cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
13 декември
13 декември — 347-иот ден во годината според грегоријанскиот календар (348-и во престапна година). Остануваат 18 денови до крајот на годината.
14 декември
14 декември — 348-иот ден во годината според грегоријанскиот календар (349-и во престапна година). Остануваат 17 денови до крајот на годината.
15 декември
15 декември — 349-иот ден во годината според грегоријанскиот календар (350-и во престапна година). Остануваат 16 денови до крајот на годината.
Цариградски весник
„Цариградски весник“ бил бугарски неделник, кој излегувал во Цариград од 1848 до 1862 година, едно од најсериозните изданија на бугарски јазик од преродбенскиот печат.
Весникот е основан од Иван Богоров, по престанокот на весникот „Бугарски орел“. Богоров е и негов главен редактор до 1850 година, по што весникот го преземал Александар Екзарх и за кратко Тодор Бурмов.
Освен публицистика и документарни географски, историски и биографски написи, во „Цариградски весник“ биле публикувани и уметнички текстови. Биле објавени и преводи и бугарски адаптации на странски книги, како „Робинзон Крусо“ на Даниел Дефо и „Јаничарите“ на Мор Јокај. Во „Цариградски весник“ пишувал и Јордан Хаџиконстантинов Џинот, кој на страниците на весникот публикувал мноштво статии, белешки и литературни дела.
Кондензација (хемија)
Кондензација — вид на хемиска реакција каде две молекули се соединуваат образувајќи една молекула, обично со загуба на мала молекула како вода. Ако се загуби водата, реакцијата се нарекува и дехидратациска синтеза. Меѓутоа, при реакцијата може да се загубат и други молекули како амонијакот, етанолот, оцетната киселина и сулфурводородот.
Додавањето на двете молекули се одвива постепено, обично во рамнотежа, и со загуба на водената молекула (затоа кондензација). Реакцијата инаку може да вклучува функционални групи на молекулата, и претставува сестрана класа на реакции која може да се јави во кисели или базни услови, или во присуство на катализатор. Оваа класа на реакции е незаменлив дел од животот бидејќи има сушстинска улога во образувањето на пептидни врски помеѓу аминокиселините и биосинтезата на масните киселини.
Постојат многу разновидности на кондензациски реакции. Чести примери се адолната и Кневенагеловата кондензација (обете образуваат вода како нуспроизвод), како и Клајденовата и Дикмановата кондензација (меѓуполекулска Клајзенова кондензација), кои како нуспроизвод образуваат алкохоли.
16 декември
16 декември — 350-иот ден во годината според грегоријанскиот календар (351-и во престапна година). Остануваат 15 денови до крајот на годината.
18 декември
18 декември — 352-иот ден во годината според грегоријанскиот календар (353-и во престапна година). Остануваат 13 денови до крајот на годината.
Хирудин
Хирудин е полипептид со антикоагулантни својства, изолиран е од плунката на медицинската пијавица (Hirudo medicinalis).
Хирудин припаѓа на фармаколошката група на пептидни инхибитори на тромбин.
Хемиски состав
Полипептидите на хирудин имаат линеарна структура од 65 до 66 аминокиселини, имаат 3 дисулфидни мостови и сулфатен остаток на тирозин во позиција 63. Изоелектричната точка е околу pH 3,9. Комплетната аминокиселинска секвенца на хирудин варијанта-1 (HV-1) беше пријавена во 1984 година.
Хирудин може да биде произведен и со помош на генетско инженерство. Таквиот хирудин се нарекува рекомбинантен хирудин (р-хирудин). Пример за рекомбинантен хирудин се хирудините добиени од генетски модифицирани квасци лепирудин и дезирудин.
Механизам на дејство
Хирудин е директен инхибитор на коагулацискиот фактор тромбин, така што се врзува за неговиот каталитички центар. Рекомбинантиниот хирудин во минатото се користеше за спречување на коагулацијата во случај на хепарин индуцирана тромбоцитопенија тип II (HIT II) индуцирана. Надворешната употреба на нативен хирудин во форма на масти и гелови за намалување на згрутчувањето на крвта кај површни тромбози, тромбофлебитис и модринки (хематоми) повеќе не е вообичаена.
Хирудин ја преминува плацентарната бариера и се излачува во мајчиното млеко.
Терапијата со хирудин може да се контролира со одредување на PTT. Бидејќи не постои специфичен противотров, во случај на предозирање, потребна е хемофилтрација или хемодијализа.
Хирудин се користел во развојот на хемодијализата почнувајќи од 1914 година со Георг Хас, но првично во непрочистена или недоволно прочистена и затоа токсична форма. Дури во 1923 година биле достапни соодветни, нетоксични хирудински препарати за дијализа на крвта кај луѓето.
Оскар за најдобра оригинална песна
Оскар за најдобра оригинална песна ― една од наградите која Академијата за филмски уметности и науки (AMPAS) ја доделува секоја година на луѓе кои работат во филмската индустрија. Наградата им се доделува на композитори и текстописци кои ја компонирале најдобрата оригинална песна напишана исклучиво за филм. Изведувачите на песната не ја добиваат наградата Оскар освен ако не придонеле придонеле во компонирање на музиката, пишување на текстот или и двете. Песните номинирани за оваа награда обично се изведуваат за време на церемонијата на доделување на Оскарите и пред самото доделување на оваа награда.
Оваа категорија за прв пат била воведена на седмото доделување на Оскарите, односно церемонијата одржана во 1934 година. Номинациите ги прават текстописци и композитори кои се членови на Академијата, а победниците ги избираат сите членови на Академијата. Петнаесет песни влегуваат во потесен избор пред да бидат објавени номинациите.
Данапароид
Данапароид натриум ( трговско име Orgaran®) е лек од групата на хепариноиди што го инхибира згрутчувањето на крвта хепаринот. Се состои од мешавина на гликозаминогликани, кои се добиваат од слузницата на животински црева. Просечната моларна маса е околу 6 далтони. Данапароид е лек од групата на антикоагулантни средства.
Состав
Лекот главно се состои од хепаран сулфат (сулепароид натриум, приближно 84%). Покрај тоа, данапароид натриум содржи дерматан сулфат (натриумова сол на хондроитин сулфат, приближно 12%) и во мала мера хондроитин сулфурна киселина ( хондроитин сулфат како слободна киселина, прибл. 4%). Само 4% од молекулите на хепаран сулфат имаат висок врзувачки афинитет за антитромбин III. Иако данапароидот, како и хепаринот, е изведен од свинска цревна слузница, смесата не содржи хепаринска фракција.
Механизам на дејство
Данапароид претставува хепариноид, т.е. супстанца слична по стуктура и дејство со хепарин. Според тоа, главниот механизам на дејството на данапароид е инхибиција на активираните коагулациски фактори X и II (тромбин), индиректно, преку засилување на дејството на антикоагулацискиот антитромбин III.
Примена
Данапароид се дава за да се спречување на длабока венска тромбоза во ситуации кога не може да се користи хепарин, т.е. при контраиндикација за хепарин. Тоа се претежно пациенти кај кои недостатокот на тромбоцити е предизвикан од хепарин т.е. во случај на хепарин индуцирана тромбоцитопенија тип 2 (HIT 2).
Контраиндикации
Данапароид не треба да се користи, или само по внимателно разгледување, кај луѓе кои веќе имаат наклонетост кон крварење, неконтролиран висок крвен притисок, тешка бубрежна или црнодробна инсуфициенција, чир на желудникот или на дванаесетпалечното црево или крварење во мозокот. Во случај на тешко крварење, ефектот може да се намали со трансфузија на свежо замрзната плазма (англиски: fresh frozen plasma, FFP) Потребна е редовна проверка на бројот на тромбоцити.
Сал
Sal, SAL или SAL може да се однесува на:
Поштарот
Поштарот е филм од 1994 година во режија на Мајкл Редфорд.
Филмот бил последниот во кој глумел Троизи, кој починал прерано неколку часа по завршувањето на снимањето, а е инспириран од романот Il postino di Neruda (Ardiente paciencia) на чилеанскиот писател Антонио Скармета.
Содржина
Во летото 1952 година, на остров во Jужна Италија населен претежно од рибари, живее Марио Руополо, млад син на рибар кој е вдовец. Во истиот период, островот му нуди политички азил на познатиот чилеански поет Пабло Неруда, прогонуван од неговата земја поради неговите комунистички идеи. По тој повод Марио, кој навистина не го цени тоа што мора да живее од риболов, гледа оглас за работа како поштар објавен на вратата од поштата на островот, се појавува на интервју и е примен на работа; директорот Џорџо Серафини му објаснува дека поштата ќе треба да ја доставува само до Неруда, кој добива обемна преписка (остатокот од населението е неписмено, затоа никогаш не прима и не праќа пошта, причината поради која дотогаш поштарите никогаш не биле потребни на островот).
Марио ја започнува својата работа, доставувајќи му ја поштата на поетот секој ден и се зачудува на големиот број жени кои му пишуваат и на восхитот што го чувствуваат кон него. Од ден на ден, Марио станува сè повеќе и повеќе фасциниран од поетот, толку многу што купува една негова стихозбирка на која добива и автограм.
Еден ден Марио влегува во гостилницата со која раководи госпоѓата Роза и ја запознава Беатриче Русо, внуката на сопственичката со која безуспешно се обидува да игра фудбал на маса. Двајцата играат без да зборуваат и Марио, восхитувајќи ѝ се на девојката, веднаш се заљубува во неа. Следното утро, взори, Марио трча кај Неруда и го замолува да му помогне да ја освои девојката, пишувајќи му песна што ќе и ја посвети за да ја натера да се заљуби во него. По извесно колебање, поетот му дава книга на која ќе пишува поезија и, откако отишол во таверната со Марио да ја запознае девојката, пишува една реченица во книгата на Марио, со што им го покажува нивното пријателство на присутните и на Беатриче.
Следните денови Марио и се додворува на Беатриче со рецитирање на песните на Неруда и почнува да ја освојува. Госпоѓа Роза, сфаќајќи дека нејзината внука нешто крие од неа, бара објаснување од неа и се сомнева дека љубовта на Марио е несериозна. Еден ден Марио ја преминува границата, посветувајќи ѝ на Беатриче малку експлицитна песна што Неруда првично ја напишал за неговата сопруга Матилде Урутија. Тетката на Беатриче го зема листот со песната и му го дава на локалниот свештеник да ѝ ја прочита; кога ќе го слушне насловот „Гола“, бесна, оди кај Неруда да го прекорува и му наредува да му каже на Марио дека никогаш повеќе не смее да се сретне со Беатриче, во спротивно ќе пука во него. Истата вечер Беатриче бега од нејзината тетка за скришно да се сретне со Марио и двајцата се свршуваат и се бакнуваат за првпат. Подоцна Марио и Беатриче одлучуваат да се венчаат и Неруда е нивен сведок, иако на почетокот свештеникот не се согласува бидејќи поетот бил левичар, потоа се предомислил гледајќи го како се моли во црквата. За време на свадбената прослава, Неруда добива писмо од Чиле: налогот за апсење против него е отповикан, значи може да си оди дома.
Следниот ден Марио за последен пат му ја доставува поштата на Неруда, кој би сакал да му понуди пари, но Марио одбива, па двајцата се прегрнуваат и се збогуваат. Од тој ден Марио почнува да пишува поезија и, не можејќи повеќе да работи како поштар бидејќи нема веќе ниту еден примач, ѝ помага на својата сопруга со работата во гостилницата. Времето минува и Неруда патува од едниот до другиот крај на светот за да добие разни награди; Марио продолжува да ги следи сите активности на својот пријател, во надеж дека, минувајќи низ Италија, ќе се врати да го посети. Беатриче објавува дека е бремена и Марио би сакал да го именува својот син Паблито, во чест на поетот, иако таа не се согласува многу.
На Марио му недостига поетот и жали за исходот од политичките избори, во корист на партијата Христијанска демократија, партија чиј член, д-р Ди Козимо, ја освојува изборната наклонетост на жителите на островот започнувајќи ги активностите за нов аквадукт за потоа да ги прекине (и овие активности донеле многу клиенти во гостилницата, составена од работници од бродоградилиштето, кои не ја пропуштиле можноста да ѝ се додворуваат на Беатриче); главниот лик е убеден дека доколку Неруда сè уште бил таму, работите ќе се одвивале поинаку. Еден ден тој добива писмо што се открива дека го напишал некој друг во име на поетот, кој барал да му испрати некои лични предмети оставени во неговиот стар дом на островот. Марио безволно ја извршува задачата и ја користи можноста да го употреби стариот магнетофон на Неруда, оставен во куќата, за снимање на некои типични звуци на островот (претходно, кога Неруда побарал од него да зборува за некоја убава работа за островот на микрофонот, за да го слушнат чилеанските пријатели на поетот, тој можел да го изговори само името на Беатриче).
Поминуваат пет години, Неруда и неговата сопруга се враќаат на островот и влегуваат во гостилницата, каде што среќаваат петгодишно момче кое си игра; момент подоцна се појавува и мајката, која е Беатриче и го нарекува синот по име „Паблито“. Беатриче објаснува дека за жал Марио, непосредно пред раѓањето на Паблито, бил убиен во тепачка со полицијата за време на една комунистичка манифестација, токму кога ќе требало да чита песна што ја напишал. Беатриче му ја пушта за првпат на Неруда снимката што ја направил Марио, а Неруда е длабоко импресиониран; исчезнатиот пријател и природата на островот ќе остават траен спомен во душата на поетот.
Продукција
Поштарот е базиран на романот Поштарот на Неруда (1986) од Антонио Скармета, кој исто така го приспособил и за театар (изведен на фестивалот Асти во 1989 година под режисерската палка на Лујџи Пистили).
Откако го прочитал романот за кој станува збор, Троизи по секоја цена сакал да ги купи правата за снимање на адаптација на романот и му ја доверил режијата на филмот на Мајкл Редфорд, вратен од неколкугодишната неактивност во светот на кинематографијата по Орвел 1984 (1984), со Ричард Бартон и од White Mischief (1987). По долгата развојна фаза на сценариото, која траела од почетокот на 1993 година до јуни истата година, Троизи и Редфорд снимиле неколку кратки прелиминарни сцени на Пантелерија, иако сценариото за филмот всушност не било завршено.
Почетокот на снимањето, првично закажано за септември 1993 година, било одложено поради ненадеен здравствен проблем што го погодил Троизи: бидејќи страдал од сериозни проблеми со срцето уште како новороденче, неаполскиот актер бил принуден од американските лекари да изврши итна операција на срцето, втора за него, бидејќи вештачкиот залисток кој му бил пресаден во Америка во 1976 година од познатиот кардиохирург Мајкл Дебејки целосно се влошил, оштетувајќи го и аортниот залисток. За време на операцијата, Троизи имал срцев удар и лекарите за среќа успеале да го одржат во живот; тоа го принудило на одлошжување на снимањето и на долго закрепнување, при што му била предложена трансплантација. Знаејќи ја сериозноста на неговата здравствена состојба, тој храбро претпочитал да го продолжи своето закрепнување колку што е можно повеќе за да започне со снимање, планирајќи да ја изврши трансплантацијата подоцна.
Снимањето конечно започнало на 14 март 1994 година во Чинечита и траело 12 недели, со само еден прекин на Велигден. Се одржало првите 5 недели во Чинечита, од 18 април до 10 мај во Салина, од 11 до 23 мај во Прочида, од 24 мај до 3 јуни повторно во Чинечита. Последната клапа се одржала токму во Чинечита на 3 јуни; Следниот ден Троизи починал на 41-годишна возраст, погоден во сон од срцев удар по епизода на ревматска треска.
Приказната за филмот
Филмот, сместен во 1952 година, го прикажува периодот на егзил на Неруда во Италија и се одвива целосно на мал остров населен со заедница на неписмени рибари, кои се целосно посветени на својот занает и не се поврзани со континентот со постојан аквадукт, што ги принудува островјаните да собираат вода во цистерна што се снабдува со специјални бродови. Приказната е адаптација на романот на Скармета, со одредени промени во содржината.
Во овој контекст, се истакнува имагинарната фигура на Марио Руополо, поштар кој го има Неруда како единствен примач на преписката што ја доставува и кој со истиот успева да стекне многу силна и обединета врска на пријателство.
Откако го прочитал романот на Скармета, Троизи решил да ја пренесе оваа оригинална и поетска модерна приказна во светот на целулоидот, додавајќи допир од неговата типична меланхолија.
Троизи успева да му даде глас и душа на поштарот Марио, срамежлив и несмасен, но кој постепено станува способен да „создава метафори“, збор чиешто значење претходно го игнорирал и дури го исплашил самиот негов звук, и да му дава совети на учениот писател Неруда, како кога ги дефинира мрежите на рибарите како „тажни“.
Заработка
Според податоците ажурирани до 2014 година, „Поштарот“ го држи осмото место меѓу најуспешните филмови на странски јазици во САД.
Во Италија бил рангиран на 9-тото место меѓу првите 100 филмови со најголема заработка од филмската сезона 1994-1995 година.
Успех
Филмот добил 5 номинации на Оскарите во 1996 година, за најдобар филм, најдобар главен актер
(Масимо Троизи), најдобар режисер (Мајкл Редфорд), најдобро адаптирано сценарио и најдобра оригинална драматична музика. Сепак, само оваа последна номинација, резултирала со освојување на статуетка.
Наместо тоа, добива БАФТА за најдобар режисер и БАФТА за најдобaр звучен запис и други посакувани награди, вклучително и Филмска награда по избор на критичари за најдобар странски филм, Давид ди Донатело за најдобар монтажер и Сребрена лента за најдобaр звучен запис.
Критика
Како и повеќето филмови на Троизи, филмот бил успех на критиката. Шон Конери и Роберто Бенињи го оцениле како еден од најдобрите во жанрот, како италијански, така и европски.
Њујорк Тајмс го вклучил филмот во своjата специјална ранг листа на 1.000 најдобри филмови на сите времиња.
Министер за надворешни работи
Министер за надворешни работи е обично министер во владата задолжен за надворешната политика и меѓународните односи на државата. Министерот за надворешни работи обично му поднесува извештај на шефот на владата (како што е премиерот или претседателот).
Одговорности
Министерот за надворешни работи е овластен да ја застапува својата земја во странство и нема потреба од полномоштво за тоа застапување. Може да склучува меѓународни договори во име на својата земја, а неговите изјави ја обврзуваат државата. По стапувањето на функцијата, вообичаено е министерот за надворешни работи по дипломатски пат да го објави своето преземање на функцијата на други земји. Не е невообичаено министерот за надворешни работи да ја извршува функцијата вицепремиер, а понекогаш и самиот премиер да раководи со Секторот за надворешни работи.
Покрај политичките одговорности, министрите за надворешни работи се одговорни и за многу дипломатски должности, како што се домаќини на странски светски лидери и одење во државни посети на други земји. Министерот за надворешни работи обично најмногу патува од сите министри на една влада.
Југославија и Движењето на неврзаните земји
Социјалистичка Федеративна Република Југославија била една од земјите основачи на Движењето на неврзаните за време на Студената војна. Главниот град на Југославија, Белград, бил домаќин на Првата конференција на Движењето на неврзаните во септември 1961 година и бил првиот град кој двапати бил домаќин на конференцијата кога во септември 1989 г. во Белград била организирана и деветтата конференција на Движењето на неврзаните.
Политиката на неврзување со активно учество во движењето претставувало камен-темелник на надворешната политика на југословенската Студена војна и еден од основните идеолошки постулати на Југословенската Федерација. Како единствена европска социјалистичка земја, социо-економски тесно поврзана со Западна Европа, Југославија избрала политика на урамнотежување и внимателна еквидистанца кон Соединетите Американски Држави, Советскиот Сојуз и Кина, при што неврзаноста била перципирана како колективна гаранција за безбедноста и независноста на земјата. Дополнително, движењето на неврзаните отворил дополнителен простор за маневрирање во длабоко поделена и политички ограничена Европа од Студената војна во која неутралните земји дополнително биле изложени на ситуација на де факто ограничен суверенитет
Разделба со СССР и почеток на неврзувањето
За време на Втората светска војна, југословенските партизани ја ослободиле својата земја само со мала помош од СССР и западните сојузници. Ова ги навело новите комунистички власти до убедување дека, за разлика од другите земји во Источна Европа, тие имаат право на послободен социјалистички развој. За разлика од повеќето други комунистички партии во Источна Европа, југословенските комунисти можеле да сметаат на лојалноста на локалните воени и полициски сили, како и на релативно висок степен на легитимност меѓу бројните југословенски народи и националности. Југославија не се доживувала себеси како клиент, туку како сојузник на СССР, при што Белград бил подготвен да иницира повоинствена политика од Москва, која пред почетокот на Студената војна се обидувала да ги зајакне врските со западните сојузници. Таа похрабра југословенска политика била видлива во прашањето за слободната територија Трст, идејата за Балканската федерација, мешањето во Граѓанската војна во Грција, австрословенскиот конфликт во Корушка, како и во инфилтрацијата и насоката на Национално ослободително движење на Албанија. Независната и смела политика на Белград ги зголемило тензиите во односите со СССР, кои ескалирале во 1948 година. во конфликтот меѓу Тито и Сталин, каде Југославија завршила во речиси целосна меѓународна изолација по раскинувањето на односите со источниот блок. Уште пред раскинувањето со Москва, Белград почнал да ги разгледува можностите за развој на политички и економски односи со азиските земји. Од друга страна, за многу азиски земји, Југославија станала модел за национално ослободување, дури и за оние режими кои не биле комунистички.
Во потрага по нови сојузници, Југославија најпрво се ориентирала кон западниот блок, потпишувајќи го Балканскиот пакт со членките на НАТО Грција и Турција во 1953 година. По смртта на Сталин, југословенските односи со СССР делумно се подобриле, што довело дури и до вербална поддршка за интервенцијата во Унгарија (за разлика од острата осуда на интервенцијата во Чехословачка во 1968 година). Белградската декларација од 1955 година довела до намалување на важноста и постепено раскинување на Балканскиот пакт. Бидејќи Југославија сè уште сакала да ја зачува својата новостекната независност, во тој период се фокусирала и на развојот на односите со неутралните европски земји како Финска. Југославија не се ни приклучила на Варшавскиот пакт воспоставен во мај 1955 година. Со цел да се избегне изолација во длабоко поделената Европа, Југославија за прв пат барала нови сојузници меѓу новоослободените колонии и територии со мандат. Југославија го поддржала Египет за време Суецката криза, земја која, заедно со Југославија, ќе стане еден од основачите на движењето. Односите со Индија, уште еден иницијатор на формирањето на движењето, биле развиени уште од времето на заедничкиот мандат во Советот за безбедност на ОН од 1949 година.
Извори на неусогласеност
Во текот на 1948 и 1949 година, Југославија гледала во воспоставувањето политички и економски односи со новоослободените азиски народи како излез од зголемената изолација во Европа. Во текот на неколку месеци од новиот курс на надворешната политика, биле воспоставени дипломатски односи со Индија и Пакистан, а потоа биле испратени сигнали дека политиката може да се развие со воспоставување дипломатски односи со Бурма и Цејлон. Следната година, во 1950 година, југословенскиот министер за надворешни работи Едвард Кардељ изјавил за време на Генералното собрание на ОН дека „ Југославија не може да прифати дека човештвото мора да избира помеѓу доминацијата на една или друга сила“. Терминот неврзување бил употребен за прв пат во истата година кога Индија и Југославија одбиле да се усогласат по прашањето на Корејската војна. Во текот на 1950 и 1951 година, Југославија, Индија и Египет биле избрани за непостојани членки на Советот за безбедност на Обединетите нации и почнале да ги координираат своите дипломатски активности со цел да се спречи избувнување на конфликти или да се намалат нивните последици. Во 1951 година, Јосип Броз Тито изјавил дека никогаш нема да се согласи со тезата дека само големите сили треба да ја одредуваат судбината на светот, практично отфрлајќи ја тезата на Коминтерната за дихотомната поделба на светот. Потоа ги отфрлил тврдењата дека Индија и Југославија сакале да воспостават трет блок. Во текот на 1951 и 1952 година, југословенската надворешна политика била насочена кон барање клучни соработници во регионите надвор од Европа, обидувајќи се да избегне приклучување кон кој било идеолошки блок. Една од главните цели во наредниот период било воспоставување блиска соработка со азиските и африканските народи. Бурма наскоро станала лакмус за југословенското идеолошко, политичко, економско и воено влијание на глобално ниво. Смртта на Сталин и крајот на Корејската војна влијаеле на азиските и африканските земји да организираат дипломатија на самитот со цел заеднички да одговорат на предизвиците на светските сили. Тито, од своја страна, можел полесно да ги согледа опасностите што му се заканувале на неговиот режим од НАТО пактот поради слабеењето на притисокот на Москва и ја отфрлил можноста за натамошно зближување - Грција и Турција биле исклучок. Во август 1954 година, претседателот на Генералното собрание на ОН, Вијаја Лакшми Пандит, ја посетила Југославија и го поканил Тито на возвратна посета на Индија. Поканата била прифатена, па се сретнале на 22 декември 1954 година. во Њу Делхи, индискиот премиер Џавахарлал Нехру и југословенскиот претседател Тито потпишале заедничка изјава во која наведуваат дека „политиката на неврзаност усвоена и спроведена од нивните две земји не е неутралност или неутрализам и затоа пасивност, како што понекогаш се инсинуира, туку позитивна, активна и конструктивна политика која се стреми да обезбеди лидерство кон колективен мир “.
1956 - 1961
Трилатералната средба на југословенскиот претседател Тито, индискиот премиер Нехру и египетскиот претседател Гамал Абдел Насер била организирана на 19 јули 1956 година. во Бриони во СР Хрватска. Тројцата водачи потпишале документ во кој се нагласува дека „Мирот не може да се постигне преку поделба, туку преку напори да се постигне колективна безбедност на светско ниво“. Постигнато преку проширување на просторот на слободата, како и ставање крај на доминацијата на една земја над друга“. За разлика од Насер, кој ја прифатил идејата за неврзан блок, Нехру се придржувал до испробаните методи во меѓународните односи и не решил лесно да започне глобален проект за создавање трета, неврзана групација на држави.
Поради новиот идеолошки конфликт со Москва и Пекинг, Тито кон крајот на 1958 и почетокот на 1959 година. со голема делегација тргнал на важна тримесечна меѓународна турнеја на југословенскиот брод Галеб. По тој повод тој ги посетил Индонезија, Индија, Бурма, Цејлон, Етиопија, Судан, Египет и Сирија. Индонезискиот претседател Сукарно го нарекол Тито граѓанин на светот, додека Тито ја опишал конференцијата во Бандунг како место од кое потекнува новиот дух што го обединува човештвото. За време на престојот во Индонезија, претседателот Тито добил и почесен докторат по правни науки на Универзитетот во Бандунг.
Белградска конференција (1961)
Белградската конференција на шефови на држави и влади на неврзаните земји во 1961 година била првиот официјален самит на Движењето на неврзаните. Процесот на деколонизација во голема мера придонел за организацијата на настанот, овозможувајќи учество на голем број новоослободени африкански земји. Поради оваа причина, некои коментатори го нарекле настанот Јалта на Третиот свет, правејќи паралела со Конференцијата во Јалта во 1945 година. Вкупно 25 земји учествувале на конференцијата во Белград, вклучувајќи ги Авганистан, Алжир, Бурма, Етиопија, Гана, Гвинеја, Индија, Индонезија, Ирак, Јемен, Југославија, Камбоџа, Кипар, Тунис, Обединета Арапска Република и Цејлон, додека три земји учествувале во својство на набљудувачи, тоа биле Боливија, Бразил и Еквадор. Подготвителен состанок пред вистинскиот настан бил организиран во Каиро од 5 до 12 јуни 1961 година. Една од првите причини била поделбата меѓу новоослободените земји од Африка во однос на кризата во Конго на конзервативни земји во групата Бразавил и радикални националистички земји во групата Казабланка. Сите земји од групата Казабланка учествувале на конференцијата, додека ниту една од земјите од групата Бразавил не учествувале.
Хаванска конференција (1979)
До 1978 година, дел од поконзервативните членови на движењето воделе неформална кампања против кубанското домаќинство на конференцијата. Југославија одбила да се заложи за промена на земјата-домаќин иако самата била многу критична кон она што го доживеала како кубанска поддршка за новите форми на зависност од блокот во Африка и ја критикувала и комунистичката хегемонија и капиталистичкиот империјализам во земјите од третиот свет. Претседателот Тито, последниот преживеан од големата генерација основачи на движењето, започнал далекосежна кампања за одржување на движењето независно од двата блока. Белград сакал да ја обезбеди својата тешко стекната независност од СССР, како и да ја спречи намерата на некои арапски и радикални земји да го протераат Египет од членство по потпишувањето мир со Израел Во исто време, СССР ја обвинил Југославија за спроведување на неправедна кампања против Куба и Виетнам Додека ставовите на Фидел Кастро и Тито остро се разликувале, и двајцата лидери јавно ја истакнале потребата да се зачува единството на движењето.
Во својот говор, претседателот Тито ја осудил кубанската теза за постоење на природен сојуз меѓу неврзаните и комунистичкиот блок, подвлекувајќи дека движењето не може да биде резерва за ниту еден од блоковите. Патувањето во Хавана било последното патување на претседателот Тито во странство, што придонело за влошување на неговата здравствена состојба при крајот на неговиот живот. Отфрлањето на тезата за близок сојуз во тој момент позитивно се одразило на односите на СФР Југославија со САД. Во исто време, Куба сметала дека Југославија, како релативно мала и развиена бела европска земја од глобалниот север, не треба да има толку важно место во движењето, но напорите за нејзино изолирање биле неуспешни.
Белградска конференција (1989)
Во обид да ги искористи успесите на меѓународно ниво за враќање и зајакнување на внатрешната кохезија, југословенската дипломатија ги насочила своите напори на организирање и учество во голем број значајни мултилатерални иницијативи. Еден од овие напори била успешната кандидатура за организирање конференција на неврзаните во Белград, со што главниот град на Југославија станал првиот град кој двапати бил домаќин на самитот. Иницијативата за организирање на конференцијата во Југославија била на новиот југословенски министер за надворешни работи, Будимир Лончар, кој од 1993 до 1996 година ќе биде и специјален советник на генералниот секретар на ОН за неврзаните прашања. Првично, се очекувало кандидатурата на некои од членовите во Латинска Америка, но бидејќи радикалната членка Никарагва била единствената која силно лобирала да се организира конференцијата, тоа довело до загриженост во голем број неврзани главни градови. Затоа конференцијата конечно била организирана во Белград во периодот од 4 до 7 септември 1989 година По неформални дискусии на неколку потенцијални кандидати, Југославија конечно била избрана едногласно на министерскиот состанок на Движењето на неврзаните во Никозија во 1988 година. Додека Секретаријатот за надворешни работи бил задоволен од резултатот во Никозија, Претседателството на Југославија (колективниот шеф на државата) покажал скептицизам кон организирањето на конференцијата, но Јосип Врховец на крајот го прифатил, плашејќи се дека напуштањето на изборите ќе ја покаже длабочината на криза со која веќе се соочувала Југославија. Успехот на конференцијата во Белград понекогаш се опишува како лебедова песна на истакнатата југословенска дипломатија од Студената војна. Конференцијата во Сава Центар ја отворил Јанез Дрновшек со воведно излагање на словенечки јазик.
Распаѓање на Југославија
Во периодот на југословенската криза и распадот на земјата, Југославија била на крајот од своето претседавање со Движењето на неврзаните, кое траелоод 1989 до 1992 година и по што Индонезија требало да го преземе претседателството. Поради сложеното и конфедерализирано уставно уредување на Југославија, во периодот од 1989 година до крајот на југословенското претседателство, дури пет претседавачки шефови на држави биле заменети со ротација, што бил најдинамичниот период во промената на претседателството на движењето до тој момнент. Југословенската криза создала и практични логистички и правни предизвици во непреченото пренесување на претседателството на Индонезија. Во времето на самитот во Џакарта од 1 до 6 септември 1992 година, војните во Југославија веќе биле започнати. Поранешните југословенски републики Хрватска, Словенија и Босна и Херцеговина веќе се приклучиле на Обединетите нации, додека СР Југославија била изложена на силни меѓународни санкции. СР Југославија (составена од Србија и Црна Гора) за себе барала признавање на целосното и ексклузивно правно наследство на поранешна СФР Југославија (барање кое било оспорено само неколку дена по самитот во Џакарта во Резолуцијата 777 на Советот за безбедност). Така, југословенската криза создала невидена ситуација во која претседателот на движењето (Добрица Ќосиќ, која во тоа време бил во Лондон) бил отсутен на конференцијата во Џакарта каде што требало да и го предаде претседателството на Индонезија. Југословенската делегација, која не добила никакви детални инструкции од Белград, ја предводел црногорскиот дипломат Бранко Луковац. Во отсуство на одговор од Белград, делегацијата се согласила новите постјугословенски земји да можат да учествуваат на самитот како набљудувачи, иако Белград сè уште формално не ги признал како независни држави. Во делумно хаотични околности, југословенската (де факто српска и црногорска) делегација успеала да постигне резултати што египетскиот министер за надворешни работи Амр Муса ги опишал како подобри за Југославија од она што наскоро може да се очекува во Обединетите нации. Движењето одлучило да не ја исфрли Југославија од членство, туку да и остави празно столче, кое ќе се користи до соборувањето на Слободан Милошевиќ, а СР Југославија се повлекла од барањето да биде призната како единствен правен наследник на СФР Југославија, која веќе се согласила да биде единствената од неколкуте земји кои го делат наследството. Според одлуката на Движењето на неврзаните, СР Југославија не требало да биде поканета на самитите, освен во случај да се разговара за прашања кои директно ја засегаат. На враќање од Џакарта, последната југословенска делегација на самитот на неврзаните се соочила и со логистички проблеми поради режимот на санкции во кој последниот дел од патувањето од Будимпешта до Белград го минала со автобус поради режимот на забрана за летови.
Основни земји на Движењето на неврзаните
Како еден од поборниците за еквидистанца кон двата блока, Југославија имплицитно ја довела во прашање неврзаната позиција на некои од земјите-членки на движењето. Во одбрана на своите позиции, Југославија често тесно соработувала со самопрогласените базни земји на движењето како што се Индија, Шри Ланка и Египет, а за разлика од самопрогласените и прогресивни членки на Источниот блок (на пр. Куба и Виетнам) и Западниот блок, но помалку активни конзервативни членови (на пр. Саудиска Арабија). Белград се плашел дека блискиот советски сојузник Куба, заедно со другите самопрогласени прогресивни членови, се обидуваат да го приближат целото движење до Источниот блок со прифаќање на тезата на Ленин за природната блискост на интересите меѓу советскиот социјализам и ослободителните движења на колонијализираните народи во Африка и Азија. Кон крајот на 1970-тите, дошол редот Латинска Америка да биде домаќин на конференцијата на движењето откако домаќини биле Европа (еднаш), Азија (еднаш) и Африка (три пати). Додека очекувањата и надежта меѓу основните земји на движењето биле дека домаќин на конференцијата ќе биде Перу, таа идеја била напуштена кога бил направен државен удар против претседателот Валаско Алварадо. По изборот на Хавана за домаќин на конференцијата, Југославија и Индија заеднички предложиле голем број амандмани во успешни напори да се избегне неприфатливо пристрасна и просоветска конечна резолуција што ќе го направи Движењето на неврзаните усогласено. Незадоволни од активностите на Југославија и Индија, Куба, Иран и Ирак биле отсутни на конференцијата во Белград во 1989 година.
Европски и медитерански аспекти на неусогласеност
На Првата конференција на Движењето на неврзаните во Белград учествувале 25 делегации, од кои Либан, Тунис, Обединетата Арапска Република, Мароко, Алжир, Кипар и Југославија биле присутни од евро-медитеранската област. Југословенската дипломатија покажала извесна недоверба кон ексклузивните триконтинентални иницијативи кои ги собрале само земјите од Африка, Азија и Латинска Америка, а за кои Белград верувал дека ги претставуваат советските напори за намалување на југословенското и медитеранското место во движењето на неврзаните земји од третата светот. Во својата поширока стратегија, Југославија тесно соработувала со другите неврзани, но и неутрални земји од Европа преку Конференцијата за безбедност и соработка во Европа (претходник на ОБСЕ) во напорите за зачувување на постигнувањата од Хелсиншките договори. Во оваа рамка, Југославија соработувала со Австрија и Финска во обезбедувањето посредување за конфликтните блокови, во 1977 година го организирала вториот самит по Хелсиншката конференција и предложила нацрти на европски документи за заштита на националните малцинства, кои сè уште се темел и составен дел на европскиот систем за заштита на малцинствата. Министерот за надворешни работи на Југославија, Милош Миниќ, истакнал дека „Југославија е европска, медитеранска, неврзана и земја во развој “. За време на состаноците и патувањата во други неврзани земји, претседателот Тито ја истакнал потребата Медитеранот да стане зона на мирот.
Поради она што понекогаш се сметало како евроцентризам, Југославија повремено била критикувана дека е претерано претпазлива во давањето директна поддршка на ослободителните движења, при што Југославија давала најголема и најнесебична помош за ослободително движење во Алжир, додека на други места помошта била повнимателна и често фокусирана на дипломатските иницијативи преку Обединетите нации. Југославија, од друга страна, истакнала дека нејзините историски искуства со странска доминација на две империи (Австро-Унгарија и Отоманската империја), предизвиците со кои се соочува како земја во развој, како и сложената мултиетничка федерална структура ја поврзуваат Југославија. во своите искуства со бројните новоослободени колонии.
Медиуми
Во јануари 1975 г Танјуг иницирал формирање на збир на неврзани новински агенции.
Локални самоуправи
Додека во пракса југословенските општини ги започнале своите независни активности за меѓународна соработка веќе во 1950-тите, нивното право да учествуваат во надворешните односи на земјата било заштитено со уставот од 1974 година, неколку децении пред да бидат вклучени слични гаранции во западните уставни системи, како што е белгискиот. На состанокот на Меѓународната унија на локални власти во Хаг во 1957 година, југословенската делегација им се придружила на делегациите од Африка и Азија во спротивставување на продолжувањето на претходната практика на извршниот комитет во заминување да предлага наследник, што во пракса обезбедило доминацијата на глобалниот север. Во 1959 година, југословенските претставници ја иницирале посетата на Целоиндиската федерација на локални самоуправи на Југославија. До крајот на 1969 година, 60 југословенски градови веќе воспоставиле формални односи со 150 градови во 20 земји. Координацијата на Сојузот на југословенските градови активно ја промовирала соработката со неврзаните земји. Од 16-те договори со локални единици од земјите од третиот свет потпишани до 1977 година, осум биле потпишани од општини од Србија, пет од Хрватска и по еден од Словенија, Босна и Херцеговина и Македонија. До 1982 година, тој број пораснал на 33 договори со 22 договори потпишани во Србија, 5 во Хрватска, 4 во Словенија и по 1 во Босна и Херцеговина и Македонија. Во тоа време, југословенските општини потпишале вкупно 343 договори за меѓународна соработка, од кои 86 биле во Хрватска и 81 во Словенија, при што најголемиот дел од договорите со неврзаните страни во Србија и огромното мнозинство од сите договори биле потпишани. по општини во овие три југословенски републики.
Наследство
По завршувањето на Студената војна и југословенските војни, шесте поранешни републики и правни наследници на Југословенската Федерација покажале различен степен на интерес за учество во активностите на Движењето на неврзаните. Членството на Југославија, кое за себе го барала новооснованата Сојузна Република Југославија (реорганизирана како Србија и Црна Гора во 2003 година) и чие барање не било широко прифатено, било официјално суспендирано во 1992 година без формално бришење од списокот на членови. Во 2001 година, Координативното биро на Движењето на неврзаните ја признала Сојузна Република Југославија како земја набљудувач во рамките на движењето. Од шесте поранешни републики, четири од нив имаат статус на набљудувач, имено Босна и Херцеговина, Хрватска, Србија и Црна Гора. Ниту еден од нив не е полноправен член на движењето и покрај тоа што кандидатурата на Босна и Херцеговина била одбиена во 1995 година. Само Србија спаѓа во категоријата формално воено неутрални земји, додека Македонија, Словенија, Црна Гора и Хрватска се членки на НАТО алијансата, а Босна и Херцеговина е земја кандидат за членство. Сите тие се или членки или земји аспиранти за членство во Европската Унија. Двајца поранешни членови на движењето што се приклучиле на ЕУ ( Кипар и Малта) го напуштиле движењето по пристапувањето, при што Владата на Кипар нагласила дека земјите ќе одржуваат блиски врски со движењето. Заедно со 6 југословенски републики, од 2008 г. Косово еднострано прогласил независност со големо мнозинство членови на Движењето на неврзаните кои не ја признале таа независност (вклучувајќи ги Индија, Индонезија, Куба, Јужна Африка), но и покрај ова движењето сепак останало без заеднички договорен став по ова прашање.
Кралство Франција
Кралство Франција (Reaume de France; Royaume de France) ― заедничко историографско име за различни политички субјекти во Франција во средниот и новиот век. Таа била една од најмоќните држави во Европа во развиениот среден век. Исто така, била рана колонијална сила, со поседи ширум светот.
Франција настанала од Западнофранкското Кралство (Francia Occidentalis), западниот дел од Каролиншкото Царство, со Договорот од Верден (843). Огранок од Каролиншката династија продолжил да владее со кралството до 987 година, а откако Иго Капе бил избран за крал ја основал Капетинската династијата. Територијата и во развиениот среден век била позната под името Франкска (Francia), а нејзиниот владетел како rex Francorum („крал на Франките“). Прв крал кој себеси се нарекол „крал на Франција“ (rex Francie) бил Филип II во 1190 година, а од 1204 година тоа станало официјална титула. Оттогаш, со Франција во континутет владееле Капетите и нивните бочни линии - Валоа и Бурбон - сè до укинување на монархијата во 1792 година по избувнувањето на Француската револуција. Кралството Франција, исто така, било управувано во личен сојуз со Кралството Навара во два наврата, 1284–1328 и 1572–1620, по што институциите од Навара биле укинати и регионот бил целосно припоен кон Франција (иако кралот на Франција продолжил да ја користи титулата „Крал на Навара“ до крајот на монархијата).
Франција во средниот век била децентрализирана, феудална монархија. Во Бретања и Каталонија (сега дел од Шпанија), како и во Аквитанија, авторитетот на францускиот крал едвај се чувствувал. Лорена и Прованса биле држави на Светото Римско Царство и сè уште не биле дел од Франција. Прво, западнофранкските кралеви биле избирани од световните и црковните великодостојници, но редовното крунисување на најстариот син на кралот додека тој бил жив го воспоставил принципот на машко првородство, кое станало кодифицирано во Салискиот закон. За време на доцниот среден век, ривалството помеѓу династијата Капет, владетелите со Кралството Франција и нивните вазали Плантагенети (кои исто така владееле со Кралството Англија) било причина за многу вооружени борби. Најпознати се серијата конфликти познати како Стогодишна војна (1337–1453) во која англиските кралеви полагале право на францускиот престол. По победата во војната, Франција се обидела да го прошири своето влијание во Италија, но во Италијанските војни (1494–1559) била поразена од Шпанија и Светото Римско Царство.
Франција на почетокот од новиот век станувала сè поцентрализирана; францускиот јазик од официјалната употреба почнал да ги истиснува другите јазици, а монархот ја проширил својата апсолутна власт (иако во комплициран и со историски и регионални неправилности административен систем - Стариот поредок) во оданочувањето, правните, судските и црковните поделби и локалните прерогативи. Религиозно Франција се поделила на католичко мнозинство и протестантско малцинство (Хугеноти), што било причина за низа граѓански војни, војни за религија (1562–1598). Религиозните војни ја опустошиле Франција, но триумфот над Шпанија и Хабсбуршката Монархија во Триесетгодишната војна уште еднаш ја направил Франција најмоќната држава на континентот. Кралството, за време на владеењето на Луј XIV, станало доминантна културна, политичка и воена сила во Европа во 17 век. Истовремено, Франција стекнувала колонијални поседи во Азија, Африка и во Америка. Од 16-тиот до 17-тиот век, Првото Француска Колонијално Царство се протегала на вкупна површина од преку 10.000.000 квадратни километри (при својот врв во 1680 година), и по Шпанското Царство било второ по големина царство во светот во тоа време. Колонијалните војни со Велика Британија, предизвикале Франција до 1763 година да изгуби многу од нејзините северноамерикански поседи. Интервенцијата на Франција во Американската револуционерна војна им помогнало на Соединети Американски Држави да стекнат независност, но самата интервенција била скапа, Франција не постигнала многу со тоа.
Кралството Франција, во 1791 година усвоило напишан устав, но било укинато една година подоцна и е заменето со Првата Француска Република. Другите големи сили ја обновиле монархијата во 1814 година и траела (освен стоте дена во 1815 година) до Француската револуција од 1848 година.
Максим I Скопјанец
Максим I Скопјанец (Максим I Скопљанац) (починал 29 октомври 1680) бил архиепископ пеќски и патријарх српски помеѓу 1655 и 1674. Живеел во патријаршкискиот манастир во Пеќ. Во 1674, се повлекол поради напредна возраст, и починал во 1680.