cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 315
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 57 м 49 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 30° 21' 7". Положбениот агол на објектот е во износ од 43°.
Други поделби
Проучување на NGC 315 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 3455. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 90; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2277. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 601.
IC 137
IC 137 — галаксија во соѕвездието Маса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 137 се споменува и како ESO 4-7, AM 0358-835, IRAS 03583-8358.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 137 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,5 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,3 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. IC 137 има привидни димензии од 2,6' х 1,6'.
Список на државни водачи во 302 година
Ова е список на државни водачи во 02 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
IC 137
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 52 м 0,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -83° 49' 55". Положбениот агол на објектот е во износ од 67°.
Список на државни водачи во 302 година
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
IC 137
Други поделби
Проучување на IC 137 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 13999.
Црква „Св. Александар“ - Белица
Свети Александар — македонски православен христијански храм, гробјанска црква на кичевското село Белица.
Црквата е сместена во јужниот дел на селото, на рид, во обраснат шумовит предел. Црквата е многу стара и е изградена на темели на постар објект. Таа е една од ретките што се посветени на светиот маченик Александар Римски, кој маченички пострадал токму во Македонија. Во црквата е регистриран археолошки објект. Во 1912 година, при расчистувањето на просторот од источната страна на црквата бил откриен гроб во кој имало сребрени монети што биле однесени од тогашниот српски началник. Според преданија, тука се смета дека се наоѓаат моштите на свететоц Александар. Во еден дел од црквичето има камен со латински натпис.
Александар Ивановски Карадаре
Александар Ивановски Карадаре  е роден во 1943 година,  — македонски вајар.
Дипломирал на Академијата за ликовни уметности во Љубљана 1968 г.
Член е на Друштвото на ликовните уметници на Македонија-ДЛУМ од 1967 г.
Автор е на неколку самостојни изложби во Р. Македонија и во странство, учествувал на повеќе значајни колективни изложби во странство:Белград, Загреб, Панчево, Пореч, Мурска Собота, Будимпешта, Букурешт, Валета, Каиро, Нирнберг и др.
Елса Моранте
Елса Моранте (Elsa Morante), (, -, ) — италијанска писателка, романописец, поет, преведувач, писател на литература за деца.
Нејзиниот роман „Историја“ е вброен во 100 најдобри книги на сите времиња.
Животопис
Родена била во Рим на 18 август 1912 година. Нејзината мајка била Еврејка и работела како учителка во Рим, а нејзиниот татко работел како поштар.
И покрај фактот дека нејзиното семејство било сиромашно, Елса успеала да го заврши класичното средно училиште.
Поради економски и семејни причини, таа не успеала да го заврши колеџот; таа започнала да работи како наставничка и да одржува приватни часови на италијански, латински и грчки јазик..
Таа била многу млада кога за прв пат започнала да пишува мини-романи, се занимавала и со пишување на поезија и со уметничка литература.
Нејзините дела секогаш биле објавувани иако фашизмот во тоа време бил на власт во Италија.
Брзо се здобила со голема популарност и затоа фашистичкиот режим не можешел директно да ја нападне, затоа што ќе го предизвикал гневот на Италијанците.
Во 1936 година, таа се запознала со славниот италијански писател Алберто Моравија, а во април 1941 година се омажила за него.
На крајот на Втората светска војна, Елса и Алберто морале да го напуштат Рим, кој тогаш бил под германска окупација, поради нивното еврејско потекло. Се засолнале во местото Фросионе. Нивниот престој таму бил за неа инспирација за нејзиниот антологиски роман „Историја“
Елса Моранте и Алберто Моравија се развеле во 1961 година, а тој настан имал посебно влијание врз нрјзината работа, како и врз нејзината психа.
Елса Моранте се обидела да се самоубие во 1983 година, а починала во 1985 година од срцев удар по една операција и од последиците на самубиството.
Главни теми
Поголемиот дел од водечките ликови на Моранте ја користат автобиографијата како начин за терапија и надеж. Нарцизмот станувала водечка алатка во нејзиното творештво. Нејзиното пишување е од суштинско значење за формирање на позитивна свест за нејзините лични сеќавања. Друг важен аспект на работата на Моранте е метафората за љубовта. Според неа, љубовта може да биде страст и опсесија и може да доведе до очај или уништување. Според неа, нејзината прва љубов била рај, но потоа се претворила во пекол. Метафората на љубовта лесно може да се проследи во една од нејзините најпознати песни, „Алиби“. Љубовта и нарцизмот се теми добро поврзани едни со други. Повеќето од ликовите на Моранте бараат љубов, не затоа што имале вистински чувства кон личноста во која се вубувале, туку затоа што требало да ги покријат чувствата за празнина уште од своето детство.
NGC 4121
NGC 4121 — елиптична галаксија во соѕвездието Змеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4121 се споменува и како MCG 11-15-26, CGCG 315-18, NPM1G +65.0080.
Откривање
Објектот е откриен на 9 септември 1866 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4121 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 4121 има привидни димензии од 0,4' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0.
Други поделби
Проучување на NGC 4121 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 38508. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 25; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4160. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 674.
Тракиско Море
Тракиско Море (Θρακικό Πέλαγος, Тракико Пелагос; Trakya Denizi, Тракија Денизи) — северен дел од Егејското Море на бреговите на источна Егејска Македонија, Тракија и северозападна Турција. Сето море лежи северно од 40 СГШ. Од исток до запад се протега од 23° ИГД до приближно 25,8° ИГД или од Струмскиот Залив од запад со најсеверниот дел на полуостровот Галиполе на исток, а во правец север-југ од 40,25°N до 41° СГШ, односно од Дарданелите (Турција) на север до границата помеѓу Скечанскиот и Родопскиот округ Западна Тракија, Грција.
Поважни острови
Во морето се сместени следниве острови:
Заливи
Поважни заливи на Тракиското Море се:
Сливни реки
Во морето се слеваат следниве реки:
Позначајни пристанишни градови
На морето излегуваат следниве поважни градови со стопански пристаништа:
Pearl's Girl
„Pearl's Girl“ е наслов на неколку синглови од 1996 и една песна од групата Underworld, од албумот Second Toughest in the Infants.
Пордашинци
Пордашинци (словенечки: Pordašinci) — населба во Општина Моравске Топлице во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Прекмурје. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
Кондолиза Рајс
Детство
Кондолиза Рајс е родена во градот Бирмингем во Американската сојузна држава Алабама. Најзиното име потекнува од Италијанската фраза „Con dolcezza“, што значи „со сладкост“.
Американски државен секретар (2005-2009)
Од добивањето на позицијата Американски државен секретар, Рајс ја разви и објави нејзината „Трансформациона Дипломатија“ во јануари 2006. Таа се состои од пет клучни елементи:
Цао Цао
Цао Цао бил генерал и државник и претпоследен канцелар во источната Хан династија кој станал голем поглавар во текот на своите конечни години во античка Кина. Во 204 година го контролирал северниот дел на Кина кој под неговиот син станал кралство Веи.
Цао Цао бил поет. Зачувани се 24 негови песни. Во познатата негова песна „Гледајќи го синото море“ на едноставен јазик опишува величествен сцена, со тоа, тоа е прва кинеска песна во која пејзажот е главен мотив. Цао Цаовата поезија, во која многу се придава значење за уметничката вредност на песната, придонела за развој на поезија која е напишана од страна на образовани луѓе.
Заедно со неговите синови Цао Пи, Цао Џи, они заеднички се познати како „Три Цао“ во поезијата.
Месје 37
NGC 2099 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Кочијаш, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2099 се споменува и како M 37, OCL 451.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2099 е од видот II1r. Видливиот сјај со голо око изнесува 5,6 m. NGC 2099 има само една позната привидна димензија, која изнесува 15'.
Други поделби
Проучување на NGC 2099 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 98; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2410. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1459.
Грејтфул дед
Грејтфул дед (англиски: Grateful Dead) била американска рок-група формирана во 1965 година во Пало Алто, Калифорнија. Групата е позната по својот уникатен и еклектичен стил, кој ги спојува елементите на рок, психоделија, експериментална музика, модален џез, кантри, фолк, блуграс, блуз, реге и спејс рок при изведби во живо, како и по верната публика.
„Нивната музика“, напишал Лени Кејс, „допира на терен за кој повеќето други групи дури и не знаат дека постои“. Групата била рангирана на 57. место на списокот на најголемите уметници на сите времиња, направен од музичкото списание „Ролинг Стоун“.
Групата „Грејтфул дед“ била основан во Заливот на заливот Сан Франциско во услови на пораст на контракултурата во 1960-те години. Основачи биле: Џери Гарсија (водечка гитара, вокал), Боб Веир (ритам гитара, вокал), Рон Пигпен МекКернан (клавијатури, хармоника, вокал), Фил Леш (бас, вокал) и Бил Кројцман (тапани). Членовите на „Грејтфул дед“ свиреле заедно во разни групи во Сан Франциско, а Леш бил последниот член кој се приклучил на „Варлрок“ пред тие да станат Грејтфул дед. Тој ја заменил Дана Морган Џуниор, која свирела бас на неколку свирки. Тапанарот Мики Харт и текстописецот Роберт Хантер се приклучиле кон групата во 1967 година. Со исклучок на МекКернан, кој починал во 1973 година и Харт, кој привремено се одвоил во периодот од 1971 до 1974 година, јадрото на групата останало заедно во текот на целата нејзина триесетгодишна историја. Другите официјални членови на групата биле: Том Константен (клавијатури, 1968-1970), Џон Пери Барлоу (текстописец, 1971-1995), Кит Годо (клавијатури, 1971-1979), Дона Гохо (вокал, 1972- 1979), Брент Мидленд (клавијатури, вокали, 1979-1990) и Винс Велник (клавијатури, вокали, 1990-1995). Брус Хорнсби (хармоника, пијано, вокал) бил член на групата на турнејата од 1990 до 1992 година, како и гостин пред и по турнејата.
Во 2015 година, четворицата преживеани ја одбележале педесетгодишнината на групата со серија концерти, кои биле нивните последни настапи заедно.
Гадолиниум
Гадолиниум (Gd, латински - gadolinium) — лантаноид. Името го добил според финскиот минералог и хемичар Јохан Гадолин. Гадолониумот е застапен во Земјината кора во количини од 7,7 ppm. Најважни минерали на гадолиниум се: монацит (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr,Gd)PO4 и (Ce,La,Nd,Y,Pr,Gd)CO3F
Список на државни водачи во 1697 година
Ова е список на државни водачи во 697 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Црква „Св. Никола“ - Бер (XVII век)
Свети Никола (Άγιος Νικόλαος), наречена и Свети Спиридон (Άγιος Σπυρίδων) — црква во градот Бер, Егејска Македонија. Влегува во состав на Берско-негушко-камбаниската епархија на Цариградската патријаршија. Храмот е дел од парохијата на „Св. Ѓорѓи“.
Црквата е подигната во XVII век. Градбата претставува трикорабна базилика со дрвен покрив и нартекс. Во XX век се направени радикални измени на храмот. Покривот е двоводен. Внатре корабите се поделени со столбови. Во наосот и на источниот ѕид нартексот има фрески од 1617 г.
Црква „Св. Никола“ - Трново
Свети Никола — главна селска и гробјанска црква во селото Трново, Кривопаланечко.
Црквата претставува еднокорабна црква. Околу нејзе се наоѓаат селските гробишта.
Архитектура
Црквата претставува еднокорабна градба со покрив на две води и со полукружна апсида на источната страна. Внатрешноста на црквата е обликувања со средиштен распоред, а горниот дел завршува со полуобликуван свод. Кон западната страна дограден е затворен трем со два влеза, на западната и на јужната страна. Воедно, на јужната страна се наоѓа и отворен трем.
Живопис
Врз основа на стилот на живописот се претпоставува дека е еден век понова. Од уништената група пустиножители зачуван е само ликот на Свети Јоаким Сарандапорски.
Иконостас
Во црквата се евидентирани седум икони.
Полиса за компјутерска безбедност
Полисите за компјутерска безбедност се однесуваат на опслужувачите,компјутерските апарати,компјутерите,периферни уреди и друго што е спосбно за извршување на компјутерски код,и да стане компромитиран,и тоа се користи кај HSC бизнисот. Најголем дел од дискусиите за компјутерската безбедност,се фокусираат на отркивање на контролата. U.S Одделот за одбрана има развиено множество на критериуми за компјутерски механизми,за обезбедување на контролата врз информациите.
Како и да е,за суштината на обработката на податоците поткрепени со бизнис операции и одредени контроли,главната цел за безбедност е интеграцијата на податоците. Полисата презентира интеграција на податоци,заснована на комерцијални практики за интеграција на податоци,и ги споредува механизмите потребни за полисата,со механизмите потребни да се зацврсти моделот со безбедност на информациите. Секоја дискусија за механизмите за зацврстување на компјутерската безбедност,мора да вкучуваат партикуларна полиса за безбедност,која ги специфицира целите за безбедност.
На пример, високо нивовските безбедни цели,најчесто специфицираат дека системот треба да спречи неавторизирано отркивање на информации. Традиционалните опасности кои мора да бидат спротивставени се пенетрација на системот од страна на неавторизирани личности,неавторизирани акции. Овие опасности може да бидат намерни или случајни. Кај комерцијалните средини откривањето заштита е често важно,но заштитата на неавторизирана модификација на податоци е често огромно. Кај комерцијалната обработка на податоци,заштитата од грешки е основна цел. Оваа цел е повеќе за зацврстување на интегритетот отколку за приватноста на информациите. Заради таа причина нас повеќе треба да не интересира полиса која е адресирана за интегритет отклоку за отркивање.Ние ова ќе го нарекуваме комерцијална полиса,во контраст со повеќе информациската безбедна полиса.
Организациите се потпираат на IT изворите во денешно време за да се справат со огромните количини на информации. Затоа што податоците може да варираат во видот и степенот на чувствителност,вработените треба да бидат способни да вежбаат да бидат флексибилни во справувањето со заштитата. Нема да биде практично или рентабилно да се побарува сите тие податоци да бидат управувани на некој начин,или да бидат предмет на истите побарувања на заштита. Без некој степен на стандаризација,недостатоците можат да го развијат ризикот.
Официјално IT безбедните полиси ни помагаат да ги зацврстиме стандардите за IT заштитите на ресурсите со доделување на програмско-управувачки одговорности,и обезбедување основни правила,упатства,и дефиниции за секого во организацијата. Полисата на тој начин помага во спречувањето на недоследностите,кои може да воведат ризик,и полисата служи како основа за спроведување на многу правила и процедури. Идеално,полисата ќе биде доволно јасна и сеопфатна за да биде прифатена и следена од организациите.
Формулирањето на полисата е важен чекор кон стандаризација на безбедните активности за IT ресурсите. IT безбедните полиси се генерално формулирани од влезот на членовите на една организација,вклучувајќи претставници за безбедност и IT специјалисти за извори. Како и да е,полисата е одобрена и издадена од повисоко раководство на организацијата. Во околината каде што вработените се чувствуваат преплавени со полиси,директиви,насоки и процедури,IT безбедната полиса треба биде воведена на начин,така што обезбедува неквалификуваната управувачка поддршка да биде исчистена. Организациските полиси се поволни за управување со IT безбедноста и ги прават јасни очекувањата за вклучување на одговорностите на вработените.
Два типа на полиси типично се потребни за задоволување на потребите на организацијата: полиса на програмско ниво и полиса со специфични прашања. Главните функции на полисата на програмско ниво се:воспоставување безбедна програма,доделување на програмско-управувачките одговорности,наведување на IT безбедните цели,и обезбедување на основа за извршување. Полисата со спрецифични прашања исто така има потреба да биде развиена,со цел да се идентификуваат и дефинираат специфични области на загриженост,и да се изјаснат позициите во организацијата.
Академски центар за здравје создаде процеси и управува со осетливи материјали секој ден. Податоците и системите кои се создадени и управувани се неслободни,и како такви мора да бидат безбедни од несоодветна употреба и упади. Целите на полисите е да обезбедат безбедни побарувања за сите компјутерски системи и податоци,и да обезбедат одговорна рамка за корисници.
Полиса за домашна компјутерска безбедност е напишан документ кои ние сме го создале,објаснувајќи детално како ќе ја извршиме,и како ќе се справиме со безбедноста на нашиот компјутер,и со сите оние што го користат. Полисата за домашна компјутерска безбедност може да звучи едноставно,но имајќи една ваква полиса ,ни дава можност да ја управуваме компјутерската безбедност на начин кој е најзгоден за нас. И полисата ќе дејствува како водич за да ни помогне да се справиме со многу прашања поврзани со безбедноста. Нема такво нешто да една полиса за компјутерска безбедност одговара на сите корисници. Сите ние сме различни,и сите тие разлики се однесуваат на различната потреба за употреба на компјутерот. Некои од корисниците најчесто го употребуваат компјутерот за игри. Додека други го користат за бизнис,додека други корисници прават низа различни работи на него.
Потреба од полиса за компјутерска безбедност
Полисата за компјутерска безбедност ќе ни објасни како да ја зголемуваме безбедноста секој ден сè повеќе и повеќе. И исто така ќе се информираме како да го вратиме компјутерот во нормала,ако претходно сме имале некој проблем поврзан со безбедноста. И ако ја користиме правилно,ќе не информира што е дозволено,а што не за нашиот компјутер. Исто така ќе не информира што да направиме за да ја зацврстиме безбедноста на нашиот компјутер уште повеќе. Кога размислуваме да полисите на овој начин,ние ќе ги користиме секојдневно. Нема да е потребно да се создава забуна кај нас за оваа процес. Користењето на полисата за компјутерска безбедност треба да биде многу едноставно. Користењето на овие полиси многу ќе ни помогне. Овие и други мерки што ги преземаме за да се заштитиме себеси,нашата фамилија се форма на безбедносната полиса.
Сега е време да го прошириме ова на нашите компјутери. Може да сметаме дека ова веќе сме го откриле.После се,ако ова е полиса за компјутерска безбедност,тогаш може да сметаме исто како да имаме некој анти-вирус и огнен ѕид. Точно е дека тоа е многу потребно за нашиот компјутер. Но,во секој случај треба да провериме дека ништо не сме испуштиле. Полисата за компјутерска безбедност е ефикасна доколку се извршува,но многу важна работа која треба да ја запаметиме,е дека хакерите се потпираат на луѓето кои ги даваат нивните информации. Затоа се смека дека најбезбедните полиси за компјутерска безбедност се оние каде што ние ќе ја дознаеме таа информација. Станува многу тешко некој да ги пристапи нашите информации,ако тој што сака да ги пристапи не знае,како е поставена заштитата на нашиот компјутер. Што значи постојат моменти и состојби во кои некој друг може да открие дека ние имаме полиса за компјутерска безбедност.
Луѓето кои би требало да знаат дека користиме полиса за компјутерска безбедност се оние кои го користат нашиот компјутер. Сите оние кои не го користат нашиот компјутер им даваме пристап како гости. Никој не треба да има административен пристап освен ние самите,и ние треба да ги создадеме односно дефинираме лозинките на сите други дефинирани корисници.
Мора да признаеме дека безбедносниот план ни дава на некој начин мир во умот. Но,се разбира тоа не е само заради мирот во умот.Нас секогаш не вознемирува тоа дека некој хакер ќе ги пристапи нашите информации. Затоа што хакерите секогаш гледаат за некоја жртва да добијат. Но,ние треба да имаме на ум дека ако сме дорбо заштитени таквите можности за хакерски напади ќе бидат многу мали.
Утрински весник
Утрински весник — поранешен македонски дневен весник кој излегувал секој ден освен недела. Првиот број на весникот излегол на 23 јуни 1999 година а негови основачи биле Ерол Ризаов, Бранко Тричковски, Манчо Митевски, Васил Мицковски и Љупчо Поповски. Весникот бил печатен во Скопје, во печатницата „Графички центар“, а бил издаван од страна на ДООЕЛ „Круг“ од Скопје. По основањето во 1999 година, првата поголема реконструкција на весникот е неговата продажба на германската групација ВАЦ и менување на изгледот, технологијата и начинот на издавање на весникот. Новиот дизајн на весникот бил изработен од германскиот дизајнер Даниел Браун. Првичниот слоган на весникот бил „Денот по Утрински се познава“. Последниот број на весникот излегол на 29 април 2017.
IC 138
IC 138 — галаксија во соѕвездието Златна Рипка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 138 се споменува и како ESO 157-18, FGCE 387, AM 0416-560, IRAS 04168-5603.
Откривање
Објектот е откриен на 8 декември 1899 година од страна на Делајл Стјуарт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 138 е од видот Scd. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. IC 138 има привидни димензии од 2,9' х 0,4'.
Други поделби
Проучување на IC 138 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 14824.
Мајка и деца
Мајка и деца (позната и како Шеталиште (La Promenade)) ― импресионистичка слика на Пјер Огист Реноар, која е сместена во Фриковата збирка. Иако сликата е најчесто позната како „Мајка и деца“, Реноар ја претстави со насловот „Шеталиште“ во 1876 година. Сликата е прикажана во беседка под низа скали кај Фриковата збирка.
NGC 6718
NGC 6718 — спирална галаксија во соѕвездието Паун, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 23 јуни 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6718 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 6718 има привидни димензии од 1,4' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 19 ч 1 м 28,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -66° 6' 37"". Положбениот агол на објектот е во износ од 172°.
Други поделби
Проучување на NGC 6718 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 62688. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 456; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9082. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Користена литература
""Southern Galaxy Catalogue"", Austin, Texas: University of Texas Monographs in Astronomy No. 4, 1985. (152,564)
WR 130
WR 130 — Волф-Рајеова ѕвезда во соѕвездието Лебед
Протактиниум
Протактиниум (порано протоактиниум ) — хемиски елемент со симбол Па и атомски број 91. Тој е густ, сребрено-сив актиноид метал кој лесно реагира со кислород, водена пареа и неоргански киселини. Формира различни хемиски соединенија во кои протокиниум обично е присутен во оксидациската состојба +5, но исто така може да претпостави +4, па дури и +3 или +2 состојби. Концентрациите на пропактиниум во Земјината кора обично се неколку делови на трилиони, но може да достигнат и до неколку делови на милион во некои депозити на уранинат руда. Поради нејзиниот недостиг, висока радиоактивност и висока токсичност, во моментов нема употреба на протактиниум надвор од научните истражувања, а за таа цел, protactinium најчесто е извлечен од потрошено јадрено гориво.
Протактиниумот првпат беше идентификуван во 1913 година од страна на Касимир Фаџанс и Освалд Хемут Геринг и го нарече бревиум поради краткиот полуживот на изучениот специфичен изотоп, т.е. пропактиниум-234. Постабилен изотоп на пропактиниум, 231 Па, бил откриен во 1917/18 од Ото Хан и Лизе Мејтнер, и тие го избрале името прото-актиниум, но ИУПАК конечно го нарекол "протокиниум" во 1949 година и ги потврдил Хан и Мејтнер како откривачи. Новото име значело "(јадрен) претходник на актиниум " и се рефлектирало дека актиниумот е производ на радиоактивното распаѓање на протокиниум. Џон Арнолд Кранстон (кој работи со Фредерик Содди и Ада Хичкин ) исто така е заслужен за откривање на најстабилниот изотоп во 1915 година, но го одложи неговото соопштение поради тоа што беше повикано на служба во Првата светска војна.
Најдолгиот и најизразен (речиси 100%) природен изотоп на протактиниум, протактиниум-231, има полуживот од 32.760 години и е производ на распаѓање на ураниум-235. Многу помали количини на траги од краткотрајниот протокиниум-234 и неговиот јадрен изомер- протокиниум-234m се појавуваат во синџирот на распаѓање на ураниум-238. Протактиниум-233 е резултат на распаѓањето на ториумот -233 како дел од синџирот на настани што се користат за производство на ураниум-233 со неутронска озрачување на ториум-232. Тоа е несакан полупроизвод во јадрените реактори засновани на ториум и затоа е отстранет од активната зона на реакторот за време на процесот на размножување. Анализа на релативните концентрации на различни ураниум, ториум и протактиниум изотопи во вода и минерали се користи во радиометриски датирање на седименти кои се стари 175.000 години и во моделирање на различни геолошки процеси.
Историја
Во 1871 година, Дмитриј Менделеев предвиде постоење на елемент помеѓу ториум и ураниум. Групата елементи на актиноид во тоа време била непозната. Затоа, ураниумот бил поставен под волфрам во групата VI и ториумот под циркониум во IV група, оставајќи го просторот под тантал во групата V празен, а до 1950-тите периодични табели биле објавени со оваа структура. Долго време хемичарите го бараа ека-танталот како елемент со слични хемиски својства на тантал, правејќи откривање на протокиниум речиси невозможно. Потешкиот аналог на Тантал подоцна бил откриен како трансурански елемент дубниум - кој, сепак, не реагира како тантал, туку како протактиниум.
Во 1900 година Вилијам Крукс го изолирал протокиниумот како интензивно радиоактивен материјал од ураниум; сепак, тој не можеше да го карактеризира како нов хемиски елемент и на тој начин го именуваше ураниум-X (UX). Крукес го раствори ураниум нитратот во етер, а остатокот во водена фаза ги содржи повеќето од и  и и  и   и. Неговиот метод сè уште беше употребен во 1950-тите за да се изолира  и   и  и   и    и од соединенија на ураниум. Протактиниумот првпат бил идентификуван во 1913 година, кога Казимир Фаџанс и Освалд Хемут Геринг се сретнал со изотопот 234 Pa за време на нивните студии за синџирите на распаѓање на ураниум-238 :  и    и  →   и    и  →   и   и →   и    и. Тие го именуваа новиот елемент бревиум (од латинскиот збор, brevis, што значи краток или краток) поради краток полуживот, 6,7 часа за  и    и. Во 1917/18, две групи научници, Ото Хан и Лизе Мејтнер од Германија и Фредерик Соди и Џон Кранстон од Велика Британија, независно откриле друг изотоп на протактиниум, 231 Па, со многу подолг полуживот од околу 32.000 години. Така името бревиум беше променето во протактиниум како нов елемент беше дел од синџирот на распаѓање на ураниум-235 како родител на актиниум (од πρῶτος   прво "прво, пред"). За олеснување на изговорот, името беше скратено до протактиниум од страна на IUPAC во 1949 година. Откривањето на протокиниум заврши едно од последните празнини во раните верзии на периодниот систем, предложени од Менделеев во 1869 година, и ги славеше вклучените научници.
Аристид фон Гросе произведе 2  милиграми на Pa 2 O 5 во 1927 година, и во 1934 година првиот изолиран елементарен пропактиниум од 0,1   милиграми на Pa 2 O 5. Тој користел две различни процедури: во првиот, оксидот на протактиниум бил озрачен од 35  keV електрони во вакуум. Во друг метод, наречен ван Аркел де Боер, оксидот хемиски се претвора во халид ( хлорид , бромид или јодид ), а потоа се намалува во вакуум со електрично загреан метален филамент:
Во 1961 година, Управата за атомска енергија на Обединетото Кралство (UKAEA) произведе 127  грама од 99,9% чист пропактиниум-231 со преработка 60   тони отпад материјал во 12-фаза процес, по цена од околу 500.000   USD. Долги години, ова беше единствената значајна понуда на протактиниум во светот, која беше обезбедена на разни лаборатории за научни студии. Националната лабораторија во Оук Риџ во САД обезбеди профактиниум по цена од околу 280  USD / грам.
Изотопи
Дваесет и девет радиоизотопи на протактиниум се откриени, најстабилните се 231 Па со полуживот од 32.760 години, 233 Па со полуживот од 27 дена и 230 Па со полуживот од 17.4 дена. Сите останати изотопи имаат полуживот помал од 1,6 дена, а повеќето од нив имаат полуживот помал од 1,8 секунди. Протактиниумот, исто така, има два јадрени изомера, 217m Па (полуживот 1,2 милисекунди) и 234m Па (полуживот 1,17 минути).
Примарниот начин на распаѓање за изотопи на протактиниум полесен од (и вклучувајќи) најстабилен изотоп 231 Pa (т.е. 212 Pa до 231 Pa) е алфа распаѓање и примарен режим за потешки изотопи (т.е. 232 Pa до 240 Pa) е бета распаѓање. Примарните продукти на распаѓање на изотопи на протактиниум полесни од (вклучувајќи и) 231 Pa се актиниум изотопи и примарни производи за распаѓање за потешки изотопи на протактиниум се ураниумсло изотопи.
Појави
Протактиниумот е еден од најретките и најскапите природни елементи. Се наоѓа во форма на два изотопи - 231 Па и 234 Па, при што изотопот 234 Па се појавува во две различни енергетски состојби. Речиси сите природни пропактиниум е пропактиниум-231. Тоа е алфа-емитер и е формиран од распаѓањето на ураниум-235, додека бета-зрачечкиот протокиниум-234 е произведен како резултат на распаѓање на ураниум-238. Речиси сите ураниум-238 (99,8%) се распаѓаат најпрво до 234м Па изомер.
Протактиниум се јавува во уранинит (pitchblende) во концентрации од околу 0,3-3 делови 231 Па на милион делови (ppm) од руда. Додека вообичаената содржина е поблизу до 0,3 ppm (на пример, во Jáchymov, Чешка ), некои руди од Демократска Република Конго имаат околу 3 ppm. Протактиниумот е хомогено дисперзиран во повеќето природни материјали и во вода, но во многу пониски концентрации од еден дел на трилион, што одговара на радиоактивноста од 0,1 пикокури (pCi) / g. Има околу 500 пати повеќе протокиниум во песочните почвени честички отколку во водата, па дури и водата присутна во истиот примерок од почвата. Многу поголеми стапки од 2.000 и погоре се мерат во грутки и глини, како бентонит.
Во јадрени реактори
Два главни протоктиниум изотопи, 231 Pa и 233 Pa, се произведуваат од ториум во јадрени реактори ; и двата се несакани и обично се отстранети, со што се додава сложеност на дизајнот и работењето на реакторот. Особено, 232 Th преку ( n, 2 n ) реакции произведуваат 231 Th, кои брзо (полуживот 25,5 часа) се распаѓаат на 231 Pa. Последниот изотоп, иако не е трансурански отпад, има долг полуживот од 32.760 години и е главен фактор во долгорочната радиотоксичност на потрошеното јадрено гориво.
Подготовка
Пред доаѓањето на јадрените реактори, пропактиниумот беше одделен за научни експерименти од ураниумските руди. Денес, тоа најчесто се произведува како среден производ на јадрено цепење во ториумски реактори за висока температура:
Протактиниумски метал може да се подготви со редукција на неговиот флуорид со калциум флуорид, литиум или бариум на температура од 1300-1400  °C.
Физички и хемиски својства
Протактиниумот е актиноид кој е позициониран во периодниот систем лево од ураниумот и десно од ториум, а многу од неговите физички својства се средно помеѓу овие две актиноиди. Значи, протокиниумот е повеќе густ и крут од ториум, но е полесен од ураниумот, а неговата точка на топење е пониска од онаа на ториум и повисока од ураниумот. Топлинското ширење, електричната и топлинската спроводливост на овие три елементи се споредливи и се типични за пост-транзициони метали. Проценетиот смолквен модул на протактиниум е сличен на оној на титаниум. Протактиниумот е метал со сребрено-сив сјај кој е зачуван некое време во воздух. Протактиниумот лесно реагира со кислород, водена пареа и киселини, но не со алкалии.
На собна температура, пропактиниум кристализира во тело-центрираната четириаголна структура која може да се смета како искривена кубична решетка која е центрирана во телото; оваа структура не се менува при компресија до 53 GPa. Структура промени во лице-центрирани кубни (FCC) на ладење од висока температура, на околу 1200  °C. Коефициент на топлинско проширување на четириаголната фаза помеѓу собна температура и 700  °C е 9.9    / °C.
Протактиниумот е парамагнетски и не се познати никакви магнетни транзиции за секоја температура. Станува суперспроводлив на температури под 1,4 К. Протактиниум тетрахлоридот е парамагнетно на собна температура, но се претвора со ферромагнетско ладење на ладење до 182 К.
Протактиниумот постои во две главни состојби на оксидација, +4 и +5, и во цврсти материи и раствори, а во некои цврсти фази се забележани состојбата на 3 и +2. Како електрони конфигурација на неутрален атом е [Rn] 5F 2 6д 1 7S 2, состојба на оксидација +5 одговара на нискоенергетски (и на тој начин фаворизирани) 5F 0 конфигурација. И двете 4 и 5 држави лесно формираат хидроксиди во вода, со доминантните јони кои се Pa (OH) 3+,  и   ,   и   и Pa (OH) 4 , сите безбојни. Други познати протокиниумски јони вклучуваат  и  ,   и   , PaF 3+ ,   и   ,   и   ,   и   и   и.
Хемиски соединенија
Тука a, b и c се константи на решетката во пикометри, No е просторен број на група и Z е бројот на единици на формула по единечна ќелија ; кцц се залага за кубична симетрија во центарот на центарот. Густината не се мери директно, туку се пресметува од параметрите на решетката.
Протактиниум оксиди се познати по металните оксидациски состојби +2, +4 и +5. Најстабилен е бел пентоксид Pa 2 O 5, кој може да се произведува со согорување на пропактиниум (V) хидроксид во воздух на температура од 500  °C. Неговата кристална структура е кубна, а хемискиот состав е често нестехиометриски, опишан како PaO 2.25. Друга фаза од овој оксид со ортохомбична симетрија е исто така пријавена. Црниот диоксид PaO 2 се добива од пентоксид со тоа што се намалува на 1550 година  °C со водород. Не е лесно растворлив ниту во разредени или концентрирани азотни, хлороводородни или сулфурни киселини , туку лесно се раствора во флуороводородна киселина. Диоксидот може да се претвора назад во пентоксид со загревање во атмосферата што содржи кислород до 1100  °C. Моноксидот ПаО е забележан само како тенок слој на метал на протактиниум, но не во изолирана обемна форма.
Протактиниум формира мешани бинарни оксиди со различни метали. Со алкалните метали А, кристалите имаат хемиска формула APaO 3 и перовската структура , или A 3 PaO 4 и изобличена структура на карпести соли, или A 7 PaO 6 каде што атомите на кислородот формираат шестаголна затворена решетка. Во сите овие материјали, јоните на протокиниум се октаедарно координирани. Пентоксидот Pа 2O5 се комбинира со оксиди на ретки земјени метали R 2 O 3 за да се формираат различни нестеиометриски мешани оксиди, исто така и на перовскитната структура.
Протактиниум оксиди се основни ; тие лесно се претвораат во хидроксиди и можат да формираат разни соли, како што се сулфати, фосфати , нитрати итн. Нитратот е обично бел, но може да биде кафеав поради радиолитичката распаѓање. Греење на нитратот во воздух на 400  °C го претвора во белиот протокиниум пентоксид. Политриокофосфатот Pa (PO 3 ) 4 може да се произведе со реакција на дифлуорид сулфат PaF 2 SO 4 со фосфорна киселина (H 3 PO 4 ) под атмосферата на инертен гас. Греење на производот на околу 900  °C ги елиминира реактивните нуспроизводи како што се флуороводородна киселина, сулфурдиоксид и фосфорен анхидрид. Греење на повисоки температури во инертна атмосфера се разградува Pa (PO 3) 4 во дифосфат PaP2O7, којшто е аналогно на дифосфатите на други актиноиди. Во дифосфатот, групите PO 3 формираат пирамиди со C 2v симетрија. Греење PaP 2 O 7 во воздух до 1400  °C го разложува во пентоксиди на фосфор и пропактиниум.
Протактиниумот (V) флуорид формира бели кристали каде што јоните на протокиниумот се наредени во пентагонални бипирамида и координирани од 7 други јони. Координацијата е иста кај пропактиниум (V) хлорид, но бојата е жолта. Координацијата се менува во октаедери во кафеавиот пропрактиниум (V) бромид и е непознат за протокиниум (V) јодид. Координацијата на протокиниумот во сите негови тетрахалиди е 8, но аранжманот е квадратна антипиризматска во пропактиниум (IV) флуорид и додеэдрална во хлоридот и бромидот. Пропракиниум (III) јодид од кафеава боја е пријавен каде што јоните на протактиниум се 8-координирани во бикарчените триаголни призматични аранжмани. Протактиниум (V) флуорид и пропактиниум (V) хлорид имаат полимерна структура на моноклинска симетрија. Таму, во рамките на еден полимерен синџир, сите атоми на халидот се наоѓаат во една графитна слична рамнина и формираат рамни пентагони околу протакиниумските јони. Координацијата 7 на протактиниум потекнува од 5 халидните атоми и две врски до атомите на протокиниум кои припаѓаат на соседните синџири. Овие соединенија лесно се хидролизираат во вода. Пентахлоридот се топи на 300  °C и сублимира на уште пониски температури.
Протактиниум (V) флуорид може да се подготви со реакција на пропактиниум оксид или со брон пентафлуорид или со трифлуорид на бром на околу 600  °C и пропактиниум (IV) флуорид се добива од оксидот и мешавина на водород и флуороводород на 600   °C; потребен е голем вишок на водород за да се отстрани атмосферскиот кислороден протек во реакцијата.
Протактиниум (V) хлорид се подготвува со реакција на пропактиниум оксид со јаглерод тетрахлорид на температура од 200-300  °C. Нумените производи (како PaOCl 3 ) се отстранети со фракционална сублимација. Намалување на протокиниум (V) хлорид со водород на околу 800  °C дава пропактиниум (IV) хлорид - жолто-зелена цврста супстанца која се сублимира во вакуум на 400   °C; исто така може да се добие директно од протактиниум диоксид преку третирање со јаглерод тетрахлорид на 400   °C.
Протактиниумските бромиди се произведени со дејство на алуминиум бромид, бромоводород , јаглерод тетрабромид или мешавина на бромоводород и тионил бромид на протактиниум оксид. Алтернативна реакција е помеѓу протокиниум пентахлорид и водороден бромид или тионилбромид. Протактиниум (V) бромид има две слични моноклинни форми, еден се добива со сублимација на 400-410  °C, а друг со сублимација при малку пониска температура од 390-400   °C.
Протактиниумските јодиди се резултат на оксидите и џодидот од алуминиум или амониум јодид загреан до 600  °C. Протактиниум (III) јодид се добива со загревање на пропраксиниум (V) јодид во вакуум. Како и со оксидите, пропактиниум формира мешани халиди со алкални метали. Меѓу нив, најзабележително е Na 3 PaF 8, каде што јоните на протокиниум е симетрично опкружен со 8 F - јони кои формираат речиси совршена коцка.
Други неоргански соединенија
Се познати оксихариди и оксисулфиди на протактиниум. PaOBr 3 има моноклинска структура составена од двојни синџири каде што протактиниум има координација 7 и е наредена во пентагонални бипирамиди. Синџирите се меѓусебно поврзани преку атоми на кислород и бром, а секој атом на кислород е поврзан со три атоми на протокиниум. PaOS е светло-жолта неизлечива цврста со кубична кристална решетка изоструктурна со онаа на други актиноидни оксисулфиди. Се добива со реакција на пропактиниум (V) хлорид со мешавина на сулфурводород и јаглерод дисулфид на 900  °C.
Во хидриди и нитриди, протокиниум има ниска оксидациона состојба од околу +3. Хидрид се добива со директно дејство на водород брз металот на 250  °C, а нитридот е производ на амонијак и протактиниум тетрахлорид или пентахлорид. Оваа светла жолта цврста е стабилна за греење до 800 °C во вакуум. Протактиниум карбид PaC е формиран со редукција на протакиниум тетрафлуорид со бариум во огноотпорни премази на температура од околу 1400  °C. Протактиниум формира борохидриди кои вклучуваат Па (БХ 4 ) 4. Таа има една необична полимерни структура со спирален синџири каде атомот на протактиниум има координација број 12 и е опкружен со шест БH 4 - јони.
Органскоометални соединенија
Протактиниумот (IV) формира тертраедарски комплекс тетракис (циклопентадинил) протактиниум (IV) (или Pa (C 5 H 5) 4) со четири циклопентадинил прстени, кои може да се синтетизира по пат на реакција протактиниум (IV) хлорид со стопен да биде (C 5 H 5 ) 2. Еден прстен може да биде заменет со атом на халид. Друг органскометален комплекс е златно-жолта бис (π-cyclooctatetraene) protactinium, или protactinocene, Pa (C 8 H 8) 2, која е аналогна во структурата на uranocene. Таму, металниот атом е залепен помеѓу два циклооктатетраенски лиганди. Слично на uranocene, тоа може да бидат подготвени од страна на реакција protactinium тетрахлорид со дикалиум cyclooctatetraenide, К 2 C 8 H 8, во тетрахидрофуран.
Апликации
Иако пропактиниумот се наоѓа во периодниот систем помеѓу ураниумот и ториумот, кои имаат и бројни апликации, во моментов не се користат за протактиниум надвор од научните истражувања, поради неговиот недостаток, висока радиоактивност и висока токсичност.
Протактиниум-231 произлегува од распаѓањето на ураниум-235 формиран во јадрени реактори, и со реакцијата 232 Th  +   n   →   231 Th   +   2n и последователни бета распаѓање. Некогаш се мислеше дека може да поддржи и јадрена низа на реакции, која во принцип може да се искористи за изградба на јадрено оружје : физичарот Волтер Сеифриц откако ја процени поврзаната критична маса како. Сепак, оттогаш е исклучена можноста за критичност на 231 Pа.