cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
741
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 741 година се протега во 3377 и 3378, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3437 и 3438 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1284. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 123 и 124 исламска година.
Вишње (Ајдовшчина)
Вишње (словенечки: Višnje) — населба во Општина Ајдовшчина во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Куп на УЕФА 1978-1979
УЕФА Куп 1977/78 — 8. сезона од ова натпреварување организирано од страна на УЕФА во кое настапиле клубови од најсилните лиги кои не успеале да се пласираат во Купот на европските шампиони и Купот на победниците на куповите.
Натпреварувањето започнало на 5 септември 1977 и завршило со финален двомеч одигран на 9 и 23 мај 1979 година.
Учествувале 64 клубови од 31 национален сојуз. Поради политички причини, седма сезона по ред, Албанија немала свој претставник во натпреварувањето.
Прво коло
Првите натпревари биле одиграни на 5 и 16 септември, а реванш натпреварите на 20 и 28 септември 1978 година.
Второ коло
Првите натпревари биле одиграни на 18 и 21 октомври, а реванш натпреварите на 1 и 2 ноември 1978 година.
Трето коло
Првите натпревари биле одиграни на 22 и 23 ноември, а реванш натпреварите на 6 декември 1978 година.
Четвртфинале
Првите натпревари биле одиграни на 7 и 8 март, а реванш натпреварите на 20 и 21 март 1979 година.
Полуфинале
Првите натпревари биле одиграни на 10 и 11 април, а реванш натпреварите на 24 и 25 април 1979 година.
Црква „Св. Никола“ - Љуботен
Свети Никола — македонска православна црква во скопското село Љуботен. . Датира од средновековниот период.
Историја
Според натписот врежан во камената плоча, поставена над западната влезна врата, црквата била изградена во 1337 година од страна на непознатата властелинка, ктиторката Даница.
Низ вековите таа, како и многуте други цркви ширум Македонија, ја доживеала судбината еден подолг период да биде напуштена и целосно препуштена на самата себеси. Поради тоа, значително настрадале нејзиниот живопис и горните делови на овој храм. Така, во првата половина на XX век, била изведена темелна реставрација, притоа внимавајќи на зачувување на нејзиниот првобитен изглед. Црквата има форма на впишан крст во правоаголна основа. На нејзиниот средиштен дел високо се издига осумаголна купола што се потпира врз четири четвртести столбови.
Полукружната петострана апсида на источната страна, украсена со слепи ниши во горните партии, се вклопува во останатата, расчленета фасадна конструкција. Декорацијата ја збогатуваат фасадните цигли распоредени во форма на крстови и шаховски полиња. Внатрешниот дел на црквата го облагородуваат фрески што датираат од времто на нејзината изградба.
Фрескоживопис
Авторот на овој фрескопис до ден денес останал непознат, но се смета дека потекнува од охридската школа. Стилските особености на неговата сликарска техника говорат за еден мошне талентиран зограф чии цртежи отскокнуваат од вообичаената иконографска концепција. Тие се ослободени од груби анатомски неточности, а во сликањето на фреските се забележува еден суптилен, пореалистичен пристап надополнет со богатиот колорит во кој доминира употребата на топлите тонови. Ова е евидентно во долната партија на северниот ѕид каде покрај светителите во цел раст, се предадени портрети на световни фигури-членови на царското семејство: царица Елена, цар Душан и нивниот син Урош. Од композициите покарактеристична е онаа со сцените од Свадбата во Кана Галилејска. Во периодот од 2006 до 2017 година, фрескоживописот во црквата бил реставриран и конзервиран.
Состојба
Црквата често е цел на кражби. . Поради нејзината местоположба и специфичните околности, црквата во повеќе наврати низ минатото била оштетувана: во еден период од месното население била користена и како штала за добиток, а подолг период била и затворена. Во моментот се работи на нејзина реконструкција и обнова како и изградба на камбанарија во дворот. Во дворот на црквата постои дабово дрво, кое е старо повеќе стотици години, и кое според едно предание во минатото било оштетено од мештанин од албанска муслиманска вероисповед, при што на него сѐ уште се познаваат траги од обидот за сечење и уништување.
Арбен Џафери
Арбен Џафери (албански: Arben Xhaferi; во  –  во ) — македонски политичар.
Животопис
Џафери е роден во Тетово на 24 јануари 1948 година. Завршил Филозофски факултет. До 1990 работел за радио и телевизиските станици во Приштина, Косово како главен уредник на Културната програма. Бил претседател на ПДП во Македонија од 18 април 1995, а потоа водач на Демократската партија на Албанците до 2007. На вторите парламентарни избори во Македонија бил избран како независен пратеник (1994), а потоа како пратеник на ДПА. Познат е по своите контроверзни и радикални изјави за државното уредување и правата на Албанците во Македонија.
Во 2001 година бил потписник на Охридскиот рамковен договор. Од здравствени причини, во 2007 се повлекол од активната политика. По претрпен мозочен удар, Џафери починал на 15 август 2012 година во Скопје.
Св. Александрија (Белица)
'''Св. Александија''' — археолошко наоѓалиште во кичевското село Белица. Претставува црква и некропола од средниот век. Според сведочења на постари жители денешната црква („Св. Александар“) била подигната врз темелите на постара црква. Во 1912 година, при расчистувањето на просторот од источната страна на црквата бил откриен гроб во кој имало сребрени монети што биле однесени од тогашниот српски началник.
IC 810
IC 810 — галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 810 се споменува и како CGCG 248-7.
Откривање
Објектот е откриен на 6 мај 1888 година од страна на Луис Свифт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 810 е од видот E4. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 mag, додека површинскиот сјај изнесува 14 m/лм2. IC 810 има привидни димензии од 1,1' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 34 м 41,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +47° 56' 16"". Положбениот агол на објектот е во износ од 0°.
Други поделби
Проучување на IC 810 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 52099.
Франческо Анакура
Џојс Франческо Анакоура (роден на 1 август 1994 година) е италијански фудбалер кој игра како голман за клубот Сестри Леванте од Серија Д. Тој има државјанство на Сејшели.
Рана кариера
Роден во Милано, главниот град на Ломбардија. Анакоура ја започнал својата кариера како играч на ломбардскиот клуб Интернационале во 2004 година. Тој го напушти Интер во 2008 година. Во јули 2010 година, Анакоура потпишал за  клубот Парма од Емиља-Ромања  привремен договор. Клубот од Серија А подоцна целосно го купил Анакура, откако тој успеал да се појави на 11 натпревари за резервниот тим на Примавера на Парма во текот на сезоната 2011-12. Алберто Галинета беше уште еден голман кој бил прв избор за резервниот тим на Парма таа сезона.
И Анакура и Галинета потпишале договор со шампионот во Серија А, Јувентус со размена на повеќе играчи во август 2012 година и јануари 2013 година. Договорот за трансфер бил за Раман Чибса и Филипо Бониперти во Парма.
Јувентус
На 17 август 2012 година, Анакоура бил официјално заменет со Раман Чибса од Јувентус со договор за косопственик. Правата за регистрација од 50% на играчите била проценета на 750.000 евра, како и двата клуба ја задржале полу-картичката. Анакоура потпишал 5-годишен договор со Јувентус, но веднаш се вратил во младинската академија на Парма.
Во текот на сезоната 2012-13 тој првенствено бил резервен голман на Матео Ферари кој одиграл 7 натпревари, а подоцна и на Матео Синсиља на 8 натпревари, по неговото пристигнување од Интер во јануари 2013 година. Анакура одиграл 8 натпревари во текот на таа сезона.
Во јуни 2013 година, договорот за сосопственост на Анакоура бил обновен, но Чибса бил продаден целосно на Парма со цел да се финализира неговиот трансфер во Сасуоло. На 19 јули 2013 година, заедно со младинскиот голман на Јувентус, Федерико Гаљардини, тие потпишале со италијанскиот четвртолигаш клуб, Пиемонтешкиот тим Кунео.
Анакоура го имал своето првотимско и професионално деби во првото коло на Копа Италија Лега Про 2013-14. Анакоура бил стартен чувар во лигата и му ја препуштич почетната позиција на Гаљардини во многуте натпревари. Сезоната ја завршил со 29 лигашки натпревари и со почеток во еден куп за време на Лега Про Секунда Дивизија 2012–13 и се вратил во Јувентус на 30 јуни 2014 година. Во јуни 2014 година повторно беше обновена сосопственоста.
На 12 јули 2014 година, Анакоура потпишал со новодојдениот во Серија Б, Про Верчели, на уште една привремена позиција; клубот, исто така, ја добил опцијата целосно да го купи играчот по завршувањето на сезоната 2014-15 во Серија Б. Во јануари 2015 година тој беше потпишан од Понтедера во друг привремен договор. Во јуни 2015 година, Јувентус ги доби преостанатите 50% права за регистрација на Анакоура од Парма бесплатно.
На 22 јули 2015 година, Анакоура му се приклучил на тимот на Лега Про Римини на позајмица од Јувентус.
Во јули 2016 година, Анакоура се приклучил на Казертана. На 19 јануари 2017 година се преселил во Анкона.
Британски масакр на миленичиња
Британскиот масакр на миленичиња бил настан во 1939 година во Велика Британија каде над 750 000 миленичиња биле убиени во подготовки за недостиг на храна за време на Втората светска војна.
Позадина
Во 1939 година, британската влада го формирала Националниот комитет за животни со претпазливост при воздушен напад (NARPAC) за да одлучи што да прави со домашните миленици пред да започне војната. Комитетот бил загрижен дека кога владата ќе треба да рационализира храна, сопствениците на домашни миленици ќе одлучат да ги поделат своите суровини со своите миленици или да ги остават своите миленици да гладуваат. Како одговор на тој страв, NARPAC објавил брошура со наслов „Совети до сопствениците на животни“. Памфлетот предложил преселување на домашни миленици од големите градови на село. Завршил со изјавата дека „Ако не можете да ги оставите кај соседите, навистина е најљубезно да ги уништите“. Памфлетот содржел и реклама за пиштол со завртки што можел да се искористи за хумано убивање на домашни миленици.
Инцидент
Кога била објавена војна во 1939 година, многу сопственици на домашни миленици се собрале на клиниките за миленичиња и домови за животни за да ги еутаназираат своите миленици. Многу ветеринарни групи како PDSA и RSPCA биле против овие драстични мерки, но нивните болници сепак биле преплавени со сопственици на миленичиња во првите неколку дена. Основачот на PDSA, Марија Дикин, објавила: „Нашите технички службеници повикани да ја извршат оваа несреќна должност никогаш нема да ја заборават трагедијата од тие денови“.
Кога Лондон бил бомбардиран во септември 1940 година, уште повеќе сопственици на домашни миленици побрзале да ги еутаназираат своите миленици. „Луѓето беа загрижени за заканата од бомбардирање и недостиг на храна и сметаа дека е несоодветно да се има„ луксуз “на домашно милениче за време на војната“.
Опозиција
Домот на кучиња и мачки Battersea, наспроти овој тренд, успеал да нахрани и да се грижи за 145.000 кучиња за време на војната и обезбедил поле во Илфорд како гробишта за миленичиња “, каде биле погребани околу 500.000 животни, многу од првата недела на војна“. Познат противник на колењето миленичиња била Нина Даглас-Хамилтон, војвотката од Хамилтон, љубител на мачки, која водела кампања против убиствата и создала свое сопствено светилиште во загреан хангар кај Ферн.
Последици
Проценките велат дека во текот на настанот биле убиени над 750.000 миленичиња. Многу сопственици на миленичиња, откако го преболеле стравот од бомбашки напади и недостаток на храна, зажалиле што ги убиле своите миленици и ја обвиниле владата за започнување на хистеријата.
Во 2017 година, авторката Хилда Кин ја објавила книгата „Големиот масакр на мачки и кучиња“, раскажувајќи ја приказната од историска перспектива.
Атомски бомбардирања на Хирошима и Нагасаки
САД активирале две јадрени оружја над јапонските градови Хирошима и Нагасаки на 6 и 9 август 1945 година. Во двата бомбашки напади загинале меѓу 129,000 и 226,000 луѓе, од кои повеќето биле цивили, и останале единствената употреба на јадрено оружје во вооружен судир.
Во последната година од Втората светска војна, сојузниците се подготвиле за скапа инвазија на јапонското копно. На овој потфат му претходела конвенционална кампања и бомбардирање што уништила 67 јапонски градови. Војната во Европа завршила кога Германија се предала на 8 мај 1945 година, а сојузниците го свртеле целото внимание на Тихоокеанската војна. До јули 1945 година, проектот за сојузници „Менхетен“ произвел два вида атомски бомби: „Дебелиот човек“, плутониумско јадрено оружје и „Мало момче“, цепно оружје збогатено со ураниум. 509-тата композитна група на военото воздухопловство на армијата на Соединетите држави била обучена и опремена со специјализирана Сребрена плоча (код име за воздушните сили на армијата на САД) верзија на „Боинг Б-29 Суперфорс“ и била распоредена во Тинијан на островите Маријана. Сојузниците повикале на безусловно предавање на империјалните јапонски вооружени сили во Декларацијата во Потсдам на 26 јули 1945 година, а алтернативата била „навремено и целосно уништување“. Јапонија го игнорирала ултиматумот и војната продолжила.
За бомбардирањето била добиена согласност од Обединетото Кралство, како што се барало со Договорот од Квебек, и биле издадени наредби за атомски бомби да се користат против Хирошима, Кокура, Нигата и Нагасаки на 25 јули. На 6 август, Б-29 Енола Геј ја пуштила „Мало Момче“ врз Хирошима, пристаништен град и индустриски центар каде се наоѓал голем воен штаб. Три дена подоцна, за да го искористат поволното време, Б-29 Бокскар ја фрлил „Дебел човек“ на Нагасаки, големо воено пристаниште, еден од најголемите јапонски центри за изградба и поправка на бродови и важен производител на поморско оружје. Во текот на следните два до четири месеци, последиците од атомските бомбашки напади убиле меѓу 90,000 и 146,000 луѓе во Хирошима и 39,000 и 80,000 луѓе во Нагасаки; приближно половина се случиле на првиот ден. Со месеци потоа, голем број луѓе продолжиле да умираат од последиците од изгореници, зрачење и повреди, како резултат на болест и неисхранетост. Повеќето загинати биле цивили, иако Хирошима имала голем воен гарнизон.
Јапонија им се предала на сојузниците на 15 август, шест дена по објавувањето војна на Советскиот Сојуз и бомбардирањето на Нагасаки. Јапонската влада го потпишала инструментот за предавање на 2 септември, со што всушност војната завршила. Научниците опширно ги проучувале ефектите на бомбардирањата врз социјалниот и политичкиот карактер на последователната светска историја и популарната култура и сè уште има многу дебати во врска со етичкото и правното оправдување за бомбардирањата.
Тихоокеанска војна
Во Тихиот Океан, сојузниците се вратиле на Филипините, ја зазеле Бурма, и го нападнале Борнео. Биле преземени офанзиви за намалување на јапонските сили што останале во Бугенвил, Нова Гвинеја и Филипини. Во април 1945 година, американските сили слетале на Окинава, каде продолжиле тешки борби до јуни. Патем, односот на јапонски и американски жртви паднал од еден во пет на Филипините, на секој втор човек, на Окинава. Иако некои јапонски војници биле заробени, повеќето се бореле сè додека не биле убиени или пак вршеле самоубиство. Биле убиени скоро 99% од 21,000 бранители на Иуо Џима. Од 117,000 окинавски и јапонски војници кои ја бранеле Окинава во април до јуни 1945 година, 94% биле убиени; се предале 7,401 јапонски војник, што е невидено голем број.
Како што сојузниците напредувале кон Јапонија, условите станувале полоши за јапонскиот народ. Јапонската трговска флота се намалила од 5.250.000 бруто тони во 1941 година на 1.560.000 тони во март 1945 година и 557.000 тони во август 1945 година. Недостатокот на суровини ја принудило јапонската воена економија во стрмен пад по средината на 1944 година. Цивилната економија, која полека се влошувала во текот на целата војна, достигнала катастрофални нивоа до средината на 1945 година. Губењето на бродовите влијаело и на рибарската флота, а уловот во 1945 година бил само 22% од оној во 1941 година. Жетвата на ориз во 1945 година била најлоша од 1909 година, а гладот и неисхранетоста станале широко распространети. Индустриското производство во САД било убедливо супериорно над јапонското. До 1943 година, САД произведувале скоро 100,000 авиони годишно, во споредба со јапонското производство од 70,000 за целата војна. Во февруари 1945 година, принцот Фумимаро Коное го советувал императорот Хирохито дека поразот бил неизбежен и го повикал да абдицира.
Подготовки за инвазија на Јапонија
Дури и пред предавањето на нацистичка Германија на 8 мај 1945 година, во тек биле плановите за најголемата операција на Тихоокеанската војна, Операција „Пад“, сојузничката инвазија на Јапонија. Операцијата имала два дела: Операција Олимпик и Операција Коронет. Предвидено било да започне во октомври 1945 година, Олимпик вклучувала низа десанции на Шестата армија на САД наменети за зафаќање на јужната третина од најјужниот главен јапонски остров Кјуушуу. Операцијата Олимпик требала да биде проследена во март 1946 година од операцијата Коронет, заземањето на рамнината Канто, во близина на Токио на главниот јапонски остров Хонши од страна на првата, осмата и десеттата армија на САД, како и комонвелтската армија составена на австралиски, британски и канадски дивизии. Целниот датум бил избран за да се овозможи Олимпик да ги заврши своите цели, војниците да бидат прераспределени од Европа и да помине јапонската зима. Географијата на Јапонија го направила овој план за инвазија очигледен за Јапонците; тие биле во можност точно да ги предвидат сојузничките планови за инвазија и на тој начин да го прилагодат својот одбранбен план, операцијата Кетсугуо. Јапонците планирале целосна одбрана на Кјуушуу, со малку резерви за какви било последователни одбранбени операции. Четири ветерански дивизии биле повлечени од армијата Квантунг во Манчурија во март 1945 година за да ги зајакнат силите во Јапонија, и 45 нови дивизии биле активирани помеѓу февруари и мај 1945 година. Повеќето биле неподвижни формации за крајбрежна одбрана, но 16 биле висококвалитетни мобилни дивизии. Вкупно, имало 2,3 милиони војници на јапонската армија подготвени да ги бранат матичните острови, поддржани од цивилна милиција од 28 лица милиони мажи и жени. Предвидувањата на жртвите варирале во голема мера, но биле исклучително високи. Заменик началникот на Генералштабот на Царската јапонска морнарица, вицеадмиралот Такиџироу Оониши, предвидел до 20 милиони смртни случаи во Јапонија.
На 15 јуни 1945 година, студија на Заедничкиот комитет за воени планови кој доставувал информации за планирање на Здружениот началник на Генералштабот, проценил дека Олимпик ќе резултирала со 130,000 до 220,000 жртви предизвикани од САД, со гинати сили на САД од 25,000 до 46,000. Испорачано на 15 јуни 1945 година, по увидот добиен од Битката кај Окинава, студијата ја забележала несоодветната одбрана на Јапонија поради многу ефикасната морска блокада и американската кампања за бомбардирање. Началникот на генералштабот на армијата на Соединетите држави, генерал на армијата Џорџ Маршал и врховниот командант на армијата во Тихиот Океан, генерал на армијата Даглас МекАртур, потпишале документи што се согласувале со проценката на Комитетот за заеднички воени планови.
Американците биле вознемирени од јапонскиот налет, кој точно се следел преку ултра разузнавањето. Воениот секретар Хенри Л. Стимсон бил доволно загрижен за високите проценки на Американците за веројатни жртви за да нарача своја студија од Квинси Рајт и Вилијам Шокли. Рајт и Шокли разговарале со полковниците Џејмс Мекормак и Дин Раск и ги испитувале предвидувањата на жртвите од Мајкл Е. ДеБејки и Гилберт Бибе. Рајт и Шокли процениле дека сојузниците кои напаѓале ќе страдале од 1,7 до 4 милиони жртви во такво сценарио, од кои меѓу 400,000 и 800,000 би биле мртви, додека јапонските жртви би биле околу 5 до 10 милиони.
Маршал започнал да размислува за употреба на оружје што било „лесно достапно и што сигурно може да ги намали трошоците во американските животи“: бојни отрови. Количините на фосген, иперит, солзавец и цијан хлорид биле пренесени во Лузон од залихите во Австралија и Нова Гвинеја во рамките на подготовките за операцијата Олимпик, а МекАртур се погрижил единиците на службата за хемиско војување да бидат обучени за нивната употреба. Се разгледала и употребата на биолошко оружје против Јапонија.
Воздушни напади на Јапонија
Додека Соединетите држави развивале планови за воздушен поход против Јапонија пред Тихоокеанската војна, зафаќањето на сојузничките бази во западниот дел на Тихиот Океан во првите недели од конфликтот значело дека оваа офанзива не започнала до средината на 1944 година, кога Боинг Б-29 Суперфортерс станале подготвени за употреба во борба. Операцијата „Матерхорн“ вклучувала индијански Б-29 кои се појавувале низ базите околу Ченгду во Кина со цел да направат низа рации на стратешките цели во Јапонија. Овој напор не успеал да ги постигне стратешките цели што ги планирале неговите планери, главно поради логистичките проблеми, механичките тешкотии на бомбардерот, ранливоста на кинеските бази на сцени и екстремниот опсег потребен за достигнување на клучните јапонски градови.
Бригадниот генерал Хејвуд С. Хансел утврдил дека Гуам, Тинијан и Саипан на островите Маријана подобро ќе служеле како бази Б-29, но тие биле во јапонски раце. Стратегиите се преиначиле кон приспособување на воздушна војна, и островите биле заробени меѓу јуни и август 1944 година, биле развиени воздухопловни бази, и Б-29 операциите започнале од Маријана во октомври 1944 година. Овие бази лесно се снабдувале со товарни бродови. XXI команда за бомбардери започнала мисии против Јапонија на 18 ноември 1944 година. Раните обиди за бомбардирање на Јапонија од островите Маријана се покажале исто толку неефикасни како што биле кинеските Б-29. Хансел ја продолжил практиката на спроведување на таканаречено прецизно бомбардирање на голема надморска височина, насочено кон клучните индустрии и транспортните мрежи, дури и откако овие тактики не дале прифатливи резултати. Овие напори се покажале неуспешни како резултат на логистичките потешкотии со оддалечената локација, техничките проблеми со новиот и напреднен авион, неповолните временски услови и непријателските активности. Наследникот на Хансел, генерал-мајор Куртис ЛеМеј, ја презел командата во јануари 1945 година и првично продолжил да ја користи истата тактика на прецизно бомбардирање, со подеднакво незадоволителни резултати. Нападите првично биле насочени кон клучните индустриски капацитети, но голем дел од јапонскиот процес на производство бил извршен во малите работилници и приватни домови. Под притисок на седиштето на Воздухопловната бригада на Соединетите држави (УСААФ) во Вашингтон, ЛеМеј ја сменил тактиката и одлучил дека пловните рации против јапонските градови биле единствениот начин да се уништеле нивните производствени способности, преминувајќи од прецизно бомбардирање во бомбардирање на запаливи области. Како и повеќето стратешки бомбардирања за време на Втората светска војна, целта на воздушната офанзива против Јапонија била да се уништат непријателските воени индустрии, да се убијат или оневозможат вработените цивили во овие индустрии и да се наруши цивилниот морал.
Во текот на следните шест месеци, XXI командата за бомбардери, под водство на ЛеМеј бомбардирала 67 јапонски градови. Во бомбардирањето на Токио, со кодно име „Операција Метингхаус“, на 9 и 10 март загинале околу 1,000,000 луѓе и биле уништени 41км2 од градот и 267,000 згради во една ноќ. Тоа била најсмртоносна рација за бомбардирање во војната, по цена од 20 авиони Б-29 соборени од оружје и борци. До мај, 75% од фрлените бомби биле запаливи средства дизајнирани да ги палат јапонските „хартиени градови“. До средината на јуни, шестте најголеми градови во Јапонија биле уништени. Крајот на борбите на Окинава тој месец ги обезбедил аеродромите уште поблиску до јапонското копно, дозволувајќи дополнително ескалирање на бомбардирачката кампања. Авиони кои летале од сојузничките носачи на авиони и од островите Рјукју, исто така, редовно напаѓале цели во Јапонија во текот на 1945 година, во рамките на подготовките за операцијата „Пад“. Огненото бомбардирање се претворило во помали градови, со население од 60,000 до 350,000. Според Јуки Танака, американскиот оган бомбардирал над стотина јапонски градови и градчиња. Овие рации биле поразителни.
Јапонската војска не била во можност да ги запре сојузничките напади и подготовките за цивилна одбрана на земјата се покажале како несоодветни. Јапонските борци и противвоздушните пиштоли имале потешкотии во ангажманот на бомбардери кои би летале на голема надморска височина. Од април 1945 година, јапонските пресретнувачи исто така морале да се соочат со придружбите на американските војници, врз основа на Иуо Џима и Окинава. Тој месец, Воздушната служба на Царската јапонска армија и Воздушната служба на Царската јапонска морнарица, престанале со обидите за пресретнување на воздушните напади за зачувување на борбените авиони, за да се спротивстават на очекуваната инвазија. До средината на 1945 година Јапонците само повремено мешалеа авиони за да пресретнат поединечни Б-29 кои врелет извидувачки летови над земјата, за да заштедат резерви на гориво Во јули 1945 година, Јапонците имале 137,800,000 литри залихите на авгас (гориво) за инвазијата во Јапонија. Околу 72,000,000 литри биле потрошени во областа на матичните острови во април, мај и јуни 1945 година. Додека јапонската војска одлучила да ги продолжи нападите врз сојузничките бомбардери од крајот на јуни, до овој момент имало премногу малку оперативни борци на располагање за оваа промена на тактики, за спречување на сојузничките воздушни напади.
Развој на атомска бомба
Откривањето на јадреното цепење од страна на германските хемичари Ото Хан и Фриц Страсман во 1938 година и неговото теоретско објаснување од страна на Лиза Мајтнер и Ото Фриш, го направиле развојот на атомска бомба теоретска можност. Стравувањата дека германскиот проект за атомска бомба прв ќе развиел атомско оружје, особено меѓу научниците кои биле бегалци од нацистичка Германија и други фашистички земји, биле изразени во писмото Ајнштајн-Силард. Ова поттикнало прелиминарно истражување во Соединетите Држави кон крајот на 1939 година. Напредокот бил бавен сè до пристигнувањето на извештајот на британскиот Комитет за МАУД кон крајот на 1941 година, што посочил дека за бомба биле потребни само 5-10 килограми изотопски збогатен ураниум-235, наместо тони природен ураниум и модератор на неутрони како тешка вода.
Договорот од Квебек од 1943 година ги споиl проектите за јадрено оружје на Обединетото Кралство и Канада, легури на цевки и лабораторија во Монтреал, со проектот Менхетен, под раководство на генерал-мајор Лесли Р. Гроувс Јуниор од Инженерскиот корпус на американската армија. Гроувс го назначил Роберт Опенхајмер да ја организира и да ја предводи лабораторијата во Лос Аламос во Ново Мексико, каде што се изведувала работата за дизајнирање на бомби. На крајот биле развиени два вида бомби, обете именувани од Роберт Сербер. „Мало момче“, било огнено оружје од типот на пиштол, кое користело ураниум-235, редок изотоп на ураниум разделен со работата на инженерот Клинтон во Оук Риџ, Тенеси. Другото, познато како уред „Дебел човек“, било помоќно и поефикасно, но покомплицирано, експлозивно јадрено што користело плутониум создаден во јадрените реактори во Ханфорд, Вашингтон.
Имало јапонска програма за јадрено оружје, но ги немало човечките, минералните и финансиските ресурси од Проектот Менхетен и никогаш не напредувал кон развој на атомска бомба.
Организација и обука
509-та композитна група била конституирана на 9 декември 1944 година и активирана на 17 декември 1944 година, во воздушното поле на армијата Вендовер, Јута, командувана од полковник Пол Тибетс. Тибетс бил назначен да организира и командува со борбена група да развие средства за испорака на атомско оружје против цели во Германија и Јапонија. Бидејќи летачките ескадрили на групата се состоеле и од бомбардери и од транспортни авиони, групата била назначена како единица „композитен“, наместо како „бомбардирачка“ единица. Работејќи со проектот Менхетен во Лос Аламос, Тибетс го избрал Вендовер за својата база за обука над Грејт Бенд, Канзас и Маунтин Хоум, Ајдахо, поради неговата оддалеченост. Секој бомбардер завршил најмалку 50 практични капки инертни или конвенционални експлозивни Тиква-бомби и Тибетс ја прогласил својата група подготвена за борба. На 5 април 1945 година, било доделено кодното име Операција Центарборд. Офицерот одговорен за неговата распределба во Оперативната дивизија на Воениот оддел не добил дозвола да знае какви било детали за тоа. Првиот бомбашки напад бил под кодното име Операција Центарборд I, а вториот, Операција Центарборд II. 509-тата композитна група имала овластена сила од 225 офицери и 1,542 војници, од кои скоро сите на крајот биле распоредени во Тинијан. Покрај својата овластена сила, 509-тиот бил приврзан со Тинијан 51 цивилниот и воениот персонал од Проектот Алберта, познат како 1-ви Технички одред. 393-та ескадрила за бомбардирање на 509-та композитна група била опремена со 15 сребрени плочки Б-29. Овие авиони биле специјално прилагодени за носење јадрено оружје и биле опремени со мотори вбризгани со гориво, пропелери со реверзибилен чекор на Кертис Електрик, пневматски активатори за брзо отворање и затворање на долните врати и други подобрувања.
Ешалонот за поддршка на земјата од 509-та композитна група се преселил со железница на 26 април 1945 година до своето пристаниште во Сиетл, Вашингтон. На 6 мај, елементите за поддршка пловеле по SS Cape Victory for the Marianas, додека групниот материјал бил испратен на SS SS Emile Berliner. The Cape Victory остварил кратки пристанишни повици кон Хонолулу и Ениветок, но на патниците не им било дозволено да ја напуштат областа на пристаништето. Напредна партија на воздушниот ешалон, составена од 29 офицери и 61 регрутиран маж, летале со Ц-54 кон Северен терен на Тинијан, помеѓу 15 и 22 мај. Имало и двајца претставници од Вашингтон, бригаден генерал Томас Фарел, заменик командант на Проектот Менхетен и контраадмиралот Вилијам Р. Пурнел од Комитетот за воена политика кои биле подготвени да одлучуваат за повисоките политички прашања на самото место. Заедно со капетанот Вилијам С. Парсонс, командантот на Проектот Алберта, тие станале познати како „Тиниски здружени началници“.
Избор на цели
Во април 1945 година, Маршал побарал од Гроувс да назначи специфични цели за бомбардирање за конечно одобрување од него и Стимсон. Гроувс формирал Целен комитет, со кој претседаваше тој, во кој биле Фарел, мајор Џон А. Дери, полковник Вилијам П. Фишер, Џојс Ц. Стернс и Дејвид М. Денисон од УСААФ; и научниците Џон фон Нојман, Роберт Р. Вилсон и Вилијам Пени од проектот Менхетен. Целниот комитет се состанал во Вашингтон на 27 април; во Лос Аламос на 10 мај, каде што можел да разговара со тамошните научници и техничари; и конечно во Вашингтон на 28 мај, каде што бил информиран од Тибетс и командантот Фредерик Ешворт од Проектот Алберта и научниот советник на Проектот Менхетн, Ричард Ц. Толман.
Комитетот за цели номинирал пет цели: Кокура (сега Китакјушу), местото на една од најголемите јапонски постројки за муниција; Хирошима, пристаниште и индустриски центар за навлегување во кој се наоѓал најголемиот воен штаб; Јокохама, урбан центар за производство на авиони, машински алати, пристаништа, електрична опрема и рафинерии на нафта; Ниигата, пристаниште со индустриски капацитети, вклучувајќи фабрики за челик и алуминиум и рафинерија за нафта; и Кјото, голем индустриски центар. Целниот избор бил предмет на следниве критериуми:
Овие градови биле во голема мерка недопрени за време на ноќните напади со бомбардирање, а Воздушните воени сили се согласиле да ги остават надвор од целната листа за да може да се направи точна проценка на штетата предизвикана од атомските бомби. Хирошима била опишана како „важно армиско депо и пристаниште за влегување во средина на урбана индустриска област. ''Тоа е добра радарска цел и е со таква големина што голем дел од градот може да биде обемно оштетен. Постојат соседни ридови кои веројатно ќе произведат ефект на фокусирање, што значително ќе ја зголеми штетата од експлозијата. Поради реките, таа не е добра запалива цел''“.
За Едвин О. Рајшауер, јапонски експерт за разузнавачката служба на американската армија, погрешно се вели дека спречил бомбардирање на Кјото. Во својата автобиографија, Рајшауер го побил конкретно ова тврдење:
"... единствената личност што заслужува заслуга за спасување на Кјото од уништување е Хенри Л. Стимсон, воен секретар во тоа време, кој го познаваше и се восхитуваше на Кјото уште од неговиот меден месец таму неколку децении порано."
На 30 мај, Стимсон побарал од Гроувс да го отстрани Кјото од целната листа поради историското, религиозно и културно значење, но Гроувс укажал на неговото воено и индустриско значење. Потоа, Стимсон му се обратил на претседателот Хари С. Труман за ова прашање. Труман се согласил со Штимсон, а Кјото бил привремено отстранет од целната листа. Гроувс се обидел да го врати Кјото на целната листа во јули, но Штимсон останал непоколеблив. На 25 јули, Нагасаки бил ставен на целната листа наместо Кјото. Тоа било големо воено пристаниште, еден од најголемите јапонски центри за градење и поправка на бродови и важен производител на поморско оружје.
Предлог демонстрација
На почетокот на мај 1945 година, Привремениот комитет бил создаден од Стимсон по нагон на водачите на проектот Менхетен и со одобрение од Труман да советува за работите што се однесувале на јадрената енергија. За време на состаноците на 31 мај и 1 јуни, научникот Ернест Лоренс предложил на Јапонците да им се одржат неборбени демонстрации. Артур Комптон подоцна потсетил дека:
"Беше очигледно дека сите би се сомневале на измама. Ако во Јапонија експлодираше бомба со претходно известување, јапонската авијација сепак беше спремна да зададе сериозна интервенција. Атомската бомба беше сложена направа, сè уште во фаза на развој. Работењето на неа беше далеку од рутина. Ако при последното прилагодување на бомбата, јапонските бранители би нападнале, еден погрешен потег лесно можеше да резултира со некаков неуспех. Таквиот крај на рекламирана демонстрација на моќ би бил многу полош отколку ако не беше направен обидот. Сега беше очигледно дека кога ќе дојде време за употреба на бомбите, треба да имаме на располагање само една, проследена со други во премногу долги интервали. Не можевме да си дозволиме шанса некоја од нив да е фалична. Ако тестот беше направен на некоја неутрална територија, тешко беше да се поверува дека решителните и фанатични воени луѓе на Јапонија ќе беа импресионирани. Ако прво се направеше ваков отворен тест и не успееја да се предадат, шансата ќе исчезнеше за да предизвика шок елемент што се покажа толку ефикасен. Напротив, тоа би ги направило Јапонците подготвени да се вмешаат и тие во атомски напад ако можат. Иако можноста за демонстрации што нема да уништат човечки животи беше привлечна, никој не можеше да предложи начин на кој тие ќе можеа да бидат толку убедливи што најверојатно ќе ја запреа војната."
Како Комптон, многу американски официјални лица и научници тврделе дека демонстрациите ќе ја жртвувале шок-вредноста на атомскиот напад, а Јапонците можело да негираат дека атомската бомба била смртоносна, со што мисијата била помалку веројатна да предизвика Јапонија да се предаде. Сојузничките воени заробеници можеле да бидат преместени на местото на демонстрациите и да бидат убиени од бомбата. Тие исто така се загрижиле дека бомбата можела да биде неуспешна, бидејќи тестот Тринити бил на неподвижен уред, а не на бомба испуштена од воздух. Покрај тоа, иако повеќе бомби биле во производство, само две би биле достапни на почетокот на август и чинеле милијарди долари, па затоа користењето на една за демонстрација би било скапо.
Летоци
За неколку месеци, САД ги предупредувале цивилите за потенцијални воздушни напади со фрлање на над 63 милиони летоци низ Јапонија. Многу јапонски градови претрпеле огромна штета од воздушните бомбардирања; некои биле уништени дури 97%. ЛеМеј сметал дека летоците ќе го зголемеле психолошкото влијание на бомбардирањето и ќе ја намалело меѓународната стигма на градовите со бомбардирање во области. Дури и со предупредувањата, јапонското спротивставување на војната останало неефикасно. Општо, Јапонците ги сметале пораките за летоци како вистинити, со тоа што многу Јапонци избрале да ги напуштат големите градови. Летоците предизвикале таква загриженост што владата наредила да се уапси секој што ќе биде фатен во сопственост на леток. Текстовите на летоците биле подготвени од неодамнешните јапонски воени заробеници затоа што се сметало дека тие биле најдобриот избор „да им се допаднат на своите сонародници“.
Како подготовка за фрлање атомска бомба врз Хирошима, Научниот панел на Привремениот комитет предводен од Опенхајмер донел одлука против демонстрациска бомба и против специјалното предупредување со летоци. Тие одлуки биле имплементирани поради неизвесноста за успешна детонација и исто така поради желбата да се максимизира шокот во раководството. Не било дадено предупредување на Хирошима дека ќе се фрлала нова и многу поразурнувачка бомба. Различни извори даваат спротивставени информации за тоа кога биле фрлени последните летоци врз Хирошима пред атомската бомба. Роберт Џеј Лифтон напишал дека бил 27 јули а Теодор Х. Мекнели напишал дека бил 30 јули. Историјата на УСААФ забележала дека единаесет градови биле мета на летоци на 27 јули, но Хирошима не била една од нив. Брошурни летоци биле преземени на 1 август и 4 август. Хирошима можеби добила летоци кон крајот на јули или почетокот на август, дознавајќи од преживеани луѓе кои зборуваат за испорака на летоци неколку дена пред фрлањето на атомската бомба. Отпечатени биле три верзии на летоци со список на 11 или 12 целни градови за бомбардирање; вкупно се наведени 33 градови. Со текстот на овој леток на јапонски јазик „...не можеме да ветиме дека само овие градови ќе бидат меѓу нападнатите...“ Хирошима не е наведена.
Консултации со Велика Британија и Канада
"# 509-тата композитна група, 20-то воздухопловство ќе ја испорача својата прва специјална бомба штом времето дозволи визуелно бомбардирање по околу 3 август 1945 година на една од целите: Хирошима, Кокура, Нигата и Нагасаки. Да носат воен и цивилен научен персонал од Воениот оддел за набљудување и снимање на ефектите од експлозијата на бомбата, дополнителни авиони ќе го придружуваат авионот што ја носи бомбата. Авионите за набљудување ќе останат неколку километри далеку од точката на удар на бомбата.
Тој ден, Труман во својот дневник забележал дека:
"Ова оружје треба да се икористи против Јапонија во периодот почнувајќи од сега па до 10 август. Му реков на Секретарот на војна, г-дин Стимсон, да го искористам така што целите на војската да се војниците и морнарите, а не жените и децата. Дури и ако Јапонците се дивјаци, безмилосни, немилосрдни и фанатици, ние како водачи на светот за заедничка благосостојба не можеме да ја фрлиме таа страшна бомба врз стариот главен град [Кјото] или новиот [Токио]. Јас и тој сме во согласност. Целта ќе биде чисто воена."
Декларација за Потсдам
Успехот на тестот Тринити 16 јули во пустината Ново Мексико ги надминал очекувањата. На 26 јули, сојузничките водачи ја издадале Потсдамската декларација, во која биле наведени условите за предавање на Јапонија. Декларацијата била претставена како ултиматум и било наведено дека без предавање, сојузниците ќе ја нападнеле Јапонија, што ќе резултирало со „неизбежно и целосно уништување на јапонските вооружени сили и исто неизбежно и целосно уништување на јапонската татковина“. Атомската бомба не била спомената во комуникацијата.
На 28 јули, јапонските трудови објавиле дека декларацијата била одбиена од јапонската влада. Тоа попладне, премиерот Сузуки Кантари на прес-конференција изјавил дека Декларацијата од Потсдам не била ништо повеќе од веќе видена реакција (јакинаоши) на Декларацијата од Каиро и дека владата имала намера да ја игнорира (мокусатцу, „убие со тишина“). Изјавата ја зеле и јапонските и странските трудови како јасно отфрлање на декларацијата. Императорот Хирохито, кој чекал советски одговор на непостојаните јапонски мировници, не презел потег за промена на владината позиција. Подготвеноста на Јапонија да се предаде останала условена со зачувување на кокутаи [Империјална институција и национална политија (идентификувачки политички ентитет)], преземање од страна на Царскиот штаб одговорност за разоружување и демобилизација, без окупација на Јапонските матични острови, Кореја или Формоса и делегирање казната на воените злосторници на јапонската влада.
Во Потсдам, Труман се согласил на барањето на Винстон Черчил, да биде застапена Британија кога ќе се фрлела атомската бомба. Вилијам Пени и капетанот на групата Леонард Чешајр биле испратени во Тинијан, но откриле дека ЛеМеј не им дозволил да ја придружуваат мисијата. Сè што можеле да сторат било да испратат силно изразен сигнал до Вилсон.
Бомби
Бомбата Мало момче, освен товарот на ураниум, била подготвена на почетокот на мај 1945 година. Имала две компоненти на ураниум-235, шуплив цилиндричен проектил и цилиндричен целен вметнувач. Проектилот бил завршен на 15 јуни, а целта била вметната на 24 јули. Проектилот и осум пред-склопови на бомби (делумно собрани бомби без полнење на прав и цепни составници) го напуштиле поморскиот бродоградилиште Хантерс Поинт, Калифорнија, на 16 јули на бродот УСС Индијанополис, и пристигнал на Тинијан на 26 јули. Вметнатата цел била проследена во воздух на 30 јули, придружувана од командантот Франсис Бирч од Проектот Алберта. Одговарајќи на загриженоста изразена од 509-тата композитна група за можноста од уривање на Б-29 при полетување, Бирч го изменил дизајнот на Малото момче за да вклучи отстранлив приклучок за прицврстување што ќе дозволело бомбата да биде вооружена во лет.
Првото плутониумско јадро, заедно со неговиот иницијатор за полониум - берилиум, се пренело во притвор на курирот на Проектот Алберта, Раемер Шрајбер, во торбичка за носење поле со магнезиум, дизајнирана од Филип Морисон за таа цел. Магнезиумот е избран затоа што не делувал како прикривач. Јадрото заминало од Военото поле на армијата Киртленд со транспортен авион Ц-54 на 320-та ескадрила носители на војската на 509-тата композитна група на 26 јули и пристигнало на Северно поле на 28 јули. Ф31, Ф32 и Ф33, биле подигнати на Киртленд на 28 јули од три Б-29, два од 393-та ескадрила за бомбардирање, плус еден од 216-та единица на базата за воени сили и биле пренесени на Северно поле, пристигнувајќи на 2 август.
Хирошима за време на Втората светска војна
Во времето на бомбардирањето, Хирошима бил град со индустриско и воено значење. Голем број воени единици биле сместени во близина, од кои најважен бил штабот на Втората генерална армија на Маршалот Шунроку Хата, кој командувал со одбраната на цела јужна Јапонија, и се наоѓал во замокот Хирошима. Командата на Хата се состоела од околу 400,000 луѓе, повеќето од нив биле на Кјушу, каде што правилно се очекувала инвазија на Сојузниците. Исто така присутни во Хирошима биле штабовите на 59-та армија, 5-та дивизија и 224-та дивизија, тогаш, неодамна формирана подвижна единица. Градот го бранеле пет батерии од 70мм и 80мм противвоздушни пушки на 3-та противвоздушна дивизија, вклучително и единици од 121-от и 122-тиот против-авионски полкови и 22-ри и 45-ти одделни баталјони за борба против авиони. Вкупно, околу 40,000 јапонски воени лица биле стационирани во градот.