cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Јанош Бојаи
Дали Бојаиевиот простор навистина постои?
Одговорот е „да“ во апстрактна смисла. Јанош Бојаи покажал дека Евклидовата аксиома за паралелноста може да биде заменета со друга, а конструкцијата продолжува во истиот правец. Како математичка можност, таа постои. Меѓутоа, се поставува прашањето дали може физички да се најде било каде во просторот?
Тоа е она во што Бојаи верувал дека тридимензионалниот простор во астрономијата (Бојаиева геометрија). Ако ова толкување е погрешно, тогаш просторот во вселената, е всушност временски простор: четиридимензионален.
NGC 7594
NGC 7594 — спирална галаксија во соѕвездието Пегаз, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 18 м 13,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +10° 17' 52"". Положбениот агол на објектот е во износ од 30°.
Други поделби
Проучување на NGC 7594 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 70991. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1164. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 313.
Фалкенштајн
Фалкенштајн може да се однесува на следниве места:
Каранфил
Каранфил —  со околу 300 а на цветни растенија од то каранфили (Caryophyllaceae). Автохтони се на Европа и Азија, со неколку вида во северна Африка и еден вид (D. repens) во Северна Америка. Во Македонија и разни други земји, каранфилот (поточно градинарскиот каранфил) е симбол на првомајството и партизанското движење.
Опис
Претставниците на родот се претежно зелјести и повеќегодишни, со тоа што некои се едногодишни и двегодишни. Некои имаат облик на полугрмушки со дрвенести стебленца. Листовите се спротивставени, прости и линеарни со сивозелена до синозелена боја. Цветовите имаат по пет ливчиња со набрани рабови и (речиси сите) имаат светлорозова до темнорозова боја. Еден вид (D. knappii) има жолти цветови со виолетова средина. Извесни повеќегодишни видови имаат карактеристичен опоен мирис.
Ендемски каранфили во Македонија
Во Македонија виреат разни видови на каранфили, од кои некои се заеднички за поширокиот регион или континентот, но некои се ендемски:
Одгледување
Каранфилот има подолга историја на одгледување и вкрстување, па затоа постојат илјадници градинарски и цвеќарски сорти со многу нијанси на бела, розова, жолта и црвена боја и огромна разновидност на облици и белези. Одгледуваните каранфили можат да се поделат на обрабени, вечноцутни, малмезонски, старински, современи и планински.
Шенек
Шенек може да се однесува на следниве места:
Кумеров (ам Зе)
Кумеров (ам Зе) (Kummerow (am See); понекогаш само Кумеров) — општина во округот Мекленбуршка Езерска Област, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Селската црква во фахверк и барокниот замок на Кумеровското Езеро се главните знаменитости во општината.
NGC 5156
NGC 5156 — спирална галаксија во соѕвездието Кентаур, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5156 се споменува и како ESO 220-13, IRAS 13256-4839.
Откривање
Телото е откриено на 31 март 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5156 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 5156 има привидни димензии од 2,5' х 2'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 28 м 44,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -48° 55' 0"". Положбениот агол на објектот е во износ од 110°.
Други поделби
Проучување на NGC 5156 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 47283. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 403; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8256. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Ване Арсов
Ване Арсов ( — ) — македонски револуционер, член на ВМОРО.
Комитата Ване Арсов бил убиен поради тоа што не им се потчинил на Александар Протогеров и Тодор Александров и затоа што не ја признавал нивната организација, односно ја сметал за царска (на бугарскиот цар).
Хеди Фрид
Хеди Фрид (родена на 15 јуни 1924 година) е шведско - романска авторка и психолог. Го преживеала Холокаустот и таа поминала низ Аушвиц, како и Берген-Белзен, доаѓајќи во Шведска во јули 1945 година со бродот M/S Rönnskär.
Атинско Војводство
Атинско Војводство — феудална држава создадена формирано во текот на Четвртата крстоносна војна на територијата на поранешна Византија, односно во 1205 година. Престолнина на ова војводство бил градот Атина во Атика. Државата опстојувала сè до 1458 кога била вклучена во составот на Османлиското Царство.
Основање на Војводството
Првиот војвода на Атина (како и на Теба) бил Отон де ла Рош, малолетен бургундски витез на Четвртата крстоносна војна. Иако тој од основањето на војводството во 1205 година бил познат како „Војвода на Атина“, титулата станала официјална дури во 1260 година. Ото себеси се прогласил за „Господар на Атина“ (на латински Dominus Atenarum, на француски: Sire d’Athènes). Локалнoто население војводите ги нарекувале „Мега Кирис“ (Μέγας Κύρης), од каде потекнува скратена форма „Мегаскир“, која честопати ја користеле дури и Франките кога зборувале за војводите на Атина.
Атина првично била вазалска држава на Солунското кралство, но откако Солун бил заземен во 1224 година од Теодор, деспотот на Епир, кнежевството Ахаја ја побарало власта во Атина, барање коешто го оспорил де ла Рош во војната за наследство на Негрепонт. Сепак, војводите по Договорот на Витербо во 1267 година, ја признале власта на Карл I од Сицилија.
Арагонско освојување
Војводството било под власта на семејството на Ла Рош до 1308 година а потоа преминало во власт на Готје V од Бриен. Готје ја ангажирал каталонската компанија, група платеници основана од Рожер де Флор, да се бори против византиската наследничка држава Епир, но кога се обидел да ги отпушти и да не им плати во 1311 година тие го убиле заедно со поголемиот дел од франкиското благородништво во Битката кај Кефис и го презеле Војводството. Синот на Готје, Готје VI од Бриен, ја задржал само власта врз Аргос и Науплија.
Во 1312 година, Каталонците ја признале власта на кралот Федерико III од Сицилија, кој за војвода го назначил неговиот син Манфред. Војвотската титула останала во рацете на круната на Арагон до 1388 година, но вистинската власт ја извршувале серија викар-генерали. Во 1318-19 година, Каталонците го освоиле Сидерокастрон и југот на Тесалија и го создале Војводството Неопатрија, обединето во Атина. Дел од Тесалија на Каталонците била освоена од страна на Србите.
Под арагонска власт, феудалниот систем продолжил да постои, не повеќе под основи на Романија туку под обичаите на Барселона, а официјалниот заеднички јазик сега бил каталонскиот наместо францускиот. Секој град и област - на пример на Сицилија - имал свој локален гувернер (вегер, кастла, капита), чиј мандат бил одреден на три години и кој бил именуван од војводата, генералниот викар или локалните претставници. Главните градови и села беа претставени од синдик, кои имале свои совети и офицери. Судиите и нотарите беа избирани доживотно или по наследство.
Пад
Во 1379 Наварската компанија, во служба на латинскиот император Жак де Бо, ја освоила Теба и дел од Неопатрија. Во меѓувреме, Арагонците зачувале уште еден дел од Неопатрија и Атика.
По 1381 година, војводството било управувано од кралевите на Сицилија до 1388 година, кога семејството Ачајоли од Фиренца ја зазеле Атина. Неопатрија била окупирана во 1390 година.
Од 1395 до 1402 година Венецијанците кратко го контролирале Војводството. Во 1444 година Атина потпаднала под Константин Палеолог, деспот на Мореја и наследник на византискиот престол. Во 1456 година, по падот на Цариград (1453) до Отоманската империја, Тураханоглу Омер бег ги освоил остатоците од Војводството. И покрај османлиското освојување, титулата „Војвода на Атина и Неопатрија“ продолжила да се користи од страна на кралевите на Арагон, а преку нив и од страна на кралевите на Шпанија.
Латинската црква во Атинското Војводство
Атина била седиште на атинската архиепископија во рамките на Цариградската патријаршија кога ја освоиле Франките. Седиштето, сепак, не било од значење, бидејќи било дваесет и осмо по предност во Византиското Царство. Сепак, се истакнал свештеникот Михаил Хониат. За време на освојувањето, тоа било метрополитија (провинција или епархија) со единаесет суфрагани : Еврип, Даулија, Коронеа, Андрос, Ореос, Сирир, Каристос, Портмус, Аулон, Сира и Сериф, и Сеос и Термија (или Китнус). Структурата на грчката црква не била значително променета од Латините, а папата Инокентиј III го потврдил првиот латински архиепископ на Атина, Берард, во сите права и јурисдикции на неговите грчки претходници. Обичаите на црквата во Париз биле увезени во Атина, но малкумина западни европски свештеници посакувале да заминат толку далеку како во Атина. Сепак, Антонио Балестер, образован Каталонец, остварил успешна кариера во Грција како архиепископ.
Партенон, која била православна црква на Пресвета Богородица, станала католичка црква Света Марија од Атина. Грчката православна црква преживеала како подземна институција без официјална санкција од страна на владејачките латински власти. Грчкото свештенство обично не било писмено во дванаесеттиот век и нивното образование секако се влошило под латинската доминација, кога нивната црква била забранета.
Арагонска доминација
Анексијата на војводството прво од Каталонската компанија и потоа од Арагон довело до спор во наследството по смртта на последниот војвода од Бургундија. Каталонците го признале кралот на Сицилија како суверен над Атина и ова го оставило војводството во рацете на помладите синови и под викар-генералите.
Каталонски викари-генерали
Овие биле викари-генерал на круната на Сицилија, а по 1379 година на круната на Арагон.
Семејство Ачајоли
Фирентското семејство управувало со војската до нивното отстранување од Каталонците, со помош на Наварската компанија, Нерио посакувал градот и војводството да се на Венеција, го вратил на Фирентинците сè до турското освојување.
Војводството и Данте Алигиери
Италијанскиот поет Данте Алигиери (околу 1265-1321), во сегмент од Пеколот од неговата Божествена комедија, се среќава, заедно со римскиот поет Виргил, со митолошкиот Минотаур и, зборувајќи со него, го спомнува „Војводата од Атина“ ( Тезеј ).
Во Божествената комедија на Данте (особено во Пеколот ) има многу упатувања на старогрчката митологија, а поетот ги поврзува со доцниот среден век на Грција, и со војводата од Атина.
Вран
Вран ― планина во општина Томиславград, Босна и Херцеговина. Има надморска височина од 2,074 м.
Список на години во археологијата
Ова е список на страници посветени на археологијата во поединечни години.
Дани Себалјос
Даниел "Дани" Себалјос Фернандес (роден на 7 август 1996) — шпански фудбалер, на Реал Мадрид и на шпанската репрезентација.
Список на години во археологијата
XVII век
1600 1601  1602  1603  1604  1605  1606  1607  1608  1609<BR>1610   1611   1612   1613   1614   1615   1616   1617   1618   1619<BR> 1620  1621   1622   1623   1624   1625   1626   1627   1628   1629<BR> 1630  1631   1632   1633   1634   1635   1636   1637   1638   1639<BR> 1640  1641   1642   1643   1644   1645   1646   1647   1648   1649<BR> 1650  1651   1652   1653   1654   1655   1656   1657   1658   1659<BR> 1660  1661   1662   1663   1664   1665   1666   1667   1668   1669<BR> 1670  1671   1672   1673   1674   1675   1676   1677   1678   1679<BR> 1680  1681   1682   1683   1684   1685   1686   1687   1688   1689<BR> 1690  1691   1692   1693   1694   1695   1696   1697   1698   1699<BR>
Дани Себалјос
Бетис
Роден е во Утрета, Покраината Севиља, Себалјос се приклучи на младинскиот тим на Севиља во 2004 година, на 8 годишна возраст, но беше надвор од терените во 2009 година поради проблеми со хроничен бронхитис. Тој подоцна одиграл за родниот градски клуб ЦД Утрера, и со тоа го завршил сопствениот развој во Реал Бетис по потпишувањето во 2011 година; Тој потпишал професионален договор со вториот клуб на 22 февруари 2014 година, уште од јуниорски години.
Список на години во археологијата
XVIII век
1700 1701  1702  1703  1704  1705  1706  1707  1708  1709<BR>1710   1711   1712   1713   1714   1715   1716   1717   1718   1719<BR> 1720  1721   1722   1723   1724   1725   1726   1727   1728   1729<BR> 1730  1731   1732   1733   1734   1735   1736   1737   1738   1739<BR> 1740  1741   1742   1743   1744   1745   1746   1747   1748   1749<BR> 1750  1751   1752   1753   1754   1755   1756   1757   1758   1759<BR> 1760  1761   1762   1763   1764   1765   1766   1767   1768   1769<BR> 1770  1771   1772   1773   1774   1775   1776   1777   1778   1779<BR> 1780  1781   1782   1783   1784   1785   1786   1787   1788   1789<BR> 1790  1791   1792   1793   1794   1795   1796   1797   1798   1799<BR>
Дани Себалјос
Бетис
На 26 април 2014 година, дури и без да се појавува за Б-тимот, Себалјос го одиграл својот прв официјален натпревар со Андалузија' главниот тим, на како доцна замена во Ла Лига дома со загуба против Реал Мадрид. На 21 декември, тој го постигна својот прв професионален гол, во побесата од 2-0 домашна над Трки де Сантандер за Сегунда првенство; тој бил вклучен во 33 натпревари и постигнал пет гола за Verdiblancos за време на првенството, како тие се вратија на врвот ниво во првиот обид.
Список на години во археологијата
XIX век
1800 1801  1802  1803  1804  1805  1806  1807  1808  1809<BR>1810   1811   1812   1813   1814   1815   1816   1817   1818   1819<BR> 1820  1821   1822   1823   1824   1825   1826   1827   1828   1829<BR> 1830  1831   1832   1833   1834   1835   1836   1837   1838   1839<BR> 1840  1841   1842   1843   1844   1845   1846   1847   1848   1849<BR> 1850  1851   1852   1853   1854   1855   1856   1857   1858   1859<BR> 1860  1861   1862   1863   1864   1865   1866   1867   1868   1869<BR> 1870  1871   1872   1873   1874   1875   1876   1877   1878   1879<BR> 1880  1881   1882   1883   1884   1885   1886   1887   1888   1889<BR> 1890  1891   1892   1893   1894   1895   1896   1897   1898   1899<BR>
Дани Себалјос
Реал Мадрид
На 14 јули 2017, Реал Мадрид го најави потпишувањето на Себалјос на шест-годишен договор, за обесштетување од околу €18 милиони евра. Тој го направил своето прво натпреварувачко деби на 16 август, во замена на Тони Крос во 80 минута од вториот натпревар на Суперкупот на Шпанија, со 2-0 домашна победа над Барселона. На 23 септември, во својот прв старт, тој постигнал гол во победата од 2-1 над Депортиво Алавес.
Список на години во археологијата
XX век
1900  1901   1902   1903   1904   1905   1906   1907   1908   1909<BR> 1910  1911   1912   1913   1914   1915   1916   1917   1918   1919<BR> 1920  1921   1922   1923   1924   1925   1926   1927   1928   1929<BR> 1930  1931   1932   1933   1934   1935   1936   1937   1938   1939<BR> 1940  1941   1942   1943   1944   1945   1946   1947   1948   1949<BR> 1950  1951   1952   1953   1954   1955   1956   1957   1958   1959<BR> 1960  1961   1962   1963   1964   1965   1966   1967   1968   1969<BR> 1970  1971   1972   1973   1974   1975   1976   1977   1978   1979<BR> 1980  1981   1982   1983   1984   1985   1986   1987   1988   1989<BR> 1990  1991   1992   1993   1994   1995   1996   1997   1998   1999<BR>
XXI век
2000  2001   2002   2003 2004  2005   2006   2007 2008  2009 2010  2011   2012   2013 2014  2015   2016   2017 2018  2019
Список на видови на единици во римската војска
Оваа страница ја претставува списокот на римските легионерски единици и чинови, од основањето на Републиката, околу 509-тата година п.н.е., па сè до пропаѓањето на Западното Римско Царство во 476-тата година од н.е. Невозможно е да се направи паралела со денешните поими како на пр. армија, армиски единици, батаљони, дивизии, чинови од типот на поручници, наредници и сл. Според тоа ќе се користиме со изворните римски поими и како такви ќе ги употребуваме и објаснуваме. Повеќето од единиците спомнати на листата се од царскиот период, бидејќи располагаме со повеќе извори од тој период, за сметка на претходниот, републиканскиот. Што се однесува до чиновите, ќе се задржиме повеќе на легионерските за сметка на чиновите на помошните единици (auxilia).
Гласачка кабина
Гласачка кабина или избирачки параван — место или кабина во избирачкото место каде што избирачите се во можност да го дадат својот глас приватно заради заштита на тајноста на гласањето. Најчесто на влезот на гласачкиот параван постои завеса. Обично пристапот до гласачкиот параван е ограничен на едно лице, со исклучоци за избирачите кои бараат помош.
Институт за фолклор „Марко Цепенков“
Институт за фолклор „Марко Цепенков“ — јавна научна установа во Скопје, која е една од најстарите научни институции во Македонија.
Основање
Институтот е основан е на 6 април 1950 година со Уредба број 1183 на Владата на Народна Република Македонија, по предлог на Министерството за наука и култура (Сл. весник бр. 11/50), како самостојна научна институција од посебен национален интерес. Тогашното именување е: „Фолклорен институт на НРМ“.
Дејност
Основните активости на ЈНУ Институт за фолклор „Марко Цепенков“ се одвиваат почнувајќи од теренските истражувања со што континуирано се бележи и се следи состојбата во сите сегменти на духовната и материјалната култура на народното творештво. Материјалите од теренските истражувања во интерната институтска научно-стручна обработка се подложни на: регистрирање, чување, заштита, обработка и презентирање.
Андреја Душкин
Андреја Душкин ( — ) — македонски револуционер.
Летото 1922 година, бандите на Тодор Александров и Александар Протогеров, го убиле Андреја Душкин, бидејќи одбил да даде заклетва за верност на Александровата ВМРО.
Кекертарсуак
Кекертарсуак (гренландски: Qeqertarsuaq) е град во западниот дел на Гренланд, во општината Касуитсуп. Со неговите 845 жители во 2013 година, тој е четиринаесеттиот град по големина на Островот, кој воедно е основан во 1773 година.
Пабло Ескобар
Пабло Емилио Ескобар Гавирија (Pablo Emilio Escobar Gaviria; — ) — колумбиски нарко-дилер и нарко-терорист. Неговиот картел произвел околу 80% од целото производство на кокаин шверцуван на САД во времетраењето на неговата кариера, со обрт на 21,9 милијарди долари годишно во личен доход. Често бил нарекуван „Крал на кокаинот“ поради тоа што претставувал најбогат криминалец во историјата, со проценета нето вредност на меѓу 25 и 30 милијарди долари од почетокот на 1990-тите (еквивалентно на помеѓу околу 48,5 и 56 милијарди во 2017 г.), што го прави еден од најбогатите луѓе во светот во неговиот ранг.
Животопис
Ескобар е роден во Рионегро, Колумбија, израснал во близина Меделин. Тој студирал кратко на Универсидад Аутонома Латиноамерикана во Меделин, но се откажал без диплома; и почнал да се вклучува во криминални активности како продажба на шверцувани цигари и лажни ливчиња за лотарија, а учествувал и во кражби на моторни возила. Во 1970-тите, тој почнал да работи за различни шверцери, при што често киднапирал луѓе за откуп, потоа почна да пренесува и самиот кокаин. Притоа ги заосновал првите шверцерски рути за дрога на територијата на САД.Неговото влијание на пазарот на дрогата во САД се проширило експоненцијално како резултат на зголемувањето на побарувачката на кокаин; и, од 1980-тите, проценето е дека 70 до 80 тони кокаин биле испратени од Колумбија до САД месечно. Неговата дрога мрежа беше попозната како Medellín Картел, која често се натпреварувала со соперничките картелите во земјата и во странство, што резултирало во масакри и убиства на полицајци, судии, локално цивилно население, и истакнати политичари од тоа време.
Почетокот на животот
Пабло Емилио Ескобар Гавириа е роден на 1 декември 1949 година, во Рионегро, во областа Антиокија на Колумбија. Тој бил трет по возраст од седумте деца на земјоделецот Авел Дари Ескобар Ечевери (1910-2001), со неговата сопруга Хемилда де лос Долорес Гавириа Берио,  наставничка во основно училиште. Израснат во близина на градот Medellín, Escobar со умисла да ја почнува својата криминална кариера како тинејџер, преку крадење надгробни плочи и препродажба на локалните шверцерите. Неговиот брат, Роберто Ескобар, го негира ова, тврдејќи дека плочите доаѓале од гробните места чии сопствениците престанале да плаќаат за одржување.. Синот на Ескобар, Себастиан Марокин, тврди дека неговиот татко ја започнал својата успешната криминална кариера преку продажба на фалсификувани средношколски дипломи.
1179 Мали
1179 Мали привремена ознака — астероид и долговтремена загубена мала планета од средишната област на Главниот астероиден појас, со приближен пречник од 13 km. Открие е на 19 март 1931 година, од германскиот астроном Макс Волф при Хајделбершката опсерваторија во јужна Германија.
Мали е во орбита околу Сонцето на растојание од 2,2-3,1 ае и истата еднаш ја изминува за 4 години и 3 месеци (1.548 денови). Орбитата има занес од 0,17 и наклон од 9° во однос на еклиптиката. По првичното откритие во 1931 година, постанува една од неколкуте познати загубени мали планети и ќе биде загубена во наредните 55 години. Во 1986 година, Мали бил повторно откриен од Луц Шмадел, Рихард Мартин Вест и Ханс Емил Шустер, кои ги премерија првичните плочи од откритието и пресметале поинакви еферемиди. На овој начин тие успеале да го најдат телото во близина на предвидената местоположба. Дополнително, историските фотографските плочи од Паломарскиот небесен атлас (1956–1958), UK Шмидовиот телескоп (Австралија), и Опсерваторијата Ла Сила (Чиле) го потврдиле повторното откритие.
Според резултатите објавени во 2014 година од истражуањата изведени од НАСА со ВИСЕ со последователната мисија НЕОВИСЕ, Мали има пречник од 13,2 до 14.4 километри, аи површинско албедо меѓу 0,059 и 0,071, додека пак според (КАЛЛ) има албедо од  0,10 и пречник од 10,7 километри, засновани на апсолутната светлосна величина од 12,98. Доплонително, КАЛЛ астероидот го сместуваво каменестите S asteroidi, i pokraj niskoto albedo.
Во септември 2013 година, вртежната светлинска крива на Мали добиена од фотометриските набљудувања снимени од ПТФ во Калифорнија. Добиен е подолг од просечниот вртежен период од 46,6 часа светлосна променливост од 0,08 m. Сепак, резултатот е отфрлен од КАЛЛ (U=1).
Нојкален
Нојкален (Neukalen) — град во округот Мекленбуршка Езерска Област, во сојузната покраина Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Се наоѓа 19 километри југозападно од Демин.
Канак
Канак (гренландски: Qaanaaq) е град во северозападниот дел на Гренланд, во општината Касуитсуп. Со неговите 656 жители во 2013 година, тој е петнаесеттиот град по големина на Островот.
Видолушта
Видолушта или Видолуш, Видулуш (наречено и Виделушта или Виделуш; Δαμασκηνιά, Дамаскинија, до 1927 г. Βιντελούστι, Виделусти, Βεδυλούστι, Ведилусти — село Населичко, во Егејска Македонија, Република Грција.
Фридрих IV (војвода од Австрија)
Фридрих IV (Friedrich IV. mit der leeren Tasche, роден во — починал на во  — владетел од Хабсбуршката династија како војвода од Австрија (1402 — 1439) и гроф од Тирол во периодот од 1406 до 1439 година.
Фридрих IV бил син на војводата Леополд III и Виридис Висконти. Во 1386 година неговиот татко бил убиен во Битката кај Семпах. Нивниот чичко Албрехт III ги управувал териториите на нивниот татко бидејќи Фридрих, заедно со неговите браќа Леополд, Ернест и Вилхелм биле малолетни.
Тој ја основал Тиролска линија на Хабсбурговците.
Фридрих IV починал на 24 јуни 1439 година во Инсбрук како богат човек и оставил еден милион гулди. Погребан е во гробницата на тиролските кнезови во манастирот Стамс.
Заположница
Заположница — река која се наоѓа во околината на Прилеп, односно Прилепско Поле, источно од селото Заполжани, а северозападно од градот Прилеп. Горниот тек на реката уште е наречен и Сенокоска Река, бидејќи поминува низ селото Сенокос. Сливното подрачје на реката изнесува 26 км2.
Барде
Барде или врч е сад кој служи за излевање или сипување на течности. Може да биде изработен од керамика, стакло или метал. Некогаш биле во поголеми димензии. Најчесто имаат една дршка, но, некои врсти можат да имаат и две или да бидат потполно без нив.
Матео Албениз
Матео Албениз (шпан. Mateo Albéniz), (21 ноември 1755 - 23 јуни 1831) е шпански композитор и свештеник од времето на класицизмот.
Барде
Се користиле од настанкот на првите култури, во текот на Антиката, па сè до денес.
Надворешни врски
Aguamanil Pichet
Матео Албениз
Од 1800 до 1829 бил капелмајстор во Сан Себастијан и Логроњо. Компонирал духовна музика како миси, вечерни, празнични воспеви. Во текот на животот се прочул низ северна Шпанија, но по смртта бил заборавен.
Роман за Лондон
„Роман за Лондон“ (српски: Роман о Лондону) — роман на српскиот писател Милош Црњански од 1971 година. За него, Црњански ја добил НИН-овата награда за најдобар роман на годината.
Матео Албениз
Световниот опус на Албениз претежно се состои од музика за чембало и фортепијано, каде се гледаат влијанија од Моцарт и Хајдн, но со шпански мелос. Денес е познат по неговото дело „Соната во Д-дур“, подоцна преработена во популарна транскрипција за класична гитара.
Роман за Лондон
Структура
Романот се состои од две книги. Првата книга се состои од 28 глави:
Матео Албениз
Во 1802 издал расправа насловена како „Методична теоретска и практична обука за пеење и свирење на стара и современа музика“ (Instrucción metódica, especulativa y práctica para enseñar a cantar y tañer la música moderna y antigua).
Роман за Лондон
Книга прва
Рускиот кнез Николај Родионович Рјепнин и неговата сопруга Надежда (Надја) живеат во Мил Хил, предградие на Лондон. Тие се руски бегалци — Николај е поранешен офицер, а Надја е ќерка на поранешен генерал, а во градот пристигнале пред неколку години, откако претходно долго време се селеле од едно до друго место во повеќе земји. Во тек е студена и долга зима по Втората светска војна, а брачниот пар Рјепнин живее сиромашно и осамено. Надја изработува кукли и секојденвно патува во Лондон обидувајќи се да ги продаде, најчесто без успех. Николај никако не може да најде работа, а немаат помош од никого, така што често гладуваат, очајни и заборавени од сите. Нивниот очај се зголемува кога нивниот станодавател бара да се иселат, бидејќи повеќе не можат да ја плаќаат закупнината на куќата. Николај не гледа никаков спас, па ја наговара Надја да се пресели кај тетка ѝ во САД, а тој размислува за самоубиство. Сепак, Надја ги продава своите свечени фустани и така заработува доволно пари за живот. Набргу, Николај се вработува како благајник во продавница за чевли, но и понатаму останува потиштен и разочаран од животот во Лондон. Со помош на еден полски пријател, тој ги посетува приватните клубови, со надеж дека така ќе дојде до подобра работа, меѓутоа не може да се приспособи во тој свет што го чувствува за туѓ. Летото се случува единствената промена во неговиот живот, кога добива платен годишен одмор и заминува на море. Таму, тој престојува во хотелот „Крим“ каде се запознава и со неколку Руси. Притоа, неколку жени од гостите во хотелот му се додворуваат, меѓу кои и младата поранешна балерина Олга, која е омажена за богат старец. За време на еден излет крај морскиот брег, еден од Русите потонува во водата, но сепак успеваат да го спасат. Иако несреќата е избегната, гостите во хотелот веруваат дека не се работи за несреќен случај, туку за обид за самоубиство. Еден ден пред крајот на одморот, скокајќи од карпа во морето, Рјепнин ја повредува ногата, поради што неговото враќање дома се одложува за еден месец. Тогаш, нему повторно му се јавуваат мислите за самоубиство. Повреден, се враќа со воз во Лондон, каде го пречекува Надја.
Матео Албениз
Матео Албениз не е во сродство со попознатиот импресионистички композитор Исак Албениз.
Роман за Лондон
Изданија
Романот бил првично објавен во 1971 година во два тома, како издание на издавачката куќа Нолит. Во 1986 година, романот бил повторно објавен во издание на Нолит и БИГЗ, со предговор на Марко Недиќ, а во 2004 година се појавил како заедничко издание на НИН и Заводот за учебници и наставни средства. Критичкото издание на романот го приредил Светозар Кољевиќ во 2006 година, кое било објавено од Легатот на Милош Црњански. Во 2007 година, романот бил објавен во Црна Гора. Во 2012 година се појавило изданието во два тома на издавачката куќа Mascom booking, а потоа во 2019 година бил објавен и од издавачката куќа Лагуна. Исто така, романот е преведен на унгарски,, на руски, на француски и на полски јазик.
Малован
Малован ― планина во општината Купрес, Босна и Херцеговина. Има надморска височина од 1,826 м.
Атанас Душкин
Атанас Душкин ( — ) — македонски револуционер.
Летото 1922 година, бандите на Тодор Александров и Александар Протогеров, го убиле Атанас Душкин, бидејќи одбил да даде заклетва за верност на Александровата ВМРО.
Краток мир
Кратки филмови
Секвенцата на отворањето прикажува една млада девојка која следи бел зајак низ различни магични светови. Создаден е од Коџи Моримото. Потоа следат четирите кратки филма:
Видео игра
Краток мир: Најдолгиот ден на Ранко Цукигиме, позната во Јапонија како Short Peace: Tsukigime Ranko no Ichiban Nagai Hi е игра со платформа со странично движење во режија на Јохеи Катаока и објавена од Бандаи Намко Игри за Плејстејшн 3. Приказната за играта е напишана од Гоичи Суда. Играта ја следи титуларната хероина, ученичка-атентатор, која има за задача да го убие сопствениот татко.
Играта ги става играчите во улогата на истоимената Ранко Цукигиме, додека таа се натпреварува низ нивоа обидувајќи се да надмине бран духови кои ја бркаат. Основното маневрирање на Ранко и овозможува да скока, да лебди низ долгите празнини, да се лизга под препреките и да скока од sидовите. Ранко, исто така, има опција за напад, со која може да уништи непријатели, како и да рефлектира непријателски оган. Со уништување на непријателите, играчот може да предизвика верижни реакции кои можат автоматски да уништат други непријатели во близина. Заедно со некои области со кои се бара од играчите да ги поразат сите непријатели во одредена област за да напредуваат, поразот на непријателите исто така помага да се полни муниција за огненото оружје што може да се искористи за да се одвратат духовите што ја следат хероината во случај да се приближат премногу.
Концепт
Идејата зад „Краток мир“ била хибриден проект составен од четири аниме кратки филмови и една видео игра. Главната тема на проектот е Јапонија, при што секој запис претставува различен период во историјата на земјата. Бидејќи модерната ера не била претставена во анимето, тимот одлучил да ја претстави со помош на видео играта. Одлуката да се одонесат четирите аниме, како и играта на запад, била донесена уште во почетокот на производството.
Прием
Запалив ја освоил Големата награда на 16-тиот Јапонски медиумски уметнички фестивал и наградата Ōfuji Noburō во 2012 година на Маиничи филмските награди.
Цукумо, под наслов Поседувања, бил номиниран за најдобар анимиран краток филм на 86. доделување на Оскарите.
Филмот заработил 622.049 US$ до 4 август 2013 година.
Кангатсијак
Кангатсијак (гренландски: Kangaatsiaq) е град во западниот дел на Гренланд, во општината Касуитсуп. Со неговите 558 жители во 2013 година, тој е шеснаесеттиот град по големина на Островот.
Дуков
Дуков (Duckow) — општина во округот Мекленбуршка Езерска Област, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
IC 1714
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1714 се споменува и како MCG 3-32-33, CGCG 99-46, VCC 817.
Откривање
Објектот е откриен на 7 мај 1904 година од страна на Ројал Харвуд Фрост.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1714 е од видот Sa. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,1 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. IC 1714 има привидни димензии од 0,8' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 25 м 36,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +15° 49' 47".
Други поделби
Проучување на IC 1714 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 40551.
Модра Река
Модра Река или Зајличка Река — река на планината Осогово, источно од градот Кратово и лева притока на Злетовска Река.
Вилјан
Вилјан — село во Егејска Македонија, Република Грција.
Сангарара
Сангарара (шпан. Sangarará) е селце во округот Сангарара регионот Куско (покраина Акомајо), Перу. Селото е сместено на положба 13°57'18 ЈГШ, 71° 36'10 ЗГД.
Во атарот на селото е извојувана значајна победа во бунтот на водачот Тупак Амару II (1780) во судирот наречен „Битка кај Сангарара“.
Гијом Бигурдан
Камиј Гијом Бигурдан (Camille Guillaume Bigourdan; – ) — француски астроном.
Роден е во Систел, Тарн и Гарона во семејството на Пјер Бигурдан и Жана Кариер. Во 1877 г. е назначен од Феликс Тисеран како помошик-астроном на Тулуската опсерваторија, а во 1879 г. се вработил во Париската опсерваторија кога Тисеран станал нејзин директор.
Долги години бил посветен на проверката во положбата на 6380 маглини. Сакал да постави основи во идното изучување на сопственото движење на маглините, но се испоставило дека ова е бесцелно, бидејќи маглините не покажуваат сопствено движење. Сепак, Бигурдан притоа открил 500 нови објекти.
Во 1902 г. учествувал во потфатот за уточнување на надолжната разлика меѓу Лондон и Париз. Во 1903 г. стапил во Бирото за должини, а во 1904 г. станал член на Француската академија на науките.
Утврдил метод за нагодување на екваторскиот држач на телескопите, денес наречен Бигурданов метод.
Ја освоил Лаландовата награда на Француската академија на науките (двапати, 1883 и 1891 г.), Валзовата награда на истата установа во 1886 г., и Златниот медал на Кралското астрономско друштво во 1919 г. Директорувал во Меѓународното часовно биро од 1919 до 1928 г. Во 1919 г. ја добил наградата „Жил Жансен“ — највисокото одликување на Астрономското друштво на Франција.
Се оженил со ќерката на астрономот Амедеј Муше (1821-1892).
NGC 7595
NGC 7595 — елиптична галаксија во соѕвездието Пегаз, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 1880 година од страна на Ендрју Ејнсли Комон, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 36 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 18 м 30,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +9° 55' 56"".
Други поделби
Проучување на NGC 7595 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 71004. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1161. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 313.
Фауленрост
Фауленрост (Faulenrost) — општина во округот Мекленбуршка Езерска Област, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Ерменски геноцид
Ерменски геноцид (Հայոց ցեղասպանություն, Хајоѕ ѕегаспанутјун, ; Ermeni soykırımı), во ерменската историографија познат и како Големото злосторство (Մեծ Եղեռն, Меѕ јегерн, ), а познат и под називите Ерменски холокауст и Ерменски масакар (Ermeni Kırımı) — систематско и континуирано етничко чистење, протерување и масовно убиство на припадници на ерменскиот народ во Отоманската империја за време на Првата светска војна, извршено по наредба на тогашните османлиски власти. Иако османлиските власти воделе континуирана политика на прогон и депортација на ерменското население, особено во Мала Азија помеѓу 1894 година и 1923 година, најголемиот обем на протерувања и убиства се случил во текот на 1915 година. Според различни проценки, во ова злосторство биле убиени помеѓу 800.000 и 1.500.000 припадници на ерменскиот народ од Отоманската империја, а паралелно со прогонството врз Ерменците, османлиските власти прогонувале и други христијански народи, како што се Асирците и Понтиските Грци. Потомците на протераните Ерменци од Отоманската империја денес претставуваат основа на современата ерменска дијаспора која е распространета низ целиот свет.
Бруталниот прогон врз Ерменците и другите христијански народи во Отоманската империја започна кон крајот на 19 век за време на владеењето на султанот Абдул Хамид Втори, а кулминирал по Младотурската револуција во 1908 година и доаѓањето на Младотурците (Jön Türkler) на власт во земјата. Како главни нарачатели и извршители на геноцидот врз Ерменците во текот на 1915 година се истакнатите членови на младотурската националистичка партија Мехмед-паша Талат, Енвер-паша Исмаил и Ахмед Џемал-паша, како и водачот на специјалната воена единица Тешкилат-и махсуса (Teşkilât-ı Mahsusa) Бахаедин Шакир.
На 24 мај 1915 година, Обединетото Кралство, Франција и Русија го усвоиле текстот на заедничката декларација со која за прв пат во правната пракса тие директно ја обвиниле земјата за злосторство против човештвото извршено врз припадниците на ерменската заедница во тогашна Турција. Меѓународната асоцијација за проучување на злосторства на геноцид во јуни 1997 година ги прогласила масовните убиства и прогони на ерменското население во Турција за време на Првата светска војна за геноцид.
Американскиот адвокат Рафаел Лемкин кој во 1943 година го конструирал поимот геноцид како најсериозна форма на масовни злосторства, во своите тези ги навел злосторствата врз Ерменците во Турција како примери на организирани убиства и протерувања со цел целосно отстранување на една заедница од одредена област. На овој начин, ерменскиот геноцид бил означен како прво „модерно злосторство на геноцид“ во 20 век и по холокаустот во Втората светска војна, е вториот по бројот студиски трудови за злосторство на геноцид во историјата.
До крајот на 2019 година, вкупно 31 земја ги призна масовните убиства на Ерменците како геноцид, вклучително и Русија, Франција, Германија, Канада, Италија, САД и Ватикан, како и Советот на Европа (злосторството официјално е означено за геноцид на 14 мај 2001 година). Република Турција како правен наследник на Отоманската империја, го негира злосторството на геноцид и ги означува масовните злосторства врз Ерменците во тој период како ерменски масакр (Ermeni Kırımı) предизвикано од превирањата за време на војната во таа земја. Покрај Турција, единствената земја што го негира геноцидот врз Ерменците е Азербејџан.
Централниот меморијален комплекс посветен на жртвите на ерменскиот геноцид Цицернакаберд (Ծիծեռնակաբերդ) е изграден во 1967 година во Ереван, а во рамките на комплексот во 1995 година е отворен Меморијалниот музеј и Институтот за проучување на ерменскиот геноцид (Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտ). 24 април се одбележува во Ерменија, Арцах и меѓу ерменската дијаспора како Ден на сеќавање на жртвите од Ерменскиот геноцид.
Историска позадина
Ерменскиот етнос бил формиран во текот на 6 век п.н.е. во областа околу езерото Ван и планината Арарат, на исток од денешна Турција и Ерменија во географска област позната како Ерменска висорамнина. Првата обединета ерменска држава е формирана во текот на вториот век п.н.е. за време на владеењето на императорот Артаксеркс I, кој обединил бројни ерменски племиња во единствена држава позната како Ерменско Кралство или Голема Ерменија. Античкото ерменско кралство го достигнало својот врв во текот на 80те п.н.е. за време на владеењето на Тигран Велики, и во тој период се протегало од Средоземното Море и Палестина на запад и од Еуфрат на југ, сè до Каспиското Море во истокот. Во 301 година Ерменија станала првата земја во светот што го прогласила христијанството за официјална државна религија. Ерменската азбука била официјално составена во 405 година од просветителот Месроп Машточ, а во првата половина на V век Библијата била преведена на ерменски. Во подоцнежните векови, христијанството и унифицираната азбука биле важен елемент на кохезијата што го одржувала ерменскиот народ заедно по распадот на националната држава, а влијанието на Ерменската апостолска црква било особено значајно на тоа поле.
Во 428 година Ерменското кралство престанало да постои, а неговата територија билаподелена на западниот дел кој припаднал на Византија и источниот дел, кој бил под власт на Сасанидска Персија. Во средината на VII век поголемиот дел од ерменскиот етнички простор стапува под власта на Арапите, а државната независност била обновена само во текот на 860те под водство на принцот Ашот I од династијата Багратуни. Средновековното ерменско кралство постоело до 1045 година кога византиските трупи го окупирале тогашниот главен град Ана (Ανί, Abnicum). Принцот Рубен I во 1080 година на бреговите на Средоземното Море го основал независното ерменско кралство Кикилија, држава чиј владетел Левон Први во 1198 година добил титула крал. Кикилиска Ерменија постоела до 1375 година кога Мамелук ја освоил во таа област. Во текот на 15 и 16 век, целиот етнички простор на ерменскиот народ влегол под власта на исламската Отоманска империја.
Позицијата на христијаните во Османлиската империја и отворањето на ерменското прашање
Територијата на средновековната ерменска држава скоро целосно потпаднала под османлиска власт во текот на 15 и 16 век. Најголемиот дел од ерменското христијанско население на Отоманската империја ги населувало источните делови на империјата, областа на источна Анадолија, односно територијата која била позната и како Западна Ерменија. Ерменците уживале одреден степен на верска автономија во таа област и биле политички организирани во рамките на ерменскиот милет со кој управуваше Цариградската патријаршија на Ерменската апостолска црква. Значителен број Ерменци исто така живееле во западните делови на империјата, особено во Цариград. Околу 70% од Ерменците во рамките на Отоманската империја живееле во рурални области во внатрешноста на земјата, претежно во голема сиромаштија, и иако државата гарантирала одредени слободи на сите свои граѓани, Ерменците како и сите други христијански народи се сметале за граѓани од втор ред, а од страна на муслиманските народи биле нарекувани ѓаури или неверници. Според османлиската статистика од 1878 година, во империјата живееле околу 3 милиони припадници на ерменското малцинство, од кои околу 400.000 во Цариград и на Балканот, околу 600 000 во Мала Азија и Киликија, 670.000 во централна Анадолија и околу Кајсери и најмногу во областа на Западна Ерменија со околу 1.300.000 етнички Ерменци. Додека Ерменците кои живееле во Цариград имале одредени придобивки и се занимавале главно со трговија, нивните сонародници на истокот од земјата биле чести цели на напади и изнудувања на соседните муслимански народи, особено Курдите, Турците и Черкезите. Христијаните и Евреите не можеле да сведочат во судењата против муслиманите, доколку некој член на муслиманската заедница најверојатно бил осуден за кривично дело, не смееле да носат оружје и да патуваат со камили и коњи. Христијанските куќи не смееле да бидат поголеми од соседните муслимански, а религиозниот живот бил значително ограничен, строго било забрането ѕвонење на црковни ѕвона и целосно било спречено изградбата на нови христијански светилишта за богослужба во градовите.
Кон крајот на 1890те, британскиот антрополог Вилијам Ремзи напишал за положбата на Ерменците и другите христијани во руралните области на Отоманската империја:
Во средината на 19 век, европската јавност започнала да посветува поголемо внимание на проблемите со кои се соочува христијанското малцинство во рамките на Отоманската империја, а водечките земји од тоа време, Велика Британија, Франција и Русија, извршиле притисок врз Високата порта да спроведување на реформи кои би ги подобриле условите за живот на малцинските заедници. Османлиската влада, под притисок однадвор, усвоила збир на Танзиматски реформи чија имплементација требало да го подобри статусот на малцинските заедници во империјата. За мнозинското муслиманско население било непрофатливо христијаните да бидат рамноправни и да ги уживаат истите права и повеќето од предложените реформи никогаш не беа спроведени. Лошата позиција на христијанските малцинства резултирало со бројни бунтови на Македонците, Грците, Србите, Бугарите и другите христијански народи кон крајот на 1870те и зајакнување на нивните аспирации за враќање на сопствената независност. За разлика од другите христијански народи во империјата, кои во тоа време имаа многу организиран политички живот, политичката и интелектуалната сцена на османлиските Ерменци штотуку почнувала да се буди, па оттука и пасивноста и очигледната лојалност на ерменското малцинство кон централните власти (иако биле во убедливо најлоша позиција). Османлиските власти во тој период ја обележале ерменската заедница како лојален милет (millet-i sadika).
Големата источна криза која започна со востанието во Херцеговина (1875), повторно довела до руско-турска војна (1877-1878) и вклучување на големите сили во тој конфликт. Војната, која завршила со убедлива победа на Русија, резултирала со значителни територијални загуби на истокот на Отоманската империја, а на иницијатива на тогашмниот цариградски патријарх Неврес Втори Русија од страна на Портата барала висок степен на автономија на ерменските подрачја во империјата и со самото тоа придвижување во Ерменското прашање. Со договорот од Сан Стефано Портата се обврзала, меѓу другото, да спроведе реформи на ерменските територии. На конгресот во Берлин во 1878 година, ерменските претставници безуспешно се обиделе да добијат широк степен на автономија од големите сили на нивните територии во источна Турција. На предлог на Велика Британија бил поништен членот 16 од Санстефанскиот договор, со кој Русија требала да биде гарант за спроведување на реформите на ерменските територии.