cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Глобус
Особености
Пресликувањето на Земјината површина на глобус се врши по правилата на централна проекција. Имено, замислете две идентични топки со заеднички центар, од кои едната е поголема Земја, а земената сфера е помала. Потоа, точките се проектираат со замислени зраци кои се составуваат во заеднишки центар. Со тоа проекциите на површините на Земјата се наоѓаат на глобусот во точките на прескот. Размерот на глобусот е еднаков во секоја точка. Аглите се модели од еднакви истовремени Земјини топки, па тоа уште се нарекува и конформност. Исто така и односот површина е во размери.
Главните одлики на секој глобус се: сочувани сличности на фигурата, конформност и еквивалентност на површината и линијата. На основа на овие покозаватели глобусот е најверен и најприближен приказ на Земјината топка.
Поделба
Глобусите се поделени на:
2100
2100 (Римски бројки) ќе биде престапна година според грегоријанскиот календар. Тоа ќе биде 2100 година од новата ера, 100. од третиот милениум, последна од 201 век и прва од 2100-тите.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7608 и 7609 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6850 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5860 и 5861 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2853.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 2100 година се протега во 4736 и 4737, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4796 и 4797 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2643. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1523 и 1524 исламска година.
Волкот од Волстрит
„Волкот од Волстрит“ (англиски: The Wolf of Wall Street) — американски филм од 2013 година, во режија на Мартин Скорсезе, според сценариото на Теренс Винтер, засновано врз истоимената книга на Џордан Белфорт. Во главните улоги настапуваат: Леонардо ди Каприо, Џона Хил, Марго Роби, Метју Меконахи, Кајл Чендлер, Роб Рејнер, итн. Во 2014 година, филмот имал пет номинации за наградата „Оскар“ и четири номинации за наградите на БАФТА; за својата улога, Леонардо ди Каприо освоил „Златен глобус“; а вкупно, филмот освоил 38 награди и имал 170 номинации.
Синопсис
Филмот е заснован врз вистинска приказна за успехот и пропаста на Џордан Белфорт, кој во 1990-тите направил голема кариера на Вол Стрит, но подоцна бил затворен поради вмешаност во криминални активности. Белфорт (го игра ди Каприо) е младо момче од Њујорк кое сонува набрзина да се збогати. Заедно со другарот Дони (го игра Хил), тој ја основа фирмата „Стратон Окмонт“ и со помош на инсајдерско тргување и берзански манипулации успева да заработи могу пари. Притоа, тој води блуден живот, постојано користи дроги, вози скапи автомобили и е опкружен со убави девојки. Но, ФБИ почнува да ја следи неговата активност и Џордан и Дони тајно ги префрлаат парите во приватна банка во Швајцарија. ФБИ ги испрашува вработените во „Стратон“, но од нив не може да извлече никакви корисни информации што би биле употребени како доказ против Џордан. Проблемите почнуваат кога ФБИ го апси швајцарскиот банкар поради вмешаност во финансирање на трговијата со дрога. Тогаш, ФБИ го апси Џордан и се спогодува со него да им послужи како поткажувач во замена на пониска затворска казна. Така, Џордан го губи богатството, го напушта сопругата (ја игра Роби) со ќеркичката, а тој завршува в затвор. Во завршната сцена од филмот, по излегувањет од затворот, Џордан држи предавање пред аудиториум во Нов Зеланд.
Цевконосни
Цевконосните или бурницовидни птици го образуваат редот Procellariiformes, чии претставници се морски видови како што се албатросите, процелариидите, бурниците и нуркачките бурници. Сите тие се речиси исклучиво пелагијални форми (се исхрануваат на отворениот океан). Имаат космополитско распространување долж светските океани, најмногу околу Нов Зеланд. Треба да се напомене дека името ,,цевконосни‘‘ потекнува од поранешното име на овој ред — Tubinares, но тоа сè уште се користи во македонската и светска научна литература.
Цевконосните птици се колонијални, најчесто гнездат на напуштени острови на кои нема грабежливци. Поголемите видови гнездат на површината, додека повеќето помали видови гнездат во природни празнини и дупки. Се одликуваат со силна филопатрија, при што се враќаат во нивната родна колонија за да се размножуваат и се враќаат на истото место на гнездење по многу години. Цевконосните се моногамни и образуваат долготрајни врски кои се формираат во текот на неколку години и можат да траат доживотно. Положуваат само едно јајце и обично има само еден обид за гнездење во текот на годината, иако поголемите албатроси можат да гнездат еднаш на секои две години. И двата родитела учествуваат во инкубацијата и одгледувањето на младите. Инкубациското време е долго во споредба со другите птици, како и периодите кога птиците се учат да летаат. Откако младата птица за првпат ќе полета, за неа понатаму не се грижат родителите.
Цевконосните биле важна храна за многу луѓе, а денес продолжуваат да се ловат како такви во некои делови од светот. Тие се среќаваат и како културни обележја, особено албатросите. Цевконосните се едни од најзагрозените птичји таксони, при што многу видови се под закана од истребување како резултат на наметнати грабежливци во нивните гнездови колонии, загадувањето на морињата и опасноста од незаконски риболов. Луѓето од целиот свет работат за намалување на заканите на кои се изложени овие птици, а овие напори доведоа до потпишувањето на Договорот за зачувување на албатросите и процелариидите, легално-обврзувачки договор потпишан во 2001 година.
Потекло на поимот
Името Procellariiformes доаѓа од латинскиот збор procella што значи силен ветер или бура и iformes што се додава за да симболизира ред. Така, на членовите на овој ред им годи бура и ветровито време.
Општи одлики
Сите имаат необично обликуван клун составен од повеќе тесни надолжни рожнати делови. Завршетокот на носот кој се наоѓа на клунот е во вид на две цевчиња кои служат за излачување на сол од морската вода што ја земаат заедно со храната. Освен тоа, некои видови можат низ тие цевчиња да излачат маслена течност со непријатен мирис и да го испрскаат непријателот, што го збунува и го одвлекува од нападот доволно долго за птицата да се скрие. Со оваа тактика често се служат младите додека се сè уште беспомошни во гнездото.
Карактеристичен е краток врат, кратка опашка и кратки нозе. Предните три прсти се меѓусебно споени со пливачки кожички. Многу видови од овој ред поседуваат, освен тоа, долги и тесни крила. Меѓу најпознатите припаѓа секако албатросот скитник кој со својот распон на крилата од преку три метри има најголем распон на крила од сите морски птици.
Цевконосните птици се извонредно прилагодени на долготраен лет. Тие можат да прелетаат многу големи растојанија, а можат и да поднесат многу силни бури. Големите видови (албатросите, на пример) претежно едрат и притоа ги користат нагорните воздушни струи над брановите. Нуркачките бурници при летот користат наизменично треперење и едрење.
Науката во 2008 година
2008 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Список на уранопресекувачи
Уранопресекувач (или уранопресекувачки астероид) — астероид чија орбита ја пресекува онаа на Уран. Подолу се наведени уранопрсекувачите со бројни ознаки, според сознанијата од 2005 г. Сите тие се кентаури.
Напомена: † надворешен допирач; ‡ внатрешен допирач
Извор (Голо Брдо)
Извор (Izviri) — село во општината Булчица на Дебарската област, источна Албанија.
Географија
Селото е сместено во македонската област Голо Брдо. Се наоѓа источно од Љуболеш и југозападно од Трбач.
Историја
Сè до 2015 г. селото било во состав на Општина Острени.
Иселеништво
Според истражување од 1935/37 г. во струшкото село Дренок живеел родот Чижбановци (4 куќи) доселен од Извор.
Науката во 2007 година
2007 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Илија Тодоровски (партизан)
Илија Петков Тодоровски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувал од сиромашно семејство. Завршил основно училиште, а подоцна се занимавал со земјоделство. По ослободувањето на Македонија стапил во Шеснаесеттата македонска ударна бригада, со која заминал на Косово каде учествувал во акциите за ликвидирање на балистичките банди. Потоа заминал за Срем, каде претходно завршил обука за ракување со новоприменото оружје. Со Бригадата учествувал во пробивот на Сремскиот фронт. Загинал во битката за ослободување на Банова Јаруга.
Јас-Наѓкун-Солнок
Јас-Наѓкун-Солнок (унгарски: Jász-Nagykun-Szolnok) е името на административниот округ (comitatus или megye) во Унгарија. Лежи во централна Унгарија и ги дели границите со унгарските окрузи Хевеш, Боршод-Абауј-Земплен, Хајду-Бихар, Бекеш, Чонград, Бач-Кишкун и Пешта. Реките Тиса и Киреш течат низ округот. Главен град на Јас-Наѓкун-Солнок е градот Солнок. Неговата површина изнесува 5582 км2. Пред неколку години, околу 1990-тите, името на округот било Солнок.
Филолаос Пихеон
Филолаос Анастасиу Пихеон (Φιλόλαος Αναστασίου Πηχεών) бил грчки офицер, андартски капетан и учесник во Борбата за Македонија.
Животопис
Пихеон е роден 1875 година во Охрид, во влашкото семејство на Анастасиос Пихеон кое потекнувало од селото Шиписко, а во Македонија дошло по разорнувањето на Москополе.
По засилувањето на грчката вооружена пропагнада влегол во Елиномакедонскиот комитет и зсатанал на страната на грчката кауза водејќи борба со четите на Македонската револуционерна организација.
Како андартски капетан влегол двапати во Македонија. Првиот пат во 1905 година под псевдонимот капетан Филотас и дејствувал во Костурско. Вториот пат влегол во 1907 година како капетан Лаврас и дејствувал во Мариово.
Во текот на Првата балканска војна, четата на Пихеон влегла прва во Костур на 11 ноември 1912 година. Пихеон умира во 1947 година.
Фондација Викимедија
Фондацијата Викимедија (Wikimedia Foundation Inc.) е организацијата покровител на Википедија, Викиречник, Викицитат, Викикниги, Викиизвор, In Memoriam 9/11, Заедничка ризница, Викивидови, Викивести, и Nupedia (затворен проект). Фондацијата е непрофитна организација регистрирани по законите на Флорида, САД. Нејзиното постоење е официјално обзнането од страна на поранешниот извршен директор на Бомис и соосновач на Википедија Џими Велс на 20 јуни 2003.
Локален огранок на Викимедија во Македонија е Викимедија Македонија.
Локални ограноци
Викимедија проектите се на меѓународно ниво. Викимедија гради меѓународна мрежа на ограноци преку која ги поддржува своите проекти.
Локалните ограноци се самостојни организации кои ги споделуваат целите на Фондацијата Викимедија и истите ги поддржуваат на територијата на земјата во која се регистрирани.
Локалните ограноци се самостојни и правно немаат контрола ниту пак каква било одговорност за мрежните страници на Фондацијата Викимедија и обратно.
Миа Чорак Славенска
Кратка биографија
Миа Чорак Славенска е родена на 20 февруари 1916 година во Славонски Брод, од мајка Хедвига Палма - Чорак и татко Милан Чорак, истакнат фармацевт. Миа е родена во време кога рускиот балет давал се од себе и ја губел популарноста, создавајќи можност за откривање нови патишта. Од рана возраст се посветила на танцот и балетот. На дванаесет години настапувала на танцови соло вечери, додека на тринаесет години била солист Таа била првата хрватска танчерка која ја носи титулата примабалерина, кога потпишала договор со Хрватскиот народен театар за сезоната 1934/35. За време на Олимпијадата во Берлин во 1936 година, таа учествувала на Танцовата Олимпијада и го постигнала својот најголем успех, освојувајќи ја првата награда. Кон крајот на 1930-тите, таа ја напуштила Хрватска и постигнала голема светска популарност и завидна кариера. Миа Чорак Славенска е исто така една од најзначајните ликовни личности на 20 век.
Најдобрата хрватска балерина
Најголемата хрватска балерина на сите времиња и една од највлијателните уметници на своето време. Таа настапувала на сцените низ светот, вклучително и Јужна Америка, Африка и Азија, станувајќи примабалерина на Метрополитен операта во Њујорк во 1954-55 година.
Таа студирала словенски балет со Јозефина Вајс и Маргарита Фроман, а за прв пат настапила на сцената на Хрватскиот народен театар во далечната 1924 година, кога премиерно бил изведен балетот на Барановиќ „ Думно срце “.
Своето усовршување го продолжила во Виена, а од 1929 година била ангажирана како солист во загрепската ХНК, но набргу како прва домашна примабалерина, бидејќи дотогаш во тој театар ангажирале странски танчери. На Олимпијадата во Берлин во 1936 година. Во 2006 година бил организиран турнир во танц, на кој настапила и Миа со танцова точка која ја нарекла „Од мојата татковина“. Тоа било хрватско оро, кое таа го извела во оригиналната носија на Посавина. Германската публика остана маѓепсана од орото и убавината на народната носија, па многу весници пишувале за таа претстава, а критичарите пишувале за „искуство над искуства“. Накратко, ѕвездата се родила! Набрзо следеле бројни странски понуди.
Во 1938 г. Славенска заминала во Соединетите Американски Држави, каде што го намалува успехот по успехот во светски познатиот Митрополит. Нејзини танцови партнери се едни од најпознатите танчери на сите времиња, покрај веќе споменатите Лифар, Јушкевиќ и Мјасин. Голем интерес предизвикала и во Америка, каде повторно добила одлични критики. Танцувачката величественост на Миа била дополнително нагласена со нејзината впечатлива црвена коса и изгледот со кој зрачела. Миа се испробала и во Смртта на лебедот, со кој ја освоила првата награда на натпревар за уметнички филмови во Париз. По Втората светска војна, таа се омажила за Курт Нојман, австриски глумец, со кого имала едно дете, ќерката Марија.
Дуќан на ул. „Маршал Тито“ бр. 10 (Струмица)
'''Дуќан на ул. „Маршал Тито“ бр. 10''' — дуќан во Старата чаршија во градот Струмица. Објектот е заведен како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра на Министерството за култура.
Миа Чорак Славенска
Најдобрата хрватска балерина
Во 1960 година отворила балетско студио во Њујорк, па сè повеќе се посветувала на педагошката работа, а во 1963 година конечно ја напуштила сцената. Таа предавала на Универзитетот во Калифорнија до раните 1980-ти, по што се пензионирала. Во спомен на овој голем хрватски уметник, во 2004 година е подигната во нејзиниот роден град Славонски Брод спомен плоча на куќата во која е родена.
Флехтинген
Флехтинген (Flechtingen) — општина во округот Берде, во Саксонија-Анхалт, Германија. Се наоѓа околу 35 километри северозападно од Магдебург.
Флехтинген е седиште на заедницата на општини Флехтинген.
Грб на Гернзи
Грбот на Гернзи е официлен симбол на каналскиот остров Гернзи. Тој се состои од црвен штит со три расчекорени бујни златни лава, и над нив стои гранче. Овој грб е мошне сличен со грбот на Нормандија, Џерси и Англија.
Ида Планина (Турција)
Ида Планина или Каздаги (Kaz Dağları, Karataş Tepesi: „гускина планина“) - планина во Турција, Мала Азија, југоисточно од урнатитните на Троја. Највисокиот врв на Ида Планина, со 1 774 м надморска висина, е Кирклар Тепеси, кој во древно време се викал Гаргарус или Гаргарон.
Ида Планина отсекогаш била поврзана со митовите и култовите.
Митологија
Во древни времиња планината ѝ била посветена на божицата Кибела. Бројни се митолошките епизоди поврзани со Ида Планина:
Ц/2014 ОГ392 (ПанСТАРРС)
Ц/2014 ОГ392 (ПанСТАРРС) — комета откриена како кентаур на 28 јули 2014 година кога била 11,5 AU од Сонцето и имала привидна величина 21.
ДЕЦам сликите од 2017 година на кометата на 10,6 AU од Сонцето покажаа активност веројатно произведена од јаглерод диоксид.
Клоновите на орбитата на проценуваат динамичен животен век (количина на време во тековната орбита) од 13 илјади до милион години.
Перихел (најблиску до Сонцето) се одвива недалеку од орбитата на Сатурн со Сатурн минимално растојание на пресекот на орбитата од пример, на 29 септември 2231 година на околу  ±1 милион km од Сатурн.
Шипска
Шипска (Sipskë) или Шиписка или Шиписко — село во јужна Албанија, кое се наоѓа на 4 километри северно од Москополе (Воскопоја), на околу 20 километри од Корча, во планината Островица.
283
283 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 283 година од новата ера, 283. од првиот милениум, 83. од III век и четвртта од 280-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5791 и 5792 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5033 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4043 и 4044 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1036.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 283 година се протега во 2919 и 2920, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2979 и 2980 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 826. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 349 и 348 година пред хиџра.
Нусретли
Нусретли (Νικηφόρος, Никофорос) — село во Општина Бук во Драмски округ, Егејска Македонија, денес во областа Источна Македонија и Тракија, Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 27 километри јужно од градот Драма и на 27 километри југозападно од центарот на општината, Бук. Селото се наоѓа на надморска височина од 250 метри.
Селото опфаќа површина од, додека целата општинска единица опфаќа. По реформите на локалната власт во 2011 година, Нусретли е општинска единица на општината Бук.
Отоманско Царство
Селото во текот на XIX век се наоѓало во рамките на Драмската каза, во составот на Отоманското Царство.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 90 Турци.
Грција
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција. По потпишувањето на Лозанскиот договор во 1923 година помеѓу Република Турција и Република Грција, во селото се населиле грчки бегалци од Анадолија додека муслиманското население ги напуштило своите домови.
Во 1927 година, селото било преименувано во Маврокордатос.
Демографија
До 1928 година во селото биле населени 828 бегалци од Турција. Во 1928 година селото броело 1035 жители, додека во 1940 година селото броело 1213 жители, во 1951 - 949 жители. Селото во пописот од 1961 година броело 1002 жители, во 1971 година имало 698 жители, во 1981 година имало 508 жители, додека во 1991 година имало 451 жител. Денеска, населението на селото е 296 жители според пописот од 2011 година.
Култура
Турската народна песна Драмски мост „Drama Köprüsü“ е посветена на Нусретли. Самиот мост се наоѓа во близина на селото.
Во ова село е роден Ибрахим-паша.
Николас Путвински
Николас Путвински е руски моден дизајнер.Тој се натпреварувал во американската реална телевизиска серија „Project Runway“ (сезона 6), во која стигнал до 7 место.
Николас е роден во Москва, Русија. Својот прв дизајн Николас го направил на 15-годишна возраст кога направил тесен фустан од пердуви на неговата 12-годишна сестра. Како имигрант од Русија, Николас поголемиот дел од своето детство го поминал во Сан Диего, Калифорнија и имал само три недели да научи англиски јазик пред да започне да учи во Америка. Николас продолжил да студира дизајн на Модниот институт за технологија и добил дополнителна обука во студиото „Изкиердо“ во Њујорк.
Николас имал многу нарачки од магазинот W и Vogue,а како едно од неговите најголеми модни достигнувања е тоа што дизајнирал фустан за Марчеса и бил како главен асистент на потрошувачот кој ги правел славните крилја на ангелите за Викторија Сикрет.Тој е првиот дизајнер кој се појавил во шоуто и дизајнирал нешто за водителката. Во февруари 2009 година, Николас исто така направил наметка за Академијата за филмски уметности и науки. Омилен дизајнер на Николас е Оливие Тејсенс.
Проект писта
Николас победил на еден предизвик во Епизода 6 - „Светла, камера, шиј!“ Така, тој доби мотивација за следната рунда, во епизода 7. Николас исто така трипати имал падови во текот на сезоната: Епизода 3 - „Рамбур на пистата“, Епизода 5 - „Модни наслови“ и Епизода 7 - „Небото е граница“, каде Хајди Клум изјавила дека имал „многу среќа ',бидејќи имало шанса да излезе од натпреварот. Николас имал една „висока“ за сезоната: Епизода 9 - „Светки, пердуви и крзно, о боже!“
Негов елиминациски предизвик била Епизода 10 - „Околу светот за два дена“. На дизајнерите им било дозволено да си изберат локација, според нивните резултати во претходниот круг. Николас бил вториот што избрал. Тој рекол (за време на интервјуто) дека не сака да го избере Њујорк, местото во кое живеел во моментот и ја избрал Грција.
Вуелта а Еспања 2018 - етапа 12 до етапа 21
Вуелта а Еспања 2018 започнала на 25 август, додека етапа 21 била предвидена на 16 септември во Мадрид. Издание во 2018 година започнала со поединечен хронометар на 25 август во Малага.
Табличка од Киш
Табличката од Киш е табличка од варовник пронајдена во Тел ал-Ухајмир, провинцијата Вавилон, Ирак – местото на античкиот сумерски град Киш. Реплика од гипс на овој артефакт денес се чуваво колекцијата на музејот Ешмола.
Раседнодолинска треска
Причина
Болеста е предизвикана од RVF вирус, којшто е тип на Phlebovirus. Се пренесува или со допирање на инфицирана крв на животно, вдишување на воздух околу инфицирано животно што било заклано, со пиење на сирово млеко од инфицирано животно или од каснување од инфициран комарец комарци. Животни како што се крави, овци, кози и камили може да бидат заразени. Кај овие животни најчесто се шири преку комарци. Не се случува човек да инфицира друг човек. Се дијагностицира со откривање на антитела против вирусот или со самиот вирус во крвта.
Табличка од Киш
Табличката од Киш е испишана со клинесто писмо, а се смета дека потекнува од околу 35 век п.н.е. (средниот Урук период). некои научници сметаат дека потекнува од подоцнежен период – четвртиот Урук период (околу 3350–3200 г. п.н.е.). Неколку илјади документи со првобитното клинесто писмо што датираат од четвртиот и третиот Урук период (околу 3350–3000 г. п.н.е.) се пронајдени во Урук.
Текстот е пиктографски, и го претставува преодниот период меѓу првото клинесто писмо и појавата на делумно слоговно пишување. Периодот на „првото клинесто писмо“ во Египет и Месопотамија се протега од 3500 до 2900 г. п.н.е. Административните текстови од периодот Џемдет Наср (3100–2900 г. п.н.е.), најдени во Џемдет Наср и Тел Укар го претставуваат понатамошниот стадиум во развојот на првобитното клинесто писмо, но сепак не можат со сигурност да се идентификуваат дека се напишани на сумерски јазик.
Раседнодолинска треска
Заштита и лекување
Заштитата за луѓето е преку вакцинирање на животните против оваа болест. Ова мора да се стори пред да се појави болеста, бидејќи ако се стори кога веќе се појавила болеста, само може да ја влоши состојбата. Може да биде од корист и ако се спречи движење на животните ако веќе дошло до појава на болеста. И намалувањето на бројот на комарци и бројот на каснувања од комарци може да користи исто така. Постои и вакцина за луѓе; но, од 2010 не е достапна насекаде. Не постои специфично лекување за веќе инфицираните.
Епидемиологија и историја
Избувнување на болеста се случило само во Африка и Арабија. Избувнување на епидемија вообичаено се случува во периоди на обилни врнежи кога се зголемува бројот на комарците. Болеста за првпат е евидентирана кај стоката во Големата Раседна Долина во Кенија во раните 1900-ти, а вирусот бил изолиран за првпат во 1931.
Маркус Стјуарт
Вилијам Маркус Пол Стјуарт (роден на година во Бристол), попознат како Маркус Стјуарт, е поранешен англиски фудбалер кои играл како напаѓач за време на неговата активна дваесетгодишна кариера, од 1991 до 2011 година. Тој во моментов е вработен како тренер за развој на младите играчи во клубот од четвртата Англиска лига, Бристол Роверс.
NGC 7415/2
NGC 7415/2 — спирална галаксија во соѕвездието Пегаз, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7415/2 се споменува и како UGC 12244, MCG 3-58-12, CGCG 453-23.
Откривање
Објектот е откриен на 13 септември 1863 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7415/2 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,5 m/лм2. NGC 7415/2 има привидни димензии од 0,5' х 0,3'.
Оксфордски корпус на англискиот јазик
Оксфордскиот корпус на англискиот јазик (англ. Oxford English Corpus) — зборовен корпус на англискиот јазик кој го користат изработувачите на Оксфордскиот речник на англискиот јазик (Oxford English Dictionary, OED) и јазичната истражна програма на Издаваштвото на Оксфордскиот универзитет (Oxford University Press). Ова е најголемиот корпус од овој вид во светот, со над две милијарди зборови. Изворите за овие зборови се најразлични творби, од „литературни романи и специјалистички журнали, секојдневни весници и списанија, и од Хансард до јазикот на чет-собите, е-писма и блогови“. За разлика од ова, сличните бази на податоци содржат само творби од извесен вид.
Дигиталната верзија на Оксфордскиот корпус на англискиот јазик е форматирана со XML и обично се анализира со софтвер за „скицирање“ (Sketch Engine).
Прво српско востание
Првото српско востание — востание на Србите против Османлиското Царство. Траело од 14 февруари 1804 година до 7 октомври 1813 година. Востанието во почетокот започнало како локална побуна против дахија, но истото прераснало во една голема револуција. На чело на востаниците застанал Караѓорѓе Петровиќ. Во 1814 година во Букурешт бил потпишан договор според кој на српскиот народ требало да му се даде автономија. Но, договорот никогаш не бил спроведен на дело. Така, во 1813 година, востанието било задушено и повторно била воспоставена целосна османлиска власт.
Оксфордски корпус на англискиот јазик
Секој документ од корпусот во себе содржи и метаподатоци naming:
Прво српско востание
Општа состојба во Османлиското Царство
Во XVIII век, тимаро-спахискиот систем (османлискиот феудален поредок) влегол во фаза на целосно распаѓање, а тоа особено се одразило во меѓународната положба на Османлиското Царство и нејзиниот внатрешен поредок. Османлиската држава и војска ја изгубиле својата некогашна моќ и организираност, а во поглед на воружувањето, опремата и подготвеноста заостанувала зад армиите на европските сили. Османлиското Царство повеќе не била во состојба да го сочува својот престиж како голема сила. Империјата во серијата на австриско-турските и руско-турските војни постојано доживувала порази и со секој потпишан мир станувала се послаба. Европските сили имале големи територијални претензии врз Османлиското Царство, а т.н Источно прашање станало едно од главните меѓународни прашања во Европа и Блискиот Исток. Меѓутоа, Османлиското Царство успеала на одреден начин, благодарение на Наполеоновите војни, да ја подобри својата положба и да ги искористи противречностите помеѓу големите сили.
На внатрешен план, Империјата се соочила со анархија на цели области. Високата Порта и султанот го изгубиле својот престиж и не можеле да ги спроведуваат своите одлуки. Кон крајот на 18 и почетокот на XIX век, пашите кој ги добиле областите на управување, успеале да ги претворат во наследни пашалуци и честопати воделе политика спротивна од онаа на централната власт. Христијнаското население незадоволно до општата состојба почнало да истапува со барања за воспоставување на редот и мирот по провинциите или добивање на пошироки права во Империјата.
Положбата во Белградскиот пашалaк пред востанието
Во 1791 година бил потпишан Свиштовскиот мир со кој завршила војната помеѓу Хабсбуршката монархија и Османлиското Царство водена во периодот помеѓу 1788-1791 година. Со мирот, српското христијанско население се стекнало со амнестија, но останало под власта на Османлиското Царство. Во текот на оваа војна, Србите се бореле на страната на Хабсбурговците и биле организирани во доброволечки одреди под команда на домашни луѓе. По потпишувањето на мирот, српските првенци барале да се воспостави редот и мирот во Белградскиот пашалак, а положбата била сложена бидејќи српското население и понатаму било вооружено.
За да ја смири состојбата во оваа османлиска провинција, султанот Селим III бил подготвен да направи отстапки кон христијанското население. Тој издал неколку фермани во 1791, 1792, 1794 и 1796 година со кои на Србите им било дозволено да поседуваат оружје и да формираат милиции, решавање на локалните прашања, односно кнезовите да управуваат во селата, а оберкнезовите во кнежините. Српските првенци добиле право да ги собираат даноците и судска власт.
Меѓутоа, најголемиот проблем било во тоа што централната власт не можела да ги спроведе султановите фермани, а јаничарите и муслиманското конзервативно население било против какви било остапки во полза на христијаните. Во претходниот период, централната власт со цел да ги отстрани јаничарите од османлиската престолнина, каде што тие често предизикувале нереди, почнала да ги поставува по провинциите каде што јаничарите успеале да ја преземат локалната власт и да си обезбедат за себе и за своите роднини голем број на села и имоти кои ги претвориле во чифлици. Во текот на австриско-турската војна, Белград, седиштето на пашалукот бил под окупација на Хабсбурговците, а јаничарите биле принудени да се повлечат. По завршувањето на војната, јаничарите сакале да се вратат назад, а состојбата била затегната бидејќи српските првенци и христијанското население се спротивставувале на таквиот стремеж.
Враќање на јаничарите
Протераните јаничари склучиле сојуз со видинскиот ајан Осман Пазваноглу, моќен османлиски феудалец кој ја контролирал територијата помеѓу Дунав и Стара Планина. Во 1797 година, јаничарите со помош на Пазваноглу го нападнале Белградскиот пашалак. Претставниците на централната власт и српските првенци започнале заедничка борба против јаничарите и нивниот сојузник. Во 1797 година, во пашалукот била формирана српска војска на чело со Станко Харбашиќ, која во април истата година броела околу 15 000 луѓе. Централната власт и српските сили успешно излегле на крај со јаничарите, а нивниот сојузник Пазваноглу во Видин бил опседнат во неговата тврдина.
По враќањето, јаничарите се судриле со домашните оберкнезови и набргу истапиле и против самиот белградски паша. Хаџи Мустафа, неговиот син Дервиш-бег и српските првенци започнале борба против јаничарите. Но, во јули 1801 година јаничарите го освоиле Белград и го принудиле пашата да ја повлече својата војска. По заминувањето на регуларните османлиски сили и српската милиција во Ниш, на 15 декември, Хаџи Мустафа бил убиен, а власта се нашла во рацете на јаничарите и нивните водачи.
Владеење на дахиите
Јаничарите не претставувале компактна целина туку биле поделени на повеќе групи на чело со одделени водачи кои започнале да водат борба помеѓу себе за превласт во пашалукот. По завршувањето на борбите помеѓу јаничарите, власта била поделена помеѓу четворица нивни водачи т.н дахии: Алија Кучук, Аганлиј, Мула Јусуф и Мехмед-ага Фочиќ. Секој дахија добил одделен дел од пашалукот, а веднаш по преземањето на власта, започнале со укинување на султановите поовластувања за христијанското население и го засилиле притисокот.
Високата Порта не можела да преземе ништо за да ја смири состојбата во пашалукот. Во Белград бил испратен Хасан-паша, меѓутоа тој не можел да ги контролира јаничарите. Портата плашејќи од можноста јаничарите да го повикаат Пазваноглу во Белград, решила да ги амнестира јаничарите и тоа со посебно писмо од 10 мај 1802 година.
Владеењето на јаничарите ги обединило сите оние кои не биле задоволни од таквата состојба. Во Земун се собрале повеќе приврзаници на поранешниот паша Хаџи Мустафа, Срби и Турци, а од нив најактивни биле Петар Ичко и поранешниот благајник Хасан бег, кој ја имал поддршката на повеќето спахии. Во летото 1802 година, тие се обиделе да организираат поголемо движење против дахиите, но поради прерано започнатата акција кај Пожаревац и Авала, движењето доживеало неуспех, а притисокот на дахиите врз спахиите се засилил. Незадоволните муслимани и христијани испратиле писмо во Цариград до султанот Селим III барајќи помош.
Во почетокот на 1803 година, дванаесет срспки кнеза одржале сосотаноок во ваљевската нахија, на средбата особено се истакнале Алекса Ненадовиќ и Илија Бирчанин. Српските кнезови се договориле за 8 месеци да започнат борба против дахиите. Некои од српските првенци одржале средба во Шумадија, каде што донеле слична одлука. Кон крајот на истата година, Алекса Ненадовиќ испратил писмо до австрискиот командант во Земун, мајорот Митезер во кое го известил дека Србите се во лоши односи со дахиите и дека најверојатно ќе до дојде до вооружена борба со нив.
Сеча на кнезовите
Сосема случајно писмото на Ненадовиќ се нашло во рацете на дахиите и решиле први да дејствуваат. На 4 февруари 1804 година, јаничарите го извршиле т.н Сеча на кнезовите во текот на оваа акција биле ликвидирани повеќе истакнати Срби, меѓу нив имало трговци, кнезови, свештеници, а особено на мета биле оние кои се истакнале во борбите против јаничарите.
Главните жаришта на акцијата биле во источниот и западниот дел на Белградскиот пашалук, како и во Шумадија. Меѓу првите жртви биле кнезот Алекса Ненедовиќ и Илија Бирчанин ликвидирани во Валево, потоа кнезот Петар во Ќуприја и многу други, а меѓу последните жртви бил Хаџи Рувим. Бројката за убиените лица не е точно позната и варира. Според писмото на Михајло Пејиќ испратено до Стефан Стратимировиќ, бројот на жртвите изнесува 72 души. Меѓутоа во писмото испратено од српските првенци до рускиот престваник во Цариград од 3 мај 1804 година се споменува бројка од 150 души. Српските првенци кои се спасиле во т.н Сеча на кнезовите, еден дел од нив се засолниле, а дрги започнале да го организираат народот за борба против јаничарите во сите краеви на пашалукот. Во западниот дел на пашалукот, борбата била предводена од Јаков и Матеј Ненадовиќ, како и од Милош Обреновиќ. Во Шумадија, народот бил организиран и предводен од Караѓорѓе Петровиќ со помош на ајдучкиот војвода Станој Главаш. Во источниот дел на пашалукот, отпорот бил предводен од Миленко Стојковиќ, кнезот Момир Дугалуќ, Перта Добрњац и други.
Прва етапа
Во првата етапа, српските востаници не се побуниле против централната власт туку против јаничарите и нивните водачи. Во текот на овој период, востаниците ги продолжиле своите контакти и преговори со Високата Порта. Во оваа етапа, востаниците барале спроведување на ферманите издадени од султанот Селим III. Целта на востаниците била ослободување на пашалукот од дахиите, а не добивање на независност од султанот и Високата Порта. Востаниците во овој период сакале да добијат гаранции дека јаничарите ќе бидат протерани од пашалукот, како и укинување на нивната сопственост над земјоделските имоти.
Собирот во Орашец
Веднаш по т.н Сеча на кнезовите, во Шумадија најпрво средба одржале Ѓорѓе Петровиќ, кој од Османлиите бил наречен Караѓорѓе, Јанко Катиќ и Васо Чарапиќ, а набргу им се придружило локалното српско население и повеќе ајдуци, меѓу кои биле Станој Главаш и ајдукот Вељо.
По пристигнувањето на веста за подготовка на борбата против дахиите, се кренало и населението до другата страна на Колубара, тука се истакнале братот на Алекса Ненадовиќ, Јаков и свештеникот Лука Лазаревиќ. Слична била состојбата и од онаа страна на Морава каде што се истакнале Миленко Стојковиќ и Петар Теодоровиќ Добрњац. Набргу речисите сето машко христијанско население во Белградскиот пашалук се кренало на оружје.
На собирот на најугледните луѓе од Шумадија за водач на востаниците најпрво бил предложен Станоје Главаш, меѓутоа тој ја одбил понудата, а подоцна бил предложен кнезот еодосиј Маричевиќ, но и тој го одбил предлогот и на 14 февруари 1804 година на собирот во Орашец (Шумадија), од страна на 300 првенци од околината, за водач бил избран Караѓорѓе Петровиќ.
Собирот во селото Орашец бил импровизиран собир на одреден дел од српските првенци, главно од Шумадија. Според изворите, на овој собир најмногу имало претставници од Крагуевачката нахија и кнежината Јасениц, како и од Рудничката нахија. Меѓу присутните биле и ајдуците на Станоје Главаш. Според некои српски историчари, собирот немал сесрпски народен карактер, меѓутоа со изборот на Караѓорѓе за водач биле поставени основите за формирање на централно востаничко раководство кое успешно ги предводело борбите против Османлиите.
Буна против дахиите
Дахиите биле изненадени од масовноста на востанието и разни подмитувања и преговори се обиделе да го спречат движењето. На 21 февруари 1804 година, Аганлиј со 400 јаничари заминал за Шумадија за да започне преговори со српските првенци. На средбите, Аганлија на востаниците им ведил подобрување на положбата на христијаните и укинување на хановите, а на Караѓорѓе Петровиќ му понудил парили или на територијата на Хабсбуршката монархија да му купи имот. Караѓорѓе личната понуда ја одбил, а во однос на промена на општата на соостојба во пашалукот побарал хабсбуршките власти да бидат гарнат дека јаничарите ќе ги спроведат своите ветувања. Бидејќи Аганлиј не можел да се договори со востаничките првенци решил да ги нападне, меѓутоа во Битката кај Друлуп на 24 февруари неговите сили биле поразени, а самиот Аганлиј бил ранет и одвај се спасил бегајќи за Белград. Оваа битка била првиот судир помеѓу востаниците и дахиите, а победата која ја оставариле востаниците го кренал моралот на христијанското население.
По овој пораз, дахиите повторно се обиделе да преговараат со српските првенци за постигнување на мир и испратиле своја делегација која на 4 март во Хасан-пашината палата во Смедерево била примена од Караѓорѓе. Српскиот водач како услов за постигнување на договор, побарал дахиите да се предадат, но неговото барање бил одбиено со што преговорите пропаднале. По неуспешните преговори, востаниците ги продолжиле своите акции и на 18 март го освоиле Рудник, а во април кај Боточин и Јагодина ги поразиле јаничарите. Остатокот од поразените јаничарски сили кои се повлекувале кон Белград биле разбиени кај селото Лештан од страна на востаниците предводени од Васо Чарапиќ. Кон крајот на април, целата територија на Шумадија била исчистена од јаничарското присуство, а во почетокот на март, околу 10 000 востаници предводени од Караѓорѓе се нашле во близната на Белград.
На 20 март во Белград завладеала паника поради присуството на востаниците. Дахиите започнале организирање на отпорот и побарале помош од рани страни, особоено од Босна и Видин, а од друга страна биле подготвени на преговори и значајни остапки во полза на христијаните. Не можеле да побараат помош од Портата, бидејќи биле во лоши односи со неа, а некои од околните паши учествувале во борбите против јаничарите. Помошта им била скратена и од нивниот поранешен сојузник Пазвантоглу од Видин кој се стремел да го потчини Белград.
Целата територија од Сава до Дунав била востаната, под команда на Јаков на Сава и Чарапиќ на Дунав, а меѓу нив се наоѓале востаничките сили под команда на Караѓорѓе и Катиќ, таквата состојба го привлекло вниманието на централната власт. Хасан бег, Ибрахим ага Видајиќ и други се обиделе во самиот Цариград се обиделе да го придобијат вниманието на големиот везир, укажувајќи му дека состојбата во Белградскиот пашалук се претвора во вистинска војна. Тие сметале дека е корисен отпорот против дахиите, големиот везир му дозволил на Хасан бег околу себе да ги собере спахиите кои побегнале од јаничарите, а Јован Рашковиќ кој тогаш се наоѓал во престолнината на Османлиското Царство го назначил за надгледник на царината во Белград, а од друга страна босанскиот паша добил наредба да ја презеем целата работа во свој раце, да ги протера дахиите и да го воспостави редот во оваа османлиска провинција.
Босанскиот везир Абу Бекир со 3 000 луѓе пристигнал во Белградскиот пашалак и бил пречекан со најголеми почести. Неговото доаѓање ги исплашило дахиите, бидејќи постоела можност од склучување на сојуз помеѓу босанскиот паша и христијаните. Кон крајот на април, Караѓорѓе преговарал со австрискиот капетан Сајтински. На сосотанокот кој бил одржан, Караѓорѓе како претставник на востаниците побарал заштита од Хабсбуршката монархија. Меѓутоа, Хабсбурговците биле зафатени со Наполеон Бонапарт и сакале да ги сочуваат добрите односи со Високата Порта, отука барањата на востаниците биле одбиени. Австриските власти официјално ја гонеле српската емиграција, меѓутоа потајно Србите добиле дозвола за купување на оружје и муниција. Српските водачи отакао биле одбиени од Виена, решиле да се обратат до рускиот претставник во Цариград, во писмото кое било испратено до него била истакнати положбата и барањата на српското население, меѓутоа била истакната и верноста кон султанот. До собранието во Остружница, борбите во Белградскиот пашалук биле во полн ек. Во западниот дел, борбите биле предводени од Јаков и Матеј Ненадовиќ, а востанието се проширило во Колубара, Тамнав и Посавина. Ситуацијата се усложнила кога Османлиите од Шабац ја примиле веста за востанието во Шумадија и побарале помош од Али бег од Зворник кој со неколку стотина свои војници се упатил кон овој град. Меѓутоа, на 28 февруари 1804 година во Битката кај Свилеув, неговите сили биле поразени, а победата на востаничките сили придонела за разгорување на движењето во Шабачката нахија. На 18 март, востаничките сили го освоиле и запалиле Валево, а Шабац бил опседнат. На опседнатите јаничари им пристигнала помош од Босна, кон крајот на април кај манастирот Чокешин востаниците предводени од Јаков Ненедовиќ биле поразени од босанските сили, во борбите особено се истакнале браќата Дамјан и Глигорије Недиќ. И покрај поразот, востаниците успеале да го освојата Шабац и поголемиот дел од нивните сили биле испратени кон Белград.
Во тој период, Ѓуша Вуличевиќ го опседнувал Смедерево. Од смедеревската област во Ресава се префрлил Стојко Кривокуќ од Аџибеговец, по неговото пристигнување и оваа област се кренала на востание. Во средината на март 1804 година, востаниците ги исчистиле силите села во белградската нахија, а муслиманското население се засолнило по градовите и тврдините, како што се Белград, Шабац, Пожаревац, Смедерево, Јагодина, Крагуевац и други.
Собранието во Остружница
Од 6 до 15 мај 1804 година се состанале српските првенци за да го утврдат понатамошниот тек на востанието. На собирот, покрај Караѓорѓе Петровиќ, учествувале: Станоје Главаш, Младен Миловановиќ, Ѓуша Вуличевиќ, Тодосије Маричевиќ (Булатовиќ) од Орашец, Јанко Катиќ, Васо Чарапиќ, Сима Марковиќ, Алекса Лазаревиќ од Сопиќ, Павле Поповиќ од Вранич, Јуриша Михаиловиќ од Грабовец, Петар Ериќ од Звечак, Ѓорѓе Миловановиќ од Железник, Марко Дољахчевиќ од Остружница, Радоје Трнавац од Раниловиќ, Ристо Радојчиќ од Блазнав, Танаско Рајиќ од Страгара, Ранко Радиќ од Неменикуќа, Рака Левајац, Матеј Ненадовиќ, Милоје Петровиќ од Трнава, Михаило Лазаревиќ од Сопиќ, Милан Обреновиќ од Брусница, Теодосије Филиповиќ од Книќ, Сава Игуман Раванички, Јосиф Игуман Калениќки, Милоје Вукашиновиќ и други.
Главно прашање со кое се занимавале српските првенци идните преговори со дахиите, а станало збор и за понатамошниот развој на востанието, организацијата на новите власти, набавката на муниција и слично.
Собранието на српските превенци одлучило да се побара: дахиите да го напуштат Белград, секој везир да управува според султановит ферман од 1793 година, во секоја нахија да има судница и на секој христијанин да му се суди според законот, слобода на веросиповед, слободна трговија, христијанското население самостојно да ги бира своите кнезови.
Во текот на работата на собранието, со посретство на командантот на Славонската краина, генералот Џенејн, бил организиран сосотанок помеѓу српските првенци и претставниците на дахиите на 10 мај во Земун.