cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хотел Москва (Белград)
Гостилница Велика Србија
Во 1905 година тие побарале предлози за архитектонски дизајн за идната палата да бидат доставени до панелот составен од двајца архитекти од Санкт Петербург, познатиот архитект од Виена Ото Вагнер и белградските архитекти Андра Стевановиќ и Никола Несторовиќ. Поддржан од руските архитекти и Ото Вагнер, се избрал дизајнот на загрепскиот архитект Виктор Ковачиќ (1874–1924), со белградскиот архитект Јован Илкиќ (1857-1917) поддржан од Стевановиќ и Несторовиќ, на второто место. Сепак, дирекцијата на Росија на крајот го избрал Илкиќ, носејќи го во Санкт Петербург за да продолжи да работи на дизајнот заедно со руските архитекти. Колку од првичниот дизајн на Илкиќ е променет во Санкт Петербург е нејасно, но според историчарот на уметност Драгиња Маскарели, фактот дека оригиналните градежни планови ги потпишал главниот архитект на Росија Павел Карлович Бергстресер (1851-1920), како и фактот дека последната фасада на хотелот Москва содржи елементи различни од Санкт Петербург, разумно е да се претпостави дека имало промени.
Изградба на палатата „Росија“
Изградбата започнала во март 1905 година. Обемната големина на проектот привлекла многу белграѓани кои се собирале секојдневно околу градилиштето, гледајќи го ископувањето и поставувањето на темелот.
Веднаш, проектот наидел на неочекувани проблеми кога било откриено дека почвата под гостилницата во Велика Србија е полна со појачан кирпич, како и подземни извори и подземни потоци, создавајќи дополнителни буџетски потреби. Осумдесет и две дрвени греди, 5 метри во должина и 30 см дебели, биле ставени во темелите на палатата проследени со 30 вагони врело железо во шипки долги 9 метри и 10 вагони тврд камен. Потоа се поставил бетонски панел со дебелина од 2,2 метри над темелот. Поставувањето тули не започнало до пролетта 1906 година. Градежните работи ги извел градежниот инженер Карло Нол и ѕидарите од Црна Трава, додека надзорен инженер бил самиот архитект на проектниот проект Илкиќ. Армирано-бетонскиот дел од работата бил управуван од архитектот Матија Шнајдер. Површината на надворешните ѕидови од вториот кат до покривот била обложена со жолтеникави плочки украсени со украси во зелена боја. Керамичката обвивка била донесена од фабриката „ Жолнај“ во Печ, Австроунгарија,.
Свечено отворање
Палатата „Росија“ конечно била отворена во вторникот, на 14 јануари 1908 година, како најголема приватна зграда во Србија во тоа време. Нејзиното значење за земјата се покажало во фактот дека таа била отворена лично од кралот Петар. Друг дел од церемонијата на отворање се одржал три дена подоцна во петокот, на 17 јануари, со Гардата на кралот, најелитната единица на Кралската српска армија, што организирала концерт.
Покрај хотелот Москва, во палатата се наоѓала и кафана, ексклузивен ресторан кој служел специјалитети од француската и српската кујна, бројни станови за изнајмување и филијалата на осигурителната компанија Росија во Белград на чело со Светозар Вукадиновиќ. Филијалата на осигурителната компанија се состоела од административни канцеларии на првиот кат (еден кат над земјата), додека прозорците и канцелариите на продавачите биле на приземјето.
Опкружен со структури од една или две приказни, огромната големина на Палата Росија доминирала во хоризонтот на Белград, град со околу 70.000 жители во тоа време. Како што сведочи рускиот дипломат Василиј Страндман во неговата книга Балкански спомени гледајќи го градот преку другата река Сава кон крајот на 1900-тите и раните 1910-ти, три структури јасно го привлекле вниманието - црквата Саборна со камбанаријата, Кралската палата со своите три куполи, а сега и палатата Росија.
Српскиот весник „Политика“ ја нарекол Палата Росија „најскапа и најубава руска куќа на Балканот“.
Палатата била исто така значајна политичка изјава, давајќи уште еден пример за свртување на премиерот Никола Пашиќ и кралот Петар Караѓорѓевиќ кон надворешната и економската политика на Србија кон Руското Царатво и подалеку од Австроунгарија. Неговото отворање се случило во средината на таканаречената Свинска војна, горчлива економска пресметка иницирана од австроунгарското воведување царинска блокада за увоз на српско свинско месо, главен извоз на Србија во тоа време. Австроунгарија одлучила да ја казни Србија за стабилното излегување од геополитичката сфера на влијание на Австроунгарија уште од уривањето во мај 1903 година кога Караѓорѓевиќ повторно го презел српскиот престол од соборената владејачка куќа Обреновиќ, кој беше австриски клиент со децении претходно. Веднаш, станарите на палатата започнале да се вселуваат - на 31 јануари 1908 година, Руско-српскиот клуб се смести во своите нови канцеларии. По нив следеле Ново време, весник објавен од Владислав „Влајко“ Савиќ, заземајќи го своето место на четвртиот кат во палатата. Подоцна истата година, новооснованата Народна одбрана го сместил својот белградски огранок во палатата Росија.
Бидејќи бил член на Народна одбрана, како и дописник за Ново време, познатиот српски поет Јован Душиќ поминал многу време во палатата Росија. Во 18 декември 1909 година во Ново време пишувал за инцидент во холот на хотелот Москва во кој Душиќ ја удрил Риста Одавиќ, професор во една од гимназиите во Белград. Изненадувачки, дел од весникот бил симпатичен кон нивниот дописник, наведувајќи дека неговиот удар се случил како последица на повеќекратното конфронтативно и агресивно однесување на Одавиќ.
На 23 февруари 1910 година, Српскиот олимписки клуб (ОКС) бил основан во канцелариите на четвртиот кат во Ново време во палатата Росија со издавачот на весникот Влајко Савиќ и капетанот на српската армија Светомир Ѓукиќ кои го предводиле новиот комитет. Спомен плоча на влезот во хотелот го одбележува настанот. Слично на тоа, клубот на новинарите и клубот на писателите се преселиле во палатата.
Интербелум (период на Кралството Југославија)
Хотелот имал улога во српската книжевна сцена по Првата светска војна. Пристигнувајќи во 1919 година во воен уништен град кој сè уште нема целосно обновена електрична мрежа и водоснабдување, романописецот Милош Црњански го опишал Белград како „уништен и грд - полн со дупки, урнатини, плевели, неизвесност, сензационални политички настани, и враќање на писатели од сите страни на светот“. Црњански продолжил да ја основа Група уметника, мал, но ентузијастички колектив од писатели, сликари и музичари, желни да му обезбедат на градот нов почеток во уметноста и културата. Тие не формирале кохерентно училиште или движење, но нивните состаноци, дискусии и полемики околу природата на уметноста обезбедиле привлечна и стимулативна атмосфера за помладата генерација модернистички писатели среде белградските урнатини. Покрај Црњански, во групата што ги обединила предвоените и повоените генерации настапиле Сима Пандуровиќ, Растко Петровиќ, Станислав Винавер, Иво Андриќ, Момчило Настасијевиќ, Станислав Краков, Бранко Лазаревиќ, итн. Тие се сретнале во кафаната на хотел Москва, бидејќи, според Црњански, тоа било единственото место со светлина.
Со Октомвриската револуција предводена од Болшевиците, ставајќи крај на Руското Царство и почетокот на Советскиот Сојуз, односите меѓу новооснованата комунистичка држава и исто така новооснованото Кралство на Србите, Хрватите и Словенците започнале да се ладат. Со исчезнувањето на Руското Царство, осигурителната компанија Росија исчезнала. Хотелот Москва бил преземен од Поштанска штедионика (Поштенска банка на заштеди), неодамна основана локална финансиска институција.
На 1 октомври 1923 година, Поштанска банка „Штедионика“ го отворила својот прв прозорец во палатата. Во 1938 година палатата ја презела Народната банка на Југославија.
Во 1937 година, поднесокот од романските архитекти победил на распишаниот градски конкурс за преуредување на целото јадро во центарот на градот од Театарскиот плоштад до Теразија. Планот предвидувал уривање и на хотелот Балкан и на хотелот Москва, како и формирање на монументален парк кој ќе се протега под хотелот, по терасата Теразија. Како и да е, две години подоцна во 1939 година, неодамна донесениот белградски генерален урбанистички план го обновил проектот од 1923 година на архитектот Никола Добровиќ, кој исто така предвидувал парк, но без уривање на хотелите.
Лав Троцки престојувал во хотелот додека францускиот лингвист и историчар Емил Хумант напишал поема за хотелот „Москва, Џиновската куќа“. Францускиот филм Ултиматум од 1938 година - во режија на Роберт Вине и Роберт Зиодмак, а во кој играат Дита Парло и Ерих фон Строхајм, бил снимен во хотелот.
Втора светска војна: Седиште на Гестапо
Во текот на целата Втора светска војна, седиштето имало свои генератори на енергија, па дури и извори на вода, независно од градското снабдување, покрај лифтовите и широките подрумски објекти. Хотелот бил еден од последните белградски згради ослободен во октомври 1944 година кога Советската Црвена армија го нападнал окупираниот град. За време на нацистичката германска окупација, оригиналните слики на мајсторот во хотелот, сребрените садови и позлатените садови биле ограбени и однесени.
Национализација: Комунистичкиот период
Во периодот по Втората светска војна, хотелот веднаш се вратил во омиленото собрание на културната елита. Југословенскиот лауреат на Нобеловата литература, Иво Андриќ, имал своја трпеза во ресторанот. Поетот Васко Попа бил редовен посетител кој со децении секојдневно посетувал кафуле во хотелот - неговиот секојдневен ритуал се состоел во пристигнување секој ден во 15:30 часот, пиење кафе и останување до 18 часот.
Со повоениот прилив на луѓе од Црна Гора во Белград, летниот двор на хотелското кафуле станал омилено дружење за новодојденците од Црна Гора во градот. Перцепцијата дека се гледа како пие кафе додека се дружел меѓу културната елита во хотелот „Москва“ е непосреден печат на одобрување, траел со децении.
Повторна приватизација
Во август 2005 година, правното лице во хотелот, државна „Москва“, ги купила своите 82,83% од странскиот инвестициски фонд „Нетвест Финанс“ со седиште во Белизе за 11 милиони евра. Веднаш на 13 септември 2005 година, новите сопственици на хотелот одлучиле да започнат со трговија со акциите на хотелот на Белградската берза
На состанокот на акционери во јули 2006 година, било договорено било да се побара партнерство за името на брендот, поврзувајќи се со етаблирана глобална марка. Специфични брендови што биле споменати се Four Seasons, и една од брендовите на Мериот, како што е Риц-Карлтон, сепак, ништо не излегло од тоа и Москва продолжила како самостоен хотел.
Околу Евровизија 2008 во мај 2008 година, бил објавен возниот ред за реновирање, проширување и можна надградба на хотелот Москва како хотел со пет ѕвезди. Плановите за проширување вклучувале изградба на гаража, конгресна сала и трговски центар.
Во текот на 2009 и 2010 година, четири години по неговата ре-приватизација, хотелот конечно бил подложен на огромно реновирање - од април до септември 2009 година, страницата со која се соочувала улицата Балканска била обновена, и од внатрешен и од надворешен карактер, со нов мебел, тапети, завеси, бањи, тротоарите и електронските брави. Од есента 2009 година до април 2010 година истото било сторено со страната свртена кон Теразија.
Познати гости
Хотел Москва е хотел со четири ѕвездички. Тој е единствениот хотел во Белград кој нема место или апартман број 13. Имал над 36 милиони посетители во изминатите 100 години, вклучувајќи познати личности како српските фелд-маршали Живојин Мишиќ и Петар Бојовиќ, пронаоѓачите Михаил Калашников, Никола Тесла, Михајло Пупин, Томас Едисон и Алберт Ајнштајн, шахистите Анатолиј Карпов, Гари Каспаров, спортисти Карл Луис, Жозе Мурињо, Вујадин Бошков, Луис Фиго, Новак Ѓоковиќ, Мајкл Џордан, Кари Ирвинг, Тајгер Вудс, глумци како Роберт Де Ниро, Кирк Даглас, Мила Јовович, Џек Николсон, Мајкл Даглас, Џулија Робертс, Ален Делон, Том Хенкс, Одри Хепберн, Пирс Броснан, продуценти како Алфред Хичкок, Роман Полански, Милош Форман, Вуди Ален, Мартин Скорсезе, Емир Кустурица, политичари како Никола Пашиќ, Раџив Ганди, Јасер Арафат, Индира Ганди, Муамер ал-Гадафи, Ричард Никсон и други, пејачи и тенори како Лучано Павароти, Ив Монтан, Реј Чарлс, Боб Гелдоф, Серж Гејнсбург, Луис Армстронг, Френк Синатра, писатели како Максим Горки, Орсон Велс, Ребека Вест, Жан Пол Сартр, Семјуел Бекет, Албер Ками, Иво Андриќ и многу други. Сликите на познатите посетители се наоѓаат во ходниците на хотелот.
Во популарната култура
Хотелот Москва е прикажан или повикуван на разни музички дела, филм и литература.
Романот „Заставе “, добитник на наградата НИН на Мирослав Крлежа, од 1962 година, содржи неколку препораки за хотелот Москва. Сместено на Балканот за време на бурниот период од 1912-1922 г., следи животи и судбини на околу 20 карактери; секој од нив има различна професија и финансиски средства, но од милјето на српската, хрватската и унгарската интелигенција. Во еден момент, еден од главните ликови решава да оди во кафаната Хотел Москва каде, „се пуши влажен тутун“ и „ се подготвуваат византиски интриги“.
NGC 7405
NGC 7405 — засега неутврден објект во соѕвездието Пегаз, заведен во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 5 септември 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7405 е од видот NF.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 53 м 36 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +12° 28' 36"".
Париз, Тексас (филм од 1984)
„Париз, Тексас“ (англиски: Paris, Texas) - филм од 1984 година, во режија на Вим Вендерс, по сценариото на Сем Шепард, кој слична тематика обработил и во својата збирка „Мотелски хроники“ (Motel Chronicles). Во главните улоги настапуваат: Хари Дин Стентон, Дин Стоквел, Орора Клемент, Настасја Кински и Хантер Карсон. Во 1984 година, филмот освоил три награди на Канскиот филмски фестивал, и тоа: „Златната палма“, наградата на Екуменското жири и наградата FIPRESCI. Во 1985 година, филмот бил номиниран за наградата „Златен глобус“, во категоријата за најдобар странски филм. Истата година, филмот имал четири номинации за наградите на БАФТА, а победил само во една (Вендерс во категоријата за најдобар режисер). Исто така во 1985 година, камерманот Роби Милер победил на Баварските филмски награди во категоријата за кинематографија. Вкупно, филмот освоил 16 награди, а имал десет номинации.
Синопсис
По пауза од четири години, Тревис Хендерсон (го игра Стентон) ненадејно се појавува во мало место, некаде во пустината во Тексас. Неговиот брат, Волт (го игра Стоквел) сака да го однесе дома, но на почетокот Тревис не сака да соработува и не зборува ништо, се обидува да побегне, не сака да лета со авион, итн. По исчезнувањето на Тревис, неговата сопруга Џејн (ја игра Кински) го оставила својот мал син Хантер (го игра Карсон) кај Волт, кој заедно со сопругата Ен (ја игра Клемент) го одгледуваат како свое дете, така што Хантер не знае ништо за своите вистински родители. Оттука, кога ќе се соочи со својот вистински татко, Хантер е воздржан, но постепено тие стануваат поблиски. Еден ден, Тревис одлучува да ја побара Џејн, го зема Хантер со себе и двајцата заминуваат за Хјустон, Тексас. Таму успеваат да ја најдат Џејн, која работи во една „продавница“ за сексуални услуги. Тревис го остава Хантер во хотелската соба, ја посетува Џејн и почнува да ја раскажува својата приказна, објаснувајќи ја својата огромна љубов, големата љубомора, неснаоѓањето во бракот и проблемите по раѓањето на Хантер. Тогаш, Џејн дознава дека разговара со својот поранешен сопруг. На крајот од филмот, таа оди во хотелската соба и се среќава со Хантер, но Тревис повторно ги напушта своите најмили.
IC 1495
IC 1495 — галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 27 март 1906 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1495 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,5 mag, додека површинскиот сјај изнесува 11,7 m/лм2. IC 1495 има привидни димензии од 0,3' х 0,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 11 ч 27 м 45,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +10° 49' 11"". Положбениот агол на објектот е во износ од 5°.
Други поделби
Проучување на IC 1495 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
NGC 2555
NGC 2555 — спирална галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2555 се споменува и како UGC 4319, MCG 0-21-12, CGCG 3-28, IRAS 08153+0054.
Откривање
Објектот е откриен на 20 декември 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2555 е од видот SBab. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 2555 има привидни димензии од 1,9' х 1,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 17 м 56,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 0° 44' 42". Положбениот агол на објектот е во износ од 115°.
Други поделби
Проучување на NGC 2555 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 23259. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 231; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 196. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1298.
Будимпешта
Будимпешта (унгарски: Budapest) е главен град на Унгарија и нејзин основен политички, културен, трговски, индустриски и транспортен центар. Во 2010 година, во Будимпешта бројот на населението изнесува 1,721,556, што е пад од средината на 1980-тите, кога тоа било 2,1 милиони луѓе. Градот има големина од 525 км2. Будимпешта станал единствен град кој ги зафаќа двата брега на Дунав со спојувањето од 17 ноември 1873 година на десниот (западен) брег Будим (или Буда) и Обуда и левиот (источен) брег Пешта.
Аквинк (Aquincum) кој претставува келтскa колонија е и директниот потомок на Будимпешта, станувајќи главен град на на римската провинција Долна Панонија. Унгарците дошле на територијата на Будимпешта во IX век. Нивната прва колонија била уништена од Монголите во 1241-42 година. Реизградената Будимпешта станува центар на ренесансно-хуманистичката култура во XV век. После Мохачката битка од 1526 година и приближно после 150 години Отоманско владеење, со развитокот на регионот во XVIII и XIX век, после унификацијата од 1873 Будимпешта станува глобална метропола. Исто така станал и вториот главен град на Австроунгарија, голема сила која што се растури во 1918. Будимпешта претставувала жаришна точка на Унгарската револуција од 1848, Унгарската Советска Република формирана во 1919, Битката за Будимпешта од 1945 и револуцијата од 1956.
Почитувана како една од најубавите градови на Европа, нејзиното светско наследство ги вклучува двата брега на Дунав, Замокот Буда, Авенијата Андреси, Плоштадот на хероите и Милениум метрото коешто претставува второ најстаро метро во светот. Исто така други значајни точки во градот се тоа што таму се наоѓа втората најголема синагога во светот, како и третиот светски најголем парламент.
Историја
Познатата историја на Будимпешта почнува со римскиот град/колонија познат под името Аквинк (Aquincum), основан околу 89 година од новата ера, на место на стара келтска населба во близина на местото каде што настанала Обуда. Аквинкум од 106 година, па сè до крајот на IV век бил главен град на римската провинција Долна Панонија. На местото на денешна Пешта бил изграден градот Контра или Транс Аквинкум (Contra Aquincum или Trans Aquincum).
Областа околу 900 година ја освоиле Унгарците, кои после еден век го формирале Кралството Унгарија. Кога ја уништиле Монголите во 1241 година, Пешта веќе била значајно и големо место, и поради тоа повторно била брзо изградена, но Будим бил седиште на кралскиот двор од 1247, а во 1361 година станал главен град на Унгарија. Периодот на ренесансата доста влијаел за развитокот на градот. Значителе дел на градбите вклучувајќи ја и библиотеката се изградени во тој стил.
Османлиите го освоиле поголемиот дел на Унгарија во XVI век, и го прекинале развојот и растот на градот: Пешта од југ ја зазеле во 1526 година, а Будим 15 години подоцна. Додека Будим бил седиште на турскиот управник, Пешта била многу запуштена до 1686 кога ја освоиле Хабсбуршките владетели.
Пешта од 1723 година била седиште на административниот апарат на кралството, кој најмногу растел во XVIII и XIX век, и иницирал изразит раст во XIX век.
Спојувањето на трите региони под една администрација, кое било иницирано од страна на унгарската револуционерна влада во 1849, брзо било поништено по повторното воспоставување на власт во тој регион на Хабсбурците. Конечно оваа одлука била спроведена од страна на автономната унгарска кралска влада, воспоставена под дејство на Австроунгарија во 1867 година. Бројот на станари во „обединетата“ престолнина пораснал во периодот од 1840 до 1900 година на 730 000.
Во XX век, поголем дел од станарите на градот бидел дел од преградието Ујпешт (Нова Пешта). Таа двојно го зголемила бројот на вкупното населенио во градот помеѓу 1890 и 1910 година. Поголем дел од индустријата на земјата се концентрирала во градот. Човечките загуби на Унгарија од Првата светска војна, а потоа и губењето на што повеќе територии од кралството (1920) како причини задале само привремен удар на бројот на населението, а Будимпешта станала престолнина на малата, но сега суверена држава. До 1930 подолгото градско јадро броело милион станари, со додатни 400 000 во предградијата.
Географија
Површината на Будимпешта од 525 км2 лежи во централна Унгарија оградена со населби натрупани во округот Пешта. Престолнината се протега на 25 и 29 километри во правец југ-север, односно исток-запад. Реката Дунав навлегува во градот од север; подоцна ги опкружува двата острова, Обуда и Маргит. Третиот остров Чепел е најголем од дунавските острови на Будимпешта. Реката што ги дели двата дела на градот е 230 m долга на најтесната точка во Будимпешта. Пешта лежи на рамното земјиште од Големата котлина, додека Буда е на ридесто земјиште. Највисоката точка на врвовите во Будимпешта е врвот Јанос на 527 метри надморска височина. Најниска точка е линијата на реката Дунав која се наоѓа на 96 метри надморска височина. Шумите на Буда врвовите се еколошки заштитени.
Клима
Градот има променливо умерена клима која се одликува со снежното време на Трансданубија, променливата континентална клима на рамната и отворена Голема котлина на исток и скоро полусредоземното време на југ.
Спорт
Градскиот парк на Будимпешта го има едно од најголемите површини со мраз. Тој е дом на унгарското бенди. Б групата од Светското првентство во Бенди 2004 било одржано баш на ова место, како и Светското бенди првенство за жени од 2007. Будимпешта е исто така дом на Будимпешта Хонвед ФК, спорстки клуб најдобро познат по неговиот фудбалски тим.
Население
Вака изгледа историскиот развиток на населението во Будимпешта, почнувајќи од 1870 година:
Етнички групи
Население по националност според пописот од 2001 година. :
Според Demographical Portrait проценката за населението во 2009 изгледа вака: 95,6% домородни Унгарци (91% етнички Унгарци, 4,6% Роми) и 4,4% странци (етнички Унгарци од Трансилванија, Романија, Војводина и Србија).
Религии
Население според деноминации:
Окрузи
На почетокот откако се обединиле трите града во 1873 година, Будимпешта имала 10 окрузи. На 1 јануари 1950, Будимпешта се обединила со неколку соседни градчиња и бројот на окрузите се зголемил и тоа на 22 (Град Будимпешта). Во тоа време се направила и промена во редот, како и во големината на окрузите. Денеска постојат 23 окрузи, 6 во Буда, 16 во Пешта и 1 на островот Чепел. Секој округ може да биде поврзан со еден или повеќе делови на градот кои се именувани според поранешните градчиња во состав на Будимпешта.
Стопанство
Околу Будимпешта е концентрирана речиси 60% од индустријата на Унгарија. Тука се центрите за машинство, металургија и лесна индустрија. Повеќе индустриски претпријатија се наоѓаат во населбата Ујпешт и Обуда. Многу светски компании за производство на домашна опрема ги имаат сместено своите фабрики тука.
Главни знаменитости
Нео-готскиот парламент, освен другите работи коишто ги поседува, ја поседува и Светата Круна на Унгарија. Базиликата Свети Стефан (или Свети Иштван), каде што се чува Светата десна рака на пронаоѓачот и оформувач на првата унгарска држава Стефан I или Иштван I е исто така голема атракција. Унгарската кујна како и кафе културата се дел од главните знаменитосто на Будимпешта. Кремеш е првата кремпита направена специјално за кралицата Сиси. Денеска уште постојат римски остатоци во „Музејот Аквинкум“ како и остатоци од историски мебел во Замок-музејот „Нагитетени“
Буда замокот и реката Дунав, како и нејзините два брега се официјално признати и заштитени како Светско наследство на УНЕСКО.
Поранешната Кралска палата е исто така еден од симболите на Унгарија – и претставувал сцена за борби и војни од XIII век па наваму. Денеска на ова место се наоѓаат два импресивни музеја како и „Националната библиотека на Унгарија“. Соседната Сандор палата содржи канцеларии како и официјалната вила на Претседателот на Унгарија. Друго обележје на Будимпешта е Црквата Св. Матијас која е стара околу седумстотини години. Веднаш до неа се наоѓа споменик на првиот крал и пронаоѓач на Унгарија Св. Стефан, а позади се наоѓаат Рибарските кули, од каде што се добива голем панорамски поглед врз целиот град. Статуите на Турул, митската птица која е заштитник на Унгарија, се наоѓаат во округот замок и дванаесеттиот округ.
Во Пешта најголема знаменитост претставува авенијата Андраси. Булеварите Кодали и Октогон од двете страни се оградени со големи продавници и згради кои се споени едни до други. Помеѓу нив и Плоштадот на хероите, куќите се одделени и поврзани заедно. Под сево ова се наоѓа најстарата континентална европска метро станица, станица од која повеќето денешни станици го презеле изгледот. Плоштадот на хероите доминира со статутите на сите унгарски кралеви и врвни луѓе значајни за историјата на Унгарија, како и со гробот на непознатиот војник. Од страните се наоѓаат „Музејот на убавите уметности“ и „Палатата на уметноста“, а позади е Градскиот парк отворен со Замокот Вајданхуниад. Еден од бисерите на авенијата Андраси е Унгарската оперска куќа. Паркот на статуите, чија тема се статуите од комунистичката ера е сместен надвор од центарот и до него може да се стигне со јавен транспорт.
Градот е домаќин на најголемата синагога во Европа (Дохани уличната синагога), како и втората најголема работилница во светот. Синагогата е сместена во еврејскиот округ оддалечена само неколку блока од центарот на Будимпешта. Градот исто така се гордее со третиот најголем парламент во светот, некогаш дури бил и најголем. Третата најголема црква во Европа (Есзтергом базилика), како и вториот најголем Барок замок во светот.
Во 2010 година, светски најголемата панорама била направена во (и на) Будимпешта.
Острови
Во реката Дунав се наоѓаат седум острови: Шипјард, Маргарет, Чепел, Палотај сзигет (сега полуостров), Непзигет, Харос-сзигет и Молнар-сзигет.
Најпознати острови се:
Бањи
„Бањите Рудас“ не се бањи кои се одлична централна положба - тие се поставени на крива теста линија земја помеѓу ридот Гелерт и реката Дунав и претставуваат одличен пример на архитектура која датира од отоманскиот (или турскиот) период. Главната одлика е осумаголниот базен, кој добива светлина од купола со пречник од 10 м, поддржана од осум столбови.
Бањите и хотелот „Гелерт“ биле изградени во 1918 година, иако во минатото на истото место имало турски бањи, а во средниот век на истото место имало болница. Во 1927 бањите биле проширени со цел да се изгради брановиот базен како и уште едната бања кој била додадена во 1934 година. Со неговите шарени мозаици, мермерни столбови, обоени прозорци и скулптури, несомнено претставува еден од најубавите бањски комплекси во Будимпепта.
„Бањите Лукакс“ исто така се наоѓаат во Буда и тие се турски според „потеклото“, но сепак тие биле повторно подигнати кон крајот на XIX век. Во исто време биле подигнати и бањите и центарот за медицински третмани. Од 1950-тите овие бањи се сметаат за центар на интелектуалците и артистите.
„Сзеченуи термалните бањи“ претставуваат еден од најголемите бањнски комплекси во цела Европа, и единствената „стара“ термална бања која се наоѓа во Пешта. Внатрешната медицинска бања датира од 1913 година, а надворешните базени од 1927. Во целиот бањски комплекс има атмосфера на величественост која се добива од специфичните светла, најголеми базени кои потсетуваат на римските бањи, помалите бањски кади кои потсетуваат на бањската култура на Старите Грци, како и сауните и нуркачките базени кои се преземени од традицијата која се развивала во Северна Европа. Трите надворешни базени (од кои едниот е базен за забава) се отворени целата година, дури и во зима. Внатре има околу десет посебни базени, а тука се и на располагање различни видови медицнски третмани.
Аеродром
Меѓународниот аеродром Liszt Ferenc е најголемиот во земјата. Има два терминали кои се оддалечени од себе неколку километри. Помалиот, терминалот 1 е место каде што слетуваат low cost компаниите. Значително поголемиот терминал 2 е поделен на 2А каде слетуваат Malev, Air Malta, Moldavian Airlines, CSA Czech Airlines, Carpatair и 2В на којшто слетуваат сите останати компании.
Патишта
Будимпешта е најзначајниот унгарски патен терминал; сите главни автопати се сместени таму. Градот е и главен железнички терминал.
Прстенскиот пат M0 околу Будимпешта скоро беше комплетиран и им овозможува на луѓето да одат околу Будимпешта од исток до запад и од север до југ, сепак нема директен пат од запад до север - мора да се оди преку југ.
Јавен транспорт
Јавниот транспорт на Будимпешта е овозможен од БКВ. Јавниот транспорт во Будимпешта и не е толку скап. Билетот за превоз чини 0.75 евра во коиск или 0.85 евра доколку се купи во возило. Доколку планирате да го шетате целиот град, убава опција е и дневниот билет кој чини 4,6 евра, блок од 10 билети (6,6 евра) или тродневен билет (9,7 евра).
Метрото се состои од три линии - М1 (југозапад-североисток), М2 (исток-запад) и М3 (север-југ). Тоа е е во добра состојба и е едно од првите во светот. На линијата М1 сѐ уште се користат старите дрвени вагони, кои се нарекуваат и милениумски, бидејќи првата линија била изградена 1896 година на 1000 годишнината од унгарската нација.
Трамвајот е најдоброто превозно средство за туристи. Поспоро е од метрото, но и поинтересно бидејќи за време на возењето може панорамски да се разгледува градот.
Таму каде што не оди трамвајот, одат автобусите. Будимпешта има густа мрежа на автобуски линии. Ноќните автобуси се добро организирани и обично тргнуваат на секои 15 до 60 минути од 23-04 часот.
Железнички станици
Унгарските главни железнички станици се раководени од страна на МАВ. Постојат три главни железнички терминали во Будимпешта, Келети (која оди кон исток), Ниугати (која оди кон запад) и Дели (која оди кон југ), раководејќи и со домашните и меѓународните шински сервиси. Будимпешта беше една од главните станици на „Ориент Експрес“ кога сообраќал на линијата Виена-Париз. Постои и предгратска железничка станица која е работи под името ХЕВ.
Водни патишта
Реката Дунав тече низ Будимпешта на нејзиниот пат кон Црното Море. Реката е доста пловна па поради тоа Будимпешта историски претставува најзначајно пристаниште (кај Чепел). Во летните месеци брод со подводни крила, плови на релација кон Виена и назад.
Трговски центри
Будимпешта изобилува со хипермаркети како Аuchan, Tesco и Cora каде што храната е евтина, а изборот е огромен. За електронски апарати се задолжени Electro World и Media Markt. Особено интересен е трговскиот центар Nagy Vásárcsarnok каде што цените не се фиксни.
Сместување
Во Будимпешта постои сместување од сите категории и цени. Најскапите хотели се во близината на кралската палата, додека најевтините се од другата страна на реката, во предградието на Пешта.
Образование
Будимпешта е унгарскиот главен центар на образование и претставува дома на повеќе универзитети:
Збратимени градови
Будимпешта е збратимена со:
Исто така некои од окрузите на градот се збратимени со мали градови или окрузи на некои други големи метрополи.
Наводи
наслов на врска
Гвантанамера (марка на пури)
Историја
Во марката се застапени само машински-изработени пури, и истата е позната по својата достапност во цените. Мешавината е блага со помалку остар/тинински аспект.
Витоли на Гвантанамера
Ова е список на витоли (големини) во рамките на производната линија на Гвантанамера со нивните димензии во англиски и метрички мерниединици и нивите vitolas de galera (фабрички имиња).
Машински-изработени витоли
Куќа на ул. „Тодор Чучков“ бр. 10 (Струмица)
'''Куќа на ул. „Тодор Чучков“ бр. 10''' ― урната куќа во Струмица, Македонија. Куќата е заведена како Културно наследство на Македонија. На нејзино место се наоѓа нова градба.
Метаверзум
Метаверзумот ― хипотетизирана итерација на интернетот, поддржувајќи постојани онлајн 3-Д виртуелни средини. преку конвенционално лично пресметување, како и слушалки за виртуелна и проширена реалност.
Видео игри
Неколку компоненти на метаверзум технологиите веќе се развиени во современите видео игри овозможени на интернет. Видео играта Втор живот од 2003 година често се опишува како првиот метаверзум, бидејќи инкорпорирала многу аспекти на друштвените медиуми во постојан виртуелен свет. Социјалните функции често се составен дел во многу онлајн игри со масовен мултиплејер. Новинарот за технологија, Клајв Томпсон, тврди дека појавната игра заснована на друштвената мрежа на Minecraft претставува напредна имплементација на метаверзумот. Слични изјави беа дадени за играта Roblox , која оттогаш користи значителна употреба на терминот во маркетингот. Други побарувања за развој на метаверзум ги вклучуваат игрите Активни светови, Decentraland, и Фортнајт.
Виртуелна реалност
Развојот на Метаверзумот често се фокусира на подобрување на технологиите за виртуелна реалност поради придобивките во воспоставувањето на имерсија во виртуелни средини. Во 2019 година, компанијата за друштвената мрежа Facebook лансирала социјален VR свет наречен Facebook Horizon. Фејсбук подоцна ќе биде преименуван во „Мета платформи“ во 2021 година. Претседателот на Фејсбук, Марк Закерберг изјавил дека компанијата била посветена за развој на метаверзен екосистем. Голем дел од основната технологија за виртуелна реалност што Мета платформите ја рекламираат остануваат да се развијат. Microsoft ја купил VR компанијата AltspaceVR во 2017 година, и планира интегрирање на метаверзните функции во Microsoft Teams.
Потенцијални применувања
Некои програмери предложиле користење на метаверзна технологија за подобрување на продуктивноста на работата.
Во рамките на образовниот сектор, метаверзните технологии биле предложени како начин да се овозможат интерактивни средини за учење. Метаверзумот би можел да биде користен за тури по дома со виртуелна реалност во секторот за недвижнини.
Технологија
Метаверзумот е предложено проширување на постоечките интернет технологии. Пристапните точки за метаверзумот вклучуваат компјутери и смарт телефони за општа намена, покрај зголемената реалност (AR), мешаната реалност, виртуелната реалност (VR) и технологиите на виртуелниот свет.
Бизнисот и комерцијалниот интерес за истражување и технологијата поврзана со метаверзумот го вклучуваат Facebook, кој ја купила VR компанијата Oculus во 2014 година и најавила планови за изградба на 3-Д социјален простор за поврзување на различни услуги.
Зависноста на метаверзумот од VR технологијата поставува ограничувања на нејзиниот развој и усвојување во широк обем. Ограничувањата кои произлегуваат од рамнотежата помеѓу трошоците и дизајнот вклучуваат недостаток на висококвалитетна графика и недостаток на мобилност. На лесните безжични слушалки им недостасува квалитет на сликата, кој е оптимизиран за гломазни, жичени системи за очила за VR. Друг проблем за широко усвојување на технологијата е цената, при што слушалките HTC Vive Pro 2 чинат 799 американски долари плус контролери во 2021 година.
Во 2021 година, владата на Јужна Кореја објавила создавање на национален метаверзен сојуз со цел да се изгради обединета национална платформа за VR и AR.
Технички стандарди
Заеднички стандарди, интерфејси и протоколи за комуникација меѓу виртуелните средини се во развој. Соработката и работните групи се обидуваат да создадат стандарди и протоколи за поддршка на интероперабилноста помеѓу виртуелните средини, вклучувајќи:
1580
1580 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1580 година од новата ера, 580. од вториот милениум, 80. од XVI век и прва од 1580-тите.
Метаверзум
Критики и загрижености
Приватноста на информациите во метаверзумот е област на загриженост бидејќи вклучените компании најверојатно ќе ги собираат личните информации на корисниците преку уреди што се носат и интеракции со корисниците. Facebook планира да опстојува насочено рекламирање во метаверзумот, предизвикувајќи дополнителни грижи поврзани со ширење на дезинформации и губење на личната приватност.
1580
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Метаверзум
Критики и загрижености
Зависноста од корисниците и проблематичното користење на друштвените медиуми е уште една грижа за развојот на метаверзумот. Нарушувањето на зависноста од Интернет, зависноста од друштвените мрежи и видео игрите може да има ментални и физички последици во подолг временски период, како што се депресија, анксиозност и дебелина. Стручњаците исто така се загрижени дека метаверзумот може да се користи како „бегство“ од реалноста на сличен начин како постојните интернет технологии.
Метаверзумот може да ги зголеми социјалните влијанија на онлајн ехо-коморите и дигитално отуѓувачките простори. Бидејќи развојот на метаверзумот може да се направи за алгоритамски да се приспособат виртуелните светови врз основа на верувањата на секоја личност, метаверзумот може дополнително да ја наруши перцепцијата на реалноста на корисниците со пристрасна содржина за да се одржи или зголеми ангажманот.
1580
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7088 и 7089 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6330 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5340 и 5341 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2333.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1580 година се протега во 4216 и 4217, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4276 и 4277 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2123. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 987 и 988 исламска година.
Антигва и Барбуда на Летните олимписки игри 2004
Антигва и Барбуда учествувала на Летните олимписки игри 2004 во Атина, Грција од 13 до 29 август 2004 година.
Заменетите глави
Заменетите глави - индиска легенда (германски: Die vertauschten Köpfe – Eine indische Legende) - новела на германскиот писател Томас Ман, напишана во 1941, а објавена во 1942 година.
Содржина
Шридаман, мажот на Сита, е пеметен и продуховен, но сепак, таа копнее по неговиот пријател Нанд кој е надарен со убаво и силно тело. За време на една верска екстаза, двајцата пријатели си ги пресекуваат главите еден на друг, а Сита, на која божицата ѝ дала моќ „сè да поправа“, го заменува главите, со цел нејзиниот маж да има убаво тело. Но, главата и остатокот од телото влијаат меѓу себе, така што работите се враќаат по старо. Поради тоа, положбата на Сита станува неподнослива и сите тројца доброволно одат во смрт. Сепак, синот на Сита ги поседува особините по кои таа копнее: сила, убавина и душевна моќ.
Осврт кон делото
Ман ја напишал новелата „Земенетите глави“ за време на неговиот престој во САД, каде предавал германска книжевност на Универзитетот Принстон. Авторот на опишал новелата како „метафизичка шега“, а нејзиното подлабоко значење се состои во учењето дека човечката целина е неделива, т.е. дека главите не може да се заменуваат.
Рангсдорф
Рангсдорф (Rangsdorf) — општина во округот Телтов-Флеминг, во Бранденбург, Германија. Во близина има аеродром од каде на 20 јули 1944 полетал Клаус фон Штауфенберг во неуспешниот обид за убиство на Адолф Хитлер кај Волчја дупка (Wolfsschanze).
Вегас Робаина
Вегас Робаина (шпан. Vegas Robaina) е марка на висококвалитетни кубански пури (Хабанос СА).
Историја
Дон Алехандро Робаина е насекаде познат меѓу познавачите на пурите како еден од најдобрите одгледувачи на тутун во славната Вуелта Абахо во Куба. Секоја година 80% од реколтата на Дон Алехандро се проценува соодветна за омоти (споредено со околу 35% кај другите плантажи). Во 1997, Хабанос СА лансирале нова линија на пури во негова чест, со името на неговата позната плантажа. Пурите Вегас Робаина се прават во Хавана, во некогашната фабрика Х. Апман, и набргу станале популарни меѓу познавачите на пурите.
Самиот Дон Алехандро станал славна личност во светот на кубанските пури, со тоа што многу познавачи и туристи во Куба се редат во неговиот имот во областа Сан Луис на регионот Вуелта Абахо за да го запознаат самиот него и да го видат неговиот тутун вегас.
Витоли на Вегас Робаина
Рачно-изработени витоли
Ерен Дердијок
Ерен Дердијок (роден на 12 јуни 1988 година) — швајцарски фудбалер, напаѓач на Галатасарај и на Швајцарската репрезентација
Ран живот
Дердијок е роден во Базел, Швајцарија, но има курдско потекло.
Од рана возраст Дердијок играл за фудбалскиот клуб од градот Базел, БСЦ Олд Бојс Базел. Со својата височина од 1.91 m, Дердијок е моќен напаѓач кој исто така може да игра и како централен-бек ако е потребно. Ја започнал својата кариера со Олд Бојс на почетокот на сезоната 2005-06, во која постигнал 10 голови во само 18 настапи. Тој постигнал гол и во натпреварот од Швајцарскиот куп, кога неговиот тим бил поразен со 1-6 од Базел на 22 октомври 2005.
Базел
Откако во Базел го забележале неговиот инстикнт за постигнување голови го купиле него во 2006 година на возраст од 18 години. Дердијок го направил своето деби за првиот тим на 14 март 2007 година, како замена во куп натпревар против Арау. Четири дена подоцна тој го имал своето деби и во лигата, исто така против Арау. За време на сезоната 2006-07, Дердијок бил главно користен како замена, играјќи само еден цел натпревар. Тој имал 17 настапи за тимот под 21-на година таа сезоната. За Дердијок, сезоната 2007-08 се покажала како многу повеќе плодна и тој добил можност редовно да игра. Играјќи за Базел, Дердијок го постигнал својот прв хет-трик во натпреварот на гостувањето против Тун на 2 март 2008 година. На 6 април 2008 година, тој го освоил на Швајцарскиот куп, неговата прва титула.
На 29 јуни 2008 година, било објавено од страна на англиски медиуми дека тој е во преговори со претставници на Њукасл Јунајтед. Сепак, трансфер прозорецот поминал без каков било трансфер да се случи. На 27 август 2008 година, тој го постигнал победничкиот гол во победата со 2-1 на Базел над Виторија Гимараеш на Сент Јакоб-Парк што значело дека Базел се квалификувал за Лигата на шампионите. Исто така, во Лигата на шампионите, Дердијок им помогнал на Базел да дојдат до својот прв бод постигнувајќи гол против Барселона на Камп Ноу за да го израмни резултатот во 82 минута на 1-1. На крајот на сезоната 2007-08 сезона, Дердијок го освоил домашниот Дабл со Базел.
Баер Леверкузен
По уште една солидна сезона во швајцарската прва лига и низата од настапи за репрезентацијата, Баер Леверкузен го обезбедил потписот на Дердијок на 28 мај 2009 потпишувајќи со него четиригодишен договор до 30 јуни 2013 година, откако и некој други големи европски клубови се обиделе да го привлечат вклучувајќи ги Галатасарај и некои клубови од Серија А, тој конечно му се приклучил на неговиот тимски колега Транквило Барнета. Пред да се пресели во Баер Леверкузен, Дердијок бил поврзан со трансфер во Евертон, но тој сепак ја отфрлил иницијативата, наведувајќи дека тој е непопустлив и дека тој е нестрплив да му се приклучи на Леверкузен.