cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Список на метрополитенски области во ЕУ по БДП
Список на метрополитенски области во ЕУ по БДП
Табелата подолу прикажува податоци од програмата Урбан Аудит на Евростат и учестуваат и Поголемите урбани зони (ПУЗ). На национално ниво утврдени и/или признаени метрополитенски области може да имаат предност, ако како еквивалент се приклучат и Поголемите урбани зони. Бидејќи програмата Урбан Аудит собира само споредливи податоци од националните статистички служби, некои податоци може да недостигаат.
Список на градови/агломерациски области по БДП
Годишниот извештај на PricewaterhouseCoopers користел главно податоци изразени во САД$ од OECD, но разграничено на градските граници.
Хазелдорф (амт)
Хазелдорф (Haseldorf) — поранешна општинска заедница во округот Пинеберг, Шлезвиг-Холштајн, Германија. На 1 јануари 2017 г. се споила со тогашната општинска заедница Морреге, која го променила името во Гест и Марш Јужен Холштајн. Седиштето било во градот Итерзен, иако самиот град не бил член на заедницата.
Општинската заедница се состоела од следниве општини:
864
864 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 864 година од новата ера, 864. од првиот милениум, 64. од IX век и петта од 860-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6372 и 6373 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5614 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4624 и 4625 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1617.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 864 година се протега во 3500 и 3501, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3560 и 3561 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1407. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 249 и 250 исламска година.
Хинин
Хинин била отфрлена група во античка Јапонија, поточно Едо периодот на јапонската историја. Директниот превод на зборот „хинин“ е „нечовечки“. Хинин и Ета (穢多 (えた)) ја сочинувале најниската социјална класа во античка Јапонија. Всушност, воопшто не се сметало дека самите хинини и ета биле во социјалната хиерархија. Хинин биле принудени да вршат најдолни активности како што се питачење, улични настапи и голем број хинин ги закопувале телата на погубените луѓе.
Ета директно се преведува во „загадени“ и било тесно испреплетено со социјалната класа хинин. Двете фрази биле користени за оние за кои се сметало дека биле одделени од општеството со неколку мали разлики меѓу нив. Окупација на оние кои биле нарекувани ета претежно било дерење животни и штавење. Овие работни места биле поврзани со грев поради широката распространетост на будизмот и шинто во Едо Јапонија, така што оние кои ги вршеле овие работи се сметало дека биле исполнети со грев и затоа биле „загадени“.
Историја
Хинин човек можел да биде посвоен од сиромашни обични луѓе и обични луѓе кои извршиле злосторства. Статусот на хинин бил наследен. Како и да е, за разлика од ета, било можно потомството на хинин повторно да се приклучи кон обичната класа, сè додека поединецот исполнувал некои барања.
Во 1871 година, хинин како идентитет бил законски укинат. Како и да е, хинин сè уште биле официјално дискриминирани. Тие биле нарекувани „нови обични луѓе“ (新平民 (しんへいみん)), што укажувало на тоа дека некогаш биле членови на најниската класа во минатото. По втората светска војна, регулативите за антидискриминација биле спроведени во Јапонија, но дискриминацијата кон потомството на хинин и ета сè уште постои во јапонското општство и денес.
Видови на хинин
Хинин биле поделени во две одделни категории, кои биле засновани врз основа на нивниот претходен статус како граѓани.„Но-хинин“ (野非人 (のひにん)) биле оние кои личеле на денешниот сегашен статус на бездомници. Оваа група се состоела од луѓе кои не можеле да плаќаат данок поради болести или други причини. Но-хинин живееле во специфични области поради тоа што општеството ги истуркало надвор, како на пример под мостови или крај бреговите на реките.
Враќањето на општество
Подкласната класа „кае-хинин“ била единствена по тоа што тие биле во можност да го купат своето место назад во општеството и да добијат статус на класа „хеимин“ (平民 (へいみん) само воколку нивното семејство или роднини плателе одредена сума. Процесот е сличен на концептот на кауција во денешно време.
Окупација
Во основа, занимањето на хинин е моногои (物乞い(ものごい), мономораи (i物貰い (ものもらい)), што подразбира некој кој се обидува да добие нешто од други лица, и ју-геи (遊芸 (ゆうげい)), тоа значи дека тие даваат перформанси на публика. Само на хинин им е дозволено да одат во моногои. Исто така, тие го создале кадодуке (門付け (かどづけ)), кои го чистеле градот. Тие барале и повторно користеле фрлена хартија, патролирале, правеле кремации, се грижеле за болните или едноставно биле затвореници.
Света Лидија Македонка
Света Лидија — македонска светица, првиот христијанин во Европа, покрстена од Апостол Павле. Била камен-темелник на Црквата во Филипи кај денешното село Рахче, Кавалско во Егејска Македонија. Во триесет и првата година пред Христа, градот Филипи станал римска колонија, од страна на царот Октавијан Август кој кон името на градот додал дека е негова колонија. За да го засили римското влијание во Македонија, тој таму преселил многу значајни граѓани од Италија, и во Филипи поставил римски гарнизон и на жителите им ги дал сите права на Римајни. Првата христијанска црква, кога христијанството се пренесувало од Азија во Европа, била формирана во Филипи. Тоа се случувало во педесет и првата или педесет и втората година на почетокот на второто мисионерско патување на светиот Апостол Павле (51-54 година), коешто е опишано во Делата на светите апостоли.
Во Светото Писмо се говори дека свети апостол Павле во Троада имал видение на еден човек Македонец кој го молел и му велел: Премини во Македонија и помогни ни! Евангелистот Лука во Делата запишал дека разбрале дека станува збор за Божја промисла таму да се проповеда Евангелието. Црквата во Филипи била првата Европска црква што ја основал апостол Павле. Светиот апостол ќе рече: Македонските христијани, доброволно, со љубов и дарежливо милостдие, материјално го помогнаа делото на Господ Бог.
Света Лидија е камен темелник на Црквата во Филипи. Таа е прва личност која што била крстена од страна на апостол Павле на европско тло и затоа се прославува како прва христијанка – Европејка. Крштевањето се случило во рекичката кај денешното село Маџар Чифлик, на подоцна преименувано во Лидија во нејзина чест. Била богата и побожна жена, омажена во градот Филипи, а потекнувала од малоазиска провинција, од градот Тијатир кој бил македонска колонија. Лидија била продавачка на порфир, скапоцени црвени ткаенини кои се изработувале во Азија, а Европејците ги користеле за своите богати облеки. Градот Тијатир бил прочуен по бојадисувањето на ткаенините со природни црвени бои на порфирот. Лидија тргувала со порфирот (црвено боило) којшто бил употребуван за благороднички облеки, бидејќи во Филипи имало воени ветерани, и градот бил богат. Нејзиниот сопруг не се спомнува па се смета дека е вдовица. Се мисли дека била прозелитка, но го почитувала Бога, па го напушта многубоштвото и се покрстува таа и нејзините поблиски роднини.
Во главата 16 на Делата на светите апостоли, крштевањето на Лидија е опишано вака:
Евангелието кога стигнало во Европа не го пресретнале мажите, туку жените, бидејќи тие први се појавиле пред апостолите. Свети апостол Павле активно ги вклучува и жените во мисионерството и во евангелизацијата во ранохристијанската црква. Тој ги пофалува и ги поткрепувал христољубивите жени меѓу мои: Прискила од Коринт, Маријам од Рим, Фива од Кенхреја, мајката на Руф и други.
IC 1996
IC 1996 — галаксија во соѕвездието Ловечки Кучиња, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1996 се споменува и како NPM1G +39.0305.
Откривање
Објектот е откриен на 21 март 1903 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1996 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,6 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,4 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,4 m/лм2. IC 1996 има привидни димензии од 0,3' х 0,2'.
Други поделби
Проучување на IC 1996 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 3088119.
Irish Singles Chart
Irish Singles Chart (мак. Ирска табела за синглови) (ирски: Cairt Singil na hÉireann) е ирска стандардна популарна табела за музичката индустрија издавана ос трана на неделникот на Ирската Музичка Асоцијација и собирани од страна на IRMA од табелата за песни.
Наводи
Irish Recorded Music Association
Реџов Гроб (Сретково)
Реџов Гроб — археолошко наоѓалиште во гостиварското село Сретково. Претставува утрвдување од средниот век. Се наоѓа на околу 2 км западно од селото, во непосредната близина на преминот Стража, каде на висок рид со доминантна местоположба се гледаат грамади од градежен камен што ѝ припаѓаат на мала фортификација што го обезбедувала планинскиот премин кон кичевскиот басен.
Карневализација
Карневализација — поим кој е воведен од рускиот теоретичар Михаил Бахтин. Осврнувајќи се на различните облици и области на “сериозно-смешно”, Бахтин гради сериозни претпоставки за проучување на жанровските традиции на овие облици. Иако тој почетоците ги наоѓа уште во античката култура, Бахтин бил повеќе склон да ги врзе за културата која ја дефинира како “карневалска култура на смеата”. Основното обележје на таа култура е, според Бахтин, “веселата релативност”, односно склоноста да се укинат јасните граници помеѓу “горе” и “долу”, меѓу материјалното и духовното, и во прв план да се постави “материјално-телесното начело на животот”.
Истерберг
Истерберг (Isterberg) — општина во округот Грофовија Бентхајм, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Местоположба
Општината се наоѓа помеѓу градовите Бад Бентхајм и Нордхорн.
Не постои јасно селско јадро, а општината го добила името по истоимениот рид, кој е огранка на Тевтобуршката Шума.
Ески Евлер (Дорфулија)
Ески Евлер — населба од римско време. По површината на нивите што се наоѓаат на 250 метри северно од селото Дорфулија има градежен материјал и фрагменти од керамички садови. Константирани се и траги од водовод.
Кирил Николов
Кирил Николов (, -, ), македонски новинар, публицист и политички работник.
Роден е во македонско револуционерно семејство на бегалци од Крушево. Завршил гимназија и дипломирал на правниот факултет во Софија. Уште како ученик се вклучил во челните редови на организациите и акциите на напредната македонска емиграција во Бугарија. Бил член на Македонската студентска група на ВМРО (Обединета). Соработник на весникот „Македонски вести“ (1935-1936) и еден од основачите на Македонскиот литературен кружок во Софија (1938-1941). Негова публицистичка преокупација е македонското национално прашање.
Андреј Луговој
Андреј Луговој е руски политичар и стопанственик, член на рускиот парламент од Либерално-демократската партија.Британските власти го обвинуваат Андреј Луговиј дека е убиецот на Александар Литвиненко.
NGC 5434
NGC 5434 — спирална галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Телото е откриено на 25 април 1883 година од страна на Ернст Вилхелм Либерехт Темпел, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5434 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,4 m/лм2. NGC 5434 има привидни димензии од 1,5' х 1,4'.
Други поделби
Проучување на NGC 5434 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 50077. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 196; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 901. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1051.
Св. Васа Солунска
Житие
Оваа ранохристијанска маченица пострадала за време на римскиот императорМаксимијан (286-308). Според преданијата, таа своите синови Теогнис, Агапиј и Пистус ги воспитувала во духот на христијанството. Мажот ѝ, кој бил пагански жрец, поради тоа ја замразил и ја предал кај локалниот судија. Потоа, императорот го принудил него сам да си ја осуди жената на смрт. Пред нејзините очи, тој ги убил сопствените деца, а таа била жестоко мачена и сечена. Св. Васа најчесто се сврзува со градот Воден, Егејска Македонија во околината на Солун. Таа е насликана во охридската црква „Св. Софија“. Нејзини икони и фрески има во неколку цркви во Македонија, како и во неколку во Пиринскиот дел на Македонија. Македонската православна црква, Св. Васа ја чествува на 3 септември, односно на 21 август по стар стил.
Џуџеста коза
Џуџеста коза или камерунска коза — раса домашни кози со значајно помал раст. Се чуваат претежно како миленици, но и заради млекото во сточарски услови. Ова е мошне издржливо животно, приспособливо на најразлични климатски и околински услови. Единките со родовник се натпреваруваат на изложби.
Животното може да се види во Зоолошката градина во Скопје.
Размножување
Џуџестата коза се размножува по повеќепати годишно и раѓа 1-4 јариња за во текот на годината. Бременоста трае 5 месеци. Сопствениците ги парат женките на возраст од 18 месеци, иако самата коза може да зачне на возраст од само два месеци ако не се одвојат од машките јариња. Новородените јарења веднаш почнуваат да цицаат, почнуваат да јадат жито и растителен материјал во рок од една недела, а престануваат со цицање веќе на десет недели.
Хашимотов тироидитис
Хашимотов тириоидитис или хроничен лимфоцитен тироидитис е автоимуно заболување во кое штитната жлезда е нападната од голем број на клеточни и противтело-посредувани имуни процеси. Ова било првото заболување кое било откриено како автоимуно заболување. Првпат било опишано од страна на јапонскиот специјалист Хашимото Хакару во Германија во 1912 година.
Џуџеста коза
Потекло
Расата води потекло од Камерун, Западна Африка, од каде е пренесена во зоолошките градини во Европа, а потоа и во САД за приказни и истражни цели. Подоцна стекнала популарност како домашен миленик, на посетителските фарми и изложбено животно поради кроткоста и физичката издржливост.
Боливар (сојузна држава во Венецуела)
Боливар (шпански: Estado Bolívar), е една од 23-те сојузни држави на Венецуела.
Џуџеста коза
Живеалиште и нега
Овие животни се прилагодуваат на речиси секоја клима и јадат треви, зеленило и жито. Сакаат да скокаат преку предмети и да се качуваат на нив. Имаат потреба од постојан пристап до засолниште и отворен простор, како и животно за друштво, кое не мора да биде од нивниот вид. Пијат исклучиво свежа вода. Покажуваат љубов и приврзаност ако со нив се постапува убаво. Можат да се дресираат, со повеќе труд. Зиме им е неопходна топлина и удобно легло. Водата и храната треба да им бидат млаки и живеалиштето да нема провев.
Боливар (сојузна држава во Венецуела)
Главен град е Боливар.
Хашимотов тироидитис
Знаци и симптоми
Хашимотовиот тироидитис многу често резултира со хипотироидизам со периоди на хипертироидизам. Некои од симптомите се: микседематозна психоза, добивање во тежина, забрзан пулс, напади на паника, депресија, манија, чувствителност на топлина и студ, парестезии, замор, брадикардија, тахикардија, зголемено ниво на холестерол, реактивна хипогликемија, констипација, мигрена, мускулна слабост, грчеви, губиток на меморија, неплодност и губиток на косата.
Боливар (сојузна држава во Венецуела)
Боливар има повшина од 238.000 км2, а во 2007 имал 1.534.800 жители.
Хашимотов тироидитис
Знаци и симптоми
Штитната жлезда може да стане цврста, зголемена и лобулирана, но промените може да бидат и непалпабилни. Зголемувањето на жлездата повеќе се должи на лимфоцитната инфилтрација и фиброзата отколку на ткивната хипертрофија. Физиолошки, антителата насочени против штитната пероксидаза и/или тироглобулинот предизвикуваат постепено уништување на тироидните фоликули. Така, болеста може да се открие преку откривање на овие антитела во крвта. Болеста се одликува и со инвазија на ткивото на штитната жлезда со леукоцити, главно Т-лимфоцити и е во врска со Не-Хочкинов лимфом. Во подоцните стадиуми на болеста, пациентот може да има изглед на „лавовска маска“. Ова се опишува како длабоки брчки на лицето во делот околу усата и брадата и џебови на олабавено месо под и околу очите; изглед кој наликува на лав.
Хетлинген
Хетлинген (Hetlingen) — општина во округот Пинеберг, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Во Хетлинген се наоѓаат Елпскиот премин 1 и Елпскиот премин 2, два далноводи кои поминуваат преку реката Елба. Столбовите на Елпскиот премин 2 се највисоки во Европа. Хетлинген исто така ја има најголемата станица за обработка на отпадни води во покраината Шлезвиг-Холштајн, пречистувајќи ги водите од неколку окрузи.
Красное Село
Красное село — град во Красноселскиот реон во федералниот град Санкт Петербург, Русија. Се наоѓа југ-југоисточно од градскиот центар. Население: 44,081 (попис од 2002).
Красное Село станало град во 1925, а во 1973 градот бил префрлен под јурисдикција на тогашен Ленинград.
Сотка (Сретково)
Сотка — археолошко наоѓалиште во гостиварското село Сретково. Претставува некропола од средниот век. Се наоѓа во непосредната близина на железничката станица од поранешната пруга за Кичево, каде се гледаат камени плочи од гробни конструкции со насоченост исток-запад.
NGC 839
NGC 839 — леќеста галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 839 се споменува и како MCG -2-6-34, Arp 318, HCG 16D, IRAS 02072-1025.
Откривање
Телото е откриено на 28 ноември 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 839 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 839 има привидни димензии од 1,4' х 0,7'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 9 м 42,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 10° 11' 0". Положбениот агол на објектот е во износ од 84°.
Други поделби
Проучување на NGC 839 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 8254. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 264; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5281. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1183.
Космос-1652
Космос-1652 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 17 мај 1985 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 600 килограми. Космос-1652 бил навигациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на орбита околу Земјата на средна висина. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 675,8 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 9145 км, а најмалото на 9119.
Мост „Виктор Емануел II“
Мост „Виктор Емануел II“ или Понте Виторио — мост на реката Тибар во градот Рим, и го поврзува плоштадот Пасквале Паоли, во областа Понте, со Лунготевере во Ватикано (Борго).
Опис
Овој мост е изграден во 1886 година, според проект на архитектот Енио Де Роси. Пуштен е во употреба дури во 1911 година, по повод педесетгодишнината од обединувањето на Италија. Мостот го поврзува центарот (шеталиштето Виктор Емануел II) од областа наречена Борго со просторот на Ватикан. Местоположбата на оваа градба е веднаш до древниот Неронски мост и мостот Сан Анџело.
Конструкцијата на мостот е составена од три лака со вкупна должина од метри. На краевите е украсен со високи подлоги на кои има статуи во форма на крилести Победи. Овие крилести победи се во допир со централните столбови на кои има симболични скулпторски групи. Овие елементи технички биле планирани, но и надгледувани за време на изградбата од страна на градежната група наречена Алегри. Бронзените скулптури кои ги репродуцираат Победите се дело на скулпторите Елмо Палаци, Лујџи Касадио, Амлето Каталди и Франческо Пиферети. Скулптурните групи биле создадени (и поставени) една година подоцна и тоа: од страна на Џузепе Ромањоли кој своето дело ги посветил на верноста кон Статутот (поставувањето се случило веднаш по битката кај градот Новара, во 1849 година) и Итало Грисели кој го изработил делото посветено на воената вредност (по битката кај Сан Мартино, во 1859 година). Џовани Николини своето дело го посветил на темата Политичка победа (по повод прогласување на Кралството Италија, во 1861 година). Чезаре Редуци пак своето дело го посветил на темата Таткото на нацијата (Виктор Емануел во Рим за време на поплавата во 1870 година ).
За време на изградбата на мостот, во периодот 1889 до 1911 година, во непосредна близина на делот од долниот бил изграден привремен мост наречен мостот на Аларите, составен од два метални носачи.
Оперска куќа
Оперска куќа е театарска зграда што се користи за изведба на опера. Обично вклучува сцена, подиум за оркестар, седишта за публика, задни сцени за костуми и гарнитури за градење.
Додека некои објекти се изградени специјално за опери, други оперски куќи се дел од поголемите центри за изведувачки уметности. Навистина терминот оперска куќа често се користи како поим за престиж за кој било голем центар за изведувачки уметности.
Историја
Раните оперски куќи на Соединетите држави служеле за различни функции во градовите, каде се одржувале танци на заедницата, саеми, водвил претстави, како и опери и други музички настани. Во 2000-тите години, повеќето оперски и театарски дружини се поддржани од средства од комбинација на државни и институционални грантови, продажба на билети и приватни донации.
Одлики
Театро Сан Карло во Неапол, отворен во 1737 година, го претстави аудиториумот во форма на потковица, најстариот во светот, модел за италијанскиот театар. На овој модел беа изградени последователни театри во Италија и Европа, меѓу другите, дворскиот театар на Палатата Казерта, кој стана модел за другите театри. Со оглед на популарноста на операта во Европа од XVIII и XIX век, оперските куќи биле обично големи, честопати содржеле повеќе од 1.000 места. Традиционално, најголемите оперски куќи во Европа изградени во XIX век содржеле од околу 1.500 до 3.000 места, како примери се бриселскиот Ла Моне (по реновирање, 1.700 места), театарот за опера и балет во Одеса (со 1.636), Големиот театар во Варшава (главната аудиториум со 1.841), Парискиот дворец Гарние (со 2.200), Кралската опера во Лондон (со 2.268) и Виенската државна опера (новиот аудиториум со 2.280). Современите оперски куќи од XX век, како што се Њујорк ОК Метрополитска опера (со 3.800) и Воената спомен опера во Сан Франциско (со 3.146) се поголеми. Многу опери се посоодветни да бидат претставени во помали театри, како што е венецијанската Ла Фениче со околу 1.000 места.
Во традиционалната опера, аудиториумот е во форма на буквата „У,“ а должината на страните го одредува капацитетот на публиката. Околу ова има нивоа на балкони, а честопати, поблиску до сцената, има кутии (мали преградни делови од балкон).
Од последниот дел на XIX век, оперските куќи често имаат оркестарски подиум, каде што оркестарски играчи можат да седат на ниво под публиката, така што тие можат да свират без да ги надгласат гласовите што пеат. Ова е особено точно за Вагнер Бајројт Фестпилхаус каде подиумот е делумно покриен.
Големината на оперскиот оркестар варира, но за некои опери, ораториуми и други дела, таа може да биде многу голема; за некои дела од романтичен период (или за многу од оперите на Ричард Штраус), може да бидат повеќе од 100 играчи. Слично на тоа, една опера може да има голема број на ликови, хор, танчери и двојни улоги. Затоа, една голема оперска куќа ќе има обемни простории за соблекувални. Оперските куќи често имаат продавници и простории за градење костуми и простории за складирање на костуми, шминка, маски и својства на сцената, а може да имаат и пробни простори.
Иако сценатата, осветлувањето и другите аспекти на производство на оперските куќи честопати ја користат најновата технологија, традиционалните оперски куќи не користеле системи за зајакнување на звукот со микрофони и звучници за да ги засилат пејачите, бидејќи обучените оперски пејачи вообичаено можеле да ги проектираат своите немплифицирани гласови во салата. Меѓутоа, од 90-тите години на минатиот век, некои оперски куќи започнаа да користат суптилна форма на засилување на звукот наречена акустично подобрување (види подолу).
Честопати, оперите се презентираат на нивните оригинални јазици, што може да се разликува од првиот јазик на публиката. На пример, вагнеровска опера претставена во Лондон може да биде на германски јазик. Затоа, од 1980-тите, модерните оперски куќи помагаат на публиката обезбедувајќи преводи на матичниот јазик, проекции на зборовите над или близу до сцената. Во поново време, електронско либрето системи почнаа да се користат во некои оперски куќи, вклучувајќи ги њујоршката Метрополитен опера, миланската Ла Скала и Крозби театарот на операта Санта Фе, кои обезбедуваат два реда текст на одделни екрани прикачени на задниот дел од седиштата за да не се мешаат во визуелните аспекти на изведбата. На нив има повеќе јазици од кои може да се избере, а можат и комплетно да се исклучат..
Акустично подобрување со звучници
Во некои оперски куќи се користи суптилен вид на засилување на звукот наречено акустично подобрување. Акустичните системи за подобрување помагаат да се добие порамномерен звук во салата и да се спречат „мртвите точки“ во просторијата за седење на публиката со „...зголемување на внатрешните акустични одлики на салата“. Системите користат „... низа микрофони поврзани со компјутер [што е] поврзано со низа звучници“. Сепак, бидејќи посетителите станаа свесни за употребата на овие системи, се појавија дебати, затоа што „... пуританците тврдат дека природниот акустичен звук на [класичните] гласови [или] инструментите во дадена сала не треба да се менува“.
Каи Харада наведува дека оперските куќи започнале да користат електронски системи за подобрување на звукот „... за да ги надоместат недостатоците во акустичката архитектура на просторот“. И покрај вревата што се појави меѓу операторите, Харада посочува дека ниту една од оперските куќи не користат системи за акустично подобрување„... не користат традиционално зајакнување на звукот во стилот на Бродвеј, во кое повеќето, ако не сите пејачи се опремени со радио микрофони измешани на серија грозни звучници расфрлани низ театарот“. Наместо тоа, повеќето оперски куќи го користат системот за зајакнување на звукот за подобрување на звукот и за суптилно засилување на гласовите надвор од сцената, дијалог на сцената и звучни ефекти (на пр., Црковните ѕвона во Тоска или громови во вагнерските опери).
Други употреби на поимот
Во Соединетите Држави од XIX век, на многу театри им било дадено името „оперска куќа“, дури и оние каде што ретко кога се работело за опера. Операта се сметаше за пореспектабилна уметничка форма од театарот; нарекувањето на локален театар „оперска куќа“ служело за да се воздигне и да се надминат приговорите од оние кои сметале дека театарот е морално непристоен.
Наводи
Забелешки
Извори
Корен на дланка
Коренот на дланката (ossa carpi) е составен од осум коски распоредени во два реда и служи за поврзување на дланката со подлактицата.
Коски во првиот ред
Од палецот кон малиот прст во горниот ред се наоѓаат коските: чунеста коска(os scaphoideum), полумесечеста коска (os lunatum), триаглеста коска (os triquetrum) и грашковидна коска (os pisiforme).
Чунеста коска
Чунестата коска (os scaphoideum) е сместена меѓу раката и подлактицата на палецот од страна на рачниот зглоб (странична или радијална страна).
Полумесечеста коска
Полумесечестата коска (os lunatum) е сместена во центарот на проксималниот ред на карпалниот зглоб на раката. Името на коската произлегува од латинскиот збор луна (luna), што значи месечина.
Tриаглеста коска
Триаглестата коска (os triquetrum) се наоѓа во зглобот на медијалната страна на проксималниот ред на карпалниот дел помеѓу полумесечестата и грашковидната коска, се поврзува со грашковидната, кукестата и полумесечестата коска.
Грашковидна коска
Грашковидната коска (os pisiforme) е мала коска која наликува на зрно грашок, сместена е на проксималниот ред на карпалниот дел, се спојува единствено со триаглестата коска.
Коски во вториот ред
Во вториот ред се наоѓаат коските: трапезна коска (os trapezium), трапезоидна коска (os trapezoideum), главеста коска (os capitatum) и кукеста коска (os hamatum).
Трапезна коска
Трапезната коска (os trapezium) е прва коска сместена во дисталниот ред на карпалниот дел, се поврзува со трапезоидната коска.
Трапезоидна коска
Трапезоидната коска (os trapezoideum) е најмала коска во дисталниот ред, се поврзува со трапезната, главестата коска и со метакарпалнните коски.
Главеста коска
Главестата коска (os capitatum) е најголема коска на коренот на дланката, сместена е во дисталниот ред на карпалниот дел и се поврзува со трапезната, кукестата коска и метакарпалните коски.
Кукеста коска
Кукестата коска (os hamatum) наликува на кука и затоа се нарекува кукеста, во горниот дел се спојува со триаглестата коска, а во долниот дел со четвртата и петтата метакарпална коска.
Зглобови
Зглобовите на коренот на дланката овозможуваат поврзување на коските од првиот и вториот ред, поврзување помеѓу самите коски и поврзување со метакарпалните коски, како и поврзување со коските од подлактицата;
Северна полутопка
Северната полутопка (или северна хемисфера ) е половина од планетата Земја која се наоѓа северно од екваторот. Поимот ја означува и половината на небесната сефера северно од небесниот екватор. Оваа полутопка го содржи најголемиот дел на копнена површина и најголемиот дел од населението (околу 90%).
Поради накосеноста на Земјата, зимата трае од зимската рамноденица (обично 22 декември) до пролетната рамноденица (обично 20 март), додека пак летото трае од летната рамноденица (обично 21 јуни) до есенската рамноденица (обично 21 септември).
Арктичкиот регион се наоѓа северно од Северниот Поларник. Климата се одликува со студени зими и свежи лета. Врнежите се главно во облик на снег. Во текот на летото има денови кога сонцето воопшто не заоѓа, а во зимата има денови кога не изгрева. Траењето на овие фази зависи од местоположбата. На поларникот оваа појава трае еден ден, а на самиот Северен Пол трае неколку месеци.
Помеѓу Северниот Поларник и Северниот Повратник е сместена северниот умерен климатски појас. Во овој појас, разликите помеѓу зимата и летото се умерени, но климата знае да биде мошне непредвидлива.
Тропските предели (помеѓу Северниот Повратник и екваторот) се жешки преку целата година. Имаат дождовна сезона во текот на „летните“ месеци, и сува сезона во текот на „зимата“.
На оваа полутопка Месечината се јавува „наопачки“ во споредба со тоа како изгледа на јужната полутопка, а погледот на ѕвездите е сосем различен. Северниот Пол не гледа во галактичкото средиште на Млечниот Пат, па затоа оттука се гледаат многу помалку ѕвезди во споредба со јужната полутопка, и истите не светат така силно. Од овие причини, северната полутопка е погодна за набљудувања на длабоката вселена, бидејќи не е „заслепена“ од Млечниот Пат.
Наводи
המיספירה
Катедрала во Монца
Катедралата во Монца, официјално малата базилика на Сан Џовани Батиста, претставува религиозен објект подигнат до ранг на мала базилика, помеѓу четиринаесеттиот и седумнаесеттиот век.
Од почетокот на изградбта до XIV век
Градот Монца не претставува класичен панорамски дел како и останатите помали населени места во миланската област. За време на владеењето на Остроготите Паоло Диаконо во својата книга насловена како Историја на Ломбардија, ја нагласува близината на градчето Монца до големиот центар Милано и особено ја нагласува благопријатната клима. Тоа била главната причина што го навеле Теодорик да ја изгради својота Голема палата токму таму. Првата црква била изградена од страна на кралицата Теодолинда и тоа во вид на палатинска капела на нејзината Кралска палата во Монца, на просторот кој го заземала летната резиденција на ломбардскиот двор.Објектот за кој има некакви пишани записи бил посветен на Свети Јован Крстител, а подигнат во 595 година. Кралицата имала величествено украсена палата која била изградена во градот Монца. Градители биле величенствените мајстори од Ломбардија. Веднаш до палатата била основала базиликата која е посветена на Свети Јован Крстител. Кралицата за потребите на базиликата подарила многу златни и сребрени украси, но и доволни приходи потребни за нејзиното функционирање. Зачуваните информации кои се достапни за оригиналниот и почетен храм биле многу сиромашни. Единствениот достапен извор претставува Историјата на Ломбардија, напишана од Паоло Диаконо кој успеал да ја состави во самракот (почетните години) на владеењето на Ломбардите.
Од 603 година Црквата Сан Џовани Монзезе претставувала палатинска капела. Овој храм бил исклучително користен објект и тоа било местото каде што било извршено крштевањето на Адалоалдо, синот на кралицата Теоделинда и Агилулфо. Адалоалдо бил наследникот на ломбардскиот престол. Крштевањето го направиол Тренто Втори, кој во тоа време бил бенедиктински игумен, а воедно и советник на кралицата.
Во таа, но и во други ситуации, папата Григориј I го изразил своето одобрување за политичкиот проект на кралицата Теодолинда. Затоа испратил голем број на подароци и писма, насочени кон нормализирање на односите помеѓу папската столица и ломбардскиот народ. Со тој чин направени се напори ломбардијците да се вратат од таканаречената аријанска ерес кон чистиот католицизам.
По смртта на кралицата во 627 година, нејзиниот погреб бил изведен во просторот на базиликата. Местото на погребот, кое и било дадено, било во знак за нејзината посветеност кон црквата и религијата. Нејзиното вечно почивалиште останало на тоа место сѐ до 1308 година, кога посмртните останки биле преместени во саркофаг, кој денес се наоѓа во капелата Теодолинда. Саркофагот станал предмет на почит долги векови. Секоја година, на годишнината од смртта на Теоделинда, а тоа било 22 јануари, се одржувала церемонија крај олтарот во капелата, во близина на нејзиниот гроб.
Од четиринаесеттиот век до денес
Обновувањето на катедралата води потекло од 1300 година, кога протоерејот Авокато дели Авокати во годината на првиот јубилеј во историјата на христијанството, го поставил првиот камен за изградба на новиот храм. Втората градежна офанзива била мотивирана од потребата да се прошири објектот (инспирација добиена од современите културни градби, како што бил на пример храмот Сан Франческо изграден на местото нарекувано „на големата ливада“ во самата Монца). Реконструкцијата била за да се прилагоди одреден простор кој бил потребен за враќањето на Ризницата од градот Авињон (во 1345 година) наметнат, некаде кон средината на векот. Архитектот на оваа втора градежна експанзија бил Матео да Кампионе, експонент на градителското семејство на кои доаѓаат од езерската област помеѓу покраината Ломбардија и сегашниот кантон Тичино. Господинот Висконти кој бил владетел во тој период му нарачал на архитектот Матео голем број на градежни, но и украсни елементи за потребите на Војводството во текот на тристотините години од вториот милениум. Неговата погребна плоча (од 1396 година, била изѕидана надвор од капелата на Бројаницата) нè информира за неговата активност и тоа за завршувањето на големата фасада, потоа изградбите на говорницата и крстилницата. Сите градби сведочеле за престижот кој го постигнал и за неговата голема посветеност. Тој секако бил изведувач на стремежот и желбата на владетелот Висконти да изгради голема базилика каде ќе се извршуваат царските крунисувања. Традицијата според германскиот начин на крунисување бил идниот цар да преземе вкупно три круни, сребрената во градот Ахен, златната во градот Рим и „ железната“ во Монца (или Милано). За сите овие традиционални моменти постои иконографско сведоштво поставено на големата плоча (порано ова иконографско сведоштво било поставено во позадинскиот дел на амвонот) која денес се наоѓа на влезот од просторот наречен сакристија. Архитектот Матео бил одговорен и за изградбата на двете идентични капели од страните на главната апсида. Капелата од десната страна (порано посветена на Светиот нокт, а денес посветена на Светата Бројаница) била уредена и украсена некаде помеѓу 1417 и 1418 година (во внатрешноста е зачуван еден фрагмент од распетието Христово, изработено од страна на Мишелино да Бесоцо). Од левата страна се наоѓала другата идентична капела (посветена на кралицата Теодолинда) украсена помеѓу 1444 и 1446 година од страна на семејството Заватари, инаку ломбардски сликари кои го создале познатиот циклус составен од доцноготски фрески.
Било потребно да помине повеќе од еден век за да се случи обновувањето на декоративните елементи. Тогаш се случиле и интервенции во деловите на краците на трансептите. Во втората половина на 16 век, во однос на трансформациите наметнати од Советот на градот Тренто, започнала изведбата на темелната реконструкција на областа од апсидата. Поради тие градежни зафати требало да се сруши позадинскиот ѕид на главната капела. Потоа се случила изградба на огромната презвитерија, која во потполност ги следела строгите доцноготски стилови. При крајот на векот, на левата страна од фасадата била изградена новата камбанарија, врз основа на проектот на архитектот Пелегрино Тибалди. За новата камбанарија биле користени тули таканаречени Кавалера кои биле носени од блиското село Орено. Во 1644 година бил излеан сводот за централниот кораб, а во 1681 година била изградена октагоналната капела во тајниот простор наменет за сместување на ризницата. Првите децении на 18 век, коинцидирале со обновувањето на култот на Светиот нокт. Било постигнато силно декоративно закрепнување. Целата градба била трансформирана во еден вид на антологија на доцното барокно сликарство.
Стилот на неокласиката бил обележан со високиот олтар кој бил дизајниран од страна на Андреа Апијани (1798), но и со новата говорница изработена од Карло Амати (1808). За време на француското владеење или таканаречен француски период, две третини од златните и сребрените предмети кои биле чувани во катедралата во Монца биле доставени до миланската ковачница за да можат да се стопат и да се искористат за исплаќање на трошоците наменети за воени потреби. Наполен Бонапарта, во тој период ги поседувал богатствата на базиликата и библиотеката. Голем дел од тие вредни работи, особено од делот на библиотеката, биле испратени во Националната библиотека во Париз. По падот на Првата империја (француска -1815 година), жителите на Монца побарале да се вратат сите богатства одземени од страна на Французите. Kруната на Агилулфо, која била чувана во катедралата во Монца била стопена во Париз. Катедралата за време на француското владеење била подложена на големи наполеонови грабежи.
Некаде кон крајот на 19 век се случииле големите конзерваторски и стилско реставраторски активности во делот на капелата наречена Теодолинда. Поголеми зафати пред сè се случиле на просторот од внатрешните фасадни ѕидови. Овие конзерваторско реставраторски работи ги извршиле Лука Белтрами и Гаетано Ландријани. Конкретно, радикално биле трансформирани и обновени едикулите на врвот (повеќето биле отстранети некаде во 17 век со исклучок на еден) и соодветна замена на редовите со црн мермер со потекло од Варена. Дополнително била додадена и зелена серпентина наречена Оира, за со неа да се нагласи еден вид на хиперкорективизам или да се додаде таканаречена тосканска компонента врз кампионската фигуративна изведба.
Во 2009 година скулпторот Алберто Џанфреда ја создал скулптурата именувана како Брациере или еден вид на преносна крстилница.
Декорација
Со исклучок на поставките во капелата Теодолинда, во останатите делови сепак малку е зачувано од претходната внатрешна декорација која водела потекло од времето на барокот. Овој факт длабоко влијаел врз изгледот на внатрешниот простор на катедралата.
Трансепти
Декорациите на внатрешните куполи во просторот на трансептите со својот изглед нè навраќаат во доцната маниристичка епоха. Јужната купола, односно трансептот, (изработен од страна на Алберо ди Џесе, Џузепе Арчимболди и Џузепе Меда, во 1558 година) и северната (на која има приказ од Свети Јован Крстител, изработена од страна на Г. Меда и Џован Батиста Фиаменгино, во 1580 година).
Оргули
Звучниот елемент е сместен во куќиште наречен Простор на евангелието. Тој претставува голем инструмент составен од 12 стапки и изграден во италијански ренесансен стил. Производството е на италијанската компанија Густаво Занин. Оваа оргула поседува 17 регистри и единечна тастатура со вкупно 54 ноти. На делот на педалата постои табла со 18 ноти.
Презвитерство
Декорацијата која се наоѓа на просторот кој го заземаат презвитериумот и хорот претставува најголемиот сликовен потфат за време на целиот седумнаесетти век. На тоа сликовно дело работеле: Стефано Данеди познат како Монталто, Исидоро Бјанки, Карло Кане и Ерколе Прокачини Помладиот, а квадратурата (површинскиот дел) била изработена од страна на Франческо Вила. Сводот пак на главниот кораб бил живописан кон крајот на векот од страна на Стефано Марија Лењани, познат и како Лењано, а квадратурата била изработена од страна на Кастелино (1693 година).
Просторите на Големите квадрати
Десетте големи слики кои се сместени во просторот на централниот кораб претставуваат Приказни за кралицата Теодолинда и за железната круна. Делата биле создадени во периодот помеѓу 17 и 18 век. Изработени се од страна на различни сликари. Некои од тие сликари се: Себастиано Ричи, Филипо Абијати и Андреа Порта.
Капели
Последната реконструктивна интервенција во катедралата била од страна на Карло Иноченцо Карлони, големиот мајстор на рококо стил со меѓународно реноме. Овој уметник бил активен во Австрија, Германија и во областа Бохемија (Чешка). Помеѓу 1738 и 1740 година, според програмата воспоставена од страна на језуитот Бернардино Каприат, Карло ги украсил сводовите на страничните кораби, триумфалната порта и западните ѕидови на трансептот.
Железна круна и богатство на катедралата
Во катедралата во Монца се чува познатата железна круна, која со векови се користела за крунисувањето на кралевите во Италија. Според традицијата се верува дека оваа круна содржи еден од клинците кои биле користени при распнувањето на Христос. Црквата го препознала големиот реликтен карактер на круната и токму поради тоа било одлучено таа да се чува во црквата (а не во музејот).
Од страна на левиот трансеп, низ просторот на грациозниот манастир на гробиштата, кои водат потекло од осумнаесеттиот век, може да се влезе во музејот Серперо. Во овој музеј е сместено целокупното богатство на катедралата.
До 16 век, базиликата Сан Џовани Батиста била со административно автономна одвоеност од миланската епархија. Протоерејот на катедралата дури имал некои од овластувањата кои му припаѓаат на еден епископ. Документите од тоа време зборуваат дека во катедралата во Монца се изведувала таканаречена „Курија“, што претставувало еден вид на патријаршиски обред. Куриите биле својствени за епископски храмови.
Оваа ситуација била изменета од страна на свети Карло Боромео, кој ги укинал сите повисоки обреди освен обредите на амброзиски и римски карактер. Поради силното противење на жителите на градот Монца, тој бил приморан да се откаже од наметнувањето на амброзискиот обред за славење на Мисата, која била на сила во останатиот дел од епархијата. Денес во катедралата во Монца, празниците посветени на Бругерио и Виласанта се слават со миса исклучиво според римскиот обред.
Корпусот на Алабардиери
Катедралата во Монца била единствената црква во светот (покрај онаа на Свети Петар во Ватикан која е обезбедувана од страна на швајцарската гарда на Ватикан) која може да има свои вооружени стражари. За време на најважните функции (проповоди, миси): вкупно дванаесет Алабардиери (вооруени лица) плус командант.
Основањето на корпусот составен од Алабардиери во делот на катедралата нема датум за кој со сигурност сведочат некакви документи. Се верува дека основањето на корпусот води потекло од крајот на 6 век. Тоа е периодот кој одговара на ломбардската ера. Овој корпус се претпоставува дека потекнува од единицата на почесни стражари на кралицата Теодолинда.