cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лесото
Лесото (Lesotho) или офиц. Кралство Лесото (Muso oa Lesotho) — независна земја во Јужна Африка и воедно е енклава бидејќи е целосно опкружена со Јужноафриканската Република. Големината на Лесото е околу, со население од околу 1.800.000. Главен град на кралството е Масеру. Таа е најјужната независна држава во светот која не излегува на море. Лесото е член на Обединетите нации. Името Лесото потекнува од националниот јазик сесото и значи „земјата на луѓе кои зборуваат Сесото“. Околу 40 % од населението живее под границата на сиромаштија со $ 1.25 на ден.
Потекло на поимот
Името на државата „Лесото“ потекнува од сотското име на земјата, односно Lesotho. Во превод овој назив значи „земјата каде се зборува сото“.
Историја
Областа позната како Лесото датира дури од пред 40.000 години. Во моментов Лесото (тогаш наречен Басутоленд) се појавил како единствен систем до на управување под раководство на највисокиот началник Мошешое I во 1822. Под негово раководство Басутоленд се приклучил кон останатите племиња во регионот за борба против Империјата Зулу во периодот од 1818 - 1828. Во периодот од 1868 до 1966 година, територијата била под британски протекторат удвоен од територијата на Јужноафриканската република. На 4 октомври 1966 година била прогласена независноста на земјата. Притоа, била воведена повторно традиционалната монархија. Во следните години бил воведен еднопартиски систем, а по ова за првпат во земјата во 1993 година се одржале слободни избори. Кон крајот на 90-тите од минатиот век, економската ситуација во земјата се влошила, кое довело до големи протести и по изборите во 1998 година, каде биле уништени важни објекти од престолнината. Немирите биле спречени од страна на ЈАР и Боцвана. Од тогаш, економската и политичката ситуација во земјата се стабилкизирала.
Географија и клима
Лесото покрива 30.355 квадратни километри. Таа е единствената независна држава во светот, што лежи целосно над 1.400 метри надморска височина.Најниската точка во државата е 1.400 метри. Над 80 % од земјата лежи над 1.800 метри надморска височина. Лесото е независна и граничи со само една држава- Јужноафриканска Република.
Поради својата височина, Лесото е поладен во текот на годината за разлика од останатите околни региони. Дожд во Лесото има преку летните периоди. Масеру и околните низини често достигнуваат 30 °C во летниот период.
Политички систем
Уставното уредување на Лесото е уставна монархија. Премиерот, Пакалита Ватуила Мосисили, е шеф на владата. Кралот има церемонијална улога, тој повеќе не поседува никакви извршната права и е забрането активно да учествува во политички иницијативи.
Конгресот за демократија на Лесото (КДЛ) го контролира мнозинството во Националното собрание со 62 места. Конвенцијата сите Басото (КСБ), партија формирана непосредно пред изборите под раководство на поранешниот министер за надворешни работи Том Табане, е главната опозициска партија во државата.
Административна поделба
Административно, Лесото е поделен на 10 окрузи и секој е предводен од окружен управник. Секој округ има свој административен центар.
Стопанство
Главни природни ресурси на Лесото се дијамантите и водата. Валутата на Лесото е лоти (множина малоти). Главни трговски партнери на Лесото се ЈАР, Германија, Велика Британија и Ирска.
Население, јазик и религија
Лесото има население од околу 1.881 милиони жители, според пописот од 2006 година. Од вкупното население на Лесото, 25 % живее во урбаните и 75 проценти во руралните средини. Сепак, се проценува дека годишниот пораст на урбаната популација е за 3,5 %. Густина на населението е пониска во планините. И покрај тоа што мнозинството од населението - 60,2 %, се наоѓа помеѓу 15 и 64 години, Лесото има значителна младата популација која брои околу 34,8  % од вкупната бројка на население. Годишна стапка на раст на населението е 0,116 %.
Етно-лингвистичката структура се состои речиси целосно од народот Басото народ. Главниот јазик во државата е сото (сесото), кој е и првиот службен административен јазик. Покрај сесото, службен јазик е и англискиот.
Христијанството е доминантна религија во Лесото. 90 % од населението на Лесото се христијани. Католиците, најголемата верска група, сочинуваат околу 45 % од населението. Евангелистите сочинуваат 26 % од населението и англиканците и други христијански групи ги сочинуваат дополнителни 19 %. Останатите 10 % се припадници на останати религии.
Култура
Традиционалниот музички инструмент на Лесото се нарекува леколило и е еден вид на флејта и го користат деца. Покрај овој, се користи и сетоло-толо, инструмент кој го користат мажите и се свири со уста. Жените свират на томо. Традиционалниот начин на градење на куќи се нарекува рондавел.
Влада
Уставот на Лесото бил усвоен на 2 април 1993 година. Со уставот државата била дефинирана како уставна монархија, со парламент кои го сочинуваат два дома. На изборите за парламент право на глас имаат сите граѓани постари од 18 години. Исто така утврдена е и поделбата на власт, а и судството е независно. Со уставот се гарантирани основните човекови права, правото на говор, правото на печат, верската слобода, правото на приватност и на заштита на приватната сопственост.
Извршна власт
Премиерот на Лесото, во моментов Том Табане, е претседател на владата и на кабинетот и ја има извршната власт во земјата. Премиерот не се бира директно на избори, каков што е случајот во многу држави. Според одредбите во уставот, претседателот на победничката партија на изборите автоматски го добива местото на премиер на државата. Во периодот помеѓу 1986 и 1993, должноста на премиер ја обавувале претседателите на војните совети, додека војната власт управувала со државата.
Кралот на Лесото, моментално Летси Трети од 7 февруари 1996, има само одредени овалстувања, а според уставот му е забранета секаква активна улога во политичкиот живот. Монархијата е наследна, но понекогаш е можно и советот на племенските поглавари по одредени традиционални закони да утврди кој ќе го наследи умрениот монарх.
Судска власт
Судската власт во Лесото се заснова, како и во Јужноафриканската Република, на мешовита форма помеѓу обичното право и англо-холандското право. Со уставот е гарантирано независно судство и целосно одвојување од политиката. Највисока судска институција е врховниот суд, чиј претседател е предложен од кралот. Исто така во државата постојат и локални судови и традиционални судови.
Мирка Настеска
Мирка Љубева Настеска ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувала од семејство, кое претежно се занимавало со земјоделство. Определена за борба со фашистичкиот окупатор, Мирка станала активен член на воспитните групи во селото Србјани, а како симпатизер на НОВ стапила во редовите на Првата македонско-косовска бригада. Со Бригадата учествувала во познатиот Февруарски поход, а по борбата кај Богомила се нашла во отцепената група со командирот Август и својот брат Киро кој, исто така, бил во Бригадата. Враќајки се кон Кичевијата, во селото Крапа биле фатени од бугарските војници, биле ѕверски мачени, а потоа стрелани кај месноста Барбарас на 12 февруари 1944 година.
Була (Германија)
Була (Buhla) — општина во округот Ајхсфелд, во Тирингија, Германија.
Индалселвен
Индалселвен (швед. Indalsälven) е една од најдолгите реки во Шведска, со вкупна должина од 430 км. Има повеќе притоки, од кои најзначајни се Калстремен, Лонган, Хоркан и Амерон. По течението има 26 хидроелектрани, и со тоа е трета најпродуктивна река во земјата.
Роденици
Роденици се женски божества во словенската митологија кои ја претскажувале судбина на новороденче, поврзани со богот Род –  создавач.
Извори
Според хипотезата на Б. Рибаков за словенската древност бил карактеристичен култот на Род, а не култот на Перун. Повикувајќи се на старорускиот споменик од 11 век, Слово за идолите, во кој се вели дека Словените му принесуваат жртви на Род и Родениците пред Перун (непознатиот староруски писател му припишува висок ранг на богот Род, споредувајќи го со египетскиот Озирис, сугерирајќи некаква аналогија на двојноста: двојката Артемида – Артемид, со двојката: Род – Роденица). Рождениците би можеле да се третираат како уште постара трага – од матријархатот (иако нивното место се наоѓа во демонологијата).
Особености
Во словенската митологија постоеле три божества на кои им се припишуваат одлуки за судбината на луѓето. Старите Словени се сретнуваат и како Роденици, Рожденици, Рођенице (од глаголот „роди"), Орисници, Чеси Sudički, Срби Среќа, Јадранско приморје Srićica, Руси Суженицы, Судицы, Судинушки, Долја, Бугари Орисници ("таа што одлучува"), Словенциимале и Rojenice или Sojenice, Србија Суђаје, Усуди, а  (кај нас) Суденици, Нарелници.
Кит Харингтон
Кристофер "Кит" Кејтсби Харингтон (роден на 26 декември 1986 г.) — англиски глумец.
Тој станал познат играјќи го ликот на Џон Сноу во наградуваната телевизиска серија Игра на тронови, која му донела номинација за Еми награда во 2016 година. Харингтон исто така играл главни улоги во филмовите Помпеја (2014), Тестамент на младоста (2014), и Шпиони: Општо добро (2015), како и споредни улоги во филмовите Сајлент Хил: Откритие (2012) и Седмиот син (2014). Во 2014 година, Харингтон го позајмил својот глас во анимираниот акционен филм Како да го тренираш твојот змеј 2.
Личен живот
Во 2016 година, Харингтон потврдил дека е во врска со колешката од Игра на тронови, Роуз Лесли од 2012 година.
На 12 септември 2016, Харингтон, заедно со колегите Кејт Бланшет, Чуетел Еџиофор, Питер Капалди, Даглас Бут, Нил Гејман, Кира Најтли, Џулиет Стивенсон, Џеси Ајзенберг, и Стенли Тучи, учествувал во видео од агенцијата за бегалци УНХЦР на ООН со цел да се зголеми свесноста за светската бегалска криза. Во видеото, со наслов "Што тие земале со себе", глумците читаат поема, напишана од Џенифер Токсвиг и инспирирана од основните профили на бегалците, и е дел од кампањата #WithRefugees на УНХЦР, која исто така вклучува петиција до владите да го зголемат бројот на потврдни азил барања, обезбедувајќи им на бегалците засолниште, можност за работа и образование.
Ѓуришки Манастир (Трстеник)
Ѓуришки Манастир — археолошко наоѓалиште во светиниколското село Трстеник. Се наоѓа во дворот на Ѓуришкиот манастир Наоѓалиштето претставува осамен наод од римско време и среден век. Според Никола Вулиќ, имало два фрагмента од надгробна плоча со старогрчки натпис, покрај кој, лево и десно, имало релјефно претставени полумесечини. Во манастирскиот комплекс, во педесеттите години бил откопан гроб и во него се најдени медалјон со иницијали МР и златни обетки, кои Блага Алексова ги поврзува со Марија Палеолог. Во еден од ѕидовите на манастирската штала се вградени базис од столб и фрагмент од надгробна плоча со старогрчки натпис. Гробниот наод се чува во Музејот на Македонија во Скопје, базисот во Народниот музеј во Свети Николе, а фрагментот од надгробната плоча стои на самото место.
Париски приказни
Париски приказни — збирка раскази на францускиот писател Марсел Еме (Marcel Aymé), објавена во 2008 година од издавачката куќа “Темплум”. Преводот од француски јазик е направен од Ружа Димишковска.
Содржина
Збирката “Париски приказни” содржи избор од расказите на Еме, а на крајот од книгата е дадена белешка за авторот, напишана од Милош Константиновиќ. Во збирката се содржани следниве раскази:
Одовде до вечноста
„Одовде до вечноста“ (англиски: From here to eternity) е американски филм (од жанрот драма) од 1953 година, во режија на Фред Зинеман, а заснован врз истоимениот роман на Џејмс Џонс. Главните улоги ги толкуваат: Берт Ланкастер, Монтгомери Клифт, Дебра Кер, Дона Рид, Френк Синатра и Ернест Боргнајн. Филмот ги прикажува неволјите на група војници на Хаваите, неколку месеци пред почетокот на нападот на Перл Харбор. „Одовде до вечноста“ освоил осум „Оскари“, од вкупно 13 номинации, меѓу кои и Оскар за најдобар филм, Оскар за најдобар режисер, Оскар за најдобра адаптација на сценарио, оскар за најдобар глумец во споредна улога (Френк Синатра) и оскар за најдобра глумица во споредна улога (Дона Рид).
Синопсис
Дејствието на филмот се одвива во 1941 година. Роберт Ли Пруит бара прекоманда и тој е испратен на Хаваи. Неговиот нов капетан, Дејна Холмс, разбрал дека Роберт добро боксува и го бара во екипата на воената единица. Меѓутоа, Роберт не сака повеќе да се занимава со бокс и поради тоа капетанот Холмс на сите начини се обидува да му го загорчи животот. Во меѓувреме, вондикот Ворден почнува да се гледа со сопругата на капетанот, која е позната по тоа што бара утеха надвор од нејзиниот проблематичен брак. На таквите сложени меѓучовечки односи големо влијание има јапонскиот напад на Перл Харбор.
Хелдроп
Хелдроп — град во Холандија во покраината Северен Брабант. Тој се наоѓа во општината Хелдроп-Миерло.
Хелдроп беше посебна општина сè до 2004 година кога се спои со општината Миерло. Главно за да се задржи надвор од Ајндховен. Хелдроп е исто така познат по населбата со улици именувани по ликови и елементи од делата на Толкин.
Говорниот јазик е "Geldrops", посебен дијалект во рамките на источно брабантскиот дијалект група и е многу сличен на колоквијалниот холандски
Сообраќај
Пат: Хелдроп е поврзан со Ајндховен на исток со A67 автопатот. Железница: Хелдроп железничка станица.
Археологија во хелдроп
Хелдроп се покажа како плодна почва за археолошки ископувања, со наоди од разни историски и праисториски епохи.
Пред повеќе од 10.000 години ловци на ирваси т.н. "Ahrensburg културата" биле поставени шатори и врз основа на овие наоди Geldrops, меѓу другото, два прсти биле гравирани. На еден од нив бил претставен ирвас со рог на другиот танцување на мало девојче што го доби прекарот  Венера Миерло.
Во јужниот дел на Засхехухтен (област на Хелдроп) се укажуваат на мали населби од Ново камено време (околу 3000 п.н.е.).
Откритијата од римскиот период и раниот средниот век биле пронајдени надвор куќи Хоух Хелдроп (области). Во есента во 1989 година, археолошки ископувања во близина на 'т Занд гробиштата се пронајдени четири населби од доцноримскиот период и средниот век: период кој ги опфаќа годините помеѓу 350 и 1225 година.
Игуменец
Игуменец (понекогаш Егуменец или ретко Гумниче) — поранешно зборно село во Петричко, Пиринска Македонија. Престанало да постои со неговото отпишување во 1947 г. Голем дел од маалата биле прогласени за одделни села, а некои влегле во состав на новопрогласените населени места.
Историја
Во XIX век Игуменец било најголемото село во Петричката каза. Населението се занимавало со сточарство (чувајќи овци, кози и свињи), земјоделство (огледувајќи ’рж, јачмен, пченка, тутун, сусам, овошје), дрварство и кираџиство. Се произведувало сусамово масло (шарлаган), кое се продавало на пазарите во Сер, Мелник и други места.
Во 1858 г. со средства и труд на селаните е завршена црквата „Св. Ѓорѓи“ (денес во атарот на Чурилово), околу која настанал Чуриловскиот манастир. Тој е изграден на местото на постаро духовно средиште, кое несомнено одиграло улога во создавањето на Игуменец како збирна целина од населби. За ова сведочи и името на селото. Најпрвин во манастирот е отворено јавно ќелијно училиште на старословенски, а подоцна и училиште на современ јазик.
Селото зело активно учество во борбата за црковна независност од Цариградската патријаршија.
Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Сгуменец (Sgoumenetz) било село со 47 домаќинства, со 50 жители муслимани и 76 жители Македонци. (Очигледно овие податоци се неточни, ако се спроедат со другите статистики од тоа време.) Во овој период и понатаму работела бугарската пропаганда на образовен и црковен план.
Во 1891 г. Георги Стрезов напишал за селото:
Во 1900 г. според истражувањата на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“), Игуменец броел 3.500 жители, сите Македонци христијани.
Според статистиката на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. христијанското население на Егуменец (Egoumenetz) се состоело од 3.776 Македонци под врховенството на Бугарската егзархија. Во селото работело 1 основно бугарско училиште со 1 учител и 24 ученици.
Селото има и суштински придонес и во народноослободителните борби на македонскиот народ. За време на Горноџумајското востание во есента 1902 г. Игуменец бил еден од главните востанички центри во Петричко.
Драган Гиновски
Драган Гиновски - Гино (роден на година во ) — македонски музичар, најпознат како гитарист на музичката група Архaнгел и Темпера.
Животопис
Драган Гиновски дипломирал на Металуршкиот факултет во 1993 година. Слободното време го поминувал во поправка на гудачки инструменти. Соработувал со Горан Трајковски, Александар Вељанов, Moons, Mooger-fooger, V.I.S. Vox.
На возраст од 15 години тој ја формирал групата „Gino de Gagi“. Во 1988 година, заедно со Ристо Вртев, го основал македонскиот бенд Архангел. Во Архангел бил до 2011 година, кога се приклучил на Темпера.
Вендебург
Вендебург (Wendeburg) — село и слободна општина во округот Пајне, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се наоѓа околу 11 километри источно од Пајне и 12 километри северозападно од Брауншвајг.
Соседни општини
Општината Вендебург се граничи со следниве места: со општината Едемисен на север, со општинската заедница Папентајх на североисток, со градот Брауншвајг на југоисток, со општината Фехелде на југ и со градот Пајне на запад.
Алексеј Брусилов
Алексеј Алексејевич Брусилов Тбилиси,— Москва, 17 март 1926)бил руски генерал, познат како творец на офанзивната тактика користена во офанзивата која носи име по него: Брусиловата офанзива во Првата светска војна.
Животопис
Роден е во Тбилиси во денешната Грузија на 19 август 1853 година. Се образувал во руското елитно воено училиште. Уште на почеток на воената кариера учествувал во Руско-турската војна (1877—1878). Во 1906 бил унапреден во чин генерал. Во тек на Првата светска војна најпрво командувал со Исмата армија, а подоцна бил командант на југозападниот дел од Источниот фронт.
Кога рускиот цар Николај II абдицирал во 1917 година, Привремената влада го поставила Брусилова за началник на генералштабот. Бил сменет веќе во август 1917 година. Во тек на Октомвриската револуција и Руската граѓанска војна Брусилов не бил активен. На Црвената армија ѝ и се прклучил дури во 1920 година.
Брусилов бил патриот, кој не ја сакал бољшевистичката власт, но веривал дека е тоа начин Русија да стане моќна и обединета. Иако бил симпатизер на белогардејците, се борел против нив, бидејќи тие се бореле на страна на Полска против бољшевиците.
Бил пензиониран со седумдесет години. По неговата смрт, на погребот присуствувало и свештенството. Живеел во станот што го делеле со уште еден паро. Кога умрел, на почесниот државен погреб било присутно и свештенството.
Јасон
Јасон (старогрчки јазик: Ἰάσων) — херој од старогрчката митологија, водач на Аргонаутите, чија потрага по Златното руно била опеана во литературата. Тој бил посинок на Хејрон, но порано бил познат и како Диомед, синот на Ајсон. Тој бил ајтолски воин.
Според старогрчката митологија тој бил предводник на Аргонаутите во потрагата по Златното руно. Невозможната мисија, по многу тешки настани, жртвувања и тешкотии, дружината на Јасон ја исполнила со помош на Хера и Атена кои за тоа побарале помош и од Афродита.
Потрагата по Златното руно
По смртта на алојскиот крал Кретеј, престолот го зел синот на Посејдон и Тира, Пелиј, иако според законот престолот требало да му припадне на неговиот брат Ајсон. Наскоро, тој дознал за пророштвото дека ќе го убие потомокот на Ајол. Второто пророштво го информирало Пелиј да се варди од човекот со една сандала. Кога Јасон се појавил пред Пелиј, едната сандала ја имал загубено (според волјата на Хера, која сакала да му се одмазди на Палиј) во калта на реката Анаур. Тогаш, Пелиј го прашал Јасон што би правел кога пророштвото би му назначило дека некој од сограѓаните ќе го убие. Без размислување, Јасон одговорил дека би го пратил да донесе златно руно.
Кога Пелиј му се претставил на Јасон, овој храбро го побарал престолот, а бидејќи имал силна потпора од другите владетели, Пелиј немал храброст да го одбие, но користејќи ја итрината побарал прво да ја ослободи земјата од проклетството и да го донесе Златното руно што висело во гората на Ареј Колхиѓанинот, каде го чувала змија што не спие ни дење ни ноќе.
Јасон не можел да го одбие барањето на Пелиј иго наговорил бродоградителот Аргус од Теспија да му направи брод со педесет весла. Арг го соградрадил бродот од борови дрвја во шумата Пелион, а самата Атена на бродот „Арго“ на прамецот му поставила пророчки клун од дабот на Зевс од Дардана.
Јасон во меѓувреме испратил гласници низ цела Грција за да соберат доброволци – јунаци да тргнат на неизвесното патување. Наскоро била формирана посадата на „Арго“, ја сочинувале најголемите јунаци кои се јавиле на предизвикот. Според името на бродот, морепловците биле наречени Аргонаути, а некаде се спомнуваат и под името Минијци, зашто некои од нив, како и самиот Јасон, биле потомци на ќерките на Минијад.
Потрагата по Златното руно била долга, неизвесна и исполнета со многу непредвидени тешкотии и само благодарение на силната поддршка на Хера и Атена, како и на јунаштвото на неговите сопатници, Јасон успеал да го донесе бродот до целта. Но и тогаш, мисијата би била невозможна доколку во неа не се вплеткале божествата. Патувајќи со Аргонаутите кон Колхида, во потрага по златното руно, Јасон застанал патем на островот Лемнос на којшто жените ги убиле сите мажи, а само Ипсипиле, служејќи се со измама, успеала да го спаси својот татко. Јасон успеал да ја заведе неа и ја оставил бремена. Кога Јасон пристигнал на Колхида, кралот Ајет им задавал на Аргонаутите разни невозможни задачи, со цел да избегне да им го предаде руното. Но, и по исполнувањето на задачите, кралот Ајет одбил да го исполни ветеното и се заканил дека ќе го запали бродот „Арго“ што бил усидрен пред неговата престолнина Аја и дека ќе ја убие посадата. Тогаш, божицата Афродита издејствувала нејзиниот син Ерос да ја маѓепса ќерката на кралот Ајет, Медеја, која се вљубила во Јасон и му помогнала да дојде до златното руно. Медеја ги повела Јасон и Аргонаутите во забранетата градина и со своето волшебништво го заспала чудовишниот змеј роден од крвта на Тифон. Јасон крадешкум го симнал руното, по што Аргонаутите се повлекле во својот брод и тргнале назад. Притоа, наспроти укажаната помош, неверниот Јасон ја оставил и Медеја.
Јелена Бачиќ Алимпиќ
Јелена Бачиќ Алимпиќ (Нови Сад, 26 март 1969 г.) е српска новинарка, писателка и ТВ презентерка.
Биографија
Јелена Бачиќ Алимпиќ е родена на 26 март 1969 година во Нови Сад. Се школувала во Карловачката гимназија во Сремски Карловци и студирала на Филозофскиот факултет во Нови Сад, на kатедрата за југословенска книжевност и српскохрватски јазик.
Автор е на бестселерот Рингишпил (2010), кој е преведен на македонски, турски, словачки и бугарски јазик, награден со „Златен хит либеро“ и две години по ред прогласен за најчитана книга од домашен автор. Рингишпил била објавена и во луксузно издание, во престижното издание „Накит на лагуната“, како еден од најпродаваните и најчитаните романи во историјата на издавачката куќа „ Лагуна “. Нејзиниот втор роман, Писмото на госпоѓа Вилма (2012) и третиот Последната пролет во Париз (2014), исто така станале бестселери, кои се преведени на македонски јазик. Наградени се со „Златен хит либеро“ и прогласени за најчитани книги од домашниот автор во 2012 година и 2014 година. Во октомври 2015 година, бил објавен нејзиниот четврти роман, Ноќта кога дојдоа сватовите, првата книга од трилогијата Казна за гревот, кој поставил нови рекорди во продажба кај читателската публика. Втората книга од трилогијата Казна за гревот (петти роман на авторот) - Книга на спомените, излегла од печат во февруари 2016 година, а третата Молитва за прошка (шестиот роман на авторот) во јуни истата година. Трилогијата е преведена на македонски јазик. Нејзиниот седми роман, Куферот од Берлин, бил објавен во март 2018 година, додека осмиот роман, Те нема никаде, во мај истата година. Деветтиот роман, Неговите бели ракавици, бил објавен во јуни 2019 година.
Таа живее во Нови Сад како слободен уметник. Јелена Бачиќ Алимпиќ е мажена за Мирослав Алимпиќ и со него има две деца, Марко и Дуња.
Непростено (филм од 1992)
Непростено (англиски: Unforgiven) - американски филм од 1992 година, во режија на Клинт Иствуд, според сценариото на Дејвид Веб Пиплс. Главните улоги ги играат: Клинт Иствуд, Џин Хекман, Морган Фримен, Ричард Харис, Џејмз Вулвет, Саул Рубинек. Во 1993 година, филмот освоил четири награди „Оскар“, и тоа: за најдобар филм, за најдобра машка споредна улога, за најдобар режисер и за најдобра монтажа. Покрај тоа, филмот бил номиниран за „Оскар“ уште во пет категории, а истата година освоил и две награди „Златен глобус“ и една награда „БАФТА“. Вкупно, филмот освоил 48 награди и имал уште 45 номинации, а во 2004 година бил внесен во Националниот филмски регистер на САД.
Синопсис
Дејството на филмот се одвива во малиот град на Дивиот Запад, Биг Виски, во кој шерифот Литл Бил Дагет (го игра Хекман) се мачи да заведе ред и мир. Притоа, тој има издадено наредба сите посетители во градот задолжително да го предадат оружјето. Еднаш, двајца каубои ѝ нанесуваат сериозни повреди на една проститутка, но шерифот ги ослободува виновниците, одредувајќи им казна која проститутките ја сметаат за многу блага. Поради тоа, тие распишуваат награда ако некој ги убие престапниците. Примамен од наградата, момчето кое себеси се нарекува „Скофилд Кид“ (го игра Вулвет) го повикува поранешниот озлогласен револвераш Вилијам Мани (го игра Иствуд) да му се придружи во ловот на двајцата каубои. По смртта на сопругата, Мани живее повлечено на својата фарма, трудејќи се да ги прехрани своите две деца. Сакајќи да се откине од сиромаштијата, тој прифаќа да се врати на својот стар занает и со зебе го зема и својот стар ортак Нед Логан (го игра Морган). Така, тројцата одат во Биг Виски, барајќи ги престапниците, а додека патуваат кон целта, Мани и Логан откриваат дека „Скофилд Кид“ е обичен фалбаџија и кратковид. Во меѓувреме, во Биг Виски пристигнува револверашот Англичанецот Боб (го игра Харис) кого го придружува неговиот биограф Бејшамп (го игра Рубинек). Кога Англичанецот Боб ќе одбие да го предаде оружјето, шерифот брутално го претепува, а потоа го затвора. Во затворот, тој му ја открива вистината на Бејшамп: дека „храбрите“ дела на Англичанецот Боб се обична лага и дека тој е плашливец. Мани, Логан и „Скофилд Кид“ доаѓаат во градот при што шерифот го претепува Мани, кој одредено време се крие во близината на градот, закрепнувајќи од повредите. Тогаш, тие ги пронаоѓаат двајцата каубои и Мани безмилсоно го убива едниот од нив. Згрозен од тоа, Логан ги напушта, но каубоите го заробуваат, а потоа, шерифот го измачува со цел да го принуди да ги предаде другарите. Кога ќе слушне дека Логан умрел од измачувањето, Мани и „Скофилд Кид“ го убиваат и другиот каубој, а потоа Мани се враќа во градот, каде ги убива шерифот и неговите соработници. Сето тоа го набљудува новинарот Бејшамп, кој е воодушевен од вештината и храброста на Мани.
NGC 3647
NGC 3647 — елиптична галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3647 се споменува и како CGCG 39-135, NPM1G +03.0303, Shkh 352.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3647 е од видот E1. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 3647 има привидни димензии од 0,6' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0.
Други поделби
Проучување на NGC 3647 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 34794. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 236; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 267. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1392.
Користена литература
Astronomical Objects (RNGC)"". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0)
Загреј
Загреј бил син на Зевс кој во тајност е зачнат со Персефона пред нејзиниот вујко Ад да ја однесе во подземниот свет.
NGC 6020
NGC 6020 — елиптична галаксија во соѕвездието Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Загреј
Бесмртност
Зевс им наредил на синовите на Реја, кретски Курети да го чуваат Загреј во колевка на планината Ид. Но Титаните, непријатели на Зевс ги измамиле чуварите и кога тие заспале го измамиле и Загреј да излезе од пештерата па го нападнале. Загреј се борел со умешнноста да се претвора во разни живи битија, во Зевс, Крон, во птици, животни, но на крајот кога се претворил во бик, непријателите го грабналае и го изеле неговото живо месо. Атена се појавила во време на крвавата гозба, му го спасила срцето на Загреј, го затворила во фигура од гипс и му вдахнала живот. Така тој станал бесмртен а коските му биле погребани ви храмот во Делфи. Зевс ги убил Титаните со гром.
NGC 6020
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6020 се споменува и како IC 1148, UGC 10100, MCG 4-38-2, CGCG 137-5, NPM1G +22.0514.
Откривање
Објектот е откриен на 27 јуни 1876 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6020 е од видот E3. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 6020 има привидни димензии од 1,4' х 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 15 ч 57 м 8,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +22° 24' 18"". Положбениот агол на објектот е во износ од 140°.
Пандора
Во старогрчката митологија, Пандора (на старогрчки Πανδώρα, што доаѓа од зборовите πᾶν “сè” и δῶρον “дарба”, “сè-надарена”) била првата жена. Според грчкиот поет Хесиод, Пандора била создадена така што секој од грчките богови й давал необични дарби. Како дел од казната на човештвото поради откривање на тајната за огнот, Зевс му наредил на Хефест да ја обликува Пандора од земја, а сите богови й давале “примамливи дарби”. Другото име на Пандора, напишано покрај нејзината фигура на киликс со бела основа во Британскиот музеј, е Анесидора, “онаа која испраќа подароци оддолу во земјата”. Според митот, Пандора отворила ќуп (pithos), денес преведен како “Пандорината кутија” (види подолу), и ги ослободила сите зла на човештвото (освен чумата и болестите, злата не се детално наведени од страна на Хесиод), оставајќи ја само надежта внатре во ќупот откако го затворила. Пандора го отворила ќупот од љубопитност, тоа не бил злонамерен чин.
Митот за Пандора е многу стар, се појавува во неколку различни грчки верзии, а протолкуван е на многу начини. Сепак, во сите книжевни верзии митот е еден вид учење на теодицејата, поставувајќи го прашањето зошто постои зло во светот. Во седмиот век п.н.е., Хесиод, во своите поеми Теогонија (само накратко, без отворено да ја именува Пандора, стих 570) и Дела и Денови, ја пишува првата книжевна верзија на приказната за Пандора; сепак, грниња и урни со благодати и зла за човечкиот род се споменувале уште пред тоа, во Хомеровата Илијада:
Хесиодовата поема Теогонија
Митот за Пандора за првпат се појавува во стиховите 560-612 во поемата на Хесиод во епски стих, Теогонија (приближно VIII-VII век п.н.е.), без споменување на нејзиното име. Откако луѓето го добиле украдениот оган од Прометеј, гневниот Зевс, решил да ги каќе зни давајќи им дар од злото. Тој му наредува на Хефест од земја да ја направи првата жена, “прекрасно зло” чии потомци ќе ја измачуваат човечката раса. Откако Хефест ќе ја исполни наредбата на Зевс, божицата Атена ја облекува жената направена од земја во сребрена наметка, везен вел, венец од цвеќиња и украсена златна круна. Оваа жена нема име во Теогонијата на Хесиод, но се претпоставува дека е Пандора, на чиј мит Хесиод повторно се навраќа во поемата Дела и Денови. Кога Пандора за првпат се појавила пред боговите и смртниците, тие биле вчудовидени од нејзиниот изглед. Таа била “чиста измама, на која луѓето не можат да одолеат”. Хесиод пишува (590-93): Од неа потекнува жената и женскиот вид: од неа потекнува смртната раса и племето на жените кои живеат покрај мажите што се во неволја, не како другари за помош во сиромаштијата, туку како крвопијци на нивното богатство.
Хесиод продолжува со поплаки дека мажите кои ќе се обидат да побегнат од злото на жената со избегнување на брак, нема да живеат подобро (604-7):
Мажот ќе остари без никој да се грижи за него, и иако не му недостасуваат приходи за живот додека живее, кога ќе умре, неговите роднини си го делат неговиот имот меѓусебно.
Хесиод се согласува дека повремено мажот наоѓа добра жена, но сепак (609) “злото секогаш се натпреварува со доброто”.
Хесиодовата поема Дела и денови
Попознатата верзија на митот за Пандора доаѓа од друга поема на Хесиод, Дела и денови. Во оваа верзија на митот (стихови 60-105), Хесиод го пообјаснува нејзиното потекло и уште повеќе додава на мизеријата што таа му ја нанесува на човештвото. Како и во првиот мит, таа е направена од Хефест, но овој пат повеќе богови учествуваат во нејзиното создавање (63-82): Атена ја научи да плете и ткае (63-4); Афродита “ја облеа со грациозност и сурови копнежи и желби што ги изморуваат рацете и нозете” (65-6); Хермес й даде “срамни мисли и лажлива природа” (67-7); Хермес исто така й го подари говорот, придружен со “лаги и лукави зборови” (77-80); Атена ја облече (72); и потоа таа, божицата на убедувањето и заведувањето, Пејто, и Грациите ја накитиле со ѓердани и друг накит (72-4); божиците Хори ја накитиле со круна-венец од цвеќиња (75). Конечно, Хермес и дава на оваа жена име: Пандора- “надарена”, “бидејќи сите старогрчки богови й дадоа дарби” (81). Во ова прераскажување на нејзината приказна, лажливата женска природа на Пандора е еден од најмалите проблеми со кои се соочувало човештвото. Таа со себе носи ќуп или, во повеќето случаи, кутија полна со “исцрпни маки и болести кои му носат смрт на човекот (91-2)” и “безброј други болки” (100). Прометеј (плашејќи се од понатамошни одмазди) го предупредил својот брат Епиметеј да не прифаќа никакви подароци од Зевс. Но Епиметеј не го послушал својот брат; тој ја прифатил Пандора како подарок и таа веднаш ги ослободила злата од нејзиниот ќуп. Како резултат на тоа, Хесиод раскажува “земјата и морето се полни со зла” (101). Сепак, едно нешто не излегло од ќупот, надежта (96-9): Само надежта остана во нејзината нескршлива куќа, таа остана под работ на ќупот, и не одлета. Пред [да може], Пандора го замени поклопецот на ќупот. Ова беше волјата на заштитникот Зевс, собирачот на облаци.
Хесиод не им кажува на читателите зошто надежта останала во ќупот.
Тој ја завршува оваа поема со моралот (105): “Не може да се побегне од будното око на Зевс.”
Понатамошни украсувања на приказната за Пандора
Во древната и класичната грчка литература Пандора не се споменува повторно, иако Софокле напишал сатирична претстава Пандора за која речиси ништо не е познато. Пандора е можеби спомената во преживеаните остатоци од поемите на поетесата Сафо од Стара Грција.
Подоцна, собирачи на митови внеле некои мали детали или додале белешки во описите на Хесиод. Така на пример, Аполодор и Хигин го објасниле она што можеби било скриено во текстот на Хесиод: Епиметеј се оженил за Пандора. На ова тие додале дека Епиметеј и Пандора имале ќерка, Пира, која се омажила за Деукалион и заедно го преживеале потопот. Како и да е, во епопејата Каталог на жените од Хесиод, фрагмент #2, Пандора била една од ќерките на Деукалион и мајка на Graecus чиј татко бил Зевс. Монахот од XV век, Анио да Витербо, припишал ракопис кој тврдел дека го пронашол, на месопотамскиот историчар Берос, каде за „Пандора“ било напишано дека е снаа на Ное. овој обид да се соединат паганските и библиските раскази е познат како фалсификување.
Многу по смртта на Хесиод, грчкиот елегичен поет Theognis од Мегара ни раскажува:
Надежта е единствениот добар бог кој остана меѓу луѓето; другите си заминаа за Олимп. Довербата, моќен бог, си замина, Воздржаноста ги напушти луѓето, а Грациозноста, пријателе, ја напушти земјата. Заклетвите на човекот повеќе не се за верување, ниту пак некој ги почитува бесмртните богови; расата на побожниот човек исчезна и луѓето веќе не ги познаваат правилата за убаво однесување или религиозните обреди.
Theognis изгледа алудира на мит во кој ќупот содржело благодати, а не зла. Со тоа, тој најверојатно следи традиција која постоела пред времето на Хесиод, сочувана од баснописецот од вториот век Бабриј, дека боговите испратиле до луѓето ќуп полн со благодати. Некој „глупав човек“ (не Пандора) го отворил ќупот и повеќето од благодатите биле засекогаш изгубени. Само надежта останала во ќупот, „за да ни ги вети на секој од нас добрите работи кои одлетале“.
Независна традиција за Пандора која не се совпаѓа со ниеден од писмените извори е традиција од визуелните репертоари на таванските сликари на вазни во техниката црвени фигури на црна позадина, кои понекогаш го дополнуваат, а понекогаш го игнорираат пишаниот доказ; во овие прикази прикажан е горниот дел на Пандора како настанува од земја, „земјена божица како самата Геја.“ Само понекогаш таа е нарекувана Пандора.
Тешкотии при толкувањето
Толкувањата на Пандора во историјата се доволно бројни за да му понудат на историчарот на уметност Ервин Панофски простор за монографска обработка. Според англискиот класицист и филолог Мартин Личфилд Вест, приказната за Пандора и нејзиниот ќуп е мит кој постоел уште пред времето на Хесиод и дека тоа ги објаснува забуните и проблемите со верзијата на Хесиод, како и нејзината непотполност. Тој пишува дека во постарите митови, Пандора била омажена за Прометеј, и ја наведува древната Хесиодова поема Каталогот на жените како одржување на оваа постара верзија. Исто така, М. Л. Вест пишува дека ќупот во одреден момент содржел само благодатите за човештвото. Тој кажува дека во митовите кои постоеле пред времето на Хесиод улогите на Епиметеј и Пандора биле заменети, „митолошка инверзија“. Тој забележува дека постои необична корелација меѓу Хесиодовата приказна дека Пандора била направена од земја и Аполодоровата верзија дека Прометеј создал маж од вода и земја. Во тој случај, Хесиодовиот мит за Пандорината кутрија би можел да биде мешавина од разни постари митови.
Според Хесиодовото учење,опстоило суштинското прашање: Дали заробеноста на надежта во ќуп полн со зла за човештвото е благодат или додатно проклетство? Некои митолошки учебници се водат според мислењето на М. Л. Вест: „Тоа што надежта останала во ќупот е утеха, и ние денес треба да сме благодарни за овој лек за нашите рани.“ Сепак, некои научници, како Марк Грифит, заземаат различен став: „Надежта е благодат кој им е одземен на луѓето за нивните животи да бидат поздодевни и депресивни.“ Толкувањето на различните приказни се задржува на две прашања: Прво, како да го протолкуваме грчкиот збор elpis, што обично се преведува како „надеж“? Второ, дали ќупот ја задржува надежта во корист на човештвото или ја држи надежта настрана од луѓето?
Првото прашање може да ги збуни оние кои не се стручни преведувачи. Како и повеќето зборови на старогрчки, зборот elpis има повеќе од едно значења. Некои преведувачи претпочитаат да го користат неутралниот збор „очекување“ како превод на зборот elpis. Но какво очекување? Класичните автори го преведуваат зборот elpis како „очекување на нешто лошо“, како и „очекување на нешто добро.“ Статистичките податоци покажуваат дека во древната грчка литература второто толкување се јавува пет пати повеќе од првото. Другите го поддржуваат мислењето на малцинството дека elpis треба да се преведе како „очекувања на нешто лошо“(vel sim).
Ова толкување покренува уште едно прашање, усложнувајќи ја дебатата: дали треба надежта да ја сфатиме во вистинска смисла на зборот, или во потесна смисла на зборот каде надежта би се однесувала на злата ослободени од ќупот? Доколку надежта е заробена во ќупот, дали ова значи дека човековата егзистенција е безнадежна (бесмислена)? Ова е најпесимистички настроеното толкување на митот. Нешто помалку песимистичко толкување на митот гласи: безброј зла летнаа од Пандорината кутија и ги измачија луѓето; надежта дека можеби човекот сепак ќе ги победи овие зла, остана затворена во ќупот. Животот не е безнадежен, но секој од нас е само човек.
Некои уште тврдат дека надежта била една од злата во ќупот, тоа била лажна надеж, никакво добро за човекот, бидејќи понатаму во поемата Хесиод пишува дека таа надеж е празна (498) и никаква (500) и го чини човекот мрзлив, одземајќи му ја работливоста и правејќи го склон на лошотилак.
Во книгата Хумани, сите премногу хумани, филозофот Фридрих Ниче тврди дека „Зевс не сакал човекот да го отфрли својот живот, туку да продолжи да се измачува одново. За крај на тоа измачување, тој му дава на човекот надеж. Всушност, надежта е поголемо зло од сите зла бидејќи го одолговлекува неговто измачувањето.“
Спротивставеното мислење на толкувањето дека надежта е добра/ќупот е затвор возвраќа со прашањето: доколку ќупот е полн со зла, тогаш што бара надежта- благодат- меѓу нив? Ова мислење води кон толкувањето на зборот elpis како исчекување на злото, што би му дало оптимистичка црта на митот: иако човечката раса е измачувана од сите зла на светот, барем сме поштедени од континуирано исчекување на злото, што би го направило животот неподнослив.
Оптимистичко сфаќање за митот изнесува М. Л. Вест. Зборот еlpis го зема општоприфатеното значење за очекувана надеж. И додека ќупот бил затвор за сите зла што избегале, потоа претставува дом на Надежта. Вест објаснува, „Апсурдно би било да се претстави присуството на болести со нивното затворање во ќупот, или пак присуството на надежта со бегство од истата.“ На овој начин, надежта е претставена како благодат за човештвото.
Pithos како „кутија“
Погрешното толкување на pithos, голем длабок ќуп, како „кутија“ е взано за хуманистот од XVI век, Еразмо Ротердамски, кога ја превел Хесиодовата приказна за Пандора на латински. Хесиодовиот pithos упатува на голем длабок ќуп, честопати закопан во земја до пола, употребуван за вино, масло или жито. Исто така може да значи ќуп за пепел на починатиот.
Дарежливата Пандора: митска инверзија
Етимологијана на името на Пандора, „сè-надарена“ кое потекнува од поемата Дела и денови е погрешна народна етимологија. Пандора всушност значи „дарежлива“, а не „ сè-надарена“. Одредени цртежи на вазни кои датираат од V век п.н.е. исто така укажуваат на тоа дека митовите за божицата Пандора кои постоеле пред времето на Хесиод опстанале со векови по смртта на Хесиод. Друго име на Пандора кое се појавило на киликс со бела позадина (приближно 460 година п.н.е.) е Анесидора, кое исто така значи „онаа која испраќа дарови“. Овој цртеж на вазна очигледно ги опишува последните потези на Хефест и Атена во создавањето на првата жена, како што се вели во Теогонијата. Името Анесидора е напишано над фигурата. Сепак, обично епитетот анесидора се врзува за божиците Геја и Деметра.
Оваа поврзаност на Пандора со Геја и Деметра преку името Анесидора дава патоказ за еволуцијата на Пандора како митска фигура. Во класичната наука главно е утврдено дека- за женски божества- едно или повеќе второстепени митски ликови понекогаш се одделуваат од првобитниот лик, при што ги усвојуваат одликите на оригиналот. Најпознат пример за ваквото одделување е поделбата на сите одлики на таканаречената Божица-мајка во повеќе божици со поспецифични функции, меѓу кои се: Геја, Деметра, Персефона, Артемида и Хеката. Пандора очигледно е резултат на истиот процес. Во претходната, сега веќе изгубена инкарнација за нас, Пандора/Анесидора би усвоила одлики од Геја и Деметра. Таа би ја овоплотила плодноста на земјата и нејзината способност да дава жито и овошје за доброто на човечкиот род. Англиската класициста Џејн Елен Харисон обрнала внимание на репертоарот на сликарите на вазни со цел да ги открие оние аспекти на митот кои биле замаскирани во литературата. Приказната за Пандора била повторувана на грчките керамички производи. На амфора од V век во Ешмоловиот музеј, е насликана половина од фигурата на Пандора која изникнува од земјата, со кренати раце во молитвена положба, за да го поздрави Епиметеј. Крилест кер лебди над главата: „Пандора се крева од земјата, таа е земја, дарител на сите дарови“, забележува Харисон. Со време, оваа „дарежлива“ божица станува „сè-надарена“ смртна жена. Т. А. Синклер, правејќи забелешки на поемата Дела и денови тврди дека Хесиод не покажува знаење за митологијата на таков божествен „дарител“. ОД друга страна, А. Х. Смит забележува дека во описот на Хесиод, божицата Атена и Годишните времиња й подариле на Пандора цветни венци, што укажува на тоа дека Хесиод бил свесен за оригиналната функција на Пандора како „дарежлива“ божица. Џејн Елен Харисон во приказната на Хесиод гледа „доказ за премин на матријархатот во патријархат во грчката култура. Како што се губи божицата Пандора која носела живот, така се појавува смртната жена Пандора која носи смрт.“ Така, Харисон заклучува дека „во патријархалната митологија на Хесиод, нејзината прекрасна личност е на чуден начин изменета и потценета. таа повеќе не е производ на земјата, туку суштество, дело на Зевс.“ Англискиот поет и преведувач Роберт Грејвс, цитирајќи ја Харисон, тврди дека „Пандора не е вистински мит, туку анти-феминистичка приказна, најверојатно измислена од Хесиод“. Х. Џ. Роуз напишал дека митот за Пандора ограничува поради фактот што ја прави Пандора извор сите маки на човештвото, со тоа што е претставена како пример за лоша сопруга.
Сепак, митот на Хесиод не го брише целосно сеќавањето за дарежливата божица Пандора. Белешка на стихот 971 од драмата-комедија Птиците на Аристофан оддава култ на „Пандора, земјата, бидејќи таа нè снабдува со сите потребни средства за живот“.
Врската на Пандора со Ева од постанокот на човештвото
Постојат бројни сличности помеѓу Пандора од старогрчката митологија и Ева од еврејската книга за Постанокот на човештвото. И двете приказни вклучуваат: 1.	Божјото создавањето на првата жена. 2.	Непочитување на божјата заповед од страна на првата жена. 3.	Огромната несреќа што му се случила на човештвото поради непочитувањето на божјата заповед од страна на оваа жена 4.	Обид да се објасни изворот на сите маки и зла кои подоцна ги преживеал човекот.
154 п.н.е.
154 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 154. година пред новата ера, 154. од првиот милениум п.н.е., 54. од 2 век п.н.е. и петта од 150-тите п.н.е.