cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кратер Македонски
Во секој случај, неговото владеење со престолот било многу кратко, само после 4 дена од неговото владеење бил симнат од престолот а на негово место дошол Орест, синот на Архелај.
Бзугу
Реката Бзугу има многу притоки, но сите тие се незначителни по големина.
Владимирска област
Часовен појас
Владимирската област спаѓа под Московската часовен појас (MSK/MSD). UTC +0300 (MSK)/+0400 (MSD).
Караѓорѓе Петровиќ
Караѓорге Петровиќ (српски: Ђорђе Петровић, Карађорђе или Đorđe Petrović, Karađorđe) бил српски вожд и основоположник на Династија Караѓорѓевиќи од Србија.
Биографија
Најверојатно е роден на 16 ноември 1762 година во Вишевац, денешна Србија. Тој бил водач на Првото српско востание, кое било насочено против Османлиското Царство. Во 1814 година во Букурешт бил потпишан договор според кој на српскиот народ требало да му се даде автономија. Но, договорот никогаш не бил спроведен во дело. Така, во 1813 година, востанието било задушено и повторно била воспоставена целосна османлиска власт.
Оваа востание претходело на т.н. Второ српско востание кое избувнало во 1815 година, кое придонело до создавање на модерна Србија. Во 1817 година, од соседната Австроунгарија Караѓорѓе дошол во Србија, каде се сретнал со Милош Обреновиќ и се договориле заедно да дејствуваат. Сепак, кнезот Милош не си го одржал зборот, па наредил тој да биде убиен во ноќта помеѓу 13 и 14 јули 1817 година во селото Радоване, Смедеревско. Така, по создавањето на државата започнало и соперништвото помеѓу двата српски востаници околу тоа кој да го заземе српскиот престол.
Мариинско евангелие
Мариинско евангелие — средновековен македонски книжевен споменик кое потекнува од X или почетокот на XI век напишано на глаголица и пронајдено во скитот „Св. Дева Марија“ на Света Гора.
Ракопис
Ракописот потекнува од крајот на Х или почетокот на XI век и е напишан на 173 листа од пергамент со димензии 212-215х172-180 мм .Без почеток и крај. Има 23 кватерниони, при што од првиот се зачувани само два листа (оние од Виена), додека рускиот дел од ракописот ги содржи следните 22 кватерниона. Целосно се зачувани кватернионите од 2 до 21, од 22от кватернион недостасува 1 лист, а од 23от недостасуваат 4 листа, додека листот 134 од московскиот дел на ракописот е изгубен и на негово место во XIV век е додаден лист напишан на кирилица.
Писмо и записи
Писмото на ракописот е обла глаголица од македонски тип. . Според начинот на пишување на писмото се забележува дека тоа потекнува од познатата Охридска книжевна школа. Повеќето записи се кирилични, но најчесто со типикарска содржина.
Правопис
Правописот на ракописот е со четири носовки и јотувана мала носовка во првична и поствокалска позиција. Буквата Ѕело се употребува на своето етимолошко место. Постои паралелна употреба на лигатурно и диграфно шт при што второто преовладува, особено во вториот дел на ракописот. Присутна е вокализација на еровите од македонски тип (замена на големиот ер со о и на малиот ер со е), како и деназализација (замена на големата носовка со чисти вокали - о и оу). Регистрирана е архаична лексика, наследена од првобитниот кирилометодиевски превод на евангелскиот текст.
Содржина
Првобитниот текст на ракописот го содржел полниот текст на четирите евангелија. Сега недостасуваат делови од Евангелието според Матеј (1-5,23) и Евангелието според Јован (18,14-29)и 21,17-25) . Виенските листови содржат дел од евангелието според Матеј (5,23-6,16).
Орнаментика
Според орнаментиката ракописот содржи знаменца, коцновки-плетенки и иницијали, со флорални елементи. Содржи и минијатури на Марко, Лука и Јован.
Пронаоѓање
Ракописот е откриен во 1845 година од Виктор Григорович во скитот „Св. Дева Марија“ на Света Гора. Евангелието го добило своето име - Мариинско евангелие според местото на неговото пронаоѓање. Основниот дел на ракописот се чува во Руската државна библиотека во Москва, во збирката на Григорович под сигнатура ''Григ.6/Муз. 1689, а 2 листа има во Австриската национална библиотека во Виена под сигнатура Cod.slav.146''. Овие листови уште пред 1845 се наоѓале во збирката на Антун Михановиќ, кој подоцна му ги подарил на Франц Миклошич. Овие два листа се последни од првиот кватернион на ракописот.
Тереза Авилска
Света Тереза од Авила (Авила, Шпанија, 28 март 1515 година). - Алба де Тормс, 4 октомври 1582 година), писател, светец и реформатор на кармелитската верска заедница.
Биографија
Тереза е родена на 28 март 1515 година во Авила, главниот град на истоимената провинција во Старата Кастилја. Нејзини родители биле Дон Алонсо Санчез де Цепеда и Доња Беатриз де Ахумада, кои покрај неа имале уште единаесет деца. Од трите девојчиња, само Тереза се одлучила за религиозен сталеж. Самата одлука да влезе во кармелитскиот манастир за уплотувањето во Авила не била лесна за неа, ниту за нејзината околина во која била обљубена.
Првата година на монаштво толку одлучно се стремела кон совршенство што скоро нервно и физички пропаднала брзо. Таа паднала во состојба на општа анемија, а потоа четири дена била целосно вкочанета. Изгледало дека ќе умре и тие веќе подготвиле сè за погребот. Сепак, таа одеднаш се разбудила од вкочанетоста и вкочанетоста и сама го отстранила осветениот восок, кој, според обичајот на тоа време, веќе бил нанесен на нејзините очни капаци.
Таа починала ноќта на 4-ти до 15- ти октомври 1582 година, токму кога стапила во сила грегоријанската реформа на календарот. Папата Павле VI. ја прогласил за прва од жена учителка на Црквата на 27 септември 1970 година. Англискиот историчар Меколеј во еден од своите есеи наречен „Св.Тереза од Авила“ ја нарекол „ срце на католичката реформа“, а Гисберт Кранц сметал дека таа му припаѓа на човештвото, што значи дека таа е заедничка сопственост на целото човештво. Таа била одбележана на 15 октомври и е светец-заштитник, меѓу другите, и на Шпанија, на градот Пожега, на болните и на изработувачите на чипка. Нејзиното тело останало нераспаднато.
Подземна република
Подземна република, Тајна република или Држава во држава — епитет на Македонската револуционерна организација, која во текот на своето постоење и дејствување кон крајот на XIX и почетокот на XX век во рамките на Отоманското Царство успеала да создаде паралелни институции на власт. На териториите на Македонија и Одринско почнал да егзистира еден нелегален политички паравоен субјект кој преку своите институции и акти ја остварувал својата цел и волја меѓу христијанското и нехристијанското населението со што се ограничувала јурисдикцијата на самата империја и се загрозувало турското владење во овој дел на Балканот. Псевдонимот Подземна република (An Underground Republik) е употребен од страна на Даме Груев во интервјуто со еден анонимен шкотски новинар во неговата статија за Организацијата во списанието Blackwood’s Magazine',' во текот на неговата посета на Македонија, а истиот псевдоним е употребен и од страна на американскиот новинар Алберт Сониксен, авторот на делото Исповед на еден македонски четник''
An Underground Republic
Во февруари 1906 година Дамјан Груев ја обиколувал Македонија и во кратовските планини имал средба со еден шкотски новинар кој бил дописник на единбуршкото списание Blackwood’s Magazine. Овој новинар средбата ќе ја објави во споменатото шкотското списание под наслов An Underground Republik. Во текстот анонимниот шкотски новинар истакнува дека при неговиот престој на организцсиката територија имал доживување како да се наоѓа на територијата на една слободна подземна република каде турската власт немала никакви ингеренции, а таквиот впечаток бил потврден и од самиот Даме Груев кој истакнал:
Држава во држава
Италијанскиот печат постојано ги следел настаните во Македонија пред и по Илинденското востание, особено во тоа предничел весникот Avatni кој постојано го следел и коментирал македонското националноослободително движење, треба да се истакне статијата на О. Моргари под наслов Oriente in Fiamme објавена на 8 септември 1903 година во овој весник и притоа било истакнато:
Институции
Една од првите институции е Централниот комитет кој бил главен извршен орган, постепено почнале да се формираат и други окружни и околиски комитети. Истовремено со формирањето на комитетите се започнало со создавање на паралени институции на власта.
Уште во првите години биле создадени Тајна полиција и Тајна пошта како и терористички групи кој дејствувале како извршен орган. Треба да се истакне дека поштата на организацијата била подобро организирана отколку редовната пошта на Отоманското Царство. Писмата кои организацијата ги испраќала од Солун за Софија пристигале следниот ден.
Паралелно со тоа Организацијата почнала да собира и финансиски средстава од населението со што почнала да ја неметнува и своја даночна политика, имено за добиените пари организацијата давала расписка (сматка) со печат на ЦК, а одземените пари требало да се вратат на населението по ослободувањето на Македонија.
Со текот на времето се поставило прашањето за создавање на едно тело кое надвор од границите на Отоманското Царство ќе ги застапува интересите на Организацијата и на Солунскиот конгрес од 1903 година е донесена одлука за формирање на Задграничното претставништво кое започнало да егизстира како амбасада на самата Организација.
Уште во самиот почеток Организацијата започнала со воспоставување на паралелна судска власт која во почетокот се однесувала на самата МРО и воопшто на македонското националноослободително движење, биле регулирани односите и постапки на членовите како и на останатаото население кон револуционерното дело. Меѓутоа постепено Организацијата започнува да го убедува неселението да ги бојкотира турските судови и на територијата која била под контрола на Организацијата, почнале да се формираат граѓански судови кои се занимавале со дела и споровите меѓу населението кој не ја тангирале самата Организација.
Религија во Мадагаскар
Религијата во Мадагаскар има значајна улога во животот на луѓето во земјата.
Традиционални религии
Околу половина од населението на Мадагаскар ги практикува традиционалните религии, кои имаат тенденција да ги нагласуваат врските меѓу живите и мртвите. Тие веруваат дека мртвите им се придружуваат на своите предци во редот на божественоста и дека предците се интензивно загрижени за судбината на нивните живи потомци. Оваа духовна заедница има најголемо мнозинство кај етничката група Мерина и Бецилео преку „превртување на мртвите“, кое вклучува јадење, пиење и буквално танцување со мртвите.
Христијанство
Околу 41% од населението е христијанско. Тие се поделени еднакво меѓу римокатоличката и протестантската црква, но има и православни христијани. Многумина го инкорпорираат култот на мртвите со своите други верски убедувања и благословувајќи ги своите мртви во црквата пред да продолжат со традиционалните погребни обреди. Тие, исто така, може да поканат и пастир за да присуствува на церемонијата. Постои историско соперништво меѓу католичките и протестантските маси. Католичките сметаат дека се обесправени во земјата, додека протестантите главно преовладуваат во државната служба, бизнисот и професиите.
Црквата на Исус Христос на светиите од подоцнежните дни има повеќе од 8.000 членови во 33 собранија на Мадагаскар.
Ислам
Следбениците на исламот претставуваат околу 7% од населението. Тие главно се концентрирани на север, северозапад и југоисток.
Марко Јанковиќ
Марко Јанковиќ (Крагуевац, 2 јули 1947 — Белград, 17 јануари 2023) бил српски новинар, радио и телевизиски водител, диск џокеј и политичар.
Биографија
Роден е во Крагуевац, каде завршил основно и ниско музичко училиште, како и гимназија. Дипломирал на Природно-математичкиот факултет и студирал две години на Богословскиот факултет во Белград.
Новинарска кариера
Во 1970 година е еден од основачите на радиото „Студио Б“, каде по четири години хонорарна работа станува редовен вработен. Две години беше музички соработник, а потоа стана водител-новинар и се занимава исклучиво со рок музика. Станува еден од најпознатите диск џокеи во земјата, а својот стил на работа го приспособи на англискиот и американскиот стил на свирење на брза музика. По враќањето од војска во 1975 г. ја води емисијата „Од појадок до ручек“ каде носи познати пејачи, актери, писатели и политичари. Си го дал радио прекарот Колос од Родос, а неговата медиумска кариера била обележана со чести суспензии поради непочитување на политичките ограничувања на еднопартискиот систем и слободоумните идеи. Првиот пат беше суспендиран поради честитање на српската Нова година, по што од отказ го спаси Душко Радовиќ, со кој во тоа време, покрај Ѓока Вјештица, беше најпопуларниот новинар на тоа радио.
Во 1979 година го води првото музичко шоу „Поп експрес“ на Југословенската радио и телевизија како и „Неделно попладне“. Водел и емисија за училишната програма „Велики одмор“. 1989 година работеше и на ОК каналот. Пишуваше за весникот „Гром“.
Работел и на радио Пингвин и радио Индекс. Од 2005 година е на радио Фокус, каде секојдневно обработува политички теми со пристрасност кон радикалите. По две години, тој го напушти радиото поради неговото активно застапување за коалицијата ДСС и СРС. Истата година, на покана на Предраг Ранковиќ, започнува да работи на ТВ Кошава, каде ја води емисијата „Марко Јанковиќ шоу“. По барање на Миломир Мариќ, во 2009 г. Марко добива нова работа.
Бероунка
Бероунка е река во западна Чешка. Долга 136 километри, настанува со спојувањето на реките Ухлава, Услава, Мже и Радбуза кај П’лзењ. Во В’лтава се влева во јужниот дел на градот Прага.
Значајни градови на текот на Бероунка су: П’лзењ, Бероун (реката го добила името по овој град), Карлштејн и Прага. Во централниот дел на текот на реката, се наоѓа Кривоклатско, една од најголемите шуми во Чешка.
147
147 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 147 година од новата ера, 147. од првиот милениум, 47. од II век и осма од 140-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5655 и 5656 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4897 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3907 и 3908 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 900.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 147 година се протега во 2783 и 2784, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2843 и 2844 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 690. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 490 и 489 година пред хиџра.
Ерлбах (Саксонија)
Ерлбах (Erlbach) — село и поранешна општина во округот Фогтланд, во Саксонија, Германија. Од 1 јануари 2014 е дел од градот Маркнојкирхен.
Tenthredo mesomela
Tenthredo mesomela е вид на растителна оса од семејството Tenthredinidae (обични пиласти оси), потсемејство Tenthredininae.
Опис
Возрасните единки може да се сретнат од мај до јули, и се хранат со мали инсекти и со нектар и полен од цвеќиња (особено од видовите штитоцветни). Ларвите се хранат ноќе со лисја од видовите лутиче) и видовите троскоти.
Живеалиште
Овој вид може да се најде на ливадите, покрај патиштата и на шумските рабови во поголемиот дел од Европа. Видот може да се сретне во западниот дел на Македонија.
2037
2037 (Римски бројки) ќе биде година според грегоријанскиот календар. Тоа ќе биде 2037 година од новата ера, 37. од третиот милениум, 37. од XXI век и осма од 2030-тите.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7545 и 7546 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6787 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5797 и 5798 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2790.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 2037 година се протега во 4673 и 4674, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4733 и 4734 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2580. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1458 и 1459 исламска година.
Роџер Марти
Роџер Марти Салвадор (роден на 3 јануари 1991), познат само како Роџер, е шпански фудбалер кој игра за ФК Леванте како напаѓач.
Клупска кариера
Роден е во Торент, Валенсија, Роџер дипломирал на локалните Валенсија СП's систем на младинци. Во јануари 2011 година, по мал број на игри со резервите, тој беше на позајмица да ги соседните аматери Burjassot СП.
Роџер го направи своето La Liga деби на 15 јануари 2012, во преземање на местото на Xavi Торес за последните десет минути од 0-3 далеку пораз на Атлетик Bilbao. Четири дена порано тој го постигна својот прв гол со Леванте е првиот тим, пребивање вториот во 4-0 домашна победа против АД Alcorcón за домашното првенство (5-2 на агрегатната).
Роџер претрпе уште една повреда на коленотот во 2017 пред-сезона, да бидат маргинализирани за шест месеци. На 29 јуни 2018, тој го продолжи својот договор до 2023.
Регенерација (биологија)
мини|300x300пкс|Џуџест жолто-глав [[Гекони|Геко со регенерирана опашка
1508
1508 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1508 година од новата ера, 508. од вториот милениум, 8. од XVI век и деветта од 1500-тите.
Регенерација (биологија)
]] Во биологијата, регенерација е процес на обновување и раст, што ги прави геномите, клетките, организмите, и екосистемите да бидат отпорни на природните флуктуации или настани кои предизвикуваат нарушување или оштетување. Секој вид е способен за регенерација, од бактерии, до луѓе. Регенерацијата може да биде комплетна, при што новото ткиво е исто како изгубеното ткиво, или нецелосна кога по некротично ткиво доаѓа фиброза. На своето најосновно ниво, регенерацијата се случува со помош на молекуларни процеси при регулација на генски експресии. Регенерација во биологија, сепак, главно се однесува на морфогенични процеси<font style="background-color: rgb(254, 246, 231);"> кои ја карактеризираат фонетичката пластичност на особини дозволувајќи им на мулти-клеточните организми да го поправат и одржат интегритетот на нивните физиолошки и морфолошки состојби.
Над генетското ниво, регенерацијата е фундаментално регулирана со асексуални клеточни процеси. Регенерацијата е различна од репродукција. На пример, родот хидра врши регенерација, но репродуцира со метод на<font color="#004000"> окулирање. Хидрите и планарските сплескани црви долго служеле како модел на организми за нивните високо адаптивни регенеративни способности. Откако ќе се повредат, нивните клетки стануваат активни и почнуваат да реконструираат ткива и органи назад во првобитна состојба. Видот каудата ("urodeles"; дождалец и тритон), вид на водоземци, е можеби најадаптираната ’рбетна група за регенерација, со оглед на нивната способност за регенерација на екстремитети, опашки, вилици, очи и различни внатрешни структури. Регенерацијата на органи е честа и широко распространета адаптивна способност меѓу животинските суштества. Во соодветниот контекст, и некои животни се способни да се размножуваат асексуално преку фрагментација, окулирање или делба. Родителот, на пример, ќе се стегне, ќе се подели на средината, а секоја половина генерира нов крај од кој се формираат два клон а од оригиналот. <font style="background-color: rgb(189, 212, 255);"> <font color="#b06400">
1508
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7016 и 7017 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6258 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5268 и 5269 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2261.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1508 година се протега во 4144 и 4145, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4204 и 4205 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2051. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 913 и 914 исламска година.
Космос-964
Космос-964 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 4 декември 1977 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6300 килограми. Космос-964 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 72,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 357 км, а најмалото на 169.
Меморијален музеј „11 Октомври“
Меморијален музеј „11 Октомври 1941“ — музеј во центарот на Прилеп, на улица „Илинденска“ б.б. Зградата во која е сместен музејот е изградена на почетокот на XX век.
Почетоци и развој на музејската дејност
Колекционерството на вредни предмети, како еден вид престиж, е познато уште од античко време. Со појавата на музеите тоа се прави на повисоко организирано ниво и со утврдени правила. Музеите денес со своите научно истражувачки работи, организирање на изложби и други видови на активности се средиште на културното и општествено живеење, односно придонесуваат за откривање и оценување на универзалните човекови вредности низ изминатите епохи. Во исто време музеите се ризница на вредности што секоја цивилизација одделно ги создавала низ вековите или поточно, аргументирано сведоштво за континуираниот развој на цивилизацијата.
Музејската дејност во Република Македонија поинтензивно се организира во периодот по Втората светска војна. Така и во Прилеп во овој период започнуваат активности за институционално чување и презентирање на историското и културно наследство.
Почеток и развој на музејот „11 Октомври“
Во 1948 година во рамките на Народно-ослободителниот одбор на општина Прилеп е формирана првата музејска збирка на документи, фотографии и уметнички слики од прилепски автори со тематика од НОБ. Истата била сместена во Анот на фамилијата Ачкоски, во непосредна близина на градскиот пазар.
Во старата зграда на участокот продолжува да функционира Музејот на НОБ, кој во следниот период претрпува повеќе измени во својата содржина, за да конечно прерасне во Меморијален музеј “11 Октомври 1941 година”.
Веќе наредната фодина започнуваат активностите за отворањето на градскиот музеј кој ќе го прикажува историоскиот развој на градот,придонесот на НОВ и успесите во повоениот период.Сепак,дури во почетокот на Сојузот на борци на НОВ се интензивираат подготовките за фурмирањето на Музеј на НОБ. На 1.0.1952 година музејот е отворен во зфрадата која за време на фашистичката окупација била бугарски полициски участок(станица),а врс која борците од Прилепскиот партизански одред извршиле вооружен напад на 11 октомври 1941 година со што е означен почетокот на Востанието на македонскиот народ против окупаторот.
Воедно,со официјалното отворање на Постојана изложбена поставка во рамките на овој музеј од страна на претседателот на Околинскиот народен одбор Тоде Ношпал,била поместена и првата повремена изложба “Изградбата во Прилеп и околината во 1945-1951 година“ Во постојаната поставка на Музејот на НОБ биле изложени фотографии кои говорат за развојот и работата на Комунистичката партија во време на поранешна Југославија и за време на окупацијата,фотографии на првоборците од прилеп и од формирањето на партизанските одреди,како и фотографии кои говорат за ѕверствата направени од страна на окупаторот врз првоборците Орде Чопела,Трајко Тарцан,Ристе Секирчанец,Трајко Брко,Киро Шими и Цена Џинорозот
Во музејот биле изложени и разни летоци,прогласи и брошури печатени во нелегалните партизански печатници или на шапирограф,како и голем број на предмети кои биле сопственост на борците од партизанските одреди
Во текот на 1995 историчарот на уметност Бошко Бабиќ кој живеел во Белград,на неколкупати доаѓа во Прилеп,при што добива задача од тогашниот претседател на општина Прилеп,Џоџа Николоски да започне активноски за формирање на Народен музеј,кој како самостојна институција од комплексен тип ќе има задача да прибира,чува,реставрира,консервира,проучува и презентира предмети со археолошка,етнолошка, историска,уметничка,природна и техничка споменично-културна вредност од пошироката прилепска околина.
Истото е направено и официјално со Одлука на Собранието на општина на 01.07.1955 година е формиран Народниот Музеј во Прилеп со прв назначен директор Бошко Бабиќ,кој секако има големи заслуги за негово формирање и понатамошен развој.Покрај него ,во Народниот Музеј првовработени се Александар Георгиевски како препаратор,Александар Насески,економ,Загорка Колуноска етнолог,Загорка Расолкоска препаратор и Нада Никулоска,историчар на уметност.
На почетокот од своето формирање музејот се наоѓа во поранешниот бугарски полициски участок(станица),за да по краток период со изградбата на новата општинска зграда музејот ги добие просториите на старата општинска зграда на улица Моша Пијаде,т.е. зградата каде и денес е сместен.
Во старата зграда на участакот продолжува да функционира Музејот на НОБ,кој во следниот период претрпува повеќе измени во својата содржина за да конечно прерасне во Мморијален музеј “11 Октомври 1941 година“
Оформен “Меморијален музеј 11 Октомври“
Меморијалниот музеј “11 Октомври 1941” се наоѓа во центарот на Прилеп, на улица “Илинденска” б.б. Зградата во која е сместен музејот е изградена на почетокот на XX век. За време на фашистичката окупација (1941-1944 година) овој објект бил претворен во бугарски полициски Участок во кој била сместена окупаторската полиција. На 11 октомври 1941 година борците од Прилепскиот партизански одред извршиле вооружен напад врз Участокот и врз други објекти во градот, со што започнало вооруженото востание на македонскиот народ против фашистичкиот окупатор.
На 1 мај 1952 година во оваа зграда за првпат е отворен Музеј на НОВ во Прилеп, а по повод 20 години од НОВ на 11 октомври 1961 година отворена е Постојана музејска поставка. Во 1971 година по повод 30 години од НОВ музејската поставка е проширена и збогатена со нови фотографии, откако во објектот е извршена адаптација. По десетина години започна реновирање на зградата, со што беа овозможени услови за презентација на новата музејска поставка која беше отворена на 10 октомври 1983 година. За споменик на културата Меморијалниот музеј “11 Октомври 1941” е прогласен во 2003 година. Музејската поставка која се состои од фотографии, документи, карти, скици, предмети и партизанска опрема е сместена во простор од околу 236 м2, на приземјето во Сала 1, како и на катот во Сала 2 и Сала 3. Во ходникот на катот поставени се Указите Повелби на петнаесетте Народни херои од Прилеп, како и бистата од бел мермер на Јосип Броз Тито.
Во музејот се изложени бројни документи, скици, карти, оружје и воена опрема, а посебен простор е оставен за учесниците, кои го започнаа вооруженото востание на 11 октомври.На долниот кат се наоѓа просторијата која ја отсликува истражната постапка, што се вршела во тогашниот затвор, а ќе биде поствена и макета на участокот, онака како што тој изгледал во 1941 година. Имено, тогаш борците од Првиот прилепски партизански одред го нападнаа бугарскиот полициски участок и телефонско-телеграфската мрежа во Прилеп, што го означи почетокот на организираното востание на македонскиот народ против бугарскиот, италијанскиот и германскиот окупатор за ослободување на земјата. Следниот ден, на 12 октомври, се огласија и партизаните од Кумановскиот одред. Со одлуката да пристапи кон антифашистичката коалиција Македонија застана на страната на прогресивното човештво, а против фашизмот како најтемна идеологија од современата историја и најсилна негација на општоцивилизациските и демократски вредности. Македонскиот народ самостојно се избори за својата слобода. Од првите партизански одреди кои ја почнаа борбата, Народноослободителната војска на Македонија на крајот од четиригодишната војна прерасна во доброорганизирана 110-илјадна армија со воени формации од највисок ранг како корпуси и дивизии. За време на окупацијата, покрај злосторствата што окупаторите ги вршеа врз недолжното цивилно население во Македонија, земјата претрпе и огромни економски штети. Круна на борбата се одлуките на Првото заседание на АСНОМ во 1944 година, со кои се оживотворени повеќевековните идеали за основање македонска држава.
11 Октомври, ден на народното востание
Денот на востанието на Македонија или Ден на народното востание на македонскиот народ познат и само како 11 Октомври е државен празник кој се празнува на 11 октомври во Македонија. Востанието е против фашизмот и со тоа започнува борбата за ослободување на македонскиот народ. Тоа е важен меѓник во борбата за самобитност и самостојност на македонскиот народ. Со својата вооружена борба, Македонија не станала квислиншка територија, туку, напротив, жешко подрачје за окупаторот и дала свој придонес во победата над фашизмот во Втората светска војна.
Во чест на празникот 11 октомври
По повод на овој празник во Република Македонија традиционално се доделуваат наградите „11. Октомври“ за животно дело во областа на науката, уметноста, стопанството и други дејности. Традиционално наградите се доделуваат во зградата на Македонското Собрание. Според Законот за државните награди на Република Македонија со државната награда „11 Октомври” со оддава највисоко признание за животно дело во областа на науката, уметноста, стопанството и во другите дејности од јавен интерес. Државната награда се доделува на поединци, група творци, екипи, установи, трговски друштва и здруженија на граѓани од земјата. Под условите определени во конкурсот може да се додели и на странски државјани, група творци, екипи и институции од странство. Поради големото значење на тој настан во македонската историја, многу училишта во Македонија го носат името „11 Октомври“ (ОУ „11 Октомври“ - Куманово, ОУ „11 Октомври“ - Ново Село, ОУ „11 Октомври“ - Урвич, ОУ „11 Октомври“ - Центар), како и многу улици и јавни претпријатија. Најголемо претпријатие беше фабриката за автобуси „ФАС 11 Октомври“ од Скопје.
Прослава
Поради самиот факт дека се работи за голем настан од Македонската историја, низ државата се организираат разни свечености и прослави. Традиционално се одржуваат свечени концерти. Повеќе делегации од Македонското Собрание положуваат цвеќе на гробот на првиот претседател на Президиумот на АСНОМ, Методија Андонов-Ченто, во Паркот на Револуцијата во Прилеп, како и на Спомен-костурницата на паднатите борци од народноослободителната борба во Куманово. Во Прилеп секоја вечер спроти празникот се одржува традиционалниот импровизиран напад на градот како потсетување на историските настани од предвечерјето на 11 октомври 1941 година. Во Прилеп постои и Меморијален музеј „11 октомври“ во кои се изложени неколку стотици фотографии и значајни документи од народно-ослободителната борба. Прилепскиот градски оркестар организира маршрута од центарот на градот кон Могилата на непобедените. Каде покрај движечкиот оркестар се организира и спектакуларен огномет.
Посебна важност има и свечено положување цвеќе на Партизанските гробишта во Скопје од страна на повеќе делегации на Владата, на Собранието, на Претседателот на Македонија, на Главниот одбор на Сојузот на борци на Македонија, делегација на Министерството за одбрана и Генералштабот на Армијата и на Град Скопје.
Панаѓуришко богатство
Панаѓуришкото златно богатство (панагюрско златно съкровище) е антички тракиски златен сервис за пиење кој се состои од девет златни садови со вкупна тежина од околу 6 кг. Откриено е на 8 декември 1949 година во околината на градот Панаѓуриште, Бугарија. Му припаѓало на непознат владетел на племето Одриси од крајот на ІV и почетокот на ІІІ век п.н.е.
Сервисот вклучува фијала со пречник од 25 см, една амфора со облик на кентаур, три ритона со женски глави (на амазонки), три ритона со животински глави и еден, обликуван како преден дел од телото на козел. Ритоните се украсени со релјефни ликови на митолошки сцени со познати јунафци од старогрчката митологија.
Панаѓуришкото богатство е дел од збирката на Археолошкиот музеј во Пловдив.
Заечарска гитаријада
Заечарска гитаријада или само Гитаријада — летен музички фестивал, ориентиран пред сè на рок-музиката, која се одржува еднаш годишно во Србија, во градот Заечар. Програмата на фестивалот се состои од натпреварување на демо бендови и ревијални настапи на познати групи. Организаторите на Гитаријада велат дека ова е најголем фестивал на кој учествуваат неафирмирани бендови во Југоисточна Европа.
47. Гитаријада (2013)
Четириесет и седмата Гитаријада е одржана во периодот од 1. до 3 август 2013. Во склоп на Гитаријада е одржан и 17. Bike Show. Бројката на луѓе кои го посетиле фестивалот се проценува на околу 130.000. Звучни имиња кои настапија се: Парни Ваљак, Забрањено Пушење, Елементал, Ритам Нереда, Darkwood Dub и други. На 47. Гитаријада настапија и 12те најквалитетни балкански демо бендови меѓу кои и: Визија (Скопје, Македонија), Регулатор (Врњачка Бања, Србија), Rolin Humes (Риека, Хрватска), Dolia (Сараево, Босна и Херцеговина) и др.
Црква „Св. Никола“ - Лешок
Свети Николај претставува црква во тетовското село Лешок. Оваа црква е единствената црква во селото која се наоѓа надвор од манастирскиот комплекс, Лешочки Манастир. Темелите на црквата биле пронајдени при средувањето на месноста каде жителите знаеле за постоење на многу гробови од свештеници и други лица, меѓутоа самата црква долго време била непозната. Се претпоставува дека таа била изградена во османлискиот период. Според историските податоци до кои дошле хроничарите, првпат старата црква „Свети Николај“ во писмена форма се споменува 1896 година во книгата на Ѓорче Петров „Материјали за изучување на македонската историја“. Поради одредени археолошки показатели се смета дека црквата е изградена одамна.
На истото место жителите на Лешок традиционално секоја година на 19 декември со голема веселба го одбележуваат православниот празник Свети Никола зимски. Црквата е возобновена на 14 ноември 2010 година, каде воедно било и осветено положувањето на камен-темелникот.
Диме Толовски
Диме Толовски (, –, ) – дипломиран градежен инженер, лексикограф, преведувач и новинар-радиоспикер.
Животопис
Толовски е роден во Кавадарци на 17 декември 1925 година. Како гимназијалец, од 1942 година се вклучува во Народноослободителното движење, првин како илегален активист, а потоа во состав на 41. дивизија на НОВМ.
По ослободувањето, од 1944 до 1946 година, предавал математика и физика во гимназијата во Кавадарци и учествувал во општествено-политичките организации во градот. На предлог на владата на ФНРЈ, во 1946 година бил испратен на студии во СССР. Дипломирал и ги завршил постдипломските студии по градежништво, но по Резолуцијата на Информбирото во 1948 година, останал во Москва и се определил за водител на дневната емисија на македонски јазик на Радио Москва.
Преведувал поезија и проза од македонски јазик на руски и обратно, а со помош на рускиот филолог Владислав Илич-Свитич, го составил првиот Македонско-руски речник (30.000 зборови со кратка граматика) под редакција на Н.И. Толстој.
Починал во Москва, а посмртните останки, по негово завештание, биле погребани во неговиот роден град на 2 октомври 1993 година.
Солунски ѕидини
Солунски ѕидини (Τείχη της Θεσσαλονίκης) — градски ѕидини кои го опколувале градот Солун за време на среден век сè до касниот 19 век, кога голем дел од ѕидините, вклучувајќи го целиот дел крај морето, се урнати како дел од отоманското владеење. Градот е обѕидан уште од своето создавање, во доцниот 4 век п.н.е., а денешните ѕидини датираат од почетокот на византискиот период, околу 390 година, со тоа што претходниот ѕид е вграден во нив. Ѕидините се направени според типично доцно романско градење на ѕид поврзан со цигли. Северниот дел на ѕидините се граничи со акрополата на градот, која е изградена со посебна ограда, во која се наоѓа друга тврдина, Еди-куле.
Василиј Чапаев
Василиј Иванович Чапаев (Василий Иванович Чапаев) (роден 9 февруари 1887 година, починат 5 септември 1919 година) бил руски војник и командант на Црвената армија за време на Руската граѓанска војна.
Чапаев е роден во сиромашно селско семејство во селото Будајка, денес дел од градот Чебоксари.
На 5 септември 1919 седиштето на дивизијата во близината на Лбишченска (денес Чапајево) била нападната од страна на белоармејците и Чапаев тогаш се обидел да избиге и да ја преплива реката Урал, но изчеџнал. Телото никогаш не му било пронајдено.
После основањето на СССР, Чапаев е прогласен за херој на Октомвриската револуција.
Милентал
Милентал (Mühlental) — општина во округот Фогтланд, во сојузната покраина Саксонија, Германија. Составена е од селата Хермсгрин, Волбах, Залиг, Маринај, Унтервиршниц, Обервиршниц, Елстертал, Тиршендорф, Вилицгрин и Цаулсдорф.
NGC 2605
NGC 2605 — леќеста галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 11 март 1858 година од страна на Вилијам Парсонс, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 72 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2605 е од видот S0?. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 2605 има привидни димензии од 0,4' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 34 м 53,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 52° 48' 16". Положбениот агол на објектот е во износ од 20°.
Други поделби
Проучување на NGC 2605 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 2424112. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 44; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3797. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 679.
Акција (жанр)
Акциски филм или само акција — филмски жанр во кои акциони делови, како борби, каскадерски сцени, автомобилски потери или експлозија, имаат предност пред елементите како што се карактеризација или целосна приказна. Акцијата обично вклучува поединечни напори од страна на херојот, што е спротивно од поголемиот дел на воени филмови. Овој жанр е блиску поврзан со жанровите трилер и авантура, а може да содржат и елементи на драма и шпионска фантастика.
Бети Дејвис
Бети Дејвис (5 април 1908 – 6 октомври 1989), родена како Рут Елизабет Дејвис, е американска актерка-двократна оскаровка. Позната по својата неуморна желба да игра улоги на несимпатични ликови, секогаш ужива голема критичка слава поради можноста да се снајде во различни филмски жанрови, почнувајќи од криминалните мелодрами до историските филмови како и до повремените улоги во комедиите; сепак нејзините најголеми успеси се оние во романтичните драми.
После појавата во неколку драми на Бродвеј, Дејвис оди во Холивуд во 1930 година, но нејзините први филмови за Universal Studios се неуспешни. Се приклучува кон Warner Brothers во 1932 и својата успешна филмска кариера ја започнува со неколку критички признати улоги. Во 1937 се обидува да го раскине својот договор и иако ја губи една од најпознатите правни битки во раната Холивудска историја, овој момент останува забележан како почеток на нејзините најголеми успеси. Сè до крајот на 1940-тите, таа е една од најпознатите глумици, позната по својот моќен и интензивен глумечки стил. Дејвис набрзо се здобива со репутација на ратоборен перфекционист, а нејзините конфортации со извршните лица во студијата и режисерите стануваат легендарни. Нејзиниот искрен пристап, лаконски вокален стил како и секогаш присутната цигара придонесуваа до создавање на една од најпознатите персони на екранот - често имитирани и сатиризирани.
Нгани-Вату
Опис на криптидот
Се опишува како голема птица. Има распон на крилјата од преку 3 метри, а телото и е долго од клунот до врвот на перјата на опашката 4,50 метри. Перјато на телото и е во црвена боја, а на грбот во светлозелена боја кај мажјаците, а кај женките е светлокафеаво. Клунот и нозете се бледо жолти. На крилјата има четири прста со канџи.
Во митологијата
Во митологија Нгани-Вату е многу брза птица која може да го засолни Сонцето и може да создава бури со едно замавнување со крилјата.
Џани Мерсман
Последно возел за UCI World Tour екипата. Во 2012 возел за. По третата етапа на Трка околу Џорџија, Мерсман бил принуден да ја напушти трката, поради неколку случаи на патела тендинитис.
Мерсман се истакнал на некоја голема трка, по 10 години професионален возач, на Вуелта а Еспања 2016, кога освоил две етапи во масовни спринтови. На трката, објавиле дека Мерсман се согласил на едногодишен договор со екипата за 2017. Меѓутоа, дијагнозата со срцева аритмија и лезии на неговото срце го принудиле Мерсман да се повлече на 30 декември 2016 година.
Распоред на резултатите на големите трки
СО = се откажал; — = не учествувал
Тигрест питон
Тигрест питон или индиски питон — голем неотровен питон кој може да се најде во многу тропски и суптропски краишта на Јужна Азија и Југоисточна Азија. Видот е ограничен на Јужна Азија. Општо е посветло обоен од  Бурманскиот питон и обично достигнува 3 метри должина.
Оваа змија може да се види во терариумот на Зоолошката градина во Скопје.
Вообичаени имиња
Индиски питон, питон со црна опашка, индиски питон - камењар, азиски питон - камењар. На непалски јазик се нарекува аџ(ин)гар, на хинди и маратски, аздаха (истоветно на македонскиот збор „аждаја“ ) на урду и авџогор на бенгалски. Во Шри Ланка видот е наречен пимбура на синхалски јазик. Името на подвидот Python molurus pimbura се смета дека е изведен од името дадено во Шри ланка. Како и да е, пимбура, или Цејлонски питон повеќе не се смета за подвид и поради тоа индискиот и цејлонскиот питон се регистрирани како истото животно.
Опис
Бојата е белузлава или жолтеникава со дамки чии нијанси варираат од жолто-кафена боја до темнокафена боја. Боите може да варираат во зависност од околината и живеалиштето. Примероците од ридските шуми во Западните Гати и Асам се потемни, додека тие од висорамнината Декан и источниот брег се обично посветли.