cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бранко Гапо
Документарни филмови
Во документаристичкиот опус на Бранко Гапо, којшто брои повеќе од 40 филмови, особено се издвојуваат: „Птиците доаѓаат“ (1956), „Граница“ (1962), „Сонце на младоста“ (1961), „Помеѓу две разделби“ (1961), „Проштевања“ (1963), „Градот на Вардар“ (1961), „Последни номади“ (1964), „Патем“ (1966), „Лето Господово 67“ (1967), „По пат одам за пат прашам“ (1968), „Амен Сиам бут Рома“ (1976), „Козите... и друго по 10 години“ (1976), „Лето Господово 77“ (1978).
Проза, театар, радио и телевизија
Немирниот и секогаш љубопитен дух на Бранко Гапо не се исцрпува и не се задоволува само со филмскиот медиум. Уште во 1950-тите години Гапо објавува раскази во „Млад борец“ и во „Разгледи“, во 1959 година е основач на првиот вонинституционален театар Естрада 59, режира повеќе театарски претстави меѓу кои и „Убавинита чекори сама“ (1975) според текст на драмскиот писател Томе Арсовски.
Во текот на својот творечки ангажман Гапо реализира и повеќе од 40 радио-драми. Работел за Македонската радио-телевизија каде, покрај поголем број музички и документарни емисии и повеќечасовни шоу програми, Гапо реализира и повеќе ТВ драми: „Бамји“ (според Димитар Солев), „Некаде морам да те чекам“ (според Петре М. Андреевски), „Делби“ (според Бранко Пендовски), „Самотија“ (според Ордан Добревски), итн.
Од останатите ТВ остварувања посебно се издвојуваат, заради својот врвен квалитет, две дела: „Лабин и Дојрана“ (колор телевизиски игран филм-балет според музиката на Трајко Прокопиев) и „Ордан Петлевски“ (долгометражен телевизиски документарен филм за творештвото на сликарот Ордан Петлевски).
Играни филмови
Сето ова акумулирано искуство неминовно доведе и до незапирливиот порив на Гапо - играниот филм. Во рамките на македонската кинематографија Бранко Гапо го има досега (2008 година) најбогатиот филмски игран опус (6 играни филмови) при што недвојбено се наметнува и сознанието за широката лепеза на темите и времињата сместени во неговите филмови.
Награди
Филмовите на Бранко Гапо своевремено ја промовираа македонската кинематографија на разни фестивали во земјите на речиси сите континенти во светот.
За неговата успешност во филмската сфера говорат и бројните меѓународни награди и признанија:
Покрај тоа, добитник е и на државните награди „11 Октомври“ за најдобра камера и „13 Ноември“ за најдобра режија за филмот „Време без војна“, кој се смета за негов најуспешен филм. Голем број на награди имаат добиено и неговите филмови „Најдолгиот пат“ и „Истрел“.
Во 1997 година Бранко Гапо ја добива највисоката државна награда „11 Октомври“ за животно дело.
Ганка Самоиловска-Цветанова
Ганка Самоиловска - Цветанова (р. во ) — македонска политичарка и поранешна министерка за култура на Македонија.
Животопис
Некое време работела како доцент на Факултетот за музички уметности на Скопскиот универзитет. Потоа била директор на Македонската филхармонија и претседател на Управниот одбор на фестивалот „Охридско лето“. Претседавала со националната комисија на УНЕСКО. Во периодот 2000-2002 година била министерка за култура.
Космос-535
Космос-535 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 1 ноември 1972 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 50 килограми. Космос-535 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 114,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1469 км, а најмалото на 1384.
Список на државни водачи во 1236 година
Ова е список на државни водачи во 236 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Вила Кастелбарко
Вила Кастелбарко била рурална палата опишана како вила ди делиција што се преведувала како вила на задоволствата, сместена западно од каналот Мартесана и реката Ада, северно од градот Ваприо д'Ада, во регионот Ломбардија, Италија.
Историја
Првично, локацијата била домаќин на манастирот Валомбросан, со постојани фарми и капела до Свети Карпофоро. Се чинело дека генералниот распоред ги одразувал манастирите на поранешниот манастир. Во описот од 19 век, таа била наречена Вила Монастероло.
Тие биле пренаменети од грофот Џузепе Симонета (починал во 1733 година) со изградба на ложа. Монашката црква била формулирана како семејна капела, обновена во барокен стил со полихроматски мермерен олтар. Вилата била префрлена од Симонета во семејството Кастелбарко кон крајот на 18 век, кога Франческа Симонета се омажила за грофот Чезаре Кастелбарко. Овој гроф продолжил со реновирање на зградите и околината, кои во минатото биле користени како ловечки дом.
Во 1804 година, тој ги проширил и украсил просториите за прием, двојно ја зголемил големината на јужното крило со изградбата на лимонаја или оранжерија. На просторот покрај терасата, тој изградил две палацини во стилот на империјата што се користеле како музеј и театар. Паркот со засилен со клупи и статует.
Помеѓу 1835 и 1837 година, внукот на Чезаре, Карло Кастелбарко создал во подрумот серија соби со поединечни теми: египетска, етрурска, римска, океанска и фино соба со ренесансна или рафаелска тема. Собите, честопати налик на пештера, биле опремени со фонтани со разиграни водни млазници и водопади. Водич од 1907 година прикажувал северноиталијанска скулптура собрана од Карло, сега во колекцијата Cloisters на Метрополитен музејот на уметност во Њујорк.
На крајот на деветнаесеттиот век, вилата преминала во рацете на семејството Масимини, потоа на Квинтавале во почетокот на дваесеттиот век, кое ја окупирало до средината на 1960-тите. Во моментов имотот бил во сопственост на приватна компанија наречена „Барко центар за уметност и култура“. Се користела за културни настани и приватни функции.
Список на државни водачи во 764 година
Ова е список на државни водачи во 64 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Цеста (Ајдовшчина)
Цеста (словенечки: Cesta) — населба во Општина Ајдовшчина во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Попадица (Врбјани)
Попадица или Девет Слогови — археолошко наоѓалиште во прилепското село Врбјани. Претставува населба од бакарно време. Се наоѓа на 1,5 км северозападно од селото, источно од наоѓалиштето Чука (Ливаѓе) и 1 км северозападно од патот Прилеп-Битола, каде се издига благо развлечена тумба на која се среќаваат фрагменти од керамички садови и градежен материјал.
Зимски олимписки игри 1952
VI Зимски олимписки игри се одржале од 14 до 25 февруари 1952 година во Осло, Норвешка. Со тоа, Зимските оимпсики игри за првпат биле организирани во Скандинавија, од каде што се смета дека потекнуваат современите зимски спортови.
Во натпреварувачката програма на игрите, за првпат биле вклучени и натпревари во скијачко трчање за жени.
Избор на град-домаќин
Градот Осло бил избран за домаќин на игрите, во конкуренција на уште два града. Гласањето се одало на 40. седница на МОК, која се одржала во Стокхолм на 21 јуни 1947 година. Со изборот, Осло станал првиот и досега единствен град, кој за време на одржувањето на Зимските олимписки игри бил главен град на земјата-домаќин на игрите. Ова биле првите Зимски олимписки игри, за кои градот-домаќин бил избран по пат на гласање од страна на претставници на земјите-членки на МОК.
Спортови
Спортистите биле одликувани со медали, натпреварувајќи се во 22 дисциплини во 6 спортови. Демонстративен спорт бил спортот бенди, кој претставува варијанта на спортот хокеј на мраз, но не се игра со стандардната плочка (пак), туку со топче.
Распоред на натпревари
Во продолжение е даден распоред на натпреварите по натпреварувачки денови, но само во спортовите за кои биле доделени медали. {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; font-size:90%;"
{| class="wikitable" style="margin:0.6em auto; font-size:100%; line-height:1.25em;" ! colspan=3| !!width=15|14 !!width=15|15 !!width=15|16 !!width=15|17 !!width=15|18 !!width=15|19 !!width=15|20 !!width=15|21 !!width=15|22 !!width=15|23 !!width=15|24 !!width=15|25 !! Вкупно
Земји-учеснички
Вкупно 694 спортисти од рекордни дотогаш 30 земји улествувале на Зимските олимписки игри во Осло. Своето прво учество го забележале Нов Зеланд и Португалија. Повратници на Зимските олимписки игри биле Австралија, Германија и Јапонија, а Јужна Кореја, Лихтенштајн и Турција не учествувале на игрите, иако учествувале во 1948 година.
Ротквичка
Ротквичката или ’рдоквата (Raphanus sativus var. radicula) е едногодишно растение од фамилијата зелкоцветни, нашироко одгледувано како коренеста зеленчукова култура. Потекнува од Средна Азија. Се одгледува како зеленчукова култура од пред околу 1000 години во Кина, Јапонија, Египет, Рим и Грција. Оформени се две групи на сорти - европска и кинеска. Ротквичката е ладноиздржливо и светлољубиво растение со кус вегетациски период. Коренот е ситен со овална, конусовидна или цилиндрична форма. Неговата боја варира од розова до црвена и виолетова или од комбинација од овие бои. Месото во свежа состојба е бело, сочно, кревко и густо. Кога е нападнато од црви се појавуваат вишново-црвени нишковидни дамки.
Ротквичките се богати со ензими, минерални соли и витамини. Содржат етерично масло кое ја засилува секрецијата на дигестивните жлезди. Се консумира во свежа состојба, при што најшироко се користи при подготовката на свежи зеленчукови салати. Не се погодни за топлинска обработка, бидејќи месото се претвора во каша и ги губи квалитетот на вкус.
Оваа култура успешно се одгледува како на отворено, така и во оранжериски услови. Во Македонија масовно се одгледува во доцна есен и рано напролет. Корењата се готови за откопување за околу 25-30 дена по никнувањето на растението.
Набуко
Набуко (Nabucco) е опера во четири чина од Џузепе Верди, врз основа на библиска приказна и драма на Огист–Анисје Буржуа и Франсис Корние од 1836 година. Тоа е третата опера на Верди за која што се смета дека трајно ја воспоставила неговата репутација како композитор.
Историско достигнување
Најпознатиот дел од операта е “Хорот на Евреите” Va, pensiero, sull'ali dorate / “Летај на златести крилја” (Fly, thought, on golden wings), рефрен којшто редовно се повторува до ден денес. Сопрано улогата на Абигејл е сфатена како пропаст за голем број на пејачи. Елена Соулитиос и Анита Чергвети го пееле пред тие бидат подготвени и неговата тежина веројатно ги оштети нивните гласови. Секако, нивните кариери не траеле долго. Марија Калас го пеела само трипати, а само една изведба е снимена во живо во 1949. Интересно е да се слушне дека „Vа pensiero“ била прекината поради многу викање, но хорот се справил со таа неприлика. Кога била повторена публиката молчела и на крајот тие слушнале ентузијастички аплауз. Леонтин Прајс и Џоан Сатерленд исто така се обиделе да ја отпеат. Кристина Деутеком, Мариса Галвани, Гена Димитрова, Дуња Вејзович, Хилда Холзл и Јадранка Јовановиќ биле последните певици кои ја толкувале таа улога.
Иако не толку често изведувана како некои опери на Верди, „Набуко“ е сѐ уште слушана насекаде низ светот. Таа била на репертоарот на оперската куќа Метрополитен од моментот кога била првпат претставена за време на сезоната 1960/61. Тоа е само една од оперите на Верди, покрај „Ернани“ и „Луиза Милер“, која има добиено редовни претстави во Метрополитен, откако била одиграна во 2001, 2003, 2004, и 2005 година. Набуко исто така редовно се изведува во Арена ди Верона, каде што била претставена во 2002, 2003, 2005, 2007, 2008 и 2011 година. Настапите се зачувани на ДВД формат, а меѓу нив се изведбите во Арена ди Верона (1981 и 2007), Ла Скала (1987), Опера Австралија (1996), Виенската државна опера (2001), Метрополитен опера (2002), Џеновскиот Театар Карло Феличе (2004), Театарот Муниципал во Пјаченца (2004), и во австрискиот Св. Маргарет Оперски фестивал (2007).
Многу други опери исто така ја изведувале композицијата, тука вклучувајќи ја Сан Франциско Операта во 1982 година, Сарасота опера (Мајами) во 1995 година, Лондонската кралска опера во 1996 година, новиот Народен театар од Токио во 1998 година, театарот Колон во 2000, Балтиморската опера во 2006 година, и Театро Регио ди Парма во 2008 година како дел од „Фестивал Верди“. Набуко била претставена од страна на Мичиген оперскиот театар и Сан Диего операта како дел од нивната 2009-2010 сезона. Израелската Опера ја прославила својата 25-годишнина во 2010 година со изведба на Набуко во Масада.
Критички реакции
Верди коментирал дека:
Операта доживеала брз успех, со доминантна изведба на под диригентските палки на Гаетано Доницети и Џовани Пацини. Додека јавноста полуде со ентузијазам, критичарите тешко ја одобруваа операта.
Критичарот кој имал најмногу забелешки за „Набуко“ бил Ото Николај, композиторот на кој либрето прво му било понудено. Николај почувствувал судир со емоционалната италијанска оперска додека тој живеел во близина на Милано. По одбивањето да го прифати предлогот за либрето Мерели, Николај почнал да работи на друга понуда наречена Ил Проскрито. Тој проект имал катастрофална премиера во март 1841 година, што го принудило Николај да ги прекине контактите со Мерели и да се врати во Виена. Од таму слушнал за успехот на „Набуко“, вест која многу го разгневила. Тој напишал:
Покрај тоа, тој го опишал „Набуко“ како ништо друго, освен „бес, пцости, крвопролевање и убиство.“
Истомислениците на Николај биле малкумина, па сепак и тоа станува релативно непознато. „Набуко“ обезбедил успех на Верди до неговото пензионирање од театарот, дваесет и девет опери (подоцна вклучувајќи и некои ревидирани и ажурирани верзии).
Музичките историчари долго време го овековечуваа моќниот мит за познатиот Хорот на Евреите, хорот го пее во третиот чин од страна на еврејски робови. Научниците долго време верувале дека публиката го доживувала со националистички занес за моќната химна на робови, како копнеж за својата татковина, барајќи повторување на делото. Иако репризите биле строго забранети од страна на владата во тоа време, но како гест биле исклучително значајни. Иако публиката навистина барала повторување, тоа не било поради Хорот на Евреите, туку заради химната Immenso Jehova, испеана од страна на еврејските робови кои му благодареле на Бога за пружената заштита на нивниот народ. Во прилог на овие нови откритија, позицијата на Верди како музичка фигура што учествувала во процесот на обединување на Италија се намалувала.
IC 836
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 836 се споменува и како IC 4553, UGC 9913, MCG 4-37-5, IRAS 15327+2340, KCPG 470B, CGCG 136-17, Arp 220, VV 540.
Откривање
Објектот е откриен на 4 мај 1866 година од страна на Труман Хенри Сафорд.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 836 е од видот Sd. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. IC 836 има привидни димензии од 1,8' х 1,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 15 ч 34 м 57,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +23° 30' 9"". Положбениот агол на објектот е во износ од 144°.
Други поделби
Проучување на IC 836 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 55497.
Апостол Здравевски
Животопис
Апостол Трајков Здравевски е роден во селото Бистрица. По занимање бил готвач. Во партизанските одреди доброволно пристапил на 8 ноември 1943 година. Член на СКОЈ, Апостол станал во 1942 година. Најдолго боравел со партизанските единици во Тиквешко. Подоцна припаѓал на Втората македонска бригада. Загинал во една борба на 26 февруари 1944 година во Мариово.
Александар Димитров
Александар Димитров (р. во ) — македонски политичар, министер за надворешни работи на Македонија во периодот од 30 ноември 1998 до 30 ноември 2000 година.
Пред вистината (филм)
„Пред вистината“ (српски: Пре истине) — југословенски филм од 1968 година, во режија на Војислав Кокан Ракоњац. Ова е претпоследниот филм на Ракоњац, а во него се прикажани снимки од демонстрациите против американското учество во Виетнамската војна, како и еден од најобемните прикази на белградските фасади од тоа време. Главните улоги ги толкуваат: Бранко Плеша, Љуба Тадиќ, Весна Крајина и Оливера Марковиќ.
Синопсис
Дваесетина година по завршувањето на Втората светска војна, Младен Стојановиќ е сменет до должноста и прерано пензиониран. Така, од провинцијата, тој оди бо Белград за да побара помош од другарите од времето на партизанските денови. Меѓутоа, некогашните пријатели не сакаат да го примат. Младен ја среќава својата поранешна девојка и со неа закажува состанок, но случајно тие се разминуваат, а Младен оди во подрумот на хотелот „Мажестик“ каде го препознава Страхиња Петровиќ. Дваесет години претходно, како партизан, Младен добил наредба да го стрела Страхиња (го игра Тадиќ), кој како четник бил заробен од партизаните. Страхиња останал жив, зашто куршумот на Младен само лесно го ранил. Сега, состојбата е спротивна: Младен е отфрлен од своите поранешни соборци, а Страхиња е успешен белградски адвокат. Двајцата ја минуваат ноќат заедно во друштво на жени со сомнителен морал, а човечкото во нив ги надминува идеолошките разлики. Сега, Младен е гостин на Страхиња и меѓу нив се раѓа пријателство, а Страхиња е единствениот човек кој му нуди помош на Младен.
NGC 2273B
NGC 2273B — спирална галаксија во соѕвездието Рис, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2273B се споменува и како UGC 3530, MCG 10-10-13, CGCG 285-5, IRAS 06421+6023.
Откривање
Објектот е откриен на 15 септември 1867 година од страна на Нилс Кристофер Дунерс, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 9,6 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2273B е од видот SBd. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,9 m/лм2. NGC 2273B има привидни димензии од 2,7' х 1,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 6 ч 46 м 31,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 60° 20' 25". Положбениот агол на објектот е во износ од 43°.
Културна глобализација
Културната глобализација се однесува на безграничната размена на идеи, значења и вредности. Овој процес се одликува со размена на стоки и идеологии кои стануваат стандардизирани низ целиот свет. Потрошувачката е посредник меѓу различни луѓе и култури како резултат на порастот на населението. На крајот на краиштата, процесот на споделување на идеи и вредности од една култура во друга води кон ме”усебна поврзаност на луѓе од различни култури.
NGC 2273B
Други поделби
Проучување на NGC 2273B е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 19579. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 42; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4097. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1264.
Културна глобализација
Општо земено, на влијанието на глобализацијата во сферата на културата се гледа песимистички. Обично луѓето го поврзувале со уништувањето на културните идентитети, жртвите односно потрошувачите на една забрзана западна култура. Ова гледиште, кое вбрујува (некои)академици па сè до антиглобалистички активисти (Shepard and Hayduk 2002) се стреми да ја протолкува глобализацијата како стабилен продолжеток-всушност како еуфемизам за западниот културен империјализам. Во расправата која следи сакам да се надоврзам на ова тврдење со добра доза на скептицизам. Нема да настојувам да ја негирам очигледната моќ на глобалистичкиот капитализам за да ги спроведам и поддржам неговите културни придобивки на секој агол. Ниту ќе образложувам- сега многу често критичарите на тврдењето за културниот империјализам велат дека подлабоко културно влијание не може да се забележи токму поради таквите добра. Она за кое што ќе се обидам да тврдам е нешто поконкретно: дека ако културниот идентитет е соодветно сфатен, тогаш тој е повеќе производ на глобализацијата отколку неговата жртва (Lull 2000, Thompson 1995, Tomlinson 1991)
Космос-536
Космос-536 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Културна глобализација
Изгледи на глобализацијата
Убедувањата на Јан Недервин Пјетерс (2004) се дека на глобализацијата треба да се гледа како на долгорочен историски процес. Тој ја сфаќа глобализацијата како човечка интеграција и хибридизација и тврди дека возможно е да се одреди културното мешање меѓу континентите и регионите кое се случувало векови наназад. Овие идеи се однесувале на религиозните практики, јазик и култура за време на Шпанската колонизација на Америка. Ова сепак е во спротивност со идеите на многу економисти и социолози кои трагааат по почетоците на глобализацијата па сè до капитализмот како и современоста, коишто со технолошкиот развој се упростиле.
Космос-536
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 3 ноември 1972 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 50 килограми. Космос-536 бил сателит наменет за електронско извидување, јавување и наведување.
Список на државни водачи во 1235 година
Ова е список на државни водачи во 235 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
768
768 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 768 година од новата ера, 768. од првиот милениум, 68. од VIII век и деветта од 760-тите.
Список на државни водачи во 1235 година
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Космос-536
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 95,2 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 542 км, а најмалото на 515.
768
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6276 и 6277 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5518 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4528 и 4529 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1521.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 768 година се протега во 3404 и 3405, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3464 и 3465 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1311. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 150 и 151 исламска година.
Науме Илиовски
Науме Перев Илиовски (15 февруари 1910 во Боиште, Демирхисарско — 9 септември 1944 во Ѓавато, Битолско) — македонски партизан, учесник во НОБ.
Животопис
Науме Перев Илиовски е роден во селото Боиште. По занимање бил земјоделец. Во НОБ се приклучил во 1944 година. Загинал како борец на Седмата македонска бригада на 9 септември 1944 година, во близина на селото Ѓавато.
Устје
Устје (словенечки: Ustje) — населба во Општина Ајдовшчина во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Фагот
Фагот е најголемиот дрвен дувачки инструмент. Своето име го добил по својата градба.Тој се развил во првата половина на XVI век од стариот инструмент бомбарда и неговото усовршување било завршено во XIX век.
Овoј инструмент има дрвена цевка долга околу 2.5 метри поделена на делови што се поврзуваат. Во пократкиот горен дел на цевката е вметнато метално цевче со дупло јазиче од трска во кое се дува при што се создава тон.
Фаготот има отвори долж цевката и сложен механизам на лостови и клапни. Опфаќа голем тонски опсег во длабокиот и средниот регистер. Длабоките тонови му се јаки но не се многу природни. Во високите регистрира звучни меко и распеано слично на саксафонот
Тумба (Врбјани)
Тумба — археолошко наоѓалиште во прилепското село Врбјани. Претставува населба од доцноантичко време. Се наоѓа на 1,5 км источно од селото, лево од патот Славеј-Србјани, каде има мала височинка на која има фрагменти од керамички садови и градежен материјал распослани на површина од 500 м2.
Национален парк Бутринт
Национален парк Бутринт (алб. Parku Kombëtar i Butrintit) — национален парк во јужниот дел од Албанија, оддалечен 18 километри од градот Саранда, во регионот на Валона. Паркот зазема површина од 94.244 км2 и се простира на ридест терен, со бројни езера, мочуришта, ливади, солено песокливо земјиште и острови. Во овој богат геоеколошки систем живеат преку 1200 растителни и животински видови. Под заштита и управа на националниот парк Бутринт влегуваат и сите езера и лагуни во Бутринт, природниот канал Вивари, островот Ксамил и археолошкото наоѓалиште во кое се најдени драгоцени остатоци на древните цивилизации.
Паркот Бутрит е стациониран на источниот брег на Крфскиот Теснец, на крајниот југ на Албанија, опкружен со езерото Бутринт и каналот Вивари, кој го поврзува езерото со Јонско Море. Климата во регионот е средоземна, со непосредно влијание од близината на Јонското Море.
Администрација на националниот парк
Националниот парк Бутринт бил основан со уредбата број 82, на 2 март 2000 година, за да се сочува природниот екосистем и релјефот, растителниот и животинскиот свет, како и културното и археолошкото наследство. До 2005 година, територијата на паркот била неколкупати проширувана, сè додека не ја достигнала сегашната површина. Со паркот управува дирекцијата одредена од Министерството за животна средина на Албанија чие седиште е во Саранда. Паркот станал центар на културата и природата на Албанија, со помош на Бутринт фондацијата, Светската банка и УНЕСКО. Состојбата на паркот е значително подобрена, поради што УНЕСКО во 2005 година го тргнал Бутринт од списокот на загрозени подрачја на светското наследство. Паркот е основан од Министерството за култура на Албанија во соработка со УНЕСКО, Информативниот центар за студии за заштита и реставрација на културни богатства и во соработка со Меѓународниот совет за споменици и градови. Целта била да се создаде одржлив ресурс на културното наследство кое би ги вклучило локалните заедници и националните институции, за да послужат како модел за други паркови во земјата.
Денес овој парк е главен центар на училиштето за археологија и конзервација, кое е организирано од Бутринт организацијата во партнерство со албанските институции за археологија и споменици и со странски универзитети и меѓународни експерти и консултанти. Во рамките на паркот функционира и активна програма за театарски претстави, концерти и настапи, како и програми за локални училишта и колеџи. Во 2010 година, властите урнале преку 200 нелегално изградени објекти во селото Ксамил, кои го прекршиле главниот урбанистички план и интегритетот на Националниот парк Бутринт.
Географија
Националниот парк Бутринт се наоѓа оддалечен 18 километри јужно од градот Саранда и 5 километри северно од грчко-албанската граница. Според Кепеновата класификација на климата, пределот има средоземна клима, со долги и топли лета и благи зими, а годишно наврнуваат 1500 милиметри врнежи.
Паркот е дел од разновидната хидрографска мрежа составена од неколку реки, лагуни и езера. Реките се кратки, со стрмно дно и се длабоки. Во склоп на паркот влегува езерото Бутринт на северозапад, езерото Буфи на југоисток, реката Бистрица на север, планината Мил на запад и реката Павло на југ. Најголемото езеро во паркот е Бутринт, а неговиот воден режим е типичен за крајбрежна лагуна. Езерото е долго 7,1 километри, широко 3,3 километри и со површина од 16,3 квадратни километри. Езерото е поврзано со Јонско Море преку каналот Вивари. Езерото Буфи е поврзано со езерото Бутринт на југоисточната страна и е на надморска височина од 2 метри.
Флора
Поради различни геолошки, хидролошки услови и разновидни типови на живеалишта, паркот изобилува со разновидни растителни и животински видови. Фитогеографски паркот припаѓа на илирскиот тип на листопадни шуми на средоземната вегетација. Конфигурацијата на теренот овозможува достапност на вода во реките, езерата и мочуриштата, што од своја страна има големо влијание на биоразновидноста на ова подрачје. Во паркот има меѓу 800 и 900 различни видови на `рбетници, што претставува 27% од сите `рбетници во Албанија. Плитките крајбрежни лагуни се каменити, а длабочината на водите во паркот е поголема отколку во другите области. Тие се покриени со густа трева, широколистен рогоз и трска. Постојат итн. подводни ливади, каде најзастапени водни растенија се Zostera noltei и Ruppia cirrhosa. Во рамките на археолошките наоѓалишта, и на јужните и на источните падини на планината Сотире се наоѓаат најголемите зимзелени површини. На поголемите надморски височини преовладуваат црника и лавор, а има и полски брест, полски јасен и даб. Во паркот се среќаваат и црвеноцветна капина, бел глог, зимзелена роза, бршлен и италијански клематис. Распространети се и шпаргла, лутиче и Lythrum anceps.
Фауна
Во паркот живеат повеќе од 39 вида на цицачи, 246 вида на птици, 25 вида на влекачи, 10 вида на водоземци и 105 вида на риби. Според подредови, застапени цицачи се: 5 инсектојади, 9 лилјаци, 12 глодачи, еден вид зајаковидни цицачи, два вида парнокопитни, два кита, еден вид перконоги и седум Fissipedia.
Шумите се населени со: црвена лисица, куна белка, дива свиња, обичен шакал, европски зајак и видра. Само во тек на зимите се јавуваат и волци. По ливадите се среќава невестулката и Microtus levis. Во топлите води живеат: клунестиот делфин, обичниот и пругастиот делфин. Според некои извештаи, во каменестите и пештерските морски терени била забележана и средоземната фока–мечка. Поради близината на морето, езерата и реките ги посетуваат и населуваат 105 вида риби. Постојаните видови на риби се: караш, ципол-главаш и ципол-патник, европска јагула, ослич и други.
Во паркот бил направен и попис на птици, според кој тука се населени 246 вида, од кои половината тука се гнездат. Некои од постојаните жители се: златен орел, сив сокол, еребица камењарка, жолна и јастреб глувчар. Заливите и естуарите долж крајбрежјето се зимски одредишта за многу птици преселници. Влажните терени се места за одмор и хранилишта за: црвеноглав кожувар, голем корморан, кокаљка, лиска и езерски галеб. На ливадите и пасиштата покрај реките се наоѓаат следните видови: блатни кокошки, барска кокошка, блатна еја, полска еја, сипка торбарка, тенкоклунест трскар и други. Мочуришните предели ги населува: малата бела чапја, калуѓерка (птица), обичен свиркач и други. Поголемиот дел од водните птици се сконцентрирани на крајбрежните делови и во мочуриштата, како на пример, малата српоклуна шлука, црвеноногата тринга, тенкоклуна рибарка и други.
Во паркот се документирани десет вида на водоземци и тие главно се населени во шумите и грмушките. Најчести видови водоземци се: шарениот дождовник, големиот мрморец, краставата жаба, грчката жаба и други. Има и бројни влекачи, повеќе отколку во било која друга заштитена област во Албанија, а најчести видови се: Lacerta trilineata, Anguis fragilis и смокот (Zamenis longissimus).
Археолошко и архитектонско наследство
Главните архитектонски споменици во паркот се: римскиот амфитеатар, олтарот на Дионис, римските бањи, гимназиумот, античкиот плоштад, аквадуктот, храмот на Минерва и Асклепиј, Лавовата капија и крстилница. Сите се под заштита на УНЕСКО од 1992 година.
Римскиот амфитеатар во Бутринт спаѓа меѓу најстарите објекти во паркот и се наоѓа во близина на каналот Вивари. Бил изграден во 3 век п.н.е. и се смета дека бил поставен на темелите на уште постар објект. За време на Римската република, тој бил неколкупати реновиран и прошируван.
Лавовата капија била еден од шестте влеза во градот и се смета дека била изградена во 4 век п.н.е. На ѕидовите се гледа лав кој се подготвува да изеде бик. Лавот ги симболизирал жителите на градот, а бикот непријателите. Вратата има многу тесен премин, кој оневозможувал влегување на повеќе луѓе.
На западниот дел од паркот се наоѓа островот Ксамил до кој може да се дојде само со чамец или брод. Околу островот се забележани обичниот и клунестиот делфин.
Аугуст Стриндберг
Животопис
Стриндберг се родил на 22 јануари 1849 година, во Стокхолм. Таткото на неговиот предедо бил селанец, а предедо му бил свештеник, оженет со Германка од угледно семејство, додека дедо му бил угледен граѓанин на Стокхолм. Татко, застапник на едно паробродско претпријатие, бил во врска со скромна слугинка со која се оженил многу подоцна, дури откако таа му го родила четвртото дете - Аугуст Стриндберг. Чудниот брак меѓу таткото со речиси болна наклонетост кон аристократијата и сиромашната мајка извршила големо влијание врз развојот на малиот Стриндберг. Во детството, тој бил повлечен во себе, често плачел и бил повреден од односот на родителите кон него. Дури и кога татко му постигнал одреден материјален успех, Стриндберг не се променил и посакувал мајка му да му се посвети само нему. Со текот на времето, тешката психичка болест шизофренија го засилила кај него стравот од луѓето, но истовремено ја родила и желбата постојано да создава и да ја докажува својата вредност. Подоцна, Стриндберг се женел трипати, но ниту една сопруга не му го дала она што го очекувал, а неисполнетите очекувања се претвориле во омраза кон жените. Така, првите две сопруги ги обвинувал за некои лоши постапки, кои подоцна ѝ ги припишал на Лаура во драмата „Татко“. На пример, својата сопруга, бароницата Сири фон Есен ја обвинувал дека му ги крие писмата и книгите што му ги испраќале пријателите и дека наоколу зборувала дека е луд.
Поради недостиг од пари, Стриндберг морал да ги прекине студиите во Упсала и да се врати во Стокхолм, каде работел како учител. Бидејќи повеќе ги почитувал благородниците од граѓаните, тој бил често потиштен од сиромашните деца кои ги учел. Подоцна, станал домашен учител во семејството на еден образован лекар, Евреин. Тогаш се обидел да ги продолжи студиите, но не успеал да го положи приемниот испит, по што се обидел да стане глумец, но повторно доживеал неуспех. Затоа, тој ѝ се посветил на литературата и конечно доживеал успех, што му донело стипендија, но повторно немал сила да ги заврши студиите. Сепак, неговите стари страсти продолжиле и понатаму и, во 1892 година, во Берлин, Стриндберг се занимавал со алхемија, обидувајќи се да добие злато од бакар. Неговата манија на прогонување достигнала врв во Париз, каде тој потонал во стравични визии и мистично-религиозни идеи. Интересно, пет-шест години претходно, Ниче (кој веќе бил на граница на лудилото) му испратил едно писмо на Стриндберг, потпишувајќи се како „Ниче-Цезар“, а Стриднберг му одговорил со писмо потпишано како „Стриндберг, најдобриот, највисокиот Бог“. Овој пеколен дел од животот, подоцна Стриндберг го опишал во автобиографското дело „Инферно“. Стриндберг умрел на 14 мај 1912 година, во Стокхолм, од рак на стомакот.
Творештво
Опусот на Стриндберг се состои од 56 драми, пет романи, една поетска збирка и неколку збирки раскази. Голем дел од делата на Стриндберг имаат силен автобиографски карактер, почнувајќи од првото дело „Синот на слугинката“. Инаку, тој започнал да пишува со бунтовен дух, под влијание на Ибзен, кого подоцна немилосрдно го напаѓал. Во 1879 година го напишал натуралистичкиот роман „Црвената соба“, во кој се чувствува влијанието на Шилер и на Ибзен. Во 1884 година ги напишал „Швајцарските новели“ во кои го истакнува својот идеал - укинување на приватната сопственост, а во 1887 година се појавила драмата „Татко“, потресна слика на неговата омраза кон жените и на менталитетот на еден дел од граѓанското општество кон крајот на 19 век. Судирот меѓу мажите и жените, Стриндберг го комбинирал со судирот меѓу класите во драмата „Госпоѓица Јулија“ од 1888 година. Овие две драми постигнале голем успех и биле редовно прикажувани на европските натуралистички театри. Подоцна, во драмите „Кон Дамаск“ и „Игра на соништата“ (1902), Стриндберг ги скршил старите драмски форми и извршил декомпозиција на ликот на авторот во повеќе апстрактни лица, со што отворил ново поглавје во драмската уметност. За тие драми, тој рекол: „Сè може да се случи, сè е можно и веројатно. Времето и просторот не постојат.“ Во овој период, Стриндберг напишал и неколку историски драми од шведската и германската историја, но и во нив ги вметнал своите субјектививни, идеалистички гледишта за светскиот дух. Во истиот стил, во 1903 година ја напишал расправата „Свесната волја во светската историја“. Во 1907 година, во Стокхолм, тој го основал театарот со името „Интима театерн“, со цел да ги прикажува единствено своите дела, пишувајќи драми до 1910 година. Истовремено, тој развил и посебна теорија на сценската уметност.
Во една прилика, Хенрик Ибзен изјавил дека Стриндберг ќе биде поголем писател од него. Во времето од натуралистичката фаза, самиот Стриндберг бил горд на сложеноста на ликовите од неговите драми, но Зола сметал дека тие не се реални, туку претставуваат апстракции. Во секој случај, Стриндберг извршил големо влијание врз натамошниот развој на драмата. Многумина, во него гледаат како на почеток на современите драмски струења, симболизмот и експресионизмот, како и далечен предвесник на надреализмот и егзистенцијализмот. Преку длабокото, страсно нуркање во себеси, тој ја збогатил книжевноста со нови области на психата и со нови облици на уметничкото прикажување.
Карл Вилхелм Рајнмут
Карл Вилхелм Рајнмут (4 април 1892 г. во Хајделберг – 6 мај 1979 г. во Хајделберг) бил германски астроном и открил 395 мали планети.
Научна кариера
Од 1912 до 1957 година, Рајнмут работел како астроном во Хајделбершката опсерваторија (Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl), астрономска опсерваторија на ридот Кенигштул над Хајделберг во јужна Германија. Тој бил член на групата за мали планети при АРИ помеѓу 1947 и 1950 година, а подоцна станал „Оберобсерватор“ или главен набљудувач во опсерваторијата во Хајделберг до неговото пензионирање во 1957 година. Рајнмут извршил повеќе од 12.500 прецизни астрометриски мерења на положбите на помалите планети на фотографска плоча, што било макотрпна работна задача пред појавата на компјутерите.
Почести
Астероидот од надворешниот главниот појас 1111 Рајнмутиа, кој самиот го открил во Хајделберг во 1912 година, бил именуван во негова чест. (.
Откритија
Меѓу неговите најзабележителни откритија се двете близуземски тела (БЗТ) 1862 Аполон, по кого Аполонската група го добила името, и која стана најголема група на астероиди во БЗТ категоријата со речиси 8.000 члена и 69230 Хермес, познат по тоа што бил изгубен астероид повеќе од половина век до неговото повторно пронаоѓање во 2003 година, и затоа што бил единствениот ненумериран, но именуван астероид во тоа време.
Рајнмут, исто така, открил неколку големи Јупитерови тројанци, како: 911 Агамемнон, 1143 Одисеј, 1172 Анеас, 1173 Анхис, 1208 Троил, 1404 Ајакс, 1437 Диомед и 1749 Теламон. Астероидот од главниот појас 5535 Анафранк, кој го открил во 1942 година за време на Втората светска војна, подоцна бил посетен од вселенското летало Стардаст во 2002 година. Неговото откритие со најмал број за мала планета е 796 Сарита, астероид од средниот регион на главниот појас. Рајнмут открил и две периодични комети од семејството на Јупитер, имено 30P/Рајнмут и 44P/Рајнмут.
Мета-именување
Почетните букви на малите планети од до, сите откриени од Рајнмут, го спелуваат името „G. Stracke“. Густав Штраке бил германски астроном и пресметувач на орбити, кој не сакал ниту една планета да биде именувана по него. Вака, Рајнмут му оддал почит на човекот истовремено почитувајќи ја неговата желба:
Подоцна 1019 Стракеја, која исто така била откриена од Рајнмут, била именувана по Штраке.
Пилеус (шапка)
Пилеус (πῖλος, ; исто така ' или ' на латински) беше филц капа без рабови што се носеше во Стара Грција, Етрурија, Илирија (Панонија),   подоцна исто така била воведена во Стар Рим. Пилеусот се појавува и на апулиската црвенофигурна керамика.
Македонска сага (филм)
Македонска сага e македонски игран филм по сценарио и режија на Бранко Гапо. Премиерата била одржана во 1993 година.
Кратка содржина
Доаѓањето на младиот учител Дамјан во едно село во Западна Македонија го разбранува вообичаеното секојдневие на неговите жители кои припаѓаат на различни вероисповеди. Тој по многу нешта се разликува од поранешните учители во селото. Со својата младост, со начинот на комуницирање со децата и со авангардизмот го привлекува вниманието на селаните.
Во таквиот склоп на околности, тој е почитуван гостин во многу селски домаќинства. Во едно од нив живее и девојката Џемиле, сестра на новиот пријател на учителот, кој по игра на случајот е и првата личност што тој ја запознава по пристигнувањето во селото. Убавата девојка му го привлекува вниманието на Дамјан кој во почетокот, можеби и неодговорно, и се додворува, не водејќи сметка за патријархалноста на средината во која се наоѓа. Се раѓа љубов, чија трагична компонента е присутна од самиот нејзин почеток. Различната верска припадност не ветува можност за среќен крај на љубовта што наскоро ќе престане да биде тајна. Под силниот притисок на семејството на Џемиле и на селото воопшто, Дамјан ќе го напушти селото. Набрзо потоа, како во бунило, тој се враќа. Но, во тој временски интерегрум Џемиле се самоубива, скокајќи во надојдените води на реката крај која и започна нејзината голема љубов.
Список на државни водачи во 765 година
Ова е список на државни водачи во 65 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Тракија (автопат)
Тракија (Автомагистрала „Тракия“) е автопат во Бугарија, кој го поврзува главниот град Софија, преку Пловдив, со приморскиот град Бургас. Автопатот е дел од европскиот транспортен коридор 4. Тој го носи името на областа Тракија низ кој минува трасата на автопатот.