cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гиско писмо
Историја и потекло
Според верувањето на Еритрејската православна црква Теваедо и Етиопската православна црква Теваедо, изворниот облик на согласки на гискиот фидал била божествено откриена на Енос „како инструмент за кодификација на законите“, а сегашниот систем на вокализација му се припишува на група на аксумитски изучители, предводени од Фрументалиј (Аба Селама), истиот мисионер за кој се вели дека го направил кралот Езана како христијанин, во 4 век. Се тврди дека шемата за обележување на самогласките на сценариото рефлектира јужноазиски систем, каков што би го знаел Фрументиј. Посебна традиција, снимени од страна на Алека Тај, смета дека согласната азбука гиз прв пат е прилагодена од Зегдур, легендарен крал на Аг'азјан сабејска династија која владеела во Етиопија околу 1300 пр.н.е.
Броеви
Гиското писмо користи дополнителен азбучен броен систем споредлив на еврејските, арапскиот абџад и грчките броеви. Тој се разликува од овие системи, сепак, во тоа што нема посебни знаци за повеќекратните стотки. На пример, 475 е напишан ፬፻፸፭, што е „4-100-75“, и 83,692 е ፰፼፴፮፻፺፪ „8-10,000-36-100-92“. Броевите се над и подвлечени со винкулум; во правилното видопоставување овие се комбинираат за да направат единечна црта, но некои помалку софистицирани фонтови не можат да го преработат ова и покажуваат посебни црти над и под секој знак.
! !!1!!2!!3!!4!!5!!6!!7!!8!!9 !style="font-size:0.5em;text-align:right"|× 1 !style="font-size:0.5em;text-align:right"|× 10 !style="font-size:0.5em;text-align:right"|× 100 !style="font-size:0.5em;text-align:right"|× 10,000 Етиопските броеви биле позајмени од грчките броеви, веројатно преку коптските унцијални букви. !!!1!!2!!3!!4!!5!!6!!7!!8!!9!!10!!20!!30!!40!!50!!60!!70!!80!!90!!100 !style=font-size:50%|етиопски||፩||፪||፫||፬||፭||፮||፯||፰||፱||፲||፳||፴||፵||፶||፷||፸||፹||፺||፻ !style=font-size:50%;font-family:sans-serif|грчки !style=font-size:50%;font-family:serif|коптски
MiniDisc
MiniDisc или Minidisc (MD), на македонски МиниДиск или Минидиск (МД), е уред за складирање на магнето-оптички диск, дизајниран првенствено за снимање дигитализирани аудио информации - првично со времетраење до 74 минути, а подоцна и на 80 минути. Во формата на Hi-MD на брендот Sony, MD станал широко достапен.
Форматот MiniDisc бил воведен од Sony на 12 јануари 1992 година, а во септември 1992 година било објавено пуштањето во продажба: што се случило во ноември истата година во Јапонија, а еден месец подоцна - во декември - производот бил достапен и во САД и Европа. Новиот музички формат првично бил наменет за ATRAC Аудио компресија на податоци, но можноста обезбедена од овој формат за линеарно PCM дигитално снимање подоцна била искористена за да се постигне квалитет на звукот, споредлив со онаа на CD.
MiniDisc е популарен и воспоставен формат во Јапонија и до одреден степен во Европа, но има ограничена дистрибуција на други места, особено во САД. Причината за оваа појаве е комерцијална, бидејќи системот MiniDisc дозволува до еден милион снимки на еден диск со споредлив квалитет, што ја спречува продажбата на поп-музика, особено ЦД-иња на големите американски производствени компании, затоа што форматот MD заради неговите одлики со тоа ја ограничува дистрибуцијата на производството и, соодветно на тоа, нивниот профит од ЦД носителите во тоа време, чии записи се значително поскапи и недостапни за пошироката јавност.
Црква „Св. Богородица“ - Горно Средоречие
За археолошкото наоѓалиште, видете Св. Богородица
Света Богородица — главна селска црква на селата Горно и Долно Средоречие. Црквата се наоѓа на рид кој се издига западно од селото.
Околу црквата се наоѓаат и самите селски гробишта.
Историја
Над влезот од црквата, на ѕидот од десната страна е запишана 1936 година, што укажува на периодот кога истата била изградена.
Црква Св. Дух (Тројкрсти)
'''Црква Св. Дух''' — археолошко наоѓалиште во прилепското село Тројкрсти. Претставува осамени наоди од римското време.
Во ѕидовите на црквата „Св. Троица“ (или „Св. Дух“) и припратата, како и внатре во неа, има повеќе антички сполии од мермер (столбови, делови од надгробни стели, капители и други делови).
Алексеј Покушевски
Алексеј Покушевски (Белград, 26 декември 2001 година) — српски кошаркар кој моментално игра за Оклахома Сити тандер. Висок е 213 сантиметри и ги покрива надворешните позиции на теренот.
Почетоци
Покушевски детството го поминал во Нови Сад, каде започнал да тренира кошарка. Негов прв клуб бил локалниот КК Кадет, а најдолго играл во помладите категории за КК Старс Нови Сад, каде поминал пет години. После тоа, тој бил играч на Војводина. Во 2015 година, тој се преселил во јуниорските категории на Олимпијакос. Во 2017 година тој бил дел од таборот на Џордан бренд класик, а во август 2018 година учествувал во кампот Кошарка без граници во Белград.
Олимпијакос
Во текот на летото 2018 година, бил приклучен на првиот тим на Олимпијакос, кај тренерот Давид Блат. За Олимпијакос дебитирал на 19 март 2019 година, во натпревар од Евролигата, кога го победиле Баерн Минхен со 89:69 во Домот на мирот и пријателството во Пиреја. На овој натпревар Покушевски минал 51 секунда на теренот и во тој период забележал еден поен, една асистенција и два скока. Со овој настап станал најмладиот играч на Олимпијакос што некогаш заиграл во Евролигата. На 17 години и 83 дена, колку што имал на неговото деби, Покушевски го соборил рекордот што го држел Јоргос Принтезис кога дебитирал во Евролигата за Олимпијакос на 17 години и 229 дена. Покушевски настапил уште на еден натпревар во Евролигата во оваа сезона, на 5 април 2019 година, кога поминал пет минути на теренот во победата од 99:74 над Дарушафак во Пиреја, без да постигне кош.
За сезоната 2019/20 бил даден на позајмица во Олимпијакос Б, кој се натпреварувал во Втората лига на Грција. Во текот на оваа сезона, Покушевски на 11 одиграни натпревари за вториот тим на Олимпијакос имал просек од 10,8 поени, 7,9 скока и 3,1 асистенција за 22,6 минути. Во текот на февруари 2020 година, првиот тим на Олимпијакос имал проблеми со повредите, па Покушевски му се приклучил на првиот состав. Тогаш го забележал и единствениот настап за првиот тим на Олимпијакос во оваа сезона, кога на 20 февруари 2020 година, во 25. коло од Евролигата, бил поразен францускиот Асвел со резултат 77:68. На теренот поминал една минута и 49 секунди, без да постигне кош.
Оклахома Сити тандер
Во април 2020 година, Покушевски објавил дека ќе излезе на драфтот во НБА за 2020 година. Заради пандемијата на вирусот корона, НБА драфтот се одржал во ноември. Покушевски бил избран како 17-ти пик од Минесота тимбервулфс, но два дена подоцна бил истргуван во Оклахома Сити тандер. Официјално потпишал договор со Оклахома на 9 декември 2020 година.
Дебитирал за Оклахома на 26 декември 2020 година, на отворањето на сезоната 2020/21. Оклахома славела на гостувањето кај Шарлот хорнетс со резултат 109 : 107, а Покушевски на теренот минал 10 минути и 56 секунди во текот на кои забележал четири скока, но останал без поен, со шут од 0/6 од игра. На вториот натпревар во сезоната, кога Оклахома загубила на домашен терен од Јута џез со 110 : 109, Покушевски минал 14 минути на теренот, но повторно останал без постигнат поен. Своите први поени во НБА ги постигнал на третиот натпревар во сезоната, кога на 29 декември, Оклахома на домашен терен загубила од Орландо меџик со 118 : 107. Покушевски постигнал два поени за нешто повеќе од 19 минути на паркетот, со шут од игра 1/8. Првиот двоцифрен учинок го имал на 13 јануари 2021 година, кога на натпреварот со Лос Анџелес лејкерс со постигнал 10 поени
Во февруари 2021 година, бил префрлен во Оклахома Сити блу од НБА развојната лига.
Репрезентација
Со репрезентацијата на Србија до 17 години учествувал на СП 2018 во Аргентина. Државната репрезентација го завршила натпреварувањето на ова првенство на 10-то место, а Покушевски во седум одиграни натпревари просечно забележал по 7,7 поени, 8,3 скока, 1,6 асистенции и 3 блокади по натпревар.
Со репрезентацијата до 18 години, учествувал на ЕП 2019 во грчкиот град Волос. Државната репрезентација го заврши натпреварувањето на 10-то место на ова првенство, а Покушевски на седум одиграни натпревари просечно забележал по 10 поени, 7,2 скока, 3,7 асистенции, 2,7 украдени топки и четири блокади по натпревар.
Приватен живот
Семејството Покушевски живеело во Приштина, но поради војната во Косово и Метохија во 1999 година, тие побегнале прво во Подгорица, каде што таа година се родил постариот брат на Алексеј, Оњегин, а потоа во Белград, каде што е роден Алексеј во 2001 година. После тоа, трајно се настаниле во Нови Сад. Семејството Покушевскисе преселило на Косово и Метохија, во селото Врело кај Липљан во 1921 година од Прњавор, а во Прњавор се доселиле од Галиција, која тогаш и припаѓала на Австроунгарија, а денес на Украина.
Откако потпишал договор со Олимпијакос, Алексеј се преселил во Грција во 2015 година, на 13-годишна возраст. Додека играл во грчки натпреварувања, Покушевски се сметал како домашен играч, бидејќи започнал да игра во истите пред неговата 14-та година. Имал можност да игра за репрезентација на Србија или на Грција, но ја одбрал Србија. Неговиот татко, Саша Покушевски, е поранешен кошаркар и кошаркарски тренер. Саша играше за Приштина и бил тренер на Нови Сад.
Давиде Бајоко
Давиде Бајоко (роден на 8 мај 1975 во Перуџа) — поранешен италијански фудбалер, играч од средниот ред.
Кариера
Растејќи во младоста во тимот на Губио, дебитирал во првиот тим во сезоната 1993-1994. Тој поминал во редовите на Перуџа, за која дебитирал во Серија Б во сезоната 1995-1996, сезона која завршила со промоција во Серија А.
По две позајмици во помали клубови тој се вратил во Перуџа, и го направил своето деби во Серија А на 4 октомври 1998 во натпревар против Интер, пред да биде позајмен повторно овојпат во Витербесе во Серија Ц1. Тој се вратил и одиграл две сезони во Перуџа како партнер на Фабио Ливерани на централните позиции во средниот ред.
Во 2002 година Бајоко пристигнува во Јувентус за пет милијарди лири плус Фабијан О'Нил кој заминал во спротивен правец. Тој го освоил Суперкупот на Италија со тимот од Торино, но откако не успеал да се наметне во јануарскиот преоден рок бил позајмен на Пјаченца со која не успеал да избегне испаѓање во Серија Б. Во следната сезона бил пратен на позајмица во Реџина, која обезбедила опстанок во Серија А во сезоната пред тоа, пред да се врати во Перуџа на уште една сезона заем.
Пред почетокот на сезоната 2005-06 Јувентус се обидел да направи спектакуларен трансфер со кој би го довел шведски напаѓач на Ајакс, Златан Ибрахимовиќ во Торино. Со цел за да се соберат средства за овој трансфер (кој на крајот и се реализира),  Јувентус продаде 10 фудбалери во летото меѓу кој беше и Бајоко. Бајоко потпиша за новакот во Серија А Катанија за која одиграл цели 4 сезони во најквалитетното италијанско фудбалско друштво и постигнал 4 гола.
Скржавецот (Плавт)
Скржавецот (латински јазик: Aulularia) - драма (комедија) на староримскиот писател Тит Макциј Плавт.
Ликови во драмата
Во драмата се појавуваат следниве ликови:
Содржина
Драмата се состои од пролог и четири чина.
Во Прологот, куќниот бог раскажува како дедото на Еуклион му го доверил богатството на чување, а бидејќи бил многу скржав, кога умрел, тој не му ја кажал тајната на својот син. Бидејќи неговиот син не го почитувал куќниот бог, тој не му кажал за закопаното богатство, така што тој умрел без да ја дознае за тајната. Ниту неговиот син, Еуклион, не го почитувал куќниот бог, но неговата ќерка, Федра, која редовно му оддавала почит, па затоа, куќниот бог направил Еуклион да го открие ќупот со злато.
Во првиот чин е прикажана опсесијата на Еуклион со златото. Тој постојано мисли на него и има голем страв од можноста некој да му го украде. Поради тоа, тој се сомнева во сите и постојано ја тера слугинката Стафила да излезе надвор од куќата за да може да провери дали златото се наоѓа на местото каде што го закопал.
Во вториот чин, Еуномија го наговара својот остарен брат Мегадор (прв сосед на Еуклион) да се ожени, но тој не сака да чуе за ниту една жена, освен за ќерката на Еуклион. Затоа, кога со среќава Еуклион, Мегадор му ја бара ќерката за жена, но Еуклион се сомнева дека тој сака да му го земе златото. Сепак, Мегадор го убедува дека не бара никаков мираз, туку само ја сака Федра. Затоа, Еуклион се согласува на бракот и двајцата заминуваат на пазар да купат намирници за свадбата. По некое време доаѓа слугата на Мегадор, Стробил, кој со себе води свирачи и двајца готвачи, заедно со многу храна. Стробил ги распоредува готвачите во куќите на Еуклион и на Мегадор.
Во четвртиот чин, Еуклион оди во храмот, но таму е скриен слугата Стробил. Имено, Ликонид дознал дека неговиот вујко сака да се ожени за Федра, така што го испратил слугата Стробил да дознае повеќе за тоа. Стробил ги слуша зборовите на Еуклион, но тој го открива и го напушта храмот со своето богатство. Сепак, Стробил слуша дека Еуклион има намера да го закопа златото во шумата и затоа го следи и му го краде златото.
Во меѓувреме, Федра веќе започнува да се пораѓа, а Ликонид ја моли мајка си да го одврати Мегадор од женидбата. Тој ѝ кажува на мајка си дека за време на еден празник, кога бил пијан, ја обљубил Федра, но дека сега сака да го исправи гревот така што ќе се ожени со неа. Додека чека да се врати Стробил, Ликонид го среќава Еуклион (кој е очаен, бидејќи открил дека некој му го украл богатството) и двајцата започнуваат интересен разговор: Ликонид се обидува да ја побара раката на неговата ќерка, но Еуклион погрешно помислува дека тој му признава дека го украл златото и затоа му се заканува дека ќе го тужи. Најпосле, двајцата успеваат да се разберат, а Ликонид му кажува на Еуклион за срамот што ѝ го нанесол на ќерка му. Еуклион заминува кај Мегадор за да се увери дека ја откажува свадбата, а тогаш пристигнува слугата Стробил, радосен од украденото богатство. Ликонид ги слуша неговите зборови, но кога го обвинува за лошото дело, Стробил не сака да признае дека тој е крадецот.
Тука драмата се прекинува, т.е. не е сочуван нејзиниот крај, но на почетокот, во т.н. Аргумент се кажува дека драмата има среќен крај - Ликонид се оженил со Федра, а Еуклион повторно си го добил богатството.
Издание на „Детска радост“ од 2013
Во 2013 година, драмата била објавена од издавачката куќа „Детска радост“ со наслов „Скржавецот (Аулулариа)“. Преводот од српски јазик го извршила Билјана Илиева, лектурата била дело на Костадинка Солева, додека ликовно-графичкото уредување го направил Игор Добрески. Книгата е со обем од 140 страници и со димензии од 17 сантиметри, а била отпечатена во печатницата „Напредок“ од Тетово. Таа е каталогизирана во НУБ „Св. Климент Охридски“ од Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-228-160-5.
Извадоци од драмата
Еуклион: Господи, бесмртен, во проблеми запаѓа тој што со богатиот си има работа...
Стробил: но, каде што добивката демне, дури и на зло сум наклонет!
Еуклион: Ве познавам јас вас! Знам дека тука има многу крадци, кои се сокриваат под костумите и седат како ценети граѓани!
Шангајска кула
Шангајска кула — 128-катен облакодер висок 632 метри, кој се наоѓа во Шангај. Таа е втората највисока зграда во светот и го дели рекордот (со Финансискиот центар Пинг Ан) за највисок светски видиковец, со висина од 562 метри. Исто така, го држела рекордот за најбрз лифт, достигнувајќи брзина до 20,5 метри во секунда (74 км/ч) до 2017 година, кога рекордот го презеле лифтовите на финансискиот центар Гуангџоу, со максимална брзина од 21 метар во секунда (76 km/h). Зградата ја дизајнирало претпријатието Генслер, моментално е во сопственост на општинската управа на Шангај и е највисоката од првите светски трократно соседни супер-високи згради во областа Пудонг, додека другите две се кулата Јин Мао и Шангајскиот светски финансиски центар. Скалестата конструкција на зградата дизајнирана за висока енергетска ефикасност обезбедува девет посебни зони поделени помеѓу канцеларии, малопродажни објекти и објекти за забава.
Изградбата на кулата започнала во ноември 2008 година и го достигнала врвот на 3 август 2013 година. Надворешноста била завршена во летото 2015 година, додека целокупната изградба била завршена во септември истата година. Иако првично било планирано зградата да биде отворена за јавноста во ноември 2014 година, конечниот датум на отворање постојано се одложувал. Видиковецот бил отворен за посетители во јули 2016 година; периодот од јули до септември 2016 година се сметал за „пробен“ или „период на пуштање во работа“. Од 26 април 2017 година, видиковецот на 118. кат бил отворен за јавноста. Од отворањето на кулата имало значителни проблеми со одржувањето, додека најголемиот дел од просторот во внатрешноста на зградата останал непополнет.
Шангајската кула ја освоила наградата Тиен-јоу Џем за градежно инженерство за 2018 година.
Планирање и финансирање
Планираните модели за финансискиот округ Луѓаѕуеј од 1993 година покажуваат планови за блиска група од три супер-облакодери. Првиот од нив, кулата Јин Мао, била завршена во 1999 година; Соседниот Шангајски светски финансиски центар (SWFC) бил отворен во 2008 година.
Шангајската кула е во сопственост на Yeti Construction and Development, конзорциум на државни развојни компании што ги вклучува Shanghai Chengtou Corp, Shanghai Lujiazui Finance & Trade Zone Development Co. и Шангајската градежна група. Финансирањето за изградбата на кулата било обезбедено од акционерите, банкарски заеми и општинската влада во Шангај. Проценетите трошоци за изградба на кулата биле 2,4 милијарди американски долари.
Дизајн
Шангајската кула ја дизајнирала американската архитектонска фирма Gensler, а дизајнерскиот тим го предводел шангајскиот архитект Ѓуен Сја.
Кулата има облик на девет цилиндрични згради наредени една врз друга, со вкупно 128 ката, од кои сите се затворени со внатрешен слој од стаклена фасада. Помеѓу тој и надворешниот слој, кој се извива додека се крева, девет затворени зони обезбедуваат јавен простор за посетителите. Секое од овие девет подрачја има свој атриум, кој содржи градини, кафулиња, ресторани и малопродажен простор и нуди панорамски поглед на градот.
Двата слоја на фасадата се проѕирни, а во основата на кулата има простори за малопродажба и настани. Проѕирната фасада е единствена дизајнерска посебност, бидејќи повеќето згради имаат само една фасада која користи високорефлектирачко стакло за да ја намали апсорпцијата на топлина, но двојниот слој стакло на Шангајската кула ја елиминира потребата кој било слој да биде непроѕирен. Кулата може да прими дури 16.000 луѓе дневно.
Шангајската кула им се придружува на кулата Јин Мао и ШСФЦ, кои заедно ја образуваат првата соседна група во светот од три супервисоки згради. Со хотелот од 258 соби во зградата, сместен помеѓу 84. и 110. кат, управува Jin Jiang International Hotels како Shanghai Tower J-Hotel, а по завршувањето, ова ќе биде највисокиот хотел во светот. Во кулата ќе биде сместен и музеј. Поднивоата на кулата обезбедуваат паркирни места за 1.800 возила.
Вертикален превозен систем
Вертикалниот превозен систем на Шангајската кула е дизајниран од американската компанија Еџет Вилијамс Консалтинг Груп, со Стив Еџет како нејзин управен директор. Тесно соработувајќи со дизајнерските и инженерските тимови на Генслер за да создаде високо ефикасно јадро, Еџет создал систем лифтови каде канцелариските катови се опслужуваат од 4 небесни лобија, секое опслужувано со двокатни шатл-лифтови. Пристапот до хотелот е низ предворјето на 5. лоби на нивоата 101/102. Секое небесно лоби на две нивоа служи како центар на заедницата за таа зона на зградата, со содржини како храна и пијалаци, како и конференциски сали. Месните зони ги опслужуваат еднокатни лифтови низ кулата, а видиковецот на врвот на кулата ја опслужуваат три ултра-брзи шатл-лифтови кои се движат со брзина од 18 метри во секунда, што е најголема брзина што се користи во комерцијални згради. Овие три шатл-лифтови се дополнети со три противпожарни лифтови, кои значително ќе ја зголемат пропусната моќ на посетителите до видиковецот за време на вршните периоди на употреба. Во случај на пожар или друг итен случај, шатл-лифтовите на зградата се дизајнирани да ги евакуираат жителите од специјално дизајнираните катови за прибежиште кои се наоѓаат на правилни интервали низ целата висина на кулата. Во септември 2011 година, Mitsubishi Electric објавил дека ја добил понудата за изградба на системот на лифтови во Шангајската кула. Mitsubishi ги испорачал сите 149 лифтови, вклучувајќи три модели со голема брзина способни да поминат 1.080 метри во минута. Кога биле поставени (2014), тие биле најбрзите еднокатни лифтови во светот (18 метри во секунда) и двокатни лифтови (10 метри во секунда). Во соопштението за печатот на Mitsubishi од 10 мај 2016 година се наведува дека еден од трите инсталирани шатл-лифтови се движел со брзина од 1.230 метри во минута - што е еквивалентно на 73,8 километри на час, што е најголемта брзина што некогаш ја постигнал патнички лифт инсталиран во функционална зграда. Зградата, исто така, го соборила рекордот за најдалеку патувачки лифт во светот, со 578,5 метри, надминувајќи го рекордот што го држел Бурџ Калифа. Прилагодениот масен придушувач на Шангајската кула, дизајниран да го ограничи нишањето на врвот на градбата, бил најголемиот во светот во времето на неговото поставување.
Одржливост
Шангајската кула содржи бројни елементи на зелена архитектура; неговите сопственици добиле сертификати од Кинескиот одбор за зелена градба и Американскиот совет за зелени згради за одржлив дизајн на згради. Во 2013 година, портпаролот на Генслер ја опишал кулата како „најзелената супервисока зграда на Земјата во моментов“. Зградата е дизајнирана да собира дождовница за внатрешна употреба и да рециклира дел од отпадната вода. Дизајнот на стаклената фасада на кулата, која се ротира за 120° со зголемување на висината, е наменета да го намали оптоварувањето од ветерот на зградата за 24%. Ова ја намали количината на потребен градежен материјал; Шангајската кула користела 25% помалку структурен челик од конвенционален дизајн со слична висина. Како резултат на тоа, конструкторите на зградата заштедиле околу 58 милиони американски долари во материјални трошоци. Градежните практики беа исто така одржливи. Иако најголемиот дел од енергијата на кулата ќе биде обезбедена од конвенционалните електроенергетски системи, 270 турбини на ветер со вертикална оска лоцирани на фасадата и во близина на врвот на кулата можат да произведат до 350.000 kWh дополнителна електрична енергија годишно, и се очекува да обезбедат 10% од електричните потреби на зградата. Двослојната изолациона стаклена фасада е дизајнирана да ја намали потребата за внатрешна климатизација и се состои од напредно армирано стакло со висока толеранција на температурни разлики. Покрај тоа, системите за греење и ладење на зградата користат геотермални извори на енергија. Дополнително, дождот и отпадните води се рециклираат за да се испуштат тоалетите и да се наводнуваат зелените површини на кулата.
Градба
Во 2008 година, местото - претходно полигон за возење - било подготвено за градба. Церемонијата на поставување на камен темелник била одржана на 29 ноември истата година, откако поминала студијата за влијанието на кулата врз животната средина. Главен изведувач на проектот била Шангај констракшн груп, член на конзорциумот кој е сопственик на кулата.
Повторена постапка на обликување на лизгање бил користен за конструкција на јадрото на кулата од кат до кат. На крајот на април 2011 година, челичната арматура на кулата се издигнала на 18-ти кат, додека нејзиното бетонско јадро стигнало до 15-тиот кат, а врамувањето на катовите било завршено до четвртиот кат. На крајот на декември 2011 година, темелот на кулата бил завршен, а нејзината челична конструкција била подигната над 30-тиот кат. На почетокот на февруари 2012 година, бетонското јадро на кулата се искачило на висина од 230 метри, со завршени педесет ката. Во првите месеци од 2012 година на патиштата во близина на градилиштето на кулата почнале да се јавуваат пукнатини. Тоа било предизвикано од слегнување на почвата, кое најверојатно било предизвикано од прекумерно извлекување на подземните води во подрачјето на Шангај, а не од тежината на Шангајската кула.
До мај 2012 година, јадрото на кулата било високо 250 метри, додека катовите биле врамени до висина од 200 метри. На почетокот на септември 2012 година, јадрото достигнало висина од 338 метри. До крајот на 2012 година, кулата достигнала 90 ката и висина од околу 425 метри. До 11 април 2013 година, кулата достигнала 108 ката, висина преку 500 метри, надминувајќи ја висината на двата соседни супервисоки облакодери, кулата Јин Мао и ШСФЦ.
Градежните екипи ја поставиле последната конструктивна греда на зградата на 3 август 2013 година, правејќи ја кулата највисока зграда во Кина и втора највисока во светот. Свеченото завршување на изградбата се одржала на местото каде што била поставена последната греда. За време на церемонијата, соосновачот на Генслер Арт Генслер изјавил:
Главниот архитект на проектот Ѓуен Сја рекол: „Со завршувањето на Шангајската кула, триото Луѓаѕуеј ќе послужи како прекрасен приказ на нашето минато, нашата сегашност и безграничната иднина на Кина“. Гу Џијанпинг, генерален директор на Шангај тауер констракшн, ја изразил желбата на компанијата „да обезбеди поквалитетен канцелариски и трговски простор, како и да придонесе за целосна функционалност на хоризонтот на градот и на целиот регион“.
Во јануари 2014 година, крунската конструкција на кулата ја поминала висината од 600 метри додека нејзината конструкција влегла во последната фаза. Крунската структура на кулата била завршена во август 2014 година, а фасадата била завршена недолго потоа. Внатрешната конструкција и електричната опрема на кулата биле завршени на крајот на 2014 година. Отворањето било вршено постепено во текот на летото 2016 година.
Сегашна состојба
Кулата се соочила со проблеми во привлекувањето на станари поради немање на сите потребни дозволи од локалната противпожарна служба и неможноста да се добие официјална употребна дозвола (конечно добиена на крајот на јуни 2017 година). По извештајот од јуни 2017 година, приближно 60% од деловниот простор на зградата бил изнајмен, но само 33% од тие станари се вселиле, оставајќи празни цели катови од кулата; луксузниот Хотел Ј исто така сè уште не е отворен. Некои од компаниите кои имаат свои канцеларии во кулата се Alibaba, Intesa Sanpaolo и AllBright Law Offices. Од 2019 година, 55 ката се слободни.
Во 2020 година имало големо истекување на вода од 60-ти до 9-ти кат од кулата при што е оштетена поголема количина на канцелариска опрема и електроника. Наведено е дека проблемот е решен и дека ќе биде извршена сеопфатна проверка на катот од каде започнало истекувањето. Некои кинески корисници на социјалните мрежи го критикувале истекувањето како типично за резултатите од проектите за тофу-дрег. Според локалниот весник „Шангај опсервер“, дезинформативни видеа на кои се гледа како таванот на кулата се урива кружеле на интернет, но тоа всушност биле снимки од трговски центар во Нанинг во 2016 година.
Крсте Чачански (награда)
Наградата „Крсте Чачански“ била книжевно признание за необјавена збирка раскази кое се доделувало од Културниот центар „Бран“ од Струга и Ревијата за книжевност „Бранувања“ од 2011 до 2019 година.
Признанието го носи името на прозаистот и поет со струшко потекло Крсте Чачански (25 септември 1949 - 13 јуни 2003) и се доделувало истовремено со признанието за најдобар поетски ракопис „Јован Котески“ на манифестацијата Струшки книжевни средби.
Добитници
Милован Стефановски (2012) за збирката раскази „Ѓаволско море“
Марина Мијаковска (2014) за збирката раскази „Куќички“
Васил Тоциновски (2016) за збирката раскази „Грлици“
Владимир Плавевски (2018) за збирката раскази „Момини солзи“
Даниела Андоновска-Трајковска (2019) за збирката раскази „Кафе, чај и црвено небо“
Аки Рахимовски
Александар „Аки“ Рахимовски (Ниш, Југославија, 5 јуни 1955 – Ново Место, Словенија, 22 јануари 2022) — македонско-хрватски пејач, најпознат по ангажманот во рок составот од Загреб "Парни ваљак".
Животопис
Александар Рахимовски е роден во Ниш, но за брзо време се преселува во Скопје. Неговиот татко бил музички професор со што на седум години тој започнал да учи во музичко училиште за клавир и пеење.
Како тинејџер бил член на неколку состави меѓу кои се групите "Вакуум", "Крвна браќа" и "Тор" со кој настапил на фестивалот во Загреб во 1975 година. Во соработка со менаџерот Владимир Михаљек - Мих го формираат првиот состав на "Парни ваљак".
Ака (планина)
Ака (лулолапонски: Áhkká = „баба“, шведски облик: Akka) е планински масив во југозападниот агол на националниот парк Стура Шефалет во северна Шведска.
Масивот има единаесет поединечни врва, од кои највисок е Стуртопен (2.016 м), и со тоа осми по висина во Шведска. Најкарактеристична одлика на планината е вертикалниот спуст од 1.563 м, од највисокиот врв до езерото Акајауре во долината Руотесваге (надм. вис. 453 м). Ова е највисокиот вертикален спуст во Шведска. Бидејќи водостојот на езерото под планината зависи од локалната хидроелектрана, површината може да се спушти до 423 м, што значи дека тогаш спустот изнесува 1.593 м. Планината има импресивен изглед поради големите разлики во висината, изолираноста и компактноста на масивот, и затоа го носи прекарот „Кралицата на Лапонија“. Според лапонските преданија, ова е света планина и предизвикува стравопочит и чувство на таинственост кај присутните.
Бања Губер
Бања Губер — лековита бања во Република Српска. Се наоѓа во Општина Сребреница, источно од седиштето на општината.
За бањата
Бањата се наоѓа во околината на градот Сребреница, на 560 метри надморска височина. Во нејзино опкружување се наоѓаат листопадни и четинарски шуми, како и патека за шетање. Во бањата се наоѓаат и 5 лековити извори, излетиштето Губер, кое е омилено излетиште на Сребреничани, како и на гостите во бањата. Називот губер-вода настанал по утврдувањето дека изворите на овој простор постигнуваат лекување на кожни болести, особено на лепра.
Историјата на бањата
Векови наназад оваа место е познато по своите лековити извори, а најдобро сведочи податокот дека на овој простор уште Старите Римјани имале бања, додека Австроунгарците за време на окупацијата на Босна и Херцеговина детално ги истражувале овие лековити извори, за кои се испоставило дека се извонредно квалитетни, па водата ја флаширале и продавале во Европа. Во втората половина на 17 век, познат турски патописец Евлија Челебија пишувал за минералната и лековита вода на просторот на денешната бања Губер. Народот кој тогаш живеел на овие простори не верувал во лековитоста на оваа вода и сметал дека таа предизвикува некои од болестите. На почетокот на 19 век за лековитите води на овој простор, го свртел вниманието и доктор Ханс Дулер.
Лековити врела
Во бањата постојат голем број на извори, меѓутоа поради слабото вложување во научни истражувања, само дел од нив се истражени. Се наведува дека водата од овие извори лекува кожни болести, вид, анемија и други болести. Повеќето бањски извори добиле и народно име, а најпознат меѓу изворите е Црни губер. Некои од попознати извори се:
На подрачето на Црно губер извршени се голем број на научни анализи, додека прва подетална анализа на оваа подраче извршена ево 1894 година, кога тој е прогласен за едно од најдобри природни врела во Европа. Кон крајот на осамдесетите години на XX век извезени се голем број на шишиња од оваа врело. Водата се извезувала во Европа, Африка и Америка.
Мал губер
Изворот Мал губер (Мали губер) содржи големи количини на калциум и магнезиум. Водата е бистра, без боја и е со киселкаст вкус. Во неа се наоѓа најмногу железо, како и арсен.
Синусна вода
Изворот народски наречен Синусна вода ги смалува болките во синусите во пределот на челото.
Очна вода
Извор Лепотица
Изворот народски е наречен Лепотица поради тоа што содржи одреден број наминерали кои ги намалуваат кожните проблеми.
Бања Губер денес
Иако во бањата се наоѓаат голем број на врела, минерални води, како и недопрена природа, изградбата на центарот за бањско-климатско лекување е во процес на мирување. Со градба на овој комплекс се започнало уште во 2010 година, а планирано било да биде завршен до 2011 година. Бањата во меѓувреме е приватизирана, но поради спорови околу фирми, не е продолжена изградбата на лекувалиштата и хотелските објекти.
NGC 3712
NGC 3712 — спирална галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 26 март 1827 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3712 е од видот Sa. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 3712 има привидни димензии од 1,3' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 68°.
Други поделби
Проучување на NGC 3712 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 35556. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 106; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1984. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1379.
Надворешни врски
NGC 3712
Голем Радобил
Голем Радобил или Големо Радобил — село во областа Раец, во Општина Прилеп, на патот помеѓу градовите Кавадарци и Прилеп.
Географија и местоположба
Голем Радобил се наоѓа во североисточниот дел на Општина Прилеп, во горното сливно подрачје на реката Раец, од десната страна на патот Прилеп-Кавадарци. Селото е ридско и се простира на надморска височина од 620 м. Од градот Прилеп е оддалечено 28 км, а од градот Скопје околу 98 км. Неговиот атар зафаќа површина од 25,1 км2.
Историја
Во XIX век, селото било дел од Тиквешката каза на Отоманското Царство.
Во 1908 година, селото било опишано како слободно христијанско село со 120 куќи, а било споменато и како едно од најбогатите села во Тиквеш.
Стопанство
Селото има полјоделско-сточарска функција. Во рамки на селскиот атар преовладуваат пасиштата на површина од 2.086,2 ха, обработливото земјиште зафаќа површина од 359,3 ха, а на шуми отпаѓаат 42,9 ха.
Население
Во делото „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Големо Радобил било село во Прилепската каза со 64 домаќинства и 279 жители.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Голем Радобил имало 700 жители. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во селото имало 720 жители.
Селото броело 429 жители во 1961 година, додека во 1994 година во селото живееле 108 жители.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 96 жители, од кои 85 Македонци и 11 лица без податоци.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Прилеп од 1962 година. Претходно, во периодот од 1950 до 1952 година, тоа било дел од Прилепската околија; во периодот од 1952 до 1955 година било дел од Општина Тројаци; а во периодот од 1955 до 1962 година, селото влегувало во склоп на Општина Плетвар.
Избирачко место
Во селото се наоѓа избирачкото место бр. 1427 кое е сместено во соновното училиште.
Во вториот круг на претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 93 гласачи.
255 п.н.е.
255 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 255. година пред новата ера, 255. од првиот милениум п.н.е., 55. од 3 век п.н.е. и шеста од 250-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5253 и 5254 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4495 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3505 и 3506 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 498.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 255 година се протега во 2381 и 2382, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2441 и 2442 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 288. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 903 и 902 исламска година пред хиџра.
Кахеџет
Кахеџет (исто така Хор-Кахеџет) може да биде Хорово име на антички египетски фараон, кој можеби владеел за време на Третата династија или може да биде архаично претставување на Тутмос III. Бидејќи единствениот артефакт што го потврдува владетелот и неговото име е мала стела направена од полиран варовник со неизвесно потекло и автентичност, египтолозите разговараат за хронолошката позиција и историската фигура на Кахеџет.
Опис
Стелата на кралот Кахеџет е 50,5 см висока, 31,0 см широка и 3,0 см дебела, и направена од ситно полиран варовник. Таа била купена во 1967 година од страна на Лувр во Париз, каде што сега се наоѓа. На предната страна е прикажан кралот Кахеџет заедно со антропоморфна форма на богот Хор. Кралот Кахеџет ја носи белата круна од Горниот Египет и вештачка кралска брада, и директно гледа во очите на Хор, и двете фигури се со иста висина. Неговото лице изгледа извонредно со неговиот крив нос, испакнати усни и квадратна брада. Кралот носи килт со нож во појасот. Во левата рака држи жезло, додека во десната рака држи стап со крила на средината. Хор ја положил својата десна рака околу рамото на Кахеџет и го држи лактот на Кахеџет со неговата лева рака. Хиероглифите во натписот ја опишуваат посетата на кралот во северниот храм на богот Ра во Хелиопол.
Автентичност
Автентичноста на оваа стела на Кахеџет е доведена во прашање од египтолозите како Жан-Пјер Пацник и Жак Вандиер. Тие укажуваат на неколку стилски контрадикции кои можат да се најдат во рамките на релјефниот мотив. Прво, тие нагласуваат дека најраното познато претставување на антропоморфниот Хор се наоѓа во пирамидниот храм на Сахуре, вториот фараон од Петтата династија. Второ, тие тврдат дека мотивот на крал кој го прифаќа бог (или бог што прифаќа крал), е многу невообичаен за Старото Кралство, бидејќи кралот потоа се сметал за жива претстава на Хор (и Сет), но не е видено на исто ниво на овој начин. Според тоа, претставите што покажуваат крал во интимна позиција со бог, би биле еретички и провокативни во исто време. Дополнителните аргументи на Пацник и Вандиер се однесуваат на натписите од серехот на Кахеџет. Хиероглифите се невообичаено навалени надесно и не се квадратни во аранжманот. Ова е во спротивност со египетските правила на калиграфијата на кралските споменици. Дополнително, деталите за знакот на був (вредност m) на стелата не се појавуваат пред првата половина на 18-та династија, поради што стелата би претставувала најрана формулација Horus + m + топоним. Конечно, име на серех што вклучува кралска круна како хиероглифски симбол познати се само од времето на кралот Тутмос III од 18-та династија па натаму, а Пацник и Вандиер забележуваат дека Кахеџет е позната варијанта на Хоровото име на Тутмос III, така што стелата, ако е автентична, може да биде архаично дело на Новото Кралство.
Идентитетот на Кахеџет
Претпоставувајќи ја неговата автентичност, Жак Вендиер во својата прва студија за стелата во 1968 година предложил да биде датирана од времето на Третата династија заради стилската основа, што укажува на тоа дека Кахеџет се идентификува со кралот Хуни, последниот владетел на династијата. Тоби Вилкинсон и Ијан Шо се на истото мислење: тие мислат дека "Хор-Кахеџет" било серех име на Хуни, иако оваа претпоставка се заснова само на тоа дека Хуни е единствениот крал од оваа династија чие Хорово име е непознато (името „Хуни“ е само картушко име). Така, нивната теорија не е широко прифатена.
NGC 6074/1
NGC 6074/1 — елиптична галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6074/1 се споменува и како MCG 2-41-16, CGCG 79-75.
Откривање
Објектот е откриен на 21 јуни 1874 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6074/1 е од видот E5. Видливиот сјај со голо око изнесува 16,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 17,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,3 m/лм2. NGC 6074/1 има привидни димензии од 0,6' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 16 ч 11 м 16,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +14° 15' 18"". Положбениот агол на објектот е во износ од 30°.
Други поделби
Проучување на NGC 6074/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 57418. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 200; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 957. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 168.
Четвртична структура на белковините
Четвртична (квартерна) структура на белковините  — број и распоред на повеќекратните склопени белковински подединици во повеќебелковинскиот комплекс. Таа вклучува организации од едноставни димери до големи хомоолигомери и комплекси со одреден или променлив број на подединици. Таа може, исто така, да се однесува на биомолекуларните комплекси на белковини со нуклеински киселини или други кофактори.
Опис и примери
Многу белковини се всушност агрегати на повеќе полипептидни синџири. Четвртичната структура се однесува на бројот и распоредот на белковинските подединици една во однос на друга. Примери на белковини со четвртична структура се хемоглобинот, ДНК-полимеразата и јонските канали.
Ензимите кои се составени од подединици со различни функции понекогаш се нарекуваат холоензими, во кои некои делови може да бидат регулаторни подединици, а функционалното јадро е познато како каталитичка подединица. Други агрегати, кои, пак, се именуваат како мултибелковински комплекси, исто така поседуваат четвртична структура. Примери се нуклеозомите и микротубулите. Промените во четвртичната структура може да се настанат преку конформациони промени во рамките на поединечните подединици или преку преориентација на едни подединици во однос на други. Токму преку таквите промени, кои се основата на кооперативноста и алостеријата кај „мултимерните“ ензими, многу белковини можат да ја вршат својата физиолошка функција и подложни се на регулација.
Горенаведената дефиниција го следи класичниот пристап кон биохемијата, поставена во времето кога не била правена разлика помеѓу белковина и функционална белковинска единица. Меѓутоа, во поново време, кога се говори за четвртична структура на белковините се мисли на интеракција помеѓу две или повеќе белковини, а сите агрегати на белковински молекули се разгледуваат како белковински комплекси.
Номенклатура
Бројот на подединици во еден олигомерен комплекс се наведува со користење на имиња кои завршуваат со наставката -мер (грчки за „дел, подединица“). Формалните и грчко-латинските имиња генерално се користат за првите десет типови и можат да се користат за до дваесет подединици, додека комплексите од повисок ред обично се опишани со бројот на подединици, проследено со -мерен.
Иако поголемите комплекси од октамери ретко се забележуваат кај повеќето белковини, постојат некои важни исклучоци. Вирусните капсиди често се состојат од група на 60 белковини. Примери во клетките се некои молекуларни машини, како што се протеазомот (четири хептамерни прстени = 28 подединици), транскрипциониот комплекс и сплајсозомот. Рибозомот е веројатно најголемата молекуларна машина, составена од неколку РНК и мноштво на белковински молекули.
Во некои случаи, белковините може да градат комплекси кои потоа се собираат во уште поголеми комплекси. Во вакви случаи се користи номенклатурата, на пример, „димер на димери“ или „тример на димери“, за да се означи дека комплексот може да се дисоцира на помали под-комплекси пред дисоцијацијата во мономери.
Одредување
Четвртичната структура на белковините може да се одреди со користење на различни експериментални техники. Овие експерименти често даваат проценка за масата на нативната белковина и, во комбинација со информациите за масите и/или стехиометријата на подединиците, дозволуваат да се предвиди четвртичната структура со одредена точност. Од различни причини не секогаш е возможно да се добие прецизно одредување на составот на подединиците.