cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Црквиште (Пештани)
Црквиште — археолошко наоѓалиште во крајбрежното охридско село Пештани. Се состои од остатоци од средновековна црква пронајдени крај денешната возобовена црква, која е главна на селото.
Наоѓалиштето е сместено на јужниот крај на селото, источно од патот Охрид - Св. Наум се наоѓа црквата „Св. Кузман и Дамјан“ (наречена и „Св. Врачи“), која е обновена во 1844 г. Подигната е врз остатоци од оваа стара црква.
Се смета дека средновековната црква била посветена на „Св. Богородица Одигитрија“ (Патеводителка). бидејќи е спомената во натписот од црквата „Св. Константин и Елена“ во Охрид.
Папа Евгениј IV
Евгениј IV (лат. Eugenius PP. IV; 1383 - 23 февруари 1447) — римски папа од 3 март 1431 до 23 февруари 1447. Тој му бил миленик на папата Григориј XII, кој се откажал од папската тиара по барањето на Констанцкиот собор. По желбата на својот дедо, станал епископ на Сиена. За време на неговото папство, кардиналите го зачувале правото да упрравуваат со финансиите на папата.
Науката во 1695 година
1695 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Веларизирана венечна странична приближна согласка
Веларизираната венечна странична приближна согласка (наречена „темно л“) е вид на согласка присутна во некои јазици. Пропишаниот симбол во меѓународната фонетска азбука за овој глас е ⟨⟩, но почесто се среќава наменскиот симбол ⟨⟩.
Во македонскиот јазик, темното л се среќава пред задните самогласки и на крајот од слогот. Пример е зборот „лук“.
Зависно од јазикот и дијалектот, овој глас може да претрпи фарингализација наместо веларизација. Веларизацијата и фарингализацијата најчесто се врзани за позабни творби на преднојазичните согласки, така што темното л обично е забно или забно-венечно, додека чистото л е повлечено на венечна положба.
Особености
Веларизираната венечна странична приближна согласка ги има следниве особености:
Ранко Деспотовиќ
Ранко Деспотовиќ (роден на 21 јануари 1983 година) е поранешен српски фудбалер кој играл на позицијата како напаѓач.
Клупска кариера
Ранко Деспотовиќ е роден во Лозница, Србија, Социјалистичка Федеративна Република Југославија. Тој својот прв професионален натпревар го одиграл за клубот на ФК Лозница на само 17 години. Во неговите први три години играјќи фудбал постигнал речиси 30 гола, по што бил купен од екипата на ФК Војводина.
Во одреден дел од сезоната бил позајмен на пониско рангираниот клуб на ФК Мачва од Шабац, по што се вратил во тимот на Војводина, каде имал блескава сезона 2006–07 помагајќи му на тимот да дојде до третото место во лигата и да дојде на второто место во домашниот куп. За да помогнел сето ова да се постигне, тој на крајот на сезоната се нашол на врвот од топ листата за постигнати голови. Постигнал вкупно 17 голови во таа сезона.
Во јануари 2008 година, Деспотовиќ потпишал со клубот на ФК Рапид од Букурешт во Романија. Подоцна, во претстојната летна преодна сезона, Деспотовиќ се приклучил на тимот на Реал Мурсија за времетраење од три години и за сума од 1.500.000 евра. Него во клубот го донел селекторот Хавиер Клементе, а за неговите квалитети дознал додека бил тренер на репрезентацијата на Србија.
Во сезоната 2009-10, Деспотовиќ останал во истата држава и тоа во нејзината втора лига, преселувајќи се да игра као позајмен играч во клубот на УД Саламанка. Следната година, сè уште во втората лига, Деспотовиќ го предводел тимот на Џирона ФК со вкупно18 постигнати гола (седми најдобар резултат во втората лига). Клубот од Каталонија на крајот завршил удобно во средината на табелата.
На 1 јули 2011 година, Деспотовиќ потпишал за јапонската екипа на Урава Ред Дајмондс. Кон крајот на 2013 година, по неуспешното враќање во поранешниот клуб на Џирона, тој се преселил во Австралија во тимот на Сиднеј ФК, откако бил убеден да му се придружи на поранешниот соиграч од Војводина, Никола Петковиќ. Својот прв натпревар за новиот клуб го имал против екипата на Велингтон Феникс ФК, влегувајќи како замена и постигнувајќи го победничкиот гол за 2:1 во судиското продолжение.
Деспотовиќ се вратил во Шпанија на 7 јули 2014 година, приклучувајќи се на второлигашот Депортиво Алавес. Подоцна Деспотовиќ се натпреварувал и во пониски лиги и тоа со тимовите на Кадиз ЦФ и Марбела ФК.
Репрезентација
Деспотовиќ својот прв натпревар за селекцијата на Србија го одиграл на квалификацискиот натпревар за 2008 УЕФА ЕВРО против тимот на Казахстан. Натпреварот се одиграл на 24 ноември 2007 година и завршил со резултат од 1:0 за репрезентацијта на Србија.
Клупска статистика
1 Вклучува Копа дел Реј. Кралски куп.
2 Вклучува Ј. Лига куп.
3 Вклучува квалификации за Купот на УЕФА.
Општина Кондово
Општина Кондово — поранешна рурална општина во Македонија, создадена во 1996 година, а престанала да постои со законот за територијална поделба на Македонија од 2004 година, кога била припоена на Општина Сарај. Седиште на општината било селото Кондово.
Населени места
Во Општина Кондово спаѓале следниве села: Горно Свиларе, Дворце, Долно Свиларе, Кондово, Радуша, Рашче и Рудник Радуша.
Население
Според последниот попис од 2002 година, во Општина Кондово живеат 11.155 жители, од кои:
Туле (пустина во Невада)
За истоимената пустина во Аризона, видете Туле (пустина во Аризона).
Пустината Туле ― пустина која се наоѓа во југоисточна Невада во округот Линколн, во близина на линијата на државата Јута. Пустината лежи североисточно од Морморските Планини, јужно од Детелинските Планини и западно од Туле Спрингс Хилс.
Пустината се спушта од височина од околу 1,300 м на подножјето на Детелинските Планини западно од планината Лајм на околу 910 м околу 27 км на југ-југоисток кон тесниот Токупски Процеп помеѓу Источните Мормонски Планини и ридовите Туле Спрингс.
Голем број истекувања ја исцедуваат пустината во правец главно север-југ. Бунарот на пустината Туле лежи западно од планината Џамблд на јужниот крај од ридовите Туле Спрингс.
Ѓандијиекарска Река
Ѓандијиекарска Река — река во Македонија, сместена на планината Буковиќ.
Туле (пустина во Невада)
Пристапот е преку окружен пат источно од Лајмановиот Премин долж железничката пруга Јунион Пацифик помеѓу Карп и Елџин во Медоу Долина Вош. Патот продолжува на југ помеѓу Мормонските и Источно Мормонските Планини за да се поврзе со меѓудржавниот пат 15 во Невада на излезот 100 западно од Месквит во округот Кларк.
Ѓандијиекарска Река
Поминува јужно од градот Гостивар и се влева во реката Лакавица.
Движење на отпорот (Данска)
Движење на отпорот во Данска (дански: Modstandsbevægelsen) — движења на отпор чија цел била спротивставување на германската окупација на Данска за време на Втората светска војна. Поради првичните благи аранжмани, во кои нацистичката окупациска власт и дозволила на демократската влада да остане на власт, движењето на отпорот се развивало побавно отколку во некои други земји.
До 1943 година, многу Данци биле вклучени во движењето на отпорот, почнувајќи од издавање на нелегални публикации до шпионажа и саботажа. Дел од поголемите групи кои делувале биле комунистичката БОПА (дански: Borgerlige Partisaner, Граѓански партизани) и Холгер Данске, со седиште во Копенхаген. Некои мали групи на отпор, како што биле Саминг груп и Черчил клуб, исто така учествувале во отпорот. Агентите на отпорот успеале да убијат околу 400 дански нацисти, информатори и соработници до 1944 година. По тој датум, тие, исто така, убивале и некои германски државјани.
Во поствоениот период, отпорот бил поддржан од политичарите во рамките на Данска и постоеле напори за испитување на убиствата. Јавноста во подоцнежните години дознала дека понекогаш постоело и импровизирано донесување на одлуки. На оваа тема се објавени неколку важни книги и филмови.
Модел на протекторат
За време на инвазијата на Данска на 9 април 1940 година и подоцнежната окупација, данскиот крал и влада решиле да не ја напуштаат земјата и наместо тоа соработувале со германските власти кои дозволиле на данската влада да остане на власт. Германците имале причини да го сторат тоа, особено затоа што сакале да ја покажат Данска како „модел на протекторат“, заработувајќи го прекарот Sahnefront поради релативната леснотија на окупацијата. Бидејќи демократско избраната данска влада останала на власт, данските граѓани имале помалку мотивација да се борат со окупацијата отколку во земјите каде што Германците основале марионетски влади, како што биле Норвешка или Франција. Полицијата, исто така, останала под дански авторитет и предводена од Данците.
Групи на отпор
Веднаш по окупацијата биле направени неколку обиди за отпор и разузнавачки активности. Офицерите за разузнавање од данската армија, познати како „Принцови“, започнале да ги канализираат извештаите за сојузниците од Лондон уште на 13 април 1940 година. Набргу потоа, Ебе Мунк, новинар на Berlingske, се согласил да биде префрлен во Стокхолм. Од таму тој полесно можел да пријави и да комуницира со Британците.
По нацистичката инвазија на Советскиот Сојуз на 22 јуни 1941 година, Германците ја забраниле Данската комунистичка партија и данската полиција ги уапсила нејзините членови. Оние членови кои или го избегнале апсењето или подоцна побегнале, започнале да работат илегално основајќи отпор против нацистичката улога во земјата. Од октомври 1942 година започнал да се објавува илегалниот весник Land og Folk (Земја и народ), кој бил дистрибуиран во голема мера низ целата земја. Тиражот на весникот се зголемил на 120.000 примероци дневно до крајот на окупацијата. На почетокот на 1943 година, контролата на сите прокомунистички дејци била ставена под контрола и координација на БОПА (Граѓански партизани).
Со текот на времето, многу други бунтовнички групи формирале свои групи за да се спротивстават на окупацијата. Тука спаѓале групата Хвидстен, Холгер Данске, која била успешна во организирањето на активностите за саботажа и атентатите на соработниците. Клубот Черчил, една од првите групи на отпорот во Данска, била група од осум ученици од Алборг. Тие извршиле 25 акти на саботажа против Германците, уништувајќи ги нацистичките германски средства со импровизирани гранати и украле нацистичко германско оружје.
Кога Германците ја принудиле данската влада да го потпише Антикоминтернскиот пакт, во Копенхаген избувнал голем протест.
Бројот на дански нацисти бил мал пред војната, и овој тренд продолжил во текот на целата окупација. Ова било потврдено и на парламентарните избори во 1943 година, во кои населението главно гласало за четирите традиционални партии или се воздржало од гласење. Втората опција била широко толкувана како глас за Данската комунистичка партија. Изборот претставувал разочарување за Националната социјалистичка работничка партија на Данска (DNSAP) и германскиот Reichsbevollmächtigter. Д-р Вернер Бест ја напуштил идејата за создавање на влада на чело со данскиот нацистички водач Фриц Клаусен.
Во 1942-43, операциите на отпорот постепено се зголемувале, особено =саботажите. Различни групи успеале да остварат контакти со британскиот извршен директор за специјални операции (SOE), кој започнал да испраќа агенти и да врши набавка.
Воено разузнавачки операции
На 23 април 1940 година, припадниците на данската воена разузнавачка служба воспоставиле контакти со нивните британски колеги преку британската дипломатска мисија во Стокхолм. Првата разузнавачка порака била испратена во есента 1940 година. Ова се претворило во редовни испраќања на воени и политички разузнавачки информации, а до 1942-43 бројот на пораките се зголемил на најмалку една неделно. Покрај тоа, вработен во Radio Danmarks можел да пренесува кратки пораки до Британија преку националната радиодифузна мрежа.
Соработниците главно биле офицери во данската армија и морнарица. Тие објавувале информации за политичките случувања, местоположбата и големината на германските воени единици, како и деталите за данскиот дел од утврдувањето на Атлантскиот ѕид.
Насилен отпор: 1943-45
Со текот на годините, бројот на насилства растел. Во 1943 година, бројот драстично се зголемил, до тој степен што германските власти станале незадоволни од справувањето со ситуацијата на данските власти. На крајот на август, Германците ја презеле целосната администрација во Данска, што им овозможило да се справат со населението онака како што посакувале. Но сè повеќе луѓе станувале дел од движењето, бидејќи повеќе не биле загрижени за заштитата на данската влада.
Данскиот совет за слобода бил формиран во септември 1943 година, кој ги здружил различните групи на отпор, со цел да ја подобри нивната ефикасност и решителност. Биула основана и илегална влада. Сојузничките влади, кои претходно биле скептични во врска со отпорот на Данска да се бори против Германија, започнале да го препознаваат советот како целосен сојузник.
Акции
Во 1943 година, движењето постигнало голем успех во спасувањето на голем број еврејско население, освен 500 евреи, кои биле испратени во нацистичките концентрациони логори, помагајќи им да ги транспортираат во неутрална Шведска, каде што им бил понуден азил. Данското движење на отпорот има посебно место во Јад Вашем во Израел како дел од „Праведнци меѓу народите“. Тие биле прогласени како колектив, а не како поединци по нивно барање.
До крајот на војната, организираното движење на отпорот во Данска постигнало многу успеси. Се верува дека убиле околу 400 лица од 1943 до 1945 година, кои биле дански нацисти, информатори или соработници кои мислеле дека претставуваат закана за Отпорот или Данците кои работат за Гестапо. Во повоениот период, убиствата биле често критикувани.
Движењето изгубило нешто повеќе од 850 членови, во акција, затвор, во нацистички концентрациони логори, или погубување. Од крајот на XX век имало повеќе дискусии за моралот на некои од убиствата извршени од страна на отпорот, предизвикани од телевизиска серија за смртта на Џејн Хорнеј.
Шриланечки леопард
Шриланечки леопард (лат. Panthera pardus kotiya) познат и под името котија — подвид на леопард кој живее на Шри Ланка. Сепак, "kotiyā" (котија) на локалниот синхалски јазик значи „тигар“, додека за леопард се употребува "diviyā" (дивија). Неодамнешно истражување покажало дека националниот парк Јала е едно од најгусто населените места со леопарди во светот. Сепак ова животно сè уште се смета за загрозен вид. Познато место за набљудување на леопарди е и националниот парк Вилпату на Шри Ланка.
Особености
Шриланечкиот леопард е еден од десетте познати подвидови на леопард. Крзното му е жолтеникаво, прошарано со темни точки и розети. Од седум измерени женки бил изваден просек од 29 килограми, додека кај мажјаците просекот е 56 килограми. Најтешкиот мажјак бил тежок 77 килограми.
Распространетост и живеалиште
Овој леопард се среќава единствено на островот Шри Ланка и е најголемиот грабливец во земјата. Во минатото се знаело многу малку за ова животно, но со истражувањата кои се прават во моментот (проектот Леопард ), покажуваат дека леопардите се распространети низ целиот остров, внатре и надвор од заштитените региони. Ова животно е среќавано во различни живеалишта, вклучувајќи суви зимзелени шуми, сурови џунгли, планински шуми, дождовни шуми и шуми од влажната зона.
Исхрана
Како и повеќето мачки, и шриланечкиот е доста прагматичен во изборот на храна во која спаѓаат мали цицачи, птици, влекачи, но и големи цицачи. Цејлонски дамчест елен е најчест плен на ова животно во сувите предели. Леопардот лови и самбар, мутџак, дива свиња и мајмуни. Забележани се и нападни на возрасни домашни говеда. И овој подвид лови како останатите леопарди, тивко го следи пленот сè додека не се доближи на кратко растојание. Потоа изненадно напаѓа со голема брзина и најчесто го убива пленот со загризување на гркланот.
Однесување
Неодамнешна студија во националниот парк Јала покажува дека шриланечкиотне е ниту подруштвен, ниту помалку ноќно животно од другите популации. Тие се самотни ловци, со исклучок на женките кои имаат малечки. И двата пола живеат на територии кои се препокриваат едни со други. Сезоната на парење е преку целата година со незначително зголемување за време на сувата сезона. Леглото обично има 2 малечки. За разлика од другите леопарди, овој подвид не го крие пленот на дрвјата. Ова е заедничко со други популации каде леопардот е суперграбливец, што значи дека нема потреба да го крие пленот на места кои се недостапни за другите грабливци.
Опасности
Опстанокот на овој леопард е загрозен најмногу од ловокрадството и загубата на природното живеалиште. И покрај овие закани, леопардот многу лесно се адаптира на новите услови, и без никаков проблем може да живее во близина на човекови населби. Поради годините со немири во Шри Ланка, напорите за заштита биле спречени, посебно во Националниот парк Вилпату и источните региони.
Заштитен статус
Потребни се дополнителни истражувања на овој леопард за да бидат поуспешни методите за заштита. Проектот Леопард (Leopard Project) кој го води WWCT, е доста помогнат од владата во Шри Ланка. WWCT во моментот работат во централниoт ридски регион каде распарчувањето на популациите се одвива многу брзо.
Погрешна идентификација
Во доцните 1980-ти и на почетокот на 1990-те, зборот котија (kotiya) многу често бил погрешно преведуван во шриланечките медиуми како „тигар“ поради погрешната информација која ја добиле од врвот на Министерството за флора и фауна во Шри Ланка. Наводно тие изјавиле дека „на Шри Ланка нема котија (тигри) туку дивија“, со што погрешно се протолкувало Panthera pardus kotiya (леопардот од Шри Ланка) како дивија (diviyā – на синхала јазик, овој термин е употребуван за мали диви мачки). Иако е точно дека на Шри Ланка нема тигри, но зборот за тигар всушност е вијаграја а не котија. За жал, жителите на островот почнале да го употребуваат зборот котија за тигар, а дивија за леопард. Терминот дивија со векови бил користен за опишување на мали диви мачки како мачката рибар и ‘рѓаво-дамчестата мачка.
Циклобарбитал
Циклобарбитал, исто така познат како циклобарбитол или циклобарбитон, е дериват на барбитурати. Бил достапен во Русија како комбинација во фиксна доза со диазепам (100 mg циклобарбитал + 10 mg диазепам; бренд име Реладорм) за третман на несоница, но неговата продукција била прекината во 2019 година.
Оливера Ќорвезироска
Оливера Ќорвезироска (родена во, на ) — македонска писателка, поетеса, есеистка и критичарка.
Животопис
Оливера Ќорвезироска (родена Марковиќ) е родена во Куманово на 29 ноември 1965 година. Основно и средно училиште завршила во Куманово, а Филолошки факултет во Скопје, каде живее и работи. По дипломирањето, таа се вработила во НИП „Нова Македонија“ како лектор. Во 1985 година станала членка на Друштвото на писатели на Македонија.
Творештво
Делата на Ќорвезироска се преведени на: албански, српски, англиски, француски, турски, чешки, словенечки, полски, руски, унгарски и бугарски јазик. Исто така, таа е застапена во дваесетина антологии на современиот македонски расказ, објавени во Македонија и во странство.
Библиографија
Ќорвезироска е автор на следниве дела:
Три нејзини кратки раскази се застапени во антологијата на македонскиот краток расказ, „Џинџуџе во земјата на афионите“ (Темплум, 2022).
Награди и признанија
Во 2003 година, за книгата „(С)плетени раскази“, Ќорвезироска ја добила наградата за најдобра проза на Друштвото на писателите на Македонија - „Стале Попов“.
Науката во 1694 година
1694 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Ň
Ň (мала буква ň ) — буква во словачката, чешката и туркменската азбука. Буквата е добиена од буквата n со надреден знак. Уникод кодовите за големата и мала буква се U+0147 and U+0148. Во чешкиот и словачкиот се користи за гласот, односно гласот њ. Во туркменскиот се користи за гласот, односно носовката во зборот „банка“.
Мисајле Николоски
Мисајле Николоски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
По занимање бил земјоделец. Во пролетта 1942 година работел за народно ослободителното движење и бил член на Народноослободителниот одбор во селото. По налог на Партиската организација вршел најодговорни партиски задачи. Во 1943 година, вршејќи една поверлива партиска задача за потребите на Одредот, бил осомничен и фатен од балистите и затворен во касарната во Кичево. Умрел по долги малтретирања во затворот не признавајќи ништо.
Мовистар Тим
Мовистар Тим (кратенка на екипата според UCI: MOV) — шпанска професионална велосипедска друмска екипа, која учествува во Светската турнеја и има постигнати дванаесет победи во генералниот пласман на големите трки. Главен спонзор на екипата е шпанскиот мобилен оператор Телефоника, а екипата настапува под име на еден од брендовите на телефонското претпријатие Мовистар.
Екипата била создадена како Рејнолдс, предводена од Анхел Аројо и подоцна од Педро Делгадо, кој победил на Тур де Франс и на Вуелта а Еспања, а подоцна спонзорирана од Банесто. Под ова име екипата ги забележала најголемите успеси, а во нејзе биле петкратниот победник на Тур де Франс Мигел Индураин и Алекс Циле, двократен победник на Вуелта а Еспања. Подоцнежен спонзор на екипата бил Кејс д’Епарњ, француска банкарска група.
Претходно ги користеле велосипедите Пинарело, но од 2014 година екипата ги користи велосипедите Кањон со делови на Кампањоло. Од 2008 година, Еузебио Унзуе бил предводник на екипата, заменувајќи го долгогодишниот менаџер, Хосе Мигел Ечавари. Спортски директори на екипата се Нил Стивенс, Алфонсо Галилеа и Хосе Луис Хаимерена.
Хиперболичен синус
Хиперболичен синус – непарна, монотоно растечка функција, чиј домен и кодомен се движат во границите (-∞,∞). Дефиницијата на оваа функција е:
Во својот единствен превој влегува во нула, под агол π/4. Нема асмиптоти.
Во Селото (Видовиште)
Во селото — археолошко наоѓалиште во кочанското село Видовиште, Општина Зрновци. Претставува населба и некропола од римско време.
Во селото, особено во непосредна близина на црквата се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и покривни ќерамиди. Близу до управната зграда на задругата се откриени неколку гробови.
Санта
Санта — големо парче мраз откршено од ледник или леден гребен и кое слободно плови на отворено море. Сантата може подоцна да се замрзне во облик на пловечки мраз (еден вид на морски мраз). Кога ќе дојде во поплитка вода, долниот дел на сантата почнува да рие по морското дно.
Преглед
Најчесто само една деветтина од сантата се гледа над водата. Ова се должи на тоа што чистиот мраз има густината од 920 кг/м3, а морската вода околу 1025 кг/м3. Обликот на подводниот дел е тешко проценлив ако го гледаме само надводниот. Сантите се високи од 1 до 75 м над морската површина и тежат 100.000-200.000 тони. Најголемата позната санта (во Северниот Атлантски Океан) се издигала 168 м над морето, колку 55-катна зграда. Ваквите санти настануваат од ледниците во западен Гренланд и имаат внатрешна температура од -15 до -20 °C.
Иако сантите обично се движат близу брегот, условени од ветриштата и струите, најголемите забележани санти се отцепени и откршени од Росовиот Леден Гребен на Антарктикот. Сантата B-15, забележана со сателит во 2000 г, имала димензии од 295 на 37 км, површина од 11.000 км2 и маса од три милијарди тони. Најголемата евидентирана санта на сите времиња е антарктичка плочеста санта со површина од преку 31.000 км2 [335 на 97 км], забележана 240 км западно од Скотовиот Остров во Јужниот Тихи Океан на 12 ноември 1956 г. Со таква површина, ледникот бил поголем од Белгија.
Кога се топи некој дел од сантата, тој прави шушкав звук налик оној на газиран пијалак. Звукот настанува кога границата водата допира до меурчињата со набиен воздух што се заробени во мразот. Меурчињата пукаат и прават таков звук. Меурчињата се создадени во првичната фаза на создавањето на мразот и стојат длабоко во него (до неколку километри). Создавањето на фирн, а потоа на леднички мраз ги става балончињата под притисок.
Облик
Покрај големината, сантите можат да се класификуваат и според обликот. Две најосновни класи се плочестите и неплочестите санти. Плочестите имаат мошне страни и рамна горна површина, слично на висорамнина, чиј сооднос на должина и висина надминува 5:1. Ваквите санти, наречени и „ледени острови“ знаат да бидат многу големи. Антарктичките санти се создаваат со откршување од леден гребен. Оние отцепени од гребени како Росовиот или Филхнер-Ронеовиот се плочести. Вака се создаваат најголемите санти на светот.
Неплочестите санти можат да имаат разни облици, меѓу кои:
Следење
Главен следач на сантите ширум светот е Националниот центар за мраз на САД (NIC), основан во 1995, кој изработува анализи и прогнози за условите на мразот на Арктикот, јужнополарното подрачје, Големите Езера и Чесапичкиот Залив. Над 95% од податоците на анализите се добиени од далечински сензори од сателити во поларна орбита. Ова е единствената организација што ги именува и следи сите антарктички санти. Сите санти поголеми од 10 морски милји (19 км) по една оска добиваат име составено од буква што го означува географското потекло и број. Се користат следниве букви:
Сантата B15 отцепена од Росовиот Леден Гребен во 2000 г. Сантата имала првична површина 11.000 км2. Во ноември 2002 се разделила на повеќе делови. Најголемиот преостанат дел, Сантата B-15A (3.000 км2) била најголема санта на светот додека не се насукала и раксршила на неколку парчиња на 27 октомври 2005. Утврдено е дека раздробувањето се должи на бура што се случила во Алјаска 6 дена пред тоа, на оддалеченост од 13.500 км.
Циклопентобарбитал
Циклопентобарбитал натриум ( Циклопал, Дормисан) е дериват на барбитурати измислен во 1940-тите. Има седативни и антиконвулзивни својства, а се користел првенствено како анестетик во ветеринарната медицина. Циклопалот се смета за сличен во ефектите на фенобарбитонот, но трае речиси три пати подолго и се смета за барбитурат со долго дејство со прилично бавен почеток на дејство.
Бедем
Бедем — вид одбранбен ѕид за поврзување на кулите и капиите во некоја затворена целина со цел заштита на објектите и луѓето внатре во неа од надворешни напади. Бедемите практично биле непробоен штит кој ги одвраќал напаѓачите од намерата да ги освојат капиите.
Делови на бедемот
Бедемите се состојат од ѕидови на чиј врв се изградени градобрани свртени кон надвор зад кои се наоѓала патека за движење на живата сила на одбраната.
Градобран
Градобраните биле добра заштита за бранителите од стрели а истовремено им овозможувале лесен напад на противникот.
Бомбардирање
Во текот на опсадата се користеле разни справи (катапулти, требушети, а подоцна и топови) од кои се исфрлале проектили од (камени блокови, а подоцна ѓулиња) со цел да биде срушен бедемот и да се отвори премин кон внатрешноста на утврдувањето.
Скалила
При јуришите на бедемите се користеле подвижни скали кои се наслонувале врз бедемите со цел војската да се качи на бедемот и да продре во внатрешноста на утврдувањето.
Грамаѓе (Робово)
Грамаѓе — населба од доцноантичко време. На 3 километри северно од пехчевското село Робово, во нива има 15-тина грамади од градежен материјал (кршен камен, покривни ќерамиди) и фрагменти од питоси и керамички садови.
Васбител
Васбител (Wasbüttel) — општина во округот Гифхорн, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Местоположба
Васбител се наоѓа помеѓу природните паркови Зидхајде и Елм-Лапвалд во триаголникот на градовите Волфсбург, Брауншвајг и Гифхорн.
Соседни општини
Соседни општини се Изенбител, Калберла и Мајне.
Арја Старк
Арја Старк е измислен лик создаден од страна на американскиот автор Џорџ Р.Р. Мартин. Таа е истакнат карактер во наградуваната серија на Мартин, Песна за мраз и оган, и исто така е главен лик во адаптацијата на серија на HBO Игра на тронови. Таа е единствен лик што има поглавја во секоја објавена книга од серијалот.
Арја е помладата ќерка на Нед Старк и неговата сопруга Кетлин Старк. Таа е тврдоглава, независна, ја презира традиционалната женска улога, и често погрешно ја сметаат за машко. Има меч кој го вика „Нидл“ (игла), подарок од Џон Сноу, и тренирала борба со меч во стилот Бравоси.
Во ТВ серијата Игра на тронови Арја ја глуми Мејси Вилијамс. Нејзината глума е поздравена од критиката, посебно во втората сезона од серијата, каде глуми заедно со глумецот Чарлс Денс (Тајвин Ланистер) кога е во служба кај него како пехарник. Арја Старк се вбројува меѓу популарните ликови и во серијата и во книгите. Вилијамс за оваа улога е номинирана за Еми награда во 2016 година.
За ликот
Арја е трето дете и помлада ќерка на Нед и Кетлин Старк. Речено е дека наликува на нејзината тетка Лијана Старк според темпераментот. На почетокот на серијата, често ја сметаат за машко, но во книгите на неколку места е споредена со убавата Лијана, и речено е дека машките ја загледуваат поради тоа. Има моќ во сон да раководи со својот волк „Нимерија“.
Науката во 1693 година
1693 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Науката во 1692 година
1692 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Вилијам Џенингс Брајан
Вилијам Џенингс Брајан (William Jennings Bryan, Салем, Илиноис, САД -, Дејтон, Тенеси) — американски политичар и оратор.
Практикувал право во Џексонвил, Илиноис (од 1883 до 1887), пред да се пресели во Линколн, Небраска, каде што бил избран во Американскиот конгрес во 1890 година. Во претставничкиот дом на САД станал национален водач на движењето Фри Силвер („Free Silver“). Неговите цели ги претставил во познатиот говорот - „Cross of gold“, што му ја донело номинацијата од Демократската партија за претседател, во 1896 година. Повторно бил партиски кандидат за претседател, во 1900 и 1908 година. Во 1901 година го формирал весникот Комонер, според кој бил наречен „Големиот комонер“. Помогнал да се обезбеди претседателска номинација за Вудро Вилсон во 1912 година, и бил негов државен секретар (1913-15) придонесувајќи во светското право со давање предност на преговори за превенцијата од војни. Како верник, бил обвинител во процесот „Скопекс“ (1925) во кој дебатирал со Кларенс Дароу на прашања од еволуцијата. Процесот му одзел многу енергија и тој умрел набрзо по неговото завршување.
Ŕ
Ŕ (мала буква ) — буква во словачката и долнолужичката азбука. Буквата е создадена од буквата 'r' со надреден знак.
Словачки јазик
Во словачкиот јазик се користи за гласот, односно согласно р, како во гласот 'р' во 'срце'.
Долнолужички јазик
Во долнолужичкиот јазик се користи за палатална р,.
185 п.н.е.
185 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 185. година пред новата ера, 185. од првиот милениум п.н.е., 85. од 2 век п.н.е. и шеста од 180-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5323 и 5324 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4565 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3575 и 3576 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 568.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 185 година се протега во 2451 и 2452, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2511 и 2512 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 358. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 831 и 830 исламска година пред хиџра.
NGC 6039
NGC 6039 — елиптична галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6039 се споменува и како NGC 6042, MCG 3-41-79, CGCG 108-104, DRCG 34-63.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6039 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 6039 има привидни димензии од 0,8' х 0,7'.
Други поделби
Проучување на NGC 6039 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 56972. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 155; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1507. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 83.
Либија
Либија — држава во Североисточна Африка на крајбрежјето на Средоземното Море. На исток се граничи со Египет,со Судан на југоисток, Чад и Нигер на југ, и Алжир и Тунис на запад. Зафаќа површина од 1.759.540 км2. Главен град е Триполи. Независна е од 1951 година, а република од 1969 со Првосептемвриската револуција. Од тогаш со државата управувал полковникот Муамер Гадафи, сè до неговото ликвидирање по Либиското востание. На власт во земјата е Националниот преоден совет, стациониран во Триполи, на чело со Мустафа Абдул Џалил контролира поголем дел од државата. ОН го признаваат Националниот преоден совет за легитимна власт во Либија. Приврзаниците на Гафафи ја нарекувале Либија како Големата Социјалистичка Народна Либиска Арапска Џамахирија. Населението се состои од Арапи и Бербери. Религијата е муслиманска. Службен јазик е арапскиот.
Рана историја
Според археолошките проучувања, се смета дека либиското крајбрежје било населено уште во времето на неолитот пред околу 8.000 години. Зборот Либија произлегува од грчкиот јазик, којшто се однесувал за Африка, и покрај тоа што во времето на старогрчката ера, ова се однесувало само за северниот дел на континентот. Тогашната територија на земјата, позната како Триполитанија, била провинција на Картагина. Во текот на 1 век, земјата била заземена од страна на Римското Царство. Во следните векови, територијата на денешна Либија била под контрола на различни култури и народи, како Фенекија, Картагина, Стара Грција, Римско Царство, Вандалска империја и Византија, кои со територијата управувале или целосно или само со дел од неа.
Пунско и исламско освојување
Фенекијците биле првите народи кои воспоставиле трговска размена со Либија. До 5 век п.н.е. Картагина била најголема фенекиска колонија и најголемата своја администрација се наоѓала во Северна Африка каде била создадена цивилизација на Пуните. Пунските населби се наоѓале во Оа (Триполи), Лабдах (Лептис Магна) и Сабрата. Сите тие градови се наоѓале во областа која подоцна била наречена Триполис, или во превод “Три града“. Името на денешната престолнина Триполи води потекло од овие термини.
Старите Грци со источните делови на земјата завладеале во времето кога иселениците од островот Тера по заповед на оракулот на Делфи заминале од островот барајќи нов дом во Северна Африка. Во текот на 631 п.н.е. тие го основале градот Кирена, а во следните двесте години биле основани уште четири града.
Римјаните успеале да ги обединат регионите Триполитанија и Кирена, и во следните 400 години овие области станале римски провинции. Денеска, од античката грчка и римска култура, во земјата има многу малку зачувано, главно некое обележје ако се исклучат Лептис Магна, Кирена и Сабрафа.
Османлиска Либија
Отоманските Турци земјата ја покориле во средината на 16 век, а трите провинции станале дел од вилаетите на империјата, со исклучоци, кога дел од земјата била во владеење на Караманлиската династија (1711-1835), кои владееле со Триполитанија со голема автономија. Во тоа врме била создадена првата понова историја на денешна Либија. Отоманска Триполитанија претставувал крајбрежен реон во Отоманското Царство во периодот од 1551 до 1911 година. Од 1864 година реонот бил претворен во вилает. Покрај Триполитанија, Барса исто така била дел од провинцијата.
Освојување
До почетокот на 16 век либискиот брег имал минимална централна власт и најчесто била под владение на пиратите. Во 1510 година Шпанија го окупирала Триполи. Шпанските сили повеќе се занимавале со контролата на морето отколку со непријателите во земјата. Во 1530 година Малта заедно со Гоцо биле отстапени на витешкиот Малтешки ред како награда за нивната помош во војната за Родос против Османлиите. Христијаните со Триполи владееле до 1551 година кога територијата била заземена од познатиот отомански адмирал Синан Паша и Тургут Рејс. Тургут подцна бил прогласен за паша на Триполитанија. Слично како во останатите соседни земји, така и Триполитанија имала голема автономија во управувањето.
Така Магреб бил поделен на три провинции и тоа Алжир, Тунис и Триполи. По 1565 година администрацијата во Триполи била дадена на јаничарите кои станале доминантна сила во Либија.
Караманлиска династија
Во 1711 година, Ахмед Караманли ја основал истоимената династија која со земјата владеела 124 години. Во тие години се случила и Либиската граѓанска војна (1791-1795). Во 1801 година Јусуф Караманли побарал зголемување на данокот на Соединетите Американски држави за заштита на нивната трговија од пирати. Но американската млада држава го одбила барањето и го блокирала пристаништето со Триполи каде војната траела до 1805 година.
Обнова на османлиската власт
Во 1835 година владата на султанот Махмуд II ги искористила локалните нереди и ја вратил својата директна власт во земјата. Старото домородско движење на чело со Саид Мухамед Али повикало на спротивставување против османлиската власт.
Османлиско-италијанска војна
Османлиско-италијанската војна била воен конфликт помеѓу Италија и Османлиското Царство, во периодот од 1911 до 1912 година. Во историографијата често е нарекувана Триполитанска војна. Воените дејствија заппочнале на 29 септември 1911 година, а мировниот договор бил потпишан во Лозана на 18 октомври 1912 година. Според договорот, територијата на денешна Либија попаднала под Италија.
Италијанска Либија (1911–1943)
Од 1912 до 1927 година, територијата на Либија била позната како Италијанска Северна Африка. Од 1927-1934 година територијата била поделена на две колонии: италијанска Кирена и италијанска Триполитанија, кои биле предводени од италијански гувернер. Според некои извори, во текот на италијанската колонијална ера, во земјата починале помеѓу 20%-50% од населението во борбата за независност, главно по затворските кампови. Во Либија се населиле околу 150.000 Италијанци, сочинувајќи околу една петтина од вкупниот број на население. Во 1934 година, Италија го усвоила името Либија, кое претходно било користено од страна на Старите Грци за територијата на Северна Африка, со исклучок на Египет. По започнувањето на Втората светска војна, во периодот од 1943-1945 година Триполитанија и Кирена биле под власта на Велика Британија, додека пак Франција раководела со Фезан. Во 1944 година, во земјата се вратил кралот Идрис I од егзил од Каиро. Тој бил водачот на востанието против италијанската окупација во периодот помеѓу двете светски војни, но по своето доаѓање тој одбил да ја контролира земјата под такви услови.
Независност
Во 1947 година Италија се одрекла од сите права и целата територија на Либија. На 21 ноември 1949 година Генералното собрание на ООН донело одлука според која земјата би требало во следните години да стане независна држава. Така, земјата својата независност ја прогласила на 24 декември 1951 година, како прва држава која својата независност ја постигнала преку ООН и една од првите веќе поранешни европски колонии кои се стекнала со независноста. Либија била прогласена за уставна монархија на чело со кралот Идрис.
Пронаоѓањето на значајни нафтени резервати во 1959 година, придонело земјата од една сиромашна нација да стане една од најбогатите во Северна Африка и светот. Но, и покрај тоа што земјата била економски стабилна, сепак поради концентрацијата на националните блага под капа на кралот предизвикувало одредено незадоволство. На 1 септември 1969 година, мала група офицери предводена од страна на дваесетгодишниот офицер Моамер ал Гадафи задале удар против кралот. Во тоа време Идрис бил во Турција на медицински третман. Во негово име управувал Саид Хасан ар-Рида. Тој бил заробен од страна на револуционерите и ставен во куќен притвор. Во меѓувреме, револуционерите ја укинале монархијата, прогласувајќи ја земјата за нова Либиска арапска република. Гадафи станал „братски водач и водач на револуцијата“.
Управување на Гадафи
По утврдувањето на својата власт, Гадафи го отфрлил советскиот комунизам и западниот капитализам како идеологија изјавувајќи дека ќе го следи Движењето на неврзаните. Односите помеѓу САД и Либија се заостриле на 2 декември 1979 година кога либиските војници ја нападнале американската амбасада во Триполи. Водачот за инцидентот изјавил дека претставува спонтена демонстрација и отфрлил секаква вмешаност во истиот. Во текот на мај 1980 година, САД ги повлекол сите свои дипломати од земјата, но не ги прекинал дипломатските односи. Во истата година, властите на Либија платиле 220.000 долари на Били Картер, братот на Џими Картер во обид да се постигнат подобри дипломатски односи помеѓу двете земји. На 6 мај 1981 година, во времето на Роналд Реган, САД ги обвинил либиските власти за помагање на меѓународниот тероризам. Сите либиски дипломати биле избркани од САД, а дипломатските односи со Либија биле прекратени. Како главен проблем, САД го гледал во помагањето на палестинските терористички групи, револуционерните групи во времето на Иранско-ирачката војна (1980-1988) како и многу други револуционерни движења по светот кои биле раководени од различни сепаратистички групи како Ирска републиканска армија, Баскиска татковина и слобода (ЕТА), Палестинска ослободителна организација и други.
Во текот на март 1982 година САД наложил ембарго врз увозот на либиска нафта и извозот на индустриските производи по потекло од Либија. САД ги нападнал либиските бродови во јануари 1986 година, а како несогласие бил заливот Сидра, кон кој Либија се стремила како своја територијална површина. На 14 април 1986 година американскиот претседател Реган дал налог за бомбардирање на Триполи и Бенгази. Жртвите биле околу 60 луѓе, помеѓу кои и посвоената ќерка на Гадафи. Во 1992 година биле наложени санкции кон Либија од страна на ООН поради рушењето на авионот Пан Ам 103 во шкотскиот град Локерби, кога загинале 270 луѓе. Атентатот дополнително ги влошил односите помеѓу Либија и европските западни земји. Во 2003 година, Либија се согласила да плати 2.700.000.000 долари како оштета за семејствата на загинатите. На 26 февруари 2004 година, ООН ги поништил санкциите кон Либија по 23 години.
Во 2011 започнало Либиското востание со цел на симнување на Гадафи од, во која режимот на Гадафи претрпе големи загуби поради масовноста на движењето и помошта од НАТО.
На 20 октомври 2011, Гадафи е фатен во тунел близу Сирт и застрелан од револуционерната војска.
Географија и клима
Либија зафаќа површина од 1,759,540 km2. Така, според нејзината територија таа се наоѓа на 17 место во светот. Таа приближно по големина е како американската држава Алјаска. Либија е ретко населена земја, чија економија се заснова исклучиво на големите нафтени деривати.
Либија на север излегува на Средоземно Море. На нејзина територија се наоѓа најголемиот средоземен залив во Африка по име Сидра. Со должина од 1.770 км, либискиот брег е најголемиот од сите земји кои граничат со Средоземно Море. Во јужниот дел од земјата се наоѓа Сахара. Блиску до границата со Чад се наоѓа вулканот Тибести. Источно пак, како и дел од Египет, до реката Нил, се наоѓа Либиската пустина.
Административна поделба
{|class="wikitable sortable" style="text-align:right" Либија е поделена на 22 окрузи ( „шабија“, мн. „шабијат“). Поимот „шабија“ е неологизам измислен во времето на Гадафи како замена за претходните единици - „балдии“.
Земјата историски се дели на три поголеми покраини: Триполитанија на северозапад Киренајка на исток и Фезан на југозапад. Ова важело сè до Италијанско турската војна, кога во Либија е воведена административна поделба од современ тип.
Тековнните дваесет и два округа се воспоставени во 2007 г. со укинување на десет окрузи од претходната постава. Тие се:
Стопанство
Либиската економија исклучиво зависи од нафтениот сектор на земјата, чии приходи се добиваат од извозот на истата, и тие приходи опфаќаат една четвртина од бруто-домашниот производ (БДП). Во 1980-тите, земјата била една од најбогатите земји на светот. БДП по глава на жител е повисок од оној на земји како Италија, Сингапур, Јужна Кореја, Шпанија и Нов Зеланд. Престолнината Триполи е една од најголемите туристички атракции во светот.
Александар Ристовски - Принц
Александар Ристовски - Принц - познат македонски текстописец.
Либија
Стопанство
Климатските услови и слабата почва доведува до сериозно ограничување на земјоделското производство во земјата. Поради ова, Либија 75% од својата храна ја увезува. Исто така голем мпроблем е и водата. Околу 25% од населението немаат пристап до чиста вода.
Александар Ристовски - Принц
Животопис
Првото појавување на Александар Ристовски било во почетокот на деведесеттите, кога во рамките на својата човек-група Принц Александар и со провокативниот изглед и песните ја шокирал јавноста. Од тој период му остана и прекарот - Принц, денес негов заштитен знак.
Либија
Стопанство
Во последните неколку години најголем раст доживува туризмот. Побарувачката за хотелско сместување и за капацитетот на аеродромите е зголемена. Неодамна од страна на либиските власти била одобрена голема сума на пари за обнова на аеродромите. Во моментот, 130.000 туристи ја посетуваат земјата годишно. Либиската влада се надева дека ќе ја зголеми оваа бројка да 10.000.000 туристи.