cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Умберто Смаила
Смаила, исто така, напишал и режирал филм за музичка комедија, Италијански момчиња, објавен во 1982 година. Во 1990 година направил театарска продукција за животот и музиката на Фред Бускаљоне.
Тој е основач на брендот Smaila's, синџир на ресторани и ноќни клубови специјализирани за музика во живо.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Мртовечница
Мртовечница — установа која што главна задача е провремено згрижување и чување на мртви лица. Во поразвиените држави во мртовечниците, мртвите луѓе ги средуваат и ги чуваат во нивните простории некое одредено време за оддавање на последна почит на упокоениот. Може да има приватни и државни мртовечници и таа установа е неопходна во процесот на погребување и изразување на последен поздрав на некој упокоен човек.
Космос-799
Космос-799 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 29 јануари 1976 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-799 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,5 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 71,3°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 306 км, а најмалото на 203.
Витежево
Витежево — село во општина Жабари, Србија.
Историја
За првпат се споменува во натписи од XV век во Браничевскиот субашук во 1467 година. Според легендата, деспотот Стефан Лазаревиќ имал свои штали во овој крај и подготвувал војници (витези) за борба против Турците, па дел од селото денес е познато како Коњушица. Името на селото првобитно било Витезово за подоцна низ вековите да се промени во Витежево. Пред Втората светска војна, основното училиште, основано во 1895 година, го добило името Стефан Високи. Според пописот во 1863 година, селото имало 142 куќи и 797 жители. Во 2002 година селото имало 863 жители. На последниот пописот во 2011 година, селото имало 721 жител.
Затвор
Затвор е државна или приватна установа чија главна задача е притворање на луѓе со криминални дела, нивно казнување и превоспитување. Затворот може да се сретне во три форми и тоа: машки затвор, женски затвор и казнено поправна установа за малолетни лица. Капацитетите на затворите и условите во нив се разликуваат од една до друга држава. Затворените лица најчесто се затворени во ќелии, но постјат и посебни простории за поголемо казнување наречени самици.
Затворите во Македонија
Во Македонија постојат повеќе затвори, односно казнено-поправни домови (КПД), како што се нарекуваат во официјалната терминологија, чиј вкупен капацитет изнесува 2.026 лица во затворскиот дел и 450 во притворските одделенија. Според големината, најголем затвор е КПД Идризово чиј капацитет изнесува 1.094 лица, а потоа следуваат следниве затвори: КПД Штип со капацитет од 210 лица; затвор Скопје со капацитет од 128 лица во затворскиот дел и 310 лица во притворските одделенија; затвор Куманово со капацитет од 178 лица во затворскиот дел и 48 лица во притворските одделенија; затвор Прилеп со капацитет од 85 лица во затворскиот дел и 16 лица во притворските одделенија; КПД од отворен тип Струга, со капацитет од 60 лица; затвор Тетово, со капацитет од 48 лица во затворскиот дел и 24 лица во притворските одделенија; затвор Битола, со капацитет од 60 лица во затворскиот дел и 22 лица во притворските одделенија; затвор Струмица, со капацитет од 62 лица; затвор Гевгелија, со капацитет од 43 лица во затворскиот дел и 12 лица во притворските одделенија; отворено одделение во Крива Паланка, со капацитет од 23 лица; и малолетнички затвор Охрид, со капацитет од 35 лица во затворскиот дел и 18 лица во притворските одделенија. Покрај овие затвори, постои и воспитно-поправен дом во Тетово со капацитет од 43 лица. Притоа, во 2014 година, во македонските затвори биле сместени 2.976 осудени лица и 401 притворено лице.
Затворот како тема во уметноста и во популарната култура
Затворот се јавува како тема во бројни дела од уметноста и популарната култура.
Хараре
Хараре (претходно Солсбери, анг. Salisbury) — главен град на Зимбабве и има околу 1.600.000 жители. Градот е основан во 1890 година и најголем е во Зимбабве.
IC 970
IC 970 — галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 970 се споменува и како IC 48, MCG -1-3-1, IRAS 00410-0827.
Откривање
Објектот е откриен во  година од страна на Едвард Емерсон Барнард.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 970 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,7 m/лм2. IC 970 има привидни димензии од 1' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 43 м 34,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -8° 11' 8"". Положбениот агол на објектот е во износ од 25°.
Други поделби
Проучување на IC 970 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 2603.
Список на државни водачи во 913 година
Ова е список на државни водачи во 13 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Лазарова сабота
Лазарова сабота или Лазарици или Лазаровден — еден од поголемите христијански празници од пролетниот циклус којшто е подвижен празник и секогаш се паѓа еден ден пред Цветници, кои се точно една недела пред најголемиот празник Велигден. На овој ден се споменува чудесното воскресение на четиридневно упокоениот Лазар извршено од Исус Христос. Овој настан бил на шест дена пред предавството и убиството на Христос на Голгота. На Лазарева сабота обичај е да се носат гранчиња од врба што симболично претставува свечено Христово влегување во Ерусалим, каде што го пречекале следбениците. Во Македонија овој празник има големо значење и масовно се прославува низ целата земја. Од раните утрински часови групи девојчиња облечени во традиционална невестинска облека одат низ населените места и пеат лазарски песни. Има повеќе лазарски песни и се користат според личниот, семејниот или општествениот статус на лицето за кое е наменета песната. Песните обично се со оптимистична и духовита содржина и посакуваат здравје, успех и напредок.
Житие
Исус веќе четврта година го проповедал своето учење, а бидејќи за Пасха мноштво народ доаѓал во Ерусалим за да го прослави празникот и Исус по четврти пат доаѓал како учител. Но тогаш разбрал дека неговиот пријател Лазар од Витанија е тешко болен. Исус веднаш се упатил тамо но стигнал четири дена по неговата смрт и по погребот. Сестрите на Лазар, Марта и Марија го прекориле Исуса велејќи му дека ако дојдел на време немало Лазар да умре. Марта уште му рекла: „Господи, ако беше Ти овде, немаше да умре брат ми. Но и сега знам што и да посакаш од Бога, Бог ќе ти даде“. Легендата вели дека Бог сакал Лазар да умре за врз него да се манифестира силата Божја. Кога дошол до гробот Исус го повикал Лазара: „Лазаре, излези надвор“. И Лазар веднаш излегол завиткан со платно на рацете и нозете и со крпа околу лицето. Сите што го виделе тоа се почудиле и поверувале дека Исус е синот Божји. Со овој чин Исус уште повеќе се здобил со слава. И пак се упатил кон Ерусалим.
Славење во Македонија
Во Македонија со Лазаревата сабота се поврзани повеќе обичаи и песни познати како лазарски. Ги изведуваат девојки во групи одејќи по куќите и низ населените места и пресретнувајќи ги луѓето. Лазарките му пеат посебна песна на секој човек зависно од неговата возраст и општествената положба и за тоа добиваат дарови, најчесто пари. Во овие песни се велича личноста, се посакуват напредок на семејството здравје и среќен живот на поединецот. Овој обичај се нарекува Лазарување.
Фудбал на Летните олимписки игри 1908
Фудбалот на Летните олимписки игри 1908 — официјален фудбалски турнир на Олимписките игри. Турнирот се одржал во Лондон, Обединето Кралство. На турнирот учествувале вкупно 5 репрезентации.
Првото место го освоил Обединетото Кралство, второто Данска и третото Холандија.
Космос-800
Космос-800 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 3 февруари 1976 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 650 килограми. Космос-800 бил военoнавигациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 105,0 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1011 км, а најмалото на 978.
Влад Јордаческу
Влад Јордаческу (роден на 9 септември 1984 година) е романски рагби судија кој главно судел клупски рагби на турнири како што е романската Супер лига.
Кариера
Јордаческу судел на 3 натпревари на Светското првенство за јуниори IRB 2014 во Нов Зеланд : Австралија против Италија, Франција против Фиџи и натпреварот за 11-то место Фиџи против Италија.
Тој судел на меѓународни тестови на рагби унија уште во 2009 година.
Тој исто така го судел тест натпреварот Белгија против Тунис во 2013 година.
Покрај судењето во романската Суперлига, Јордаческу е повикан да суди и на други европски и меѓународни натпревари како што се: Рагби Про Д2, Светски куп во Тбилиси во рагби, Куп на Британија и Ирска, Европски куп во рагби предизвик, Светски куп на нации во рагби, европски континентален штит во рагби.
По контроверзниот натпревар помеѓу Белгија и Шпанија, каде Јордаческу донел бројни сомнителни одлуки за фаворизирање на Белгија, што резултирало со квалификациите, а потоа и одземени на Романија за Светското првенство во 2019 година, Романската федерација рагби била принудена да го повлече за да го одреди 1/4 финалето на Шампионскиот куп во рагби помеѓу Пау - Стад Франсаис што се случил на 30 март 2018 година
NGC 2418
NGC 2418 — елиптична галаксија во соѕвездието Близнаци, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2418 се споменува и како UGC 3931, MCG 3-20-8, CGCG 87-17, Arp 165.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2418 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,4 m/лм2. NGC 2418 има привидни димензии од 1,8' х 1,8'.
Други поделби
Проучување на NGC 2418 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 21382. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 139; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1365. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1507.
Лазар Пајовиќ
Лазар Пајовиќ (роден 26 август 1991 во Нови Пазар) — српски фудбалер кој моментално игра за Нови Пазар. Висок е 1,87 м и игра на позицијата централен одбранбен играч.
Фотограф
Фотограф е човек чија главна професија му е фотографирањето. Има професионални фотографи и аматерски фотографи. Професионалните фотографи сликаат фотографии најчесто за списанија, дневни весници, свадби и други пригоди. Аматерските фотографи се занимаваат со овој вид на работа чисто од забава или хоби. Најомразени во светот на џет-сетот се фотографите т.н. Папараци
Зборот фотограф поткнува од грчките зборови φωτός (светло) и γράφω (пишувам) е личност кој прави фотографии  користистејќи камера. Професионалниот фотограф ја користи фотографијата за да заработи пари, додека аматерските фотографи прават фотографии за задоволство и за да снимат настан,емоција,место или личност. Професионалниот фотограф може да биде вработен на пр. во весник или може да работи по договор за да покрие конкретен настан како што е свадба или дипломирање или едноставно за да илустрира оглас. Останатите, вклучувајќи ги тука папараците и уметничките фотографи се хонорарци, агенти кои најпрво ги прават фотографиите и после истите ги нудат за продажба или изложба. Некои вработени како што се полицајците, агенти за недвижности,новинари и научници ги прават фотографиите како дел од нивната работа. Фотографите кои произведуваат движечки наместо мирни фотографии се најчесто наречени кинематографи, видеографи или оператор на камера во зависност од рекламната содржина. Фотографите исто така можат да се категоризираат во зависност од предметите кои ги фотографираат. Некои фотографи истражуваат предмети типично за сликањето како што се пејзажи, мртва природа и портрети. Некои други фотографи специјализираат предмети уникатни за фотографијата, како што се улична фотографија,документарна фотографија, модна фотографија, свадбена фотографија, воена фотографија, новинарска фотографија и рекламна фотографија.
Споделување на фотографијата
Многу луѓе, за да ги споделат своите фотографии со одредена група или генерално со целата јавност ги прикачуваат фотографиите на страници на друштвени мрежи, како и на други страници. Оние кои се заинтересирани за легална прецизност може изречно да ги објавуваат во јавна сопственост или за бесплатна лиценца за да бидат задоволни. Некои страници, вклучувајќи ја и Викимедиа Комонс Wikimedia Commons, се прецизни во врска со лиценците и прифаќаат само слики со јасна информација за дозволена употреба. Некои фотографи може да се загрижени дека мрежното место може да ги  делат,дистрибуираат или продаваат овие фотографии и/или дека други корисници може да ги симнуваат за понатамошно објавување или употреба. Па така, лични фотографии на друштвените мрежи може да завршат во резерви или каталози кои содржат илјадници од слики каде што се купуваат и користат без ваше знаење. Тогаш добивката оди кај некој друг, не по заслуга на фотографот. Ова може да биде особено вознемирувачки во случај кога фотографиите се со семејно или сентиментално значење или пак слики кои фотографот планирал да ги сподели, но не и да ги дава или продава. Исто така и со фотографии кои се испратени на натпревари на списанија или мрежни места. Фотографи аматери, може да ги достават, давајќи им име и приказна на фотографиите и да бидат среќни за сликата да биде печатена бесплатно во одредено списание. Но, стотиците или илјадниците фотографии кои се во сопственост на претпијатието, на овој начин ќе бидат пренесени за други употреби било во печатот или на интернет, а фотографот нема да добие ниту исплата, критика или признание. Само договор може да ги заштите правата на фотографот. Фотографите со вакви проблеми, дури и со договор,мораат сами да истражуваат за претпријатието или објавувачите пред да ги продадат своите фотографии за да се осигураат дека претпријатието има репутација и дека е во добра деловна положба.
Фотографи во Македонија
Постојат докази дека во Битола, уште во 1868 година постоеле фотографско ателје. Така, според истражувањата на битолскиот публицист Александар Стерјовски, во книгата „Патописи за Балканот“ русинката М. Карлова запишала дека во 1868 година, во главната улица на Битола имало фото-ателје, чии име, локација и сопственик не се познати. Притоа, се претпоставува дека фотографијата пристигнала во Битола и пред оваа година. Така, во збирката трудови „Битолските фотографи и битолските фотоателјеа“, чии издавачи се Народна техника и фото-клубот „Стив Наумов“ од Битола, е наведено дека извесен Секел, вработен во англискиот конзулат во Битола, бил првиот човек кој донел фотоапарат во Битола во 19 век. Во рамките на конзулатот, тој дури оформил и фото-лабораторија. Во 1861 година, во Битола се појавил уште еден фотограф, а тоа бил англискиот вице-конзул Карло Калверт, кој фотографирал низ Битола. Потоа, во 1880-тите со фотографија се занимавале и извесен Леонид, Лазар Кармеле и Атанас Лозанчев. Притоа, десетина години пред браќата Манаки, Кермеле учествувал на меѓународната изложба во Букурешт, со што тој бил првиот Македонец кој со свои фотографии настапил на меѓународна манифестација. Револуционерот Атанас Лозанчев, исто така, бил еден од првите битолски фотографи. До ден-денес е зачувана неговата фотографија од 1894 година, направена во Ресен, во куќата на Христо Татарчев, а на која се прикажани војводите Даме Груев, Григор Попев и Александар Панов. Поради големиот интерес за фотографијата, во 1910 година, битолчанецот Космас Димитри имал отворено продавница за фото-апарати.
Веганство
Веганство — начин на исхрана која одбегнува каква било грубост над животните, нивно искористување или искористување на нивните производи за храна, облека и друга намена. Веганската исхрана се заснова врз житарици, мешунки, овошје и зеленчук. Веганите не јадат месо, риба, морски плодови, јајца, млеко, млечни производи, мед ниту пак носат работи од крзно, волна, коски, кожа, корали, бисери и какви било други материјали од животинско потекло. Многу вегани исто така избегнуваат производи тестирани врз животни. За разлика од вегетаријанците чија исхрана е без убивање, веганската исхрана не само што е без убивање, туку е и без искористување на животните. Веганството се разликува од вегетаријанството бидејќи е сведено во потполност на растителна исхрана. Зборот веганец настанал во 1940 како скратеница од зборот вегетаријанец, во вегетаријанско друштво во Англија, кои на тој начин сакале да ги разликуваат оние членови кои во потполност ги отфрлаат производите од животинско потекло.
Луѓето стануваат вегани од многу причини, вклучувајќи етичка и морална грижа за животните и околината, потоа лични причини, поврзани за здравјето, духовноста и верата. Што се однесува до етичките причини, веганската исхрана спречува масовно и систематско колење на голем број на животни. Што се однесува на здравјето, важно е да се истакне дека производите од месо, млеко и јајца содржат високо ниво на холестерол и маснотии кои предизвикуваат големи штети на човековото здравје. И на крај, гледано од еколошки аспект, месната индустрија поттикнува големо загадување на воздухот, земјата и водата, придонесува експлоатација и сечење на шумите и големи Земјини површини за одгледување на растителни култури наменети за прехрана на голем број животни.
Веганите тврдат дека веганската исхрана може во потполност да ги задоволи потребите на организмот, па дури и на професионалните спортисти. Тоа го докажува веганска билдерска група активна повеќе години која ги руши сите табу-теми околу веганите како слаби и неисхранети луѓе.
Фудбал на Летните олимписки игри 1904
Фудбалот на Летните олимписки игри 1904 — официјален фудбалски турнир на Олимписките игри. Турнирот се одржал во Париз, Франција. На турнирот учествувале вкупно 32 екипи.
Првото место го освоил ФК Галт од Канада, второто Кристијан Брадер колеџ од САД и третото Сент Роус од САД.
Веспазијан
Веспазијан (латински:Titus Flavius Vespasianus) е римски цар. Познат е и како Титус Флавиус Веспазијан.
Роден е на 17 ноември 9 година во Фалакрина, денешна Италија. Со Римското Царство управувал од 21 декември 69 до 23 јуни 79 година. Најпознат е по тоа што во негово време започнала градбата на Колосеумот.
Список на државни водачи во 1086 година
Ова е список на државни водачи во 086 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Жабари
Жабари е село и општина сместено во Браничевскиот округ во источна Србија. Во 2011 година кога се одржал пописот, селото имало 1.163 жители, а општината 10.969.
Економија
Следната табела дава преглед на вкупниот број на вработени лица по нивната основна дејност (од 2017 година):
NGC 4641
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4641 се споменува и како UGC 7889, MCG 2-32-191, CGCG 71-11, VCC 1955, NPM1G +12.0332.
Откривање
Објектот е откриен на 17 април 1887 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 43 м 7,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +12° 3' 5"". Положбениот агол на објектот е во износ од 170°.
Други поделби
Проучување на NGC 4641 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 42769. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 194; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 878. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1563.
Хангул
Хангул (корејски:, 한글 Hangeul/Han’gŭl (во Јужна Кореја) или 조선글 Chosŏn’gŭl/Joseongeul (во Северна Кореја)) — азбука што ја користи корејскиот јазик. Азбуката била создадена во средината на 15 век и денес е официјално писмо во Северна Кореја, Јужна Кореја и во Корејската автономна префектура Јанбијан во Кина.
Хангул е фонемска азбука организирана во слоговни блокови. Секој блок се состои од најмалку две од 24 хангул букви (џамо), со најмалку една од четиринаесетте согласки и десетте самогласки во корејскиот јазик. Овие блокови можат да бидат запишани хоризонтално од лево кон десно или вертикално од горе надолу во колони од десно кон лево. Оригинално, азбуката има неколку додатни букви.
Останати имиња
Сè до раниот XX век, хангул бил сметан за вулгарно писмо од страна на литературната елита и тие го користеле традиционалното писмо ханча. Оваа елита хангулот го именувале како:
Џамо
Џамо (자모; 字母) или нацори (낱소리) се единиците или карактерите што го сочинуваат хангул. „Џа“ значи буква или карактер и „мо“ значи мајка.
Во хангул има 51 џамо, од кои 24 се еднакви со латинските букви. Останатите 27 џамоа се кластери на две или понекогаш три од овие карактери. Од основните 24 џамоа, четиринаесет се согласки (џа-еум 자음, 子音 "детски гласови") и десет се самогласки (мо-еум모음, 母音 "мајчини гласови"). Пет од едноставните согласки се дуплираат за да се создадат „временските“ согласки а додека останатите единаесет кластери се формирани со различни согласки. Десетте џамо самогласки може да бидат комбинирани за да се создадат единаесетте дифтонзи.
Четири од едноставните џамо самогласки се создадени со додавање на кратки црти: ㅑ ја, ㅕ јео, ㅛ јо, and ㅠ ју. Овие се сметани за дел од 24 основни џамоа зошто буква ј не постои како сам глас.
Од едноставните согласки, ㅊ чиеут, ㅋ киеук, ㅌ тиеут, и ㅍ пиеуп се аспирати добиени од ㅈ џиеут, ㄱ гијеок, ㄷ дигеут, и ㅂ биеуп.
Двојните букви се: ㄲ санг-гијеок (kk: санг- 쌍 "двоен"), ㄸ санг-дигеут (tt), ㅃ санг-биеуп (pp), ㅆ санг-сиот (ss), и ㅉ санг-џиеут (jj). Двојните џамоа не се сметаат како согласно претставување.
Распоред на црти
Сите букви на хангул ги следат правилата на кинеската калиграфија. Во табелата се прикажани само знаците што се сметаат за одделни букви, не и дифтонзите или јотизираните.
За јотизираните, кои не се прикажани, само се удвојува стралката.
Морфолошки слоговни блокови
Кога слогот нема почетна позиција, нултиот почетен знак ㅇ јеунг се користи наместо тоа (иако во современ корејски јазик не се користи овој карактер за почетна позиција). Така, џамо блокот се состои од најмалку два карактера на средна и почетна позиција. Иако, историски, хангул бил организиран во слогови, во современиот правопис се организира во морфени, и како второстепено во слогови во рамките на тие морфими со исклучок кога единечна согласна морфема можеди не може да се напише сама.
Хелиоцентричен систем
Хелиоцентричен систем или хелиоцентризам — е астрономски модел во кој Земјата и планетите се вртат околу Сонцето во центарот на Вселената. Историски гледано, хелиоцентризмот бил спротивен на геоцентризмот, кој ја ставал Земјата во центарот. Идејата дека Земјата се врти околу Сонцето, што била предложена кон почетокот на 3 век п.н.е. од Аристарх од Самос, кој бил под влијание на концепт претставен од Филолај од Кротон (470 -. 385 п.н.е.). Во 5 век п.н.е. грчките филозофи Филолај и Хикета во различни прилики мислеле дека земјата е сферична и се врти околу „мистичен“ централен оган и дека тој оган ја регулира вселената. Меѓутоа, во средновековна Европа, хелиоцентризмот на Аристарх привлекол малку внимание - веројатно поради загубата на научните трудови од хеленистичкиот период.
Хангул
Вметнување џамо во блок
Вметнувањето на џамо во блокот следи одредени шаблони засновани на формата на средниот дел.
Хелиоцентричен систем
Дури во 16 век, математичкиот модел на хелиоцентричен систем бил претставен од ренесансниот математичар, астроном и католички свештеник Никола Коперник, што довело до Коперниковата револуција. Во следниот век, Јоханес Кеплер вовел елиптични орбити, а Галилео Галилеј ги претставил придружните набљудувања направени со помош на телескоп.
Со набљудувањата на Вилијам Хершел, Фридрих Бесел и други астрономи, било увидено дека Сонцето, додека е блиску до барицентарот на Сончевиот Систем, не се наоѓа во ниту еден центар на Вселената.
Хангул
Вметнување џамо во блок
Блоковите секогаш се пишуваат во фонетски редослед, почетен-среден-краен. Така,
Хелиоцентричен систем
Античка и средновековна астрономија
Додека сферичноста на Земјата била широко препознаена во грчко-римската астрономија од најмалку 4 век п.н.е., дневната ротација на Земјата и годишната орбита околу Сонцето никогаш не биле универзално прифатени до Коперниковата револуција.
Додека Земјата во движење била предложена барем од 4 век п.н.е во питагоризмот, а целосно развиен хелиоцентричен модел бил развиен од Аристарх од Самос во 3 век п.н.е., овие идеи не биле успешни да го заменат погледот на статична сферична Земја, и од 2 век од нашата ера, доминантниот модел, кој ќе го наследи средновековната астрономија, бил геоцентричниот модел опишан во Алмагест на Птоломеј.
Птоломејскиот систем бил софистициран астрономски систем кој успеал да ги пресмета позициите на планетите со соодветен степен на точност. Самиот Птоломеј, во својот Алмагест, истакнува дека секој модел за опишување на движењата на планетите е само математичка направа, и бидејќи не постои вистински начин да се знае што е точно, треба да се користи наједноставниот модел што ги добива вистинските броеви. Сепак, тој ја отфрлил идејата за Земјата што се врти толку апсурдно бидејќи верувал дека тоа би создало огромни ветрови. Неговите планетарни хипотези биле доволно реални што оддалеченоста на Месечината, Сонцето, планетите и ѕвездите може да се одредат со третирање на небесните сфери на орбитите како соседни реалности. Ова го направило растојанието на ѕвездите помало од 20 астрономски единици, регресија, бидејќи хелиоцентричната шема на Аристарх од Самос со векови претходно нужно ги поставил ѕвездите најмалку два реда по големина.
Проблемите со системот на Птоломеј биле добро препознаени во средновековната астрономија, а зголемениот напор да се критикува и подобри во доцниот средновековен период на крајот довел до коперниковиот хелиоцентризам развиен во ренесансната астрономија.
Питагорејци
Хераклид од Понт (IV век п.н.е.) рекол дека ротацијата на Земјата го објаснува привидното секојдневно движење на небесната сфера. Порано се мислело дека Меркур и Венера се вртат околу Сонцето, кое пак (заедно со другите планети) се врти околу Земјата. Макробиј Амбросиј Теодосиј (395–423) подоцна го опишал ова како „Египетски систем“, наведувајќи дека „тој не побегнал од вештината на Египќаните“, иако нема други докази дека бил познат во древниот Египет.
Аристарх од Самос
Првиот човек за кој се знае дека предложил хелиоцентричен систем бил Аристарх од Самос (270 п.н.е.). Како и неговиот современик Ератостен, Аристарх ја пресметал големината на Земјата и ги измерил големините и растојанија на Сонцето и Месечината. Од неговите проценки, тој заклучил дека Сонцето е шест до седум пати пошироко од Земјата и сметал дека поголемиот објект ќе има најпривлечна сила.
Неговите списи за хелиоцентричниот систем се изгубени, но некои информации за нив се познати од краткиот опис на неговиот современик, Архимед, и од расфрланите референци од подоцнежните писатели. Описот на Архимед за теоријата на Аристарх е даден во книгата на првиот,The Sand Reckoner. Целиот опис се состои од само три реченици, кои Томас Хит ги преведува на следниов начин: "Ти [Крал Гелон] знаеш дека „универзум“ е името дадено од повеќето астрономи на сферата, чиј центар е центарот на земјата, додека нејзиниот полупречник е еднаков на правата линија помеѓу центарот на сонцето и центар на земјата. Ова е заедничката сметка (τά γραφόμενα), како што сте слушнале од астрономите. Но, Аристарх изнесе „книга која се состои од одредени хипотези“, каде што се чини, како последица на направените претпоставки, дека универзумот е многу пати поголем од „универзумот“ кој штотуку спомнавме. Неговите хипотези се дека „неподвижните ѕвезди и сонцето остануваат неподвижни, дека земјата се врти околу сонцето по обем на круг, сонцето лежи во средината на орбитата“ и дека сферата на неподвижните ѕвезди, сместена приближно во истиот центар како и Сонцето, е толку голем што кругот во кој тој претпоставува дека Земјата ќе се врти носи таков сооднос со растојанието на неподвижните ѕвезди како што центарот на сферата го носи до нејзината површина."Веројатно Аристарх ги земал ѕвездите многу далеку бидејќи бил свесен дека нивната паралакса инаку ќе се набљудува во текот на една година. Ѕвездите се всушност толку далеку што ѕвездената паралакса станала забележлива дури кога биле развиени доволно моќни телескопи.
Ниту еден навод за хелиоцентризмот на Аристарх не е познат во ниту една друга списа од пред нашата ера. Најраните од неколкуте други антички референци се појавуваат во два пасуси од списите на Плутарх. Тие споменуваат еден детаљ што не е експлицитно наведен во извештајот на Архимед имено, дека теоријата на Аристарх според која Сонцето ја вртела Земјата околу оската. Првата од овие референци се јавува во На лицето во склопот на Месечината : "Само немој, добар мој пријателе, да започнеш постапка против мене за безбожност во стилот на Клеант, кој сметаше дека е должност на Грците да го обвинат Аристарх од Самос за обвинение за безбожност затоа што го ставил во движење Огништето на Универзумот, тоа е ефектот на неговиот обид да ги спаси појавите, претпоставувајќи дека небото останува во мирување, а Земјата се врти во кос круг, додека таа ротира, истовремено, околу сопствената оска."Само расфрлани фрагменти од списите на Клеант се сочувани во цитати од други писатели, но во Животите и мислењата на еминентните филозофи, Диоген Лаертиј наведува Одговор на Аристарх (Πρὸς Ἀρίσταρχον) како едно од делата на Клеант, и некои научници сугерирале дека ова можеби било местото каде што Клеант го обвинил Аристарх за безбожност.
Останатите референци за хелиоцентризмот на Аристарх се крајно кратки и не даваат повеќе информации надвор од она што може да се соберат од веќе цитираните. Оние кои го спомнуваат Аристарх експлицитно по име се среќаваат как Аетиј во „Мислења на филозофите“, Секстиј Емпирик „ Против математичарите“, и анонимен учител на Аристотел. Друг пасус во Мислењата на филозофите на Аетиј известува дека астрономот Селевк го потврдил движењето на Земјата, но не го спомнува Аристарх.
Селевк Селевкиски
Бидејќи Плутарх попатно ги спомнува „следбениците на Аристарх“, веројатно имало и други астрономи во класичниот период кои исто така се залагале за хелиоцентризмот, но чија работа била изгубена. Единствениот друг астроном од антиката познат по име за кој се знае дека го поддржувал хелиоцентричниот модел на Аристарх бил Селевк Селевкиски (р. 190 п.н.е.), хеленистички астроном кој процветал еден век по Аристарх во Селевкидското Царство. Селевк бил поборник на хелиоцентричниот систем на Аристарх. Селевк можеби ја докажал хелиоцентричната теорија со одредување на константите на геометрискиот модел за хелиоцентричната теорија и развивајќи методи за пресметување на планетарните позиции користејќи го овој модел. Можеби користел рани тригонометриски методи кои биле достапни во негово време, бидејќи бил современик на Хипарх. Во арапски превод е зачуван фрагмент од делото на Селевк, на кое се повикува Рази (р. 865).
Алтернативно, неговото објаснување можеби го вклучувал феноменот на плимата и осеката, кој тој наводно теоретизирал дека е предизвикан од привлечноста кон Месечината и од револуцијата на Земјата околу Земјата и центарот на масата на Месечината.
Доцна антика
Имало повремени шпекулации за хелиоцентризмот во Европа пред Коперник. Во римски Картагина, Марцијан Капела (5-ти век од н.е.) изразил мислење дека планетите Венера и Меркур не одат со Земјата, но наместо тоа го обиколуваат Сонцето Моделот на Капела бил дискутиран во раниот среден век од страна на разни анонимни коментатори од 9 век и Коперник го споменува како влијание врз неговата работа.
Античка Индија
Птоломејскиот систем бил примен и во индиската астрономија. Арјабата (476–550), во својот магнум опус Аријабатија (499), предложил планетарен модел во кој Земјата се врти околу својата оска и периодите на планетите се дадени во однос на Сонцето. Неговите непосредни коментатори, како Лала, и други подоцнежни автори, го отфрлиле неговиот иновативен став за Земјата што се врти. Тој исто така направил многу астрономски пресметки, како што се времињата на затемнувањето на Сонцето и Месечината и моменталното движење на Месечината. Раните следбеници на моделот на Арјабата ги вклучувале Варахамихира, Брамагупта и Баскара II.
Ајтареја Брахмана (датирана од 500 г. п.н.е. или постара) вели дека „Сонцето никогаш не заоѓа, ниту изгрева. Кога луѓето мислат дека сонцето заоѓа (не е така).“
Средновековен исламски свет
Извесно време, муслиманските астрономи го прифатиле птолемејскиот систем и геоцентричниот модел, кои ги користел ел-Батани, за да покаже дека растојанието помеѓу Сонцето и Земјата варира. Во 10 век, ел-Сиџзи прифатил дека Земјата ротира околу својата оска. Според подоцнежниот астроном ал-Бируни, ал-Сиџзи измислил астролаб наречен ал-зураки врз основа на верувањето на некои од неговите современици дека очигледното движење на ѕвездите се должи на движењето на Земјата, а не на сводот. Исламските астрономи почнале да го критикуваат моделот на Птоломеј, вклучувајќи го и Ибн ел-Хајтам во неговиот  Al-Shukuk 'alā Baṭalamiyūs („Сомнежи во врска со Птоломеј“, околу 1028 г.),  кој го означил како невозможно. ел-Бируни разговарал за можноста за тоа дали Земјата ротира околу сопствената оска и кружи околу Сонцето, но во неговиот Масудски канон (1031), тој ја изразил својата вера во геоцентрична и неподвижна Земја. Тој бил свесен дека ако Земјата ротира околу својата оска, тоа би било во согласност со неговите астрономски набљудувања, но сметал дека тоа е проблем на природната филозофија, а не на математиката.
Во 12 век, нехелиоцентрични алтернативи на птоломејскиот систем биле развиени од некои исламски астрономи, како што е Нур ад-Дин ел-Битруџи, кој го сметал птолемејскиот модел за математички, а не за физички. Неговиот систем се проширил низ поголемиот дел од Европа во 13 век, а дебатите и побивањата на неговите идеи продолжиле до 16 век.
Училиштето за астрономија Марага во Персија од времето на Илханатот понатаму развило „нептолемејски“ планетарни модели кои вклучувале ротација на Земјата. Значајни астрономи на оваа школа се ел-Урди (р. 1266) ел-Катиби (р. 1277), и ел-Туси (п. 1274).
Употребените аргументи и докази личат на оние што ги користел Коперник за да го поддржи движењето на Земјата. Критиката на Птоломеј, развиена од Авероес и од школата Марага, експлицитно се однесува на ротацијата на Земјата, но не дошла до експлицитен хелиоцентризам. Набљудувањата на училиштето во Марага биле дополнително подобрени во опсерваторијата Самарканд од времето на Тимуридите (1403–1474).
Подоцнежен средновековен период
Европската школа во подоцнежниот средновековен период активно добивала астрономски модели развиени во исламскиот свет и до 13 век била добро запознаена со проблемите на Птоломејскиот модел. Во 14 век, бискупот Никол Орезме разговарал за можноста Земјата да ротира околу својата оска, додека кардиналот Николас Куза во своето Научено незнаење прашал дали има некаква причина да се тврди дека Сонцето (или која било друга точка) е центарот на универзум.
Средновековна Индија
Во Индија, Нилаканта Сомајаџи (1444–1544), во својата Aryabhatiyabhasya, развил компјутерски систем за гео-хелиоцентричен планетарен модел, во кој планетите кружат околу Сонцето, кое пак кружи околу Земјата, слично на системот подоцна предложен од Тихо Брахе. Во Тантрасамграха (1501), Сомајаџи дополнително го ревидирал својот планетарен систем, кој бил математички попрецизен во предвидувањето на хелиоцентричните орбити на внатрешните планети од моделите на Тихони и Коперник, но не предложил никакви конкретни модели на универзумот. Планетарниот систем на Нилаканта, исто така, ја вклучил ротацијата на Земјата околу нејзината оска. Повеќето астрономи од школата за астрономија и математика Керала се чини дека го прифатиле неговиот планетарен модел.
Европската астрономија пред Коперник
Некои историчари тврдат дека разбирањата на Марагинската опсерваторија, особено математичките уреди, влијаеле на европската астрономија од времето на ренесансата, и затоа индиректно била примена од европската астрономија од ренесансната ера, а со тоа и од Коперник. Коперник користел такви уреди во истите планетарни модели како што се наоѓаат во арапските извори. Понатаму, точната замена на еквантот со два епицикли користени од Коперник во Коментариолус била пронајдена во претходното дело на Ибн ел-Шатир (dc 1375) од Дамаск. Моделите на Месечината и Меркур на Коперник се исто така идентични со оние на Ибн ал-Шатир.
Состојбата на знаењето за планетарната теорија добиена од Коперник е сумирана во Theoricae Novae Planetarum на Георг фон Пејербах (отпечатена во 1472 година). До 1470 година, точноста на набљудувањата на виенската школа за астрономија, чии членови биле Пејербах и Региомонтан, била доволно висока за да го направи евентуалниот развој на хелиоцентризмот неизбежен, и навистина е можно Региомонтан да дошол до експлицитна теорија за хелиоцентризам пред неговата смрт во 1476 година, околу 30 години пред Коперник. Додека влијанието на критиката на Птоломеј од Авероес врз ренесансната мисла е јасно и експлицитно, тврдењето за директно влијание на школата Марага, постулирано од Ото Е. Нојгебауер во 1957 година, останува отворено прашање. Бидејќи Тусиевиот пар ја користел Коперник во неговата преформулација на математичката астрономија, постои сè поголем консензус дека тој на некој начин станал свесен за оваа идеја. Се претпоставува дека идејата за Тусиевиот пар можеби пристигнала во Европа, оставајќи малку траги од ракописот, бидејќи можела да се случи без превод на кој било арапски текст на латински. Еден можен пат на пренесување можеби бил преку византиската наука, која превела некои од делата на ел-Туси од арапски на византиско грчки. Неколку византиско грчки ракописи кои го содржат Тусиевиот пар сè уште се сочувани во Италија. Други научници тврдат дека Коперник можел да ги развие овие идеи независно од доцната исламска традиција. Коперник експлицитно упатува на неколку астрономи од „Исламското златно доба “ (10 до 12 век) во De Revolutionibus, но тој не покажува свесност за постоењето на ниту еден од подоцнежните астрономи од школата од Марага.
Коперников хелиоцентризам
Никола Коперник во неговиот De Revolutionibus orbium coelestium („За револуцијата на небесните сфери“, првпат отпечатен во 1543 година во Нирнберг), презентирал дискусија за хелиоцентричен модел на универзумот на ист начин како што Птоломеј во 2 век го претставил својот геоцентричен модел во неговиот Алмагест. Коперник разговарал за филозофските импликации на неговиот предложен систем, го елаборирал во геометриски детали, користел избрани астрономски набљудувања за да ги изведе параметрите на неговиот модел и напишал астрономски табели кои овозможуваат да се пресметаат минатите и идните позиции на ѕвездите и планетите. Притоа, Коперник го преместил хелиоцентризмот од филозофски шпекулации во предвидувачка геометриска астрономија. Во реалноста, системот на Коперник не ја предвидел положбата на планетите подобро од системот на Птолемеј. Оваа теорија го решила прашањето за планетарното повратно движење тврдејќи дека таквото движење е само воочено и привидно, наместо реално: тоа е ефект на паралакса, бидејќи објектот покрај кој се поминува се чини дека се движи наназад наспроти хоризонтот. Ова прашање било решено и во геоцентричниот тихонски систем; вториот, сепак, додека ги елиминирал главните епицикли, го задржал како физичка реалност неправилното движење напред-назад на планетите, кое Кеплер го карактеризирал како „ѓеврек“.
Коперник го цитирал Аристарх во раниот (необјавен) ракопис на De Revolutionibus (кој сè уште преживеал), наведувајќи: „Филолај верувал во подвижноста на земјата, а некои дури велат дека Аристарх од Самос бил на тоа мислење“. Меѓутоа, во објавената верзија тој се ограничува да забележи дека во делата на Цицерон нашол извештај за теориите на Хикета и дека Плутарх му дал извештај за Питагорејците, Хераклид Понтик, Филолај и Екфант. Овие автори предложиле Земја во движење, која, сепак, не се врти околу централното сонце.
Commentariolus (објавен пред 1515 година)
Првите информации за хелиоцентричните погледи на Никола Коперник биле објавени во ракопис завршен некое време пред 1 мај 1514 година. Во 1533 година, Јохан Албрехт Видманштетер одржал во Рим серија предавања кои ја опишуваат теоријата на Коперник. Предавањата со интерес ги слушале папата Климент VII и неколку католички кардинали.
Во 1539 година, Мартин Лутер рекол:"„Се зборува за нов астролог кој сака да докаже дека земјата се движи и оди наоколу наместо небото, сонцето, Месечината, исто како некој да се движи во кочија или брод... Но, така стојат работите во денешно време: кога човек сака да биде паметен, мора да... измисли нешто посебно, а начинот на кој го прави тоа мора да биде најдоброто! да ја преврти целата уметност на астрономијата. Меѓутоа, како што ни кажува Светото писмо, Исус Навин му заповедал на сонцето да застане, а не на земјата“."Ова било објавено на разговор на некоја трпеза, а не формална изјава за религијата. Меланхтон, сепак, се спротивставил на доктрината во период од неколку години.
Објавување на De Revolutionibus (1543)
Никола Коперник ја објавил дефинитивната изјава на неговиот систем во „За движењето на небесните топки“ (De Revolutionibus) во 1543 година. Коперник почнал да го пишува во 1506 година и го завршил во 1530 година, но го објавил дури во годината на неговата смрт. Иако тој бил во добра состојба со Црквата и му ја посветил книгата на папата Павле III, објавениот формулар содржел непотпишан предговор од Осијандер кој го бранел системот и тврдел дека е корисен за пресметување дури и ако неговите хипотези не се нужно вистинити. Веројатно поради тој предговор, делото на Коперник инспирирало многу малку дебата за тоа дали може да биде еретичко во текот на следните 60 години. Постоел ран предлог меѓу Доминиканците дека учењето за хелиоцентризам треба да се забрани, но ништо не излегло од тоа во тоа време.
Неколку години по објавувањето на De Revolutionibus, Џон Калвин издал проповед во која ги осудил оние кои го „изопачуваат поредокот на природата“ велејќи дека „сонцето не се движи и дека земјата е таа што се врти и дека се врти“.
Гео-хелиоцентричен систем на Тихо Брахе (околу 1587 г.)
Пред објавувањето на De Revolutionibus, најшироко прифатениот систем бил предложен од Птоломеј, во кој Земјата била центар на универзумот и сите небесни тела кружат околу неа. Тихо Брахе, веројатно најуспешниот астроном во своето време, се залагал против хелиоцентричниот систем на Коперник и за алтернатива на геоцентричниот систем на Птоломеј: гео-хелиоцентричен систем сега познат како Тихонски систем во кој Сонцето и Месечината кружат околу Земјата, Меркур и Венера кружат околу Сонцето внатре во Сончевата Земјина орбита, а Марс, Јупитер и Сатурн кружат околу Сонцето надвор од Земјината орбита.