cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Цезиум хлорид
Јадрена медицина и радиографија
Цезиум хлоридот составен од радиоизотопи како што се 137CsCl and 131CsCl, се користи во јадрената медицина, вклучувајќи третман на рак (брахитерапија) и дијагноза на миокарден инфаркт. Во производството на радиоактивни извори, нормално е да се избере хемиска форма на радиоизотопот што нема лесно да се распрсне во околината во случај на несреќа. На пример, радиотермалните генератори (RTG) често користат стронциум титанат, кој е нерастворлив во вода. За изворите на телетерапија, сепак, радиоактивната густина (Ci во даден волумен) треба да биде многу висока, што не е можно со познати нерастворливи соединенија на цезиум. Контејнер во облик на напрсток со радиоактивен цезиум хлорид го обезбедува активниот извор.
Разни употреби
Цезиум хлоридот се користи во подготовката на електрично спроводливи очила[43][46] и екрани на цевки со катодни зраци. Во врска со ретки гасови, CsCl се користи во ексцимерните ламби и ексцимерните ласери. Други употреби вклучуваат активирање на електроди при заварување]]; производство на минерална вода, пиво дупчалици за каллива земја; и лемови со висока температура. Висококвалитетните единечни кристали на CsCl имаат широк опсег на транспарентност од УВ до инфрацрвеното подрачје и затоа се користеле за кивети, призми и прозорци во оптичките спектрометри; оваа употреба беше прекината со развојот на помалку хигроскопните материјали.
CsCl е моќен инхибитор на HCN каналите, кои ја носат h-струјата во ексцитабилните клетки како што се невроните. Затоа, може да биде корисен во електрофизиолошките експерименти во невронауката.
Токсичност
Цезиум хлоридот има ниска токсичност за луѓето и животните. Неговата средна смртоносна доза (LD50) кај глувците е 2300 mg на килограм телесна тежина за орална администрација и 910 mg/kg за интравенска инјекција. Благата токсичност на CsCl е поврзана со неговата способност да ја намали концентрацијата на калиум во телото и делумно да го замени во биохемиските процеси. Меѓутоа, кога се зема во големи количини, може да предизвика значителен дисбаланс на калиумот и да доведе до хипокалемија, аритмија и акутен срцев удар. Сепак, цезиум хлорид во прав може да ги иритира мукозните мембрани]] и да предизвика астма.
Поради неговата висока растворливост во вода, цезиум хлоридот е многу подвижен и може дури и да дифузира низ бетонот. Ова е недостаток на неговата радиоактивна форма која поттикнува потрага по помалку хемиски мобилни радиоизотопни материјали. Комерцијалните извори на радиоактивен цезиум хлорид се добро затворени во двојна челична обвивка. Меѓутоа, во несреќата во Гојанија во Бразил, таков извор кој содржи околу 93 грама 137CsCl, бил украден од напуштена болница и принуден да се отвори од двајца чистачи. Синиот сјај емитуван во мракот од радиоактивниот цезиум хлорид ги привлекол крадците и нивните роднини кои не биле свесни за придружните опасности и го рашириле прашокот. Ова резултираше со една од најтешките несреќи со излевање на радијација во која 4 лица починаа во рок од еден месец од изложувањето, 20 покажаа знаци на радијациона болест, 249 луѓе беа контаминирани со радиоактивен цезиум хлорид, а околу илјада добија доза поголема од годишна количина од позадинско зрачење. Повеќе од 110.000 луѓе ги преплавија локалните болници, а неколку градски блокови мораа да бидат урнати во операциите за чистење. Во првите денови од контаминацијата, стомачни пореметувања и гадење поради зрачна болест доживеале неколку луѓе, но само по неколку дена едно лице ги поврзало симптомите со прашокот и им донело примерок на властите.
Зеле (подледнички ров)
Зеле (Zélée Subglacial Trench) — подледнички ров или долина на Брегот на Џорџ V на Антарктикот. Се протега во правец север-североисток - југ-југозапад и завршува во ровот засечен од Мерцовиот Ледник. Долината е разграничена со воздушна сондажа извршен аод од Институтот за поларно истражување „Скот“ од 1967 до 1979 г. и наречена по бродот „Зеле“ од француската експедиција од 1837–40 г. под водство на капетанот Жил Димон Дирвил.
Црква „Рождество на Пресвета Богородица“ - Просениково
„Рождество на Пресвета Богородица“ — христијански храм кој се наоѓа во Просениково, Општина Струмица.
Белоопашеста антилопа верверица
Дистрибуција
Географскиот опсег на белоопашеста антилопска верверица се протега од север кон југ од југозападен Орегон до Ново Мексико и од исток кон запад од западно Колорадо до Долна Калифорнија, Мексико.
Домашен опсег и густина на население
Овој вид верверица има просечен дом од 14.9 acre, и користи приближно 4 acre во секојдневните активности. Низ поголемиот дел од опсегот на верверичката, особено во Јута, густината на населеност варира во голема мера, со периоди на висока густина проследени со периоди со мала густина. Просечната густина на населеност исто така варира во зависност од сезоната, со поголема густина во есен во однос на доцната пролет.
Екологија
Белоопашестата антилопска верверица најчесто се забележува во суви живеалишта низ југозападниот дел на Соединетите држави. Низ овој опсег, Ammospermophilus leucurus е сештојаден, примарно се храни со зеленило (10%-60% од неговата исхрана), семиња (20%-50%), членконоги и во помала мера, 'рбетници (главно гуштери и глодари; грабливо однесување со земјени верверички е забележано.    Во врска со тоа што е предатор, белоопашестата антилопа верверица е и плен на многу поголеми животни, вклучувајќи грабливци, разни каниди и змии.   Овие верверички не само што се плен на големи предатори, туку тие исто така стануваат жртви на многу различни ектопаразити. Тие вклучуваат различни крлежи, болви, грини, вошки и неколку видови паразитски ларви.
Однесување
Верверичките антилопи се активни најмногу во постудените делови од дневните часови, избегнувајќи го пладне колку што е можно повеќе. Иако овие животни живеат во топла и сушна клима, белоопашестата антилопа е дневна, што значи дека зголемувањето на топлината од метаболичката активност може да биде проблем. Меѓутоа, во споредба со директното изложување на топлина од сонцето, метаболичкото зголемување на топлината малку придонесува за прегревање на овој вид. Овој модел на дневна активност може да придонесе за моделите на предаторство. Селективните притисоци можеби довеле до тоа овој вид да ја избегне ноќната активност поради зголеменото предаторство од ноќните предатори. Ова однесување е контролирано од природните деноноќни ритми на верверичките, а истражувањата покажаа дека овие ритми се многу важни за одржување на овие шеми на дневни непроменети активности.
Географска варијација
Географските фактори, а со тоа и факторите на животната средина, тежат многу на должината на репродуктивниот циклус на Ammospermophilus leucurus и просечната големина на леглото. Поточно, оваа варијација најдобро се гледа кога се споредуваат северните и јужните пространства на дистрибуцијата на земјените верверички антилопи. Во Орегон, кој е најсеверниот дел од опсегот на верверичките, репродуктивните циклуси се релативно кратки, а просечната големина на легло е 9,3. Меѓутоа, во Долна Калифорнија, најјужниот дел од опсегот на верверичките, репродуктивните циклуси траат половина од годината, а просечната големина на легло е 5,9.
NGC 5998
NGC 5998 — астеризам во соѕвездието Скорпија, заведен во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 30 април 1786 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5998 е од видот *Grp. NGC 5998 има привидни димензии од 2' х 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 15 ч 49 м 30 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -28° 36' 0"".
Други поделби
Проучување на NGC 5998 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 374; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6790. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 87.
Врчвите (Берово)
Врчвите — некропола–тумули од железното време. Се наоѓа на околу 5 километри источно од Берово, на десната страна од долината на Брегалница, на терен што се шири од двете страни на полскиот пат за Чучурските Колиби. Има 4 тумули, наредени во линија исток-запад, на растојание од 20 метри еден од друг. Тумулот I, што лежи на југоисточниот крај, е прилично добро зачуван и има пречник во основата од околу 16 метри и височина од 1,5 метри. Другите могили се доста оштетени од ерозија и од диво копање така што обликот и димензиите не можат точно да им се одредат.
Макурија
Макурија била Нубијанско кралство, се наоѓа во денешен Судан и јужен Египет. Макурија првично се простирала на областа покрај реката Нил. Главен град е Донгола (Стариот Нубијански:  ), а кралството понекогаш е познато по името на нејзиниот главен град.
NGC 3554
NGC 3554 — елиптична галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3554 се споменува и како MCG 5-27-7, CGCG 155-86, CGCG 156-7, DRCG 23-32, NPM1G +28.0187.
Откривање
Објектот е откриен на 24 декември 1827 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3554 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 3554 има привидни димензии од 0,5' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0.
Други поделби
Проучување на NGC 3554 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 33948. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 106; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1983. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 99.
Користена литература
Astronomical Objects (RNGC)"". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0)
Фонтенбло (дворец)
Фонтенбло е дворец сместен во близина на Париз,во парискиот реон, во Франција. Името (Château de Fontainebleau) е изведено од fontaine belle eau, извор на убава вода. Се наоѓа во паркот Фонтенбло кој служел како ловиште за Француските кралеви.
Од 1981 година е под заштита од страна на УНЕСКО.
Ливек
Ливек (словенечки: Livek) — населба во Општина Кобарид во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Ново Котелци
Ново Котелци (Νέα Κοτύλη, Неја Котили) — село во Костурско, Егејска Македонија, денес во општината Нестрам во областа Западна Македонија, Грција. Има населенио од 86 жители (2001).
Географија
Селото е сместено на падините од североисточната страна на планината Горуша, на околу четири километри североисточно од селото Котелци, кое настрадало за време на војната, југозападно од Костур и Нестрам.
Историја
Ново Котелци е нова населба изградена непосредно по граѓанската војна во Грција. Во населбата според пописот од 1961 година се евидентирани 542 жители. Меѓутоа, поради неповолните услови за живеење и потрагата по подобар живот, по шеесеттите години почнало постепеното преселување во поголемите градови и побогатите села, така што бројот на жителите во Ново Котелци веќе во 1971 година се намалил на 225.
Дингелштет (општинска заедница)
Дингелштет (Dingelstädt) — општинска заедница во округот Ајхсфелд, во Тирингија, Германија. Седиштето на општинската заедница е во Дингелштет.
Општинската заедница Дингелштет се состои од следниве општини:
Во честарот (расказ)
Во честарот (јапонски: 藪の中) - расказ на јапонскиот писател Рјуносуке Акутагава од 1922 година. Врз основа на овој расказ, во 1950 година, Акира Куросава го снимил филмот „Рашомон“.
Содржина
Еден дрвар дава исказ во полицијата за мртвото тело што го пронашол во планината. Потоа, еден будистички свештеник сведочи дека го видел убиениот, во придружба со жена му. Еден полицаец раскажува како го уапсил разбојникот Таџомару за кого смета дека е убиецот. Една старица кажува дека убиениот, чие име е Такехико, бил нејзиниот зет, а жената е нејзината ќерка Масаго. Во својот исказ, Таџомару раскажува како го извршил убиството: го намамил брачниот пар во планината, го нападнал мажот, жената се бранела, но ја совладал и ја силувал, таа го замолила да се бори со нејзиниот сопруг при што тој го убил, а потоа жената избегала. Меѓутоа, подоцна жената дава изјава во која признава дека таа го убила сопругот, со намера потоа да се убие, но немала храброст да го направи тоа. Најпосле, со посредство на медиум, и убиениот го опишува настанот: откако ја силувал, разбојникот ја побарал Масаго за жена, а таа се согласила и го наговарала Таџомару да го убие нејзиниот сопруг; изненаден од нејзината нечесност, Таџомару ја удрил, но таа успеала да побегне; тогаш, Таџомару го ослободил Такехико и го напуштил местото; разочаран од срамното предавство на својата сопруга, Такехико извршил самоубиство.
Конквистадор
Конквистадор (Conquistador = освојувач) — назив на било кој војник, водач, истражувач или авантурист вклучен во освојувањето на Јужна Америка по откритието на Новиот Свет од Кристофер Колумбо во 1492. година. Предводници на освојувањето на Мексико биле Хернан Кортез и Педро де Алварадо и Контрерас. Франциско Пизаро го предводел освојувањето на империјата на Инките.
Развојна психологија
Пристапи
Многу теоретски гледишта се обидуваат да го објаснат развојот, меѓу најпознатите се: теорија на фазата на Жан Пјаже (Jean Piaget), социјален конструктивизам на Лав Виготски (Lev Vygotsky) (и неговите наследници, културна теорија на развојот на Мајкл Кол (Michael Cole) и теоријата на еколошките системи на Ури Бронфенбренер (Urie Bronfenbrenner)), социјална теорија на учење на Алберт Бандура (Albert Bandura), и рамката за обработка на информации употребена од страна на когнитивната психологија. Во помала мера, историските теории продолжија да обезбедуваат основа за дополнителни истражувања. Меѓу нив се и осумте фази на психосоцијалниот развој на Ерик Ериксон (Erik Erikson) и бихевиоризамот на Џон Б. Вотсон (Jonh B. Watson) и Б. Ф. Скинер (B.F. Skinner) (за повеќе информации за улогата на бихевиоризамот види Анализа на однесувањето на развојот на детето). Многу други теории се видливи за нивните придонеси во одредени аспекти на развојот. На пример, теоријата за врзувањето ги опишува видовите на интерперсоналните односи, а Лоренс Колберг (Lawrence Kohlberg) ги опишува фазите за морално размислување.
Теоретичари и теории
Главна статија: Теории на развојната фаза
Културно - историска теорија на Виготски
Главни статии: Лав Виготски и Културно - историска психологија Виготски бил теоретичар од Советскиот Сојуз, кој претпоставувал дека децата учат преку практично искуство, како што предложил Пјаже. Сепак, за разлика од Пјаже, тој тврдел дека навремено и внимателно интервенирање од страна на возрасните кога детето е на работ на учење на нова задача (наречена „зона на проксимален развој“) може да им помогне на децата да научат нови работи. Оваа техника се нарекува „скеле“, затоа што се заснова врз знаењето кое децата веќе го имаат стекнато со нови знаења врз основа на кое возрасните можат да им помогнат на децата да научат. Виготски бил силно фокусиран на улогата на културата во одредувањето на начинот на развој на детето, тврдејќи дека развојот се движи од општественото ниво кон поединечното ниво.
Теорија на еколошки системи
Главна статија: Теорија на еколошки системи Исто така наречена теорија на „Развој во контекст“ или „Човекова екологија“, теорија на еколошките системи, првпат создадена од Ури Бронфенбренер, кој одредува четири видови на вградени еколошки системи со двонасочни влијанија во и помеѓу системите. Четирите системи се: микросистем, мезосистем, екосистем и макросистем. Секој систем содржи улоги, норми и правила кои може силно да го оформат развојот. Од нејзиното објавување во 1979 година, важната изјава за оваа теорија на Бронфенбренер, „Екологијата на човековиот развој“ имаше големо влијание врз начинот на кој психолозите и другите пристапи го изучуваат човекот и неговата животна средина. Како резултат на оваа концептуализација на развојот, овие животни средини, од семејството до економските и политички структури, се гледаат како дел од животот од детството преку зрелоста.
Теорија за врзувањето
Главна статија: Теорија за врзувањето Теорија за врзувањето, првпат развиена од страна на Џон Болби, се фокусира на отворени, интимни, емотивно значајни врски. Врзувањето е опишано како биолошки систем или моќен импулс за опстанок кое настанало за да се осигура опстанокот на детето. Дете на кое му се обрнува или му се дава посебно внимание ќе се приврзе кон родителите кои создаваат чувство на физичка, емоционална и психолошка сигурност за поединецот. Подоцна, Мери Еинсворт го создала протокол на необична ситуација и концепт на безбедната основа. Исто така, видете критика од страна на пионерот на развојната психологија, Џероми Кеган. За жал, постојат ситуации кои го спречуваат детето од формирање на врзувањето. Некои бебиња растат без доволно внимание од страна на родителот или заклучени под услови на злоупотреба или екстремно занемарување. Можните краткорочни ефекти од ова лишување се лутина, очај, повлекување и трајно задоцнување на интелектуалниот развој. Долгорочни ефекти вклучуваат зголемена агресија, несамостојно однесување, повлекување, психосоматски нарушувања и зголемен ризик од депресија во зрелоста.
Вродено / Стекнато
Главна статија: Вродено наспроти стекнато Значаен проблем во развојната психологија е односот меѓу вроденото и влијанието на животната средина во однос на кој било конкретен аспект на развој. Ова често се нарекува „вродено наспроти стекнато“ или нативизам наспроти емпирицизам. Нативист кој го проучува развојот тврди дека процесите се вродени, дека се одредени од гените на организмот, додека од емпириска гледна точка се тврди дека тие процеси се стекнати со интеракција со животната средина. Денес, психолозите кои се занимаваат со развојна психологија ретко земаат такви екстремни позиции во однос на повеќето аспекти на развој, туку тие го истражуваат, меѓу многу други нешта, односот меѓу вроденото и влијанијата на животната средина. Еден од начините на кои овој однос е истражуван во последниве години е преку новите области на еволутивната развојна психологија. Областа каде дебата за овие вродености беше видливо прикажана е во истражувањето за усвојување на говорот. Главно прашање во оваа област е дали или пак не некои својства на човековиот јазик се одредени генетски или може да се стекнат преку учење. Емпирискиот став за проблемот за усвојување на говорот укажува дека влезните информации на јазикот ги обезбедуваат потребните информации потребни за учење на структурата на јазикот и дека новороденчињата го усвојуваат говорот преку процес на статистичко учење. Од оваа гледна точка, говорот може да се усвои преку општи методи на учење кои исто така се применуваат и на другите аспекти на развој, како што е перцептуалното учење. Нативистичкиот став тврди дека влезните информации од јазикот се премногу сиромашни за новороденчињата и децата да ја усвојат структурата на говорот. Јазичарот Ноам Чомски (Noam Chomsky) тврди дека, потврдено од страна на недостаток на доволно информации во јазикот, постои универзална граматика која се однесува на сите јазици и е претходно одредена. Ова доведе до идејата дека постои посебен когнитивен модул соодветен за учење јазик, често нарекуван вродена способност за совладување на говорот. Критиката на Чомски за бихевиористичкиот модел за усвојување на говорот, од многумина општо се смета како клучна пресвртна точка за намалување на важноста на теоријата на бихевиоризмот. Но, концептот на Скинер за „Вербалното однесување“ не умре, можеби делумно поради тоа што успешно се применува во практика.
Механизми на развој
Развојната психологија се занимава не само со опишувањето на одликите на психолошките промени со текот на времето, но исто така сака да ги објасни принципите и внатрешните работи кои лежат во основата на овие промени. Психолозите се обиделе да ги разберат подобро овие фактори со користење на модели. Развојните модели понекогаш се статични, но и не мора да бидат. Моделот едноставно мора да води сметка за средствата со кои се одвива процесот. Ова понекогаш е направено во врска со промените во мозокот што може да одговара на промени во однесувањето во текот на развојот. Статистичките описи на развојот често користат модели на симболични, поврзувачки (нервна мрежа) или динамични системи за објаснување на механизмите на развој.
Когнитивен развој
Главни статии: Когнитивен развој, Теорија на когнитивниот развој, теории на следбениците на Пјаже за когнитивниот развој Когнитивниот развој првенствено се занимава со начините на кои новороденчињата и децата ги стекнуваат, развиваат и користат внатрешните ментални способности како што се решавање на проблемот, меморија и говор. Главни теми на когнитивниот развој се студиите за усвојување на говорот и развој на перцептивните и моторни вештини. Пјаже бил еден од првите највлијателни психолози кој го проучувал развојот на когнитивните способности. Неговата теорија укажува дека развојот продолжува преку збир на фази од детството до зрелата возраст и дека таму е крајната точка или целта. Други гледишта, како на пример на Лав Виготски, укажуваат дека развојот не напредува низ фазите, туку дека развојниот процес кој почнува со раѓањето и трае сè до смртта е премногу сложен за таква структура и дефинитивност. Современиот когнитивен развој ги обедини размислувањата од когнитивната психологија и на психологијата на поединечните разлики во објаснувањето и моделирањетро на развојот. Конкретно, теориите на следбениците на Пјаже за когнитивниот развој покажаа дека последователните нивоа или фази на когнитивниот развој се поврзани со зголемување на ефикасноста за обработување на информации и на капацитетот на работната меморија. Овие зголемувања го објаснуваат напредувањето кон повисоките фази, а поединечните разлики во таквите зголемувања кај лица на иста возраст ги објаснуваат разликите во когнитивните перформанси. Други теории се оддалечија од фазите на теориите на Пјаже и се под влијание на гледиштата на доменот за обработка на специфични информации, кои претпоставуваат дека развојот е воден од страна на одредени вродени еволутивни процеси и содржината на механизмите за обработка на специфичните информации.
Социјален и емоционален развој
Главна статија: Социјална психологија (психологија) Психолозите кои се занимаваат со развојната психологија, кои се заинтересирани за социјалниот развој истражуваат како поединци развиваат социјални и емоционални способности. На пример, тие проучуваат како децата стекнуваат пријателства, како ги разбираат и како се справуват со емоциите и како се развива идентитетот. Истражувањето во оваа област може да вклучи изучувањето на односите меѓу когнитивниот развој и социјалното однесување.
Истражувачки методи
Развојната психологија употребува голем дел од истражувачките методи кои се користат во другите области на психологијата. Сепак, новороденчињата и децата не можат секогаш да бидат проучувани на истиот начин како возрасните, за изучување на нивниот развој често се користат различни методи.
Методи и техники
Когнитивниот развој првенствено се занимава со начините на кои новороденчињата и децата ги стекнуваат, развиваат и користат внатрешните ментални способности како што се решавање на проблемот, меморија и говор. Главни теми на когнитивниот развој се студиите за усвојување на говорот и развој на перцептивните и моторни вештини. Пјаже бил еден од првите највлијателни психолози кој го проучувал развојот на когнитивните способности. Неговата теорија укажува дека развојот продолжува преку збир на фази од детство до зрелата возраст и дека таму е крајната точка или целта. Други гледишта, како на пример на Лав Виготски, укажуваат дека развојот не напредува низ фазите, туку дека развојниот процес кој почнува со раѓањето и трае сè до смртта е премногу сложен за таква структура и дефинитивност. Современиот когнитивен развој ги обедини размислувањата од когнитивната психологија и на психологијата на поединечните разлики во објаснувањето и моделирањетро на развојот. Конкретно, теориите на следбениците на Пјаже за когнитивниот развој покажаа дека последователните нивоа или фази на когнитивниот развој се поврзани со зголемување на ефикасноста за обработување на информации и на капацитетот на работната меморија. Овие зголемувања го објаснуваат напредувањето кон повисоките фази, а поединечните разлики во таквите зголемувања кај лица на иста возраст ги објаснуваат разликите во когнитивните перформанси. Други теории се оддалечија од фазите на теориите на Ријаже и се под влијание на гледиштата на доменот за обработка на специфични информации, кои претпоставуваат дека развојот е воден од страна на одредени вродени еволутивни процеси и содржината на механизмите за обработка на специфичните информации.
Истражувачки модели
Психолозите кои се занимаваат со развојната психологија користат голем број методи за проучување промени кои настануваат кај поединците со текот на времето. Во надолжна студија, истражувач надгледува многу лица кои се родени во исто или приближно исто време (група) и врши нови набљудувања на група членови на иста возраст. Овој метод може да се користи за да се извлечат заклучоци за тоа кои видови развој се универзални (или нормативни) и се јавуваат кај повеќето членови на една група. На пример, надолжна студија за раниот развој на писменоста детално ги испитува раните искуства за писменост на по едно дете во 30 семејства. Истражувачите, исто така може да го забележат начинот на кој развојот варира меѓу поединците и да даде претпоставки за причините на разликите кои се забележани во нивните податоци. Лонгитудиналните студии често траат многу време и бараат големи материјални средства, што претставува тешкотија да се изведат во некои ситуации. Исто така, поради тоа што членовите на една група, сите доживуваат историски настани единствени за нивната генерација, очигледно е дека нормативните развојни трендови во суштина може да се универзални само на нивната група. Во студијата на попречен пресек, истражувач ги испитува разликите меѓу поединци од различни возрасти во исто време. Оваа студија обично бара помалку материјални средства од надолжниот метод и поради тоа што поединците потекнуваат од различни групи, споделените историски настани не се толку многу изненадувачки фактори. Сепак, на истиот начин, истражувањето со методот на попречен пресек не може да биде најефикасниот начин да се проучуваат разликите меѓу учесниците, бидејќи овие разлики не може да произлегуваат од нивната различна возраст, туку од нивната изложеност на различни историски настани. Трета студија, студија на група, ги комбинира двете методологии. Овде, истражувач истовремено надгледува група деца од различна возраст, а потоа ги следи сите учесници во текот на времето, забележувајќи ги промени во групите. Забележително, сите се заемно поврзани, не експериментални, методи и така од никој не може лесно да извлечеме заклучоци од податоците што ги дава. Сепак, заемно поврзаните истражувачки методи се вообичаени во изучувањето на развојот, делумно поради етичките проблеми.
Преднатален развој
Видете: Преднатален развој и преднатална психологија Пренаталниот развој е од интерес за психолозите кои го испитуваат контекст на раниот психички развој. На пример, некои примитивни рефлекси се појават пред раѓањето и сè уште се присутни кај новороденчињата. Се претпоставува е дека овие рефлекси се атрофирани и имаат ограничена употреба во почетокот на човековиот живот. Теоријата на Пјаже за когнитивниот развој укажува дека некои примитивни рефлекси се градежни блокови за сензомоторниот развој на новороденчињата. На пример, тоничниот рефлекс на вратот може да го помогне развојот со што им помага на новороденчињата да ги гледаат предметите. Други рефлекси, како што е рефлексот на одење исчезнува и подоцна во раното детство е заменет со поусовршена доброволната контрола. Ова може да е поради тоа што новороденчето добива премногу тежина по породувањето да се биде доволно силно да го користи рефлексот или поради тоа што рефлексот и последователниот развој се функционално различни. Исто така се укажува дека некои рефлекси (на пример, Моро рефлексот и рефлексите на одење) се претежно приспособување на животот во утробата со мала поврзаност со раниот детски развој. Примитивните рефлекси повторно се појавува кај возрасните во одредени услови, како на пример, невролошки заболувања како деменција или трауматски лезии. Ултразвукот покажа дека новороденчињата се способни за голем број движења во утробата, од кои за многу се чини дека се повеќе од примитивни рефлекси. Кога се раѓаат, новороденчињата може да го препознаат и го претпочитаат гласот на својата мајка што укажува на преднатален развој на аудитивната перцепција. Исто така, преднаталниот развој и компликациите при раѓањето може да бидат поврзани со невроразвојните болести, на пример со шизофренија. Со појавувањето на когнитивните невронски мрежи, ембриологијата и невронските мрежи на преднаталниот развој станаа од голем интерес за истражувањето на развојната психологија.
Детство
Главни статии: Психологија на новороденчињата и децата и Когнитивен развој на новороденчињата Од раѓањето до почетокот на говорот, детето се нарекува новороденче. Психолозите кои се занимаваат со развојната психологија значително се разликуваат во нивните мислења за психологијата на новороденчињата и влијанието на надворешниот свет, но некои аспекти се релативно јасни. Поголемиот дел од времето, новороденчињата го поминуваат во спиење. Првин ова спиење е рамномерно низ целиот ден и ноќ, но по неколку месеци, обично поминуваат сè помалку време во спиење и повеќе време се во будна состојба. Може да се види дека новороденчињата низ шест состојби, групирани во парови: Новороденчињата различно реагираат на овие состојби. Приспособувањето (види погоре) се користи да се открие резолуцијата на перцептивните системи, што укажува дека основните перцептивни способности кај новороденчињата се развиваат пред стекнувањето на трајноста на предметите. Рана теоријата на развој на детето беше сензомоторната фаза на теорија на Пјаже за когнитивниот развој. Пјаже укажал дека перцепцијата на новороденчето и разбирањето на светот зависи од нивниот моторен развој, кој е потребен за детето да ги поврзе визуелните, допирни и моторни претстави на предметите. Според ова гледиште, преку допирање и фаќање на предметите, новороденчињата развиваат трајност на предметите, сфаќање дека предметите се цврсти, трајни и продолжуваат да постојат дури и кога не ги гледаат. Сензомоторната фаза на Пјаже се состои од шест потфази (за повеќе детали видете сензомоторни фази). Во раните фази, развојот произлегува од движењата предизвикани од примитивни рефлекси. Откривање на нови однесувања произлегува од класичното и оперативното формирање на автоматски реакции и создавањето на навики. Од осум месеци новороденчето е способно да открие скриен предмет, но ќе издржи кога предметот е преместен. Доказите на Пјаже за некомплетното разбирање на трајноста на објектите пред 18 месеци беше неуспехот на новороденчето да го бара предметот каде што последен пат беше виден. Наместо новороденчињата да продолжат да го бараат предметот каде што беше првпат е виден, ја прават „грешката А не Б“. Подоцна научниците спровеле голем број на други тестови кои покажуваат дека помладите новороденчиња разбираат повеќе за предметите отколку се сметало. Овие експерименти обично вклучуваат играчка и едноставна пречка, која е сместена пред играчката, а потоа постојано се остранува. Пред возраст од осум до девет месеци, неможноста на новороденчињата да ја разберат трајноста на предметот ги засега луѓето, што објаснува зошто бебињата на оваа возраст не плачат кога нивните мајки ги нема („далекуод очите, далеку од умот“). Постојат критичните периоди во раното детство за време на кои развојот на одредени перцепциски, сензомоторни, општествени и јазични системи клучно зависи од стимулација на животната средина. Концептот на критичните периоди е исто така добро воспоставен во невропсихологијата. Некои сметаат дека класичната музика, особено онаа на Моцарт е добра за умот на новороденчето, додека некои несигурни истражувања покажаа дека е корисна и за постарите деца.
Најрано детство
Интелигенција се докажува со употребата на симболи, употребата на говорот и како се развива меморијата и имагинација. Се размислува на нелогичен, непромислен начин. Преовладува егоцентричното размислување. Општествено, новороденчињата се мали луѓе кои се обидуваат да станат независни во оваа фаза. Тие одат, зборуваат, го користат тоалетот и добиваат храна за себе. Почнува да се развива самоконтрола. Ако иницијативата да истражуваат, експериментираат, да прават грешки кога испробуваат нови работи и да ги тестираат своите граници е охрабрена од родителот / родителите детето ќе стане автономно, независно, и уверено. Доколку родителот претерано се грижи за детето или не ги одобрува независните дејства, детето може да почнете да се сомнева во своите способности и да се чувствува засрамено од желбата за независност. Независниот развој на детето ќе биде спречен, и детето ќе биде помалку подготвено успешно да се справи со светот во иднина.
Рано детство
Исто така наречено „предучилишен период“, „период за истражување“ и „период кога децата се играат“. Кога децата посетуваат забавиште, тие ги прошируваат своите општествени хоризонти и повеќе се вмешуваат со тие околу нив. Нагоните се насочени кон фантазирање и задачата на воспитувачите е да ја урамнотежат желбата за авантура, креативност и самоизразразување со развојот на одговорност. Ако правилно се грижат за поттикнување и постојано одржување на дисциплината, децата се со поголема веројатност да развијат позитивно мислење за себе додека да станат поодговорни и ќе ги следат преку доделените активности. Ако не е дозволено да се одлучи кои активности да се преземат, децата можат да почнат да чувствуваат вина по размислувањето за преземање иницијатива. Оваа негативна асоцијација со независност ќе доведе другите да донесуваат одлуки наместо нив.
Доцно детство
Во средината на детството, интелигенција е докажана преку логичка и систематска манипулација со симболи поврзани со конкретни предмети. Се развива оперативното размислување што значи дека дејствата се повторливи и се намалува егоцентричното мислење. Децата преминуваат од светот на домот во оној на училиштето и врсниците. Децата учат да создаваат нешта, да користат алатки и како и да стекнуваат вештини. Децата сега може да добијат повратни информации од аутсајдери за нивните достигнувања. Доколку децата можат да откријат задоволството во интелектуална стимулација, дека се продуктивни, да бараат успех, тие ќе развијат чувство за способност. Доколку тие не се успешни или не можат да откријат задоволството во тој процес, тие може да развијат чувството на потчинетост и чувство на несоодветност кое може да ги прогонува цел живот. Ова е ситуација кога децата мислат за себеси дека се работливи и потчинети.
Адолесценција
Главна статија: Психологија на адолесценти Адолесценцијата е период од животот меѓу почетокот на пубертетот и целосната посветеност на возрасната општествена улога, како работник, родител и / или граѓанин. Тоа е периодот познат по создавањето на личниот и општествениот идентитет (види Ерик Ериксон) и откривањето на моралната цел (види Вилијам Дејмон). Интелигенција е докажана преку логичката употреба на симболи поврзани со апстрактните поими и формалното размислување. Во почетокот на периодот често се јавува враќање кон егоцентричното мислење. Само 35% ја развиваат способноста за формално размислување во текот на адолесценцијата или зрелоста. (В. Хјуит и Џ. Хамел, јануари 1998 година) Адолесценцијата опфаќа два периода и тоа: Адолесцент несвесно истражува прашања како на пример: „Кој сум јас? Кој сакам да бидам?“. Како мали деца, адолесценти треба да истражуваат, да тестираат ограничувања, да станат независни и да создадат идентитет или чувство за себе. За да изберат идентитет мора да бидат испробани различни улоги, однесувања и идеологии. Конфузија (мешање) на улогите и неможност да се избере професија може да резултира од неуспехот да се постигне чувство на идентитет.
Рана зрелост
Лицето мора да научи како да создаде интимни односи во пријателството и во љубовта. Развојот на оваа вештина зависи од решавањето на другите фази. Доколку некој не развие доверба или чувство на идентитет, може да биде тешко да се воспостави интимност. Ако оваа вештина не е научена, алтернативата е отуѓување, издвоеност, страв од обврска и неможноста да се биде независен. Научниците кои ја проучуваат зрелоста се заинтересирани не само за развојот на односите, туку и за развојот на социо-политичките гледишта и професионалните избори.
Средна возраст
Средната возраст главно се однесува на периодот од 40 до 60 години. Во текот на овој период, средовечните луѓе се соочуваат со судир меѓу генеративноста и стагнацијата. Тие можe да чувствуваат дека придонесуваат за идната генерација и нивната заедница или да се чувствуваат бесцелни. Физички, средновечните луѓе доживуваат пад на мускулната сила. Исто така, жените доживуваат менопауза и остар пад на хормонот естероген. Мажите имаат еквивалент на менопауза, кој се нарекува андропауза, кој претставува хормонска нестабилност со физички и психолошки ефекти слични на менопаузата. Намаленото ниво на тестостерон се одразува во промени на расположението и намалување на бројот на сперматозоиди и брзината на ејакулација и ерекцијата. Повеќето мажи и жени остануваат способни за сексуално задоволство по средната возраст. Споредете фази на Ериксон на физичкиот развој.
Старост
Оваа фаза главно се однесува на оние кои се на возраст од 60 до 80 години. Во текот на староста, луѓето доживуваат судир помеѓу интегритетот и очајот. Кога староста се одразува врз нивниот живот, тие имаат чувство на успех или неуспех. Физички, постарите луѓе доживуваат намалување на мускулната сила, времето на реакција, издржливоста, слухот, видот и на сетилото за мирис. Исто така, поради ослабен имунолошки систем сè повеќе се склони кон тешки болести како рак и пневмонија. Исто така, може да се појави ментално распаѓање, што води до деменција или Алцхајмерова болест. Сепак, делумно поради собирањето на антитела во текот на животот, старите луѓе се со помала веројатност да страдаат од вообичаени болести, како што е настинката. Прашањето дали интелектуална моќ се зголемува или намалува со возраста останува контроверзно. Лонгитудиналните студии укажуваат дека интелектот се намалува, додека студии на попречниот пресек укажуваат дека интелектот е стабилен. Се верува дека кристализираната интелигенција се зголемува сè до староста, додека флуидната интелигенција се намалува со возраста.
Воспитување на деца
Во западните развиени општества, мајките (и жените воопшто) беа нагласени со исклучување на други старатели, особено доколку традиционалната улога на таткото беше повеќе од глава на семејство, а помалку директен родител на дете, тој традиционално се гледа како индиректно влијае на детето преку интеракции со мајката на детето. Акцентот на студијата се префрли на основниот родител (без разлика на пол или биолошки однос), како и на сите лица кои директно или индиректно влијаат на децата (системот на семејството). Улогите на мајката и таткото се позначајни од првото мислење за концептот на основниот старател. Потврдувајќи ја улогата на таткото, истражувањата покажале дека децата на возраст од 15 месеци значително имаат корист од суштинските средби со нивниот татко. Особено, студија спроведена во САД и Нов Зеланд откри дека присуството на биолошкиот татко беше најзначајниот фактор за намалувањето на процентот на предвремени сексуални активности и процентот на бременост кај тинејџејките. Вклучени се следните фактори: проблеми во однесувањето, возраст на мајката по првото породување, раса, образованието на мајката, професионалниот статус на таткото, животниот стандард на семејството, интеракцијата помеѓу мајката и детето, образовни постигнувања, училишни квалификации, растројство на расположението, анксиозност, обидите за самоубиство, насилни навреди и нарушено однесување. Понатамошните истражувања покажа дека татковците имаат влијание врз академскиот избор на детето. Сепак, отсуството на таткото е поврзано со голем број на негативни резултати за децата, вклучувајќи дете, а подоцна и криминално однесување.
Историски претходници
Модерната форма на развојна психологија ги има своите корени во богатата психолошка традиција застапувана од Аристотел, Табари и Декарт. Вилијам Шекспир посочува на седумте возрасти на човекот. Тие вклучуваат три фази на детството и четири фази на зрелост. Во средината на осумнаесеттиот век Жан Жак Русо опишал три фази детство: новороденче, детство и адолесценција во „Емили или за образование“. Идеите на Русо се силно се прифатени од воспитувачите во тоа време. Во доцниот XIX век, психолозите запознаени со теоријата на еволуцијата на Дарвин почна да бараат еволутивен опис на психичкиот развој. Во овој период, се истакнува Г. Стенли Хол кој се обидел да ги поврзе детството со претходните возрасти на човештвото. Понаучен пристап беше инициран од страна на Џејмс Марк Болдвин (James Mark Baldwin), кој пишуваше есеи на теми кои вклучуваат имитација „Поглавје во историјата на природата на свеста и психичкиот развој на детето и расите“, „Методи и процеси“. Во 1905 година, Сигмунд Фројд искажал пет фази на психосексуалниот развој. Подоцна, Рудолф Штајнер искажал фази на психичкиот развој во текот на животот на човекот. Од почетокот до средината на дваесеттиот век, била воспоставена работата на Виготски и Пјаже, споменати погоре, силна емпириска традиција во оваа област.
Џинус Махмуди
Зинос Немат Махмуди или Џинус Ни (1929 - 27 декември 1981) била ирански метеоролог, која била член на верата Бахаи. Таа станала да ја води иранската метеоролошка служба. По револуцијата во 1979 година, нејзиниот сопруг бил погубен, а подоцна на нејзиното семејство неофицијално им било кажано каде можат да го најдат нејзиниот гроб.
Животот
Таа била заинтригирана од науката и информациите. Таа формулирала план да се обиде да собере знаење за чување. Нејзиниот план бил да користи микрофилм за информациите да бидат зачувани.
На универзитетот студирала физика и метеорологија и тоа довело до работа во временска прогноза. Таа била првата жена метеоролог во Иран. Таа се искачила на чело на Националната метеоролошка организација која била дел од Министерството за одбрана на нејзината земја. Таа имала де факто ранг на генерал. Таа се интересирала за правата на жените и го водела проектот Атлас кој истражувал како може да се спроведе сончевата енергија.
Таа се омажила за Хоушанг Махмуди кој презентирал програми за деца. Тие биле членови на Бахаиската вера и имале три деца.
Во 1979 година се случила револуцијата и бахаиската вера и нејзините следбеници биле жртвувани. Тие останале без работа и живееле и работеле во тајност со своите деца испратени во странство за нивно образование. Таа станала лидер во Бахаиската вера и покрај убиството на некои членови. Таа посетувала други следбеници. Нејзиниот сопруг исчезнал без причина во август 1980 година. Таа била уапсена на 13 декември 1981 година заедно со други водачи на нејзината вера на Националното духовно собрание. Останатите биле Сирус Роушани, Камран Самими, Махмуд Мајнуб, Џалал Азизи, Мехди Амин Амин, Езат Форухи и Годрат Рухани. Тие биле убиени од стрелачка екипа на 27 декември.
Локацијата на нејзиниот гроб подоцна биле дадени на нејзиното семејство. 200 следбеници на Бахаиската вера биле погубени до 1998 година во Иран.
Наследство
Во 2018 година била побарана резолуција од Претставничкиот дом на САД да донесе Резолуција на Домот (HR274) на 36-годишнината од г-ѓа. Смртта на Џинус Махмуди. Резолуцијата „ја осудува владата на иранскиот прогон на нејзиното малцинство Бахаи, спонзорирано од државата''“.
.NET Framework
Microsoft .NET Framework е софтверски систем кој може да биде инсталиран на компјутери покренати на Microsoft Windows оперативни системи. Тој содржи голема библиотека на кодирани солуции за општо програмирани проблеми и за виртуелни машини кои го раководат извршувањето на програмите напишани специјално за овој системот. .NET Framework е клуч на Microsoft кој нуди и има намера да биде користен од многуте нови апликации создадени за Windows платформа.
Библиотека на основни класи на овој систем обезбедува голема низа на можности вклучувајќи и кориснички интерфејс, податоци и пристап кон податоци, врска со база на податоци, криптографија, развој на семрежни прилози, бројчени алгоритми и мрежна комуникација. Библиотеката на класи е користена од прогамери, кои ги комбинираат со нивен сопствен код за производство на апликации.
Програмите напишани за .NET Framework извршување во софтверска околина ги раководи побарувањата на стартување на програмите. Исто дел од .NET Framework, ова околинско стартување е познато како Common Language Runtime (CLR). CLR го обезбедува изгледот на апликативна виртуелна машина така што програмерите не треба да размислуваат за капацитетот на специфичен процесор (CPU) што ќе ја изврши програмата. Исто така CLR обезбедува други важни сервиси како безбедност, менаџмент на меморија и exception handling. Библиотеката на класи и CLR заедно го сочинува .NET Framework.
3.0 верзијата на .NET Framework е вклучена во Windows Server 2008 и Windows Vista. Моменталната верзија од системот исто така може да биде инсталирана на Windows XP и на Windows Server 2003 фамилијата на оперативни системи. Самалената «компактна» верзија на .NET Framework е исто достапна на Windows Mobile платформите, вклучувајќи ги и паметните телефони. Верзијата 4.0 на системот е издадена на 20 мај 2009 и сѐ уште е во бета-издание.
Верзии
Microsoft започна развој на .NET Framework во касните 90-ти, оригинално под името на Next Generation of Windows Services (NGWS). Подоцна во 2000 беше издадена првата бета верзија на .NET 1.0.
.NET Framework 1.0
Ова е прво издание на .NET Framework, издадено на 13 февруари 2002 и возможно за Windows 98, Me, NT 4.0, 2000 и XP. Главната поддршка од Microsoft за оваа верзија е завршенa на 10 јули 2007, и проширената поддршка завршува на 14 јули 2009.
.NET Framework 1.1
Ова е прва поважна надградба на .NET Framework. Таа е достапна на својот сопствен редистрибутивен пакет или софтверска алатка во развој, и објавен е на 3 април 2003. Исто така е дел од второто издание на Microsoft Visual Studio .NET (издадено како Visual Studio .NET 2003). Ова е прва верзија на .NET Framework која е вклучена како дел од Windows оперативниот систем, транспортирана со Windows Server 2003. Главна поддршка за .NET Framework завршува на 14 октомври 2008, и продолжената поддршка завршува на 8 октомври 2013. .NET 1.1 е компонента на Windows Server 2003, и продолжената поддршка за .NET 1.1. на Server 2003 ќе заврши на 14 јули 2015.
.NET Framework 2.0
Издаден со Visual Studio 2005, Microsoft SQL Server 2005 и BizTalk 2006.