cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Скендербег (поема)
Осврт кон поемата
Во најголем дел, Прличев успеал мајсторски да го наслика ликот на Скендербег, иако на неколку места се забележуваат и одредени слабости, односно отсуствува појасен психолошки пресек на внатрешниот живот на главниот јунак. Во тој поглед, Прличев останал некаде меѓу античката и романтичарската постапка. Во секој случај, ликот на Скендербег е опишан многу пореалистично во споредба со ликот на Кузман Капидан од поемата „Сердарот“. Слабите страни на „Скендербег“ лежат во епското преразлевање на содржината што го нарушува единството на поемата, а на повеќе места, дијалозите и монолозите се премногу долги и нефункционални. Понатаму, на некои места, единството на дејствието е разбиено со непотребно продолжено раскажување, а често непотребно се повторуваат некои дејства. Најпосле, на неколку места се среќаваат несовпаѓања, противречности, празнини и недоречености и навистина не е јасно како можел Прличев да не ги забележи тие недостатоци.
По примерот на Хомер, и во поемата „Скендербег“, во дејствието се замешува Господ, кој се јавува на неколку места, но тој ги нема својствата на Хомеровите богови, иако и тој ја одредува судбината на учесниците во битката при што понекогаш победата им ја доделува дури и на припадниците на исламот. Меѓутоа, удри и сцените со божјото мешање повеќе претставуваат лирски отстапувања, отколку сцени во стилот на Хомер. Инаку, во својата историја на грчката книжевност, Сандерс и Рангабе ја наведуваат сцената во која Господ ги кара Грците дека во својата молитва го ставиле името на пророкот Мухамед пред неговото, но таква сцена нема во пронајдениот ракопис на поемата така што нивната забелешка не е јасна, освен ако таа сцена била присутна во оригиналниот текст.
Изданија на македонски јазик
Во 1961 година, делото било објавено на македонски јазик од издавачката куќа „Кочо Рацин“. Препевот е дело на Георги Сталев врз основа на прозниот превод од Прличевиот ракопис на старогрчки јазик кој го извршил Митре Дамјановски. Книгата има 95 страници и не каталогизирана ниту ја поседува меѓународната ознака ISBN. Таа била испечатена во графичкиот завод „Гоце Делчев“ во Скопје, во јули 1961 година, а во тираж од 3 000 примероци. Покрај текстот на поемата, книгата содржи и предговор, напишан од Георги Сталев. Притоа, во ова издание, по 2 346. стих, Георги Сталев вметнал пет свои стиха кои ги нема во текстот на Прличев, а кои се однесуваат на разделбата на Скендербег со неговата сопруга, пред тој да замине во битката.
Привремени ознаки во астрономијата
Привремена ознака во астрономијата е прифатено именување на астрономските објекти кое се дава веднаш по нивното откривање. Привремената ознака вообичаено се заменува со постојана ознака откако ќе се пресмета орбитата. Кога станува збор за астероидите, толку многу се откриени, што голем дел од нив никогаш нема да се именуваат според името на оној што ги открил.
NGC 3545A
NGC 3545A — елиптична галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3545A се споменува и како NGC 3545, MCG 6-25-17, CGCG 185-15, KCPG 273B, VV 182, NPM1G +37.0304.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3545A е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,4 m/лм2. NGC 3545A има привидни димензии од 0,5' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0.
Други поделби
Проучување на NGC 3545A е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 33894. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 106; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2522. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 695.
Користена литература
""Southern Galaxy Catalogue"", Austin, Texas: University of Texas Monographs in Astronomy No. 4, 1985. (152,564)
Покраини во Лаос
Покраините пак, се делат на окрузи („муанг“) и села („баан“).
Ким Кардашијан
Кимберли Ноел –Ким Кардашиан (родена на 21 октомври 1980 година) е жена од џетсетот, телевизиска личност, модел, глумица и деловна жена.Таа е позната по нејзината учество во ,,Дружењето со семејството Кардашиан,,  Keeping Up with the Kardashians, E! Entertainment Television реалистичка серија која што таа споделува настани кои се случуваат во семејството, и емисиите како Kourtney and Kim Take New York. Пред развојот на нејзината кариера во тв реалните серии, Кардашијан се здоби со лоша слава поради секс видеото поради што подоцна судот ја награди со 5 милиони долари. Таа е вклучена во производството на неколку линии на облека и парфеми. Во 2010 година, таа беше ѕвезда со највисока заработка, со приближна заработка од 6 милиони долари. Во август во 2011 година, Кардашиан се омажи за кошаркарот Крис Хамфрис со јавно претставена веселба. Во октомври истата година, Кардашијан поднесе барање за развод, 72 дена по венчавката.
Младоста
Кардашијан е родена во Лос Анџелес, Калифорнија, ќерка на правобранителот Роберт Кардашијан и Крис Кардашијан.Татко и е трета генерација ерменец-американец, а нејзината мајка е од холандско и шкотско потекло. Кардашијан има две сестри, Кортни и Клое , и еден брат ,Роберт. Таа има полубраќа : Бартон Џенер, Брендон Џенер и звездата од тв сериите Броди Џенер, полусестри Кејси Џенер, Кендал Џенер и Кајли Џенер.Таа одела во Меримонт средното училиште. Во 2000 година, Кардашијан се омажи за музичкиот продуцент Дејмон Томас ,нивната врска заврши со развод во 2004 година. Подоцна излегуваше со R&B пејачот Реј Џ, со рагбистот Реџи Буш и Мајлс Оустин. Исто така се гледаше и со моделот Габриел Обри.
2003-07> контраверзија и реална телевизија
Во февруари 2007, домашното секс видео што го направи со пејачот Реј Џеј во 2003 година беше пуштено во јавност. Vivid Entertainment ги откупи правата за 1 милион долари и го пушти во јавност под наслов: Ким Кардашиан суперѕвезда на 21ви Февруари. Кардашијан ги тужеше ВИВИД поради поседување на лентата. Во април 2007 Кардашијан ја повлече тужбата и се договорија со ВИВИД ентертејмент за 5.000.000. долари
Кардашијан и била пријателка на Парис Хилтон, која ја претстави во јавноста. Нејзина прва улога била серијата Beyond the Break. Во октомври 2007 заедно со своите две сестри, мајка, брат, полусестри и очув почна да глуми во Е! Сериите ,,Дружењето со семејството Кардашиан,, Keeping Up with the Kardashians. Од октовмри 2011 серијата се емитувала во 69 епизоди во преку 6 сезони.
2007-2010 –Моделарство и мала трговија
Кардашијан е косопственичка на бутикот за облека наречен D-A-S-H како и нејзините две сестри Кортни и Клое. Во декември 2007 година, Кардашијан позираше гола за Плејбој. Во февруари 2008 година, Бонго Џинс објави дека таа ќе биде нивниот заштитен модел. Исто така беше модел и за Фабриката за лижавчиња и други благи производи на Карлс Јр.
Санфорд Сигал, создавачот на ,,Режим на исхрана со колачиња,,, ја тужел Кардашијан тврдејки дека го клеветела на Твитер. Според Сигал, Кардашијан во октомври 2009 објавила на Твитер дека тој лажно го промовирал нејзиното појавување на колачето. Сигал се пожалил на судот во Флорида велејќи дека се е неточно и клевета. Тој исто така наведува дека Кардашијан била на платниот список на КвикТрим кога тоа го објавила на Твитер. Нејзината објава се чини дека потекнува од една статија на CookieDiet.com, која што ја вброи и Кардашијан како  една од многуте познати личности кои виделе позитивни резултати од тој режим на исхрана. Кардашијан му нареди на Сигал да ја отстрани таа изјава.
2010: Бракот од 72 дена и други настани
Кардашијан е продуцент на ,,The spin Crowd,, реално телевизиско шоу за Команда ПРфирма за односи со јавноста во Њујорк која е предводена од Џонатан Чебан и Симон Хак. Шоуто ги упатува како тие да се сместат во нивните нови канцеларии во Лос Анџелес. Кардашијан е пријателка со двајцата особено со Чебан, и повеќепати се појавува во нејзините реални шоуа. Таа исто така се појавува на ЕмТиВи VMA доделувањето на награди на 12 септември 2010 гоидна. Се појавува и како предмет и судија на една задача во деветтата епизода од сезона 10 од The Apprentice во 2010 година. Двата тима мораа да создадат промотивна реклама за нејзината линија на парфеми, за да се продава во Перфуманиа. Ким, Кортни и Клое напишаа автобиографија насловена Kardashian Konfidential, којашто беше пуштена во продажба во продавниците на 23 ти ноември во 2010 година.
Во април 2010 година, Кардашијан предизвика контроверзии околу начинот на кој таа држеше мачка на една фотографија. Истата година, организацијата ПЕТА за правата на животните ја критикуваше Кардашијан за постојаното носење бунди, и ја назначиле како една од петте најлоши луѓе или организации на 2010 година кога станува збор за доброто на животните. Во јуни 2010 година The Guardian коментирале за нејзината способност да привлече спонзори кои исплаќале дури и до 10 000 долари за секоја објава на твитер.
Во декември 2010 Кардашијан сними музички спот за песната Јаm (turn it up). Видео е во режија на Hype Вилијамс; Кајни Вест прави премиера на спотот. Кардашијан ја промовираше песната за време на една Новогодишна забава во ТАО –лас Вегас на 31.12.2010. Песната е произведена од страна на The Dream и Трики Стјуарт. Кога ја прашаа дали е некој албум на повидок, Кардашијан одговори: „Нема никаков албум, само една песна е којашто ја направивме за Кортни и Ким низ Њујорк, а спотот е режија на Хајп Вилиамс. Половина од заработката оди за фондацијата против ракот, а тоа што The dream’s и еден од моите родители починаа поради рак. Се е поради забава и за добра цел“. Daily News пишува дека Џим Фербер ја нарекол песната „безмозочно парче од вид на денс музика, без никаква цел“ и вели дека таа песна ја направи Кардашијан „најлошата пејачка на светот прикажана на ТВ“.
Заработката на Кардашијан во 2010 година била највисока помеѓу холивудските звезди на реалните шоуа со проценка од 6 милиони долари. Кардашијан го поддржа признавањето на ерменскиот геноцид во бројни прилики и ги охрабри Барак Обама и владата на САД да сметаат за неговото признание од нејзина страна.
На 21 април 2011 година, неколку дена пред 96 годишнина од Ерменскиот геноцид таа пишувала на својот блог за проблемот во обид да го стави во центарот на вниманието а исто така и им пратила абер на своите обожаватели барајќи негово признавање. Во октомври 2010 година,Кардашијан започнала да се гледа со кошаркарот на Њу Џерси Нетс, Крис Хамфрис. Тие се верија во мај 2011 година, се венчаа на 20 август 2011 година во Монетекито, Калифорнија. По 72 дена од бракот, Кардашијан поднесе барање за да се разведе од Хамфрис на 31 декември 2011 година. По поднесувањето на разводот Кардашијан побара од судот да му нареди на Хамфрис да си ги плаќа своите правни трошкови. На 1.12. 2011 Хамфрис одговори на барањето на Кардашијан барајќи поништување врз основа на измама, и ако судот не му гарантира поништување, ќе поднесе налог за правна разделба отколку да се разведе од Кардашијан.
Неколку новински агенции се посомневаа дека бракот на Кардашијан и Хамфрид бил само трик за публицитет за да го промовираат брендот на семејството и нивните следни телевизиски вложувања. Нејзиниот поранешен рекламен агент исто така изјави дека краткиот брак беше наместен и беше трик за да создадат пари. Кардашијан оттогаш поднесе тужба против него, велејќи дека неговите тврдења се невистинити. По нивната разделба кружеше петиција за остранување на сите програми коишто се поврзани со неа. Во март 2012, Кардашијан и нејзините сестри Кортни и Клое беа именувани во 5 милионската тужба против QickTrim програмата за слабеење која што ја следеле.
Училиште на отворен простор
Училиште на отворен простор е филм на браќата Милтон и Јанаки Манаки од 1905 година во времетраење од 2 минути. Филмот е снимен во стандард техника, без звук, во црно бела техника и 35мм филм.
Снимен во четири кадри, на содржинско рамниште филмот прикажува група деца што на отворено, под дрво, се подготвуваат за училиштен час. По молитвата и крстењето се сместуваат во училишните клупи и ја следат наставата.
1703 Бери
1703 Бери, со привремена ознака 1930 RB, е каменест флорски астероид, за кој се претпоставува дека е бавен ротатор од внатрешниот дел на астероидниот појас, околу 9,5 километри во пречник. Откриен е од страна на Макс Волф во 1930 година, а подоцна бил именуван според викентискиот свештеник и астроном Роџер Бери.
Рогачево
Рогачево — село во Општина Јегуновце, во областа Долни Полог, во околината на градот Тетово.
Географија и местоположба
Селото е сместено во областа Долни Полог, во југоисточните пазуви на Шар Планина, под црвот Љуботен.
Историја
Во век, Рогачево било село во рамките на Полошката нахија во Тетовската каза на Отоманското Царство.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Рогачево живееле 210 жители, сите Македонци. Според секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Рогачево имало 440 Македонци, патријаршисти.
Според Афанасиј Селишчев во 1929 година Рогачево е центар на општина и има 54 куќи со 396 жители, сите Македонци.
Рогачево е средно по големина село, но со намалување на бројот на населението. Така, во 1961 година броело 574 жители, а во 1994 година 353 жители, македонско население.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 282 жители, од кои 250 Македонци, 10 Срби, 3 останати и 19 лица без податоци.
Родови
Рогачево е македонско православно село, родовите во селото се староседелски и доселенички.
Според истражувањата од 1948 година, родови во селото се:
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 2131 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 339 гласачи.
Гросрерсдорф
Гросрерсдорф (Großröhrsdorf) — град во округот Бауцен, во источниот дел на сојузната покраина Саксонија, Германија. Се наоѓа 12 километри западно од Бишофсверда и 22 километри североисточно од Дрезден. Тој се простира долж околу 4 километри долгиот стар поштенски пат, кој минува низ него.
827 Волфијана
827 Волфијана, со привремена ознака 1916 ZW, е флорски астероид од внатрешниот регион на астероидниот појас, околу 8 километри во пречник. Тој бил откриен во Виенската опсерваторија на 29 август 1916 година, од страна на австрискиот астроном Јохан Пализа, кој е именуван по германскиот астроном Макс Волф. Се претпоставува дека камениот астероид има ротација на период од 4,0654 часа.
Јусуф Мехоњиќ
Јусуф Мехоњиќ (Jusuf Mehoniqi) (1883-1926) бил албански водач на качачкото движење и член на Комитетот на Косово од Шаховичи.
Се борел во османлиската војска до 1912 година. Во периодот 1924-1928 година бил како антијугословенски бунтовнички водач на четите (вооружени чети) на качачките движења во долниот дел на Санџак, вклучувајќи ги Нови Пазар, Рожаје, Сјеница, Колашин и Бихор. Меѓу другите водачи беа Хусеин Бошко, Фериз Салку и Рек Бишева. Во 1924 година, Мехоњиќ/Мехоња бил обвинет за организирање на убиството на Бошко Бошковиќ, началникот на округот Колашин, и покрај тоа што во тоа време бил во Албанија. Ова било искористено како изговор за масакрот во Шаховиќи во 1924 година, во кој околу 600-900 локални муслимани биле масакрирани од црногорските селани. Потоа се покажало дека убијците на Бошковиќ биле членови на кланот од Ровча, ривалско племе на неговото.
Тој бил член на Комитетот за национална одбрана на Косово и според професорот Матија Мурко од Прага, Мехоњиќ бил и писател на поезија, пишувајќи и пеејќи за битките и престрелките што ги водел. Овие песни биле конфискувани од југословенските власти. Мехоња починал во 1926 година. Погребан е во Албанија покрај сопругата Назе.
Греми Награди за Најдобра Хард Рок Изведба
Греми Наградите за Најдобра Хард Рок Изведба се награди презентирани од Греми Нгарадите, церемонија која почнала во 1958 и оригинално се наречени Грамофонски Награди, за работи (песни или албуми) кои содржат квалитетни перформанси од хард рок жанрот.
Добитници
undefined Секоја година е за статијата за Греми Наградите одржани таа година.
Север I (Долно Оризари)
Север I  — археолошко наоѓалиште во битолското село Долно Оризари.
Претставува населба од неолит  и бакарно време. Тумбата Север I, се наоѓа меѓу селата Горно Оризари и Долно Оризари, но со оглед на карактерот на рекогносцирањето, таа се вбројува меѓу наоѓалиштата кои административно му припаѓаат на Долно Оризари. Населбата е сместена на околу 1,5 км од селото, во нивите кои им припаѓаат на жителите на Горно Оризари. Таа претставува благо издигната тумба, веројатно спуштена благодарение на земјоделските активности. На површината се забележува керамички материјал што му припаѓа на неолитот и бакарното време, а некои фрагменти сугерираат и фази од бронзено време. Тука треба да се нагласи дека голем дел од керамичкиот материјал е сличен со „Тумба Исток 2“ од Оптичари, и тоа особено значителното присуство на камчиња во печената глина. Засега, на ниту едно друго наоѓалиште рекогносцирано во Пелагонија не се пронајдени вакви обележја. .
Централно отворање
Централното отворање е шаховско отворање кое настанува со потезите:
Речиси секогаш црниот, по овие потези игра 3...Sc6, развивајќи фигура и добивајќи на време со нападот на белата дама.
Централното отворање е старо отворање. Од 1900, ова отворање ја изгубило својата популарност, бидејќи немало начин како може белиот да дојде до предност. Меѓу последните големи шахисти кои го играле ова отворање се: Мизес, Тартаковер и Шпилман. По Првата светска војна, ова отворање ретко се играло од страна на врвниоте шахисти, сѐ до неговото поново оживување од страна на Александар Шабалов во осумдесеттите. Од денешните врвни играчи големи придонеси во теоријата на ова отворање имаат дадено Алексеј Широв, Мајкл Адамс, Јудит Полгар и Александар Морозевич кои го фаворизираат црниот во неколку играни линии.
Белиот успева во отстранувањето на црниот e-пешак и отворањето на d-вертикалата, но како цена за тоа го плаќа раното изнесување на дамата која црниот ја напаѓа со темпо, развивајќи го својот коњ. Со наклонетост на белиот, по 4.De3, највообичаен одговор е одигрувањето на потегот 4...d5. Од e3, белата дама може подоцна да се помести на g3, од каде ќе врши притисок на полето g7.
Црква „Св. Атанасиј“ - Доксат
Свети Атанасиј — црква во селото Доксат, Драмско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Драмската епархија на Цариградската патријаршија.
Црквата е осветена на 20 октомври 1867 г. според плочата на западниот ѕид. Градбата претставува трикорабна базилика со женска црква и трем. Апсидата однадвор е украсена со слепи ниши. Првично главниот влез бил од запад, преку тремот. Во 1893 г. со доградбата на камбанарија од делкан камен, се направени извесни промени — тремот е затворен и на југ додаден е нартекс, каде е направен главниот влез.
Иконите на иконостасот се дело на Серги Георгиев од Неврокоп, изработени во 1870 г. Само две икони се од друг мајстор, насликани во 1843 г.
Во 1966 г. црквата е прогласена за споменик на културата.
Вртежен период
Период на свртување на едно небесно тело е времето што е потребно за да се исполни едно свртување (ротација) околу неговата оска на вртење во однос на позадината од ѕвезди. Се разликува од сончев ден на планетите.
Дину Вангел
Дину Вангел — премиер на Крушевската Република.
861 Аида
861 Аида — привремена ознака 1917 BE, е јаглероден астероид од надворешниот дел на астероидниот појас, со пречник од 67 километри. Откриен е на 22 јануари 1917 година, од германскиот астроном Макс Волф при Хајделбершката опсерваторија во јужна Германија.
Астероидот е наречен Аида, според познатата опера во 4 акта од италијанскиот композитор Џузепе Верди (1813–1901), според кого е наречен астероидот 3975 Верди.
Говор на омраза
Говор на омраза — поим кој означува говор чија намера е да деградира, вознемири, или предизвика насилство или активности врз основа на предрасуди против лица или групи луѓе врз основа на нивната раса, род, возраст, етничка припадност, националност, религија, сексуална ориентација, родов идентитет, хендикеп, јазична способност, морални или политички ставови, социоекономска класа, занимање или изглед (како висина, тежина и боја на коса), ментален капацитет и било која друга особина. Терминот се однесува и на пишана и на усна комуникација, како и некои форми на однесување на јавно место.
Говорот на омраза дејствува покрај законот, говор кој навредува одредена личност или група во однос на дискриминација кон таа личност или група.
Критичарите сметаат дека “говорот на омраза” е современ пример на “Newspeak”, со кој се стишувале критиките на социјалните партии кои биле слабо имплементирани во напорот да останат политички коректни.
На меѓународно ниво
Во меѓународниот пакт за граѓански и политички права (ICCPR) е наведено дека -,,секој напор за застапување за национална, расна или религиозна омраза кое би водело до потенцијална дискриминација, непријателство или насилство треба да биде забрането со закон. Конвенвијата за елиминирање на сите форми на дискриминација забранува секакви напори за поттикнување на расизам (ICERD).” На 3 Мај, 2011год. Мајкл О’Флахерти заедно со Комитетот за човекови права на обединетите нации го издадоа “Општиот став бр.34” на ICCPR, кој меѓу други ставови изразува загриженост дека многу форми на “говор на омраза” не се сфаќаат со потребната сериозност истакната во Член 20. Што се однесува до дебатата за тоа како слободата на говор се манифестира на интернет, постојат конференции на оваа тема кои се спонзорирани од страна на Високиот комесаријат за бегалци на Обединетите Нации.
Белгија
Законот на Белгија против расизмот, или во целост, Законот од 30 јули 1981 година за казнување на одредени дејствија инспирирани од Расизам или Ксенофобиа е закон против говорот на омраза и дискриминација кој е донесен од федералниот парламент на Белгија во 1981 година којшто забранува одредени акти за расизмот и ксенофобијата. Исто така е познат како законот ,,Moureaux”.
Законот на Белгија за негирање на холокаустот, донесен на 23 март 1995 година го забранува јавното негирање на Холокаустот. Поконкретно, законот го забранува негирањето, отфрлањето, потврдувањето или одобрувањето на геноцидот извршен од страна на германскиот национален социјалистички режим во текот на Втората светска војна. Судењето го води Белгискиот центар за еднакви можности. Овој прекршок се казнува со затвор до 1 година и парични казни кои достигнуваат до 2500 евра.
Бразил
Во Бразил, според Уставот на Бразил од 1988 година, расизмот и други форми поврзани со говорот на омраза во поглед на расата претставуваат казниво дело без право на излез со кауција од страна на обвинетиот.
Канада
Канада, секоја идеја за геноцид или поттикнување омраза против одредена група претставува кривичен престап под кривичниот законик на Канда со казна затвор од две до четиринаесет години. Под одредена група се мисли на дел од јавноста различна по боја, раса, религија, етничко потекло или сексуална ориентација. Се прават исклочоци во случаи на точни изјави, и предмети на јавна дебата и религиозна цели. Обележјето на оваа судска одлука за уставноста на овој закон е Р.В Кигстра (1990).
Чиле
Член 31 од "Ley sobre Libertades de Opinión e Información y Ejercicio del Periodismo" (Закон за слобода на мислење и информираност и работењето на новинарите ), со голема парична казна ги казнува оние кои ,,преку било кои средства за општествена комуникација, објавуваат или пренесуваат идеи кои имаат за цел да промовираат омраза или непријателство кон луѓе или група на луѓе поради нивната раса, пол, религија или националност”. Оваа норма се применува врз основа на пренесените изрази преку интернет. Исто така постои закон кој ги зголемува казните за некое кривично дело доколку тоа е стимулирано од омраза врз основа на дискриминација.
Советот на Европа
Советот на Европа интензивно работи на оваа тема. Иако Член 10 од Европската конвенција за човекови права не ги забранува кривичните закони против ревизија на историјата како што се одбивањето или минимизација на геноцид или злосторства против човешвото, како што е толкувано од страна на Европскиот суд за човекови права (ECHR), Здружението на министри од Советот на Европа направи поголем чекор и им предложи на владите членки да се борат со омразата на говор според предлогот “Р (97) 20”. Европскиот суд на човекови права не дава прифатена дефиниција за “говор на омраза”, наместо тоа нуди критериуми споед кои обвинителите можат да одлучат дали “говорот на омраза” се однесува на заштитата на слобода на говор.
Советот на Европа ја создал Европската комисија против расизам и нетрпеливост, која продуцираше извештаи за земјите и неколку препораки за одредени политики, како, против антисемитизмот и нетрпеливоста кон муслиманите.
Хрватска
Уставот на Хрватска гарантира слобода на говор, но Хрватскиот кривичен законик забранува и го казнува секој кој врз основа на различната раса, религија, јазик, политички и други верувања, богатство, раѓање, образование, општествен статус и други одлики, како, пол и боја на кожа, на национало или етичко ниво ги прекршува основните човекови права и слободи кои се препознаваат во меѓународната заедница.
Данска
Данска забранува говор на омраза, и го дефинира како јавно вршење на предрасуди според кои една група е заканувана,навредувана или деградирана поради расата, боја на кожа, национално или етничко потекло, верувања или сексуална ориентација.
Финска
Постоела голема дебата за дефинирање на терминот “говор на омраза” во финскиот јазик.
Доколку “говорот на омраза” означува навреда на етничка основа, тогаш е забранет во Финска и дефиниран во Член 11 од кривичното право. Војни злочини и злочини против човештвото, како објавување на податоци, мислење или друга заканувачка или навредувачка изјава кон некоја група на расна основа, националност, етничка припадност, религија, сексуална ориентација, неспособност, или друга споредлива основа. Навредата на етничка основа се казнува парично или со 2 години затвор, или пак од 4 месеци до 4 години затвор доколку е полошо од наведа ( како на пример поттикнување геноцид).
Критичарите тврдат дека во политички контекст или наметнување на одредени мислења и изјави, говорот на омраза може да се употреби за стишување на нефаворизирани критики, или за прекинување на дебата. Одредени политичари, вклучувајќи го и пратеникот Јуси Хала-ахо, го сметаат поимиот “говор на омраза” за проблематичен поради неможноста за едноставно дефинирање.
Франција
Франција според кривичното право и законите за новинарство забранува навредувачка комуникација или клевета, секој вид на поттикнување на потенцијална дискриминација, омраза или насилство против одредена личност или група на луѓе на сметка на нивното место на раѓање, етничка припадност, националност, раса, одредена религија, пол, сексуална ориентација, или хендикеп. Законот забранува декларации кои оправдуваат или негираат кривични дела против човечноста, на пример Холокаустот (актот “Gayssot”.)
Германија
Во Гермнија, поттикнување омраза кон одредена популација е казнив престап според Член 130 од Кривичниот законик на Германија и со можна затворска казна од 5 години. Според Член 130, кривично дело претставува јавно поттикнување омраза кон дел од популацијата или повикување на насилни правни мерки против нив или навредување, злобно да се клеветат или да се посрамотат на начин на кој се понижува нивното човеково достоинство. На пример, не е легално во јавност да се нарекува некоја одредена група “maggots ” or “freeloaders ”. Во Германија, поттикнувањето омраза се казнува дури и ако се случува во странство и без разлика на тоа дали станува збор за граѓани кои не се од германско потекло, сè додека припаѓаат на границите на германската територија. На пример, противдржавниот став во Германија се употребува во германското писмо и говор. (Принцип на сеприсутност од Германскиот кривичен законик, член 9 § 1 Alt. 3 и 4.)
Исланд
Во Исланд, законот за говор на омраза не се ограничува само на поттикнување на омраза, туку како што може да се види во Член 233 од кривичниот законик на Исланд, се вклучува јавното изразување омраза како:
секој оној кој на каков било начин се потсмева, клевети, навредува, се заканува или јавно напаѓа некоја личност или одредена група на луѓе на основа на нивната национална припадност, боја на кожа, раса, религија или сексуална ориентација треба да се казни или да одлежи затворска казна до 2 години. (Зборот “напад” во овој контекст не се однесува на физичко насилсто, туку само на изразување на омраза.)
Индија
Слободата на говорење и изразување е заштитена со Член 19(1) од Уставот на Индија, но според Член 19(2) “разумни ограничувања”, можат да бидат наметнати на слободата на говор и изразување во интерес на суверенитетот и интегритетот на Индија, безбедноста на земјата, пријателски односи со другите држави, јавниот ред и мир, пристојност и морал, или во однос на непочитување на судот, клевета или поттикнување на кривично дело.
Индонезија
Индонезија е земја потписник на Меѓународниот пакт за граѓански и политички права од 2006 година, но сè уште нема изгласано сеопфатно законодавство за справување со говорот на омраза. Барањата за сеопфатен закон против говорот на омраза и придружна образовна програма биле придружени со изјави на водачот на една радикална исламска организација дека “Balinese Hindus” собира сили за да го заштити “lascivious Miss World pageant” во борбата против исламот и дека им е ветено небото на оние коишто се борат по патот на Алах. Овие изјави и слични пораки се примери на омраза и нетрпеливост што се проповедуваат во џамиите низ државата од страна на оџите.
Ирска
Во Ирска, правото за слобода на говор е гарантирано со Уставот (Член 40.6.1.и). Меѓутоа, под ова право се подразбира условот слободата на изразување да не се користи за нарушување на јавниот ред и мир, моралот или авторитетот на државата. Членот од 1989 година за забрана за поттикнување на омраза, вбројува зборови и однесувања со кои се “заканува, малтретира, навредува, или пак се наменети во поглед на околностите да поттикнат омраза против одредена група на луѓе во државата или било каде врз основа на нивната раса, боја, националност, религија, етничко и национално потекло, членство на некоја патувачка заедница или сексуална припадност.”
Јапонија
Јапонскиот закон опфаќа закани и клевети, но не го опфаќа говорот на омраза кон групи на луѓе на генерално ниво. Јапонија стана членка на Меѓународната конвенција на Обединетите Нации за отстранување на сите форми на дискриминација на расна основа во 1995 година. Член 4 од конвенцијата ги утврдува одредбите за криминализација на говорот на омраза. Но, Јапоснката влада ги суспендираше овие одредби, наведувајќи дека дејствијата за ширење или промовирање на идејата за расна дискриминација во Јапонија не се дојдени до таа мера за да има потреба од законско дејствување. Министерството за надворешни работи вели дека оваа проценка останува непроменета.
Во мај 2013 година, Комитетот на Обединетите Нации за економски, социјални и културни права (CESCR) ја предупреди владата на Јапонија дека треба да преземе мерки за спречување на говорот на омраза против таканаречените ,,жени за удобност”, или азиски жени кои биле принудени на сексуално ропство од страна на јапонската војска во време на Втората светска војна. Предлозите на комитетот побараа од јапонската влада подобро да го образова јапонското општество за страдањата на жените кои беа принудени на сексуално ропство со цел да се спречи таа стигматизација, и да се преземат неопходни мерки за да се поправат трајните последици од експлоатацијата,со вклучување и решавање на нивното право за надомест.
Во 2013 година, по проследените демонстрации, паради и коментарите на интернет со заканувачки и насилен карактер, упатени кон странските жители на Јапонија, особено кон Корејците, постои загриженост дека говорот на омраза станува сè поголем проблем во Јапонија. Премиерот Шинзо Абе и министерот за правда Садаказу Танигаки изразија загриженост за зголемувањето на говорот на омраза, при што рекоа дека “тоа е во целост спротивно на достоинството на оваа нација”, но досега не предложија каква било правна акција против протестантите.
На 22 септември,2013 година околу 2,000 луѓе учествуваа во “маршот за слобода во Токио”, кампања против неодамнешни маршови за говор на омраза. Учесниците повикаа на искрено придржување на јапонската влада кон Меѓународната конвенција за отстранување на сите форми на дискриминација на расна основа. Групите со различна сексуална ориентација и лицата со посебни потреби, исто така учествуваа на во овој марш.
На 25 септември 2013 година со работа започна нова организација ,,Меѓународна мрежа за надминување на говор на омраза и расизам”- ,,Норикоенет”, (Norikoenet), што е спротивно на говорот на омраза против Корејците и другите малцинства во Јапонија.
На 7 октомври 2013 година, во ретка одлука за расна дикриминација против етничките Корејци, јапонски суд и нареди на против-корејската група ,,Заитокукаи” да престане со протестите за говорот на омраза против едно корејско училиште во Киотои, и на училиштето да му се исплатат 12.26 милиони јени (126.000 долари) во надомест за протестите што се одржаа во 2009 и 2010 година.
Јордан
Неколку закони на Јордан се залагаат за спречување на објавувањето и ширењето на материјали кои би поттикнале расправии и омраза.
Холандија
Во јануари 2009 година, суд во Амстердам нареди да му се суди на пратеникот Герт Вилдерс за прекршување на членовите 137ц и 137д. На 23 јуни 2011 година, Вилдерс беше ослободен од сите обвиненија.
Нов Зеланд
Нов Зеланд го забранува говорот на омраза со законот за човековите права од 1993 година, Член 61 (,,расна дисхармонија”), што го прави невозможно објавувањето или пренесувањето на ,,материјал со кој се заканува, малтретира или навредува, или зборови кои најверојатно ќе поттикнат непријателство или судир на групи на луѓе врз основа на бојата, расата или етничкото или националното потекло на таа група на луѓе.” Член 131 (поттикнување на ,,расна дисхармонија”) ги вбројува делата за кои ,,расната дисхармонија” создава одговорност.
Норвешка
Норвешка го забранува говорот на омраза и го дефинира како јавни изјави кои исмеваат или му се закануваат на некого, или пак поттикнуваат омраза, прогонување или презир кон некого поради нивната боја на кожа, етничко потекло, хомосексуалната ориентација, религија или филозофијата за животот. Истовремено, Уставот на Норвешка го гарантира правото за слобода на говор, и има постојани јавни и судски дебати во однос на тоа каде се прави рамнотежата меѓу забраната против говорот на омраза и правото на слободен говор. Норвешките судови се ограничени во употребата на правото против говорот на омраза и само неколку лица биле осудени за кршење на законот кој беше имплементиран уште во 1970 година. Еден јавен комитет за слобода на говор (1996-1999) предложи да се укине законот против говорот на омраза, но наместо тоа норвешкиот парламент гласаше за зајакнување на законот.
Полска
Законот против говорот на омраза во Полска ги казнува оние кои ги навредуваат чувствата на верниците, на пример нарушување на верска церемонија или создвање на јавна клевета. Тие исто така забрануваат јавни изрази кои навредуваат некои лица или група на основа на нивната национална, етничка, расна или религиозна припадност или недостаток на религиозна верба.
Србија
Уставот на Србија гарантира слобода на говор но го ограничува во одредени ситуации за да ги зачува човековите права. Кривичната пријава за ,,поттикнување на етничко, расно и религиско непријателство и нетрпеливост” се казнува со 6 месеци до 10 години затвор.
Сингапур
Сингапур донесе неколку закони кои забрануваат говор кој предизвикува дисхармонија помеѓу различните религиозни групи. Законот за одржување на религиозна хармонија е пример за таквото законодавство. Кривичниот законик го казнува намерното иницирање на непријателство, омраза или лоши мисли помеѓу различните расни и религиозни групи врз основа на расата и религијата. Намерното повредување на чувствата на кое било лице врз основа на расата и религијата исто така претставува кривично дело.
Јужна Африка
Во Јужна Африка, говорот на омраза (заедно со поттикнувањето на насилство и пропаганда за војна) е исклучен од Уставот кој ја заштитува слободата на говор. Промовирањето на еднаквоста и законот за заштита од дискриминација од 2000 година, ги содржи следните точки:
Ниедно лице не смее да објавува, пропагира, да се залага или комуницира со зборови кои се засноваат на забранетите основи, против било кое лице, што разумно може да се толкува како чиста намера да се:
“Забранетите основи ” вклучуваат раса, пол, бременост, материјален статус, етничка или социјална припадност, боја, сексуална ориентација, возраст, инвалидитет, религија, совест, верување, култура, јазик и раѓање.
Кривичното дело crimen ijuria (незаконско, намерно и сериозно поведување на достоинството на другиот) може да се употреби за судско гонење против говорот на омраза.
Во 2011 година, судот на Јужна Африка ја забрани “Dubulu iBhunu”(,,застрелај го Боер”), навредлива песна која ги деградира Африканците, врз основа на тоа што го прекршува јужно африканскиот закон за забрана на говор во кој јасно се гледа намерата да се напакости, наштети, или да поттикне омраза.
Шведска
Шведска забранува говор на омраза и го дефинира како давање заканувачки изјави, или изјави кои изразуваат непочитување кон одредена етничка група во однос на нивната раса, боја на кожа, национално или етничко потекло, верба или сексуална ориентација. Кривичното дело не забранува релевантна и одговорна дебата (en saklig och vederhäftig diskussion), ниту пак дадените изјави во сосема приватна сфера. Постојат уставни ограничувања во однос на тоа кои дела се казнуваат, како и ограничувања кои се поставени од Европската конвенција за човекови права.
Одредбите од 2002 година кои се однесуваат на сексуалната ориенација биле искористени за да се осуди пасторот Аке Грин за говор на омраза врз основа на исповед од 2003 година. Неговото осудување подоцна беше поништено.
Швајцарија
Во Швајцарија јавната дискриминација и поддржувањето на омраза против лица или одредена група на луѓе поради нивната раса, етничка припадност, се казнува парично или со максимална затворска казна од 3 година. Во 1934 година, власта од областа Базел донесе закон против говорот на омраза кон Евреите,на пример, обвиненија за ритуално убиство, повеќе како резултат на една про-нацистичка антисемитска група и весникот “Volksbund”.
Тајланд
Во Тајланд говорот на омраза е забранет со граѓански и кривични закони, но владата и општеството во целост прават малце за да ги спречат или пак судски да ги гонат партиите кои промовираат или се вклучуват во говоро на омраза. Иако тајландската држава нуди можности за справување со говорот на омраза во судовите, тајландската власт, невладините организации и останатите фигури во државата нудат мала или никаква заштита за спречување на говорот на омраза.
Велика Британија
Во Велика Британија постојат неколку закони кои го казнуваат говорот на омраза против неколку категории на лица. Законите забрануваат говори на омраза, говори со кои се заканува, малтретира или навредува и кои се насочени кон некое лице врз основа на неговата боја на кожа, раса, инвалидитет, националноста (вклучувајќи државјанство), етничко или национално потекло, религија или сексуална ориентација. Во казните за говорот на омраза се вклучуваат паричните казни, затвор или обете. Законодавството против секташка омраза во Шкотска не ги казнува оние кое се шегуваат на сметка на туѓите верувања ниту пак при истакнување на ,,остри” коментари во врска со нивнато религиозно верување.
Уставна рамка
Уставот на САД од 1789 ги содржеше само трите столба на моќ: законодавната, извршната и судската власт, кои ја даваа основата на федерализмот во последните четири членови. Заштитата на човековите права не се наоѓа во првичниот Устав, туку е додадена 2 години подоцна заедно со декларацијата за правата, првиот амандман, ратификуван на 15 декември во кој се наведува дека:
Конгресот не треба да донесе никаков закон кој е во врска со одредена религија, или да забрани какво било искористување на религијата, или минимизирање на слободата на говор или новинарството, или пак правото на луѓето на мирен начин да се соберат и да принесат петиција до владата за менување на законите и исправање на неправдите.
Иако овој Член е напишан да се однесува само на федералниот конгрес (законодавството), 14 амандман донесен на 9 јули,1868 година се користи за да се прошири заштитата на законите во сите држави на САД.
Судската практика на врховниот суд
Основоположниците размислувале за ограничување на некои изрази по што беа заменети во Уставот преку врховниот суд. Во 1942 година, судијата Френк Марфи дал резиме на судската практика, односно: “Постојат одредени добро дефинирани и ограничени видови на говорот, за чија заштита и казна никогаш не се мислеше да иницира уставен проблем”. Тука се вклучуваат развратните и непристојните, нерелигиозните, клеветите и навредувачките или зборовите кои напаѓаат, чие изговарање повредува или има тенденција да поттикне инстантно нарушување на мирот.
Овој тест е многу малце променет од неговото зачнување во 1969 година и сè уште претставува добар начин за формулирање на законите во САД. Единствен говор кој претставува непосредна опасност од незаонско дејствување, каде говорникот има намера да поттикне таква акција и каде постои можноста тоа да биде последицата од неговиот говор, може да биде ограничен и казнет со тој закон.
“R.A.V ” против градот Св.Пол (1992), прашањето за слободно изразување на омраза повторно станало актуелно кога група на млади расисти запалиле крст во дворот на едно црнечко семејство. Еден од тинејџерите бил обвинет од страна на локалната заедница на Св Пол, Минесота која го казнува секој начин на изразување исполнето со омраза. Скалиа кој пишувал за SCOTUS, смета дека забраната против говорот на омраза не е во склоп со Уставот затоа што му се спротивставува на првиот амандман. Врховниот суд ги поништил обвиненијата на заедницата. Скалиа ги анализираше само оние зборови кои напаѓаат,односно: “Причината поради која зборовите кои “напаѓаат” категорично се исклучени од заштитата на првиот амандман не е дека нивната содржина говори за некоја одредена идеја, туку дека нивната содржина отелотворува одреден нетолерантен (и општествено непотребен) начин за изразување на каква било идеја која говорникот сака да ја пренесе”.Поради тоа што законот на заедницата не се занимава со начинот на изразување, туку содржината на изјавата, претставувало прекршување на правата за слобода. Така, врховниот суд ја прифатил идејата дека говорот на омраза е дозволив сè додека не води до непосредно насилство на омраза.
Имплементирање во општеството
Со Член VII од декларацијата за граѓански права од 1964 година, работониците некогаш може да бидат кривично гонети за толерирање на говорот на омраза од нивните рабтодавачи, доколку тој говор води кон малтретирање од повисок степен кој резултира со “непријателска или навредлива работна средина” за другите работници.
Во 1980-тите и 1990-тите години, повеќе од 350 државни универзитети усвоија “говорни кодови” за регулирање на говори на дискриминација на факултетите и студентите. Овие кодови не поминаа добро кај судовите, каде беа сметани за прекршување на првиот амандман. Повторно се појави дебата за ограниување на говорот на омраза во државните универзитети со усвојувањето на кодови против малтретирање кои спаѓаат во говори на дискриминација.
Стадион Ал Јануб
Стадион Ал Јануб (арапски: استاد الجنوب, транскрипција: Истад ал-Џануб, буквално Стадион на југот) — фудбалски стадион со покрив што се повлекува во Вакра, Катар, наменет да се користи за натпревари на Светско првенство во фудбал на ФИФА 2022, кое започнало на 20 ноември 2022 година.
Стадионот има криволиниски постмодернистички и неофутуристички дизајн. Изгледот на покривот бил инспириран од едрата на традиционалните чамци Доу, кои ги користеле нуркачите на бисери од регионот, ткаејќи низ струите на Персискиот Залив.
Стадионот ќе биде официјалното седиште на фудбалскиот клуб Ал-Вакрах СЦ, каде ќе се играат натпреварите од Лигата на ѕвездите на Катар. Капацитетот на стадионот е 40.000, што се очекува да се намали на 20.000 по Светското првенство.
Стадионот се наоѓа на околу 22 километри јужно од Доха.
Историја
Катар бил избран за домаќин на Светското првенство во фудбал 2022 во 2010 година. Таа ќе стане првата земја со мнозинско муслиманско население и првата земја на Блискиот Исток што ќе биде домаќин на Светското првенство.
Стадионот бил отворен на 16 мај 2019 година, за време на финалето на Емир Купот во 2019 година помеѓу Ал Сад СЦ и Ал-Духаил СЦ одиграно пред публика од 38.678 гледачи, што го прави вториот стадион што е завршен по Меѓународниот стадион Халифа. На овој натпревар присуствувал емирот (шефот на државата) на Катар, Шеикот Тамим бин Хамад ел Тани.
Стадионот бил домаќин на полуфиналниот натпревар на 24. Куп на Арапскиот Залив.
Во декември 2020 година, стадионот Ал Јануб бил домаќин на финалето на Лигата на шампионите на АФЦ во 2020 година.
Како и другите стадиони изградени за Светското првенство во фудбал во 2022 година, стадионот Ал Јануб е предмет на контроверзии поради третманот и статусот на работниците мигранти вработени на градилиштата.
Дизајн
Стадионот е дизајниран од архитектката Заха Хадид и нејзината архитектонска фирма Заха Хадид Архитекти. Архитектката Заха Хадид изјавила дека „Стадионот е дизајниран во нова област, така што се наоѓа во срцето на урбаното проширување на градот, создавајќи активности засновани на заедницата во и околу стадионот во денови без настани“.
Системот за ладење спречува прегревање на корисниците на стадионот, поради топлата и сушна клима во Катар. Тој е способен да ги лади местата на гледачите до 18°C и полето за игра до 20°C.
NGC 5991
NGC 5991 — спирална галаксија во соѕвездието Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5991 се споменува и како MCG 4-37-28, CGCG 136-67, NPM1G +24.0388.
Откривање
Објектот е откриен на 13 јуни 1879 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.