cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Михаил IV Пафлагонецот
Зета
Зетскиот кнез Стефан Воислав повеќе години водел борба за независност на својата земја. Неговото прво востание против византиската власт не успеало (1035 г.) но, по привременото потчинување и краткото време помината во византиското ропство, успеал да се врати во својата земја, да ја обнови борбата за нејзино ослободување и да извојува повеќе победи над византиските казнени експедиции. Кога потоа востанијата на Петар Делјан и Тихомир ги ангажирало сите византиски сили на Балканот и ја срушило византиската власт во Драч, Воислав значително ја засилил својата позиција. По задушувањето на Делјановото востание, Византија се обидела да се пресмета и со непокорниот кнез на Зета. Откако воспоставила власт во Драч, таа во 1042 г. испратила против него поголема војска, а ги повикала и вазалските владетели на Рашка, Босна и Захумје да и се придружат. Меѓутоа, во зетските клисури Воислав целосно ја уништил војската на византискиот стратег и со оваа победа осигурал конечна независност за своето кнежевство. Неговата власт се проширила и над Травунија и Захумје. На тој начин Зета успеала прва да се ослободи од византискиот суверенитет.
Смрт
По сузбивањето на Делјановото востание, Михаил IV се вратил од Балканот тешко болен. Бидејќи неговата смрт можела да се очекува секој час, Јован Орфанотроф се погрижил да ја зачува царската круна за своето семејство. Царицата Зоја се согласила да го посвои неговиот и царев внук Михаил, па тој бил прогласен за цезар и престолонаследник. Не чекал долго на царската круна зашто веќе во декември 1041 г. Михаил IV умрел.
Хронологија на распадот на СФРЈ
Распадот на Југославија (СФРЈ) се смета дека започнал со смртта на Јосип Броз Тито на 4 мај 1980 година а завршил кога СР Србија и СР Црна Гора ја формираа Сојузна Република Југославија на 27 април 1992 година.
1983
12 април - Владиките на Српската православна црква потпишуваат петиција против прогонувањето на Србите од Косово.
јули-август - Алија Изетбеговиќ бил уапсен од страна на властите. Изетбеговиќ бил обвинет и осуден за неговите дела, а особено за Исламската декларација, во која тој пишува за ренесансата меѓу муслиманите од светот и за нивното будење од летаргијата во која се наоѓале.
1985
25 мај - Српската академија на науките и уметностите одлучува да создаде меморандум за политичката, економската, и културната положба на српскиот народ во СФРЈ.
20 јули - Претседателството на СФРЈ го прифаќа извештајот на Милан Кучан во кој се наведува дека правото на српскиот народ за сопствена држава не е исполнето поради автономијата на провинциите Косово и Војводина.
1986
28 мај - Слободан Милошевиќ е избран за претседател на Сојузот на комунистите на Србија.
24 и 25 септември - Белградскиот дневен весник Вечерње новости го објавува Меморандумот на Српската академија на науките и уметностите.
1987
20 февруари - Излегува од печат словенечкиот месечник Нова ревија 57 во која се пренесени Прилозите за словенечката национална програма кои претставуваат еден вид одговор на словенечките интелектуалци на Меморандумот на САНУ.
24 април - Милошевиќ го посетува САП Косово каде што се состанува со локалните Срби каде тие се жалат дека се тероризирани од албанското мнозинство. Во текот на неговите разговори со Србите и со локалите комунистички функционери, илјадници Срби се собрале пред зградата и почнале да ја каменуваат, барајќи средба со Милошевиќ. Доаѓа до конфликт на масите со милицијата и Милошевиќ застанува на страната на народот изговарајќи го познатото „Никој не смее да ве тепа.“
2/3 септември - во ноќта помеѓу помеѓу втори и трети септември Азиз Кељменди, војник на ЈНА од албанска националност, на спиење убива четворица војници и ранува уште 7 други.
14 декември - Претседателот на Претседателството на СР Србија, Иван Стамболиќ, во директен судир со Слободан Милошевиќ е сменет од позицијата. Со тоа Милошевиќ конечно завршува промената на властта во СР Србија иницирана со поделбата во раководството предизвикана од Меморандумот на САНУ.
1988
12 февруари - Група на српски академици бара создавање на српски автономни области на територијата на СР Босна и Херцеговина и во СР Хрватска.
12 мај - На масовен митинг во Љубљана, СР Словенија формиран е Словенечкиот селански сојуз (словенечки: Slovenska kmečka zveza) - првo некомунистичкo политичкото здружување во СФРЈ. Овој настан се смета за почетокот на Словенечката пролет.
15 мај - Сменет е сојузниот секретар на народна одбрана Бранко Мамула поради спротивставувањето Слободан Милошевиќ. На неговото место доаѓа Вељко Кадијевиќ.
4 октомври - Во Бачка Паланка се собира толпа која протестира против покраинската влада на САП Војводина.
5 октомври - Под контрола на Слободан Милошевиќ, Михаљ Кертез со 100.000 луѓе од Бачка Паланка, Србија, и од остатоко од Србија доаѓаат во Нови Сад на протести против Владата на САП Војводина.
6 октомври - ЈНА одбива да ја растера толпата собранииската зграда во Нови Сад. Владата на Војводина поднесува оставка и е заменети нова лојална на Милошевиќ. Со овој настан Србија добива 2 од деветте гласови (наскоро 8) во Претседателството на СФРЈ.
17 октомври - Неуспешен обид на Стипе Шувар да го отстрани Милошевиќ од СК на СКЈ.
ноември - Бројот на членови на сојузното претседателство е намален на 8 - елиминирана е на позиција на претседател на Претседателството на СКЈ.
18 ноември - Масовен митинг на околу 1.000.000 луѓе се одржува на устието на Сава во Дунав, во Белград. .
19 ноември - Во Приштина маршираат околу 100.000 Албанци, гневни поради промената на покраинската влада.
31 декември - Соочувајќи се со надворешниот долг достигна 21 милијарда американски долари, стапка на невработеност од 15% и на инфлација од 250%,  југословенската владата предводена од Бранко Микулиќ поднела оставка.
1989
10 јануари - Во Титоград се собераат повеќе од 100.000 демонстранти кои протестираа против владата и СР Црна Гора, која поднесува оставка следниот ден. Новото раководство е сочинето од сојузниците на Милошевиќ: Момир Булатовиќ, Мило Ѓукановиќ и Светозар Маровиќ. Со ова Србија може да смета на 4 од вкупно 8 гласови во Претседателството.
28 февруари - Фрањо Туѓман на зградата на Здружението на писателите на Хрватска, јавно ја претстави на политичката програма на она што подоцна ќе стане Хрватска демократска заедница.
3 март - Уапсен е Азем Власи.
17 јуни - Формирана е Хрватската демократска заедница.
1990
22 јануари - Делегатите на Словенија, Хрватска и Македонија го напушите 14-иот конгрес на СКЈ.
април/мај - Избори во Хрватска. Хрватската демократска заедница освојува повеќе места во собранието и го бираат Фрањо Туѓман за претседател.
13 мај - Немири на Максимир (стадион) помеѓу навијачите на Динамо и Црвена ѕвезда.
13 мај - Благоје Аџиќ, началник на на Генералштабот на ЈНА, издал наредба за преземање на вооружувањето и муницијата на ТО и нивно складирање во складиштата на ЈНА.
17 јуни - Формирана е ВМРО-ДПМНЕ.
19 август - 2 септември - Србите од Хрватска одржале референдум за прашањето автономија на Србите во Хрватска.
25 ноември - ВМРО-ДПМНЕ победи на првите повеќепартиски избори во Македонија со 37 места во парламентот. Комунисти добиваат само 31 места.
29 ноември - Аркан од Српската доброволна гарда е уапсен во Хрватска, но наскоро е ослободени.
8 декември - Слободан Милошевиќ е избран за претседател на Република Србија.
22 декември - Хрватскиот парламент усволи нов устав, со кој статусот на Србите во Хрватска е сведен на национално малцинство.
1991
26 февруари - Српското национално собрание СБЗС ја усвоило Декларацијата за суеверност и автономија на Србите, со која Србите во Хрватска се прогласуваат за суеверен народ кој има право на автономија.
март - Конфликт во полициската станица Пакрац.
31 март - Вооружен конфликт во Навионалниот парк Плитвица.
1 април - Извршниот совет на САО Краина донел одлука за присоединување на САО Краина со Република Србија.
Вилак Уму
Вилак Уму (кечуански: Willaq Umu) биле свештениците од највисок ранг во Тавантинсују и според титулата биле наречени „Високи свештеници на сонцето“. Најчесто овие биле браќа на Сапа Инка и според распределбата на моќта во империјата овие биле на второ место. При крајот на опстанокот на Империјата, овие свештеници и биле големи војсководци за време на воените походи на Тавантинсују.
Хронологија на распадот на СФРЈ
1991
30 април - Милан Бабиќ е избран за претседател на Извршниот совет на САО Краина.
6 мај - Извршувајќи ја стражарската должност во касарната во Сплит, во текот на масовните демонстрации на поддржувачите на независноста на Хрватска застрелан е Сашо Гешовски (од Кавадарци) - првата македонска жртва во војната што се распламтуваше. Во тенковите и транспортерите кои тој ден излегоа на улиците на Сплит се наоѓаа и голем број други македонски војници.
12 мај - На територијата САО Краина е одржан референдум за тоа дали треба САО Краина да се присоедини со Република Србија и да остане во Југославија.
15 мај - Стипе Месиќ треба да ја преземе должноста претседател на Претседателството на СФРЈ.
19 мај - Хрватска одржала референдум на кој гласачите се изјасниле за независност во однос на СФРЈ.
29 мај - Собранието на САО Краина прогласило Статут на САО Краина за Уставниот закон и го избрала Милан Бабиќ за претседател на владата, а Милан Мартиќ за министер за одбрана.
Јуни - Ратко Младиќ станува командат на IX Корпус (Книскиот корпус) на ЈНА.
25 јуни - Хрватска и Словенија прогласиле независност во однос на Југославија.
25 јуни - Конституирано е Големото народно собрание на Славонија, Барање и на западен Срем. Одлучено е областа СБЗС да се конситуира како САО СБЗС и дека треба да се отцепи од Хрватска. Горан Хаџиќ е избран за кандидат за претседател на владата.
26 јуни - Ден после прогласувањето на независност на Словенија и Хрватска, делегатите од овие две републики трајно го напуштаат Собранието на СФРЈ. На овој начин Собранието на СФРЈ станува првата “распарчена” институција на СФРЈ.
Таджин
Таджин или тагин е берберско јадење, именувано по земјениот сад во кој се готви. Се нарекува и марак или марка. арапски ṭažin е изведен од берберски ṭajin „плиток земјен сад“, од старогрчки  тагенон „тава, тенџере“.
Хронологија на распадот на СФРЈ
1991
26 јуни - Сојузниот извршен совет оценил дека одлуките донесени на
25 јуни 1991 година за осамостојување на Словенија и Хрватска се нелегални. СИВ издава наредба со која се забранува воспоставување на гранични премини внатре во територијата на СФРЈ. СИВ издава целосно овластување на Сојузниот Секреторијат за Внатрешни работи( ССУП т.е. сојузна полиција) и на Југословенската Народна Армија (ЈНА) да воспостават контрола над државните граници на СФРЈ (одлуката се однесува на граничните премини кои ги поставиле словенските погранични органи).
28 јуни - Единиците на ЈНА почнале да ја напуштаат Словенија; последните единица на ЈНА ја напуштиле Словенија на 26 октомври 1991 година.
1 јули - Претседателството на СФРЈ го прогласило Стјепан Месиќ за претседател на Претседателството, д-р Бранко Костиќ за потпретседател. На изборот присуствува трочлена делегација на Европската заедница. Четири члена на претседателството (членови од СР Србија, САП Војводина, САП Косово и СР Црна Гора) бараат писмена гаранција од ЕЗ дека Собранието на Хрватска и Собранието на Словенија ќе го почитуваат моротариумот од три месеца на спроведување на законот за раздружување.
7 јули - Потпишана Брионската декларација.
12 јули - Претседателството на СФРЈ ја прифатило Брионската декларација од 7 јули 1991 година. Донесена е одлука дека од 18 јули ќе се демобилизираат сите вооружени групи освен ЈНА и народната полиција (мирнодропски состав). Исто така е донесена одлука да на границите на СФРЈ се воспостави состојба каква што била пред 25 јуни и да се деблокираат касарните и војните објекти на ЈНА.
18 јули - Претседателството на СФРЈ донело одлука за повлекување на ЈНА од Словенија (даден е рок од три месеца)
21 јули - СИВ составил предлог под назив Договор за функциоирање на земјите во периодот на мораториумот. Предлогот е пратен на усвојување кај Претседателството на СФРЈ, како и на сите републики на СФРЈ.
22 јули - Седница на Претседателството на СФРЈ во Охрид во проширен состав. Усвоена заедничка Изјава против употреба на сила.
26 јули - Седница на Претседателството на СФРЈ. Претседателството констатирало влошување на ситуацијата. Усвоено е барањето за итно прекинување на огнот во Хрватска. Претседателството на СФРЈ предлага на Република Хрватска да не ги упатува вооружените сили во кризните подрачја со повеќебројно српско население.
30 јули - На седницата на Претседателството на СФРЈ договорено е да се воспостави државна комисија која ќе ја контролира одлуката од 26 јули за прекин на огнот во Хрватска. За раководител на комисијата е избран д-р Бранко Костиќ. Стјепан Месиќ во знак на протест ја напушта седницата.
6 август - На седницата на Претседателството на СФРЈ едногласно е усвоена одлуката за прогласување на апсолутниот и безусловниот прекин на огнот на територијата на Република Хрватска.
13 август - Членови на Главниот одбор на Српската демократска партија од западна Славонија одржале седница во Пакрац, на која е одлучено да се прогласи основување САО Западна Славонија.
20 август - Проширена седница на Претседателството на СФРЈ. Заклучено е дека мирот е најбитна претпоставка за договор за иднината на СФРЈ.
крај на август - Почеток на Битката за Вуковар.
28 август - Вооружен конфликт во Шотин
7 септември - Сите членови на Претседателството на СФРЈ патуваат во Хаг на почетокот на Конференцијата за Југославија во Хаг (исто позната како Мировна конференција за Југославија). На членовите на Претседателството на СФРЈ се придружува претседателот на СИВ, шестмината претседатели на југословенските републики и сојузниот секретар за надворешни работи. Првата седница се одржува позади затворени врати на 12 септември.
12 септември - Вооружен конфликт во Товарник.
14 - 19 септември - Главен дел на Битката за касарните.
21 септември - Товарник е заземен.
18 септември - На заседавањето на СИВ претседателот Анте Марковиќ го поставува прашањето за улогата која ЈНА ја игра во конфликтите во Хрватска. Анте Марковиќ бара оставка од сојузниот секретар за народна одбрана Вељко Кадијевиќ и неговиот заменик.
26 септември - Претседателот на Претседателството на СФРЈ Стјепан Месиќ одбива да одржи седница. Потпретседателот д-р Бранко Костиќ вика седница, повикуваќи се на Редот на работа за Претседателството.
1 октомври - Почнува блокада на Дубровник.
1 октомври - Момир Булатовиќ издал наредба за мобилизација на единиците од специјалната полиција за водење на борбени операции заедно со ЈНА и ТО на дубровничкиот фронт.
3 октомври - Одржана е седница на Претседателството на СФРЈ. Седницата е одржана во непотполн состав со само четири члена (член од СР Србија, САП Војводина, САП Косово и СР Црна Гора). Претседателството констатира дека се стекнале услови за работа и делување дефинирани со уставот на СФРЈ во услови на непосредна војна опасност. Од овој ден на седниците на Претседателството ќе присуствуваат само четири члена(во домашните медии ова Претседателство е познато како “растурено” Претседателство).
4 октомври -Претседателството на СФРЈ го унапредил генералот Ратко Младиќ во чин генерал-мајор.
5 октомври - Хрватска започнува општа мобилизација.
8 октомври - Датум на остварување на независноста на Хрватска и Словенија, на основа на договорот кој го средила со Европската заедница.
15 октомври - На состанок на клубот на пратеници на Српската демократска партија донесена е одлука за формирање на одвоено собрание под име “Собрание на српскиот народ во Босна и Херцеговина” која требала да ги заштити српските интереси.
16 октомври - ЈНА престанува да ја користи петокраката како симбол.
16 - 18 октомври - Масакар во Госпиќ.
20 октомври - Баќински масакар.
24 октомври - Собранието на српскиот народ во Босна и Херцеговина донело одлука за распишување на плебисцит на српскиот народ во Босна и Херцеговина на кој ќе се одлучува и за останување во заедничка држава Југославија со Србија, Црна Гора, Српската автономна област Краина, САО Западна Славонија и САО Источна Славонија, Барања и западен Срем.
31 октомври - 4 ноември - Операција Откос 10.
9-10 ноември - Босанските Срби одржале плебисцит за прашањето дали БиХ ќе остане во Југославија или ќе стане независна држава. Резултатот покажал дека повеќето босански Срби сакале да останат во Југославија.
18 ноември - Крај на Битката за Вуковар.
18 ноември - Масакар во Шкабрњ
23 ноември - Слободан Милошевиќ, Вељко Кадијевиќ и Фрањо Туѓман прифатиле договор кој е потпишан под покровителство на специјалниот пратеник на Обединетите Нации Сајрус Венс, по кој бил предвидено хрватските сили да ги укинат блокадите на касарните на ЈНА, а силите на ЈНА да се повлечат од Хрватска. Двете страни се обврзале на моментален прекин на огнот на цела територија на Хрватска од страна на единици кои се на нивна страна, контролом или политичко влијание, а покрај тоа се обврзале дека ќе обезбедат сите паравоени и нерегуларни единици кои се поврзани со нивните сили исто така што го поштуваат прекинот на огнот.
5 декември - Собранието на Хрватска го отповикува Стјепан Месиќ од Претседатеството на Југославија. На овој повод Месиќ дава контраверзна изјава која се толкува на повеќе начини “Мислам дека ја извршив својата обврска. Југославија повеќе не постои.”
5 декември - Вицеадмиралот на ЈНА Миодраг Јокиќ се согласува на прекинот на огнот во Дубровник, како и ублажување на поморските блокади на градот.
6 декември - Гранатирање на Стариот град во Дубровник.
9 декември - Состанок на комплетното Претседателство на СФРЈ (вклучуваќи го и отповиканиот Стјепан Месиќ) и претседателите на сите шест југословенски републики во Хаг, на иницијатива од Лорд Карингтон.
12 декември - 3 јануари - Операција Оркан 91
13 декември - Воќински масакар.
20 декември - Премиерот Анте Марковиќ поднесува оставка затоа што не сака да го прифати предлого за буџет на СФРЈ за 1992 година. Анте Марковиќ предлогот го нарекол “воен буџет”.
1992
3 јануари - Уште еден договор бил потпишан за прекин на огнот помеѓу Туѓман и Милошевиќ. Према планот на Венс, воспоставени билечетири заштитени зони на ОН во областите кои биле контролирани од српските сили. По планот се барало повлекување на ЈНА од Хрватска и враќање на раселените лица во нивните домови во заштитените зони на ОН.
Клеве (појаснување)
Клеве може да се однесува на следниве места во Германија:
Хронологија на распадот на СФРЈ
1992
8 јануари - Сојузниот секретар за народна одбрана Вељко Кадијевиќ поднесува оставка.
9 јануари - Собранието на српскиот народ во БиХ ја усвоило декларацијата за прогласување на Српска Република Босна и Херцеговина.
26 февруари - САО западна Славонија и САО Славонија, Барања и западен Срем се приклучиле на САО Краина во рамка на Република Српска Краина.
29 февруари-2 март - Во БиХ е одржан референдум за независност, кој босанските Срби го бојкотирале. На референдумот 99,43% од излезените гласале за независност.
5 март - Извештајот на Сојузниот секретаријат за народна одбрана за конфликтите во Хрватска. На основа на извештајот во Хрватска погинале 1279 припадника на ЈНА.
27 март - Последните единици на ЈНА пред договорениот рок (15 април 1992) ја напуштиле Македонија.
Лилјана Петровиќ
Статијата Лилјана Петровиќ може да се однесува на:
Хронологија на распадот на СФРЈ
1992
6 април - САД и Европската заедница формално ја признале независноста на БиХ.
3 мај - Напад на колона на ЈНА во Сараево.
15 мај - Напад на колона на ЈНА во Тузла.
20 мај - Претседателството на СРЈ донело одлука за реорганизација на ЈНА во Војска на Југославија(ВЈ). ЈНА официјално престана да постои.
мај - ЈНА се повлекла од Хрватска.
22 мај - Хрватска станува членка на ОН.
Градиште (Бели)
Градиште — археолошко наоѓалиште во кочанското село Бели. Претставува градиште од доцноантичко време. На 2 км северно од селото се издига висока чука на чиј врв има зарамнето плато со димензии од 220 × 100 м. Од заштитниот бедем се зачувани само делови од темелот, граден од камен и варов малтер. Во внатрешноста на тврдината се среќаваат фрагменти од керамички садови, тегули, питоси и покривни ќерамиди. Биле најдени и повеќе монети од III-IV век.
Хронологија на распадот на СФРЈ
1992
21 јуни - Напад на Миљевачки плато.
Величествените седуммина јаваат
„Величествените седуммина јаваат!“ (англиски: The Magnificent Seven Ride!) — американски филм од 1960 година, во режија на Џорџ Макауан. Главните улоги ги граат: Ли Ван Клиф, Стефани Пауерс, Мајкл Калан, Мариет Хартли и Лук Аску.
Синопсис
На Дивиот запад ништо ново: мексиканските разбојници постојано го ограбуваат населението, но шерифот Крис Адамс никако да одлучи да им застане на патот. Иако неговиот пријател постојано го предупредува на опасноста од бандите, Адамс ја одложува пресметката со нив. Меѓутоа, кога разбојниците ќе ја убијат неговата сопруга, како и еден негов добар пријател, Крис посакува да им се одмазди и собира седуммина храбри и одлучни луѓе со кои тргнува во пресметка со бандата...
Франкенрода
Франкенрода (Frankenroda) — општина во округот Вартбург, во Тирингија, Германија.
Список на државни водачи во 79 година
Ова е список на државни водачи во 9 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Архитектурцентрум - Виенa
Архитектурцентрум Виенa ( АЗ В ) е музеј во Виена, во Музејската четврт. Замислен е како центар за изложби, настани и истражувања на архитектурата и сродни области, особено архитектурата и урбанистички дизајн од XX и XXI век. Тој е национален музеј за архитектура на Австрија.
Активности
Во постојаната изложба „Австриската архитектура во XX и XXI век“ е прикажана историјата на австриската архитектура од 1850 година до денес. Променливите изложби ја претставуваат модерна архитектура, со акцент за новите перспективи во архитектонските случувања. Преку низа настани и активности, архитектурата е претставена како „културна дисциплина, секојдневен феномен и комплексен процес“. Овие настани вклучуваат и професионални презентации и семинари, стручни работилници, детски работилници, публикации и годишниот конгрес за архитектура во Виена.
Во рамките на музејот постои и центар за документација и истражување во кој е и  специјализирана библиотека  со 27.000 специјализирани публикации, како и база на податоци за архитектура, лексика, архива и колекција во врска со архитектурата на XX и XXI век.
Историја
Центарот е основан во 1993 година како непрофитна организација. Тоа произлезе од соработката помеѓу националната влада на Австрија и градот Виена, а заеднички ја водат Федералното Министерство за образование, уметност и култура и канцелариите за култура и урбан развој во Виена.
По осум години на привремени локации Архитектурцентрум Виенa, АЗ В се пресели на сегашната локација во 2001 година. Има на располагање околу 1.000 m изложбен и деловен простор, со организирање на над 150 изложби, 300 настани и 600 архитектонски екскурзии во првите 15 години.
Шакишахуана
Шакишахуана (кечуански: Xaquixahuana) е тврдина која се наоѓа во долината Куско во Андите. Таа била изградена од Инките. Тврдината послужила како прибежиште на Виракоча за време на нападите на Чанка и место каде се одвивале битки помеѓу Инките и Шпанците.
Халунген
Халунген (Hallungen) — општина во округот Вартбург, во Тирингија, Германија.
Ангел Чалаков
Ангел Керезов Чалаков — македонски револуционер (од бугарско потекло), деец на Македонската револуционерна организација, учесник во македонското револуционерно движење, кон крајот на 19 и почетокот на 20 век.
Животопис
Чалаков е роден во 1865 година во Свиленград, тогаш во Отоманското Царство. Завршува основно образование и втор прогимназијален клас во родниот град и станува учител. Од 1883 до 1887 година учителствува во Ново село, Одринско, потоа две години во селото Кемал, а потоа во Узункпријско и од 1891 до 1893 година во Димотика, еден од центрите на грцизмот во Тракија. Во 1894 година станува учител во родниот град.
Влегува во МРО веднаш по основањето на организацијата во 1894 година и станува член на револуционерниот комитет во Свиленград. Во 1897 година, следен од властите, емигрира во Бугарија и од 1898 до 1899 година е раководител на пограничниот комитет на МРО во селото Хебибчево, Хасковско, денес град Љубимец, и таму организирал испраќање на чети, курири и други. Во 1900 година е делегат на Харманлиското друштво на VІІ македонски конгрес. Умира од туберкулоза во 1901 година.
Гран Вилаја
Гран Вилаја е комплекс од археолошки рушевини кои се распоредени во регионот на долината Уткубамба во северно Перу.
Наоѓалиштето било откриено и именувано од Џин Савој во 1985 година. Се претпоставува дека има околу 5000 згради во поголемиот регион на Гран Вилаја, некои се округли, некои се квадратни и сите се изградени од локален варовник. На градбите има изрезбано мотиви на змии, кондори, пуми и останати геометриски фигури. За комплексот се верува дека е изграден од културата Чачапоја.
Вера Рафајловска
Вера Рафајловска (родена на 25 февруари 1947 година) — поранешен министер за економија од август 2006 до јануари 2008 година. Експерт е за даноци, сметководство, финансии и ревизија.
Дипломирала на Економскиот факултет при Универзитетот Свети Климент Охридски. До изборот за министер работи како директор-партнер, овластен ревизор и овластен проценител во Рафајловски консалтинг ДОО-Скопје, каде е и главен и одговорен уредник на Репрезент и Даночен практикум, списание за сметководство, финансии, ревизија и даноци.
Од 1991-1998 година била заменик директор и партнер во Центарот за економско-правен консалтинг В&Ф, Скопје, каде била главен и одговорен уредник на стручното списание Економско правен советник и работела како презентер на семинари. Во својата професионална кариера била заменик директор во Економски центар од Скопје и советник за економски прашања на генералниот директор во ЈП Комуналец.
Во моментов е претседател на Македонската асоцијација на сметководители и финансиери. Зборува француски, словенечки, српски, хрватски и бугарски јазик.
Песната е родена (филм од 1948)
Песната е родена (англиски: A song is born) - американски филм од 1948 година, во режија на Хауард Хокс (Howard Hawks), според сценариото на Били Вајлдер (Billy Wilder) и Томас Монро (Thomas Monroe). Главните улоги ги граат: Дени Кеј (Danny Kaye), Вирџинија Мејо (Virginia Mayo), Бени Гудман (Benny Goodman) и др. Филмот, кој е инспириран од бајката „Снежана и седумте џуџиња“, претставува обработка на филмот „Огнена топка“ од 1941 година, режиран исто така од Хокс, со Гари Купер и Барбара Стенвик во главните улоги. Всушност, дејствието во двата филма е речиси еднакво.
Синопсис
Во една куќа, изолирани од останатиот свет, работат осум професори, кои пишуваат музичка енциклопедија. Најмладиот од нив, професорот Бертрам Фризби (го игра Кеј), сфаќа дека воопшто не ја познава современата музика и затоа излегува надвор, со намера во баровите да се запознае со најновите музички стилови. Во еден бар, тој го следи настапот на музичката група чиј дел е убавата пејачка Шугар (ја игра Мејо). Неа ја посетуваат помошниците на еден гангстер кој е обвинет за убиство при што таа може да послужи како сведок против него. Бегајќи од полицијата, таа се засолнува во куќата во која живеат професорите и веднаш станува омилена кај нив. Професорот Фризби се вљубува во неа и ѝ нуди брак, но таа мора да се омажи за гангстерот кој на тој начин ќе го избегне обвинението. Во телефонскиот разговор со професорот, гангстерот се претставува како нејзиниот татко, кој „се согласува“ со бракот помеѓу Шугар и професорот, но бара тој да ја донесе невестата во местото каде што треба да се ожени со неа. Пред заминувањето, слугинката во куќата го открива нејзиниот идентитет и сака да ја извести полицијата, но Шугар ја онесвестува и ја затвора. Патем, професорите доживуваат автомобилска несреќа поради што мора да преноќат во еден мотел. Тогаш, Фризби отворено ѝ ја искажува на Шугар својата искрена љубов, меѓутоа набргу пристигнува гангстерот. Така, професорите сфаќаат дека се изиграни и разочарани се враќаат во својата куќа. Шугар одбива да се омажи со гангстерот, но тој ги испраќа своите вооружени помошници во куќата на професорите, заканувајќи се дека ќе ги убие. Сепак, со помош на науката, тие успеваат да ги совладаат гангстерите, а потоа ја прекинуваат венчавката и гангстерите ги предаваат на полицијата.
Човекот наречен храброст
Човекот наречен храброст (англиски: True Grit) е американски вестерн-филм од 2010 година, во режија на Браќата Коен, кои се и сценаристи и продуценти. Главните улоги ги толкуваат: Џеф Бриџис, Мет Дејмон, Џош Бролин и Хејли Стеинфелд. Овој филм, кој е преработка на истоимениот филм со Џон Вејн во главната улога, бил номиниран за наградата „Оскар“ во десет категории, но не успел да победи во ниту една.
Холингштет (Дитмаршен)
Холингштет (Hollingstedt) — општина во округот Дитмаршен, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Харку Манор
Манор Харку (Harku mõis, Hark) бил имот во Харјумаа, Естонија. Според сегашните административни граници, се наоѓа на парохијата Харку во округот Харџу.
Историја
Фон Будбергс, кој го стекнал имотот во 1755 година, ја обновил зградата во стил на раниот класицизам. Изгледот во неоренесансниот стил на замокот го дал фон Унгерн-Штернберг во 1875 година. Зградата исто така била издолжена.
Од 1892 година, имотот имал многу различни сопственици и бил купен од Херман фон Харпе во 1912 година за 300 000 рубли. Истата година фон Харпе продал дел од имотот на 158 селани. Во 1919 година, имотот бил експроприран од Херман фон Харпе.
Во 1920-1930-тите, непосредно пред Втората светска војна,зградата служела многу улоги: објект за рехабилитација за малолетни криминалци (т.н. „Харку колон“); Затвор за возрасни Харку; Харку работен камп за работни презири за пијаници и избегнувачи на работа. Затворениците морале да работат во тресетни мочуришта и на полиња со имоти. Работата со добиток и земјоделски култури обезбедила дополнителна храна. Тресетската индустрија се покажала како особено корисна бидејќи на владата и требало многу тресет за греење. 1924 година била година на штрајк на затворениците во затворот Харку. Од 1957 година Харку Манор бил сместен на Институтот за експериментална биологија и бил во сопственост на Естонската академија на науките, а подоцна и на Естонскиот универзитет за животни науки.
Од 2014 година Харку Манор е во сопственост на Баула Arрендус ОУ.
Во близина на главната зграда на Манор Харку има и други доградби кои прават одлични објекти за разгледување. На пример, историскиот комплекс за говеда и урнатините на стаклена градина со две кули што личи на средновековно упориште (и двете од крајот на 19 век). Исто така, сенката на дрвјата, шталата и шталата за коњи сè уште стојат, и граничат со долгиот преден терен на главната зграда. Многу други доградби сè уште останети, иако на некој начин се повторно изградени.
Има два патишта кои водат до автопатот Талин-Кеила, едниот кон Талин, другиот кон Кеила (Хујуру). Отпрвин, двата патишта биле дизајнирани како украсени улички долги 800 метри.
Во близина на комплексот Манор, во 20 век додале многу нови градби, од кои повеќето се наоѓаат северо-источно и западно од стариот комплекс.
Архитектура
Она што го прави Харку Манор, вредна е неговата многу разновидна архитектонска историја. Сегашната манор куќа датирала од почетокот на 18 век. Две крила биле додадени на двокатната главна зграда како дел од модернизационите работи што се случиле во 1870 година.
Фасадата на главната зграда е украсена со малку истакнати странични авант-корпус широки на прозорецот и со централен аван-кор кој е широк три прозорци. Сите овие се украсени со двојни пиластри и историски фронтон. На задната страна, централниот аванкорпус позабележително штрчи од фасадата и има класичен триаголен фронтон. Сите педименти имаат заоблени прозорци на вториот кат. На зградата од десната страна е прикачена мала веранда.
Во близина на влезот се наоѓаат административни згради со високи скалести фронтови од варовник и историски абамурус со украсни кули, кои личат на упориште. Во близина се наоѓаат урнатините на редот замок, веројатно од 14 век.
Помошните згради што вредат да се видат се вклучени во говедачкиот комплекс со фронтови во историско стил и урнатини на стаклена градина со две кули кои потсетуваат на средновековен замок, сместен во паркот (и двете од крајот на 19 век).
Зачувани се и житница и куќа за штала на долгиот преден плоштад на главната зграда, иако моментално се скриени од сенките на дрвјата. Фасадите на двете згради се украсени со сводови. Зачувани се и многу други помошни објекти, иако неколку од нив се обновени.
Парк на Манор Харку
Големиот парк од 20 хектари првично бил дизајниран во редовен стил. Во тоа време, парче тревник опкружен со кружен тек стоел пред фасадата на главната зграда и тераси се спуштале од фасадата на градината до барите. Во главниот дел, паркот е зачуван во послободно дизајниран распоред, што е илустрирано со лабавото поставување на чистини и групи дрвја.
Долгото расчистување југоисточно од главната зграда е особено добро дизајнирано. Задниот раб на чистината од двесте метри е украсен со широколисни дрвја, а од страните се засадени дрвни групи со круни во различни бои и форми. До тие дрвја растат ниско расцутени грмушки. Употребата на густи темнозелени групи елки, односно таканаречените кулиси, на работ на чистината додава уште поголема длабочина на расчистувањето.
Во средината на паркот има три хектари големо манорско езерце со пет мали острови и варовно дно. Езерцето потекнувало од реликтно езеро. Питер Лудвиг Константин фон Унгерн-Штернберг го преобликувал езерото во езерце во 19 век. Почвата што останала од проширувањето и продлабочувањето на езерото била натрупана во средината на езерцето за да формираат пет острови кои биле украсени со разни скулптури и поврзани со мостови.
Гордоста на паркот „Харку Манор“ е сикамор кој ја носел титулата најшироко дрво во Естонија повеќе од 25 години. Во 1976 година, секоја гранка на дрвото со две гранки била широка два метри, но до летото 2004 година една од гранките се скршила, а обемот на другата гранка на висина на градите била 320 цм.
Јанаки Гочев
Јанаки Гочев — македонски револуционер, деец на Македонската револуционерна организација.
Животопис
Гочева е роден во 1877 година во Харманли во Османлиското Царство, денес во Бугарија. Завршува во Садовското земјоделско училиште. Станува учител во пограничното село Хебибчево. Во почетокот на 1902 година го менува Александар Кипров како раководител на пунктот на ВМОРО во Хебибчево и го раководи до 1907 година.
Христо Караманджуков пишува за Гочев:
NGC 115
NGC 115 — спирална галаксија во соѕвездието Вајар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
NGC 6516
NGC 6516 — спирална галаксија во соѕвездието Змеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6516 се споменува и како MCG 10-25-118, CGCG 300-94, CGCG 301-1.
NGC 115
Откривање
Објектот е откриен на 25 септември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
NGC 6516
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6516 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,1 m/лм2. NGC 6516 има привидни димензии од 0,5' х 0,2'.
NGC 115
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 115 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 m/лм2. NGC 115 има привидни димензии од 1,9' х 0,9'.
NGC 6516
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 55 м 16,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +62° 40' 10"". Положбениот агол на објектот е во износ од 135°.
NGC 115
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 26 м 46 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 33° 40' 34". Положбениот агол на објектот е во износ од 127°.
NGC 6516
Други поделби
Проучување на NGC 6516 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 61109. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 30; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4204. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 512.
NGC 115
Други поделби
Проучување на NGC 115 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1651. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 351; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6994.
Список на археолошки наоѓалишта во Кумановско
Ова е список на археолошките наоѓалишта во Кумановско, односно на наоѓалиштата кои се наоѓаат на териториите на Општина Куманово и Општина Старо Нагоричане и Општина Липково. Наоѓалиштата се подредени по азбучен редослед на населените места во или кај кои се наоѓаат. Списокот може да не е целосен.
Трудово право
Законите за работни односи (исто така познати како закони за вработување) се оние кои посредуваат во односот помеѓу работниците, работодавачите, синдикатите и владата. Колективното трудово право се однесува на трипартитниот однос помеѓу работникот, работодавачот и синдикатот. Индивидуалното трудово право се однесува на правата на вработените на работа и преку договорот за работа. Стандардите за вработување се општествени норми (во некои случаи и технички стандарди) за минималните општествено прифатливи услови под кои на вработените или изведувачите им е дозволено да работат. Владините агенции (како што е поранешната Управа за стандарди за вработување на САД ) го спроведуваат законот за работни односи (законодавно, регулаторно или судско).
Историја
По обединувањето на градовите-држави во Асирија и Сумер од страна на Саргон од Акад во единствена империја која владеела од неговиот роден град околу 2334 п.н.е., заеднички месопотамиски стандарди за должина, површина, волумен, тежина и време што ги користеле занаетчиските еснафи во секој град бил објавен од Нарам-Син од Акад (околу 2254–2218 п.н.е.), внук на Саргон, вклучително и за шекели. Кодексот на законот Хамураби 234 (околу 1755–1750 п.н.е.) пропишува преовладувачка плата од 2 шекели за секој брод од 60 гури (300 шиници) изграден во договор за вработување помеѓу бродоградител и сопственик на брод. Законот 275 гарантирал стапка на траект на 3 гера дневно на повелба помеѓу чертеринг и бротски капетан. Законот 276 предвидувал 2 гера дневно товарна цена на договор за превоз помеѓу чартер и бродар, додека законот 277 предвидувал шекел дневно товарен тарифник за брод од 60 гера. Во 1816 година, археолошкото ископување во Миња, Египет (под Ејалет на Отоманската Империја) произвела плоча од ерата на династијата Нерва-Антонин од урнатините на храмот на Антиној во Антинополис, Египет, која ги пропишува правилата и членарините за погребен општествен колегиум основан во Ланувиум, Италија во приближно 133 н.е. за време на владеењето на Адријан (117–138) од Римската Империја.
Колегиум било секое здружение во Стариот Рим кое дејствувало како правно лице. По усвојувањето на Lex Julia за време на владеењето на Јулиј Цезар како конзул и диктатор на Римската Република (49–44 п.н.е.), и нивната реафирмација за време на владеењето на Цезар Август како Princeps senatus и император на римската армија (27 п.н.е.– 14 н.е.), колегиумите барале одобрение од Римскиот сенат или од царот за да бидат овластени како правни тела. Урнатините во Ламбаезис го датирале формирањето на погребни друштва меѓу војниците на римската армија и морнарите на римската морнарица до владеењето на Септимиј Северус (193–211) во 198 н.е. Во септември 2011 година, археолошките истражувања направени на местото на вештачкото пристаниште Портус во Рим откриле натписи во бродоградилиште изградено за време на владеењето на Трајан (98–117), кои укажуваат на постоење на еснаф на бродоградители. Римското пристаниште Ла Остија бил еснафски дом за корпус навикулариорум, колегиум на трговски морнари. Колегиумот вклучувал и братства на римски свештеници кои ги надгледувале ритуалните жртви, практикувале аугурија, чувале светски списи, организирале фестивали и специфични религиозни култови.
Законот за работни односи настанал паралелно со Индустриската револуција бидејќи односот меѓу работникот и работодавачот се променил од мали производствени студија во големи фабрики. Работниците барале подобри услови и право да се приклучат во синдикат, додека работодавците барале попредвидлива, флексибилна и поевтина работна сила. Според тоа, состојбата на трудовото право во секое време е и производ и компонента на борбите меѓу различните општествени сили.
Михај Кароји
Грофот Михај Адам Гирги Миклош Кароји де Нагикаролји (Mihály Ádám György Miklós Károlyi de Nagykároly, 4 март 1875 - 19 март 1955) накратко бил водач на Унгарија од 1918 до 1919 година за време на краткотрајната Прва Унгарска Република. Работел како премиер од 1 до 16 ноември 1918 година и како претседател помеѓу 16 ноември 1918 и 21 март 1919 година.
Трудово право
Историја
Бидејќи Англија била првата земја што се индустријализирала, таа била и првата што се соочила со често ужасните последици од индустриската револуција во помалку регулирана економска рамка. Во текот на доцниот 18-ти и почетокот на средината на 19-тиот век, темелите за современото трудово право полека се поставувале, бидејќи некои од поеклатантните аспекти на работните услови биле постојано подобрувани преку законодавството. Ова во голема мера било постигнато преку заедничкиот притисок од социјалните реформатори, особено Ентони Ешли-Купер, 7-ми Ерл од Шафтсбери и други.
Детска работна сила
Сериозна појава на треска во 1784 година во мелници за памук во близина на Манчестер привлеklo широко распространето јавно мислење против употребата на деца во опасни услови. Локалната истрага, со која претседавал д-р Томас Персивал, била покрената од страна на мировните судии за Ланкашир, а добиениот извештај препорачал ограничување на работното време на децата. Во 1802 година, бил донесен првиот голем дел од трудовото законодавство - Законот за здравје и морал на чираците. Ова бил првиот, иако скромен, чекор кон заштитата на трудот. Актот го ограничувало работното време на дванаесет часа дневно и ја укинало ноќната работа. Тоа барало обезбедување на основно ниво на образование за сите чираци, како и соодветно сместување и облека за спиење.
Михај Кароји
Позадина и рана кариера
Семејството Kароји било славно, исклучително богато, римокатоличко аристократско семејство кое играло важна улога во унгарскиот живот од 17 век. Михај е роден во Фот, Австроунгарија во денешна Унгарија. Во својата младост, тој бил мрзелив, но како што растел, тој се посветил на посериозни определби. Во 1909 година, тој станал претседател на ОМГЕ (Национално земјоделско општество), главната рурална организација на благородништвото. Првично поддржувач на постојниот политички и социјален систем во Унгарија, Кароји постепено станал и лево крило за време на неговата кариера.