cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Клеменс фон Метерних
Париз и Италија
Во јуни 1817 година, Метерних повторно патувал низ Италија; тој ги посетил Венеција, Падова, Ферара, Пиза, Фиренца и Лука. Незадоволен од развојот на настаните, на 29 август до австрискиот цар упатил уште една молба за децентрализација. на 27 октомври 1817 година, Метерних ги сумирал своите предлози за Италија во три документи и ги доставил до Франц. Предвидувал администрацијата да остане недемократска, но да има ново Министерство за правда и четири нови канцелари - секој со локални надлежности, а еден од нив за „Италија“. Важно е дека поделбите би биле регионални, а не национални. На крајот, Франц ги прифатил ревидираните предлози, но со неколку измени и ограничувања.
Ахен, Теплице, Карлсбад, Тропау и Лајбах
Метерних првенствено се залагал за зачувување на единството меѓу големите сили во Европа, и оттука ја црпел својата моќ како посредник. Тој бил загрижен од влијанието на либералниот Јоанис Каподистријас врз царот Александар и постојаната закана Русија да присвои големи територии за сметка на Отоманската империја (т.н. Источно прашање). Бил закажан Конгрес во Ахен, тогаш пруски пограничен град. Метерних однапред договорил весниците да го покриваат првиот мирнодопски конгрес од ваков вид. На конгресот, Метерних се залагал за повлекување на сојузничките трупи од Франција и барал начин да се зачувува единството на европските сили. Првиот предлог бил веднаш прифатен, а вториот се проширил само на одржувањето на Четирикратниот сојуз. Метерних ги отфрлил идеалистичките планови на царот за (меѓу другото) единствена европска армија. Неговите препораки до Прусите за поголема контрола на слободата на говорот било подеднакво тешко и за другите сили како Британија отворено да ги поддржат.
На конференцијата во Виена подоцна истата годината, Метерних дознал дека кралевите на Виртемберг и Баварија ги напуштиле своите планови за реформирање на германската федерација. 1820 година била исполнет со бунтови за ослободување на кои се очекувало да одговори Метерних. На крајот, австрискиот министер за надворешни работи бил растргнат помеѓу доследноста на неговото конзервативно ветување (политика фаворизирана од Русите) и немешањето во земји во кои Австрија нема свои интерес (фаворизирано од Британците). Тој избрал да стои настрана за Шпанија, но на големо изненадување, Гилиелмо Пепе предводел бунт во Неапол (јули 1820) и го принудил кралот Фердинанд I да прифати нов устав. Метерних неволно се согласил да присуствува на конгресот во Тропау, инициран од Русија, во октомври за да разговара за овие настани. На преговорите царот попуштил и го прифати компромисниот предлог за умерен интервенционизам.
Конгресот бил распуштен во третата недела од декември, а следел конгресот во Лајбах на кој со Фердинанд требало да се разговара за интервенција. Метерних доминирал во Лајбах, и Фердинанд го отфрлил либералниот устав на кој тој се согласи само неколку месеци претходно. Австриските војски заминале за Неапол во февруари и во март влегле во градот и бунтот бил задушен. На 25 мај, станал државен канцелар, место кое останало празно по смртта на Кауниц во 1794 година. Тој, исто така, бил задоволен од новата (иако кревка) блискост меѓу Австрија, Прусија и Русија.
Едриличарски клуб Снегар
Едриличарскиот клуб „Снегар“ е издвоен од Друштвото за водени спортови и рекреација 1972 година, и од тогаш постигна врвни спортски резултати давајќи репрезентативци на регатите во Европска конкуренција. 1. Едриличарски Клуб Снегар - Струга Сместен е во центарот на град Струга на „Градска плажа“ помеѓу Фудбалскиот клуб и хотел „Дрим“ Струга. - Располага со хангар од околу 250 м2 во чиј склоп се наоѓа општествена просторија со 30 м2 и магацин од 12 м2. Транзицијата во периодот до 2007 година го успори развојот на едриличарскиот спорт, но од  2008 година се започнати интензивни активности со учество на Светско Првенство во класата „Оптимист“ во Чешме, Турција, Балкан-ските првенства во класата „Опти¬мист„ во Варна – Бугарија, Балканското првенство во класа „Ласер“ во Мангалија, Велигденската Регата – Порторож – Словенија, International Optimist Sailing Week - Турција, Купот на Ѓердап – Д. Милановац, Меѓународната Дубровничка Регата, Св. Никола – Пула, и Новогодишните регати во Хвар - Хрватска. Истовремено, во соорга¬ни¬зација на Едриличарската феде¬рација клубот организираше и бе¬ше учесник на 7 (седум) државни - меѓународни регати. Клубот располага со едрилици од класите „Оптимист“ „Ласер’ „Фин“ „420“ и „470“. Покрај тоа моделарскиот тим разви и сопствена класа на викенд крсташи со должина од 7,5 метри, од кои се изградени веќе 5 јахти.
Во Македонија, едрењето го развиваат моделарите собрани во организацијата на Народната техника на СРМ во 1948 година. Тие години од Сплит биле донесени во Струга и Охрид едрилици од типот „Пионер“. Следните години биле донесени едрилици и од класите „Јола“ „Ѕвезда“, и „Шлука“. Во 1954 година Народната техника на Јусославија организирала во Охрид изградба на новата класа „Кадет“. Оваа класа од Македонија била дистрибуирана до сите едриличарски центри во тогашната држава Југославија. На овие класи се обучени првите едриличари во Македонија, но за жал во 1960 и 1963 година на двапати катастрофалните поплави ги уништија постоечките хангари и едрилици на бреговите на Охридското Езеро. Како последица на тоа едрењето престанало да се развива, па дури и почнало да стагнира.
Голема прекретница е направена на 27.09.1970 година на вонредното собрание на сојузот на организациите на техничка култура и спортови на вода на Македонија, кога е донесена одлука за свикување собрание на Едриличарски сојуз на Македонија (Претседател Д-рГиго Милески). Сојузот бил основан во Струга на 10.05.1972 година и регистриран во регистарот на здруженијата на граѓаните на 20.10.1972 година од секретаријатот за внатрешни работи Струга. Ваквиот пат го следеле и другите водени спортови, па дополнително се формирал и Каја¬кар¬скиот и Веслачкиот сојуз на Македонија, сите со седиште во Струга.
Паралелно со организациските активности, младите ентјузијасти од Струга, Владимир Кавај и Лазо Ѓоргоноски ја обновија едриличарската секција во ДВСР „Црн Дрим “ и ги реставрирале едрилиците од класата „Кадет“ со помош на младите едриличари Вилие Јовчески, Звонимир Матовски, Јордан Гаврески и други. Во секцијата за брзо време била оформена натпреварувачка екипа, почнале да се проучуваат регатните правила, да се следат странски стручни списанија и да се организираат натпревари. Молскавичен раст на вкупното едрење е започнато со приклучувањето Томе Кочоски, Раде Кутаноски, Ѓорѓи Чуркоски, Танас Мисоски, Зоран Жупаноски, Славе Кочоски, Коста Благоевски и Ликовски Димитри. Со нив, едриличарската секцијата се трансформирала во Едриличарски клуб „Снегар“ Струга, којшто е регистриран како здружение на граѓани при одделението за внатрешни работи УП.БР.06-687/1 во 27.03.1974 год во Струга. Во клубот бил задржан постојниот натпреварувачки и моделарски тренд во развојот, биле реставрирани клупските простории, се изгради сопствена флота од 5 едрилици од класата „Кадет“ и се воведе пионерската класа „Оптимист“. Покрај тоа, раководните тела на Едриличарскиот клуб „Снегар“ работеа за организирање на органите и телата и на другите едриличарски клубови. Во текот на тие години Едрили¬чарскиот спорт во Република Македонија доживеал процут излегувајќи од рамките на Македонија и влегол во трка најпрво со контитененталните клубови во Земун и Суботица, а потоа со клубовите на море од Сплит, Шибеник, Ријека, Пула, Дубро¬в¬ник, Херцег Нови, Тиват, Копер, Пор¬торож и други. Притоа биле пос¬тигнати забележителни резултати, со освојување на први втори и трети места. Со постојано учество на регатите во рамките на сојузната држава. Македонскиот едриличар Фарук Лушо од Струга станал реперезентативец на СФРЈ во едрење. Неговото учество на светското првенство и олимипијадата за класата „Ласер“ било оневозможено со распадот на таа држава.
Со здобивањето на самостојност на Република Македонија, транзици-ските последици од про¬ме¬на на системот настапиле и спортската дејност поради промената во системот на финанси¬рањето. Општиот пад на стопанството се рефлектирал и во едрењето бидејќи војната во СФРЈ ги оневозможило организирањето на дотогашните регати во Хрватска, Словенија Црна Гора и транизтирањето кон Унгарија (Балатон) и Италија. И покрај тоа, Едриличарскиот сојуз на Македонија во текот на 1998 година го издаде првиот превод на „Регатните правила за едрењето“, што е прв стручен текст од ова поле во Македонија, и е од особена важност, поради внесувањето на нова, „едриличарска“ терминологија во македонскиот јазик. Во текот на истата година, и Кирил Андонов од Скопје, го публикува своето дело „Бродомоделарство“. Следната организациска измена на македонскиот едриличарски сојуз се случил во 1998 година, кога е преименуван во Едрили¬чарска федерација на Македонија што било наметнато од измените во едриличарската организацијата на светско ниво – ISAF. На спортско поле, во периодот од 1991 до 2000 година, може да се забележи географска промена на натпреварите со учеството на регати на Црното, Егејско и Мраморно море, односно регати организирани од Бугарскиот, Турски и Грчки едриличарски клубови и сојузи. Најзабележителните спортски успеси во овој период го носи Бојан Кавај во класата „Ласер“ додека Иван Андреески од Струга за првпат што го вееше нашето Македонско знаме на светското превенство во Бангкок на Тајланд во класата „Мистрал“.
Користена литература и информации од:
1.Архивата на Едриличарска федерација на Македонија
2.ISAF – Меѓународна едриличарска федерација. www.sailing.org
3.Архивата на Едриличарски клуб „Снегар“ Струга
4.Интервју со Владимир Кавај, Лазо Ѓоргоноски и Љушо Фарук од Струга.
5.Спортски сојуз Струга ( СОФКА).
6.Интервју со Лазо Ѓоргоноски и Фарук Лушо од Струга.
7.Друштво за водени спортови и рекреација.
9.Решение за упис УП.БР.06-687/1 во 27.03.1974 год на СВР Струга.
10.ЦИП - 796,063“1989/92“:797.14(02)
11.CIP - 689:629.12(035), ISBN9989-9959-0-9
Кадрав пеликан
Кадрав пеликан или бабјак —— прелетна птица-гнездилка од семејството пеликани. Наликува на обичниот, розовиот пеликан, но е покрупен. На темињата и тилот поседува „кадрави“ (извиткани) перја, грлената торба е портокалова, нозете се темносиви, а шареницата е белкаста. На врвовите на крилјата има малку црни перја. Кадравиот пеликан го има во Македонија, на Преспанското Езеро.
Физички опис
Оваа огромна птица е најголема од пеликаните и е една од најголемите видови птици:
Просечната тежината од 11.5 кг ја прави најтешка птица во светот од својот род, иако најголемите поединци меѓу машките дропли и лебеди  можат да бидат потешки и од најголемиот кадрав пеликан. Исто така, се мисли дека имаат меѓу најголемите распони на крилјата меѓу птиците, конкурирајки им на големите албатроси. Донекаде е сличен по изглед на обичниот пеликан, но се разликува од многу други големи видови по тоа што има кадрави пердуви по вратот, сиви нозе и сребрено-бели (наместо чисто бели) перја. Во зима, возрасните пеликани од овој вид преминуваат од сребрено-сива до затемнето кафеаво-сива, крем, боја. Младите птици се сиви и им недостасуваат розовите контури на лицето кои ги има обичниот пеликан. Кадравите пердуви околу челото на овој пеликан можат да формираат облик на W на лицето веднаш над клунот. Кога е сезоната на размножување тие имаат портокалово-црвена боја на долната вилица и торбичка на долниот дел од клунот, наспроти жолтата боја на горната вилица. Во зима, клунот има загасита жолта боја. Неговиот клун е втор по големина од било која птица, по Австралискиот пеликан. Голата кожа околу очите може да варира од жолта во пурпурна боја. Покрај стандардните мерки, во споредба со обичниот пеликан, тарзусот (коренот на стапалото) на кадравиот пеликан е незначително пократок, од 11.6 до 12.2 см, но неговата опашка и крилја се забележливо поголеми, од 22 до 24 см долги и од 68 до 80 см секое крило посебно. Кога кадравиот пеликан е во лет, за разлика од другите пеликани, неговите крилја се сиво-бели со црни врвови. Пеликанот е елегантна птица во лет. Кога целото јато на кадрави пеликани е во лет, сите нејзини членови се движат во грациозна синхронија, држејќи ги вратовите назад како жерави. Тоа е најголемото живо суштество што може да лета. Кадравиот пеликан е често тивок, како и повеќето пеликани, иако тие можат да бидат прилично гласни за време на сезоната на парење, кога знаат да бидат доста грлати и  гласни  вклучувајќи  лаење, шуштење и грофтање.
Начин на живот
Животниот простор на оваа птица се бреговите обраснати со острица на морињата, езерата и устијата на реките богати со риби. Се храни претежно со риба која може да биде и со 50 см должина. Дневно јаде околу 1 килограм храна. Прелетува на кратки растојанија. Во лето изгледа многу елегантно. Има држење слично како чапја. Храната ја лови сам или во група од двајца или тројца. Пеликаните пливаат заедно, смирено и полека, сè додека не ја нурнат главата брзо под водата, и не ја заграбат рибата заедно со голема количина вода. Водата се испушта странично од торбичката и рибата е проголтана. Понекогаш можат да се хранат заеднички со други пеликани од насобраните риби во плитките води, па дури можат и да соработувааат додека ловат заедно со кормораните. Повремено, пеликанот не може веднаш да ја изеде целата риба која ја внесува во торбичката, затоа ќе ја зачува како резерва за подоцна. И други мали мочуришни жители можат да му ја надополнат исхрана, вклучувајќи: ракови, црви, инсекти и мали водни птици и јајца.
Размножување
Генерално, меѓу семејствата кои живеат во големи заедници, кадравите пеликани можеби имаат најмала наклонетост за такво живеење. Овој вид, природно се гнезди во мали групи споредбено со другите видови пеликани, дури понекогаш се гнезди потполно сам. Формираат мали колонии од по 250 парови. Повремено, кадравиот пеликан може да се замеша во колониите на обичните пеликани. Местата за гнездење обично се острови, лагуни или речни делти, или места испреплетени со густа водна растителност. Поради нивната големина, овие пеликани често ја газат растителноста околу своите гнезда во калливата подлога и поради тоа местата за гнездење стануваат несоодветни за употреба во рок од три години. Гнездото го гради на работ на водата или на водните пловечки растенија. Гнездото е со средна големина, направено од натрупана трева, трска, прачки и пердуви со димензии од околу 1 метар во длабочина и 63 сантиметри во пречник. Гнездата се кршливи сè додека не бидат зацврстени со измет. Размножувањето започнува во март или април, околу еден месец порано од сезоната на размножување на обичниот пеликан. Снесува од 1 до 6 јајца, но најчесто 2-3 бели јајца. Јајцата тежат меѓу 120 и 195g. Двата родитела лежат на јајцата за време од 30-32 дена. Пилињата се раѓаат голи, но набрзо им растат пердуви. По три недели живот, младите живеат без контрола од родителите, но сè уште се зависни од нив за храна. По шестата недела сами ловат риба, а по десеттата се здобиваат со способност за летање. Успешноста на гнездењето се потпира на локалните природни услови а, од 58% до 100% од испилените млади преживуваат до зрелост. Гнездата обично се обезбедени против грабливци, иако месојадните цицачи кои се хранат со јајца или млади можат да пристапат и до гнездата кога нивото на водата е доволно ниско за да можат да ја преминат, како што е случајот со дивите свињи кои ги растуриле гнездата во Бугарија. Шакали, лисици, волци, кучиња и рисови се чести демначи на гнездата кога нивото на водата е намалено. Исто така, и белоопашестите орли можат да ги нападнат пеликаните од колониите барем до моментот на недоволно пораснати пилиња. Зрелоста за размножување, или половата зрелост се мисли дека се добива на возраст од 3 до 4 годни.
Распространетост и статус
Најголема популација од овој пеликан се наоѓа на лагуната Каравашта во Албанија. Во Македонија го има на Преспанското Езеро. Се среќава и на Скадарско Езеро, каде станал и негов заштитен знак, како и во резерватот Сребрна во Бугарија. Во Далмација целосно исчезнал, а последната далматинска колонија била во долината на реката Неретва. До 19 век се гнездел и во Србија.
Михаил Маврекс
Маврекс — византиски поморски командант кој бил активен во втората половина од век, главно при Византиско-нормански војни. Неговиот идентитет не е целосно утврден, бидејќи неколку различни луѓе се поистоветувани со истата личност: „Маврекс“ кој бил богат морнар и трговец од Хераклеја Понтика, адмирал во чие име во латинските изворе е Мамбрита или Мамбрика кој бил активен против норманите во 1060-те и 1080-те, и Михаил Маврекс, војсководец и владетел познат преку неговите печати.
Според Никифор Бријениј, Маврекс бил со скромно потекло, роден во Хераклеја Понтика, и особено искусен во поморски дејства. Поради ова тој станал, според Бријениовите зборови, „незаменлив“ за Византија, и поради ова бил даруван од царевите, насобирајќи големо богатство. Војсководачот Михаил Маврекс првпат се споменува околу 1050 година како ниско остиариј, и бројни печати го следат неговото издигнување низ службата, до Хипат и патрикиј, вест и стратег на Хиос, вестарх и катепан на Дирахија, магистрат, проед и дукс на Букеларија, до куропалат и дукс на Антиохија.
Во Оксфордски речник за Византија, Александар Каждан го прифаќа идентитетот на трговецот Маврекс и адмиралот, но смета дека поистоветувањето со Михаил Маврекс го смета за сомнително бидејќи тој немал ниедна од титулите на другиот и обратно. Слично, Мајкл Хенди се сомнева де поистоветувањето со трговецот Маврекс, „приватно лице“, со кое и да е воено лице, но смета дека војсководецот Михаил Маврекс и поморскот војсководец се истата личност.
Маврекс повторно се спомнува во записите на Ана Комина, без понатамошен коментар, како води взаемна византиско - венециска флота во побеа против норманите во пролетта 1082 година. Последен пат се спомнува во 1084 година, кога накусо се спомнува (дукс Маврика) од Вилијам Апулски како војсководец на византиската флота стационирана во близина на Крф.
Демографија на Англија
Во оваа статија се зборува за демографијата на Англија.
Строкир
Строкир (Strokkur) — гејзер во геотермалното подрачје крај реката Квитау во југозападен Исланд, источно од градот Рејкјавик. Се вбројува меѓу најпознатите гејзери во Исланд и избива на секои 6–10 минути. Водоскокот обично е висок 15-20 м, а напати знае да достигне 40 м.
Местоположба
Гејзерот е сместен во долината Хејкадалир, кој изобилува со други геотермални појави како кални вирови, фумароли, но и други гејзери, од кои се издвојува познатиот Гејсир, по кој е наречена оваа појава.
Историја
Строкир за првпат се споменува во 1789 г. кога се случил земјотрес што го одзатнал проводот на гејзерот. Во текот на XIX век избивал колебливо; во 1815 г. достигал висина дури до 60 м. Продолжил да избива сè до почетокот на XX век, кога се случил друг земјотрес кој повторно го затнал проводот. Во 1963 г. е решено проводот да се прокопа со цел конечно да се одзатне, со што гејзерот продолжил редовно да избива до денес.
Туризам
Гејзерот и околинаата редовно привлекува посетители бидејќи претставува еден од малкуте гејзери што избиваат често и навремено.
Чамбота
Чамбота или џамбота е летна чорба од зеленчук од јужната италијанска кујна.
Чамбота е популарно низ јужна Италија, од југот на Неапол. Постојат многу индивидуални и регионални варијации на чамбота, но сите имаат летен зеленчук. Италијански модар патлиџан, тиквички, бабура пиперка, компир, кромид, домати, лук, босилек и маслиново масло се вообичаените состојки. Чамбота најчесто се служи како главно јадење, или заедно со месо на скара, како што се колбаси или сабјарка. Понекогаш се служи со тестенини, палента или ориз.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Кумарин
Кумаринот претставува хемиска супстанца, токсин кој се наоѓа во многу растенија. Во медицината се користи како за добивање на неколку антикоагуланти.
Меѓусловенски јазик
Меѓусловенски јазик (меджусловјанскы на кирилица и medžuslovjansky на латиница; пред 2011 година исто така и словјански на кирилица и slovjanski или slovianski на латиница) — сесловенски вештачки јазик, осмислен во 2006 г. од страна на јазичари од разни места на светот. Неговата цел е да ја олесни комуникацијата помеѓу говорниците на било кој словенски јазик, како и да помогне на луѓе кои не зборуваат еден таков јазик да комуницираат успешно. Во популарната култура првпат е употребен во филмот „Обоена птица“ на Вацлав Мархул, каде игра улога на неспецифициран источноевропски јазик.
Меѓусловенскиот е полувештачки јазик. Базира се на старословенскиот, а исто така и произлегува од импровизираните јазични форми кои Словени ги користеле со векови да комуницираат со други Словени од различни народности. Целта на словјански е да ги втемели научно овие јазични форми, така што граматиката и речникот се засновани на словенските јазици. За разлика од Словио кој е шематски јазик со граматика заснована на Есперанто, меѓусловенскиот јазик е повеќе природен, отколку вештачки. Главната цел е разбирање, а не лесно учење.
Меѓусловенскиот може да се пишува со кириличното или латиничното писмо. Јазикот веќе има 37.000 зборови.
Азбука
Меѓусловенскиот јазик се пишува на две азбуки: кирилица и латиница. Латинската азбука користи скоро сите стандардни букви од латиницата но додатно на тоа се користат и дијакритички знаци (ě č š ž) за означување на изговор.
IC 1117
IC 1117 — галаксија во соѕвездието Часовник, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1117 се споменува и како ESO 249-12.
Откривање
Објектот е откриен на 6 декември 1899 година од страна на Делајл Стјуарт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1117 е од видот Sbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. IC 1117 има привидни димензии од 0,7' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 39 м 50,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -47° 4' 35". Положбениот агол на објектот е во износ од 140°.
Други поделби
Проучување на IC 1117 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 13487.
Крвна група
Крвна група — класификација на крвта која се заснова на присуството или отсуството на наследени антигенски супстанци кои се составен дел на мембраната на еритроцитите. Овие антигени може да се од видот на белковини, јаглехидрати, гликобелковини или гликолипиди (во зависност од системот за класификација на крвните групи), и некои од овие антигени се исто така присутни на мембраните на некои други типови на клетки. Неколку од овие антигени од еритроцитите кои потекнуваат од еден алел (или блиску поврзани гени) заедно формираат систем од крвни групи.
Многу бремени жени носат фетус кој има различна крвна група од нивната, така што мајката може да создаде антитела против феталните еритроцити. Понекогаш овие мајчини антитела се IgG, мал имуноглобулинска белковина кој може да ја премине плацентата и да предизвика хемолиза (растворање, разорување) на феталните еритроцити, што води до хемолитичко заболување на новороденчето.
Свети Лупицин Кондатски
Свети Лупицин или Лупицин Кондатски (околу 486) — светец во католичката црква.
Животопис
Во своето дело „Житија на светите отци“, Григориј Турски опишува дека по смртта на св. Лупицин дошло до голема кавга меѓу жителите на крајот во кој починал тој и некоја госпоѓа од друго место, која дошла да ги земе неговите посмртни остатоци. Таа дама своето барање го образложила со тоа што во повеќе наврати на светецот му давала пченица и јачмен од кои се хранел тој. Од друга страна, противниците се бранеле со зборовите: „Тој маж е од нашиот род, од нашата река црпеше вода и нашата земја го испрати на небото.“ Најпосле, жителите на местото каде што умрел го погребале светецот, но штом се оддалечиле од гробиштата, дамата го украла неговото тело и наредила на носила да го пренесат до нејзиниот имот. Дури тогаш, нејзините противници се покајале поради нивното однесување кон дамата, зашто во нејзината постапка ја виделе божјата волја и молеле да им се дозволи да учествуваат во закопот на светецот. Меѓутоа, како што додава Григориј, и покрај оваа кавга, св. Лупицин подоцна направил многу чуда во двете места.
Кондово
Кондово — село во Општина Сарај, во околината на градот Скопје. До 2004 година, селото претставувало административно седиште на поранешната истоимена општина, која била споена со Општина Сарај.
Географија и местоположба
Кондово се наоѓа во западните предели на Скопската Котлина, во близина на Скопје. Селото е северно од Вардар и Сарај.
Историја
Во век, Кондово било село во Скопската каза на Отоманското Царство.
Како село со албанско население било означено од страна на Леонард Шулце Јена во 1927 година. Исто така, слични податоци дава и Афанасиј Селишчев во 1929 година.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Кондово живееле 85 жители, сите Албанци.
Пописот од 1991 година не бил целосно одржан во Кондово, бидејќи дел од неговото население одбило да учествува, односно го бојкотирало неговото одржување, поради што за таа пописна година, во селото нема целосни податоци.
На пописот во 1994 биле попишани 2.890 жители, а на пописот од 2002 година селото има 3.384 жители и претставува едно од најголемите албански села во околината на Скопје. Во селото тогаш живееле 15 Македонци, 3.222 Албанци, 23 Турци, 1 Србин, 81 Бошњак и 42 останати.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 3.626 жители, од кои 18 Македонци, 3.353 Албанци, 9 Турци, 2 Срби, 66 Бошњаци, 1 останат и 177 лица без податоци.
Родови
Кондово е албанско-бошњачко село. Сите се доселеници.
Според истражувањата од 1963 година, родови во селото се:
Албански
Бошњачки
Иселеништво
Од старите македонски родови кои живееле некогаш во селото се знае за родот Миланчеи кои се иселиле во тетовското село Доброште.
Антиохов дворец
Антиохов дворец (грчки: τὰ παλάτια τῶν Ἀντιόχου) е поранешна палата која се наоѓала во Цариград, денешен Истанбул, Турција. Оваа градба била изградена во текот на 5 век а била идентификувана со археолошките укопувања во 1940-тите и 1950-тите години. Палатата се наоѓала во административниот дел од Цариград, во близина на хиподромот, а дел од нејзините остатоци се видливи и денес. Во текот на 7 век, палатата била претворена во црква и посветена на Света Ефимија.
Историја
Црквата најверојатно била основана во почетокот на 7 век. Во времето на византиското иконобарство објектот служел како продавница за оружје.
Опис
Оригиналната палата се состоела од два дела, јужен и северен. Јужниот дел денеска не е достапен за јавноста, додека на северниот дел се наоѓала црквата која била во полукружна форма со 60 метри пречник во нејзината основа, а нејзниот двор бил поплочен со мермер. Шестаголната сала најверојатно на почетокот служела како трпезарија. Пречникот на салата бил околу 20 метри, а секој од круговите зафаќал околу 10,4 пречници. Во времето кога дел од објектот бил претворен во црква, покрај тоа биле извршени неколку обновувања.
Клешта
Клешта — рачен алат што служи за фаќање, стегање, виткање или вадење. Се состојат од два вкрстени метални дела (лостови) споени во стожер. Спојката е поблиску до едниот крај, и така образува „челуст“. Подолгиот дел служи како рачки. Ваквата поставеност дава механичка предност, зголемувајќи ја сила на зафатот и задржувајќи ја во едно место.
Постојат многу видови клешти за поединечни намени. Некои се предвидени за сечење и извлекување, додека пак други се погодни за стегање и фаќање.
Историја
Ова орудие е мошне прост изум, и веројатно настанало независно на повеќе места. Го користеле ковачите и леарите неколку милениуми пред нашата ера. Почнаел да се изработуваат од бронза веројатно околу 3000 г. п.н.е. Во античката митолгија, богот Хефест е претставен како ковач што користи клешти во работата. Со развојот на технологијата се појавиле разни видови клешти: потковичарски, за жици, водоводџиски, електричарски, филигрански итн.
Изглед и материјали
Основниот изглед на клештата се нема изменето уште од самите почетоци: две рачки, стожер (нитна) и глава со „челуст“ за стегање или сечење.
Денес клештите се изработуваат претежно од челик и легури со ванадиум или хром за да се зајакнат и да се спречи корозија. Рачките се облагаат со гума или пластика за добар фат и изолирани за заштита од струен удар. Челуста во голема мера се разликува по облик и големина, од мали шилести и тенки за фина електроника до најгломазни за стегање на големи цевки. Обично е назабена со црти за да нема пролизгување.
Посебен вид на клешти се клештите-секачи што служат исклучиво за пресекување на жици, тенки плочки, ламинат и др. Помали сечила редовно се среќаваат и кај мотоцанглите. Други наменски вид на клешта е соголувачот, кој е наменет за отстранување на изолација од жици.
Во јувелирскиот занает и изработката на музички инструменти, клештите се направени од помек материјал (алуминиум, месинг, пластика во челуста) за да не се општетува предметот.
Мадрид
Градот се наоѓа на реката Мансанарес во центарот и на земјата и општината на Мадрид (која го опфаќа градот Мадрид, со своите издвоени и проширени предградија и села); оваа општина се граничи со автономни заедници на Кастиља и Леон и Кастиља-Ла Манча. Освен главен град на Шпанија, седиште на владата и престолнина на шпанскиот монарх, Мадрид исто така е и политички центар на Шпанија. Моментален градоначалник е Алберто Руиз-Гаљардон од народната партија. Тој е на функција од 2003 година, кога го напуштил Претседателството на автономната заедница на Мадрид и се кандидирал да го замени заминувањето на градоначалникот Хозе Марија Алварез дел Мансано, кој исто така е од народната партија. На последните локални избори од 2007 година, Руиз Гаљардон го зголеми мнозинството на народната партија во Градскиот совет на 34 места од вкупно 57, земајќи 55,5% од гласовите и победи во сите освен во два региони.
Поради своето економско производство, животниот стандард, како и големината на пазарот, Mадрид се смета за главен финансиски центар на Пиринејскиот Полуостров; домаќин е на седиштата на мнозинство од главните шпански компании, како и седиштето на три од 100-те светски најголеми фирми (Telefónica, Repsol-YPF, Banco Santander). Освен тоа, Мадрид бил рангиран на 10-то место заедно со Хонгконг за најмоќните градови во светот, пресметани во топ 20 градови во 5 од 6 категории.
Иако Мадрид поседува модерна инфраструктура, сепак го задржал изгледот и чувството на многу од неговите историски населби и улици. Во неговите обележја се вклучени огромната Кралската палата на Мадрид; Театро Реал (Кралскиот театар), со негова обнова во 1850 во оперска куќа; паркот Буен Ретиро, основан во 1631; величествената зграда на Националната библиотека од 19 век (основана во 1712), содржи некои од шпанските историски архиви, археолошки музеј и три врвни уметнички музеи: музејот Прадо, во кој е сместена една од најдобрите уметнички колекции во светот, Мусео Насионал Сентро де Арте Реина Софија, музеј на современа уметност, и музејот Тисен-Борнемиса, сместен во реновираната Палата Виљаремоса.
Име на градот
Постојат неколку теории за потеклото на името „Мадрид“. Според легендата, Мадрид бил основан од страна на Окно Бианор (син на кралот Турхениј на Тоскана и Мантова) и бил наречен Метрагирта или Мантова Карпетана. Други тврдат дека оригиналното име на градот е Урсарија („земја на мечки“ на латински), поради големиот број на овие животни, кои биле пронајдени во непосредна близина на шумите, кои заедно со јаготкиното дрво (мадроњо „madroñо“ на шпански), биле амблемот на градот од средниот век. Древното име на градот Магерит доаѓа од името на тврдина изградена на реката Мансанарес во 9 век по новата ера и значи „Место на изобилство со вода“.
И покрај се, денес општо се смета дека потеклото на сегашното име на градот потекнува од 2 век п.н.е. Римското Царство изградила населба на брегот на реката Мансанарес. Името на ова прво село било „Матриче“ (упатувајќи на реката што ја пресекува населбата). По нападите од страна на германските Суевес, Вандалс и Аланс за време на 5 век по новата ера, Римското Царство не може да ги одбрани своите територии на Пиринејскиот Полуостров и поради тоа е окупиран од Визиготите. Варварските племиња потоа ја презеле контролата на „Матриче“. Во 7 век исламската победа на Пиринејскиот Полуостров го изменила името во „Мајрит“, од арапскиот термин ميرا „Мајра“ (упатувајќи на водата како „дрва“ или „давател на животот“) и иберороманската наставка „ тоа "што значи" место “. Сегашното „Мадрид” еволуирало од Мозарабиски „Матрит” коешто сѐ уште на мадрилеански значи ариевски, каурски, припадник на нееврејска раса.
Среден век
Иако местотоположбата на денешен Мадрид била населена во предисториско време, и има остатоци од римската ера првите документи за постоење на градот се од времето на калифатот. Постојат археолошки остатоци од малото село во текот на епохата на Визиготите, чие име можеби било прифатено подоцна од Арапите. Потеклото на модерниот град доаѓа од 9 век, кога Мухамед I заповедал изградба на една мала палата на истото место каде што денес се наоѓа Палатата Реал. Околу оваа палата била изградена мала тврдина, ал - Мудаина. Во близина на палатата била Мансанарес, која муслиманите ја нарекувале ал - Мајрит (на арапски: المجريط, „извор на вода“). Од ова доаѓа до именување на местото како Мајерит, кое подоцна се развило во денешниот правопис на Мадрид. Тврдината била освоена во 1085 од страна на христијанскиот цар Алфонсо VI од Кастиља во неговиот поход кон Толедо.Тој ја реконструирал џамијата како црква на Девицата на Алмудена (almudin, заштитничка на гарнизоните). Во 1329, генералите на Кортес за првпат се собрале во градот за да го советуваат Алфонсо XI од Кастиља. Евреите Сефарди и Маврите продолжиле да живеат во градот, сè додека не биле протерани кон крајот на 15 век. По немирите и големиот пожар, Хенри III од Кастиља (1379-1406) го обновил градот и самиот изградил безбедносна тврдина од надворешната страна на ѕидовите на Ел Пардо. Големото влегување на Фердинанд и Изабела во Мадрид е предвесник на крајот на борбата помеѓу Кастиља и Арагон и крај на златната епоха на Евреите во Шпанија.
Ренесанса
Круната на Кастиља, со својот главен град во Толедо, и круната на Арагон, со свој главен град во Барселона, беа соединети во современа Шпанија од страна на католичките монарси (кралицата Изабела од Кастиља и кралот Фердинанд II од Арагон).
Иако нивниот внук Карлос I од Шпанија (исто така познат како Карлос V, Светски Римски Император) ја фаворизира Севиља, неговиот син Филип II (1527-1598), бил тој кој ја префрлил престолнината во Мадрид во 1561. Иако тој не направил никакво официјално соопштение, седиштето на кралскиот дворец било и главен град. Севиља продолжила да ја контролира трговијата на колониите со Шпанија, но Мадрид ја контролирал Севиља.
Освен еден краток период, 1601-1606, кога Фелипе III, го поставил својот дворец во Ваљадолид, среќата на Мадрид тесно се огледувала во онаа на Шпанија.
Во текот на Силјо де Оро (Златен век), во 16/17 век, Мадрид само малку наликува на другите европски престолнини, бидејќи населението во градот било економски зависно од работата на самиот дворец и немало друга значајна активност.
Од 19 век до денес
Мадрид е еден од најтешко погодените градови во Шпанија во Граѓанската војна (1936-1939). Градот бил упориште на републиканците, од јули 1936 година. Неговите западни предградија биле место на најжестоката битка во ноември 1936 година и за време на Граѓанската војна, Мадрид станал првиот европски град бомбардиран од авиони (Јапонија била првата земја кој бомбардирала цивили во светската историја, во Шангај во 1932 година), кои како цел имале цивили во историјата на војувањето. (Види Опсада на Мадрид 1936-39).
За време на диктатурата на Франциско Франко, особено во текот на 1960 година, јужниот дел на Мадрид станал многу индустријализиран и имало масовни миграции од руралните (селските) делови на Шпанија во градот. југоисточната перферија на Мадрид станала голема населба претежно населена со работничка класа која била основата за политичка и културна реформа.
Искористувајќи го просперитетот на Шпанија во 1980-тите и 1990-тите години, главниот град на Шпанија ја зацврстил својата положба како важен економски, културен, историски, образовен и технолошки центар на Европскиот континент.
Клима
Регионот на Мадрид се одликува со ретка континентална средоземна клима со студена зима поради надморската височина, вклучувајќи и повремени снежни врнежи и минимални температури честопати под 0 °C (32 °F). Во лето е топло со температури кои постојано го надминуваат 30 °C (86 °F) во јули и август, а ретко може да достигне до 40 °C (104 °F). Поради надморската височина и сувата клима во Мадрид, дневните температури се значителни во летните месеци. Врнежите, иако концентрирани во есен и пролет, можат да се забележат во текот на целата година; во продолжение, ниската количина на врнежи, околу 436 милиметри годишно (17,2 инчи), доведува до тоа Мадрид да биде на границата на степска клима.
Области
Мадрид административно е поделен на 21 област, кои понатаму се поделени во 128 реони.
Градска област
Градска област на Мадрид (Área metropolitana de Madrid) се состои од градот Мадрид и четириесет околни општини. Бројот на населението е нешто повеќе од 5,8 милиони луѓе и зафаќа површина од 4.609,7 км ². Ова е најголемата градска област во Шпанија, четврта по големина во Европската унија и 45 - та најголема во светот.
Во многу градски области со приближна големина, може да се разликуваат две различни зони на урбанизација:
Најголемите населби се на југот и воопшто по должината на главните патишта кои водат надвор од Мадрид.
Архитектура
Иако местотополжбата на Мадрид е окупирана од праисторијата, првите историски податоци што се однесуваат на градот датираат од средината на IX век, кога Мухамед I наредил изградба на мала палата (денес на ова место се наоѓа Палацио Реал). Околу оваа палата била изградена мала тврдина Ал Мудаина. Палатата е изградена со поглед на реката Мансарес, која муслиманите ја нарекувале Мајрит со значење извор на вода (кој подоцна се изменил во Магерит, а на крај Мадрид). Тврдината била освоена во 1085 година од страна на Алфонсо VI во походот кон Толедо. Тој ја реконструирал џамијата како црква на Девицата на Алмудена (almudin, заштитничка на гарнизоните), денес Катедрал де ла Алмудена. Во 1329, генералите на Кортес за првпат се собрале во градот за да го советуваат Фернандо IV (Fernando IV). Евреите и Маврите продолжиле да живеат во градот во нивниот кварт денес уште познат како Морерија, сè додека не биле протерани. Кралската палата на Мадрид, зградите и спомениците на Пасео дел Прадо Салон дел Прадо и Алкала Гате заслужуваат посебено внимание.Тие биле изградени во сериозен меѓународен барок стил, најчесто погрешно сметан за неокласичен, од страна на Бурбонскиот крал. Плановите за изградба на нова катедрала за Мадрид посветена на Девицата на Алмудена започнале во XVI век, но бавната изградбата не почнала сè до 1879. Франциско де Куба (Francisco de Cubas), Маркизот на Куба, бил архитектот кој ги дизајнирал и насочил изградбите во готски стил, оживување. Изградбата целосно престанала за време на Шпанската граѓанска војна. Проектот бил напуштен до 1950 година, кога Фернандо Чуека Гоитиа (Fernando Chueca Goitia) ги приспособил плановите на де Куба во неокласичен стил за надворешноста да се вклопи со сиво и белата фасада на Палацио Реал (Palacio Real), која стои од спротива и не била завршена сè до 1993 година, кога катедралата била осветена од попот Јован Павле II (John Paul II). На Кале Принсеса, во срцето на областа на Монкола, лежи Ел Ехерсито дел Аире, седиштето на шпанското (воено) воздухопловство. Намалената репродукција од познатиот манастир Сан Лоренцо дел Ескоријал (San Lorenzo del Escorial) кој лежи на околу 50 километри североисточно од Мадрид, Ел Ехерсито дел Аире е класичен пример за фашистичкиот неокласицизам во Мдрид.
Финансиската област во центарот на Мадрид помеѓу улиците Римундо Фернандес Вилаверде (Raimundo Fernández Villaverde), и Пасео де ла Кастелана (Paseo de la Castellana) ,Оренсе (Orense), Генерал Перон (General Perón) и е оригинална концепција (и името) на главниот урбанистички план, одобрен во 1946. Целта на овој план била да се создаде огромен блок на деловни објекти со метро и железнички врски во областа на проширената област на северен Мадрид, точно пред стадионот на Реал Мадрид (кој сега се вика стадион Сантјаго Барнебау (Santiago Bernabéu Stadium) и покрај новиот комплекс на владата на новите Министерства . Ботаничка градина, библиотека и оперска куќа, исто така, биле вклучени во плановите, но тие никогаш не биле изградени. Кватро Торез Бизнис Ареа (Cuatro Torres Business Area) — бизнис парк, кој бил завршен во 2008 година. Овој блок ги содржи највисоките облакодери во Мадрид и Шпанија Кула Еспасио, Кула Кристал, Сакир Вајермосо и Кула Каха Мадрид (Torre Espacio, Torre de Cristal, Sacyr Vallehermoso и Torre Caja Madrid). Нова стопанска и економска зона на голема површина се очекува да биде изградена во текот на наредните десет години според "Проектот за проширување на улицата Кастелана":
Мдрид Барајас меѓународниот терминал на воздухопловната комапнија, дизајниран од Антонио Ламела и Ричард Роџерс (кој им ја донел наградата Стирлинг за 2006 година), и TPS инженери, (IStructE награда за трговски конструкции освоена во 2006) бил отворен на 5 февруари 2006 година.Терминалот 4 е еден од најголемите светски терминал области, со површина од 760.000 квадратни метри (8.180.572 квадратни стапки) во два одделни терминали. Се состои од главна зграда, T4 (470.000 квадратни метри), и дополнителна зграда, T4S (290.000 квадратни метри), кои се на растојание од околу 2,5 километри. Меѓународниот аеродром во Хонгконг сè уште ја држи титулата за светски најголема терминална зграда (Терминал 1) на 570.000 квадратни метри.Новиот терминал 4 има за цел да ги ослободи патниците од стресот пред да почне нивното патување. Ова е постигнато преку внимателна употреба на светло, овозможена преку природната светлина која поминува преку стаклените прозорци, наместо ѕидови и многубројни сводови на таванот. Со новата доградба, Барајас е дизајниран да прими околу 70 милиони патници годишно.
Животна средина
Мадрид е полн со зелени површини и паркови; во центарот на Мадрид е најголемиот парк Парк дел Ретиро (Parque del Retiro), се шири на североисток од железничка станица Аточа (Atocha). Станицата е јадрото на центарот за брзите AVE возови, со моментални линии за Ваљадолид (северозапад), Барселона (североисток) и Севиља (South).
Мадрид има многу дрва, и во парковите и по улиците, околу 500.000. Во 2005, градот имал 300.000 и само Токио имал повеќе дрва (100.000 повеќе), но, исто така, имал трипати повеќе население од Мадрид.
Паркот дел Ретиро (Parque del Retiro), некогаш основа на палатата изградена за Фелипе 4 е најпопуларниот парк во Мадрид. На неговото големо езеро со средина некогаш се одржувале лажни бродски борби за да се забавува кралското семејство; денес популарно е уживањто и мирниот провод возејќи се на чамец. Инспирирано од лондонската кристална палата Палатата Кристал (Раlacio de cristal) може да се најде на југоисточниот дел/крај на паркот. Во Ретиро паркот (Retiro park) исто така се наоѓа и Гората на починатите (шпански: Bosque de los Ausentes), меморијалниот споменик во чест на 191 жртви од нападите на 11 март 2004 г. во Мадрид.
Аточа (Atocha) железничката станица не е само прва градска туку и централна станица, туку исто така и почеток на една засебена затворена градина со 4.000 квадратни метри, тропски растенија. Аточа (Atocha) станицата станала стаклена градина, одредиште за љубителите на растенија, со повеќе од 500 видови билки, езера полни со желка и златна риба, како и продавници и кафулиња. Местото е пријатно да се посети на ладен или влажен ден, со температура од 24 Целзиусови степени, или дури и на врел летен ден, како би се избегнала жештината.
Кралската ботаничка градина или Ботаничка градина Ројал (The Royal Botanic Garden или Real Jardin Botanico) била дело на Карлос III во 18 век и се користела како база за растителни видови, собирани од целиот свет. Таму има значаен истражувачки објект кој на почеток се користел како база за развивање на билни лекови и да се вдомат врстите собрани од патувањата по Новиот Свет, денес е наменет за одржување на еко - системот во Европа.
Пионерскиот еколошки тематски парк Faunia е природен историски музеј во комбинација со зоолошка градина, со цел да биде забавен и образовен за деца. Се состои од осум еко-системи од тропски дождливи шуми во поларните региони, и содржи повеќе од 1.500 животни, некои од нив се движат слободно.
Стопанство
Во текот на последните 15 години до 2009 година, животните трошоци во Мадрид се зголемени. Градот се покачи на 22-то место на најскапи градво во светот во 2008 година, највисок ранг на шпански град, досега. Иако Мадрид е сѐ уште на 80,7% од Њујорк, драматичниот пораст на трошоците за живот од 2005 година, покажуваат дека тој наскоро ќе ги предизвика градовите кои се повисоко рангирани.
Демографија
Од околу 1970 година до средината на 1990 те населението на гардот се намалило. Оваа појава исто така влијае и на другите европски градови, а делумно била предизвикана од порастот на придружните населби на сметка на центарот на градот. Друга причина би можела да биде забавувањето на стапката на пораст на европската економија.
Демографскиот успех (бум) забрзал во доцните 1990 ти и раните 2000 ти, поради меѓународната имиграција, како реакција на големиот бран на шпанскиот економски раст. Според податоците од пописот, населението во градот се зголемило на 271.856 помеѓу 2001 и 2005 година.
Како главен град на Шпанија привлекува многу имигранти од целиот свет. Околу 83,8% од жителите се Шпанци, додека луѓето од друго потекло, вклучувајќи ги и имигрантите од Латинска Америка, Европа, Азија, Северна и Западна Африка, претставуваат 16,2% од населението во 2007 година.
Десетте најголеми имигрантски групи ги сочинуваат: Еквадорци 104.184, Романци 52, 875, Боливијци 44.044, Колумбијци 35. 971, Перуанци 35. 083, Кинези 34.666, Мароканци 32.498, Доминиканци 19.602, Бразилци 14. 583, Парагвајци 14.308. Исто така постојат значајни заедници на: Филипинци, Екваторски Гвинејци, Бугари, Индијанци, Италијанци, Аргентинци, Никарагвајци, Французи, Сенегалци и Полјаци.
Влада
Новата демократија најави успешни движења кон зголемена автономија за региони на Шпанија, сметајќи ги како автономни региони, под закрила на Шпанија.