cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Согле
Население
Според пописот од 2002 година, во селото Согле живееле 137 жители, од кои 88 Македонци, 43 Албанци, 3 Турци, 2 Срби и 1 останат.
Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во Согле:
* Извор: Државен завод за статистика на Република Македонија (1948-2021), според податоци од официјалните пописи во соодветните години
Родови
Денешното население на Согле е мешано. Во него живеат и македонски христијански и албански муслимански родови. Во шеесеттите години на XX век Македонците имале 31 куќа, а Албанците 18, или вкупно 49 домаќинства.
Постари албански родови се: Селманоски (3 к.) се доселиле од прилепското село Црнилиште, а подалечното потекло им е од северна Албанија каде од областа Љума преку пределот Горна Река во западна Македонија дошле во овие краишта. Во Согле имале најголем број на домаќинства и свое посебно маало. Секерески (3 к.) доселени се од прилепските села Црнилиште или Десово и тие водат подалечно потекло од северна Албанија, а исто така имале поголем број домаќинства и свое посебно родовско маало. Торбешлари (4 к.) имаат македонско потекло, а подалечното потекло го влечат од некое мијачко муслиманско село во сливот на Радика во западна Македонија. Овде дошле преку селото Мелница во долината на Тополка. Нивното маало е во горниот крај на селото над железничката пруга. Имаат доста иселеници во Турција. Членовите на првите два рода брачни врски склопувале најмногу со Албанци од прилепските села Црнилиште и Десово, додека членовите на родот Торбешлари брачни врски склопувале со Македонците-муслимани од Мелница во сливот на Тополка.
Помлади, поново доселени албански родови во Согле се: Косовари (5 к.) дојдени од повеќе села во Косово, Црнилиштани (1 к.) дојдени од Црнилиште и Десовчани (2 к.) се доселиле од Десово, а во шеесеттите години на XX век во едно нивно домаќинство живееле маж Албанец и жена Македонка (Лилјана) кои во бракот имале 3 деца.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Чашка, која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото се наоѓало во некогашната Општина Богомила.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Титов Велес. Селото припаѓало на некогашната општина Богомила во периодот од 1955 до 1965 година.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Теово, во која покрај селото Согле, се наоѓале и селата Габровник, Мокрени, Оморани, Ораов Дол, Плевење и Теово. Општината Теово постоела и во периодот 1950-1952 година.
Избирачко место
Во селото постои избирачко место бр. 2215 според Државната изборна комисија, кое е сместено во основното училиште.
На локалните избори во 2017 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 125 гласачи.
Иселеништво
Споменати се иселувањата на старото македонско население во Согле кои воделе во околните села Богомила, Бистрица и Теово. По ослободувањето од турското ропство, т.е по Првата светска војна селото го напуштиле 12 семејства, сепак по Втората светска војна, иселувањата во Турција биле помасовни. Голем број од муслиманските семејства се населиле во Истанбул и Ак-Хисар.
NGC 6858
NGC 6858 — астеризам во соѕвездието Орел, заведен во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 29 јули 1829 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 20 ч 3 м 0 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +11° 15' 36"".
Други поделби
Проучување на NGC 6858 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 208; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1080. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 325.
Ронгелап
Ронгелап (маршалски: Ron̄ļap ) или Наморик е корален атол во Тихиот Океан составен од 61 островче. Атолот е дел од Раличките Острови во Маршалските Острови и сочинува една од општините во државата. Вкупната површина на атолот е 21 километар квадратен, а лагуната има 2.600 км2. Атолот е познат по американската водородна бомба која била тестирана во тој регион во 1954 година.
Барбара Стенвик
Барбара Стенвик (англ. Barbara Stanwyck; родена како Руби Кетрин Стивенс; 16 јули 1907 - 20 јануари 1990) ― американска актерка, модел и танчерка.
Ран живот
Барбара Стенвик е родена како Руби Кетрин Стивенс на 16 јули 1907 година во Бруклин, Њујорк. Таа била петто и најмладо дете на родители од работничка класа.
На четиригодишна возраст останала сираче, и прво за неа се грижела нејзината постара сестра Лаура, а потоа била сместена во низа згрижувачки семејства. Била слаб ученек и често се тепала со врсниците.
На 14-годишна возраст, го напуштила училиштето и почнала да работи во стоковна куќа во Бруклин. Руби не посетувала средно училиште.
Набргу, се вработила во телефонска канцеларија во Бруклин за 14 долари неделно, што и овозможило да стане финансиски независна. Работата не и се допаднала, а нејзина цел била да влезе во шоу-бизнисот. Се вработила како кројач за фустани во магазинот „Вог“, но клиентите се пожалиле на нејзината работа и добила отказ. Следно работела како дактилограф во музичката компанија Џером Х. Ремик и иако уживала во работата, одлучила да ја следи својата амбиција во шоу-бизнисот.
Почетоци на кариерата
Во 1923 година, неколку месеци пред нејзиниот 16-ти роденден, Руби била на аудиција за место во хорот во Странд Роф, ноќен клуб над театарот Странд на Тајмс Сквер. Неколку месеци подоцна, се вработила како танчерка во Зигфелд театарските претстави за сезоните од 1922 и 1923 година. „Само сакав да преживеам, да јадам и да имам убаво палто“, рекла Стенвик. Следните неколку години, пеела во хор во ноќни клубови во сопственост на Тексас Гуинан. Исто така, повремено била инструктор по танц во бар за хомосексуалци во сопственост на Гуинан.
Били Лахиф, сопственик на паб кој го посетувале луѓе од шоу бизнисот, во 1926 ја запознал Руби со мецената Вилард Мек. Мек, ја избрал Руби за улога во неговата претстава „Јамка“. Првично претставата не била успешна. За да ја подобри, Мек одлучил да го прошири делот на Руби. Јамка имала повторна премиера на 20 октомври 1926 година и станала една од најуспешните Бродвејски драми таа сезона. На предлог на Дејвид Беласко, Руби го променила името во Барбара Стенвик со комбинирање на името на насловниот лик во драмата Барбара Фричи со презимето на актерката во претставата - Џејн Стенвик.
Стенвик станала Бродвејска ѕвезда веднаш откако ѝ била доделена нејзината прва главна улога во Бурлеска (1927). Добила одлични критики за улогата во хит претставата.
Стенвик била на аудиција за немиот филм „Бродвејски ноќи“ од 1927 година. Не ја добила главната улога, но добила помала улога како танчерка. Ова било нејзино прво филмско појавување.
Додека играла во Бурлеска, Стенвик се запознала со нејзиниот иден сопруг, актерот Френк Феј. Стенвик и Феј се венчале на 26 август 1928 г., и се преселиле во Холивуд.
Филмска кариера
Првиот звучен филм на Стенвик бил Заклучена врата (1929), а истата година глумела и во Мексикали Роуз. Овие два филма не биле успешни, но сепак Френк Капра ја избрал Стенвик да глуми во неговиот филм Дами за задоволство (1930). Со соработката во оваа продукција, таа се спријателила со режисерот по што ѝ биле нудени улоги во неговите идни филмови. Следеле други забележителни улоги, како онаа во која глуми медицинска сестра која спасува две мали девојчиња од злобниот возач (Кларк Гејбл) во Ноќна медицинска сестра (1931). Во Толку голема! (1932) играла улога на учителка од мал град. во Бебешко лице (1933) имала улога на амбициозна жена која „спие“ со мажи за да стигне до врвот. Во Горкиот чај на генералот Јен (1933), уште еден контроверзен филм на режисерот Капра, Стенвик е американска мисионерка киднапирана од воениот лидер Нилс Астер за време на кинеската граѓанска војна. Во Стела Далас (1937) Барбара Стенвик игра саможртвувана мајка која на крајот ѝ дозволува на својата ќерка тинејџерка да живее подобар живот на некое друго место. За оваа улога ја добила својата прва номинација за Оскар за најдобра женска улога. Потоа, ја играла Моли Монахан во Union Pacific (1939), и ја освоила првата Златна палма доделена на Канскиот филмски фестивал. Наводно, Стенвик била една од многуте актерки кои биле земени предвид за улогата на Скарлет О'Хара во Однесено со виорот (1939), но не била повикана на тест. Во Запознајте го Џон Доу (1941), глуми амбициозна новинарка.
Во романтичната комедија Лејди Ева (1941), глуми лута и софистицирана измамничка, која се вљубува во богат херпетолог, кој го игра Хенри Фонда. Лејди Ева е меѓу најдобрите 100 филмови на сите времиња на листите на Time and Entertainment Weekly.
Потоа, глуми исклучително успешна и независна докторка Хелен Хант во „Мене ми припаѓаш“ (1941), исто така со Фонда. Стенвик потоа ја играла улогата на Шугарпус О'Ши во Огнена топка (1941). во режија на Хауард Хокс. За улогата добила номинација за Оскар за најдобра женска улога.
Во Двојно обештетување (1944), филм ноар во режија на Били Вајлдер, глуми провокативна русокоса домаќинка која го убедува во неа заљубениот продавач на осигурување (Фред МекМареј) да го убие нејзиниот сопруг. Се смета дека за нејзината изведба на „дрска, самоопседната сопруга“ требало да добие Оскар за најдобра актерка, но добила само номинација. Двојно обештетување обично се смета за еден од најдобрите 100 филмови на сите времиња, иако не освоил ниту една од седумте номинации за Оскар. Во комедијата Божиќ во Конектикат (1945) глуми новинарка која додека се обидува да започне романса се фали дека е „најдобриот готвач во земјата“ а потоа е фатена во лагата. Во 1946 година ја глумела Марта, манипулативен убиец, во Чудната љубов на Марта Ајверс. Стенвик била ранлива сопруга инвалид која потчула како ѝ подготвуваат убиство во Извини, погрешен број (1948) и проколната пијанистка во Другата љубов (1947). Филмската кариера на Барбара почнала да опаѓа кон почетокот на 1950-тите; и покрај тоа што таа деценија имала многу главни и споредни улоги.
Телевизиска кариера
Во текот на 1950-тите Барбара од филмското платно се преселила на телевизија. Во 1958 година, гостувала во „Патека кон никаде“, епизода од антологиска вестерн серија „Зејн Греј театар“ од Дик Пауел, каде глумела жена која убива маж за да го одмазди својот сопруг. Во 1961 година, била домаќин на драмската серија насловена како „Шоуто на Барбара Стенвик“ која ѝ донела награда Еми. Во овој период, гостувала и во други телевизиски серии како: Недопирливи и четири епизоди од Wagon Train.
Таа се вратила во филмот да глуми во Roustabout филм од Елвис Присли од 1964 година, во кој глуми сопственик на карневал.
Вестерн телевизиската серија Големата долина, која се емитувала на ABC од 1965 до 1969 година, ја издигнала Стенвик како една од најпопуларните телевизиски актерки, и освоила уште едно Еми.
Во 1983 година, Стенвик освоила Еми за минисеријата Птиците умираат пеејќи, нејзино трето Еми. Во 1985 година, трипати гостувала во сапунската опера Династија. Потоа глумела во серијата Колбиеви,заедно со Чарлтон Хестон, Стефани Бичам и Кетрин Рос. Стенвик глумела само во првата сезона, а нејзината улога како Констанс Колби Патерсон ќе ѝ биде последна.
Во 1982 година добила почесен Оскар. Во 1986 ја добила Сесил Б. ДеМил Златен глобус наградата и уште неколку други почести за животно дело. Американскиот филмски институт ја рангирал на 11-то место за најголема женска ѕвезда во класичната американска кинематографија.
Последни години и смрт
Пензионерските денови на Стенвик биле доста активни, со добротворна работа вон центарот на вниманието.
Стенвик починала на 20 јануари 1990 година, на 82-годишна возраст од конгестивна срцева слабост и хронична опструктивна белодробна болест во Санта Моника, Калифорнија. Нејзините посмртни останки биле кремирани, а пепелта била расфрлена од хеликоптер над Лон Пајн, Калифорнија, каде што снимила некои од нејзините вестерн филмови.
Алексеј Алехин
Алексеј Алехин (1888–1939 г.) бил руски мајстор во шах и брат на светскиот шампион во шах, Александар Алехин.
Неговиот татко бил богат земјопоседник, предводник на благородништвото и член на Државната дума, а мајка му била наследничка на индустриско богатство. И тој и неговиот помлад брат Александар биле научени на шах од нивната мајка.
Алексеј ремизирал со Хари Нелсон Пилсбери кога американскиот мајстор играл симултанка со заврзани очи во Москва во 1902 година. Тој го делел четвртото место со друг на есенскиот турнир во шаховскиот клуб Москва во 1907 година, додека Александар го делел единаесеттото место со друг. Алексеј освоил трето место во Москва во 1913 година (победил Олдржих Дурас), а делел трето место во Москва во 1915 година. Бил уредник на шаховското списание „ Шахмати виесник “ од 1913 до 1916 година.
Тој освоил трето место во Санкт Петербург во 1923 година, и освоил 12 место во Москва во 1924 година, го делел четврто и петто место во Харков во 1925 година (второто украинско првенство во шах, Јаков Вилнер го победил), го освоил 11 место во Одеса во 1926 година (украинско првенство, Борис Верлински и Марски победиле), и го освоил 8 место на Полтава во 1927 година (украинско првенство, освоен од Алексеј Селезниев). Тој ја освоил шампионската титула во Харков во Украина и служел како извршен член на одборот на шаховската федерација на СССР. Тој исто така бил секретар на украинската шаховска федерација и уредник на првиот советски шаховски турнир на годишно ниво, објавен во 1927 година.
Ристо Ѓорѓевски
Ристо Трпев Ѓорѓевски (Теарце, тетовско, – Скопје, ) — македонски психолог и универзитетски професор.
Животопис
Ѓорѓевски е роден во тетовското село Теарце на 24 март 1919 година. Дипломирал на Филозофскиот факултет во Скопје во 1950 година. Со титулата доктор на психолошки науки се стекнал на Филозофскиот факултет во Загреб во 1955. Бил инспектор за просвета и раководител на Одделението за школство при Министерството за просвета на ФРМ од 1944 до 1951 година. За асистент по психологија на Филозофскиот факултет во Скопје е избран во 1951, а за редовен професор во 1969 година. На Институтите за педагогија и психологија ги предавал предметите: Општа психологија, Детска психологија и Педагошка психологија. Основач е на Катедрата (Институтот) за психологија и бил нејзин прв раководител. Бил декан на Филозофскиот факултет (1969–1973), претседател на Здружението на психолози на СФРЈ (1972–1976). Држел предавања на повеќе универзитети во СФРЈ, а бил визитинг професор на Универзитетот Чико, Калифорнија, САД (1973–1974).
Научна књига
Научна хартија е компанија од Белград која се занимава со издавање и продажба на универзитетски книги и учебници за основно училиште. Седиштето на компанијата се наоѓа во центарот на Белград, на улица „Грачаничка“. Таа е создадена во 1998 година со поделбата на поранешната компанија  „Научна книга“ од СФРЈ. Книжарницата, исто така, вклучува и фантастика, училишни материјали и канцелариски материјали. Покрај издавачката дејност, оваа компанија продава и учебници за средно и основно училиште.
Хулијан Аредондо
Хулијан Давид Аредондо Морено (Julián David Arredondo Moreno; р. ) — колумбиски професионален друмски велосипедист, кој вози за професионалната континентална екипа. Аредондо е познат по освојувањето на планинскиот пласман на Џиро д’Италија 2014, како и на пласманот на Азиската турнеја 2012–13.
Аредондо го напуштил на крајот на сезоната 2013 и му се приклучил на  за сезоната 2014. Бил именуван во почетниот состав за Тур де Франс 2015.
Килибарна киселина
Килибарна киселина или сукцинска киселина — дикарбоксилна киселина со хемиска формула (CH2)2(COOH)2. Името на ова соединение доаѓа од латинсккиот збор succinum што значи килибар. Во живите организми килибарната киселина се јавува во форма на анјон, сукцинат, кој има мноштво биолошки функции како метаболен меѓупроизвод. Ензимот сукцинат дехидрогеназа го претвора сукцинатот во фумарат во комплекс 2 од електронскиот транспортен синџир. Сукцинатот се создава во митохондриите како меѓупроизвод во тек на Кребсовиот циклус, меѓутоа тој може да го напушти митохондриската матрица и да извршува важни улоги во цитоплазмата на клетката, како и во вонклеточниот простор. Некои од тие функции се промени во генетската експресија, модулација на епигенетските сигнали или хормонска сигнализација. Како таков, сукцинатот го поврзува клеточниот метаболизам, особено синтезата на ATP, со регулација на клеточната функција. Нерегулираност во синтезата на сукцинат, а со тоа и синтезата на ATP, се случува кај некои генетски митохондријални заболувања, како што е Leighs и Melas заболувањата, а неговото распаѓање може да доведе до патолошки состојби како злоќудна трансформација, воспаление и оштетување на ткивото.
Физички својства
pKa вредностите на овие процеси се 4.3 и 5.6, соодветно. И двата анјона се безбојни и можат да се изолираат како соли, на пример Na(CH2)2(COOH)(COO)- и Na(CH2)2(COO2)2-. Во живите организми, килибарната киселина е присутна во форма на нејзиниот анјон сукцинат, а не во неутрална форма.
Радикалот на килибарната киселина е познат како сукцинилна група.
Како повеќето моно- и дикарбоксилни киселини, таа не е штетна, но може да биде раздразнувач за кожата и очите.
Лознански манастир
Лознански манастир — манастир во југозападна Македонија, во близина на селото Лознани. Манастирот е сместен на падините на Селечка Планина, на надморска височина од 637 м. Во манастирот извира бистра и питка вода.
Килибарна киселина
Претходник на полимери, смоли и растворувачи
Килибарната киселина е претходник на некои полиестри и влегува во состав на некои алкиди. 1,4-бутандиолот може да се синтетизира со употреба на килибарната киселина како претходник. Автомобилската и електронската индустрија во големи мери го користат 1,4-бутандиолот во производство на изолатори, конектори, раткапни, менувачи итн. Килибарната киселина може да се користи како појдовен материјал за синтеза на оредени биоразградливи полимери.
Лознански манастир
Историја
Манастирот е изграден во 1990 година со подигнувањето на манастирската црква на неколку метри од урнатини на стара црква.
Килибарна киселина
Кребсов циклус
Сукцинатот е клучен меѓупроизвод во циклусот на лимонска киселина. Тој се добива од сукцинил-КоА под дејство на ензимот сукцинил-КоА синтетаза, во чекор кој дава GTP/ATP како продукт:
Лознански манастир
Градби
Во склоп на манастирот влегуваат една црква, конак и трпезарија.
Килибарна киселина
Кребсов циклус
Сукцинил-КоA + NDP + Pi → Сукцинат + КоA + NTP
Лознански манастир
Црква „Свети Кирил и Методиј“
Црквата била изградена во 1990 година. Позната е и под името „Св. Ѓорѓи“, а иконостасот содржи икона на која се прикажани Свети Кирил и Методиј и Свети Ѓорѓи.
Килибарна киселина
Кребсов циклус
По овој чекор, сукцинатот се оксидира во фумарат, со делување на ензимот сукцинат дехидрогеназа (SDH).
Сукцинат + FAD → Фумарат + FADH2
Сукцинат дехидрогеназа е всушност респираторниот комплекс 2 во состав на митохондријалниот електронско-транспортен синџир. Овој ензимски комплекс е составен од мембранско-врзан липобелковина изградена од 4 подединици, а ја поврзува оксидацијата на сукцинатот со редукцијата на убихинонот преку електронско-носачките посредници FAD и 2Fe-2S кластерите. На овој начин, сукцинатот претставува директен дарител на електрони на електронско-транспортниот синџир.
Редуктивен Кребсов циклус
Друг метаболен пат на добивање на сукцинатот е реверзната активност на сукцинат дехидрогеназата (SDH). Кај одредени бактериски видови (A. succinogenes, A. succiniproducens, M. succiniproducens) во анаеробни услови, циклусот на лимонска киселина се одвива во обратна насока, така што глукозата ја трансформираат во сукцинат преку интермедиерите оксалоацетат, малат и фумарат. Овој метаболен пат се користи во метаболното инжинерство за добивање на сукцинат за човечка употреба.
Акумулацијата на фумаратот може да ја поттикне реверзната активност на SDH, и на овој начин да се зголеми концентрацијата на сукцинат. При физиолошки и патолошки услови, концентрацијата на митохондријалниот фумарат може да се зголеми со активноста на малатно-аспартатниот шант или шантот на пуринските нуклеотиди.
Глиоксалатен циклус
Во тек на глиоксалатниот циклус, две дво-јаглеродни ацетилни единици се претвораат во еден 4-јаглероден сукцинат. Овој циклус е присутен во многу бактериски, растителни и габични видови, а им овозможува на овие организми да користат како извор на енергија ацетат или соединенија кои се разградуваат до ниво на ацетил-КоА. Глиоксалатниот метаболен пат е сличен со Кребсовиот циклус, иако овде не се одвиваат чекорите на декарбоксилација присутни во Кребсовиот циклус. Избегнувањето на овие чекори е овозможено со дејството на ензимот изоцитрат лиаза, кој го разградува изоцитратот на сукцинат и глиоксалат. Вака добиениот сукцинат може да се користи како извор на енергија или во анаболни процеси (на пр. глуконеогенеза).
GABA шант
Шантот на гама-аминобутерна киселина (GABA шант) е алтернативен пат за претворање на алфа-кетоглутарат во сукцинат, со што се заобиколува интермедиерот сукцинил-КоА, а наместо него, како интермедиер се добива GABA. Оваа аминокиселина се добива со трансаминација и декарбоксилација на алфа-кетоглутаратот. Ензимот GABA-трансаминаза потоа ја метаболизира GABA во сукцински полуалдехид. На крај, сукцинскиот полуалдехид се оксидира во сукцинат со помош на ензимот сукцинска полуалдехидна дехидрогеназа (SSADH). GABA шантот се одвива во невроните, глија клетките, макрофагите и клетките на панкреасот.
Метаболен меѓупроизвод
Сукцинатот се создава и концентрира во митохондриите на клетката, а неговата примарна биолошка функција е на метаболен меѓупроизвод. Сите метаболни патишта кои се меѓусебно поврзани преку Кребсовиот циклус, вклучувајќи ги метаболизмот на јаглехидратите, аминокиселините, масните киселини, холестеролот и хемот, поминуваат низ фаза на привремено формирање на сукцинат. Сукцинатот е достапен за биосинтетските процеси преку повеќе патишта, вклучувајќи ја редуктивната гранка на Кребсовиот циклус или глиоксилатниот циклус, преку кои се добива сукцинатот. Кај глодачите, митохондриската концентрација на сукцинат е околу ~ 0,5 mM, додека концентрацијата во плазмата е само 2-20 μM.
Создавање на реактивни кислородни видови (ROS)
Сукцинат дехидрогеназата (SDH), која го претвора сукцинатот во фумарат, може да учествува во продукцијата на митохондријални реактивни кислородни видови (анг. reactive oxygen species ROS) преку насочување на протокот на електрони во електронскиот транспортен синџир. Во услови на акумулација на сукцинат, брзата оксидација на сукцинатот од страна на SDH може да доведе до обратен електронски транспорт (анг. reverse electron transport RET). Доколку митохондријалниот респираторен комплекс III не е способен доволно брзо да го прима вишокот на електрони добиени од оксидацијата на сукцинат, тој ги принудува електроните да течат назад низ електронскиот транспортен синџир. RET кај митохондријалниот респираторен комплекс I, комплексот што нормално претходи на SDH во електронскиот транспортен синџир, доведува до продукција на ROS, што создава оксидирачка микросредина.
Дополнителни биолошки функции
Покрај неговите метаболни улоги, сукцинатот служи и како внатреклеточна и вонклеточна сигнална молекула. Екстра-митохондријалниот сукцинат го менува епигенетскиот пејзаж со инхибиција на семејството на 2-оксоглутарат-зависните диоксигенази. Исто така, сукцинатот може да се ослободи во вонклеточната течност и крвотокот, каде што го препознаваат целните рецептори. Општо земено, излегувањето на сукцинатот од митохондриите се случува поради негова прекумерна продукција или недоволна потрошувачка, а тие можат да се јават поради редуцирана, реверзна или сосема отсутна активност на SDH или други промени во метаболната состојба. Мутациите во SDH, хипоксијата или енергетски дисбаланс се поврзани со промена на флуксот низ циклусот на лимонска киселина и акумулација на сукцинат. По напуштањето на митохондриите, сукцинатот служи како сигнал за метаболната состојба, сигнализирајќи на соседните клетки колку метаболички е активна популацијата на клетките од каде потекнува. Како таков, сукцинатот ја поврзува дисфункцијата на Кребсовиот циклус или метаболичките промени со клетка-клетка комуникацијата и со одговорите кон оксидативен стрес.
Транспортери на сукцинат
За движење на сукцинатот низ митохондриската и плазматската мембрана потребни се специфични транспортери. Тој излегува од митохондриската матрица и поминува низ внатрешната митохондриска мембрана со помош на дикарбоксилатни транспортери, првенствено SLC25A10, транспортер на сукцинат-фумарат/малат. Во вториот чекор на излезот низ митохондријата, сукцинат лесно ја преминува надворешната митохондриска мембрана преку порини, неспецифични белковински канали кои ја олеснуваат дифузијата на молекулите помали од 1,5 kDa. Транспортот низ плазматската мембрана најверојатно е специфичен за различните типови на ткиво. Кандидат за транспортер е INDY (анг. I'm not dead yet), натриум-независен анјонски разменувач, кој ги транспортира и дикарбоксилатот и цитратот во крвотокот.
Вонклеточна сигнализација
Вонклеточниот сукцинат може да дејствува како сигнална молекула со функција слична на хормон, насочена кон различни ткива како што се крвни клетки, масното ткиво, имунолошките клетки, црниот дроб, срцето, ретината, а особено бубрезите. G –белковина-зависниот рецептор, GPR91, познат и како SUCNR1, служи како детектор на вонклеточен сукцинат. Аминокиселинските остатоци на Arg99, His103, Arg252 и Arg281 во близина на центарот на рецепторот создаваат позитивно наелектризирано место за врзување на негативно наелектризираниот сукцинат. Специфичноста на лигандот за GPR91 била ригорозно тестирана со употреба на 800 фармаколошки активни соединенија и 200 карбоксилни соединенија слични на сукцинат, кои покажаа значително понизок афинитет на врзување. Генерално, EC50 (половина максимална делотворна концентрација) за сукцинат-GPR91 е во опсегот 20-50 uM. Во зависност од типот на клетки, GPR91 може да комуницира со повеќе G-белковини, вклучувајќи ги и Gs, Gi и Gq, и давајќи различни одговори на сигнализацијата.
Ефект врз адипоцитите
Кај адипоцитите, каскадата за сигнализирање на GPR91, активирана од сукцинат, ја инхибира липолизата.
Ефект врз црниот дроб и мрежницата
Сигнализација на сукцинат често се јавува како одговор на хипоксични состојби. Во црниот дроб, сукцинат служи како паракрински сигнал, ослободен од аноксични хепатоцити, и цели на ѕвездестите клетки преку GPR91. Ова доведува до активирање на ѕвездестата клетка и фиброгенеза. Така, се смета дека сукцинат игра улога во хомеостазата на црниот дроб. Во мрежницата, сукцинатот се акумулира во клетките на ретиналните ганглии како одговор на исхемични состојби. Сигнализацијата од автокриниот сукцинат поттикнува ретинална неоваскуларизација, предизвикувајќи активирање на ангиогени фактори како што е ендотелниот фактор на раст (VEGF).
Ефект врз имунолошките клетки
SUCNR1 е високо изразен кај незрелите дендритични клетки, при што врзувањето на сукцинат ја стимулира хемотаксата. Понатаму, SUCNR1 синергизира со толичните рецептори за зголемување на продукцијата на проинфламаторни цитокини како што се TNF алфа и интерлеукин-1бета. Сукцинатот може да го подобри адаптивниот имунитет со активирање на активноста на антиген-презентирачките клетки кои, пак, ги активираат Т-клетките.
Ефект врз тромбоцитите
SUCNR1 е еден од најмногу изразените G-белковински рецептори на човечките тромбоцити, присутни на нивоа слични на P2Y12, иако се дебатира за улогата на сукцинатна сигнализација во тромбоцитната агрегација. Повеќекратните студии покажаа агрегација предизвикана од сукцинат, но ефектот има голема интер-поединечна варијабилност.
Ефект врз бубрезите
Сукцинатот служи како модулатор на крвниот притисок преку стимулирање на ослободување на ренин во macula densa и јукстагломеруларните клетки преку GPR91. Терапиите кои целат на сукцинатот за намалување на кардиоваскуларниот ризик и хипертензија се во фаза на истражување.
Внатреклеточна сигнализација
Акумулацијата на фумарат или сукцинат ја намалува активноста на 2-оксоглутарат-зависни диоксигеназите, вклучувајќи ги деметилазите на хистони и ДНК, пролил хидроксилази и колагенски пролил-4-хидроксилази, преку компетитивна инхибиција. На 2-оксоглутарат-зависните диоксигенази потребен им е железен кофактор за катализирање на хидроксилациите, десатурациите и затворањето на прстените. Заедно со оксидацијата на супстратот, тие го претвораат 2-оксоглутаратот во сукцинат и СО2. 2-оксоглутарат-зависните диоксигенази го врзуваат супстратот на низен, правилен начин. Прво, 2-оксоглутаратот координира со Fe(II) јон врзан за сочуваната 2-хистидинил-1-аспартил/глутамил тријада на остатоци присутни во ензимскиот центар. Потоа, примарниот супстрат влегува во врзувачкото место, за да на крај кислородот се врзе за комплексот ензим-супстрат. Оксидативната декарбоксилација потоа создава железен меѓупроизвод координиран за сукцинатот, кој служи за оксидација на врзаниот примарен супстрат. Сукцинатот може да интерферира со ензимскиот процес така што прв ќе се врзе за Fe(II) центарот, попречувајќи го врзувањето на 2-оксоглутарат. На тој начин, со ензимска инхибиција, зголемената концентрација на сукцинат може да доведе до промени во активноста на транскрипциониот фактор и промени метилацијата на хистони и ДНК-низ геномот.
Епигенетски ефекти
Сукцинат и фумарат ја инхибираат ТЕТ (анг. ten-eleven translocation) групата на 5-метилцитозински ДНК модифицирачки ензими и хистонските лизин деметилази кои содржат JmjC домен (анг. JmjC domain-containing histone lysine demethylase). Патолошки покачените нивоа на сукцинат водат до хиперметилација, епигенетско замолчување и промени во невроендокрината диференцијација, потенцијално индуцирајќи го развојот на рак.
Генска регулација
Инхибицијата на пролил хидроксилазите (PHD) од страна на сукцинат го стабилизира транскрипциониот фактор наречен хипоксија-индуцибилен фактор (HIF) 1α (анг. hypoxia inducible factor (HIF)1α). PHDs го хидроксилираат пролинот, а истовремено оксидативно го декарбоксилираат 2-оксоглутарат во сукцинат и СО2. Кај луѓето, три HIF пролил 4-хидроксилази ја регулираат стабилноста на HIF ензимите. Хидроксилацијата на два пролински остатоци во HIF1α го олеснува врзувањето за убиквитинот, и на тој начин ја обележува за протеолитичко разградување со патот на убиквитин/протеазом. Бидејќи за PDH молекуларниот кислород е неопходен, овој процес е потиснат во услови на хипоксија, овозможувајќи HIF1α да избегне разградување. Високите концентрации на сукцинат имитираат состојба на хипоксија со потиснување на PHD, па затоа го стабилизираат HIF1α и индуцираат транскрипција на HIF1-зависните гени, дури и при нормална заситеност со кислород. Познато е дека HIF1 индуцира транскрипција на повеќе од 60 гени, вклучувајќи ги и гените одговорни за васкуларизација и ангиогенеза, енергетски метаболизам, преживувањето на клетките и туморската инвазија.
862 п.н.е.
862 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 862. година пред новата ера, 862. од првиот милениум п.н.е., 62. од 9 век п.н.е. и трета од 860-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 862 година се протега во 1774 и 1775, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1834 и 1835 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 319 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1529 и 1528 исламска година пред хиџра.
Црнобучки Рид (Лисолај)
Црнобучки Рид — археолошко наоѓалиште во битолското село Лисолај. Претставува населба од римско време.
Џеладин Ѓура
Џеладин Ѓура (алб.: Xheladin Gjura; Шипковица, тетовско, ?) е учител и поранешен министер за култура на Албанија (1980).
NGC 4486B
NGC 4486B — елиптична галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4486B се споменува и како MCG 2-32-101, UGCA 283, 1ZW 38, VCC 1297.
Откривање
Објектот е откриен на 18 март 1781 година од страна на Пјер Мешен, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 3,3 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4486B е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,2 m/лм2. NGC 4486B има привидни димензии од 0,6' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0.
Св. Димитрија (Смоквица)
''' Св. Димитрија ''' — археолошко наоѓалиште во гевгелиското село Смоквица. Наоѓалиштето претставува осамен наод од римско време.
Илија Чавкаловски
Илија Чавкаловски (Долно Перово, ресенско, ) — македонски градежник и експерт од областа на Преспанското Езеро.
Животопис
Чавкаловски е роден е на 17 јуни 1941 во Долно Перово, Општина Ресен. Основно четиригодишно училиште завршил во родното село, а од 5-то до 8-мо одделение во осмолетката „Браќа Миладиновци” во с.Царев Двор. Средно техничко училиште архитектонско-градежен отсек завршил во Скопје во учебната 1959-60 година. Дипломирал на Градежниот факултет во Скопје 1966 година. Од 1966 година до пензионирањето во 2001 година работел во градежната служба на поранешната ЈНА и во градежната служба на АРМ. Постдипломиски по просторно планирање завршил на природно-математичкиот факултет во Скопје, Институт по Географија во 1995 година. Магистерска тема му била “Промените на нивото на водата во преспанското езеро и нивното влијание на планирањето на крајбрежниот простор”. Со истражувањето на преспанската котлина започнал во 1983 година по потреба на работните задачи.
Библиографија
Ги издал следните трудови:
Подготвен му е ракопис од истражувањата за населбите во преспанската котлина од 1568/69 до 2009 година.
Намдрик
Историја
Германија во 1884 тврдела дека Наморик е под нивна контрола, како и останатите Маршалски Острови. По Првата светска војна островот бил под јапонска управа, а по Втората светска војна под американска управа. Со независноста на Маршалските Острови, атолот станал дел од новата држава.
Дисперзија
Дисперзија може да се однесува на:
X Лебед
X Лебед (BD+35 4234, HD 197572, SAO 70423, HR 7932) — ѕвезда во соѕвездието Лебед, со привидна величина од 6,47, при ректасцензија 20:43:24,2 и деклинација +35°35′16″.
NGC 6859
NGC 6859 — тројна ѕвезда во соѕвездието Орел, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 24 ноември 1852 година од страна на Џорџ Филипс Бонд, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 15 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6859 е од видот *3.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 20 ч 3 м 49,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +0° 26' 40"".
Други поделби
Проучување на NGC 6859 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 253; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 494. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 297.
IC 519
IC 519 — галаксија во соѕвездието Тукан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 519 се споменува и како ESO 108-29.
Откривање
Објектот е откриен на 21 август 1900 година од страна на Делајл Стјуарт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 519 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. IC 519 има привидни димензии од 1,6' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 24 м 34,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -65° 13' 39"". Положбениот агол на објектот е во износ од 64°.
Други поделби
Проучување на IC 519 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 68788.
Користена литература
Vol.I. Pasadena, Calif., California Institute of Technology, 1961. Also, successive volumes through 1968. (1,380) (Catalog)
Список на државни водачи во 1450 година
Ова е список на државни водачи во 450 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Тумба (Отиштино)
Тумба — археолошко наоѓалиште во велешкото село Отиштино. Претставува тумул од железно време. На 1,5 км источно од селото, покрај патот за месноста Латински Гробишта постои тумул со пречник во основата од 7 м и височина од 2 м. Тумулот е делумно оштетен од диво копаwе.
NGC 4487
NGC 4487 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4487 се споменува и како MCG -1-32-21, IRAS 12285-0746.
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1789 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4487 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 11 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 m/лм2. NGC 4487 има привидни димензии од 4' х 2,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 75°.
861 п.н.е.
861 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 861. година пред новата ера, 861. од првиот милениум п.н.е., 61. од 9 век п.н.е. и втора од 860-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4647 и 4648 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3889 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2899 и 2900 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 108 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 861 година се протега во 1775 и 1776, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1835 и 1836 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 318 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1528 и 1527 исламска година пред хиџра.
Црква Саграда Фамилија
Црквата Саграда Фамилија  (шпански: Templo Expiatorio de la Sagrada Familia ) е црква која се наоѓа во Барселона, Каталонија, Шпанија. Во превод, името на црквата значи “Црква на Светото семејство“. Храмот припаѓа на Римокатоличката црква и била изградена во 1882 година. Сепак, нејзината доградба и реконструкција трае до ден денес и се очекува целосно да биде завршена во 2026 година. Еден дел од објектот за јавноста би требало да биде отворен во септември 2010 година. . Вселенските временски кули во Подемот на Даркаи е исто така главно заснован на црквата Саграда Фамилија. Нејзините како вретено издолжени куполи високи 170 метри се најпрепознатливото обележје на Барселона.
Проектот е на познатиот каталонски архитект Антони Гауди (1852-1926) кој врз објектот работел последните петнаесет години од својот живот. Пред него, како овластен за црквата бил Франсеск дел Вилар, кој од таа функција се повлекол односно дал оставка по само една година за да Гауди биде назначен на истата позиција. По неговата смрт во 1926 година, на негово место застанал Домених Сурганџес. Изградбата на црквата продолжила сè до Шпанската граѓанска војна. За време на војната, делови од надворешноста на црквата биле уништени од страна на каталонските анархисти. По војната, христијанскиот храм продолжил со изградбата. Осветлувањето на храмот било дело на Карлес Буигас. Фасадата во тоа време била изготвувана од страна на Џејми Боскетс, Етсуро Сото и Јосеп Субиракс.
Според весникот El Periódico de Catalunya, во текот на 2004 година храмот бил посетен од страна на 2.260.000 верници и според истите податоци градбата претставува една од најголемите туристички атракции на Барселона и Шпанија.
Изградбата на црквата не е поддржана од страна на било која влада или официјални црковни тела. Приватните покровители биле финансиери во почетната фаза на изградбата. Парите кои се собрани од страна на туристите кои купуваат билети за да ја посетат црквата, исто така се употребуваат за изградбата. Осве ова, голем број на приватни донации придонесуваат за изградба на црвата.
Буџетот за изградбата на црквата за 2009 година тежи €18 милиони евра. Градбата е вклучена во списокот на светско и културно наследство на УНЕСКО.
Данчо Зографски
Данчо Зографски (, -, ) — македонски научен работник, истражувач на поширокото подрачје на поновата историја на македонскиот народ и посебно на полето на стопанската историја на Македонија, редовен професор на Економскиот факултет во Скопје, општествен деец и педагог, академик.
Животопис
Зографски е роден во Велес на 23 април 1920 година како најмал син на Ѓорѓи Јаковов Зографски. Основно образование и гимназија завршил во родниот град (1939), право студирал во Белград, а дипломирал во двегодишни студии на Институтот за општествени науки (1950- 1952). Својот работен век го започнал како главен уредник на весникот „Нова Македонија“. По основањето на Економскиот факултет во Скопје бил избран за наставник по предметот Стопанска историја (1950). Докторирал на Економскиот факултет во Белград (1962). Бил декан на Економскиот факултет во Скопје, во два мандата ја вршел функцијата директор на Институтот за национална историја во Скопје, повеќе години бил републички и сојузен пратеник и вршел други одговорни општествени функции. За дописен член на МАНУ е избран во 1981 г., а за редовен во 1986. Бил член на Претседателството на Меѓународната комисија за славистички проучувања, член на Комисијата за историја на СКЈ, претседател на Комисијата за историја на СКМ, член на потесните редакции на Историјата на македонскиот народ, на историите на СКЈ и на СКМ, уредник на списанието „Гласник“ на Институтот за национална историја, член на редакционите одбори на списанијата „Историја“, „Погледи“, „Acta historico-economica Jugoslaviae “ и др. Неговиот научен опус го сочинуваат преку 200 монографии, статии, збирки на документи и други прилози. Неговите одбрани дела беа публикувани во шест книги (1986). Покрај опстојните истражувања во соодветните фондови во архивите во земјата, исцрпни истражувања вршел и во архивите во Бел- град, Загреб, Сараево, Сремски Карловци, Виена, Бон, Потсдам, Кобленц, Фрајбург, Берн, Прага, Амстердам и Лондон. Учествувал на бројни домашни и меѓународни конгреси и научни собири. Тој е истражувач на зародувањето на капиталистичките елементи во Македонија и на македонското социјалистичко и работничко движење. Неговите истражувања од областа на стопанската историја на Македонија, а посебно оние што се однесуваат на периодот на османско-турското владеење претставуваат базични трудови од оваа област. Починал на 9 јануари 1997 година.