cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Биоразновидност на Албанија
Екорегиони
Земјата Албанија е дел од Бореалското царство и се протега специфично во рамките на илирската покраина на Циркумбореалниот регион. Неговата територија може конвенционално да се подели на четири копнени екорегиони на палеарктичкото царство. Илирските листопадни шуми се протегаат по должината на албанскиот Јадран и крајбрежјето на Јонското Море на запад преку Средоземниот слив, додека мешаните шуми на планините Пинд се појавуваат на источните и југоисточните планински масиви на исток. Мешаните шуми на планините Динарик покриваат поголем дел од Албанските Алпи на север, додека Балканските мешани шуми се протегаат низ источниот крај на опсегот.
Шуми
Шумите се најраспространетиот копнен екосистем во Албанија. Тие претставуваат суштинска функционална и естетска компонента на 36% од пејзажите во земјата. За разлика од шумите на северна Албанија, слични се на континентална Европа, а оние од јужна Албанија упатуваат на сличности со сливот на Средоземниот слив. Шумите можат да имаат различни форми, во зависност од нивната географска ширина, почва, врнежи од дожд и преовладувачки температури. Концентрацијата на листопадни дрвја доминира во шумите на земјата, се движи од скоро 56,8% или 6,093 квадратни километри од пошумената територија. Дабот претставува важен природен шумски ресурс во Албанија со 32,1%, проследен со бука со 18,4%. Постојат 12 видови даб пронајдени во Албанија распоредени низ целата територија на земјата од север кон југ и исток кон запад.
Иглолисните шуми зафаќаат 1.756 квадратни километри, што претставува 16,4% од целата пошумена површина на земјата. Иако црниот бор доминира и е меѓу најзначајните видови дрвја во земјата, зафаќа површина од приближно 10,2%. Примарно е пронајден во Централниот планински масив, но исто така расфрлан и во Северниот и Јужниот планински венец. Сребрената ела сочинува 1,4% од четинарите со 152 квадратни километри, кои обично се наоѓаат на падините и долините на планините и покрај бреговите на албанскиот Јадран и Јонско Море на запад.
Мочуришта
Албанија поседува богатство на водни екосистеми кои поддржуваат различни и уникатни живеалишта. Овие мочуришта содржат соодветно бројни еколошки добра и услуги, но се под значителен товар заради брзата урбанизација и индустријализација. Блатна, трски и езера се наоѓаат во сите региони, заедно со реки и делти, додека мочуриштата се дистрибуираат од високата внатрешно планинска зона на југоисток до крајбрежјето на запад.
Најбогатите мочуришни региони се особено во крајбрежната рамнина долж целата западна граница на Албанија, која е обликувана од Јадранското и Јонското Море. Мочуришниот комплекс Бутринт, Караваста и Нарта претставува едно од најважните места на крајбрежните мочуришта на Албанија. Лагуните се одделени од морето со прилично тесни песочни решетки, кои континуирано се менуваат во големина и форма. Други важни лагуни се лагуната Патоку, лагуната Куне- Ваин, лагуната Вилуни и многу други.
Албанија е дом на неколку најважни езера во Јужна Европа. Четири езера се распределени со соседните земји, на пример Скадарското Езеро со Црна Гора, Охридското Езеро со Македонија, Малото Преспанско Езеро со Грција и Преспанското Езеро со Македонија и Грција. Сепак, сите се од меѓународно значење, особено за лимнологијата и биоразновидноста. Покрај тоа, Скадарското Езеро и Преспанското Езеро се признати како моклиште од меѓународно значење со официјално означување според Рамсарската конвенција.
Утоки
Естуар е делумно затворено крајбрежно тело со вода што се формира кај речните устија и обезбедува уникатни живеалишта за популации на птици преселници, без'рбетници, како и морски риби, вклучувајќи ги и оние што посетуваат да се размножуваат. Главните одлики на животот на устието се варијабилноста на соленоста и седиментацијата. Тие се определени од геологијата на регионот и се под влијание на топографските, хемиските и климатските услови.
Иако е мала по големина, Албанија има многу реки што течат низ нејзините пространства. Главните реки на Албанија се Дрим, Војуша, Матија, Ерзен, Шкумба и Семан кои се излеваат во источното Јадранско Море. Речните текови се многу променливи со високи текови во зима и раната пролет и драматично помали текови кон крајот на летото.
Покрај тоа, реките добиле мало научно внимание од биолозите и малку се знае за статусот на биолошката разновидност што тие го содржат, сепак, речниот слив на Дрим е едно од најважните жаришта на биоразновидноста во Европа.
Флора
Албанија има контрастни и различни видови растителност, определени главно од топографија, хидрологија, клима и геологија. Ужива во разновидност на умерени екологии, вклучувајќи листопадни и иглолисни шуми, мочуришта, речни делти, алпски и субалпински пасишта и ливади, зимзелени и широколисни грмушки, морски и крајбрежни предели.
Стратешки сместена на северниот брег на Средоземното Море, Албанија се наоѓа на едно од жариштата за биолошка разновидност на планетата заради зголеменото ниво на ендемизам во Средоземното басен. Флората на Албанија се состои од повеќе од 3.200 васкуларни и 2.350 неваскуларни растенија и помалку познат број на габи. Главните елементи на флората на земјата се 24% средоземен, 22% балкански, 18% европски и 14% евроазиски.
Фитогеографски, земјата се простира на илирската провинција Циркумбореален регион во рамките на Бореалското царство. Според Светскиот фонд за природата и Европската агенција за животна средина, тој спаѓа во четири копнени екорегиони од областа на Палеарктикот, вклучувајќи ги Илирските листопадни шуми, Балканските мешани шуми, Пиндските мешани шуми на планините и Динариските мешаните шуми на планините.
Околу 3.000 различни видови на растенија растат во Албанија, од кои многу се користат за медицински цели. Крајбрежните региони и низините имаат типична растителност на средоземна макија, додека дабовите шуми и растителноста се наоѓаат на поголеми височини. Огромни шуми од црн бор, бука и ела се наоѓаат на повисоките планини, а алпските пасишта растат на надморска височина над 1800 метри. Родот на флората со најмногу видови во Албана Трифолиум ( детелина ) со вкупно 63 видови. Ова главно се должи на средоземната клима на крајбрежјето на нацијата. Земјата е дом и на речиси 27 видови Вербаскум, што се должи на поголемата близина на Анадолија, која е главниот центар за развој на кралските свеќи.
Птици
Географската местоположба на Албанија во комбинација со нејзината променлива и сложена клима е одговорна за разновидната популација на птици во земјата. Во Албанија се евидентирани над 353 видови птици со 11 глобално загрозени видови и видови воведени од луѓе. Земјата е дом на поволни мочуришта, лагуни, езера, утоки и делти заедно со соодветните живеалишта. Овие живеалишта служат како поле за хранење на илјадници мигранти птици кои патуваат помеѓу Северна Африка и Европа преку јадранскиот пат. Постојат бројни грабливи птици во Албанија, како некои видови орли, јастреби, соколи и мршојадци. Орлите се широко распространети низ целата земја, додека различни видови живеат во различни живеалишта. Златниот орел е најголемата грабливка птица и особено се наоѓа во планинските области, карпите и оддалечените области на Албанија.
Соколите се добро претставени од голем број видови. Тие се претставени од средоземниот сокол, сокол ластовичар, планински сокол, сив сокол, степски сокер и мал сокол. Десетина видови мршојадци може да се најдат како живеат во земјата главно во одредени делови на клисури, на карпи, и пештери. Меѓу најважните и најистакнати видови е глобално загрозениот египетски мршојадец. Овие птици живеат главно на југот на Албанија, но можат да се најдат на многу малку територии на север.
Сместена во Средоземното Море, Албанија има богата морска фауна со многу големи и разни колонии на морски птици, распоредени околу нејзиното чисто крајбрежје на запад. Пеликани и фламинго најчесто се среќаваат во крајбрежните области. Исклучително реткиот далматински пеликан е најчестиот пеликан во земјата и многу тежок за летачка птица. Поголемото фламинго, кое е надвор од шесте видови фламинго на планетата, може да се најде покрај топлите, водени региони, особено во лагуните, како што се лагуната Караваста и лагуната Нарта.
Цицачи
Албанија е дом на широк спектар на цицачи кои се тесно поврзани со нејзината географска локација и климатските услови. Регистрирано е околу 58 видови цицачи да се појавуваат во земјата. Заштитените области, вклучувајќи ги националните паркови, природните резервати и биосферските резервати, обезбедуваат заштита на цицачите и се најверојатни локации каде може да се видат овие животни. За мала земја, Албанија има важна улога во одржувањето и обезбедувањето долгорочен опстанок на големите месојади на западниот и јужниот Балкански Полуостров. Месните месојади се чини дека се дистрибуирани првенствено во последните преостанати шуми низ целата земја, особено во областите околу Албанските Алпи на север, планините Кораб на исток и расфрланите издигнати области на југ, како што се на полуостровот Карабурун и планините Валамара и Немеречка.
Видовите мачки во земјата вклучуваат евроазиски рис и европска дива мачка. Сите тие се критично загрозени и заштитени. Земјата е домаќин на моментално најголемата област на дистрибуција на критично загрозениот балкански рис, за која се смета дека е најголемата мачка на Балканот, со проценета популација од помалку од 100 едински. Семејството кучиња има неколку члена во Албанија, вклучувајќи го сивиот волк, евроазиски волк, црвената лисица и златниот чакал. Опсегот на дистрибуција на сивиот и евроазискиот волк опфаќа поголем дел од територијата на земјата. Црвената лисица, која е родна, е најголемиот вид лисица и се појавува во секој дел на Албанија. Сепак, опсегот на златниот чакал се протега низ Западните Низини долж албанскиот брег на Јадранско и на Јонско Море. Кафеавата мечка, можеби најпознатиот албански вид, е еден од највредните елементи на биоразновидноста и има важна улога во одржувањето на биоразновидноста. Тие се наоѓаат низ голем дел од земјата, вклучително и во Северниот, Централниот и Јужниот планински масив на Албанија, и се дел од Динарик - Пинд, кое е второ по големина население во Европа. Популациите на кафеавата мечка и во Албанија и во Македонија се од значителна и важна биолошка и генетска вредност, бидејќи тие ги сочинуваат поврзувачките популации помеѓу мечките на земјите од Србија, Хрватска и Словенија на северот на Балканот и мечките на Грција во југот. Најголемото семејство месојадни цицачи припаѓа на видрите, јазовците, ласиците и куните, сите се наоѓаат во земјата. Сите овие се кратки, крзнени животни со кратки, заоблени уши и густо крзно, но тие значително се разликуваат по големина, навика и живеалиште. Евроазиската видра се наоѓа низ поголемиот дел од земјата и здравото население е локализирано во реки и мочуришта на северозапад и на југ. Европскиот јазовец е најчестиот јазовец во Албанија и се наоѓа низ голем дел од територијата на земјата.
Класифицирани како месојади, перконогите се поделени помеѓу безушни и ушасти фоки. Средоземна фока-мечка, меѓу најретките видови на светот, е единствениот вид што може да се најде во Албанија. Првенствено е дом во карпестите крајбрежни региони на јужна Албанија, како што се полуостровот Карабурун, островот Сазан и островите Ксамил кои обезбедуваат добри живеалишта за загрозените видови. Со оглед на големата достапност на вода, се проценува дека крајбрежјето на земјата е 381 километри долго. Средоземното Море, кое ги вклучува Јадранското Море и Јонското Море што ја сочинуваат целата западна граница на Албанија, е дом на сè поретки популации на китови. Како и да е, земјата има неколку видови кои живеат во албанското Средоземно Море.
Познато е дека обичниот делфин со краток клун ги населува крајбрежните води. Обичниот делфин е обилен по должината на албанскиот брег на Јадранското Море, особено во зимски и пролетни сезони каде доаѓаат на крајбрежните области за да се размножуваат. Области за заштита на видовите делфини се воспоставени во реката Буна-Велипоја, Карабурун-Сазан, Ксамилските Острови, Војуша-Нарта Затоа, клуновестиот кит на Кувиер е забележан неколку пати во албанските води.
Копитарите со рамни прсти се претставени со видови како што се црвениот елен, срна, елен. и дивокоза. Црвениот елен е меѓу најголемите тревојади во земјата и особено еден од најпопуларните видови на шуми во земјата.
Влекачи
И покрај фактот дека нема точни студии, Албанија е рангирана меѓу најважните региони на Балканскиот Полуостров во однос на влекачите со повеќе од триесет и седум видови. Многу од нив се широко распространети особено по должината на албанските брегови кои содржат широк спектар на живеалишта и екосистеми. Постојат неколку видови морски желки што се гнездат на плажите во земјата. Главестата желка е голема океанска желка. Зелената морска желка е уште еден важен вид во Средоземното Море и повремено се наоѓа во Дримскиот Залив на север и Валонскиот Залив на југот на Албанија. Морската желка е една од најзагрозените морски желки во светот и во основа се наоѓа во тропските води ширум светот, но исто така и повремено во Албанија.
Територијата на Албанија е населена со два важни вида слатководни желки како што се европската желка и речната желка. Една од најпознатите желки на Албанија е желката Херман која е релативно изобилна низ целата земја. Гуштери се среќаваат и во земјата. Големите гуштери, како што се европскиот зелен гуштер, балканскиот зелен гуштер најредовно се среќаваат во земјата.
Риба
Албанија има приближно 249 видови риби во нејзините крајбрежни води и 64 слатководни видови во нејзините реки и езера. И покрај тоа што риби од морски и слатки води може да се најдат во различни делови на водите низ целата земја. Јадранското и Јонското Море во Средоземното Море се дом на риби со солена вода, додека рибите од слатка вода се јавуваат на езерото Бутринт, Скадарското Езеро, Охридското Езеро, Преспанското Езеро, како и во лагуната Караваста, лагуната Нарта и лагуната Патос.
Охридското Езеро, најстарото езеро во Европа, се наоѓа помеѓу Албанија и Македонија. Како едно од ретките антички езера во светот, тоа е езерото кое содржи најголем број ендемски видови во светот, со 212 видови животни и растенија. Тоа е живеалиште за многу ретки видови риби како што е загрозената охридска пастрмка, една од најстарите пастрмки на целиот Балкански Полуостров.
Со идентификувани повеќе од 28 видови, од 38 видови регистрирани за целото Јадранско Море, разновидноста на ајкулите во Албанија е меѓу најраспространетите на Балканот.
Заштитени области
Бројни делови на Албанија се заштитени во согласност со голем број национални и меѓународни назнаки заради нивната природна, историска или културна вредност. Заштитените области припаѓаат на најважните инструменти за зачувување, што, пак, делотворно придонесува за одржување на видовите, живеалиштата и екосистемите.
Земјата во моментов има петнаесет назначени национални паркови, при што еден е наведен како морски парк. Почнувајќи од Јадранското Море и Јонското Море до Албанските Алпи и Кераунските Планини, тие поседуваат извонредни предели што претставуваат живеалишта за илјадници растителни и животински видови. Бутринт, Дивјака-Караваста, Карабурун-Сазан, Логора, Преспа, Шебеник-Јабланица, Тет и Валбона се едни од најспектакуларните национални паркови во земјата.
Црква „Св. Никола“ - Стење
Темелите на црквата биле поставени во јуни 2013 година, а самата градба на црквата била финансирана од Видосава Трајковска.
Меро
Меро (англиски: Mayreau) е остров во Свети Винцент и Гренадини, дел од островската група на Гренадини.
Географија
Меро е најмал населен остров во Гренадините со вкупна површина од 1.1 километар квадратен. Островот е дом на 271 жител. Населението воглавно е сместено во селото Стејшн Хил, кое воедно е име и на брдо, во југозападниот дел од островот.
Островот се наоѓа североисточно од Јунион и југозападно од Кануан. Околу островот има помали ненаселени острови, односно островчињата Табаго на исток, Католик со околни три издигнати карпи и една карпа која се наоѓа северно од Меро. Во заливот Винвард се наоѓаат познатите локални топли извори.
Социјален живот
Населението е релативно изолирано за разлика од остатокот на земјата. На островот се пристигнува само со брод. Електрична енергија во скоро време била поставена во селата, поточно во 2000 година. На островот има централен генератор кој се наоѓа во Салин Беј. Има еден бетонски пат на островот, кој поминува низ Слтвисл Беј. На островот има едно училиште, телекомуникациска зграда, католичка црква и пенгтакостална црква.
Список на државни водачи во 1816 година
Ова е список на државни водачи во 816 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Економска ликвидација
Ликвидацијата значи пресметување, расчистување, пресметка на трошоците, напуштање и запирање на некоја работа или труд и сл. Ликвидацијата во економијата е начин на престанување на работа на некое претпријатие преку постапка на впаричување на имотот на должникот или поделба на имотот меѓу доверителите. Постапката е регулирана со Законот за стечај и Законот за ликвидациска постапка, со тоа што ликвидацијата на акционерските друштва е регулирана со одредбите на Законот за претпријатија.
Количник
Во математиката, количник е резултатот од операцијата делење. Ако имаме, 2 е количник, 6 е деленик, а 3 е делител. Количникот е број кој претставува колку пати делителот го поделил деленикот. Поимот „количник“ може да се однесува и само на целобројниот дел од резултатот при делењето. На пример, количникот на ќе биде 2, а остатокот ќе биде 3.
Велко Маркоски
Велко Маркоски (роден на ) е македонски ракометар кој игра за екипата на РК Металург и за Македонската ракометна репрезентација.
Својата кариера ја започнал во младинската школа на РК Струга. Кога наполнил 18 години, преминал во редовите на РК Вардар, а во сезоната 2010/2011 заминал за РК Металург. .
Руски окупирани територии во Грузија
Руски окупирани територии во Грузија ( რუსეთის მიერ ოკუპირებული ტერიტორიები საქართველოში) се области на Грузија кои биле окупирани од Русија по Руско-грузиската војна во 2008 година. Тие се состојат од регионите на Автономната Република Абхазија и поранешната Јужноосетиска автономна област на Советска Грузија (во моментов поделена помеѓу неколку неавтономни административни поделби на независна Грузија), чиј статус е прашање на меѓународен спор.
И Абхазија и Јужна Осетија се широко признати како интегрални делови на Грузија и заедно претставуваат 20% од меѓународно признатата територија на Грузија. Грузискиот „Закон за окупирани територии на Грузија“, усвоен во 2008 година, го криминализира и гони влезот во Абхазија и Јужна Осетија од руска страна без посебна дозвола и дозволува само економска активност на двете територии кои се во согласност со него. Грузија и повеќето други членки на меѓународната заедница вклучувајќи ги САД, Франција, Кина, Обединетото Кралство, Канада, Германија, Турција, Јапонија, Израел, Австралија, Италија, Бразил, Украина, Европската Унија, ОБСЕ и Советот на Европа како и Обединетите нации ги признале Абхазија и Јужна Осетија како окупирани територии и го осудиле руското воено присуство и акции таму.
Историја
По Руско-грузиската војна, на 26 август 2008 година, рускиот претседател Димитриј Медведев потпишал декрети за признавање на независноста на Абхазија и Јужна Осетија како суверени држави. Грузискиот парламент едногласно усвоил резолуција на 28 август 2008 година со која формално се прогласуваат Абхазија и Јужна Осетија за територии окупирани од Русија и ги нарекува руските трупи окупаторски сили. Русија воспоставила дипломатски односи и со Абхазија и со Јужна Осетија. Руски трупи биле сместени и во Абхазија и во Јужна Осетија. Рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров изјавил дека е неопходно воено присуство во Абхазија и Јужна Осетија за да се спречи Грузија да ја врати контролата.
Русите постепено се повлекле од Грузија по војната, но тие останале во Переви. На 12 декември 2008 година, руските сили се повлекле од Переви. Осум часа подоцна, руски контингент од 500 војници повторно го окупирало селото, а грузиската полиција се повлекла откако Русите се заканиле дека ќе пукаат. Сите руски трупи во Переви се повлекле во Јужна Осетија на 18 октомври 2010 година и влегла единица на грузиската армија.
Во 2009 година, грузискиот претседател Михаил Саакашвили во неколку обраќања го спомнал фактот дека Русија се наоѓа на 40 километри подалеку од главниот град на Грузија, Тбилиси, и насочувала оружје кон неа.
Во провинцијата Рача, мостот на патот што води до преминот Мамисон на границата со Русија бил разнесен во јуни 2009 година, а грузиските граничари, наводно, се повлекле неколку километри подлабоко во грузиската територија. Мамука Арешидзе, експерт за кавкаски прашања, рекол дека повлекувањето „можело да биде условено со подготвеноста на грузиските власти да спречат судири со Русите“.
Во април 2010 година, Комитетот за надворешни односи на Парламентот на Грузија апелирал до законодавните тела на 31 земји, барајќи да ги прогласат двата грузиски региони Абхазија и Јужна Осетија за територии под руска окупација и да се признае дека масовното раселување на цивилите од тие региони од страна на Русија значи етничко чистење.
Во март 2011 година, Русите побарале селото Аибга, сместено на реката Псо во северозападниот дел на Абхазија, да се префрли на Русија. За време на постоењето на Советскиот Сојуз, селото било поделено на два дела; јужниот дел и припаѓал на Грузија, а северниот дел на Русија. Се тврди дека Русија дополнително барала 160 квадратни километри земјиште во близина на езерото Рица во округот Гагра. Откако абхазиската страна докажала дека јужниот дел на Ајбга припаѓа на Грузиската ССР, барањето за селото било отфрлено од Русија.
На 11 јуни 2014 година, грузискиот премиер Иракли Гарибашвили предизвикал контроверзии кога изјавил за Би-Би-Си дека Русија „не е заинтересирана за анексија“ на Абхазија и Јужна Осетија. Опозициското Обединето национално движење ја критикувал оваа изјава, обвинувајќи го Гарибашвили дека не ги бранел државните интереси на меѓународната сцена.
Русија потпишала договори за „сојуз и интеграција“ со Абхазија во ноември 2014 година и Јужна Осетија во март 2015 година. Двата договори формално ги ставиле соодветните војски на отцепените републики под руска команда, додека договорот со Јужна Осетија, исто така, вклучува одредби за интегрирање на нејзината економија со онаа на Русија. Границата меѓу Русија и Јужна Осетија исто така бил ефективно распуштена, со интегрирана царина. Помошник на рускиот претседател Владимир Путин на почетокот на 2015 година изјавил дека треба да се отстрани и границата со Абхазија. Грузиските власти жестоко го осудиле продлабочувањето на економската и воената зависност на окупираните територии од Русија, нарекувајќи го „притаен припојување“. Грузиските власти ги осудиле договорите за интеграција потпишани меѓу рускиот претседател Владимир Путин и неговите колеги од Абхазија и Јужна Осетија во 2014 и 2015 година како обиди за припојување на отцепените региони кон Руската Федерација.
Грузиски закон
Кон крајот на октомври 2008 година, претседателот Михаил Саакашвили го потпишал законот за окупираните територии донесен од Парламентот на Грузија. Законот ги опфаќа отцепените региони на Абхазија и територијата на поранешната автономна област на Јужна Осетија.
Во февруари 2013 година, било објавено дека грузиската влада размислува за измени на законот со кои ќе се декриминализира влезот во Абхазија и Јужна Осетија од територии различни од оние што ги контролира Грузија и ќе го направи административен прекршок предмет на финансиска казна наместо затворска казна.
На 16 мај 2013 година биле направени измени на законот за окупирани територии на Грузија. Првото кршење на овој закон ќе повлекува административни санкции, а не кривичен прогон и затвор како што било досега. Согласно измените, доколку некое лице нелегално ја премине границата првпат ќе се казни за 400 GEL, додека повторното прекршување е сепак кривично дело за кое се предвидува казна затвор до 1 година или минимум 800 GEL парична казна.
Во јули 2013 година, се појавиле извештаи дека актерот Жерар Депардје ќе биде под истрага од грузиските власти за прекршување на законот. Претставникот на грузиската влада изјавил дека „Депардје го посети главниот град на Абхазија, Сухуми, и се сретна со сепаратистичкото раководство во регионот на 1 јули без прелиминарни консултации со Тбилиси“.
Во февруари 2014 година, Министерството за надворешни работи на Грузија издало предупредување до посетителите на Зимските олимписки игри во Сочи дека влегувањето во Абхазија од територијата на Руската Федерација би го прекршило меѓународното право и лицата кои минуваат низ границите, неконтролирани од грузиските царини и граници. контрола, ќе биде предмет на кривично гонење од страна на грузискиот правосуден систем. Изјавата била одговор на претходната декларација на де факто властите во Сухуми дека ги поедноставиле визните правила за туристите кои сакаат да влезат во Абхазија за време на Зимските олимписки игри преку граничниот премин Псоу.
На 15 април 2014 година, по анексијата на Крим од страна на Руската Федерација, украинската Рада го усвоила законот „За обезбедување заштита на правата и слободите на граѓаните и правен режим на привремено окупираната територија на Украина“. Украинскиот закон се заснова на грузискиот закон за окупирани територии.
Преглед
Според грузискиот закон насловен Закон за окупирани територии на Грузија, терминот „окупирани територии и територијални води“ или „Окупирани територии“ ги опфаќа териториите на Автономната Република Абхазија, регионот Цхинвали (територија на поранешната автономна област Јужна Осетија) и водите во Црното Море лоцирани во водната територија на Црното Море, долж државната граница на Грузија со Руската Федерација, јужно од реката Псоу, до административната граница на устието на реката Енгури. Терминот го опфаќа и воздушниот простор над гореспоменатите територии.
Законот го ограничува слободното движење и економската активност на териториите. Конкретно, според законот, странските државјани треба да влезат во двата отцепени региони само од Грузија. Влезот во Абхазија треба да се изврши од округот Зугдиди и во Јужна Осетија од округот Гори.
Законодавството наведува и посебни случаи во кои влезот во отцепените региони нема да се смета за нелегален. Тој предвидува дека посебна дозвола за влез во отцепените региони може да се издаде доколку патувањето таму „... им служи на државните интереси на Грузија; мирно решавање на конфликтот; деокупација или хуманитарни цели“. Граѓаните на странски држави и лицата без државјанство кои влегле во Грузија од руска страна преку Абхазија и Јужна Осетија, кои бараат азил во земјата, не се казнуваат.
Секоја економска активност (претприемничка или непретприемничка) е забранета без разлика дали се спроведува или не за добивање профит, приход или надоместок, доколку според законите на Грузија „За лиценци и дозволи“, „За претприемачи“, „За одгледување пчели“. ', 'За музеи', 'За вода', 'За граѓански регистар', 'за електронски комуникации', поморскиот законик на Грузија или Граѓанскиот законик на Грузија, за таква активност е потребна лиценца, дозвола, овластување или регистрација или ако, според грузиското законодавство, таквата активност бара договор, но тој не е одобрен. Секоја трансакција поврзана со недвижен имот и склучена со кршење на грузискиот закон се смета за неважечка од моментот на склучување и не предизвикува никакви правни последици. Одредбата од законот што ги покрива економските активности е ретроактивна, почнувајќи од 1990 година.
Законот забранува меѓународен воздушен сообраќај и поморски сообраќај (освен случаите дефинирани во Конвенцијата на ОН за поморско право од 1982 година), железничкиот сообраќај и меѓународниот автомобилски превоз на товар. Законот, исто така, забранува користење на национални ресурси и организирање на готовински трансфер.
Законот вели дека Руската Федерација – државата која изврши воена окупација – е целосно одговорна за кршењето на човековите права во Абхазија и Јужна Осетија. Руската Федерација, според документот, е одговорна и за компензација на материјална и морална штета нанесена на грузиски државјани, лица без државјанство и странски државјани, кои се во Грузија и влегуваат на окупираните територии со соодветни дозволи.
Законот, исто така, вели дека де факто државните агенции и службеници кои работат на окупираните територии Грузија ги смета за нелегални. Законот ќе остане во сила до „целосното враќање на јурисдикцијата на Грузија“.
Критики
Во 2009 година, Комитетот за почитување на обврските и заложбите на Парламентарното собрание на Советот на Европа побарал од Европската комисија за демократија преку правно (Венецијанска комисија) мислење за законот за окупираните територии на Грузија. Резултирачкиот извештај на Комисијата од март 2009 година го критикувал грузискиот закон. Законот бил во спротивност со резолуциите на Советот за безбедност на ОН кои биле обврзувачки и за Руската Федерација и за Грузија. Во извештајот се вели дека законот предизвикува загриженост „во однос на хуманитарниот пристап до областите погодени од конфликтот“. Термините употребени во член 2 се во спротивност со Конвенцијата на Обединетите нации за правото на морето (UNCLOS) од 1982 година. Ограничувањето на слободната миграција „може да биде во спротивност со грузиските меѓународни ангажмани“. Комисијата, исто така, ја нагласила обврската на Грузија да ја почитува Конвенцијата за бегалци од 1951 година. Комисијата, исто така, го критикува недостигот на јасност на законот, велејќи дека „текстот на законот не е јасен“. Во своите аспекти кои се однесуваат на приватната сопственост (член 5), можеби го прекршила членот 1 од Првиот протокол од Европската конвенција за човекови права (ЕКЧП) и принципот на пропорционалност, како и дополнително кршење на понатамошни аспекти на Хашката конвенција (Законите и обичаите на војната на копно). Ограничувањето и криминализацијата на економските активности (член 6) било спротивно на правилото на меѓународното обичајно право, а исто така и на IV Женевска конвенција. Комисијата, исто така, препорачала „да се вметне одредба за појаснување“ во законот во врска со основните документи издадени од незаконски органи во врска со личниот статус.
Во 2012 година, Европската комисија сметала дека „континуираната примена на законот за окупирани територии“ од страна на Грузија е загриженост за ефективноста на „стратегијата за ангажман“ со отцепените територии, и во 2013 година забележала дека немало промени во „рестриктивни аспекти на законот“, но дека се надева на „порелаксирана примена на Законот“ од новата влада во Грузија.
Руска позиција
Русија тврди дека „Абхазија и Јужна Осетија не се окупирани територии, туку независни држави“. Руската Федерација, исто така, смета дека „...не во моментов, ниту во иднина, нема ефективна контрола над Јужна Осетија или Абхазија; и „тоа не беше окупаторска сила“. Исто така, се истакнува дека „и покрај тоа што преминала на територијата на Грузија за време на конфликтот, Русија не била окупаторска сила во однос на МХП“. Според Русија, „бројот на руски војници стационирани во Јужна Осетија и Абхазија [...] не ѝ дозволува на Русија во пракса да воспостави ефикасна контрола врз овие територии со вкупна големина од 12.500 квадратни километри“.
Во јуни 2013 година руското Министерство за надворешни работи побарало од Грузија да го укине законот за окупираните територии на Грузија. Рускиот заменик-министер за надворешни работи Григориј Карасин тврдел дека укинувањето на законот „ќе создаде поволна средина за културни размени, пред сè за туристички патувања“.
Состојба на теренот
Во моментов 20% од меѓународно признатата територија на Грузија е под руска воена окупација. Русија не им дозволува на набљудувачите на ЕУММ да влезат во Јужна Осетија и Абхазија што го прекршува Договорот за прекин на огнот во шест точки.
Стејт департментот на Соединетите Американски Држави го објавил Извештајот за човекови права во 2011 година, каде што се подвлекува дека де факто властите на Абхазија и Јужна Осетија се поддржани од неколку илјади окупаторски руски војници од 2008 година. Де факто властите на Абхазија ги ограничиле правата на етничките Грузијци да учествуваат во политичкиот процес и да ги користат основните права. Од 2008 година, де факто властите на Јужна Осетија одбиваат да дозволат етничките Грузијци протерани за време и по војната во 2008 година да се вратат во Јужна Осетија, освен ако не се откажат од грузиското државјанство и не прифатат руски пасош. Ниту една меѓународна страна не можела да го следи обемот на руското воено присуство. Медиумите на окупираните територии биле строго ограничени од де факто властите и руските окупаторски сили.
Извештајот подготвен од Националниот комитет за американската надворешна политика и Институтот за проучување на човековите права, предизвикал загриженост дека Русија „не само што не се повлече, туку ја прошири територијата под нејзина контрола надвор од предвоените конфликтни зони“ и Русија „воспостави присуство на војници во 51 село кое не го контролираше пред војната и вршеше воени патроли на територија што претходно не ја држеше“. Извештајот исто така го опишува руското воено присуство во Абхазија и Јужна Осетија:Во едно од грузиските села во Јужна Осетија, руските сили ги уништиле куќите на Грузијците и изградиле нови воени бази на нивните места за руската 58-ма армија.
Извештајот на Меѓународната кризна група покажал дека со оглед на тоа што Русија има контрола над „границите“, патиштата и морето на Абхазија, не и е потребно силно постојано присуство; Русија по своја волја може да премести воена опрема и војници во и надвор од Абхазија. Сепак, постои силно присуство на руска војска и гранична стража на ФСБ долж соодветната административна гранична линија Абхаз-Грузија (АБЛ) во областа Гали.
Извештај за човекови права од 2013 година: "Русија, исто така, распореди нови системи за оружје, како што се нападни хеликоптери и тенкови каде што не постоеја пред војната. До октомври 2010 година, Абхазија и Јужна Осетија станаа домаќини на офанзивните ракети од типот „Смерч“, „Точка-У“ и С-21, тактичка ракета што може да носи нуклеарни, кластери или хемиски агенси до 150 километри. Ракетите земја-воздух С-300 беа базирани во Абхазија. Русија потпиша 49-годишен договор за закуп со автоматско 5-годишно обновување во Гудаута и Цхинвали. Русија изгради 5 постојани воени бази во Јужна Осетија со околу 5.000 безбедносни лица. Уште 5.000 се со седиште во Абхазија. Двете распоредувања вклучуваат редовни армиски трупи, граничари и персонал на ФСБ. Руското Министерство за одбрана ја обнови својата воена команда на Северен Кавказ, поврзувајќи ја со руските сили во ГрузијаГрузија споменува дека имало киднапирања долж административните гранични линии на двата окупирани региони во 2013 година. Де факто функционерите на окупираните територии и руските функционери продолжија да приведуваат луѓе поради нивното „нелегално“ преминување на административната гранична линија. Медиумите во Јужна Осетија и Абхазија сè уште беа ограничени од властите и руските окупаторски сили. Де факто властите и руските сили во окупираната Абхазија и Јужна Осетија го ограничија движењето на населението преку административните граници за здравствена заштита и други услуги. Квалитетот на образованието во окупирана Абхазија и Јужна Осетија, наводно, бил слаб." Според Елизабет Кален Дан и Мајкл С. Бобик, оваа ситуација се нарекува „окупација без окупација“ и е карактеристична форма на војување. Обликот на војување на Владимир Путин е „спектакл на доминација“, кој создава послушни популации во новите географски граници на Русија во Европа. Клучниот елемент на стратегијата е да се користат сепаратистичките региони како места за заплашување на поголемите држави кои некогаш ги управувале. Притаена окупација и последователно преземање на стратешките позиции во отцепените региони имаат за цел повторно да ја воспостават контролата врз руското „близинско странство“. Со окупирање на отцепените провинции и воспоставување воени бази од кои ќе се заканува окупација на остатокот од Украина, Грузија и Молдавија, Русија може да влијае на активностите на суверените држави. „Војната без војна“ и „окупација без окупација“ е пофлексибилна и поевтина од вистинската окупација, бидејќи потенцијалната цел може брзо да се промени.
Руски гранични операции
На 2 август 2009 година, руските трупи наводно ги преместиле маркерите на границата на Јужна Осетија за околу 500 метри на територијата контролирана од Грузија во селото Квеши. Меѓутоа, на 4 август Русите ги отстраниле железните профили што претходно ги поставиле во Квеши. Демаркацијата на границата со Јужна Осетија во Шида Картли започнала во 2011 година со изградба на неколку огради во Дици и Двани, но била прекината по локалните преговори.
Процесот на демаркација на границата продолжил во февруари 2013 година Руските трупи започнале со поставување на бариери од бодликава жица за да ја одвојат територијата на Јужна Осетија од остатокот на Грузија. Во некои случаи, грузиските жители не можеле да пристапат до нивните парцели или да излезат од своите домови бидејќи границата од бодликава жица минува низ или околу нивниот имот. Според грузиското Министерство за внатрешни работи, немало активности за оградување на административната граница на другиот грузиски отцепен регион Абхазија, каде што реката Енгури служела како „природна линија на поделба“, но руските војници ги блокирале патиштата за да спречат „нелегално“ движење преку административната гранична линија. Новата граница помеѓу Јужна Осетија и Грузија се протегала помеѓу 50-300 метри надвор од окупациската линија. До август 2013 година, околу 27 километри бариери биле изградени.
Процесотподигање граници меѓу териториите окупирани од Русија и самата Грузијабил наречена „бордеризација“. Процесот на „бордеризација“, исто така, вклучувал постепено унапредување на окупаторската линија во Грузија со зафаќање мали делови од теренот што го држела Грузија за да се прошири територијата што ја контролира Русија, ставајќи ја номинално под јужно-осетиска администрација. „Бердеризацијата“ се интензивирала откако рускиот претседател Владимир Путин го одобрил предлогот на руската влада за потпишување договор за државната граница меѓу Русија и Јужна Осетија. Во декретот објавен на 12 септември се вели дека Путин му наредил на Министерството за надворешни работи да разговара со Јужна Осетија и да потпише договор по постигнување договор. Во Двани, селото Карели, границата била поместена понатаму во териториите контролирани од Грузија за 400 метри. Неколку семејства добиле рок од неколку дена да ги напуштат своите домови во Двани. Новата граница преминала низ неколку грузиски села и ефективно ги одвоила луѓето од нивната обработлива земја, домовите на предците и гробиштата. По Дици и Двани, Аџви станало трето грузиско село кое било поделено на два дела. До крајот на октомври 2013 година, околу 40 километри ограда или бодликава жица биле поставени, поддржана од испрекинати столбови опремени со високотехнолошки камери за надзор. Русија изградила 19 бази на граничната полиција.
Во септември 2013 година, било предложено продолжување на „бордеризацијата“ да постави 1,600 метри на нафтоводот Баку-Супса надвор од окупациската линија. Грузискиот заменик министер за енергетика и природни ресурси, Илија Елошвили изјавил дека Русите морале да ја поместат линијата на еден километар на територијата контролирана од Грузија со цел делот од гасоводот да биде под нивна власт. Според него, теоретски нема да има проблеми за стопанисување со подземниот гасовод, но супервизорите на БП нема да можат да го надгледуваат овој дел од гасоводот.
Руските власти останале цврсто затворени во врска со развојот на настаните, тврдејќи само дека Јужна Осетија ги означувала своите „вистински територијални граници во согласност со мапите од советската ера“, кога таа била автономен регион во рамките на Грузиската Советска Социјалистичка Република. Руското Министерство за надворешни работи, исто така, го отфрлил извештајот дека границата е дополнително поместена во соодветната Грузија и предупредило на „сериозни последици“ доколку Тбилиси продолжи, како што ги опишува како „политички шпекулации“. Сергеј Лавров изјавил дека оградите низ Јужна Осетија повеќе нема да бидат потребни откако „жешките глави ќе се оладат“. Грузијците се сомневале дека градењето ограда од страна на рускиот воен персонал е поврзано со фактот дека нивната земја направила чекори кон блиска соработка со Европската Унија преку иницирање договор за асоцијација со ЕУ. Исто така, било сугерирано дека Русија се обидува да ја вовлече Грузија во обновен конфликт. Границата била наречена и „рурален Берлински ѕид“ за сите села кои биле поделени на два дела.
Во јануари 2014 година, било објавено дека дел од територијата на Абхазија ќе биде вклучена во дел од големата „безбедносна зона“ што била формирана пред Зимски олимписки игри 2014 во Сочи, Русија. Во периодот од 20 јануари до 21 март, секој што влегувал во зоната морал да достави документи до полицијата. Бил воспоставен стационарен контролен пункт кај селото Багрипши во областа Гагра на работ од 11 км зона, која била управувана од службеници од службата за безбедност на Абхазија, Министерството за внатрешни работи и службата за миграција. Владата на Грузија изразила „длабока загриженост“ поради „нелегалното проширување“. На 19 март 2014 година, безбедносната зона била укината.
За време на периодот околу одржувањето на Олимпијадата во Сочи, процесот на „бордеризација“ долж јужноосетиската граница бил суспендиран, но по завршувањето на Игрите тој бил обновен и покрај протестите на грузиската влада. Поставувањето на безбедносна ограда во должина од 400 километри по административната гранична линија Грузија-Јужна Осетија имало огромно влијание врз животите на локалното население. Претставникот на ЕУММ изјавил: „Само доближување до оградата значи дека веќе сте преминале и ќе бидете уапсени“. Според портпаролката на ЕУММ, Ен Васен, случаите на притвор биле околу пет до шест неделно на почетокот на 2014 година Грузиската влада проценила дека вкупната должина на инсталациите со бодликава жица долж јужноосетиската граница била околу 50 километри до април 2014 година.
На 15 април 2014 година, тројца грузиски новинари биле приведени во близина на административната гранична линија на Јужна Осетија. Телевизиската екипа работела на извештај за „граничност“ и поместување на границата подлабоко во областите контролирани од Грузија. Руското Министерство за надворешни работи тврди дека новинарите „намерно и демонстративно“ ја преминале границата и дека тоа било „планирана акција со цел да се искомплицира атмосферата“ на закажаната средба меѓу руските и грузиските дипломати ( Григориј Карасин и Зураб Абашидзе) во Прага на 16 април. Министерството во официјалното соопштение изјавило: „Сето ова, заедно со најновите приказни за „нарушување на грузискиот воздушен простор од страна на руски авиони“, е доказ дека силите кои се обидуваат да ги нормализираат односите со Русија и силите што ги делат режимот на Михаил Саакашвили кој ја поддржува ескалацијата на непријателствата, продолжува да се бори во грузиската заедница“. Приведените новинари биле ослободени подоцна на 16 април. Еден од нив, новинарката Бела Закаидзе се присетила на часовите поминати во притворскиот изолатор во Цхинвали и зборувала за психолошки притисок. Григориј Карасин изјавил: „Новинарите беа приведени од разбирливи причини. Денес тие беа протерани назад на грузиската територија по пресуда на судот на Јужна Осетија.“
Во средината на април 2014 година, два дела од гасоводот Баку-Супса, наводно, се појавиле на териториите контролирани од Русија во близина на селата Орчошани и Карапили. Кон крајот на јули 2014 година, руските сили сè уште граделе „безбедносна ограда“ низ Јужна Осетија.
Зелените гранични знаци тврдат дека „државната граница“ почнала да се појавува за прв пат во 2015 година долж имагинарната административна гранична линија и оттогаш во неколку наврати била преместена понатаму на грузиската територија.
Во јули 2017 година, било објавено дека Русија повторно ги поместила оградите и граничните знаци неколку стотици метри подлабоко на грузиската територија.
Грузиска реакција
„Она што се случува е многу непријатно и, искрено кажано, неразбирливо. Мислев дека ќе се развие поинаков однос меѓу новата грузиска влада и Русија“, изјавил грузискиот премиер Бидзина Иванишвили во интервју за грузиски весник во мај 2013 година
На 17 септември 2013 година, Министерството за надворешни работи на Грузија издало соопштение за незаконските активности на руските трупи долж окупационата линија на регионот Цхинвали и ја изразил својата загриженост. Во соопштението, исто така, се вели: „Критичната ситуација во окупираните региони на Грузија и соседните области уште еднаш ја нагласува потребата од воспоставување механизми за меѓународна безбедност и следење на човековите права“.