Исчашување
Исчашувањето изместување на зглобови и пршлени, а настанува по дејство на директна и индиректна траума. Зглобовите, како пасивни делови на локомоторниот апарат, можат да финкционираат правилно ( нормално ) само доколку се анатомски недопрени ( интактни ) и доколку постои правилна невромускулна синергија. Секој зглоб е составен од најмалку две коски, кои имаат различни зглобни површини зависно од функцијата што треба да ја вршат. Зглобните површини се обично конкордантни, а доколку се дискордантни, меѓу нив се вовлечени менискуси или зглобни дискуси. Секој зглоб има зглобна капсула, која е составена од снопчиња – колагени влакна, распоредени во правецот на дејството на притисокот или влечењето. Надворешниот слој на капсулата е граден од цврсто сврзно ткиво засилено со лигаменти и обезбедува стабилност на зглобот, а внатрешниот – синовијата – лачи течност за подмачкување на зглобните површини. Лигаментите се распоредени однадвор на местата со најголемо оптоварување или се сместени интраартикуларно ( ligamenta crutiata ). Стабилноста на зглобот ја обезбедува, исто така, негативниот притисок во зглобот. По начинот на настанувањето исчашувањата можат да бидат: вродени и стекнати. Стекнатите можат да бидат трауматски и патолошки. Вродените мани на зглобните површини или аномлиите на зглобните капсули создаваат услови за настанување вродени ( вродени ) исчашувања. Најчеста локализацијан на вродените исчашувања е колкот ( luxatio coxae congenita ). Разорувањето на капсулата од гноен, туберкулозен процес води кон изместување на коските на зглобот и во таа положба остануваат постојано. Патолошки исчашувања настануваат кај tebes dorsalis и syringomyelia, потоа кај моторни парализи по полиомиелит како последица на патолошки процес и тие го нарушуваат невромускулаторниот синергизам. Наспроти горните трауматските исчашувања настануваат кај нормални и здрави зглобови, но со дејство на силна траума, кој насилно и остро ги одделува зглобните површини и трајно ги изместува. Притоа задолжително доаѓа до пробивање на зглобната капсула. Низ таа цепка излегува едната коска што го образува зглобот и останува трајно изместена. Ако зглобните површини под дејство на траумата, иако изместени, остнат делумно во допир, зборуваме за su bluxatio. Исчашувањето е завршено кога кинетичката енергија на траумата ќе се исцрпе или кога лигаментите и мускулите ( како пасивни и активни врски ) во околината на зглобот со својата еластична сила го спречат понатамошното изместување. Заради тоа доаѓа до фиксирање на исчашената коска во нова положба. Зглобовите најчесто се исчашуваат со дејство на идиректа траума. При паѓање на испружената рака на актот, силата се пренесува преку екстермитетот нагоре во рамениот зглоб и таму, на најслабото место на капсулата, доаѓа до пробив и до изместување на директен судир, ногата што е на кочницата добива силен удар и силата се пренесува нагоре по екстремитетот до чашката на зглобот, која не само што се пробива туку се изместува, па имаме луксациона фрактура ( luxatio centralis coxae ). Четири петтини од сите исчашеници се среќаваат на горните екстремитети, каде што исчашеницата на рамото доминира. Директниот механизам поретко доведува до исчашеница на зглобовите. Паѓањето врз испружена нога под или над коленото може да доведе до исчашување на коленото со раскинување на сите врски. Трауматските исчашуваља се карактерситачни за маладата и средната возраст. Кај децата, трауматските исчашувања се реткост, што одговара на нивната анатомска особеност, бидејќи при истиот механизам многу полесно доаѓа до епифизеолиза, па таа доминира во детската патологија на зглобот. Од друга страна, кај старите луѓе исчашувањето е исто така ретко, бидејќи поради остеопороза на зглобовите при истиот механизам на коските послесно доаѓа до фрактура отколку исчашување.