cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Осоговски манастир
Камбанарија со костурница
Досега во манастирот не се откриени гробишта, освен една мала површина зад конакот со висока фасада во времето на неговата доградба, каде што се пронајдени коски од човечки скелети. Фактот дека манастирот нема свои гробишта, освен ограничената површина за погребување зад Црквата и пред камбанаријата, е одговор на загатката за функцијата на костурницата.
Првиот кат од камбанаријата, до кој се пристапува од јужниот трем, имал функција на исповедалница. Повремено служел и како просторија за живеење и како крстилница. До нивото на вториот кат водат надворешни дрвени скали од страна на тремот и тука се наоѓаат двете ѕвона на камбанаријата.
Црквата Раѓањето на Света Богородица
Североисточно од Големиот соборен храм на свети Јоаким Осоговски во непосредна близина, се наоѓа помала и постара црква посветена на раѓањето на света Богородица.
Оваа црква Антонис Николовски (по истражувањата во Свети Јоаким Осоговски) ја датира од XIV или од XVI, односно XVII век.
Во турскиот период црквата настрадала од две непогоди. Била зафатена од пожар, што се потврдува од оштетените фреско-фрагменти и исчадените ѕидови. Во 1585 година Кривопаланечко било погодено од земјотрес. Тогаш најверојатно се урнала куполата на црквата и дел од сводовите. Пишан податок од 1643 година говори за тоа дека кон крајот на XVI и првата половина на XVII век црквата била обновена. Ова го потврдуваат одликите на зачуваната архитектура.
Во XIX век црквата е преправана и доградувана во горните ѕидни партии, следејќи го опусот на градење од претходниот период. Тогаш се доградени ѓаконикомот на југоисточниот крак со влез од југ, а на западната страна нартексот (припратата) со рамна дрвена конструкција во која се вградени две помали слепи куполи. Над централниот дел на наосот куполата добила висок тамбур.
Со доградбата на припратата, таа добива повеќезначајна функција. Се оформува простор со изворот на света вода и простор за свеќи. Се истакнува сакралното достоинство на црквата како и чувството на припадност на секој кој влегува во неа.
Иако се работи за навидум едноставни доградби кои го следат континуитетот низ опусот на градењето, постигната е хармонија на архитектонската идеја и нова димензија на драматичност на композицијата.
Последната фаза на нејзиното возобновување се одвива во 1990 година. Несразмерната купола над централниот дел поставена на пандантифи со осмостран тамбур е урната и е изѕидана нова купола по принципот на аналогија, која соодветствува со фазата на возобновување од XIV век. Тогаш црквата е покриена делумно со бакар и претежно со ќерамиди, а во 1995 година се напушти ова решение и целата е покриена со бакар. Работите на куполата ги изведе екипа на Републичкиот завод за заштита на спомениците на културата.
За жал, истражувачките работи врз овој црковен објект не продолжија до денес, со што ќе се добиеја целосни сознанија за неговата историја.
Црквата Света Богородица, според градителскиот концепт, спаѓа во редот на мали крстообразни еднокуполни цркви, со основа на слободен крст, со тристрана апсида однадвор и припрата.
Наосот е осветлен со правоаголни прозорци, кои во горната фаза имаат полукружна форма. Два прозорци имаат форма на четирилисна детелина. На западниот ѕид на припратата е вграден поголем прозорец во однос на димензијата на спомнатите, кој има функција да го осветлува просторот на светата вода. Во III зона во пандантифите се претставени четворицата евангелисти со синоними (св. Лука, св. Марко, св. Јован и св. Матеј). На источната и западната страна, меѓу евангелистите се претставени светиот убрус (исток) и светлата ќерамида (запад). Во поткуполниот простор, односно под сводовите, претставени се праведните отци, и тоа: свети праведен Мојсеј, св. праведен Јосиф, св. праведен отец Јоаким, св. праведен отец Јаков, св. праведен отец Симеон и св. праведен отец Адам.
Празничните сцени се изразени во II зона. На јужната страна е претставена сцена од Рождеството Христово, на западната сцена од Успението Богородично, а на северната страна е претставена сцена од Распетието Христово.
Помеѓу празничните сцени на пиластрите се претставени св. Кирил и св. Методиј, како и маченичките св. Петка и св. Злата Мегленска.
Во I зона, на јужната страна, се претставени света Богородица со Исус Христос (умиление) и свети Јоаким Осоговски. На истата јужна страна во прозорецот се насликани тројцата бессребреници - св. Кузман, св. Дамјан и св. Пантелејмон.
На западната страна се претставени двајцата архангели, архангел Михаил и архангел Гаврил. На северната страна се претставени тројцата отци: св. Григориј Богослов, св. Василиј Велики и св. Јован Златоуст. На пиластрите во првата зона се претставени св. Климент, св. Наум, св. Великомаченик Ѓорѓи и св. Никола.
Фреско-декорацијата е изведена во современа сликарска техника врз специјално подготвена подлога. Особеност на живописот во оваа црква е што во фонот доминира сината боја во лапис лазури, што е одлика за класичниот период.
Во колоритот на ликовите доминира зелената, румено-црвената боја и окерот. Орсолите и евангелијата се позлатени со златни ливчиња.
Сликарите посветиле особено внимание на типологијата на ликовите на светците консултирајќи литература и угледувајќи се на примерите од класичниот период.
Царевец (Калиманци)
Царевец — археолошко наоѓалиште во близина на селото Калиманци. Наоѓалиштето претставува населба и некропола од римско време. Во месностите Кунец, Поревица и Вртен Даб, сместени во Калиманското Поле, се среќаваат остатоци од градби, а по површината се наоѓаат и фрагменти од сивобојни керамички садови. Северозападно од месноста Кунец, на височинката Горица е пронајдена некропола.
Осоговски манастир
Црквата Раѓањето на Света Богородица
Од новиот фреско-ансамбл во црквата Света Богородица, особен впечаток. остава монументалноста на трите празнични сцени, во кои ликот на Света Богородица е претставен благородно со израз на болка. За разлика од сцените во кои се присутни емотивни елементи, останатите светци изгледаат смирено и достоинствено.
Во кубето импонира ликот на Пантократорот со строг, смирен и благочестив поглeд.
Ликот на свети Јоаким Осоговски е претставен во духот на сликарската традиција од XIX век, онака како што е претставен од Димитрија Андонов Папрадишки во Големата манастирска црква.
Драпериите се насликани во стил на ликовите, во строг канон, типолошки со одлики на класичниот период.
Иконостас
Иконостасот во црквата Света Богородица е возобновен. За иконостасот е направена нова рам-конструкција во 1998 година, врз која сс дадени фрагменти од стариот иконостас, постојните царски двери и големиот крст со придружните икони. Работите на иконостасот ги изведе мајсторот Коле Тасков од Крива Паланка. Новиот иконостас е донација на Стојанче Таниќ од Крива Паланка.
Големиот иконостас е поделен на IV зони. Во четвртата зона се наоѓа Големиот крст. Во третата зона се поставени иконите на Исус Христос и Света Богородица, на Свети Јован Крстител и шест икони на апостолите. Втората зона ја сочинуваат девет празнични икони. Во првата зона се поставени престолните икони и царските двери. Иконите вградени во иконостасот се дело на неколкумина мајстори. Седум икони се дело на Димитар Андонов Папрадишки. Според Антонио Николоски, по нарачка на игуменот на манастирот Аверикиј во 1869 година, зографот Никола Михаилов од Крушево наменски изработил осумнаесет икони за иконостасот.
Придружен архитектонски ансамбл
Mанастирот Свети Јоаким Осоговски уште од самото основање во XII век се развил во манастир со богата содржина од цркви и параклиси, за што говори турскиот попис од 1570 година. Неговата повеќезначна функција како црковен, духовен, просветен и културен центар и попатна оаза на карваните и добро намерниците била услов да се градат многу придружни објекти во текот на неговата историја.
Оваа повеќезначна функција ја активирала потребата од сместување, пред се, на многубројната калуѓерска заедница. Ваквата поставеност и организација на манастирскиот живот би била незамислива ако не биле конаците.
Стар коначки комплекс - Бини
Овој стар коначки комплекс, слободно може да се нарече сложен коначки комплекс. Бил сместен источно зад манастирот, на денешниот голем паркинг. Од зачуваните фотографии се забележува дека тој имал форма на прекршена буква „Г". Едниот крак од конакот допирал до карпестиот бедем, висински до подножјето на денешниот конак. Вториот крак се спуштал каскадно до денешниот природен пат под нивото на паркингот во висина на амбарот, дури и пониско. Под него, на ниво на пристапниот пат, се спуштал каскадно до денешниот природен пат под нивото на паркингот во висина на амбарот, дури и пониско. Под него, на ниво на пристапниот пат, се минувало преку темен засводен приод. Влезот бил чуван од голема масивна дрвена порта.
Во 1911 година, овој коначки комплекс целосно бил уништен во пожар.
Од зачуваните фотографии се гледа дека конаците биле градени во традиционална бондручна конструкција. Во обликувањето на фасадите се воочуваат одлики од старата кривопаланечка куќа. Бил седиште на игуменот на манастирот. Тоа бил постар конак од денешниот обновен стар конак. Податокот дека тука била сместена библиотека е во прилог на преродбенската функција на манастирот и на функционирањето на црковно-ќелијно училиште
Стар конак
Стариот конак зафаќа западна позиција во однос на двете цркви на доминантна кота. Со остатоците од заштитниот бедем што го надвисуваат, овој конак ја означува ја означува крајната граница на комплексот од запад.
Објектот има силно издолжена правоаголна форма и со својата подолга оска лежи паралелно на изохипсите. Инаку, по височина, конакот се развива низ четири нивоа: визба, приземје и два ката. Конакот има два независни пристапи. Двата се од јужната страна, едниот на најгорниот кат, другиот на приземјето.
Стариот конак бил организиран вака: визби во најдолното подрумско ниво; економски простории и штали во приземјето; монашки ќелии на првиот кат; на најгорниот кат се сместени владичката, односно одајата на игуменот; гостинската одаја, т.н. „кочанска одаја", и заедничката трпезарија со манастирската маѓерница (кујна).
Денес е место за најголемите културни манифестации: Ликовната колонија и Школата за архитектура. Тука е сместена и Ликовната галерија.
Обновата на конакот е извршена со архитектонско решение и стручен надзор на Лазар Шуманов, кустос - советник во Републичкиот Завод за заштита на спомениците на културата
Конак со висока фасада
Граден е од локални мајстори кои користеле локални материјали. Стрмниот терен на кој е граден сугерира масивна и ѕидана конструкција на плочест камен поврзан со малтер. Во приземјето доминира камен, додека на катот камен и тула. Подовите и таванот се од штици, а таванот во работната просторија е обработен од дрво.
Фасадата на конакот - висока фасада е решена едноставно со бела боја која доминира, сугерира смиреност и естетска едноставност.
Во 1995 година кај овој објект е доградена кујна со трпезарија.
Владиков конак
Владиковиот конак е сместен на највисокото манастирско плато (собориште), на кота која доминира во комплексот над каскадниот стрмен карпест брег над Големата манастирска црква. Оваа локација на конакот му овозможува глетка над двете цркви и речиси на целиот комплекс.
Името го добил според идејата за градба и функцијата што се задржала до денес. Стариот конак, во кој покрај калуѓерите престојувале и гости, не ги исполнувал целосно условите за остварување на манастирската организација и за престој на владиката.
Според податоците во манастирската архива, конакот е граден во периодот 1936/37 година од страна на локални мајстори.
Објектот има правоаголна форма и е развиен на две нивоа - приземје и кат. Владиковиот конак е објект од цврста градба со дрвена меѓукатна конструкција. Во долните партии ѕидовите се со голема дебелина и се смета дека се од камен, додека на катот се потенки и се од тула.
Во приземјето се сместени, влезниот трем и скалите, големата трпезарија која зафаќа повеќе од половина од приземјето и простории за калуѓери и свештени лица.
На катот галериски се поставени одаите, со што се обезбедува подеднаква југозападна насоченост и убав поглед. Веднаш до скалите, оддесно, е делот за престој на владиката, кој се состои од одаја за спиење и одмор и одаја за прием поврзана со тераса која се наоѓа на самиот агол на објектот, од каде што се простира прекрасен поглед на целиот манастирски комплекс. На катот има уште четири одаи, санитарен јазол и мала кујна.
Конак „Плочаница"
Долг период бил во функција на контрола при влезот на гостите во манастирот од таа позиција. Во согласност со функцијата, конакот „Плочаница" има поглед врз влезот кон собириштето, Владиковиот конак, конакот од 1917 година, тремовите и малата маѓерница.
Овој објект со скромни димензии, во приземјето има визба а на катот стражарница и стан - ќелија (монашка одаја).
Објектот е граден едноставно со масивен камен. Ѕидовите се изведени од плочест камен и малтер.
Денес објектот во внатрешноста е реновиран и ја има функцијата на конак за манастирски гости.
Крстилница
Параклисот-крстилница е сместен на најгорното висинско плато (горно собориште), надвор од комплексот, во близина на скалилата што водат до конакот „Плочаница", во подножјето на стрмиот брег, речиси на патот за село Варовиште и Калин Камен. Објектот и изведен од камен, а покривот од дрво. Тој е едноделен и приземен, во основата квадратен. Во руинираната внатрешност, доминира олтарот со корито за света вода, што се доведувала од зад параклисот. Во коритото се вршела светата тајна крштавање, кое подоцна се извршувало во камбанаријата. На објектот му е потребна реконструкција. Во 2003 година покривната конструкција е обложена со ламарина.
Мала маѓерница со трем
Малата маѓерница, сместена во горното плато (собориште), не е некоја типична градба во комплексот, која го следи и го дополнува архитектонскиот ансамбл. Нејзината функција е содржински осмислена. Основен елемент во внатрешноста на малата маѓерница, која служи за приготвување храна, е огништето покрај северниот ѕид. Освен огништето, внатре има мали ниши, простор за садовите и за прехранбени артикли.
Маѓерницата е масивна градба од камен. Покриена е со ќерамиди, а некогаш со камени плочи. Во нејзино продолжение е изграден голем покриен трем со можности за престој и приготвување храна. Според градбата, спаѓа во типот на објекти што се граделе кон крајот на XIX век.
Плевна со штала
Овој двокатен објект висински е изграден во правец над казарницата во 1905 година. Има форма на издолжен правоаголник поставен во правецот север-југ.
Шталата е сместена во приземјето, а плевната на катот. Влезот во шталата е во приземјето преку масивна дрвена порта од јужната страна. Од шталата водат подвижни дрвени скали на катот. На катот се влегува (во плевната) од запад преку горната патека. Главната фасада потсетува на антички храм. Во перспектива може да се реновира и да служи за културни настани.
Лебарница
Лебарницата е изградена југоисточно од манастирот, покрај патот што доаѓа од неговата источна страна, во близина на големиот паркинг и на амбарот за жито, што е во нејзина функција. Лебарницата е изградена во 1900 година, како што е запишано над нејзиниот приземен влез. Лебарницата има приземје и кат. Во приземјето се приготвувал и се печел леб. Тоа е организирано со две простории. На катот се организирани две одаи. Одаите на почетокот се користеле за работниците во лебарницата. Имала намена и како стан за монаси. Во периодот од 1918 до 1924 и од 1945 до 1976 година, со разбирање на манастирската управа, тука работело основно училиште.
Амбар за жито
Овој амбар е изграден на едно мало плато веднаш под нивото на широкото плато (големиот паркинг) на приодот од исток.
Концепцијата на просторот и функцијата се исти со амбарот за ориз, само што овој амбар има помали димензии.
Долните партии на објектот, освен северната страна од каде што се влегува во него, се изѕидани од делкан камен. Страничните ѕидови се изведени од дрво и штици. Пред реновирањето беше покриен со ламарина, а сега со бакар. Внатре амбарот имаше прегради за истоварување и складирање на жита.
Според конфигурацијата на теренот, виси во просторот, оставајќи впечаток на возбудлива експресивна композиција.
Во 2004/2005 година е реновиран заедно со амбарот за ориз. Донацијата е на Светската банка и на Министерството за култура. Архитектонското решение и изведбата се на градежниот инженер и настојник Предраг Велиновски и диа. Стевче Ристовски. Денешната намена на амбарот е сместување на гости и културни творци.
Амбар за ориз
Амбарот за ориз е изграден на едно тесно плато источно од Големата манастирска црква во 1897 година. Неговата локација е таква што тој остава впечаток дека виси во воздух, зафаќајќи ја најгорната точка од стрмниот брег врз манастирската рекичка. Заради конфигурацијата на теренот, камената ѕидана партија зафаќа речиси три катни височини, што на амбарот му сугерира традиционална, но и вонвременска димензија. Во амбарот се влегува од северната страна преку покриен и отворен трем. Во внатрешноста се поставени дрвени скали кои водат до местото од каде што се сипе и се црпе оризот. Целата конструкција на амбарот е изведена од дрво и штици.
Писарница
Писарницата е сместена на западната страна, спроти Стариот конак.
Натписот над влезната врата го датира градењето и функцијата: „Овде се записува милостиња на праздник Свети Јоаким". Од левата страна фигурира натписот „Братје христијани", а од десната „градена 1912". Со префрлањето на главната комуникација кон манастирот по асфалтниот пат и влезот од исток, даровите се оставаат директно во Големата манастирска црква. Со ова писарницата ја загуби својата функција.
Нов конак
Новиот конак е сместен на горното висинско плато (собириште), архитектонски, стилски и функционално пополнувајќи го празниот простор меѓу конакот од 1917 година и конакот „Плочаница".
Архитектонското решение и организацијата на градбата се на дипл. архитект Стевче Ристовски, настојател во манастирот. Објектот е граден со современи градежни материјали. Во архитектонска смисла прилега на стара градска македонска куќа и ја следи градителската традиција на овие простори. Импонира со своите смирени линии и архитектонската идеја која успешно го осмислила просторот и спојот со двата конака.
На катот се поместени пет апартмани со висок стандард за сместување. Во приземјето е сместен амбиентален манастирски ресторан, со што се задоволуваат потребите на многубројните посетители.
Конак на горното собориште
Ова е нов конак со две простории на кат, надграден над системот за парно затоплување на манастирот, што се гради од средства на Светската банка и на Министерството за култура 2004/2005. Потсетува на стара македонска куќа и ја следи традицијата. Ова е конак на највисока кота што досега е граден во манастирот. Архитектонското и изведбеното решение се на инж. Предраг Велиновски, настојател во манастирот.
Од 1990 година до денес старешина на манастирот е протојереј-ставрофор Добрислав Бошковски (1938-). Прота Добрислав Бошковски е домороден свештеник, кој од 1968 до 1997 година беше старешина на кривопаланечката црква Свети Димитрија. Од 1996 година е поставен за архијерејски намесник, а во 1997 година станува протојереј-ставрофор. Тој активно е вклучен во сите акции за собирање средства за ревитализација (изградбата на новиот конак) и за функционирање на манастирот.
Денес манастирот е под Кривопаланечко архијерејско намесништво. Покрај старешината, во манастирот свештено служат и свештениците Ацо Трајановски (старешина на црквата Св. Димитрија), свештеник Љубомир Митевски и свештеник Зоран Витковски. Особено свештеникот Љубомир Митевски последниве десетина години е непосредно врзан со манастирот, со возобновувањето на неговата традиција и со богослужба во неделите и на големите христијански празници.
Меѓународна ликовна колонија „Свети Јоаким Осоговски“
Петти септември 1987 година означува нова страница во културната историја на Крива Паланка. Тогаш идејата за ново содржинско осмислување и ревитализација на манастирските конаци се оствари преку основањето на Меѓународната ликовна колонија „Свети Јоаким Осоговски". Иницијатори за нејзиното основање беа академските сликари Петар Мазев, Димитар Стојчевски, Никола Иванов-Балтон, Златко Стефанов и Јордан Михајловски. Поддршката што ја доби оваа ликовна манифестација од Неговото Високо Преосвештенство Митрополитот Полошко-кумановски, Господин Кирил, во практиката значеше отворање на портите на манастирот Свети Јоаким Осоговски за уметноста и за неистражените форми на духот. Така, почетокот беше означен како возобновување на десет века старата традиција на манастирот како културен, образовен и духовен центар.
Лавса
Лавса ― ненаселен хрватски остров во Јадранското Море, кој се наоѓа југозападно од Корнат. Неговата површина е 1.78 км2.
Во заливот има неколку куќи кои се користат само на лето. Инаку, островот е без жители. Пристаништето е заштитено од сите ветрови.
Патот на егзилот
Патот на егзилот е бесплатна онлајн акција игра направена од Грајндинг Гир Гејмз (Grinding Gear Games). Играта е поддржана од microtransactions. Слободна бета верзија, беше објавена на 23 јануари 2013 година, и играта официјално беше издадена на 23 октомври 2013.
Игра
Играчот контролира еден лик од орелска перспектива и истражува големи области и подземни пештери или затвори, борејќи се со чудовишта и исполнувајќи барања за да стекнат бодови и опрема. Играта позајмува многу од Диабло серијата, особено Диабло II. Сите области настрана од централните кампови се случајно генерирани. Сите играчи на еден опслужувач може слободно да се мешаат во камповите. Секој играч добива мапа за слободно да истражува.
Играчите можат да одберат од шесте ликови (Двобојник, Мародер, Ренџер, Сенка, Темплар и Вештерка). Сите од карактерите имаат еден или два од сите три главни одлики, сила, брзина или интелект. Последниот лик ,Скионот, можеш да го добиеш при крајот на третиот дел, и ги има сите три одлики. Поинаквите ликови не се ограничени на своите главни особини, но имаат полесен пристап до вештините. Опремата е случајно генерирана од голем број на обични типови и некои со специјални особини и кристалини штекери. Опремата е различна и се разликува по моќта. Тоа ја прави играчот зависен, барајќи опрема со синергија. Кристалите можат да се стават во нивните штекери, со што се додаваат специјални особини. Како што ликот напредува по нивоата нагоре, неговите кристали добиваат повеќе сила.
Глобички манастир
Глобички манастир — манастир во североисточниот дел на Македонија, во месноста на историското село Глобица.
Местоположба
До црквата се доаѓа преку исклучување од регионалниот пат 2232, од каде започнува земјен пат. За да се дојде во дворот на црквата во некогашното историско село Глобица, треба да се помине и Злетовска Река.
Црква „Св. Ѓорѓи“
Црквата е единствениот храм во манастирот.
Кармен Амаја
Кармен Амаја Амаја (2 ноември 1913/1915 – 19 ноември 1963) била шпанска ромска фламенко танчерка и пејачка, родена во областа Соморостро во Барселона, Каталонија, Шпанија.
Таа е позната како „најпознатата танчерка на фламенко досега“ и „најнеобична личност на сите времиња во фламенкото“. Таа била првата фламенко танчерка која го совладала танцот со нозете претходно резервиран за најдобрите машки танчери, поради неговата брзина и интензитет. Таа понекогаш танцувала во панталони со висок струк како симбол на нејзиниот силен карактер.
Животопис
Таа била родена во шпанско ромско семејство, во семејството на гитаристот Хозе Амаја Амаја (познат како „Ел Чино“, „Кинаецот“) и Микаела Амаја Морено. Кармен била второ од единаесетте деца, иако само шест (три сестри и двајца браќа) преживеале до полнолетство.
Сепак, Хозе Луис Наваро Гарсија, од cátedra de flamencología, како и повеќето други извори го именуваат 2 ноември 1913 година. Оваа теорија е поткрепена со фактот што во 1923 година Кармен Амаја настапувала во клуб во Мадрид, што не би било веројатно за 5-годишно дете, и цитат од самата Кармен Амаја во кој таа се осврнува на нејзиниот настап на Светската изложба од 1929 година: "«... en la Exposición de Barcelona од 1929 година, yo tenía dieciseis años ...» „... на изложбата во Барселона во 1929 година, кога имав шеснаесет години...'"Нејзината потврда за смртта го именува 1 ноември 1915 година како датум на раѓање, сепак, можеби едноставно ја одбрала средната точка како и Библиотеката на Конгресот.
Амаја влегла во светот на фламенкото придружувана од нејзиниот татко, осиромашен гитарист на Кале Роми, кој заработувал свирејќи во пабови дење и ноќе. Кога Кармен била мала, таа почнала да излегува со својот татко навечер и тој ја придружувал на гитара додека таа настапувала. Таа наскоро го добила нејзиниот прв прекар „Ла Капитана“.
Во исто време, таа почнала да се појавува во некои помалку познати театри. Дури откако Жозеп Сантпере, успешен вариете-бизнисмен, за првпат го покажал својот интерес за Кармен и ја запознал со попрестижните сали, таа го имала своето деби во Шпанскиот театар во Барселона. Набргу потоа, таа настапувала во театарот Палас во Париз.
Нејзиното име за прв пат се појавило во печат било за време на Меѓународниот саем во Барселона во 1929 година благодарение на Себастија Гаш, уметнички критичар кој ја видел и напишал статија во неделниот весник. Себастијан Гаш пишал:"Одеднаш скок! И танцуваше циганката. Неописливо. Душа. Чиста душа. Отелотворено чувство. Подните даски вибрирале со невидена бруталност и неверојатна прецизност. Ла Капитана била бруто производ на природата. Како и сите цигани, таа мора да била родена танцувајќи. Тоа било пред училиштето, пред академијата. Сè што знае, морала да знае од раѓање. Веднаш, гледачот се чувствува потчинет, вознемирен, доминиран од лицето на Ла Капитана, од нејзините жестоки движења на колковите, од храброста на нејзините пируети и од силата на нејзините вртења, чиј животински жар се движеше паралелно со неверојатната прецизност со која таа ги правела. Бесниот звук на нејзините потпетици и нестабилната игра на нејзините раце сега возбудени, среќни, потоа колабирани, предадени, напуштени, мртви, нежно мрдани од рамениците, сè уште се запишани во нашите сеќавања како неизбришливи плочи. Она што нè натера да го гледаме нејзиниот танц била нејзиниот нерв, кој ја извиткуваше во драматични згрчења, нејзината крв, нејзиното насилство, нејзиниот див импулс како танчерка од таа каста."Во ова време Висенте Ескудеро, почитуван бизнисмен, ја видел како танцува и заклучил дека Кармен ќе започне револуција во фламенкото благодарение на нејзината совршена синтеза на два важни стила: оној на традиционалните танчери и демнечкиот стил на танчери во вариетеата.
Во 1930 година, таа била дел од компанијата на Мануел Ваљехо, настапувајќи низ цела Шпанија. По враќањето во Барселона танцувала во Театро Еспањол, поддржана од Хозе Цеперо.
Во 1929 година, таа се појавила на плакат на таблото Вила Роса во Мадрид, а во 1930 година настапила на Меѓународната изложба.
Таа со година работела во театарот Зарзуела, познат и како Колосеумот, во Мадрид со Кончита Пикер, Мигел де Молина и други познати уметници, како и во театарот Фонталба. Тоа бил автентичниот успех на Кармен на национално ниво. Таа играла мала улога во La hija de Juan Simón и Maria de la O и работела за музичко списание во Барселона. Од нејзиниот прв настап во 1935 година до нејзиниот последен во „Лос Тарантос“, нејзиното танцување ја прикажувало најчистата форма на фламенко. Филмовите во кои таа глумела се извонредни по тоа што многу малку филмови биле создадени околу една фигура. Тие се и модел за сите танчери кои го дефинираат својот танц како танц „со темперамент“. Многу ретко во историјата Њујоршкиот танц и фламенкото биле тие толку успешни како при настапите на Кармен Амаја.
Хуан Карчелер ја ангажирал на турнеја. Таа патувала во неколку големи градови, вклучувајќи го и Сан Себастијан. Во 1935 година, Луисита Естео ја претставила во Мадрид, во шоуто во Колосеумот. На 18 јули 1936 година, кога се случил државниот удар во Шпанија, Кармен и нејзиниот тим биле во театарот Зорила во Ваљадолид, работејќи за компанијата на Карселе. Во тоа време тие биле финансиски обезбедени и таа го купила својот прв автомобил. Тие требало да одат во Лисабон за да го потпишат договорот за закуп, но автомобилот бил реквизиран и тие не можеле да патуваат во Португалија до ноември.
Во 1988 година, во почит на Кармен Амаја, Tablao de Carmen било основано во Poble Espanyol, истото место каде што таа танцувала за кралот на Шпанија Алфонсо XIII за време на инаугурацијата на меѓународната изложба во Барселона во 1929 година. Tablao de Carmen прикажува дел од фотографското наследство на Кармен Амаја. Гитарата на нејзиниот сопруг Хуан Антонио Агуеро (од Сантос Хернандез од 1930 година) е дел од наследството на основачкото семејство на Tablao de Carmen и се свири во Таблаото во посебни прилики.
Почеток на меѓународниот успех: Јужна Америка и Централна Америка (1936-1940)
Во 1936 година, кога Шпанската граѓанска војна штотуку започнала, Кармен Амаја и нејзината трупа биле на турнеја во Ваљадолид со шоуто на Луисита Естесо. Ја преминале границата од Шпанија во Португалија и по кратко време пристигнале во Лисабон. Оттаму тие отпловиле за Буенос Аирес со бродот Монте Паскоал, на кој му требале петнаесет дена да го премине Атлантикот и да пристигне во Бразил и Уругвај. Таа дебитирала во Буенос Аирес, придружувана од Рамон Монтоја и Сабикас во театарот Маравиљас.
Во оваа фаза од нејзиниот живот, таа во својата уметничка група додаде неколку членови од нејзиното семејство. Снимала филмови во Буенос Аирес со Мигел де Молина и го освоила восхитот на музичарите Артуро Тосканини и Леополд Стоковски, кои јавно ја пофалија.
Успехот на Кармен Амаја и нејзиното семејство ги надминаl сите очекувања. Планирале да останат само четири недели, но на крајот останале девет месеци, бидејќи секогаш кога Кармен настапувала, театарот бил исполнет, а билетите биле распродадени два месеци однапред. Добар пример за огромната популарност што уметницата ја постигнала во оваа јужноамериканска земја била изградбата на театар што го носи нејзиното име: el Teatro Amaya.
Исто така, во поголемиот дел од тие години во Америка, таа одржувала лична врска со Сабикас, кој непосредно пред неговата смрт изјавил дека тој и Кармен биле во врска девет години и дека се разделиле во Мексико.
Успех во САД (1941–1947)
Во САД, Кармен Амаја запознала многу од највлијателните луѓе во тоа време. Таа неколку пати отишла во Холивуд да снима филмови и најважните личности од кинематографијата, музиката и културата сакале да го видат нејзиниот танц. Музичарот Тосканини еднаш бил присутен за време на еден нејзин настап и изјавил дека никогаш не видел уметник со подобар ритам и повеќе страст. Таа импровизирала непрекинато, исто толку брзо колку и совршено.
Таа отпатувала во Њујорк во 1941 година и настапила во Карнеги Хол со Сабикас и Антонио де Тријана. За време на престојот во САД, таа се сретнала и со Френклин Рузвелт, претседателот на САД. Било објавено дека откако ја видел, Рузвелт и дал јакна за куглање со брилијанти и ја поканил да танцува во Белата куќа. Таа се вратила во Европа каде што настапувала во Театарот на Шанзелизе во Париз, а подоцна и во Лондон, каде што имала средба со кралицата на Обединетото Кралство.
Враќање во Шпанија
Кога Кармен Амаја се вратила во Шпанија во 1947 година, таа веќе била светски позната личност. Во годините поминати во Америка, таа не само што професионално се етаблирала како уметник, туку и станала легенда. Во тоа време, нејзиниот танц бил најхрабриот фламенко што некогаш бил изведен во театар. Сепак, таа не се издвојувала само по уметноста, туку и по фасцинантната личност, која ги освоила сите што ги познавала, и поради танцувањето и поради нејзиното непредвидливо однесување. Таа исто така била извонредно дарежлива.
Таа се вратила да танцува во Шпанија следната година, настапувајќи во театарот Тиволи во Барселона по неколку настапи во Рим. Таа ја продолжила својата работа во Мадрид, Париз, Лондон и различни градови во Германија, Италија и остатокот од Европа. Кралицата на Англија и честитала кога таа настапила во Обединетото Кралство; Кармен Амаја и Елизабета II се појавиле заедно во фотографија во весник со наслов: „Две кралици лице в лице“.
Во текот на следните години таа ја продолжила својата работа во северна Европа, Франција, Шпанија, САД, Мексико и Јужна Америка. Таа триумфирала во Вестминстерскиот театар во Лондон и во театарот Ла Зарзуела во Мадрид во 1959 година. Во тоа време, Барселона и оддаде почит на Кармен Амаја со фонтаната Кармен во нејзиниот стар кварт, Соморостро. Таа го снимила својот последен филм, Los Tarantos, од Ровира-Белета во 1963 година, а потоа продолжила да работи. На крајот, нејзината болест ја спречил да продолжи во Гандија.
Нејзината болест се влошила при снимањето на нејзиниот последен филм, Los Tarantos, во режија на Ровира-Белета (1963). Кармен ги надминала здравствените проблеми и на крајот од снимањето започнала летна турнеја. Последниот пат кога таа настапила во Мадрид, таа веќе била смртно болна. Конечно, нејзината болест ѝ ставила крај на нејзината кариера, поради еден вид бубрежно оштетување што попречувало правилно елиминирање на токсините што ги акумулирало нејзиното тело. Лекарите не можеле да најдат соодветен третман. Таа за последен пат танцувала во Малага. На 8 август 1963 година, додека работела во Гандија, Кармен го прекинала својот настап. Таа танцувала кога одеднаш му рекла на Батиста: „Андрес, завршивме“.
Смрт и наследство
Кармен Амаја починала од бубрежна болест во Бегур, Жирона, североисточна Каталонија, во 1963 година и е погребана на гробиштата Сириего во Сантандер.
Таа била наградена со Медал за заслуги за туризам во Барселона, наградата Ласо на дамата од Order of Isabel la Católica и ја добила титулата Посвоена ќерка на Бегур.
Три години по нејзината смрт (1966) таа била почестена со споменик поставен во забавниот парк Монтјуик. Буенос Аирес има улица именувана по неа. Во Мадрид во „Таблао“ Лос Калифас, таа била почестена со изведба на почит во која учествувале многу уметници, меѓу кои Лусеро Тена, Марикила и Феликс де Утрера.
Награди и признанија
Нејзината смрт претставувала голема загуба за целиот свет на фламенко. Таа била наградена со Медала дел Мерито Туристико во Барселона, Лазо де Изабел ла Католика и титулата Хија Адоптива де Багур. Нејзиниот погреб бил посетен од голем број Роми од различни делови на Шпанија, па дури и од Франција.
Амаја починала во Багур, каде ги поминала последните денови, а нејзините останки почиваат во криптата на семејството на нејзиниот сопруг, во Сантандер. Три години по нејзината смрт во 1966 година, нејзините статуи биле поставени во Парк де Монжуик во Барселона и во Буенос Аирес, додека во Мадрид, во Таблао Лос Калифас, се одржа настан предводен од Лусеро Тена, со повеќе други уметници. Таа, исто така, била одликувана во Лафранч (Жирона) во 1970 година.
Личноста на Кармен Амаја е прославена од критичари, фламенколози и писатели, како и од поети, меѓу кои и Фернандо Кињонес, автор на поемата Soneto y letras en vivo para Carmen Amaya. Избрана транскрипција на овие коментари од Висенте Мареро, гласи:
Кармен Амаја може да го види неверојатното убедување кое понекогаш има тенденција да танцува. „Гитанила“ нерасположена, слаба, ситна, речиси бестелесна. Бринета, со трагично и далечно идолско лице, азиски јаболчници, со долги очи полни предзнаци, искривени раце. Со својата „репајолера“ циганска [ромска] грациозност, таа не е само уште еден милионер во Северна Америка, туку една од нашите големи танчерки, која успеа, со тајната на танцот и нејзиниот танц е родена да танцува и танцуваше феноменално. Кармен Амаја, е нејзиното име, не е различна жена во секој нејзин танц, како што често се случува со други големи танцови фигури.
Наследството на фламенкото на Кармен е сè уште валидно до ден-денес како пример за танцување со сила, метар, интензитет и моќ и како начин на изразување што ставил крај на сладоста на фламенкото што издржало до тој момент. Познатиот продуцент Сол Хурок ја опишал Кармен како „Човечкиот Везув“. Кармен Амаја била инкарнација на танцот фламенко пар екселанс. Танцувала во бројни филмови.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Ропство
Ропство — краен облик на искористување на луѓето од други луѓе. Робот е правно изедначен со предмет. Ропство има уште во првобитното општество, постои во стариот и средниот век, но и во новиот век (на пример, плантажно ропство во САД).
Човекот кој се наоѓа во ропство се нарекува роб, а женската варијанта е робинка.
Видови ропство
Традиционалното ропство подразбира луѓето да се третираат како предмет за купопродажба, односно како личен имот на оној што ги поседува. Иако овој вид бил доминантен во многу општества во минатото, ваквата форма на ропство е денес забранета од правните системи на било која меѓународно призната влада.
Должничко ропство е една форма на неслободна работа, при што човекот самиот се става како залог поради отплата на заем или кредит. Услугите потребни за отплаќање на долгот и нивното траење може да се недефинирани, а ваквиот тип на ропство може да се пренесе од генерација на генерација. Ова е најраспространета форма на ропство во денешно време, а најзастапено е во Јужна Азија.
Принудна работа или неслободна работа е форма на ропство каде лицето е принудено да работи против своја волја, под закана или поради друг вид на казна. Со ваквата дефиниција се опфатени и оние институции кои се уредени со закон, како што се регрутирање на војници и казнена работа.
Трговијата со луѓе најчесто ги опфаќа жените и децата кои се приморани на проституција, а ова е најбрзорастечка форма на присилна работа денес. Земјите како Тајланд, Камбоџа, Индија, Бразил и Мексико се идентификувани како жаришта на комерцијална сексуална експлоатација на деца и жени.
Историја на ропството
Најраниот извор во кој се споменува ропството е Хамурабиевиот законик (Месопотамија, око 1760 г. п.н.е.) од кој се гледа дека во тоа време ропството било широко распространето и прифатено. Во Законикот се вели дека ќе биде казнет со смрт секој што ќе помогне на роб да избега или ќе му даде засолниште на избеган роб. Библијата го споменува ропството како воспоставена институција.
Историјата на земјите Месопотамија, Египет, Израел, Стара Грција, Стар Рим, Персија, Кина, како и цивилизациите на Маите, Ацтеките, на Сумер и на Индија изобилуваат со робови поврзани со војните. Воените заробеници најчесто завршувале како робови на имотите на победниците. Кон робовите секаде се постапувало свирепо но не претерано, бидејќи бробовите биле „скапоцени“.
Во Стар Египет немало многу робови, земјата ја обработувале слободните селани, а пирамидите ги граделе слободни работници. Сите робови биле сопственост на фараоните и не биле продавани на останатите граѓани.
Во Стар Рим околу 15% до 20% од населението биле робови, а до 2 век кога биле донесени закони за заштита на робовите, робовласникот можел неказнето да убие свој роб. Поради високата цена на робовите, сепак ова ретко се случувало. Позицијата на робот зависела од работата за која бил наменет, па робовите кои служеле во домовите на своите господари биле во подобра позиција од оние кои работеле како земјоделци.
Во древна Кина поимотните семејства имале робови, а на дворот на кинеските цареви имало и повеќе од илјада робови.
Робовите во Византија често биле кастрирани. Во Цариград речиси една петтина од жителите биле робови, а градот во 15 век бил голем центар за продажба на робови.
Арапите собирале робови по пристаништата на Источна Африка. Проценетиот број на Африканци кои биле одведени како робови на овој начин се проценува на 11 до 17 милиони од 650 до 1900 година, додека бројот на робови кои Европејците ги однеле во Америка е околу 11-12 милиони од 1500 до 1860-те години.
Во Отоманското Царство, постоеле машки робови кои биле кастрирани, евнуси, кои служеле како чувари на харемот. Робинките пак, биле носени во харемот, и служеле како средство за забава на султанот. Елитните трупи на турската војска биле јаничари и речиси сите биле однесени како деца и по потекло биле од Балканот.
Укинување на ропството
Во текот на историјата, правени се низа обиди да се ослободат од ропство цели народи или некои групи. Во САД увозот на робови бил забранет во 1808 година, а нетрпеливоста меѓу робовладетелскиот југ и слободниот север е една од причините за Американската граѓанска војна во 1861 година. Конвенцијата за ропството што ја организирала Лигата на народите во 1926 година, донела пресврт. Членот 4 од Општата декларација на човекови права усвоена во ООН во 1948 година, строго и експлицитно го забранува ропството. Францускиот закон од 2001 година го прогласил ропството за злосторство против човештвото. .
Современи случаи на ропство
Здружението за борба против ропството (Anti-Slavery Society) тврди дека: „Иако повеќе не постои ниедна држава која правно го признава ропството, сепак укинувањето на ропството не значи дека го нема.“ Постојат милиони луѓе ширум светот кои живеат и работат во услови слични на ропство. Според проценките на меѓународните организации, во 2005 година имало околу 12,3 милиони случаи на принудна работа во светот.
Трговија со луѓе е вид на современо ропство, при што жртвите се регрутираат преку нудење на лажно работно место, лажен брак и слично, или се продадени од семејството. Некои од жртвите се со измама доведени до долг, или пак се контролирани со употреба на дрога. Во извештај од 2006 година, се вели дека годишно околу 800.000 луѓе се пренесени преку границите со измама. Околу 80 проценти од нив се жени и девојки, а 50 проценти се малолетни, се вели во извештајот на американскиот Стејт Департмент од 2008 година. Иако голем дел од нив се принудени на проституција, сепак некои од жртвите се приморани да работат физичка работа.
Кирил Конески
Кирил Конески — македонски филолог. Тој е еден од авторите на македонскиот правопис.
(Прилеп, 19 јануари 1929 - 19 април 2023) – јазичар, универзитетски професор. По дипломирањето работи во Институтот за Македонски јазик „Крсте Мисирков“ на проектот Правопис на македонскиот литературен јазик со правописен речник (1 јули 1957 – 31 јануари 1969). Потоа е професор по современ македонски јазик на Педагошката академија „Климент Охридски“ во Скопје, а подоцна на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“. Негов научен интерес е современиот македонски јазик, област од која има објавено повеќе монографии. Уредник е на Толковниот речник на македонски јазик (досега се објавени три тома).
БМВ
Производство
Во ноември 2016 година, на авто-салонот во Гуангџоу, Кина, „БМВ“ го претставил моделот „БМВ серија 1“, во седан верзија. Моделот бил заснован на платформата за автомобили со преден погон „UKL“, со предна суспензија „макферсон“ и со задна мултилинк суспензија. „БМВ 1“ имал димензии од 4.456 мм (должина), 1.803 мм (широчина) и 1.446 мм (висина), а меѓуоскиното растојание изнесувало 2.670 мм. Првично, производството на овој модел било остварено како заедничко вложување на „БМВ“ и „Брилијанс“ при што моделот се нудел само на кинескиот пазар.
IC 433
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 433 се споменува и како ESO 186-11, AM 2008-565.
Откривање
Објектот е откриен на 17 мај 1904 година од страна на Ројал Харвуд Фрост.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 433 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. IC 433 има привидни димензии од 1' х 1'.
Други поделби
Проучување на IC 433 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 64272.
Користена литература
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)
Шаховски турнир во Нанѓинг
Шаховски турнир во Нанѓинг, познат и како „Бисерна пролет“ — шаховски турнир кој се одржува еднаш годишно во Нанѓинг, НР Кина. На турнирот учествуваат 6 супер велемајстори, при што секој од нив игра по две партии со секој останат противник, па турнирот добива карактер на Берегровуиот систем. Првиот турнир се одржа во декември 2008, на кој победи Веселин Топалов. Место на одржување на турнирот е хотелот Бисерна пролет во Нанѓинг.
Според Силвио Данаилов, менаџерот и тренер на Топалов, овој турнир „со сигурност ќе биде еден од Гренд слем турнирите“, зборови кои се остварија во 2009.
Организација
Турнирот е организиран од страна на општината на градот Нанѓинг, административниот центар Шах и карти, народната влада на округот Пуку и управата за спорт во Нанѓинг.
Спонзори на турнирот се фармацевтската компанија Џангзу Канион, дневниот весник Јангџи и Манделовиот меѓународниот универзитет за претприемништво.
Наградниот фонд на турнирот изнесува 250.000 €, од кои победникот добива 80.000 €.
Организацијата на турнирот е поддржана од страна на ФИДЕ, Европската шаховска федерација и Азиската шаховска федерација.