cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Димонце
Димонце (или Димонци) — село во североисточниот дел на Македонија, во Општина Кратово, во околината на градот Кратово.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на западната страна на Општина Кратово, недалеку од десната страна на Крива Река, во дел од областа Средорек, а чиј атар се допира со подрачјето на општината Куманово. Селото е ридско и раштркано, а просечната надморска височина изнесува 550 метри. Од градот Кратово селото е оддалечено 25 километри.
До селото се стигнува преку земјен пат, кој се двои од регионалниот пат 29277 пред селото Коњух.
Куќите на ова село се наоѓаат на надморска височина помеѓу 400 и 500 метри. Тие се сместени помеѓу Крива Река и малата притока Држава. Околни села се Пендак, Руѓинце, Коњух и други. Жителите се служат со вода за пиење од извори и бунари.
Месностите во атарот на селото ги носат следниве имиња: Гаѓин Камен, Длага Њива, Свртача, Кула Воденица, Котлово, Четири Камена, Гојник, Голем Рид, Две Чуке, Брајлово, Карчин Крст, Чивлак, Пејинска Маала, Курлевска Маала, Влашки Трла, Лазарева Чешма, Стари Гробишта, Старо Село, Солиште, Велкови Ораци и други.
Селото има разбиен тип. Има поголем број на помали маала: Чифлачко, Курлевско, Новоселско, Пејинско и други. Средишно маало е Чифличкото, во кое се наоѓа училиштето (отворено во 1947 г.) и гробиштата.
Јужно од Димонце треба да поминува железничката линија од Куманово до македонско-бугарската граница кај Ѓуешево. Во истиот правец тече и Крива Река.
Историја
Традицијата на денешните мештани наведува дека нивното село најпрвин имало 7-8 куќи. Тие се наоѓале на месноста Старо Село во долината на Крива Река. Подоцна, отоманските Турци го запалиле тоа село. Бидејќи било сѐ дим се добило денешното име на селото. Мештаните од Старо Село најверојатно во првата половина на век изградиле нови куќи на повисок терен на местото на своите сточарски трла. Поради тоа, Димонце има разбиен тип.
Покрај селиштето Старо Село има едно наоѓалиште со името Велкови Ореви. Таму во карпите има ископани дупки и во нив по преданието се чувале жито и вино. Недалеку од селиштето до 1943 година се наоѓале селските гробишта. Постојат и слаби остатоци на црква. Од споменатата година кога е копана трасата за железничката пруга Куманово-Крива Паланка биле основани нови селски гробишта во Чифличкото Маало.
Од Старо Село во Димонце потекнуваат 5 македонски и 1 ромски род. Македонски родови се Велкови, Клинчарови, Каравилци, Колеви и Гојнишани, додека ромски род се Петковци. Останатите селски родови ― и македонски и ромски ― биле доселувани воглавно во средината на век, а некои одма по ослободувањето од Турците. Доселениците дошле од разни кумановски, кратовски и кривопаланечки села.
За него македонскиот револуционер Ѓорче Петров, во својата книга „Материјали по изучувањето на Македонија“, запишал дека е чифлик со 15 куќи.
Стопанство
Атарот на селото зафаќа простор од 9,9 км2, при што преовладуваат обработливите површини со површина од 490,5 хектари, на пасиштата отпаѓаат 350,7 хектари, а на шумите само 26,2 хектари.
Во основа, селото има полјоделско-сточарска функција.
Обработливите површини во Димонце во текот на век припаѓале на беговите. Пред крајот на отоманската власт сопствениците на земјата се нарекувале: Јашар-бег, Абдула-бег, Мустафа-бег и Рамадан-бег. Тие биле браќа и живееле во Кратово. Нивните четири чифлици се наоѓале во денешното Чифличко Маало, а Јашар-бег поседувал и воденица на Крива Река.
Во минатото, димончани најмногу се занимавале со сточарство. Ромските семејства немале сопствена стока, поради што биле многу посиромашни. Сточарството успевало поради квалитетната трева во атарот на селото, што не било случај со околните села. Најмногу се одгледувале овци. .
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Димонце живееле 147 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Димонце имало 144 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Од Димонце, што е одлика за многу села во општината, се иселил голем дел од населението. Во 1961 година селото броело 476 жители, додека во 1994 година бројот се намалил на 64 жители, македонско население.
Според пописот од 2002 година, во селото Димонце живеел 51 жител, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 17 жители, од кои 3 Македонци и 14 лица без податоци.
Родови
Димонце е мешано македонско-ромско село.
Според истражувањата од 1960-тите години, родови во селото се:
Иселеништво
Жителите на Димонце не се иселувале до 1960-тите години. Единствено родот Калинци преминал во соседното Пендак и родот Шарковци се иселил во кумановското село Стрезовце.
Самоуправа и политика
Кон крајот на век, Димонце било село во Кратовската каза на Отоманското Царство.
Во периодот од 1962 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Кратово. Селото припаѓало на некогашната општина Клечевце во периодот од 1955 до 1962 година.
Во периодот 1952-1955, селото било во рамките на тогашната Општина Страцин, во која покрај селото Димонци, се наоѓале и селата Крилатица, Куклица, Пендак, Страцин, Талишманци и Трговец. Во периодот 1950-1952 година селото било седиште на некогашната Општина Димонци, во која влегувале селата Димонци, Куклица и Пендак.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 0923 според Државната изборна комисија, сместено во простории на приватна куќа.
На локалните избори во 2021 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 19 гласачи.
Список на државни водачи во 146 година
Ова е список на државни водачи во 46 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Филип Димкоски
Филип Димкоски – поет, преведувач и новинар.
ИТ центар
ИТ Центарот при Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип го планира, имплементира и одржува информатичкиот систем и компјутерската мрежа на Универзитетот, електронската пошта, системот за најавување и регистрирање на вработените и студентите, порталот и заштитата и складирањето на сите податоци. Мисијата на ИТ Центарот е да се обезбеди брза и ефикасна работа, односно комуникација на секој кој е инволвиран во Универзитетот „Гоце Делчев“ - Штип. Визијата на Центарот е да се создаде еден интегриран универзитет во кој технологијата и информациите ќе бидат на највисоко ниво. Од создавањето до денес оваа визија која беше предвидена во најголем дел е остварена. Со тоа ИТ Центарот се ближи кон остварување на својата цел - успешна и брза работа на Универзитетот како целина.
Филип Димкоски
Животопис
Роден е на 27 јуни 1995 година во Прилеп каде завршил основно и средно образование. Дипломирал на Факултетот за земјоделски науки и храна на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје на насоката „Градинарство и цвеќарство“ (хортикултура). Десет години е постојан соработник-новинар во најстариот дневен весник во Македонија, Нова Македонија.
Книжевна кариера
Досега ги објавил книгите: Книгата „Божилак на исконот“ објавена е на српски и на бугарски јазик во 2016 година, книгата „Заедно да растеме“ објавена е на српски 2019, а книгата „Во градината има само љубов“, на бугарски јазик (2019).
ИТ центар
Организација и структура
Во склоп на овој центар се формирани повеќе оддели: Оддел за одржување на софтвер, оддел за одржување на хардвер и мрежи како и оддел за ИТ сервисирање на вработени и студенти (токени, картици, сертификати, легитимации и сл.)
Филип Димкоски
Книжевна кариера
За својата поезија добитник е на неколку награди меѓу кои: Како и награди на фестивалите „Мелничките вечери на поезијата“ (Мелник, Бугарија, 2012 и 2016), Белоцветните вишни (Казанлак, Бугарија 2016 и 2017) и „Есенски штурци“ (Извор, Бугарија, 2018).
ИТ центар
Активности
Во текот на изминативе години, ИТ Центарот присуствуваше и учествување на голем број конференции, конкурси, саеми и други собири поврзани со ИТ технологијата. Меѓу нив се издвојуваат конференциите на Мајкрософт, Визија 7, како и видео конференциите кои преку мрежниот систем на Универзитетот „Гоце Делчев“ – Штип овозможуваат предавања од реномирани светски универзитети и институции.
Филип Димкоски
Книжевна кариера
Поезијата му е препеана на петнаесетина јазици и застапена во списанија, зборници и антологии. Се занимава и со водителство и рецитирање. Преведува од српски, од бугарски и од хрватски на македонски јазик.
Досега одржал предавања, работилници и средби во над четириесет образовни институции во Македонија, Србија,Хрватска, Словенија, Бугарија и Израел. За афирмација на македонскиот јазик и образованието Советот на Град Прилеп на Филип Димкоски му го додели највисокото градско признание, плакетата „3 Ноември“ (Прилеп, Македонија, 2019). Член е и заменик водач во здружението Слоу фуд-Прилеп. Живее, твори и ја одгледува својата градина во родниот град Прилеп.
Трка околу Франкфурт 2017
Трка околу Франкфурт 2017 (службено: Ешборн-Франкфурт — Околу Финанцплац 2017) — 55. издание на велосипедската еднодневна трка Трка околу Франкфурт, која се одржала на 1 мај како дваесетти настан во сезоната на Светската турнеја. Ова било прво издание на трката во календарот на Светската турнеја.
Трката била освоена од возачот на, Александер Кристоф, по силното влечење и помош од колегата Рик Цабел; Кристоф завршил неколку должини на тркалото пред најблискиот соперник, освојувајќи ја трката по третпат, изедначувајќи го рекордот на Ерик Цабел, татко му на Рик. Рик Цабел успеал да заврши како втор, додека подиумот бил заокружен од уште еден германски возач, Џон Дегенколб од екипата.
Рута
Трката започнала во Ешборн и завршила во Франкфурт на Мајна, минувајќи низ нискиот планински венец Таунус северозападно од Франкфурт. Главни потешкотии биле искачувањата на Фелдберг, Руперсхајн и Мамолсхајн. Трката завршувала со три круга од 4,5 километри во средиштето на Франкфурт, а целта била пред Старата опера. Целата должина на трката била 215,7 километри.
Екипи
Како нов настан на Светската турнеја, сите UCI World Tour екипи биле поканети на трката, но не биле обврзани да учествуваат. Со тоа, единаесет од осумнаесетте екипи избрале да учестуваат. Дополнително биле поканети и осум професионални континентални екипи, како и германската национална екипа, со што на трката настапиле вкупно 20 екипи.
Коцка
Декартови координати
Кај коцка со почеток во нејзиното средиште, рабови паралелни на оската и должина на работ од 2, Декартовите координати на темињата се
додека пак внатрешноста се состои од сите точки (x0, x1, x2) со −1 < xi < 1.
Формули
Волуменот на коцката е должината на страната дигната на трет степен (a × a × a) што се нарекува „на куб“ (латински збор за коцка). Аналогно на ова, плоштината на еден квадрат е должината на страните „на квадрат“.
Својства
Коцката има единаесет мрежи (една е претставена погоре на сликата). Ова значи дека постојат единаесет начини на нејзино расклопување, расекувајќи седум раба. За да ја обоиме коцката за ниедни две соседни страни да немаат иста боја, ќе ни требаат барем три бои.
Вилфрид Бони
Вилфрид Гемјанд Бони (роден на 10 декември 1988 во Бингервил) — фудбалер од Брегот на Слоновата Коска, напаѓач на Свонзи Сити.
Коцка
Својства
Коцката може да се расече на шест истоветни квадратни пирамиди. Ако нив потоа ги прикачиме на страните на друга коцка, добиваме ромпски додекаедар (со парови од копланарни триаголници сложени во ромпски страни.)
Други димензии
Еквивалентот на коцката во четиридимензионален простор се нарекува тесеракт или хиперкоцка. Хиперкоцката (n-димензионална коцка, т.е. n-коцка) поточно е аналогна на коцката во n-димензионален простор, додека пак тесерактот е хиперкоцка од 4 ред.
Коцката има свои пандани и во нижите димензии: точката (0 димензии), отсечката (1 димензија) и квадратот (2 димензии).
Јуроајс Класик 2019
Јуроајс Класик 2019 — 24. издание на велосипедската еднодневна трка Јуроајс Класик, која се одржала на 25 август како триесет и трет настан во сезоната на Светската турнеја.
Трката била освоена третпат по ред од страна на италијанскиот возач Елија Вивијани во спринт.
Екипи
Бидејќи Јуроајс Класик е настан од Светската турнеја, сите осумнаесет UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да учествуваат на трката. Две професионални континентални екипи биле дополнително поканети, со што била заокружена главната група од 20 екипи.
NGC 182
NGC 182 — спирална галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 182 се споменува и како UGC 382, MCG 0-2-95, CGCG 383-45.
Откривање
Објектот е откриен на 25 декември 1790 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 182 е од видот SBa. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,4 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 182 има привидни димензии од 1,9' х 1,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 38 м 12,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 2° 43' 43". Положбениот агол на објектот е во износ од 75°.
Други поделби
Проучување на NGC 182 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 2279. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 216; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 13. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 591.
Хорнов-Ваделсдорф
Општината била поделена на следниве единици: Хорнов и Ваделсдорф.
Бусур
Бусур — село сместено во општина Петровац на Млави, Браничевски Округ во Србија.
Земјоделска селска населба од збиен тип, на (218 метри) страни од горниот тек на Бусура (27 километри), лева притока на Млава, 25 километри југозападно од Петровац на Млави. Површината на атарата е 1.873 хектари. Во 60-тите години на XX век во Атар се формирани две помали вештачки езера - Кореница (12 хектари) и Бусурско (6,5 хектари). Името на селото доаѓа од речната вода, која рикаше за време на обилните дождови. Таа е поделена на две „маала“: Горна и Долна.
Во селото има неколку извори (Васиљев кладенац, бунари кај училиштето, кај Гичиља поток, кај Цигански поток, на ридот Станчило и извор Бабин Поток).
Траги од порано населување се откриени на теренот покрај Кореничка река (римски монети, прстени, тули и др.) и во Црвеначко поле (гробишта „Јелина“ со камени плочи без натписи). Во 1467 година во Атар се наоѓало селото Врбе, каде што живееле само војници. Според легендата, бусурот некогаш бил во Палилула и се нарекувал Честобродица (Чисти чамци), од каде што поради честите поплави (од 1910 година) на почетокот на 20 век бил преместен на (повисокиот терен) на денешната локација.
Се споменува во 1820 година, кога имало 65 куќи (1961 - 128 куќи, 1928 - 310 куќи и 1 400 жители итн.). Населението е Влашко (слави Св. Јован, Петковица, Свети Никола, Михољдан, Св. Алимпија, Св. Аранѓела, Велика и Мала Господина, Митровден и др.
Наводи
44.225°N, 21.38528°W
NGC 6573
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6573 се споменува и како ESO 590-**7.
Откривање
Објектот е откриен на 28 јули 1830 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6573 е од видот *Grp. NGC 6573 има само една позната привидна димензија, која изнесува 6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 18 ч 13 м 41,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -22° 7' 8"".
Други поделби
Проучување на NGC 6573 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 339; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6276. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 326.
Јаглероден циклус
Јаглеродот претставува есенцијален елемент во овозможувањето на живот на планетата земја. Нашите тела се составени од јаглерод како главна компонента. Храната којашто ја конзумираме е составена од јаглерод како главна компонента. Милиони соединенија на нашата планета се исто така составени од јаглерод како главна компонента. Јаглеродниот циклус претставува биогеохемиски циклус каде што имаме размена на јаглеродот во атмосферата, биосферата, хидросферата, како и геосферата на земјата. Тој има свои бавни и брзи циклуси. Јаглеродниот циклус заедно со циклусот на азотот и циклусот на водата претставуваат низа процеси кои всушност ја прават планетата Земја погодна за живот.
Компоненти и резервоари на јаглерод во природата
Како што беше наведено во воведот, јаглеродниот циклус претставува циклус каде што имаме размена на јаглеродот во атмосферата, биосферата, хидросферата и геосферата на Земјата. Тоа значи дека за да имаме размена на јаглерод, треба да имаме и одредени резерви во одредени области за да може да се извршува размената на јаглерод. Главни резервоари на јаглерод на планетата земја се всушност атмосферата, биосферата, хидросферата и геосферата, каде што јаглеродот се наоѓа во најразлични форми.
Атмосфера
Јаглеродот во атмосферата го има, во главно, во вид на јаглерод диоксид и метан. Јаглерод диоксидот во атмосферата се добива како производ во низа реакции. Во главно се добива како резултат на разложување на шеќери во присуство на кислород. Животните и растенијата ги користат шеќерите со цел да добијат енергија потребна за раст и развој на организмите. Во тој процес, покрај енергијата се ослободува и јаглерод диоксид:
CH2O + O2 → CO2 + H2O + енергија
Јаглерод диоксидот може исто така да се добие како резултат на реакција на хидроксилните радикали и јаглерод моноксид коишто исто така се наоѓаат во атмосферата:
OH + CO → H + CO2
Метанот во атмосферата се наоѓа во помали количества во однос на јаглерод диоксидот како резултат на тоа што побрзо се разложува. Тој реагира со хидроксидните радикали во воздухот притоа формирајќи метил радикал којшто, пак, стапува во реакција со кислородот и формира метил перокси радикал итн. Вкупниот ефект на процесите на разложување е следниот:
OH + CH4 + О2 → CH3О2 + H2O
CH3O2 + HO2 + hν → CH3O + OH + O2
CH3O + O2 → HО2 + HCHO
HCHO + OH + O2 → CO + HO2 + H2O
O3 + HO2 → 2O2 + OH
Сумирано, се добива следното:
CH4 + O3 + hν → CO + 2H2O
Биосфера
Под јаглерод во биосферата се подразбира органскиот јаглерод т.е. јаглеродот којшто се наоѓа во живите организми, како и јаглеродот којшто се наоѓа во почвата. По умирањето на живите организми, помал дел од органскиот јаглерод останува на површината на Земјата, додека поголемиот дел влегува во состав на почвата. Дел од јаглеродот којшто влегува во почвата (околу една третина) се наталожува во неоргански вид на јаглерод односно во вид на калциум карбонат. Органскиот јаглерод е од големо значење за живите органзими. Растенијата го користат јаглерод диоксидот од атмосферата за создавање на органски јаглерод којшто им е потребен за живот, додека пак животните го користат органскиот јаглерод создаден од другите организми. Јаглеродот од биосферата се поврзува со останатите сфери на јаглеродниот циклус на различни начини. Преку согорување или респирација, тој веднаш се пренесува во атмосферата. По умирање на животните, тој се таложи во почвите каде што по одредено време останува во вид на инертен јаглерод. Преку реките, заробениот јаглерод може да биде пренесен до морињата и океаните преку ерозија на почвата, или пак да заврши во атмосферата преку нејзина респирација.
Океани (хидросфера)
Океаните го содржат најголемото количество на јаглерод којшто постојано кружи низ останатите циклуси на Земјината топка. Површината на океаните содржат разложен органски јаглерод  којшто многу брзо се разменува во атмосферата. Од друга страна пак, разложениот неоргански јаглерод е поконцентриран во длабоките слоеви на океаните, околу една петтина поголем во однос на разложениот неоргански јаглерод на површината. Јаглеродот навлегува во океаните најчесто преку разложување на атмосферски јаглерод диоксид или преку реките како разложен органски јаглерод. Разложениот органски јаглерод во океаните преку процесот на фотосинтеза, којшто во океаните е извршуван од страна на алгите, се претворува во органски јаглерод којшто потоа се разменува преку синџирот на исхрана. Остатокот од јаглеродот се таложи во подлабоките слоеви на океаните во вид на карбонати. На крај, по долги периоди тој, или се враќа на површината како седимент, или преку процес во којшто наталожените соли во ниските словеи на океаните се враќаат на површината. Од друга страна, океанската апсорпција на јаголерод диоксид  е многу важна апсорпција којашто го неутрализира зголеменото количество на јаглерод диоксид во атмосферата предизвикан од антропоген фактор. Меѓутоа, процесот на апсорпција на јаглерод диоксид е лимитиран од неколку фактори. Бидејќи процесот на апсорпција на јаглерод диоксид зависи од составот на карпите во океанот, процесот може да трае подолго во однос на ефектот на стаклена градина којшто ќе се создаде во атмосферата. Исто така големи количества на јаглерод диоксид во океаните создаваат ацидификација на водата, што значи дека голем дел од живиот свет во водите не би опстојал во такви услови. Исто така, со ацидификација на водата од океаните ќе се зголеми таложењето на калциум карбонат, а со тоа ќе се намали способноста на понатамошна апсорпција на јаглерод диоксид.
Геосфера
Јаглеродниот циклус во геосферата се одвива многу подолго во однос на циклусите во останатите сфери, но исто така и многу значаен циклус, бидејќи од него зависи количеството на јаглерод коешто понатаму ќе се најде во атмосферата, а со тоа ќе има и директно влијание врз глобалното затоплување. Најголемиот дел од јаглеродот во геосферата, всушност, се наоѓа во литосферата. Најголемиот дел од јаглеродот којшто се наоѓа во литосферата е складиран со самото создавање на планетата. Остатокот од јаглеродот во литосферата е депониран во форма на органски јаглерод во процес којшто трае милиони години. Што се однесува до јаглеродот којшто се наоѓа во остатокот од геосферата, најголемиот дел се варовнички карпи со јаглеродот во форма на карбонат којшто се складира во остатоците од морските организми и ги формира фосилите. Другиот дел од јаглеродот е складиран во форма на органски соединенија наречени керогени коишто се формираат во слоевите на земјата од изумрени животни и растенија под висок притисок во процес којшто исто така трае милиони години.
Во последните децении, истражувачи се обидуваат да складираат поголеми количини на јаглерод во геосферата преку пумпање на растворен јаглерод диоксид во вода. Целта на овие напори е да се забави растот на јаглерод диоксид во атмосферата, кој е предизвикан од човековите активности. На молекуларно ниво, јаглерод диоксидот може да ги измени механичките својства на карпите и минералите.
Промени во јаглеродниот циклус
Јаглеродниот циклус може да се претстави како систем  во којшто имаме воспоставена одредена хемиска рамнотежа помеѓу сферите каде што се одвива. Доколку немаме никакви промени односно надворешни влијанија во сферите, концентрацијата на јаглерод во било која форма во сите сфери останува константен и нема никакво поместување на хемиската рамнотежа. Но, со секоја надворешна промена којашто настанува во било која од сферите, настанува и поместување на хемиската рамнотежа во сферите, а со тоа и промена во концентрацијата на јаглерод во нив. Во минатото јаглеродниот циклус претрпувал промени како резултат на промената на климата. Варијации со самото движење на Земјата низ својата орбита и различната оддалеченост во однос на сонцето предизвикувале низа топли и студени периоди. Колку што температурата на земјата била сѐ пониска, површината на земјата била зафатена со мразна површина, којашто во голема мерка ја намалувала јаглеродната концентрација во атмоферата. Од друга страна, пак, ниските температури и зголемениот раст и развиток на фитопланктоните во океаните придонесуваат на дополнително акумулирање на јаглеродот од атмосферата што дополнително ја намалува температурата. Како што може да се забележи на графикот подолу, концентрацијата на јаглерод (поточно јаглерод диоксид) во атмосферата драстично се зголемува и намалува со зголемување односно намалување на температурата и станува константна како што се приближува кон сегашното доба. Во модерно доба, промените во јаглеродниот циклус се настанати исклучиво од антропоген фактор. Со самото уништување на растенијата, односно шумите во целина, се скратуваат елементи од биосферата коишто би апсорбирале атмосферски јаглерод диоксид којшто понатаму би бил користен во процесот на фотосинтеза, а со тоа ја поместуваат рамнотежата на самиот систем на јаглероден циклус кон атмосферата т.е. се зголемува концентрацијата на јаглерод диоксид во неа. Понатаму, со самото црпење на јаглеродот од керогено потекло во форма на нафта и јаглен, јаглеродот којшто се наоѓа во геосферата и на којшто му требаат милиони години за да дојде во контакт со атмосферата се исфрла во атмосферата за многу пократок период, а со тоа повторно се поместува рамнотежата на циклусот во атмосферата.
Последици од промените во јаглеродниот циклус
Со оглед дека настанува зголемување на јаглерод диоксидот во атмосферата значи дека имаме и поместување на рамнотежата во јаглеродниот циклус на Земјината топка. Но, што се случува со вишокот од јаглерод диоксид којшто се наоѓа во атмосферата? Голем дел од јаглерод диоксидот го акумулираат алгите и другите растенија во процесот на фотосинтеза, меѓутоа сѐ уште останува јаглерод диоксид којшто е во атмосферата. Фактот што имаме поместување на рамнотежата во јаглеродниот циклус значи дека системот ќе се бори против истото поместување, а со тоа и ќе настанат промени во самите сфери на циклусот.
Последици од промените во јаглеродниот циклус врз атмосферата
Јаглерод диоксидот претставува многу значаен гас којшто се наоѓа во атмосферата, бидејќи има многу важна улога во одржување на температурата на земјата. Јаглерод диоксидот и метанот претставуваат стакленички гасови во атмосферата коишто во составот содржат јаглерод. Тоа значи ја апсорбираат енергијата и повторно ја емитираат во вид на топлина. Во нивно отсуство Земјата би била ладна планета со просечна температура од -18 °C. Од друга страна, со зголемено присуство на стакленички гасови земјата би имала просечна температура од дури 400 °C! Пресметано е, според вкупната концентрација во атмосферата и според тоа кој опсег на бранови должини можат да апсорбираат, дека јаглерод диоксидот во однос на останатите стакленички гасови придонесува со 20%  ефект на стаклена градина, додека метанот придонесува понезначително, бидејќи е во многу помали концентрации од јаглерод диоксидот. Постојаното зголемување на концентрацијата на јаглерод диоксид придонело до глобално затоплување од 0,8 °C од 1880 година па наваму.
Последици од промените во јаглеродниот циклус врз океаните (хидросферата)
Околу една третина од создадениот јаглерод диоксид во атмосферата влегува во состав на океаните преку хемиски реакции. Јаглерод диоксидот се растворува во вода и се содава јаглеродна киселина којашто придонесува за ацидификација на океаните. Ацидификацијата на океаните влијае врз водниот свет на различни начини. Прво, јаглеродната киселина реагира со карбонатните јони и се создаваат бикарбонати. Колку  водата е повеќе ацидифицирана, толку повеќе се раствора калциум карбонатот во неа. Со закиселување на водата се намалуваат карбонатните јони и разните видови животни (како коралите) коишто создаваат оклопи составени од калциум карбонат остсануваат без драгоцените карбонатни јони и нивните оклопи стануват помалку цврсти. Потоа, колку повеќе се раствора калциум карбонатот, толку водата е помалку способна да го прими вишокот од јаглерод диоксид во атмосферата. Понатаму, со зголемување на јаглерод диоксид во атмосферата се зголемува и ефектот на стаклена градина, којшто пак придонесува да се зголеми температурата на океаните. Како што беше претходно напоменато, фитопланктоните опстојуваат во води со пониски температури, што значи дека со зголемување на температурата на океаните се намалува бројот на фитопланктоните, а со тоа се намалува апсорпцијата на јаглерод диоксид од атмосферата, бидејќи јаглерод диоксидот е од есенцијално значење за развојот на фитопланктоните.
Последици од промените во јаглеродниот циклус врз биосферата
Како што во неколку наврати е спомнато, растенијата го користат јаглерод диоксидот од атмосферата во процесот на фотосинтеза и го претвораат во органски јаглерод. Растенијата користат околу една четвртина од атмосферскиот јаглерод диоксид од антропоген фактор за таа намена. Зголемувањето на концентрацијата на јаглерод диоксидот во атмосферата им овозможува на растенијата поголем развиток. Меѓутоа, не може да се предвиди колкав е растот на растенијата како резултат на зголемување на јаглерод диоксид, бидејќи има и други фактори коишто влијаат во развитокот на растенијата како вода, сончева светлина и нутриенти, или, од аспект на јаглеродниот циклус, растенијата не можат да акумулираат повеќе атмосферски јаглерод диоксид доколку ги нема останатите фактори коишто се потребни за нивен развој. Од друга страна, зголемување на атмосферскиот јаглерод диоксид имаме и како резултат на промени коишто човекот ги прави со обработливата површина. Земјоделството зафаќа сѐ поголем удел во човечкото секојдневие, со цел поголемо количество на храна. Со тоа се уништува голем дел од шумите коишто го акумулираат јаглерод диоксидот од атмосферата. Меѓутоа, најголемиот проблем за растенијата е всушност глобалното затоплување. Со зголемување на јаглерод диоксидот се зголемува температурата, се зголемува влажноста на воздухот, а со тоа и се зголемува периодот на раст и развој на растенијата. Меѓутоа со нагло зголемување на растот и развојот растенијата имаат сѐ поголема потреба од вода, а во нејзин недостаток стануваат понежни, понеотпорни на надворешни промени и посклони на штетни инсекти како и пожари. Проблемот што исто така го создава глобалното затоплување е т.н. “пржење” на почавата којашто во себе содржи органски јаглерод. Имено со “пржењето” на почвата, органскиот јаглерод се разложува и се ослободува во атмосферата во вид на јаглерод диоксид и метан.
Заклучок
Циклусот на јаглеродот во природата е еден сложен систем којшто е од огромно значење за животот на планетата земја. Јаглерод диоксидот и метанот во атмосферата со нивните својства на стакленички гасови ја одржуваат просечната температура на планетата до степен којшто ни овозможува живот. Органскиот јаглерод којшто го произведуваат автотрофните живи организми се користи за исхрана на хетерофните живи организми. Океаните играат исто така важна улога со тоа што го акумулираат вишокот од јаглерод диоксид од атмосферата, додека геосферата содржи огромни количини на јаглерод којшто понатаму може да се користи во разни процеси како вид на енергија. Меѓутоа, секое додадено количество јаглерод во било која од сферите предизвикува поместување на рамнотежата во целиот систем т.е. предизвикува промени во самите сфери на коишто одредени живи суштества не можат да опстојуваат. Токму затоа мора да се води сметка за тоа колку јаглерод во атмосферата се внесува од страна на човекот за да не се доведе до сериозно поместување на рамнотежите, односно да нема сериозни последици за живиот свет којшто живее во одредените сфери на јаглеродниот циклус.
Универзитетски културен центар
За центарот
Универзитетскиот културен центар организира настани, промовирајќи различни уметнички изрази прикажани преку низа: ликовни изложби, театарски претстави, филмски прикажувања, музички концерти, промоции на книги, списанија и други публикации, дебати, работилници, арт перформанси.
Тимот на Универзитетскиот културен центар има за цел да ги негува не само класичните уметнички форми, туку и постојано да ги следи и истражува модерните движења во сферата на светската култура и уметност, на тој начин овозможувајќи им на своите студенти, но и на сите заинтересирани граѓани врвни културни и уметнички доживувања.
Организација за култра
Универзитетскиот културен центар е организиран на тој начин што ги покрива широките подрачја на културата и уметноста. Организацијата на овoј центар овозможува посветеност на повеќе области од сферата на театарот, музиката, ликовната уметност, книжевноста, фотографијата но и новите уметнички изрази и мултимедијални форми кои се негуваат подеднакво како класичните уметнички пристапи. Универзитетскиот културен центар е отворен за сите студенти и членови на академската заедница и постојано им дава поддршка на сите поединци кои сакаат да ги задоволат своите интереси, да ја канализираат својата креативна енергија и да ја запознаат јавноста со своето работење.
Активности
Универзитетскиот културен центар работи според годишна програма која опфаќа голем број на културни и уметнички настани, пред сѐ сконцентрирани во текот на зимскиот и летниот центар. Културните и уметнички настани се реализираат во Мултимедијалниот центар на Универзитетот „Гоце Делчев“ – Штип со капацитет од 330 седишта и извонредни технички можности. Мултимедијалниот центар на Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип е место каде се случуваат голем број на филмски проекции, концертни настапи, се одржуваат поетски читања, промоции, трибини и работилници од областа на културата и уметноста. Мултимедијалниот центар се користи и како активен простор каде се играат голем број на театарски претстави. На овој начин Универзитетскиот културен центар традиционално го организира Фестивалот на Театар и краток филм „КУЛТРА“, културната манифестација „УГД СЦЕНА“, универзитетските филмски недели посветени на филмската кинематографија специфична за различни земји од светот итн. Универзитетскиот културен центар се грижи културните и уметнички настани да им бидат понудени на сите студенти на Универзитетот, токму заради тоа, покрај настаните во Штип, Универзитетскиот културен центар редовно организира културни и уметнички настани и во останатите градови каде Универзитетот има свои наставни центри.
Универзитетскиот културен центар е фокусиран подеднакво на повеќе области од културата и уметноста, формирајќи повеќе активни групи од областа на театарот, музиката, ликовната уметност, книжевноста итн. Универзитетскиот културен центар е отворен за соработка со сите студенти кои сакаат да истражуваат во областа на културата и уметноста и да ги развиваат своите потенцијали и интереси.
Остернинбург
Остернинбург (Osternienburg) — село и поранешна општина во округот Анхалт-Битерфелд, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јануари 2010 е дел од општината Остернинбургер Ланд. Се наоѓа приближно 6 километри североисточно од Кетен (Анхалт) и 15 километри западно од Десау-Рослау.
Никола Харлаков
Никола Харлаков (Габрово, 1874 - Москва, 1927) бил бугарски политичар и револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, деец на Македонскиот комитет и Македонската револуционерна организација.
Животопис
Роден е во Габрово, Бугарија, каде што ја завршува Априлската гимназија. Уште како ученик станува член на месната социјалистичка дружина. Завршува природни науки во Киев. По враќањето работи како учител во педагошко училиште во Лом, но поради ширењето на социјалистички идеи му се одземени засекогаш учителските права.
Се вклучува во ВМОК и го уредување весникот „Реформи“. Се оддава на активна политичка дејност. Член е на ЦК на БРСДП и нејзин претставник во Меѓународното социјалистичко биро и секретар на Општиот синдикален работнички сојуз.
Во 1905 година ја формира групата на анархо-либерали, кои се исклучени од редовите на партијата. Се вклучува во левицата на ВМОРО и станува еден од нејзините идеолози.
Се вклучува во ВМРО (Обединета). Главен уредник е на печатениот орган на Балканската комунистичка федерација "La Federacion Balkanique" (1924-1927). Уредување и редица други весници и списанија: „Учителски другар“, „Почеток“ и други.
Умира во Москва во 1927 година.
Лужица (Берско)
Лужица (Τριπόταμος, Трипотамос; книжевно: Τριπόταμον, Трипотамон, до 1927 година Λουζίτσα, Лузица, ) — село во Берско, Егејска Македонија, дел од денешната Општина Бер, во Централна Македонија, Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во подножјето на планината Каракамен, на четири километри јужно од градот Бер. Традиционално, селото се дели на две маала, кои понекогаш се сметале и како две посебни села, Долна и Горна Лужица, како што и се опишани во книгата „Населените места во Егејска Македонија“ на Тодор Христов Симовски.
Двете села се наоѓаат во близина на патот кој води од Бер за Кожани.
Во Горна Лужица е зачувана црквата „Св. Никола“.
Горна Лужица
Ова македонско село како и сите околни села, настрадало за време на Негушкото востание, а повторно е обновено по Првата светска војна. Повторно е споменато при создавањето на општината Топљани. Меѓутоа, иако Горна Лужица во 1927 година добило дури и ново грчко име, тоа понатаму не се споменува во пописот од 1928 година, па ни во подоцнежните пописи, едноставно затоа што се смета како дел од Долна Лужица. Всушност, двете села со текот на времето се споиле и се сметаат како една целина.
Долна Лужица
Долна Лужица е старо македонско село, уништено во времето на Негушкото востание од 1822 година. Обновено е веднаш по Првата светска војна, кога тука биле сместени 53 грчки доселенички семејства со 248 жители.
Стопанство
Населението се занимава со земјоделство. Произведува пченица, овошје и други производи, а дел од населението одгледува и добиток, особено крави.
Население
Во 1913 година било забележано со 250 жители, во 1920 година со 207 жители, во 1928 година со 269, во 1940 година со 412, во 1951 година со 384, во 1961 година со 427, во 1971 година 444, во 1981 година 462, а во 1991 година 458 жители.
Во пописот од 2001 година, селото било забележано со 542 жители. Во најновиот спроведен попис од 2011 година во Грција, селото било забележано со 553 жители.
Самоуправа и политика
Селото припаѓа на општинската единица Бер со седиште во истоимениот град, која припаѓа на поголемата општина Бер, во округот Иматија. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Лужица, во кој покрај Лужица се наоѓаат и селата Долно Куманич и Куманич.
Контракција на должината
Контракција на должината — појава на намалување на должината на одредено тело или предмет мерена од страна на набљудувачот кој се движи со брзина поголема од нула релатовно во однос на телото. Оваа контракција (уште наречено Лоренцова контракција или Лоренц-Фитцџералдова контракција по Хендрик Лоренц и Џорџ Фитцџералд) е најчесто единствениот забележлив дел од брзината на светлината. Контракција на должината е единствена во насока паралелна во однос на насоката во која е набљудувано телото кое се движи. Овој ефект е занемарлив во секојдневието и може да биде игнориран во практиката. Постанува значаен само во случаи при големи брзини. При брзина од 13.400.000 m/s (0.0447
c
), контракцијата на должината е 99,9% од преостанатиот дел на должината, додека пак при брзина од 42.300.000 m/s (0.141
), должината на контракцијата изнесува сè уште 99%. Тогаш кога брзината ќе се приближи до брзината на светлината, ефектот станува доминантен и може да се запише со равенката:
каде што :
L0
е првичната должина (должината на објектот и во состојба на мирување),
L
е должината измерена во состојба на движење во однос на предметот,
v
е релативната брзина помеѓу набљудувачот и телото кое е во движење,
е брзината на светлината,
и Лоренцовиот фактор,
γ(v)
Во оваа равенка е претпоставено дека телото е паралелно со неговата патека на движење. За набљудувачот во релативното движење, должината на телото е мерена според одземањето на истовременото мерење на растојанијата меѓу двата краја на предметот. За поопшти претворби, Погледајте ги Лоренцовите трансформации. Набљудувачот кој мирува, набљудува објект кој се движи со брзина многу блиска до брзината на светлината може да ја измери должината на телото во насоката на движење многу блиску до нула.
Историја
Постулатот за контракција на должината бил воведен од Џорџ Фитѕџералд (1889) и Хендрик Лоренц (1892) за да го објаснат негативниот ефект од Мајкелсон-Морлиевиот обид со цел да ги зачуваат хипотезите за стационарениот етер (Лоренц–Фитцџералдова хипотеза за контракција). Иако и двајцата Фитцџералд и Лоренц го нагласувале фактот дека електростатичките полиња во движење биле деформирани ("Хевисајдовиот-Елипсоид" по Оливер Хевисајд, кој ја добил оваа деформација од електромагнетната теорија во (1888), тоа се сметало за ад хок хипотеза, затоа што во тоа време немало доволно добра причина за да се претпостви дека меѓумолекулските сили се однесуваат на истиот начин како електромагнтетните. Во 1897 година Жозеф Лармор развил модел во кој сите сили биле со електромагнетно потекло а контракцијата на должината се сметала за директна последица од овој модел. Но сепак било докажано од страна на Анри Поенкаре (1905) дека електромагнетните сили не можат самостојно да ја објаснат електронската стабилност. Поради тоа тој морал да претстави друга ад хок хипотеза: неелектричните поврзувачки сили (Поанкареови стресови) кои ја осигуруваат електронската стабилност, даваат динамичко објаснување за должината на контракцијата а со тоа го крие движењето на статичниот етер.
Алберт Ајнштајн (1905)бил првиот кој целосно ќе го избрише ад хок карактерот од хипотезата за контракција, со тоа што ќе покаже дека контракција нема потреба од движењето низ етерот, туку може да биде објаснета со користење на специјалната релативност, која го сменила концептот за просторот, времето и едновременоста. Ајнштајновите гледишта биле понатамошно разработени од страна на Херман Минковски, кој покажал дека специјалните релативистички ефекти можат да се објаснат и геометриски со воведување на неговата замисла за четири димензионален време-простор.
Основи на реалтивноста
Прво, неопходно е да се разгледаат внимателно методите на мерење на должините на предметите кои мируваат и се движат. Овде, „предметот“ едноставно значи растојание со крајни точки кои се секогаш во меѓусебно мирување, т.е.,тие се во мирување во истата инертна положба. Ако релативната брзина помеѓу набљудувачот (или неговите инструменти за мерење) и набљудуваното тело е нула, тогаш почетната должина L_0 на предметот може едноставно да биде определена од директното суперпозиционирање на мерениот лост. Како и да е, ако релативната брзина е помала од нула, тогаш таа може да биде проследена со следново :
Набљудувачот поставува редица од часовници кои се синхронизирани од светлечки сигнали кои наизменично се менуваат според Поенкаре-Ајнштајнова синхронизација, или б) од „спориот пренос на часовникот“, тоа значи, еден часовник е пренесен долж редицата од часовници во границите на бризната на преносто која се намалува. Сега, кога процесот на синхронизација е завршен, објектот е придвижен по должината на редицата часовници и секој часовник мери точно време кога левиот и десниот крај од предметот поминува. По ова, набљудувачот треба да внимава на местоположбата на часовникот А кој го мерел времето кога левиот крај од објектот поминувал, а часовникот Б на десниот крај на објектот поминувал во истото време. Јасно е дека растојанието АБ е еднакво на должината L на телото во движење. користејќи го овој метод, дефинирањето на едновременоста, е од важност за мерењето на должината на телата во движење.
Друг метод во кој се користи часовникот, е првичното време T_0, што претставува патување од една крајна точка од лостот до друга крајна точка од лостот во друго време T мерено со часовници кога лсотот е во мирување. Должината на лостот може да биде пресметана со множење на времето потребно за движење од неговата брзина, со во системот во кој прачката мирува или  кога часовникот мирува.
Отстапките при мерењата во сите интерцијални системи е дадено преку равенките за Лоренцовите трансформации и временската дилатација (Погледајте Изведување). Се смета дека, вистинската должина останува непроменета и секогаш ја покажува најголемата должина на предметот, додека должината на истиот објект мерена во друг инерцијален систем е пократка од првичната должина. Оваа контракција важи само за линијата на движење и може да биде претставена со следнава релација (каде v е релативната брзина и c брзината на светлината.
Симетрија
Принципот на релативноста (водејќи се според законите на природата мора да се земат истите фроми како во сите инерцијални граници) бара контракцијата на должината да е симетрична: Ако лост се наоѓа во инерцијална рамка С, тогаш има првична должина во С а должина на контракција во С'. Ова може сликовито да се прикаже користејќи го симетричниот Дијаграм на Минковски(или Лоделовите дијаграми), бидејќи Лоренцовата трансформација геометриски кореспондира на ротација во четири димензиивреме место.