cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сулејман Величествениот
Семејни настани
Султанот Сулејман имал четри жени. Од првата, Фулан хатун се родил во 1512 година се родил Махмуд кој починал по девет години. Во 1511 година се оженил со Ѓулфем хатун, која му родила син но починал по само неколку месеци. Од бракот со Махидевран султан се родиле Разије султан и Мустафа, и како прв син бил воспитуван како наследник на престолот. Целата работа се променила со пристигнувањето на украинката Александра Лисовска во харемот како поклон на султанот од Паргали Ибрахим-паша. Нејзината харизма го привлекувала секој во харемот, поради кое го добила името Хурем кое во превод значи насмеана. Таа бргу по пристигањето во харемот во палaтата Топкапи-сарај станала султанов сопатник во креветот. Бидејќи не служила само за сексуално задоволување и како мајка на можните машки наследници, таа се покажала и како добар оратор и искрен пријател. По големата кавга меѓу Махидевран и Рокселана, Сулејман ја протерал Махидевран и нејзиниот син Шехзаде Мустафа во градот Маниса. По ова Рокселана станала омилена на султанот, односно хасеки. Во 1522 година Рокселана го родила принцот Шехзаде Мехмед. Во 1526 година се родила Михримах султан, која подоцна била омажена за Рустем-паша. Од Рокселана, на султанот му се родиле и Селим, Бајазит и Џихангир. Рокселана станала една од најсилните жени во харемот. Таа настојувала да ги исполни сите желби на Сулејман. Тој бил спремен да се ожени со неа и да ја прогласи за султанија, нешто што никогаш претходно не се било случило од настанувањето на империјата. Така свадбата се случила во 1530 година. .
Се смета дека Паргали Ибрахим-паша бил погубен поради големото влијание во империјата, но за неговата смрт најмногу одговорна била Рокселана. Сулејман започнал да се плаши и за неговиот престол па поради ова бил погубен. По смртта на Ибрахим-паша, на Сулејман како доверлив човек му останал само Рокселана. Како прв роден син, Мустафа бил наследник на османлискиот престол но според некои историчари по женидбата на Сулејман со Рокселана тој како свој наследник го гледал Шехзаде Мехмед, најстариот син на Рокселана. Сулејман му овозможил повеќе прилики на Мехмед и според тоа тој го подготвувал за престолонаследник. По овие случувања, Мустафа доживеал и втор шок од страна на неговиот татко по неговото преместување од Маниса во Амасија. Владеењето во Маниса му било доделено на Мехмед. И покрај тоа што бил преместен во Амасија, Мустафа добил декрет според кој неговиот татко сѐ уште во него гледал како иден султан.
Во 1547 година во времето на Османлиско-сефевидската војна, Сулејман се сретнал со своите три синови на различни места за да разговара за политичката ситуација во земјата. По ова следувала трка кон престолот меѓу тројцата браќа, вклучувајќи го Селим. Во 1544 година Селим бил испратен во Маниса како управител.
Животот на Мустафа бил во опасност посебно по смртта на Паргали Ибрахим-паша и новиот сојуз меѓу Рустем-паша и Рокселана. Рокселана според повеќе извори направила заговор за убивање на Мустафа. Во текот на еден поход, Рустем-паша испратил еден од најдоверливите негови луѓе да извести дека султанот Сулејман не бил на чело на армијата, по кое војниците сметале дека дошло времето принцот Мустафа да го зазеде престолот. Султанот на ова многу се налутил. Така, во текот на Иранскиот поход, армијата на Сулејман заминала во градот Ерегли. Додека тој бил во Ергели, Руштем-паша му понудил на Мустафа да се приклучи кон армијата на неговиот татко. Претходно пак, Рустем го предупредил на султанот дека Мустафа се подготвувал да дојде во Ергели и да го убие на Сулејман.
Мустафа ја прифатил понудата на Рустем-паша и заедно со својата војска заминал кон градот Ергели. Сулејман овој потег го видел како закана и решил Мустафа да го убие. Кога Мустафа влегол во шаторот на Сулејман за да се сретнат, стражарите на Сулејман го нападнале и по долгата борба го убиле на принцот. По неговата смрт, јаничарите и војниците на Мустафа протестирале против одлуката на Сулејман, и главно ги обвинувале Рокселана и Рустем-паша.
Затвореникот на кралот
Затвореникот на кралот (на германски: Der Gefangene des Königs ) е германска историска комедија од 1935 година во режија на Карл Боезе, и во неа глумат Мајкл Боен, Пол Кемп и Суси Ланнер. Филмот се заснова врз развојот на порцелан Меисен во текот на XVIII век, особено на улогата на алхемичарот Јохан Фридрих Ботгер.
Филмските сцени биле дизајнирани од уметничкиот директор Макс Зеефелдер. Сцените биле снимани во студиото Баварија во Минхен.
Разговори со еден тигар
„Разговори со еден тигар“ (англиски: Talks with a tiger) — книга за деца на англискиот писател Доналд Бисет од 1967 година.
Содржина
Книгата содржи 25 раскази:
Изданија на македонски јазик
Книгата „Разговори со еден тигар“ доживеала повеќе изданија на македонски јазик:
Виолетова боја
Виолетова — боја која создава со мешање на црвена и сина. Исто така за виолетова се употребува и терминот лила. Брановата должина на бојата во спектарот е 380-420 нм. Виолетови се цветовите на некои цвекиња како љубичицата, темјанушката итн.
Панзир (Охрид)
Панзир — археолошко наоѓалиште во градот Охрид. Наоѓалиштето претставува населба и некропола од доцноантичкото време и средниот век. Се наоѓа на околу 3-4 км југоисточно од градот, на југоисточната падина од полустровот Горица, во близината на езерскиот брег. Во овоштарникот на еден жител биле откриени остатоци од темели градени од кршен камен и варов малтер како и надгробна плоча со старогрчки натпис. Во непосредната близина, на површина од околу 100 метри се најдени повеќе гробови, а на местото на одморалиштето „Орце Николов“ темели од објекти, исто така градени од кршен камен и варов малтер. Денес на целиот простор се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси, тегули и имбрекси.
Козарно
Козарно (словенечки: Kozarno) — населба во Општина Брда во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Степа Степановиќ
Степан Степановиќ - Степа (Кумодраж кај Белград, 28 февруари/11 март 1856 – Чачак, 27 април 1929 година) бил српски и југословенски војвода (фелдмаршал). Тој учествувал во српско-турските војни (1876-1878 г.) како питомец-наредник, а подоцна и потполковник. Во периодот меѓу борбите на Сливница, кај Куманово, бил командант на баталјон, а подоцна и на полк, бригада, дивизија и помошник на началникот на Главниот генералштаб. Двапати бил воен министер. Во тој период Српската војска била во секој поглед (организациски, професионално, материјално и морално) добро подготвена за војување. Во Првата балканска војна (1912-1913 г.), Степа Степановиќ командувал со Втората армија. Во Втората балканска војна, армијата со која командувал пожртвувано ја бранела нишавската зона со утврден логор во Пирот.
Кога почнала Првата светска војна, тој бил заменик на отсутниот Радомир Путник, кој бил началник на штабот на Врховната команда и раководел со мобилизацијата на Српската војска. Откако Радомир Путник се вратил во Србија, Степа Степановиќ се вратил на должност како командант на Втората армија и со нејзините главни сили извел марш-маневар, преку Коцељево и Текериш. Во ноќен напад на 21-та дивизија на 8-от корпус на австроунгарската војска на источните падини на планината Цер, тој ја поразил и им овозможил победа на Србите во Церската битка. За оваа победа на Сојузничките сили над Централните сили, тој бил унапреден во највисокиот воен чин - чин на војвода (фелдмаршал). Неговата армија во Битката кај Дрина пожртвувано ја бранела Мачва. Долго време успешно ги одбивала нападите на посилните австроунгарски сили и не дозволувала премин преку реките Дрина и Сава на војската на генерал Поќорек, со што ја исцрпувала силата на неговата војска. Во Битката кај Колубара (од 16 ноември до 15 декември 1914 година), Втората армија на десната страна на реката Колубара прво го запрела нападот, а потоа со маневарските потфати на генералите Радомир Путник и Живоин Мишиќ потполно ја поразила австроунгарската балканска војска. За време на инвазијата на Србија, есента 1915 година, војската на Степановиќ, заедно со Тимочката војска, го оневозможила нападот на Првата бугарска армија, која преку нишавската зона сакала да влезе кон заднинските позиции на главната српска војска, која тогаш била ангажирана на северниот фронт, со што многу придонела во пропаѓањето на плановите на генерал Мекензен за опкружување и уништување на српската војска. Степановиќ имал подоцна значајна улога во реорганизацијата на српската војска на Крф, нејзините први успеси на фронтовите кај Горничево, Кајмакчалан и околу Битола, но најголемиот успех бил пробивањето на Солунскиот фронт и исфрлањето на Бугарите од војната. По пробивањето на непријателскиот фронт на Добро Поле и Козјак, Степановиќ со својата Втора армија, заедно со Првата армија и сојузничките сили, ја натерале Бугарија на капитулација на 29 септември 1918 година. Оваа победа, како и победата во Церската битка, му донеле слава на Степановиќ и го ставиле во редот на најголемите војсководци во Првата светска војна и во целата српска воена историја.
Рано детство и образование
Артилерското училиште во тоа време имало повеќе технички карактер, се учело повеќе математика, која, како и јазиците, не му одела баш најдобро на Степановиќ. Во тој период започнало Херцеговското востание, што ја принудило Србија да почне со воени подготовки, па затоа и воените училишта морале да ја прилагодат својата програма повеќе на практична борбена обука. Во септември 1875 година, сите питомци од училиштето добиле чин каплар, а во мај 1876 година, после крајниот испит, добиле чин на поднаредник. Во јуни истата година, избила српско-турската војна и целата XI класа од артилериското училиште била пратена на фронт.
Српско-турските војни
Степановиќ бил пратен во Крагуевац, во мај 1876 година, каде му била дадена должност на ордонанс на полковникот Љубомир Узун-Мирковиќ, во штабот на Шумадијската дивизија. Во воените операции против турската војска, Степановиќ бил забележан од својот командант како многу вреден и добар јавач. Но турската војска започнала контраофанзива во која имала успеси. За да не ја изгубат битката, српските офицери влегле во борбата рамо до рамо со обичните војници, што го подигнало моралот на војската и довело до пресврт во битката. Во борбите учествувал и Степа Степановиќ, а ова искуство имало големо влијание врз него. Тој подоцна го искористил за да го подигне моралот на своите борци во одлучните моменти на војувањето.
Откако го ослободиле Књажевац, Шумадијската дивизија тргнала кон Сокобања за да го спречи навлегувањето на турската војска во долината на реката Морава. Тука, во Сокобања, Степановиќ бил преместен во штабот на полковникот Ѓуро Хорватовиќ - командант на Четвртиот корпус. Оваа воена формација водела повеќе битки против Турците, а во сите учествувал и Степановиќ. После примирјето, Степановиќ за покажаната храброст бил одликуван со Златен медал за храброст и бил унапреден во повисок чин.
Период на мир (1878-1885 г.)
По завршување на војната, Степановиќ го довршил образованието со двогодишен курс на Воената академија. По негова желба, тој бил прекомандуван во Крагуевац. Таму ја запознал својата идна сопруга Јелена, која била ќерка на Велислав Милановиќ - началникот на крагуевската област. Се венчале во 1881 година. Имале две ќерки: Милица и Даница, кои и двете подоцна се омажиле за офицери на кралската војска на Југославија.
Во првата официјална евалуација за неговата работа, во 1880 година, специјалната воена комисија го опишала Степановиќ како: Во Крагуевац бил назначен и како наставник за воени вежби во Првата крагуевачка гимназија.
Српско-бугарска војна (1885 г.)
Во српско-бугарската војна, Степановиќ учествувал прво како командир на Првата чета на Вториот батаљон, но уште додека траела Битката кај Сливница тој бил унапреден за командант на Првиот батаљон. Српската војска само на почеток имала успех во борбите.
Кога кралот Милан, по лажните извештаи од теренот, наредил повлекување на српската војска, бугарската војска извршиле концентричен напад врз клучните позиции, поради што српската војска се разбегала.
Подем
По завршувањето на војната, Степановиќ се вратил во Крагуевац, и останал таму до средината на ноември 1886 година. Кон крајот на годината, положил испит за пешадиски капетан на II класа и станал приправник на Главниот генералштаб.
После три години, во март 1889 година, се пријавил повторно за испит за повисок чин, и од втори до шести април полагал теориски испит од 12 предмети, додека од практичниот дел бил ослободен бидејќи при работата во генералштабот добил многу добри оценки. По положувањето на испитите, бил унапреден во чин на генералштабен капетан од I класа.
Во пролетта 1892 година, тој полагал за чин на генералштабен мајор, истовремено со Милутин Милановиќ и Живоин Мишиќ, а претседателот на комисијата бил Радомир Путник. Откако положил и бил унапреден, бил преместен во Ваљево, каде бил поставен за началник на штабот на Дринската дивизиска област и останал таму до 1895 г., кога бил преместен во Белград. Во Белград, откако кратко време бил командант на Седмиот батаљон, бил поставен за шеф на генералштабниот отсек при Министерството за војна, а истовремено и предавал како професор по воена историја на Воената академија. Сѐ до крајот на 1899 година, тој бил на разни должности во Министерството за војна, иако работата во канцеларија не му допаѓала. Таму важел за строг и праведен, но поради недоразбирањата во работата бил преместен во Заечар. Промената во работата ја прифатил со олеснување со зборовите: "За офицер работата во воените единици на терен значи исто што и вода за риба, а посебно за генералштабен офицер. Тука тој може да покаже што знае и може да покаже резултати. Канцеларијата го убива духот и ја исцрпува силата и го претвора човекот во механизам."
Промените на престолот и подофицерската завера од 1903-1907 година, не влијаеле на неговата кариера, но самиот тој тешко ги поднесувал несогласувањата во офицерските кругови. После Мајскиот пуч (28/29 мај 1904 г.) и смената на престолот, тој бил поставен прво за началник на општото одделение при Министерството за војна, а брзо потоа бил поставен за командант на Шумадијската дивизија. Иако разни историчари го ставаат на различна страна на заговорниците, самиот Степановиќ постојано истакнувал дека никогаш не бил на ниедна страна. Кралот Петар Караѓорѓевиќ, во 1904 година, го одликувал со Кралскиот орден Караѓорѓева ѕвезда од III степен.
Во тој период општата ситуација во Европа се влошила. Во Македонија било кренато Илинденското востание во 1903 година, што било причина Владата на Србија да започне со подготовки за војна. Поради тоа Степановиќ, како командант на Шумадијската дивизија, вовел железна дисцилина и постојани воени вежби, а секоја неправилност, неточност и прекршување на прописите и правилата строго ги казнувал. Во пролетта 1906 година, во Крагуевац дошло до т.н. Подофицерска завера, за која некои историчари тврдат дека била предизвикана од неговата претерана строгост. Околу триесетина офицери-завереници планирале да преземат неколку државни установи и да го уапсат Степановиќ. Но заверата била откриена и Степановиќ уапсил 31 офицери, а за да целата ситуација не се прошири, реагирал да ја спречи тогашниот воен министер Радомир Путник. Оваа контразавера длабоко го погодила Степановиќ иако и самиот бил донекаде одговорен за неа.
Подготовки за Балканските војни (1907-1912 г.)
Степановиќ бил унапреден во чин генерал на 29 јуни 1907 година, но и понатаму останал да командува со Шумадијската дивизиска област. Кога Никола Пашиќ ја формирал новата Влада на Србија, во 1908 година, за воен министер, на местото на Радомир Путник, го назначил Степа Степановиќ, а тој во текот на својот мандат почнал со снабдување на војската со ново и модерно оружје. Ги заменил старите пушки, набавил митралези и нова артилерија од Франција.
По анексијата на Босна и Херцеговина од страна на Австроунгарија, во 1908 година, имало масовни демонстрации во Србија и во Црна Гора, во кои народот барал да се преземат одредени воени мерки, но Степановиќ ги убедувал и владата и парламентот дека војската не е доволно подготвена за воени акции и дека е подобро да се преземат најпрво дипломатски, финансиски и воени подготовки.
Неговиот став бил критикуван, па затоа, во 1909 година, тој бил симнат од министерската функција и бил ставен на располагање, но сепак активно учествувал во понатамошното унапредување на војската и нејзината подготовка за евентуална војна. Благодарение на неговата посветеност, српската војска, а посебно Моравската дивизија чиј командант бил Степановиќ, подготвена ја дочекала претстоечката војна.
Прва и втора балканска војна
На почетокот на Првата балканска војна, Степановиќ станал командант на Втората (сојузничка) војска, која броела околу 60,000 луѓе, и се состоела од Тимочката дивизија и бугарската Седма рилска дивизија. И двете војски се бореле заедно против Турците. На 17 октомври 1912 год., била објавена војна на Турција, а Степановиќ добил наредба од генералот Радомир Путник да со Втората армија се движи кон турската граница, но да не ја поминува границата. Имало неколку големи судири со турската војска, а во нив биле ослободени и заземени Страцин, Куманово, Крива Паланка и Кочани. Движењето на армиите преку Македонија било насочено кон Сер и Демир Хисар.
На 6 ноември 1912 година, Степановиќ со својот штаб стигнал пред Одрин, каде се сместил во местото Мустафа Паша, заедно со штабот на бугарскиот генерал Никола Иванов. Сојузничките војски вршеле опсада на Одрин неколку месеци, а на 24 март 1913 год. заедно тргнале во негово освојување. Најголемиот воен успех го постигнала Тимочката дивизија под команда на Степановиќ. Тој ги следел воените дејствија против турската војска на самото бојно поле, и цело време ги храбрел своите војници со зборовите: "Браво синци моји, браво соколови моји". Градот Одрин бил освоен на 27 март, а Степановиќ со комбиниран заеднички одред свечено влегол во освоениот град. После неколку дена, тој наредил да се направи помен за загинатиот крал Волкашин и паднатите херои од Маричката битка (1371 година) на Черномен, каде според историските податоци таа се одиграла против османлиската војска.
Кога генералот Степановиќ се вратил од Одрин во Пирот, на 18 април 1913 година, тој добил известување од Врховната команда, дека се бара од него да ги подготви сите воени утврдувања во Пирот и сите опсадни топови од Одрин, а потоа да ги преземе сите мерки на внимание кон границата со Бугарија. Верувајќи дека спорот помеѓу Србија и Бугарија нема да се заврши по мирен пат, тој веднаш почнал да ги спроведува препораките на Врховната команда и според сопствената проценка се сконцентрирал на одбраната на пиротскиот логор. Бугарите извршиле напад на 6 јули, по целата должина на Злетовска река. Поради нападот на Бугарите врз Светиниколскиот одред и нивното напредување, генерал Степановиќ пратил дел од своите единици на помош на Светиниколскиот одред, а сите други армиски трупи ги обединил и ги насочил во светиниколскиот правец, за да го спречи продорот на бугарските трупи. Бугарите успеале да ги заземат српските позиции на Црн врв и на Самара (Романија), преземала офанзива кон Пирот, Власина и Заечар. Во тешките борби околу Пирот, Србите имале големи губитоци и морале да се повлечат. Губитоците во живата сила, генералот Степановиќ тешко ги примил и во телеграмите до командата тој препорачал избегнување на ризично војување и помудро управување со воените сили.
На 21 јули 1913 г., пред линијата на фронтот од Втората српска армија, дошол бугарски парламентарец со барање за преговори за склопување на мир. На 31 јули 1913 година, бил склопен мир со што завршила Втората балканска војна.
Прва светска војна
По завршувањето на Втората балканска војна, била спроведена демобилизација на Втората армија, а генералот Степановиќ во 1914 година бил испратен како претставник на Комисијата за утврдување на граничниот фронт кон Бугарија, во Бабушница (околината на Пирот). Таму, рано наутро на 29 јуни, додека чекал кафе, му била предадена телеграма со која го известиле дека е направен атентат врз престолонаследникот Франц Фердинанд во Сараево. Откако ја прочитал телеграмата пред комисијата, тој додал: Неговите стравови набргу се исполниле. Комисијата ја завршила работата и при враќањето назад во Ниш, ноќта на 24 јули, генералот Степановиќ добил наредба веднаш да отпатува за Крагуевац, за да ја преземе работата на началник на штабот на Врховната команда на местото на генералот Радомир Путник, кој бил отсутен поради лекување. Му било кажано дека утредента ќе излезе наредба да се спроведе општа мобилизација.
Церска битка
Церската битка е првата од победничките битки на Србија против австроунгарските сили, и е првата сојузничка победа во Првата светска војна. Српските сили биле под команда на генералот Степановиќ, и по оваа сјајна воена победа над надмоќниот непријател, тој бил унапреден во највисокиот чин на војвода односно на фелдмаршал.
Дринска битка
Битката на Дрина била низа од борби помеѓу австроунгарската војска и српските воени сили на подрачјето на Дрина, кои се воделе во периодот од почетокот на септември до средината на ноември 1914 година. Австроунгарија, преку реката Сава и долниот и среден тек на реката Дрина, повторно ја нападнала Србија, и поради надмоќноста, после тешките рововски борби, ја принудила српската војска на повлекување. Во текот на овие судири, за првпат и двете војски ја примениле тактиката на рововско војување. Положбата на Втората армија, закопана во калливите ровови на Мачва, била особено тешка, и Степа Степановиќ постојано ја предупредувал Врховната команда дека ситуацијата била лоша поради големите човечки загуби и поради недостатокот на муниција. Тоа било причина за повлекување на Втората армија, со која се повлекувало и населението кое се плашело од репресалиите на непријателот. Општото повлекувањето било кон Ваљево, така да на 14 ноември 1914 г., заедно со Втората армија, се сконцентрирале и Првата и Третата армија, на десната страна на реката Колубара.
Колубарска битка
Колубарската битка била водена од средината на ноември до средината на декември 1914 година, и таа била најзначајната битка помеѓу српската и австроунгарската војска во Првата светска војна. Фронтот на војување бил долг над 200 километри, и таа е всушност контраофанзива на Првата српска армија под команда на генералот Живоин Мишиќ. Втората армија во оваа битка имала улога на стожер. На нејзиниот фронт, преку Сувоборска греда па кон Горен Милановац, се воделе одбранбени борби кои требале да го спречат пробивањето на главните сили на австроунгарскиот шеснаесетти корпус. Главните офанзивни борби ги воделе Првата и Третата армија. Победата, која донела ослободување на заземените делови од Србија и долго примирје во земјата, била постигната со префрлање на ослабнатите и слабо вооружени армии од еден фронт на друг.
Примирјето по Колубарската битка траело до есента 1915 година, кога почнала новата офанзива на австроунгарската војска. Офанзивата почнала со жесток напад, поради што српската војска морала да се повлекува, а девет дена по нападот на Австроунгарците, и Бугарија, без објавување на војна, ја нападнала Србија. Ветената помош од сојузниците изостанала, па било решено српската војска потполно да се повлече. Втората армија, со која командувал Степа Степановиќ, била под силни удари на бугарската војска, и се повлекла од положбите кај Ниш, Власотинце, Јужна Морава и Лесковац. Повлекувањето на Втората армија било заедно со Првата и Третата армија во правецот Пеќ-Андријевица-Подгорица-Скадар, и било трагично за српската војска која претрпела страшни губитоци. Се проценува дека загубата била околу 143,000 војници, поради студот и гладот, поминувајќи низ планината Проклетие на границата со Албанија. Цело време при повлекувањето, Степа Степановиќ бил со своите војници.
Служба во Кралството СХС
На 17 ноември 1918 година, војводата Степа Степановиќ го посетил Сараево, градот кој неговата армија го ослободила од Австроунгарците. Населението му приредило величествен дочек, домаќините го сместиле во дворецот каде престојувале австроунгарските гувернатори, но тој сето тоа го одбил и се сместил скромно во помошната зграда. Познатиот поет Алекса Шантиќ, во негова чест ја напишал песната "Поздрав до војводата Степа". Својата служба во Сараево, веќе остарениот војвода, ја вршел со голем напор. Четириесет и три години на воена служба и учество во предните линии на фронтот во шест војни, во период од 11 години, ја исцрпиле неговата сила и здравјето почнало да му попушта. Во 1920 година, тој побарал да се разреши од должноста и истата година се пензионирал.
Последните години (1920-1929)
По пензионирањето живеел со семејството во Чачак. Потполно се повлекол од јавниот живот и се занимавал со чување на внуците и градината, одгледувал цвеќе и овошје. Не сакал да зема учество во политичкиот живот, а единствено учествувал во работата на Народната одбрана - организација која имала за цел да го собира народот на патриотска основа. Но, кога по некој период забележал дека организацијата почнала да добива политички претензии, веднаш поднел оставка. Во 1928 година, здравјето почнало брзо да му се влошува. Пред смртта, сам ги направил сите подготовки за погребот. Од скромната плата на војвода заштедил пари и за погребот и да ѝ остави нешто на својата сопруга. Сам го избрал местото каде бил погребан, а исто така сам ја избрал униформата и ордените со кои го закопале. Починал на 27 април 1929 година.
Поради неговата смрт тагувала целата нација. Погребот бил одржан во присуство на кралот Александар Караѓорѓевиќ, членовите на кралската влада, неговите воени другари, делегации од сојузничките земји, семејството и неколку илјади граѓани. Странските весници го опишале како национален јунак на српскиот народ и го ставиле во редот на најголемите војсководци од Првата светска војна.
Војводата Степа Степановиќ е вклучен во 100-те најеминентни Срби.
1887 во уметноста
Во 1887 година во уметноста се случиле некои значајни настани.
Исао Ивабучи
Репрезентативна кариера
бил член на јапонската репрезентација на Летните олимписки игри 1956.
1886 во уметноста
1886 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Црква Воведение на Пресвета Богородица (Љубљана)
Црквата Воведение на Пресвета Богородица (словенечки :Cerkev Marijinega oznanjenja) е црква кој се наоѓа во Љубљана, Словенија. Била изградена во периодот од 1645 до 1660 година со барокски стил
Луковица (Делчевско)
Луковица или Луканица — село во Општина Македонска Каменица, во областа Осоговија, во околината на градот Македонска
Географија и местоположба
Луковица се наоѓа во областа Осоговија, во сливното подрачје на реката Брегалница, недалеку во источен правец од Македонска Каменица. Селото е од разбиен тип и се простира на надморска височина од 580-670 м. Селскиот атар зафаќа површина од 8 км2.
Стопанство
Селото има главно полјоделска функција. Во рамките на селскиот атар, обработливото земјиште зафаќа површина од 364 ха, на шуми отпаѓаат 244 ха, а на пасишта 164 ха.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Луковица живееле 140 жители, сите Македонци. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Луковица имало 80 Македонци под врховенство на Бугарската егзархија.
Според пописот од 2002 година, во селото Луковица живеат 269 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 297 жители, од кои 279 Македонци, 5 останати и 13 лица без податоци.
Општествени установи
Во селото има основно училиште во коешто повеќе не се одржува настава.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Македонска Каменица од 1996 година.
Во периодот 1955-1996, селото било дел од Општина Делчево.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од Општина Каменица.
Во периодот 1950-1952, селото било седиште на истоимената општина.
Во XIX век, селото било дел од Малешевската каза на Отоманското Царство.
Избирачко место
На парламентарните избори во 2020 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 212 гласачи.
1885 во уметноста
1885 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Кожбана
Кожбана (словенечки: Kožbana) — населба во Општина Брда во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Портокалова боја
Портокалова боја настанува со мешање на црвена и жолта. Брановата должина во спектарот е 620-585 нм. Иако во повеќе јазици портокаловата боја се поврзува со портокалот, зборот најверојатно потекнува од Индонезија (инд. оранг-утанг, орангутан (мајмун) и се поврзува со мајмуните.
Данела Арсовска
Данела Арсовска  (р. 20 декември 1979) — македонски економист, активист, политичар, во 2014 година е избрана за претседател на Македонските стопански комори — сојуз на национални стопански комори, промовирајќи економска соработка на национално и меѓународно ниво, врз основа на принципите на слободна трговија и фер конкуренција. Таа беше назначена за претседател на Македонската унија на организации на работодавачи во 2015 година.
На национално ниво, Арсовска е претставник во Собранието на Република Македонија, Национален совет за европска интеграција од 2016 година. Таа е член и на Советот за јавно приватно партнерство во Владата на Република Македонија. Данела Арсовка е градоначалник на Скопје.
Образование
Арсовска се стекна со диплома по право во Скопје на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј “. Има магистратура по економија и извршно образование од Универзитетот во Оксфорд и Универзитетот во Шефилд.
Таа држи низа академски и консултантски позиции во Македонија и на меѓународно ниво, и држела предавања за развојни теми на универзитети и конференции Арсовска течно зборува македонски, англиски, германски јазик, а зборува и бугарски и српски јазик.
Меѓународна кариера
Арсовска има неколку позиции на високо ниво во меѓународни меѓувладини организации и исто така има низа експертски позиции. Таа служи на панелот при Светската банка ICSID во Вашингтон, САД од 2016 година. Во 2017 година беше назначена за членка на Судот во Судот за помирување и арбитража на ОБСЕ во Geneенева, Швајцарија, а исто така е и член на Судот на Постојаниот арбитражен суд во Хаг, Холандија од 2017 година.
Арсовска е македонски претставник во Меѓународната стопанска комора (МКС) и избрана членка на Генералниот совет во Светската федерација на комори.
Награди и признанија
Како признание за нејзината работа во 2018 година, Светскиот инвестициски форум за деловни ангели ја додели Арсовска како „Најдобар модел на деловна жена во Југоисточна Европа“. Во 2019 година на 6-тиот Самит на претприемачи од Централна и Југоисточна Европа, Арсовска беше наградена со Признание за нејзиниот посебен придонес во развојот на претприемништвото. Во 2020 година Арсовска беше наградена со сертификат за заслуга од Кунио Микурија, генерален секретар на Светската царинска организација, како признание за нејзиниот придонес во развојот на царината. Признанието го врачи генералниот директор на македонската царинска управа.
Политичка кариера
Во пресрет на локалните избори во Македонија 2021, Данела Арсовска ја истакнува својата кандитатура како независен кандидат за градоначалник на Скопје. Во брз рок го исполнува условот за кандидатура, собирајки ги потребните гласови за истата. Зад независната кандитатурата за градоначалник, добива поддршка од најголемата опозициска партија во Македонија ВМРО-ДПМНЕ и нејзините коалициони партнери од албанскиот политички блок Алианса за Албанците и Алтернатива, како и од голем број на познати скопски интелектуалци, уметници и видни граѓани.
Залцбрике
Залцбрике (Salzbrücke) е поранешна општинска заедница во округот Шмалкалден-Мајнинген, во Тирингија, Германија. Седиштето на општинската заедница била во Обермасфелд-Гриментал. Била распуштена на 1 јануари 2012.
Општинската заедница Залцбрике се состои од следниве општини:
Гостивар
Гостивар — град во западна Македонија во јужниот дел на Полошката Котлина. Гостивар е средиште на истоимената општина која зафаќа површина од околу. Градот претставува административна, политичка, деловна и културна средина за околу осумдесетина илјади жители, од кои во самото градско јадро според пописот од 2002 година живеат речиси 36.000 жители, а според Пописот од 2021, 32.814 жители.
Градот претставува типична мултикултурна средина, во која живеат скоро сите националности во Македонија (Македонци, Албанци, Турци, Роми и други).
Потекло на името Гостивар
Во Средниот век градот бил многу посетуван од гости од сите краишта, а во летните денови по традиција, секоја година се одржувал голем трговски собир (панаѓур). Ваквата традиција продолжила и за време на Османлиското Царство. Поради големата посетеност на населбата од луѓе од други краишта, гости, Турците меѓу себе, на турски, често викале „гостивар“ (гости има). Тогаш во градот имало и многу гостилници, па се претпоставува дека „гостољубивиот град“ односно „градот на гости“ станал - Гостивар. Инаку етимолошкото значење на топонимот во науката сѐ уште не е утврдено. За време на турското владеење населбата почнала да се развива во значајно седиште на Горни Полог, наречен уште и Горна Нахија. Населението од околните рамничарски и ридско-планински села почнало да се преселува во централната населба, со што таа почнала и да расте. Во 1659 година, богатиот Мехмед-паша изградил џамија среде населбата, а околу неа подигнал и училиште и бања, а подоцна и карван-сарај и дуќани. И богатиот Агу Беќир-бег во Гостивар изградил џамија и училиште, што се наоѓале на местото на денешната Саат-кула.
Според Марко Цепенков, Гостивар бил метув на манастирите од Сува Гора (планина источно од градот) каде што се гоштевале многу свештеници, патници и намерници. Поради тоа богато гоштевање метувот го добило името Гостивар. Има и легенда која вели дека доаѓа од турско време каде што Гостивар значи "место каде секогаш доаѓаат гости". Според Турците, градот бил наречен така поради тоа што на турски зборот ВАР значи „има“, така што на тоа место секогаш имало гости. Исто така збор ВАР или Вари во сите словенски јазици означува извор или место од каде што извира голема количина на вода - вриење, а исто така означуа и бања. Како поткрепа на ова ќе го додадеме како пример градот Карлови Вари во Чешка што е во превод Бањите на Карло има и други примери во словенските земји за наставката ВАР како што се Вуковар, Карлобар во Хрватска. Што во превод од старословенски би било „Бања за Гости“. Некои научници како рускиот професор Афанаси Селишчев сметаат дека словенското име на градот било Костово.
Врз основа на записите на Абдулаќим Догани, Гостивар го добива името од девојката дојдена од Бар која што за место на живеење го има одбрано овој град. На локален јазик девојка е гоца и тоа од Бар (Тиват во Црна Гора), затоа произлегува името Гостивар од момата од Тиват. Веројатноста и вистинитоста на ова тврдење е многу мала, и е пред сè во контекст на големоалбанскиот нациоализам, односно да се потврди тезата за автохтоност на Албанците во Гостивар и другите населени места во Македонија, а и самата анегдота има многу мала логичка смисла.
Според една друга легенда сегашното има на градот Гости-гости, настанало за време на владетелот Волкашин. Бидејќи доаѓале голем број на посетители, гости низ овие краишта, во текот турското владеење на турски го нарекувале „Гостивар“ што значи (гости има). Самото име, односно Гостивар се нарекуваше местото на собирање на гости т.е.„Градот на гостите“. Волкашин на сите свои деца им изградил „градови“ (тврдини). На пример, на ќерката Кита и изградил тврдина во Кичево, наречена „Китин Град“ (Китинград), а на Цвета и изградил кале на Сува Гора наречена уште и „Цвета Гора“, каде што имало многу цркви и манастири. Манастирите во „Цвета Гора“ имале свои чифлици во Горни Полог (Гостиварско). Градот Гостивар тогаш бил место на Сувогорските манастири. Манастирските луѓе често ги посетувале чифлиците кај Гостивар, каде што добро биле гоштевани. Легендата вели дека по „гостувањето“ и населбата била наречена Гостивар.
Местоположба
Градот лежи во котлината Полог (Горен Полог) на надморска височина од 510 метри. Во близина на Гостивар во селото Вруток (5 км југозападно од Гостивар) се наоѓа изворот на најголемата македонска река Вардар која тече и низ самиот град кој го дели на два дела, а исто така во негова близина се наоѓа најголемиот македонски национален парк и скијачки центар Маврово. Гостивар е на 67 километри оддалеченост од Скопје, а соседни градови се Тетово на 27 километри северно и Кичево на 46 километри јужно. Гостивар е град кој со голема брзина се гради и станува еден од поубавите градови во Македонија.
Камена епоха
Според најновите податоци добиени преку археолошките ископувања на неолиските наоѓалишта Тумба кај с.Долно Палчиште (1987/88.) и Под село тумба кај с.Стенче (2000.), најстарите траги на живот во Полошката Котлина (тетовскиот и гостварскиот крај) датирааат од пред 8000 години или поточно од 6100-тата година ст.е. Од овие наоѓалишта потекнуваат голем број ископани фаргменти, но и целосно сочувани парчиња на грнчарија, но и жртвеници и статуетки посветени на женскиот култ. На подрачјето на Тетовско, пронајдени се и многу значајни претстави на карпестата уметност како уметнички композиции поврзани со обредните ритуали. .
Овој крај низ целиот неолит бил населен со носителите на културната група Анзабегово-Вршник, која била застапена и во скопскиот регион и Источна Македонија. Во раниот неолит, сепак, овој крај бил под силно влијание и на неолитскта култура Велушина-Породин од Пелагонија јужно оттука, што се гледа и преку формата на најстариот сочуван жртвеник типот ‘Големата-Мајка’ (lat. Magna Mater) пронајдена на овие простори, а откриен близу Стенче. Доцниот неолит се одликува со влијание на Винчанската култура од север.
Метална епоха
Кон крајот на 4. милениум ст.е., започнуваат првите продори на новите доселеници, степски народи од Средна Азија- Индоевропејците, кои уништувајќи и асимилирајќи ја старата неолитска култура создаваат нов енеолитски културен комплекс на Балканот, наречен Салкуца-Бубањ-Криводол. Траги од ова ново население најдени се и во Полог (во Палчиште, Желино итн.). Оваа состојба се стабилизира во средното бронзено време кога се појавуваат првите зачетоци на балканските прото-етничките, а подоцна и пра-етничките заедници. Во овој период започнува и силен продор на материјалните обележја од југ од развиената Микенска култура, што се гледа и преку еден параден луксузен бронзен меч пронајден во Тетово, увезен токму од тие микенски центри. Иако и наредните епохи ќе бида во знак на масовни миграции, сепак Железното Време се одликува со стабилизација, што довело до развој на трговијата. Од овој период датираат и керамичките големи питоси за житарици, пронајдени близу с.Ларце.
Во овој период, според записите на Страбон кои се однесуваат на ковницата во Дамастион, а особено според зачуваните ономастички траги од подоцнежните времиња, се гледа дека Полог бил населен од Бригите (Briges, Brigoi). Бригите биле составен дел на подоцнежните етнички заедници на Пајонците, античките Македонци, Десаретите, Едоните и Мигдонците. Дури и Пајонците, иако биле стара бронзеновременска популација, на овој дел од Балканот, имале неоспорни врски со Бригите. Пајонската и античката македонска лингвистика и ономастика покажуваат голем број глоси и имиња со бригиски корен, што упатува на фактот дека Бригите биле substratum или база во пајонското и античкото македонско етничко формирање.
Рана антика
Влијанијата на грчките занаетчиски центри врз овој дел на Балканот, всушност ќе доведат до дополнителна промена на културата и начинот на живот на овдешните популации. Токму тие промени го најавуваат новиот, архајски период и преминот од епохата на праисторијата во епохата на историјата и антиката. На археолошки план овие трансформации се видливи преку новите материјални (нови типови керамика, накит и други занаетчиски производи), и духовни (нов начин на погребување: кремирање наместо инхумација, прифаќање на култовите на грчките божества) и други обележја, кои отпрвин биле прифаќани како престиж од најелитните општествени слоеви, а потоа и од останатото население, што најдобро се гледа од т.н. кнежевски гробници, од кои најпозната е онаа од Тетово, во која е пронајдена и познатата статуетка на Менада. Во минатото постоеле различни теории за тоа кое античко племе го населувало овој крај. Сепак според најновите сознанија, целиот простор на Јужна Србија, Источно Косово и Северна Македонија, вклучително и Полог, во овој период, а сè до 3 век п.н.е. бил населен од најсеверното античко-македонско (пајонско) племе Агријани (Agrianes). Ова се гледа по континуитетот во археолошките хоризонти, развиениот керамички импорт од грчкиот југ, богатите кнежевски гробници и сл. Ова племе имало свои кралеви од кои најпознат е Лангар (Langaros) кои во 335 п.н.е. му помогнал на македонскиот крал Александар III, при неговиот поход против Трибалите на север. Агријаните него го следеле и при неговиот поход низ Азија кога се покажале како едни од најбезмилосните борци во многу клучни битки, по што станале особено познати во античкиот свет.
Поради економскaта и трговска развиеност и одредени градови ковале свои автономни монети. Таков бил случајот со градот Пелагија (Pelagia) кој низ целиот 4 век п.н.е. кова свои сребрени монети во ковницата во Дамастион. Градот Пелагија се смета дека се наоѓал близу денешно Тетово, и е всушност, во урбанистичка смисла негов антички предок, од чиј назив подоцна е изведено и денешното словенско име на целата котлина Полог (Пелагија-Полог, како во случај и со Скупи-Скопје, Астибо-Штип, Тесалоника-Солун итн).
Кон крајот на 4 век п.н.е. ослабента агријанска држава потпаднала под власт на кралот Авдолеон од Пајонија, а веќе до средината на 3 век п.н.е., сите нивни територии биле заземени од Дарданците од север (на југ сосе Северна Македонија и Полог), што се гледа и преку дисконтинуитет во археолошките хоризонти од тој период. Овие погранични краеви низ целиот нареден период ќе биде користен како логистичка позадина, од каде Дарданија организирала јаки пљачкосувачки походи на југ кон богатото кралство Македонија, дури и откако тие територии ќе потпаднат во склоп на Римското Царство во 168 п.н.е.
Римски период
Дури во 29. ст.е. и Полог, задно со останатите делови на Дарданија, па на север сè до Дунав, ќе подапнат под римска управа, по што ќе започне ера на стабилизација, мирен живот, трговија и напредок. Од 2-3 век н.е. датираат неколку камени плочи- стели, на кои епитафот е напишан со грчко писмо што говори дека овој регион бил во склоп на грчката јазична сфера, за разлика од Косово и скопкскиот регион кои биле дел од латинската јазична сфера. Ова значи дека во Раноцарскиот период (1-3 век н.е.) Полог бил дел од римската провинција Македонија, а во доцната атника (3-6 век н.е.), по реформите на Диоклецијан дел од провинцијата Македонија Втора (Macedonia Secunda). Пронајдените стели содржат и богат ономастички материјал и лични имиња кои се доминатно автохтони и од кои се гледа дека романизацијата на овиепериферни краеви, надвор од главните патишта, не зела голем замав. Поучена од големите варварски продори (Келти, Остроготи, Хуни) кои сè почесто се случувале од 3 век, а траеле и низ наредните векови, римските цареви почнале во доцниот IV век да градат укрепени градови и тврдини на доминантни ридови. Од тој период датираат и бројните каструми (castrum), кастели (castellum) и збегови (refugium) за населението во тетовскиот крај од кои најзначајни се оние близу денешните села Рогле, Орашје, Лешок, Стенче, Јегуновце, Градец и наоѓалиштето Исар-Бањиче крај Тетово.
Иако христијанството во Македонија доаѓа со Св. Апостол Павле во 50-тите години од 1 век н.е., сепак дури по легализацијата на Константин во 313. н.е. тоа можело помасовно да продре до обичните луѓе, и да се отпочне со градење на ранохристијански цркви- базилики. До денес во Полог се регистрирани траги од 16 ранохристијански базилики, од кои 12 во Тетовско и 4 во Гостиварско, при што најдобро проучени се базиликата од Стенче од 5 век н.е. која е единствена во Македонија со 3 крстилници (баптистериуми), и онаа во Туденце која датира од втората пол. 6 век. и е најстарата триконхална (трикорабна) црква воопшто во Република Македонија, а е ретка и во цела Јужна Европа.
Сепак, по силните аварско-словенски продори во доцниот 6 век н.е. сите тврдини се напуштени но не во целост и срушени. Поголемиот дел од нив, два-три века подоцна, кога повторно е воведена стабилна државна организација, повторно ќе бидат обновени со истата намена, но овојпат тие ќе бидат населени од доминантното словенско население поставувајќи ги темелите за новите средновековни гратчиња.
Среден век
Кога Словените дошле во полошката област, рамничарските населби биле напуштени. Еден дел од староседелците се повлекле во некои од пооддалечените, мали планински сточарски населби. Главно, словенското население ги населило најважните места во рамницата, на која и дале ново, словенско име, нарекувајќи ја „Подлог“ (Полог), веројатно со значење „под гора“, „под планина“. Во X век Византијците повторно воспоставиле контрола врз целото полошко подрачје, ги укрепиле најважните разурнати тврдини и во нив воспоставиле постојано војничко присуство. Потоа, неколку децении полошката област била во состав на Самоиловото Царство, по чија пропаст повторно потпаднала под Византија. Во 1282-83 година, полошкиот крај потпаѓа под власт на Србите, на чело со кралот Милутин. Инаку, Гостивар како населено место првпат е споменат во една повелба на Милутин од 1313 година, под името Банска (Бањица), и тоа како село во јужниот дел на Полошката котлина со околу 200 жители. Во повелбата се споменува и гостиварскиот средновековен манастир. За време на владеењето на Милутин, во Полошката Котлина било колонизирано српско население. Но, затекнатите Византијци си ги задржале своите права и поседи. Гостивар како селска населба се споменува и за време на Душановото царство, во една повелба на цар Душан од 1331-1340 година, под името Белика, според средновековното име на реката Вардар.
Османлиски период
Во овој период населбата започната да бележи виден пораст, развивајќи се во значајно средиште на Горни Полог, или како што тогаш ја нарекувале - Горна нахија. Населението во овој период, од рамничарските и ридско-планинските села, започнало да се населува во Гостивар, а бројот на жителите значително да се зголемува. Во градот биле доселени голем број Турци и Албанци. Во 1659 година, богатиот Мехмед-паша изградил џамија среде населбата, а околу неа подигнал училиште и бања. Истиот бег подоцна изградил и карван-сарај и неколку дуќани во градот. По примерот на Мехмед-паша и останатите бегови, заради престиж, граделе по неколку објекти, претежно муслимански обележја. Така и богатиот Бекир-бег во Гостивар, подигнал џамија и училиште кои се наоѓале на местото на денешната саат-кула.