cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Љубица Ацевска
Амбасадорство
Ацевска се соочувала со различни предизвици во улогата на млада жена дипломат во, како што рекла, „светот на постарите“. Кога ја придружувал машки соработник, луѓето со кои често се состанувала честопати помислувале дека е амбасадор, што ја натерало да забележи: „Мислам дека понекогаш дека треба да носам лента како Мис Америка, што гласи: „Јас сум амбасадорот“. 90% од времето [луѓето не можат да го сфатат тоа]. Нашиот менталитет не ја достигна реалноста.“ Луѓето се јавувале во амбасадата и, кога ќе слушнеле женски глас, претпоставувале дека разговараат со секретарка и барале да бидат поврзани со амбасадорот. Назад во Скопје, некои негодувале дека таа успеала да добие толку важна улога во македонската влада, иако таа изјавила дека повеќето таму „веќе беа навикнати на мене“. Други, пак, со потиштеност ги разгледувале луксузните придобивки што ги стекнала за време на нејзиниот поранешен живот како меѓународен економски консултант; за време на нејзиното работно време, таа ја „скротила“ својата гардероба донекаде.
Ацевска била амбасадор до 2002 година, кога ја наследил Никола Димитров; тој бил најмладиот амбасадор во Вашингтон во тој момент, дури и помлад од Ацевска кога таа за првпат ја презела својата неофицијална амбасадорска позиција за Македонија. Ацевска станала истражувач за јавни политики во Центарот Вилсон, а подоцна се вклучила во хуманитарна работа во Хаити.
Награди и почести
Ацевска ја добила наградата Алумни Медалист од Државниот универзитет во Охајо во 1996 година за "меѓународно признание во служба на хуманоста". Во 2000 година, таа била прогласена за амбасадор на годината од страна на Програмата за жени амбасадори за нејзината работа со студенти на меѓународни односи на Универзитетот Хауард.
Peace Sells... but Who's Buying?
Peace Sells… but Who's Buying? е вториот студиски албум на треш метал бендот Megadeth. Издаден е во 1986 г. Претставува демонстрација на сета брзина, моќ и бруталност на трешот. Обожавателите го рангираат во редот на безвремените класици од овој жанр.
Бил издаден на 19 септември 1986, а првичната замисла била да излезе под продуцентската капа на Комбат Рекордс. Подоцна Капитол Рекордс ги откупил правата за негово издавање, а тие назначиле и посебен продуцент во името на Ренди Барнс кој би учествувал во подготовката на проектот.
Ова бил вториот и последен студиски албум во чија изработка учествувал покојниот тапанар Гар Семјуелсон, а исто така последен и за гитаристот Крис Поланд, иако тој имал мал придонес во снимањето на The System Has Failed од 2004.
Список на песни
Сите песни се напишани и компонирани од Дејв Мастејн, освен „I Ain't Superstitious“ од Вили Диксон.
Наводи
Andy Summers
931
931 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 931 година од новата ера, 931. од првиот милениум, 31. од X век и втора од 930-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6439 и 6440 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5681 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4691 и 4692 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1684.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 931 година се протега во 3567 и 3568, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3627 и 3628 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1474. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 318 и 319 исламска година.
Севернофризиски Гребенски Острови
Севернофризиски Гребенски Острови — збирен поим за три суви спрудови западно од германските хализи во архипелагот Севернофризиски Острови. Спрудовите дејствуваат како природен насип за хализите и другите острови источно од нив. Тие се ненаселени и се едни од неколкуте области во Ваденското Море кои се недопрени од човекот.
Спрудови
Спрудовите се предмет на постојана промена и тие бавно се движат кон копното на исток. Ова ја менува нивната местоположба и нивната површина. Во текот на последните 50 години, сите три спрудови ја зголемиле нивната површина, но нивниот поединечен развој бил различен. Вкупно, 43,5 милиони метри кубни песок биле однесени од ветрот и водата на западните брегови на спрудовите, додека 32,4 милиони метри кубни биле донесени на источните брегови. Особено Јапзанд, кој е намлад и најмал спруд, најмногу придобил и најбрзо се движел. Бројни симулации од Килскиот универзитет покажале дека е можно спојување на Јапзанд и Нордерогзанд до 2050 година. Ова може да го покрие и халигот Нордерог со песок, како и големи области на калливите рамнини кои се источно од бреговите денес.
Највисоките точки на спрудовите достигнуваат околу еден метар над просечната висока плима. На лето, сувиот песок понекогаш се насобира на дини со височина од неколку метри. На нив понекогаш расте трева. Сепак, од 1999 година, на северниот дел на Нордерогзанд се забележува постабилна и поразлична растителност. Растителноста помага да се собира уште повеќе песок и така дината на Нордерогзанд достигнала височина од 3,5 метри во 2013 година. Поради овој развој, Нордерогзанд бил наречен нов остров.
Спрудовите се важен дел од Националниот парк Ваденско Море и им е забранет пристап, освен на северните делови на Јапзанд. Во 1985 година бил поставен мал светилник на Зидерогзанд на дрвена платформа. Направата е напојувана со сончева енергија и има засолниште во случај на бродолом.
Ангел Богданов
Ангел Стоев Богданов (Роден во — ) — македонски активист. Жртва на комунистичкиот режим во Бугарија.
Животопис
Одлежал две години во концентрационен логор во Тутракан, Белене.
Наводи
{{DEFAULTSORT:{Богданов, Ангел}}
Космос-1581
Космос-1581 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 3 јули 1984 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 1250 килограми. Космос-1581 бил сателит за рано предупредување од појава на меѓуконтинентални балистички ракети.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 717,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 62,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 9673 км, а најмалото на 679.
Велосипедски паркинг
Паркинг за велосипеди обично бара одреден степен на безбедност за спречување на кражба. Во основа велосипедскиот паркинг бара соодветна инфраструктура и опрема (велосипедски рафтови, велосипедски брави, итн.) за безбедно и лесно за складирање. Просториите за паркинг вклучуваат шкафови, рафтови, станици за паркинг на велосипеди со или без вработени вклучувајќи и автоматски објекти, покриени области и дозволени простори за ад хок паркинг на огради и други улични објекти.
Преглед
Велосипедскиот паркинг е важен дел на општинската е велосипедска инфраструктура и како таков се изучува во дисциплината на транспортното инженерство за велосипедски сообраќај. Кога објектите за организиран паркинг се ретки наместо нив се користат дрвја или столбови.
Делови од постојните паркиралишта за автомобили често може да се пренаманет како паркинг за велосипеди, притоа нудејќи предности како локација, покрив, безбедност и паркинг за повеќе луѓе.
Во прилог на паркиралиштата за автомобили, градските политики и прописи за планирање сè повеќе бараат одредби за паркирање на велосипеди во новите градби. Многу станици за масовен транзит вклучуваат велосипедски паркинг во форма на велосипедски полици или наменски изградени станици за велосипедски паркинг за да се олесни патување со различни превозни средства.
Безбедниот велосипедски паркинг, дискутабилно, е клучен фактор кој влијае на одлуката за возење велосипед. За да се смета за безбеден, објектот за паркинг мора да има соодветен дизајн; овозможувајќи му на велосипедот да се заклучи преку рамката (види полици за паркирање велосипеди). Лесно воочлива локација, исто така овозможува т.н. пасивна безбедност од минувачите. Заштита од временски непогоди исто така е пожелна. Како по правило, каде што велосипедизмот е охрабрен како алтернатива за сообраќање, напор треба да се направи за да се направи паркинг за велосипеди поудобен и попривлечен од околните паркинзи за автомобили. Ова обично значи обезбедување на широка дистрибуција на видливи, јасно назначени места за паркинг, во близина на влезовите на крајните одредишта.
Спротивно на тоа, каде што велосипедизмот е виден како несакана или несоодветна активност, или постои недостиг на знаења за најдобрите практики, паркинг за велосипеди најдобро е да не се постави на непријатна, далечна или сокриена локација. Може да биде изречно забрането паркирање на велосипеди на неозначени локации. Во април 2007 година, властите на Универзитетот на Калифорнија на кампусот во Санта Барбара започнале со конфискување на велосипеди паркирани вон означен паркинг места. Некои сопственици на имот или локални власти поставуваат сигнализација на оградите за да се обесхрабрат велосипедисти од заклучување на нивните велосипеди.
Епир (област)
Епир (грчки: Ήπειρος) — област во северозападна Грција. Се граничи со Западна Македонија и Тесалија на исток, Централна Грција на југ, Јонското Море и Јонските Острови на запад, додека на север граничи со Албанија. Провинцијата зафаќа површина од 9.200 км2. Другиот дел од Епир е во Република Албанија.
Територијално-административна поделба на Епир
Епир е поделен на четири подобласти, наречени „номи“' (грчки: νομοί), кои пак, од своја страна се поделени на општини наречени „дими“ (грчки: δήμοι). Четирите општини се Теспротија, Јанина, Превеза и Арта.
Демографија
Во грчкиот Епир живеат околу 350.000 луѓе. Најголем дел од населението се Грци, но има и Власи и Албанци. И тие, како и Македонците не се признати како малцинство, па затоа нивниот точен број не може да се утврди.
Географија и екологија
Релјефот во грчкиот дел од Епир е карпест и планински. На исток од Епир е планината Пинд. Поголем дел од Епир лежи на заветрената страна од планината Пинд, а тоа е причината што овој регион е еден од најдождливите во Грција. Климата на Епир е главно алпска. Растителността се состои воглавно од грмушести растенија, додека фауната е претставена со мечки, волци, лисици, срни и рисови.
Стопанство
Од економски аспект, Епир е сиромашна област, со мала индустрија. Поради карпестиот терен, земјоделството е отежнато. Тутунот се одгледува околу Јанина, а развиен е риболовот. Сепак, поголемиот дел од храната се увезува од плодните региони на Грција.
Даутли (Кукушко)
Даутли  или Даутлија (Δαφνοχώρι, Дафнохори, до 1927 Δαουτλή, Дафнохорион — село во Општина Кукуш во Кукушкиот округ, Егејска Македонија, денес во областа Централна Македонија, Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 9 километри југозападно од градот Кукуш, на неколку километри од грчко-македонската граница, во близина на североисточниот брег на Дојранското Езеро. Селото се наоѓа на надморска височина од 105 метри.
Историја
Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Даутли се состоело од 35 семејства со 190 жители Македонци Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година Даутли имало 90 жители Македонци.
Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 120 Македонци и работело егзархиско училиште.
Во текот на Втората балканска војна, селото било опожарено од страна на грчките војски а самото македонско население било принудено да побегне од своите домови. Голем дел од македонското население заминало од селото кон Македонија и Бугарија.
По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција. На пописот од 1913 година селото се води како напуштена населба, додека на пописот од 1920 година, во селото биле евидентирани само 5 жители.
Според Лозанскиот договор, во селото било населено грчко население од Мала Азија, Источна Тракија и Понд. Во 1926 година, селото било преименувано во Дафнохори.
Демографија
Во 1928 година селото било чисто бегалско со 155 жители бегалци. , додека во 1940 година селото броело 226 жители.
Селото во пописот од 1951 година броело 220 жители, на пописот од 1961 година, во селото живееле 233 жители, во 1971 година имало 188 жители, во 1981 година имало 156 жители, додека во 1991 година имало 112 жители. Денеска, населението на селото е 63 жители според пописот од 2001 година.
94 п.н.е.
94 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 94. година пред новата ера, 94. од првиот милениум п.н.е., 94. од 1 век п.н.е. и петта од 90-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5414 и 5415 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4656 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3666 и 3667 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 659.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 94 година се протега во 2542 и 2543, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2602 и 2603 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 449. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 737 и 736 исламска година пред хиџра.
Прва фудбалска лига на Македонија 1999/2000
Резултати
* = Службено доделен
Димо Димчев
Животопис
Одлежал две години во концентрационен логор во Тутракан, Белене.
Нова џамија (Лажани)
Нова џамија (Лажани) — селска џамија во селото Лажани, во Општина Долнени, Македонија.
Димо Димчев
Наводи
{{DEFAULTSORT:{Димчев, Димо}}
Нова џамија (Лажани)
Историја
Првичната градба на џамијата била подигната во втората половина на век.
Ној Гарц
Ној Гарц (Neu Gaarz) — село и поранешна општина во округот Мекленбуршка Езерска Област, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Од 1 јануари 2015 година е дел од општината Јабел.
IC 1947
IC 1947 — галаксија во соѕвездието Ловечки Кучиња, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Беја
Беја (португалски: Beja) — град и општина во регионот Алентехо, Португалија. Населението во 2021 година изнесувало 33.401 жители, на површина од 1.146,44 км2. Градот имал население од 21.658 жители во 2001 година.
Општината е главен град на округот Беја. Општинскиот празник е Вознесение. Португалските воздухопловни сили имаат воздушна база во областа – Воздухопловна база бр. 11.
IC 1947
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1947 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,4 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,2 mag, додека површинскиот сјај изнесува 11,4 m/лм2. IC 1947 има привидни димензии од 0,3' х 0,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 51 м 3,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +40° 11' 2". Положбениот агол на објектот е во износ од 90°.
Други поделби
Проучување на IC 1947 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 2161937.
Сатурн LXIV
Сатурн LXIV , привремено познат какоS/2004 S 34, е природен сателит на Сатурн. Неговото откритие беше објавено од Скот С. Шепард, Дејвид К. Џевит и Јан Клејна на 8 октомври 2019 година од набљудувања направени помеѓу 12 декември 2004 и 21 март 2007 година.
Сатурн LXIV е со пречник од околу 3 километри и кружи околу Сатурн на просечно растојание од 24,299 Gm за 1414,59 дена, со наклон од 166° кон еклиптиката, во ретроградна насока и со ексцентричност од 0,235.
Обедник
Потекло на името
Селото најпрвин било запишано како Обадник и се верува дека доаѓа од апелативот „обед“ што на старословенски има значење за ручек, ручање. Постои предание меѓу мештаните дека топонимот „Обедник“ настанал поради „ручање“ („обедување“) на ослепените Самуилови војници, кои преку планина се префрлале во Преспа откако ќе „обедувале“. Обедот им го подготвувале слугите на ќерката на цар Самуил, Косара, кои биле дојдени токму на тоа место и ги пречекувале ослепените војници. По обедувањето и одморот тие закрепнувале и со помош на слугите ја преминувале планината и се префрлале во Преспа кај островот во Преспанското Езеро каде му давале последна почит на својот цар.
Географија и местоположба
Ова село се наоѓа во областа Железник, во крајниот јужен дел на територијата на Општина Демир Хисар, чиј атар се допира со подрачјето на Општина Битола. Селото е рамничарско, на надморска височина од 750 метри.
Обедник се наоѓа по течението на реката Обедничица. Обедник се граничи со осум села и тоа: со Стругово на север, со Загориче и Утово на исток, со Стрежево, Свиниште и Метимир на југ (сите во Општина Битола), со Смилево на запад и со Боиште на северозапад. Селото е оддалечено 10 километри од градот Демир Хисар, а од најблискиот поголем град, Битола, е оддалечено 40 километри на север.
Обедник се наоѓа во јужниот дел на областа Железник. Селото лежи во горниот дел на сливот на Црна Река. Тоа е сместено во мала долина меѓу планините Бигла на југ и Плакенска Планина на север.
Климата во селото е планинска поради големата надморска висина.
Историја
Обедник се смета за стара населба, која е спомената во 1468 година во пописниот турски дефтер со името „Обадник“. Во селото имало 65 христијански семејства, од кои 1 вдовица, со вкупно 324 жители. Во 1568 година имало 54 христијански семејства со 214 жители.
Обедник е заведено и во Слепченскиот кодик од век.
Селото било доста големо за тој период и со христијанско население. Турско население започнало да се населува кон 1768 година и тоа било помалобројно од македонските семејства. Некаде кон 1900 година, македонските семејства веќе биле малобројни. Тогаш и црквата им била срушена и изградена џамија и тоа во селото. Црквата „Пресвета Богородица“ се наоѓала на 250 метри оддалечена од селото, сместена во подножјето на планината на северниот дел.
Во век, Обедник било село во Битолската каза, нахија Демир Хисар, на Отоманското Царство.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од. На него преовладуваат шумите на површина од 1.684 хектари, на обработливото земјиште отпаѓаат 322 хектари, а на пасиштата 96 хектари.
Селото, во основа, има полјоделско-шумарска функција.
Во селото се одгледуваат житни и полјоделски култури, од кои најмногу тутун и квалитетен грав. Исто така, се продава огревно и дрво за мебел.
Во минатото во селото работеле повеќе воденици.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Обедник имало 250 жители, сите Албанци муслимани. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Обедник имало 120 жители.
Селото е средно по големина, но со намалување на бројот на жителите. Така, во 1961 година селото броело 408 жители, од кои 236 биле Македонци и 171 Турчин. Во 1994 година селото имало 382 жители, од кои 195 Македонци, 181 Албанец и шест жители Турци.
Според пописот од 2002 година, во селото живееле 273 жители, од кои 134 Македонци и 139 Албанци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 239 жители, од кои 79 Македонци, 152 Албанци и 8 лица без податоци.
Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во Обедник:
* Извор: Државен завод за статистика на Република Македонија (1948-2021), според податоци од официјалните пописи во соодветните години
Родови
Обедник е македонско село, а порано било воглавно албанско село.
Според истражувањата на Бранислав Русиќ во 1952 година родови во селото:
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на проширената Општина Демир Хисар, на која ѝ била додадена поранешната Општина Сопотница по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото припаѓало на некогашната Општина Демир Хисар.
Во периодот од 1955 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Демир Хисар.
Во периодот 1952-1955, селото било во рамките на тогашната Општина Смилево, во која покрај селото Обедник, се наоѓале и селата Боиште и Смилево. Во периодот 1950-1952, селото било дел од некогашната Општина Загориче, во која влегувале селата Загориче, Обедник, Стругово и Утово.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 0630 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште. Во рамки на избирачкото место е опфатено и селото Лесково.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 263 гласачи.
Иселеништво
Во текот на 1960-тите години се случило големо иселување на Турците во Турција, а на нивно место дошле Македонци, главно од планинските села Боиште, Лесково и Церово. Остатокот од Турците понатаму започнале да се запишуваат како Албанци.
Антонио Пигафета
Антонио Пигафета ( итал Antonio Pigafetta; роден околу 1491 година . - починал околу 1534 година) бил италијански научник и патописец на патувања од Венецијанската Република. Учествувал во првото патување на светот во експедицијата Магелан (1519-1522). За време на патувањето, тој станал близок соработник на Магелан и секој ден водел дневник за патувањето. Овој дневник подоцна му помогнал на Пигафета да преведе еден од филипинските јазици, себуано. Делото на Пигафета е првото напишано сценарио со изрази на себуано.
Пигафета бил еден од осумнаесет морнари, од околу 240 кои тргнале на патувањто, кои во 1522 година се вратил во Шпанија под команда на Хуан Себастијан Елкан. Неговиот дневник е главен извор за познавање на патувањата на Магелан и Елкан.
Пигафета го преработил својот дневник и го објавил во скраткена форма во Париз во 1525 година. Првиот извештај за светски патувања (Relazione del primo viaggio intorno al mondo) По враќањето од патот, тој се придружил на витезите на Родос.
Најмалку еден италијански воен брод е именуван по Пигафета, уништувачот на класата Навигатори од 1931 година.
NGC 5390
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5390 се споменува и како NGC 5371, UGC 8846, MCG 7-29-20, CGCG 219-29, IRAS 13535+4042.
Откривање
Објектот е откриен на 18 март 1831 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5390 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,4 m/лм2. NGC 5390 има привидни димензии од 4,2' х 3,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 55 м 40 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +40° 27' 44"". Положбениот агол на објектот е во износ од 8°.
Други поделби
Проучување на NGC 5390 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 49514. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 76; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3030. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1386.
Надворешни врски
NGC 5390
Заратошт-нама
Заратошт-нама или Кангрангхака-Нама е религиозна епска песна на персиски јазик составена во 7 век од н.е. Поемата зборува за животот на Заратустра, основачот на зороастризмот. Автор на песната е Кај Кавус пур-и Хосрое. Поемата погрешно му се припишува на Зартошт Бахрам-е Паждо, кој всушност е препишувач на првиот преживеан ракопис на делото. Поемата содржи 600 двастихови и е компонирана во истиот метар како Шахнамех од Фирдуси. Делото е засновано врз усните преданија на зороастријците и има многу сличности со средноперсиската литература како што е Денкард. Арапските позајмени зборови не се вообичаени во делото. Содржи и неколку ретки пахлавски зборови.
Хиперамонемија
Хиперамонемијата е метаболичко нарушување кое се одликува со вишок на амонијак во крвта. Тоа е опасна состојба која може да доведе до повреда на мозокот и смрт. Може да биде примарна или секундарна.
NGC 7813
NGC 7813 — спирална галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Хиперамонемија
Амонијак е супстанција која содржи азот. Тоа е производ на катаболизам на белковини. Таа се претвора во помалку токсична супстанција уреа пред екскреција во урината од бубрезите. Метаболичките патеки кои ја синтетизираат уреата вклучуваат реакции кои започнуваат во митохондриите и потоа се движат во цитозолот. Процесот е познат како циклус на уреа, кој опфаќа неколку ензими кои дејствуваат во низа.
Компликација
Хиперамонемијата е една од метаболичките нарушувања кои придонесуваат за хепатална енцефалопатија, која може да предизвика оток на астроцити и стимулација на рецептори на НМДА во мозокот. Прекумерната стимулација на рецепторите на НМДА предизвикува ексцитотоксичност.
NGC 7813
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7813 се споменува и како IC 5384, MCG -2-1-16, MK 936, IRAS 00015-1215.
Хиперамонемија
Специфични видови
Следниот список вклучува вакви примери:
NGC 7813
Откривање
Објектот е откриен на 1886 година од страна на Франк Милер, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Хиперамонемија
Инциденција
Пореметувањата на циклусот на уреа се ретки, со вкупна инциденција од 1:35.000 новородени. Во Европа, вкупната честота на органска ацидемија изнесува помеѓу 1:29.000-1:65.000 Како и кај сите нарушувања на циклусот на уреа, точната преваленција на пропионска ацидемија може да биде повисока од онаа која што е пријавена затоа што многу новородени смртни случаи може да бидат предизвикани од нерегистрирани ацидопатии и исто така затоа што може да постојат благи форми на болеста. Пресметаната инциденција ка пропионска ацидемија кај западната популација се движи од 1:50.000 до 1:500.000 живородени, а вкупната инциденција се верува дека се движи ~ 1:100.000 до 150.000. Пресметаната инциденција на метилмалонична ацидемија кај западната популација се движи од 1:48.000 до 1:61.000живородени, а инциденцијата на изовалерична ацидемија се движи од1:62.500 живородени во делови од Германија до 1:250.000 во САД.
NGC 7813
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7813 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,5 m/лм2. NGC 7813 има привидни димензии од 0,8' х 0,3'.
Хиперамонемија
Патофизиологија
Зголемените нивоа на амонијак се манифестираат преку различни знаци и симптоми, пред сè абнормалности на централниот нервен систем. Мозокот е главен орган кој е зафатен, при што предизвикува метаболна и невротрансмитерска дисфункција што доведува до сериозна токсичност на мозокот. Амонијакот влегува во мозочните клетки преку дифузија и за да се елиминира потребна е глутамин синтетаза. Зголемените нивоа на амонијак водат до зголемени нивоа на глутамин што пак води до зголемена пропустливост на мембраната, отекување на астроцитите и зголемен интракранијален притисок. Амонијакот (NH3) е важен извор на азот и клучен во синтезата на аминокиселините. Сепак, доколку е присутен во високи концентрации, истиот е токсичен. Можни симптоми вклучуваат хронично гадење, повраќање, атаксија, конфузија и раздразливост, а во акутни случаи може да доведе до кома. Клиничките знаци и симптоми на хиперамонемија се неспецифични но повеќето се невролошки. Така хиперамонемијата треба да се земе предвид и да се испита што е можно побргу кај новородени со клинички дистрес со суспектна сепса, и кај сите пациенти со необјаснето губење на свеста или енцефалопатија, бидејќи секој доцен почеток на третманот може да има тешки последици кај пациентот. Кај пациентите обично се јавува дехидратација, летаргија, тахипнеа и хипотонија. За дефинитивно поставување на дијагноза потребно е да се направат лабораториски тестови и имиџинг снимања. При прегледот повремено се откриваат необични одлики како што е мирис на „испотени нозе“ кај изовалеричната ацидемија.
NGC 7813
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 4 м 9,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -11° 59' 2"". Положбениот агол на објектот е во износ од 158°.
Хиперамонемија
Превенција
Хиперамонемијата како наследна генетска состојба не може да се превенира. Сепак, последиците на нарушување на ензимот можат да бидат изменети со рана идентификација т.е. рана дијагноза (антенатална, постнатална) и соодветен третман. Родителите треба да бидат образовани за симптомите на хиперамонемија (како летаргија, повраќање, промени во однесувањето) како и за важноста на брзиот третман и за можни причини на метаболна дисфункција (инфекции). Ограничувањето на физичката активност кај деца со наследни хиперамонемични пореметувања не е неопходно, но внесувањето на калории треба да биде доволен за да се избегне распаѓањето на белковините.
NGC 7813
Други поделби
Проучување на NGC 7813 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 287. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 260; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5263. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 788.
Користена литература
Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157)
Хиперамонемија
Третман
За да се подобри прогнозата на акутната хиперамонемија, неопходно е навремено вклучување на соодветни стратегии за справување со истата, а примарната цел на терапијата е да се коригираат биохемиските нарушувања.
Прв чекор во справувањето се состои од прекин на внесување на белковини и во исто време внесување на непротеински калории интравенски, орално или на двата начини доколку тоа е возможно. Давањето на поспецифична терапија зависи од етиологијата на ова нарушување.
Војводство Тирингија
Тирингија станала ландгрофовија во 1130 година. По исчезнувањето на владејачката Лудовиншка линија на грофови во 1247 и војната за Тирингија (1247–1264), западната половина станала независна под името „Хесен“, никогаш потоа не станала дел од Тирингија. Поголемиот дел од преостанатиот дел на Тирингија преминал под владение на ветинската династија од соседното Грофовија Мајсен, зачетникот на подоцнежниот Електорат и Кралство Саксонија. Со поделбата на династијата Ветин во 1485 година, Тирингија преминала под владение на делот Ернестин од семејството, која потоа била поделена на голем број помали држави, според саксонската традиција на поделба на наследството помеѓу машките наследници. Овие биле „саксонски војводства“, составени помеѓу другите од државите Саксо-Вајмар, Саксо-Ајзенах, Саксо-Јена, Саксо-Мајнинген, Саксо-Алтенбург, Саксо-Кобург и Саксо-Гота; Тирингија главно останала како географска областа.
Космос-1582
Космос-1582 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 19 јули 1984 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6300 килограми. Космос-1582 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,8 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,3°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 279 км, а најмалото на 252.
Хром
Хром — хемиски елемент со симбол Cr и атомски број 24. Тоа е првиот елемент во групата 6. Тоа е старо-сив, сјаен, тврд и кршлив преоден метал. Хромот може да се пофали со висока стапка на употреба како метал кој може да биде високо полиран додека отпорен на оцрнување. Хромот е исто така главниот додаток во не’рѓосувачки челик, популарна челична легура поради невообичаено високиот спектрален одраз. Едноставниот полиран хром одразува речиси 70% од видливиот спектар, при што се рефлектираат речиси 90% инфрацрвени светлосни бранови. Името на елементот е изведено од грчкиот збор χρῶμα, chrōma, што значи боја , бидејќи многу соединенија на хром се интензивно обоени.
Ферохромиевата легура е комерцијално произведена од хромит со силикотермични или алуолетермични реакции и хром метали со печење и процеси на истекување проследено со редукција со јаглерод, а потоа и со алуминиум. Хром метал е од висока вредност за неговата висока отпорност на корозија и цврстина. Главен развој во производството на челик беше откривањето дека челикот може да се направи високо отпорен на корозија и промена на бојата со додавање на метален хром за да се формира не’рѓосувачки челик. Не’рѓосувачкиот челик и хромирањето ( електроплирање со хром) заедно сочинуваат 85% од комерцијалната употреба.
Во Соединетите Американски Држави, тривалентен хром (Cr (III)) јон се смета за суштински нутриент кај луѓето за инсулин, шеќер и липиден метаболизам. Сепак, во 2014 година, Европската агенција за безбедност на храната, постапувајќи за Европската унија, заклучи дека нема доволно докази дека хром треба да се препознае како суштина.
Додека хром металот и Cr (III) јоните не се сметаат за токсични, хексавалентен хром (Cr (VI)) е токсичен и канцероген. Напуштените места за производство на хром често бараат чистење на животната средина.
Атомски
Хром е четвртиот преоден метал што се наоѓа на периодниот систем и има електронска конфигурација на [ Ar]3d54s1. Тоа е, исто така, првиот елемент во периодниот систем, чија основна електронска конфигурација го нарушува принципот Ауфбау. Ова се случува повторно подоцна во периодниот систем со други елементи и нивните електронски конфигурации, како што се бакар, ниобиум и молибден. Ова се случува бидејќи електроните во истата орбитала се одвратуваат едни со други поради нивните слични обвиненија. Во претходните елементи, енергетскиот трошок за промовирање на електрони до следното повисоко ниво на енергија е премногу голем за да се компензира за ослободеното од меѓуэлектронското одбивање. Меѓутоа, во 3d транзициските метали, енергетскиот јаз помеѓу подповршината 3d и следната повисока 4s е многу мал, и бидејќи 3d подслојот е покомпактен од подслоевите 4s, меѓуелектронското одбивање е помало помеѓу 4s електрони отколку помеѓу 3d електрони. Ова го намалува енергетскиот трошок за промоција и ја зголемува енергијата што ја ослободува, така што промоцијата станува енергетски изводлива, а еден или дури два електрони секогаш се промовираат во потсек 4-ти. (Слични промоции се случуваат за секој атом на преоден метал освен еден, паладиум . )
Хромот е првиот елемент во 3d серијата каде што 3d електроните започнуваат да тонат во инертно јадро ; тие на тој начин придонесуваат помалку за металното врзување, а оттаму точките на топење и вриење и енталпијата на атомизација на хром се пониски од оние на претходниот елемент, ванадиум. Хром (VI) е силно оксидирачко средство за разлика од молибден (VI) и волфрам (VI) оксиди.
Целовитост
Хромот е многу цврст, и е трет најцврст елемент зад јаглеродот ( дијамант ) и бор. Неговата цврстина на Мос е 8,5, што значи дека може да гребе примероци од кварц и топаз, но може да биде изгребан од корунд. Хром е многу отпорен на оцрнување, што го прави корисен како метал што го задржува својот најоддалечен слој од корозија , за разлика од другите метали како што се бакар , магнезиум и алуминиум.
Хромот има точка на топење од 1907 °C (3465 °F), што е релативно ниско во споредба со повеќето транзициони метали. Сепак, тој сè уште ја има втората највисока точка на топење од сите елементи на Период 4, со што ванадиум е на врвот со разлика 3 °C (5 °F) на температура од 1910 °C (3470 °F). Точката на вриење на 2671 °C (4840 °F), сепак, е релативно помал, со трета најниска точка на вриење надвор од Периодот 4 преодни метали сам зад манган и цинк. Електричната отпорност на олово на 20 °C е 125 ом - метри.
Хромот има невообичаено висока зрачна рефлексија во споредба со онаа на другите транзициски метали. Во 425 μm, се покажа дека хром има релативно максимум одраз на околу 72% рефлексија, пред да влезе во намалување на рефлексивноста, достигнувајќи минимум 62% рефлектанса на 750 μm пред повторно да се издигне и да се рефлектира приближно 90% од 4000 μm инфрацрвени бранови. . Кога хром е формиран во легура од не'рѓосувачки челик и полиран, зрачената рефлексија се намалува со вклучување на дополнителни метали, но сепак е прилично висока во споредба со другите легури. Помеѓу 40% и 60% од видливиот спектар се рефлектира од полиран не’рѓосувачки челик. Објаснувањето за тоа зошто хром покажува толку висок одѕив на рефлектираните фотонски бранови воопшто, особено 90% од инфрацрвените бранови што се рефлектираат, може да се припишат на магнетните својства на хром. Хром има уникатни магнетни својства во смисла дека хром е единствената елементарна цврстина која покажува антиферромагнетско наредување на собна температура (и подолу). Над 38 °C, неговото магнетно нарачување се менува на парамагнетно. . Антиферромагнетните својства, кои предизвикуваат хромовите атоми привремено да се јонизираат и поврзуваат со себе, се присутни затоа што магнетните својства на телото-центрични кубици се диспропорционални на периодичноста на решетката. Ова се должи на фактот дека магнетните моменти на аглите на коцката и центрите на коцка не се еднакви, но сè уште се антипаралелни. Оттука, честотно-зависната релативна диелектричност на хром, која произлегува од Максвеловите равенки во врска со неговата антиферромагнитност, го остава хромот со највисоки инфрацрвени и видливи светлосни рефлектирања на познатите хемиски елементи.
Пасивација
Хром металот оставен во воздухот се пасивира со оксидација, формирајќи тенок, заштитен, површински слој. Овој слој е шпинел структура, со дебелина на неколку молекули. Тој е многу густ и го спречува дифузирањето на кислородот во основниот метал. Ова е различно од сунѓерестиот оксид кој се формира на железо и јаглероден челик, преку кој елементарен кислород продолжува да мигрира, достигнувајќи го основниот материјал за да предизвика понатамошно рѓосување. Пасивацијата може да се зголеми со краток контакт со оксидирачки киселини како азотна киселина. Пасивираниот хром е стабилен против киселините. Пасивацијата може да се отстрани со силно средство за редукција кое го уништува заштитниот оксиден слој на металот. Хром металот третирани на овој начин лесно се раствора во слаби киселини.
Хромот, за разлика од таков метал како железо и никел, не страда од водороден распуст. Меѓутоа, таа страда од азотно оружје, реагира со азот од воздух и формира кршливи нитриди при високи температури неопходни за работа на металните делови.
Изотопи
Природниот хром е составен од три стабилни изотопи ; 52Cr, 53Cr и 54Cr, со 52Cr најобемно (83,789% природно изобилство ). 19 радиоизотопи се одликуваат, при што најстабилните се 50Cr со полуживот (повеќе од) 1,8 години и 51Cr со полуживот од 27,7 дена. Сите преостанати радиоактивни изотопи имаат полуживот што е помалку од 24 часа, а мнозинството е помалку од 1 минута. Хром, исто така, има два метастабилни јадрени изомери.
53Cr е радиогенски производ на распаѓање од 53Mn (полуживот = 3.74 милиони години). Хромитните изотопи обично се соединуваат (и се дополнуваат) со изотопи од манган. Оваа околност е корисна во геологијата на изотопите. Содржините на изотоп од манган-хром ги зајакнуваат доказите од 26Al и 107Pd во врска со раната историја на сончевиот Систем. Варијациите на 53Cr/ 52Cr и Mn/Cr коефициентите од неколку метеорити укажуваат на првичниот сооднос од 53Mn/55Mn, кој сугерира дека Mn-Cr изотопниот состав мора да произлезе од распаѓањето на 53Mn во диференцираните планети тела. Оттука 53Cr обезбедува дополнителни докази за нуклеосинтетски процеси непосредно пред соединување на сончевиот Систем.
Изотопите на хром се движат во атомска маса од 43 u (43Cr) до 67 u (67Cr). Примарниот режим на распаѓање пред најзастапен стабилен изотоп, 52 Cr, е апсење на електрони и примарен режим по бета распаѓање. 53 Cr е поставен како прокси за атмосферска концентрација на кислород.
Хемиски својства
Хром е член на група 6, од транзициските метали. Хром (0) има електронска конфигурација на [Ar]3d54s1, поради долната енергија на високиот спин конфигурација. Хромот покажува широк спектар на оксидациски состојби, но хромот се јонизира во катјон со позитивен 3 полнеж кој служи како најстабилна јонска состојба на хром. 3 и 6 состојбите се јавуваат најчесто во рамките на хромните соединенија; полнежи од +1, +4 и +5 за хром се ретки, но понекогаш постојат.
Хром (III)
Познати се голем број соединенија на хром (III), како што се хром (III) нитрат, хром (III) ацетат и хром (III) оксид. Хром (III) може да се добие со растворање на елементарен хром во киселини како хлороводородна киселина или сулфурна киселина, но може да се формира и преку редукција на хром (VI) со цитохром c7. јон има сличен полупречник (63 pm) до (полупречник 50 pm), и тие можат да се заменат едни со други во некои соединенија, како што се хром алум и алуминиум. Кога износот на траги од го заменува  во корунд (алуминиум оксид, Al2O3), розово сафир или црвениот рубин се формира, во зависност од количината на хром.
Хром (III) има тенденција да формира октаедрични комплекси. Коммерцијално достапен хром (III) хлорид хидрат е темнозелениот комплекс [CrCl2(H2O)4]Cl. Тесно поврзани соединенија се бледо зелена [CrCl(H2O)5]Cl2 и виолетова [Cr(H2O)6]Cl3. Ако нема вода во зелена боја   хром (III) хлорид се раствора во вода, зелениот раствор се менува во виолетов за време додека хлорид во внатрешната координацијона сфера се заменува со вода. Овој вид на реакција е забележан и со растворите на хром алум и други соли на хром (III) растворливи во вода.
Хром (III) хидроксид (Cr (OH) 3) е атмосферско, се раствора во киселински остатоци за да се формира [Cr (H 2 O) 6] 3+, а во базни раствори за да се формира. Се дехидрира со загревање за да се формира зелениот хром (III) оксид (Cr2O3), стабилен оксид со кристална структура идентична на корунда.
Хром (VI)
Соединението на хром (VI) се оксиданси при ниска или неутрална pH вредност. Хроматски анјони и дихромат (Cr2O 72-) анјони се главни јони во оваа оксидациона состојба. Тие постојат во рамнотежа, определена со pH:
Хром (VI) халиди се исто така познат и вклучуваат хексафлуорид CrF6 и chromyl хлорид. Натриум хроматот се произведува индустриски со оксидативно печење на хромитната руда со калциум или натриум карбонат. Промената на рамнотежата е видлива со промена од жолто (хромат) до портокалово (дихромат), како на пример кога се додава киселина во неутрален раствор на калиум хромат. При уште пониски вредности на pH, можна е понатамошна кондензација на посложени оксианјони на хромот.
И хроматните и дихроматните анјони се силни оксидирачки реагенси при ниска вредност на pH:
Меѓутоа, тие се само умерено оксидирачки со висока pH вредност:
Соединението на хром (VI) во растворот може да се детектира со додавање на кисел раствор на водород пероксид. Формиран е нестабилен темносин хром (VI) пероксид (CrO5), кој може да се стабилизира како етер адукт.
Хромната киселина ја има хипотетичката формула. Тоа е нејасно опишана хемикалија, покрај тоа што се познати други многу добро дефинирани хромати и дихромати. Темноцрвениот хром (VI) оксид, киселински анхидрид на хромна киселина, се продава индустриски како "хромова киселина". Може да се произведува со мешање на сулфурна киселина со дихромат и е силен оксидирачки агенс.