cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Панегирик
Современа преродба
Обичајот да се упатуваат панегирици до монарсите повторно стапил на сцена во барокниот период, но има и ренесансни примери како Laudatio florentinae urbis од Леонардо Бруни до Фиренца од 1403 година и Еразмовиот Panegyricus, објавен во 1504 година. Така, во 1660 година, неколку панегирици биле објавени од англиски поети во чест на доаѓањето на власт на Чарлс II од Англија. Друго значајно дело го вклучува „Панегирикот за војводата од Лерма “, напишана од шпанскиот поет Луис де Гонгора во 1617 година. Руските поети од осумнаесеттиот век, а особено Михаил Ломоносов, ја прифатиле панегиричната форма за да ги прослават достигнувањата на руските цареви и царици.
Пепелашка
Пепелашка (француски: Cendrillon, германски: Aschenputtel, шпански: Cenicienta, италијански: Cenerentola, англиски: Cinderella) е позната класична народна сказна, отелотворување на митски-елемент на неправдена угнетувачка/триумфална награда. Оваа сказна се јавува во голем број варијанти во народното творештво на повеќе народи. Насловниот лик е млада девојка која живее во несреќни околности, кои одеднаш се преобразуваат во забележливо богатство. Зборот „Пепелашка“, по аналогија, значи онаа чии атрибути се непрепознатливи, или онаа која неочекувано постигнува признание или успех по период на непознатост и запоставеност.
Содржина
Пепелашка е сираче чиј татко, по смртта на мајка ѝ, се оженува за една лоша жена, која има две, исто така, злобни ќерки. Притоа, кога таткото е отсутен, маќеата ја тера Пепелашка да работи разни работи низ куќата, додека нејзините две ќерки живеат удобно и безгрижно. Бидејќи сирачето го оставиле да седи покрај огништето, каде што таа постојнао била извалкана со пепел, неа ја нарекуваат Пепелашка. Пепелашка живее тежок живот, но наспроти тоа, таа се однесува добро кон своите полусестри. Нејзината единствена утеха е посетата на гробот на нејзината мајка, каде таа засадува едно дрвце и со радост гледа како тоа расте.
Еднаш, кралот приредува бал во чест на својот син, на кој е поканета и маќеата со своите ќерки. Пепелашка има голема желба да оди на балот и маќеата ѝ ветува дека ќе ја поведе со себе, меѓутоа, таа ѝ истура во пепелта едно грне со леќа и на Пепелашка ѝ наредува да ги собере зрната како услов за присуството на балот. Бидејќи Пепелашка не може да ја заврши работата, нејзе ѝ помагаат гулабите и гугутките. Но, и покрај тоа што таа успешно ги завршува зададените задачи, маќеата го крши ветувањето и не ја носи на балот, под изговор дека нема соодветна облека.
Така, Пепелашка е разочарана, но таа оди на мајкиниот гроб и го замолува дрвото да ѝ даде убава облека. Кога Пепелашка се појавува на балот, принцот игра само со неа, а сите се восхитуваат на нејзината убавина. Истовремено, маќеата и нејзините ќерки со злоба ја гледаат непознатата девојка, која го пленила принцот. На полноќ, Пепелашка набрзина и без изговор бега од балот. Кога маќеата и ќерките се враќаат дома, ја наоѓаат Пепелашка покрај огништето, во нејзината стара, искината облека. Утредента, Пепелашка повторно оди на мајкиниот гроб, се облекува во најубава облека и оди на продолжението на балот, каде принцот повторно танцува само со неа. Сепак, и овојпат, кога се стемнува, Пепелашка го напушта балот. Истата работа се повторува и третиот ден, но тогаш бегајќи, Пепелашка го губи едниот чевел кој го пронаоѓа принцот.
Сепак, принцот не може да ја заборави непознатата убавица и затоа, кралот дава проглас дека сите девојки во кралството мора да го обујат изгубеното чевличе, со цел така да откријат која е девојката која на балот танцувала со принцот. Така, доаѓа ред чевелот да го пробаат и ќерките на маќеата, но на едната ќерка, чевелот ѝ е мал, па мајка ѝ ја советува да го пресече прстот. Принцот, мислејќи дека таа е вистинската девојка, ја поведува дома, но кога поминува крај гробот од мајката на Пепелашка, два гулаба му ја кажуваат вистината. Принцот се враќа назад и ѝ го дава чевелот на другата ќерка. Сепак, нејзе не може да ѝ влезе петата, а мајката ја советува да ја пресече, бидејќи така ќе стане кралица. И овојпат, минувајќи крај гробот на мајката на Пепелашка, два гулаба му ја кажуваат вистината на принцот. На крајот, кога Пепелашка го обува златниот чевел, веднаш се дознава дека таа е девојката која ја бара принцот. Притоа, тој ја зема со себе и ја носи во дворецот каде набрзо се венчаваат. На свадбата присуствуват и полусестрите, на кои гулабите им ги копаат очите.
Македонски изданија
Варијанти на оваа приказна се присутни во македонскиот фолклор, што покажува дека е мошне стара и распространета во многу земји, со свои варијанти (една од нив може да се чуе на извадокот, раскажан од жена од с. Банско, Струмичко). Притоа, во македонското народно творештво, ликот на Пепелашка е наречен Мара Пепелашка која останува сираче така што мајка ѝ се претвора во крава, а подоцна, откако татко ѝ се преженува, тој и новата жена ја колат кравата. Мара ги собира коските од мајка си и ги закопува во пепелта, а од жал за мајка си, таа постојано седи крај огништето, па поради тоа маќеата ја нарекува Мара Пепелашка. Еднаш, кога татко ѝ и маќеата одат на свадба, Мара ги откопува коските од мајка си и гледа дека тие се претвориле во златен накит и најубава облека. Така, таа скришум оди на свадбата, таму го привлекува вниманието на сите присутни, а потоа се враќа дома крај огништето. Таа го повторува истото уште двапати, а третиот пат, брзајќи да сигне дома порано, нејзе ѝ паѓа чевелот во реката. Чевелот го наоѓаат царските луѓе и царот наредува сите девојки да го пробаат чевелот. Така, тој открива дека чевелот ѝ припаѓа на Мара и се жени со неа.
„Пепелашка“ во меѓународната верзија има доживеано голем број изданија на македонски јазик, и тоа самостојно или како дел од збирките со приказни на Браќата Грим:
Шварценберг (Саксонија)
Шварценберг (Schwarzenberg) — град во округот Рудни Планини, во сојузната покраина саксонските Рудни Планини, близу германско-чешката граница. Градот се наоѓа околу 15 километри југоисточно од Ауе и 35 километри југозападно од Кемниц.
Основан во 12 век за заштита на трговскиот пат, малиот планински град станал центар на територијата позната како Грофовија Шварценберг, а подоцна и на Амт Шварценберг. За време на поделбата на Германија, Шварценберг бил дел од Источна Германија и станал најголемиот производител на машини за перење алишта во Источна Европа. Шварценберг станал пошироко познат во 1987, кога Штефан Хајм го извел терминот Слободна Република Шварценберг за малиот период помеѓу советските и американските окупациски зони во мај/јуни 1945 година.
Географија
Градот се наоѓа на надморска височина од 428,5 метри до 823 метри. Стариот град со црквата и замокот се наоѓа на карпа (Schlossberg, 593 м) околу која е создаден меандер на реката Шварцвасер, но главно локацијата на градот е во басен.
Составни делови
Стариот град со плоштадот, замокот и црквата Свети Ѓорѓи го создава историското јадро на градот. Форштат првично бил јужно продолжување на градот надвор од градските ѕидови (сега непостоечки), првично создаден околу една воденица. Фабриките и работничкит куќи од доцниот век околу станицата станале дел од Нојштат, северно од Стариот град, сега во него се наоѓа градското собрание и повеќе јавни институции. На северозапад и југозапад од Стариот град, се издигнуваат Хофгартен и Хајде, станбени области изградени во 1960-ти и 1970-ти, соодветно, користејќи големи станбени објекти. Станбената област Зоненлајте во северниот дел од градот била изградена во 1980-тите.
Иако градот припоил неколку соседни заедници во текот на годините, неговото население останало стабилно на околу 20.000 жители. Заксенфелд, Нојвелт и Вилденау/Брикенберг веќе биле припоени во Шварценберг помеѓу 1913 и 1920. Гринштетел бил припоен во 1996 година, Бермсгрин, селото Јегерхаус, Крандорф и Ерла во 199, а Пела во 2008 година.
Соседни заедници
Заедници со кои се граничи градот се Гринхајн-Бајерфелд на североисток, Рашау на исток, Брајтенбрун и Зоза на југ и Бокау и Лаутер на запад.
Основање и рана историја
Шварценберг бил првпат документиран во 1282 година, како „civitas Swartzenberg“, но одредени артефакти ископани во 1977 година, датираат од пред 1200 година, а официјалната година на основање е фиксирана на 1150. Градот се развивал надвор од утврдување, кое се верува дека е создадено од Хајнрих Втори, војвода на Австрија за заштита на важниот трговски пат помеѓу Плајснерланд и Бохемија во инаку ненаселената област.
Шварценберг на германски означува црна планина. Според легендата, царот од Отонската династија го основал градот и го именувал според бојата на карпата. Се верува дека градот е иемнуван по густата и темна шума во близина на градот.
Низ градот поминале царот Фридрих I Барбароса во 1170 година, а потоа и неговиот син, царот Хајнрих VI. Подоцна, се случиле бројни промени на сопственоста. Во 1334 година, династијата Лобдебург го држела Шварценберг и неговата околина како феуд. Династијата Тетау го зазела градот во 1425 и го продала на изборниот кнез Јохан Фридрих I во 1533 година.
Околу замокот Шварценберг започнале да се основаат повеќе села и околу 1500, живееле 48 семејства, кој потоа бил седиште на началникот за рудниците во оваа област. Во текот на реформацијата, градот станал протестантски.
Средновековна историја
Панорамата на Шварценберг е доминирана од црквата и замокот, кој бил изградена на темели од проанешен замок. Овој поранешен замок може да биде сметан како една од најстарите градби во градот. Црквата Св. Ѓорѓи е нешто понова, изградена во доцниот век. Со помошта на најстариот познат цртеж во Шварценберг, дело со молив и масло на Вилхелм Дилих од раниот век, може да се добие претстава за првобитниот изглед на градот. На крајот на денешната Oberen Schloßstraße се издига дворецот (Schloss), кој некогаш бил изграден како заок и кој во текот на неговата историја, бил прошируван и обновуван многупати. На самиот плоштад, на другиот крај од горенаведената улица, се наоѓа Градското собрание. Третата важна зграда во историскиот центар на градот била црквата, која станала преала во 17 век и била заменета од St.-Georgen-Kirche. Покрај старата црква се наоѓаат гробиштата, познати како Unterer Markt. Не долго пред тоа, станале премали и биле заменети од други поголеми гробишта надвор од градските ѕидини. Во градот, исто така, имало и две порти.
Откако градот повеќе не можел да се справи со растот на населението, почнале да се градат згради надвор од градските ѕидини. Во споменатиот цртеж, првите „предградски“ згради можеле да се видат веднаш под црквата.
По Втората светска војна
По предавањето на Германија во Втората светска војна, Шварценберг најпрвин останал, за историски нејасни причини, неокупиран. На 11 мај 1945, неколку антифашистички граѓани презеле иницијатива за преземање на власта во овој вакуум-период. Оваа епизода траела до 25 јуни 1945, кога советските трупи влегле во градот. Во 1984, писателот Штефан Хајм го измислил терминот „Република Шварценберг“ во неговиот роман Шварценберг, кој бил заснован на овој настан. За ова време настанале многу легенди. Во 2004, писателот Фолкер Браун исто така расправал за овој настан.
Население
Движење на населението низ години (од 1960, на 31 декември):
1 29 октомври
2 31 август
Култура и знаменитости
Често историскиот центар на Шварценберг е нарекуван како „Бисер во Рудните Планини“.
Плимна сила
Плимна сила или приливна сила — споредна последица од силата на тежата која ги причинува плимата и осеката. Се јавува поради тоа што силата на тежата со која едно тело дејствува врз друго не е ремномерно иста насекаде по телото — поблискиот дел од телото се привлекува посилно отколку подалечните делови. Оттука се гледа дека плимната сила е диференцијална. Да го земеме гравитациското привлекување на морињата најблиску до Месечината, копното и морињата најдалеку од неа. Постои заемно привлекување помеѓу Месечината и копнениот дел од Земјата кое дејствува на нејзиното тежиште. Меѓутоа, Месечината ги привлекува посилно поблиските мориња бидејќи се течни, па така тие во мала мера се приближуваат кон неа, предизвикувајќи плима. Подалечните мориња се привлекуваат помалку. Би се очекувало привлекувањето на подалечните да предизвика осека, но бидејќи привлекувањето (забрзувањето) на копнениот дел е посилно, добиваме релативно забрзување на тие води нанадвор. Гледајќи ја Земјата во целина, забележуваме дека сета нејзина маса заемно се првлекува со онаа на Месечината, но поблиските мориња се привлечени повеќе од подалечните, што води до одвојвуање.
Во поопшта смисла во контекст на небесната механика, поимот „плимна сила“ може да се однесува на ситуација каде телото или материјалот (на пр. водата) е претежно под гравитациското влијание на друго тело (на пр. Земјата), но е подложено на растројување гравитациските ефекти на трето тело (на пр. Месечината). Во овие случаи, вознемирувачката сила се нарекува и плимна сила (на пример, пореметувачката сила на Месечината): ова е разликата помеѓу силата со која третото тело дејствува врз второто и силата со кое третото тело дејствува врз првото.
Објаснување
Кога на телото 1 се дејствува со гравитациона сила од друго тело 2, полето може значително да се разликува меѓу страната која е насочена кон телото 2 од страната која не е насочена кон тоа тело. Сликата 2 ја прикажува диференцијалната сила на гравитацијата на сферно тело со која дејсвува другото тело. Овие т.н. плимни сили предизвикуваат напрегања кај двете тела и можно е да ги промени облиците на двете тела, а во крајни случаи, и едно од телата целосно да се распадне. Рошовата граница е растојанието од планетата на кое плимните сили ќе предизвикаат објектот да се распадне поради диференцијалната сила на гравитацијата од планетата која го надминува привлекуњето на поединечните делови на тоа тело. Овие напрегања нема да се случат доколку гравитационите полиња се униформни, бидејќи униформното поле предизвикува целото тело да забрзуа заедно во иста насока со ист чекор.
Ефекти на плимната сила
Во случајот на бесконечно мали еластични сфери, ефектот на плимните сили е промената на обликот на телото без да им промена на зафатнината на телото. Сферата постанува елипсоид со две испакнатини, насочени кон и од другото тело. Поголемите тела наликуваат на овоид, и се благо сплескани, односно истото што им се случува на Земјините океани под дејство на Месечината. Земјата и Месечината се вртат околу заедничкиот центар на маса или барицентар, и нивното гравитационо привлекување ја обезбедува центрипеталната сила потребна за да се задржи ваквото движење. На набљудувач на Земјата, блиску до овој барицентар, ситуацијата е следна: Земјата како тело 1 дејствува гравитационо на Месечината како тело 2. Сите делови на Земјата се изложени на гравитационите сили на Месечината, со што се предизвикува водата во океаните да се прераспредели, при што се создаваат испакнатости во близина на Месечината и на страната спротивна на Месечината.
Кога едно тело се врти под дејство на плимни сили, внатрешното триење ќе доведе до постепено оддавање на вртежната кинетичка енергија како топлина. Ако телото е доволно близу до главното тело, ова може да доведе до вртење во орбитата кое е плимно сврзано, како што е случајот со Земјината месечина. Плимното загревање ги создава драматичните вулкански ефекти на Јупитеровата месечина Ија. Стресовите предизвикани од плимните сили исто така предизвикуваат постојани месечни месечинотреси на Земјината месечина.
Плимните сили придонесуваат за океанските струења, кои пак ги одредуваат светските температури преку преносот на топлината до половите. Се претпоставува дека содополнителните фактори, промената на хармонискиот ритам на плимните сили може да доведе до промена на климата. Сепак, до денес не е докажана оваа поврзаност.
Плимните ефекти се особено истаканти во близина на мали тела со големи маси, како што се неутронските ѕвезди или црните дупки, каде се причина за „шпагетификацијата“ на упадната материја. Плимните сили ги создаваат океанските плими и осеки, wкаде телата одговорни за појавата се Месечината и во помала мера, Сонцето. Плимните сили се исто така причина за плимното сврзување, плимното забрзување и плимното загревање.
Математичка разработка
За едно (надворешно) гравитационо поле, плимното забрзување во точка во однос на телото се добива како векторска разлика од гравитационото забрзување во центарот на телото  (поради надворешно создаденото поле) и гравитационото забрзување (поради истото поле) во одредена точка. Соодветно, поимот плимна сила се користи за да се опише плимното забрзување. Треба да се има предвид дека гравитационото поле кое се разгледува е само надворешното гравитационо поле, гравитационото поле на телото (како што е прикажано на графикот) не се од важност. (Со други зборови, споредбата е со услови во определена точка, како што би биле доколку нема надворешно создадено поле кое дејствува нерамномерно во определена точка во центарот на референтното тело. Надворешно создаденото поле вообичаено она создадено од движењето на трето тело, најчесто Сонцето или Месечината се најчесто употребуваните примери за точки на и над Земјината површина во геоцентричен појдовен систем.)
Плимното забрзување нем побарува постоење на вртење или тела во орбити, на пример, телото може да биде во слободен пад во права линија под влијание на гравитационото поле додека сè уште било под влијание на (променливо) плимно забрзување.
Според Њутновиот закон за сеопфатна гравитација и законите за движењето, тело со маса m на растојание R од центарот на сферта со маса M чувствува сила од \vec F_g, еднакво на забрзувањето \vec a_g, каде \hat r е единичен вектор насочен од телото M кон телото m (во овој случај забрзувањето од m кон M има негативен знак).
Да се разгледа сега забрзувањето од сефрата со маса M почувствувано од честичка до телото со маса m. при што R е растојанието од центарот на телото M до центарот на телото со маса, нека ∆r е (релативно мало) растојание на честичката од центарот на телото со маса m. Поедноставно, растојанијата првично се разгледуваат само во насока кон и од сферата со маса M. Ако телото со маса m iе сфера со полупречник ∆r, тогаш новата честичка може да се смета дека е сместена на површината, на растојание (R ± ∆r) од центарот на сферата со маса M, и за ∆r може да се земе позитивна вредност кога честичката од телото M е на растојание поголемо од R. Занемарувајќи го гравитационото забрзување кое може да биде од честичкатакон телото со маса m, може да се добие забрзувањето на честичката поради гравитационата сила кон M како:
Извлекувајќи го R2 пред заградите се добива: <dl><dd></dd></dl> Маклареновиот ред е  па ќе се добие проширување: <dd></dd>
Кога ќе се пресмета на овој начин при случајот каде ∆r е растојанието по должина на оската која ги поврзува центрите на m и M, \vec a_t е насочено наандвор од центарот на m (каде ∆r е нула).
Плимното забрзување може да се пресмета од оската која ги поврзува телата m и M, при што е потребна векторска пресметка. Во рамнината на таа оска, плимното забрзување е насочен навнатре (кон центарот каде ∆r е нула), а големината е | \vec a_t(осно)| /2 при линиска претоставка како на слика 2.
Плимните забрзувања на површината на планетите во Сончевиот Систем воопшто се многу мали. На пример, плимното забрзување на Месечината на површината на Земјата по должина на оската Месечина-Земја е околу 1,1 × 10−7 g, додека пак сончевото плимно забрзување на површината на Земјата по должина на оската Земја-Сонце е околу 0,52 × 10−7 g, каде g е гравитационото забрзување на површината на Земјата. Па оттука нараснувачката плимна сила (забрзување) причинето од Сонцето е околу 45% од она на Месечината. Сончевото плимно забрзување на површината на Земјата првпат е пресметано од страна на Њутн во неговото дело Принципи.
Феликс Менделсон
Јакоб Лудвиг Феликс Менделсон Бартолди (Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy; - ) — истакнат германски композитор, пијанист и диригент од времето на романтизмот. Тој е истакнат претставник на епохата на роматизмот, но во неговото дело сепак е нагласено чувството за класична форма. Има голема заслуга за запознавањето и оживувањето на делото на Јохан Себастијан Бах. Со успех твореше во сите подрачја на музичкото творештво, освен во операта. Меѓу неговите најдобри музички дела спаѓаат „Виолински концерт во е-мол“ и увертирата на „Сонот на летната ноќ“.
Роден е 1809 во Хамбург во богато еврејско семејство коешто го бележи прочуениот филозоф Мозес Менделсон. За разлика од некои композ.тој не морал да се бори со родителите за своето главно занимање бидејќи родителите на Менделсон се грижеле за неговиот муз. развој кога го виделе неговиот талент. По преселувањето во Берлин, тој учи кај прочуени педагози, кај пијанистот Бергер, композ. Целтер, а слушал и на филозофски факултет. Тој бил во директна врска со многу истакнати личности, претставници на уметноста и науката кои биле чести гости во домот на Менделсон. Неговиот композ. талент созрева рано, т.ш со 17 години ја пишува предиграта-Сонот на летната ноќ според драмата на Шекспир, а год. подоцна и единствената опера-Свадбата на Гамачо веќе во младешките год. Менделсон стекнува голема љубов и почитување кон делата на Бах. Проучувајќи ги делата на Бах, Менделсон ја увидел сета негова величина и значење што биле директна причина да предизвика епохален потфат 100 после изведбата на Бах.-Пасија по Матеја да биде повторно изведена во Берлин под диригентство на Менделсон. Тој датум е почеток на Баховта ренесанса со кое името Бах повторно станува врвна култура оставена на човештвото. Истата год. Менделсон оди во Лондон каде доживува успех како диригент на некои свои творби. После престојот во Шкотскаја создава прочуената Шкотска симфонија, а потоа оди во Италија и Франција. Во Италија се запознава со Берлиоз, а средоземното поднебје го инспирира да ја напиши прочуената Италијанска симф. 1835 Менделсон заминува во Лајпциг каде го добива местото на градски диригент во местото Гевант Хаус. Тој го издигнува муз. животна Лајпциг на врвно ниво, а 1843 г. го основа и Лајпцишкиот конзерваториум — прва установа од овој вид во Германија.
Во меѓувреме неговото здравје се нарушува, а непрекинатата работа целосно го исцрпува неговиот организам. Смртта на сестра му и татко му го забрзува неговиот крај, умира 1847 г. на 39 г. Како композ. Менделсон е изразит лиричар тоа типично романтична црта го поврзува во голема мера со Шуман. Сепак Менделсон се одликува со сопствни поединечни односи, посебно во планот на мелодиката и односот на музичката форма. Кај него интелектот секогаш бил регулатор на муз. содржина која се движела во границите на прегледноста и формалната унапредност. Поради тоа не треба да не чудатзборовите на Менделсон за Хектор Берлиоз дека после прелистувањето на партитурите на Берлиоз, треба секогаш да сеизмијат рацете.Во разузданиот романтичарски период на Берлиоз, Менделсон гледал само неугледост, недостаток за смисла на симетрија, јаснотија и елеганција.Како и сите романтичари и Менделсон многу му посветува внимание на пијаното и дава огромно значење за него. И кај него минијатурите за пијано имаат значајна улога, а посебно 8-те книги т.н -Песни без зборови-(48 клавирски минијатури). Неговата лирика целосно се искажува во овие програмски дела кои претставуваат своевидни слики муз. оформени на оригинален начин. Од виртуозните дела за пијано најзначајни се:”Сериозните варијации “ оп.54, “рондо капричозо” оп.14. А, на полето на концертната муз.тоа се двата концерти за пијано и оркестар. Сепак на планот на концертната муз. најповеќе се издвојува генијалниот концерт за виолина и оркестар оп.64, еден од најуспешните дела. Во ова дело се здружени големата мелодиска инвенција, довршеноста на темата и големиот степен на виртуозитет. Од оркестарски дела најзначајни се увертирите и симфониите. Од увертирите:”Хебриди”, “Сон на летната ноќ”, а од симфониите се III во a-мол Шкотска симфонија и IV A-dur “Италијанска симфонија”. Менделсон се искажал во голема мера и на планот на вокал. муз.Пишувал соло песни, помали вокални ансамбли и хорска муз. Најуспешните дела во вокалниот род Менделсон ги дава на планот на ораториумот, форма коа привлекла бр. романтичарски композ.Интересен е фактот дека сл. Како и Хендл и Хајдн и Менделсон ги пишувал ораториуми за лондон и неговиот најпрочуен ораториум е Елијас, бил првпат изведен во 1846 г. во Бирминген под диригентство на авторот. И покрај влијанието од Бах - ораториум М. Дава и сопствен придонес во развојот на оваа форма преку типичните за него лирско романс. музички уфрлувања на либретата за ораториумот. Од сето реченојасно се гледа огромната улога на Менделсон во муз. живот на Германија и Европа од првата половина на XVIIIвек. Сите заслуги како композитир и диригент и творец на Баховата преродба како и основа на Лајпциг конзерваториумот му обезбедуваат трајно место во муз. историја.
Бониту (Јужно Мато Гросо)
Бонито (на португалски: Bonito) — општина која се наоѓа во бразилската сојузна држава Јужно Мато Гросо. Зафаќа површина 4.934 квадратни километри, а според пописот во 2010 година неговото население било 19.587 жители. Местото е позната и популарно туристичко одредиште, поради многуте прекрасни природни убавини и реткости како пештери, кристално бистри надземни и подземни езера, реки и водопади, за што постојат над 30 туристички тури.
Копилица (Радобор)
Копилица — археолошко наоѓалиште во битолското село Радобор. Претставува населба од неолитско време. Се наоѓа на околу 2 км северозападно од селото, и на 300–400 м од управната зграда на ЗИК „Пелагонија“ — погон во селото Радобор, каде при орањето на нивите се откриени многубројни фрагменти од керамички садови, парчиња од куќен лепеж и орудија од камен и коска.
Челенка
Челенка – невестински украс за на глава. Престанала да се носи кон крајот на XIX век.
Се изработувала од чаталесто дреново дрво, обвиткано со шарени крпи. На главата се придржувало со ремче под гушата, а со други ремчиња се прикачувала на рамото на горната облека. Од неа надолу се спуштале низи од пари или монистра што ѕвонеле при одењето.
По овој украс е наречен и хералдичкиот елемент челенка кој стои врз шлемот или има улога на самостојно обележје.
Биатлон на Зимските олимписки игри
Биатлонот за првпат бил уклучен во олимписката програма на Зимските олимписки игри 1960 во Сква Вали каде била одржана трката на 20 км поединечно за мажи. На игрите во 1968 во Гренобл, била воведена машката штафетна трка 4×7.5 км, а на игрите во 1980 бил воведен спринтот од 10 км за мажи. Почнувајќи од Зимските олимписки игри 1992 во Албертвил, на програмата биле воведени женски дисциплини, т.е трката на 15 км поединечно, штафетната трка 3×7.5 км (4×7.5 км во периодот 1994-2002, и 4×6 км во 2006), и 7.5 км спринт. Дисциплината потера (12.5 км за мажи и 10 км за жени) била вклучена во програмата на игрите во 2002 во Солт Лејк Сити. Првопласираните шеесет натпреварувачи од спринтот (10 км за мажи и 7.5 км за жени) се квалификуваат за спринтот. Победникот на спринтот, прв ја започнува потерата, следен по останатите кои завршиле зад првопласираниот со соодветните временски интервали. На игрите во 2006 во Торино, била воведена дисциплината масовен старт (15 км за мажи и 12.5 км за жени) во која заедно се натпреваруваат најдобрите 30 биатлонци од претходните четири дисциплини.
Пред дебито на биатлонот на Зимските олимписки игри 1960, постоела дисциплина воена патрола која се одржала на четири зимски олимпијади: 1924, 1928, 1936, и 1948 година. Медали биле доделени само во 1924 година, бидејќи на следните три олимпијади дисциплината била показна.
Табела на медали
Ажурирана по Зимските олимписки игри 2014
Знамиња на Тамерлановата војска
Знамињата на Тамерлановата војска не се доволно познати. Во текот на своите воени походи, Тамерлан користел знаме на кое биле претставени три прстена. Ова знаме се сретнува во две варијанти. Во едната варијанта трите прстени се во црвена боја со црна позадина, додоека во втората варијанта, прстените се во бела боја и сина позадина. Според некои историчари, трите прстени ги симболизираат земјата, водата и небото. Според други извори, овој симбол, Тамерлан го позајмил од Тибеќаните кај кои трите прстени ги симболизираат минатото, сегашноста и иднината.
Музички форми
Музички облици или музички форми се структурни, конструктивни или организациски принципи на музичко творештво, аналогни на пр. на граматиката и синтаксата во јазикот и книжевноста. Ова се општи теоретски модели кои во практиката на компонирање манифестираат неограничен број поединечни решенија како музички дела со уникатен облик. Поимот музичка форма потекнува од естетиката и теоријата на музиката од XVIII век, артикулирајќи ја рационалистичката потреба за интегритет, пропорција и симетрија на уметничкото дело. Во XX век општите и поединечните процеси на распаѓање на традиционалните форми и структури во општествениот живот и уметноста произвеле отстапување од конвенционалното поимање на музичката форма, нагласувајќи, во процесот и исходот на композицијата, со слободен дизајн на структурата на звукот и интерпретација и изведба на музиката. Историски гледано, музичките форми зависат од идеите и уметничките барања на одредени периоди и од културните и етничките кругови во кои потекнуваат. Во европската уметничка музика, музичките форми се поделени според повеќе критериуми, на повеќе видови: вокални, вокално-инструментални, инструментални и музичко-сценски. Понатаму, музичките форми можат да бидат едно движење и повеќе движење. Меѓу повеќеделните инструментални форми, најпознати се суита, соната, концерт и симфонија, во вокална и вокално-инструментална музика миса, ораториум и кантата и во музичката сцена опера. Во рамките на поединечните движења, монотематските и битематските форми и форми со повеќе теми се разликуваат според бројот на основни музички мисли. Монотематски форми се на пр. средновековните органуми, дисканти, мотети, но исто така и барокните пасакаља и канцона. Битематските и мултитематските форми се сите видови варијации, барокна суита и соната, дводелна песна, класична форма на соната, рондо итн. Според бројот на делови, музичките форми се поделени на хомофонични и полифонични. Како важен посебен предмет, музичките форми се изучуваат во рамките на музичката педагогија.
Украдениот накит (филм од 1931)
Содржина
Во Лос Анџелес, полициските детективи ја истражуваат кражбата на накитот на глумицата Норма Ширер, која се случила за време на годишниот бал...
Брезовец (Лендава)
Брезовец (словенечки: Brezovec) — населба во Општина Лендава во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Прекмурје. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
Герлиц (округ)
Герлиц (Landkreis Görlitz) — округ во Саксонија, Германија. Именуван е по неговиот главен град Герлиц. Се граничи (од запад надесно) со округот Бауцен, сојузната покраина Бранденбург, со Полска и Чешка.
Историја
Округот бил основан во август 2008 со спојување на трите помали окрузи: округот Лебау-Цитау, Долношлеска Горна Лужица и слободниот град Герлиц.
Грб
Грбот на округот Герлиц содржи симболи од државите кои некогаш владееле со округот. Црниот орел со полумесечина на градите се однесува на Шлеска. Крунисаниот лав со две опашки се однесува на Бохемија. Ѕидот се однесува на градот Бауцен и Горна Лужица и лисјата од липа се однесуваат на лужичката заедница.
Дорфулија
Дорфулија — село во Општина Лозово, во областа Овче Поле, во близина на патот Велес - Штип.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во југозападниот дел на областа Овче Поле, оддалечено 2,5 километри јужно одопштинскиот центар Лозово, 15,5 километри североисточно од Велес и 26 километри јужно од Свети Николе.
Историја
На крајот на XIX век селото било дел од Штипската каза на Отоманското Царство. Според податоците на бугарскиот етнограф Васил К’нчов, селото во 1900 година имало 900 Турци. Како турско село означено било и од страна на Леонард Шулце Јена и Димитар Гаџанов.
Население
Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 756 жители.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живеел 631 жител, од кои 425 Македонци, 1 Албанец, 161 Турчин, 16 Власи, 9 Срби и 19 лица без податоци. На табелата е прикажан националниот состав на населението низ сите пописни години:
Родови
Според истражувањата од 1958 година, родови во селото се:
Турски
Македонски
Албански
Влашки
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1708 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 558 гласачи.
Иселеништво
Во 1928 година 10 турски семејства од селото се иселиле во Турција. Наредното иселување на турското население било во периодот од 1954 до 1958 година, кога се иселиле околу 160 семејства. И тие заминале во Турција.
Исакиј Печерски
Исакиј Печерски е христијански светец од 11 век
Живеел во времето на светите Антониј и Теодосиј. Според христијанското верување заминал во Киевско-печерската лавра како богат трговец. Оставил сè и им го разделил на сиромасите, а тој се предал на најстрогиот подвиг во заѕидана келија. Самиот Свети Антониј низ отвор му подавал по една просфора и тоа секој втор ден. Починал во 1090 година.
Православната црква неговиот ден го чествува на 14 февруари.
Ласерда (лифт)
Градбата е висока 72 метри и има две кули: една што ја напушта карпата и ги пробива планинските падини, балансирајќи ги кабините, и уште една видлива, која се приклучува кон првата кула, слегувајќи до нивото на Долниот град. Најпознатиот лифт во Баија може да превезува 900 илјади патници месечно или, во просек, 28 илјади луѓе дневно по цена од петнаесет бразилски реали по патник, на триесет и две патувања.
842 Керстина
842 Керстина — астероид во орбита околу Сонцето.
NGC 6399
NGC 6399 — леќеста галаксија во соѕвездието Змеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6399 се споменува и како UGC 10896, MCG 10-25-59, CGCG 300-47.
Откривање
Објектот е откриен на 7 јули 1885 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6399 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,4 m/лм2. NGC 6399 има привидни димензии од 1,1' х 0,6'.
Херзелберг-Хајних
Херзелберг-Хајних (Hörselberg-Hainich) — општина во округот Вартбург, во Тирингија, Германија. Била создадена на 1 декември 2007 со спојување на поранешните општини Беринген и Херзелберг.
NGC 6399
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 31 м 50,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +59° 36' 56"". Положбениот агол на објектот е во износ од 5°.
Други поделби
Проучување на NGC 6399 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 60442. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 53; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3900. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1102.
Хоуп Пим
Хоуп Пим е измислен лик кој се појавува во американските стрипови објавени од Марвел Комикс. Создаден од Том ДеФалко и Рон Френц, ликот првпат се појавил во A-Next #7 (април 1999 година) како супернегативец Црвената кралица. Таа е ќерка на Хенк Пим и Џенет ван Дајн во универзумот MC2.
Еванџелин Лили портретира поинаква верзија на ликот, Хоуп ван Дајн, во филмот Човекот-мравка од Марвел Кинематографскиот Универзум (2015) и се појавува како наследник на Осата во филмовите Човекот-мравка и Осата (2018), Одмазници: Крај на игрите (2019) и Човекот-мравка и Осата: Квантуманија (2023). Лили се враќа во анимираната серија Што ако...? (2021) како алтернативна верзија. Медлин МекГро ја толкува младата Хоуп во Човекот-мравка и Осата.
Историја на објавување
Ликот бил создаден од Том ДеФалко и Рон Френц и првпат се појавил во А-Некст #7 (април 1999 година).
Измислена биографија на ликови
По смртта на нивните родители, Хоуп Пим и нејзиниот брат близнак Big Man (Хенри Пим, Џуниор) се налутуваат кога луѓето почнуват да го нарекуваат А-Некст како „следната генерација“ на Одмазниците. Користејќи го богатството на нивните родители, близнаците го собираат тимот на супернегативци Revengers и добиваат пристап до замокот на Одмазниците преку безбедносните кодови на нивните родители. Кога го напаѓаат А-Некст, Хоуп почнува да ја мачи Касандра Ланг, чувствувајќи дека таа е вистинскиот наследник на Одмаздниците. Надежта конечно е запрена кога Хенри Џуниор ја спречува да ја иницира секвенцата за самоуништување на замокот, што би ги убило и А-Некст и Revengers.
Црвената кралица подоцна била видена како користи Силиконг, криминалец кој бил мутиран со кристализиран човек, и неговите клонови за да му се одмазди на А-Некст, но нејзините планови биле спречени од нив и од Американскиот сон.
Некаде по настанот Spider-Verse, Црвената кралица се здружува со Ентрала за да ја преземе контролата врз А-Некст користејќи хипноза и планира да ја натера Касандра Ланг/Стингер да го погуби сопствениот татко, Скот Ланг/Човекот-мравка. Нејзините планови се спречени од Девојката-пајак (сега позната како Жената-пајак), Новите воини и чичко Бен/Човекот-пајак од Земјата-3145.
Моќности и способности
Како Црвена кралица, Хоуп Пим користи вградени био-крилја за да лета. Исто така, таа има вградени био-електрични бластери на ракавиците на задниот дел од нејзините раце, а во нејзините ракавици се вградени канџи кои се продолжуваат. Сепак, таа нема способност да ја промени нејзината големина.
Разно
Хоуп ван Дајн / Осата се појавува во Човекот-мравка и Осата: Нано битка! атракција во Хонг Конг Дизниленд, со Еванџелин Лили која ја повторува нејзината улога од филмовите.
Гратачека
Гратачека е ладна улична храна со потекло од Рим, Италија. Вообичаено се продава во киосци и барови, се состои од рачно ситно дробен мраз со вкус на различни вкусови на сладок сируп. Денес некои продавачи на гратачека користат механичка дробилка на мраз, наместо да го дробат или рендаат мразот со рака. Некои продавачи веруваат дека користењето машина е похигиенско во споредба со дробењето на мразот со рака.
Ала фонте д'оро
Киоскот Ала фонте д'оро е најстариот во градот, а им служи на Римјаните и туристите од 1913 година. Киоскот користи машински дробен мраз, наместо рачно дробен.
Поврзано
Ситно дробен мраз
Таки Хрисик
Таки Хрисик (, -, ) македонски композитор и музички педагог.
Животопис
Музика учел кај австрискиот композитор и диригент А. Храше, а музичкото образование го дооформил по Ослободувањето во Скопје. Потоа заминал во Битола, кадешто работел како наставник по музика во Учителската школа и во Гимназијата. Во меѓувреме работел и како диригент на хорот „Стив Наумов“.
Творештво
Во СФРЈ постоеле неколку обиди за промена на химната Еј, Словени. Последен посериозен обид бил во 1973/74 година. Тогаш како најприфатлива била мелодијата од македонскиот композитор Таки Хрисик, која всушност била и одбрана како најдобра на анонимен конкусрс.
Хрисик бил автор на голем број на хорски дела, камерна музика, соло песни, оркестарски дела и околу 1500 мелографски записи на македонски и влашки песни.
Неговата свечената песна за браќата Св. Кирил и Методиј е химна на Универзитетот Св. Кирил и Методиј во Скопје.
Работел како диригент на хорот „Стив Наумов“ во Битола.
NGC 1978
NGC 1978 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Златна Рипка, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1978 се споменува и како ESO 85-SC90, in LMC.
Откривање
Објектот е откриен на 6 ноември 1826 година од страна на Џејмс Данлоп, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 9 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1978 е од видот OCL. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 10,7 m. NGC 1978 има само една позната привидна димензија, која изнесува 3,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 28 м 45,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 66° 14' 14".
Други поделби
Проучување на NGC 1978 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 445; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8891.
Грчка кујна
Грчка кујна (Ελληνική κουζίνα) — средоземна кујна. Современата грчка кујна широко користи зеленчук, маслиново масло, житарки, риба, вино (бело и црвено) и месо (вклучувајќи јагнешко, живина, телешко, говедско, зајачко и свинско месо). Други важни состојки вклучуваат маслинки, тестенини (особено хилопити, вид на тестенини слични на таљатели), сирење, сок од лимон, билки, леб и јогурт. Најраспространето жито е пченицата; понекогаш се користи и јачмен. Вообичаени состојки за десерт се јаткастите плодови, медот, овошјето и фило пецивото. Многу е под влијание на отоманската кујна, така што посебната кујна на Грците од Анадолија прави јадења како баклава, таратор, гиро, мусака, долмаде, џувараки и кефтети. Уште повеќе е под влијание на италијанската кујна и кујните на другите соседни јужноевропски земји, меѓу кои често може да се најдат и кујните на средоземните острови. Најкарактеристичен и најстар елемент на грчката кујна е маслиновото масло, кое се користи во повеќето јадења. Се произведува од маслинки кои се одгледуваат низ целиот регион и придонесуваат за карактеристичниот вкус на грчката храна. Самите маслинки често се јадат како само јадење. Основните житни култури во Грција се пченицата, иако се одгледува и јачмен. Најкорисен зеленчук во грчките јадења вклучуваат домати, модар патлиџан (сини домати), компири, боранија, бамја, зелени пиперки и кромид. Медот во Грција е главно од нектарот на овошјата и цитрусните дрвја: лимон, портокал, горчлив портокал, мајчина душица и борови мед. Мастика (ароматична смола од слонова коска) се одгледува на егејскиот остров Хиос.
Грчката кујна користи некои вкусови почесто од другите средоземни кујни, меѓу кои најчесто се ориганото, нането, лукот, кромидот, зачинот и ловоровите листови. Други вообичаени билки и зачини се босилек, мајчина душица и семе од анасон. Магдоносот се користи и како гарнир на некои јадења. Многу грчки рецепти, особено во северните делови на земјата, користат „слатки“ зачини во комбинација со месо, на пример цимет или каранфилче во комбинација со пиперка (со месо).
Климата и теренот во Грција не влијаат на одгледувањето кози, овци и говеда, така што јадењата со говедско месо се ретки. Јадењата со риба се вообичаени на брегот и на островите. Во грчката кујна се користат различни видови сирење, вклучувајќи Фета, касери, кефалотири, гравиера, антотајрос, манури, мецовоне, ладотајри (сирење со маслиново масло), калатаки (специјалитет од островот Лимнос), катики-цалафути (крем сирење)., погоден за намази) ) и мизитра.
Се смета дека премногу софистицираноста на рецептите е против срдечниот дух на грчката кујна, иако неодамнешните трендови меѓу грчките кулинарски кругови имаат тенденција да фаворизираат малку пософистициран пристап.
Вечерата е вообичаена во Грција, веќе долго време. Таверната и е стиоаториото се широко распространети, каде се служи локална кујна по пристапни цени за месното население и туристите. Од неодамна, брзата храна во Грција станала пораспространета, со локални синџири како што е Гуди, но повеќето Мекдоналдс сендвичари биле затворени во тоа време. Мештаните сè уште претежно јадат храна од грчката кујна. Дополнително, некои традиционални грчки јадења, како што се сувлаки, гиро и пита, или пита леб (источната верзија на тенок, тркалезен леб, кај нас познат како пунџа или леб, но малку потенок - обично се чува како тиропита и спинакопита ). служи како брза храна.
Голем Град
Голем Град (Змиски Остров или Св. Петар) — остров во Преспанското Езеро од големо културно-историско значење. За него погрешно се смета дека е единствениот остров во Република Македонија, во која впрочем постојат повеќе езерски и речни острови.
Географија
Островот е долг 750 м, а широк 450 м, со највисок дел 50 м над езерото. Од сите страни островот е заобиколен со карпи и спили со височина 20 до 30 метри. Над нив се оформува плато со две возвишенија на северниот и јужниот дел на островот. Меѓу возвишенијата има седло кое на бреговите завршува со мали заливи. Овие два заливи се единствените места од кои може да се пристапи на висорамнинката.
Животински и растителен свет
Голем Град е прогласен за строг природен резерват заради специфичните геоморфолошки одлики, карактеристичната флора и фауна и поради своето историско минато.
На островот Голем Град според академик Ханс Ем, јасно се издвојуваат две шумски заедници и тоа шумата на дива фоја (Biaro tenuifoliae-Juniperetum excelsae) и шумата на вебиевиот бадем и мазната копривка (Pruno webbii-Celtetum glabrae).
Статус
Според Указот за прогласување на Законот за прогласување на дел од планината Галичица за Национален парк, во членот 4 на овој закон се потенцира дека во границите на паркот влегува и островот Голем Град во Преспанското Езеро.
Поради природните вредности кои ги поседува, со Планот за просторно уредување на паркот за островот одреден е посебен режим на заштита и ставен е во зоната за строга заштита. Режимот на заштита во овие зони дефиниран е во член 104 од Законот за заштита на природата (Сл. Весник на РМ 67/04).
Во 2008 островот е отворен за туристи.
Историски споменици
На островот на релативно мала површина сконцентрирани се голем број културни историски споменици и природни вредности. Два километри долгиот воден пат од селото Коњско води до оваа природна тврдина, издигната 30 м над езерската вода и со површина од 18 хектари. Денес е ненаселена, но е богата со ендемски растенија, ретки птици, залични заедници на животни, како и објекти, записи и наоди кои зборуваат за долгите векови на населеност на островот.
Освен сочуваната црква Св. Петар, средновековната црква Св. Димитрија, постои и ранохристијанската базилика од крајот на IV и почетокот на V век, каде се откриени остатоци од поден мозаик.
Гибони
Гибони —  на примати кои ја населуваат Југоисточна Азија. Тие се најблиски со семејството на хоминидите (големите човеколики мајмуни) и, соодветно, често се нарекуваат ,,мали човеколики мајмуни‘‘ и се вклучуваат во семејството на хоминидите како потсемејството Hylobatineae.