cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Неврокопска Котлина
Географски особености
Котлината е сместена од обете страни на средниот тек на река Места, како на запад досега до стрмните падини на Пирин, а на исток до падините на ридот Дабраш, дел од Западните Родопи. На југ котлината се простира до северните падини на планината Стргач, на границата со Егејска Македонија На север преку Момината Клисура на Места се поврзува со Разлошката Котлина. Има издолжен облик, во правец од север-северозапад кон југ-југоисток во должина од 21 км, а средната ширина изнесува 6 км. Зафаќа вкупна од. Средната надморска височина на котлинското дно е 530 м.
Потонувањето на котлината се случило во текот на плиоценот, кога раседите станале поизразени, а потоа исполнети наслаги, кои во квартарот биле припокриени со нанос. За разлика од источните падини, кои се поблаги, западните, насочени кон Пирин се многу стрмни. Раседите денес имаат мноштво минерални извори, и тоа во подрачјата на селата Грмен, Фотовишта и Мусомишта. Има мали наоѓалишта на железна руда и лигнитни јаглени.
Климата е изменетосредоземноморска. Средната годишна температура (станица Неврокоп) изнесува, средната јануарска е , а средната јулска —. Средните годишни врнежи изнесуваат 646 мм. Се одводнува од реката Места и нејзините притоки (Канина, Матница и др.). Почвите и се наносни, водотечни и исцедни циметници, кои заедно со поволните климатски услови овозможуваат одгледување на интензивни култури, средоземни видови, овошје, зеленчук и тутун. Развиено е и сточарството.
Растителноста е претставена од македонско-тракиски балкански ендемити како благун, чинар, други дабови, црвена и обична смрека. Од животинскиот свет преовладуваат средоземни видови и ендемити.
Населени места
Најзначајно населено место во котлината е градот Неврокоп (Гоце Делчев), сместен во западниот дел. Покрај него има уште еден град — Хаџидимово (во јужниот дел) и 16 села: Балдево, Баничан, Блатска, Нов Чифлик (Борово), Цирополе (Господинци), Грмен, Дебрен, Дабница, Копривлен, Марчево, Мусомишта (Мосомиште), Лески (Ново Лески), Фотовишта (Огњаново), Петралик (Петрелик), Садово и Фустане (Хвостјане).
Сообраќај
Надолжно и напречно низ котлината поминуваат делници на два пата од Државната патна мрежа:
Паул Брајтнер
Паул Брајтнер (германски: Paul Breitner, Колбермор, Западна Германија, 5 септември 1951) — поранешен фудбалски репрезентативец на Западна Германија. Брајтнер денес работи како телевизиски коментатор, а има и функција на саветник за управен одбор на фудбалскиот клуб Баерн од Минхен. Покрај тоа како капитен ја предводи екипата на Бајерновите ветерани во натпреварите од хуманитарен карактер.
Кариера
Професионалната кариера ја започнал во екипата ФК Баерн Минхен. За Баерн настапувал четири сезони, и со таа екипа во текот на овој период освоил три еднаподруга титули за првак на државата. Освоиле тогаш и еден во Куп на шампиони 1973/74. После Светското првенство во 1974 година го напуштил Баерн и преминал во шпанскиот Реал Мадрид. Таму одиграл три сезони пред да се врати во Германија.
Во Германија прво една сезона настапува за Ајнтрахт од Брауншвајг, а потоа повторно го облекол дресот на минхенскиот Баерн. Во тој период за Баерн настапува и Карл-Хајнц Румениге со кој Брајтнер играл во тандем. Овој тандем новинарите го нарекле Брајтниге.
Репрезентација
За репрезентација на Западна Германија настапувал 48 пати и бил стрелец на 10 голови. Дебитирал во 1971 година кога имал дваесет години. Дури наредната година со репрезентацијата освоил Европско првенство 1972. На наредното светско првенств Западната Германија станала прва репрезентација која ја обединила титулата на европскиот и светскиот првак. Во финалето одиграно во Минхен против Холандија Брајтнер бил стрелец на голот кој доведол до водење од еданестерецот.
После тоа светско првенство се повлекол од репрезентацијата. Селекторот Јуп Дервал го наговорил повторно да заигра за репрезентацијата во 1981 година. На Светското првенство во 1982 година постигнал почаснен гол за својата репрезентација во финале против Италија. Еден е од четворицата играчи кој бил стрелец во две различни финалиња на светското првенство. Покрај него тоа уште го направиле само Пеле, Вава и Зинедин Зидан.
Пред Светското првенство во 1982 година една позната козметичка компанија му платила 150.000 германски мараки да ја избричи брадата по која бил препознатлив, како би им ги рекламирал нивните производи.
Претседателот на фудбалскиот сојуз на Германија Егидијус Браун во 1998 година го поставил Брајтнер на место на селектор ма репрезентацијата но после само 17 часа се предомислил и повлекол таа одлука.
Волско око
Волско око, Inula helenium, исто така наречен коњ-лечи или елфдок, е широко распространет растителен вид во семејството на сончогледи Asteraceae. Првобитно пронајден во Евроазија од Шпанија до провинцијата Ксинџијанг во западна Кина и натурализиран во делови од Северна Америка.
Опис
Волското око е прилично цврста билка, чие стебло достигнува висина од околу 90-150 см. Листовите се големи и назабени, долните со стебленца, останатите го прегрнуваат стеблото; сечила во облик на јајце, елипсовидна или во облик на копје, големи до 30 см долго и 12 см широк. Листовите се зелени на горната страна со светли, расфрлани влакна, но белузлави на долната страна поради дебелиот слој од волна. Цветот има глава до 5 см широк, секоја глава содржи 50-100 цветови со жолти зраци и 100-250 жолти цветови од диск. Коренот е густ, разгранет и муцилаген, и има горчлив вкус и камфоричен мирис со слатки цветни (слични на виолетови) подтонови.
Фолклор и традиционална употреба
Специфичното име на растението, хелениум, потекнува од Хелена од Троја ; Се вели дека волското око изникнало од местото каде што и паднале солзите. Било свето за античките Келти, а некогаш го имало името „елфворт“. Растението традиционално се сметало дека се поврзува со џуџињата и самовилите.
Николас Калпепер сметал дека волкото око е управувано од Меркур и го користел за загревање на студениот и ветровит стомак, за отпорност на отровот, за зајакнување на видот и за отстранување на внатрешните блокади.
Употреби
Билката се користи уште од античко грчко време. Теофраст препорачал да се користи растението во масло и вино за лекување на каснувања од вајпери, пајаци и борови гасеници во неговата Historia Plantarum.
Во римско време, Апикиј, готвач од 1 век од нашата ера, го опишува како растение за тестирање дали медот е расипан или не, растението се потопувало во медот и потоа се палело, ако силно изгори, медот се сметал за добар. Коренот бил спомнат од Плиниј во неговата Природна историја и како лек и како зачин.
Во средновековна Европа, корените биле захаросани и се јаделе како кондиторски производи.
Во Франција и Швајцарија се користи за производство на абсинт. Во Англија порано беило во голема репутација како ароматичен тоник и стимуланс на секреторните органи. Се спомнува во еден новоанглиски алманак од 1817 година како лек за хидрофобија кога коренот е модричен и се користи со силна лушпа од млеко. Се користи во хербалната медицина како експекторанс и за задржување на водата.
Куља Чешма
Куља Чешма е чешма во Република Македонија, со следниве географски координати: латитуда 41o 22 ' 02 , лонгитуда 22o 32 ' 13 .
Космос-1043
Космос-1043 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 10 октомври 1978 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-1043 бил сателит наменет за електронско извидување, јавување и наведување.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 95,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 81,1°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 544 км, а најмалото на 530.
Питерборо
Питерборо (англиски: Peterborough) — град во Обединетото Кралство, поточно во Англија. Според проценка од 2007 година во градот живееле 141.608 жители.
Население
Според проценка, во градот 2008 година живееле 141.608 жители.
Моклишко Кале
Моклишко Кале — археолошко наоѓалиште во историското кавадаречко село Моклиште, денес во атарот на Ваташа. Претставува градиште од железното и доцноантичкото време.
Наодите се чуваат во Музејот и галерија од Кавадарци.
Хабур
Хабур  е река во Турција и Сирија, лева притока на Еуфрат. Должината е 486 км. Сливот зафаќа површина од 37.081 км². Просечното испуштање вода во устието е околу 70 м³/с.
Реката извира во југоисточниот дел на Турција, во планините Карачадаг, тече по висорамнината Џезире. Се влева во Еуфрат лево во источна Сирија. Количината на вода во реката варира многу во зависност од сезоната. Зимско-пролетни поплави. Речната вода се користи за наводнување. На брегот се наоѓа градот Ел Хасака.
Орешња
Орешња (Oreshnjë или Oreshnja)— село во општината Булчица на Дебарската област, источна Албанија.
Географија
Селото е сместено во македонската област Голо Брдо. Се наоѓа западно од Големо Окштун и на извесно растојание југозападно од Лешничани. Крај селото тече Окштунска Река, која оди во северен правец.
Историја
Сè до 2015 г. селото било во состав на Општина Острени.
Војче (река)
Војче - помала река, извира на Сува Гора, јужно од Гостивар. Тече низ селото Волковија и се влева во Вардар како негова десна притока. Претставува суводолица и има непостоен водостој.
NGC 5091
NGC 5091 — спирална галаксија во соѕвездието Кентаур, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5091 се споменува и како ESO 270-4, MCG -7-27-55, AM 1318-432, DCL 567.
Карабај Чешма
Карабај Чешма е чешма во Република Македонија, со следниве географски координати: латитуда 41o 11 ' 04 , лонгитуда 21o 18 ' 27 .
NGC 5091
Откривање
Телото е откриено на 3 јуни 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5091 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 5091 има привидни димензии од 1,8' х 0,5'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 21 м 17,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -43° 43' 13"". Положбениот агол на објектот е во износ од 130°.
Други поделби
Проучување на NGC 5091 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 46626. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 403; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7799. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Темен бакарец
Темниот бакарец (Lycaena tityrus) е пеперутка од видот пеперутки бакарци. Пеперугата ја има во Европа, вклучително и Македонија.
Подвидови
Познат е следниот подвид:
Опис
Распонот на крилјата кај единките е 28 - 30 mm. Возрасната единка лета од април до септември, во зависност од локацијата. Ларвите се хранат со Rumex acetosa и Rumex acetosella. Горната страна на крилјата се темнокафени со видливи црни дамки. Крајните делови имаат жолти дамки, кои кај женките се побројни и поизразени. Долната страна е посветла.
Џеки Браун (филм)
Џеки Браун — крими-филм од 1997 година напишан и режиран од Квентин Тарантино.
Сценариото е напишано според романот Рум пунч на американскиот романописец Елмор Леонард. Иако Тарантино има направено значајни промени во приказната и ликовите, филмот сепак позајмува значаен дел од содржината на романот. Пем Гриер ја толкува Џеки Браун, средовечна стјуардеса која е придобиена од агентот Реј Николете (Мајкл Китон) за да помогне да се фатат Ордел Роби (Семјуел Л. Џексон) и неговите соработници кои криумчарат оружје.
Во стилот на Тарантино, филмот изобилува со насилство и профаности иако голем дел од насилството не се гледа на екранот. Треба да се забележи ангажманот на Пем Гриер и Роберт Форстер, глумечки ветерани на кои овој филм им помогнал да ги ревитализираат своите кариери. Роберт Де Ниро и Мајкл Китон иако биле ѕвезди добиле споредни улоги. Филмот, во некоја мерка е омаж на „блексплоатациски“ филмови од минатото, каде Гриер често глумела. Музиката на филмот исто така потсетува на тој жанр. Филмот бил прифатен од критиката, каде Форстер заработил номинација за „Оскар“, а Џексон и Гриер биле номинирани за „Златен глобус“.
Plot
Поставен во Лос Анџелес во 1995 година, Џеки Браун (Пем Гриер) е стјуардеса во мала мексиканска авио компанија, последниот пад во нејзината кариера во авионската индустрија. Покрај ниската плата, нејзината работа и овозможува да криумчари пари од Мексико во САД за Ордел Роби (Семјуел Л. Џексон), шверцер на оружје под присмотра на полицијата.
Кевин Гроскројц
Кевин Гроскројц (роден на 17 март 1989) — германски фудбалер, играч од средниот ред на Штутгарт и на германската репрезентација.
Хосе Марија Басанта
Хосе Марија Басанта Павоне (роден на 3 април 1984, во Трес Сархентос) — аргентински фудбалер, играч од одбраната на Монтереј и на аргентинската репрезентација.
Ибе Далквист
Инга-Брит (Ибе) Далквист (1924–1996) била шведска сребрена која основала работилница во Висби на островот Готланд каде што работела долги години, соработувајќи со нејзиниот сосед Олов Барве. Ѓердан во кој се комбинирани сребрени дела и фосили кои таа ги нашла на плажата се наоѓа во постојаната колекција на Националниот музеј на Шведска.
Биографија
Родена во 1924 година, Далквист е родена на островот Готланд. Откако студирала на Шведското училиште за уметности, занаети и дизајн во Стокхолм, таа се здобила со важност во 1950-тите, создавајќи сребрен накит збогатен со фосили што ги нашла на плажата. Таа формирала работилница во Визби, соработувајќи со златарот Олоф Барве. Далквист работела на дизајнирање на предметите додека Барве го заврши нивното создавање. Заедно произвеле серија накит во сребро заедно со необработени фосили и камења собрани на плажите во Готланд. Тие ја доставиле серијата на изложбата на современ накит (Utställing Nutidssmycken 1959) организирана од Националниот музеј на Шведска во 1959 година. Токму благодарение на оваа изложба Далквист стана пошироко позната.
Откако била свршена за Георг Јенсен во 1965 година, Далквист дизајнирала построг накит во модернистички стил, додавајќи сложени врски со нејзините ѓердани и нараквици. Нејзината работа може да се види во музеите низ Шведска, вклучително и Националниот музеј кој држи ѓердан што таа го дизајнирала во 1959 година. Три од нејзините дела произведени од фабриката на Георг Јенсен се чуваат во Британскиот музеј.
Ајбе Далквист починала во 1996 година.
Надворешни врски
Примери за накитот на Dahlquist од MutualArt
Петрово
Петрово — село во Општина Гевгелија, во областа Бојмија, во околината на градот Гевгелија.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Бојмија, во северниот дел на територијата на Општина Гевгелија, од десната страна на реката Вардар, чијшто голем атар нашироко се допира со подрачјето на општините Демир Капија и Кавадарци. Селото е ридско, сместено на надморска височина од 350 метри. Од градот Гевгелија е оддалечено 30 километри.
Историја
Во селото во периодот 1895–1896 бил основан комитет на ВМОРО.
Стопанство
Има мошне голем атар, што зафаќа површина од 57,8 км2. На него преовладуваат шумите со површина од 5.504 хектари, на обработливото земјиште отпаѓаат 154 хектари, а на пасиштата само 5 хектари.
Селото, во основа, има полјоделско-шумарска функција. Во минатото, во него работела земјоделска задруга и поседувало услужни објекти.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Петрово имало 250 жители, сите Македонци. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Петрово имало 288 жители.
Петрово преминало од средно по големина, во мало село. Така, во 1961 година селото броело 410 жители, а во 1994 година бројот се намалил на 269 жители, при што и во двете години, во Петрово живеело и живее исклучиво македонско население.
Според пописот од 2002 година, во селото Петрово имало 206 жители, од кои 204 Македонци, 1 Србин и 1 Бошњак.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живеел 121 жител, од кои 110 Македонци, 1 останат и 10 лица без податоци.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Гевгелија, која била променета со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година, при што кон нејзе била придодадена поранешната Општина Миравци. Во периодот од 1996-2004 година, селото било дел од некогашната Општина Миравци.
Во периодот 1955-1965, селото се наоѓало во некогашната општина Гевгелија. Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Гевгелија.
Во периодот 1950-1955, селото било дел од некогашната општина Миравци, во која влегувале селата Габрово, Давидово, Миравци, Милетково и Петрово.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 365 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на младински дом.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 142 гласачи. На парламентарните избори во 2020 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 129 гласачи.
Космос-1044
Космос-1044 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 17 октомври 1978 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 5500 килограми. Космос-1044 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,4 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 62,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 288 км, а најмалото на 202.
Самовилска Чешма
Самовилска Чешма е чешма во Република Македонија, со следниве географски координати: латитуда 41o 16 ' 03 , лонгитуда 22o 26 ' 03 .
Оваа чешма се наоѓа во село Миравци.
Лав (појаснување)
Терминот Лав може да се однесува на:
Александар Поповски (режисер)
Александар Поповски (1969, Скопје) — македонски театарски и филмски режисер.
Животопис
Поповски дипломирал на Отсекот за театарска и филмска режија на Факултетот за драмски уметности во Скопје (1994). Заедно со Дарко Митревски, тој е основач на алтернативната група „Црв“ (1989-1991) и на филмската продуцентска куќа „Мирко и Славко - прва партизанска продукција“.
Филмови
Во 1998 година, Александар Поповски го режирал својот прв игран филм „Збогум на 20. век“. Покрај него, Поповски е автор и на филмот „Балканот не е мртов“.
Театарски претстави
Поповски ја започнал режисерската кариера во 1992 година со претставата „Џинот и седумте џуџуња“, според текстот на Дејан Дуковски, а во изведба на „Градски театар“ од Скопје. Потоа, на театарските сцени во Скопје, тој режирал поголем прој претстави, од кои најпознати се: „Туку така, под облака“, „Циркус Принтимпрам“ на Данил Хармс, „Маме му ебам кој прв почна“ на Дејан Дуковски, „Дон Жуан“ на Молиер, „Три сестри“ на Чехов, „Балканот не е мртов“ на Дејан Дуковски, „Диво месо“ на Горан Стефановски, итн. Во 2012 година, на сцената на МНТ, Поповски ја режирал претставата „Животот на Молиер“ на Булгаков.
Поповски режирал и во театрите во Хрватска: Така, на 7 март 2014 година, во загрепскиот сатиричен театар „Керемпух“, Поповски ја поставил претставата „Да живее Хармс. Чудата постојат“, работена според избор од дела на Данил Хармс. Поповски бил автор и на сценографијата, заедно со Нина Бачун и Роберта Братовиќ. Музиката за претставата била дело на битолската група „Фолтин“, а улогите ги толкувале: Линда Бегоња, Иван Ѓуричиќ, Тарик Филиповиќ, Хрвоје Кечкеш, Лука Петрушиќ, Маја Посавец, Ракан Русхаидат, Бранка Трлин и Миа Аночиќ-Валентиќ. Инаку, токму на сцената на овој театар, Поповски за првпат режирал во Загреб, претставувајќи се со драмата „Буре барут“ на Дејан Дуковски. Исто така, на сцената на Градскиот театар „Гавела“ ги режирал и претставите „Сон на летната ноќ“ на Шекспир и „Ричард Трети“ на Шекспир.
Поповски поставил и неколку претстави во театрите во Словенија: На 16 октомври 2014 година, на сцената на „Словенско народно гледалишче“ во Љубљана, Поповски ја поставил драмата на Горан Стефановски „Figurea Veneris Historiae“, а на истата сцена ја поставил и претставата „Брод за кукли“ на Милена Марковиќ. На 8 март 2018 година, на сцената на „Месно гледалиште љубљанско“, Поповски ја поставил претставата „Дантоновата смрт“ на Бихнер,
Во театрите во Србија ги режирал претставите: „Алиса во земјата на чудата“ на Билјана Србљановиќ (на сцената на „Ателје 212“), „Метаморфози“ и „Кандид или оптимизам“ на Волтер (Југословенско драмско позориште).
Поповски ја режирал и претставата „Градители на империјата или Шмурц“, во изведба на театарот „Хајал Пердеси“ од Истанбул, која на 4 ноември 2014 година била прикажана на фестивалот „Скупи-фест“ во Скопје. Во Берлин ја режирал драмата „Три сестри“ по мотивите на Чехов чија претходна верзија била прикажана на фестивалот во Авињон, во 2016 година. Исто така, Поповски ја режирал претставата „Одисеј“, според текстот на Горан Стефановски, а во копродукција на театрите: „Гавела“ и „Улис“ од Загреб, „Српско народно позориште“ и „Стеријино позорје“ од Нови Сад, „Словенско младинско гледалишче“ од Марибор, „Ателје 212“ од Белград и „Навигаторот Цветко“ од Скопје. Оваа претстава ја добила главната награда на средоземниот театарски фестивал „Пургаторија“ во Тиват.
Давид Луис
Давид Луис Мореира Марино (роден ), попознат само како Давид Луис, е бразилски фудбалер, играч од одбраната на Арсенал и на бразилската репрезентација.
Економија на Саудиска Арабија
Економијата на Саудиска Арабија — една од првите дваесет економии во светот и најголема економија во Арапскиот свет и од октомври 2018 година на Блискиот Исток. Саудиска Арабија е дел од групата земји Г20.
Саудиска Арабија има втори по големина докажани резерви на нафта во светот и земјата е најголем извозник на нафта. Исто така, има петти по големина докажани резерви на природен гас. Саудиска Арабија се смета за „енергетска велесила“. Има трета највисока вкупна проценета вредност на природните ресурси, проценета на 34,4 трилиони американски долари во 2016 година. Командната економија на Саудиска Арабија е заснована на нафта; приближно 63% од буџетските приходи и 67% од приходите од извоз доаѓаат од нафтената индустрија. Тоа е силно зависно од странски работници со околу 80% од вработените во приватниот сектор се не-Саудијци. Предизвиците за саудиската економија вклучуваат запирање или пресврт на падот на приходот по глава на жител, подобрување на образованието за подготвување на младите за работна сила и обезбедување на нив вработување, диверзифицирање на економијата, стимулирање на приватниот сектор и изградба на станови и намалување на корупцијата и нееднаквоста.
Преглед
Нафтената индустрија сочинува околу 45% од номиналниот бруто домашен производ на Саудиска Арабија, во споредба со 40% од приватниот сектор (види подолу). Саудиска Арабија официјално има околу 260 милијарди барели резерви на нафта, што опфаќа околу една петтина од докажаните светски вкупни резерви на нафта.
Во 90-тите години, Саудиска Арабија доживела значителна контракција на приходите од нафта во комбинација со голема стапка на раст на населението. Приходот по глава на жител паднал од високи 11,700 американски долари во екот на економскиот бум во 1981 година на 6.300 американски долари во 1998 година. Земајќи го предвид влијанието на реалните промени во цената на нафтата врз реалниот бруто домашен приход на Кралството, реалниот БДП бил пресметан дека изнесува 330,381 милијарди американски долари во 2010 година. Зголемувањето на цените на нафтата во раните 2000-ти помогнале да се зголеми БДП по глава на жител на 17.000 американски долари во 2007 долари (околу 7.400 американски долари прилагодени за инфлација ) но се намалиле од падот на цената на нафтата во средината на 2014 година.
ОПЕК (Организација на земји извознички на нафта) го ограничува производството на нафта на своите членки врз основа на нивните „докажани резерви“. Објавените резерви на Саудиска Арабија покажале мала промена од 1980 година, со зголемувањето за околу 100 милијарди долари помеѓу 1987 и 1988 година Метју Симонс посочил дека Саудиска Арабија во голема мера претерува со своите резерви и наскоро може да покаже пад на производството.
Од 2003 до 2013 година, биле приватизирани „неколку клучни услуги“ - општинско снабдување со вода, електрична енергија, телекомуникации - и делови од едукација и здравствена заштита, контрола на сообраќајот и известување за сообраќајни несреќи, исто така, биле приватизирани. Според колумнистот на „Араб њуз“, Абдел Азиз, „скоро во секоја од овие области, потрошувачите покренаа сериозна загриженост за перформансите на овие приватизирани субјекти“. Во ноември 2005 година, Саудиска Арабија станала членка на Светската трговска организација. Преговорите за приклучување биле фокусирани на степенот до кој Саудиска Арабија е подготвена да го зголеми пристапот на пазарот до странски стоки и во 2000 година, владата го основала Генералниот орган за инвестиции во Саудиска Арабија за да ги поттикне директните странски инвестиции во кралството. Саудиска Арабија води список на сектори во кои се забрануваат странски инвестиции, но владата планира да отвори некои затворени сектори како што се телекомуникации, осигурување и пренос / дистрибуција на електрична енергија со текот на времето.
Владата, исто така, направила обид за „саудизација “ на економијата, заменувајќи ги странските работници со саудиски државјани со ограничен успех. Саудиска Арабија има петгодишни „Планови за развој“ од 1970 година. Меѓу нејзините планови биле изградба на „економски градови“ (на пр Економски град на Кралот Абдула) кој требало да се заврши до 2020 година, во обид да се диверзифицира економијата и да се обезбедат работни места. Во 2013 година биле планирани четири градови. Кралот објавил дека приходот по глава на жител се предвидува да порасне од 15.000 американски долари во 2006 година на 33.500 американски долари во 2020 година. Градовите ќе бидат распространети околу Саудиска Арабија за да промовираат диверзификација за секој регион и нивната економија, а се предвидува дека градовите ќе придонесат со 150 милијарди долари за БДП.
Покрај нафтата и гасот, земјата има значителен сектор за ископување злато во античкиот регион Махд Ад Дахаб и значајни други минерални индустрии, земјоделски сектор, заснован на зеленчук, овошје, урми итн. И добиток и голем број привремени работни места создадени од околу два милиони годишни аџии.
Статистиката за сиромаштијата во кралството не е достапна преку ресурсите на ООН бидејќи саудиската влада не издава такви. Саудиската држава обесхрабрува да се обрне внимание или да се жали на сиромаштијата. Во декември 2011 година, саудиското Министерство за внатрешни работи уапсила тројца репортери и ги држела скоро две недели на распит откако тие поставиле видео на темата на YouTube. Авторите на видеото тврдат дека 22 проценти од Саудијците може да се сметаат за сиромашни (2009 година). . Набљдувачите кои го истражуваат ова прашање претпочитаат да останат анонимни поради ризикот да бидат уапсени.
Во септември 2018 година, Фондот за јавни инвестиции потпишал договор со група глобални заемодаватели за заем од 11 милијарди долари. Од договорот се собрало повеќе отколку што првично било планирано и беше прв пат ПИФ вметнало заеми и должнички инструменти во своето финансирање. Според податоците на Fitch Ratings, во текот на две години, почнувајќи од мај 2016 година, Саудиска Арабија преминала од нула долг до собирање на 68 милијарди долари и синдикални заеми.
Секоја година, околу една четвртина милиони млади Саудијци влегуваат на пазарот на трудот. Со влегувањето во сила на првата фаза на Саудизација, се очекува 70% од продажната работа да биде пополнета од Саудијците. Сепак, приватниот сектор сè уште останува во огромна доминација на странци. Стапката на локална невработеност е 12,9%, што е највисока во повеќе од една деценија. Според извештајот објавен од „Блумберг Економикс“ во 2018 година, владата треба да произведе 700.000 работни места до 2020 година за да ја исполни својата цел од 9% за невработеност
Земјоделство
Сериозниот развој на земјоделството од големи размери започнал во 1970-тите. Владата започнала обемна програма за промовирање на современата земјоделска технологија; да се воспостават рурални патишта, мрежи за наводнување и објекти за складирање и извоз; и да ги охрабри земјоделските институции за истражување и обука. Како резултат, има феноменален раст во производството на целата основна храна. Саудиска Арабија сега е целосно самодоволна во голем број прехранбени производи, вклучувајќи месо, млеко и јајца. Земјата извезува пченица, урми, млечни производи, јајца, риби, живина, овошје, зеленчук и цвеќиња на пазарите ширум светот. Урмите, кои некогаш биле основна храна во Саудиска Арабија, сега главно се одгледуваат за глобална хуманитарна помош. Покрај тоа, саудиските земјоделци одгледуваат значителни количини на други житарки како јачмен, сорго и просо. Од 2016 година, во интерес на зачувување на скапоцените водни ресурси, заврши домашното производство на пченица.
Најдраматично земјоделско достигнување на Кралството, забележано ширум светот, е неговата брза трансформација од увозник во извозник на пченица. Во 1978 година, земјата ги изградила своите први силоси за жито. До 1984 година, земјата станала самодоволна во пченицата. Набргу потоа, Саудиска Арабија започнала со извоз на пченица во триесетина земји, вклучувајќи ги Кина и поранешниот Советски Сојуз, а во најголемите области за производство на Табук, Хаил и Касим, просечните приноси достигнале 3,6 тони. Кралството, сепак, го засилило производството на овошје и зеленчук, со подобрување на земјоделските техники и патиштата што ги поврзуваат земјоделците со урбаните потрошувачи. Саудиска Арабија е голем извозник на овошје и зеленчук кај своите соседи. Меѓу нејзините најпродуктивни култури се лубеницата, грозјето, агруми, кромид, тиква и домати. Истражувачката станица Ал-Хикмам произведува тропско овошје, вклучувајќи ананаси, шепи, банани, манго и гуава.
Маслиновото дрво е автохтоно за Саудиска Арабија. Во 2018 година, Компанијата за развој на земјоделството Ал Џуф добила сертификат за заслуги од Гинисовиот рекорд за најголемата модерна плантажа со маслинки во светот. Фармата зафаќа 7730 хектари и има 5 милиони маслинови дрвја. Гинисовите рекорди исто така го зеле предвид нивниот производствен капацитет од 15000 тони висококвалитетно маслиново масло, додека кралството троши двојно повеќе од тоа. Фармите Ал Џуф се наоѓаат во Сакака, град во северозападниот дел на Саудиска Арабија, што е длабоко вкоренет во историјата. Сакака датира пред повеќе од 4.000 години. Регионот Ал Џуф има милиони маслинови дрвја и наскоро се очекува бројката да достигне до 20 милиони дрвја.
Потрошувачката на необновливи подземни води резултирало во загуба на околу четири петтини од вкупните резерви на подземни води до 2012 година.
Туризам
Иако најголемиот дел од туризмот во Саудиска Арабија сè уште во голема мера вклучува верски аџилак, има раст во секторот за слободен туризам. Според Светска банка, приближно 14,3 милиони луѓе ја посетиле Саудиска Арабија во 2012 година, што ја прави 19-та најпосетувана земја во светот. Туризмот е важна компонента на Саудиска визија 2030 и според извештајот спроведен од БМИ Рисрч во 2018 година, и верскиот и нерелигиозниот туризам имаат значителен потенцијал за проширување.
Почнувајќи од декември 2018 година, кралството ќе понуди електронска виза за странските посетители да присуствуваат на спортски настани и концерти. Во септември 2019 година, Кралството ги објавило своите планови за отворање апликации за визи за посетителите, каде што луѓето од околу 50 земји ќе можат да добијат туристички визи за Саудиска Арабија.
Јамачка Чешма
Јамачка Чешма е чешма во Република Македонија, со следниве географски координати: латитуда 41o 28 ' 11 , лонгитуда 22o 23 ' 37 .
Степан Ерзја
Степан Ерзја (Степа́н Дми́триевич Э́рьзя) (, –, ) – советски уметник и вајар со ерзјанско потекло. Вистинското презиме му било Нефјодов, а Ерзја му бил уметнички псевдоним со кој уметникот го нагласил својот етнос.
Првите поуки по ликовна уметност Ерзја ги добива во уметничките ателјеа во Алатир и Казан, каде слика во цркви во селата и гратчињата низ Поволжието. Меѓу 1906 и 1914 година живее во Италија и Франција каде ги создава творбите „Тага“ (1908), „Свештеникот на темницата“, „Последната ноќ“ (1909), „Камениот век“ (1911), „Марта“ (1912). Се здобива со светска репутација со учество на изложби во Венеција, Милано (1909), Париз (1912).
По Октомвриската револуција во 1917 година со ентузијазам започнал да изработува монументални скулптури и истовремено предавал низ земјата - во Урал (1918-1921), Новоросиск (1921-1922), Батуми (1922), Баку (1923—1925). Во тој период му започнале проблемите со новата власт во Русија, каде различни функционери негативно се изјасниле за неговите дела и му создавале различни пречки. При патувањата од град во град за време на граѓанската војна на неколкупати бил ранет и по чудо преживува.. Бидејќи се работи по целниот план на пропагандата на новата власт, многу од творбите му се изработени од неквалитетни материјали како цемент, а не мермер, за да може да се спазат поставените рокови, поради што се тешко оштетени и уништени.
Тешките услови во кои работи го принудуваат Ерзја да емигрира. Во есента 1926 година добил овластување од властите да замине за Париз за да ја претстави својата изложба и таму останал половина година, паралелно учествувајќи на IV Меѓународна изложба во Салонот на независни уметници. Двата настани поминале успешно и му донеле значителни финансиски средства. Добива покана да ја претстави својата изложба во Монтевидео и заминал за Латинска Америка. Во 1927 година се настанил во Аргентина.
Тука тој творел 23 години – 1950. Уште при самото пристигнување весниците во земјата публикувале опширни статии за неговото творештво и пишувале за неговите проблеми со советската власт, како и за неговата популарност во Европа. Неговиот живот го претставиле како загадочен, а него самиот како чудак, што помогнало да се роди вистинска легенда. Неговата прва изложба со творби донесени од Европа поминала со огромен успех. Ерзја патувал многу низ Аргентина, ги цртал месните Индијанци и изработувал скулптури од кебрачо.
Во 1950 година, тој добил дозвола од советските власти да се врати во СССР, а следната година пристигнал во својата татковина со голема колекција од свои дела - 180 скулптури од дрво, бронза, мермер, гипс со вкупна тежина од 175 тона. Неговата влада му обезбедила ателје во Москва, каде што поставил постојана изложба која имала голем успех.
1378
1378 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1378 година од новата ера, 378. од вториот милениум, 78. од XIV век и деветта од 1370-тите.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6886 и 6887 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6128 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5138 и 5139 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2131.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1378 година се протега во 4014 и 4015, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4074 и 4075 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1921. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 779 и 780 исламска година.
Брита фон Келн
Биргита "Брита" фон Келн или фон Келен, моминско Stenkell, Stenkels или Steenzelia (починала во 1707 година), била шведски сликар.
Еден од правописот на нејзиното моминско презиме, Стинзелија, покажува дека таа била од свештеничка фамилија. Таа се омажила за сликарот Андерс фон Келн и станала мајка на сликарите Карл Густаф фон Келн и Дејвид фон Колн : нејзиниот сопруг, кој исто така бил производител на ѕидна хартија, сликал портрети на членовите на кралскиот двор. Нејзините познати и зачувани портрети се портрет на професорот Ерикус Кастовиус од 1703 година и портрет на грофот Џејкоб Спенс од веројатно пред 1704 година.
Лав (кована пара од 2014 година)
Лав — кована пара за колекционерски цели на Народната банка на Република Македонија, дел од серијата за ковани пари „Хороскопски знаци“. Нејзината номинална вредност е 10 денари, а цената 2.700 денари. Одлуката за издавање на парата била донесена на третата седница на Советот на Народната банка на Република Македонија одржана на 27 март 2014 година, а истата била промовирана на 1 август истата година.
Лице
Во средината на лицето од парата е прикажана украсна композиција како симбол на времето, врз основа на Сонцето, Месечината и ѕвездите коишто го опкружуваат песочниот часовник. Сонцето е насликано со злато на вметнато, сино, тркалезно кобалтно стакленце. Од околу е прикажан Грбот на Република Македонија, симболите на осумте планети од Сончевиот Систем, натписите: „Република Македонија“ и „10 денари“ на македонски јазик, како и годината на издавање „2014“ и ознаката „Ag925“.
Опачина
На опачината од парата е прикажан профил на глава на соѕвездие кое му одговара на хороскопскиот знак Лав, насликано на вметнато кобалтно стакленце и опкружено со украс, сребрена круна со симболот на хороскопскиот знак „Лав“ во злато и името хороскопскиот знак на латински јазик „Leo“.
Убави девојки
Убави девојки е американски филм (романтична комедија) од 1996 година, во режија на Тед Дем. Главните улоги во филмот ги толкуваат: Мет Дилон, Лорен Холи, Тимоти Хатон, Натали Портман, Рози О'Донел, Марта Плимптон, Мајкл Рапапорт, Мира Сорвино и Ума Турман.
Содржина
Вили Конвеј е џез-пијанист од Њујорк, кој се враќа во својот роден град во Масачусетс, по повод годишнината од матурата. Тој има голема желба да го види старото друштво, но истовремено, сака да побегне од своите работни и лични проблеми. Кариерата му оди толку лошо, што тој размислува да стане продавач, а не е сигурен ниту во тоа, дали сака да се ожени со својата долгогодишна девојка, адвокатката Трејси.
Народен фронт (Шпанија)
Народен фронт (на Frente Popular) — изборна коалиција во Втората шпанска република и пакт основан во јануари 1936 година од разни лево ориентирани политички организации кои биле поттикнати од Мануел Азања со цел да се оспорат законодавните избори кои се одржале таа година. Во Каталонија и во денешната автономна заедница Валенсија коалицијата била позната како Front d'Esquerres (на каталонски, слободен превод: Фронт на левицата или Левичарски фронт).
Во Народен фронт се вклучиле Шпанската социјалистичка работничка партија, Комунистичката партија на Шпанија, Работничката партија на марксистичкото обединување и републиканците од Републиканска левица на Азања и Републикански сојуз на Диего Мартинес Барио. Овој пакт добил поддршка од националистите од Галиција (Галициска партија) и Каталонија (Републиканска левица на Каталонија) и синдикалните Општ сојуз на работниците и Национална конфедерација на трудот. Многу анархисти кои не дале поддршка на изборите во 1936 година туку се повикале на воздржаност, подоцна се бореле на страната на Народен фронт во Шпанската граѓанска војна.
Коминтерната под контрола на Сталин во 1935 година одлучила дека како одговор на растот на фашизмот препорачливо е сојузување на комунистичките партии со другите антифашистички партии вклучувајќи ги и социјалистичките, па дури и буржоаските партии. Народниот фронт го победил Националниот фронт (коалиција од десничарски партии) на изборите во 1936 година и ја формирал новата шпанска влада. Мануел Азања бил избран за претседател на републиката во мај 1936 година, иако Шпанската социјалистичка работничка партија не се вкчучила во владата поради противењето на Франциско Ларго Кабалеро.
Чешка смрчковка
Чешка смрчковка ( Verpa bohemica ) — печурка од родот на шапки од семејството смрчки. Печурката го добила своето име поради некаква сличност со вистинските смрчки и слободно (како шапка) шапка што стои на нога.
Научни синоними:
Народен фронт (Шпанија)
Во јули 1936 година, воени генерали (конзервативци и монархисти) поттикнале пуч насочен против владата на Народен фронт, започнувајќи ја Шпанската граѓанска војна.
Чешка смрчковка
Опис
Плодните тела ( апотеција ) на горната шапка се големи, месести, со висина до 10 см или повеќе, обично опишани како шапкички.
Пулпата е лесна (потемна кај шапката), многу кршлива и тенка, восочна, со специфичен мирис сличен на мирисот на влага и без посебен вкус. Овошните кеси содржат само две аскоспори. Спорите се големи: 54-80 × 15-18 мм, мазни, издолжено-елипсоидни, без капки масло. Спорите во прав, жолтеникави.
Екологија и распространетост
Чешка смрчковка често се појавува во умерената зона на Северната полутопка. Претпочита поплавените почви, глинеста и песочна земја; расте во лесни листопадни и мешани влажни, неограничени шуми, секогаш покрај липа, јасика или бреза. Може да се стретне и покрај диви цреши. Почесто во низините; се населува покрај потоци, ровови и јами со вода. Под поволни услови расте во многу големи семејства - до 50-80 примероци. Во различни фази од животниот циклус, веројатно станува збор за микоризална и сапротрофична габа.
Чешка смрчковка не толерира ниска влажност и брзо се суши на коренот. Ја има во сезоната април - средина на мај, најзастапна во првата половина на мај.
Слични видови
Сите овие печурки условно се јадат.
Нутритивен квалитет
Печурката е условно јадлива, пред употреба мора да се вари 15 минути (чорбата да се исцеди), или да се исуши. Во американски извори, сепак, печурката е наведено дека кога се јаде, таа предизвикува благо труење и алергиски реакции.
Гагара
Гагара е река во Азија, најзастапената притока на Ганг. Тече низ Кина, Непал и Индија. Должината е 950 км, а површината на сливот е 127.950 км².
Во Кина се нарекува Кункехех. Тука се и имињата Конгчуе, Манчу , Жикиаохе (на територијата на Кина), Хумла-Карнали  (на територијата на Непал).
Изворот се наоѓа во јужниот дел на Тибетската висорамнина во близина на езерото Мапам Јумцо. Во длабоката долина наречена Карнали, реката ги преминува Хималаите и влегува во Индо-Гангетската рамнина, каде што се спојува со реката Мохан, формирајќи ја Гагара.
притоки
Најголемите притоки од устието до изворот:
Космос-1045
Космос-1045 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 26 октомври 1978 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на орбита околу Земјата на средна висина. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 120,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,5°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1706 км, а најмалото на 1685.
Клеопатрина пеперутка
Клеопатрината пеперуга (Gonepteryx cleopatra) е пеперутка од видот пеперутки белци. Пеперугата ја има и во Македонија.
Подвидови
Видот е составен од следните подвидови:
Опис
Клеопатрината пеперуга е пеперутка со средна големина со распон на крилјата од околу 50–70 mm (2,0-2,8 инчи). Тоа е полово диморфен вид - женката има бледожолти или зеленикави крилја, мажјакот е потемно жолт со портокалова дамка на предното крило. И двата пола имаат апикална кука со предни крила и кафени точки во центарот на секое крило, а долната страна на крилата е светло зеленикаво жолта. Зеленекастата боја, обликот и изразената венливост на задните крила им даваат добра камуфлажа на овие пеперутки, правејќи ги да личат на само лисја.
Распространетост
Пеперутката живее околу Средоземното Море, Јужна Европа, Северна Африка и Мала Азија.
Голема Раседна Долина
Голема Раседна Долина — географска бразда долга околу 6.000 км која се протега од од долината Бека во Либан, Азија до Мозамбик, југоисточна Африка. Денес е познато дека оваа долина е всушност збир од повеќе различни бразди и раседи, и не претставува една целина, иако истите се поврзани.
Во современата литература, поимот најчесто се однесува на долината на Источноафриканскиот Расед, кој е разидувачка плочна граница што се протега од Афарската Котлина кон југ, преку источна Африка, полека одвојувајќи ја Африканската Плоча во две посебни плочи. Овие плочи во создавање се наречени Нубиска и Сомалиска Плоча.
Азија
Најсеверниот дел на раседот соодветствува на средишниот дел од она што денес се нарекува Левантски Расед. Делот ја образува долината Бека во Либан, која ги дели планинските венеци Либан и Антилибан. Понајуг се јавува во облик на котлината Хула, која ги дели планините на Галилеја од Голанската Висорамнина.