cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Орден за заслуги за Македонија
Особености
Лентите за ордените се изработени од маорирана свила во пропишаната боја и димензија.
Автор
Автор на идејното решение на орденот е Петар Гајдов,поранешен член и потпретседател на Македонско хералдичко здружение.
Критериуми
Орденот за заслуги за Македонија се доделува на:
479 п.н.е.
479 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 479. година пред новата ера, 479. од првиот милениум п.н.е., 79. од 5 век п.н.е. и последна од 470-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5029 и 5030 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4271 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3281 и 3282 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 274.
Калиум јодид
Вообичаени несакани ефекти вклучуваат повраќање, дијареа, абдоминална болка, осип и отекување на плунковните жлезди. Други несакани ефекти вклучуваат алергиски реакции, главоболка, гушавост и депресија. Иако употребата за време на бременоста може да му наштети на бебето, неговата употреба сè уште се препорачува во итни случаи со зрачење. Калиум јодид има хемиска формула KI. Комерцијално се прави со мешање на калиум хидроксид со јод.
Калиум јодид се користи медицински најмалку од 1820 година Се наоѓа на списокот на есенцијални лекови на Светската здравствена организација. Калиум јодид е достапен како генерички лек и без рецепт. Калиум јодид се користи и за јодизација на сол.
Додаток во исхраната
Калиум-јодидот е хранлив додаток во добиточната храна, а исто така и во исхраната на луѓето. Кај луѓето тоа е најчестиот додаток кој се користи за „јодизирање“ на кујнска сол (мерка за јавно здравје за спречување на недостаток на јод кај популациите кои добиваат малку морска храна). Оксидацијата на јодидот предизвикува бавно губење на содржината на јод од јодизираните соли кои се изложени на вишокот воздух. Јодидната сол на алкалниот метал, со текот на времето и изложувањето на вишок кислород и јаглерод диоксид, полека се оксидира до метален карбонат и елементарен јод, кој потоа испарува. KIO3 се користи за јодизирање на некои соли за да не се губи јодот со оксидација. Декстроза или натриум тиосулфат често се додаваат во јодизирана кујнска сол за да се стабилизира калиум јодидот со што се намалува загубата на испарливата хемикалија.
Заштита на штитната жлезда
Блокадата на апсорпција на јод од штитната жлезда со калиум јодид се користи во јадрената медицина сцинтиграфија и терапија со некои радиојодирани соединенија кои не се насочени кон штитната жлезда, како што е иобенгуан (MIBG), кој се користи за слика или лекување на тумори на нервното ткиво, или јодиран фибриноген, кој се користи во скенирање на фибриноген за да се испита згрутчувањето. Овие соединенија содржат јод, но не во форма на јодид. Меѓутоа, бидејќи тие на крајот може да се метаболизираат или да се разложат до радиоактивен јодид, вообичаено е да се администрира нерадиоактивен калиум јодид за да се осигура дека јодидот од овие радиофармацевтски препарати не е засегнат од нормалниот афинитет на штитната жлезда за јодид.
Управата за храна и лекови на САД - одобрена доза на калиум јодид за оваа намена со јобенгуан, е како што следува (на 24 часа): доенчиња помали од 1 месец, 16 mg; деца од 1 месец до 3 години, 32 mg; деца од 3 години до 18 години, 65 mg; возрасни 130 mg. Сепак, некои извори препорачуваат алтернативни режими на дозирање.
Не сите извори се согласуваат за потребното времетраење на блокадата на штитната жлезда, иако се чини дека е постигнат договор за неопходноста од блокада и за сцинтиграфски и за терапевтски апликации на иобенгуан. Комерцијално достапниот јобенгуан е означен со јод-123, а етикетирањето на производот препорачува администрација на калиум јодид 1 час пред администрацијата на радиофармацевтскиот препарат за сите возрасни групи, додека Европската асоцијација за јадрена медицина препорачува (за јобенгуан означен со кој било изотоп), дека администрацијата на калиум јодид започнува еден ден пред давање на радиофармацевтските средства и продолжува до денот по инјектирањето, со исклучок на новороденчињата, на кои не им се потребни дози на калиум јодид по инјектирањето на радиофармацевтските средства.
Означувањето на производот за дијагностички јоден-131 иобенгуан препорачува да се администрира калиум јодид еден ден пред инјектирањето и да се продолжи 5 до 7 дена по администрацијата, во согласност со многу подолгиот полуживот на овој изотоп и неговата поголема опасност за штитната жлезда. Јод-131 јобенгуан кој се користи за терапевтски цели бара различно времетраење пред лекот, почнувајќи 24-48 часа пред инјектирањето на јобенгуан и продолжува 10-15 дена по инјектирањето.
Јадрени несреќи
Во 1982 година, Управата за храна и лекови на САД одобрила калиум јодид за заштита на тироидната жлезда од радиоактивен јод што вклучува несреќи или итни случаи на цепење. При случаен настан или напад на атомска централа, или при пад на јадрена бомба, може да се ослободат испарливи радионуклиди од производи од цепење. Од овие производи, (Јод-131) е еден од најчестите и е особено опасен за штитната жлезда бидејќи може да доведе до рак на штитната жлезда. Со заситување на телото со извор на стабилен јодид пред изложување, вдишување или внесување има тенденција да се излачува, што го спречува навлегувањето на радиојод од штитната жлезда. Според една студија од 2000 година „KL користен до 48 часа пред може речиси целосно да го блокира навлегувањето на штитната жлезда и затоа во голема мера ја намалува дозата што ја апсорбира тироидата. Сепак, користењето на KL 96 часа или повеќе пред нема значителен заштитен ефект. Спротивно на тоа, користењето на KL по изложување на радиојод предизвикува помал и брзо опаѓачки ефект на блокада.“ За оптимална превенција, KL мора да се дозира секојдневно додека не постои ризик од значителна изложеност на радиојод со вдишување или голтање.
Итни дози од 130 милиграми калиум јодид обезбедуваат 100 mg јодид (другите 30 mg е калиумот во соединението), кој е приближно 700 пати поголем од нормалната нутритивна потреба (види препорачана диетална доза) за јод, што е 150 микрограми (0,15 mg) јод (како јодид) на ден за возрасен. Типична таблета тежи 160 mg, со 130 мг калиум јодид и 30 mg на ексципиенси, како што се врзувачки агенси.
Калиум јодидот во јодирана сол е недоволен за оваа употреба. Ќе биде потребна веројатна смртоносна доза сол (повеќе од килограм ) за да се изедначи со калиум јодид во една таблета.
Светската здравствена организација не препорачува KL профилакса за возрасни над 40 години, освен ако се очекува дозата на зрачење од вдишан радиојод да ја загрози функцијата на штитната жлезда, бидејќи несаканите ефекти на KL се зголемуваат со возраста и може да ги надминат заштитните ефекти на KL; „...освен ако дозите на штитната жлезда од вдишување не се зголемат до нивоа што ја загрозуваат функцијата на штитната жлезда, тоа е од редот на околу 5 Gy. Таквите дози на зрачење нема да се појават далеку од местото на несреќата“.
SSKI (т.е. „заситен раствор на KI“ наместо таблети) може да се користи во итни случаи со радио-јод (т.е. јадрени несреќи) за да се „блокира“ навлегувањето на радиојод од штитната жлезда, во доза од две капки SSKI дневно за возрасен. Ова не е исто како и блокирањето на ослободувањето на тироидните хормони од штитната жлезда, за кои дозата за возрасни е различна (и всушност е повисока за фактор 7 или 8 ), и за кои апчиња против зрачење KL (не е вообичаена форма за медицински третман на KL) обично не се достапни во аптеките или вообичаено се користат во болниците или од лекарите. Иако двете форми на калиум јодид се целосно заменливи, нормално во пракса растворот SSKI, кој е историска медицинска форма на високи дози на јод, генерално се користи за сите медицински цели освен за профилакса со радиојод. За заштита на штитната жлезда од контаминација со радиојод (јод-131), пригодниот стандард 130 mg KI пилула се користи, доколку е достапно. Како што е наведено, за оваа цел може да се користат еквивалентни две капки SSKI (што е еднаква на дозата на една пилула KL), доколку таблетите не се достапни.
Несакани ефекти
Постои причина за претпазливост при препишување на ингестија на високи дози на калиум јодид и јодат, бидејќи нивната непотребна употреба може да предизвика состојби како што се феноменот Џод-Базедоу, да предизвика и/или влоши хипертироидизам и хипотироидизам, а потоа да предизвика привремена, па дури и трајна штитна жлезда. Исто така, може да предизвика сиаладенитис (воспаление на плунковната жлезда), гастроинтестинални нарушувања и осип. Калиум јодид исто така не се препорачува за луѓе со дерматитис херпетиформис и хипокомплементемичен васкулитис – состојби кои се поврзани со ризик од чувствителност на јод.
Постоеле некои извештаи за третман со калиум јодид кој предизвикуваат отекување на паротидната жлезда (една од трите жлезди кои лачат плунка), поради неговите стимулирачки ефекти врз производството на плунка.
Заситен раствор на KI (SSKI) обично се дава орално во дози за возрасни неколку пати на ден (5 капки SSKI се претпоставува дека се mL) за блокада на штитната жлезда (за да се спречи штитната жлезда да излачува тироиден хормон) и повремено оваа доза се користи и кога јодидот се користи како експекторант (вкупната доза е околу еден грам KI дневно за возрасен). Дозите против радиојод користени за е помала и се движи надолу од 100 mg на ден за возрасен, до помалку од ова за деца (види табела). Сите овие дози треба да се споредат со далеку помалата доза на јод потребна за нормална исхрана, која е само 150 μg на ден (150 микрограми, не милиграми).
При максимални дози, а понекогаш и во многу помали дози, несаканите ефекти на јодидот што се користи од медицински причини, во дози од 1000 пати повеќе од нормалната нутритивна потреба, може да вклучуваат: акни, губење на апетит или вознемирен стомак (особено во првите неколку дена, како што телото се прилагодува на лекот). Потешки несакани ефекти за кои е потребно известување од лекар се: треска, слабост, невообичаен замор, оток на вратот или грлото, рани во устата, осип на кожата, гадење, повраќање, болки во стомакот, неправилно чукање на срцето, вкочанетост или трнење на рацете или нозете, или метален вкус во устата.
Во случај на ослободување на радиојод, ингестијата на профилакса на калиум јодид, доколку е достапен, или дури и јодат, со право би имала предност пред администрацијата на перхлорат и би била првата линија на одбрана во заштитата на населението од ослободување на радиојод. Меѓутоа, во случај на ослободување на радиојод премногу масовно и широко распространето за да биде контролирано со ограничените залихи на лекови за профилакса на јоди и јодат, тогаш додавањето на перхлорат јони во снабдувањето со вода или дистрибуцијата на таблети перхлорат би послужиле како евтини, ефикасни, втора линија на одбрана против канцерогена биоакумулација на радиојод.
Голтањето на лекови за гушавост е слично како калиум јодид, исто така, не без опасност, како што е хипотироидизам. Меѓутоа, во сите овие случаи, и покрај ризиците, профилактичките придобивки од интервенцијата со јодид, јодат или перхлорат го надминуваат сериозниот ризик од рак од биоакумулација на радиојод во региони каде што радиојод доволно ја контаминирал животната средина.
Калиум јодид во сурова форма е благ надразнувач и треба да се ракува со ракавици. Хроничната прекумерна изложеност може да има негативни ефекти врз штитната жлезда. Калиум јодид е можен тератоген.
Индустриски употреби
KI се користи со сребро нитрат за да се направи сребрен јодид (AgI), важна хемикалија во филмската фотографија. KI е компонента во некои средства за дезинфекција и хемикалии за третман на коса. KI исто така се користи како средство за гаснење на флуоресценција во биомедицински истражувања, цел која ги користи предностите на судирното гаснење на флуоресцентните супстанции од јодидниот јон. Сепак, за неколку флуорофори додавањето на KI во концентрации на μM-mM резултира со зголемување на интензитетот на флуоресценцијата, а јодидот делува како засилувач на флуоресценцијата.
Калиум јодид е компонента во електролитот на соларните ќелии сензибилизирани со боја (DSSC) заедно со јод.
Калиум јодидот ја наоѓа својата најважна примена во органската синтеза главно во подготовката на арил јодиди во реакцијата на Сандмаер, почнувајќи од арил амини. Арил јодидите за возврат се користат за прикачување на арилни групи со други органски со нуклеофилна супституција, со јодид јон како напуштачка група.
Хемија
Калиум јодид е јонско соединение кое се состои од следниве јони:. Се кристализира во структурата на натриум хлорид. Се произведува индустриски со третирање на KOH со јод.
Тоа е бела сол, која е комерцијално најзначајното јодидно соединение, со приближно 37.000 тони произведени во 1985 година. Помалку ја апсорбира водата од натриум јодид, што ја олеснува работата со неа.
Старите и нечистите примероци се жолти поради бавната оксидација на солта до калиум карбонат и елементарен јод.
Неорганска хемија
Бидејќи јодидниот јон е благо редуцирачко средство, лесно се оксидира до јод со моќни оксидирачки агенси како што е хлорот:
Оваа реакција се користи за изолирање на јод од природни извори. Воздухот ќе оксидира јодид, како што е потврдено со набљудувањето на виолетовиот екстракт кога старите примероци на KI се исплакнуваат со дихлорометан. Како што се формира во кисели услови, хидроводната киселина (HI) е посилно редукционо средство.
Како и другите јодидни соли, формира тријодид  кога се комбинира со елементарен јод.
За разлика од, солите можат да бидат многу растворливи во вода. Преку оваа реакција, јодот се користи во титрациите на редокс. Воден, „ Луголов раствор“, се користи како средство за дезинфекција и како обојувач за златни површини.
Калиум јодид и сребро нитрат се користат за производство на сребро(I) јодид, кој се користи за фотографски филм со голема брзина и за „сеење облаци“:
Органска хемија
KI служи како извор на јодид во органската синтеза. Корисна примена е при подготовката на арил јодиди од соли на арендиазониум.
KI, делувајќи како извор на јодид, може да дејствува и како нуклеофилен катализатор за цели на алкил хлориди, бромиди или мезилати.
Историја
Калиум јодид се користи медицински најмалку од 1820 година Некои од најраните употреби вклучуваат лекови за сифилис, труење со олово и жива.
Чернобил
Вредноста на калиум јодид (KI) како средство за заштита од радијација (блокирање на штитната жлезда) била докажана по катастрофата на јадрениот реактор во Чернобил во април, 1986 година. Заситен раствор на калиум јодид (SSKI) бил администриран на 10,5 милиони деца и 7 милиони возрасни во Полска како превентивна мерка против акумулација на радиоактивни во тироидната жлезда.
Извештаите се разликуваат во врска со тоа дали на луѓето во областите кои непосредно го опкружуваат самиот Чернобил им бил даден додаток. Сепак, американската јадрена регулаторна комисија (NRC) објавила, „илјадници мерења на активноста на I-131 (радиоактивен јод)... сугерираат дека набљудуваните нивоа биле пониски отколку што би се очекувало доколку не била преземена оваа профилактичка мерка. ''Употребата на KI ... беше заслужна за дозволена содржина на јод кај 97% од евакуираните тестирани''.“
Со текот на времето, луѓето кои живеат во озрачени области каде што KI не бил достапен развиле рак на штитната жлезда на епидемиски нивоа, поради што американската Администрација за храна и лекови (ФДА) објавила „Податоците јасно ги покажуваат ризиците од зрачење на штитната жлезда. ''. . KI може да се користи [за] да обезбеди сигурна и ефикасна заштита од рак на штитната жлезда предизвикан од зрачење''.“
Чернобил, исто така, покажал дека потребата да се заштити штитната жлезда од радијација е поголема од очекуваното. Во рок од десет години од несреќата, станало јасно дека оштетувањето на штитната жлезда предизвикано од ослободениот радиоактивен јод е практично единствениот негативен ефект врз здравјето што може да се измери. Како што е соопштено од НРЦ, студиите по несреќата покажале дека „Од 1996 година, освен ракот на штитната жлезда, нема потврдено зголемување на стапките на други видови на рак, вклучително и леукемија, меѓу... јавноста, кои се припишуваат на ослободува од несреќата“.
Но, подеднакво важен за прашањето за KI е фактот дека ослободувањата на радиоактивност не се „локални“ настани. Истражувачите од Светската здравствена организација прецизно ги лоцирале и преброиле жителите заболени од рак од Чернобил и биле вџашени кога откриле дека „зголемувањето на инциденцата [на рак на штитната жлезда] е документирано до 500 километри од местото на несреќата... значителни дози од радиоактивни јод може да се појави на стотици километри од локацијата, надвор од зоните за планирање вонредни состојби“. Следствено, многу повеќе луѓе отколку што се очекувало биле погодени од радијацијата, што предизвикало Обединетите нации да известат во 2002 година дека „''Бројот на луѓе со рак на штитната жлезда... ги надмина очекувањата. Веќе се пријавени над 11.000 случаи''.“
Хирошима и Нагасаки
Наодите од Чернобил биле во согласност со студиите за ефектите од претходните ослободувања на радиоактивност. Во 1945 година, неколку стотици илјади луѓе кои работеле и живееле во јапонските градови Хирошима и Нагасаки биле изложени на високо ниво на радијација откако Соединетите Држави ги активирале атомските бомби над двата града. Преживеаните од А-бомбите, исто така познати како <i id="mwAaI">хибакуша</i>, имаат значително високи стапки на болести на штитната жлезда; студија од 2006 година на 4091 хибакуша покажала дека речиси половина од учесниците (1833; 44,8%) имале препознатлива болест на штитната жлезда.
Едиторијал во Журналот на Американското медицинско здружение во врска со болестите на штитната жлезда и кај Хибакуша и кај оние погодени од катастрофата во Чернобил, известува дека „[една] права линија адекватно ја опишува врската помеѓу дозата на зрачење и инциденцата на рак на штитната жлезда“ и наведува „впечатливо е што Биолошкиот ефект од една кратка изложеност на животната средина речиси 60 години во минатото сè уште е присутен и може да се открие“.
Тестирање на јадрено оружје
Развојот на рак на штитната жлезда кај жителите во Северен Пацифик од радиоактивните последици по тестирањето на јадреното оружје на Соединетите Држави во 1950-тите (на островите на речиси 200 милји од ветерот од тестовите) биле клучни во одлуката на ФДА во 1978 година да издаде барање за достапноста на KI за заштита на штитната жлезда во случај на ослободување од комерцијална атомска централа или јадрен инцидент поврзан со оружје. Истакнувајќи дека ефективноста на KI е „виртуелно целосна“ и откривајќи дека јодот во форма на KI е значително супериорен во однос на другите форми, вклучително и јодат (KIО <sub id="mwAbE">3 ) во однос на безбедноста, ефективноста, недостатокот на несакани ефекти и брзината на почетокот, ФДА ги поканила производителите да поднесат апликации за производство и пласирање на KI.
Фукушима
На 16 март 2011 година било објавено дека таблетите калиум јодид им биле давани превентивно на членовите на воздушниот екипаж на американската морнарица кои летале на 70 наутички милји од атомската централа Фукушима оштетена во земјотресот (8,9/9,0 степени) и цунамито што следело на март 11., 2011 година. Мерките се сметале за мерки на претпазливост, а Пентагон изјавил дека ниедна американски војска не покажала знаци на труење со радијација. До 20 март, американската морнарица им наложила на персоналот кој доаѓал на 100 милји од реакторот да ги земе апчињата.
Холандија
Во Холандија, централното складиште за таблети со јод се наоѓа во Зутермер, во близина на Хаг. Во 2017 година, холандската влада распространила апчиња на стотици илјади жители кои живееле на одредена оддалеченост од атомските централи и исполнувале некои други критериуми.
Белгија
До 2020 година, таблетите калиум јодид ќе бидат достапни бесплатно за сите жители во сите аптеки низ земјата.
Формулации
Три компании (Anbex, Inc., Fleming Co и Recipharm од Шведска) ги исполниле строгите барања на FDA за производство и тестирање на KI, и тие нудат производи (IOSAT, ThyroShield и ThyroSafe, соодветно) кои се достапни за купување. Во 2012 година, Fleming Co. ги продал сите свои права на производи и производствен капацитет на други компании и повеќе не постои. ThyroShield моментално не е во производство. Шведскиот производствен капацитет за Thyrosafe, таблета калиум јодид со половина јачина за заштита на штитната жлезда од радијација, била спомната на тајната американска иницијатива за критични странски зависности од 2008 година, објавена од Викиликс во 2010 година
Таблетите со калиум јодид се испорачуваат за итни цели поврзани со блокада на навлегувањето на радиојод, вообичаена форма на труење со зрачење поради загадување на животната средина од краткотрајниот производ за цепење. Калиум јодид може да се администрира и фармацевтски за тироидна бура.
Од причини наведени погоре, терапевтски капки SSKI, или 130 mg таблети од KI како што се користат за несреќи со јадрено цепење, не се користат како додатоци во исхраната, бидејќи капка SSKI или таблета за јадрена итна помош обезбедува 300 до 700 пати повеќе јод од дневните потреби за исхрана на возрасните. Наменски нутритивни јодидни таблети кои содржат 0,15 mg (150 микрограми (μg)) јодид, од KI или од разни други извори (како екстракт од алги) се продаваат како додатоци, но тие не треба да се мешаат со препаратите со многу повисоки фармацевтски дози.
Калиум јодид може погодно да се подготви во заситен раствор, скратено SSKI. Овој метод на доставување на калиум јодид не бара метод за мерење на калиум јодид, со што се овозможува да се користи во итни ситуации. KI кристалите едноставно се додаваат во вода додека повеќе KI нема да се раствори и наместо тоа седат на дното на садот. Со чиста вода, концентрацијата на KI во растворот зависи само од температурата. Калиум јодид е многу растворлив во вода, така што SSKI е концентриран извор на KI. На 20 степени растворливоста не 140-148 грама на 100 грама вода. Бидејќи волумените на KI и водата се приближно адитивни, добиениот раствор SSKI ќе содржи околу 1,00 грам (1000 mg) KI на милилитар (mL) раствор. Ова е 100% тежина/волумен (забелешка единици за масовна концентрација ) на KI (еден грам KI на mL раствор), што е можно бидејќи SSKI е значително погусто од чистата вода - околу 1,67 g/mL. Бидејќи KI е околу 76,4% јодид по тежина, SSKI содржи околу 764 mg јодид на ml. Оваа концентрација на јодид овозможува пресметување на дозата на јодид по капка, ако се знае бројот на капки по милилитар. За SSKI, раствор кој е повискозен од водата, се претпоставува дека има 15 капки на mL; Затоа, дозата на јодид е приближно 51 mg по капка. Конвенционално е заокружен на 50 mg по капка.
Терминот SSKI исто така се користи, особено од фармацевтите, за да се однесува на формулата за претходно подготвен раствор на USP, направена со додавање на KI во вода за да се подготви раствор кој содржи 1000 mg KI на mL раствор (100% wt/волумен KI раствор), за приближно приближување на концентрацијата на SSKI направена со сатурација. Ова е во суштина заменливо со SSKI направено со сатурација, а исто така содржи околу 50 mg јодид по капка.
NGC 1739
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1739 се споменува и како ESO 552-50, MCG -3-13-55.
Откривање
Објектот е откриен во 1886 година од страна на Ормонд Стоун, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1739 е од видот Sbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 1739 има привидни димензии од 1,4' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 1 м 47,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 18° 10' 2". Положбениот агол на објектот е во износ од 105°.
Други поделби
Проучување на NGC 1739 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 16586. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 314; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5904. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1323.
Универзитет на Југоисточна Европа
Универзитет на Југоисточна Европа или УЈИЕ (Universiteti i Evropës Juglindore, EJL; South East European University, SEEU), порано наречен и Штулов универзитет — јавно-приватен универзитет со своите два кампуса во Тетово и Скопје. Главното седиште на универзитетот е во Тетово и формиран е во 2000 година.
Историја
Изградбата на Универзитетот започнала во март 2001 и Универзитетот на Југоисточна Европа (УЈИЕ) се отворил шест месеци подоцна со 900 студенти. Во октомври 2002 бројот на студентитите се покачил на 2250, а во октомври 2003 г. УЈИЕ имал 3.700 студенти. Целокупниот сегашен број на студенти во УЈИЕ е 5200.
Универзитетот има политика на флексибилно учење на јазиците, но во исто време обезбедува и курсеви на македонски, албански и англиски јазик. Сите студенти го изучуваат англискиот јазик.
Почетната фаза на развојот на универзитетот била овозможна со помош на донациите на земјите од ОБСЕ и ЕУ и САД од околу 36 милиони евра. Дел од придонесот на САД е обврзан со три годишната соработка со Универзитетот на Индијана кој дал поддршка на развојот на факултетите и наставниот план.
Капацитет
Универзитетот зафаќа функционални простории вклучувајќи три амфитеатри, приближно околу 50 простории за предавање, канцаларии за кадарот, три центри за компјутери, библиотека „Макс ван дер Штул“ и станбено сместување за 450 студенти.
Ацо Видиков
Ацо Видиков ( во — ) — македонски театарски, филмски и телевизиски глумец.
Универзитет на Југоисточна Европа
Капацитет
Сите курсеви се модуларни и го следат примерот на Европскиот кредит трансфер систем.
Ацо Видиков
Животопис
Сценарист и главен лик на филмот "Каца" има завршено средно училиште во Кавадарци. Потоа се запишува на правен факултет во Скопје, но судбината си поигрува со него,па наместо правник,останува актер.Имено запишувајќи III семестар на право тој се враќа во Кавадарци на викенд. Во меѓувреме театарот каде што тој беше аматер од 1964 година беше во припрема на нова премиера, која ја режираше тогашниот директор на домот И.Каров. Во претставата зема улога и Видиков, кој по некое време,1972 година, е примен на работа како актер,заедно со неговиот колега и соработник Данчо Бањански. Во неговата богата кариера има одиграно преку 100 премиери, од кои,шеесетина како главна улога. Има снимено неколку серии за МРТВ, Македонски народни приказни и сл.Има одиграно и три монодрами: "Чекајќи го Илко" , "Задоцнета серенада" и "Тутуле Бале" , сите три пишувани од неговата пријателка, писателката Мирјанка Селчанец. Покрај театарот и телевизијата има играно во неколку филмови како: "Крушевска Република", "Од зад грб", "Републиката во пламен" , "Јуначко колено" и во неговиот првенец ,филмот "КАЦА".
Универзитет на Југоисточна Европа
Капацитет
Формални договори за соработка Универзитетот има потпишано со Универзитетот Нант и Универзитетот Анже и Рен, Универзитетот од Приштина, Универзитетот од Тирана и Универзитетот од Питсбург во Пенсилванија, САД.
Ацо Видиков
Филмот Каца
Комедија направена кога господ одеше по земјата, 1997 година. Јас како автор на филмот, случајно дојдов до идеа да го напишам ова сценарио. Седев во една кафеана, полудомаќинска, како што викаме на кавадаречки. Кафана во кој можеш да заиграш табла, карти,домино, да се напиеш нешто,да замезиш, итн. Газдата на таа кафана беше и сè уште е, Ќире Белевски. Неговиот татко Дане Белевски беше многу голем шегаџија и знаеше многу приказни. Многу настани од поблиското и подалечното минато на Кавадарци. Меѓу другото ми кажа еден вистинит случај од кавадаречкиот комарџијски живот, за прв пат се случило на комар изгубените пари,да му се вратат на тој што изгубил. Благодарејќи на чичко Дане, за прв пат во кавадарци се снима игран филм, за прв пат на екранот на киното "Балкан" се појавија скоро сите познати актери како од Кавадарци, така и од цела Македонија,како: Ѓорѓи и Шенка Колозови, Ванчо Петрушевски, Гоце Тодоровски, Дади Ангеловски, Мите Грозданов, Лазар Бараков и се разбира актерите познати на кавадаречката јавност: Диме Коцевски, Данчо Бањански, Милица Гочевска, Васо Ангелов, Александар Малинков и други.
Универзитет на Југоисточна Европа
Факултети
Универзитетот располага со следните факултети:
Ацо Видиков
Филмот Каца
Филмот е режиран од Драган Велјановски, тон мајстор:Виктор Иванов-Чаир, Камерман:Бошко Ацевски, Светло:Иван Потевски-Балто.
Филмографија
Видиков ги остварил филмските улоги:
Број (граматика)
Броеви се зборови со кои се означува количеството на предметите, било да е тоа точно избројано или само приближно определено. Броевите стојат до именките, па затоа понекогаш од нив ја преземаат членската морфема, но кај нив нема род и број (освен кај броевите еден и два). Разликуваме два вида бројност: одредена и приближна.
- Со броевите може да изразиме одредена или приближна бројност. Под одредена бројност подразбираме точно определен број на лица или предемети.
Меѓу броевите што ја изразуваат одредената бројност со своите форми се издвојуваат еден и два по тоа што имаат форми за род.
еден (м.р) една (ж.р.) едно (ср.р)
два (м.р.) две (ж.р.) две (ср.р.)
Б. Приближната бројност обично се искажува така што ќе се сврзат и ќе се изговорат со еден акцент два соседни броја.
два-три, три-четири, пет-шест, шест-седум, седум-осум
Led Zeppelin III
Лед Зепелин 3 (Led Zeppelin III) е третиот студиски албум на англиската рок група Лед Зепелин. Албумот е сниман од јануари до август 1970 година и издаден на 5 октомври истата година преку издавачката куќа Атлантик Рекордс. Поголемиот дел од албумот е компониран во една оддалечена колиба наречена Bron-Yr-Aur (златен рид) во Велс. Со овој албум покажуваат нова насока во нивната музика, насока која оди повеќе кон фолк музиката и акустичните звуци. Нормално, тоа изненади многу обожаватели и критичари и по издавањето албумот добива прилично рамнодушни критики.
Иако не е еден од нивните бестселери, Лен Зепелин 3 денес се смета за одличен албум кој претставува многу важно достигнување во нивната историја. Иако се појавуваат неколку акустични песни на нивните претходни албуми, со овој албум Лед Зепелин докажуваат дека не се само уште една обична рок група и дека можат да го прошират нивниот опсег во музиката.
Снимање
'По исцрпувачката турнеја за првите два албуми на која работевме скоро 24 часа дневно, застанавме да се одмориме како што треба, два месеци а не две недели. Решивме да изнајмиме колиба зашто ни здосади од хотелски соби. Секако, тоа имаше големо влијание на материјалот што го создадовме таму...Спокојството на местото го издефинира песните кои ги напишавме таму. Нормално дека не ги киневме жиците на гитарите со засилувачи и звучници. Веќе имавме некои акустични песни и бевме заинтересирани за класичната гитара, и така оддалечени без струја, беше како да дојде времето за акустична гитара. По напнатоста на турнејата која ја отсликуваше мочта на вториот албум, ова беше едно сосема различно чувство'.
Плент исто така изјави дека:
'Колибата беше едно фантастично оддалечено местенце без никакви електроники или цевки тоа беше еден одличен тест да дознаеме што можеме да направиме во таква средина. Дотогаш веќе бевме опседнати со промени и добрата работа беше што можевме да создадеме една многу помирна страна на Лед Цеп. Џими ги слушаше Дејви Грејам и Берт Јанш и експериментираше со различни наштимувања, а јас го обожавав Џон Фахи и тоа беше правата насока за нас.
По завршувањето на песните кои се појавуваат на албумот, Џон Бонам и Џон Пол Џонс им се придружуваат на Џими Пејџ и Роберт Плент во една застарена палата во Источен Хемпшир наречена Хедли Гранџ и заедно почнуваат со свирење. Со опуштената атмосфера и селското опкружување, Хедли Гранџ многу повеќе им се допадна на членовите на Лед Цепелин од снимањето во музичко студио.
Потоа албумот е снимен во неколку сесии во мај и Јуни 1970 година во Хедли Гранџ и Олимпик Студиос во Лондон. Во студиото Бејсинг Стрит Студиос во Нотинг Хил беа додадени некои работи, а потоа албумот е миксуван во Ардент Студиос во Мемфис во август 1970 година во текот на 6тата турнеја на Лед Цепелин во Америка. Џими Пејџ е повторно продуцент со помош на музичките инженери Енди Џонс и Тери Менинг.
Компонирање
Лед Зепелин 3 ги воведува акустичните звуци како носечки за првпат во кариерата на групата и тие понатаму ќе се истакнуваат во следните албуми. Овој потфат им донесе уште поголема публика, дел од луѓето кои пред тоа не сакаат ни да чујат за тешките блуз звуци на Лед Цепелин сега стануваат редовни посетители на нивните концерти. Овој албум исто така ја смени динамиката на групата, пред тоа Пејџ доминира во првите два албуми, но овде сите четири членови придонесуваат во компонирањето и идеите за идните албуми.
Во овој албум исто така се појавуваат песните кои можат редовно да се забележат во идните концерти во живо, Since I’ve Been Loving You и Immigrant Song. Првата е класична и оригинална блуз песна, која според многумина е една од најдобрите песни на групата и чиј риф се смета за еден од најдобрите на сите времиња. Компонирана во Ц-мол со одлична размена на сите членови на групата. Станува заштитен знак и ја заменува I Can’t Quit You Baby како главна бавна блуз песна на концертите. Immigrant Song напишана од Џими и Роберт и е песна за инвазиите на Викинзите во Англија и е инспирирана од концерите на групата во Исланд.
На албумот исто така може да се чујат и рок песните Celebration Day и Out on the Tiles и Friends која е напишана под влијание на музиката од Истокот како и акустичните Bron-Y-Aur Stomp, Tangerine и That’s The Way, која споре Џими е голем напредок за почетникот во пишување стихови, Плент. Gallows Pole е подобрена верзија на една традиционална фолк песна наречена The Maid Freed from the Gallows. Hats Off to (Roy) Harper е последната песна од албумот која е посветена на нивниот пријател и музичар Рој Харпер. Песна со која оддаваат почит кон неговото дело во музиката и ги потврдуваат нивните корени во акустината музика.
Критики
Лед Зепелин 3 е еден од најочекуваните албуми во 1970 година и нарачаните копии само во САД беа блиску до милион. Издавањето на албумот беше проследено со реклама распространета на цела страница во списанието Мелоди Мејкер: Thank you for making us the world’s number one band.
Некои одлично го примаат албумот, но други ги критикуваат потешките песни и ги нарекуваат обична врева. За списанието Ролинг Стоун, критичарот Лестер Бенгс ја фали That’s The Way и ја нарекува прекрасна и трогнувачка, додека за потешките песни вели дека се многу сурови и неповрзани. Други ги критикуваат песните како кражба од Крозби, Стилс, Неш и Јанг. Во интервју за Камерон Кроу, Џими не се согласува со нив: Кога нивниот трет ЛП беше издаден и ги доби критиките, Крозби, Стилс, Неш и Јанг беа нова група. Тој ЛП штотуку беше издаден и поради тоа што акустичните гитари беа носители на албумот одеднаш и: Лед Зепелин почнаа со акустични! Си помислив, Господе, дали слушаат луѓево? Имавме три акустични песни на првиот албум и две на вториот.
Тој исто така вели дека поради лошиот однос на новинарите не дава никакво интервју цели 18 месеци по издавањето на албумот, и затоа наредниот албум беше безимен и немаше дополнителни информации на неговата опаковка. Но, подоцна Пејџ станува поголем дипломат во однос на новинарите: кога ќе се присетам, можам да сфатам како некој што само накратко го слушнал Лед Зепелин 3 барајќи ја новата Whole Lotta Love, ја пропуштил суштината на албумот. Било премногу добро за нив и не го сфатиле. Па кога се присетувам, воопшто не сум изненаден што нашата разновидност и многустраност беше толку критикувана и неценета тогаш.
Лед Зепелин 3 станува број 1 трансатлантички хит. Поминува 4 недели на врвот на Билборд Топ Листата и 3 недели на врвот на британската топ листа (враќајки се таму на уште една недела на 12 декември). Но заради несфатеноста и забуната од страна на критичарите, по достигнувањто на врвот, продажбите начително се намалија. Плент изјавува: Лед Цепелин 3 не беше еден од бестселерите во каталогот бидејќи публиката не знаеше што да прави со него. Каде е вториот дел од Whole Lotta Love? Сакаа нешто слично на Paranoid од Black Sabbath! Но ние сакавме акустични и некои песни како Gallows Pole сè уште ја имаше моќта на Whole Lotta Love бидејќи ни овозможи да бидеме подинамични.
Со тек на време статусот на Лед Цепелин 3 многу се подобри, и до 1990 година стана двојно платинест, а 9 години подоцна и 6 пати платинест, со продадени 6 милиони копии.
Опаковка
Закрон ја дизајнираше опаковката за оригиналното издание за плоча за Лед Зепелин 3. Закрон е уметник кој го сретнал Пејџ во 1963 година на факултетот за уметност во Кингстон каде тој бил студент и Пејџ решил тој да ја дизајнира опаковката на третиот албум.
Сликата од опаковката е составена од неколку надреални неповрзани слики на бела позадина, сите некако поврзани со летање или авијација, а со тоа и со Зепелин. Позади неа има волвели покриени со уште повеќе слики, некои и од членовите на групата кои можат да се видат низ дупките во опаковката. Ова не може да се направи со касетите и ЦД опаковките, но има некои јапонски и британски изданија кои се минијатурни верзии на оваа. Француското издание на опаковката ги покажува само членовите на групата.
Идејата со волвелата е уште еден концепт на Џими, но Закрон работи на вртечка графика уште од 1965 година, па идеите им се совпаѓаат. Закрон предлага да не се става текст на предната страна од опаковката за да остане недопрена нивната уметност.
Во интерју за Класик Рок Магазин од декември 2007 година Закрон изјавува дека Џими му се јавил да му каже дека опаковката е фантастична. Џими, од друга страна, за Гитар Ворлд во 1998 изјавува дека е многу трендовско, но рокот ни истекуваше и немавме време за преголеми измени, имаше многу глупави детали како мали парчиња пченка и слични глупости.
Опаковката се појавува на насловната на Дејли Мејл Лајф Магазине во декември 2007, списание кое го нарекува Лед Зепелин 3 – најдобриот рок албум на сите времиња.
Првите изданија на албумот содржат фрази како ‘so mote be it’ и ‘do what thou shalt’. Преземени од филозофијата на Алејстер Краули за Телема: do what thou wilt shall be the whole of the law. Love is the law, love under will. There is no law beyond do what thou wilt. Пејџ ја изучува работата на Краули и дури и поседувал голема збирка на неговите дела, а во 1970 година купува една од неговите куќи, Болескин Хаус на брегот на езерото Лох Нес во Шкотска.
Европа (месечина)
Европа или Јупитер II — најмала од четирите Галилееви месечини на Јупитер и шеста најблиска до планетата од познатите 79 Јупитерови месечини. Таа е шеста по големина месечина во Сончевиот Систем. Била откриена во 1610 година од страна на Галилео Галилеј и била крстена според Европа, мајката на Минос од Крит и љубовница на Зевс. Европа е со блескаво портокалова боја, малку помала од МесечинаЗемјината Месечина и првенствено се состои од силикатни стени, има водено-ледена кора и веројатно железно-никелово јадро. Има многу тенка атмосфера која главно се состои од кислород. Нејзината површина има многу чуден изглед, единствен во Сончевиот Систем и се вбројува меѓу најсјајните тела, што е последица на рефлектираните Сончеви зраци од релативно младата ледена површина. Нејзината површина е избраздена со пукнатини и пруги, а има релативно мал број кратери. Освен со помош на телескопски опсерватории на Земјата, Европа била изучувана со помош на семирски летала кои поминувале покрај неа, првата поминала во раните 1970-ти.
Европа исто така се вбројува меѓу најмазните, бидејќи за разлика од Ганимед и Калиста, има малку кратери. Покриена е со лавиринти од линии и ленти кои потсетуваат на Марсовите канали. Должината на некои линии достигнува и илјадници километри, а ширината 20 до 40 км. Месечината има ледена кора со дебелина 75-100 км, а линиите и лентите, сугерираат постоење на различни тензии под кората. Тоа може да се сфати ако се има предвид близината на Јупитер и плимските сили заради што внатрешноста на Европа е врела. Иако средната температура на површината е околу – 150 °C, во подлабоките слоеви на ледената кора би можела да биде значително поповолна заради топлата внатрешност. Ледената кора постојано ја порамнува површината на месечината заради што Европа е најмазното тело на кое „планините” се издигнуваат само 40 m над површината. Личи на многу изгребена портокалова кристална кугла. Многобројни примери на присуство на ударни кратери, укажуваат на, во астрономски размери, готово моментално зацелување на раните. Досега биле најдени само три кратери со пречник поголем од 5 км.
Полупречникот на Европа е 1.565 км, значи нешто помал од оној на Месечината. Европа има метално јадро кое веројатно се состои од железо и никел. На јадрото налегнува стеновит слој, а пак на овој налегнува слој ледена или течна вода. Површинскиот слој доста се разликува од останатите. Фотографии од семирската сонда „Галилео“ навестиле постоење на воден океан под слојот мраз чија дебелизна изнесува 10–30 km. Длабочината на потповршинскиот океан е околу 100 km, а зафатнината на вода во океанот изнесува околу3 × 1018 м3 што е количина повеќе од двапати поголема од водата во сите водени површини на Земјата.
Привидната младост и мазната површина довеле до хипотеза дека постои воден окена под неа, за кој може да се претпостави дека вдомува вонземјен живот. Моделот кој преовладува сугерира дека топлината од загревањето заради плимата и осеката предизвикува океанот да остане течен и доведува до придвижување на мразот кој наликува на движење на тектонски плочи, при што хемикалиите од површината се апсорбираат во океанот.. Можно е морската сол од потповршинскиот океан да е премин на некои геолошки својства на Европа, што сугерира дека океанот формира интеракции со морското дно. Тоа може да биде важно при утврдување на можностза за населување на Европа. Освен тоа, со телескопот Хабл откриени се облаци водена пареа слични на оние забележени на Сатурновата месечина Енкелад, за кои се смета дека се предизвикани од ерупции на крогејзери. Во мај 2018 година, астрономите дале евиденција за активности на струи водена пареа на Европа, заснована на ажурирана критичка анализа на податоци добиени од Галилео семирско летало, кое кружело околу Јупитер од 1995 до 2003 година. Таквата активност на облаците би можела да им помогне на истражувачите во потрага по живот во потповршинскиот океан на Европа без слетување на таа месечина.
Мисијата Галилео, лансирана во 1989, го дала најголемиот дел од сегашните податоци за Европа. Ниедно семирско летало сè уште не слетало на Европа, иако биле предложени неколку такви истражувачки мисии. „Истражувач на Јупитеровите ледени месечини“(Jupiter Icy Moon Explorer - JUICE) на Европската семирска агенција е мисија на Ганимед која би требало да биде лансирана во 2022 година, и која ќе опфати две облетувања на Европа. -{NASA}- је планирала мисију Клипер Европе која би требало да буде лансирана током средине 2020-их. Во септември 2016 година било објавено дека користејќи го телескопот Хабл научниците забележале потенцијални гејзири кои исфрлаат вода на висина од скоро 200 км од површинат ана Европа. Овие наоди ќе им помогнат на инженерите при дизајнирање на идните семирски летала за подетално истражување на Европа.
Откривање и именување
Европа, заједно со три други Јупитеров месечини, Ија, Ганимед, и Калиста, ги открил Галилео Галилеј на 8 јануари 1610 година, и веројатно независно ја открил и Симон Мариус. Првите објавени опсервации на Ија и Европа ги направил Галилео Галилеј на 7 јануари 1610 година користејќи рефрактирачки телескоп со 20х-магнификација на Универзитетот во Падова. Меѓутоа, во таа опсервација, Галилео не може да ги раздвои Ија и Европа заради малата магнификација на неговиот телескоп, така што двата објекта биле запишани како една светла точка. Следниот ден, 8 јануари 1610 година (кој се користи како датум на откривање на Европ од страна на Меѓународниот астрономски сојуз, Ија и Европа прв пат биле видени како засебни тела во текот на Галилеовите опсервации на Јупитеровиот систем.
Европа била именувана по Европа, ќерка на кралот Тир, феникиски благородник во старогрчката митологија. Како и сите Галилееви месечини, Европа била именувана по Зевсовите љубовници, грчки пандан на Јупитер. На Европа ѝ се додворувал Зевс и станал кралица на Крит. Шемата на именувања ја предложил Симон Мариус, који независно ги открил овие четири месечини. Мариус предлогот му го припишал на Јохан Кеплер.
Овие имиња долго време биле занемарини и дури во средината на дваесеттиот век влегле во општа употреба. Во поголемиот дел од поранешната астрономска литература, Европа едноставно се нарекува по нејзиното римско бројчено означување како Јупитер II (систем кој го вовел Галилео) или како „втора месечина на Јупитер”. Во 1892 година, откривањето на Амалтеја, чија орбита лежи поблиску до Јупитер отколку Галилеовите месечини, ја потиснала Европа на трета позициј. Сондата Војаџер открила уште три Јупитерови месечини во 1979 година, така што Европа сега се смета за шеста Јупитерова месечина иако сè уште понекогаш се нарекува Јупитер II.