката повеќе подложна на развој на понатамошни генетски абнормалности. Дејството на белковината BCR-ABL е патофизиолошка причина за хронична миелогена леукемија. Со подобрено разбирање на природата на белковината BCR-ABL и неговото дејство како тирозин киназа, развиени се насочени терапии (од кои првото беше имитаниб) кои специјално ја инхибираат активноста на белковината BCR-ABL. Овие инхибитори на тирозин киназа можат да предизвикаат целосни ремисии во ХМЛ, потврдувајќи ја централната важност на bcr-abl како причина за ХМЛ.
Дијагноза
ХМЛ често се сомнева врз основа на целосна крвна слика, што покажува зголемени гранулоцити од сите типови, обично вклучително зрели миелоидни клетки. Базофилите и еозинофилите се скоро универзално зголемени; оваа одлика може да помогне да се разликува ХМЛ од леукемоидна реакција. Биопсијата на коскената срцевина често се изведува како дел од евалуацијата за ХМЛ. ХМЛ се дијагностицира со цитогенетика што ја открива преместувањето t (9; 22) (q34; q11.2) во кое е вклучен генот ABL1 во хромозомот 9 и BCR генот во хромозомот 22. Како резултат на оваа преместување, хромозомот изгледа помал од својот хомолог хромозом, а овој изглед е познат како Филаделфија хромозомски абнормалност. Така, оваа абнормалност може да се открие со рутинска цитогенетика, а инволвираните гени BCR-ABL1 можат да бидат откриени со флуоресцентна на лице место хибридизација, како и со Полимераза верижна реакција.
Контроверзија постои околу таканаречената Ph-негативна ХМЧ или случаи на сомнителен ХМЛ во кои не може да се открие филаделфија хромозом. Многу такви пациенти, всушност, имаат сложени хромозомски абнормалности кои го маскираат преместувањето 9:22 хромозом. Малиот подмножество на пациенти без забележливи молекуларни докази за BCR- ABL1 соединувањето може подобро да се класифицира како недиференцирано миелодиспластично / миелопролиферативно нарушување, бидејќи нивниот клинички тек има тенденција да се разликува од пациентите со ХМЛ.
ХМЛ мора да се разликува од леукемоидна реакција, која може да има сличен изглед на крвна слика.
Класификација
ХМЧ честопати е поделена во три фази врз основа на клинички одлики и лабораториски наоди. Во отсуство на интервенција, ХМЛ обично започнува во хронична фаза и во текот на неколку години напредува во забрзана фаза и на крај во BLAST криза. BLAST криза е терминална фаза на ХМЛ и клинички се однесува како акутна леукемија. Третманот со лекови обично ќе ја запре оваа прогресија ако се започне рано. Еден од двигателите на прогресијата од хронична фаза преку забрзување и BLAST криза е стекнување на нови хромозомски абнормалности (покрај хромозомот во Филаделфија). Некои пациенти веќе можат да бидат во забрзана фаза или криза на BLAST до моментот кога ќе бидат дијагностицирани.
Хронична фаза
Околу 85% од пациентите со ХМЛ се во хронична фаза за време на дијагностицирање. Во текот на оваа фаза, пациентите обично се асимптоматски или имаат само благи симптоми на замор, болка во левата страна, болки во зглобовите, колкот или во стомакот. Времетраењето на хронична фаза е променливо и зависи од тоа колку рано се дијагностицирала болеста, како и користените терапии. Во отсуство на третман, болеста напредува во забрзана фаза. Прецизното стагнирање на пациенти врз основа на клинички маркери и личен геномски профил, најверојатно, ќе се покаже како корисно во проценката на историјата на болеста во однос на ризикот од прогресија.
Забрзана фаза
Критериумите за дијагностицирање на транзицијата во забрзаната фаза се малку варијабилни; најчесто користени критериуми се оние изнесени од истражителите во Центарот за рак на Андерсон, М.Д., Сокал и Светската здравствена организација. Критериумите на СЗО се можеби најшироко користени и ја дефинираат забрзаната фаза со присуство на ≥1 од следниве хематолошки / цитогенетски критериуми или привремени критериуми во врска со реакција на терапијата со инхибитор на тирозин киназ.
Пациентот се смета дека е во забрзана фаза ако е присутно некое од горенаведените. Забрзаната фаза е значајна затоа што сигнализира дека болеста напредува и трансформацијата на BLAST криза е неминовна. Третманот со лекови често станува помалку ефикасен во напредните фази.
BLAST криза
BLAST криза е последната фаза во еволуцијата на ХМЛ и се однесува како акутна леукемија, со брза прогресија и краток опстанок. BLAST криза се дијагностицира ако некое од следниве е присутно кај пациент со ХМЛ:
Третман
Единствениот третман на ХМЛ е пресадување на коскена срж или пресадување на алогени матични клетки. Освен ова, постојат четири главни текови на третман во ХМЛ: третман со инхибитори на тирозин киназа, терапија со миелосупресивни или леукофереза (за да се спротивстави на леукоцитозата за време на раниот третман), спленектомија и интерферон алфа-2б. Поради високата средна возраст на пациенти со ХМЛ е релативно ретко за ХМЛ да се забележи кај бремени жени, и покрај ова, сепак, хроничната миелогена леукемија може да се третира со релативна безбедност во секое време за време на бременоста со Интерферон-алфа хормони.
Хронична фаза
Во минатото, антиметаболитите (на пример, цитарабин, хидроксиуреа), алкилирачки агенси, интерферон алфа 2б и стероиди биле користени како третмани на ХМЛ во хронична фаза, но од 2000-тите биле заменети со инхибитори на тирозин-киназа на Bcr-Ablлекови кои конкретно целат на BCR-ABL, конститутивно активираната белковина на соединување на тирозин киназа предизвикана од преместувањето на филаделфија хромозомот. Покрај потегот за замена на цитотоксични антинеопластици (стандардни антиканцерогени лекови) со инхибитори на тирозин киназа, понекогаш хидроксиуреа сè уште се користи за да се спротивстави на големите броеви на леукоцити, кои се среќаваат за време на третманот со инхибитори на тирозин киназа како имитаниб; во овие ситуации може да биде најпосакуваниот миелосупресивен агенс заради релативниот недостаток на леукемогени ефекти и оттука релативниот недостаток на потенцијал за секундарни хематолошки злоќудни за да се резултат на третман. IRIS, меѓународна студија во која се спореди комбинацијата на интерферон / цитарабин и првиот од овие нови лекови имитаниб, со долгорочно следење, покажа јасна супериорност на инхибиција насочена кон тирозин-киназа над постојните третмани.
Иматитиб
Првиот од оваа нова класа на лекови беше Иматитиб (продаден како Gleevec или Glivec), одобрен од Управата за храна и лекови на САД (FDA) во 2001 г.. 75%) доволно за да се постигне пренасочување на нивната нормална популација на матични клетки на коскената срцевина (цитогенетски одговор) со стабилни пропорции на зрели бели крвни клетки. Бидејќи некои леукемични клетки (како што е оценето од РТ-ПЦР) опстојуваат кај скоро сите пациенти, третманот треба да се продолжи на неодредено време. Од доаѓањето на имитаниб, ХМЛ стана првиот карцином во кој стандарден медицински третман може да му даде на пациентот нормален животен век.
Дасатиниб, нилотниб, радотиниб и бозутиниб
За да се надмине отпорноста на иматиниб и да се зголеми реагираноста на инхибиторите на ТК, подоцна беа развиени четири нови агенси. Првиот, дасатиниб, блокира неколку понатамошни онкогени белковини, покрај повеќе моќна инхибиција на белковината БЦР-АБЛ, и првично беше одобрен во 2007 година од страна на американската ФДА за лекување на ХМЛ кај пациенти кои биле или отпорни на или нетолерантен на имитаниб. Втор нов инхибитор на ТК, нилотиниб, исто така беше одобрен од ФДА за истата индикација. Во 2010 година, nilotinib и dasatinib беа одобрени и за прва линија терапија, со што три лека од оваа класа се достапни за третман на ново-дијагностициран ХМЛ. Во 2012 година, Радотиниб се приклучи на класата на нови агенси во инхибиција на белковината БЦР-АБЛ и беше одобрен во Јужна Кореја за пациенти отпорни на или нетолерантни на имитаниб. Босутиниб доби одобрение од ФДА и Европската агенција за лекови на ЕУ на 4 септември 2012 година и 27 март 2013 година, соодветно за третман на возрасни пациенти со филаделфија хромозомно позитивна (Ph +) хронична миелогена леукемија (ХМЛ) со отпор или нетолеранција на претходна терапија.
Вакцинација
Во 2005 година, во мешани резултати од вакцинација беа пријавени со белковината фузирана BCR / ABL1 p210 кај пациенти со стабилна болест, со ГМ-ЦСФ како додаток.
Прогноза
Пред појавата на инхибитори на тирозин киназа, средното време на преживување кај пациенти со ХМЛ било околу 3-5 години од времето на дијагностицирање.
Со употреба на инхибитори на тирозин киназа, стапката на преживување е драматично подобрена. Следењето во 2006 година на 553 пациенти со употреба на имитаниб, по пет години, забележа вкупна стапка на преживување од 89%.
Следењето во 2011 година на 832 пациенти со употреба на имитаниб, кои постигнале стабилен цитогенетски одговор, утврдиле општа стапка на преживување од 95,2% по 8 години, што е слично на стапката кај општата популација. Помалку од 1% од пациентите умреле заради прогресија на леукемија.
Обединето Кралство
ХМЛ учествува со 8% од сите леукемии во Велика Британија, а околу 680 луѓе биле дијагностицирани со оваа болест во 2011 година.
Соединети Држави
Американското здружение за рак проценува дека во 2014 година биле дијагностицирани околу 5.980 нови случаи на хронична миелоидна леукемија, а од оваа болест починале околу 810 луѓе. Ова значи дека малку над 10% од сите ново дијагностицирани случаи на леукемија ќе бидат хронична миелоидна леукемија. Просечниот ризик од едно лице да заболи од оваа болест е 1 во 588 година. Болеста е почеста кај мажите отколку жени и е почеста кај белците отколку Афроамериканците. Просечната возраст на дијагностицирање е 64 години, а оваа болест ретко се јавува кај деца.
Транспортна РНК
Транспортната РНК (скратено тРНК, порано позната како растворлива РНК или сРНК ) претставува РНК молекула, составена обично од 76 до 90 нуклеотиди, која служи како физичка врска помеѓу информациската РНК (иРНК) и аминокиселинската низа на белковините. Оваа врска се остварува на тој начин што тРНК ги носи (транспортира) аминокиселините во рибозомот (клеточната машинерија за синтеза на белковини), за кој веќе е врзана иРНК молекула, чии кодони се „читаат“ од страна на антикодоните на тРНК. Затоа, тРНК молекулите се од суштинско значење за процесот на транслација - биосинтеза на белковините во клетката во согласност со правилата на генетскиот код.
Преглед
Информациската РНК (иРНК) кодира белковини во форма на низа од континуирани кодони, кои се состојат од три последователни азотни бази. Транспортната РНК (тРНК) ги препознава овие кодони на тој начин што во еден дел од молекулата, наречен антикодон, се наоѓаат три азотни бази кои се комплементарни на оние од кодонот на иРНК и способни да се врзат за нив со помош на три водородни врски. На спротивниот крај од антикодонот во молекулата на тРНК се наоѓа место за ковалентно врзување на специфична аминокиселина, која одговара на низата на антикодонот. Секој тип на тРНК молекула може да врзе само една од 20-те протеиногени аминокиселини, па затоа секој организам поседува многу типови на тРНК молекули. Бидејќи во генетскиот код често се случува да постојат повеќе кодони за една иста аминокиселина, затоа постојат и повеќе тРНК молекули со различни антикодони, кои ја врзуваат истата аминокиселина.
Ковалентното врзување на аминокиселината за 3’ крајот на тРНК е катализирано од група на ензими наречени аминоацил тРНК синтетази. Во текот на синтезата на белковините, тРНК молекулите со врзана аминокиселина се транспортираат во рибозомот со помош на посебни белковини наречени фактори на елонгација, кои имаат улога да го помагаат навлегувањето на тРНК во рибозомот, да вршат транслокација (движење) на рибозомот долж иРНК, и со тоа да асистираат во синтезата на полипептидот. Доколку антикодонот на пристигнувачката тРНК молекула одговара на кодонот на иРНК молекулата, тогаш веќе врзаната тРНК молекула внатре во рибозомот ја предава растечката полипептидна верига од нејзиниот 3’ крај на аминокиселината врзана за 3’ крајот на новопристигнатата тРНК молекула, во реакција која е катализирана од рибозомот.
Во структурата на тРНК се јавуваат неколку нуклеотиди кои се хемиски изменети, најчесто со метилација и деаминација. Овие невообичаени азотни бази влијаат на интеракцијата на тРНК со рибозомот, а понекогаш се јавуваат и во антикодонот, со што ги менуваат својствата на базното спарување со базите на кодонот.
Структура
Структурата на тРНК може да се разгледува како првична (нуклеотидната низа на молекулата), вторична (дводимензионална структура со базно спарување на комплементарните бази, која наликува на лист од детелина) и третична структура (тридимензионална структура на молекулата, која има форма на латинската буква „L“). Дводимензионалната структура, која наликува на лист од детелина, се претвора во тридимензионалната структура, во форма на буквата „L“, по пат на коаксијално насложување на завојниците, што претставува чест мотив во третичната структура на многу РНК молекули.
Должината на секој од краците, како и пречникот на петелките, кај секоја тРНК молекула, варира од еден до друг организам.
Структурата на тРНК се состои од следните елементи:
Антикодон
Антикодонот е дел од молекулата на тРНК кој се состои од три нуклеотиди кои се комплементарни на трите бази од кодонот на иРНК молекулата. Секоја тРНК молекула содржи специфична антикодонска низа од три бази кои можат да формираат три комплементарни базни парови со еден или повеќе кодони кои кодираат за една иста аминокиселина. Некои антикодони можат базно да се спарат со повеќе од еден кодон како резултат на феноменот наречен wobble-базно спарување. Доста често, првиот нуклеотид од антикодонот е инозин, кој може водородно да врзе повеќе од една база во соодветната кодонска позиција. Во генетскиот код, често се случува една аминокиселина да биде специфицирана од сите четири можни бази на третата позиција од кодонот, или од две можни бази, од кои едната е пуринска, а другата е пиримидинска; на пример, аминокиселината глицин е кодирана од кодоните: GGU, GGC, GGA и GGG. Освен инозинот, и други изменети нуклеотиди можат да се јават на првата позиција од антикодонот (wobble-позицијата), што може да резултира со суптилни промени во генетскиот код, како на пр. кај митохондриите.
Бидејќи постојат 61 сенс кодони во стандарниот генетски код, би се очекувало да во клетката, соодветно, постојат 61 различни типови на тРНК молекули, секоја со одговарачки антикодон за секој од 61-те кодони. Меѓутоа, многу клетки содржат помалку од 61 типови на тРНК молекули, бидејќи wobble-базата е способна водородно да се врзе за неколку (но не сите) кодони, кои специфицираат за одредена аминокиселина. Покажано е дека се потребни минимум 31 типа на тРНК за одвивање на недвосмислена транслација на 61-те сенс кодони; максимумот на различни типови на тРНК молекули, кој досега е откриен, изнесува 41.
Аминоацилација
Аминоацилацијата е процес на додавање на аминоацилна група на одредено соединение. Во случајот на тРНК, аминоацилацијата претставува ковалентно врзување на една од белковинаогените аминокиселини за CCA 3’-терминалната „опашка“ од молекулата на тРНК.
Секоја тРНК се аминоацилира со специфична аминокиселина од страна на ензимот аминоацил тРНК синтетаза. Во клетката има 20 различни аминоацил тРНК синтетази (по една за секоја од 20-те протеиногени аминокиселини), иако има повеќе од една тРНК и повеќе од еден антикодон за повеќето аминокиселини. Распознавањето на соодветната тРНК, од страна на аминоацил тРНК синтетазите, не е посредувано само од антикодонскиот крак туку и од акцепторниот крак на тРНК молекулата. Интеракцијата помеѓу тРНК и аминоацил тРНК синтетазата е високо специфична и понекогаш се нарекува „втор генетски код“, бидејќи има критична улога во правилното читање на „првиот“ генетски код и одржувањето на точноста и верноста на белковинската синтеза.
Реакцијата е:
Кај некои организми една или повеќе од аминоацил тРНК синтетазите може да недостасува. Во тој случај, за тРНК молекулата бива врзана хемиски сродна аминокиселина, од страна на аминоацил тРНК синтетазата соодветна за таа аминокиселина, а потоа, со употреба на еден или повеќе други ензими, хемиски сродната аминокиселина се модифицира во саканата аминокиселина. На пример, кај бактеријата Helicobacter pylori недостасува глутаминил тРНК синтетазата, па затоа глутамат тРНК синтетазата ја аминоацилира тРНК-глутамин (тРНК-Gln) со хемиски сродната аминокиселина глутаминска киселина. Потоа, ензимот амидотрансфераза ја претвора карбоксилната странична група на глутаминската киселина во амидна група, со што се добива саканата аминокиселина глутамин.
Врзување за рибозомот
Рибозомот има три места за врзување на тРНК, а тие зафаќаат простор и во двете рибозомни подединици. Овие три места се наречени А (аминоацилно), P (пептидилно) и E (излезно) место. Покрај овие три, рибозомот има уште две други места за врзување на тРНК, кои се користат во тек на декодирање на иРНК или во тек на иницијацијата на синтезата на белковини. Тие се наречени Т место (именувано по факторот на елонгација Tu) и I место (иницијационо). По договор, тРНК-врзувачките места се означуваат така што местото на малата рибозомна подединица се пишува прво, а местото на големата рибозомна подединица се пишува второ. На пример, А местото често се пишува како А/А, P местото често се пишува како P/P, а Е местото како Е/Е.
Кога иницијацијата на транслацијата е комплетирана, првата аминоацил-тРНК е сместена во P/P местото и е подготвена за отпочнување на процесот на елонгација. Во текот на елонгацијата, тРНК прво се врзува за рибозомот заедно со белковината наречена фактор на елонгација Tu (EF-Tu) кај бактериите, додека кај археите и еукариотите, таа белковина се нарекува eEF-1. Ова првично место на врзување на тРНК се нарекува А/Т место, каде А местото половично се наоѓа во малата рибозомна подединица, каде е сместено и декодирачкото место за иРНК. Декодирачкото место е местото каде се чита кодонот на иРНК во текот на транслацијата. Т местото половично се наоѓа во големата рибозомна подединица, каде белковината EF-Tu (или eEF-1 кај археите и еукариотите) стапува во интеракција со рибозомот. По завршувањето на декодирањето на иРНК, аминоацил-тРНК се врзува за А/А местото и е подготвена за формирање на пептидна врска меѓу нејзината аминокиселина и аминокиселината на следната тРНК. Пептидил-тРНК, која го пренесува растечкиот полипептид на аминоацил-тРНК врзана за А/А местото, се наоѓа врзана во P/P местото. По формирањето на пептидната врска, тРНК во P/P местото е деацилирана, односно има слободен 3’ крај, а тРНК во А/А местото го носи растечкиот полипептид. За да се овозможи следниот циклус на елонгација, двете врзани тРНК потоа се поместуваат во хибридни А/P и P/Е врзувачки места, пред комплетирање на циклусот, кога се наоѓаат врзани во P/P и Е/Е местата. Откако тРНК молекулите, сместени во А/А и P/P местата, се преместуваат во P/P и Е/Е местата, иРНК молекулата, исто така, се поместува за еден кодон, со што А/Т местото е слободно и подготвено за следниот циклус на декодирање на иРНК. тРНК молекулата која е врзана во Е/Е местото конечно го напушта рибозомот.
Кај бактериите, првото место кое ја врзува аминоацил-тРНК е P/I местото, кое е наречено по факторот на иницијација IF2, кој ја пренесува тРНК молекулата до тоа место. P/I местото сè уште не е откриено во рибозомите на археите и еукариотите.
тРНК-гени
Геномите на различни организми имаат различен број на гени за тРНК молекули. На пример, нематодата Caenorhabditis elegans поседува вкупно 29,647 гени во нејзиниот јадрен геном, од кои 620 кодираат за тРНК молекули, додека квасната габа Saccharomyces cerevisiae има 275 гени за тРНК во нејзиниот геном.
Хуманиот геном, кој, според најновите процени од 2013 година, поседува околу 20,848 гени за кодирање на белковини, има 497 јадрени гени за кодирање на цитоплазматски тРНК молекули и околу 324 тРНК-изведени псевдогени (тРНК-гени кои повеќе не се функционални). Некои региони во јадрените хромозоми поседуваат низи кои се многу слични на низите на митохондријалните тРНК-гени. Овие гени се дел од јадрената митохондриска ДНК (ДНК која во текот на еволуцијата била трансферирана од митохондријата во јадрото).
Митохондриите на луѓето, како и на сите други еукариоти, поседуваат 22 митохондријални гени за тРНК.
Биогенеза на тРНК
Во еукариотските клетки, тРНК молекулите се транскрибирани од страна на ензимот РНК полимераза III, во облик на пре-тРНК молекули, во јадрото на клетката. РНК-полимеразата III препознава две високо сочувани низводни промотерски низи: 5' итрагенскиот контролен регион (5'-ICR, D-контролен регион, или А кутија) и 3'-ICR (T-контролен регион или B кутија), во тРНК-гените. Првиот промотер започнува на +8 кај созреаните тРНК молекули, а вториот промотер се наоѓа 30-60 нуклеотиди низводно од првиот. Терминацијата на транскрипцијата е после низа од четири или повеќе тимидини.
Пре-тРНК молекулите подлежат на екстензивна модификација во внатрешноста на јадрото. Некои пре-тРНК молекули содржат интрони кои треба да се сплајсираат, или отсечат, за да се добие функционалната тРНК молекула; кај бактериите овие интрони самите себе се сплајсираат, додека кај еукариотите и археите нив ги сплајсираат тРНК-сплајсирачки ендонуклеази. Еукариотските пре-тРНК молекули содржат булбус-завојница-булбус (BHB) структурен мотив кој е битен за препознавање и прецизно сплајсирање на интроните од страна на ендонуклеазите. Позицијата и структурата на овој мотив се еволутивно сочувани. 3' CCA опашката се додава од страна на ензимот нуклеотидил трансфераза. Пред тРНК молекулите да бидат транспортирани во цитоплазмата од Los1/Xpo-т белковината, тие биваат аминоацилирани. Редоследот на овие процеси на преработка на пре-тРНК молекулите во созреани тРНК молекули не е ист кај сите организми. На пример, кај квасецот, сплајсирањето не се врши во клеточното јадро туку на цитоплазматската страна од митохондриската мембрана.
Сенки (филм)
Содржина
Успешен млад доктор, Лазар Перков, оженет за прекрасна жена со која има дете. Тој има сè – дури и неговите пријатели и роднини го нарекуваат „Лаки“. Но, изгледот некогаш залажува; и покрај сите земски задоволства, Лазар константно се обидува да ги задоволи своите мајка, татко и незаинтересирана сопруга. Секој ден му е ист, сè додека еден ден едвај преживува тешка сообраќајна несреќа.
По закрепнувањето, Лазар се соочува со луѓе кои наизглед умираат повеќепати, и секогаш ја носат истата порака: ''„Врати го она што не е твое. Имај почит.“'' Откако Лазар сфаќа дека овие негови привидувања не се само соништа, туку дел од секојдневниот живот, тој доаѓа до заклучок дека тие се изгубени души кои сè уште не нашле мир во другиот свет, и успева да открие што всушност треба да врати.
Реакции и рецензии
Филмот своја премиера доживува на Меѓународниот филмски фестивал во Торонто, а прикажан е и на уште неколку други познати фестивали. Во основа, истиот е добро прифатен, при што еден филмски критичар има изјавено дека истиот е „најамбициозниот филм на Манчевски до денес“. Патрик Мек Гевин од Screen Daily вели дека Сенки е „гламурозен и уредно среден [и дека Манчевски…] има добро око за композиција, водено од сензуалната, убава фотографија на италијанскиот кинематограф Фабио Чанкети.” Како особен квалитет на филмот Мек Гевин ја издвојува и „''заводливата, откривачка улога на живата, особено привлечна млада глумица Весна Станојевска, професионален музичар во своето филмско деби. Таа на филмот му вбгризува особен еротски интензитет''”. За режисерот на филмот, пак, Милчо Манчевски, Сенки „е приказна за односот кон ближниот свој“. Заедно со Балкан-кан, Сенки е најгледаниот филм во македонските кина.
Улан Уде
Улан Уде е главен град на Република Бурјатија, Русија; се наоѓа на околу 100 km југоисточно од Бајкалското Езеро на реката Уда на сливот со Селенга. Според пописот од 2010 година, во Улан Уде живееле 404.426 луѓе; разлика од 359.391 запишана во пописот во 2002 година, со што градот се наоѓа на третото место по големина на рускиот Далечен Исток според бројот на жители.
Претходно бил познат како Удинск (до 1783 година)  а потоа и Верхнеудинск  (до јули 27, 1934 година).
Имиња
Улан Уде најпрво бил наречен Удинское поради неговата локација на реката Уда. Основан е како мала тврдина во 1668 година. Од околу 1735 година, населбата била наречена Удинск. Името било сменето во Верхнеудинск, буквално „Горниот Удинск“ во 1783 година, за да се разликува од Нижнеудинск („Долен Удинск“) што лежи на друга река Уда близу Иркутск.
„Горните“ и „долните“ се однесуваат на позициите на двата града во однос на едни со други, а не на локацијата на градовите на нивнита река Уда. Верхнеудинск лежи на устието на реката Уда, односно на долниот крај, додека Нижнеудинск е долж средниот потег на реката Уда. Сегашното име му било дадено на градот на 27 јули 1934 година и во Бурјати значи „црвена Уда“, како одраз на идеологијата на Комунистичката партија на Советскиот Сојуз.
Географија
Улан Уде лежи 5640 km источно од Москва и 100 km југоисточно од Бајкалското Езеро, на 600 м надморска височина во подножјето на планинските масиви Камар-Дабан и Улан-Бургас, веднаш до сливот на реката Селенга и нејзината притока Уда, која го дели градот.
Хидрографија
По Улан Уде поминуваат две реки, Селенга и Уда. Селенга обезбедува најголем прилив на Бајкалското Езеро, снабдувајќи 50% од сите реки во неговиот слив. Селенгата внесува во езерото околу 30 km3 вода годишно, вршејќи големо влијание врз формирањето на езерската вода и нејзината санитарна состојба.
Уда е вистинскиот прилив на реката Селенга. Должината на водотекот е 467 km.
Историја
Првите жители на областа каде што сега се наоѓа Улан Уде биле Евенките, а подоцна и Бурјатските Монголи. Улан Уде бил населен во 1666 година од руските козаци како тврдина на Удинское. Поради поволната географска положба, тој рапидно растел и станал голем трговски центар што ја поврзува Русија со Кина и Монголија и од 1690 година бил административен центар на регионот Трансбајкал.
До 1775 година, тој бил познат како Удинск, а во 1783 година добил статус на град и бил преименуван во Верхнеудинск. По големиот пожар во 1878 година, градот бил скоро целосно обновен. Трансибирската железница стигнала до градот во 1900 година предизвикувајќи експлозија во растот. Населението, кое било 3.500 во 1880 година, достигнало до 126.000 во 1939 година.
Од 6 април до октомври 1920 година Верхнеудинск бил главен град на Далечноисточната Република, позната и како Република Чита. Таа била номинално независна држава што постоешла од април 1920 до ноември 1922 година во најисточниот дел на рускиот Далечен Исток. На 27 јули 1934 година, градот бил преименуван во Улан Уде.
Административен и општински статус
Во рамките на административните поделби, тој е вметнат како град со републичко значење на Улан Уде - административна единица со статус еднаков на окрузите. Како општинска поделба, значењето на градот републички Улан Уде е вградено како Урбан Округ Улан Уде.
Демографија
Според пописот од 2010 година, во Улан Уде живееле 404.426 луѓе; наспроти 359.391 запишани во пописот во 2002 година. Според бројот на жители, тој е трет по големина град во источен Сибир. Етничкиот состав на населението на градот во 2010 година:
Градот е центар на тибетскиот будизам во Русија и се наоѓа на важниот Иволгински датсан 23 km од градот.
Транспорт
Улан Уде се наоѓа на главната линија (Транссибирска линија) на Транссибирската железница помеѓу Иркутск и Чита на раскрсницата на трансмонголската линија (трансмонголска железница) која започнува од Улан Уде и продолжува на југ преку Монголија до Пекинг во Кина.
Градот лежи и на делот М55 на автопатот Бајкал (дел од Трансибирскиот автопат). Аеродромот го опслужува аеродромот Улан Уде (Бајкал), како и помалиот аеродром Улан Уде Восточни.
Култура
До 1991 година, Улан Уде бил затворен за странци. Постојат стари трговски куќи богато украсени со резба во дрво и камен во историскиот центар на Улан Уде, покрај бреговите на реките, кои се исклучителни примери на рускиот класицизам. Градот има голем етнографски музеј кој потсетува на историјата на народите во регионот. На централниот плоштад има голема и крајно невообичаена статуа на главата на Владимир Ленин: најголемата во светот. Изграденаво 1970 година за стогодишнината од раѓањето на Ленин, се надвиснува над главниот плоштад на 7,7 m и тежи 42 тони.
Глетки
Етнографскиот музеј на народите во Трансбајкал е еден од најголемите руски музеи на отворено. Музејот содржи историски наоди од ерата на Гробната култура на плочите  Ксионгну до средината на 20 век, вклучувајќи уникатна колекција примероци на дрвена архитектура на Сибир - и повеќе од четириесет архитектонски споменици.
Катедрала Одигитриевски - Православна црковна епархија на Бурјат, била првата камена зграда во градот и е сибирски барокен архитектонски споменик. Катедралата се смета за уникатна бидејќи е изградена во зона на висока сеизмичка активност во срцето на градот на бреговите на реката Уда каде што таа се влева во Селенга.
Една од атракциите на Улан Уде е споменикот на градскиот плоштад - плоштадот на Советите - во форма на главата на Ленин (вајарите Г.В. Нерода, Ј.Г. Нерода, архитектите Душкин, П.Г. Зилберман). Споменикот, е тежок 42 тони и е со висина од 7.7 m, бил отворен во 1971 година во чест на стогодишнината од раѓањето на Ленин. Меѓународниот фестивал за музика и култура „ Гласот на номадите “ се одржува секоја година на различни локации во градот.