cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Халасан
Активности
На планината има будистички храм Гванеум, најстар храм на островот, основан под династијата Корио. Како многу други храмови во Кореја, и тој бил уништен и обновен во дваесеттиот век. Споменик во сеќавање на жртвите од востанието на Чеџу од 1948-1950 се наоѓа во околината. Ова е едно од најпосетуваните места на островот. <abbr class="abbr" title="numéro"> Вулканот е исто така во срцето на националниот парк на планината Ха ла, кој бил основана во 1970 година и опфаќа 151,3 км2 од кои 90.9 км2 во подрачје на природен резерват. Бројот на посетители е во постојан пораст: откако бил посетен од страна на 23 000 луѓе во 1974 година и 501 000 во 1994 година, паркот го посетуваат речиси милион луѓе секоја година (988 000 во 2009 година). Воедно тој е класифициран како природен споменик на Јужна Кореја. Пет патеки обезбедуваат пристап до Халасан: патеката Гванеумса (관음사, 8,7 километри), патеката Еоримок (어리목, 4.7 км), патеката Сеонгпанак (성판악, 9,6 километри), патеката Јеонгсил(영실, 3,7 км) и патеката Донаеко (돈내코, 9.1 км). Само патеките Гванеумса и Сеонгпанак обезбедуваат пристап до врвот. Другите патеки, стигнуваат до ореумот Витсе бидејќи крајот на патот кој овозможува да се стигне до врвот бил затворен во 1994 година заради заштита на растителноста. Патеката Донаеко повторно официјално била отворена на 4 декември 2009 година откако претходно 15 години била затворена.
Бејоглу
Бејоглу — округ кој се наоѓа на европската страна на Истанбул, Турција. Овој регион се наоѓа на т.н. историски полуостров во Цариград од страната на Златниот Рог. Во текот на средниот век, регионот се викал Пера, и тоа име се одржало до создавањето на модерна Турција.
Областа опфаќа повеќе населби кои се наоѓаат северно од Златниот Рог, меѓу кој: Галата, Караќој, Џихангир, Шишхан, Тепебаши, Тарлабаши, Долапдере и Кашимпаша. Областа е позната по активниот уметнички живот, забава и култура во Истанбул. Со центарот на градот, Бејоглу е поврзан со мостот Галата.
Историја
Територијата на денешен Бејоглу била населена уште од времето на Исус Христос. Во римско време, името на оваа област се викала Сикај и Перан кое во превод значело “од другата страна на Златниот Рог“. Во времето кога Византија започнала да го проширува градот и неговите ѕидини, овој регион започнал да се нарекува Галата. Името Галата потекнува од грчкиот збор Galaktos што значи млеко. Според некои верувања пак, се смета дека името доаѓа од галите.
Областа можеби била основана по доаѓањето на европските трговци, оснобено од Џенова и Венеција. Во тој период, областа била позната под името Пера. По Четвртата крстоносна војна, регионот бил под управа на Венеција. Црквата Свети Павле и Доменик (денеска Арапска џамија) датира од тој период.
Во 1273 година, Пера била дадена на Република Џенова од страна на Михаил VIII Палеолог во замена да Џенова ја подржи Византија во Четвртата крстоносна војна. Во 1316 година била изградена Џеновската палата Во 1348 година била изградена познатата Кула Галата. Тогаш кулата била наречена Christea Turris (односно Кулата на Христос). Под контрола на Џенова, областа останала до падот на Цариград во 1453 година.
Рајнсдорф (Тирингија)
Местоположба
Општината се наоѓа помеѓу ридските масиви Голдене Ауе и Хоен Шреке. Околу еден километар од местото тече реката Унштрут.
Вијача
Вијача (шпански: Viacha, кечуански: Wiyacha) е град во Боливија. Градот се наоѓа во покраината Ингави во департманот Ла Пас. Вијача се наоѓа во регионот Алтиплано на 22 км југозападно од Ла Пас. Градот е поврзан со остатокот од земјата со автобусен, автомобилски и железнички сообраќај.
Култура
Поради местоположбата на градот до езерото Титикака и езерото Тијаванаку, местото е културен центар на Ирохито-Урусите. Овие се потомци на Инките и живееле во регионот со векови.
Поврзано
Viacha
Манарски Залив
Манарскиот Залив е голем плиток залив со составен дел на Лакидивско Море во Индискиот Океан и со просечна длабочина од 5.8 метри. Лежи помеѓу западниот брег на Шри Ланка и југоисточниот дел на Индија, во регионот на брегот Коромандел. Синџирот на ниски острови и гребени се познати како Рама Сету, кој го вклучува островот Манар, го одделува Манарскиот Залив од заливот Палк, кој лежи на север помеѓу Шри Ланка и Индија. Малвату Оја (река Малвату) од Шри Ланка и утоките на реките Тамирабарани и реките Ваипар од Јужна Индија се излеваат во Заливот. Дугонг (морска крава) се наоѓа тука.
Морско живеалште
Сместен на југоисточниот врв на потконтинентот, е познат Манарскиот Залив кој прикрива над 3.600 видови флора и фауна, што го прави еден од најбогатите крајбрежни региони во Азија. Во Манарскиот Залив се забележани 117 видови тврди корали. Морските желки се чести посетители на заливот, како и ајкулите, дунгоните и делфините. Сепак, комбинираните ефекти на 47 села, со вкупно население од околу 50.000, значеле дека прекумерното берба на морски видови станал проблем. Намалувањето на популацијата на риби е придружено со намалување на бројот на бисер остриги, горгониски корали и рогови од црви. Локалните рибари се потпираат на гребенот за да ги прехранат своите семејства, но деструктивните методи на риболов во комбинација со стресот на загадувањето и ископувањето корали значеа намалени улоги и кај крајбрежјето и кај крајбрежјето. Загрозените видови вклучуваат делфини, дугони, китови и морски краставици.
Во 1986 година, група од 21 островче што лежеа покрај брегот на Тамил Наду помеѓу Тутукуди и Данушкоди бил прогласен за морски национален парк Залив на Манар. Паркот и неговите 10 км тампон-зоната биле прогласени за Биосферен резерват во 1989 година.
Биосферен резерват
Биосферниот резерват Манарски Залив зафаќа површина од 10.500 км 2 од океанот, 21 остров и крајбрежното крајбрежје. Островчињата и крајбрежната тампон зона вклучуваат плажи, утоки и тропски суви широколисни шуми, додека морските средини вклучуваат заедници на алги, заедници на морска трева, корални гребени, солени мочуришта и шуми од мангрова. Мај 2019 година, Националниот центар за крајбрежни истражувања, институт под Министерството за Земјини науки, во Индија, има станица за теренско истражување во регионот на Манарскиот Залив, каде пронашле алармантна шема на белење во гребените во Мандапам, Килакарај и Палк Залив Истражувачите забележале шема на белење кај коралите кога температурите се искачиле помеѓу 32 °C и 36 °C.
Морски активности
Манарскиот Залив е познат по своите бисерни брегови Pinctada radiata и Pinctada fucata најмалку две илјади години. Плиниј Постариот (23–79) го пофалил бисерскиот риболов на заливот како еден од најпродуктивните во светот. Иако екстракцијата на природни бисери се смета за прескапа во повеќето делови на светот, сепак се спроведува во заливот.
Главни пристаништа на Манарски Залив се Коломбо во Шри Ланка и Туутукуди (Тутикорин) на Тамил Наду. Додека во овие пристаништа може да се сместат пловни објекти со длабок влечење, плиткиот теснец на Палк може да прими само мали плитки нацрти. Во јули 2005 година, индиската влада презела прелиминарни чекори за да се продолжи со Проектот за испорака на каналот Сетусамудрам, што ќе создадало длабок канал што ќе го поврзува Манарскиот Залив со Бенгалскиот залив. Проектните бустери ги потенцираат придобивките од директната рута за испорака што ги поврзува источните и западните брегови на Индија без долго патување околу Шри Ланка, екологистите предупредуваат на огромната штета што ваквиот проект може да го предизвика на морскиот живот и риболовот на Полскиот теснец и Заливот.
Микологија
Микологија (од грчките зборови: mykes = габа и logos = наука) — биолошка наука за габите, нивната генетика и биохемија, нивната систематика, како и нивната примена кај човекот. Таа често се вбројува како гранка на ботаниката, иако во повеќето свои одлики габите се послични со животните отколку со растенијата. Исто така, микологијата е поврзана со фитопатологијата - науката за заболувањата на растенијата. Првите миколози се Елиас Магнус Фрајс, Кристијан Хендрик Персун, Антон де Бери и Левис Дејвид фон Швајниц.
Денес, најпроучувани габи се квасните, поточно еукариотските видови Saccharomyces cerevisiae and Schizosaccharomyces pombe.
Габите и другите организми традиционално сметани за габи се често економски и општествено важни бидејќи се причина за разни заболувања кај животните и растенијата.
Lilium bulbiferum
Латинското име bulbiferum на овој вид, што значи „луковици што носат“, се однесува на секундарните светилки на стеблото на номиналниот подвид.
Описот
Lilium bulbiferum достигнува во просек 20-90 сантиметри (7,9-35,4 инчи) висина, со максимум 120 сантиметри (47 инчи). Сијалиците се јајцевидни, со белузлави големи и зашилени лушпи и можат да достигнат пречник од околу 1,5 сантиметри (0,59 инчи). Стеблото е исправено, листовите се ланцетни, долги до 10 сантиметри. Цветот има едно до пет цветови со кратки влакна. Тие се хермафродитни и без мирис, имаат шест исправени тепали, надворешните се малку потесни од внатрешните. Цветовите можат да достигнат должина од 4-6 сантиметри и се светло жолто-портокалова со црвеникаво-кафени точки. Стамени се исправени, околу половина од тепалите, со црвени прашници. Стилот е портокалов, со висина од 35 милиметри (1,4 инчи). Цветниот периодот на мај и јули.
Постојат две сорти, L. b. var. croceum (Chaix) Бејкер во западниот дел од опсегот, и L. b. var. bulbiferum во нејзиниот источен дел. Само последниот секогаш произведува секундарни воздушни светилки ( bulbils ) во пазувите на горните листови. Овие луковици паѓаат на земја и созреваат по две до три години. Кога рачно се одвојуваат од стеблото, тие лесно можат да се користат за размножување на растението.
.Џуџестите растенија од Поморските Алпи, порано опишани како var. chaixii (Elwes) Stoker, и големите растенија од регионот на Неапол, порано опишани како var. giganteum N. Terracc., сега се сметаат како локални варијанти на var. кроцеум.
Дистрибуција и живеалиште
L. булбирефум е широко распространет во поголемиот дел од Европа од Шпанија до Финска и Украина. Расте на планински ливади и на ридови. Тие претпочитаат варовнички почви на топли, сончеви места, но растат и на малку кисели почви. Тие можат да се најдат на надморска височина од 500 - 1900 m надморска височина.
Во културата
Портокаловиот крин одамна е препознаен како симбол на портокаловиот ред во Северна Ирска.
Мачки
Мачките се исклучително чувствителни на токсичност од крин и голтањето често е фатално;  Домаќинствата и градините што ги посетуваат мачките силно се советуваат да не го чуваат ова растение или да не ставаат исушени цветови каде што мачката може да ги четка и да се запраши со полен кој потоа го консумираат додека го чистат. Сомнителните случаи бараат итна ветеринарна помош. Брзиот третман со активен јаглен или индуцирано повраќање може да ја намали количината на апсорбираниот токсин (ова е временски чувствително, така што во некои случаи ветеринарите може да советуваат да го прават тоа дома), а големи количини на течност преку IV може да го намалат оштетувањето на бубрезите за да ги зголемат шансите на преживување.
Antarctica (албум од Вангелис)
Antarctica е албум од Вангелис објавен во 1983 година. Antarctica исто така е саундтрак за јапонскиот филм Nankyoku Monogatari. Долги години овој албум бил достапен само во Јапонија но во 1988 година Polydor конечно одлучил да го објави албумот во светот во 1988 година.
Вујадин Станојковиќ
По повлекувањето од фудбалот, Вујадин Станојковиќ бил директор на ФК Македонија Ѓорче Петров. Тој исто така бил помошен тренер на македонската фудбалска репрезентација. Во 2004 бил именуван за тренер на ФК Вардар.
ФК Арсенал
Основан е во 1886 година во Вулич, југоисточен Лондон од страна на работници во Кралскиот Арсенал. Својот прв голем трофеј го освоиле во 30те, а тој трофеј го проследиле со освојување уште 5 прволигашки титули и 2 ФА Купови. Во повоениот период Арсенал стана втор клуб во Англија кој освоил Двојна Круна. Тоа го направил во сезоната 1970-71. Оттогаш Арсенал станал еден од најуспешните клубови во Англија, освојувајќи уште две Двојни Круни, Премиер Лигата 2003-04 без пораз (втор клуб кој успеал да направи вакво нешто, прв во Премиер Лигата) а во 2005-06 стана првиот лондонски клуб кој стигнал до финалето на Лигата на Шампиони.
Клубот од своето основање игра со црвено-бели дресови, кои со текот на годините го имаат променето единствено дизајнот. Арсенал се има преселено, од Вулич каде што бил основан, на стадионот Арсенал во Хајбери Северен Лондон во 1913. Во 2006 клубот повторно се пресели, овојпат 500 метри на запад на новиот Стадион Емирати во Холовеј.
Арсенал имаат голем број навивачи, во Лондон но и во остатокот од Велика Британија и светот. Клубот има и долги соперништва со неколку клубови од Англија. Меѓу најдолгите е она со локалниот соперник Тотенхем Хотспар. Меѓу двата клуба редовно се одигрува познатото Северното Лондонско Дерби. Арсенал е еден од најбогатите клубови во Англија, со проценета вредност од околу 600 милиони фунти во 2007.
Историја
Поподробно за оваа тема, видете во Историја на Арсенал ФК (1886–1966) и Историја на Арсенал ФК (1966–сегашност).
Арсенал е основан под името Дајл Сквер во 1886 од работници во Кралскиот арсенал во Вулич, но набрзо бил преименуван во Кралски Арсенал. Тимот повторно го променил името во Вулич Арсенал, кога се здобил со професионален статус во 1891. Клубот влегол во Фудбалската Лига во 1893, почнувајќи во Втората Дивизија, а се изборил и за влез во Првата Дивизија во 1904. Сепак географската изолација резултирала со помала посетеност на натпреварите споредено со другите клубови што довело до сериозни финансиски проблеми и прогласување на банкрот во 1910, кога клубот бил купен од Хенри Норис. Норис имал намера да го пресели клубот, па во 1913 година, по испаѓањето од Првата Дивизија, Арсенал се преселил на новиот стадион Арсенал во Хајбери, Северен Лондон; „Вулич“ бил отфрлен од името следната година. Арсенал завршиле на петто место во 1919, но сепак им била дадена дозвола да се приклучат на Првата Дивизија (која била проширена за две нови места) на сметка на локалните соперници Тотенхем Хотспур. Фактот дека Арсенал нема испаднато оттогаш е доказ дека е клуб кој има континуитет, а не само повремени добри серии.
Во 1925 година, Арсенал го поставиле Херберт Чепман за менаџер. Чепман веќе ја имал освоено лигата двапати со Хадерсфилд Таун во 1923-24 и 1924-25, па со искуството кое го имал го донел првиот период на големи успеси за клубот. Неговите револуционерни тактики и тренинг политиката, заедно со потпишувањето на ѕвезди како Алекс Џејмс и Клиф Бастин, биле темел за доминацијата во англискиот фудбал во триесеттите. Под негово водство Арсенал ги освоиле своите први големи трофеи - ФА Купот во 1929-30 и две титули во Првата Дивизија, во 1930-31 и 1932-33. Чепман исто така бил одговорен за преименувањето на локалната станица од подземната железница од „Гилеспи Роуд“ во „Арсенал“, со што станала единствена станица именувана по фудбалски клуб.
Чепман умрел ненадејно од пневмонија во почетокот на 1934 но Џо Шо и Џорџ Алисон продолжиле со добрата работа која тој ја започнал. Под нивно водство Арсенал освоиле уште три титули во 1933-34, 1934-35 и 1937-38 и еден трофеј во ФА Купот во 1935-36, но формата на тимот почнала да опаѓа до крајот на деценијата кога натпреварувањата во англискиот професионален фудбал биле прекинати поради Втората светска војна.
По војната, под водство на наследникот на Алисон Том Витакер, Арсенал поминал низ втор период на успеси, освојувајќи ја лигата во 1947-48 и 1952-53 и ФА Купот 1949-50. Сепак, среќата ги напуштила; откако тимот не успеал да привлече играчи од ист калибар коко тие во 30те, ги поминале 50те и 60те без ниту еден трофеј. Дури и назначувањето на поранешниот англиски капитен Били Рајт за менаџер, меѓу 1962 и 1966, не му донело на клубот некој позначаен успех.
Арсенал почнал да освојува пехари повторно по изненадувачкото назначување на клупскиот физиотерапевт Берти Ми за менаџер во 1966. По губење на две финалиња во Лига Купот, го освоиле Купот на Саемски Градови (претходник на денешниот Куп на УЕФА), нивниот прв европски трофеј, во 1969-70. Следната сезона, 1970-71, имале уште поголем триумф: ја освоиле нивната прва Двојна Круна. Сепак, тимот кој ја освоил Двојната Круна бил растурен и следната деценија била одбележана со настапи во кои тимот „за малку“ не освојувал трофеј. Завршиле на второто место во лигата во 1972-73, изгубиле во три финалиња на ФА Купот, во 1971-72, 1977-78 и 1979-80, и изгубиле на пенали во финалето на Купот на Победниците на Куповите. Единствениот успех на клубот во овој период била победата во финалето на ФА Купот во 1978-79, со 3:2 во последните минути од натпреварот над Манчестер Јунајтед, натпревар кој се смета за класика.
Доаѓањето на поранешнито играч, Џорџ Греам на менџерската позиција во 1986 довело до трет период на слава. Арсенал го освоил Лига Купот во сезоната 1986-87, уште во првата сезона под водство на Греам. По ова тимот ја освоил лигата во 1988-89, освоена со гол во последната минута од последниот натпревар против директниот конкурент за титулата Ливерпул. Под водство на Греам Арсенал освоиле уште една титула во 1990-91, со само еден пораз, двата купови во 1992-93 и втор европски трофеј, Купот на Победниците на Куповите, во 1993-94. Но репутацијата на Греам била оцрнета откако се дознало дека примал мито од агентот Руне Хауге за потпишување на одредени играчи. и бил отпуштен во 1995. Неговата замена Брус Риох бил на позицијата само една сезона, по што си заминал поради кавга со управниот одбор.
Успесите на клубот во доцните 1990-тите и во почетокот на новиот век се должи на назначувањето на Арсен Венгер за менаџер во 1996 година. Арсен Венгер е првиот менaџер во историjата, кој не бил од Обединетото Кралство. Венгер донесе нови тактики, нов тренинг режим и неколку странски играчи кои го надополнија англискиот талент во клубот. Арсенал освои втора Двојна Круна 1997-98 и трета во 2001-02. Клубот исто така стигна и до финалето на Купот на УЕФА во 1999-00, но изгуби на пенали од Галатасарај. Го освои ФА Купот во 2002-03 и 2004-05 и Премиер Лигата во 2003-04 без ниту еден пораз, со што тимот се здоби со прекарот „Непобедливи“; серија која продолжи до 49 натпревари без пораз, рекорд во англискиот фудбал.
Арсенал завршил како прв или втор во лигата во осум од единаесетте сезони под водство на Венгер. Тие се еден од четирите клубови (заедно со Манчестер Јунајтед,Блекбурн Роверс и Челси) кои ја освоиле Премиер Лигата од нејзиното формирање во 1993, но не успеале да ја одбранат ниту еднаш. До неодамна, Арсенал немаа поминато подалеку од четврт-финалето на Лигата на Шампионите; но во 2005-06, стигнаа до финалето, со што станаа првиот лондонски клуб на кој му успеало тоа во педесетгодишната историја на ова натпреварување, но изгубија со 2:1 од Ф.К. Барселона. Во јули 2006, клубот се пресели на новиот стадион Емирати, по 93 години на Хајбери.
Грб
Првиот грб на Кралскиот Арсенал, откриен во 1888, имал три топови гледани одозгора, насочени на север, слично како на грбот на Градската Општина Вулич. Овој грб бил отфрлен по преселувањето на Хајбери во 1913. Во 1922 клубот го прифатил својот прв грб со само еден топ, на кој топот бил насочен на исток и прекарот на клубот - Топчии, напишан покрај него. Овој грб важел само до 1925 кога топот бил свртен на запад и му била дадена потенка цевка. Во 1949 клубот го претставил новиот модернизиран грб, со истиот топ, името на клубот напишано со Готски фонт, грбот на Ајлингтон и свиток со новоприфатеното латинско мото Victoria Concordia Crescit (кое значи „Победата доаѓа од хармонија“), напишано од Хери Хомер, клупскиот програмски уредник. За првпат грбот бил претставен со бои, кои се менувале по малку со тек на време, стигнувајќи до црвена, златна и жолта.
Поради бројните ревизии на грбот, не било можно да го патентираат, иако клубот успеал да го регистрираат како заштитена марка и воделе судски спор (кој го добиле) против локален уличен трговец кој продавал неофицијална стока од Арсенал. Во потрага по подобра правна заштита во 2002 беше воведен новиот грб со модерни заоблени линии и поедноставен стил, кој можеше да се патентира. Топот повторно беже свртен исток, името на клубот беше напишано со sans-serif фонт над него. Зелената беше заменета со темносина. Новиот грб беше лошо пречекан од некои навивачи. Асоцијацијата на Независни Навивачи на Арсенал тврдеше дека клубот ја игнорирал историјата и традицијата со радикалниот модерен дизајн и дека навивачите не биле соодветно консултирани околу тоа.
Бои
Во најголем дел од историјата на клубот, домашните дресови биле светлоцрвени со бели ракави и бели шорцеви, иако дезенот се менувал. Изборот на црвената боја е во знак на признание на донацијата од Нотингем Форест, накусо по основањето на Арсенал во 1886. Двајца од основачите на Дајл Сквер, Фред Бердсли и Морис Бејтс биле поранешни играчи на Нотингем кои се преселиле во Вулич поради работа. Бидејќи тие го основале првиот клуб во околината, не можеле да најдат соодветни дресови, затоа Бердсли и Бејтс побарале помош од Форест и добиле комплет опрема и една топка. Дресовите биле темноцрвени, речиси бордо и биле носени со бели шорцеви и темносини чорапи.
Гостинските дресови на Арсенал традиционално биле жолто-сини, иако носеле зелено-тегет дрес меѓу 1982-1984. Од 1990те гостинскиот дрес се менува редовно. Како по правило, обично гостинскиот дрес станува трет избор за следната сезона. Главно, гостинскиот дрес е или со две нијанси на сина или варијација на традиционалните жолто-сини дресови, како на пример металик златно со тегет од 2001-02, и жолто-сивиот дрес од 2005-06 и 2006-07. Сепак гостинскиот дрес за домашните натпревари на Арсенал претставуваат напуштање на традицијата, бели дресови со темноцрвени шорцеви и бели чорапи со темноцрвени прстени. Третиот дрес на Арсенал за 2007-08 е со темноцрвени и темносини прстеним, и се наменети за користење во домашни натпревари каде и првиот и вториот дрес се слични со оние на противниците и како гостински дрес во европските натпревари.
Стадиони
Поголемиот дел од времето минато во Јужен Лондон, Арсенал своите натпревари ги играл на Манор Граунд во Пламстед и три години во соседниот Инвикта Граунд помеѓу 1890 и 1893. Манор Граунд во основа бил само терен, но клубот наместил трибини за нивниот прв лигашки натпревар во септември 1893. Арсенал играл на овој терен следните дваесет години, сè до преселбата во Северен Лондон во 1913.
Стадионот Хајбери беше дом на Арсенал од септември 1913 до мај 2006. Оригиналниот стадион бил дизајниран од познатиот фудбалски архитект Арчибалд Лич, и имал сличен дизајн со многу стадиони во Велика Британија, со една покриена и три отворени трибини. Во триесеттите целиот стадион бил реновиран, со додавање на нова ар деко фасада на источната и западната трибина, и додавање на покрив на северната и јужната трибина. Во славните денови Хајбери можел да собере преку 60000 гледачи, и имал капацитет од 57000 сè до раните деведести. Промената на правилата и забраната за стоење на трибините придонесе капацитетот на Хајбери од сезоната 1993-94 да биде 38419. За натпреварите од Лигата на Шампионите капацитетот дополнително мораше да биде намален поради рекламните паноа, па така Арсенал двете сезони, 1998-99 и 1999-00 ги играше европските натпревари на Вембли, кој собираше преку 70000 гледачи.
Проширувањето на Хајбери беше забрането бидејќи Источната Трибина била класифицирана како градба од втор степен (и со тоа заштитена како градба со културно значење) а другите три трибини беа премногу блиску до станбени објекти, чии сопственици се противеа на проширувањето. Овие ограничувања го спречија клубот да го зголемат приходот во последните сезони. По разгледување на неколку можности, во 1999 беше решено да се изгради нов стадион со капацитет од 60000 гледачи на Ешбартон Гроув (подоцна преименуван во Стадион Емирати), на околу 500 метри југозападно од Хајбери. Проектот беше одолговлекуван поради административни процедури и постојаното зголемување на трошоците, но беше завршен во јули 2006, на време за почетокот на новата сезона 2006-07. Стадионот е именуван по спонзорот, авио-компанијата Емирати, со која клубот го потпиша најголемиот спонзорски договор во историјата на англискиот фудбал, околу 100 милиони фунти; сепак некои навивачи го викаат стадионот Ешбартон Гроув, бидејќи се противат на спонзорското именување на стадионот. Стадионот официјално ќе се вика Емирати до 2012, и авио-компанијата ќе биде спонзор на дресовите на Арсенал до крајот на сезоната 2013-14.
Теренот за тренинг на Арсенал се наоѓа во Шенли, Хертфордшајр, во специјално изградена установа која се отвори во 2000. Претходно клубот тренираше на терените на Студентскиот Сојуз од Лондонскиот Универзитет, односно на Хајбери сè до 1961. На истото место своите натпревари ги играат и младинците на Арсенал, а резервниот состав ги игра натпреварите на Стадионот Андерхил, сопственост на Барнет ФК.
Навивачи
Арсенал има голем број на лојални навивачи. Секој натпревар на домашаен терен е распродаден. Во сезоната 2006-07 Арсенал имаа втора по големина просечна посетеност во англиската лига (60045, што претставува 99,8% од капацитетот на стадионот), и четврта по големина просечна посетеност во историјата. Навивачите на Арсенал себеси се нарекуваат Топчии. Местоположбата на клубот, во близина на богати области како Канонбери и Барнсбери, мешани населби како Ајлингтон, Камден, Холовеј и Хајбери и работнички населби како Финсбери Парк и Стоук Њувингтон, значи дека навивачите на Арсенал ги надминале вообичаените класни поделби. Исто така клубот има најголем расен диверзитет во англискиот фудбал, 7,7% од навивачите кои одат на натпреварите припаѓаат на други раси покрај белата.
Како и сите големи англиски фудбалски клубови и Арсенал имаат голем број на домашни навивачки клубови, вклучувајќи го Официјалниот Фудбалски Навивачки Клуб на Арсенал кој има врски со клубот и Независната Асоцијација на Навивчи на Арсенал, која е независна од клубот.
Навивачите издаваат и навивачки магазини, како The Gooner, Highbury High, Gunflash, и не толку „интелигентниот“ Up the Arse. Покрај вообичаените англиски навивачки химни, навивачите на Арсенал пеат и „One-Nil to the Arsenal“-Еден-Нула за Арсенал (на мелодија на „Go West“), и „Boring, Boring Arsenal“-Досаден, досаден Арсенал која порано беше провокација од противничките навивачи, а сега се пее иронично кога тимот игра добро.
Во последно време, врзувањето на навивач за клуб не зависи од географија. Арсенал има голем број на навивачи не само од Лондон, туку од цела Англија, а и од поголемиот дел од светот. Иако отсекогаш имало мали групи навивачи надвор од Англија, тој број драстично се зголеми со појавата на сателитска телевизија, и сега има бројни навивачки клубови во целиот свет. Извештајот на Гранада Венчерс од 2005, која тогаш имаше удел од 9,9% во клубот, го проценува бројот на навивачи на Арсенал на околу 27 милиони, трет по големина на светско ниво.
Од 2006 година и во Македонија е регистриран навивачки клуб на Арсенал, под името Навивачки клуб Арсенал Македонија (Arsenal Macedonia Supporters Club). Целта на здружението, како и на сите нему слични во светот е организирано гледање на натпреварите на тимот, навивање, бодрење, дискусии, дружење итн.
Најдолгото и најголемо соперништво на Арсенал е со нивните најблиски соседи Тотенхем Хотспур, при што натпреварите меѓу овие два клуба се именувани како Северно Лондонско Дерби. Натпревари против другите лондонски клубови како ФК Челси и Вест Хем Јунајтед се исто така дербија, но соперништвото не е толку силно како она против Тотенхем. Покрај тоа Арсенал има соперништво, на терен, со Манчестер Јунајтед, од доцните осумдесетти наваму, кое се интензивираше од 1993 откога двата клуба директно се натпреваруваат за титулата во англиската Премиер Лига.
Сопственост и финансии
Родителската компанија на Арсенал, Арсенал Холдингс АД работи како јавно акционерско друштво, но сопственоста на Арсенал е значително различна од онаа на другите фудбалски клубови. Издадени се само 62217 акции, со кои не се тргува на јавни туку само на специјализирани берзи. Заклучно со 18 февруари 2008, акција од Арсенал има средна цена од 8700 фунти, што значи дека пазарната вредност на клубот е околу 541,3 милиони фунти. Клубот има остварено оперативен профит (не вклучувајќи ги трансферите на играчи) од 51,2 милиони фунти заклучно со 31 мај 2007, од приход од 200,8 милиони.
Во март 2007, бизнис магазинот Форбс го рангираше Арсенал на трето место според вредноста на светско ниво зад Манчестер Јунајтед и Реал Мадрид, со вредност од 495 милиони фунти. Сметководителната компанија Делоат го сместуваат Арсенал на петто место во нивната лига на најбогати клубови за 2008 - со промет од 177,6 милиони фунти клубот се искачи од деветтото место на кое се најде претходната сезона.
Бордот на директори на Арсенал држат 45% од акциите; акционери со најголем процент во бордот се Дени Фижман (лондонски дилер на дијаманти) со 24,1% и Нина Брејсвел-Смит (сопруга на внукот на поранешниот директор Брејсвел Смит) со 15.9%. Ричард Кар кој исто така е на бордот има 4,4% а претседателот Питер Хил-Вуд има 0,8% од акциите. Останатите имаат незначителни делови.
Во последните неколку сезони, со купувањето на некои од големите англиски клубови, Челси ФК, Ливерпул ФК и Манчестер Јунајтед, од страна на странски инвеститори, и во Арсенал дојде до откупување на пакети акции. Американскиот спортски могул Стен Кронке, откупи 7584 акции, односно 12,2% од клубот, поголемиот дел од нив се откупени од Гранада Венчерс во април 2007. Најголемиот пакет акции кои не се на член на бордот е во сопственост на Red & White Securities, која е во косопственост на рускиот билионер Алишер Усманов и лондонскиот финансиер Фарад Мошри. Пакет од 14,6% беше откупен во август 2007 од поранешниот заменик-претседател Дејвид Дејн, кој е сега претседател на Red & White, и заклучно со февруари 2008 пакетот порасна на 24%. Ова доведе до шпекулации за неизбежно преземање на раководството на клубот. Но сепак бордот на Арсенал постигнаа договор според кој нема да продаваат акции на „несакани личности“ до април 2009, и дека доколку сакаат да ги продадат мора прво да ги понудат на другите членови на бордот до октомври 2012.
Арсенал во популарната култура
Како еден од најуспешните тимови во Британија, Арсенал често се има појавувано кога се портретира фудбалот во британската култура, а и исто така се сретнува и во многу медиумски „почетоци“. На 22 јануари 1927, натпреварот против Шефилд Јунајтед кој се одиграл на Хајбери бил прв натпревар од Англиската Лига пренесуван во живо на радио. Деценија подоцна, на 16 септември 1937, егзибицискииот натпревар меѓу првиот тим и резервите на Арсенал бил првиот фудбалски натпревар пренесуван во живо на телевизија. Арсенал исто така се појавил и во првото издание на „Натпревар на Денот“ на BBC, каде што биле покажани најдобрите моменти од нивниот натпревар против Ливерпул ФК одигран на Енфилд на 22 август 1964.
Арсенал исто така се појавува во првиот „фудбалски“ филм, Мистеријата на стадионот Хајбери (1939). Дејството се случува околу пријателскиот натпревар помеѓу Арсенал и аматерски тим, чиј играч е отруен за време на натпреварот. Многу од тогашните играчи се појавиле на филмот, иако само менаџерот Џорџ Алисон имал реплики.
Во поново време, книгата Теренска треска на Ник Хорнби е автобиографска приказна за животот на Хорнби и неговата поврзаност со фудбалот, а особено со Арсенал. Книгата, издадена во 1992, можеби беше клучен дел од повторното заживување на фудбалот во британското општество во 1990те. Подоцна беше направен и филм според книгата, со Колин Фирт во главната улога. Филмот се однесува на титулата освоена во сезоната 1988-89. Книгата исто така беше инспирација за американски филм со ист наслов, за навивач на бејзбол тимот Бостон Ред Сокс.
Арсенал често беа стереотипно претставувани како дефанзивен и „здодевен“ тим, особено за време на 1970те и 1980те. Ова беше спомнато во филмот „The Full Monty“ од 1997, во сцената каде главните ликови се движат во линија и ги креваат рацете, со што намерно ја имитираат офсајд стапицата на Арсенал, во обид да се координираат за својот стриптиз настап. Во филмот Планкет и Меклејн, има два ликови, Диксон и Винтербрн, именувани според долгогодишните бекови на Арсенал, десниот бек Ли Диксон и левиот Најџел Винтербрн.
Клубот бил спомнат повеќепати во скечеви на Летечкиот Циркус на Монти Пајтон и во Автостоперски водич низ Галаксијата на Даглас Адамс, каде еден бармен вика дека Арсенал се „спаси“ со неизбежниот крај на светот. Во филмот Дванаесетмината на Оушн од 2004, главните ликови се маскираат во тренерки од Арсенал за да избегаат од хотел за време на нивната кражба во Амстердам.
Арсенал се има појавено и во музиката; Џо Страмер ја напиша песната Тони Адамс, посветена на тогашниот капитен на Арсенал, песната се појави на неговиот албум од 1999. Страмер исто така е познат по тоа што носи шал на Арсенал на своите настапи и покрај тоа што е навивач на Челси. Заедно со најголемите соперници Тотенхем, Арсенал се спомнати во песната „Коските на Били“ (Billy's Bones) на Поугс која се појавува на нивниот втор албум Рум, Содомија и Камшикот.
Дамите на Арсенал
Женскиот фудбалски клуб Арсенал е клуб тесно поврзан со Арсенал и се натпреварува во англиската Женска Премиер Лига. Клубот е основан во 1987 година и стана полупрофесионален во 2002. Менаџер на тимот е Вик Ејкерс, кој е исто така има одговорности и во машкиот состав. Арсенал ЖФК е најуспешниот клуб во женскиот фудбал во Англија. Тие се моментални шампиони во Женската Премиер Лига и Женскиот Куп на УЕФА. Ги освоија двата трофеи во 2006-07, со што комплетираа досега невидени четири трофеи во една сезона, заедно со Женскиот ФА Куп и Женскиот Лига Куп. Составот има освоено вкупно 42 трофеи во 20 години постоење. Иако машкиот и женскиот состав се официјално одвоени, сепак постојат тесни врски. Еден од директорите на Арсенал ФК, Кит Еделман, е истовремено и претседател на Арсенал ЖФК, претходно на оваа позиција се наоѓаше Дејвид Дејн. Покрај тоа Арсенал ЖФК имаат право да одиграат еден натпревар на Емирати, а инаку своите домашни натпревари ги играат на теренот на Борем Вуд.
Арсенал во заедницата
Во 1985 Арсенал основаа план за општествена помош наречена „Арсенал во заедницата“. Планот опфаќа спортски проекти, проекти за социјална интеграција, воспитни и добротворни пректи. Клубот одржува голем број добротворни манифестации, а во 1992 го основа „Добротворнит Фонд на Арсенал“, кој има собрано преку 2 милиони фунти за локални добротворни организации. Тим од познати личности и поранешни професионалци од клубот трчаат на добротворни маратони од 1991 за собирање пари за добри цели.
Статистички податоци и рекорди
Дејвид О’Лири го држи рекордот за најмногу настапи за Арсенал. Тој има изиграно 722 првотимски натпревари помеѓу 1975 и 1993. Неговиот колега од одбраната и поранешен капитен, Тони Адамс е на второ место со 669 настапи. Рекордот за голман е во сопственост на Дејвид Симан кој има 563 настапи.
Тјери Анри е најдобар стрелец со 226 гола во сите натпреварувања меѓу 1999 и 2007, откако ги надмина 185те гола на Ијан Рајт, во октомври 2005. Рекордот на Рајт важеше од септември 1997, со тие 185 гола Рајт го скрши претходниот рекорд на крилото Клиф Бастин од 178 гола кој важеше од 1939. Анри исто така го држи и клупскиот рекорд за голови постигнати во Првата Лига - 147 — рекорд кој беше во сопственост на Бастин сè до февруари 2006.
Рекордна посетеност на натпревар на домашен терен за Арсенал изнесува 73707, на натпревар од Купот на УЕФА против Ленс на 25 ноември 1998 одигран на Вембли, каде што Арсенал порано ги играше своите европски натпревари поради ограниченоста на капацитетот на Хајбери. Рекордот за постеност на Хајбери е 73295, на натпревар против Сандерленд кој завршил 0-0 на 9 март 1935, а на Емирати рекордната посетеност е 60161 за 2-2 против Манчестер Јунајтед на 3 ноември 2007.
Арсенал држи повеќе рекорди во англискиот фудбал. Најзначителни се оние за најмногу последователни сезони поминати во највисоката лига (81 заклучно со 2007-08) и најдолга серија без пораз (49 од мај 2003 до октомври 2004).Во оваа низа спаѓаат сите 38 натпревари од шампионската сезона 2003-04, со што Арсенал станаа вториот клуб кој освоил титула во највисоката лига без пораз покрај Престон Норт Енд (Престон играа само 22 натпревари) во сезоната 1888-89.
Покрај тоа Арсенал имаат рекорд и во Лигата на Шампионите, поставен за време на сезоната 2005-06 од дест натпревари без примен гол, со што го подобрија претходниот рекорд на Милан од седум. Рекордот изнесува точно 995 минути; низата беше прекината во финалето против ФК Барселона кога Самуел Ето го постигна израмнувачкиот гол во 76та минута.
Менаџери
''Заклучно со 26 декември 2018. Се бројат само натпревари со натпреварувачко значење.''
Забелешка: Менаџерите означени со ѕвездичка (*) биле вршители на должност.
Европски
Збирот на Арсенал од 13 шампионски титули е трет во англискиот фудбал, после Ливерпул ФК и Манчестер Јунајтед, додека вкупниот број од дест ФА куп титули е втор, по Манчестер Јунајтед. Арсенал има постигнато три Двојни Круни (со освојување на Лигата и ФА Купот) во 1971, 1998 и 2002),рекорд што го делат со Манчестер Јунајтед, и беше прв англиски клуб што ги освоил двата купа во иста сезона во 1993. Беше и прв лондонски клуб кој стигна до финалето на Лигата на Шампионите во 2006.
Арсенал исто така има и еден од најдобрите рекорди во највисоката лига во Англија, завршувајќи под четиринаесетто место само седум пати. Го држи и рекордот за највисока просечна позицја за периодот од 1900 до 1999, со просек од 8,5. Арсенал е една од петте екипи кои успеале да го освојат ФА Купот две години по ред. Тоа го направија во 2002 и 2003.
Црква „Св. Великомаченик Георгиј“ - Горно Лисиче
Свети Великомаченик Георгиј ― македонска православна црква која се наоѓа на северниот крај на населбата Горно Лисиче.
Историја
Црквата била осветена на 10 март 2013 година
Наводи
41.97841°N, 21.49607°W
NGC 5711
NGC 5711 — спирална галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5711 се споменува и како UGC 9445, MCG 3-37-33, CGCG 104-62, IRAS 14370+2012.
Откривање
Објектот е откриен на 17 март 1831 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5711 е од видот SBa. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,4 m/лм2. NGC 5711 има привидни димензии од 1' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 39 м 22,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +19° 59' 26"". Положбениот агол на објектот е во износ од 73°.
Други поделби
Проучување на NGC 5711 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 52376. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 152; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1480. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1417.
Стефан Јанковиќ (кошаркар)
Стефан Јанковиќ (Белград, 4 август 1993) е српско - канадски кошаркар. Тој играл на позициите крилен центар и центар.
Биографија
Од 2012 до 2014 година, Јанковиќ присуствувал на Универзитетот во Мисури, каде што играл кошарка за Мисури Тајгерс. Во 2014 година, тој се префрлил на Универзитетот на Хаваи (гранка Манои). Како играч на Хавајски воини на Виножито во сезоната 2015/16. имал просек од 15,7 поени, 6,8 скока и 1,3 блокади по натпревар. На крајот од таа сезона Јанковиќ бил избран за играч на годината и член на првиот тим на идеалниот тим во рамките на конференцијата Биг Вест.
Тој не бил избран на драфтот на НБА во 2016 година. Во средината на јули 2016 година, тој потпишал договор со Мајами Хит, но бил отпуштен пред почетокот на сезоната во НБА. На 1 ноември 2016 година, тој бил ангажиран од Су Фолс Скајфорс. На првиот ден од март 2017 г. бил тргуван со Ири бејхокси.
Видообразба
Видообразба, видообразување или специјација (од лат. species - вид) — поим во еволутивната биологија претставува процес на настанување на нови биолошки видови. Притоа, генетската несовпадливост на новообразуваните видови, односно неможноста да произведуваат плодно или никакво потомство при меѓусебното вкрстување се нарекува меѓувидова бариера или бариера на меѓувидовата совпадливост.
Постојат многу теории кои го објаснуваат механизмот на видообразбата, но ниедна од нив не е општопризната и целосно докажана. Една од причините за тоа е сложената емпириска проверка поради долготрајноста на изучуваниот процес.
Дали генетското поместување игра мала или голема улога при видообразбата е предмет на расправа. Постојат четири главни начини на видообразба во природата, поделени врз основа на големината на географската изолираност на една популација од друга: алопатричка, перипатричка, парапатричка и симпатричка видообразба. Видообразбата исто така може да се поттикне и на вештачки начин, во сточарството или преку лабораториски експерименти.
Природна видообразба
Сите облици на природна видообразба се случиле со текот на еволуцијата, но сè уште се дискутабилни поради релативната важност на секој механизам во развитокот на биоразновидноста.
Еден пример на природна видообразбата е биоразновидноста на Gasterosteus aculeatus, морска риба која по последното ледено доба специјализирала во нови слатководни колонии во изолирани езера и потоци. По околу 10 000 генерации, единките од оваа риба покажале структурни разлики кои се поголеми од тие кај различните родови на риби, вклучувајќи варијации во перките, промена во бројот или големината на нивните коскени плочки, измени во градбата на вилиците и разлики во обојувањето.
Додека некои биолози тврдат дека специјациските настани останале релативно постојани низ времето, некои палеонтолози (како Нилс Елдреџ и Стивен Џеј Гулд) тврдат дека видовите најчесто остануваат несменети во текот на долги временски периоди, како и тоа дека видообразбата се случува само на релативно кратки интервали, гледиште познато како точкест еквилибриум.
Алопатричка видообразба
При алопатричка видообразба, популацијата се дели на две географски изолирани (алопатрички) популации (на пример, со фрагментација на станишта што настанала како резултат на некоја географска промена, како издигнување на планина, или социјална промена, како емиграција). Изолираните популации потоа подлежат на генотипска и фенотипска дивергенција поради тоа што: стануваат подложни на различни селективни притисоци или независно подлежат на генетско поместување. Кога овие популации ќе се сретнат, тие еволуирале до тој степен што се репродуктивно изолирани и повеќе не се способни за размена на гени.
Перипатричка видообразба
При перипатричка видообразба, новите видови се образуваат во изолирани, мали периферни популации кои се спречени да разменуваат гени со главната популација. Ова е поврзано со концептот на основачкиот ефект, бидејќи малите популации често подлежат на ефект на тесно грло. Се смета дека генетското поместување игра значителна улога при овој тип на видообразба.
Парапатричка видообразба
При оваа видообразба, зоните на две дивергирачки популации се одделни, но се преклопуваат. Постои само делумна одделеност одржана преку географијата, така што единките на секој вид можат да се сретнат или да ја преминат бариерата од време на време, но редуцираната прилагодливост на хетерозиготот води до селекција во полза на однесувања или механизми кои спречуваат вкрстување меѓу двата вида.
Еколозите секогаш ја поврзуваат парапатричката и перипатричката видообразба со еколошките ниши. Секогаш мора да биде достапна една ниша за да може новиот вид да биде успешен.
Симпатричка видообразба
При симпатричка видообразба, видовите дивергираат иако населуваат ист простор. Често наведувани примери на симпатричка видообразба се кај инсектите кои стануваат зависни од различни домаќински растенија во истата област. Но, постоењето на симпатричка видообразба како механизам на видообразба е сè уште жестоко се расправа. Некои автори сметаат дека доказите за симпатричката видообразба се всушност примери за микроалопатричка или хетеропатричка видообразба. Најприфатен пример за ваков вид на видообразба е тој со циклидите од езерото Набугабо во источна Африка, за која се смета дека настанала по пат на сексуална селекција. Симпатричката видообразба се однесува на образувањето на два или повеќе видови од еден предочен вид, притоа заземајќи ист географски простор.
Генетски код
Генетскиот код или генетско упатство — група правила со кои информацијата закодирана во генетскиот материјал (ДНК или иРНК-низи) се транслира во белковинии (низи од аминокиселини) од страна на живите клетки. Тој е универзален, присутен е во клетките на сите видови живи организми, па дури и кај вирусите.
Не сета генетскка информација е зачувана во генетскиот код. ДНК на сите организми содржи регулаторни низи, меѓугенски сегменти, хромозомски структурни области и друга некодирачка ДНК која може значително да придонесе за особините на фенотипот. Овие елементи дејствуваат под раководството на група правила кои се разликуваат од парадигмата кодон-до-аминокиселина која го опишува дејството на генетскиот код.
Старт и стоп кодони
Транслацијата започнува со кодон кој иницира создавање на ланец (старт-кодон). За разлика од стоп-кодоните, самиот кодон не е доволен за да започне процесот. Блиските низи (каква што е Шајн-Далгарновата кај E. coli) и факторите на иницијација се исто така потребни за почеток на транслацијата. Најчестиот старт-кодон е AUG, кој се чита како метионин, или, кај бактериите, како формилметионин. Други старт-кодони (во зависност од организмот) се "GUG" или "UUG"; овие кодони нормално ги претставуваат аминокиселините валин и леуцин, соодветно, но, како старт-кодон, тие се транслираат како метионин или формилметионин.
Трите стоп-кодони се наречени: UAG е килибар (amber), UGA е опал (понекогаш и умбер), а UAA е окер (ochre). „Килибар“ е именуван од истражувачите Ричард Епштајн и Чарлс Штајнберг според нивниот пријател Харис Бернштајн, чие презиме значи „килибар“ на германски. Другите два стоп-кодони се именувани според боите. Стоп-кодоните се исто така наречени „терминациски“ или „бесмислени“ кодони. Тие сигнализираат ослободување на создадениот полипептид од рибозомот, бидејќи не постои сродствена тРНК која има антикодони комплементарни на овие стоп сигнали, па така за рибозомите се врзува рилизинг-фактор.
Дитрих Екарт
Дитрих Екарт (Dietrich Eckart; - ) — германски политичар, еден од поважните рани членови на Националсоцијалистичката германска работничка партија и учесник во неуспешниот државен удар од 1923 година.