cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Басна
Значењето на басните
Покрај тоа што се доказ за големината и разновидноста на хеленскиот дух, басните претставуваат ран доказ за положбата на писателот и на книжевниот говор во однос кон општеството. Благодарејќи на тоа што човековите маани ги опишува посредно, преку однесувањето на животните и што непријатната вистина ја искажува низ наивна приказна, басната им дозволувала на писателите голема уметничка слобода.
Според духот и широчината на раскажувањето, басните се израз на народната мудрост, еден вид народна етика, развивана низ напорниот и тежок живот. Сепак, басните се доволно ведри за да ги откријат и земските радости и убавината на животот. Покрај сите слабости на човековата природа, басната длабоко проникнала во драгоценоста и нескршливоста на животот. Едноставна и пристапна, басната е „најдемократски“ книжевен род и со неа често се служеле не само писателите, туку и филозофите, политичарите, професорите, историчарите, итн.
NGC 5902
NGC 5902 — спирална галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5902 се споменува и како MCG 8-28-11, CGCG 274-35.
Откривање
Објектот е откриен на 1 мај 1788 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5902 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 5902 има привидни димензии од 1,1' х 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 15 ч 14 м 22,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +50° 19' 49"". Положбениот агол на објектот е во износ од 105°.
Други поделби
Проучување на NGC 5902 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 54394. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 50; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3487. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 706.
NGC 1519
NGC 1519 — спирална галаксија во соѕвездието Еридан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1519 се споменува и како ESO 550-9, MCG -3-11-13, IRAS 04058-1719.
Откривање
Објектот е откриен на 2 јануари 1878 година од страна на Ернст Вилхелм Либерехт Темпел, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 4 ч 8 м 7,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 17° 11' 34". Положбениот агол на објектот е во износ од 108°.
Други поделби
Проучување на NGC 1519 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 14514. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 313; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5883. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1517.
NGC 3453
NGC 3453 — спирална галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3453 се споменува и како ESO 569-17, MCG -4-26-13, IRAS 10512-2131.
Откривање
Објектот е откриен на 21 март 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3453 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,3 m/лм2. NGC 3453 има привидни димензии од 1,1' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 4°.
Други поделби
Проучување на NGC 3453 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 32707. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 325; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6082. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1017.
Користена литература
Astronomical Objects (RNGC)"". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0)
Вонон I
Вонон I ( Onōnēs според неговите монети) владеел со Партијската империја од околу 8 до 12 година од н.е. Тој беше најстариот син на Фраат IV Партски (владеел околу 37–2 година п.н.е.) и беше испратен во Рим како заложник во 20-тите години п.н.е. како гаранција за договорот на неговиот татко склучен со Август.
Доаѓање на власт
По убиството на Ород III околу 6 година по н.е., Партите побарале од Октавијан Август нов крал од Арсасидската династија. Август го испратил Вонон I, но тој не успеал да го зачува престолот; тој бил образован како Римјанин и бил омразен од партијското благородништво како предавник.
Пад
Друг член на Арсасидската династија, Артабан III (владеел околу 10–38 година), кој живеел меѓу даханските номади во источниот дел на Партија, беше поканет да го преземе престолот. Во граѓанска војна тој го порази и протера Вонон I.
Монети
Монетите на Вонон датираат од 8 до 12 година и го носат натписот "Кралот Вонон, освојувач на Артабан" по повод привремената победа над неговиот соперник. Монетите на Артабан II датираат од 10 година. Во 12 година Вонон побегна во Ерменија и станал нејзин крал. Артабан II побара тој да биде отстранет од престолон но бидејќи Октавијан не сакал да започне војна со Партијвите тој го премести Вонон во Сирија, каде што тој бил задржан во притвор, иако во добри услови. Подоцна, тој бил преместен во Киликија и кога тој се обидел да побегне околу 19-тата година бил убиен од страна на неговите чувари.
Ерика Баду
Ерика Аби Врајт (родена на година) подобро позната по нејзиното сценско име Ерика Баду е американски изведувач, продуцент и глумец. Нејзините песни содржат елементи од РНБ, хип-хоп и џез музика. Таа е исто така позната во издигнувањето на под-жанрот нео-соул, нејзиниот ексцентричен настап и моден стајлинг. Прочуена е по името Првата Дама на нео-соул музиката и Кралица на нео-соул.
Во почетоците на нејзината кариера Баду е препознатлива по големите и шарени шамии налик на турбани. Поради нејзиниот музички сензибилитет често е споредувана со големата џез дива Били Холидеј. Таа била почесен член на нео соул, хип-хоп друштвото Soulquarians а исто така е позната и како глумица во филмовите : The Blues Brothers 2000, The Cider House Rules, House of D, Before the Music Dies.
Рана младост
Ерика Аби Врајт позната како Ерика Баду е родена во Јужен Далас, Тексас на 26 февруари 1971 година. Таа заедно со својот брат и сестра била израсната само од својата мајка, додека нејзиниот татко Вилијам Врајт Џуниор го напуштил семејството за време на нејзиното рано детство. За да го издржува семејството Колин Марија Гибсон (Врајт) работела како глумица во театарски претстави, додека бабата на Ерика ги чувала децата. Под влијание од нејзината мајка Ерика влегла во водите на шоу бизнисот на многу рана возраст кога имала само 4 години пеејќи и танцувајќи во театарот во Далас. На 14 години Ерика покрај големиот талент Рој Хергров емитувала емисија во една од локалните радио станици. Во раната младост решила да го промени своето име од Erica во Erykah, цврсто убедена дека тоа било нејзиното ропско име. Kah е суштествен поим на своето јас. Баду кај Акан народот во Гана е име кое било давано на секое 10-то родено дете. По завршувањето на средното училиште за визуелна уметност и драма Букер Т. Вашингтон, Баду го продолжува своето образование студирајќи глума на државниот универзитет “Грамблинг” познат како колеџ за Афроамериканци. Пред да дипломира во 1993 таа целосно се насочува кон музиката и ги напушта студиите. За да се издржи себе работи за минимална плата. Предава танц и драма на деца во центарот за култура во Јужен Далас. Патува на тури и работи заедно со својот братучед Роберт Фри Бредфорд со кој снима 19 демо песни кои го привлекуваат вниманието на Кедар Масенбург кој е виновникот за дуетот со D’Angelo, “Your precious love”, а подоцна потпишува и договор со продуцентската куќа Universal Records.
Музички стил
Текстовите на Ерика ги предизвикуваат слушателите со нивната лична, емотивна, филозофска и политичка содржина. Низ нив се проткајува сплет на влијанија кои оформуваат богата структура на звуци. Враќајќи се на песните и рап изведувачите од старата школа таа постигнала еден хип-хоп сензибилитет во нејзината музика. Покрај тоа голем дел од нејзините песни се напишани под влијание на џез музиката при што можат да бидат категоризирани и како асид-џез. Музичките новинари ја етикетираат како њу-соул или нео-соул често споредувајќи ја со дивата Били Холидеј особено во текстовите а во стилот на музичкиот жанр ја ставаат покрај D’Angelo. Позната како жесток соработник има настапуваноо со многу познат имиња од најразлични музички стилови и позадини а меѓу нив е и познатиот рут реге изведувач Burning Spear.
Во мај 2008та година во едно издание на списанието Peach Magazine беше напишано дека промената на звукот и навиката на носење турбани лошо се одразила на нејзината кариера. Оваа кралица на нео-соул музиката некаде во деведесеттите години изјави дека таа етикета е погрешна и бесмислена велејќи:
''Нео-соул музиката е мртва. Никогаш не ни знаев што е тоа всушност.''
''Уметноста е мојата религија. Вие не ги гледате повеќе шамиите на мојата глава затоа што јас станав само таа шамија.''
На Мапет шоу околу 1997 година заедно со Елмо, Бебето Бер, Розита и Зои ја испеа песната We’re all friends (3712 епизода)
Приватен живот
Баду е приморана да го подели своето време помеѓу двата града Далас и Бруклин, Њујорк. Баду ова време има три деца, најстариот син е Севн Сириул, роден 1997 година, од поранешниот партнер Андре 3000 од Ауткаст. Од 2000 до 2002 година е во врска со рап изведувачот Common. На 5 јули 2004 година во Далас на свет доаѓа и Пума Сабти. Татко на Пума е раперот The D.O.C кој оригинално потекнува од Далас, Тексас. На први февруари 2009 година Баду во својот дом го раѓа и своето трето дете, девојчето Марс Меркаба плод од нејзината петгодишна врска со раперот Jay Electronico кој ги згрижува и претходните две деца Севн и Пума.
По нејзината изведба во 2010 година на Soul Train Awards се раширија гласини поради нејзиниот изглед и облека која ја прикрива дека е трудна по четврти пат и тоа од полицаецот кој наводно ја уапсил за време на снимањето на видеото за песната Window Seat. Баду брзо ги негираше гласините на нејзиниот профил на друштвената мрежа Твитер на први декември 2010 година кога изјави:
''Сите знаат дека НИКОГАШ не бев уапсена за видеото на Window Seat ниту пак сум на условно. Се што добив е писмена опомена и НЕ СУМ БРЕМЕНА, не бремена само малку дебелка''
Баду е активист во нејзиниот роден град Јужен Далас. Нејзината добротворна организација Beautiful Love Incorporated Non Profit Development (B.L.I.N.D) овозможува општествен развој за младите низ музика, танц, театар и визуелна уметност. За изданието јули-август на списанието Veg News Magazine Баду изјавува:
''Веганската храна е храна на соул музиката во нејзината највистинска форма.Соул храната значи хранење на душата. Според мене, твојата душа е твоата намера. Ако твојата намера е чиста, чиста ќе биде и твојата душа''.
Глумечка кариера
Баду се појавува во повеќе филмови и тоа : Blues Brothers 2000, The Lider House Rules, House od D, Before The Music Dies, Dave Chappelle’s Block Party. Најавено е дека ќе ја игра главната улога покрај Mos Def во престојниот филм Bobby Zero во кој се раскажува приказната за еден пар кој паѓа на дното во сипомаштија откако ликот кој го глуми Mos Def се откажува од неговите уметнички аспирации за да започне бизнис во маркетингот. Таа се појавува и во сцени на спотовите на Miko Marks во 2006 година и на The Common “The Light” а исто така и во комедијата Girlfriends. Именувана е како музата на модниот творец Том Форд во 2008 година као лице на серијата на парфеми White Patchoulli. Форд како долгогодишен пријател на Баду ја смета Ерика како најдобар избор на кампањата. Тој вели :Отсекогаш сум ја сметал за вистинска убавица...а и одговара.
Контроверзија
На 13 март 2010 година Ерика Баду се соблекува одејќи по улицата каде што е убиен претседателот Кенеди. Како што завршува песната се слуша истрел и Ерика паѓа на земја, Целта на сето ова е да се направи контроверзен спот за песната Window Seat. Ерика на својот твитер профил напиша : …снимавме во центарот на Далас во стилот на герила, без екипа, без затворен сет, без предупрадувања, 2 минути, а потоа избегавме како луди...
На видеото се гледаат деца со нивните родители додека Ерика се соблекува во Daily Plaza, познато туристичко место од убиството на Кенеди во 1963 година. На прашањето во врска со цоблекувањето во присуство на деца Баду одговори
''Не ни помислив на нив сè додека не ги видов и во мојата глава сакав телепатски да им ја пренесам мојата добра намера. Тоа е се што можев да направам и се надевам нема да бидат истрауматизирани. '' На 3 април 2010 година Баду ја објаснува својата намера на The Wanda Sykes Show дека не сакала да го навреди сеќавањето на претседателот Кенеди велејќи
''Мојата поента беше тотално погрешно сфатена во цела Америка. ЏФК е еден од моите херои, еден од хероите на нацијата. Џон Ф. Кенеди е револуционер, тој не се плашеше да ја соголи вистината за Америка а јас не се плашев да и ја покажам мојата гола вистина.''
Коди и Чик, режисерите на видеото на Window Seat признаа дека парите за видеото ги чувале во случај Ерика Баду да биде уапсена за време на снимањето. Баду вели дека видеото е протест против “мислењето на групата” и е инспирирано од музичкото видео на Мет и Ким за песната “Lessons Learned”. Баду изјавува дека не се кае за тоа што го направила.
Ибар
Ибар (албански: Ibër, Ibri, црногорски/босански: Ibar, српски: Ибар) е река која тече низ Црна Гора, Србија и Косово, со вкупна должина од 276 км. Реката извира од планината Хајла, во Рожаје, источна Црна Гора, поминува низ Косово и се влева во реката Западна Морава, Централна Србија, во близина на Кралево.
Таа му припаѓа на Црноморскиот речен слив. Сливот на Ибар зафаќа површина од 8,059 км2, просечниот пад на водата во устието е 60 м3 / с. Реката не е пловна.
Горен тек
Ибар извира со соединување на шест извори на планината Хајла во источниот дел на Црна Гора. Тече генерално во североисточен правец, минувајќи низ Ибарац, Рожаје, Радетина и Бач, за потоа да влезе во Србија. Минувајќи низ најјужниот дел на Рашкиот округ, тече низ неколку мали села, но ова е едно од најретко населените места на Србија. Во цела оваа област, реката нема поголеми притоки, но повеќе кратки потоци протекуваат од околните планини во неа. Исто така, во овој дел, таа претставува траса на една од двете главни патишта кои ги поврзуваат Србија и Црна Гора (Јадранска магистрала). Во близина на селото Витковиќи, таа се врти кон југ и влегува во Косово.
Среден тек
Продолжувајќи кон југ, реката минува низ Газивода, Зубин Поток, Угљаре, Зупче и Шипољ, достигнувајќи го градот Косовска Митровица. Таму, прави остра промена кон север течејќи низ Звечан, Слатина, Сочаница, Лепосавиќ, Дрен и Лешак, влегувајќи во Централна Србија кај селото Долно Јариње.
Во Газивода, реката станува брана, создавајќи го вештачкото езеро Газивода (11,9 км2 површина, надморска височина 693 метри, длабочина 105 m). Водата од езерото се користи за индустриски и рударски капацитети во областите на Косовска Митровица и Трепча. Подолу е создадена друга брана, езерото Придворице. Од овие езера беше планирано да биде пуштен канал за наводнување за површина од 300 км3, но планот не успеа да се реализира. Беше во склоп на хидросистемот Ибар-Лепенец, што требаше да го регулира водотекот Ибар-Лепенец-Ситница (вклучувајќи и еколошка заштита, канал за наводнување и производство на електрична енергија).
Во Косовска Митровица, реката влегува во предел богат со ридник на минерали во областа на западните падини на планината Копаоник, и тече во тој крај следните 100 км. Оваа област е особено богата со олово, цинк и сребро (рудниците Стари Трг, Лепосавиќ и Трепча).
Долен тек
Течејќи кон север, сè уште низ западната страна на Копаоник, реката плови низ Рашка, Брвеник, Бела Стена, Баљевац, Ушче, Богутовац, Матарушка Бања, Жича и Кралево, за конечно да се влее во Западна Морава.
Во овој дел, реката врежува 40 километри долга и 550 метри длабока Ибарска Клисура, што е природен пат за главната траса во овој дел од Србија, автопатот Ибар. Целата оваа област, долга 110 и широка 15-20 километри, е позната како Ибарски крај.
Римски катакомби
Катакомбите на Рим (италијански: Catacombe di Roma) се антички катакомби, или подземни погребални места под или во близина на Рим, Италија, чиј број изнесува најмалку четириесет. Првото место за кое бил употребен зборот катакомби биле подземните гробници меѓу 2-от и 3-от милјоказ (граничен камен) на Виа Апија во Рим, каде што се верувало дека меѓу другите, се закопани и телата на апостолите Петар и Павле. Иако катакомбите се христијански, сепак паганскиот и еврејскиот начин на погребување бил застапен, според истражувањето на археолозите. Катакомбите датираат од 2 век.
Во минатото, научниците сметале дека катакомбите биле користени главно за погреби на прогонетите христијани кои тајно ги закопувале телата на своите блиски. Сепак овој мит излегло дека не бил сосема точен бидејќи во истите лежеле телата на голем број пагани, чија религија не била забранета.
Во христијанските катакомби гробовите (loculi) биле паралелни со галериите, додека во паганските подрачја тие биле поставувани под прави агли. Во катакомбите во Рим се наоѓаат илјадници гробови, од кои секој содржи од едно до четири тела. Саркофазите се мошне ретки. Гробовите се затворени со насликани мермерни плочи наредени до ѕидовите на галериите. Некои од тие слики се најрани примери на христијанската уметност. Главниот период на катакомбите е 3 век и 4 век. Веќе во времето на Јероним (околу 360 година) ископувањето не било вообичаено, а кога Аларих (визиготски крал) го разурнал Рим во 410 година, погребувањето во катакомби било практично напуштено. Во текот на ископувањата, во градот Рим биле пронајдени најмалку шест еврејски катакомби. Тие потсетуваат на христијанските, само што немаат големи одаи за народни собири.
Некои научници погрешно верувале дека катакомбите на св. Себастијан во Рим означуваат место на кое се погребани Свети Петар и Свети Павле. По половина век истражување, се докажало дека култот на овие двајца апостоли тука навистина постоел околу 260 година од н.е., а можеби и околу 200 година од н.е., но не бил изнесен ниеден доказ дека овие апостоли првобитно биле тука погребани или дека нивните коски тука биле пренесени по погрбувањето на некое друго место.
Виљануева дел Асерал
Виљануева дел Асерал — општина во покраината Авила на автономната заедница Кастиља и Леон во Шпанија.
Хоенкирхен (Тирингија)
Хоенкирхен (Hohenkirchen) — општина во округот Гота, во Тирингија, Германија.
Црква „Св. Спас“ - Ногаевци
Црквата „Свети Спас“ (или Свето Вознесение Христово) — македонска православна црква во селото Ногаевци, јужно од Велес во рамките на Општина Градско. Црквата е изградена во периодот меѓу 1800 и 1820 година, со сличен карактеристичен изглед за повеќе цркви изградени во овој период во повеќе блиски околни велешки села. Сместена е на височинка во средишниот дел на селото Ногаевци. Црквата била изградена со камења кои биле земени од остатоците од стар камен мост на ракли, кои се наоѓал во месноста Ракла под селото веднаш крај Вардар. Во дворот на црквата се наоѓаат и селските гробишта.
Село зад седумте јасени
Село зад седумте јасени — роман на Славко Јаневски објавен во 1952 година. Романот се смета за прв роман објавен на стандарден македонски јазик и на современ македонски правопис, иако прв напишан роман на современ македонски јазик е „Крпен живот“ од Стале Попов. Романот дава слика на македонското село во времето на колективизацијата. Тој е напишан под влијанието на социјалистичкиот реализам и предизвикува контроверзии меѓу критичарите. Преработената верзија на романот е објавена во 1965 година под насловот Стебла.
Повлекување
Романот „Село зад седумте јасени“ бил издаден во 1952 година и тоа е првото и последно издание на романот, сè до 2018 година. Причината за таквиот развој на романот е тоа што самиот автор, Јаневски, сметал дека романот не ги задоволува неговите книжевни умешности и поради тоа забранил реиздавање на истиот. Подоцна, Јаневски го преработил делото и ги објавил под насловот „Стебла“. Следствено на тоа, до 2018 година значајно е ограничена достапноста на читателите до книгата. Во 2018 година Фондацијата „Славко Јаневски“ го реиздава овој роман заедно со преработката. Кон крајот на романот „Стебла“, во поговорот, а во однос на романот „Стебло зад седумте јасени“, Јаневски објаснува:
Понатака, Јаневски во друга прилика дава подетален опис на неговата одлука за „таквата темелна забрана“ во однос на романот. Јаневски објаснува:
Структура
Романот е составен од три дела во кои е раскажана целата приказна. Првиот дел е составен од 13 поглавја, вторниот дел е составен од 16 поглавја, а третиот дел е најмал и е составен од 8 поглавја. Романот е напишан во трето лице, каде објективно се прераскажуваат настаните, личностите, нивните мисли и чувства. На крајот на романот запишани се датумите: „1949 - 1951'.
Романот почнува со опис на селото Јасенско и неговите жители. Селото е измислено, но сепак неговата местоположба се наведува помеѓу Огражден и Беласица, во непосредна близина на границата со Грција. Жителите се делат на главните комунистички активисти, главните противници на колективизацијата и неопределените, меѓу кои Стојан со семејството. Покрај описот на селото, романот ги претставува и главните ликови во приказната, нивното минато и маките и радостите низ кои поминале истите. Паралелно со тоа, се навраќа и на партизанското движење, создавањето на слободната држава и дава увид на првите почетоци на стопанската организација на регионот. Комунистите, предводени од Дане, се залагаат за основање на задруга и започнување на процесот на колективизација. На ова се спротивставуваат Оканица и неговите соработници, првенствено Марко (негов кум од соседното село) и Апостол (син на Трпана, љубовник на Костадинка и страствен пијач на ракија). Понатака, се дава преглед на соседното село и авторот ја опишува омразата и нетрпеливоста која постои меѓу двете села. Во тој период се враќа синот на Стојан, Илија, од војска и се загледува со Борјанка - мома од соседното село. Нивната љубов станува страстна, но не е одобрена од двете семејства поради омразната на селата. По неколку обиди за стројници, двајцата одбиваат да се венчаат со туѓинци. Судбината на Илија во приказната е тажна, бидејќи тој е убиен од Марко и Апостол, додека чекале да го застрелаат Дане.
Селата се одделени со јасени, кои во текот на приказната се исекуваат. Остануваат само два. Огромната омраза помеѓу селата и завидноста при крајот на приказната резултура со ненадејно зближување. Двете села се освестуваат и стауваат свесни за сите злодела кои настанале во изминатиот период. Следствено на тоа, а благодарение на Дане и неговите соработници, селаните од двете села се сложуваат да соработуваат заедни и да изградат заедничка задруга. Ова ги уништува и последните обиди на противниците за социјален преврат во регионот.
Ликови
Јасенчаните, кои се во центарот на вниманието на романот, се:
„Говедарите“, односно селаните од соседното село се:
Спортски центар „Пандев“
Спортскиот центар „Пандев“ е спортски објект во Струмица кој сè уште е во тек на изградба. Центарот е предвиден да биде мултифункционален објект. Тој е иницијатива на македонскиот фудбалер Горан Пандев. Објектот се наоѓа кај градскиот парк, во близина на Спортската сала „Парк“ и стадионот „Благој Истатов“. По неговата изградба, истиот треба да служи за потребите на младинците и сениорите на ФК Академија Пандев.
Покрај фудбалското игралиште, за потребите на фудбалерите, центарот, меѓу другото, во внатрешноста треба да содржи сместувачки соби, фитнес и спа-центри, но и ресторан. Идејното решение на објектот е направен според италијански стандарди. Теренот на центарот е со природна трева, а единствената трибина треба да добие 400 седишта за публика.
Изградбата на центарот започнала во јули 2014 година. На прес-конференција во 2017 година било соопштено дека целиот проект чини 4,6 милиони евра. За време на поставувањето на камен-теленикот за центарот во 2014-та, Пандев најавил дека објектот треба да биде готов за околу една година од тогаш.
Во 2019 година за првпат бил одигран натпревар на фудбалскиот терен од сè уште неизградениот центар. На 10 февруари тимот на Пандев во контролен натпревар се сретнал со најтрофејниот македонски клуб Вардар. Во игра со формат од две полувремиња од по 60 минути, Академијата ги победила гостите со резултат од 6:1. Натпреварот се одиграл пред околу 300 гледачи.
На 7 ноември 2020 година, во рамките на Првата лига 2020/21, Академија Пандев заиграл на својот терен во Спортскиот центар Пандев кој станал негов траен домашен терен.
Арпи (езеро)
Еезерото Арпи или Арпи лич (ерм.: Արփի լիճ) — второ по големина езеро во Ерменија. Се наоѓа во северозападниот дел на ерменската покраина Ширак, во близина на тромеѓето со Турција и Грузија.
Езерото лежи на надморска висина од 2,023 метри, а од него истекува реката Ахурјан. Зафатнината на езерото е околу 100 милиони м³, а површината околу 22 км². Во периодот од 1946 до 1951 година на езерото се вршени разни опфати со кои се зголемила површината на езерото за 4,5 км².
Водите од езерото се користат за наводнување, мрестење риби и за производство на електрична енергија. Езерото се полни со топењето на снегот а во него исто така се влеваат и четири мали водотоци, додека најголем доток на вода има од реката Ахурјан.
Благодарејќи на големиот и богат билски и животински свет, подрачјето околу езерото Арпи според начелата на Рамсарската конвенција е заштитено природно богатство во чија околина живеат преку 100 различни видови на птици (бел штрк, црн штрк, дива патка, лисеста гусковидна патка, далматински пеликан). Од 16 април 2009 година подрачјето околу езерото Арпи е дел од Националниот парк на езерото Арпиезера Арпи.
Паула Бадоса
Паула Бадоса Жиберт (родена на 15 ноември 1997 во Њујорк) е шпанска тенисерка.
Бадоса го освоила Отвореното првенство на Франција во јуниорска поединечна конкуренција во 2015 година победувајќи ја Ана Калинскаја во финалето.
Во 2021 година, таа го направила својот пробив меѓу најдобрите 50 тенисерки на светот и го достигнала својот највисок пласман на ВТА листата на 23 август кога била рангирана на 26-тото место, позиција на која се наоѓа и денес. Истата година, таа ја освоила својата прва ВТА титула, освојувајќи го турнирот Србија Опен во Белград, каде во финалето ја совладала Ана Коњух.
Биографија
Таа зборува шпански, каталонски, англиски и малку француски јазик, и учела средно училиште на далечина околу четири години. Нејзиниот идол додека растела била Марија Шарапова, додека нејзиниот омилен турнир е УС Опен. Кога била дете, се стремила да биде модел, следејќи го патот на нејзините родители. Во раните години, таа се борела со депресија и анксиозност.
Јуниорска кариера
Бадоса е поранешен јуниорски светски број 8. Таа дебитирала на ИТФ јуниорските турнири во септември 2012 година, на 14-годишна возраст. Во февруари 2014 година, таа ја освоила својата прва јуниорска титула во поединечна конкуренција на турнирот Медитеране Авенир во Казабланка. Во април 2014 година, таа ја освоила титулата во двојки на турнирот Трофео „Хуан Карлос Фереро“ во Вилена. Во мај 2014 година, таа стигнала до полуфиналето во двојки на Трофео Бонфиљо во двојки. Во јуниорската конкуренција на Отвореното првенство на Франција, таа стигнала до четвртфиналето и во поединечна и во конкуренција на двојки. Потоа, таа стигнала и до четвртфиналето на Вимблдон во јуниорска поединечна конкуренција. Таа завршила како вицешампион во поединечна конкуренција на Европското првенство за јуниори, губејќи од сонародничката Сара Сорибес Тормо. Својата јуниорска кариера ја завршила со Отвореното првенство на Франција во 2015 година, каде што ја освоила титулата за девојчиња во поединечна конкуренција. Како јуниорка, таа освоила три титули во поединечна и една титула во двојки.
2012–2017: Први чекори
Бадоса дебитирала на ИТФ женската тениска турнеја во мај 2012 година на турнирот во Гечо. Во ноември 2013 година, таа ја освоила својата прва титула во Сант Жорди. Во март 2015 година, таа добила вајлд-карта да игра во главниот ждреб на Премиер Мандатори турнирот во Мајами, каде што ги забележала своите први натпревари и воедно своите први две победи на ВТА турнејата. Во првото коло таа убедливо ја совладала Петра Четоковска со 6-1, 6-1, а потоа била подобра во два сета и од Женг Саисаи со 6-1, 7-5. Нејзиното учество на турнирот завршило во третото коло, кога била поразена од 14-тата носителка Каролина Плишкова со 7-5, 6-1. Подоцна истата година, таа стигнала до главниот ждреб на Мутуа Мадрид Опен преку квалификации, но морала да го предаде нејзиниот натпревар од првото коло против 15-тата носителка Сара Ерани после само три одиграни гема.
2018–2019: Пробив, влез во топ 100 на ВТА листата
Нејзиниот пробив дошол во 2018 година кога таа стигнала до четвртфиналето на Мароко Опен, кога стигнала до четвртфиналето и загубила од Александра Круниќ. Во септември, го освоила турнирот Опен де Валенсија со награден фонд од 60.000 $, победувајќи ја својата сонародничка Алиона Болсова во финалето.
На Австралијан Опен 2019, Бадоса го направила своето деби на Гранд слем турнирите во главниот ждреб, откако претходно ги минала квалификациите; сепак уште во првото коло таа загубила од домашната натпреварувачка повикана со специјална покана Кимберли Бирел. Во јули, таа стигнала до своето прво полуфинале на ВТА турнирте, во Палермо, но таму загубила од светскиот број 5, Кики Бертенс. По ова, таа остварила уште еден пласман во полуфиналето на ВТА челенџерот во Карлсруе Опен. Тоа и било доволно за првпат во својата кариера да се најде во топ 100 на ВТА листата. На Кореја Опен, стигнала до четвртфиналето, каде била сопрена од Ванг Јафан.
2021: Првата ВТА титула, Гренд слем четвртфинале, победник на Индијан Велс, деби на ВТА завршниот турнир и топ 10
По нешто послабиот почеток на 2021 година, на почетокот на март таа стигнала до своето прво полуфинале за сезоната во Лион Опен, што било исто така нејзиното прво полуфинале на некој ВТА турнир на тврда подлога во кариерата. Следниот месец, Бадоса настапила на турнирот во Чарлстон, каде успеала да ги победи петтата носителка Белинда Бенчиќ во второто коло и светскиот рекет бр. 1, Ешли Барти, во четвртфиналето, што била нејзина прва победа во кариерата над светски број еден. Сепак и покрај овие битни резултати, таа повторно не успеала да оди до крај на еден турнир губејќи одново во полуфиналето овојпат од Вероника Кудерметова со 3-6, 3-6.
Во мај, Бадоса стигнала до своето прво полуфинале на ВТА 1000 на Мадрид Опен, со што станала првата шпанска тенисерка која стигнала до полуфиналето во историјата на турнирот. Таму таа одново ја совладала Бенчиќ и одиграла уште еден натпревар со прворангираната тенисерка во светот, но овојпат Барти била поуспешна одмаздувајќи се за поразот во Чарлстон. Овој одличен настап ја донел Бадоса до најдобрите 50 тенисерки во светот, регистрирајќи нов највисок пласман во својата кариера на 42. место. Во меѓувреме таа продолжила со својте добри игри и на Србија Опен, стигнала до трето по ред полуфинале на земјена подлога, победувајќи ја седмата носителка Ребека Петерсон. Таа победа и донела пласман во првото ВТА финале, каде успеала да се избори и за првата ВТА титула откако нејзината противничка Ана Коњух го предала финалето поради повреда при водство на Бадоса од 6-2 и 2-0.
На Ролан Гарос 2021, Бадоса била поместена во 33-та носителка на турнирот по повлекувањето на Алисон Риск. Таа остварила две лесни победи во два сета против Лорен Дејвис и Данка Ковиниќ во првите две кола пред да се соочи со Ана Богдан. Во овој натпревар од третото коло, Бадоса го загубила првиот сет и спасила меч топка во вториот сет, пред да направи целосен пресврт и да победи во три сета (2-6, 7-6, 6-4). Со оваа победа, таа втора година по ред се пласирала во осминафиналето на Гренд слемот во Франција. Потоа таа се соочила со поранешната финалистка на турнирот и 20-та носителка Маркета Вондроушова, каде успеала да забележи уште една победа во три сета за да стигне до четвртфинале на еден голем турнир за првпат во нејзината кариера. Во тоа четвртфинале, и покрај тоа што имала брејк предност во последниот одлучувачки сет, таа загубила од Тамара Зиданшек.
До првата победа во кариерата во главниот жреб на Вимблдон, Паула стигнала совладувајќи ја сонародничката Алиона Болсова со 6-2, 5-7, 6-2, во првото коло од изданието на турнирот во 2021 година. Во следните два натпревари, таа ги совладала и Јулија Путинцева и Магда Линет, за да стигне до осминафиналето каде загубила од Каролина Мухова, иако имала брејк предност и сервис за освојување на првиот сет.
Бадоса ја претставувала Шпанија на Летните олимписки игри 2020 во женска поединечна конкуренција и во конкуренција на двојки. Заедни со нејзината партнерка Сара Сорибес Тормо ги победиле мексиканската двојка Џулијана Олмос и Рената Сарасуа во првата рунда, пред да загубат во втората од чешката двојка и подоцнежните златни медалистки, Барбора Крејчикова и Катержина Синиакова. Во поединечна конкуренција, Бадоса ги добила своите први три меча на турнирот против французинката Кристина Младеновиќ, полската тенисерка Ига Швјонтек и аргентинката Надја Подороска. Во нејзиниот четвртфинален натпревар против подоцнежната освојувачка на сребрен медал, чехињата Маркета Вондроушова, Бадоса го загубила првиот сет пред да се повлече од мечот поради топлотен удар кој го претрпела предизвикан од топлите и влажни услови во Токио - што на крајот резултирало со долг медицински тајмаут и потреба да го напушти теренот во инвалидска количка. Ова, заедно со поплаките од другите тенисери, како што се Данил Медведев и Новак Ѓоковиќ, било катализатор за официјалните лица на Олимпијадата да го променат најраното време за почеток на натпреварите од 11 во 15 часот.
Сингл: 3 (3 титули)
Note: Tournaments sourced from official WTA archives
Ц (појаснување)
Ц може да означува повеќе работи, меѓу кои и:
Црква Сан Карло але Кватро Фонтане
Црквата Сан Карло але Кватро Фонтане (италијански: Chiesa di San Carlo alle Quattro Fontane или само San Carlino) е римокатоличка црква која се наоѓа во Рим, Италија. Црквата била изградена во текот на 17 век а како главен архитект бил Франческо Боромини (1599-1667). Црквата претставува еден од најголемите примери на барокна архитектура во Италија.
Сулфур хексафлуорид
Сулфур хексафлуорид ― неорганско соединение со формула та SF6. Тоа е безбоен, без мирис, незапалив и нетоксичен гас. има октаедрална геометрија, која се состои од шест атоми на флуор прикачени на средиштен атом на сулфур. Тоа е хипервалентна молекула.
Вообичаено за неполарен гас, е слабо растворлив во вода, но доста растворлив во неполарни органски растворувачи. Има густина од 6,12 г/Л при услови на морското ниво, значително повисока од густината на воздухот (1,225 г/Л). Воглавно е пренесуван како течен компримиран гас.
е 23.500 пати помоќен од јаглерод диоксидот како greenhouse gas но постои во релативно мали концентрации во атмосферата. Неговата концентрација во земјината тропосфера достигнала 10.63 делови од трилион во 2021 година, кревајќи на 0.39 делови од трилион/годишно. Зголемувањето во текот на претходните 40 години било поттикнато во голем дел од проширувањето на електроенергетскиот сектор, вклучително и избегани емисии на гасот содржан во неговите средни и високо волтни трафостаници. Употребата во производството на магнезиум, алуминиум и електроника, исто така, го забрза атмосферскиот раст.
Синтеза и реакции
може да биде подготвен од елементите преку изложување на Сулфур кон Флуор. Исто така, ова бил методот користен од страна на пронаоѓачите Анри Моасан и Пол Лебо во 1901 година. Некои други сулфур флуориди се заедно створени, но овие се извадени со загревањето на смесата за да диспропорционира било кој Дисулфур декафлуорид (кој е многу токсичен) и потоа чистејќи го производот со NaOH за да биде уништен останатиот Сулфур тетрафлуорид.
Алтернативно, со користење на бром, сулфур хексафлуорид може да се синтетизира од SF4 и CoF3 на пониски температури (на пр. 100 °C), како што следува:
Практично нема реакција хемија за. Главниот придонес за инертноста на SF6 е стеричната пречка на сулфурниот атом, додека неговите потешки соседни атоми од групата 16, како што е SeF <sub id="mwbQ">6 се пореактивни од SF6 како резултат на помала стерична пречка. Не реагира со стопениот натриум под неговата точка на вриење, туку реагира егзотермно со литиумот.
Примени
Електроенергетската индустрија користела околу 80% од сулфур хексафлуорид произведен во 2000 година, главно како гасовита диелектрична средина. Други главни употреби заклучно со 2015 година вклучувале силиконски елаборат за производство на полупроводници и инертен гас за лиење на магнезиум.
Трагачко соединение
Сулфур хексафлуорид бил трагачкиот гас што бил користен во првата калибрација на моделот за раширување на воздухот на патиштата; оваа истражувачка програма била спонзорирана од Агенцијата за заштита на животната средина на Соединетите Држави и спроведена во Санивејл, Калифорнија на Автопатот 101. Гасовит е користен како гас за следење во краткорочни опити за ефикасност на вентилација во згради и затворени простории и за одредување на стапките на инфилтрација. Два главни фактори ја препорачуваат неговата употреба: неговата концентрација може да се мери со задоволителна точност при многу ниски концентрации, а атмосферата на Земјата има занемарлива концентрација на.
Сулфур хексафлуоридот бил искористен како нетоксичен тест гас во опит на метро станицата „Сент Џонс Вуд“ во Лондон, Обединетото Кралство на 25 март 2007 година. Гасот бил испуштен низ станицата и бил следен додека се движел наоколу. Целта на опитот, кој претходно во март бил најавен од државниот секретар за транспорт, Даглас Александар, била да се истражи како отровниот гас може да се прошири низ станиците и зградите на лондонското метро за време на терористички напад.
Сулфур хексафлуоридот, исто така, рутински е користен како гас за следење во лабораториското тестирање за задржување на аспираторот. Гасот е користен во последната фаза од квалификацијата на аспираторот ASHRAE 110. Во внатрешноста на аспираторот се создава столб од гас и се врши низа на тестови додека анализатор на гас е поставен надвор од примероците на аспираторот за SF6 за да ги потврди својствата на задржување на аспираторот.
Успешно се користи како трагач во океанографијата за проучување на дијапиктно мешање и размена на гасови од воздух-море.
Физиолошки ефекти и мерки на претпазливост
Сулфур хексафлуорид е нетоксичен гас, но со поместување на кислородот во белите дробови, тој исто така носи ризик од асфиксија ако се вдишува премногу. Бидејќи е погуст од воздухот, значителна количина на гас, кога ќе се ослободи, ќе се насели во ниските области и ќе претставува значителен ризик од асфиксија ако се влезе во областа. Тоа е особено важно за неговата употреба како изолатор во електрична опрема бидејќи работниците може да бидат во ровови или јами под опремата што содржи. Како и кај сите гасови, густината на влијае на фреквенциите на резонанца на гласниот тракт, со што драстично се менуваат гласните квалитети на звукот или темброт на оние кои го вдишуваат. Тоа не влијае на вибрациите на гласните набори. Густината на сулфур хексафлуорид е релативно висока на собна температура и притисок поради големата моларна маса на гасот. За разлика од хелиумот, кој има моларна маса од околу 4 g/mol и го крева гласот, има моларна маса од околу 146 g/mol, а брзината на звукот низ гасот е околу 134 m/s на собна температура, спуштајќи го гласот. За споредба, моларната маса на воздухот, која е околу 80% азот и 20% кислород, е приближно 30 g/mol што доведува до брзина на звукот од 343 m/s.
Сулфур хексафлуорид има анестетичка моќ малку пониска од азот оксид; тој е класифициран како слаб анестетик.
Историски речник на Швајцарија
Енциклопедијата е објавена од фондација под патронат на Швајцарската академија на општествените науки (SAGW/ASSH) и Швајцарското историско друштво (SGG-SHH) и е финансирана од националните истражувачки грантови. Покрај 35. вработени во средишните канцеларии, придонесувачи биле 100 академски советници, 2.500 историчари и 100 преведувачи.
Печатено издание
Енциклопедијата била уредувана истовремено на трите национални јазици во Швајцарија: германски (Historisches Lexikon der Schweiz, HLS), француски (Dictionnaire Historique de la Suisse, DHS) и италијански (Dizionario Storico della Svizzera, DSS). Првото од 13. изданија било објавено во 2002 година. Последното издание е објавено во 2014 година.
36.000 одредници биле поделени на:
Електронско издание
Електронското издание е достапно од 1998 година. Статиите ги прави достапни и бесплатни и сите статии се спремни за печатење, но без слики. Исто така ги вклучува сите 36.000 одредници.
Lexicon Istoric Retic
Lexicon Istoric Retic (LIR) е посебна верзија на речникот во две изданија на статиите објавени во реторомански. Вклучува статии кои не се достапни во другите јазици. Првото издание било објавено во 2010 година, а второто во 2012 година.
Исто така е достапно и електронско издание.
Виљануева дел Кампиљо
Виљануева дел Кампиљо — општина во покраината Авила на автономната заедница Кастиља и Леон во Шпанија.
Кралска банка на Шкотска
Кралска банка на Шкотска (англиски: Royal Bank of Scotland, RBS) е британска банка, членка на „Royal Bank of Scotland Group“, заедно со „NatWest“ и „Ulster Bank“. Седиштето на банката е во Единбург, Шкотска, но таа има мрежа од околу 700 филијали, главно во Шкотска, иако постојат експозитури во многу поголеми градови низ Англија и Велс. Исто така, банката дејствува во Лондон, Амстердам, Франкфурт, Сингапур, Хонгконг, Обединетите Арапски Емирати итн.
Историја
„Royal Bank of Scotland“ е основана во Единбург во 1727 година, но таа настанала преку процес на спојување и преземање на стотици банки во минатото. Така, неколку од брендовите на „Royal Bank of Scotland“ се уште постари и се формирани од страна на златарите во Лондон, кои биле првите банкари во Велика Британија. Меѓу нив се: „Child and Co.“, најстарото активно име во британското банкарство, со потекло од 1640 година; „Coutts“, најпознатата приватна банка, основана во 1692 година; „Drummonds“, основана во 1712 година. Во 1727 година, кралот Џорџ I издал повелба за воспоставување на „Royal Bank of Scotland“. Во тоа време, Шкотска веќе имала една банка – „Bank of Scotland“, така што по создавањето на „Royal Bank of Scotland“ настапило големо соперништво меѓу нив. Во серија на финансиските престрелки, познати како „note wars“ секоја од нив се обидела да нанесе фатален удар на својот противник и да ја банкротира, но ниту една банка не успеала во тоа, така што двете банки го прифатиле присуството на конкуренцијата.
До 1783 година, „Royal Bank of Scotland“ тргувала само од Единбург, но истата година ја отворила својата прва филијала во Глазгов. Во рок од две децении, филијалата во Глазгов веќе била поразвиена отколку таа со седиште во Единбург. Во 1864 година, „Royal Bank of Scotland“ го направила своето прво преземање на друга банка, купувајќи ја „Dundee Banking Co.“ Една деценија подоцна, таа го направила својот прв чекор кон Лондон, со отворање на својата прва канцеларија во 1874 година. До 1890 година, „Royal Bank of Scotland“ имала 134 филијали низ Шкотска. Во 1939 година, таа ја купила познатата лондонска трговска банка „Glyn, Mills and Co.“ Во доцните 1950-ти и 1960-ти години банката вовела повеќе нови услуги: започнала да работи со личните заеми, а била воведена и раната форма на банкомати. Исто така, банката го формирала и своето прво странско претставништво (во Њујорк), отворено во 1960 година. Во 1969 година, „Royal Bank of Scotland“ се споила со „Националната комерцијална банка на Шкотска“, а во 1972 година таа станала првата британска клириншка банка. Во 1985 година, „Williams and Glyn’s Bank“, се споила со „Royal Bank of Scotland“, а истата година „Royal Bank of Scotland“ започнала директна линија во осигурувањето на моторните возила, која постигна голем успех во Велика Британија благодарение на рекламите со црвен телефон на тркала. Во почетокот на 1990-тите години корпоративната структура на „Royal Bank of Scotland“ била подложена на голема реорганизација. Во 1993 година, таа ја купила приватната банка „Adam and Company“ со седиште во Единбург; во 1994 година го лансирала телефонското банкарство, а во 1997 година банката го лансирала британскиот прв интернет банкарски систем. Во 2000 година, „Royal Bank of Scotland“ го објавила купувањето на National Westminster Bank“, во зделка вредна 21 милијарда фунти – во тоа време најголемото преземање во британската банкарска историја. Во 2007 година, „Royal Bank of Scotland“ била дел од конзорциумот со холандската банка „ABN AMRO“, но малку подоцна, банката била тешко погодена од Глобалната финансиска криза и како последица на тоа била национализирана во 2008 година.