cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Космос-132
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,1 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 266 км, а најмалото на 201.
Хју Карти
Хју Џон Карти (Hugh John Carthy; р. ) — англиски професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата. Прекарот на Карти „Хјуџ“ (на македонски: „огромен“) се појавил кога неговото име било погрешно изговорено од спикерот на Џиро д’Италија, но останал поради неговата способност да направи огромни напори.
Кариера
Во 2014 година ја освоил етапната Трка околу Кореја, а во 2015 година се приклучил на шпанската екипа. Бил именуван во почетниот состав за Вуелта а Еспања 2016 и за Џиро д’Италија 2017. Карти паднал на шестата етапа на Вуелта а Еспања 2019, со што бил еден од четворицата возачи кои ја напуштиле трката поради падот. Во август 2020 година бил именуван во почетниот состав за Тур де Франс 2020.
На 1 ноември 2020 година, Карти ја забележал неговата прва етапна победа на некоја голема трка на дванаесеттата етапа на Вуелта а Еспања 2020, која завршила на искачувањето Алто де л’Англиру. Неговото време на искачување на Англиру било меѓу десетте најдобри на сите времиња и никој не го извозел искачувањето побрзо откако Крис Хорнер ја освоил Вуелта во 2013. На крајот завршил трет, негов прв подиум на некоја голема трка.
Распоред на резултатите на етапните трки
СО = се откажал; — = не учествувал; НСО = не се одржала
Зоолошка градина Скопје
Зоолошката градина Скопје — зоолошка градина во Скопје, формирана во 1926 г. од страна на тричлена комисија со која раководел д-р Станко Караман. Во истата 1926 година е предложено денешното место која во тоа време опфаќала 4 хектари површина, а градината располагала со скромен број на животни кои претежно биле добиени како подарок.
Со решение на Градското собрание во 1965 година и со донесувањето на елаборатот во 1966 година за ново урбанистичко решение, Зоолошката градина Скопје го добива денешниот изглед. Денес, градината е сместена на површина од и располага со 503 животни, од кои: 261 птица од 36 вида, 230 цицачи од 42 вида и 16 влекачи од 8 вида. Основни дејности на градината се: културна, образовна и научна, а нејзина основна цел е да ги чува, одгледува и презентира живите експонати и истите да ги направи достапни за пошироката јавност. Зоолошката градина е отворена секој ден од 9:00 до 18:00 часот.
Космос-133
Космос-133 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 28 ноември 1966 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Трговски Центар (Штип)
Во централниот дел на градот, од десната страна на реката Отиња, во 1989 година, при изградбата на станбени објекти, во близината на Стоковната куќа и Трговскиот центар е откриен влез од хоризонтални рударски галерии, релативно добро зачувани во должина од 40 м. Овде биле вадени бакарна руда, сребро и злато. Во слоевите над рудникот се најдени фрагменти од керамички садови и делови од мермерна пластика од римското време, односно од времето на градот Астибо.
Космос-133
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 88,4 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 51,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 218 км, а најмалото на 173.
Калимерово (Ново Село)
Калимерово  — археолошко наоѓалиште во штипската населба Ново Село. Наоѓалиштето претставува населба од доцноантичко време,. Десно од коритото на Брегалница, пред шталите на ЗИК „Црвена ѕвезда“, погон Калимерово, се забележуваат фрагменти од керамички садови и градежен материјал, расфрлени на поголем простор. Темели од ѕидови на објекти се откриени и уништени уште во 1975-77 година со трасирањето на заобиколниот пат за Струмица. Според кажувањето на сопствениците на нивите, порано биле наоѓани бронзени монети и питоси.
Космос-134
Космос-134 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 3 декември 1966 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4730 килограми. Космос-134 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,4 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 291 км, а најмалото на 205.
Св. Јован Крстител (Штип)
Се наоѓа на јужната падина на Исар, десно од коритото на Отиња, пред влезот во Ново Село. Била изградена пред 1350 година од Јован Пробиштиповиќ, властелин на деспотот Оливер. Црквата е полуразурната, а на зачуваните ѕидови (јужниот и западниот) има фрагменти од живопис од непознат талентиран зограф,.
Ibanez
Ibanez (МФА: - според американскиот изговор) е корпорација започната од јапонскиот стопанственик Хошино Гаки, кој го започнал својот бизнис продавајќи шпански гитари наречени Ibanez, а подоцна го купил името и започнал да продава гитари под тоа име во САД. Така денес Ибанез е производител на електрични и акустични гитари како и на акустични и електрични бас гитари со повеќе фабрики низ светот како низ Јапонија, Кина, САД. Одпрва гитарите на Ibanez биле копии на модели на Фендер и Гибсон и тие копии се денес ценети од колекционари и се наречуваат „lawsuit modelѕ“. Првите познати корисници на Ибанез во 70-тите години биле Стив Милер, Боб Вир (Grateful Dead) и Фил Линот (Thin Lizzy). Во текот на 80-тите години, и со стекнатиот реноме на копирање на ЕЅ-175 џез гитарата на Gibson, Ibanez постанува омилен инструмент на познатите џез гитаристи Џон Скофилд, Џорџ Бенсон и Пет Метини. Денес, Ibanez е потписник на договори со многу познати имиња од музичката индустрија како: Хед, Манки и Филди од KoЯn, Декстер Холанд, Нудлс и Грег К. од The Offspring, Дарон Малакиан од System of a Down, Бред Делсон од Linkin Park, и најзвучните имиња: Стинг, Стив Ваи и Џо Сатриани.
Надворешни врски
Ibanez гитари и басови.
Космос-135
Космос-135 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Капустин Јар, СССР на 12 декември 1966 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 355 килограми. Космос-135 бил сателит наменет за воено и научно истражување.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 93,1 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 48,4°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 604 км, а најмалото на 251.
Вруток
Вруток — село во Општина Гостивар, во областа Горен Полог, во околината на градот Гостивар.
Познато по изворот на реката Вардар, истоимената хидроцентрала и специјализираните рибни ресторани. Денес, Вруток претставува една современа селска населба со огромен потенцијал за еколошки туризам. Во вруточките рибници за првпат била створена „златната пастрмка“, а подоцна и „сребрената“. До 2004 година, Вруток бил административно седиште на истоимената општина.
Потекло и значење на името
Името Вруток е добиено по самиот извор на Вардар. Зборот Вруток значи врело, односно извор.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во јужниот дел на територијата на Општина Гостивар, недалеку од самиот град Гостивар на југозапад. Селото е ридско, чии куќи се издигаат на надморска височина од 620 до 710 метри. Од градот Гостивар, селото е оддалечено околу седум километри.
Вруток лежи во југозападниот дел на Полошката Котлина, на самиот извор на најголемата македонска река Вардар. Во минатото селото било познато по своите чешми од кои населението се снабдувало со вода. Тие биле: Вардарска, Кладенец, Долномаалска, Чешмиште, Ѓункоец, Селска Чешма и други. Другите чешми се наоѓале подалеку од селото, од кои најпознати се: Глаа Вардар, Шапатинец, Ласкоравен, Јоаноа Чешма, Маџоски Извори, Мариќеец, Јанче-извор, Бигорно Изворче, Студен Извор и Еѓупечка Чешма.
Месностите во атарот на селото ги носат следниве имиња: Мрамор, Равјане, Завој, Долно Поле, Ридоој, Облаче, Горно Поле, Лаг, Шавар, Селиште, Шапатинец, Задцрква, Пуштињиште, Маџоски Лагој, Лазој, Рупа, Бранкоа Нива, Долје, Господска Нива или Мелца, Бигор, В’лчин дол, Осој, Бојчиница, Присој, Краста, Садои, Црвеники, Црн Камен, Баба и Старец, Корииче, Плоча, Мариќеец, Душка Стеница, Стог, Горно Изгорено, Деде-бег, Зендел-бег, Горна и Стара Корија.
Вруток е типична селска населба од збиен тип. Поделено е на седум маала. Пет маала го сочинуваат главниот дел на селото. Тоа се Горно или Маџоско, Срејно или Рупадок, Долно, Ѓаковско и Шееско Маало. Шесто маало е Прекувардарското Маало, кое лежи источно од главниот селски пат. Името го добило според тоа што се наоѓа на другата, десна страна од Вардар. Седмо е Баба Мусино Маало, кое се наоѓа североисточно од главниот селски дел, крај патот Гостивар-Кичево-Охрид.
Историја
Првото споменување на Вруток е во хрисовула (златна була или печат) на српскиот крал Стефан Урош II Милутин од 1300 година, даден на скопскиот Виргински манастир. Селото е споменато и во периодот од 1337-1346 година. Тогаш тетовскиот манастир „Св. Богородица“ во атарот на селото имал ниви, ливади и воденици. . Селото се споменува во турските пописни дефтери од 1467/68 година, како дел од нахијата Калканделен (Nahiye-I Kalkandelen) и имало 42 семејства, 2 неженети и 4 вдовици, сите христијани.
Друг податок е зачуван и во списите на Мехмет-паша. Тука се наведува дека во 1608 година се споменуваат воденици. Во скопскиот манастир Матка се наведува дека вруточани давале прилози за манастирот.
Првобитно село се наоѓало во долината на потокот Мелца на југоисток и Вардар на северозапад. Тоа место се нарекува Селиште и денес претставува регистрирано археолошко наоѓалиште. Се смета дека во некои дејствија за време на турското ропство Вруток е раселен. Од старото македонско население преостанало само едно семејство, кое подоцна преминало на левата страна од Вардар и таму го основало денешното село.
Стопанство
Врз основа на составот на атарот селото Вруток има полјоделско-шумарска функција. Во селото работат продавници и угостителски објекти, а во минатото имало посебна земјоделска задруга.
Вруток е село на рибници и рибни ресторани. Првиот рибник за одгледување калифорниска пастрмка, кој е со капацитет од 200 тони, бил изграден во 1962 година и денес годишно произведува над 100 тони риба. Во последните години се изградени уште четири рибници. Вкупното годишно производство на сите рибници достигнува над 200 тони и целосно се пласира на домашниот пазар. Во последните години во Вруток, на повеќе привлечни локации, покрај култниот ресторан „Панорама“, изградени се и рестораните „Кај Симе“, „Бигор“, „Златна пастрмка“ и „Бурими“ (што значи „Извори“), каде што се приготвува вруточката пастрмка, кои се добро посетени.
Население
Според податоците на поручник Скалон од рускиот конзулат во Битола во 1867-1868 година во Вруток има 30 чисто христијански куќи.
Постепено во селото започнуваат да се населуваат и Албанци и според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Вруток живееле 784 жители, од кои 460 жители Македонци христијани, 300 Албанци муслимани и 24 Роми. Според секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Вруток имало 480 Македонци под врховенството на егзархијата и во него работело егзархиско училиште.
Една година подоцна во 1906, се дознава дека 24 од 69 христијански куќи во селото биле патријаршистички.
Според Афанасиј Селишчев во 1929 година Вруток е центар на општина со четири села во Горнополошкиот срез и има 162 куќи со 938 жители.
Вруток е големо село. Во 1961 година селото броело 1.386 жители, од кои 820 биле Албанци, 513 Македонци и 35 Турци. Во 1994 година, бројот се намалил и тоа на 1.126 жители, од кои 835 биле Албанци, а 288 Македонци.
Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 1.127 жители, од кои 276 Македонци, 846 Албанци, 3 Срби и 2 останати.
* Извор: Државен завод за статистика на Република Македонија (1948-2021), според податоци од официјалните пописи во соодветните години
Родови
Според етнографските истражувања на познатиот етнограф Јован Трифуноски, кој и самиот е од Вруток, во селото постојат пет групи на население. Првата се православните Македонци, втората се Македонците-муслимани, трета се исламизирани и албанизирани Македонци, четврта се муслиманските Албанци, додека петта група се Турците. Денес, сите овие се претопени во две основни групи и тоа Македонци и Албанци.
Македонското православно население се староседелци во селото. Турските семејства, кои биле дојдени од Мала Азија се преселиле во Гостивар, додека Албанците се доселеници од Албанија. Преостанатите се претопиле во Албанци.
Според истражувањата од 1946 година, родови во селото се:
Иселеништво
Во минатото имало иселување од селото, а поединечните иселувања, се прикажани кај родовските гранки.
Според последниот попис, особено е забележливо иселувањето на албанското население.
Самоуправа и политика
Кон крајот на век, Вруток било село во Гостиварската нахија на Тетовската каза на Отоманското Царство.
Во периодот од 1955 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Гостивар.
Во периодот 1952-1955, селото било седиште на тогашната Општина Вруток, во која покрај Вруток се наоѓале Дуф, Ново Село, Орќуше, Печково, Равен и Речане. Во периодот 1950-1952 година, селото било седиште на тогашната истоимена општина во која влегувале селата Вруток, Мердита, Печково и Равен.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 526 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 988 гласачи. На локалните избори во 2021 година, на овие избирачки места биле запишани вкупно 1.025 гласачи.
Јавносопственичка програмска опрема
Јавносопственичка програмска опрема — програмска опрема која е ставена во јавна сопственост: со други зборови, нема апсолутно никаква сопственост како што се авторско право, трговска марка или патент. Софтверот во јавна сопственост може да се модифицира, дистрибуира или продава дури и без какво било припишување од никого. Ова е за разлика од вообичаениот случај на софтвер под ексклузивно авторско право, каде што софтверските лиценци даваат ограничени права на употреба.
Според Бернската конвенција, која повеќето земји ја имаат потпишано, авторот автоматски се стекнува со ексклузивни авторски права за што и да е напишано, а локалното законодавство може слично да им даде авторско право, патент или трговска марка. Конвенцијата во Берн опфаќа и програми. Програмата автоматски е предмет на авторско право и доколку треба да се стави во јавна сопственост, тогаш авторот мора експлицитно да се одрекне од авторските права и другите права на неа на некој начин, како на пример со документ - изјава за одрекување. Во некои јурисдикции, некои права (особено моралните) не можат да бидат отфрлени: на пример, граѓанскиот закон "Urheberrecht" заснован врз традицијата на Германија, тука се разликува од концептот „авторско право“ на англосаксонското право.
Ран академски еко-систем на софтвер од јавна сопственост
Од 1950-тите до 1990-тите години, софтверската култура, како оригинални академски феномени, софтверот „од јавна сопственост“ (обично скратено „PD“ од "public-domain" на англиски ) бил популарен. Овој вид на слободно распространување и заеднички "слободен софтвер" во комбинација со денешните софтвер класи на freeware, shareware и слободен и софтвер со отворен код и е создаден во академските институции, преку хобисти и хакери. Бидејќи софтверот често се пишувал на толкуван јазик како што е BASIC, изворниот код бил потребен и затоа се дистрибуирал за да се изврши софтверот. ПД-софтверот исто така бил споделуван и дистрибуиран како печатен изворен код ( тип-програма ) во компјутерски списанија (како Creative Computing, SoftSide, Compute!, Byte итн.) Исто така и книги, како најпродаваните ОСНОВНИ компјутерски игри. На почетокот, софтверот со затворен извор бил невообичаен, сè до средината на 1970-тите до 1980-тите години.
Пред 1974 година, кога Комисијата за нови технолошки употреби на авторски дела на САД (КОНТУ) на САД одлучи дека „компјутерските програми, до степен до кој ја отелотворуваат оригиналната творба на авторот, се соодветна тема на авторско право“, софтверот бил не се заштитен со авторски права и затоа секогаш во јавна сопственост. Ова законодавство, плус судски одлуки како што се Apple v. Френклин во 1983 година за код на објектот, дополнитлно ни појаснува дека Законот за авторско право им дава на компјутерските програми статус на авторско право на книжевни дела.
Во 1980-тите, заеднички начин за споделување на софтвер од јавна сопственост е со нивно примање преку локална корисничка група или компанија како PC-SIG, од Санивејл, Калифорнија, која одржувала каталог за нарачки со повеќе од 300 дискови со просечна цена од 6 УСД. Софтвер од јавна сопственост со изворен код исто така бил споделен на мрежите BBS. Софтверот од јавна сопственост бил комерцијализиран понекогаш со модел на донации, барајќи од корисниците донација за пари да биде испратена по пошта.
Моделите за комерцијализација на „бесплатно споделување“ и „донации“ од јавна сопственост еволуираа во следните години во (не волонтерскиот) модел на споделен софтвер, наречен бесплатен софтвер. Дополнително, поради други промени во компјутерската индустрија, споделувањето на изворниот код стана помалку вообичаено.
Со Законот за имплементација на Бернската конвенција од 1988 година (и претходниот Закон за авторско право од 1976 година), правната основа за софтвер од јавна сопственост драстично се промени. Пред самиот чин, ослободувањето на софтвер без известување за авторско право било доволно за да се посвети на јавна сопственост. Со новиот акт за авторски права, софтверот по автоматизам бил заштитен со авторски права и му требало изречна изјава за откажување или лиценца на авторот.
Референтни имплементации на алгоритми, често криптографски алгоритми, наменети или применети за стандардизација, сè уште често се даваат во јавна сопственост, примери се CERN httpd во 1993 година и Шифра на змија во 1999 година. Проектот Openwall одржува список на неколку алгоритми и нивниот изворен код во јавна сопственост.
Бесплатен и софтвер со отворен извор како наследник
Како одговор на крајот на 80-тите години на академскиот софтверски екосистем на промената во системот на авторско право, биле развиени дозволени текстови за лиценца, како лиценцата БДС и дериватите. Дозволениот лиценциран софтвер, што е еден вид бесплатен и софтвер со отворен извор, ги споделува повеќето одлики на претходниот софтвер од јавна сопственост, но стои на правната основа на законот за авторски права.
Во 1980-тите години Ричард Сталман, кој работел долго во академско опкружување на споделување на софтвер, како „од јавна сопственост“, забележа појава на комерцијален софтвер и пад на екосистемот на софтвер од јавна сопственост. Како пристап кон зачувување на овој екосистем, тој создаде софтверска лиценца, GPL, која ги кодира правата од „јавна сопственост“ и ги спроведува неотповикливо на софтвер. Парадоксално, неговиот копилефтски пристап се потпира на спроведливоста на авторските права за да биде делотворен. Копилефтскиот бесплатниот софтвер споделува многу својства со софтверот од јавна сопственост, но не дозволува прелиценцирање или подлиценцирање. За разлика од реалниот софтвер од јавна сопственост или софтвер со дозволен лиценца, лиценцата за копилефт на Сталман се обидува да ја спроведе бесплатната споделување на софтверот и во иднина, не дозволувајќи измени на лиценцата.
Затоа, не е точно да се повикува на слободен софтвер (кој е под лиценца на бесплатен софтвер ) или на софтвер дистрибуиран и употреблив бесплатно (бесплатен софтвер) како „јавна сопственост“. Додека јавна сопственост се откажува од ексклузивните права на авторот (на пр. Заштитени авторски права), во слободниот софтвер авторските права на авторот сè уште се задржуваат и се користат, на пример за да се спроведе копилефт или да се дели софтвер со дозволен лиценца. Лиценциран софтвер воопшто не е во јавна сопственост. Друга посебна разлика е во тоа што извршна програма може да биде во јавна сопственост дури и ако нејзиниот изворен код не е достапен (со што програмата не може да се менува), додека слободниот софтвер го има изворниот код секогаш достапен.
Јавна сопственост по авторски права
Со 2000-тите и појавата на мрежи за споделување peer-to-peer и споделување во развој на веб, новата генерација на развивачи за критички права за авторски права го направи моделот на софтвер од јавна сопственост „без лиценца “ повторно видлив, критикувајќи го и екосистемот на лиценцата FOSS („Post Post Source") како стабилизирачки дел од системот за авторски права.   Развиени се нови не-FOSS лиценци и текстови за откажување, познати се Криејтив комонс „ CC0 “ (2009) и „ Нелиценца “ (2010) и се забележува зголемена популарност на дозволените софтверски лиценци. Исто така, растечкиот проблем на сирачестиот софтвер и дигиталното застарување на софтверот ја подигна свеста за релевантноста на повторно преминување на софтвер во јавна сопственост за подобро дигитално зачувување на дигиталното наследство, неограничено од авторските права и ДРМ.
Околу 2004 година имало дебата дали софтверот од јавна сопственост може да се смета за дел од екосистемот ФОСС, како што тврдел адвокатот Лоренс Росен во есејот „Зошто јавна сопственост не е лиценца“ дека софтверот не може вистински да се дава во јавна сопственост, позиција која се соочувала со противење од Даниел Bern. Бернштајн и други. Во 2012 година, статусот бил конечно решен кога Росен се предомислил и ја прифатил CC0 како лиценца со отворен извор, притоа признавајќи дека спротивно на претходните тврдења, авторското право може да се одземе, поткрепено со одлука на деветтиот круг.
Ослободете се без известувањa за авторско право
Пред Актот за имплементација на Конвенцијата во Берн од 1988 година (и претходниот Закон за авторско право од 1976 година, кој стапи на сила во 1978 година), делата можеа лесно да се дадат во јавна сопственост со само ослободување без експлицитно известување за авторско право и без регистрација на авторски права. По актот за имплементација од 1988 година, сите дела биле стандардно заштитени со авторски права и требало активно да се даваат во јавна сопственост со изјава за одрекување.
Оставање на терминот за авторско право
Делата заштитени со авторски права, како софтверот, треба да поминат во јавна сопственост по терминот на авторско право, губејќи ја нивната привилегија за авторско право. Поради повеќедецениската заштита на авторските права доделена од Бернската конвенција, ниту еден софтвер никогаш не преминал во јавна сопственост со напуштање на термините за заштитени права. Прашањето колку брзите дела треба да поминат во јавна сопственост е прашање на научни и јавни дебати, исто така, за софтвер, како видео игри.
Лиценци и откажувања налик на јавна сопственост
Додека реалниот јавна сопственост ги прави лиценците за софтвер непотребни, бидејќи од ниту еден сопственик / автор не се бара да даде дозвола („ Култура за дозволи “), постојат лиценци што даваат права слични на јавна сопственост. Не постои универзално договорена лиценца, туку повеќе лиценци кои имаат за цел да ослободат изворен код во јавна сопственост.
Во 2000 година, WTFPL бил објавен како известување за лиценца / откажување / анти-авторско право слично на јавна сопственост. Во 2009 година, Криејтив комонс го објави CC0, кој бил создаден за компатибилност со исто така законски домени (на пр Граѓанско право на континентална Европа ) каде што посветувањето во јавна сопственост е проблематично. Ова се постигнува со изјава за одрекување од јавна сопственост и паѓање на целата дозволена лиценца, во случај откажувањето не е можно. „ Унлиценс“, објавен околу 2010 година, се фокусира на порака против авторските права. Улиценцата нуди текст за одрекување од јавна сопственост со повратена лиценца како јавна сопственост инспирирана од дозволени лиценци, но без клаузула за припишување  Во 2015 година, GitHub објави дека од нивни приближни 5,1 милиони лиценцирани проекти, домаќини на скоро 2%, користат не-лиценца, приближ. 102 000 проекти. Друга опција е дозволата за нула клаузула БСД, издадена во 2006 година и наменета за софтвер.
Како резултат, ваквиот лиценциран софтвер од јавна сопственост ги има сите четири слободи, но не е попречен од комплексноста на припишувањето (ограничување на дозволениот лиценциран софтвер) или компатибилноста на лиценцата (проблем со копилефт лиценциран софтвер).
Класичен ПД-софтвер/PD software (пред 1988 година)
Софтверот од јавна сопственост во раната компјутерска ера на пример бил споделен како тип-програма во компјутерски списанија и книги како ОСНОВНИ компјутерски игри. Експлицитните изјави за откажување од ПД или досиејата за лиценци биле во тоа време невообичаени. Се претпоставувало дека јавно достапниот софтвер без известување за авторско право е и го споделува како софтвер од јавна сопственост.
Видео игрите се меѓу најраните примери на споделен PD софтвер, кои сè уште се забележуваат и денес:
Примери на современ PD софтвер (пост 1988 година)
Овие примери на современ ПД-софтвер (по Законот за имплементација на Бернската Конвенција од 1988 година) се наоѓаат во соодветна јавна сопственост (на пр. создадени од владина организација на САД), под соодветна лиценца налик на јавна сопственост (на пример CC0) или се придружени со јасна изјава за откажување од авторот. Иако не е толку распространет како во пред 2000-тите, PD софтверот сè уште постои во денешно време. На пример, SourceForge наведе 334 домаќини на PD-проекти во 2016 година, GitHub 102,000 PD-проекти само под нелиценца во 2015 година. Во 2016 година, анализата на пакетите на Федора Проектот откри „јавна сопственост“ како седма најпопуларна „лиценца“.
Наградуваниот развивач на видео игри Jејсон Роер ги објавува своите дела во ПД, како и неколку криптографи, како што се Даниел Bern. Бернштајн, Брус Шнајер и Даглас Крокфорд, со референтни имплементации на криптографски алгоритми.
Св. Илија (Штип)
''' Св. Илија ''' — археолошко наоѓалиште во градот Штип. Наоѓалиштето претставува црква од среден век.
Се наоѓа на левата страна од градот, над Текстилното училиште. Според преданието меѓу населението, џамијата на Хусамедин Мехмед-паша од крајот на XVII век била изградена врз темели на црква од XIII-XIV век посветена на  св. Илија,.
Гран при Квебек 2015
Гран при Квебек 2015 — шесто издание на велосипедската еднодневна трка Гран при Квебек. Се одржала на 11 септември и претставувала 25. трка во сезоната на Светската турнеја.
Трката била освоена од Ригоберто Уран.
Екипи
Бидејќи трката претставува дел од Светската турнеја, сите 17 UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да испратат екипа. На три професионални континентални екипи биле доделени специјални покани. На трката настапила и канадска екипа и со тоа била создадена главната група од 21 екипа.
Екипи кои настапиле на трката биле:
Космос-136
Космос-136 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 19 декември 1966 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4730 килограми. Космос-136 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,2 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,5°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 285 км, а најмалото на 193.
Гитара
Гитара — музички инструмент со стапала, кој се користи во разновидни музички стилови и е исто така познат како соло класичен инструмент. Во популарната култура најчесто се смета како примарен инструмент во блуз, кантри, фламенко и рок-музиката. Гитарата вообичаено има шест жици, но постојат и гитари со седум, осум, десет, единаесет, дванаесет и осумнаесет жици.
Историја
Зборот qitara е арапско име за разни членови на семејството на лејти кое биле претходник на западната гитара. Името guitarra било воведено во шпанскиот јазик кога таквите инструменти биле донесени на Иберија од Маврите по X век. (Погледајте ја поврзаната статија).
Најраната шестжичена гитара била направена во 1779 од Гаетано Винасија (1759 - по 1831) во Неапол, Италија. Семејството Винасија е познато по развивањето на мандолината. Оваа гитара била прегледана и не покажува знаци на модификација од друг тип на гитара.
Модерните димензии на класичниот инструмент биле воспоставени од Антонио Торес Хурадо (1817-1892), кој работел во Севиља во 1850-тите. Торес и Луиз Панормо во Лондон (активен 1820-ти до 1840-ти) биле одговорни за демонстрирањето на супериорноста тој изглед на гитарата.
Електричната гитара била патентирана од Џорџ Бошам во 1936. Бошам бил соосновач на Rickenbacher кои го користеле магнетот во форма на потковица. Сепак, Danelectro биле оние кои први произвеле електрични гитари за пошироката јавност. Danelectro исто така биле пионери во технологијата на лампашки засилувачи.
Типови на гитари
Гитарите можат да бидат поделени на две широки категории, акустични и електрични:
Акустични гитари
Акустичната гитара не е зависна од никаква надворешна направа за засилување. Формата и резонирањето на самата гитара создаваат акустично засилување. Сепак, незасилената гитара не е гласен инструмент. Не може да се натпреварува со другите иструменти кои се наоѓаат во групи или оркестри, во смисол на чиста слушна гласност. Многу акустични гитари се достапни денес со вградена електроника и моќност да се овозможи засилување.
Постојат неколку поткатегории во групата на акустични гитари: гитари со челични жици, во кои спаѓаат, западната гитара, блиско поврзаната дванаесетжичена гитара, и џез гитарата. Скорешен новајлија во групата на акустични гитари е акустичната бас гитара, слична во штимањето на електричниот бас.
Резонаторските гитари може да имаат или еден резонаторски конус или три резонаторкси конуси. Три-конусните резонаторски гитари имаат два конуса на левата страна еден над друг, и уште еден веднаш до нив на десната страна. Методот на пренос на звучната резонанција до конусот е или BISCUIT кобилица, изработена од мало парче тврдо дрво, или SPIDER кобилица, изработена од метал и поголема во големина. Три-конусните резонаторски гитари секогаш користат специјална метална SPIDER кобилица.
Постојат и резонаторски гитари со рамен врат, кои се свират исправено, во скутот на седнатиот гитарист, и често со метален или стаклен слајд. Резонаторските гитари со заоблен врат вообичаено се свират на ист начин како и другите гитари, иако слајд гитарите се користат почесто, особено во блуз музиката.
Електрични гитари
Електричните гитари може да имаат тврди, полушупливи, или шупливи тела, и произведуваат малку звук без засилување. Електро-магнетите (единечни или двојни навои) ја претвораат вибрацијата на челичните жици во електрични сигнали кои се предаваат на засилувачот преку кабел или радио уред. Звукот е честотно изменет од страна на други електронски направи или природно разобличување на лампи (вакуум цевки) во засилувачот. Електричната гитара се користи најмногу во џезот, блузот и рокенролот, и била комерцијализирана од страна на Gibson заедно со Лес Пол и независно од Лео Фендер. Пониската акција на вратот (височината на жиците во однос на вратот) и нејзиното електрично засилување ѝ даваат пристап на гитарата до некои техники кои не се користат толку често на акустичните гитари. Во овие техники спаѓаат tapping, значителна употреба на legato со pull-off и hammer-on техники, како и pinch harmonic, volume swell техники заедно со употребата на тремоло рачка или педали за ефекти. Седумжичените електрични гитари со тврд труп биле развиени во 1990-тите (порано во џезот) со цел да се постигне потемен звук преку продолжување на долниот домет на гитарата. Тие се користат денес од гитаристи како Џејмс „Манки“ Шафер, Дејв Вајнер, Џон Петручи, Џеф Лумис, Стив Смит и Стив Ваи. Meshuggah, Дино Казарес, Расти Кули & Чарли Хантер одат чекор подалеку, користејќи осумжичена гитара со две дополнителни ниски жици. Иако најчесто додаваната седма жица е долна B жица, Роџер МекГвин (Од групите Byrds и Rickenbacker Fame) ја популаризирал варијантата во која октавна G жица парира со вообичаената ге-жица како на дванаесетжичена гитара, што му дозволува да вметнува елементи од свирењето на 12-жичена гитара во стандардно шестжичено свирење. Ibanez произведува многу варијанти на електрични седумжичени гитари.
Електричната бас гитара е слична во штимањето со традиционалната двојна бас виола. Постојат и хибриди од акустичните и електричните гитари. Исто така постојат и поегзотични варијанти, како двојно-вратните гитари, сите предмет на различни аранжмани на жиците, вратовите без прагови (користени скоро ексклузивно на бас гитарите, измислени со цел да го емулираат звукот на контрабасот), 5.1 surround гитара, и слични.
Делови на гитарата
Типични делови на класичните и електричните гитари
Штимање
Гитарата е транспозирачки инструмент. Звукот кој го произведува е октава понизок од неговата нотација.
Бас-гитара
Бас-гитара (или „бас“), и акустичната и електричната, денес се користи како следечки инструмент, меѓутоа има неколку виртуози на бас гитара кои свират со неверојатна брзина и техника, подобро од некои гитаристи. Денес бас-гитарите се користат во повеќе музички правци отколку обичните гитари. Бас-гитарите се разликуваат од обичните гитари по тоа што жиците на бас-гитарата даваат звуци пониски за една октава. Поради непотребноста на највисоките две жици, бас-гитарите ги изгубиле нив и стандардно се произведуваат со четири жици (редослед E, A, D, G). Меѓутоа бројот на жици зависи од афинитетите на музичарот, во зависност кој стил на музика свири. Постојат петтожичени бас-гитари (редослед H,E,A,D,G) кои најчесто се користат во рок и метал музиката, а додека пак има варијации на петтожичените бас-гитари кои наместо петта жица имаат прва жица (E,A,D,G,C), што овозможува свирење на повисоки тонови од оние кои може да ги произведе стандардна петтожичена бас-гитара. Постојат пак и шестожичени бас-гитари кои ги содржат сите жици на петтожичените гитари (H,E,A,D,G,C) и се користат во сите правци на музиката, но многу ретко. Најдобрите басисти на сите времиња користеа четирижичени бас-гитари што докажува дека бројот на жици не игра многу важна улога во квалитетот на свирењето.
Св. Власиј (Штип)
Според историските извори, црквата била подигната во првата половина на XIV век од ктиторот Станислав кој во 1377 година ја приложил на Хиландар. Сместена е на едно зарамнето плато на северната страна во подножјето на Исар, над зградата на некогашната кланица. На површината се забележуваат остатоци од темели, парчиња од варов малтер со траги од боја (фрески?) и друг градежен материјал. ,.
Мауна Кеја
Мауна Кеја (Mauna Kea - „бела планина“) — неактивен штитест вулкан на островот Хаваи во американската сојузна држава Хаваи. Тој е највисок од петте вулкани кои се наоѓаат на островот Хаваи.
На хавајски јазик името на вулканот значи „Бела Планина“ заради тоа што врвот на вулканот е редовно прекриен со снег, иако постојат теории дека името на вулканот потекнува од „Мауна-о-Вакеја“ што би значело „Планина на божеството Вакеја“.
На врвот на планината е изградена опсерваторија, па заради поволните климатски и временски услови како и нејзината положба, се смета за едно од најдобрите места за посматрање на семирот.
Вулканот последен пат избил околу 2460 г.п.н.е. (± 100 години)
Виртуелни влакна
Виртуелно влакно е безжичен начин на пренос на податоци споредливо со протокот на податоци со оптичкото влакно. Терминот бил измислен во Салвадор, Средна Америка за да се опише услугата за комуникациска мрежа обезбедена од „Five Nines Communications, SA de CV“. Безжичен пренос на податоци се користи за мобилна телефонија, мобилен интернет сервис, мониторинг и безбедносни апликации за да наведе неколку.
Космос-137
Космос-137 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Капустин Јар, СССР на 21 декември 1966 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 295 килограми. Космос-137 бил сателит наменет за воено и научно истражување.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 103,4 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 48,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1622 км, а најмалото на 221.
Семејно стебло на отоманските султани (детално)
Ова е машко семејно стебло за сите османлиски султани и нивните мајки.
Демократска партија на Албанците
Демократската партија на Албанците (ДПА) е политичка партија на етничките Албанци во Македонија. Основана е на 4 јули 1997 во Тетово со обединувањето на Партијата за демократски просперитет на Албанците (ПДПА) и Народната демократска партија (НДП). ПДПА е основана во 1994 откако порадикалните членови на Партијата за демократски просперитет (ПДП), на чело со Арбен Џафери и Мендух Тачи, се отцепија од матичната партија, додека НДП е основана во август 1990 како порадикален конкурент на ПДП. Партијата е регистрирана по пет години од своето основање, во 2002 година. Прв водач на ДПА бил Арбен Џафери, кого на 30 јуни 2007 година го замени Мендух Тачи.
Парламентарни избори
На изборите во 1998 година, ДПА освои 11 мандати. По изборите влезе во коалиционата влада предводена од ВМРО ДПМНЕ и учествуваше во владата до 2002 година. На парламентарните избори во 2002 година ДПА освои 5,2% од гласовите и 7 мандати во Собранието и премина во опозиција. На парламентарните избори во 2006 година ДПА освојува 7,5% од гласовите и 11 мандати и повторно влегува во владата. На предвремените парламентарни избори во 2008 година, ДПА повторно добива 11 мандати, а на предвремените парламентарни избори во 2011 година - 8 пратеници. По предвремените парламентарни избори во 2008 година ВМРО-ДПМНЕ го прекинува традиционалното партнерство со ДПА и формира коалиција со најголемата албанска партија во парламентот ДУИ. Оттогаш ДПА е во опозиција.
Претседателски избори
ДПА имала свои кандидати на четири претседателски избори и тоа во 1999, 2004, 2009 и 2014. Ниеден кандидат од оваа партија не успеал да освои мнозинство во првиот круг.
Атина
Античка Атина била моќна град-држава и реномиран центар на учењето, дом на Платоновата Академија и Аристотеловиот Ликеј. Се смета дека е лулката на западната цивилизација, воглавно поради големиот удар на нејзините културни и политички достигнувања за време на V и IV век пред нашата ера врз остатакот од тогаш познатиот европски континент. Наследството на атињанското просветление е сѐ уште воочливо во градот, портретирано низ број на спектакуларни антички споменици и слики, најпознатите од кои се Партенон на Акропол („висок град“), израснат од Иктин, Каликрат и Фидиј. Последниот е општоприфатен како еден од најдобрите примери за класичната архитектура на Стара Грција и сѐ уште претставува епско наследство за западот, впрочем и за остатокот од светот. Многу од овие културни знаменитости биле реновирани пред Олимписките игри 2004.
Име
На старогрчки, името Атина било -Атенаи, множина од -Атене, атичко име на божицата Атена. Името на градот може да било во множина, како оние на -Тебаи (Теба) и -Микенаи (Микена), поради тоа што се состоело од повеќе делови. Во XIX век ова име било формално прифатено како име на градот. Од официјалното напуштање на грчкиот Катаревуса во 1970-тите, популарната форма Ати́на станала официјалното име на градот.
Антички период
Основањето на Атина е изгубено во митовите и легендите од памтивек. Што се однесува до историјата, Атина била отсекогаш таму. Атина била водечкиот град во Грција за време на најголемиот период на грчката цивилизација за време на 1 милениум п.н.е. За време на „златното доба“ на Грција (грубо околу 500 п.н.е. до 323 п.н.е.), таа била водечкиот светски културен и интелектуален центар, и затоа фразата „западна цивилизација“ ги има своите корени во идеите, достигнувањата и практиката на античка Атина. Во 431 п.н.е. Атина влегла во војна со друга град-држава, Спарта. Поради своите загуби за време на чума, Атина била поразена од Спарта, и нејзините ѕидини биле срушени (но сепак, остатоци од оригиналните ѕидини постојат и ден денес, особено на брегот во Пиреј).
Среден век
Философските школи биле затворени во 529 година од христијанската Византиско Царство, која што не го одобрувала паганистичкото учење на школите. Атина постепено загубила голем дел од статусот во ова време.
За време на 11-от и XII век, византискиот град доживиеал препород. Овој период се смета за златна ера на византиската уметност во Атина. Скоро сите од најважните византиски цркви околу Атина биле изградени за време на овие два века. Во меѓувреме, заедно со Коринт и Теба, Атина била збогатувана со трговија, и наскоро станала важен и просперитетен центар за производство на сапуни и бои. Но, таа се соочила со тежок удар помеѓу 13-от и XV век, кога се водела битка за градот помеѓу грчките Византијци и 'француските' и италијански крстоносци.
Османлиски период
Во 1458 градот попаднал во рацете на Отоманското Царство под султанот Мехмед II Освојувачот. Како што императорот влегувал во градот, бил запрепастен од убавината на неговите античките споменици, и издал ферман (империјален закон) со кој се забраува вознемирувањето на рушевините на Атина, со казна смрт. Самиот Партенон бил претворен во главна градска џамија и затоа останал сочуван.
И покрај добрите намери на султанот да ја зачува Атина као модел за отомански провинцијален главен град, населението на градот се намалувало и условите за живот се влошувале како што опаѓала Отоманското Царство во доцниот 17 век. Со текот н авремето, отоманската администрација прекинала со грижата за старите згради на Атина; Партенонот (или џамија) бил користен како склад за муниција за време на венециската опсада на Атина во 1687, и последично храмот бил знајчајно оштетен кога граната паднала на местото и предизвикала експлозија на неколку пакети барут складирани во Партенонот.
Современа историја
Отоманското Царство се откажала од контролата над Атина по Грчката Војна за Независност (1821–1831). Градот бил населен од околу само 5.000 луѓе во времето кога бил усвоен како главен град на ново-основаното Кралство на Грција на 18 септември 1834. За време на следните неколку децении градот бил повторно изграден во модерен град, придржувајќи се воглавно кон нео-класичниот стил. Во 1896 Атина станала првиот град-домаќин на повторно оживеаните Олимписки игри во 1896. Следното големо проширување се случило во 1920-тите кога биле создадени предградија во кои биле населувани грчки бегалци од Мала Азија. За време на Втората светска војна градот бил окупиран од Германија и поминал лошо во подоцнежните години на војната.
Атина пораснала брзо во годините по Втората светска војна сè до околу 1980 и страдала од пренаселување и од сообраќајни метежи. Грчкиот влез во ЕЕЗ во 1981 донел масовни инвестиции во градот заедно со проблеми на растечко-влошувачки индустриски метежи и загадување на воздухот. За време на 1990-тите, надлежните на градот преземале серија на одлучни мерки со цел да се борат против смогот кој се формирал над градот, особено за време на најжешките денови во годината. Тие мерки се докажале како успешни и во денешно време смогот или нефос на грчки, е сè помал проблем за Атина, дури и со температури над 40 °C. Сообраќајните метежи исто така се намалиле во текот на последните неколку години. Дел од ова подобрување се должи и на трансформирањето на некогаш многу проблематичната авенија „Леофорос Кифисос“ во модерен, урбан автопат со 8 ленти кој се протега над 11 км должина покрај реката Кифисос, поврзувајќи многу од западните предградија на Атина, од Перистери до пристаништето Пиреј и до изградбата на автопатот Атики Одос. Денес, Атина е вибрантна метропола со инфраструктура од врвна технологија, антички споменици и музеи кои го земаат здивот, легендарен ноќен живот кој вклучува разни избори и трговски центри од светска класа.