cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Претседател на Европската комисија
Привилегии на функцијата Претседател на Европската комисија
Основната месечна плата на Претседателот на Европската комисија е фиксна на 138% од главното одделение на државната служба и изнесува вкупно 24.422.80 евра. Заменик – претседателите земаат плата од 22.122.10 евра, обичните комесари 19.909.89 евра, а платата на Високиот претставник изнесува 23.006.98 евра.
Претседателот нема службена резиденција ниту приватен авион, но има автомобил со личен шофер, личен персонал од околу 20 вработени и прима дополнителен паричен додаток за станбен простор и дополнителни надоместоци.
Лорис Кариус
Лорис Свен Кариус — германски професионален фудбалер кој игра како голман во клубот Ливерпул во Премиер лигата. Тој ја претставувал Германија на ниво на младите репрезентации.
Кариус ја започнал својата кариера со Штутгарт пред да се пресели во Манчестер Сити во 2009 година. По две години во младинскиот систем во Манчестер Сити, тој се вратил во Германија во Мајнц 05. Тој се етаблирал како голман од прва изборна страна на Бундеслигата пред да префрли во Ливерпул во 2016 година за сума од 4,75 милиони фунти.
Животопис
Кариус е роден во Биберах ан дер Рис, Баден-Виртемберг на 22 јуни 1993 година од Кристин и Харалд Кариус. Харалд сакал неговиот син да стане мотокрос-возач, но дедото на Лорис, Карл, го охрабрил да се фокусира на фудбалот.
Кариус учел во гимназијата во Биберах, додека не се преселил во Англија во 2009 година, каде што тогаш бил приватно обучен.
Пи-врска
Пи-врска (π-врска) — ковалентна хемиска врска, во која две резни на орбитала на еден атом се преклопува со две резни на орбиталата на друг, и каде преклопот е страничен. Секоја од овие атомски орбитали има електронска густина нула и заедничка јазолна рамнина која минува низ двете сврзани јадра. Таа е јазолна рамнина и за молекулската орбитала на пи-врската. Пи-врските можат да образуваат во двојни и тројни врски, но не се образуваат во единечни врски во највеќето случаи.
Грчката буква π во името на врската се однесува на p-орбитали, бидејќи орбиталната симетрија на пи-врската е иста со онаа на p-орбиталата гледана надолу долж оската на врската. Еден чест облик на ваквото сврзување ги вклучува самите p-орбитали, иако d-орбиталите исто така прават пи-сврзување. Второспоменатиот режим сочинува дел од основата на повеќекратното сврзување на метал со метал.
Пи-врските обично се послаби од сигма-врските. Двојната јаглеродно-јаглеродна врска (C-C), сочинета од една сигма- и една пи-врска, има помала енергија на врската од онаа на единечната врска C-C, што укажува на тоа дела стабилноста која ја додава пи-врска е помала од стабилноста на сигма-врска. Гледано квантномеханички, слабоста на оваа врска се должи на значително помалиот преклоп помеѓу составните p-орбитали поради нивната напоредна насоченост. Ова се разликува од сигма-врските кои образуваат сврзувачки орбитали непосредно помеѓу јадрата на атомите, поради што се добива поголем преклоп и силна сигма-врска.
Пи-врските настануваат со преклоп на атомски орбитали кои се во допир преку две подрачја на преклоп. Пи-врските се пораширени врски отколку сигма-врските. Електроните во пи-врските понекогаш се нарекуваат пи-електрони. Молекулските фрагменти споени со пи-врска не можат да се вртат околу таа врска без да ја нарушат пи-врската, бидејќи со вртењето би ја уништиле напоредноста на составните p-орбитали.
Кај еднојадрените двоатомски молекули, само една јазолна рамнина минува низ π-сврзаните атоми, а немаат јазолни рамнини помеѓу сврзаните атоми. Соодветната антисврзувачка или π* молекулска орбитала, е дефинирана од присуството на дополнителната јазолна рамнина помеѓу овие два сврзани атоми.
Повеќекратни врски
Типична двојна врска се состои од една сигма-врска и една пи-врска — на пример, двојната врска C=C во етиленот (H2C=CH2). Типична тројна врска, на пример. ацетиленот (HC≡CH), има една сигма-врска и две пи-врски на две заемно нормални рамнини каде лежи оската на сврзаност. Даден пар атоми може да има највеќе две пи-врски. Четворните врски се крајно ретки и се образуваат само помеѓу атоми на преодни метали; тие имаат една сигма-врска, две пи-врски и една делта-врска.
Пи-врската е послаба од сигма-врска, но комбонацијата од пи- и сигма-врска е посилна од секоја од нив одделно. Поголемата јачина на повеќекратната врска наспроти единечната (сигма-врска) се забележува на разни начини, од кои најочигледен е скусувањето на нивната должина. На пример, должината на јаглеродно-јаглеродната врска изнесува 154 пм кај етанот, 134 пм кај етиленот, а 120 пм кај ацетиленот. Повеќе врски даваат покуса и посилна вкупна врска.
Посебни случаи
Пи-врска може да постои меѓу два атома кои меѓусебно немаат нето-ефект на сигма-врзување.
Кај извесни метални комплекси, пи-замодејствата помеѓу металниот атом и пи-антиврзувачки орбитали на алкин и алкен образуваат пи-врски.
Во некои случаи на повеќекратни врски меѓу атоми, не постои нето сигма-врзување, туку само пи-врски. Такви примери се дижелезо хексакарбонилот (Fe2(CO)6), дијаглеродот (C2) и диборанот(2) (B2H2). Кај овие соединенија средишната врска се состои само од пи-сврзување бидејќи самата сигма-врска е придружена од сигма-антиврска. Овие соединенија служат како пресметковни модели за анализирање на самото пи-сврзување кои покажуваат дека максимален орбитален преклоп се добива со многу пократки врски отколку очекуваното.
Евелин Винифред Астон
Евелин Винифред Астон, подоцна Евелин Ли (22 јануари 1891 - 1975) била британска уметница позната по нејзините скулптури, која исто така сликала и работела во различни техники.
Биографија
Астон е родена во Бирмингем во Англија, едно од четирите деца на локален градител на куќи и неговата сопруга. По приватно образование, Астон студирала уметност и занаетчиство на Уметничката школа во Бирмингем, каде нејзините учители биле Бернард Флитвуд-Вокер и Вилијам Блојн. Во текот на 1920-тите, Астон предавала моделирање во училиште за слепи деца во Бирмингем, додека продолжила да ја практикува својата уметност. Таа изложувала дела во Парискиот салон, со Кралската шкотска академија во 1934 година, со Друштвото на жени уметници во текот на 1930-тите, а исто така и со Кралското друштво на уметници во Бирмингем. Астон била чест изложувач и избрана за член на уметничкиот круг во Бирмингем. Нејзината изложба во парискиот салон, скулптурата Обожување, била истакната во голем број француски уметнички списанија. Активна како уметник во 1950-тите, Астон продолжила да живее во Бирмингем во текот на нејзиниот живот, главно во областа Ердингтон во градот.
Црква „Воведение на Пресвета Богородица“ (Загоричани)
Историја
Ктиторскиот натпис е на наметнатиот грчки и гласи:
Далдорф (Зегеберг)
Далдорф (Daldorf) — општина во округот Зегеберг, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Анталија
Анталија (турски: Antalya) е град на Средоземниот регион во Турција. Сместен е на брегот на Анталискиот Залив во покраината Анталија. Денеска ова подрајче е познато како „Турска ривиера“. Според проценките од 2009 г., во градот живееле 945.049 жители.
Анталија е поделена на три големи области: Коњалти, Кепез, Муратпаша. Секој од нив, пак, е поделен на помали микодистриги.
Коњалти
Коњалти се смета за еден од најубавите делови на градот. Географски, се наоѓа во близина на планините Торос. Голема предност е новиот насип со сите удобности, чија должина е дури 10 км. На брегот има патеки за џогирање и велосипеди, игралишта и машини за вежбање за возрасни, тениски терени и одбојка на терени и терени за кошарка.
Муратпаша
Муратпаша е вистински туристички рај, каде што штотуку се рашири стариот град Калеици, познат низ целиот свет заради неговите археолошки артефакти. Lifeивотот овде е во полн ек и постојано живее ќе им се допадне на оние кои сакаат да бидат во центарот на настаните, да комуницираат и да се забавуваат.
Лара
А многу привлечен дел од одморалиштето, кое има убава природа, добро развиена инфраструктура. Буквално секоја желба може да се исполни за неколку минути, одејќи на возбудливо патување, добро тренинг или вкусна вечера. Барови, ресторани, трговски центри, аптеки, медицински центри, рекреативни и спортски области - сето ова им е на располагање на жителите и гостите на турското средоземно крајбрежје.
Историја
Градот во 158 година п.н.е. го основал кралот Атала II од Пергам. По него градот го добил името Аталија. Се смета дека ова важно пристаниште го посетил Апостол Павле во 48 г. н.е. Со градот владееле римјаните, византијците и селџуците (од почетокот на XIII век.
Земјотрес
Земјотрес или потрес — природна појава којашто е резултат на поместувањето на тектонските плочи, движењето на Земјината кора, при што се ослободува голема енергија што води до потресување на земјата.
Јачината на потресот зависи од повеќе фактори, како што се количината на ослободена енергија, длабочината на хипоцентарот, оддалеченоста од епицентарот и составот на Земјината кора. Земјотресот се манифестира со потрес или дислокација на Земјиното тло. Јачината на земјотресот се изразува со помош на Меркали-Канкани-Сибергова скала, попозната како Меркалиева скала, којашто има 12 степени и се темели врз разорноста и последиците од земјотресот.
Постои и Рихтерова скала или скала на Рихтер, којашто има магнитут од 0 до 9 степени и се темели врз јачината (количината) на енергија што се ослободува при потресот.
Науката што се занимава со изучување на земјотреси се нарекува сеизмологија, но и покрај големиот напредок на технологијата и новите сознанија, и денес е многу тешко да се предвиди земјотресот и неговите последици. Направата со којашто се мери земјотресот се нарекува сеизмограф, а документот што останува се нарекува сеизмограм.
Постојат повеќе видови на земјотреси, меѓу кои најчести (90% од случаевите) се т.н. тектонски потреси, коишто воедно се и најсилни и најразрушувачки. Наречени се тектонски бидејќи настануваат при движењето и допирот на тектонските плочи. Постојат уште и вулкански земјотреси (7% од случаевите), коишто се послаби и настануваат при ерупција на вулкан, и земјотреси коишто настануваат при пропаѓање на земјиштето, т.н. одронски земјотреси (3% од случаевите).
Земјотресот со случува во внатрешноста на Земјата и тоа место се нарекува жариште. Точката во внатрешноста на Земјата кадешто настанува земјотресот се нарекува хипоцентар, а местото на површината на Земјата каде тој најсилно се чувствува е епицентар. Од епицентарот, трусните бранови продолжуваат да се движат во концентрични кругови, но со послаб интензитет. Според длабочината, хипоцентарот може да биде плиток (до 70 км длабочина), среден (од 70–300 км длабочина) и длабок (300–730 км длабочина).
Земјотресот се шири во бранови. Според брзината на ширење, се делат на лонгитудни или примарни и попречни или секундарни слики. Правецот на ширење на брановите може да биде вертикален или хоризонтален. Земјотресите се важен фактор во формирањето на релјефот на Земјата, но може да нанесат и катастрофални последици од материјална штета или човечки жртви.
Предели кои се најподложни на земјотреси се вулканските огнени прстени и областите околу младите верижни планини. Во Македонија најтрусно подрачје е Вардарската долина. Според статистиката, 8% од сите земјотреси во Европа се случуваат на територијата на Република Македонија.
Употреба на загради во македонскиот јазик
Заградите, „(“ и „)“, во македонскиот литературен јазик се употребуваат во следните случаи:
Земјотрес
Природно предизвикани земјотреси
Тектонските земјотреси се случуваат насекаде на земјата кадешто има доволно еластична испакната енергија за да се движи пукната пропаганда низ раседна линија со прекини. Страните на раседната линија се разминуваат едни со други без проблеми и асеизмично само ако нема неправилности или нерамнини по површината на раседната линија и го зголемуваат отпорот на триење.Повеќето површини со пукнатини имаат вакви нерамнини и тоа доведува до некоја форма на лизгање.Кога раседната линија ќе се затвори,продолженото движење помеѓу плочите доведува до зголемување на притисокот и на потенцијалната испакната енергија во обемот околу површината на раседната линија.Ова продолжува сè додека притисокот не се зголеми доволно за да се пробие низ нерамнината,одеднаш дозволувајќи лизгање на затворениот дел на раседната линија,ослободувајќи ја потенцијалната енергија.Оваа енергија е ослободена како комбинација од еластични испакнати сеизмички бранови,загревање на раседната линија од триење ,и напукнување на карпата,оттаму предизвикувајќи земјотрес.Овој процес на постепено зголемување на притисокот и напорот испрекинат со повремен ненадеен земјотрес енаведена како еластичен-отскок.Се проценува дека само 10% или помалку од целосната енергија на земјотресот зрачи како сеизмичка енергија.Поголемиот дел од енергијата на земјотресот се користи за напојување на порастот на фрактурата од земјотресот или се претвора во генерирана топлина од триење.Оттаму,земјотресите ја намалуваат потенцијалната енергија на земјата и ја зголемуваат нејзината температура,иако овие промени се занемарливи во споредба со проводниот и конвективниот проток на топлина надвор од длабоката внатрешност на Земјата.
Земјотреси надвор од границите на плочата
Границите на плочата се во континенталната литосфера,каде се шири деформирање во многу поголема област од самите граници.Во случајот на континенталната трансформација на раседот Сан Андреас,многу земјотреси се случиле надвор од границите на плочата и се поврзани со притисоците развиени во рамките на пошироката зона на деформација предизвикана од страна на големи нерамнини по линијата на раседот(пр. регионот “Биг Бенд”).Земјотресот во Нортриџ бил поврзан со движењето на обратен расед во таква зона.Друг пример е цврстата и остра конвергентна граница на плочата помеѓу арапските и евроазиските плочи каде се движи низ северозападниот дел од планините Загрос.Изобличувањето поврзано со оваа граница на плочата е поделено во речиси чисто обратни движења вертикално од границата на широка зона на југозапад и речиси чисто излизгување долж главниот расед во близина на правичната граница.Ова е докажано од фокалните механизми на земјотресот.Сите тектонски плочи имаат полиња на внатрешен притисок предизвикани од нивните интеракции со соседните плочи и таложеното товарање или истоварање.Овие притисоци можат да бидат доволни за да предизвикаат пропаѓање долж постоечките рамнини,кои доведуваат до земјотреси меѓу плочите.
Земјотреси со плиток и длабок фокус
Поголемиот дел од тектонските земјотреси настануваат во длабочините во прстенот од оган кои не надминувајќи десетици километри.Земјотресите кои настануваат во длабочина помала од 70км се класифицирани како земјотреси ‘со плиток фокус’,додека оние со длабочина помеѓу 70 и 300км најчесто се нарекуваат земјотреси со ‘среден фокус’ или со ‘средно ниво на длабочина’.Во зоните на субдукција каде постарата и поладната океанска кора се спушта под друга тектонска плоча,земјотресите со длабок фокус можат да настанат во многу поголеми длабочини(кои се движат од 300 до 700км).Овие сеизмички активни области на субдукција се познати како Вадати-Бениоф зони.Земјотресите со длабок фокус настануваат во длабочина каде литосферата на субдукцијата не треба повеќе да биде кршлива,поради високата температура и притисок.Потенцијален механизам за создавање на земјотреси со длабок фокус е раседнување предизвикано од оливин поминувајќи фаза на преминување во шпинел структура.
Прилив на сили
Истражувањата покажаа силна врска помеѓу огромен бран на мали сили и невулканска активност.
Повеќе земјотреси(насобрани)
Повеќето земјотреси се дел од некоја серија/секвенца,поврзани едни со други во однос на времето и локацијата.Повеќето групи на земјотреси се состојат од мали потреси кои предизвикуваат мали штети,но постои теорија дека земјотресите можат да се повторат по редовен начин.
Повратен удар(на земјотрес)
Повратниот удар е земјотрес кој настанува по претходен земјотрес,главниот удар.Повторниот потрес е во истиот регион на претходниот но секогаш со помала јачина.Ако повторниот е поголем од главниот,повратниот удар е повторно означен како главниот потрес а оригиналниот главен удар е назначен како предвремен удар.Повратните удари се формирани на Земјината кора околу поместената раседна линија прилагодени кон ефектите од главниот удар.
Мноштво на земјотреси
Мноштвото на земјотреси се серии од земјотреси кои удираат во одредена област во краток период.Тие се разликуваат од земјотресите проследени од серија на последователни потреси со фактот дека ниеден земјотрес во низа очигледно не е главниот удар,па затоа некои имаат значително повисоки јачини од другите.Пример за сериски земјотрес е активноста во Националниот парк Јелоустон во 2004 г.Во август 2012г.серија на земјотреси ја потресоа долината на Јужна Калифорнија,покажувајќи ја најистакнатата активност во областа од 1970 година.
Земјотресни бури
Понекогаш се случуваат серии на земјотреси во вид на земјотресна бура,кадешто земјотресите удираат во расед,секој предизвикан од прераспределба на тресење или притисок на претходните земјотреси.Слични на последователни потреси но на гранични делови на расед,овие бури настануваат во текот на годините,и со некои од подоцнежните земјотреси исто така штетни како оние на почетокот.Таква шема е забележана во низа од околу десетина земјотреси кои го погодиле Цеверноанатолијскиот расед во Турција во 20-от век и бил имплициран за постарите невообичаени група на големи потреси во Блискиот Исток.
Големина и зачестеност на појавата
Се проценува дека околу 500.000 земјотреси се случуваат секоја година,забележливи со моменталните инструменти.Околу 100.000 од нив можат да се осетат.Малите земјотреси настануваат речиси постојано низ светот во места како Калифорнија и Алјаска во САД,како и во Мексико,Гватемала,Чиле,Перу,Индонезија,Иран,Пакистан,Азорските Острови во Португалија,Турција,Нов Зеланд,Грција,Италија,Индија и Јапонија,но земјотресите можат да се случат секаде,вклучувајќи ги и Њујорк,Лондон и Австралија.Поголемите земјотреси се случуваат поретко,односот е показателен;на пример, како што повеќето земјотреси со поголема јачина од 4° настануваат околу десет пати во одреден временски период отколку земјотресите со поголема јачина од 5°.Во Велика Британија(ниска сеизмичност),на пример,пресметано е дека просечните повторувања се:земјотрес од 3.7-4.6 секоја година,земјотрес од 4.7-5.5 секои десет години,и земјотрес од 5.6 или поголем на секои сто години.Ова е пример на законот Гутенберг-Рихтер.Бројот на сеизмички станици се зголемил од околу 350 во 1931г. на многу илјадници денеска.Како резултат на тоа,многу повеќе земјотреси се појавуваат отколку во минатото,но тоа е така поради огромното подобрување во инструментацијата,подобро отколку зголемување на бројот на земјотреси.Геолошкиот топографски институт на САД проценува дека,од 1900г.има просек од 18 големи земјотреси(јачина7.0-7.9)и еден голем земјотрес(јачина 8.0 или поголема)годишно,и дека овој просек,е релативно стабилен.Во последните неколку години,бројот на големи земјотреси годишно е намален,иако ова е веројатно статистичка флуктуација наместо планска цел.Повеќе детални статистики за големината и зачестеноста на земјотресите се достапни од Геолошкиот топографски институт на САД.Забележано е неодамна зголемување на бројот на големи земјотреси,што би можело да се објасни со циклична шема на периоди на интензивна тектонска активност,прошарана со подолги периоди на низок интензитет.Сепак,точните снимки од земјотресите започнале во 90-те години,па е премногу рано да се потврди категорично дека ова е случајот.Повеќето од земјотресите во светот(90%,а 81% од најголемите) настанале во 40.000км долгата вретенеста зона наречена Тихоокеанско-сеизмички појас,познат како огнен појас на Тихиот Океан,кој во најголемиот дел ја граничи Тихоокеанската плоча.Масивните земјотреси имаат склоност за настанување долж други граници на плочите,како што се долж Хималаите.Со брзиот раст на мега-градовите како Мексико Сити,Токио и Техеран,во области со висок ризик на сеизмичност,некои сеизмолози предупредуваат дека секој земјотрес може да ги потврди животите на повеќе од 3 милиони луѓе.
Предизвикана сеизмичност
Додека повеќето земјотреси се предизвикани од движењето на тектонските плочи на Земјата,човечката активност,исто така може да произведе земјотреси.Четири главни активности придонесуваат за овој феномен:чување на големи количини на вода зад брана(а веројатно и градење на исклучително тешки градби),ископување и впрскување на течност во бунари,и со вадење на јаглен и ископување на нафта.Најпознатиот пример е земјотресот во Сечуан во 2008г. во кинеската провинција Сечуан во мај;овој потрес резултираше со 69,227 смртни случаи и е деветнаесеттиот крвав земјотрес на сите времиња.Браната Зипингпу се верува дека го флуктуирала притисокот на раседот 1.650 стапки оддалеченост;овој притисок најверојатно ја зголемил моќта на земјотресот и ја забрзал стапката на движење на раседот. Најголемиот земјотрес во историјата на Австралија исто така се тврди дека е предизвикана од човештвото,преку вадење на јаглен.Њукасл бил изграден во една голема зона со многу области на јаглен.Земјотресот бил прикажан за да биде предизвикан од расед кој се активирал повторно поради милиони тони на камен отстранети во процесот на ископување.
Мерење и лоцирање на земјотресите.
Земјотресите можат да бидат забележани со сеизмометри на големи растојанија, бидејќи сеизмичките бранови патуваат низ целата внатрешност на Земјта. Максималната јачина на земјотресот обично се бележи со броевите на Моменталната скала (порано Рихтерова скала), а почувствуваната јачина се бележи со изменета Меркалиева скала за интензитет. Секој потрес предизвикува различни видови на сеизмички бранови, кои патуваат преку камењата со различни брзини: Должински П-бранови (ударни бранови или потисни бранови) Попречни С-бранови (два вида на телесни Рејлиеви и бранови) Површни бранови (Рејлиеви и Ловеви бранови) Растењето на брзината на сеизмичките бранови се движи од околу 3 километри во секунда од 13 километри во секунда, во зависност од густината и еластичноста на средината. Во внатрешноста на Земјата П-брановите патуваат многу побрзо од С-брановите (размер 1.7:1). Разликите во патното време од епицентарот до обзерваторијата се мерка за растојанието и може да се искористи за да се претстави изворот на земјотресот и структурата во Земјата.И длабочината на хипоцентарот може грубо да се пресмета. Низ цврстите карпи, П-брановите патуваат по околу 6 или 7 километри во секунда; брзината се зголемува во длабоката прекривка до околу 13 километри во секунда. Брзината на С-брановите се граничи од 2-3 километри во секунда во меките седименти до 4-5 километри во секунда во Земјината кора, до 7 километри по секунди во длабоката прекривка. Како последица, првите бранови на далечниот земјотрес пристигнуваат во опсерваторијата преку прекривката на Земјата.Во просек, километарската далечина до земјотресот е бројот на секунди меѓу П-бранот и С-бранот помножено со 8.Мали грешки се предизвикани од нехомогеноста на подповршинската структура. Овие анализи со сеизмограми на Земјината кора ги измисли Бено Гутенберг во 1913 година.Земјотресите не се делат само по јачината, туку и по местото на кое се случуваат. Светот е поделен на 754 Флин-Енгдалови региони (Ф-Е региони), кои се основаат врз политичките и географските граници како и сеизмичката активност. Поактивните зони се делат на помали Ф-Е региони, а помалку активните зони припаѓаат на поголеми Ф-Е региони. Стандардното пријавување на земјотреси ги вклучува нивните јачина, датум и место на појавување, географски координати на епицентарот, длабочина на епицентарот, географски регион, оддалеченост од некое населено место, локација на променливост, број на параметри кои се вклучени во извештаите за земјотреси на УСГС (број на станици кои известуваат, број на обзервации итн), и уникатна идентификација на настанот.
Ефекти од земјотресите
Ефектите од земјотресите вклучуваат, но не се ограничени, на следново:
Тресење и пукање на земјата
Тресењето и пукањето на земјата се главните ефекти создадени од земјотресите,главно резултирајќи во повеќе или помалку сериозни оштетувања на згради и други цврсти градби.Сериозноста на локалните ефекти зависи од комплексната комбинација на јачината на земјотресот, растојанието од епицентарот,и локалните геолошки и геоморфолошки услови,кои можат да го засилат или намалат ширењето на бранот.Тресењето на земјата се мери со површинското забрзување.Специфични локални геолошки,геоморфолошки и геоструктурални одлики можат да предизвикаат високо ниво на тресење на површината на земјата дури и од земјотреси со низок интензитет.Овој ефект е наречен локално или месно засилување.Воглавно се должи на пренесувањето на сеизмичкото движење од длабоките почви до меките површински почви и на ефектите од сеизмичката енергија која се должи на на типично геометриско поставување на депозитите.Пукањето на земјата е видливо кршење и поместување на површината на Земјата долж линијата на раседот,кој може да биде од редот од неколку метри од големите земјотреси.Пукањето на земјата е голем ризик за големите инженерски градби како брани,мостови и атомски централи и бара внимателно пронаоѓање на постоечките раседи,за да се открие секој оној кој најверојатно ќе се пробие на површината на земјата во рамките на активноста на структурата.
Лизгање на земјиштето и лавини
Земјотресите,заедно со силните бури,вулканска активност,крајбрежен напад од бранови и шумски пожари можат да произведат нестабилност која доведува до лизгање на земјиштето,голема геолошка опасност.Опасноста од лизгањето на земјиштето може да биде присутна додека службите за итни случаи се обидуваат да спасуваат.
Пожари
Земјотресите можат да предизвикаат пожари со оштетување на електрична енергија или на гасни линии.Во случај на пукање на водоводна цевка и губење на притисок,може да биде тешко да се запре ширењето на пожарот откако е веќе започнат.На пример,повеќето смртни случаи во земјотресот во Сан Франциско во 1906 г. биле предизвикани од пожар отколку од земјотрес.
Топење на почвата
Топењето на почвата настанува кога,поради тресењето,зрнестите материјали заситени со вода(како што е песокот) привремено ја губат својата сила и преминуваат од тврди во течни.Топењето на почвата може да предизвика крути структури,како згради и мостови,за да се навалат или потонат во течните слоеви.На пример,во земјотресот во Алјаска во 1964г.,топењето на почвата предизвикало потонување на многу згради во земјата,на крајот уривајќи се врз самите себе.
Цунами
Цунами е долга бранова должина,долготрајни морски бранови произлезени од ненадејно и стрмно движење на големи количини на вода.На отворено море,растојанието помеѓу врвовите на бранот може да надмине 100км(62милји),а периодите на бранот можат да варираат од 5 минути до еден час. Како цунамито патува 600-800км на час(373-497милји на час),зависи од длабочината на водата.Големите бранови произведени од земјотрес или од подводно лизгање на земјиштето можат да пустошат во близина на крајбрежните области во дел од минутите.Цунамито може исто така да патува илјадници километри низ отворен океан и да опустошува по далечните брегови многу часови по земјотресот кој ги создава. Вообичаено,земјотресите со јачина под 7.5° според Рихтеровата скала не предизвикуваат цунами,иако некои такви примери биле забележани. Најубиствените цунами се предизвикани од земјотреси со јачина од 7.5° или повеќе.
Поплави
Поплава е излевање на некоја количина на вода која го достигнува земјиштето.Поплавите најчесто се случуваат кога обемот на водата,во маса од вода,како на пример река или езеро,го надминува вкупниот капацитет на создавањето,и како резултат на тоа дел од водата истекува надвор од нормалата.Сепак,поплавите може да бидат секундарни ефекти од земјотресите,ако браните се уништени.Земјотресите можат да предизвикаат излевање на реките од браните кои се одронуваат и предизвикуваат поплави. Земјиштето под Сареското Езеро во Таџикистан е во опасност од катастрофални поплави ако одронетата брана формирана од земјотресот,позната како брана Усои,падне за време на идниот земјотрес.Влијателните предвидувања укажуваат на тоа дека поплавата може да погоди приближно 5 милиони луѓе.
Човечки влијанија
Земјотресот може да предизвика повреди и губење на живот,штета на мост и пат,штета на општ имот(кој може или не може да биде осигурително покриен),уривање или дестабилизација(водејќи кон иден колапс) на градбите.Последицата може да донесе болест,недостаток на основни потреби,како и повисоки премии за осигурување.
Големи земјотреси
Еден од најпознатите катастрофални земјотреси во пишаната историја се случил на 23 јануари 1556 г. во провинцијата Шанкси, Кина, каде загинале повеќе од 830.000 луѓе. Поголемиот дел од населението во тој период живееле во места наречени “yaodongs” - вештачки пештери во карпи, од кои повеќето биле срушени за време на катастрофата. Во 1976 г., земјотресот во Тангшан, со бројка на загинати лица која се проценува помеѓу 240.000 и 655.000, се верува дека е најголемиот земјотрес на 20. век. Земјотресот од 22 мај 1960 г. е најголемиот земјотрес што се измерил на сеизмограф, достигнувајќи јачина од 9.5°. Неговиот епицентар бил во близина на Кањете, Чиле. Ослободената енергија била приближно двапати поголема од следниот најмоќен земјотрес, големиот земјотрес во Алјаска, со епицентар во заливот на Алјаска.
Предвидување
Многу методи се развиени за предвидување на времето и местото во кое ќе се случи земјотресот.И покрај значителните истражувачки напори од страна на сеизмолозите,научно репродуктивните истражувања сè уште неможат да се направат на одреден ден или месец.Сепак,за добро-увидените раседи веројатноста дека некој сегмент може да пукне за време на следните неколку децении може да се процени.Предупредувачките системи за земјотреси се развиени и можат да обезбедат регионално известување за земјотрес кој е во тек,но пред да започне површината на земјата да се мрда,потенцијално им овозможува на луѓето во рамките на опсегот на системот да побараат засолниште пред да се почувствува ударот од земјотресот.
Заштита од земјотресите
Целта на земјотресното инженерство е да го предвиди влијанието на земјотресите на градбите и други објекти и да изгради такви структури за да се намали ризикот од штета. Постоечките структури можат да бидат изменети од сеизмичка надградба за да го подобрат нивниот отпор од земјотреси. Осигурувањето од земјотрес може да ги обезбеди сопствениците на градбите со финансиска заштита од загуби кои произлегуваат од земјотресите. Стратегии за управување на вонредна состојба можат да бидат употребени од страна на владата или некоја организација за да се ублажат ризиците и да се подготват за последиците.
Начини на преживување на земјотрес
-Бидете подготвени:пред,за време и по земјотресот.Земјотресите не траат долго време,обично неколку секунди до една минута.Земјотресот во Сан Франциско во 1989 година траел само 15 секунди. -Обезбедување на бојлери,големи и високи апарати,тежок мебел за да ги заштити од соборување се разумни чекори.Исто така,складираат и опасни или запалливи течности,тешки и кршливи предмети на ниски полици или во безбедни кабини. -Ако сте во затворена просторија, останете таму. Скријте се под биро или маса и останете таму или застанете до внатрешен ѕид. Останете прегледен од надворешните ѕидови, стакло, тежок мебел, камини и апарати. Кујната е особено опасно место. Ако сте во канцеларија, застанете подалеку од прозорците и надворешните ѕидови и не користете лифт. Останете на ниско и покријте ги главата и вратот со вашите дланки и раце. Потпрете се на ѕид или на тежок мебел кога се работи за послаб земјотрес. -Покријте ги главата и вратот. Користете ги рацете и дланките. Ако имате заболувања на дишните патишта, проверете дали сте ја покриле главата со маица или марамче, додека сите остатоци и сета прав не навлегле во вас. Вдишувањето на валканиот воздух не е добро за вашите бели дробови. -Не стојте на врата. Сликата од трајниот земјотрес во Калифорнија е дом со урнати ќерамиди со рамката од вратата како единствен останат дел. Од ова дојде нашето верување дека вратата е најбезбедното место за време на земјотрес. Точно - ако живеете во стара,нестабилна куќа или во некои куќи од дрво. Во модерните куќи, влезовите не се посилни од било кој друг дел во куќата и вратата не ве штити од најголемиот извор на повреда - паѓачки или летачки објекти.
Земјотресите во Македонија
На 4 април 1904 година, Пехчево било разурнато од силен земјотрес, чиј епицентар бил меѓу Пехчево и Кресна. Земјотресот бил со интензитет од 10 степени според Меркалиевата, т.е. 7,8 степени според Рихтеровата скала, со што тој е најсилниот регистриран земјотрес на Балканскиот Полуостров. Иако не постојат прецизни податоци, сепак бројот на жртвите бил минимален, бидејќи најголемиот дел од куќите биле ниски и изградени од дрво и кал.
Од поново време се памети земјотресот во Скопје. На 26 јули 1963 година во 5:17 часот, Скопје било разурнато од земјотрес почувствуван со 9 степени по меркалиевата скала и јачина М=6,1 по Рихтерова сеизмичка скала, а помали потреси имало до 05:43 часот. Скопскиот земјотрес се почувствувал на простор од околу 50.000 квадратни километри. Од потресот биле урнати 15.800 станови, а оштетени 28.000. Над 200.000 луѓе останале без покрив над глава. Под урнатините животот го загубиле 1.070 негови граѓани, а биле повредени над 4000 граѓани. Земјотресот е почувствуван во Скопје со интензитет од IV-V степени според Меркалиевата скала, IV степени во кумановскиот регион, III степени во тетовскиот и велешкиот регион.
Битолскиот земјотрес во 1994 година бил земјотрес кој ја зафатил Битола и околината на југозападниот дел на Македонија, на 1 септември 1994 година. 10 лица биле полесно повредени, додека во градот биле уништени фасади и покриви на некои постари градби. Земјотресот, кој бил со магнитуда од 5,2 степени по Рихтеровата скала бил со епицентар 15 км западно Битола, околу 100 километри јужно од Скопје. Неколку постари згради биле исто така оштетени и во Кавадарци. Помали потреси биле почувствувани и во Демир Хисар, Ресен и Охрид.
На 11 септември 2016 година, Скопје го погодил земјотрес, со јачина од 5,3 степени според Рихтеровата скала, но немало човечки жртви и поголеми материјални штети.
На 10 јануари 2022 година, Битола ја погодил земјотрес со јачина од 5,6 степени според Рихтеровата скала. Притоа, немало човечки жртви, туку само материјална штета.
Биси Сен Мартен
Биси́ Сен Марте́н (Bussy-Saint-Martin) — општина во департманот Сена и Марна во Франција, сместена во рамките на регионот Ил де Франс.
Демогафија
Жителите на местото се нарекуваат „Бисени“ (Bucéens).
Според пописот од 1999 г., селото броело 573 жители.
NGC 4813
NGC 4813 — леќеста галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4813 се споменува и како MCG -1-33-55.
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1789 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4813 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,4 m/лм2. NGC 4813 има привидни димензии од 1,3' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 56 м 36 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -6° 49' 5"". Положбениот агол на објектот е во износ од 35°.
Други поделби
Проучување на NGC 4813 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 44160. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 284; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4956. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1600.
Социјалдемократски сојуз на Македонија
Социјалдемократски сојуз на Македонија (СДСМ) — македонска социјалдемократска политичка партија со левичарска идеологија. Претседател на партијата е Димитар Ковачевски. Партијата била основана на 20 април 1991 година во Скопје како наследник на партијата СКМ, а за нејзин прв претседател бил избран Бранко Црвенковски. СДСМ е полноправна членка на Социјалистичката интернационала и придружна членка на Партијата на европските социјалисти.
СДСМ и Црвенковски ја предводеле Владата на Македонија најпрво во периодот 1992–1998, по што следните четири години биле најголемата опозициска партија во Собранието на Република Македонија. Партијата повторно формирала влада во периодот 2002–2006 под водство на Црвенковски, а потоа во следните десет години СДСМ дејствувала како парламентарна опозиција. Заев бил избран за партиски водач во 2013, а четири години подоцна формирал коалициска влада со СДСМ како носечка партија.
Создавање и развој
СДСМ била основана на 20 април 1991 година на 11. конгрес на СКМ-ПДП кога врз основа на иницијативата на претседателството на Централниот комитет од 14 февруари 1991 година и предлогот на Централниот комитет од 23 февруари е донесена одлука за промена на името во СДСМ. За прв претседател на СДСМ бил избран Бранко Црвенковски, кој останал на функцијата до 2004 година. По изборот на Црвенковски за претседател на Република Македонија, за претседател на СДСМ е избран Владо Бучковски, а од ноември 2006 до 2008 година на чело на партијата била Радмила Шекеринска.
По завршување на претседателскиот мандат, Црвенковски се вратил на чело на партијата во јуни 2009. На 7 јуни 2009 година во Охрид, покрај реформите во структурата, бил изгласан и нов симбол на партијата. До 2010 година, партијата има организирано десет конгреси и создадено две тела во рамките на партијата: Социјалдемократска младина на Македонија и Клуб на жени на СДСМ. Низ својата историја СДСМ како претседатели ја воделе четири македонски политичари, а партијата дала четири премиери на Македонија, двајца претседатели на Македонија, и голем број на градоначалници од своите редови.
Отцепувања
СДСМ има доживеано две отцепувања во својата историја. Првото се случи во 1993 година, кога се отцепи Петар Гошев, формирајќи ја Демократската партија, а второто во ноември 2005 година кога Тито Петковски, еден од дотогашните најистакнати членови на СДСМ, се отцепи од партијата и ја формира Нова социјалдемократска партија.
Парламентарни избори
На парламентарните избори во 1990 година СДСМ била втора партија по број на пратеници. Во 1992 партијата ја предводела првата политичка влада на чело со Бранко Црвенковски. По бојкотот на опозициската ВМРО-ДПМНЕ, на парламентарните избори во 1994 година СДСМ освоила 87 пратеници, најмногу во својата историја и повторно формирала влада предводена од Црвенковски. Партијата ги загубила парламентарните избори во 1998 година, по што преминала во опозиција.
Како последица на поразот на парламентарните избори и на сериозните внатрепартиски превирања по изборите, дотогашниот водач Владо Бучковски ја загубил поддршката меѓу членовите. На 5 ноември 2006 година на вонреден конгрес на СДСМ, водачката позиција ја презела Радмила Шекеринска. На седмиот конгрес на СДСМ за вршител на должноста претседател бил избран Зоран Заев. Тој ја вршел должноста сѐ до враќањето на Црвенковски на претседателското место на 24 мај 2009 година. Црвенковски поднел оставка од функцијата во 2013, а за претседател бил избран Заев.
Претседателски избори
Кандидати поддржани од СДСМ учествувале на сите претседателски избори во Република Македонија. Прв кандидат за претседател на Македонија со поддршка на СДСМ бил Киро Глигоров, кој го победил режисерот Љубиша Георгиевски на претседателските избори во 1994 година. Првиот пораз на претседателски кандидат поддржан од СДСМ се случил во 1999 година кога на претседателските избори загубил Тито Петковски од Борис Трајковски во вториот круг од изборите.
На претседателските избори во 2004, кандидат за претседател на Македонија бил дотогашниот премиер на Македонија, Бранко Црвенковски кој издвоил одлучувачка победа над кандидатот поддржан од ВМРО-ДПМНЕ, кардиологот Сашко Кедев. Во 2009 година, како кандидат за претседател СДСМ го промовирала универзитетскиот професор Љубомир Фрчкоски кој загубил од универзитетскиот професор Ѓорге Иванов. Кандидатот на СДСМ на наредните претседателски избори во 2014 година, професорот Стево Пендаровски загубил од кандидатот поддржан од ВМРО-ДПМНЕ и на претходните претседателски избори, Ѓорге Иванов. На претседателските избори во 2019 година, како претседателски кандидат промовиран од СДСМ по вторпат е професорот Стево Пендаровски, кој имал одлучувачка победа врз противкандидатот Гордана Силјановска-Давкова и станал претседател на Македонија.
Финансиски извештаи
Според завршната сметка на партијата, во 2016 година таа остварила приходи во износ од 1.237.000 евра, или речиси двојно повеќе во споредба со 2015 година. Притоа, најголем дел од приходите биле остварени врз основа на членарини и донации (718.000 евра). Од друга страна, партијата имала расходи од 1.234.500 евра, од кои на плати отпаѓале 105.000 евра, 35.000 евра биле расходи за реклама, 203.000 евра за транспортни услуги, а 406.500 евра биле издвоени за покривање на кусокот на изборната сметка. Во продолжение, во 2016 година, имотот на СДСМ изнеусвал 2.216.500 евра, од кои 1,8 милиони отпаѓале на материјални средства (градежни објекти во вредност од 1,6 милиони и опрема во износ од 144.500 евра).
Ginger Root
Ginger Root е американски инди соул музички проект од Хантингтон Бич, Калифорнија, предводен од пејачот-текстописец и инструменталист Камерон Лу. Лу сам го опишал музичкиот звук на проектот како „aggressive elevator soul“, наведувајќи и дека инспирацијата доаѓа од групи како што се Vulfpeck, Toro y Moi, White Denim и Feist. На турнеја, Ginger Root поддржувале бендови како што се Khruangbin и Last Dinosaurs.
IC 1155
IC 1155 — галаксија во соѕвездието Длето, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Ginger Root
Во студиото, Ginger Root се состои само од Лу. На турнеја, Ginger Root моментално ги вклучува и средношколските пријатели на Лу, Мет Карни (тапани) и Дилан Ховис (бас).
Музиката на Ginger Root е издадена под етикетата „Acrophase Records“.
IC 1155
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1155 се споменува и како ESO 202-?24.
Ginger Root
Формирање, Spotlight People и Toaster_music (2016 - 2017)
Ginger Root започнале додека Лу бил во групата Ван Сток со седиште во Хантингтон Бич. Во средината на 2016 година, тој напишал неколку песни за кои сметало дека не се вклопуваат во постоечкиот звук на бендот и направил ЕР од нив. Според Лу, тоа EP „се претвори во ЕР“, стана „Spotlight People“ и „го шлапнав името Ginger Root на него“, име кое доаѓа од изведбата на Vulfpeck во живо на „It Gets Funkier“ што ја открил на YouTube во 3 часот наутро едно утро, каде фронтменот Џек Стратон скандирал „ух, ух корен од ѓумбир“.
IC 1155
Откривање
Објектот е откриен во декември 1899 година од страна на Делајл Стјуарт.
Ginger Root
Формирање, Spotlight People и Toaster_music (2016 - 2017)
Во 2017 година, Лу започнал неделна серија на YouTube наречена „Toaster Music“ каде што изведувал кавери во неговиот Honda Element од 2004 година. Лу велел дека идејата му дошла затоа што не сакал да прави домашна задача за време на четиричасовната пауза помеѓу неговите часови во понеделник на Универзитетот Чепмен, каде што снимал вокал, гитара, клавијатура, бас и тапани на задното седиште, миксајќи ги на својот лаптоп. преку стерео во автомобилот. Потоа, тој поминувал уште 2-3 часа уредувајќи за време на неговото следно предавање. Многу од овие музички кавери ја формирале основата за вториот албум на Ginger Root, Toaster_music.
Mahjong Room (2018-2019)
Во јуни 2018 година, Ginger Root го издале третиот албум, Mahjong Room, со четири претходно објавени синглови („Two Step“, „Call It Home“, „Jeanie“ и „Having Fun“) и уште шест нови песни. Заедно со тоа издание, Лу објавил втор албум со кавер од тековниот проект „Toaster Music“ на Bandcamp, наречен Toaster_Music_v2.
IC 1155
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1155 е од видот NF.
Ginger Root
Mahjong Room (2018-2019)
Во декември 2018 година, Ginger Root снимиле сесија во живо во студиото на Audiotree во Чикаго, свирејќи пет песни од Mahjong Room.
IC 1155
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 4 ч 28 м 7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -48° 13' 42"".
Ginger Root
Rikki (2020)
Во март 2020 година, Ginger Root го објавиле „Karaoke“, првиот сингл од нивниот штотуку објавен (тогаш) четврти албум Rikki, кој првично требало да биде објавен во јуни 2020 година, но подоцна бил одложен за октомври истата година поради компликации од пандемијата COVID-19.
Грос Кумерфелд
Грос Кумерфелд (Groß Kummerfeld) — општина во округот Зегеберг, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
IC 1155
Други поделби
Проучување на IC 1155 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Ginger Root
Rikki (2020)
Toaster Music v3, третата итерација на кавери од проектот „Toaster Music“, била објавена на Bandcamp на Ginger Root во мај 2020 година.
IC 1155
Користена литература
Reference Catalogue of Bright Galaxies. Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206) (Catalog)
Ginger Root
Rikki (2020)
На 23 октомври 2020 година, Ginger Root го издал Rikki, кој ги вклучувал претходно објавените синглови „Karaoke“, „Out of State“, „Le château“ и „Why Try“ заедно со седум нови песни.
Името на албумот Rikki е од погрешниот правопис (како што се сеќава Лу) на првиот збор од книгата со наслов Tikki Tikki Tembo.
Алберто Палоски
Алберто Палоски (роден на ) — италијански фудбалер, напаѓач на СПАЛ.
Ginger Root
City Slicker (2021)
Во мај 2021 година, Ginger Root преку Твитер и Инстаграм го објавиле претстојното издание на своето второ ЕР, насловено City Slicker, саундтрак за американската адаптација на фиктивен јапонски филм од 1980 година, кој се очекува да биде објавен во август 2021 година. Покрај најавата, Ginger Root објавиле и сингл од ЕР, насловен „Neighbor“. Друг ЕР сингл, „Loretta“, бил објавен во јуни 2021 година.
На 21 јули 2021 година, Ginger Root го објавиле синглот „Juban District“, името што е културна референца за сетот на анимето Sailor Moon. Албумот бил издаден како производ со ограничено издание на 2 аналогни физички формати, кои биле VHS и касета. Во ноември 2021 година, City Slicker бил објавен и на плоча преку услугата за финансирање/предпродажба Qrates.
Алберто Палоски
Кариера
Својата фудбалска кариера ја започнал во младата школа на Милан. Во сезоната 2007/08 дебитирал за првата екипа на ФК Милан. Во периодот од 2008 до 2010 година настапувал на ФК Парма, каде во 2011 година бил преотстапен на Џенова. По крајот на сезоната 2010/11, тој се вратил во Милан.