cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Торвалдо и Дорлиска
Синопсис
Операта ја раскажува приказната за љубовта помеѓу витезот Торвалдо и неговата сопруга Дорлиска. На таа љубов се спротивставува страшниот и насилен војвода од Ордов, којшто е вљубен во Дорлиска. За да ја приграби за себе, војводата се обидува да го убие Торвалдо и, по нивната борба, го остава на умирање. Доаѓајќи до замокот на Војводата, незнаејќи дека тоа е неговиот дом, Дорлиска е задржана во заробеништво, тешена само од Карлота и нејзиниот брат Џорџо, чуварот на замокот. Откако ќе избега од заседата, Торвалдо влегува во замокот маскиран, но неговиот идентитет ненамерно го открива Дорлиска. Војводата потоа го осудува на смрт. Карлота, Џорџо и нивните пријатели заговараат против Војводата за да ја ослободат двојката. Карлота успева да ги украде клучевите од затворската ќелија на Торвалдо, а Дорлиска повторно го прегрнува. Сепак, двојката е откриена од војводата, но пред да успее да ги убие, тој е прекинат од толпата што влегува во замокот. Бунтовниот народ го фаќа војводата и тој е одведен во затвор и во смрт. Торвалдо и Дорлиска се ослободени.
Наводи
Белешки
Извори
Список на македонски книги од 2002 година
Следува список на книги од македонски автори издадени во 2002 година. Можно е списокот да е нецелосен.
Лоран Фињон
Лоран Фињон (Laurent Fignon), (, –, ) – поранешен француски професионален велосипедист во периодот 1982 до 1993 година. Роден е во северниот дел на Париз, се занимавал со фудбал, а пријателите го вовлекле во велосипедизмот. Професионалната кариера ја почнал во 1982 година, а веќе наредната го освоил Тур де Франс, а победил и во 1984 година. Во 1989 година го освоил Џиро д’Италија, а подоцна водел голема борба на Тур де Франс и изгубил од Грег Лемонд за 8 секунди, што е најмалата разлика во историјата на Тур де Франс. Двапати ја освоил трката Милано-Санремо, а по еднаш Флеш Валон и националното друмско првенство. Фињон во два наврати бил позитивен на допинг тест. Умрел од рак во 2010 година.
= Поврзано ==
Раванија
Раванија, е традиционален десерт односно слатка торта од Блискиот Исток. Изработена е од варен гриз или фарфина, натопени во едноставен сируп  од кокос е исто така популарна можност да се додаде во оваа тесто. Портокалова вода со вода или розова вода исто така е опционален додаток на едноставниот сируп што се користи во раванијата. ;
Овој десерт се прави на целиот Балкан, па така и во Македонија, каде што во различни краеви може да се најде под различно име како раванија, арванија, шеќерпаре, парена торта, сунѓерка и други називи.Било како да се нарекува, каректеристично е дека се прави со гриз и јајца, а печениот колач се полива со топол шербет.
Јаким Алулов
Јаким Алулов — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и војвода на Македонската револуционерна организација.
Животопис
Тој е роден во Вевчани, тогашна Отоманско Царство. Се приклучува во Македонската револуционерна организација во 1901 година. Од 1903 година Јаким Алулов е регионален војвода. За време на Илинденското востание Јаким Алулов раководи со четата на Струшки Дримкол. Умира во декември 1903 година во Вишни.
Список на државни водачи во 1129 година
Ова е список на државни водачи во 129 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
NGC 4598
NGC 4598 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4598 се споменува и како UGC 7829, MCG 2-32-171, CGCG 70-207, VCC 1827.
Откривање
Објектот е откриен на 15 април 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4598 е од видот SB0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 4598 има привидни димензии од 1,4' х 1,1'.
Други поделби
Проучување на NGC 4598 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 42427. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 194; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 875. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1563.
Големо Мраморани (археолошко наоѓалиште)
Големо Мраморани — археолошко наоѓалиште во прилепското историско село Големо Мраморани. Претставува населба од бронзено време. Се наоѓа на неколку стотици метри западно од наоѓалиштето Стара Црква, каде околу една огромна карпа со неправилна топчеста форма била сместена населба од бронзениот период.
Фестивал Санремо
Фестивал во Санремо (Festival della canzone italiana, Festival di Sanremo, официјално: „Festival of Italian Canzone“) е италијански музички фестивал кој се организира од 1951 година во Италија.
Фестивалот се одржува секоја година на крајот на февруари или почетокот на март во Театарот Аристон во Санремо, додека првично се одржувал во градското казино (до 1977 година).
Првиот победник во 1951 година била Нила Пици со песната „Ти благодарам за цвеќињата“. Поврзано: Список на победници на фестивалот Сан Ремо.
Низ годините фестивалот ја менувал формулата на изведбите на изведувачите и одредувањето на победниците, но во основа останало натпреварување на изведувачи на авторски композиции од италијански автори за ко гласа избрано жири или жири од публиката. Натпреварите во една или повеќе категории обично траат пет дена. Во некои години има елиминаторни прелиминарни натпревари.
Во повеќе од 50 години историја, на овој фестивал настапувале сите големи имиња на италијанската канцона (забавна музика). Фестивалот во Санремо и неговата меѓународна репутација биле инспирација за основањето на Изборот за песна на Евровизија.
Мотото на фестивалот бил усвоено во 1995 година: „Затоа што Санремо е Санремо!".
Фестивали од 1951 до 1954 година се емитувале само преку радио, додека подоцна фестивалите станале еден од најважните телевизиски настани во Италија. Традиција е најголемите меѓународни музички и актерски ѕвезди да настапуваат во ревијалниот дел од програмата.
Во минатото постоел обичај победникот или победниците на фестивалот Санремо да ја претставуваат Италија на Евровизија. Сепак, последен пат тоа се случи во 1997 година и оттогаш до изданието во 2011 година, Италија не учествуваше на ова натпреварување.
Космос-709
Космос-709 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 12 февруари 1975 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-709 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 62,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 309 км, а најмалото на 179.
Црква „Св. Никола“ - Сливница
Свети Никола — селска црква во преспанското село Сливница, Македонија.
Се наоѓа 2 километри источно од селото, над патот кој води до Сливничкиот манастир, сместена во месноста Солиште. Во нејзиниот круг се наоѓаат стари гробишта.
Јакуп Сатар
Јакуп Сатар (отомански турски: يعقوب ﺳﺘﺎﺮ; роден на 11 март 1898 година - починал на 2 април 2008 година, на 110 години) се верува дека бил последниот турски ветеран од Првата светска војна. Починал на 110 години.
Роден на Крим, Сатар се приклучил на армијата на Отоманското Царство во 1915 година. На 23 февруари 1917 година, тој бил заробен од страна на Британците во Втората битка на Кут во кампањата во Багдад. Тој бил ослободен по завршувањето на војната, Сатар тогаш служел во силите на Мустафа Кемал Ататурк во Турската војна за независност, која траела од 1919 до 1923 година.
Непосредно пред неговиот 110-ти роденден, тој бил лекуван од мала инфекција во воената болница пред да биде пуштен дома, каде што живеел со својата ќерка во областа Сеитгази во Ескишехир. Тој починал наскоро откако наполнил 110 години.
Неговите спомени од војната за независност и неговиот секојдневен живот заедно со оние на уште двајца ветерани, Омер Ќујук и Вејсел Туран, се прикажани во документарниот филм „Son Buluşma“ (2007) (The Last Meeting) од Несли Чилгечен.
Роман Круглјаков
Роман Круглјаков (или само Кроуглјаков) — руски кану-спринтер којшто се натпреваруваше од доцните 1990-ти до раните 2000-ти. Тој освои шест медали на ИКФ Светските Кану Спринт Првенства од кои четири злата (дисциплини Ц-4 200 метри: 1999, 2002, 2005; Ц-4 500 метри: 1999), едно сребро (Ц-4 500 метри: 2002), и една бронза (Ц-4 500 метри: 2001).
На Круглјаков му беа одземени две златни медали на 2003 ИКФ Светските Кану Спринт Првенства кога неговиот совеслач Сергеј Улегин беше позитивен на допинг тестот.
Пједимонте Матезе
Пједимонте Матезе — општина во покраината Казерта од регионот Кампанија, Италија.
Список на македонски книги од 2004 година
Следува список на книги од македонски автори издадени во 2004 година. Можно е списокот да е нецелосен.
Михаил Николаевич Кузнецов (кануист)
Михаил Николаевич Кузнецов (Михаил Николаевич Кузнецов) (роден во Нижни Тагил) — руски слалом-кајакар којшто се натпреварува од доцните 2000-ти. Тој освои бронзен медал во дисциплината Ц-2 на ЛОИ 2008 во Пекинг.
Космос-710
Космос-710 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 26 февруари 1975 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-710 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 311 км, а најмалото на 173.
Бригада (филм)
Концепт
Во текот на 1989 година Саша Белов се враќа од војната во Авганистан. За цело тоа време додека бил отсутен, животот во неговата земја Русија се изменил многу. Неговите пријатели од детството, Пчела и Космос за тоа време се претвориле во рекетари. Саша дознава дека и неговата девојка Лена исто така го изневерува. Додека ги решава проблемите со неа пред клубот во која таа работи, тој се судира со нејзиниот нов “газда“ Мува, со криминално досие. Роднина на самиот Мува е Каверин, висок чиновник во полицијата во Русија. Пчела и Космос го наговоруваат на Саша да започне да се заниава со рекетарство, но тој постојано не прифаќа, бидејќи се подготвува да се запише на факултет. Нивниот последен другар, Фил заработува пари учествувајќи на натпревари на “улични борби“. На еден натпревар во самата публика е и Мува, чија цел е да го убие на Саша. Избувнува масовна тепачка, каде на крајот полицијата, на чело со Каверин, го пронајдува мртвото тело на Мува. За тоа убиство е обвинет Александар Белов-Саша, кој Космос успева да го сокрие надвор од градот. Во вилата каде што престојува, Саша се вљубува во сосетката и негова идна жена Оља. Со текот на времето, Саша и неговата новоформирана “бригада“ стануваат највлијателните луѓе на црниот бизнис во Русија...
Ликови
•Саша Белов (Сергеј Безруков) – водач на криминалната група. Многу паметен и интелигентен, а најголема мана му е неверувањето во никого.
•Фил ( Владимир Вдовиченков) - По Саша, тој е најискрениот член на групата. Долги години бил боксер, но поради болест го напушта спортот за да стане каскадер. По обидот за убиство, долго време е во кома, пред да биде убиен.
•Космос  (Дмитриј Дужев) – Еден од творците на групата. Подоцна, Саша открива дека тој е убиецот на Мува, станува зависник од дрога а Саша тешко му верува на неговитезборови.
•Пчела (Павел Маиков) – Најтивкиот член кај групата. Подоцна, од Саша сметан за одговорен за атентатот врз неговите другари.
•Оља (Екатерина Гусева) – Сопруга на Саша,со кој има син и големи семејни проблеми но сепак на крајот заедно ги решаваат.
•Каверин (Андреј Панин) –Лошата страна во филмот. Во почетокот е полицаец кој сака да го обвини Саша за убиството на Мува, а подоцна лично се пресметува со неговата група.
Залогот
„Залогот“ (германски: „Die Bürgschaft“) е балада објавена од германскиот поет Фридрих Шилер во неговиот Musen-Almanach од 1799 година. Тој ја добил идејата од античката легенда за Дејмон и Питија, издадена во латинскиот Fabulae од Гај Јулиус Хигинус, како што е прикажано во средновековната збирка на Gesta Romanorum. Баладата ја зголемува вербата во љубовта кон пријателството и верноста.
Кинеска митологија
Кинеска митологија (пинјин:shénhuà, мандарински: 中國神話) опфаќа митови кои во кинеската традиција се пренесени писмено, усно и низ уметност. Митологијата е во врска со полубожествени и божествени суштества, чија вистинитост не е можно да се провери. Кинеската митологија се однесува на митовите кои настанале на територија на Кина, а нејзини најчести теми се однесуваат на постанокот на кинескиот свет и култура, како и силата на природата во однос на човекот. Бидејќи митовите зборуваат за натприродни настани, јазикот со кој се раскажани изобилува со хиперболи, метафори и апсурд. Со оглед на тоа дека се врзува за некој народ или за историја, митот од една страна е историска, а од друга страна е митолошка приказна и тоа ја разликува од останатите. Први спомнувања за кинеската митологија датираат од 12 век пред новата ера и се во врска со записите на проречените коски. Митовите усно се пренесувале илјада години додека конечно не биле запишани.
Залогот
Синопсис
Баладата е сместена во античкиот грчки полис Сиракуза. По неуспешниот обид на Дејмон да го убие грозоморниот тиранин Дионисиј, тој е фатен и осуден на смрт, но бара одложување за да ја омажи својата сестра за нејзиниот назначен сопруг. Дионисиј му дозволува продолжување на три дена под услов неговиот пријател да остане со него за да го гарантира враќањето на Дејмон. Ако не се врати на време, неговиот пријател би ја претрпел казната, додека Дејмон би заминал неказнето.
На зачуденост на Дионисиј, Дејмон, и покрај тоа што се соочил со поплави, напад од банда, тепање сонце и недостаток на вода на патот кон сопственото погубување, во последен момент се враќа да го спаси својот пријател. Засрамен од ова дело, тиранинот ја признава моралната вредност на верноста и бара да биде сметан за пријател меѓу нив.
Кинеска митологија
Во Кина исто така започнале многу други митолошки традиции, вклучувајќи ги тибетска митологија, турска митологија, корејска митологија, и други. Заедно со кинескиот фолклор, кинеската митологија е дел од кинеската народна религија.
Залогот
Верзии
Шилер ја напишал оригиналната верзија во летото 1798 година, истовремено со неговата поема Der Kampf mit dem Drachen, и ги објавил и двете во 1799 година. Во 1804 година тој ја преработил баладата и го сменил името на главниот лик (од Моерус во Дејмон). Била преведена на англиски до 1842 година кога се појавила во списанието Единбург на Блеквуд.
Во доцните 1930-ти, Бертолт Брехт напишал коментар на стихови „Über Schillers Gedicht 'Die Bürgschaft'“, сонет којшто иронично ја фалел Златната ера во која што договорот имал таква морална сила што тиранинот сфаќа дека не му е ни потребен. Ова било музицирано од Ханс Ајслер.
Кинеска митологија
Создавање на светот
Како и повеќето митологии, и овде постојат митови за создавањето на светот, луѓето и животните, со објаснувања за природата. Најопширен е митот поврзан со Пангу, првото живо суштество.
Залогот
Верзии
Во 1940 година јапонскиот автор Осаму Дазаи го објави расказот Бегај, Мелос! преработка на песната на Шилер. Тоа е нашироко читан класик во јапонските училишта.
Музички поставки
Франц Шуберт ја музицирал двапати: прво како песна за глас и пијано во 1815 година (Д 246), а потоа како опера во 1816 година (Д 435), но работата на втората ја прекинал кон средината на третиот чин.
Скијачко трчање на Зимските олимписки игри 2010 - 10 km во слободен стил за жени
Трката на 10 km во слободен стил во скијачко трчање во женска конкуренција на Зимските олимписки игри 2010 се одржа на 15 февруари во Вислер, со почеток во 10:00 по месно време (UTC-8).
Список на државни водачи во 871 година
Ова е список на државни водачи во 71 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
NGC 2371
Откривање
Објектот е откриен на 12 март 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2371 е од видот PN. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13 m. NGC 2371 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1,03'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 7 ч 25 м 33,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 29° 29' 18".
Други поделби
Проучување на NGC 2371 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 100; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1922. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 678.
Шамбала
Шамбала (Тибетски: བདེ་འབྱུང་) — таинствена земја, според повеќе извори и легенди, се наоѓа некаде на Хималаите.
Во раните будистички текстови Шамбала се споменува како извор на езотеричната мудрост. Постојат многу митови за нејзината локација. Кинезите укажуваат на планината Кунлун, а преданијата од Блискиот Исток се повикуваат на планината Алтај. Главните, древни извори за Шамбала потекнуваат од будизмот (Вајрајана).
Описот на Шамбала е содржан во текстовите Калачакра - тантра. Според овие текстови, Шамбала се наоѓа северно од реката Сита (идентификувана со Тарим, Аму Дарја или Сидријарија). Опкружена е со осум снежни планини кои личат на лотос. Во нивниот центар е главниот град на Шамбала, каде се наоѓа Калапа - кралскиот дворец. Сухандра, се смета за прв крал-свештеник на Шамбала. После Таансандра, во земјата владееле уште шест кралеви, свештеници, или вкупно дваесет и петмина владетели под името Калки Аватар, од кои секој владеел по 100 години. Според учењето, вкупно треба да владеат 32 кралеви. Последниот, треба да го спаси човештвото од материјалното зло во кое е западнато.
Според Шамбала, суштествувањето на човештвото, во почетокот било просветлено и според божјите учења. Потоа, тоа постепено, почнало да се оддалечува од овој единствен и вистински пат запаѓајќи во сè подлабока духовна и егзистенцијална криза. Тоа била причината, нејзините учители, да се повлечат далеку и да се скријат во планините.
Постојат легенди и тврдења дека овие адепти сè уште се во недостапните места на Хималаите. Во древните митови и легенди забележано е дека се зборува за земја во која владеат совршени луѓе. Во Махабхарата, големиот индиски еп, вклучувајќи го и Багавад-гита како и во тибетските легенди, тоа е волшебно место во кое живеат совршени луѓе. Во многу руски приказни и легенди е опишанат како Беловодие и оваа земја е на Исток. Постојат и други извори како Аполониј Тијански од првиот век на нашата ера како и познатиот географ и патописец грофот Сен Жермен кои забележале дека биле во оваа прекрасна земја, наречена Шамбала. Окултистот Свети Ив д'Алвер тврдел дека ја посетил Агарта и во својата книга „Мисијата во Индија“ го опишал она што го видел: „напредните луѓе на човештвото живеат во Шамбала и помагаат да се воздигне човештвото давајќи поттик во развојот на човековата култура.“ Тврдел дека во Шамбала живееле околу 20 милиони луѓе. . За Шамбала зборувале и Монголците. А жителите на Хималаите, одбиваат да ги одведат странците на посочените места. Се тврди и дека коњите кога се приближуваат до локациите, не сакаат да продолжат понатаму, треперејќи од непознати причини. Во 1925 - 1928 година, Николај Рорих организирал голема експедиција за време на која собрал многу интересни информации за Шамбала. Некои од нив се опишани во книгата „Отворени врати“.
Данила Кузнецов
Данила Кузнецов (Данила Кузнецов; родена ) — руска слалом-кајакарка која што се натпреваруваше во средината на деведесеттите. Таа заврши на 27-то место на ЛОИ 1996 во дисциплината Ц-1.
Шамбала
Според ламите од Тибет, пророштвата што доаѓаат од древните времиња ќе се остварат: „Времето на Шамбала веќе доаѓа... Но, најпрво ќе дојдат војни и многу земји ќе бидат уништени. Подземни огнови ќе ја тресат земјата. Сигналите ќе бидат испратени“.
Светите книги од Исток зборуваат за крајот на старото доба (нашето време и епоха) наречено Калијуга. „Земјата ќе биде освоена од привремени монарси, кралеви, лоши, зли, лажливи, оддадени на злото. Ќе ги убиваат жените и децата... Алчни, ќе им го одземат имотот на поданиците. Нивниот живот ќе биде краток, а желбите ќе им бидат ненаситни. Луѓето од различни земји, ќе се обединат со нив. Материјалното богатство ќе биде единствената вредност. Страста, материјална и телесна, ќе биде единствената сила меѓу половите. Желбата за богатство ќе предизвикува масовни колежи. Богатите ќе бидат сметани за најчисти. Така, Калијуга, постојано и длабоко ќе почне да пропаѓа и да тоне“.
Првиот јавен научен доказ за постоењето на Агарта бил забележан во 1947 година, кога адмиралот Ричард Берд од морнарицата на САД, полетал кон Северниот Пол. Наместо над полот, тој всушност влегол во земјата. Во својот дневник, тој запишал дека влегол во длабочината на земјата, патувал 17 милји над планини, ридови, реки, зелена вегетација (флора) и (фауна). Ричард, наишол на градови и просперитетна цивилизација. Надворешната температура била 23 степени Целзиусови. Неговиот авион бил пречекан од машини за летање со изглед каков што дотогаш не видел. Тие го придружувале во исконската земја, каде што бил срдечно пречекан од Агарта. По паузата, тој и неговата група биле однесени да им честитаат на кралот и кралицата на Агарта. Му рекле дека му е дозволено да влезе во Агарта заради неговиот висок морал и срдечност на карактерот. Му било пренесено дека, жителите на Шамбала биле загрижени за безбедноста на планетата и дека многу од нивните луѓе ја напуштале планетата со бродови, плашејќи се за стабилноста и безбедноста на планетата. Дневникот, доказите и тврдењето на Ричард Берд ги замолкнала владата на САД.
ФК Слободен
ФК Слободен Скопје е фудбалски клуб од Скопје. Моментално се натпреварува во Општинска фудбалска лига - Кисела Вода, четвртиот степен на македонската фудбалска пирамида.
Историја
Слободен е основан во јуни 2022 година.
Рајан Гибонс
Рајан Гибонс може да се однесува на следниве личности:
Смокуч
Смокуч (словенечки: Smokuč) — населба во Општина Жировница во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
Алуминиум
Алуминиум (симб. Al) — хемиски елемент со атомски број  13. Тоj е сребренобел, мек, немагнетен и нодуларен метал во боровата група. По маса, алуминиумот сочинува околу 8% од Земјината кора; тоа е третиот најзастапен елемент по кислородот и силициумот и најзастапен метал во кората, иако е поретко во мантијата подолу. Главната руда од алуминиум е боксит. Алуминиумскиот метал е толку хемиски реактивен што природните примероци се ретки и се ограничени на екстремно редуцирачки средини. Наместо тоа, се наоѓа во комбинација во повеќе од 270 различни минерали.
Алуминиумот е извонреден поради неговата ниска густина и неговата способност да се спротивстави на корозијата преку феноменот на пасивација. Алуминиумот и неговите легури се од витално значење за воздушната индустрија и се важни за транспортните и градежните индустрии, за градење фасади и прозорски рамки. Оксидите и сулфатите се најкорисни соединенија од алуминиум.
И покрај неговата распространетост во животната средина, ниту еден познат облик на живот не користи алуминиумски соли метаболно, но алуминиумот добро е поднесен од страна на растенијата и животните. Поради изобилството на овие соли, потенцијалот за биолошка улога за нив е од постојан интерес, а студиите продолжуваат.
Јадра и изотопи
Од изотопите од алуминиум, само 27 Al е стабилен. Ова е во согласност со алуминиум кој има непарен атомски број. Тој е единствениот алуминиумски изотоп што постоел на Земјата во неговиот сегашен облик од создавањето на планетата. Скоро целиот елемент на Земјата е присутен како овој изотоп, што го прави алуминиумот мононуклиден елемент и значи дека неговата стандардна атомска тежина практично се изедначува со онаа на изотопот. Стандардната атомска тежина на алуминиумот е ниска во споредба со многу други метали, која има последици за својствата на елементот.
Сите други изотопи на алуминиумот се радиоактивни. Најстабилен од овие е 26 АЛ (полуживот 720.000 години) и затоа не можел да преживее од формирањето на планетата. Сепак, 26 Al е произведен од аргон во атмосферата со спалувањето предизвикано од протони на космички зраци. Односот од 26 Al до 10 Be се користи за радиодикација на геолошки процеси во текот на 10 5 до 10 6 годишни временски размери, особено транспорт, таложење, складирање на седименти, погребни времиња и ерозија. Повеќето научници за метеоритите веруваат дека енергијата ослободена од распаѓањето на 26 Al е одговорна за топење и диференцијација на некои астероиди по нивното формирање пред 4,55 милијарда години.
Електронска школка
Алуминиумскиот атом има 13 електрони, наредени во електронска конфигурација на [ Ne ] 3s 2 3p 1, со три електрони над стабилна конфигурација на благороден гас. Соодветно на тоа, првите три комбинирани енергии на јонизација на алуминиум се далеку пониски од четвртата енергија од јонизација. Алуминиумот релативно лесно може да ги предаде своите три најоддалечените електрони во многу хемиски реакции (види подолу ). Електронегативноста на алуминиумот е 1.61 (Паулинска скала).
Масовно
Алуминиумскиот метал, кога е во квантитет, е многу сјаен и наликува на сребро, бидејќи повластено апсорбира далеку ултравиолетово зрачење додека ја рефлектира цела видлива светлина, така што не дава никаква боја на рефлектирана светлина, за разлика од рефлектантни спектри на бакар и злато. Друга важна карактеристика на алуминиумот е неговата ниска густина, 2,70 g / cm 3. Алуминиумот е релативно мек, издржлив, лесен, пластичен и податлив со изглед кој се движи од сребрена до досадна сива, во зависност од грубоста на површината. Не магнетен е и не може лесно да се запали. Свеж филм од алуминиум служи како добар рефлектор (приближно 92%) од видливата светлина и одличен рефлектор (од прилика 98%) на средно и далеку инфрацрвено зрачење. Јачината на издржливоста на чистиот алуминиум е 7-11 MPa, додека алуминиумските легури имаат јачина на сила која се движи од 200 MPa до 600 MPa. Алуминиумот има околу една третина густина и цврстина на челик. Лесно е обработен, молдиран, извлечен и екструдиран.
Алуминиумските атоми се наредени во површински центриран кубичен кристален систем. Алуминиумот има енергетска-складирана грешка од околу 200 mJ / m 2.
Алуминиумот е добар термички и електричен проводник, кој има 59% спроводливост на бакар, топлински и електрични, додека има само 30% од густината на бакар. Алуминиум е способен за суперспроводливост, со суперспроводлива критична температура од 1,2 Kelvin и критично магнетно поле од околу 100 Гаус (10 milliteslas ). Алуминиумот е најчест материјал за изработка на суперспроводливи кубити.
Хемија
Алуминиумската отпорност на корозија може да биде одлична поради тенок површински слој од алуминиум оксид кој се формира кога голиот метал е изложен на воздух, ефикасно спречувајќи понатамошна оксидација, во процес наречен пасивација. Најсилните алуминиумски легури се помалку отпорни на корозија поради галванични реакции со легиран бакар. Оваа отпорност на корозија е значително намалена со водени соли, особено во присуство на различни метали.
Во високо кисели раствори алуминиумот реагира со вода за да формира водород, а во многу алкални за да формираат алуминати - заштитен пасивација под овие услови е занемарлива. Првенствено поради тоа што е кородиран од страна на растворени хлориди, како што е обичниот натриум хлорид, апаратите за домаќинство никогаш не се направени од алуминиум.
Сепак, поради својата општа отпорност на корозија, алуминиумот е еден од ретките метали што ја задржува сребрената рефлексија во фино прашкаст облик, што го прави важна компонента на бои со сребрена боја. Алуминиумското огледало има најголема рефлексија на секој метал во 200-400 nm ( UV ) и 3.000-10.000 nm (далеку IR ) региони; во 400-700 nm видлив опсег, малку е надминат од калај и сребро и во 700-3000 nm (во близина на IR) од сребро, злато и бакар.
Неоргански соединенија
Огромното мнозинство на соединенија, вклучувајќи ги сите минерали што содржат алуминиум и сите комерцијално значајни алуминиумски соединенија, имаат алуминиум во оксидационата состојба 3+. Бројот на координати на таквите соединенија варира, но генерално Al 3+ е шест-координата или тетракоординат. Речиси сите соединенија од алуминиум (III) се безбојни.
Сите четири трихалиди се добро познати. За разлика од структурите на трите потешки трихалиди, алуминиум флуорид (AlF 3 ) има шест-координатен Al. Октаедричната координативна средина за AlF 3 е поврзана со компактноста на флуоридниот јон, од кои шест можат да се вклопат околу малиот Al 3+ центар. AlF 3 сублима (со крек) на 1291 °C. Со потешки халиди, координативните броеви се пониски. Останатите трихалиди се димерични или полимерни со тетрахерални Ал центри. Овие материјали се подготвуваат со третирање на алуминиумски метал со халоген, иако постојат други методи. Ацидификацијата на оксидите или хидроксидите овозможува настанување на хидрати. Во воден раствор, халогените често формираат мешавини, кои обично содржат шест-координатни алуминиумски центри коишто ги прикажуваат и халидните и акви лиганди. Кога алуминиум и флуорид се заедно во воден раствор, тие лесно формираат комплексни јони како што е        ,          , и. Во случај на хлорид, полиалуминиумските кластери се формираат како што е [Al 13 O 4 (OH) 24 (H 2 O) 12 ] 7+. Алуминиумот формира еден стабилен оксид со хемиска формула Al2O3. Тој може да се најде во природата во минералниот корунд. Алуминиум оксид, исто така, честопати се нарекува Алумина. Сафир и рубин се нечисти корунди загадени со траги од други метали. Двата оксидни хидроксиди, AlO (OH), се [./https://en.wikipedia.org/wiki/Boehmite boehmite] и [./https://en.wikipedia.org/wiki/Diaspore diaspore]. Постојат три трихидроксиди: bayerite, gibbsite и nordstrandite, кои се разликуваат во нивната кристална структура (полиморфни ). Повеќето се произведуваат од руди со различни влажни процеси со користење на киселина и база. Греењето на хидроксидите доведува до формирање на корунди. Овие материјали се од централно значење за производство на алуминиум и се исклучително корисни.
Алуминиум карбид (Al4C3) се прави со загревање на мешавина од елементи над 1000°C (1,832 °F). Бледо жолтите кристали се состојат од тетрахерални алуминиумски центри.Тие реагираат со вода или разредена киселина за да се добие метан. Ацетилидот, Al2(C2)3, се прави со пренесување на ацетилен преку загреан алуминиум.
Алуминиум нитрид (AlN) е единствениот нитрид познат по алуминиум. За разлика од оксидите, тој содржи тетрахерални алуминиумски центри. Може да се направи од елементите на 800 °C (1,472 °F). Тој е материјал кој е стабилен на воздух со висока топлинска спроводливост. Алуминиум фосфид (AlP) е направен на сличен начин; се хидролизира за да се добие фосфин :
Рајан Гибонс (велосипедист)
Рајан Гибонс (Ryan Gibbons; р. ) — јужноафрикански професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата.
Алуминиум
Алуминиум (I)
AlF, AlCl и AlBr постојат во гасната фаза кога трихалидот се загрева со алуминиум. Составот е нестабилен на собна температура, конвертирајќи се во тријодид:
Железо
Чистото железо е многу ретко на Земјината кора, во основа ограничена на метеорити. Железните руди се доста изобилни, но извлекувањето на употреблив метал од нив бара печки или печки способни да достигнат 1500 °C или повисоко, околу 500 °C повисоко од она што е доволно за да се топи бакар. Луѓето почнаа да доминираат во тој процес во Евроазија само околу 2000 година пр.н.е., а во некои региони, само околу 1200 пр.н.е., железото почнало да ги менува бакарни легури за алати и оружје. Овој настан се смета за премин од бронзеното време во железното време. Железни легури, како што се челик, инокс и специјални челици, сега се далеку најзастапени индустриски метали, поради нивните механички својства и нивната ниска цена.
Алуминиум
Алуминиум (I)
Стабилен дериват на алуминиум моноиодид е цикличниот адукт формиран со триетиламин,. Исто така, од теоретски интерес, но само на минливо постоење се Al2O и Al2S. Al2O е направен со загревање на нормалниот оксид, Al2O3, со силициум на 1800 °C во вакуум.
Алуминиум (II)
Многу едноставни Al (II) соединенија се повикуваат или се забележуваат во реакциите на алуминиум метал со оксиданси. На пример, алуминиум моноксид, AlO, е откриен во гасна фаза по експлозија и во ѕвездени апсорпциони спектри. Потемелно се испитуваат соединенијата со формулата R4Al2 кои содржат Al-Al врска и каде што R е голем органски лиганд.
Органоалуминиеви соединенија и сродни хидриди
Постојат различни соединенија со емпириска формула AlR 3 и AlR1,5Cl1,5. Овие видови обично се тетраедарни алуминиум центри формирани од димеризацијата со некои R или Cl премостување помеѓу двете Al-атоми, на пример, " триметилалуминиум " ја има формулата Al2(CH3)6 (види слика). Со големи органски групи, триорганоалуминиевите соединенија постојат како трикоординирани мономери, како што се триизобутилалуминиум.Таквите соединенија се користат во индустриската хемија, и покрај фактот што тие често се високопирофорни. Неколку аналози постојат помеѓу органоалуминиеум и органоморони соединенија, освен големи органски групи.
Индустриски важниот алуминиум хидрид е литиум алуминиум хидрид (LiAlH 4 ), кој се користи како редуктор во органската хемија. Може да се произведува од литиум хидрид и алуминиум трихлорид :
Неколку корисни деривати на LiAlH 4 се познати, на пр. Натриум бис (2-метоксиетокси) дихидридоалуминиат. Наједноставниот хидрид, алуминиум хидрид или ален, останува лабораториска љубопитност. Тоа е полимер со формулата (ALH 3) n, за разлика од соодветниот бор хидрид што е димер со формулата (BH3)2.
Во вселената
Алуминиумското изобилство на честички во Сончевиот Систем е 3,15 милионитинки. Тој е дванаесеттиот елемент најзастапен од сите елементи и трет најзастапен меѓу елементите кои имаат непарни атомски броеви, по водород и азот. Единствениот стабилен изотоп на алуминиум, 27Al, е 18-тото најзастапно јадро во Вселената. Тој е создаден речиси целосно по соединување на јаглерод во масивни ѕвезди кои подоцна ќе станат супернова од тип II: ова соединување создава 26Mg, што, по фаќањето слободни протони и неутрони станува алуминиум. Некои помали количини од 27Al се создаваат во водородни горени школки на еволуираните ѕвезди, каде што 26 Mg може да фаќа слободни протони. Во суштина, целиот алуминиум кој сега постои е 27Al; 26Аl бил присутен во раниот Сончев систем, но во моментов е исчезнат. Сепак, количините на траги од 26 Al што постојат се најчестиот емитер на гама зраци во меѓуѕвездениот гас.
На земјата
Генерално, Земјата е околу 1,59% алуминиум по маса (седма во изобилие по маса). Алуминиумот се јавува во поголем процент на Земјата отколку во Универзумот, бидејќи алуминиумот лесно формира оксиди и се врзува за карпи и алуминиумпт останува во Земјината кора, додека помалку реактивните метали тонат до јадрото. Во Земјината кора, алуминиумот е најзастапен (8.3% по маса) метален елемент и третиот најзастапен од сите елементи (по кислород и силициум). Голем број силикати во Земјината кора содржат алуминиум. Спротивно на тоа, мантијата на Земјата е само 2.38% алуминиум по маса.
Поради својот силен афинитет за кислород, алуминиумот речиси никогаш не е пронајден во елементарната состојба; наместо тоа се наоѓа во оксиди или силикати. Feldspars, најчестата група на минерали во Земјината кора, се алумосиликати. Алуминиум, исто така, се јавува во минералите берил, криолит, гранат, шпинел и тиркизна боја. Нечистотиите во Al2O3, како што се хром и железо, ги даваат скапоцените камења рубин и сафир. Мајчин алуминиум метал може да се најде само како мала фаза во ниско ниво на кислородни fugacity средини, како на ентериери на одредени вулкани. Индустрискиот алуминиум е пријавен кај студени седишта во североисточната континентална падина на Јужнокинеското Море. Можно е овие депозити да резултираат од бактериско намалување на тетрахидроксоалуминатот Al(OH)4 -.
Иако алуминиумот е чест и раширен елемент, не сите алуминиумски минерали се економски издржливи извори на метал. Речиси сите метални алуминиум се произведуваат од руди боксит (AlOx(OH)3-2 x ). Бокситот се јавува како производ на атмосферски влијанија од ниско железо и силициум во тропски климатски услови. Во 2017 година, повеќето боксити биле минирани во Австралија, Кина, Гвинеја и Индија.
Историја
Историјата на алуминиумот е обликувана со употребата на алум. Првиот напишан запис за алум, направен од грчкиот историчар Херодот, датира од 5 век пр.н.е. Древните го користеле алумот за бојадисување и за одбрана на градот. По Крстоносните војни, алумот бил неопходен напредок во европската индустрија на ткаенини, бил предмет на меѓународна трговија; бил увезен во Европа од источниот Медитеран до средината на XV век.
Природата на алумот останува непозната. Околу 1530 година, швајцарскиот лекар Парацелсус сугерирал дека алумот бил сол на земја од алум. Во 1595 година, германскиот лекар и хемичар Андреас Лививија експериментално го потврдил тоа; Во 1722 година, германскиот хемичар Фридрих Хофман го објавил своето верување дека основата на алумот била посебна земја. Во 1754 година, германскиот хемичар Андреас Сигисмунд Маргграф синтетизирал алумина со варена глина во сулфурна киселина и потоа додавајќи поташа.
Обидите за производство на алуминиумски метал датираат од 1760 година. Првиот успешен обид, бил завршен во 1824 од страна на данскиот физичар и хемичар Ханс Кристиан Орстед. Тој реагирал безводен алуминиум хлорид со калиум амалгам, давајќи грутка метал што изгледа слично на калај. Тој ги презентирал неговите резултати и демонстрирал примерок од новиот метал во 1825 година. Во 1827 година, германскиот хемичар Фридрих Велер ги повторил експериментите на Орстед, но не идентификувал никаков алуминиум. (Причината за оваа недоследност била откриена само во 1921 година.) Во 1827 година тој спровел сличен експеримент со мешање на безводен алуминиум хлорид со калиум и произвел прашок од алуминиум. Во 1845 година, тој успеал да произведе мали парчиња метал и опишал некои физички својства на овој метал. По многу години потоа, Велер бил заслужен за откривање на алуминиум. Бидејќи методот на Велер не можел да даде големи количини на алуминиум, металот остана редок; неговата цена ја надмина онаа на златото. Францускиот хемичар Анри Етиен, Сент-Клер Девил, објавил индустриски метод за производство на алуминиум во 1854 година во Париската академија на науките. Алуминиум трихлорид можел да биде намален со натриум, што било попогодно и поевтино од калиум, што го користел Велер. Во 1856 година, Девил, заедно со придружниците, го основал првото индустриско производство на алуминиум во светот. Од 1855 до 1859 година, цената на алуминиумот се намалил за големина од 500 до 40 долари за килограм. Дури и тогаш, алуминиумот сè уште не бил од голема чистота и произведениот алуминиум се разликувал по својства по примерок.
Првиот индустриски метод за производство од големи размери бил независно развиен во 1886 година од страна на францускиот инженер Пол Херро и американскиот инженер Чарлс Мартин Хол ; сега е познат како процес на Hall-Héroult. Процесот Hall-Héroult ја претвора алумината во метал. Австрискиот хемичар Карл Џозеф Бајер го открил начинот на прочистување на бокситот за да се добие алумина, сега познат како Бајер процес, во 1889 година. Современото производство на метали од алуминиум се базира на процесите на Баер и Хал-Херол.
Цените на алуминиумот паднаа, а алуминиумот стана широко користен за накит, секојдневни предмети, рамки за очила, оптички инструменти, прибор за на маса и фолија во 1890-тите и почетокот на 20 век. Способноста на алуминиумот да формира тешки, но сепак лесни легури со други метали, придонел металот што многу да се користи во тоа време. За време на Првата светска војна, големите влади барале големи пратки од алуминиум за лесни и јаки авионски рамки.
До средината на 20 век, алуминиумот станал дел од секојдневниот живот и е суштинска компонента на домашни апарати. Во средината на 20-от век, алуминиумот се појавил како градежен материјал, со апликации за градежништво како во основната конструкција, така и во ентериерот, и се повеќе се употребувал во воениот инженеринг, за авиони и за моторни возила со копнен оклоп. првиот вештачки сателит на Земјата, кој бил пуштен во 1957 година, се состоел од две одделни алуминиумски полутопки кои биле здружени заедно и сите последователни вселенски возила се направени од алуминиум. Алуминиумската конзерва била измислена во 1956 година и била употребувана како сад за пијалаци во 1958 година. Во текот на 20 век, производството на алуминиум брзо се зголемило: додека светското производство на алуминиум во 1900 било 6.800 тони, годишното производство прво надминало 100.000 метрички тони во 1916 година; 1.000.000 тони во 1941 година; 10.000.000 тони во 1971 година. Во 1970-тите, зголемената побарувачка за алуминиум ја направило размена на стоки; алуминиумот влегол во Лондонската берза на метали, најстарата индустриска метална берза во светот, во 1978 година. Производството продолжило да расте: годишното производство на алуминиум надминало 50.000.000 метрички тони во 2013 година.
Вистинската цена наа алуминиумот се намалила од 14.000 долари за метрички тон во 1900 година на 2.340 долари во 1948 година (во 1998 година САД долари). Трошоците за екстракција и обработка биле намалени во однос на технолошкиот напредок и размерот на економиите. Меѓутоа, потребата за искористување на послабите депозити со понизок степен на квалитет и користењето на зголемените трошоци за влез (пред сè, енергија), ја зголемиле нето-цената на алуминиумот; вистинската цена почнала да расте во 1970-тите со зголемувањето на трошоците за енергија. Производството се преселило од индустријализираните земји во земји каде што производството било поевтино. Трошоците за производство во доцните години на 20-от век се промениле поради напредокот во технологијата, пониските цени на енергијата, девизниот курс на американскиот долар и цените на алуминиумот. Збирното учество на земјите на БРИК се зголемило во првата деценија од 21 век од 32,6% на 56,5% во примарното производство и 21,4% на 47,8% во примарната потрошувачка. Кина акумулира особено голем дел од светската продукција благодарение на изобилството на ресурси, евтина енергија и владини стимули; исто така, го зголемила својот удел во потрошувачката од 2% во 1972 година на 40% во 2010 година. Во Соединетите Американски Држави, Западна Европа и Јапонија, повеќето алуминиум се консумирал во транспортот, инженерството, градежништвото и пакувањето.
Белешки
<references group=б/>
Железо
Приземните и мазни чисти железни површини се огледало-сребрено-сива боја. Сепак, железо реагира лесно со кислород и вода за да даде кафеави до црни хидрирани железни оксиди, попозната како 'рѓа. За разлика од оксидите на некои други метали, кои формираат пасивирачки слоеви, 'рѓата зафаќа повеќе волумен од метал и отсекува, изложувајќи нови површини за корозија.
Телото на возрасен човек содржи околу 3 до 5 грама елементарно железо, главно во хемоглобин и миоглобин. Овие двa белковини играат важна улога во метаболизмот на ’рбетниот столб, односно транспорт на кислород преку крв и складирање на кислород во мускулите. За да се одржат потребните нивоа, човечкиот метаболизам на железо бара минимум железо во исхраната. Железото е, исто така, металот на активното место на многу важни редокс ензими кои се занимаваат со клеточното дишење и оксидација и редукција на растенијата и животните..
Хемиски, железо дели многу својства на другите транзициони метали, вклучувајќи друга група 8 елементи, рутениум и осмиум. Железото формира соединенија во широк спектар на оксидациски состојби, -2 до +7. Железо, исто така, формира многу координатни соединенија; некои од нив, како што се фероцен, фериоксалат и пруско сино, имаат значителни индустриски, медицински или истражувачки апликации.
Најчести оксидни состојби на железо се +2 и +3, означени со железо (II) и железо (III) во модерна стандардна номенклатура. Традиционално, соединенијата на железо (II) (како што се солите на двовалентниот катјон Fe2 +) се нарекуваат обоени; додека соединенијата со железо (III) (како што се соли на Fe3 +) најчесто се нарекуваат железо. Соединенија што содржат железо во двете состојби, означени како железо (II, III), може да се наречат ферозо-железен или ферозоферик; како, на пример, ферозоферетски оксид .Инаку, ferr- (од латинскиот ферум) е општо корен што значи "железо", како во црна металургија, обоени метали, феромагнетни, фероелектрични и ферогинозни.