cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Парикутин (вулкан)
Опис
Парикутин се наоѓа во мексиканската општина Нуево Парангарикутиро, Мичоакан, 29 километри западно од градот Уруапан и околу 322 км западно од Град Мексико. Вулканот е сместен на северната падина на Танкитаро, кој пак се наоѓа на врвот на стар штитест вулкан издигнат на 3170 метри надморска височина и 424 метри над долината Кицочо-Кијусуру, опкружена со стари вулкански планински синџири и со мали вулкански конуси и долини со мали обработливи површини, овоштарници или мали населби. Вулканот лежи и е производ на Трансмексиканскиот Вулкански Појас, кој се движи 900 км од запад кон исток преку централниот дел на Мексико. Тој ја вклучува планината Сиера Невада (збир угасени вулкани) како и илјадници згурести купи и вулкански активности. Вулканската активност ја создала Централната Мексиканска Висорамнина со карпести депозити до длабочина 1.8 километри. Таа исто така создала и плодна почва преку талозите пепел а со тоа и поголемиот дел на продуктивното мексиканско обработливо земјиште. Вулканската активност тука е резултат на субдукцијата на Риверската и Кокосовата тектонска плоча долж Централноамериканскиот жлеб. Поспецифично, вулканот е најмладиот од приближно 1,400 вулкански отвори на мичоаканското вулканско поле, 40000 квадратни километри базалтска висорамнина исполнета со згурести купи налик на Парикутин, како и мали штитести вулкани, мар, туф прстени и лавини куполи. Згурестите купи се најтипични за вулканите во Мексико, кои наеднаш се појавуваат и градат планини во конусен облик со стрмни падини пред да бидат угаснати. Таков вулкан, претходник на Парикутин, бил и вулканот Ел Хорујо (Мичоакан) кој еруптирал во 1759. Денес вулканот изнесува околу 200 метри попречно и може да се искачи или да се обиколи. Иако класифициран како угасен од страна на научниците, Парикутин уште содржи топлина па при реакција со дождови кратерот испушта пареа. Силите кои го создале вулканот сè уште се активни. Во 1997 имало силен рој од 230 земјотреси во околината на Парикутин поради тектонските поместувања од кои 5 биле со магнитуда од над 3.9. Имало извештај за татнежи во 1995 и за црн чад со татнежи во 1998. Летото 2006 имало забележано поголем рој вулкански земјотреси, со 300 сместени близу до вулканот,кои покажувале магматско движење но без ерупција на Парикутин или на некој друг вулкан.
Формирање
Парикутин избувнал во 1943 и бил активен до 1952, невообичаено долго за ваков тип вулкани.Тој поминал низ неколку еруптивни фази. Неколку недели пред ерупцијата жителите пријавувале дека слушаат звуци налик на грмотевици. Таквиот звук одговарал на длабоки земјотреси предизвикани од движење на магмата. Подоцнежна студија покажала дека пред ерупцијата се случиле 21 земјотрес со интензитет над 3.2, пет недели пред вулканот да еруптира. Една недела пред ерупција на вулканот, весниците пишувале за 25-30 земјотреси на ден. Ден пред ерупцијата, бројот се проценува на 300.
Ерупцијата почнала на 20 февруари 1943, во околу 16:00 по месно време. Центарот на вулканската активност бил во поле со пченка, во сопственост на Дионизио Пулидо. Дента, тој и неговото семејство работеле на полето, расчистувајќи го за новата пролетна сеидба. Наеднаш земјата на која работеле се подигнала и формирала попречна пукнатина од 2-2,5 метри. Тие пријавиле дека забележале звуци и чад што мирисал на скапани јајца, што укажува на присуство на водороден сулфид. За неколку часа, пукнатината се развила во мал кратер.
На тој прв ден, вулканот имал стромболска пирокластична активност и во рок од 24 часа се создал згурест конус висок 50 метри, создаден од исфрлање фрагменти лапили со големина на орев и нешто поголеми полустопени вулкански бомби. До крајот на неделата, според извештаите,конусот достигнал височина од 100-150 метри. Наскоро, долината била покриена со чад и со пепел. Деветгодишната активност е поделена на четири фази со имиња кои потекнуваат од пурепечкиот јазик. Овие две фази траеле една година но во текот на кои бил исфрлен 90% од вкупниот исфрлен материјал од конусот а воедно и биле создадени 4/5 (330 метри) од крајната височина на вулканот од 424 метри над долината. Пепелта од вулканот стигнала и до Град Мексико. Следните 7 години вулканот не бил многу активен. Имало исфрлање на пепел, камења и лава но спорадично, со периоди кога не покажувал никаква активност. Професионалните геолози се повлекле од подрачјето во 1948 година а единствен кој останал да го набљудува вулканот бил геологот Каледони Гутиерез. Последната посилна активност била забележана од него помеѓу јануари и февруари 1952 година кога се случиле неколку последователни ерупции со столб од чад од три километри.
Лигави габи во поширока смисла
Миксомицети (лат. Mycetozoa, од грч. μύκητος — „габа“ и ζωον — „животно“ или Myxomycota од μύξα — „лигаво, слузаво“ и μύκητος) се група на првенствено сувоземни едноклеточни организми кои имаат како животински, така и габни одлики, но не припаѓаат на ниедна од овие две групи. И покрај нивното име, тие не се габи или печурки.
Оваа група се состои од преку 1000 видови, но точниот број не е прецизиран. Во рамките на биологијата, систематски проучувања на лигавите габи се вршат во ботаниката и микологијата.
Градба и развиток
Вегетативното тело на лигавите габи кај повеќето видови е претставено со плазмодиум, односно со лигава, слузеста маса (цитоплазма) со голем број јадра, која е безбојна или обоена (жолто, црвено, виолетово и др.).
Кај повеќето лигави габи, плазмодиумот изгледа како мрежа од испреплетени и споени цевчиња. Големината на плазмодиумот кај различните видови е различна, од микроскопска до неколку десетици сантиметри. Плазмодиумот е способен да врши активно амебовидно движење: во правец на насоката на движење се јавуваат протоплазматични израстоци, а на спротивната страна тие се повлекуваат. Брзината на движење на плазмодиумот изнесува 0,1 - 0,4 mm во минута.
Во вид на плазмодиум, сапротрофните лигави габи живеат во темни и влажни места, богати со органска материја: во пукнатините на гнилите дрва и под корењата, низ паднатите лисја. Притоа, за плазмодиумот е карактеристично движење кон темнина, кон извори на храна и влажни места.
Тој се исхранува со фагоцитоза на бактерии, микроскопски животни, габни спори и брзо расте. Движењето на плазмодиумот во насока на изворите на храна и нејзиното активно зафаќање се обележја кои ги приближуваат лигавите габи со ситните животни.
Во најпрост случај, процесот на претворба на плазмодиумот во спороносна структура (спорангија) се состои во тоа што плазмодиумот, не менувајќи ја формата, се обвива во мембранеста обвивка, при што образува т.н. плазмодиокарпи, налик на рамна палачинка, а понекогаш со неправилна форма; внатре во него се образуваат спори. Спороносните структури во вид на плазмодиокарпи се слични со еден друг вид на спороносни структури што се создаваат на посложен начин: одделни спороносни структури во раните фази од развитокот се спојуваат и даваат едно образование, често со мошне крупни размери, кое има обвивка. Ваквите спороносни структури се познати како еталии.
За неколку родови на лигави габи е карактеристично присуството на остатоци од плазмодиумот во основата на спороносните структури — хипоталус.
Обвивката на спороносните структури (перидиум) при созревањето на спорите се руши и спорите се расејуваат во воздухот. Кај многу лигави габи распространувањето на спорите е во содејство со посебните нишки или системи од нишки во спороносните структури опфатени со поимот капилициум; кај различните лигави габи тие имаат различна градба и претставуваат еден од важните обележја во нивната систематика. Благодарение на разновидните задебелувања на својата површина, нишките на капилициумот се способни за хигроскопски движења при кои споровата маса се растресува и разнесува.
Спорите претставуваат посебни микроскопски мали сферични клетки, безбојни или обоени, обвиени со тврда обвивка — мазна или скулптурирана на различни начини. Големината и бојата на спорите и особено на споровиот прашок (т.е. масата од спори), градбата на обвивката на спорите се суштествени обележја во определувањето на лигавите габи, исто како и градбата на спороносните структури во целост.
Во сува состојба спорите можат да се зачуваат десетици години, но со попаѓање на влажен супстрат тие брзо се развиваат. Притоа од пукнатините во нивната обвивка или, кај некои видови, од порите на обвивката, излегуваат една или неколку зооспори со две мазни камшичиња со нееднаква должина или амеби (миксамеба). И едните, и другите можат да се размножуваат со надолжна делба. Потоа следува половиот процес, односно спарувањето на зооспорите и миксамебите. Се добива миксамеба од која започнуваат да се развиваат нови плазмодиуми. Тие се враќаат во темните и влажни места и животниот циклус започнува одново.
Значење
Лигавите габи се активни бактериофаги кои играат значајна улога во регулацијата на бројноста и составот на бактериската флора на почвата. Во последните децении, интересот кон овие организми е зголемен како резултат на многубројните цитолошки, биохемиски, биофизички и генетски истражувања во кои лигавите габи се користени како модел-организми.
Проучувањето на лигавите габи има големо значење за еволуционите и филогенетските строежи, а исто така и за систематиката на габите и протистите.
Систематиката на лигавите габи се основа најмногу на морфолошките обележја на плодните тела (спорофори или спороносци) кои релативно лесно се хербаризираат и подлежат на квантитативна анализа. Присуството на даден вид во природата се оценува по присуството на спорофори на проучуваниот терен или во примероците од супстрати. Овие обележја на лигавите габи и уникатната за протистите комбинација во животниот циклус на микроскопски миксамеби, плазмодиуми и често добро забележливи спорофори, дозволуваат тие да се користат како модел-организми за синеколошки и биогеографски истражувања.
Заедно со традиционалното земање на спорофори од лигави габи во природата, тие можат да се добијат и во лабораторија, со помош на методот на влажни комори. Предноста на овој метод се состои во можноста за лесно стандардизирање на условите на култивирање и истражување на малку забележливите видови во природата во било кое време од годината.
Систематика
Лигавите габи се организми блиски со габите и се видливи со голо око. Морфолошката анализа на нивните одлики продолжува да претставува водечки метод во нивната систематика на различни нивоа на таксономската хиерархија, а исто така ова овозможува поаргументирана расправа во однос на прашањето за филогенијата на лигавите габи.
Географија на Д’мбени
Д’мбени (на грчки: Δενδροχώρι (Δενδροχώριον), Дендрохори) е село во Егејска Македонија со географски координати 40.58333°N, 21.15°W, денес Република Грција, во Општина Кастраки (Κοινότητα Καστρακίου), Околија Костур (Νομός Καστοριάς).
Релјефoт му е планинско-ридски со мали рамнини и котлини. Од север кон југ го сечат четири истечни води и суводолци и трапови. Одогенетскиот процес се развил во тријасот од мезозојската ера, па планините се издигнуваат од дното на некогашното море. Тогаш се формирал и динарко-пиндскиот планински систем кој му припаѓа на Орлово (Малимади).
Тоа се наоѓа во северозападниот дел на Костурскиот округ во Егејска Македонија. Расположено е на еден гранитен масив наречен Орлово, огранок на планината Вињари, во должина од 900 метри. Од градот Костур е оддалечено околу 20 км, а од Билишта, гратче што се наоѓа во Албанија, околу 25 км. На север, преку планината Вињари, се граничи со селото Брезница; на североисток преку планината Костолата се граничи со селата Габреш и Дреновени; на исток, преку планините Тумба, Кирјака и Тројница, со селата Четирок и Света Недела; и на запад, преку планината Уши, со селото Косинец, а преку планината Арвенко и со селото Смрдеш.
Клима
Климата во Д’мбени е умереноконтинентална со средоземно влијание. Зимите се благи, со многу снег, а летата топли и суви. Средната годишна температура е, а средната температура во јануари е околу. Најтопол месец е јули со просечна температура од.
Врнежите се нерамномерно распоредени во текот на годината. Најмногу дожд паѓа во пролет и есен и секогаш е придружен со силни ветрови и грмотевици. Годишно паѓаат од 600-900 мм врнежи на 1 м2. Ветровите се претежно од неопределена насока бидејќи селото се наоѓа во подножје на планински полувенец. Најпознат и најчест е ветерот југо кој дува во зимските и пролетните месеци.
Топографија
Д’мбенската планина е составен дел на Орлово и го зафаќа нејзиниот јужен дел. Таа се протега од југоисток кон северозапад, па сè до албанската граница во должина од 30 км. Највисок врв е Бучи со 1.776 м, а втор по височина е врвот Вињари со 1.715 м. Од Вињари на запад се наоѓа Локвата. Таа претставува котлина во форма на гланзален цирк. Во средината има мало езеро во кое се влеваат водите од дождовите, планинските извори и снеговите кои се топат. Инаку, Локвата има мошне убави падини кои се создадени од ледничкиот одрон. Од врвот на планината може да се види Костурското и Преспанското Езеро.
Јужно од Локвата се наоѓа Мало Дувало, а на север, во месноста Шчежерика, е Големо Дувало. Дувалата се вертикални пештери до ритедални рамиодинации и се создадени од водена ерозија. Овие пештери не биле испитани. Според шумовите кои можат да се слушнат, се претпоставува дека во поголеми длабочини течат понорници. Од отворот на Големо Дувало, во правец на Шчежерика, има природен венец од дабова шума.
Ридовите го продолжуваат релјефот на југ од Д’мбенската Планина сè до четирчкото поле. Тие се лесно преодни и се со различна височина. Највисок меѓу нив е Јанов Рид, а потоа Локва и Сувите Долови.
Хидрографија
Истечните води се мали рекички (потоци) цо насока од север кон југ. Сите директно или индиректно се влеваат во реката Бистрица која минува недалеку источно од селото. На Д’мбенска територија, Бистрица, поминува низ две тесни и долги клисури: на влезниот дел низ Горни Берик, а на излезот низ Спилето. На запад се наоѓа реката Црна Вода. Таа извира од еден кадете вруток кај месноста Уши, минува низ карпест терен и се влева во Белица или Бела Вода. Водите од оваа река најрационално се користеле за наводнување на градините и ливадите во месностите Баница и Света Петка. На исток од Црна Вода течат уште две помали реки, односно Плочи и Леска. Сушица е рекичка која се формирала во селото. По неа порано течеле водите од Кладинец, но сега тој извор е пресушен.
Големо значење за снабдувањето со вода на селаните имаат подземните води, а нив ги има насекаде. Планински извори има кај Локвата, Злостана, Стогоово и на други места. По ридестиот дел има и помали изворчиња. Тие биле грижливо уредувани од д’мбенци, па такви изворчиња - бунарчиња има во месностие Ливадје, Штојша, Појлје, Арбенешка, Клисурата, Д’мбенски Дол, Седлото, Буљен, Манково, Новите Нивја, Широкоротиште, Миов Дол, Лазиња, Лапка, Корјата и на други места.
Географски одлики
Климата во Д’мбени е умереноконтинентална со средоземно влијание. Зимите се благи, со многу снег, а летата топли и суви
Највисока точка: Костолата (Буче), 1.776 м
Најраспространето дрво: Даб
Телекомуникациски центар Скопје
Телекомуникацискиот центар претставува интегрален елемент на планот на Кензо Танге за постземјотресна обнова на центарот. Обновата на центарот на градот во 1965 година ќе биде предмет на повикан меѓународен конкурс во организација на ООН и југословенската влада. На конкурсот ќе учествуваат четири странски тима и четири тима од поранешните југословенски простори. Во македонскиот тим предводен од арх. Славко Брезовски, учествува и Јанко Константинов, штотуку вратен од престојот во САД.
Меѓународната жири комисија ќе ја подели наградата – 60% ќе добие јапонскиот предлог на Кензо Танге и неговиот тим, а преостанатите 40 % на хрватските архитекти Радован Мишчевиќ и Федор Венцлер. Планот на Танге за центарот на Скопје е амбициозен во секаква смисла- архитектонска, симболичка , економска, политичка. Планот ќе направи ревизија на функционалистичкиот пристап во урбаното планирање и ќе понуди храбри ” футористички ” визии за метропола на работ на утопија. На територијата со речиси квадратен формат од околу 290 хектари, организирана околу меандричкиот тек на реката Вардарар, планот предвидува значајна трансформација на наследниот урбан модел и постојната слика на градот. Централизираната предземјотресна геометрија на градот, Танге ја зајакнува со поставување на потковица од објекти со оминантно станбен карактер т.н “ Градски ѕид “ кој го затвора најстрогиот центар на градот. Од друга страна, ваквата геометрија ја разбива, трасирајќи нова линеарна наскоа на развој во правец исток-запад, која го следи природниот правец на протегање на скопската котлина. По должина на оската, на бреговите на реката Вардар се поставени серија на јавни објекти ( културни, трговски, административни, образовни ), кои го нагласуваат јавниот карактер на просторот. Ваквата агрегација на јавни содржини започнува на исток со (мега)структурата на “ Градската порта “. Во таа смисла телекомуникацискиот комплекс претставува завршница на новата оска исток- запад која поаѓа од Транспортен центар, објектот на Градскиот трговски центар кон плоштадот Маршал Тито, на која се нижат програми со различен карактер.
Локација
За телекомуникацискиот комплекс е доделена ексклузивна локација во најтесното градско подрачје – спроти средновековната тврдина Кале, на десниот кеј на реката Вардар. Се наоѓа на самиот агол на прометните булевари “Гоце Делчев” и “Илинден”. Изборот на една ваква локација за објект, е доминантно технолошки и административен. Врзана е со меморијата на местото, со можност рационално да се искористат постоечките вградени инсталации, но и со силна верба во напредокот и технологијата проткаена низ целиот период на шеесеттите години од минатиот век. Проектот е започнат во октомври 1968 г. До 1972 г. Автортот, архитектот Јанко Константинов и неговиот соработнички тим , ќе изработат три различни концепти на идејни решенија.
Прва варијанта на проектот ( не е реализирана )
Во првиот идеен предлог за Телекомуникацискиот комплекс, јасно се чита влијанието на јапонскиот метаболизам кое преку планот на Кензо Танге. Од друга страна, може да се прочита и влијанието од американската архитектонска сцена со која авторот бил во директен допир за време на својата проектанска пракса кон крајот на педесеттите и почетокот на шеесеттите години од минатиот век.
Во оваа варијанта тој предлага концепт на отворена просторна структура која излегува надвор од традициналните композициски норми. Комплексот има импозантни димензии со вкупно протегање од приближно 95x86 м. Може да се препознаат неколку сегменти. Доминантен е централниот дел носен од 16 вертикални цилиндрични кули, грипирани во формации од 4x4 по принципот на здружени јадра. Моќните цилиндрични структури имаат главно комуникациски и сервисен карактер. Овие вертикали се главната структура која ги носи “лебдечките” хоризонтални платформи исполнети со потребната програма. Од функционален аспект Телекомуникацискиот комплекс обединува неколку целини инволвирани во различни, сепак меѓусебно поврзани активности. Во централниот дел, со својата позиција во планот и вкупната висина доминира технолошкиот дел и сегмент наменет за администрацијата. Технолошкиот дел со поштенските уреди и инсталации и вработените кои го опсложуваат, Константинов јасно го издвојува во блокот поместен кон јужната страна на комплексот. Тој се развива низ шест нивоа над земја и едно подземно нивно, со вкупна висина од 34 метри над котата на улицата. На четвртото кон север, се развива сегментот на администрацијата кој заедно со технолошкиот дел затвора правоаголен просторен периметрален блок.
На овој начин поголемиот дел од објектот виси во воздух над големиот јавен простор кој претставуа своевидна обединувачка платформа, која Константинов богато ја уредува со зеленило, водни површини и скулптури. На исток и запад од централната структура се предвидени ниски волумени чија програма се развива низ едно подземно и две нивоа над земја. На исток се наоѓа големата шалтер сала и делот со јавни услоги. Влезовите во технолошкиот дел на телекомуникацискиот центар, сервисните и подземното паркирање се ориентирани кон ул. “Орце Николов “.
Кула и Блок ( реализирани )
Во 1972 г се пристапува кон реализација на првата етапа. Објектот е составен од два сегмента – блок, со висина од П+4 и кула со висина П+7 кои, во програмска смисла , го претставуваат чисто технолошкиот сегмент од комплексот. Во нив е сместена телекомуникациската опрема и просториите за техничкиот персонал кој ја опслужува опремата. Неговото проектирање претставува резултат на долга опсежна студија на технологијата на телекомуникациски објекти и пред себе ја поставува целта да ги предвиди и покрие потребие на телефонскиот и телеграфскиот сообраќај во следните 30 години.
Доминантно бруталистички во својот архитектонски јазик, тој е сочинет од моќни волумени со затворен карактер. Фасадните платна се третирани во широки потези, површините на бетонот се искрено покажани. Исклучителна употреба на натур бетонот, на начин кој ја поништува класичната разлика меѓу структура и обвивка, води кон аскетска редукација во однос на материјалноста и бојата во објектот. Повторливоста на одредени групации создава ритмичко исфрлање и вовлекување на фасадата, кое дополнително придонесува кон динамиката на општата композиција. Ваквиот архитектонски израз го носи карактеристичниот авторски печат на Јанко Константинов од шеесеттите и седумдесеттите години од минатиот век.
Шалтер сала ( реализирана)
Шалтерската сала се наоѓа на најисфрлената точка на локацијата, на аголот на булеварите ”Гоце Делчев ” и ” Илинден ”. Со својата кружна форма, таа ја дополнува фигуративната игра на елементите – на веќе изградениот правоаголен телекомуникациски блок, вертикалата на телекомуникациската кула и предвидената квадратна маса на административниот објект. Таа е со двовисински простор кој е наменет за работа со јавноста. Зад делот за посетители по периферијата на кругот, се сместени просториите за прием и опрема на писма и пакети, просториите за административните служби, архива и сл.
Управна зграда ( варијанти )
Предвидена е како последна фаза во реализацијаа на комплексот, никогаш нема да се реализира според проектот на Константинов. Програмата е дистрибуирана низ едно подземно ниво, приземје со висина од 7,5 м и четири нивоа со администрација кои постепено се исфрлаат кон надвор. Дистрибуцијата на движењето е со централен коридор, а работните простори соодветно се ориентирани кон фасадите или кон атриумот. Речиси целото приземје на објектот е слободно, освен аглите каде што се наоѓаат влезовите и вертикалните комуникации. Структурата на објектот исто е од армиранобетонска конструкција.
Соодветно на карактерот на објектот и видот на програмата во внатрешноста, сите четири фасади авторот ги третира на идентичен начин. Административните псторори се екстензивно застаклени, а карактерот на прозорските отвори се менува по нивоа. Од друга страна, аглите на објектот се силно нагласени. Покрај цилиндрите во кои се сместени вертикалните комуникации, слично како и во Педагошката гимназија, Јанко Константинов ги нагласува блоковите со санитарии. Доминантно затворени, тие се дополнително акцентирани со вертикалните платна во натур бетон, изразено скулптурларно третирани.
Во следната фаза на разработка на проектот се трансформира основниот габарит на зградата. Во југозападниот агол се појавува вцртана позиција на веќе постоечкиот објект. Концептот и понатаму останува атриумски, објектот е ориентиран кон внатрешниот двор со "L" форма, намален во висина и со дополително рационализирани распони доведени до димензија од 6м. Експресивноста на фасадите постепено се намалува, во аглите се задржуваат цилиндричните вертикали, фасадата е ектензивно застаклена со воедначен растер и во целост исчезнува второстепената пластика во натур бетон. Долготрајноста на процесот на проектирање на односите меѓу Јанко Константинов и ИСП " Бетон " Свето Прокопиев, ќе доведат до тоа Јанко Константинов да биде разрешен од задачата. Прокопиев за објектот на управната зграда ќе распише интерен конкурс во рамките на Институтот.
Транзиција
Настанати во посебен контекст и со карактеристична материјалност, по период од 30-40 години од нивната изградба, тие се соочени со бројни предизвици кои водат кон нивна забрзана деградација. Вообичаеното физичко стареење на вградените материјали и опрема во случајот на Телекомуникацискиот центар е дополнето и со програмска и функционална надминатост на дел од површините.
Дополнително на југозападниот агол во дадениот миг трае изградбата на уште еден објект кој со својот габарит комплетно ќе ја блокира визурата од плоштадот кон своевремено доминантната вертикала на поштенската кула. На овој начин сосема свесно и тендецизно е уништена една вредна доцно-модерна архитектонска и урбанистичка композиција, постапка која и не е единствена и исклучува само за ПТТ центар. Сличен однос може и да забележиме и кај Универзитетскиот кампус, а до екстрем е доведен кај комплексот објекти на Културниот центар.
Трендот за преобликување на постоечки градби во гротескна сценографија, пак, во последните неколку години ја " преоблече" зградата на Зоран Штаклев. Некогаш елегантна стаклена фасда, врамена во тешка рамка од натур бетон се зароби во евтини фасадни материјали со несмасни историски наводи кои наликуваат на искривена слика во огледало на нечија туѓа истроија.
Универзитет во Павија
Универзитетот во Павија Alma Ticinensis Universitas) е универзитет лоциран во Павија, Ломбардија, Италија. Имаше докази за настава уште во 1361 година, што го прави еден од најстарите универзитети во светот. Тој бил единствениот универзитет во Милано и поширокиот регион Ломбардија до крајот на 19 век. Во 2022 година, универзитетот бил признат од Тајмс Хаер Едукација меѓу првите 10 во Италија и меѓу 300-те најдобри во светот. Во моментов има 18 катедри и 9 факултети. Нема главен кампус; неговите згради и објекти се расфрлани низ градот, кој пак се нарекува „градски кампус“. Универзитетот се грижи за повеќе од 20.000 студенти кои доаѓаат од Италија и од целиот свет.
Универзитетот нуди повеќе од 80 програми за додипломски студии; над 40 магистерски програми и приближно 20 докторски програми (вклучувајќи 8 на англиски јазик). Околу 1.500 студенти кои влегуваат на универзитетот секоја година се странски студенти.
Универзитетот работи и со повеќе културни и научни музеи, вклучувајќи го и историскиот музеј на Универзитетот, ботаничка градина, истражувачки центри, универзитетски библиотеки и универзитетски печат. Универзитетот е исто така поврзан со Policlinico San Matteo, на кој стотици студенти по медицина од универзитетот вршат клинички ротации за време на нивните клинички години на студирање.
Универзитетот во Павија е член на групата COIMBRA и Европската асоцијација на универзитети. Тој, исто така, учествува и во програмата Еразмус, која овозможува размена на студенти помеѓу Универзитетот во Павија и различни универзитети во Европа.
Фондацијата и средниот век
Едикт издаден од франкискиот крал на Италија, Лотар I (владеел 818–55) го споменува постоењето на високообразовна институција во Павија уште во 825 н.е. Оваа институција, главно била посветена на црковното и граѓанското право, како и на студиите за божество, тогаш била избрана како главен образовен центар за Северна Италија.
Во 1361 година, институцијата била официјално основана како studium generale од страна на светиот римски император Чарлс IV, кој и ги дал истите наставни привилегии што ги уживале Универзитетот во Париз и Болоња, дозволувајќи и на институцијата да предава канонско и граѓанско право, филозофија, медицина и либерално. уметности. Потоа бил проширен и реновиран од војводата од Милано, Џан Галеацо Висконти, станувајќи единствениот универзитет во Војводството Милано до крајот на 19 век. Џан Галеацо неуморно работел на консолидирање на институцијата и во 1389 година, тој добил дозвола од папата Бонифациј IX да предава и напредни теолошки курсеви. Тој бил поделен на два различни универзитети - на јуриспруденција (настава курсеви за граѓанско и канонско право) и на уметност (настава по медицина, филозофија и курсеви за либерални уметности). Секоја година се избирал ректор, нормално студент кој имал над дваесет години. Институцијата нудела диплома, диплома и докторат. И покрај политиката и тешкотиите поради војните и поморите, таа доживеа голем раст и институцијата се сметаше за престижна за што сведочи приливот на странски студенти во тоа време. Во 1412 година, Филипо Марија Висконти дополнително ги консолидирал универзитетите, поканил истакнати научници да предаваат таму и прогласил указ со сериозни казни насочени кон спречување на студентите да одат на друго место да студираат.
Ренесанса и модерен период
Кон 15 век, истакнати учители како Балдо дегли Убалди, Лоренцо Вала, Џасоне дел Мајно предавале студенти од областа на правото, филозофијата и литературните студии. Во истите години, Елија ди Сабато да Фермо, личен доктор на Филипо Марија Висконти, бил првиот професор по медицина на еврејската религија на европски универзитет, додека од 1490 година на универзитетот било воспоставено учење на хебрејски јазик. Не многу години подоцна, веројатно во 1511 година, Леонардо да Винчи студирал анатомија заедно со Маркантонио дела Торе, професор по анатомија на универзитетот. За време на тековната италијанска војна од 1521-1526 година, властите во Павија биле принудени да го затворат универзитетот во 1524 година. Меѓутоа, во текот на 16 век, по повторното отворање на универзитетот, овде предавале научници и научници како Андреа Алсијато и Џероламо Кардано. За време на периодот во кој војводството Милано било управувано од кралевите на Шпанија, истражувачките и образовните активности на универзитетот стагнирале, но сè уште имало истакнати научници како Героламо Сакери кој сè уште бил вклучен во универзитетот.
Повторното раѓање на универзитетот, делумно, се должи на иницијативите предводени од Марија Тереза и Јосиф II од Домот на Австрија, во втората половина на 18 век. Иницијативите вклучувале масовно реновирање на наставните програми, истражување и рехабилитација на структурата, кои сè уште биле задржани од страна на универзитетот до сега. Во текот на својата историја, универзитетот имал корист од присуството на многу истакнати наставници и научници кои напишале познати дела и направиле важни откритија - хемичарот Лујџи Валентино Бругнатели, математичарот Џироламо Кардано (роден во Павија, 1501-76), физичарот Алесандро Волта (претседател на природна филозофија 1769–1804), поетот Уго Фосколо (стол за елоквентност 1809–1010), драматург Винченцо Монти, правникот Џан Доменико Ромањози, натуралистот Лазаро Спаланзани, математичарот Лоренцо Маскерони и анатомот Антонио Скарпа.
Во 1858 година, универзитетот бил сцена на интензивни студентски протести против австриското владеење во северна Италија (преку кралството Ломбардија-Венеција). Властите одговориле со наредба за привремено затворање на универзитетот. Инцидентите во Павија биле типични за бранот националистички демонстрации низ цела Италија кои му претходеле на обединувањето (1859–66).
Во текот на 19 век, медицинските, природните науки и математичките училишта биле исполнети од истакнати научници кои го подигнале статусот на универзитетот до нови височини. Тројца добитници на Нобелова награда предавале во Павија - лекарот Камило Голџи (во Павија од 1861 година), кој ја добил Нобеловата награда за физиологија во 1906 година за неговите студии за структурата на нервниот систем, хемичарот Џулио Ната (во Павија помеѓу 1933 и 1935 година) и физичарот Карло Рубиа. Покрај тоа, угледните математичари Еугенио Белтрами, Феличе Касорати и Лујџи Берзолари биле редовни учители во Павија. Исто така, на Универзитетот во Павија, во 1912 година, Карло Форланини го открил првиот успешен лек за туберкулоза - вештачки пневмоторакс. Во 1960-тите, Економскиот и трговскиот факултет, како и инженерството биле додадени на сегашната постава на факултети. Во текот на 20 век, наставни и истражувачки активности биле спроведени од дополнителни истакнати научници како Пасквале Дел Џудис и Ариго Солми за историја на правото; Контардо Ферини и Пјетро Бонфанте за римското право; Лујџи Коса и Бенвенуто Гризиоти за економија, Џакинто Романо за средновековната и модерната историја и Плинио Фракаро за античката историја.
Исто така критично за угледот на универзитетот било неговото истакнато досие за јавно образование, олицетворение со основањето на приватни и јавни колеџи. Најстарите колеџи, Collegio Borromeo и Collegio Ghislieri, биле изградени во 16 век, а во поново време други биле основани и преку јавни и приватни иницијативи - Collegio Nuovo, Collegio Santa Caterina и другите единаесет колеџи управувани од EDiSU. Во 1997 година бил основан IUSS, институција за високо образование (Istituto Universitario di Studi Superiori) слично на Scuola Normale Superiore и Istituto Superiore Sant'Anna во Пиза. IUSS е федерално тело кое ги поврзува колеџите во Павија кои го сочинуваат универзитетскиот систем во Павија.
Денес, универзитетот продолжува да нуди широк спектар на дисциплинска и интердисциплинарна настава. Истражувањето се врши во одделенија, институти, клиники, центри и лаборатории, во тесна соработка со јавни и приватни институции, претпријатија и фабрики.
Организација
Универзитетот има осумнаесет катедри и девет факултети.
Кампус
Градот Павија во суштина е градски кампус, така што зградите на кампусот се наоѓаат насекаде низ градот. Кампусите за Факултетот за политички науки и право се наоѓаат во Стариот кампус на Виа Страда Нуова, во близина на катедралата Павија. Кампусите за факултет за инженерство, фармација, математика, физика и природни науки се наоѓаат на Виа Ферата, околу 3км подалеку од центарот на градот, во градежен комплекс наречен Поло Кравино. Кампусите за Економскиот факултет, Катедрата за психологија и Катедрата за филозофија се наоѓаат во манастирот Сан Феличе. Кампусот за Одделот за музикологија се наоѓа во Палацо Раимонди, Кремона. Кампусите за Фармацевтскиот и Медицинскиот и Хируршкиот факултет се наоѓаат на Виа Форланини и Виа Тарамели, во близина на Поликлинико Сан Матео.
Палатата Централе
Влезот во Стариот кампус, кој е домаќин на Факултетот за политички науки и право, се наоѓа на Виа Страда Нуова. Палатата има 9 дворови - (Cortile dei Caduti, Cortile di Volta, Cortile delle Statue, Cortile di Atilia Secundina, Cortile del Miliario, Cortile delle Magnolie, Cortile dei Tassi, Cortile Sforzesco, Cortile Teresiano). Палатата, исто така, е домаќин на повеќе од 40 театри за предавање, вклучувајќи 8 предавални театри за Правниот факултет и 10 театри за предавање за Факултетот за политички науки. Најголемиот театар за предавање на универзитетот се вика Аула Магна, каде што се одржуваат церемонии за инаугурација за дипломирање, церемонии за бел мантил и доделување на Медалот Терезијана.
Палатата датира од 15 век. Првично, часовите од Универзитетот се одржувале во приватни куќи, во манастири кои обезбедувале соодветни простории или на исто место како општинската зграда. На крајот на 15 век, Лудовико ил Моро доделил зграда во Страда Нуова која му припаѓала на Азоне Висконти на универзитетот. Помеѓу 1661 и 1671 година, било извршено големо реновирање под водство на архитектот Амброџо Песина. Во текот на 18 век, Марија Тереза од Австрија сакала да направи некои подобрувања и на образовниот систем и на зградата, па ги доделила архитектот Џузепе Пиермарини и Леополдо Полак да го надгледуваат реновирањето. За фасадата на зградите и дворовите бил задолжен Џузепе Пиермарини, а за предавалните бил Леополдо Полак.
Во текот на 19 век, универзитетот го вклучил и поранешниот манастир Леано, кој го подарил Јосиф II од Лорена Хабсбург и се проширил на Виа Ментана, овие дела му биле доверени на архитектот Џузепе Маркези, кој исто така ја изградил Аула Магна.
Во 1932 година, универзитетот се здоби со огромен комплекс од 15 век, кој и припаѓаше на болницата Сан Матео, со што беше завршено неговото проширување. Во овој комплекс сега е сместен Одделот за молекуларна медицина, кој е задолжен за здравствените насоки.
Поло Кравино
Земјиштето каде што е изградено Поло Кравино било купено од универзитетот на крајот на 1960 година. Комплексот е дизајниран од архитект Џанкарло Де Карло. Во 1980 година биле завршени зградите за инженерски факултет, Катедра за генетика, предавални, лаборатории како и комплекс за Институтот за молекуларна генетика, под Националниот совет за истражување. Во 1990 година биле додадени згради за Катедрата за математика, Катедрата за наука за Земјата и животната средина и Компјутерски центар.
Музеи
Универзитетот, исто така, управува со повеќе точки на јавен интерес:
Универзитетски историски музеј
Универзитетски историски музеј е домаќин на голем број научни инструменти, анатомски и патолошки препарати и примероци, историски документи и томови кои се дел од историјата на универзитетот. Музејската колекција ја вклучува зачуваната распарчена глава на Антонио Скарпа.
Покрај главата на Скарпа, музејот ги прикажува и неговите бубрези и четири прсти. Други анатомски примероци вклучуваат аневризма што го убила математичарот Винченцо Бруначи во 1818 година, мочниот меур на натуралистот Лазаро Спаланзани, кој починал од рак на бубрезите во 1799 година, како и гипсот на невообичаено големиот череп на Алесандро Волта.
Музеј на електрична технологија
Музејот на електрична технологија (Museo della Tecnica Elettrica) е наменета како постојана почит на Алесандро Волта. Има површина од 5.000 квадратни метри, а 3.200 квадратни метри се резервирани за посетители. Поделен е на 5 секции, секој дел претставува различна ера на напредок во областа на електричната енергија и електрониката.
Музејот е домаќин на преку 4.000 парчиња во своите колекции, вклучувајќи 300 парчиња од колекцијата Енел, 3.028 парчиња од колекцијата Сирти и над 1.000 парчиња од сопствената колекција на универзитетот. Колекцијата содржи уреди како што се радиотелефони, напојувања, засилувачи, звучници со сирена, морзеови телеграфи, радио предаватели и приемници.
Музеј за природна историја
Природонаучниот музеј ( Museo di Storia Naturale ) датира од 1769 година кога Лазаро Спаланзани станал професор по природна историја на Универзитетот во Павија. Музејот е поделен на три дела - компаративна анатомија, зоологија и геопалеонтологија. Музејот моментално се наоѓа во Палатата Бота Адорно.
Археолошки музеј
Археолошки музеј (Museo di Archeologia) ја имал својата прва колекција финансирана од Пјетро Виторио Алдини во 1819 година за образовни цели. Сега, во него се сместени различни колекции како што се врежани монети и скапоцени камења од доцното римско царство, келтската и византиската ера, керамика, фигурини кои датираат од 2000 година п.н.е. и пар мумии.
Ботаничка градина Павија
Ботаничката градина во Павија ( Orto Botanico), која е формирана на крајот на 18 век, зафаќа површина од 2 хектари. Ботаничките градини се домаќини на банка за семиња и хербариум во нивниот едукативен центар, резерватот Bosco Siro Negri Park. Градината е домаќин на различни збирки на растенија, вклучувајќи рози, орхидеи, како и други растителни видови кои потекнуваат од Ломбардија.
Музеј на минералогија
Музејот прикажува и колекција на метеорити кои паднале околу Сиена на крајот на 18 век и биле собрани од Лазаро Спаланцани.
Центар на ракописи
Центарот на ракописите (Centro di ricerca sulla tradizione manoscritta di autori moderni e contemporane  или Centro Manuscritto) е формално основана на 24 јануари 1980 година; сепак, во 1969 година, Марија Корти, професорка на Универзитетот во Павија, имала идеја да основа Фонд за ракописи ( Fondo Manoscritti   ), посветен на зачувување на списи и ракописи од автори од дваесеттиот век. Центарот е домаќин на збирка на списи и ракописи од писатели од последните два века, вклучувајќи ракописи и трудови напишани од поетот Еугенио Монтале, како и разни изданија со автограм на романот Филозофијата на Мадона (La Madonna dei filosofi ) од Карло Емилио Гада, и анотирано издание на ракописот за Мојот братучед Андреа (Mio cugino Andrea) од Романо Биленчи. Збирката која е сочувана од центарот опфаќа повеќе од 200 автори.
Центарот се наоѓа во Палацо Централе на Универзитетот во Павија, а гранка неодамна е додадена на една од локациите на универзитетот во Виа Луино.
Други колекции
Универзитетот, исто така, е домаќин на специјални колекции до кои се достапни само со закажување. Овие збирки не се достапни за јавноста:
Академици
Универзитетот нуди дипломски програми на два јазика:
Факултети
Универзитетот има еден од најобемните колеџи и резиденцијални сали во Италија, во кои се сместени поголемиот дел од неговите студенти. Овие колеџи се:
Јавни колеџи EDISU
EDISU Павија е агенција основана од универзитетот со цел да управува со активности и услуги поврзани со правото на студирање. Управува со 4 трпезарии и 12 јавни факултети, кои се:
Медали Терезијана
Медаглиа терезијана е академско признание со кое се воспоставува влез на редовен професор на Универзитетот во Павија. Оваа награда може да ја додели и ректорот на Универзитетот во Павија на луѓе кои се особено истакнати, традиционално се домаќини на инаугурацијата на академската година или на денот на дипломираните студенти:
Порто Палермо
Порто Палермо (албански:Kalaja e Porto Palermos)) е тврдина која се наоѓа во Албанија.
Прешевска архиепископија
Прешевската архиепископија е една од четирите организациски единици на СПЦ во Врањската епархија, со седиште во Бујановац. Ги опслужува верниците од општините Прешево, Бујановац и Трговиште. Се состои од - сакрални објекти изградени во периодот од 19 до 21 г. век. Во последните дваесет години црквите на намесништвото се доведени во функционална состојба неопходна за богослужба на верниот народ.
Саксонија (вински регион)
Саксонија (Sachsen) — регион на квалитетнот вино во Германија, кој се наоѓа во германската сојузна покраина Саксонија. Регионот е понекогаш нарекуван и како the Elbtal (Елпска Долина). Винскиот регион покрива област од 462 хектари, што го прави третиот најмал регион во Германија по површина. Се наоѓа долж реката Елба од селото Пилниц на Дрезден до селото Дизбар-Зојслиц северно од Мајсен. Заедно со винскиот регион Зале-Унштрут, Саксонија е еден од најсеверните вински региони во Европа и е единствениот од двата региони во Германија, кои се наоѓаат во поранешната Источна Германија. По повторното обединување на Германија во 1990, површината на лозјата била зголемена од 200 на 450 хектари со поддршка од Европската Унија, но во последните години оваа бројка е малку намалена.
Историја
Областа на Саксонија има долга традиција за правење вино со докази за винска култура во регионот кои потекнуваат од 1161 во Мајсен.
Клима и географија
Со местоположба во југоисточна Германија, близу граниата со Чешка, регионот има континентална клима, која е под влијание на Елба. Гранитот и гнајсот се основата на почвата во областа и се слични со австрискиот вински регион Вахау.
Лозја и вина
Сортата Müller-Thurgau е водечка во областа и се одгледува на 85 хектари и 18,4% (бројки од 2008) следено од Riesling со 14,5% и Weissburgunder (Пино бланк) на 11,9%. Поголемиот дел од производството на вино, околу 90%, отпаѓа на суво вино.
Најмногу посадени сорти на грозје по површина во 2008 биле:
Знаме на Јужна Осетија
Знамето на Јужна Осетија е официјалното знаме во оваа непризната држава. Знамето е составено од три еднакви хоризонтални ленти во бела, црвена и жолта боја. Белата боја ја симболизира моралната чистота на луѓето, воената храброст е претставена со црвена боја и жолтата боја симболизира богатстство и просперитет. Ова знаме е скоро исто со знамето на Северна Осетија, но разлика има во големината.
Гердсхаген
Гердсхаген (Gerdshagen) — општина во округот Пригниц, во Бранденбург, Германија.
NGC 2543
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2543 се споменува и како IC 2232, UGC 4273, MCG 6-18-14, IRAS 08096+3624, KCPG 157, KUG 0809+364B, CGCG 178-35.
Откривање
Објектот е откриен на 3 февруари 1788 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2543 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 2543 има привидни димензии од 2,3' х 1,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 12 м 57,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 36° 15' 13". Положбениот агол на објектот е во износ од 45°.
Други поделби
Проучување на NGC 2543 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 23028. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 101; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2481. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 989.
Сандово
Според проценките на националната статистичка служба, во градот во 2014 година живееле 3.382 жители.
Географија
Гратчето Сандово се наоѓа во североисточниот дел на Тверска област, местото каде што реката Ратиња се влева во нејзинатапритока Орудовка (двете реки припаѓаат на сливот на реката Волга). Населбата се наоѓа на околу 248 километри североисточно од административниот центар на градот Твер.
Низ малото гратче поминува важна железничка пруга на релација Москва - Каљазин - Сонково - Санкт Петербург.
Историја
Местото за првпат се споменува во пишани извори околу 1500 година под името Орудово (веројатно од името на реката што тече таму), а познато е дека до 1764 година постоел како монашки имот на блискиот Краснохолмски Николаевски.