cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Економија на Филипините
Периодот на Маркос (1965–86)
Нееднаквоста во приходите пораснала за време на периодот на воената состојба, бидејќи најсиромашните 60 проценти од нацијата биле во можност да придонесат само со 22,5 проценти од приходите во 1980 година, што е помалку од 25,0 проценти во 1970 година. Во меѓувреме, најбогатите 10 проценти имале поголемо учество во приходот со 41,7 проценти во 1980 година, за разлика од 37,1 процент во 1970 година. Овие трендови се совпаднале со обвинувањата за пријателство во администрацијата на Маркос, бидејќи администрацијата се соочувала со прашања за фаворизирање на одредени компании кои биле блиски до владејачкото семејство.
Според FIES (Анкета за семејни приходи и расходи) спроведена од 1965 до 1985 година, инциденцата на сиромаштија на Филипините се зголемила од 41 процент во 1965 година на 58,9 проценти во 1985 година. Ова може да се припише на пониските реални плати во земјоделството и помали реални плати за неквалификувани и квалификувани работници. Вистинските земјоделски плати паднале околу 25 проценти од нивото од 1962 година, додека реалните плати за неквалификуваните и квалификувани работници се намалиле за околу една третина од нивото од 1962 година. Забележано е дека повисокото учество на работната сила и повисоките приходи на богатите помогнале да се ублажи ударот на споменатите проблеми. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">]
Периодот на Акино (1986–92)
Администрацијата на Акино презела економија што помина низ општествено-политички катастрофи за време на револуцијата „Народна моќ“, каде што имало финансиски и стоковен колапс предизвикан од целокупниот цинизам на потрошувачите, резултат на пропагандата против пријателство то, социјалните економски немири, резултат на бројните глобални недостатоци, масовни протести, недостаток на транспарентност на владата, шпекулации на опозицијата и разни обиди за атентат и неуспешни пучеви. Во тој период, настанатиот долг на земјата во развој кој бил наталожен уште од времето на Маркос, започнал да ја осакатува земјата, што Филипините полека ги направило „латино-американски во источна Азија“, бидејќи започнале да ја доживуваат најлошата рецесија од повоената ера.
Повеќето непосредни напори на администрацијата на Акино биле насочени кон реформа на имиџот на земјата и отплата на сите долгови, вклучувајќи ги и оние што некои влади биле подготвени да ги отпишат, што е можно повеќе. Ова резултирало со кратење на буџетот и дополнително ја влошило состојбата на пониската класа, бидејќи работните места што им ги нуди владата сега исчезнале. Инфраструктурните проекти, вклучително и поправките, биле запрени, претворајќи ги бетонските патишта во асфалт. Приватизацијата на многу владини корпорации, повеќето угостителски комунални услуги, претставувал приоритет на администрацијата на Акино што довело до масовни отпуштања и инфлација. Администрацијата на Акино била упорна во своето верување дека проблемите што произлегле од отстранувањето на претходната администрација може да се решат со децентрализација на моќта.
Растот постепено започнал во следните неколку години од администрацијата, бидејќи политичката ситуација малку се стабилизираала. Со ова, пезосот станал поконкурентен, постепено се враќала довербата кај инвеститорите, се реализирале позитивни движења во однос на трговијата и постепено се зацврсгил регионалниот раст.
Период на Рамос (1992–98)
Администрацијата на Рамос во основа била насочена кон „забрзувањето на темпото на либерализација и отвореност во земјата“. Администрацијата била поборник за либерализација на капитална сметка, што ја направила земјата поотворена за надворешна трговија, инвестиции и односи. За време на мандатот на администрацијата била основана Бангко Централ Пилипинас, а Филипините се приклучиле на Светската трговска организација и други здруженија за слободна трговија како АПЕЦ. Исто така, се разгледувало намалувањето на долгот и како такво, издавањето на одредени државни обврзници наречени Брејди Бондс исто така се остварило во 1992 година. Клучните преговори со конфликтните сили во Минданао всушност станале поуспешни за време на администрацијата, со Хозе Алмонте како еден од клучните советници на администрацијата.
Додека Рамос го наследил Коразон Акино во 1992 година, филипинската економија веќе била оптоварена со голем буџетски дефицит. Ова во најголем дел било резултат на мерките за штедење наметнати со стандарден аранжман за кредитирање со Меѓународниот монетарен фонд и уништувањето предизвикано од природни катастрофи, како што е ерупцијата на планината Пинатубо, Рамос прибегнал кон институционални промени преку структурни реформи во политиката, од кои биле вклучени приватизација и дерегулација. Тој го санкционирал формирањето на Законодавно-извршниот советодавен совет за развој (ЛЕДАЦ), кој служел како форум за градење консензус, од страна на извршната власт и законодавната гранка, за важните предлог-закони за мерките за реформа на економската политика (4).
Секојдневниот режим на штета што ја мачела економијата се осврнала и преку донесување на политики кои ставаат загарантирани стапки. Економијата во текот на првата година од администрацијата на Рамос страдала од сериозен недостиг на електрична енергија од 8 до 12 часа. За да се реши овој проблем, законот за криза на електрична енергија бил донесен во закон заедно со законот „Изгради-управувај-пренесувај“. Во текот на овој период биле изградени дваесет електрани и, всушност, администрацијата била во можност да ги отстрани проблемите со недостаток на електрична енергија во декември 1993 година и го задржала економскиот раст за некое време.
Економијата станала подготвена за долгорочен раст, кое било докажано преку одржливите и ветувачките стапки на раст од 1994 до 1997 година. Сепак, Азиската финансиска криза што започнала од Тајланд и Кореја започнала да влијае на Филипините. Ова ја поттикнало економијата на Филипините да прави континуирана девалвација и многу ризични потфати, што резултирало со негативна стапка на раст. Извонреден подвиг на администрацијата, сепак, било тоа што економијата од азиската криза излегла подобро од кој било која друга земја од соседите. Најважно во администрацијата било тоа што ги разјаснило важните принципи на реформите, кои вклучуваат економска либерализација, посилни институционални основи за развој, прераспределба и политички реформи.
Можеби некои од најважните политики и успеси во администрацијата се либерализацијата на капиталната сметка и последователните обврски кон здруженијата за слободна трговија, како што се АПЕЦ, АФТА, ГАТТ и СТО. Либерализацијата и отворањето на капиталот кулминирало со целосна конвертибилност во 1992 година на пезосот.
Период на Естрада (1998–2001)
И покрај сите овие полемики, администрацијата сепак имала некои значајни и длабоки политики. Администрацијата претставува реприза на популациската политика, која вклучува помош на брачни парови за да ги постигнат своите цели за плодност, да ја намали несаканата плодност и да одговара на нивната неисполнета потреба за контрацепција. Администрацијата, исто така, се залагала за доделување на буџетски средства за планирање на семејството и контрацептивни средства, напор што на крајот бил запрен поради фактот што црквата го осудила Администрацијата исто така била во можност да спроведе дел од својот целокупен план за намалување на сиромаштијата, кој вклучува испорака на социјални услуги, основни потреби и помош на сиромашните семејства. Администрацијата на Естрада, исто така, постигнала ограничен придонес кон Аграрната реформа, можеби поттикната од признанието дека аграрната реформа може да се справи и со сиромаштијата и нееднаквата контрола врз ресурсите. Во таа насока, администрацијата ја воспоставила програмата „Одржливи аграрни реформски заедници-техничка поддршка на аграрниот и руралниот развој“. Што се однесува до регионалниот развој, администрацијата нема забележителни придонеси или напредок.
Период на Макапагал-Аројо (2001–10)
Администрацијата на Аројо, од економска гледна точка, бил период на добри стапки на раст истовремено со САД, што можеби се должи на појавата на странските филипински работници (СФР) и надворешниот извор на деловни процеси (БПО). Појавата на странските филипински работници и деловни процеси ги подобрило придонесите на дознаките и инвестициите за растот на економијата. Во 2004 година, сепак, фискалниот дефицит пораснал со падот на наплатата на даноците, можеби поради немилосрдното широко распространето избегнување на данок и затајување данок. Администрацијата се залагала за донесување на ДДВ од 12% и Д-ДДВ за да се зголемат даночните приходи. Ова ја зголемило довербата во фискалната политика и повторно ја врати економијата на вистинскиот пат.
Наскоро потоа, политичката нестабилност ја погодило земјата и економијата одново со интензивирање на нападите на Абу Сајаф. Кризата за легитимност на администрацијата станала исто така жешко прашање и закана за авторитетот на администрацијата на Аројо. Покрај тоа, администрацијата на Аројо поминала низ многу обвиненија поради некои контроверзни зделки како што е зделката за широкопојасен интернет NBN-ZTE. Како и да е, заради поддршката од локалните лидери и мнозинството од Претставничкиот дом, политичката стабилност била обновена и заканите за администрацијата биле задушени. Кон крајот на администрацијата, високите стапки на инфлација за ориз и масло во 2008 година започнале да ја мачат земјата од ново, и ова доведе до друга фискална криза, која всушност дојде заедно со големата рецесија што ја имаа САД и остатокот од светот всушност доживува.
Администрација на Акино III (2010–16)
Филипините постојано напредуваат како една од новоиндустријализираните земји. Владата управува со странските долгови што паднале од 58% во 2008 година на 47% од вкупните државни позајмици. Според Извештајот за светското богатство во 2012 година, Филипините биле најбрзо растечката економија во светот во 2010 година со раст на БДП од 7,3% управувано од зголемениот деловен процес за надворешно изведување и странски дознаки.
Земјата значително се спуштила на 3,6% во 2011 година откако владата ставила помал акцент на извозот, како и помалку трошела на инфраструктурата. Покрај тоа, нарушувањето на протокот на увоз на суровини како резултат на поплавите во Тајланд и цунамито во Јапонија влијаело на производствениот сектор во истата година. „Филипините дале повеќе од 125 милиони американски долари од крајот на 2011 година во базенот што го исплатил Меѓународниот монетарен фонд за да помогне во решавањето на финансиската криза со која се соочуваат економиите во Европа
Економијата бележи постојан раст на реалниот БДП од најмалку 5% од 2012 година. Индексот на филипинската берза ја завршил 2012 година со 5.812,73 бода со раст од 32,95% во однос на финишот од 4.371,96 во 2011 година.
Макроекономски трендови
Филипинската економија расте стабилно со децении и Меѓународниот монетарен фонд во 2014 година ја проценила земјата како 39-та по големина економија во светот. Како и да е, нејзиниот раст е зад растот на многу од неговите азиски соседи, т.н. Азиски тигри, и земјата не е дел од групата 20 нации. Наместо тоа, таа е групирана во второ ниво за пазарите во развој или новоиндустријализираните земји. Во зависност од аналитичарот, ова второ ниво може да го носи името Next Eleven или Tiger Cub Economy.
Во годините 2012 и 2013 година, Филипините објавиле високи стапки на раст на БДП, достигнувајќи 6,8% во 2012 година и 7,2% во 2013 година, највисоки стапки на раст на БДП во Азија за првите два квартала од 2013 година, проследено со Кина и Индонезија.
Графикон на избрана статистика што ги покажува трендовите во бруто домашниот производ на Филипините со користење на податоци земени од Меѓународниот монетарен фонд.
Состав по сектор
Како новоиндустријализирана земја, Филипините сè уште се економија со голем земјоделски сектор; сепак, услугите започнале да доминираат во економијата. Голем дел од индустрискиот сектор се заснова на операции за обработка и склопување во производството на електроника и други високотехнолошки компоненти, обично од странски мултинационални корпорации.
Филипинците кои одат во странство на работа - познати како странски филипински работници се значителен придонесувач за економијата. Дознаките на странски филипински работници се заслужни и за неодамнешниот економски раст на Филипините, што резултира во надградба на статусот на инвестиции од агенциите за кредитен рејтинг, како што се групацијата „Фич“ и „ Стандард и Пурс“. Во 1994 година, на Филипините биле испратени дознаки од прекуокеански Филипинци во вредност од над 2 милијарди американски долари. Во 2012 година, американските Филипински испратиле 43% од сите дознаки испратени на Филипини, во вкупен износ од 10,6 милијарди американски долари.
Земјоделството
Земјоделството вработува 30% од филипинската работна сила заклучно со 2014 година. Земјоделството претставува 11% од БДП на Филипините заклучно со 2014 година. Видот на активност се движи од мало земјоделско производство и риболов до големи комерцијални потфати со значителен извозен фокус.
Филипините се најголем светски производител на кокос произведувајќи 19.500.000 тони во 2009 година. Производството на кокос на Филипините е генерално концентрирано во средни фарми. Филипините се исто така втор најголем производител на ананас во светот, произведувајќи 2.730.000 метрички тони во 2018 година. Производството на ориз на Филипините е важно за снабдувањето со храна во земјата и економијата. Филипините се 8-ми по големина производител на ориз во светот, сочинувајќи 2,8% од глобалното производство на ориз. Филипините исто така биле најголемиот увозник на ориз во светот во 2010 година. Оризот е најважната култура на храна, главна храна во поголемиот дел од земјата. Интензивно се произведува во Лузон (особено Централен Лузон ), Западен Висаи, Јужен Минданао и Централен Минданао.
Филипините се еден од најголемите производители на шеќер во светот. Најмалку 17 провинции сместени во осум региони на нацијата имаат култури од шеќерна трска, од кои регионот на островот Негрос претставува половина од вкупното производство на земјата. Почнувајќи од културната година 2012–2013 година, 29 мелници се оперативни поделени на следниов начин: 13 мелници во Негрос, 6 мелници во Лузон, 4 мелодии во Панај, 3 во Источен Висаи и 3 во Минданао. Опсег од 360.000 до 390.000 хектари се посветени на производството на шеќерна трска. Најголемите области со шеќерна трска се наоѓаат во регионот на островот Негрос, што претставува 51% од засадените области со шеќерна трска. Ова е проследено со Минданао кој учествува со 20%; Лузон за 17%; Панај за 07% и Источните Висаја за 04%.
Бродоградба и поправка
Филипините се главен играч во глобалната бродоградба со бродоградилишта во Олонгапо, Цебу, Градот Сантос и Батангас. Земјата станала четврта по големина по бродоградба во 2010 година. Сувопроизведени товарни бродови сега се извезуваат во земјите каде што се наоѓаат операторите за испорака. Јужнокорејскиот Ханжин започнал со производство во Олонгапо во 2007 година од 20 брода нарачани од германски и грчки бродски оператори. Бродоградилиштата во земјата сега градат бродови како превозници на големо, контејнери и големи патнички фериботи. Бродоградилиштето на генералот Сантос е главно за поправка и одржување на бродот.
Опкружена е со вода, земјата има изобилство природни пристаништа во длабоко море, идеални за развој како места за производство, градежништво и поправки. Над сегашните бродоградилишта, се прошируваат две дополнителни бродоградилишта во провинцијата Мисамис Ориентал и Кагајан за поддршка на идните локатори. Има огромен базен со работна сила од 60.000 овластени заварувачи кои го сочинуваат најголемиот дел од работниците во бродоградба.
Во секторот за поправка на бродови, комплексот Навотас во Метро Манила се очекува да смести 96 пловни објекти за поправка.
Автомобилство
АБС користен во автомобилите Мерцедес-Бенц, БМВ и Волво се произведени на Филипини. Тојота, Митсубиши, Нисан и Хонда се најистакнатите производители на автомобили кои произведуваат автомобили во земјата. Киа и Сузуки произведуваат мали автомобили во земјата. Изусу произведува и џипови во земјата. Хонда и Сузуки произведуваат мотори во земјата. Извештај за истражување на пазарот во Канада од 2003 година предвидувал дека понатамошните инвестиции во овој сектор се очекува да растат во следните години. Тојота продава најмногу возила во земјата. Во 2011 година, кинеската компанија Chery Automobile изјавила дека ќе ја гради својата фабрика за составување во Лагуна, која ќе служи и извезува автомобили во други земји во регионот, ако месечната продажба достигне 1.000 единици. Продажбата на автомобили на Филипините се искачила од 165.056 примероци во 2011 година на над 180.000 во 2012 година. Јапонскиот гигант за производство на автомобили „ Митсубиши моторс “ објавила дека ќе ги прошири своите активности на Филипините.
Воздухопловство
Воздухопловните производи на Филипините главно се наменети за извозниот пазар и вклучуваат производство на делови за авиони изградени од „Боинг“ и „ Ербас“. Муг е најголемиот производител на воздухопловство со база во Багујо во регионот Кордилера. Компанијата произведува активатори на авиони во нивниот производствен капацитет.
Во 2011 година, вкупното извозно производство на воздушни производи на Филипините достигнало 3 милијарди американски долари.
Електроника
Фабрика на Texas Instruments во Багуио работи веќе 20 години и е најголем производител на чипови DSP во светот. Фабриката „Тексашки инструменти“ во Багујо ги произведува сите чипови што се користат во мобилните телефони на „ Нокиа“ и 80% од чиповите што се користат во мобилните телефони „Ериксон“ во светот. До 2005 година, лаптопите на Тошиба се произведуваа во Санта Роса, Лагуна. Во моментов фокусот на фабриката во Филипините е во производството на тврди дискови. Производителот на печатачи Lexmark има фабрика во Мактан во регионот на Себу.
Рударство
Околу 60% од вкупното рударско производство го сочинуваат неметални минерали, што значително придонело за стабилен раст на производството во индустријата помеѓу 1993 и 1998 година, со раст на вредноста на производството од 58%. Во 1999 година, сепак, производството на минерали се намалило за 16% на 793 милиони американски долари. Извозот на минерали обично се забавува од 1996 година. Предводени од бакарни катоди, извозот на минерали од Филипините во 2000 година достигнало 650 милиони американски долари, едвај поголем од нивото од 1999 година. Ниските цени на металите, високите трошоци за производство, недостатокот на инвестиции во инфраструктурата и предизвикот на новиот закон за рударство придонеле за вкупниот пад на рударската индустрија. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2011)">потребно е цитирање  ] Индустријата повторно се вратила, почнувајќи од крајот на 2004 година, кога Врховниот суд ја потврдила уставноста на важниот закон со кој се дозволува странска сопственост на рударски компании на Филипини. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2010)">потребно е цитирање  ]
Туризам
Туризмот е важен сектор за филипинската економија, со придонес од 7,8% во филипинскиот бруто домашен производ (БДП) во 2014 година.
Туристичката индустрија вработувала 3,8 милиони Филипинци, или 10,2 проценти од националното вработување во 2011 година, според податоците собрани од Националниот одбор за статистика за координација. 7,4 милиони луѓе до 2016 година или околу 18,8 проценти од вкупна работна сила, придонеселе од 8 до 9 проценти во БДП на нацијата.
Во 2014 година, туристичкиот сектор придонел 1,4 трилиони пезоси во економијата на земјата.
Регионални сметки
Според ПСА, Бруто регионалниот домашен производ ( БДП ) е БДП измерен на регионално ниво. Бројките подолу се за 2018 година: <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">] <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="The material near this tag possibly contains original research. (March 2020)">оригинално истражување?
Статистика
Повеќето од следниве статистички податоци се добиени од Меѓународниот монетарен фонд - Филипини (заклучно со 2012 година; бројките се во американски долари, освен ако не е поинаку наведено).
Буџет на Владата
Буџетот на националната влада за 2016 година ги утврдила следниве алокации на буџетот:
Аренал (вулкан)
Аренал (шпански: Volcán Arenal) e најмлад и еден од најактивните вулкани во Костарика. Вулканскиот вид ерупција од 1968 г. го означил почетокот на повторен долготраен период на ерупции. Пред да се спушти цели потоци густа лава од своите отвори на врвот и од горниот дел на западната падина, вулканот исфрлил огромни бомби 5 км во висина и предизвикал пирокластични текови (од коишто само еден усмртил 70 луѓе).
Аренал е активен андезитски стратовулкан во северозападна Костарика околу 90 километри северозападно од Сан Хозе, во провинцијата Алахуела, кантонот Сан Карлос, и областа Ла Фортуна. Вулканот е висок најмалку 1633 м Формата му е конусна а обемот на кратерот изнесува 140 м. Геолошки, Аренал се смета за млад вулканот и староста му се проценува на помалку од 7,500 години.
Вулканот бил успан стотици години и покажувал само еден кратер на својот врв, со мала активност на фумаролите, покриен со густа растителност. Во 1968 година, неочекувано избувнал, уништувајќи го малиот град Табакон. Поради ерупција уште три кратери се создале на западните падини, но денес постои само еден од нив. Од 2010 година, Аренал е неактивен.
Географија
Аренал е еден од седумте историски активни костарикански вулкани заедно со Поас, Иразу, Мираваљес, Ороси, Ринкон де ла Виеха комплексот, и Туриалба. Тој бил најактивен вулкан на Костарика до 2010 година и еден од десетте најактивните вулкани во светот. Со години бил проучуван од страна на сеизмолозите.
Вулканот се наоѓа во центарот на Националниот парк на вулканот Аренал во северната зона на земјата, 15 километри југозападно од областа Ла Фортуна во кантонот Сан Карлос, на Костарика.
Областа на вулканот Аренал е важна вододелница за вештачкото езеро Аренал чија вода се користи за хидроелектрична енергија.
Аренал има неколку еруптивни отвори. Кратерот Чато (10°26′17″СГШ 84°41′13″ЗГШ) — прикриен стратовулкански конус. Се верува дека Чато најпрво еруптирал пред 38,000 години за време на плеистоценот и последен пат пред околу 3,500 години. Чатито е лавина купола со околу 1100 м височина а Еспина е другата лавина купола.
Топографија
Извишувајќи се на 1,720 метри височина или 1,150 над долината во околината, Аренал има облик на конусна планина со волумен од 15км3 чии правилно поставени падини нудат речиси симетричен профил.
Пет кратери, обележани како A, B, C, D и E, постојат на Аренал. Кратерите D и E постоеле и пред ерупцијата која започнала во 1968, E е најстар и е место од каде излегувала лавата во тек на ерупцијата во 1525 додека кратерот D го сочинувал поранешниот врв на планината. Кратерите A, B и C биле создадени со ерупцијата во 1968. Еруптивната активност се поместила од кратерот A, активен од 1968 до 1973, и B во кратерот C, единствениот активен и највисоката точка на вулканот. Масата на исфрлена лава од 1968 и 2004 достигнува повеќе од 300 метри дебелина во близина на кратерот C, правејќи го нова највисока точка на вулканот наместо дотогашниот кратер D.
Лава
Лавата на вулканот Аренал се одликувала со андеситски басалтичен состав, висока вискозност, блоковидна форма, и мала брзина. Низ историјата на активност, лавата претрпела многу ситни промени во однос на динамиката, дофатот, петрологијата, хемиското и механичкото однесување. Лавата од вулканот Аренал, за разлика од на пример вулканите на Хаваи, не била флуидна и течна. Напротив, била во небаре цврста агрегатна состојба поточно со конзистенција на паста, составена од многубројни, големи и разнолики блокови коишто се тркалале надолу по планината, отскокнувајќи и расцепувајќи се по пат при удар со пречки. Овие блокови своето патешествие го завршувале на одредени стабилни места кадешто се акумилирале.
Големината на овие блокови знаела да има димензии споредливи со просечна соба, дури и мала куќа. За време на одредена ерупција, еден ваков блок бил целосно црвен како жар и првично со висока температура (близу до 1000 °C), по што полека се ладел, ја губел црвената боја и се завршувал како цврста црна карпа.
Геолошка историја
Аренал е најмлад и најактивен од сите вулкани на Костарика. Научниците успеале да му ја определат староста наназад до 7000 години. Областа останала неистражена сè до 1937, кога една експедиција успеала да стигне на врвот. Вулканот се смета за еруптивен од 1968.
Јули 1968 г.
На понеделник, 29 јули 1968 година во 7:30 часот, вулканот Аренал ненадејно и насилно еруптирал. Ерупција продолжила со несмалено темпо неколку дена, закопувајќи над 15 квадратни километри под карпи, лава и пепел. При ерупцијата загинале 87 луѓе а закопани биле 3 мали села – Табакон, Пуебло Нуево и Сан Луис. Штети биле направени на 232 км2 од земјата. Посевите биле уништени а убиен бил и голем број на добиток. Неколкуте стотина луѓе кои живееле во околината воопшто не знаеле дека Аренал е вулкан и го сметале за обично брдо, за што говори фактот дека сѐ до 1968 го нарекувале врвот / планината Аренал. До 29 јули 1968 врвот бил понизок од 1000 метри, но поради наталожувањето на лавата до ден денес се извишил повеќе до над 1600 метри. Областа била покриена со високи дрвја, поради што многу селани немале чист поглед кон врвот и немале можност да видат од каде доаѓаат жешките карпи. Бидејќи селаните немале причина да се сомневаат во вулканска ерупција, а и поради фактот што лавата била во форма на огромни жешки блокови, многумина во првите моменти помислиле дека станува збор за нешто сосем друго, како на пример метеор, комета, вонземјански напад или Библиската апокалипса.
Во екот на жестоката активност, вулканот исфрлил џиновски карпи – некои тежеле неколку тони – повеќе од километар во висина и со брзина од 600 метри во секунда. Ваквите експлозии формирале три нови активни кратери. Трите населби биле уништени на западната страна на вулканот а градот со име Ел Борио на источната страна останал недопрен и немал никакви штети. Популарен мит е дека откако вулканот престанал да еруптира, Ел Борио бил преименуван во Ла Фортуна, што на шпански значи "среќа". Сепак, вистината е дека градот бил преименуван во Ла Фортуна од своите жители пред ерупцијата во 1968 ерупција. Името Ла Фортуна воедно значи "богатство", а се однесува на плодните земјишта во областа, за разлика од грубиот, планински терен кој преовладува во областа на вулканот.
Јуни 1975 г.
Помеѓу 17 и 21 јуни 1975 неколку лавини се спуштиле од кратерите. Растителноста долж реката Табакон била уништена и голема количина вулкански материјал се наталожил на речното корито. Имало четири силни експлозии и големи количини на пепел во небото. Пепелта се раширила на растојание од 26 километри.
Јуни 1984 г.
По периодот на висока ефузивна активност на наизменични лавини текови, нова експлозивна фаза со 3 до 20 експлозии на ден започнала со ниска до умерена магнитуда. Овие експлозии на пареа, вода, гасови и пепел достигнала височина од и до 5 километри, а ветрот во носел вулканскиот материјал преку езерото Аренал и над градот Тиларан.
Август 1993 г.
На северозападниот ѕид еден од кратерите пропаднал и создал неколку пирокластични текови. Пропаднатиот ѕид на кратерот имал облик на V, околу 60 метри длабоко и 100 метри широко. Во овој V облик на кратерот лавата почнала повторно да тече.
Март 1994 г.
Тековите почнале да го пополнуваат U-обликот на кратерот и наталожиле материјали околу кратерот.
Март 1996 г.
Во ова време од вулканот почнало редовно да тече лава, придружена со повремени експлозии на гасови. Ова била редовна активност на вулканот до 5 мај 1998 година.
Мај 1998 г.
Ерупција на 7 мај 1998 оштетила два квадратни километри, и уништила шума во близината на вулканот. Се отворила пукнатина долга 500 метри и 10 метри длабоко, во ѕидот на кратер и вулкански материјал истекол надолу по страната на вулканот. Во текот на денот 23 ерупции биле пријавени, помеѓу 1:05 часот и 7:00 часот а потоа вулканот се вратил во нормала. Властите објавиле дека активноста на вулканот не е необична и националниот парк бил повторно отворен уште истата недела.
Лорна Дум
Тереза Мари Рајан (4 јануари 1958 година - 16 јануари 2019 година), попозната по нејзиното уметничко име Лорна Дум, била музичар од Соединетите Држави најпозната како бас гитарист за панк рок групата Germs од 1976 до 1980 година и повторно откако се споиле заедно од 2005 до 2009 година.
Кариера
Дум била пријател на основачите на Germs, Дарби Креш и Пат Смир, и се придружила и покрај недостатокот на музичка способност, откако одговорила на флаер кој барал „две неталентирани девојки“ со Белинда Карлајл. Таа се откажала од бендот првично во 1980 година откако Креш го отпуштил Дон Болс, тапанарот на групата. По смртта на Креш, Дум се преселила од Калифорнија во Њујорк, каде што живеела до крајот на 90-тите.
Germs добиле ѕвезда на Рок патеката на „Guitar Center“ во 2008 година. Кога филмот „Тоа што го правиме е тајно“ се појавил во 2007 година, Дум ја играла Бижу Филипс.
Смрт и наследство
Дум починала од рак на дојка на 16 јануари 2019 година.
Басистот Кира Рослер (од Black Flag и Dos) зборувала за придонесот на Дум по нејзината смрт.
„...таа била потценет музичар и, во мојата глава, баш присуство на инструментот. Germs биле бенд кои влијаеле врз многу повеќе луѓе од оние што ги слушнале во живо, и јас мислам дека придонесот на Лорна живее на тој начин“.
Гитаристот Грег Хетсон (Circle Jerks и Bad Religion) се потсетил гледајќи ја неа во 1970те и рекол декаа таа докажала „Ти можеш да рокаш јако и не мораш да бидеш машко“.
Авионска несреќа над Перм (14 септември 2008)
Авионската несреќа на летот на Аерофлот-Норд бр.821 се случи над градот Перм на 14 септември 2008 кога авион Боинг 737-500 обраќајќи се на релација Москва-Перм несреќно се урна во мочуриште приближувајќи сè до аеродромот Големо Савино.
Марги Адам
Марги Адам (родена 1947 година во Ломпок, Калифорнија, САД) е американски музичар и композитор.
Авионска несреќа над Перм (14 септември 2008)
Окоолности
Авионската несреќа се случила во 05:10 по месно време кога авионот Боинг 737-500 кој приближувајќи сè до пистата на аеродромот поради обилните врнежи и појавата на магла изгубил контрола на 1,500m од пистата и несреќно завршил во мочуришните предели во југозападниот дел од градот.
Марги Адам
Ран живот и образование
Марги Адам е родена во 1947 година во Ломпок, Калифорнија. Нејзиниот татко бил издавач на весници кој компонирал музика на страна, а нејзината мајка била класична пијанистка. Адам почнала да свири пијано како дете. Адам дипломирала на Универзитетот во Калифорнија, Беркли во 1971 година.
Авионска несреќа над Перм (14 септември 2008)
Причини за несреќата
По првичните проценки, како причина за несреќата се посочува откоажувањето на еден од моторите на авионот.
Марги Адам
Ран живот и образование
Во 1973 година, додека присуствувала на женскиот музички фестивал во Сакраменто, таа настапила за време на отворената сесија за микрофон и ја започнала својата кариера како професионален музичар. Следната година, првиот Национален женски музички фестивал се одржал во Шампејн-Урбана, Илиноис. Адам го предводела фестивалот, заедно со Мег Кристијан и Крис Вилијамсон. Таа конференција била заслужна како помош за формирање на женското музичко движење, со Адам во првите редови.
Авионска несреќа над Перм (14 септември 2008)
Патници и екипаж
Во моментот на несреќата во авионот се наоѓале 81 патник меѓу кои 6 деца и 6 членови на екипажот од Архангелск и сите загинале. .
Марги Адам
Музичка кариера
Нејзиниот прв албум, Марги Адам, бил промовиран со турнеја во 50 градови, која завршила со изведба на нејзината песна, „Ќе одиме напред“ на Националната женска конференција во Хјустон. Песната брзо станала химна на лезбејското феминистичко движење и сега е дел од архивата за политичка историја во музејот Смитсонијан. Во 1978 година, стана соработник на Женскиот институт за слобода на печатот (WIFP). WIFP е американска непрофитна издавачка организација. Организацијата работи на зголемување на комуникацијата меѓу жените и поврзување на јавноста со форми на медиуми базирани на жени. Адам Во текот на раните 1980-ти, Адам настапувала на разни концерти и собирање средства за феминистички кандидати и каузи, вклучувајќи ги и претставниците на Амандманот за еднакви права, за кои таа патувала на турнеја во 20 градови.
Авионска несреќа над Перм (14 септември 2008)
Патници и екипаж
На авионот се наоѓеле и 16 странски државјани од:Азербејџан, Украина, Франција, Швајцарија, Латвија, САД, Германија и Турција. Тројца патници кои поседувале билети поради некои причини го испуштиле летот.
Марги Адам
Музичка кариера
Адам ја компонирал песната „Најдобар пријател (Песна на еднорог)“, обработена од Питер, Пол и Марија. Од 1975 до 1984 година, Адам работела со менаџерката и музички продуцент Барбара Прајс, промовирајќи женска музика и издавајќи свои албуми на Pleiades Records. Адам ги предизвикала конвенционалните практики на управување со тоа што имала само женски екипаж за време на нејзините настапи и турнеи. Откако била на „радикален одмор“, од 1984 година, Адам се вратила на пишување музика во 1991 година и била на национална турнеја во 1992 година за да го поддржи нејзиниот нов албум, Друго место. Во 1996 година ја започнала турнејата Три од срцата со колегите пијанистки Лиз Стори и Барбара Хигби. Во 1998 година, таа спровела турнеја за да ја подигне свеста за услугата на феминистичките книжарници што им ја даваат на женската заедница.
Марги Адам продолжувала да компонира и настапува на различни места низ САД и Канада. Поновите дела ги вклучуваат Најдоброто од Марги Адам (1990), Авалон (2001) и Портал 2005 година.
Авионска несреќа над Перм (14 септември 2008)
Патници и екипаж
Во катастрофата загина и советникот на рускиот претседател и генерал Генадиј Трошев.
Марија Комнина (ќерка на Јован II Комнин)
Марија Комнина Порфирогенита (декември 1106 / јануари 1107 - 1144/1145) била византиска принцеза - најголема ќерка на царот Јован II Комнин.
Марија Комнина била најголемата ќерка на царот Јован II Комнин и неговата сопруга Ирина. Таа е родена во Валовишта (Βαλαβίστα), тема Македонија, во декември 1106-јануари 1107 година. Во Алексијада на Ана Комнина се истакнува дека во Балабиста е роден најголемиот од синовите на василевса Јован - багренородниот, заедно со сестра близначка. Тоа се случило додека татко им се враќал од Солун, каде учествувал во церемонијата посветена на Свети Димитар, по еден воен поход на Балканот, датирана кон крајот на 1106 или почетокот на 1107 година. Од оваа порака станува јасно дека Марија била сестра близначка на првородениот син на царот - Алексиј. Бидејќи е родена во управувањето на нејзиниот татко, насекаде во изворите Марија е нарекувана Порфирогенита.
Јован Кинама споменува дека Марија Комнина Порфирогенита била мажена за Јован Рогериј Даласин - далечен роднина на Комните од норманско потекло. Ова се случило околу 1135-1136 година, по кое царот да му ја доделил на својот зет титулата Кесарија.
По смртта на царот Јован II Комнин, сопругот на Марија организирал заговор за заземањето на власта. Лојална на својот брат, Марија го издала заговорот што станало причина сопругот да биде уапсен и испратен на главниот град. Подоцна тој бил рехабилитиран и му било дозволено да се врати во Цариград.
Јован Кинама зборува за тешката болест на Марија Комнина Порфирогенита од која таа починала непосредно пред првиот поход на цар Мануил I против султанот Масуд I, датиран околу 1144-1145.
Марија Комнина и Јован Рогериј Даласин имале четири деца:
Втора фудбалска лига на Македонија 2006/2007
Втората фудбалска лига на Македонија 2006/2007 - 15. издание на Втората фудбалска лига на Македонија. Сезоната започнала на 5 август 2006 и завршила на 26 мај 2007. Во оваа сезона првак бил Милано.
Бараж за опстанок
Средбата меѓу Алумина и Охрид 2004 била прекината, при резултат 1:2 за Охрид 2004, бидејќи играчите на Алумина го напуштиле теренот. Средбата Миравци-Нов Милениум не се одиграла, бидејќи екипата на Нов Милениум не се појавила на теренот. Средбата Дрита-Караорман исто така не се одиграла од истите причини.
По ова ФФМ одлучила да нема испаѓање од лигата, а победниците од 5-те трети лиги без бараж да влезат во Втората лига. Но бидејќи така во лигата би имала 17 клуба, ФФМ одлучила на второпласираните екипи од Северен регион, Локомотива и Југозападен Регион, Кораби, да играат бараж средба, а победникот да влезе во Втората лига.
Вернер Маркс
Вернер Маркс (19 септември 1910 година во Мулхајм - 21 ноември 1994 година во Болсшвил Приори ) бил германски филозоф и експерт за мислата на Хајдегер. Предавал на Универзитетот во Фрајбург.
Колвил (проток)
Колвил (англ. Colville Channel) е еден од трите протоци што го поврзува заливот Хаураки со Тихиот Океан североисточно од Окленд, Нов Зеланд. Ова е најисточниот проток, сместен помеѓу јужниот крај на Големиот Препречен Остров и ‘ртот Колвил на северниот завршеток на полуостровот Коромандел. Во средината на каналот се наоѓа малечкиот Каналски Остров.
Другите два протока се Кредок и Џелико.
Пат (филм од 1954)
„Пат“ или „Улица“ (италијански: La Strada) - италијански филм од 1954 година, во режија на Федерико Фелини. Главните улоги ги толкуваат: Ентони Квин, Џулиета Масина, Ричард Бејсхарт итн. Често, филмот е познат и како „La Strada“ (по оригиналниот наслов). Во 1954 година, филмот ја добил наградата „Сребрен лав“ на Филмскиот фестивал во Венеција, а во 1957 година добил „Оскар“ за најдобар странски филм.
Содржина
Зампано (го игра Квин) е забавувач кој патува со својот мотор по малите места, кинејќи железен синџир со градните мускули. Откако умира неговата придружничка Роза, тој оди кај нејзината мајка и за 10.000 лири ја купува девојката Џелсомина (ја игра Месина). Зампано е груб со Џелсомина и постојано оди со други жени, така што таа го напушта, но тој ја пронаоѓа и повторно ја зема со себе. Тие му се придружуваат на еден циркус, но откако еден член на циркусот го исмева Зампано, тој започнува да го брка со намера да го убие. Оттука, Зампано е уапсен и затворен, а Џелсомина ја одбива понудата да остане во циркусот или да замине со човекот од циркусот, туку останува со Зампано. Патувајќи од едно до друго место, тие случајно го среќаваат човекот од циркусот и Зампано започнува да го тепа, нанесувајќи му смртоносни повреди. Потоа, Зампано го фрла неговото тело под мостот, но оттогаш Џелсомина постојано тагува по убиениот. Затоа, Зампано ја остава крај патот и ја напушта. Неколку години подоцна, како дел од патувачки циркус, Зампано гостува во еден град, каде ја слуша омилената музика на Џелсомина и дознава дека таа умрела пред неколку години. Една ноќ, откако се опива во кафеаната, Зампано легнува на морскиот брег и почнува да плаче...
Цанг (префектура)
Префектурата Цанг или Цангчоу ― чоу (префектура) во императорска Кина, со средиште на современиот округ Цанг, Хебеј, НР Кина. Постоела (наизменично) од 517 до 1913 година.
Современиот град на префектурално ниво Цангчоу, создаден во 1961 година, го задржува своето име.
Географија
Административниот регион на префектурата Цанг во династијата Танг е во современиот источен Хебеј, областа сместена меѓу Тјанчин и северниот дел на Шандонг. Веројатно вклучува делови од денешните:
Библиотека на Павент универзитет (Центар за извори на учење)
Библиотеката на Универзитетот Павент, позната и како Центар за извори на учење (ЦЛР), е библиотека на Универзитетот Павент. Станува збор за библиотека сместена во трикатна стаклена зграда со капацитет за седење од 3.500 лица.
Историја
Историјата на библиотеката датира од отворањето на универзитетот во 2002 година. Библиотеката го окупираше приземјето на крилото на Колеџот за деловни и социјални науки сè до 2004 година кога и беше завршена зградата на библиотеката. Зградата има три ката со простор од 11.300 квадратни метри со капацитет за седење од 3.500. Тоа е импозантна стаклена структура, која ги прикажува учењето и истражувањето како главни активности на Универзитетот. Работата на библиотеката беше автоматизирана со употреба на домашен (in-house) софтвер од 2002 до 2004 година. Овој софтвер стана несоодветен кога збирките на CLR надминаа 10.000 тома, кога Библиотеката мигрираше во софтверот „Алиса за Виндоус“ во 2004 година. Во 2011 година, библиотеката го имплементираше софтверот Millennium ILS од иновативни интерфејси, кој обезбеди веб-интерфејс со пристап до каталозите на другите библиотеки.
Библиотеката опслужува над 8.079 студенти и 458 членови на факултет. Тоа е втора универзитетска библиотека во Нигерија што разви институционално складиште користејќи EPrints, софтвер за само-архивирање со отворен извор. Складиштето постојано го рангираше најдоброто во Западна Африка според рангирањето на Вебометрика на светските универзитети.
Колекции
Во 2020, колекцијата на книги во библиотеката содржи 131,465 принтани примероци и 774,000 електронски книги. Исто така, има нас 50.000 електронски списанија и 2.498 принтани копии во сите области. Редовно ажурираната електронска база на податоци го олеснува пристапот до збирките на библиотеката. Библиографските детали за збирките на библиотеката се чуваат во дигитализиран формат, достапен на компјутерските терминали во библиотеката и за учење од далечина, со помош на софтверот Millennium ILS.
Дополнителни услуги
Читање на ескапист: овој дел обезбедува образовни видео-документарци кои комбинираат слободно време, рекреација и учење.
Духовен и лидерски развој: ресурсите се состојат од литература за водство и духовен раст, во печатени, аудио и аудио-визуелни формати.
Месечни семинари: библиотеката одржува месечни семинари за дискутирање на наодите од истражувањето и тековните трендови во библиотеката и информатичката наука. Овие семинари им нудат на наставници од основно и средно училиште и студентите да развијат вештини за информациска писменост како за дигитални, така и за аналогни средини за учење.
Услуги во заедницата и информирање: Комитетот за развој на заедницата во Библиотеката е одговорен за посета на помалку привилегираните со информации и ресурси за учење; сите академски библиотекари припаѓаат на Комитетот.
Фарел Вилијамс
{{Infobox musical artist музичарот учествува/л} }}
Фарел Вилијамс (Pharrell Williams; Вирџинија Бич, САД, ) познат како Фарел е американски изведувач, продуцент и моден творец. Заедно со Чед Хуго ја сочинуваат продукцијата на групата The Neptunes. Тој исто така е главен пејач на рок групата N.E.R.D, која ја формира заедно со Хуго и со својот пријател од детството Шеј Халеј. Својот прв албум In My Mind („Во Мојот Ум“) го објавил во 2006 година. Продукциското дуо доби три Греми Награди како и десет номинации. Исто така е основач на брендовите за облека Billionaire Boys Club и Ice Cream Clothing.
Приватен живот
Вилијамс во 2005 година беше прогласен за најдобро облечен маж. Обожавател е на серијата Ѕвездени патеки. Фарел во својата гаража поседува Ferrari Enzo (Ферари Енѕо).
Жито Лукс
Жито Лукс АД Скопје, денес е компанија која што преку својата работа и производите со врвен квалитет секојдневно го потврдува статусот на водач во мелничко-пекарската индустрија. Најголемиот производител на леб и брашно, веќе 68 години демонстрира голема посветеност, грижа за потрошувачите и континуирано вклучува нови трендови во прехранбената индустрија. Поради своите атрибути како стабилност, иновација и фокусирање на потребите на потрошувачите, Жито Лукс е компанија која што поставува нови стандарди во производствените програми и во богатата и различна понуда.
За Жито Лукс да биде најголемиот производител на леб во Македонија секојдневно придонесуваат над 400-те вработени кои се истакнуваат со својата вештина, обученост во тајните на пекарството и посветеност на работата. Вкусните лебови и висококвалитетното брашно се резултат на иновативноста и креативноста на нашиот тим, постојаното следење на новите текови во здравата исхрана, како и потребите на модерниот човек, но и традиционалните вкусови што оваа компанија ги следи уште од самото основање.
Жито Лукс секојдневно опслужува повеќе од 3000 клиенти со квалитетни, вкусни и свежи лебови преку својата добро организирана дистрибутивна мрежа, која како резултат на континуираниот напредок, во 2011 година била проширена и на српскиот и на косовскиот пазар.
Алфа (грчка буква)
Алфа (Грчки ), (голема Α, мала α) е првата буква од Грчката азбука. Во системот на Грчки броеви овој симбол има вредност 1. Оваа буква во грчката азбука е дојдена од Феничката азбука - Алеф. Во латинската азбука аналогна буква е буквата A како и во кирилицата е буквата А.
Плоштад Петко Славејков (Софија)
Плоштадот Петко Славејков е плоштад кој се наоѓа во Софија, Бугарија.
Плоштадот во текот на 19 век бил познат како Кафене баши, главно поради големиот број на кафетерии кои постоеле таму во тоа време. Истото било разрушено во 1878 година. Следната 1879 година на ова место започнал да живее бугарскиот писател Петко Славејков, по кого е наречен и самиот плоштад.
Во текот на 1998 година, плоштадот бил реновиран. Денеска, на овој плоштад се наоѓаат голем број на тезги на кои се продава книги, а околу овој комплекс се наоѓаат голем број на продавници. Овде се наоѓа и градската библиотека.
Панетоне
Панетоне е Италијански вид сладок леб и овошен колач, по потекло од Милано, кој обично се подготвува и се јаде за Божиќ и Нова Година во западниот, јужниот и југоисточниот дел. на Европа, како и во Јужна Америка, Еритреја, Австралија, САД и Канада.