cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Школа за инженерство (Браунов универзитет)
Историјат
Брауновиот унивезитет ја има најстарата програма за инженерство во Бршленовата лига и го понудил првиот предмет специфично по инженерски науки во 1847 год. Овој предмет бил дел од стручен инженерска насока, „Англиски јазик и наука.“ Оваа насока траел една до две години на студирање и вклучувал предмети по механика, геометрија, мапирање, навигација, мерења на висини и растојанија, хемија и тригонометрија. Во 1850 година, наставната програма за градежно инженерство била воведена како интензивна насока со времетраење од една и пол година.
Кон крајот на 19 век, наставните лаборатории за инженерските насокии биле сместени во Универзитетската палата, салата „Сејелс“ и палатата „Вилсон.“ Инженерскиот оддел е потоа преселен на нова локација над топланата во задниот дел на Хемиската лабораторија (преименувана во палата „Роџерс“ во 1900 год. и потоа во Центар за настава „Саломон“ во 1989 год.) Во 1903 година, инженерскиот отсек добива своја зграда покрај паркот „Линколн.“
Постојната програма е основана во 1916 година преку интеграција на одделите за градежно, машинско и електроинженерство. Академската единица има статус на дивизија при универзитетот до 2010 година, кога ректоратот ѝ го покачува статусот на ниво на школа. Во тоа време, Школата за инженерство е единствената академска единица со додипломски студии која има таков статус. Во 2011 година, деканот Лоренс Ларсон беше избран за прв декан на Школата.
Хронологија на односите помеѓу Македонија и ЕУ
Хронолошки, на Спогодбата за стабилизација и асоцијација и на Апликацијата за членство во ЕУ претходи период на развој на блиски билатерални односи кои ја карактеризираат соработката помеѓу Република Македонија и Европската Унија. Како поважни ги издвојуваме следните настани:
• октомври 1992 година, Република Македонија назначила свој претставник во Брисел; • 22 декември 1995 година, Република Македонија и ЕУ воспоставиле дипломатски односи кога ЕУ ги отворила преговорите со Република Македонија во насока на склучување на Спогодба со широк опфат на соработка на полето на трговијата, финансиските операции и транспортот;
• февруари 1996 година, Република Македонија ја подигнала својата постојана Мисија во Брисел на амбасадорско ниво;
• 10 март 1996 година, Република Македонија станала полноправен партнер во PHARE Програмата (Poland and Hungary: Assistance for Reconstruction of their Economies);
• 20 март 1996 биле започнати преговорите за склучување на Спогодба за соработка помеѓу Република Македонија и Европските заедници, како и Спогодба за транспорт;
• 20 јуни 1996 година, во Брисел, биле склучени Спогодбата за соработка помеѓу Република Македонија и Европските заедници и Спогодбата за транспорт. Истите беа потпишани на 29 април во Луксембург;
• во ноември 1997 година, во сила стапи Спогодбата за транспорт, додека за Спогодбата за соработка помеѓу Република Македонија и Европските Заедници истото се случи на 1 јануари 1998 година;
• февруари 1998 година, во Охрид, согласно Спогодбата за соработка, се одржал првиот политички дијалог на министерско ниво;
• 11 март 1998 година била потпишана Спогодбата за трговија и текстил (иако, истата била во сила од 1 август 1997 година). Спогодбата важела до 31 декември 1998 година. Сепак, почнувајќи од 1 јануари 2000 година насила е обновената Спогодба за трговија и текстил;
• 5 март 1999 година, во Брисел, се одржал вториот состанок на Советот за соработка.
• јуни 1999 година, бил усвоен Извештајот за можноста за отпочнување на преговори за новата ССА
• 24 јануари 2000 година биле усвоени директивите на Европската Комисија предложени до Советот на ЕУ, што се однесуваат на подигнувањето на нивото на соработка помеѓу Република Македонија и ЕУ, како и на формалното започнување на преговорите за потенцијално членство во ЕУ;
• март 2000 година, со отворањето на Делегацијата на ЕУ во Република Македонија и со назначување на прв шеф на Делегацијата, односите меѓу Република Македонија и ЕУ беа подигнати на амбасадорско ниво;
• 5 април 2000 година, согласно Лисабонската Одлука на Европската Комисија, официјално започнала првата рунда на преговорите помеѓу Република Македонија и ЕУ за ССА. Преговорите за ССА се реализирале во значително краток период (април - ноември 2000) низ 3 рунди на главни преговори и 5 средби на експертско ниво односно технички преговори;
• јуни 2000, за време на седницата на Европскиот Совет во Фиера, била прифатена перспективата (одредбата) за потенцијално членство;
• на 24 ноември 2000, на маргините на Самитот во Загреб, била парафирана ССА ;
• декември 2000 година, стапила ви сила Регулативата на Советот за воведување на трговски исклучителни мерки, како и за вклучување на Република Македонија во Регионалната Програма ЦАРДС за 2002 - 2006;
• 16 февруари 2001 година е парафирана Времената Спогодба за регулирање на трговските одредби од ССА ;
• 1 и 2 јули 2002 година, во Скопје, се одржал последниот (петти) состанок на Советот за соработка помеѓу ЕУ и Република Македонија.
• 20 февруари во Р.Македонија допатува Претседателот на Европската Комисија Романо Проди кој го повтори ставот на ЕУ за македонските перспективи за членство во Унијата.
• Спогодбата за асоцијација и стабилизација стапила во сила на 1 април 2004 година откако ја ратификуваа сите земји членки на ЕУ
• февруари 2004 година Македонското Собрание усвои „Декларација за поднесување на апликација за членство во Европската Унија„
• Владата на Република Македонија на 6 септември 2004 година ја усвоила Националната стратегија за европска интеграција
• 1 октомври 2004 Претседателот на Европската комисија Романо Проди го предал Прашалникот на Владата на Република Македонија
• 31 јануари 2005 година Владата на Република Македонија ги финализирала одговорите од Прашалникот на Европската Комисија за апликацијата на Република Македонија за членство во ЕУ
• Делегација на Република Македонија на 14 февруари 2005 во Брисел, ги предадала Одговорите на прашалникот од Европската Комисија на претседателот на Европската комисија Хозе Мануел Баросо
• Дополнителните Прашања на Прашалникот на Европската Комисија кои биле добиени на 22 април 2005, биле одговорени, усвоени од Владата на РМ и пратени во Брисел на 10 мај 2005
• 9 ноември 2005 Европската комисија го објави мислењето за кандидатурата на Република Македонија за членство во Европската унија. Во мислењето се препорачува доделување на статус кандидат за членство во ЕУ.
• 17 декември 2005 Претседателството на Европскиот совет во Брисел на Македонија и додели статус на кандидат за членство во Европската Унија
Грузија
Грузија (грузиски: საქართველო), позната до 1995 како Република Грузија (грузиски: საქართველოს რესპუბლიკა) — е држава во Источна Европа. На запад, Грузија излегува на Црното Море, на север граничи со Русија, на југ со Турција и на исток со Азербејџан. Грузија опфаќа територија од 69.700 квадратни километри, а нејзиното население во 2017 година изнесувало околу 3.718 милиони. Главен град на државата е Тбилиси, додека службен јазик е грузискиот јазик. Грузија е унитарна парламентарна република, при што владата се избира преку посредна демократија.
За време на класичната ера, неколку независни кралства се формирале на територијата на денешна Грузија, како што се Колхида и Иберија. Грузијците официјално го прифатиле христијанството во раниот 4 век. Општото верување имало огромна важност за духовно и политичко обединување на раните грузиски држави. Обединетото Кралство Грузија ја постигнало својата златна доба за време на владеењето на кралот Давид и кралицата Тамар во 12 и почетокот на 13 век. Потоа, кралството било соочено со пат и на крајот се распаднало, паѓајќи под хегемонија на разни регионални сили, вклучувајќи ги и Монголците, Османлиите и последователните династии на Иран. Во доцниот XVIII век, источното грузиско царство Картли-Кахети направило сојуз со Руското Царство, што директно го анектирало царството во 1801 година. Руското владеење над Грузија на крајот било признато во разни мировни договори со Иран и Османлиите и останатите грузиски територии биле апсорбирани од страна на Руското Царство на поединечен начин во текот на XIX век. За време на Граѓанската војна по Руската револуција во 1917 година, Грузија накратко станала дел од Тракскавкаската Демократска Федеративна Република, а потоа стекнала и краткотрајна независност пред инвазијата на руската армија во 1921 година, со која била формирана влада на работничките и селански совети. Советска Грузија била вклучена во Транскавказската федерација која во 1922 година била една од основачките на Советскиот Сојуз. Во 1936 година, Транскавказската федерација била распуштена и Грузија станала формално дел од Советскиот Сојуз под името Грузиска Советска Социјалистичка Република. За време на Втората светска војна, речиси 700.000 Грузијци се бореле во Црвената армија против Германците. По смртта на советскиот водач Јосиф Сталин, роден во Грузија, започнал да се шири протест против Никита Хрушчов и неговите реформи за десталинизација, што довело до смрт на речиси стотина студенти во 1956 година.
До 1980-тите, Грузијците биле подготвени целосно да го напуштат постојниот систем. Движењето за независност довело до отцепување од Советскиот Сојуз во април 1991 година. Во поголемиот дел од следната деценија, постсоветската Грузија страдала од граѓански конфликти, војни во Абхазија и Јужна Осетија и економска криза. По Револуцијата на розите во 2003 година, Грузија продолжила со прозападната надворешна политика, насочувајќи се кон НАТО и европската интеграција, вовела низа демократски и економски реформи. Ова довело зацврстување на државните институции. Западна ориентација на земјата наскоро довела до влошување на односите со Русија, кулминирајќи во кратката Руско-грузиска војна во август 2008 година и поради територијален спор на Грузија со Русија.
Грузија е член на ООН, Советот на Европа и Организацијата на ГУМ за демократија и економски развој. Во неа се наоѓаат два де факто два независни региони, Абхазија и Јужна Осетија, кои добиле многу ограничено меѓународно признание по Руско-грузиската војна во 2008 година. Грузија и повеќето земји во светот ги сметаат регионите за грузиска територија под руска окупација.
Потекло на поимот
Самите Грузијци се нарекуваат „Картвелеби“ (ქართველები), нивната земја ја нарекуваат „Сакартвело“ (საქართველო и значи „место на Картвелите“) и нивниот јазик го нарекуваат „картули“ (ქართული). Според старите грузиски хроничари, предок на грузискиот народ е Картлос, правнук на библискиот Јефет.
Името „Сакартвело“ се состои од два дела. Коренот на зборот е kartvel-i (ქართველ-ი) што означува жител на источниот грузиски регион Картли.
Старите грчки и римски писатели ги именувале источните Грузијците како „Ибери“, додека западните Грузијци како „колхиди“.
Македонскиот назив за државата најверојатно се презел од рускиот јазик (Грузия), кој пак потекнува од персиско-арапско потекло. Имено, сирискиот назив од 11 и 12 век за регионот бил gurz-ān или gurz-iyān. Исто така во записите на патописецот Ингатиј Солњанин од 1389 се споменува називот гурзи, додека пак кај Афанасиј Никитин се споменува терминот грузиска земја.
Во јуни 2011 година, владата на оваа земја ги повикала сите држави во светот кои го користат нејзиното име (Грузија) кое потекнува од руското говорно подрачје, да се откажат од него и да почнат да го употребуваат името од англиското говорно подачје - Џорџија. Според властите во Тбилиси, до сега тоа го прифатила само Јужна Кореја.
Праисторија
Територијата на денешна Грузија била населена со Хомо еректус од палеолитската ера. Протогрузиските племиња за првпат се појавуваат во пишана историја во 12 век п.н.е. Најраните докази за производство на вино до денес се пронајдени во Грузија, каде што биле откриени 8000 години стари винарии. Археолошките откритија и наводи во древните извори, исто така, откриваат елементи на рани политички и државни формации кои се одликуваат со напредни металургиски и златни техники кои датираат од 7 век п.н.е. Всушност, раната металургија во Грузија започнала во текот на 6 милениум п.н.е., поврзана со културата Шулавери-Шому.
Антика
Во класичниот период бил забележан пораст на моќта на голем број грузиски држави, особено во регионот Колхида на запад и Иберија на исток. Во старогрчката митологија, Колхида претставувало место каде биле родени Ет и Медеја, и крајна цел во патувањето на Аргонавтите. Според грчката епска песна Агронаутика, напишана од Аполониј Родоски во 3 век п.н.е., Јасон патувал со Аргонаутите кон Колхида во потрага на Златното Руно. Во 4 век п.н.е., основано е Кралство Иберија - прв пример за напредна државна организација под еден крал и аристократска хиерархија.
Откако Римската Република завршила со своето кратко освојување на територијата на денешна Грузија во 66 п.н.е., областа станала примарна цел во следните 700 години на Персија и Рим, во нивното геополитичко соперништво и војни. Од првите векови на новата ера, култот на Митра, паганските верувања и зороастризмот вообичаено се практикувале во Грузија. Во 337 година, кралот Миријан III го прогласил христијанството како државна религија The acceptance led to the slow but sure decline of Zoroastrianism,, давајќи голем стимул за развојот на литературата, уметноста и на крај одиграл клучна улога во формирањето на обединета грузиска нација. Прифаќањето довело до спорови, како и до сигурно опаѓање на зороастризмот, кое до 5 век од н.е., се чини дека станало нешто како втора религиозна религија во Иберија (источна Грузија), и таму било нашироко практикувано.
Тао-Клардџети
Исчезнувањето на различните кралски династии од Иберија, како Гурамидите и Хосроидите, и преокупираноста на Абасидите во нивните сопствени граѓански војни и конфликти со Византија, довеле до раст на важноста на семејството Багратиони. Водачот на династијата Багратиони, Ашот I (р.813-826), кој се преселил во поранешните југозападни територии на Иберија, започнал да владее со Тао-Клардџети и го обновил кралството Иберија во 813 година. Синовите и внуците на Ашот основиле три одделни гранки, често се бориле меѓусебно и со соседните владетели. Преовладувала линијата Картли; во 888 Адарнасе IV (р.888-923) го обновил автохтониот кралски авторитет од 580 година. И покрај ревитализацијата на Ибериската монархија, останатите грузиски земји биле поделени меѓу соперничките власти, додека Тбилиси останал во рацете на Арапите.
Кралство Абхазија
Еден арапски упад во западна Грузија, предводен од Марван II, бил отфрлен од Лав I (р.720-740) заедно со неговите сонародници Лазич и ибериски сојузници во 736 година. Лав потоа се оженил со ќерката на Миријан, а неговиот наследник, Лав II, го експлоатирал овој династички сојуз за да се здобие со Лазика во 770-тите години. Успешната одбрана против Арапите и новите територијални придобивки им дале на властите на Абхазија доволно моќ да бараат поголема автономија од Византија. Кон околу 778 година, Лав II (р.780-828) ја прогласил својата целосна независност со помош на Хазарите и бил крунисан како крал на Абхазија. По добивањето на државната независност, проблемот со независноста на црквата станал главен проблем. Во раниот 9 век, Абхазиската црква се отцепила од Цариград и ја признала власта на католичката. Грузискиот јазик го заменил грчкиот јазик како јазик на писменост и култура. Најпросперитетниот период на царството бил помеѓу 850 и 950 година. Една жестока граѓанска војна и феудални револти што започнале во времето на Деметриј III (р. 967-975) го довеле царството во целосна анархија. Следувал период на немири, кој завршил кога Абхазија и источните грузиски држави биле обединети под една грузиска монархија, под раководство на кралот Баграт III (р.975-1014), во голема мера поради дипломатијата и освојувањата на неговиот претходник Давид III (р. 966-1001).
Обединета монархија
Развојот на феудализмот и борбата против заедничките освојувачи имало огромна важност за духовното и политичко обединување на феудалната монархија на Грузија под династијата Багратиони во 11 век.
Кралството Грузија го достигнало својот зенит во 12 до почетокот на 13 век. Овој период за време на владеењето на Давид IV (р.1089-1125) и неговата внука Тамар (р.1184-1213) е нашироко нарекуван како Златна доба на Грузија или грузиската ренесанса. Оваа рана грузиска ренесанса, која претходела на ренесансата на Западна Европа, се одликувала со импресивни воени победи, територијална експанзија и културна ренесанса во архитектурата, литературата, филозофијата и науките. Златното доба на Грузија оставило наследство од големи катедрали, романтична поезија и литература и епската поема Витез во тигрова кожа, која се смета за национален еп.
Давид го потиснал несогласувањето на феудалните господари и ја централизирал моќта во свои раце за ефикасно справување со странските закани. Во 1121 година, тој решително ги поразил многу поголемите турски војски за време на Битката кај Дидгори и го ослободил Тбилиси.
29-годишното владеење на Тамар, првиот женски владетел на Грузија, се смета за најуспешно во грузиската историја. Тамар ја добила титулата „кралица на кралевите“ (мепе мепета). Таа успеала да ја неутрализира опозицијата и да започне енергична надворешна политика потпомогната од падот на соперничките сили на Селџуците и Византија. Поддржана од моќна воена елита, Тамар успеала да ги надгради успесите на нејзините претходници за да ја консолидира империјата која доминирала во Кавказ и да се прошири низ поголемите делови на денешните држави Азербејџан, Ерменија и источна Турција, како и делови од северен Иран, сè до нејзиниот колапс поради монголските напади, во рок од две децении по смртта на Тамар во 1213 година.
Повторното заживување на Кралството Грузија било вратено откако Тбилиси бил освоен и уништен од страна на водачот на Хорезмитите Џалал ад-Дин во 1226 година. Монголците биле протерани од Ѓорѓи V (р.1299-1302), син на Димитриј II (р.1270-1289), кој бил именуван како „Величествен“ поради неговата улога во враќањето на претходната сила на земјата и христијанската култура. Ѓорѓи V бил последниот голем крал на обединета грузиска држава. По неговата смрт, различни локални владетели се бореле за независност од централно-грузиската власт, па сè до целосното распаѓање на ралството во 15 век. Грузија била дополнително ослабена од неколкуте катастрофални инвазии на Тамерлан.
Поделба
Кралство Грузија се распаднало во анархија до 1466 година и фрагментирало во три независни кралства и пет полунезависни кнежевства. Соседните големи царства последователно ја искористиле внатрешната поделба на ослабената земја, а почнувајќи од 16 век до крајот на 18 век, Сафавидите и Османлиите ги освојувале источните и западните региони на Грузија.
Владетелите на регионите кои останале делумно автономни, организирале бунтови во различни прилики. Меѓутоа, подоцнежните ирански и отомански инвазии дополнително ги ослабиле локалните кралства и региони. Како резултат на постојани војни и депортации, населението на Грузија се намалило на 250.000 жители кон крајот на XVIII век. Источна Грузија (Сафавидска Грузија), составена од регионите Картли и Кахетија, била под иранска власт од 1555 година по договорот од Амасија потпишан со Османлиите. По смртта на Надер Шах во 1747 година, двете кралства се ослободиле од иранската контрола и повторно се обединиле преку личен сојуз на чело со енергичниот крал Хераклиј II во 1762 година. Хераклиј, кој се искачил на врвот на иранските редови, ја добил титулата крал на Картли од Надер во 1744 година за неговата лојална служба за него. Хераклиј сепак ја стабилизирал Источна Грузија до одреден степен во наредниот период и можел да ја гарантира својата автономија.
Во 1783 година, Русија и источното Грузиско царство Картли-Кахетија го потпишале Договорот од Георгиевск, со кој Грузија станала протекторат на Русија, која требало да го гарантира територијалниот интегритет на Грузија и продолжување на нејзината владејачката династија.
Меѓутоа, и покрај оваа заложба за одбрана на Грузија, Русија не дала никаква помош кога Иранците извршиле инвазија во 1795 година, освојувајќи го Тбилиси и масакрирајќи го населението, кога новиот наследник на персискиот престол се обидел да ја потврди иранската хегемонија над Грузија. И покрај казнената кампања што подоцна била лансирана против Ирак во 1796 година, овој период кулминирал со руското прекршување на Договорот од Георгиевск од 1801 година и анексија на источна Грузија, проследено со укинување на кралската династија Багратиони, како и автокефалноста на Грузиската православна црква. Петар Багратион, еден од потомците на укинатата династија Багратиони, подоцна се придружил на руската војска и станал истакнат генерал во војните против Наполеон.
Руско Царство
На 22 декември 1800 година, рускиот цар Павле I, на наводно барање на грузискиот крал Ѓорѓи XII, го потпишал приклучувањето на Грузија (Картли-Кахети) во рамките на Руското Царство, што било финализирано со декрет од 8 јануари 1801 и потврден од цар Александар I на 12 септември 1801 година. Кралското семејство Баграти било депортирано од кралството. Грузиските политичари во Санкт Петербург реагирале со протестна нота која била презентирана на рускиот заменик-канцелар Принц Куракин. Во мај 1801 година, под надзор на генералот Карл Хајнрих фон Кноринг, Руското Царство ја предала власта во источна Грузија на владата предводена од генералот Иван Петрович Лазарев. Грузиското благородништво не го прифатил декретот до 12 април 1802 година, по кое Кноринг го собрал благородништво во катедралата Сиони и ги натерал да се заколнат на Царската круна на Русија. Оние кои не се согласиле биле привремено уапсени.
Во летото 1805 година, руските трупи на реката Аскерани во близина на Загам ја поразиле иранската армија за време на руско-персиската војна во 1804-13 година и го спасиле Тбилиси. Руската власт над источна Грузија официјално била финализирана со Иран во 1813 година, според договорот од Ѓулистан. По анексијата на источна Грузија, западното грузиско царство Имерети било припоено од цар Александар I. Последниот крал и последниот владетел на Багратион, Соломон II, починал во егзил во 1815 година, по обидите да собере луѓе против Русија и да пронајде странска поддршка за која никогаш не успеал да ја добие. Од 1803 до 1878 година, како резултат на бројни руски војни против Отоманското Царство, неколкуте претходно изгубени територии на Грузија биле повторно освоени. Кнежевството Гурија било укинато и припоено кон Русија во 1829 година, додека Сванети постепено бил анектира во 1858 година. Мегрелија, иако руски протекторат од 1803 година, не била вклучена кон територијата на Русија до 1867 година.
Декларација на независност
По Руската револуција од 1917 година, Закавкаска демократска Федеративна Република била формирана со Николај Чхеидзе како свој претседател. Федерацијата се состоела од три нации: Грузија, Ерменија и Азербејџан. Со оглед на тоа што Османлиите напредувале во кавкаските територии, Грузија прогласила независност на 26 мај 1918 година. Социјалдемократската партија на Меншевиките во Грузија победила на парламентарните избори, а нејзиниот водач Ное Жорданија станал премиер. И покрај преземањето од Советскиот Сојуз, Жорданија во 1930-тите бил признат како легитимен шеф на грузиската Влада од Франција, Велика Британија, Белгија и Полска.
Грузиско-ерменската војна од 1918 година, која избувнала во деловите од грузиските провинции населени претежно од Ерменци, завршила поради британската интервенција. Во 1918-1919 година, грузискиот генерал Маснишвили го предводел нападот врз Белата армија предводена од Мојсеев и Деникин, со цел да побара брегот на Црното Море од Туапсе до Сочи и Адлер да бидат вклучени во независна Грузија. Независноста на земјата не траела долго.
Советски Сојуз
Во февруари 1921 година, за време на Руската граѓанска војна, Црвената армија напредувала во Грузија и ги довела локалните болшевици на власт. Грузиската војска била поразена и владата на Социјалдемократите побегнала од земјата. На 25 февруари 1921 година, Црвената армија влегла во Тбилиси и формирала влада на работничките и селанските совети на чело со Филип Махарадзе за вршител на должноста шеф на државата. Грузија била инкорпорирана во Закавказската Социјалистичка Федеративна Советска Република, заедно со Ерменија и Азербејџан, во 1921 година, која во 1922 година станала еден од основачите на Советскиот Сојуз.
По овие настани во земјата останала опозицијата која очајнички се спротивставувала на болшевиците. Ова кулминирало со Августовското востание од 1924 година, но истото било многу бргу задушено по кое Болшевиците ја зацврстиле својата власт во земјата. Грузија останала неиндустриска периферија на СССР до првиот петгодишен план кога ќе станала главен центар за текстилни производи. Подоцна, во 1936 година, Грузија се појавила како сојузна република: Грузиска Советска Социјалистичка Република по распуштањето на Закавкаска Федеративна Советска Социјалистичка Република.
Јосиф Сталин, етнички Грузиец, роден во Гори, бил познат меѓу болшевиците.
Во јуни 1941 година, Германија го нападнала Советскиот Сојуз по непосредниот пат кон кавкаските нафтени полиња и фабриките за муниција. Меѓутоа, тие никогаш не стигнале до Грузија, а речиси 700.000 Грузијци се бореле во Црвената армија за да ги одвратат напаѓачите и да напредуваат кон Берлин. Од нив, околу 350.000 биле убиени.
По смртта на Сталин, Никита Хрушчов станал водач на Советскиот Сојуз и спровел политика на десталинизација. Ова не било изразено јавно и насилно спротивставено отколку во Грузија, каде што во 1956 година започнале немири и смрт на речиси 100 студенти.
Во текот на остатокот од советскиот период, економијата на Грузија продолжила да расте и доживеала значително подобрување, иако корупцијата била исто така во подем. Со почетокот на Перестројката во 1986 година, грузиското комунистичко раководство се покажало толку неспособно за справување со промените што повеќето Грузијци заклучиле дека единствениот пат на земјата е дистанцирање од постојниот советски систем.
Независност
На 9 април 1991 година, непосредно пред пропаѓањето на Советскиот Сојуз, Врховниот совет на Грузија прогласил независност по референдумот одржан на 31 март 1991 година. На 26 мај 1991 година, Звијад Гамсахурдија бил избран за прв претседател на независна Грузија. Тој го поттикнал грузискиот национализам и ветил дека ќе ја потврди власта на Тбилиси врз регионите како што се Абхазија и Јужна Осетија, кои биле класифицирани како автономни области под Советскиот Сојуз
Наскоро тој бил соборен во крвав државен удар, од 22 декември 1991 до 6 јануари 1992 година. Успехот го поттикнал дел од Националната гарда и паравоената организација наречена „Мхедриони“ (коњаници). Земјата се вплеткала во горлива граѓанска војна, која траела скоро до 1995 година. Едуард Шеварднадзе (советски министер за надворешни работи од 1985 до 1991 година) се вратил во Грузија во 1992 година и се приклучил на водачите на државниот удар Тенгиз Китовани и Џаба Јоселијани.
Затворањето на споровите во два региони на Грузија, Абхазија и Јужна Осетија, меѓу локалните сепаратисти и мнозинството грузиско население, се претворило во широко распространето меѓуетничко насилство и војни. Со поддршка од Русија, Абхазија и Јужна Осетија постигнале де факто независност од Грузија, при што Грузија ја задржала контролата само во мали области на спорните територии.
Во 2003 година, Едуард Шеварднадзе (кој победил на реизборот во 2000 година) бил соборен од револуцијата на розите, откако грузиската опозиција и меѓународните набљудувачи тврделе дека парламентарните избори на 2 ноември биле фалсификувани. Револуцијата ја предводел Михаил Саакашвили, Зураб Жванија и Нино Бурџанадзе, поранешни членови и водачи на владејачката партија на Шеварднадзе. Михаил Саакашвили бил избран за претседател на Грузија во 2004 година.
По револуцијата, се започнале серија реформи за зајакнување на воените и економските можности на земјата. Напорите на новата влада да ја потврди грузиската власт во југозападна автономна република Аџарија довеле до голема криза во почетокот на 2004 година. Успехот во Аџарија го охрабрил Саакашвили да ги интензивира своите напори, но без успех, во отцепената Јужна Осетија.
Овие настани, заедно со обвинувањата за вмешаност на Грузија во Втората чеченска војна, резултирале со сериозно влошување на односите со Русија, поттикнато и од отворената помош и поддршка на Русија на двете области. И покрај овие тешки односи, во мај 2005 година Грузија и Русија постигнале билатерален договор со кој биле повлечени руските воени бази (датирани од советската ера) во Батуми и Ахалкалаки. Русија го повлекла целиот персонал и опрема од овие локации до декември 2007 година.
Руско-грузиска војна
Тензиите меѓу Грузија и Русија започнале да ескалираат во април 2008 година. Експлозија на бомба на 1 август 2008 година пукнала кон автомобил кој ги превезувал грузиските мировници. Во нападот биле повредени пет војници а одговорни биле луѓе од Јужна Осетија. Како одговор на тоа, неколку јужноосетиски касарни биле погодени. Сепаратистите од Јужна Осетија започнале со бомбардирање на грузиските села на 1 август. Овие артилериски напади предизвикале Грузијците да вратат со оган периодично од 1 август.
На 30 септември 2009 година, независна меѓународна мисија за утврдување на факти за конфликтот во Грузија, спонзорирана од Европската унија, изјавила дека, иако пред конфликтот постоеле меѓусебни провокации, „отворените непријателства започнале со голема грузиска воена операција против градот Цхинвал и околните области, во ноќта од 7-8 август 2008 година. “
Во околу 7 часот на 7 август 2008 година, грузискиот претседател Михаил Саакашвили најавил прекин на огнот и повикал на мировни разговори. Сепак, ескалирачките напади врз грузиските села (сместени во зона на конфликт во Јужна Осетија) набргу се совпаднале со нападите на грузиски трупи, кои потоа продолжиле да се движат во насока на главниот град на самопрогласената Република Јужна Осетија (Цхинвал) во ноќта на 8 август, достигнувајќи го својот центар во утринските часови на 8 август. Еден грузиски дипломат изјавил за рускиот весник Комерсант на 8 август дека со преземањето на контролата врз Цхинвал, Тбилиси сакал да покаже дека Грузија нема да толерира убиства на грузиски граѓани. Според рускиот воен експерт Павел Фелгенхауер, осетистичката провокација имала за цел да го предизвика грузискиот одговор, кој бил потребен како изговор за предумислена руска воена инвазија. Според грузиските разузнавачки информации, и неколку руски медиуми, делови од редовната (не-мировничка) руска армија веќе биле пренесени на територијата на Јужна Осетија преку тунелот Роки пред грузиската воена акција
Русија ја обвинила Грузија за „агресија против Јужна Осетија “ и започнала голема инвазија по земја, воздух и море, со изговор за „спроведување на мирот“ на 8 август 2008 година. Исто така започнале и руски воздушни напади против целите во Грузија. Силите на Абхазија го отвориле вториот фронт на 9 август со нападот на Кодориската долина. Цхинвал бил освоен од страна на руската војска до 10 август. Руските сили ги окупирале грузиските градови Зугдиди, Сенаки , Поти , и Гори. Руската Црноморска флота го блокирала грузискиот брег.
Кампањата за етничко чистење против Грузијците во Јужна Осетија била спроведена од страна на силите на Јужна Осетија, при што грузиските села околу Цхинвал биле уништени по завршувањето на војната. Војната раселила 192.000 луѓе, и додека многумина биле во можност да се вратат во своите домови по војната, една година подоцна околу 30.000 етнички Грузијци останале раселени. Во интервјуто објавено во Комерсант, водачот на Јужна Осетија, изјавил дека нема да дозволи Грузијците да се вратат.
Претседателот на Франција Николас Саркози преговарал за договорот за прекин на огнот на 12 август 2008 година. На 17 август рускиот претседател Дмитриј Медведев објавил дека руските сили следниот ден ќе почнат да се повлекуваат од Грузија. Русија ги признала Абхазија и Јужна Осетија како посебни републики на 26 август. Како одговор на признавањето на Русија, грузиската влада ги прекинала дипломатските односи со Русија. Руските сили ги напуштиле тампонските подрачја што се граничат со Абхазија и Јужна Осетија на 8 октомври, а Мониторинг мисијата на Европската унија во Грузија била испратена до тампонските области. По војната, Грузија тврдела дека Абхазија и Јужна Осетија се грузиски територии окупирани од Русија.
Политички систем
Грузија е демократска парламентарна република, со претседателот како шеф на државата и премиер како шеф на владата. Извршната власт е составена од Кабинетот на Грузија. Кабинетот е составен од министри, предводени од премиерот, а назначен од претседателот. Саломе Зурабишвили е актуелен претседател на Грузија, откако освоил 59,52 отсто од гласовите на претседателските избори во Грузија 2018 година. Од 2018 година, Мамука Бахтадзе е премиер на Грузија.
Законодавната власт е доделена на Парламентот на Грузија. Тој е еднодомен и има 150 членови, познати како пратеници, од кои 73 се избираат како претставници на едночлените окрузи, а 77 се избрани преку партиите со пропорционална застапеност. Членовите на парламентот се избираат за период од четири години. На 26 мај 2012 година, Саакашвили ја отворил новата зграда на парламентот во западниот град Кутаиси, во обид да ја децентрализира власта и да префрли одредена политичка контрола поблизу до Абхазија. Изборите во октомври 2012 година резултираа со победа за опозициската коалиција „Грузиски сон - Демократска Грузија“, која претседателот Саакашвили ја примил наредниот ден.
Постојат различни мислења во однос на степенот на политичка слобода во Грузија. Саакашвили верувал во 2008 година дека земјата е „на пат да стане европска демократија“. Фридом хаус ја наведува Грузија како делумно слободна земја.
Во рамките на подготовките за парламентарните избори во 2012 година, Парламентот го усвоил новиот изборен законик на 27 декември 2011 година, во кој биле опфатени многу препораки од невладините организации (НВО) и Венецијанската комисија. Сепак, новиот кодекс не успеал да се осврне на главната препорака на Венецијанската комисија за зајакнување на еднаквоста на гласањето со реконституирање на изборните единици каде еден мандат би бил избиран според големината на регионот. На 28 декември Парламентот го изменил Законот за политички сојузи за регулирање на финансирањето на кампањи и политички партии. Локалните и меѓународните набљудувачи изразиле загриженост во врска со неколку амандмани, вклучувајќи ја нејасноста на критериумите за утврдување политички поткуп и кои поединци и организации ќе бидат предмет на законот. Од март 2012 година, Парламентот заседавал за понатамошни амандмани за решавање на овие проблеми.
Надворешни односи
Грузија одржува добри односи со своите директни соседи (Ерменија, Азербејџан и Турција) и е членка на Обединетите нации, Советот на Европа, Светската трговска организација, Организацијата на црноморската економска соработка, Организацијата за безбедност и соработка во Европа, Заедницата за демократски избори, Организацијата на ГУАМ за демократија и економски развој, Европската банка за реконструкција и развој и Азиската банка за развој. Грузија, исто така, ги одржува политичките, економските и воените односи со Франција, Германија , Израел, Јапонија, Јужна Кореја, Шри Ланка, Турција, Украина, САД, и многу други земји.
Зголеменото влијание на САД и Европската унија во Грузија, особено преку предложеното членство во ЕУ и во НАТО, програмата за воена помош за обука и опремување од САД и изградбата на нафтоводот Баку-Тбилиси-Чејхан, често ги затегнува односите на Тбилиси со Москва. Одлуката на Грузија да го зголеми своето присуство во коалиционите сили во Ирак претставувала голема иницијатива.
Грузија во моментов работи да стане полноправна членка на НАТО. Во август 2004 година официјално бил доставен Акционен План за партнерство на Грузија во НАТО. На 29 октомври 2004 година, Северноатлантскиот совет на НАТО го одобрил Поединечниот партнерски акционен план (ИПАП) на Грузија, а Грузија се преселила во втората фаза на евроатланската интеграција. Во 2005 година, со одлука на претседателот на Грузија, била формирана државна комисија за спроведување на Поединечниот акционен план за партнерство, кој претставува меѓусекторска група предводена од премиерот. Комисијата има задача да координира и контролира имплементација на Поединечниот акциски план за партнерство.
На 14 февруари 2005 година, стапил на сила договорот за назначување на офицер за врски помеѓу Партнерство за мир (ПфП) меѓу Грузија и НАТО, при што во Грузија бил назначен офицер за врски за Јужен Кавказ. На 2 март 2005 година бил потпишан договор за обезбедување на поддршка на земјата домаќин и транзит на силите на НАТО и персоналот на НАТО. На 6-9 март 2006 година, привремено оценувачкиот тим за спроведување на ИПАП пристигнал во Тбилиси. На 13 април 2006 година, во седиштето на НАТО била одржана дискусија за извештајот за оценка на спроведувањето на Поединечниот акциски план за партнерство, во форма 26 + 1. Во 2006 година, грузискиот парламент едногласно гласал за предлог-законот кој повикува на интеграција на Грузија во НАТО. Повеќето Грузијци и политичарите во Грузија го поддржуваат членството на земјата во НАТО.
Џорџ В. Буш станал прв претседател на САД, кој ја посетил земјата. Поради тоа, улицата што води до Меѓународниот аеродром во Тбилиси е наречена авенија Џорџ В. Буш. На 2 октомври 2006 година, Грузија и Европската унија потпишале заедничка изјава за договорениот текст на Акциониот план на Грузија и Европската унија во рамките на Европската соседска политика (ЕНП). Акциониот план бил официјално одобрен на седницата на Советот за соработка меѓу ЕУ и Грузија на 14 ноември 2006 година, во Брисел. Во јуни 2014 година, ЕУ и Грузија потпишале Договор за асоцијација, кој стапил на сила на 1 јули 2016 година. На 13 декември 2016 година, ЕУ и Грузија постигнале договор за визна либерализација за грузиските граѓани. На 27 февруари 2017 година, Советот усвоил регулатива за визна либерализација за Грузијците кои патуваат во ЕУ за период од 90 дена во период од 180 дена.
Војска
Грузиската војска е организирана во копнени и воздухопловни сили. Тие се колективно познати како Грузиски вооружени сили (ГАФ). Мисијата и функциите на ГАФ се засноваат на Уставот на Грузија, Грузискиот закон за одбрана и националната воена стратегија и меѓународните договори за кои Грузија е потписник. Тие се вршат под водство и овластување на Министерството за одбрана. Воениот буџет на Грузија за 2017 година изнесува 748 милиони евра, за 78 милиони повеќе отколку во 2016 година. Најголем дел, 62,5% од воениот буџет е наменет за одржување на подготвеност на оклопните сили и развој на потенцијалот. По својата независност од Советскиот Сојуз, Грузија започнала да развива сопствена воена индустрија. Првата изложба на производи направени од СТЦ ДЕЛТА била во 1999 година. СТЦ ДЕЛТА денес произведува разновидна воена опрема, вклучувајќи оклопни возила, артилериски системи, воздухопловни системи, опрема за лична заштита и мало оружје.
Спроведување на законот
Во Грузија, спроведувањето на законите се спроведува и обезбедува од страна на Министерството за внатрешни работи на Грузија. Во последниве години, полициската служба на Министерството за внатрешни работи на Грузија претрпела радикална трансформација, при што полицијата сега апсорбирал многу должности што претходно ги извршувале независни владини агенции. Новите должности извршени од страна на полицијата вклучуваат гранични безбедносни и царински функции и договори за обезбедување. Втората функција ја извршува посветената полиција за безбедност. Собирањето разузнавачки информации во интерес на националната безбедност сега е задача на Грузиската разузнавачка служба.
Во 2005 година, претседателот Михаил Саакашвили ги отпуштил сите полициски сили во сообраќајната полиција (броејќи околу 30.000 полицајци) од Грузиската национална полиција поради корупција. Новата сила подоцна била изградена преку нови регрути. . Бирото за меѓународни наркотици и правосудните служби на американскиот Стејт департмент обезбедува помош и продолжува да дејствува во својство на советодавно тело.
Новата Patruli единица за првпат била воведена летото 2005 година за да ја замени сообраќајната полиција, единица која била обвинета за широко распространета корупција. Полицијата во 2004 година вовела број 022 (во моментов 112) како број за испраќање итни случаи.
Човекови права
Човековите права во Грузија се загарантирани со уставот на земјата. Постои независен јавен бранител за човекови права избран од Парламентот на Грузија за да се обезбеди дека тие права се спроведуваат. Грузија ја ратификувала Рамковната конвенција за заштита на националните малцинства во 2005 година. НВО „Толеранција“ во својот алтернативен извештај за нејзиното спроведување зборува за брзо намалување на бројот на азербејџански училишта и случаи на назначување на директори во азербејџанските училишта, кои не зборуваат азербејџански јазик.
Владата била критикувана поради нејзината наводна употреба на прекумерна сила на 26 мај 2011 година, кога ги растурила демонстрантите предводени од Нино Бурџанадзе, со солзавец и гумени куршуми откако одбиле да се повлечат. Додека активистите за човекови права тврделе дека протестите биле мирни, владата истакнала дека многу демонстранти биле маскирани и вооружени со молотови коктели. Грузиската опозициска водачка изјавила дека обвинувањата за планирање на државен удар се неосновани и дека активностите на демонстрантите биле легитимни.
Административна поделба
Грузија е поделена на 9 региони, 1 град и 2 автономни републики. Овие пак се поделени на 67 окрузи и 12 самоуправни градови.
Грузија има два официјални автономни региони, од кои еден прогласил независност. Официјално автономен во рамките на Грузија, но де факто независниот регион на Абхазија прогласил независност во 1999 година .Покрај тоа, друга територија која не е официјално автономна, исто така, прогласила независност. Јужна Осетија е официјално позната од страна на Грузија како регион Цхинвал, бидејќи ја гледа Јужна Осетија како што имплицира политички врски со руската Северна Осетија. Таа била наречена Јужноосетиска автономна област кога Грузија била дел од Советскиот Сојуз. Нејзиниот автономен статус бил повлечен во 1990 година. Де факто одделен по осамостојувањето на Грузија, биле направени понуди повторно да се даде автономија во Јужна Осетија, но во 2006 година непризнатиот референдум во областа резултирал со гласање за независност. .
И во Абхазија и во Јужна Осетија, голем број луѓе добиле руски пасоши, некои преку процес на присилна пасошизација од страна на руските власти. Ова било искористено како оправдување за руската инвазија врз Грузија за време на војната во Јужна Осетија во 2008 година, по што Русија ја признала независноста на регионот. Грузија ги смета регионите како окупирани од Русија. Двете републики добиле минимално меѓународно признание.
Аџарија на чело со локалниот моќник Аслан Абашидзе одржува блиски врски со Русија и дозволил руската воена база да се одржи во Батуми. По изборот на Михаил Саакашвили во 2004 година, тензиите се зголемиле меѓу Абашидзе и грузиската влада, што довело до демонстрации во Аџарија, како и оставката на Абашидзе. Регионот ја задржува автономијата и како знак за повторно поврзување на Аџарија со централната влада на Грузија, Уставниот суд на Грузија бил преместен од Тбилиси во Батуми.
Географија и клима
Вкупната површина на земјата изнесува 69.700 км2, и според тоа се наоѓа на 118 место по големина во светот. Таа граничи со Русија на север, Азербејџан на исток, Ерменија и Турција на југ и Црно Море на запад. Главниот град Тбилиси е најголемиот во државата со околу 1.093.000 жители.
Грузија во најголем дел се наоѓа во Јужен Кавказ, додека дел од земјата се наоѓа и во Северен Кавказ. Земјата лежи помеѓу ширина 41° и 44° С, и должина 40° и 47 ° Е, со површина од 67.900 км 2. Грузија е планинска земја. Опсегот Лихи ја дели земјата на источен и запаgeostat.geден дел. Историски гледано, западниот дел од Грузија бил познат како Колхида, додека источниот плато се викал Иберија. Поради комплексната географска поставеност, планините, исто така, го изолираат северниот регион Сванети од остатокот на Грузија.
Големиот Кавказски планински венец ја формира северната граница на Грузија. Главните патишта низ планинскиот венец на руска територија водат низ тунелот Роки помеѓу Внатрешен Картли и Северна Осетија. Туннелот Роки бил од витално значење за руската војска во Руско-грузиската војна во 2008 година, бидејќи тоа е единствената директна рута низ Кавказските планини. Јужниот дел на земјата е ограничен од страна на Мал Кавказ. Големиот Кавказски планински венец е многу повисок во однос на планините на Мал Кавказ, со највисоки врвови кои се издигнуваат над 5.000 метри надморска височина.
Највисоката планина во Грузија е планината Шхара на 5.068 метри, а втората највисока е планината Јанга на 5.059 метри надморска височина. Други истакнати врвови ги вклучуваат планината Казбек со 5,047 метри, Шота Руставели 4,860 м, Тетнулди 4,858 м, планината Ушба 4.700 метри и Аилама 4.547 метри. Од горенаведените врвови, само Казбек е со вулканско потекло. Низ регионот помеѓу Казбек и Шхара (на растојание од околу 200 км долж главниот кавкаски опсег) доминираат бројни ледници. Од 2.100 ледници кои постојат во Кавказ денес, приближно 30% се наоѓаат во рамките на Грузија.
Терминот Мали Кавказски Планини често се користи за да се опишат планинските области на јужна Грузија, кои се поврзани со Големиот Кавказски планински венец од страна на опсегот Лихи.
Вкупниот регион може да се одликува како составен од различни, меѓусебно поврзани планински венци (главно од вулканско потекло) и висорамнини кои не надминуваат 3.400 метри во височина. Значајни одлики на областа вклучуваат вулканските висорамнини Џавахети, езера, вклучувајќи ги и Табацкури и Паравани, како и минерални води и топли извори. Две главни реки во Грузија се Риони и Кура.