cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Црква „Собор на сите македонски светители, Св. Ѓорѓи Победоносец и Св. Сисој Велики“ - Тетово
Собор на сите македонски светители, Свети Ѓорѓи Победносец и Свети Сисој Велики — црква во план во рамничарскиот дел на Тетово. Иницијативата и проектите за оваа црква датираат до 2007 година. Таа треба да биде во старовизантиска македонска архитектура, градена во дел каде што нема цркви, а во кој градот одамна е проширен. Сите постојни пет цркви се наоѓаат во горниот дел од градот, од каде што населението постепено се раселувало. Во почетокот точната локација била во паркот „Жена-борец“, кај автобуската станица. Ваквото барање било поднесено до општинските органи, од каде што требало да се добие маркица. Се планира целиот комплекс да има околу 4.000 квадратни метри на кои да се подигне црква од 200 квадратни метри, како и други објекти својствени за православни светилишта. Првите преднацрти содржат уредени алеи, шеталишта, услови за духовен мир и одмор, како и за семејни верски обреди од помал карактер. Прелиминарните пресметки се дека се работи за инвестиција од околу еден милион евра, а парите сукцесивно би се собирале од граѓаните во вид на самопридонес, но и со учество на иселеништвото, на стопанственици, стопански капацитети и други дарители. Според втората верзија, која е понудена од општинските власти, локацијата на црквата би била во станбениот блок 29, на просторот меѓу големата спортска сала и објектите за технички преглед на возила.
Северстал
Северстал го поседува и Северстал Череповец, професионален клуб за хокеј на мраз кој игра во Континенталната хокеарска лига и Северстал ер компани, авиокомпанија која оперира главно од меѓународниот аеродром Внуково и аеродромот Череповец.
Северстал е рангирана како меѓу 16-те најдобри од 92 компании за нафта, гас и рударство за домородните права и екстракција на ресурси на Арктикот. Рангирана е на 37 место меѓу најголемите производители на челик. Во 2021 година, Северстал бел рангиран на 27 место од 120 компании за нафта, гас и рударство вклучени во екстракција на ресурси северно од Арктичкиот круг во Индексот за еколошка одговорност на Арктикот (AERI).
Историја
Во текот на раните 1930-ти, наоѓалишта на железна руда биле откриени на полуостровот Кола и приближно во исто време биле откриени големи количини јаглен во областа Печора. Овие два фактори овозможиле да се воспостави одржлива челична индустрија на северозапад од Русија.
Во 1940 година, Владата на Советскиот Сојуз објавила резолуција „За организацијата на производството на челик во северозападниот дел на СССР “, со која се создала челичарница во Череповец, град достапен и од железницата Ленинград - Екатеринбург и од Волга-Балтички воден пат.
Во 1947 година била завршена изградбата на челичарницата Череповец.
Изградбата на објектот забрзала по завршувањето на Втората светска војна, и во 15:25 часот на 24 август 1955 година, челичарницата Череповец била пуштена во употреба. Развојот продолжил во следните децении, правејќи го Череповец главен центар за производство на челик во Советскиот Сојуз.
На 24 септември 1993 година, со декрет на претседателот на Русија, Борис Елцин, државниот комплекс за железо и челик Череповец се трансформирал во отворено акционерско друштво Северстал.
Во 2004 година, Северстал Северна Америка била создадена кога Северстал ги купила сите средства за производство на челик на Руж Стил, со седиште во Мичиген, САД.
Во април 2005 година, Северстал купила удел од 19,9% во европскиот производител на челик Групо Лучини.
Во јуни 2005 година, Северстал се здобил со котација на MICEX SE.
Во март 2006 година, компанијата започнала понуда за францускиот конгломерат Арцелор. Понудата не се остварила и Арцелор наместо тоа бил купен од Митал на 25 јуни 2006 година.
Во април 2006 година, Северстал и Арцелор го претставиле заедничкото вложување Севергал, во тоа време во сопственост од 75% на Северстал и 25% од Арцелор.
Во април 2006 година, Северстал го купил британскиот производител Carrington Wire.
Во октомври 2006 година, Северстал се здобил со контролен удел во Лучини.
Во ноември 2006 година, Severstal Global Depository Receipts започнал со тргување на Лондонската берза по цена од 12,50 долари.
Во мај 2007 година, Северстал купил 25% од акциите на Арцелор во Севергал.
Во февруари 2007 година, Северстал ја купил Celtic Resources, компанија за ископување злато со средства во Русија и Казахстан.
Во септември 2007 година, Северстал започнал со работа во Колумбус, Мисисипи.
Во октомври 2007 година, Северстал ги купил Апрелково и Нерунгри Металик, два рудници за злато во источна Русија.
Во мај 2008 година, Северстал Метиз ТАС се согласил на продажба на групата ТАС 34,6% од акциите на АД Днепрометиз на Северстал Метиз.
Во мај 2008 година, Северстал ја купли Спароус Поинт, фабрика за челик во Мериленд, САД, од Арчелор Митал.
Во мај 2008 година, Severstal Resources се здобил со контролен удел во наоѓалиште на железна руда во Западна Африка и стана акционер на Mano River Resources
Во јуни 2008 година, Северстал го купил Esmark Inc. со седиште во Западна Вирџинија, САД.
Во јули 2008 година, Северстал го купил фабриката за челик WCI во Ворен, Охајо, САД.
Во август 2008 година, Северстал Метиз купил 100% од Redaelli Tecna.
Во август 2008 година, Severstal Resources го купил златниот рудник Балажал во Казахстан.
Во ноември 2008 година, Severstal Resources се здобил со контролен удел во High River Gold.
Во 2008 година, компанијата започнала со проширување од 500 милиони долари за да го удвои производството на Северстал Колумбус на 3,4 милиони тони.
Во јануари 2010 година, компанијата го затворила Carrington Wire.
Во март 2010 година, компанијата ги купила сите акции на Групо Лучини од семејството Лучини и станала единствен акционер на компанијата.
Во јуни 2010 година, компанијата продала 50,8% од Lucchini Sp А. на компанија контролирана од Алексеј Мордашов.
Во октомври 2010 година, компанијата се здобила со 43,21% од акциите на Crew Gold.
Во октомври 2010 година, компанијата го создала Nord Gold Nv.
Во ноември 2010 година, бил потпишан Меморандум за соработка со NSDC за изградба на фабрика за челик во Индија.
Во јануари 2011 година, компанијата ги купила преостанатите акции на Crew Gold.
Во март 2011 година, компанијата ги продала своите капацитети во Ворен, Вилинг и Спароус Поинт.
На 11 февруари 2013 година, рудникот Воркутинскаја на компанијата, во Република Коми во северна Русија, доживела експлозија што предизвикало рушење на рудникот врз тим од 22 луѓе. Во несреќата животот го загубиле вкупно 18 лица.
Во март 2012 година, компанијата се одвоила од Норд Голд.
Во 2014 година, Северстал ги отпуштил своите операции за производство на челик во САД, продавајќи ја поранешната фабрика Руж Стил во Дирборн, Мичиген на АК Стил Холдинг за 700 милиони долари, а нејзината мини-мелница во Колумбус, Мисисипи, изградена во 2007 година, на Стил Динамикс за 1,63 долари. милијарди долари.
Во јануари 2017 година, компанијата го продала Redaelli Tecna.
Во јули 2017 година, компанијата го стекнала долгот на рудникот Јаковлевски.
Во декември 2021 година, според стратегијата за декарбонизација на групацијата, Северстал се согласил да го продаде „Воркутаугол“ на „Русскаја енергија“ ДОО за 15 милијарди рубли. Во меѓувреме, одобрувањето на договорот било одложено од Федералната антимонополска служба во февруари 2022 година
Одржлив развој
Одржливиот развој е еден од стратешките приоритети за Северстал. Почнувајќи од 2010 година, компанијата годишно објавува извештај за корпоративна општествена одговорност и одржлив развој.
Во 2018 година, Северстал се приклучил на Глобалниот договор на ОН
Животна средина
Во 2018 година, Северстал станал еден од пилотите на програмата на Светската асоцијација за челик за намалување на емисиите на стакленички гасови од глобалната челична индустрија „Степ до“.
Во јуни 2019 година, во врска со Претседателскиот указ од 7 мај 2018 година бр. 204 „За националните цели и стратешките цели на развојот на Руската Федерација за периодот до 2024 година“ и Федералниот проект „Чист воздух“, Северстал влегол во договорот за соработка за намалување на емисиите во воздухот во Череповец со Министерството за природни ресурси и екологија, Росприроднадзор и локалните власти. Во согласност со овој договор, компанијата презела обврски да обезбеди спроведување на мерки кои ќе ги намалат емисиите на загадувачки материи за 30 илјади тони во атмосферата до 2024 година
Чудесното попладне на Балтазар
Чудесното попладне на Балтазар е расказ од колумбискиот писател Габриел Гарсија Маркес. Расказот е објавен на македонски јазик во 2011 година, од издавачката куќа „Темплум“, како дел од збирката „Пат околу светот во 20 раскази“. Преводот на македонски јазик го извршила Бојана Богдановска.
Содржина
Балтазар е сиромашен човек на возраст од 30 години, кој живее во неформален брак со Урсула. Еден ден, тој го завршува кафезот за птици, кој претходно му го порачал синот на еден богат човек - дон Чепе Монтиел. Набргу, сите луѓе се собираат во неговиот двор, зборувајќи дека тоа е најубавиот кафез на светот. Во неговиот дом доаѓа и докторот Хиралдо, кој сака да го купи кафезот како поклон за својата болна жена, но Балтазар не го дава кафезот. Потоа, тој оди во домот на Монтиел, кој не сака да го купи кафезот, зашто тој не го порачал. Неговото дете, Пепе се фрла на подот и плаче, но таткото не попушта и го брка Балтазар од куќата. Балтазар сака да си го одржи ветувањето и му го поклонува кафезот на детето. Потоа, тој оди во барот, каде ги чести сите луѓе од селото, а тој се опива до бесвест и во пет часот наутро останува да лежи неподвижен на улицата пред барот.
273 (број)
273 (двесте седумдесет и три) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 272 а претходник на бројот 274.
Лажен автостоп
Лажен автостоп е расказ од чешкиот писател Милан Кундера. Расказот е објавен на македонски јазик во 2011 година, од издавачката куќа Темплум, како дел од збирката „Пат околу светот во 20 раскази“. Преводот на македонски јазик го извршил Диме Митрески.
Содржина
Едно момче заминува на одмор со својата девојка. Претходно, тој имал врски со повеќе девојки и жени, но сите нив ги презира, зашто се работело само за привремени авантури. Наспроти нив, својата сегашна девојка ја љуби искрено и целосно. Исто така, и таа го сака своето момче, иако понекогаш е љубоморна на неговите претходни врски. Поради недостиг од бензин, момчето застанува на една бензиска станица, а девојката добива желба да се пошегува со него и затоа, таа продолжува по патот пешки, глумејќи дека е стоперка. Момчето застанува со автомобилот и се преправа дека не ја познава, нудејќи и да ја превезе до блиското место.
Така започнува играта меѓу нив при што двајцата упорно тонат сè подлабоко во своите нови улоги. Така, таа глуми слободна, развратна девојка, со цел да провери како ќе реагира нејзиното момче. Тој, пак, од една страна, ја прифаќа својата девојка во улогата на заводничка, зашто таа така му делува попривлечно, но истовремено започнува да чувствува одбивност кон неа, прашувајќи се дали таа навистина глуми или само ја покажува вистинската природа. Наместо да вози кон местото каде треба да одат на одмор, момчето застанува во еден хотел, каде двајцата пијат вотка, а потоа одат во хотелската соба да водат љубов. Притоа, тој почнува да ја третира девојката како проститутка и и наредува да се качи на масата и да изведува заводливи пози. Потоа, додека водат љубов, тој е повторно груб кон неа, а девојката сака да ја прекине играта, плачејќи и извикувајќи: “Јас сум јас, јас сум јас...” На тој начин, желбата да се играат туѓи ликови ја расипува искрената врка меѓу двајцата.
Горица (Сливово)
Горица  — археолошко наоѓалиште во селото Сливово во областа Дебрца. Претставува раносредновековна црква со некропола. Претставува тумба и се наоѓа на околу 3,5 км западно од селото. Според конфигурацијата на теренот и површинските наоди, овде секако постоела црковна градба, можеби во рамките на манастирски комплекс. Според преданието на жителите од селото, црквата била посветена на Преображение.
Грбиќ ¢ М., 1954, 124; Паско Кузман., Владо Маленко., 1992, 94.
Леб
Лебот е дел од основните состојки во исхраната. Тој се подготвува со печење, парење или пржење на тесто кое претежно се состои од брашно и вода. Солта најчесто е потребна, а често се користи и квасец. Некои видови леб содржат и зачини и зрна како сусам и мак кои можат да се користат и за декорација.
Лебот може да се јаде сам,намачкан со путер, путер од кикиритки, маргарин, или сладок намаз како џем, желе, мармалад, мед, или пак се користи како дел од сендвичи. Може да биде само печен или дополнително печен на тостер и може да се сервира на секаква температура и на секое место.
Историја
Лебот претставува една од првата храна што луѓето ја приготвувале. Некои докази од Европа и Австралија покажуваат остатоци од скроб на камење кои се користеле за толчење на растенијата пред 30,000. Можно е во тоа време, екстрактите од скроб добиени од корењата на растенија, како рогоз и папрат, да биле поставувани на рамна карпа, и печени на оган при што се добивала примитивна форма на леб. Најстар доказ дека леб се правел пред 14,500 години е пронајден во североистокот на јорданската пустина. Околу 10,000 п.н.е., со почетокот на неолитот и ширењето на земјоделството, житарките станале главен продукт за добивање на леб. Спорите на квасецот се насекаде присутни, вклучително и на површината на житните зрна, па така секое тесто оставено само по себе е потквасено.
Лебот како тема во уметноста и во популарната култура
Лебот се јавува како тема во дела од уметноста и популарната култура, како:
274 (број)
274 (двесте седумдесет и четири) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 273 а претходник на бројот 275.
Бесарабјаска (реон)
Бесарабјаска (Raionul Basarabeasca) ― реон (raion) во јужниот дел на Молдавија. Административното седиште на реонот е истоимениот град.
Административна поделба
Реонот Нови Анени има 1 град, 6 општини и 3 села.
Паѓање
Паѓање е расказ на полскиот писател Славомир Мрожек. Расказот е објавен на македонски јазик во 2011 година, од издавачката куќа „Темплум“, како дел од збирката „Пат околу светот во 20 раскази“. Преводот на македонски јазик го извршил Ѓорѓи Крстевски.
Содржина
Расказот зборува за еден човек кој паѓа надолу, во провалија без крај. На почетокот, тој се обидува да се задржи, но при обидот да се фати за една гранка, нему му се придружува друг човек, кој исто така паѓа. Всушност, тие забележуваат дека наоколу паѓаат многу луѓе, кои се однесуваат на различни начини: некои се плашат, други се отмени, а трети се груби. Наеднаш, тие се доближуваат до една мала планета, направена од луѓе кои паѓаат заедно, држејќи се за рацете. Сепак, во последен миг, сосема случајно, тие успеваат да се спасат, но потоа запаѓаат во зона со магла, каде нивните лица полека исчезнуваат, а рацете им се разделуваат.
Нов Зеланд
Нов Зеланд (New Zealand, Aotearoa) — островска држава во југозападниот дел од Тихиот Океан. Државата се состои од два големи и повеќе мали острови. Службеното име на Нов Зеланд на маорски е Аотеароа, што често се преведува како „Земја на долгиот бел облак“. Нов Зеланд е држава со парламентарна демократија и земја членка на Комонвелтот.
Потекло на поимот
Денес не е познато дали Маорите ја нарекувале целата држава со денешното маорско име, бидејќи Северниот Остров го нарекуваат Те Ика а Мауи (Te Ika a Māui или „Рибата на Мауи“), додека Јужниот Остров го нарекуваат Те Ваи Поунаму (Te Wai Pounamu или „Водите на зелениот камен“) или со другото име Те Вака о Аораки (Te Waka o Aoraki или кану на Аораки). Сè до 20 век, Северниот Остров се нарекувал Аотеароа или во превод „земја на долгиот бел облак“, додека денес тој назив се користи кај маорите за целата држава Нов Зеланд.
Првото европско име за Нов Зеланд било Штатен Ланд (Staten Landt), име кое било дадено од холандскиот истражувач Абел Тасман кој во 1642 година бил првиот Европеец кој ги посетил островите. Подоцна името било променето во Нов Зеланд (Nova Zeelandia) по холандската покраина Зеланд.
Историја
Нов Зеланд е една од најскорешните големи копнени маси кои биле населени. Првите доселеници биле источните полинезијци, најверојатно во повеќе миграциски бранови пред 700 или 2000 години. Овие доселеници развиле своја култура и нација- Маори. Нацијата биле поделена на племиња и потплемиња.
Првите европски доселеници кои дошле во Нов Зеланд биле холандскиот морепловец Абел Тасман и неговиот екипаж во 1642. Подоцна на островите дошол и британскиот морепловец Џејмс Кук во 1768/1771.
Подоцна Нов Зеланд бил дел од Британската Империја, поточно бил дел од тихоокеанската колонија тогаш позната како Нов Јужен Велс. Во 1840 година, Нов Зеланд станал посебна колонија.
Географија и клима
Нов Зеланд е составен од два големи острови, Северен Остров и Јужен Остров или Те Лка и Те Ваи поунаму, и од поголем број мали острови. Куковиот проток ги дели двата големи острови и е долг 20 км. Вкупната површина на Нов Зеланд е 268.680 км квадратни. Државата се протега 1600 км во должина и има брег од 15.134 километри.
Јужниот Остров е најголемиот остров во Нов Зеланд и највисокиот врв е Кукова Планина (Аораки) со 3754 метри. Највисока планина на Северниот Остров е Руапеху со 2797 метри.
Политички систем
Нов Зеланд е уставна монархија со парламентарна демократија. Иако нема кодифициран устав, Уставниот Акт од 1986 година ја врши улогата на устав во Нов Зеланд. Кралот Чарлс III е на шеф на државата и е именуван како Крал на Нов Зеланд. Претставник на кралот во Нов Зеланд е генералниот гувернер, назначен од кралот по совет на премиерот.
Административна поделба
Нов Зеланд има 12 регионални совети кои ги претставуваат локалните региони на државно ниво. Покрај овие има и 57 областни совети и 16 градски совети.
Стопанство
Нов Зеланд има современа, просперитетно развиена пазарна економија со бруто-домашен производ (паритет на куповната моќ) проценет на околу 28.250 американски долари по жител. Валутата на Нов Зеланд се вика новозеландски долар или често неформално киви долар. Се користи и на Куковите Острови, Нијуе, Токелау и на Питкернските Острови. Нов Зеланд се наоѓа на петтото место според извештајот на ОН за индексот на човековиот развој за 2011 година.
Во текот на историјата сировинската индустрија имала важна позиција во стопанството на Нов Зеланд, вклучувајќи фоколов, китоловство, новозеландски лен, злато, каури гума и дрвени материјали за градба. Со развојот на ладилниците во текот на 1880-тите години, месото и млечните производи биле извезувани во Британија, што било основа за јак економски развој на Нов Зеланд. Големата побарувачка за земјоделски производи во Обединетото Кралство и САД овозможила животниот стандард на Нов Зеланд да биде повисок отколку во Австралија и Западна Европа во текот на 1950-тите и 1960-тите години. Кога Обединетото Кралство ѝ пристапило на Европската заедница новозеландскиот извозен пазар се намалил, што заедно со нафтената криза во 1973 година и енергетската криза во 1979 година, довело до економска депресија. Животниот стандард опаднал во однос на Австралија и државите на западна Европа, а во 1982 година, личните приходи на Новозеланѓаните биле од сите развиени земји за кои групата на Светската банка изработила проценка. По 1984 година, бројни влади спроведувале структурни макроекономски реформи (познати како Rogernomics и Ruthanasia) кога протекционистичкото стопанство било заменето со либерално слободно стопанство.
Невработеноста била највисока во 1991 и 1992 година кога изнесувала над 10 %, како резултат на сломот на берзата во 1987 година, но до 2007 потполно закрепнал кога невработеноста изнесувала 3,4 % (што го ставило Нов Зеланд на петтото место од дваесет и седум рангирани во склоп на истражувањето на ОЕЦД). Сепак светската економска криза која уследила довела до рецесија во пет следователни квартали, што е најдолга економска депресија за 30 години, а невработеноста пораснала на 7 % во текот на 2009 година. Невработеноста меѓу младите во јуни 2011 година изнесувала 17,4 %.<!—мртва врска од тој датум--> Од 1970-тите до денес Нов Зеланд се соочува со проблемот на „одлив на мозоци“. Околу четвртина од висококвалификуваните работници живеат во странство, главно во Австралија и Британија, што е најголема стапка меѓу развиените држави. Сепак постои и спротивен процес „прилив на мозоци“ преку имиграцијата на стручњаци од Европа и помалку развиените држави.
Рударство
Пред доаѓањето на Европејците, Маорите се занимавале со вадење аргилит. Нов Зеланд е богат со наоѓалишта на јаглен, сребро, руди на железо, варовник и злато. Во светски рамки е рангиран на 22. место според производството на руди на железо и 29. по производство на злато. Вкупната вредност на произведените руди на Нов Зеланд во 2006 година изнесувала 1, 5 милијарди долари (не сметајќи ги нафтата и гасот). Најважни метални руди се златото (10,62 тони), среброто (27,2 тони) и титаномагнетит на железен песок (2,15 милиони тони). Во извештајот од 2008 година, се проценува дека неискористените ресурси од само седум основни руди (вклучувајќи го златото, бакарот, железото и молибденот) се вредни околу 140 милијарди долари. Рударството е една од позначајните гранки на новозеландското стопанство. Според проценките од 2010 година, околу 4.000 хектари, или 0,016 % од територијата на Нов Зеланд е покриено со рудници, главно каменоломи.
Инфраструктура
Снабдувањето со енергија потекнува од нафта, гас и јаглен (69 %) и од обновливи извори енергије, првенствено хидро и геотермални електрани. Сообраќајната мрежа на Нов Зеланд се состои од 93.805 км патишта вредни 23 милијарди долари, и 4.128 км железнички пруги. Поголемиот број градови се поврзани со автобуски линии, но доминантен вид на превоз се приватните автомобили. Железницата била приватизирана во 1993 година, но повторно била вратена под закрила на државата во 2008 година. Пругата се протега по цела должина на државата, но денес главно служи за товарен, а не за патнички транспорт. Поголемиот број странски посетители доаѓа со авион,<!—мртва врска од тој датум--> преку некој од седумте меѓународни аеродроми (врски со други држави освен Австралија и Фиџи, имаат аеродромите во Окланд и Крајстчерч). Национална авиокомпанија е Ер Нов Зеланд. Поштата на Нов Зеланд имала монопол на телекомуникациите до 1989 година кога била формирана компанијата „Телеком Нов Зеланд“ која била приватизирана во 1990 година. Телеком во своја сопственост ја има поголемиот дел од телекомуникациската инфраструктура, но е зголемена конкуренцијата.
Трговија
Стопанството на Нов Зеланд многу зависи од меѓународната трговија, особено во областа на земјоделски производи. Извозот претставува високи 24 процените од производството, заради што Нов Зеланд е осетлив на меѓународната цена на стоката и на глобалните економски рецесии. Главни извозни гранки се земјоделието, цвеќарството, риболовот, шумарството и рударството кои претставуваат околу половина од извозот. Главни извозни партнери се Австралија, САД, Јапонија, Кина и Обединетото Кралство. Од 7 април 2008 година, Нов Зеланд и Кина се потписници на договор за слободна трговија. Услужниот сектор е најјака гранка во стопанството на Нов Зелан, а по него следат производството и градежништвото, а потоа земјоделието и вадењето суровини. Туризмот игра важна улога во новозеландската економија, во 2010 година придонело 15 милијади долари на новозеландскиот БДП и во оваа област се вработени 9,6 % од работната снага. Бројот на странски туристи во текот на 2010 година се зголемил за 3,1 %.
Током 19. века вуна је била главни извозни артикал Новог Зеланда. Све до 1960-их вуна је чинила трећину извоза, али је од тада њена цена у сталном паду у односу на друге робе и више није исплатива за многе пољопривреднике. Насупрот томе млекарска индустрија је у сталном порасту, број крава је дуплиран у периоду између 1990. и 2007. чиме је ова грана доспела на прво место по извозној заради. Млечни производи су 2009. износили 21 % (9,1 милијарда долара) укупног робног извоза, а највећа компанија на Новом Зеланду, Фонтера, контролише трећину међународне трговине млечним производима. Други пољопривредни извозни производи су месо са 13,2 процента, вуна са 6,3 процента, воће са 3,5 % и риба са 3,3 процента. Број винарија је такође удвостручен, што је довело до тога да вино 2007. године престигне вуну у извозу.
Население, јазик и религија
Нов Зеланд има население од 4.3 милиони жители од кои 78% се изјасниле како припадници на некои од европските етнички групи. Европејаните се познати под името Пакеха, но овој термин Маорите го користат и за сите луѓе што не се Маори. Повеќето од европејаните се од британско или ирско потекло. Покрај нив има и значителен број на луѓе со холандско, германско, хрватско и, во помала мера, македонско потекло.
Според пописот во 2006, христијанството е доминантна религија во Нов Зеланд со околу 55.6% од вкупното население. 34.7% се изјасниле дека немаат религија и 5% се изјасниле како останати религии.
Култура во Нов Зеланд
Поголемиот дел од Новозеландската култура е со британско потекло. Покрај тоа влијание, има и американско, австралиско и маорско влијание кон културата во Нов Зеланд. Исто така има и азиски и останати полинезиски влијанија. Така во Нов Зеланд се одржува голем фестивал за Кинеската Нова Година и за Дивали.
Сицилија (римска провинција)
Сицилија (старогрчки : Σικελία) — првата провинција што ја стекнала Римската Република и го опфаќа островот Сицилија. Западниот дел на островот потпаднал под римска контрола во 241 година пр.н.е. на крајот на Првата пунска војна со Картагина. Од 227 година пр.н.е. на островот редовно бил назначуван претор. До неговиот пораз во 212 година пр.н.е. за време на Втората пунска војна, Кралството Сиракуза под Хиерон II останало независен сојузник на Рим. Потоа, провинцијата го опфаќала целиот остров Сицилија, островот Малта и помалите островски групи (Егадските Острови, Липарските Острови, Устика и Пантелерија).
За време на Римската Република, островот бил главен снабдувач со жито на градот Рим. Собирањето било тешко, предизвикувало вооружени востанија познати како Прва и Втора сервилна војна во вториот век пр.н.е. Во првиот век било прочуено гонењето на римскиот управник Верес од страна на Кикерон, заради неговата корупција. Во граѓанските војни кои довеле до крај на Римската Република, Сицилија била под контрола на Секст Помпеј против Вториот триумвират. Кога островот конечно паднал под контрола на Август во 36 година пр.н.е., бил суштински реорганизиран, при што биле основани римски колонии во неколку големи градови.
Провинцијата била мирна, земјоделска територија во поголемиот дел од царскиот период. Заради тоа, ретко се споменува во книжевните извори, но археологијата и епиграфиката откриваат неколку просперитетни градови. Такви се Лилибеум и Панормус на запад и Сиракуза и Катанија на исток. Овие заедници биле организирани на сличен начин како и другите градови на Римското Царство и главно биле под сопствена управа. Грчкиот и латинскиот биле главни јазици на островот, но се зборувало и пунски, хебрејски и веројатно други јазици. На островот имало неколку еврејски заедници, а од околу 200 година од нашата ера има и докази за значителни христијански заедници.
Непосредно пред губењето на западниот дел на Римската Империја во 476 година, провинцијата накратко паднала под контрола на вандалското кралство на Северна Африка. Набрзо била вратена во Кралството Италија и вратена под римска контрола под источниот император во Константинопол и таму останала до 9 век.
Прва пунска војна
Тиранинот на Сиракуза од 317 и крал на Сицилија од 307 или 304 година пр.н.е., Агатокле, починал во 289 година пр.н.е. На Мамертинците, група негови платеници од Кампанија, им бил понуден надомест, а за возврат да го напуштат градот. Меѓутоа тие ја зазеле Месина, ги убивале и протерувале мажите, а жените ги држеле во ропство.
Како одговор на ова, сиракузискиот генерал Хиерон, кој ги реорганизирал платениците и го ставил под контрола разбојништвото, во 269 година пр.н.е. почнал да напредува кон Месина. Картагинците, секогаш желни да го спречат прекумерното зајакнување на една единствена сила и да ја задржат Сицилија поделена, им понудиле помош на Мамертинците. Хиерон морал да се врати во Сиракуза, каде што ја зел титулата крал. Набргу потоа, Мамертиците решиле да го протераат картагинскиот гарнизон и наместо тоа да побараат помош од Римјаните.
За соодветноста да им се помогне на Мамертинците имало расправа во Рим. Претходно, Рим дејствувал против платениците од Кампанија кои го следеле примерот на Мамертинците и ја презеле контролата над Региум (модерна Реџо Калабрија). Покрај тоа, се чинело јасно дека интервенцијата во Сицилија би довело до судар со Картагина. Според историчарот Филин од Агригент, кој тежнеел кон Картагинците, постоел договор меѓу Рим и Картагина кој ги определувал нивните соодветни сфери на влијание и според кој Сицилија им припаднал на Картагинците. Овој „Филински договор“ ни е познат од Полибиј, кој го споменува за да го негира неговото постоење. Полибиј, исто така, тврди дека Римјаните биле охрабрени да интервенираат од економски мотиви, поради богатството на Сицилија во овој период. Одлуката дали да им се помогне или не на Мамертинците, Сенатот му ја препуштил на народното собрание, кое одлучило да испрати помош. Ова не било формална објава на војна против Картагина, но интервенцијата во Сицилија била доволна како casus belli и на тој начин го означила почетокот на Првата пунска војна (264–241 година пр.н.е.).
Ова била прва интервенција на римските сили вон италијанскиот полуостров. Хиерон, во сојуз со Картагина против Мамертинците, морал да се соочи со легиите на Валериус Месала. Римјаните брзо ги протерале Сиракузијците и Картагинците од Месина. Во 263 година пр.н.е., Хиерон ја сменил страната, склучил мировен договор со Римјаните во замена за обештетување од 100 таленти, со што го обезбедил одржувањето на неговата моќ. Сè до неговата смрт во 215 година пр.н.е., тој се покажал како лојален сојузник на Римјаните. Им давал помош, особено жито и опсадно оружје. За освојување на картагинската база во Агригентум во 262 година пр.н.е. оваа помош била од суштинско значење. Лојалноста на Хиерон била искажана и во мировниот договор кој им бил наметнат на Картагинците на крајот на војната. Со овој договор на Картагинците им било забрането да го нападнат како Хиерон, така и неговите сојузници. Сепак, се чини дека проримското чувство не било универзално во Сиракуза и дека имало група против Хиерон која ги претпочитала Картагинците.
На крајот на Првата пунска војна, Рим го освоил поголемиот дел од островот, освен Сиракуза, која задржала широка автономија (иако се барало да ја прифати римската надмоќ во регионот). Во прилог на Сиракуза, кралството на Хиерон добило голем број на центри во источниот дел на островот, како што Акраи, Леонтини, Мегара, Елоро, Нетум и Тауромениум, а веројатно и Моргантина и Камарина.
Покрај гореспоменатиот Филин, за Првата пунска војна имало и други извештаи напишани од автори кои биле против Рим. Таков бил Сосил од Спарта. Полибиј го анализирал и критикувал делото на Филин, додека она на Сосил, целосно го отфрлил како „вулгарно озборување во берберница“. Полибиј исто така критикувал проримски извештај напишан од историчарот Фабиус Пиктор. Претставата за војната во античкиот изворен материјал е многу делумна: мотивациите на Мамертинците се оставени нејасни и до времето на Полибиј (околу сто години по почетокот на војната) имало различни мислења дури и во Рим. Впечатокот според античките извештаи дека војната меѓу Картагина и Рим била неизбежна, исто така, изгледа сомнителен. Дури и традиционалното објаснување дека Картагина му се заканувала на Рим во Месинскиот Проток изгледа анахроно според Мозис Финли, бидејќи Картагина никогаш не покажала склоност за ширење во Италија. Веројатно никој во Рим не предвидел дека интервенцијата во Месина ќе доведе до конфликт од такви размери. Според извештајот на Полибиј, тоа се променило дури по освојувањето на Агригентум. Финли вели: „Овој аргумент изгледа премногу едноставен и шематски, но е точен во смисла дека дури тогаш Рим ја донел суштинската одлука за создавање флота, без која немало изгледи рамноправно да се бори против Картагинците“. Од друга страна реакцијата на Картагинците на римската интервенција лесно се објаснува: Сицилија отсекогаш била основа за картагинската контрола над морињата.
Во секој случај, фактот што Римјаните на крајот го освоиле островот го отежнува создавањето на урамнотежена реконструкција на условите на Сицилија во овој период. Она што е сигурно е дека Првата пунска војна имала катастрофален ефект врз територијата. И Рим и Картагина извршиле злосторства: 250.000 жители на Агригентум (татковината на Филин) биле продадени како робови во 262 година пр.н.е., а седум години подоцна Картагинците ги урнале ѕидините на истиот град и го запалиле. По римското освојување на Камарина во 258 година пр.н.е., поголемиот дел од жителите биле продадени во ропство, а истата судбина ја доживеале и 27.000 жители на Панорм (иако 14.000 биле откупени). Римјаните во 250 година пр.н.е. го срамниле со земјата Селинус и градот не бил повторно населен до доцната антика. Десет години, до крајот на војната по Битката кај Егетите, Лилибеум ѝ се спротивставувал на римската опсада.
Првата римска провинција
Со римската победа во Првата пунска војна целиот остров Сицилија паднал во римски раце. Претходните римски освојувања во Италија резултирале со директна анексија или асиметрични договори со Рим како хегемонска сила. Овие договори гарантирале значителна внатрешна автономија за сојузниците. Од освоените се барало да придонесуваат со војници кога ќе се побара, но не и да плаќаат каков било вид данок. Веројатно поради сложената мешавина на етникуми на островот и можеби, исто така, со цел да се повратат трошоците настанати за време на војната преку систем на фискална контрола кој ја исклучувал отстапката за широка автономија, Сицилија била дефинирана со различен институционален систем.
Структурата на провинцијата се состоела од претор, кому за финансиските прашања му помагале двајца квестори, еден со седиште во Лилибеум и еден со седиште во Сиракуза. Не е јасно како е воспоставен овој систем. Се претпоставува дека од 240 година пр.н.е. владата на западна Сицилија му била доверена на квестор кој бил испраќан на годишно ниво во Лилибеум. Проучувачите, како Филипо Коарели и Мајкл Крафорд, сметаат дека е можно владата на Сицилија да му била доверена на privatus cum imperio, односно аристократ без службена функција и со воена команда доделена на лична основа, испратена со административна и судска надлежност. Вонредни гувернери од овој вид биле видени веќе за време на Првата пунска војна и повторно се појавуваат за време на Втората пунска војна. Ако се претпостави дека во Лилибеум имало квестор, не е јасно дали оваа позиција била воспоставена веднаш по завршувањето на војната, нешто подоцна, или тоа го извршувал еден од квесторите што веќе постоеле, дека бил еден од quaestores classici (благајници на флотата), кои првпат биле воспоставени во 267 година пр.н.е., кога бројот на квестори бил зголемен од четири на осум. Не е јасно, исто така, дали од почетокот имало два квестора во провинцијата, бидејќи во сите провинции кои биле основани после тоа, имало само по еден квестор. Според Антонино Пинцоне, оваа разлика се објаснува со фактот дека Сицилија „паднала под контрола на Рим во две фази“, така што „позицијата на квесторот на Лилибеум треба да се смета за еден вид остаток и неговото влијание да им се припише на финансиските и воените аранжмани наследени од квесторот“.
Потоа, во 227 година пр.н.е., биле назначени два нови претори (praetores provinciales): едниот, Гај Фламиниј, бил испратен во Сицилија; другиот, Марко Валериј Левин, во новата провинција Корзика и Сардинија. Првично, поимот провинција ја означувал јурисдикцијата на судијата (особено поседувањето на imperium); на укажувал на територијата под нивна контрола. Промената од 227 била пријавена од Гај Јулиј Солинус:
Во 227 година пр.н.е. на сицилијанските заедници им бил наметнат годишен данок на жито на сицилијанските заедници со lex frumentaria. Ова е најдобро познато за провинцијата Сицилија од контекстот од 1 век пр.н.е. (како резултат на Верините на Цицерон). Во тоа време, данокот се состоел од една десетина од жетвата и можно е дека овој систем произлегувал од Сиракуското Кралство (lex Hieronica, изведени од Птоломејскиот житен данок). Десетата декума (десетина) му била доделувана на оној што ќе понуди најмногу (кој ветил дека ќе собере најголем износ на модии). Овие договорувачи биле наречени декумани. Се чини дека овој lex frumentaria имал резултати кои „не биле претерано тешки за градовите да плаќаат... и малите сопственици на Италијанците живеат на островот. Се развил во контекст на фокусот на Гај Фламиниј за развојот на малите сопственици и на нивната класа.“
Втора пунска војна
Втората пунска војна, која траела од 212 до 202 година пр.н.е., ја започнал Ханибал, кој бил свесен за важноста на италијанското соции за Рим и соодветно одлучил да ги нападне Римјаните на нивно поле, минувајќи низ Галија, преку Алпите и во Италија. Во особено тежок момент за Рим по поразот во битката кај Кана (216 пр.н.е.), починал Хиерон II (215 пр.н.е.). Негов наследник бил неговиот петнаесетгодишен внук Хиероним, кој решил да застане на картагинска страна. Овој чин произлегол од периодот на силен судир во Сиракуза помеѓу проримската аристократска фракција и прокартагинската демократска фракција. Самиот Ханибал испратил двајца браќа со потекло од Сиракуза, Хипократ и Епикид, со цел да го поттикне народот против Римјаните.
Цела Сицилија сега била во римски раце, освен Агригентум, кој се не бил до 210 година пр.н.е., кога бил предаден од нумидиските платеници предводени од Мутините. Во летото, дојде време да се одржи comitia centuriata во Рим, со цел да се изберат конзули. Задачата за организирање на изборите се очекувало да падне на Марцел како постар конзул, но тој испратил писмо до Сенатот кога го отповикале, во кое изјавил дека би било штетно за Републиката да го остави Ханибал на своја рака. Кога сенатот го добил ова, имало расправа за тоа дали е подобро да се отповика конзулот од кампањата иако не сакал или да се откажат изборите за конзули за 209 година пр.н.е. На крајот било одлучено да се отповика Валериј Левинус од Сицилија, иако бил надвор од Италија. Сенатот му наредил на урбаниот претор, Луциј Манлиј Ацидинус, да му однесе писмо на Валериј, заедно со тоа што Марцел го испратил до Сенатот и да му објасни зошто решиле да го отповикаат.
Валериус Лаевинус тргнал од Рим со десет брода и безбедно пристигнал во Сицилија, контролата над провинцијата и командата на војската ја доверил на преторот Луциј Цинциус Алиментус, а потоа го испратил командантот на флотата Марко Валериј Месала во Африка со дел од флотата. да ги истражи подготовките на Картагинците и да нападне на нивната територија. Кога се вратил во Рим, го известил Сенатот дека на островот не останале картагински сили, дека сите прогонети се вратиле дома и дека на полињата продолжило да се работи. Ова било претерување, бидејќи Лаевиниј ја поминал речиси цела 209 пр.н.е. обидувајќи се да го оживее сицилијанското земјоделство. Не само што бил ставен крај на целата независност на Сицилија, туку и поголемиот дел од трговските активности на островите биле пренасочени кон Италија. Меѓутоа, во 210 пр.н.е., Сенатот одлучил да ѝ ја врати автономијата на Сиракуза.
Доцна Република
Потоа, Сицилија станала една од најпросперитетните и најмирните римски провинции, иако мирот бил нарушен од два сериозни бунта. Првиот од нив е познат како Прва сервилна војна (околу 138–132 пр.н.е.). Истиот бил предводен од кралот Антиох Евнус, кој основал престолнина во Ена и го освоил и Тауромениум. Евнус ја поразил римската војска неколкупати, но во 133 година пр.н.е. бил победен од конзулот Публиј Рупилиј во близина на Месина; војната завршила со заземање на Тауромениум и Ена во 132 пр.н.е., а околу 20.000 од несреќните робови биле распнати. Втората сервилна војна (104–101) ја предводел од Атенио во западниот дел на островот, и Салвиус Трифун во источниот дел. Оваа војна ја прекинал Маниј Аквилиј. Двете војни ги опишал Диодор Сикулус со зборови што наведуваатдека имало огромен број робови од источниот Медитеран во Сицилија (околу 200.000), со значителни економски и социјални последици за островот.
На крајот на граѓанската војна на Сула, во 82 пр.н.е., диктаторот Сула го испратил младиот генерал Помпеј на Сицилија за да го врати островот од поддржувачите на Мариус и со тоа да обезбеди снабдување со жито на Рим. Помпеј ја скршил опозицијата и, кога градовите се пожалиле, тој одговорил со една од неговите најпознати изјави, објавени од Плутарх како „зошто постојано ги фалиш законите пред мене кога носам меч?“ Ги протерал своите непријатели од Сицилија, а конзулот Папириус Карбо го убил.
Владата на островот во овој период била контролирана од претор, кој бил потпомогнат од два квестори (чии главни задачи биле финансиските прашања). Седиштата им биле во Сиракуза и во Лилибеум. Некои заедници продолжиле да поседуваат народно собрание, но имало зголемена концентрација на моќ во рацете на локалните елити.
Преторството на Гај Верес
Од 73 до 71 година пр.н.е., претор на провинцијата бил Гај Верес, кого Сицилијанците го обвиниле за изнуда, кражба и грабеж. Во Рим против него бил Цицерон чии говори против него, познати како Верините, се забележани и сè уште постојат. Со оглед дека овие говори се главен доказ за постапките на Верес, тешко е да се добие објективна слика за влијанието на неговите активности врз Сицилија. Цицерон го нагласил многу грубото спроведување на земањето данок во жито од страна на Верес (за негов личен профит, а не за републиката) и кражбата на уметнички дела, вклучително и светите заветни подароци. Верес очекувал со моќта на неговите пријатели и со вешто манипулирање со правната процедура да обезбеди негово ослободување, но по извонредно ефективниот прв говор на Цицерон, побегнал во егзил.
Внатрешна организација
Во 210 пр.н.е., за време на римскиот републикански период, Марко Валериј Лаевин го вовел lex provinciae, закон кој ги регулира градовите во провинциите. Конзулот Публиј Рупилиј, ја завршил посебната верзија на овој закон за Сицилија, Lex Rupilia, по Првата сервилна војна од страна на во 132 пр.н.е. Сите сицилијански градови уживале одредена автономија и издавале ситни монети, но биле поделени на четири правни и административни класи:
1. foederatae civitates (сојузнички заедници)
Овој прв ред, кој исто така може да се нарече „прва класа“, ги вклучува градовите кои му останале лојални на Рим за време на Пунските војни од 3 век пр.н.е. Тие уживале многу поголема слобода од нефедералните градови. Рим им признал, како награда за нивното покажано пријателство, заемен договор со кој се одредуваат должностите и правата на граѓаните и многу ретко тие биле обврзани да платат декумена (десетина) или данок на нивната жетва. Тие, исто така, можеле да ја задржат сопственоста на нивните земји, можеле да сами да управуваат и затоа беа многу слични на сојузничките градови на италијанскиот полуостров, освен што правото на римско државјанство не им било дадено на островјаните. Имало три foederatae civitates: Месина, Тауромениум и Нотум.
2. civitates sine foedere immunes ac liberae (исклучени и слободни заедници без сојуз)
Во вториот ред биле градовите кои не склучиле заемен договор со Рим, туку едностран, во кој Рим им ги диктирал правата и должностите. Сепак, овие права биле многу поволни во споредба со следните класи. Иако не биле сојузници, тие биле ослободени од плаќање декума и можеле слободно да ги водат своите внатрешни работи, без да мора да го следат римското право (ius romanus). Тие можеле да избираат свои магистрати, сенат, и уште позначајно, биле ослободени од јурисдикцијата на провинциските судии и нивната територија не можело да биде законски управувана од преторот. Овие градови биле: Халаеса Архонидеа, Алисија, Центурипае, Сегеста и Панормус
3. civitates decumanae (заедници кои подлежат на данокот декума)
Во третиот ред биле градовите кои морале да му платат на Рим данок десеток, наречен декума. Ова било регулирано со lex Hieronica, именуван по кралот Хиерон II, кој го утврдил износот што требало да се оданочува за секоја култура на територијата. Овие градови не ги уживале правата на двете претходни класи бидејќи биле освоени откако пружиле отпор. Повеќето населби во Сицилија биле civitates decumanae
4. civitates censoriae (заедници кои се предмет на цензорот)
Последната категорија била за градовите кои биле освоени во војна и поради оваа причина тие не уживале ниту права ниту привилегии. Цицерон забележал дека имало многу малку градови кои спаѓаат во оваа категорија. Нивната земја им била дадена на Римјаните како ager publicus, односно повеќе не им припаѓала на граѓаните туку на римските освојувачи на градот. Имињата на сите civitates censoriae не се познати; според едни биле само шест, а според други биле многу повеќе. Сиракуза и Дрепанум биле civitates censoriae.
Сицилијански бунт
По Верес, Сицилија брзо закрепнала, иако не добила надомест за грабежите на поранешниот претор. Ниту Граѓанската војна на Цезар (49–45 г.пр.н.е.) не го прекинала работењето како и обично. Противниците на Цезар ја сфатиле стратешката важност на Сицилија како база за напад на и одбрана од Северна Африка. Меѓутоа, откако Јулиј Цезар го преминал Рубикон и ја започнал граѓанската војна, тој ја презел контролата и на островот. Го испратил Асиниј Полио како свој емисар, за да го смени Като, гувернерот на островот во тоа време. Со ова им било овозможено на неговите приврзаници да испловат од Лилибеум за да ги нападнат поддржувачите на Помпеј во Северна Африка.