cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шпанска реставрација
Владеењето на Алфонсо XIII и криза на системот (1898 - 1923)
По неуспешните обиди да го освојат Мароко (Рифска војна), незадоволството уште повеќе се зголемило и во Барселона избувнал бунт познат како Трагична седмица. Востанието започнало најпрвин со генерален штрајк и истиот бил поддржан од страна на различни анархисти, радикали и незадоволни работници кои се противале на мобилизацијата односно регрутирањето на нови војници за војната во Мароко. Биле нападнати и опожарени голем број на цркви и градби, а свештениците биле убивани заедно со полицијата. Властите веднаш интервенирале испраќајќи војска за да го скрши револтот. На крајот имало 8 жртви и 124 ранети на страната на војската и полицијата наспроти 150 на страна на бунтовниците. По ова следувале голем број на апсења а самиот водич Франческо Ферера бил погубен.
Војната во Мароко сепак продолжила, но Шпанија на крај излегла како поразена.
Диктатурата на Мигел Примо де Ривера (1923 - 1930)
Во 1923 година, кралот Алфонсо XIII од Шпанија го подкрепил Мигел Примо де Ривера во неговата улога за воспоставување на нова власт, која продолжила до 1930 година. Под негова директива, кралот бил принуден да издава актови кои биле насочени против класата на работниците. Била воведена смртна пресуда за националистичката и сепаратистичката пропаганда. Политиката на Мигел Примо де Ривера била наклонета кон протекционализмот над шпанската економија кое дало можност за индустриско развивање на државата но ги изострил односите помеѓу монархистите и диктатурата. Тој ја основал партијата Шпанска патриотска унија и таа била замислена како единствена правна партија во државата.
Трошоците на државата сè повеќе се зголемувале кое довело до банкротирање на административните служби. Тој ја загубил довербата од кралот Алфонсо и војската. Така, во јануари 1930 година тој бил принуден да поднесе оставка.
Последните години (1930 - 1931)
Кралот Алфонсо XIII од Шпанија, во обид постепено да го врати претходниот систем и да го врати својот углед, го повикал Генералот Дамасо Беренгер да формира влада. Ова не било поддржано од страна на другите политички сили во Шпанија, кои пак повикале на создавање на Втора Шпанска република. Дамасо Беренгер поднел оставка, а владата ја формирал Адмирал Азнар. Тој ги свикал изборите на 13 април 1931 година со цел да ги задоволи барањата на демократите и републиканците.
Така, на изборите социјалистите и републиканците издвојувале победа, а веднаш по изборите следувале големи улични немири кои повикувале за отстранување на монархијата од власт. Властите во армијата изјавиле дека ќе застанат на страната на народот, па така кралот бил принуден да ја напушти Шпанија. Така била прогласена и Втората Шпанска република.
Монтана (област)
Монтанска област е една од 28-те области на Бугарија. Се наоѓа во северозападниот дел на земјата во историската област Мизија. Опфаќа површина од 3 635,5 км2 и има население од 179 741 луѓе.
Список на населените места во Монтанска област
''Градовите се со масни букви. ''
Општина Берковица
Баљувица, Берковица, Бистрилица, Бокиловци, Боровци, Брзија, Гаганица, Замфирово, Комарево, Костенци, Котеновци, Лесковец, Мездреја, Песочница, Прличево, Рашовица, Слатина, Цветкова Бара, Черешовица, Јагодово
Општина Бојчиновци
Бели Брег, Бели Брод, Бојчиновци, Владимирово, Громшин, Ерден, Кобиљак, Лехчево, Мадан, Мрчево, Охрид, Палилула, Портитовци
Општина Брусарци
Брусарци, Буковец, Василовци, Дондуково, Д'бова Махала, Киселево, Књажева Махала, Крива Бара, Одоровци, Смирненски
Општина В’лчедрм
Ботево, Б’зовец, В’лчедрм, Септемвријци, Горни Циб’р, Долни Циб’р, Златија, Игнатово, Мокреш, Разград, Черни Врх
Општина Вршец
Вршец, Горна Бела речка, Горно Озирово, Долна Бела речка, Долно Озирово, Драганица, Спанчевци, Стојаново, Черкаски
Општина Георги Дамјаново
Видлица, Гаврил Геново, Георги Дамјаново, Главановци, Говежда, Дива Слатина, Д'лги Дел, Еловица Камена Рикса, Копиловци, Мељане, Помеждин, Чемиш
Општина Лом
Добри Дол, Долно Линево, Замфир, Ковачица, Лом, Орсоја, Сливата, Сталијска Махала, Станево, Трајково
Општина Медковец
Аспарухово, Медковец, Пишурка, Расово, Сливовик
Општина Монтана
Безденица, Белотинци, Долно Белотинци, Благово, Виниште, Вирове, Војници, Габровница, Горна Вереница, Горно Церовене, Доктор Јосифово, Долна Вереница, Долна Рикса, Клисурица, Крапчене, Липен, Монтана, Николово, Славотин, Смољановци, Стубел, Студено Буче, Сумер, Трифоново
Општина Чипровци
Белимел, Горна Ковачица, Горна Лука, Железна, Мартиново, Митровци, Превала, Равна, Чељустница, Чипровци
Општина Јакимово
Долно Церовене, Д'лгоделци, Комоштица, Јакимово
Гликолна киселина
Гликолната киселина (хидрооцетна киселина или хидроксиоцетна киселина) е органско соединение со хемиска формула C2H4О3 (или HOCH2CО2H), и претставува најмалата α-хидрокси киселина. Таа е безбојна, без мирис, хигроскопна кристална супстанца, која има голема растворливост во вода. Наоѓа примена во разни козметички препарати за нега на кожа. Гликолната киселина може да се најде и во некои шеќерни култури. Солите и естерите на оваа киселина се нарекуваат гликолати.
Историја
Името "гликолна киселина" било дадено во 1848 година од страна на францускиот хемичар Огост Лорен (1807-1853). Тој предложил дека аминокиселината глицин — која тогаш била нарекувана гликокол — може да претставува амин на хипотетична киселина, која тој ја нарекол "гликолна киселина" (acide glycolique).
Гликолната киселина за првпат била добиена, во чиста форма, во 1851 година, од страна на германскиот хемичар Адолф Штекер (1822-1871) и рускиот хемичар Николај Николаевич Соколов (1826-1877). Тие ја добиле со реакција меѓу хипуринска киселина, азотна киселина и азот диоксид, за да се формира естер на бензоева киселина и гликолна киселина (C6H5C(=O)OCH2COOH), кој тие го нарекле "бензогликолна киселина" (Benzoglykolsäure), (исто така бензоил гликолна киселина). Тие го вареле естерот неколку дена со разредена сулфурна киселина, при што добиле бензоева киселина и гликолна киселина (Glykolsäure).
Добивање
Гликолната киселина може да се синтетизира на неколку различни начини. Доминантниот пристап е катализирана реакција на формалдехид со синтетски гас (карбонилација на формалдехидот).
Исто така може да се добие со реакција на хлорооцетна киселина со натриум хидроксид, по што следи ре-ацидификација.
Други методи, кои не се значително во употреба, вклучуваат хидрогенација на оксална киселина и хидролиза на цијанохидрин добиен од формалдехид. Гликолната киселина може да биде изолирана и од природни извори, како што се шеќерната трска, шеќерната репка, ананасот, дињата и недозреаното грозје. Гликолната киселина, исто така, може да се добие со употреба на разни ензимски биохемиски процеси, за кои е потребна помала потрошувачка на енергија.
Својства
Гликолната киселина е малку појака киселина од оцетната, поради присуството на терминална хидроксилна група. Карбоксилната група може да биде координирана за метални јони, формирајќи комплексни соединенија. Од посебно значење се комплексите со Pb2+ и Cu2+, кои се значително посилни од комплексите со други карбоксилни киселини. Ова укажува на тоа дека хидроксилната група е вклучена во формирањето на комплексните соединенија, веројатно по пат на губење на водороден јон (протон).
Употреба
Гликолна киселина се користи во текстилната индустрија како средство за боење и штавење, во преработката на храна (како средство за ароматизација и конзерванс), како и во фармацевтската и козметичката индустрија. Исто така се користи во лепила и пластика. Гликолната киселина често влегува во состав на емулзиони полимери, растворувачи и адитиви за мастило и боја, со цел да се подобрат проточните својства и заради сјај. Се користи и во производите за површинска обработка кои го зголемуваат коефициентот на триење на подовите од плочки.
Нега на кожа
Поради својата одлична способност за пенетрирање во кожата, гликолната киселина наоѓа примена во производство на козметички препарати за нега на кожата, најчесто како хемиски пилинг со концентрации од 20 до 70%, кој го врши дерматолог, или како домашни препарати со пониски концентрации (10- 20%). Откако ќе се нанесе, гликолната киселина реагира со горниот слој на епидермисот, ослабувајќи ги врзувачките својства на липидите кои ги задржуваат мртвите клетки на кожата. Ова овозможува да се ексфолира stratum corneum, со што се изложуваат живите клетки на кожата.
Органска синтеза
Гликолната киселина е корисен интермедиер во органската синтеза, во мноштво на реакции, вклучувајќи ги: оксидо-редукционите реакции, естерификацијата и полимеризацијата. Се користи како мономер за добивање на полигликолна киселина и други биокомпатибилни кополимери.
Земјоделство
Многу растенија создаваат гликолна киселина за време на фотореспирацијата. Во 2017 година, група на истражувачи објавија откритие на процес кој користи нова белковина за да ја намали потрошувачката/загубата на енергија и да ги спречи растенијата да ослободуваат амонијак. Процесот го претвора гликолатот во глицерат без употреба на конвенционалниот BASS6 и PLGG1 пат.
Надворешни врски
] ] ]
Мраморен различник
Мраморен различник (науч. Centaurea marmorea) — ендемит во флората на Македонија од семејството сложеноцветни растенија. Може да се сретне само во околината на Прилеп, односно Сивец - најпознатото македонско рудно наоѓалиште на мермер во околината.
Шталковица
Шталковица — село во Општина Пробиштип, во Злетовско-пробиштипскиот регион, во околината на градот Пробиштип.
Потекло и значење на името
Името на селото првпат е забележано во век (1573 г.), најпрвин како Штавколица. Името се поврзува со личното име Сталко (или Стале), слично како што било именувано соседното средновековно село Ратковица (од личното име Ратко). Како друго објаснување за името е дека истото има саско потекло, односно од германскиот збор за челик (stahl = штал).
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во источниот дел на територијата на Општина Пробиштип, од левата страна на Злетовска Река, а чиј атар се допира со подрачјето на Општина Кочани. Селото е ридско, сместено на надморска височина од 540 метри.
Селото Шталковица како и неговите соседни села Ратковица (денес историско), Зеленград, Јамиште, Емирица, Кнежево и други се изразито планински села од познатата историска Злетовска област. За разлика од претходно наведените села, Шталковица е на значително помала надморска височина, затоа што висовите од планината Пониква, западно од исто така познатата Раткова скала постепено преминуваат во поблаги висови кои по Злетово и Турско Рудари ја отпочнуваат брановидната алувијална рамнина околу Злетовска Река.
Историја
Подрачјето на Шталковица е населено уште од доцноантичко време, за што сведочат наоѓалиштата во неговата околина.
Битка кај Мелитопол
Битка кај Мелитопол — битка околу градот Мелитопол, Украина помеѓу воените сили на Русија и Украина, како дел од Херсонската офанзива за време на Руската инвазија на Украина во 2022 година.
Шталковица
Историја
Шталковица е едно од најстарите населби во Злетовската област. Самото име Шталковица зборува за тоа дека е од несомнено саско потекло. Имено, во периодот од владението на Деспот Оливер во Злетовска област е посебно развиено рударството. Така што во средината на XIII век Сасите отпочнуваат со рудокопи во Шталковица и соседното Рудари.
Инаку, и во самата селска традиција постои предание како селото првин се наоѓало во месноста Стара Шталковица, на просторот каде минувал стариот каравански пат за Пауталија (Ќустендил). Во истите преданија, овојпат потврдени и од историски извори, кои се однесуваат за Австриско-турската војна од 1689 година и Карпошовото востание, Стара Шталковица е изгорена, населението е уништено или разбегано во тешко достапните планински предели. Во поствостаничкиот период и амнестијата преживеаните шталковчани се населуваат на местото на сегашната населба.
Во околината на селото се сочувани траги од поранешни населби, и тоа во месностите непосредно до селото: Каралуково, Градиште и Стариград. На тие месности се откриени темели од стари згради, кастели и фрагменти од старовремска керамика. По народното предение селиштето Каралуково запустело поради подметнување на убиен Турчин во бунар, од страна на Турците од соседното село Турско Рудари, така да селаните поради крвнината и одмаздата се иселуваат. Меѓутоа, од историските документи гледаме дека Каралуково е едно од групата села кои сè до темел уништени и раселени за време на татарска наезда на овој крај, зимата 1689/1690 година.
Во месноста Селиште (2 километри југоисточно од Шталковица), на пример, на една заравнина се откриени темели од зграда, темели од дебел ѕид, остатоци од одбранбен бедем од времето на Римјаните. Недалеку од Селиште е месноста Градиште, купесто ритче, при што се сочувани темели од одбранбен бедем кој го обиколувал врвот, ѕидан од камење и старовремски тули и малтер. Таму се откопани, по кажувања на селаните и неколку големи питоси. Исто така, во месноста Стар Град, северозападно од селото, во суштина стрм планински огранок над Злетовска Река се откриени сочувани остатоци од стара тврдина. Од турските документи од XVI век гледаме како се појавуваат две села Шталковица, едното е во Штипската, а другото во Кратовската нахија, иако се работи за истото село: Шталковица.
Инаку, од турските пописни книги (дефтери), кои се однесуваат за Кратовската нахија, на пример, може да се види историјата и развојот на селото. Така, во 1519 година во Шталковица имало 28 семејства и 1 вдовица. Во 1530 година 27 домаќинства, а во 1550 г. 5 домаќинства повеќе (32), 8 неженети лица и две вдовици. Додека пак во пописот од 1570 година, има извесно намалување на населението, 28 домаќинства.
Не е познато која година, но се памети дека султанот му подарил на селото една шума од стотина хектари. И таа шума подоцна кога на големо ќе отпочнат црковните и националистички пропаганди на Србија и Бугарија, меѓу населението од Шталковица, и зависта за пасиштата на Турците од соседното Турско Рудари ќе биде и посреден и непосреден повод за грабежи, насилија и опожарување, на уништување на имотот и човечки жртви.
За време на политичките пропаганди и обиди за денационализација на „рајата“ меѓу Бугарија и Србија, Шталковица иако село од триесетина домови не останало настрана. Еден селанец Стојо Шестопрстијо прв ја „донел“ српската пропаганда, односно српската партија со што селото ја прифатило Патријаршијата како свој духовен покровител. Во 1900 година, шталковчани некое време се откажале од Патријаршијата и ја прифатиле Егзархијата.
Во последните години од турското владение селото е трипати опожарувано од страна на комитите, убивани се и повидни луѓе, репресалии и грабежи со цел селаните да се откажат од патронатот на Патријаршијата и да преминат под Егзархијата. Посебно се драстични ограбувањата на сѐ што ќе им дојде до рака: храна, фураж за стоката, стока, живина и друго.
Шталковчани не минале подобро ни за перидот меѓу двете светски војни. Иако се од поодамна познати како припадници на „српската партија“, еден од значајните претставници од „Здружението за борба против бугарските бандити“, ѕверот во човекова кожа, како што го нарекувал народот, Мино Станковиќ на сила и со измама им ја одзел утрината „Осое“ од 100 ха за само тогашни 20 турски лири.
Стопанство
Атарот на селото зафаќа простор од 24,6 км2, при што преовладуваат шумите со површина од 1.426 хектари, на пасиштата отпаѓаат 706 хектари, додека на обработливото земјиште отпаѓаат 206 хектари.
Во основа, може да се каже дека селото има мешовита земјоделска функција.
Иако атарот е најголем во Злетовската област, поголемиот дел од него припаѓа на шуми, утрини и пасишта, поради што основна стопанска гранка е сточарството, особено одгледувањето на козите. Имало семејства, до забраната на козарството после Втората светска војна, кои поседувале по 200, 300, па и 400 кози. По забраната на одгледување на козите доминираат овците. Така, на пример, во 1953 година во селото имало 1.230 овци, 228 говеда, 77 свињи, 92 магариња и коњи. Во наредниот попис на сточарството и земјоделството 1969 година, аналогно и со процесот на намалувањето на населението во Шталковица настанува и стагнација и намалување на сточниот фонд. Во таа пописна 1969 година, бројот на овци се намалува на 1.185 грла, во 1981 година на 757 и во 1991 година на 530 грла.
Следната позначајна стопанска активност на селаните е ткн. ситно дрварство, односно производство на дрвен јаглен, дрва за огрев и дрвена граѓа.
Полјоделството поради ограничените обработливи површини, како и традиционалниот начин на обработка на земјиштето е далеку понеразвиено од сточарството. Населението е ориентирано на производство на јачмен и пченка. Индустриски култури како поради почвата така и поради климата не се одгледуваат. Иако има многу природно погодни услови за развој на овоштарството, главно се одгледувале сливи (џанки) и нешто симболично лозја.
Со затворањето на погонот на експлотација на камен од страна на „Силекс“ од Кратово, иако со оглед на биогеографските погодности и одлики на селото, наместо напредок доживува голем степен на деградација, како на стопански така и демографски план.
Население
Од првите турски пописи на населението може да се забележи дека во 1519 година имала 28 домаќинства и 1 вдовица. Во 1530 година има 27 домаќинства, а во 1570 година 28 домаќинства,18 неженети и 2 вдовици. За време на Австриско-турската војна и Карпошовото востание во 1689 година и од осветата што следи потоа од Татарите, селото е опожарено, а населението делумно уништено, одведено како робје и делумно засолнето во тешко пристапните делови од планината или се придружило на реката бегалци на север, дури и преку Сава и Дунав. Од овој период, по опожарувањето на „Стара Шталковица“ преживеаните повратници се населуваат на сегашното место.
Ѓорче Петров на едно место наведува дека во 1880 година Шталковица имала 260 жители од кои 18 биле Власи.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Шталковица живееле 260 жители, сите Македонци. Според секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Шталковица имало 258 жители, од кои 240 Македонци патријаршисти и 18 Власи.
Селото е мало и населено со македонско население. Тоа, во 1961 година имало 258 жители, додека во 1994 година бројот се намалил на 64 жители.
Историското село Ратковица е припоено од 1920 година кон Шталковица и се смета негово маало, па така неговите 30 жители во 1948 година се броени во бројот на вкупни жители на Шталковица.
Според пописот од 2002 година, во селото Шталковица живееле 44 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 11 жители, сите Македонци.
Родови
Според истражувањата од 1970-тите, родови во селото се:
Самоуправа и политика
Кон крајот на век, Шталковица било село во Кратовската каза на Отоманското Царство.
Селото влегува во рамките на Општина Пробиштип, која била променета со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година, при што биле споени поранешните општини, Пробиштип и Злетово. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Злетово.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Пробиштип. Во периодот од 1955 до 1965 година, селото било дел од некогашната Општина Пробиштип.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Злетово, во која покрај селото Шталковица, се наоѓале и селата Бунеш, Древено, Зеленград, Злетово, Јамиште, Лесново, Луково, Ратавица, Трипатанци и Турско Рудари.
Избирачко место
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 16 гласачи. На локалните избори во 2021 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 16 гласачи.
NGC 2053
NGC 2053 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Златна Рипка, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2053 се споменува и како ESO 86-SC17, in LMC.
Откривање
Објектот е откриен на 2 јануари 1837 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2053 е од видот OCL. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,4 m. NGC 2053 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 37 м 39,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 67° 24' 47".
Други поделби
Проучување на NGC 2053 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 445; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8891.
Список на државни водачи во 255 година
Ова е список на државни водачи во 55 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Зајелшје
Зајелшје (словенечки: Zajelšje) — населба во Општина Илирска Бистрица во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Нотрањска. Населбата сега е вклучена во Приморско-нотрањскиот статистички регион.
Роглевска тврдина
Роглевска тврдина — крепост на месноста Кука, на рид висок 250 м, 1 км северно од селото Рогле, Тетово, што од југ ја наткрилува теснината на рекичката Фуш. Низ теснината се пробива магистралниот пат Скопје — Полог — Охрид (античкиот пат Скупи — Лихнид). Од ридот се контролира овој пат многу километри на запад и исток и во теснината може лесно да се блокира.
Изглед
Пред источното лице на кастелот се протега гранична камена преграда, наречена денес „Марков Ѕид”. Долга е повеќе километри — до Бојане и до падините на Жеден на север и до Раович и масивот на Сува Гора на југ. Преградата (клаустра) е свртена со лицето на исток, кон Скопското Поле и се совпаѓа со граничната линија меѓу провинциите Дарданија и Превалитана. Задачата и била да ги блокира сите споредни гранични премини на тој простор.
Средновековни остатоци
Меѓу површинските наоди се утврдени е и неколку средновековни предмети: византиски монети — бакарни скифати од XII-XIII век; тока за ремен, дел од бронзен крст — енколпион и прстен (X-XII век); железни врвови за стрели за пробивање оклоп.
Намена
Очигледно е дека оваа стратешки многу значајна крепост била користена низ целото средновековие, демнејќи го магистралниот пат од Скопје кон Полозите и граничните премини кон српските земји на северозапад како и кон Охрид на југозапад.
Ласло Биро
Ласло Јозеф Биро или Ладислао Хозе Биро (роден како Ласло Јожеф Швајгер, 29 септември 1899 - 24 октомври 1985) бил унгарско - аргентински измислувач , кој го патентирал првото комерцијално успешно модерно перо. Првото пенкало било измислено приближно педесет години претходно од Џон Џ. Лауд, но не постигнал комерцијален успех.
Раниот живот
Биро е роден во унгарско еврејско семејство во Будимпешта, Унгарија, во 1899 година до Можеш Маќаш Швајгер и Јанка нее Улман. Тој имал брат, Ѓерѓи Биро. По напуштањето на училиштето, започнал да работи како новинар во Унгарија.
Неговиот изум
Додека работел како новинар Биро, забележал дека мастилото што се употребува во печатењето во весници брзо се сушило, оставајќи го на хартијата суво и без дамка. Тој се обидел да го користи истото мастило во накит, но сфатил дека нема да влезе во врвот, бидејќи е премногу лепливо. Тој го претставил првото производство на пенкалото на штандот на Меѓународниот саем во Будимпешта во 1931 година. Работејќи со својот брат Ѓерѓи, хемичар, тој развил нов врв кој се состоел од топче кое се вртело и оставало траг од мастило на хартијата. Биро го патентирал пронајдокот во Париз во 1938 година.
За време на Втората светска војна, Биро побегнал од нацистите со својот брат, се преселил во Аргентина во 1943 година. На 10 јуни, тие поднеле уште еден патент, издаден во САД како 2,390,636 инструмент за пишување, и формирале Биро пенкала од Аргентина (во Аргентина, пенкалото е познато како биро ). Овој нов дизајн наводно бил лиценциран за производство во Обединетото Кралство за снабдување на авион на Кралската воздухопловна флота. Во 1945 година, Марсел Бич го купил патентот од Биро за пенкалото, што наскоро станало главен производ на неговата фирма БИК, која продала повеќе од 100 милијарди пенкала ширум светот. Во ноември истата година, промоторот Милтон Рејнолдс вовел пенкало на гравитацијата на американскиот пазар, за да се обиде да го пронајде патентот на Биро, кој се засновал на капиларно дејство, каде што се извлекува свежо мастило од резервоарот на пенкалото.
Смрт и наследство
Ласло Биро починал во Буенос Аирес, Аргентина во 1985 година.
Во многу земји, како што е Велика Британија, Ирска, Австралија и Италија, широко познато е како биро. Иако зборот е регистрирана трговска марка, во некои земји тој станал генериран . На 29 септември 2016 година, на 117-годишнината од неговото раѓање, Google го одбележал Биро со Google Doodle за „неговото немилосрдливо, напредено размислување“.
NGC 6676
NGC 6676 — спирална галаксија во соѕвездието Змеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6676 се споменува и како UGC 11286, MCG 11-22-54, CGCG 322-45, KUG 1833+669, IRAS 18331+6655.
Откривање
Објектот е откриен на 30 мај 1886 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6676 е од видот Sbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 m/лм2. NGC 6676 има привидни димензии од 1,6' х 0,3'.
Други поделби
Проучување на NGC 6676 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 62021. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 30; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4226. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1090.
NGC 4082
NGC 4082 — леќеста галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4082 се споменува и како MCG 2-31-26, CGCG 69-46.
Откривање
Објектот е откриен на 25 март 1865 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4082 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 4082 има привидни димензии од 0,9' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 69°.
Други поделби
Проучување на NGC 4082 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 38274. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 193; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 869. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1385.
Регионален пат 2241
Регионален пат 2241 (ознака: Р2241) — регионален пат во Македонија, со насока на движење север-југ. Регионалниот не е проектиран со соодветни делници и нема податоци за неговата должина. Патот започнува во близина на браната Глобочица и се движи низ планината Јабланица, завршувајќи во селото Лакаица на самата македонско-албанска граница.
Вукуб-Какуиш
Во кечуанскиот документ Попол Вух, Вукуб-Какуиш е птица-демон кој се претставувал дека е сонце и месечина. Тој е маж на Чималмат и татко на два демони за земјотреси, Кабракан и Зипакна. Лажните сонце-месечина, Викуб Какуиш, бил соборен од неговото дрво од страна на Хун-Ахпу, еден од мајанските близнаци-херои. Заедно двајцата близнаци станале вистинските сонце и месечина. Оваа приказна за овој демон и браќата близнаци датира од 8 век и порано.
Китка (Банско)
Претставува некропола од хеленистичкото време и римското време и средниот век и старохристијанска базилика со некропола. На западниот раб на селото се издига ридот Чукарка, со зарамнет врв на кој се гледаат остатоци од бедем ѕидан со камен и варов малтер, на одделни места зачуван и до 2 м.
По површината на населбата се среќаваат фрагменти од керамички садови со различна временска припадност и градежен материјал од помали објекти, а биле најдени повеќе македонски, римски и византиски монети. На источниот крај на теренот се зачувани остатоци од базилика и околу неа гробови од камени плочи
Еклер
Еклер – вид колач од тесто во два дела со долгнавеста форма, исполнет со крем и со чоколадна глазура одозгора.
Име
Името „еклер“ доаѓа од францускиот збор éclair што во превод значи молња. Како што можете да приметите, нема никаква логика во избраното име, па ни историчарите не се сигурни за неговото потекло. Но, сите ние сме сигурни дека Французите знаеле што прават и тешко дека постои некој што може да остане рамнодушен кон ова слатко задоволство.
Состојки
Тесто:
Фил:
Прелив:
Начин на приготвување
Ставете мало тенџере на среден оган. Додајте ја водата, маргаринот и солта. Оставете водата да зоврие.
Во зовриената вода ставете го брашното и убаво мешајте со дрвена лажица на тивок оган, сè додека не добиете хомогено тесто што ќе почне да се одделува од ѕидовите на садот. Преместете го тестото во друг сад и оставете го настрана да се олади.
Во меѓувреме, пригответе го филот. Во голем сад ставете ја слатката павлака, шеќерот и ванилиниот шеќер. Убаво изматете или мешајте со миксер, додека не добиете густ фил. Покријте го садот со фолија и ставете го во фрижидер.
Битка кај Бердјанск
Битка кај Бердјанск — битка околу градот Бердјанск, Украина помеѓу воените сили на Русија и Украина, како дел од Херсонската офанзива за време на Руската инвазија на Украина во 2022 година.
Еклер
Начин на приготвување
Додека еклерите се ладат, пригответе го преливот. Растопете ги на пареа чоколадото и маргаринот. Ако немате соодветен сад за готвење на пареа, можете да ги растопите на тивок оган, притоа постојано мешајќи.
Откако еклерите ќе се изладат, расечете ги хоризонтално со остар нож од едната страна. Со лажица наполнете ги со приготвениот фил. За крај, секој еклер прелијте го со течното чоколадо.
Совети
Тајната на еклерите е во печењето. Не се искушувајте да ја отворите рерната за време на печењето и задолжително оставете ги еклерите да се изладат во малку подотворена рерна, без да ги вадите. Ако вратата од вашата рерна не може да стои подотворена, употребете капаче од тегла. Ако сакате побогат вкус, користете пудинг од ванила за фил. За да добијат блескава златна боја, пред да ги ставите еклерите да се печат, премачкајте ги со малку јајце. Експериментирајте. Користете пудинг со вашиот омилен вкус или наполнете ги еклерите со ваш домашен фил. Врз чоколадниот прелив можете да посипете чоколадни трошки или ситно исечкани бадеми.
Список на државни водачи во 1744 година
Ова е список на државни водачи во 744 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Одервиц
Одервиц (Oderwitz; од словенскиот збор за плакнење) — саксонска општина во округот Герлиц, во Горна Лужица, Германија. Се наоѓа на југоисток од Саксонија, близу границата со Чешка. Се состои од два окрузи Оберодервиц и Нидеродервиц, во историската поделба позната е и местото Мителодервиц.
Градби
Одервиц некогаш бил познат по многуте ветерници, па дури и денес е познат како „село на ветерниците“. Денес се зачувани три ветерници, Birkmühle, Ветерница Нојман и Воденица Бернт. Две стари воденици, исто така се зачувани, Воденица Бернхарт и Долна воденица.
Како и во другите делови на Лужица, има многу фахверк-куќи - над 450 во селото. Ателјето на сликарот Макс Лангер може да се најде во Нидеродервиц.
Поради историската поделба и големината на селото, Одервиц има две цркви. Изградбата на црквата во Нидеродервиц започнала во 1719, а била осветена во 1726. Била изградена во барокен стил и со богато украсен олтар. Црквата во Оберодервиц била градена од 1816 до 1821 во класичен стил.
Споменици
Кон крајот на Втората светска војна, од јануари 1945, во денешниот округ Нидеродервиц започнал да функционира подкамп на концентрациониот камп Грос-Розен, во кого затворениците Евреи главно биле користени како принудна работна сила. Пет од нив биле убиени во пролетта 1945 од луѓето на SS. За нив е подигнат споменик во гробиштата. Друг споменик во гробиштата е посветен на граѓаните од Одервиц, кој загинале во Француско-пруската војна.
Одервиц низ историјата повеќепати бил поплавуван, многупати со жртви. За жртвите од поплавите во 1880 бил изграден споменик во Нидеродервиц, близу реката Ландвасер. Исто така, мал споменик се наоѓа во близина на основното училиште Макс Лангер, посветен на сестрите Шол.
Во гробиштата на округот Оберодервиц, гробот на полскиот притвореник Михалина Војзијак, кој бил убиен во мај 1945, потсетува на тој настан. Комеморативната плоча за жртвата на Хитлер, Вили Неч, кај куќата Дорфштрасе 189 била отстранета по 1990.
Кавасила
Кавасила или Кавашла (Καβάσιλα) — село во Берско, Егејска Македонија, дел од денешната Општина Гида, во Централна Македонија, Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа речиси на половина пат од градот Бер за градот Гида, крај самиот главен пат, на надморска височина од 17 метри.
Сместено е во областа Урумлак, на 14 километри југозападно од Гиза и на 12 километри североисточнод Бер.
Историја
Селото не е воопшто споменато од К’нчов и од Бранков, но најверојатно неговото население имало грчко потекло.
Стопанство
Населението главно се занимава со земјоделство, произведувајќи големи количества памук, пченица и други земјоделски производи.
Голем дел од обработливите површини се добиени по извршните мелиорации во околината, а дел од нивите и се наводнуваат.
Население
Во пописот од 1913 година селото било забележано со 139, а во 1920 година со 164 жители. По 1923 година, тука биле сместени и 79 бегалци. Во 1928 година селото имало 190 жители, во 1940 година 354 (подоцна тука биле сместени и други бегалски семејства). Во 1951 година биле попишани 633, во 1961 година 739, во 1971 година 678, во 1981 година 868, а во 1991 година 792 жители. Релативниот пораст на населението се должи на извршените мелиорации по 1933 година, на исушувањето на Ениџевардарското Блато и на облагодарувањето на обработливите површини, кои се многу плодни и се наводнуваат.
Во пописот спроведен во 2001 година, селото било попишано со 78 жители. Во најновиот спроведен попис од 2011 година во Грција, селото било забележано со 17 жители.
Самоуправа и политика
Селото припаѓа на општинската единица Антигониди со седиште во селото Кавасила, која припаѓа на поголемата општина Гида, во округот Иматија. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Кавасила, во кој е единствено село.
Наносметач
Наносметач (или нанокомпјутер, од англ. nanocomputer) е сметач помал од микросметачот, кој е пак помал од минисметачот. Технички речено, ова е сметач чиишто основни делови не се поголеми од неколку нанометри. За споредба, најмалиот дел кај најнапредните микрообработувачи има големина од 45 nm. Досега не постојат вакви сметачи во продажба, туку овој поим се користи претежно во науката и научната фантастика.
Постојат неколку потенцијални начини на изработка на наносметач: со механичка, електронска, биохемиска, или квантна технологија. Најверојатно наносметачите нема да се служат со полупроводнички транзистори (микроелектронските делови со кои функционираат сите денешни електронски уреди), бидејќи работната способност на таквите делови значително се намалува со намалувањето на нивните димензии под 100 нанометри.
Михаил Ботвиник
Михаил Мојсеевич Ботвиник (роден во Санкт Петербург - ) бил руски шахист.
Научил да игра шах од татко му, а многу брзо станал и шаховски генијалец. Релативно доцна станал светски првак во 1948 година, но ја има таа судбина да биде активен во времето на фантастичниот Александар Аљехин. Во 50-тите освојува и неколку златни медаљи со непобедливата репрезентација на Советскиот Сојузна шаховските олимпијади, а во 1951 и 1954 година успева да ја одбрани титулата светски првак, а особено интересен е неговиот реми резултат 12-12 против Давид Бронштајн во 1954 година,па поради правилото дека предизвикувачот мора да победи за да стане светски првак Ботвиник останува на престолот. Во 1957 година Ботвиник ја губи титулата светски првак во шах од Василиј Смислов, но веќе наредната 1958 повторно застанува на престолот. Во 1960 година Ботвиник повторно ја губи титулата светски првак во шах, но овој пат од Михаил Таљ, против кој во наредната 1961 повторно ја покажува својата волја и упорност и повторно станува светски првак во шах, за конечно во 1963 година да ја загуби титулата од Тигран Петросјан. Во остатокот од неговиот релативно долг живот Ботвиник работи како творец на многу шаховски книги и учебници, како и на многу шаховски критики. Работи и како учител, а несомнено најголем негов ученик е Гари Каспаров. Михаил Мојсеевич Ботвиник умира во Санкт Петербург во 1995 година.
IC 86
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 86 се споменува и како ESO 481-2, MCG -4-8-36, UGCA 56, IRAS 03081-2235.
Откривање
Објектот е откриен во 1899 година од страна на Делајл Стјуарт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 86 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,4 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. IC 86 има привидни димензии од 3,6' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 10 м 20,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -22° 24' 14". Положбениот агол на објектот е во износ од 73°.
Други поделби
Проучување на IC 86 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 11851.
Зипакна
Во мајанската митологија, Зипакна бил син на Викуб Какуиш и Чималмат. Тој и неговиот брат Кабракан биле често сметани за демони. Зипакна, како и неговите роднини, бил сметан за арогантен и насилен. Зипакна бил окарактеризиран како голем кајман.
Бурата
Бурата — италијанско кравјо млечно сирење (повремено млеко од бивол) направено од моцарела и крем. Надворешната обвивка е цврсто сирење, додека внатрешната содржи страчатела и крем, што му дава необична, мека текстура. Типично за Апулија.
Историја
Бурата е типичен производ на Мургија, во Апулија во јужна Италија. Се произведува од кравјо млеко, сириште и павлака и може да има потекло од околу 1900 година, произведено на фармата на браќата Бјанкино (Лоренцо и Винченцо) во градот Андрија. Поновите записи покажуваат дека Лоренцо Бјанкино од фармата Пијана Падура првпат го развил производот во 1956 година.
Во ноември 2016 година „Бурата од Андрија“ станала производ со заштитена географска ознака (ПГИ).
Основана како занаетчиско сирење, бурата го задржала статусот на премиум производ дури и откако почнала да се произведува комерцијално во фабриките низ Апулија.
Бурата се произведува и во Соединетите Американски Држави, особено во продавниците за занаетчиски кашкавал во градовите на источниот брег со историски голема популација на Италијанци Американци. Сепак, оригиналот „Бурата од Андрија“ бил регистриран како заштитена географска ознака во ЕУ и ОК и сите операции од преработката на суровините до производството на готовиот производ мора да се одвиваат во дефинираното географско подрачје на регионот од Апулија.
Производство
Производството на бурата започнува слично како моцарела и многу други сирења, со сириште што се користи за поткиселување на топлото млеко. Меѓутоа, за разлика од другите сирења, свежата урда од моцарела се потопува во топла сурутка или малку солена вода, се меси и се влече за да се развијат познатите растегливи жици (тестенини филата), потоа се обликуваат.
Кога се прави бурата, сè уште жешкото сирење се формира во торбичка, која потоа се полни со остатоци од преостаната моцарела и се прелива со свеж крем пред да се затвори. Готовата бурата традиционално се завиткува во листовите од асфодел, се врзува за да формира малку јазол како бриош и се навлажнува со малку сурутка. Листовите асфодел треба да бидат уште зелени кога се сервира сирењето за да се покаже свежината на сирењето. Во поново време, сирењето често се продава во пластична кеса или кутија, понекогаш складирано во течност.
Предлози за сервирање
Кога бурата е исечена на парчиња, страчателата се испушта надвор. Сирењето има богат вкус на путер и го задржува свежиот млечен вкус. Најдобро е кога се јаде во рок од 24 часа од отворање на пакувањето, и се смета дека најдобриот рок поминува по 48 часа. Благодарение на неговиот вкус и различните текстури однатре и однадвор, одлично оди со салата, пршута, кора леб, свежи домати со маслиново масло, дробен црн пипер или пица, тестенини и чили.
Забиче
Забиче (словенечки: Zabiče) — населба во Општина Илирска Бистрица во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Нотрањска. Населбата сега е вклучена во Приморско-нотрањскиот статистички регион.
Втора Шпанска Република
Втората Шпанска република (1931-1939) (шпански: Segunda República Española) е вториот случај од историјата на Шпанија кога формата на државно управување се променила по избори. Првиот таков случај бил во периодот од 1873 до 1874 година, кога опстојувала Првата Шпанска република.
Формирање на Републиката
Втората Шпанска република била основана на 14 април 1931 година по поразот на Алфонсо XIII од Шпанија на локалните избори и неговата абдикација. По прогонот на кралот била формирана привремена влада на чело со Нисето Алкала Самора и истата се задржила до 9 декември 1931 година кога бил донесен новиот Устав. Со Шпанија во тој период раководела републиканско-социјалистичката партија на Мануел Асанар.
Прв претседател (1931-1936) на оваа република станал Нисето Алкала Самора. Баскија и Каталонија ја објавиле својата независност, но истата не ја добиле. На изборите во 1933 година, на власт дошол радикалот Алехандро Лерукс, но во парламентот имал поддршка од страна на ИКНД, десничарска партија раководена од страна на Хозе Марија Хил Роблес. Кога во власта влегле трите министри од ИКНД на 1 октомври 1934 година, во Астурија и Каталонија избувнале востанија на социјалистите и анархистите.
Создавањето на народен фронт им овозможило на левицата на изборите од 16 февруари 1936 година да ја зазеде власта. Така, вториот претседател на републиката станал Мануел Асанар.
Граѓанската војна
Но, републиката била вовлечена во голема криза кога генералот Франсиско Франко извршил воен преврат со кое го означил почетокот на Шпанската граѓанска војна. Републиканските сили успеале да се задржат на власт до 1 април 1939 година, кога генералот Франко успеал да го заземе Мадрид со помош на т.н. Петта колона.
Бета шнола
Бета шнолата (понекогаш наречена и бета-лента или бета-бета единица) е едноставен белковински структурен мотив кој содржи две бета нишки кои наликуваат на шнола. Мотивот се состои од две нишки кои се соседни во првичната структура на белковината, антипаралелни (N-терминалот на едната нишка е во непосредна близина на C-терминалот на следната) и поврзани со кратка петелка од две до пет аминокиселини. Бета шнолите може да се сретнат изолирани во белковинската структура или како дел од серија на водородно поврзани нишки кои заедно градат бета-плоча.
Франциско Бланко et al. со употреба на NMR покажале дека бета шнолите може да се формираат од изолирани кратки пептиди во воден раствор, што укажува на тоа дека шнолите можат да создаваат нуклеациони места за склопување на белковините.