cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Црногорска капа
Одлики
Капата е во форма на рамен цилиндар, горната површина е со темноцрвена боја и се нарекува тепелак, а заобиколена е со црн раб кој се нарекува деревија. Еден дел од тепелакот е заобиколен со пет златни нишки, во чиј центар се наоѓале везени иницијали на сопственикот на капа или владетелот ("Д.I.", "Н.I."), крст и четири оцила, кои воглавно се толкуваат како четири букви „С“, што е народно, но не и хералдичко објаснување, но постојат и други верзии, како онаа со шесткрака  ѕвезда и ѕвезда петокрака која се носела за време на комунизмот. Формата на капата останала непроменета, но везот по потреба се менувал. Капата првпат се појавила во времето на Петар I. На првата капа везот бил околу капата (на деревија) и ја носеле кулукџиите (членови на Кулук). Перјаници на капите ги ставале почетните букви на својата нахија. Покрај златнот вез, Црногорците на капите ги ставале грбовите за означување на општествена припадност. Сенаторите, капетаните и перјаниците носеле различни грбови и во случај на нивна деградација морале да ги отстранат од капите. Црногорските офицери носеле народни носии и грбови накапите сè до воведување на воените униформи во [(1910)] година. Црногорската капа е слична со личката и херцеговската капа, како и капата која е традиционално носена во Рисан. Конечниот дизајн, оној што денес се користи, според легендата, го направил познатиот црногорски владетел и писател Петар II Петровиќ Његош, кој го изразил симболизмот на боите, на пример црвената боја на тепелакот ја симболизира крвта на  луѓето кои загинале во 1389 година на Косово, црниот раб ја претставува коротата т.е. жалта за нив, а петте златни нишки ги симболизираат вековите кои Срби те ги поминале под турска  власт. Низ историјата, црногорската капа имала неколку различни имиња. Меѓу нив се и " ваљана", бијела, " кариклија", " завратка". Денес едноставно се нарекува "црногорска капа". Крст со четири очила, како мотив на капа, не се појавувал пред 1918 година (странски патописци наведуваат виножито, иницијали на владетели и сл.).
NGC 6594
NGC 6594 — спирална галаксија во соѕвездието Змеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6594 се споменува и како MCG 10-26-19, CGCG 301-17, IRAS 18095+6107.
Откривање
Објектот е откриен на 14 јуни 1885 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6594 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 14 m/лм2. NGC 6594 има привидни димензии од 1' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 18 ч 10 м 5,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +61° 8' 1"". Положбениот агол на објектот е во износ од 90°.
Други поделби
Проучување на NGC 6594 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 61482. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 30; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4201. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 512.
Политика на Азербејџан
Азербејџан е претседателска република.
Претседател
Во согласност со уставот од 1995 година (со вклучени измени), Азербејџан е претседателска република. Државата - претседател, избран директно избран за петгодишен мандат (од 15 октомври 2003 година - Илхам Алиев, водач на партија Нов Азербејџан - (НА)). На шефот на државата се обезбедени големи овластувања во законодавната и извршната власт. Законодавната власт - еднокамерна, Национално собрание (Милли Меджлис), одбирање за 5 години. Правото на глас, имаат граѓаните на земјата, кои се наполниле 18-годишна возраст. Врховен орган на извршната власт е кабинетот на министри, назначени од претседателот и одобрен од Милли Меджлис. Шеф на кабинетот - премиер (од 2003 - Артур Расизад).
Во административна смисла Азербејџан е поделен на 59 области, 11 градот и автономната република Нахичеван. Последната има свој устав, сопствен парламент и влада.
Судски постапки се вршат од локалните судови и Врховниот суд, кои се занимаваат со кривични и граѓански предмети. Врховниот суд се избира од парламентот за период од пет години. Дејствува Уставен суд.
Органите на Законодавната и извршната власт
Во азербејџанската ССР, органот на управување на локално ниво, вклучувале Комунистичката партија, Советот на народните пратеници и Извршниот комитет, а на Републиканската - Централниот комитет на Комунистичката партија на Азербејџан, Високиот совет и Советот на министрите. Централниот комитет на Комунистичката партија на Азербејџан одлучила, Високиот совет да ги дава во форма на закони, а на Министерскиот совет обезбедува спроведувањето на законите и нивните одлуки. Од 1969-1982 република Азербејџан била предводена од прв секретар на "ЦК" Х. А. Алиев, а потоа станал првиот заменик-претседател на Министерскиот совет во СССР. Во 1987 година Алиев се враќа во Баку и е назначен за претседател на Врховниот Меджлиса на Нахичеванската автономна република.
Постот претседател бил воведен во Република Азербејџан во 1991 година. Претседателот се избира на општи избори со тајно гласање за период од 5 години и не повеќе од два мандати.
Активностите на властите се регулирани со уставот на референдумот во ноември 1995 година.
Судска систем
Судскиот систем на земјата во целина е блиска до постојат во земјите од поранешниот Советски Сојуз. Највисоката судска инстанца е Врховниот суд, избран од парламентот за период од пет години. Судот се состои од судскиот совет на кривични и граѓански предмети. Судските постапки се спроведуваат од страна на локалните судови.
Политичките партии
Од почетокот на 1990 година во Азербејџан, официјално дејствува повеќепартиски систем, но опозицијата обвинува владата во авторитарни управување и гонење на дисиденти. Владејачката партија, која доминира на политичката сцена во земјата - Нов Азербејџан (НА). Таа е основана во 1992 година од поранешниот прв секретар на Комунистичката партија (1969-1982), Х. А. Алиев, кој во тоа време е на чело на Нахичеванската автономна република. Партијата зазема умерено конзервативната позиција со цел да претвори Азербејџан во модерна секуларна држава со пазарна економија. Победи на парламентарните избори во 1996 година. Во 2000 година, победи на 75 од 125 места во Милли Меджлис. Откако се повлече од политичката сцена претседателот Х.А. Алиев, раководител на НА станува фактички новиот претседател Илхам Алиев.
Опозициските партии
Азербејџанската партија Народен фронт - основана во 1989 година како либерално-националистичко обединување - народен фронт, владеела во 1992-1993. На изборите во 2000 година освои 6 места во Милли Меджлис. Водачите - Али Карим, Мирмахмуд мирот-огли, Кудрат Хасангулиев. Партија Граѓанска Солидарност - либерална. На изборите во 2000 година заработи 3 места во парламентот. Водач - Сабир Рустанмханли. Комунистичката партија на Азербејџан - се враќа повторно во 1993 година, наследник на Комунистичката партија. Во 2000 година таа победи на 2 места во парламентот. Водач - Рамиз Ахмадов. Партија за Национална Независност - е основана во 1992 година, десна партија. Создадена од поранешни членови на Народниот фронт. Во 2000 година таа победи на две места во Милли Меджлис. Водач - Етибар Мамедов. Исто така има: Либерална партија (Водач - Лала Шевкет Хаджиева) Демократска партија (водач - Расул Гулиев), Партија Алијанса за Азербејџан (1 место), и др.
Вооружените сили
Еден од првите чекори кои следеа прогласувањето на независноста е создавањето на Министерството за одбрана, чија задача била да реформира вооружените сили. Во моментов вооружените сили вклучуваат копнени сили, флота, воздухопловните сили, сили за противвоздушна одбрана и граничари. Во моментов вооружените сили се 69 500 лица. воените трошоци на Азербејџан се проценуваат на 30-40 милијарди мана.
Надворешна политика
21 декември 1991 година Азербејџан се придружи на Заедницата на независни држави (ЗНД). 2 март 1992 година тој бил примен во ОН, а подоцна приклучат и до други меѓународни организации. Специјални односи се поддржани со соседните муслимански земји - Турција и Иран. Кон нерешените меѓународни прашања се однесуваат - Карабахския проблем и недостатокот на договор за границите меѓу Азербејџан, Иран, Казахстан, Русија и Туркменистан во Каспиското Море. Азербејџан е со статус на поканет член на Советот на Европа и е член на Европската банка за обнова и развој (ЕБРД), Меѓународната банка за обнова и развој (МБВР), организацијата на исламскиот конгрес (ОИК), ОБСЕ, НАТО "Партнерство за мир ", Светска трговска организација (СТО) со статус на набљудувач и итн
Претседателот е претседател на Азербејџан, претставува земјата во странските односи, претставува единството на народот, претставува гарант за независноста и територијалниот интегритет на земјата, почитувањето на меѓународните договори и договори, гарант за независноста на судството и врховен командант Вооружените сили.
Извршна власт
Премиер го назначува претседателот, одобрен од "Народното собрание". Претседателот назначува сите во кабинетот на ниво државни администратори (министри, раководители на други централни извршни органи).
Надворешни врски
আজারবাইজান
Тахитски јазик
Тахитскиот (Reo Mā`ohi или Reo Tahiti) е полинезиски јазик, дел од групата на тахитски јазици. Тахитскиот воглавно се зборува на Друштвените Острови во Француска Полинезија. Јазикот е еден од поголемите и позначајни полинезиски јазици и лингва франка за Француска Полинезија.
Азбука
Главна одлика за тахитскиот е малиот број фонеми. Јазикот има пет самогласки и девет согласки несметајќи ги долгите самогласки и дифтонзи.
Зборовен фонд
Во прилог следува табела со одредени тахитски зборови и нивните македонски значења:
Долот (Рашче)
Долот — археолошко наоѓалиште во скопското село Рашче, Општина Сарај. Претставува осамен наод од римското време.
Шломо бен Абрахам Хакоен
Шломо бен Абрахам Хакоен (, Егејска Македонија, –, ) бил еврејски рабин во Битола, авторитет по законодавни прашања. Во Солун во 1573 година му биле објавени (1586–1652) четири тома „респонцес“ (прашања и одговори) за судски спорови во рабинскиот суд.
Долот (Рашче)
Во нивата на Ајрула Ковачи и Абдула Доџа, во непосредната близина на селското училиште е откриен доцноантички гроб конструиран од 5 фрагментирани стели во секундарна употреба. Стелите се со латински натписи и се наоѓаат на местото каде што се пронајдени.
Одбојка на Летните олимписки игри 1976 (жени)
Одбојката на Летните олимписки игри 1976 — официјален одбојкарски турнир на Олимписките игри. Турнирот се одржал во Монтреал, Канада. На турнирот учествувале вкупно 8 репрезентации.
Првото место го освоил СССР, второто Јапонија и третото Јужна Кореја.
Силвија Плат
Силвија Плат ( година - година) била американска поетеса и писателка. Нејзиното најпознато дело е „Стакленото ѕвоно“ (The Bell Jar) што е полуавтобиографска книга за нејзината борба со клиничката депресија. По нејзиното самоубиство во 1963 година, таа стекнала статус на икона и се смета за една од најдобрите поети на нејзината генерација.
Животопис
Плат е родена во Бостон, Масачусетс, а детството го поминала во близината на Бостон, во градот Винторп, на брегот на Атлантскиот Океан. Мајка ѝ Аурелија била по потекло од Австрија, а татко ѝ Ото Плат во младоста емигрирал од Полска. Тој бил многу трудољубив, имал голема дарба за изучување на јазиците (покрај германски, тој зборувал и полски, англиски и француски), а оосбен успех покажувал во природните науки. Така, тој станал професор по биологија на универзитетот во Бостон (бил познат експерт за пчели), но предавал и хуманистички дисциплини. Ото Плат умрел во 1940 година од емболија по ампутацијата на ногата (како последица на дијабетес) кога Силвија имала осум, а нејзиниот брат Ворен пет години. Неговите две деца не присуствувале на закопот, а тие ретко го поминувале времето со татко им и во текот на неговата четиригодишна болест. Во својот дневник, Силвија Плат запишала дека првите девет години од нејзиниот живот останале запечатени „како брод во шише“.
Во средношколските денови, Силвија Плат била уредничка на училишниот весник, а била ангажирана и бројни општествени активности. Во септември 1950 година се запишала на најголемиот женски колеџ во светот, Колеџот Смит (Smith College) во Нортхемптон, Масачусетс, благодарение на стипендијата од фондацијата на писателката Олив Хигинс Праути, која подоцна станала нејзина покровителка и пријателка. Летото 1953 година било пресудно во животот на Плат, зашто тоа било време на успех и почести, но потоа западнала во тешка психичка криза што траела шест месеци, по што следел период на постепено закрепнување. Така, во текот на јуни 1953 година, Плат била во Њујорк, како една од 12 добитнички на стипендијата на списанието „Мадмозаел“, каде имала можност да им помага на уредничките на списанието. Овој период, Плат го опишала како „бран на креативен, општествен и финансиски успех“. Меѓутоа, по завршувањето на престојот, таа паднала во депресија, а страдала и од несоница и нарушување на однесувањето, поради што била задржана во психијатриска болница каде ја лечеле со електро-конвулзивна шок-терапија (ЕЦТ). Овој период, таа го опишала како „мрак, очај, губење на илузиите - црн како што само може да биде Инферното на човечката душа“. Како последица на тоа, на 24 август 1953 година се обидела да изврши самоубиство, по што била примена во болницата во Белмонт, каде ја лечеле со инсулинска терапија и со електро-шокови. Пролетта 1954 година, Плат ги продолжила студиите на Колеџот Смит, каде дипломирала во 1955 година, на проблемот на двојната личност во делата на Достоевски. Есента, истата година, како добитник на Фулбрајтовата стипендија, престојувала на колеџот Њунам во Кембриџ, Англија, каде објавила неколку песни во студентскиот магазин „Варсити“. Таму, во февруари 1956 година го запознала Тед Хјуз со кого се омажила на 16 јуни истата година, откако претходно добила согласност до својата мајка, а датата на венчавката била избрана во чест на Џејмс Џојс. Во јуни 1957 година, Плат и Хјуз заминуваат во САД при што таа предавала англиски јазик на Колеџот Смит, а потоа во Бостон го посетувала поетскиот семинар на Роберт Лоуел, каде се запознала со поетесата Ен Секстон.
Во декември 1959 година, брачниот пар Хјуз се преселил во Лондон, а на 1 април 1960 година Силвија ја родила ќерката Фрида Ребека Хјуз. Во февруари 1961 година, таа имала спонтан абортус и операција на слепото црево, но за нецела година, на 17 јануари 1962 година, го родила синот Николас. Истата година настапила криза во бракот со Тед Хјуз, таа имала и здравствени проблеми, во октомври ја напуштил сопругот. За пропаста на нејзиниот брак се наведуваат различни причини, од нејзината психичка состојба (биполарно нарушување, т.е. манична депресија, шизофренија, опсесивно-компулсивно нарушување, итн.) до врската на Тед Хјуз и Асја Вевил. Во половината на декември 1962 година, Силвија и децата се преселиле во куќата со број 23 на улицата Фицрој во која своевремено живеел Вилијам Батлер Јејтс. Зимата 1962/1963, Силвија Плат го поминала својот последен викенд во куќата на Џилијан Бекер при што таа изгледала среќно. Меѓутоа, на 11 февруари 1963 година, Силвија Плат извршала самоубиство задушувајќи се со гас во сопствената кујна. Нејзините две деца, тригодишната Фрида и едногодишниот Николас, биле пронајдени живи и во совршена здравствена состојба, бидејќи таа ги сместила во друга соба, одлично изолирана со водени кујнски крпи, отворајќи го прозорецот од собата на децата за да не вдишат гас. Плат била погребана на гробиштата во Хептонстал, Западен Јоркшир. Шест години по нејзиното самоубиство, на сличен начин умрела и Асја Вевил, љубовницата на Тед Хјуз, но таа ја убила и четиригодишната ќерка Шура на која еден ден претходно ѝ дала апчиња за спиење. Инаку, во врската со Хјуз, Асја останала бремена, а се претпоставува дека Силвија Плат знаела за тоа. Набргу по смртта на Силвија, Асја абортирала, а Тед Хјуз најверојатно бил биолошки татко на Шура Вевил. И синот на Силвија Плат, Николас завршил на сличен начин, извршувајќи самоубиство на 16 март 2009 година, по долготрајната борба со депресијата. Ќерката на Силвија Плат, Фрида Хјуз, се занимава со сликарство, пишува поезија и книги за деца, а покрај британското државјанство, во 1992 година зела и австралиско државјанство.
И покрај брачната криза, Силвија Плат не започнала постапка за развод, така што целото наследство му припаднало на Хјуз, кој со писмо се обратил до The Guardian велејќи дека Силвија никогаш сериозно не размислувала за развод, туку тој и Силвија планирале заедничка иднина. Во 2017 година биле откриени писмата на Плат од периодот помеѓу 18 февруари 1960 и 4 февруари 1963 година, кои откриваат дека Тед ја тепал два дена пред нејзиниот спонтан абортус во 1961 година и дека ѝ кажал дека сака таа да е мртва. Една книжевна критичарка духовито го претставила Хјуз како најозлогласениот сопруг во историјата, по Ксантипа.
Творештво
Силвија Плат почнала да пишува поезија уште во детството, а во адолесцентските години нејзината книжевна дејност станала систематична и дисциплинирана: водела дневник, ги средувала своите белешки, го проучувала речникот на синоними кој му припаѓал на татко ѝ, итн. Својот прв расказ, „Летото нема повторно да дојде“ го објавила во август 1950 година, во списанието Seventeen, но пред тоа ѝ биле одбиени дури 45 прилози, понудени во разни весници. Во 1951 година ја освоила првата награда за проза на конкурсот што го распишало списанието „Мадмоазел“, а исто така освоила и две поетски награди на Колеџот Смит. Така, во 1955 година ја освоила престижната награда Glascock за нејзината поема „Two Lovers and a Beachcomber by the Real Sea“. Својата прва поетска книга, „Колос“ (The Colossus), Плат ја објавила во октомври 1960 година, а во текот на 1962 година интензивно работела на збирката „Ариел“. Во јануари 1963 година, еден месец пред нејзината смрт, бил објавен романот „Стакленото ѕвоно“. Во 1965 година излегла од печат поетската збирка „Ариел“, а во 1971 година се појавиле двете збирки со необјавените песни на Плат, „Премин преку водата“ (Crossing the water) и „Зимски дрвја“ (Winter Trees). Во 1977 година, Хјуз ги собрал расказите, есеите и записите од нејзиниот дневник и ги објавил под насловот „Џони Пеник и Библијата на соништата“ (Johnny Panic and the Bible of Dreams). Во 1982 година, на Плат ѝ била посмртно доделена Пулицеровата награда за „Собраните песни“ (Sylvia Plath: The Collected Poems), а истата година, во САД биле објавени „Дневниците на Силвија Плат, 1950-1962“ (The Journals of Sylvia Plath, 1950-1962). Покрај овие дела, се тврди дека постоел ракопис од нејзиниот недовршен роман „Двојна експлозија“ во кој се опишува бракот со Тед Хјуз, за кој се тврди дека имал околу 70 страници, но ракописот не бил никогаш пронајден.
Творештвото на Плат симболично било заокружено во 1998 година, кога Хјуз ја објавил својата поетска збирка „Роденденски писма“ (Birthday Letters), посветена на неа, а насловната страна на збирката била направена од ќерката Фрида. Инаку, Хјуз бил извршител на поетскиот тестамент на Плат, иако е познато дека токму тој ја уништил последната тетратка од нејзиниот дневник, со објаснение дека тоа го направил „од обѕир кон нивните деца“. Многу критичари сметаат дека Хјуз се обидувал да ги контролира сите можни публикации на Силвија Плат сè до неговата смрт во 1998 година. Дури и откако по многугодишното криење, тој го открил нејзиниот дневник, Хјуз цензурирал делови од нејзините текстови. Тој дури ја цензурирал и нејзината стихозбирка „Ариел“, отфрлајќи ги песните кои се однесувале на него.
Во историјата на американската книжевност Плат важи за редок пример на „школуван талент“, истакнувајќи се со способноста на несигурните темели (нарушеното ментално здравје и психичкото растројство) да изгради автентично уметничко дело. Во нејзината поезија} внимателно и ефектно се соочени хистеријата и егзалтацијата, лиричноста и жестокоста, еруптивните емоции и внимателно оформените метафори. Таа е клучниот претставник на т.н. „конфесионална поезија“ која се одликува со непосредност и отвореност во обработката на темата на „приватниот пекол“, но исто така и со страст за самоуништување поради која критичарот Роберт Скоулз изјвил дека нејзините дела се напишани „меѓу две самоубиства“. Нејзините песни се инспирирани од приватните и егзистенцијалните теми при што таа се драматизира себеси во многу необични улоги: таа се набљудува себеси како жртва на масовни злосторства, како одраз на митолошките и библиските јунаци, а главните машки ликови се претставени како спасители или предавници, па дури и како нацистички мачители. Од друга страна, на нејзината поезија не ѝ недостасуваат идилични и пријатни теми, слики од природата и мајчински мотиви.
Во тој поглед, самата Плат има изјавено:
"Да, мојата најголема желба е да се мешам со морнари и војници, редовните во баровите - да бидам дел од сцена, анонимна, слушајќи, снимајќи - сето тоа е овознеможено од фактот што сум жена, жена секогаш наводно во опасност од напад. Мојот интерес за мажите и нивните животи често е погрешно сфатен како желба да ги заведам, или како покана за интимност. Сакам да зборувам со сите длабоко колку што можам. Сакам да бидам во можност да спијам на отворено поле, да патувам на запад, слободно да одам во текот на ноќта..."
Педофилија
Педофилија е сексуално привлекување, трајно насочено кон полово незрели поединци (деца). Тоа е хронофилија, т.е. вид парафилија, при којашто сексоеротичната возраст на парафилот не одговара на неговата реална возраст. Терминот произлегува од старогрчкото 'paides' (παιδές — момче, дете) и 'philia' (φιλια — љубов).
Со педофил неофициално понекогаш се нарекуваат и луѓето, коишто чувствуваат привлекување кон помлади (помали), како и сексуалните насилници на деца.
Список на државни водачи во 1829 година
Ова е список на државни водачи во 829 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Чучулига (композиција)
Чучулига (ром. Ciocârlia), исто така позната како Шева („чучулига“ на срп.), е композиција настаната према народни мотиви од Романија. За виолината ја компонира романскиот композитор Чипријан Порумбеску во 19 век, а нејзиниот најпрочуен изведувач беше виолинистот Ангелуш Динику.
Список на државни водачи во 1829 година
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Галичички различник
Галичички различник (науч. Centaurea galicicae) — локален ендемит во флората на Македонија, од семејството Asteraceae (Compositae),(сложеноцветни растенија). Се наоѓа само во околината на Преспанското Езеро, односно кај селото Стење. Се развива како хазмофит, во пукнатини на варовнички карпи.
Опис
Повеќегодишно тревесто растение со задрвенет ризом. Стебленцата му се исправени, метловидно разгранети, беловлакнести; гранчињата со една главичка.
Листови
Листовите се бели или пепелесто-влакнести; базалните со дршки скоро еднакви на ламините, кои се заоблено издолжени, 6-9 * 2-3 cm, перести, страничните сегменти се линеарно- ланцетни, завртени кон назад, напилени или целокрајни, заострени или зашилени, терминалните во основата со заострени перести делови; стеблените приседнати, перести, со најчесто 3-6 сегменти, издолжени линејни, 0,5-1 mm широки, неподелени, ретко перести, со превиткани рабови, подолги и пошироки од терминалните сегменти; горните мали и со 1-2 сегменти.
Соцветие
Кошничката единечна, инволукрумот јајцевиден, 15-10 mm; инволукралните листови зелени, мазни; апендиксот со ромбична црна дамка и терминален трн долг 1,5-2,5 mm, чешловидно трепчест, обично со 5-6 црни трепки, од кои најдолните преминуваат во скариозни ушиња. Цветовите се розови.
Плод
Едносемено влакнесто оревче, долго 2,5 mm; папусот двојно подолг од плодот.
Екологија
Екологијата на варовнички карпи покрај езерото.
Распространетост
На планината Галичица, село Стење, на варовнички камењари и карпи покрај езерото. (leg.K.Micevski)(MKNH).
Помеѓу Стење и Коњско, по карпите покрај брегот на Преспанско Езеро.(leg.K.Micevski)(MKNH)
Бруклин девет-девет
Бруклин девет-девет е американска полициска процедурална комедија телевизиска серија создадена од Дан Гор и Мајкл Шур. Целата серија се врти околу Џејк Пералта (Енди Самберг), талентиран но незрел детектив на полицискиот оддел на градот Њујорк детектив во Бруклин измислената 99-та полициска станица, поради што често доаѓа во судир со неговиот претпоставен, сериозниот и строг началник Рејмонд Холт (Андре Браугер). Остатокот од глумечката екипа го сочинуваат Стефани Беатриз како Роза Дијаз, Тери Крус како Тери Џефордс, Мелиса Фумеро како Ејми Сантијаго, Џо Ло Труглио како Чарлс Бојл, Челси Перети како Џина Линети, Дирк Блокер како Мајкл Хичкок и Џоел Мекиннон Милер како Норм Скали.
Создадена како комедија снимана со една камера, ФОКС првично нарача 13 епизоди за својата прва сезона, на крајот проширувајќи ја на 22 епизоди. Премиерата на Бруклин девет - девет беше на 17 септември 2013 година. На 10.05.2018 година, ФОКС ја откажа серијата по пет сезони. Следниот ден, Ен-Би-Си ги откупи правата за шестата сезона. Премиерно беше емитувана на Ен-Би-Си на 10 јануари 2019 година. Седмата сезона беше премиерно прикажана во февруари 2020 година, а премиера на осмата сезона треба да се одржи во 2021 година.
Серијата е пофалена од критичарите за нејзината екипа, особено Самберг и Браугер. Добитник е на две награди „Еми“ за креативни уметности и награда „ Златен глобус“ за најдобра телевизиска серија - мјузикл или комедија. Самберг е добитник на награда Златен глобус за најдобра машка улога - Телевизиски мјузикл или комедија, додека Браугер е номиниран за четири „Еми“ награди за најдобра споредна машка улога во хумористична серија и е добитник на две телевизиски награди од критичарите за најдобра споредна машка улога во серија комедија. Серијата доби и посебна пофалба за претставување на сериозни проблеми, додека го задржува чувството за хумор. За претставувањето на ЛГБТ луѓето, серијата ја освои наградата на ГЛААД МЕДИА за извонредна хумористична серија.
Премиса
Сместена во измислената 99-та станица на полицискиот оддел во Бруклин, Бруклин девет-девет следи тим детективи на чело со премногу сериозниот, новоназначен капетан Рејмонд Холт. Детективите ги вклучуваат Jејк Пералта, кој има голема стапка на успешно апсење и разрешени случаи, и покрај неговиот релаксиран, безгрижен и (на моменти) детски однос. На крајот паѓа на неговата бубаличеста, секогаш по прописи, но саклива партнерка Ејми Сантијаго. Вредниот, но плашлив Чарлс Бојл е партнер со апатичната, агресивна и застрашувачка Роза Дијаз. Парот постари детективи, Мајкл Хичкок и Норм Скали, честопати изгледаат неспособни, глупави и мрзливи, но со текот на годините решиле повеќе случаи, едноставно затоа што биле на работа многу подолго.
Детективите поднесуваат извештаи на наредникот Тери Џефордс, нежен џин, посветен семеен човек, кој првично има фобија да се врати на терен од страв да не биде убиен за време на службата и да ги остави своите деца без татко. Во станицата е вклучена и саркастичната и доминантна цивилна администраторка Џина Линети, која не ја сака својата работа, го планира својот живот околу друштвените мрежи и се фокусира на танцување како животна цел.
Улоги и ликови
Енди Самберг како Џејк Пералта
Развој и продукција
Сценаристите и продуценти Мајкл Шур и Ден Гор, кои се познаваа уште од студентски денови на Универзитетот Харвард и соработуваа на ситкомот „ Паркови и рекреација“, ја добија идејата да постават комедија во полициска станица, тие сметаа дека недоволно се користи во телевизиските комедии уште од Барни Милер. Тие ја изнесоа идејата до продуцентската куќа Универзал, каде Шур имаше договор за соработка. Иако Универзал потпиша договор за снимање на серијата, мрежата на нејзината матична компанија, Ен-Би-Си, ја прекина соработката, па дуото ја продаде на радиодифузната компанија Фокс.
Фокс нарача 13 епизоди за ансамбл комедија со една камера во мај 2013 година. Серијата беше закупена за цела сезона од 22 епизоди во октомври 2013 година, а подоцна беше избрана да се емитува со ситкомот Нова девојка во „специјален едночасовен настан за комедија“ како водечки програми за Супер Боул XLVIII. Снимена е во студиото ЦБС во Студио Сити, Лос Анџелес. Надворешниот изглед на измислената 99-та полициска станица е вистинската зграда на 78-та полициска станица во Бруклин.
Фокс ја откажа серијата по пет сезони во мај 2018 година. Преговорите за оживување на серијата за шеста сезона започнаа кратко потоа со ТБС и Ен-Би-Си, како и со стриминг услугите Хулу и Нетфликс. Откако обожавателите започнаа кампања на друштвените мрежи, повикувајќи на обновување, Гор објави дека Ен-Би-Си ја презема шестата сезона од серијата, опфаќајќи тринаесет епизоди 30 часа по откажувањето. Во изјавата, претседателот на Ен-Би-Си, Роберт Гринблат изрази жалење што првично ја предаде серијата на Фокс и беше „воодушевен“ од нејзиното додавање во мрежата. Потоа беше објавено дека серијата ќе има премиера во средината на телевизиската сезона 2018-19. Во септември, мрежата нареди да се снимат дополнителни пет епизоди за сезоната 6, со што нарачката достигна до 18. Шестата сезона беше премиерно емитувана на Ен-Би-Си на 10 јануари 2019 година. Перети, кој ја толкува цивилната администраторка Џина Линети, замина од серијалот во текот на сезоната, но се врати на гостување.
Адаптација на француски јазик во Канада
Адаптацијата на француски јазик на серијата, насловена Ескуад 99, дебитираше на платформата за стриминг во Квебек, Клуб Илико во 2020 година. Сместена во Квебек, Ескуад 99 има буџет од 4 милиони за првата сезона на серијата, што е приближно ист буџет од една епизода на Бруклин девет - девет. По објавувањето на првиот трејлер, Фумеро го критикуваше кастингот, поточно оние на белите глумици во улогите засновани на Ејми Сантијаго и Роза Дијаз.
Владимир Крамник
Владимир Борисович Крамник (Влади́мир Бори́сович Кра́мник) (роден на 25 јуни 1975) е руски шаховски велемајстор. Тој бил класичен светски првак во шах од 2000 до 2006 и неоспорен светски првак од 2006 до 2007.
Во октомври 2000, тој го победил Гари Каспаров во мечот одигран во Лондон и станал класичен светски првак. Во 2004, Крамник успешно ја одбранил титулата против предизвикувачот Петар Леко во меч којшто завршил нерешено, а се одиграл во Брисаго, Швајцарија.
Во 2007, Крамник ја загубил титулата од Вишванатан Ананд, кој победил на турнирот на светското првенство пред Крамник. Тој го предизвикал Ананд во 2008, но загубил.
Животопис
Владимир Крамник се родил во градот Туапсе, на брегот на Црното Море. Неговиот татко бил Борис Соколов, но тој го земал презимето на неговиот очув, кога неговата мајка се премажила. Како дете, Владимир Крамник учел шах во школата на Михаил Ботвиник. Неговиот прв резултат за паметење од голем турнир бил златниот медал, кој го освоил како резерва во руската шаховска репрезентација на шаховската олимпијада во 1992 во Манила. Неговиот избор за да биде дел од тимот довело до неколку контроверзи во Русија во тоа време., бидејќи Владимир имал само 16 години и не бил велемајстор, но неговиот избор го поддржувал Гари Каспаров. Тој добил 8 партии, одигрувајќи едно реми и без да загуби партија.
Следната година, Крамник играл на многу силниот турнир во Линарес. Тој завршил петти, победувајќи го тогаш третиот во светот Василиј Иванчук. Тој продолжил со серијата на добри резултати, но морал да чека до 1995 за беговата прва победа на еден големк турнир со нормални контроли, кога победил на силниот турнир во Дортмунд, завршувајќи без да загуби партија. Крамник продолжил со добрите резултати, вклучувајќи ги осумте победи во Дортмунд од 1995 до 2007. Тој е втѕориот од вкупно четворицата шахисти, кои имале рејтинг над 2800 (прв по Каспшаров).
Стил на игра
Гари Каспаров го опишал стилот на игра на Крамник како поучен и истраен, донекаде сличен на оној на Анатолиј Карпов. Тој е еден од најцврстите противници, кој може да се победи, губејќи партија по одиграни над 100, што довело до мечот против Каспаров со 80 последователни партии без пораз. Каспаров беше немоќен против Крамник во нивниот меч за светски првак во 2000, главно поради големата и солидна разновидност на отворања со црни фигури, кој го демонстрираше Крамник, изненадувачки играјќи ја Берлинската одбрана во Шпанска партија, што му помогна да го неутрализира Каспаровиот потег 1.е4.
Светско првенство 2000
Во 2000, Крамник одигра 16 партии против Гари Каспаров во Лондон за титулата класичен светски првак во шах. Крамник беше опишан како аутсајдер, но неговата примена на Берлинската одбрана на Каспаровата Шпанска партија имаше голем ефект. Со бели фигури, Крамник вршеше силен притисок на Каспаров, победувајчи го втората и десеттата партија и превидувајќи ја победата во четвртата и шестата. Каспаров се бореше, согласувајќи се на кратки реми партии со бели фигури во деветтата и тринаесеттата партија. Крамник го доби мечот со резултат 8.5 - 6.5, без загубена партија (овва се случи по вторпат во историјата, светскиот првак да не загуби партија во мечот за светски првак). Со овој настан беше обележан првиот пораз на Каспаров во еден меч за светски првак.
Владимир Крамник - Deep Fritz
Во октомври 2002, Крамник учествуваше на Бренс во Бахреин, осмиот меч против компјутерот Deep Fritz во Бахреин. Крамник започна добро, водејќи со 3 - 1 по воведните четири партии. И покрајк тоа, во петтата партија in game five, Крамник направи нешто што беше опишано како најголема грешка во неговата кариера (грешка која може да се спореди со неговиот пораз против Deep Fritz 10 во 2006), губејќи коњ во типична реми-позиција. Тој брзо се предаде. Тој исто така ја загуби и шестата партија, правејќи спектакуларна жртва, иако најточните анализи покажуваат дека со правилна игра, тој би можел да извлече реми. Последните две партии завршија реми, па мечот заврши со резултат 4-4. Ова е шестата партија од мечот:
'''1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 b6 4.g3 La6 5.b3 Lb4+ 6.Ld2 Le7 7.Lg2 c6 8.Lc3 d5 9.Se5 Sfd7 10.Sxd7 Sxd7 11.Sd2 0-0 12.0-0 Tc8 13.a4 Lf6 14.e4 c5 15.exd5 cxd4 16.Lb4 Te8 17.Se4 exd5 18.Sd6 dxc4 19.Sxf7!? Kxf7 20.Ld5+ Kg6 21.Dg4+ Lg5 22.Le4+ Txe4 23.Dxe4+ Kh6 24.h4 Lf6 25.Ld2+ g5 26.hxg5+ Lxg5 27.Dh4+ (27.De6+ Sf6 28.f4 Lh4!!) 27...Kg6 28.De4+ Kg7 29.Lxg5 Dxg5 30.Tfe1 cxb3 31.Dxd4+ Sf6 32.a5 Dd5 33.Dxd5 Sxd5 34.axb6 axb6 0-1 (35.Txa6? b2)'''
Во февруари 2004, Крамник победи на шаховскиот турнир во Линарес, за првпат сам (во 2000, тој победи, но на делба на првата позиција со Каспаров), завршувајќи непобеден со резултат +2, пред Гари Каспаров, најдопбриот шахист во светот во тоа време.
Одбрана на титулата во 2004
Од 25 септември 2004 до 18 октомври 2004, Крамник ја одбрани титулата класичен светски пшрвак во шах против Петар Леко во Брисаго, Швајцарија, одигрувајќи реми во последната партија. Во четиринаесеттата партија, позицијата беше во корист на Леко, додека Крамник ја победи последната партија, со што изедначи на 7 - 7 и ја одбрани титулата светски првак во шах. Наградата изнесуваше 1 милион швајцарски франци. Поради нерешениот резултата, наградта беше поделене меѓу двајцата шахисти.
Мечот за обединување на титулата во 2006
Кога Гари Каспаров се одвои од ФИДЕ, по мечот за светски првак во 1993 против Најџел Шорт, тој направи расцеп во шахот во светот. Како одговор, ФИДЕ го санкционираше мечот меѓу Анатолиј Карпов и Јан Тиман за светското првенство според ФИДЕ, којшто го доби Карпов. Всушност, светот виде два светски „прваци“: „класичен“ светски првак; и светски првак според ФИДЕ.
Кога Крамник го победи Каспаров и ја наследи титулата на Каспаров, тој со тоа повлече неколку контроверзи, бидејќи беше одредено да игра за светски првак, откако го загуби квалификацискиот меч против Алексеј Широв.
На следното светско првенство во шах според ФИДЕ (Светско првенство во шах 2005), Крамник одби да учествува, но влијаеше победникот на турнирот да игра со него во меч за обединување на титулата светски првак во шах. По турнирот, преговорите за обединување започнаа меѓу Крамник и новиот светски првак според ФИДЕ - Веселин Топалов од Бугарија.
Во април 2006, ФИДЕ соопшти дека ќе се одржи меч за обединување на титулата меѓу Крамник и Топалов — светското првенство во шах 2006. Мечот се одигра во Елиста, Калмикија. По првите четири партии, Крамник поведе со 3-1 (од максимален број на 12 партии). По четвртата партија, Топпалов протестираше дека Крамник го користи тоалетот многу често, навестувајќи дека Крамник подготвувал нешто што е надвор од правилата. Топалов изјави дека ќе одбие да продолжи во соочувањето со Крамник во останатите партии. Комитетот за жалби одлучи тоалетите на шахистите да бидат затворени, па тие беа принудени да користат заеднички тоалет, придружувани од еден арбитар.
Крамник одби да ја одигра петта партија, па како резултат на тоа, бодот го доби Топалов со што намали на 3 - 2. Крамник тврдеше дека комитетот за жалби е незаинтересиран и побара истиот да биде сменет. Како услов да го продолжи мечот, Крамник бараше останатите партии да се одиграат според условите наведени во договорот, коишто наложуваа дискретност во употребата на бањата.
Контроверзите резултираа со големи објави од страна на Chessbase и другите издавачи на информации. Рамнотежата на навивачите беше нарушен во корист на Крамник. Многу познати шаховски имиња, како Гари Каспаров, Џон Нан, Јасер Сеираван и Базел Кок го поддржаа Крамник. The Russian and Bulgarian Chess Federations supported their respective players. Однесувањето на Крамник за време на мечот му донесе голема поддршка во глобалната шаховска заедница.
По 12 регуларни партии, мечот беше изедначен (6-6), иако Крамник продолжи да бара да се игра и партијата од петтиот меч, која ја загуби без игра. На 13 октомври 2006,, резултатот од контроверзната петта партија изгуби на значење, откако Крамник победи во брзопотезните партии со резултат 2.5-1.5, со што ја обедини титулата светски првак во шах.
Турнирот за светски првак во шах во Мексико во 2007
Кога Крамник го доби мечот за обединување на титулата, тој исто така го победи Топалов на светското првенство во шах во 2007. Иако мотивот од неговата „класична“ титула и обединетата титула светски првак во шах е дека треба да се игра меч за светски првак, тој изјави дека за светски првак ќе го признае победникот на турнирот како светски првак.
Мечот во 2008
На Крамник му се даде прилика во повторен меч да го предизвика Ананд и да ја врати титулата светски првак во шах во своја корист. Мечот се одигра во Бон. Крамник беше жртва на добрата подготовка на Ананд и загуби три од првите шест партии (две со бели фигури). Крамник ја подобри својата игра, и иако победи во 29. потег од десеттата партија, не можеше да ги добие и останатите и го загуби мечот со резултат 6.5 - 4.5 (3 победи на Ананд, една на Крамник и 7 реми партии).
Мечот против Deep Fritz
Крамник одигра меч од шест партии против компјутерскиот програм Deep Fritz во Бон од 25 ноември до 5 декември 2006, во кој загуби со реултат 2-4 (2 пораза и 2 реми партии). Тој доби 500,000 евра за играњето и ќе добиеше уште 500,000 евра за секоја добиена партија. Верзијата 10 на Deep Fritz имаше два Intel Core 2 Duo процесора. Ктамник дби копија од програмот во неговите подготовки во средината на октомври, но главната верзија содржеше и книга на отворања. Со исклучок на оваа ограничена книга, програмот не можеше да се менува за време на мечот. TЗавршниците кои ги играше програмот беа ограничени на 5 фигури,
На 25 ноември, првата партија заврши реми по 47 одиграни потези. Голем број на коментатори изјавија дека Крамник испуштил шанса да победи. Два дена подоцна, втората партија заврши со победа на Deep Fritz, кога Крамник направи нешто што беше наречено „грешка на столетието“ од страна на Жужа Полгар, кога пропушти да се одбрани од мат во еден поте, кој му се закануваше. (see also Deep Fritz vs. Vladimir Kramnik blunder). Третата, четвртата и петтата партија завршија реми. Во последната партија Fritz со бели фигури импреивно го победи светскиот првак во шах, победувајќи во мечот.
Приватен живот и здравје
Крамник беше дијагнозиран со слаба форма на артриртис, наречена анкилозен спондилитис. Тоа му причинуваше голема физичка вознемиреност за време на партиите. Во јануари 2006, Крамник соопшти дека нема да настапи на шаховскиот турнир во Вајк ан Зее за да може да побара лекување за неговиот артритис. Тој се врати од лекување во јуни 2006, настапувајќи на Шаховската олимпијада. Тој оствари резултат од +4, обезбедувајќи највисок оценет рејтинг (2847) од вкупниот број на 1307 шахисти.
На 31 декември 2006, тој се омажи со француската новинарка Мари-Лаур Жермон.
Нема шпекулации дека интересот во шахот меѓу човкот и компјутерот резултира со гордост, со мечот во Бон, но и се претходните мечеви, во кои играле Каспаров, Крамник, Адамс и различни шаховски програми. Според професорот Монти Њуборн од универзитетот за научно програмерство МекЖил, за пример „науката е создадена“.
Змија (соѕвездие)
Змија — соѕвездие, единствено е меѓу современите соѕвездија со тоа што е поделено на два дела - „Змиска Глава“ (Serpens Caput) и „Змиска Опашка“ (Serpens Cauda) на исток. Меѓу овие два дела се наоѓа соѕвездието Змијоносец, односно „оној што ја држи змијата“. Змија е едно од 48-те соѕвездија кои ги забележал Птоломеј.
Ѕвезди
Бидејќи соѕвездието Змија е поделено на два дела, Бајеровото означување е според сјајноста меѓу двете половини.
Само една ѕвезда во ова соѕвездие има посјајна величина од 3, па според тоа соѕвездието не е лесно видливо. α Serpentis, наречена и Унукалхаи, се наоѓа на главата од змијата. δ Serpentis, која е исто така на главата од змијата, е двојна ѕвезда, оддалечена 210 светлосни години од Земјата. θ Serpentis наречена и Алја („Змија“ на арапски), се наоѓа на опашката на змијата и е исто така двојна ѕвезда.
Објекти од длабоката вселена
Месје 5, збиено јато сместено е приближно на 8° југозапад на α Serpentis во главата на змијата.
Месје 16 е помладо расеано ѕвездено јато кое е поврзано со маглината Орел, расеана маглина која е регион на формација на ѕвезди во опашката на змијата.
Дел од нашата галаксија Млечен Пат минува низ опашката, што е прикажано со засенчени делови на ѕвездената карта.
Историја
На почеток, соѕвездијата Змија и Змијоносец се сметале за едно соѕвездие, кое е поврзувано со митот за почетоците на медицината.
Пештерка (Рашче)
Пештерка — археолошко наоѓалиште во скопското село Рашче, Општина Сарај. Претставува населба од римското време.
На 700 м јужно од селото, на околу 2 декара обработлива земја се среќаваат фрагменти од керамички садови, стакло и друго. На локалитетот се наоѓа и една обработена плоча со натписно поле на кое се забележуваат остатоци од латинско писмо.
Колиндеров каталог
Колиндеров каталог (Collinder catalogue) — астрономски каталог од 471 расеано ѕвездено јато изготвен од шведскиот астроном Пер Колиндер. Објавен е во 1931 г. како прилог кон неговиот труд „За структурните својства на расеаните галактички јата и нивната просторна распределба“ (On structural properties of open galactic clusters and their spatial distribution). Телата од каталогот се означени со „Колиндер“ (Collinder), како на пр. „Колиндер 399“. Застарените претставки се од обликот Col + каталошки број или Cr + каталошки број, како н апр. „Cr 399“.
Колиндерови тела кои воедно се Месјеови
Колиндеровиот каталог опфаќа 29 тела кои се дел од Месјеовиот каталог:
Колиндерови тела кои воедно се Колдвелови
Мелотовиот каталог е изработен 64 години пред познатиот Колдвелов каталог. Колиндеровиот содржи 28 тела кои се опфатени во него:
Грешки
Постојат извесни грешки во Колинеровиот список, или на места што се повикуваат на него. На пример:
Трновац
Трновац — село во Општина Кратово, во околината на градот Кратово.
Историја
Во XIX век селото било дел од Кратовската каза на Отоманското Царство.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Трновац живееле 550 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Трновац имало 600 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 330 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 224 жители, од кои 194 Македонци, 1 Албанец, 1 останат и 28 лица без податоци.
Родови
Трновац е македонско село.
Според истражувањата од 1975 година, родови во селото
Мајот
Мајот (Mayotte; маоре: Maore; Mahori) е прекуморски департман и регион на Франција. Се состои од два острова: Гран Тер-Махоре и помалиот остров, Петит Тер-Паманзи и неколку островчиња околу овие два. Архипелагот се наоѓа на северниот дел на Мозамбичкиот Проток во Индискиот Океан, односно меѓу севернозападниот дел од Мадагаскар и североисточниот дел од Мозамбик. Мајот се протега на површина од 374 км2, популацијата изнесува околу 194.000 жители и затоа се смета за густо населена. Најголемо населено место и префектура е градот Мамуѕу. Нејзината територија, географски припаѓа на Коморските Острови, но со референдумот од 1974 година, политички била поделена и останала под владеењето на Франција. Оваа територија е позната и како Махоре, родното име на нејзиниот главен остров.Со референдумот од 2009 година, популацијата одобрила пристапувањето на статус на депертман (95,2 % гласале за статус на департман). На 31 март 2011, Мајот станал прекуморски департман.