cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
122 п.н.е.
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 122 година се протега во 2514 и 2515, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2574 и 2575 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 421. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 766 и 765 исламска година пред хиџра.
Десетичен броен систем
Десетичен систем (декаден или децимален систем) — броен систем кој како основа го има бројот 10 и претставува најзастапениот броен систем во светот.
Десетичен запис честопати се однесува на положбениот запис со основа 10 како што се познатите индоарапски бројки; покрај ова, може да се однесува поопшто и на неположбените системи како римскиот и кинескиот, кои исто така се на основа 10.
Децимали се однесуваат и на десетичните дропки, било посебно или наспроти простите дропки. Во овој контекст, децималата е десетти дел од нешто, т.е. последоватални десетки од една целина.
Десетичен запис
Десетичниот запис е претставување на бројките во броен систем на основа 10. Такви примери се римските, брамските и кинеските, како и индоарапските бројки што се користат во европските јазици. Римските бројки имаат симболи за десетичните множители (1, 10, 100, 1000) и помошни симболи за нивните половини (5, 50, 500). Брамските имаат симболи за девет броја (1–9), девет десетки (10–90) и симболи за 100 и 1000. Кинеските имаат симболи за 1–9 и дополнителни симболи за степени на 10, што денес достигнуваат 1044.
Меѓутоа, кога оние што користат индоарапски бројки зборуваат за десетичен запис, тие не го подразбираат само гореопишаниот десетичен запис, туку и десетичните дропки - сите претставени како дел од положбениот систем. Положбените десетични системи имаат нула и користат симболи (наречени цифри) за десетте вредности (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, и 9) за претставување на било кој број, без оглед на неговата големина. Со нив се користи и децимална запирка која го означува почетокот на дробниот дел, како и симболите за позитивност и негативност (+ и −) пред бројот за да се означи дали тој е поголем или помал од нула.
Положбениот запис ја претставува секоја десеткратност со по едно место: единици, десетки, стотки, илјадарки итн. Положбата на секоја цифра во рамките на бројот го означува множителот (десеткратноста) помножен со таа цифра—секоја положба има вредност десетпати поголема од следната десно од неа. Постојат барем два независни извори за потеклото на положбениот систем: кинеските стапчиња за сметање и индоарапскиот систем (кој потекнува од брамскиот).
Најверојатно е дека логиката на системот се десетте прсти на рацете, на кои броеле првобитините цивилизации.
Цифрите што денес се користат ширум светот се нарекуваат „арапски“ меѓу Европејците и „индиски“ кај Арапите (бидејќи Европејците го научиле од Арапите, а самите Арапи од Индијците). Постои разлика во симболите на цифрите: западноарапските (од кои потекнуваат европските) изледаат речиси сосем различно од оние во сите други арапски предели (заклучно со официјалните во арапското писмо).
Десетични дропки
Десетича дропка (децимална дропка) е дропка чиј именител е десеткратен.
Десетичните дропки се изразуваат без именител, туку со вметнување на децималната запрка во броителот (со или без почетна нула) во местото оддесно што одговара на дадената десеткратност на именителот: 8/10, 83/100, 83/1000 и 8/10000 се изразуваат како 0,8, 0,83, 0,083 и 0,0008. Англофонските, азиските и многу латиноамерикански земји користат точка (.) или подигната точка (•) наместо запирка.
Целобројниот дел на децималниотброј стои лево од запирката. Десно од запирката е остатокот (дробнниот дел). Кога се претставува како посебен број, вредноста се пишува со почетна нула. Од особена важност кај негативните броеви е разликувањето на дробниот дел на записот од дробниот дел на самиот број, бидејќи второспоменатиот има свој децимален симбол. Вообичаено е децималните броеви со апсолутна вредност помала од еден да имаат почетни нули.
Завршните нули на десната страна на децималната запирка не се неопходни, туку во науката и техниката служат за да искажат прецизност: иако 0,080 и 0,08 се бројчено исти, во инженерството 0,080 укажува на утврдена вредност со можна грешка од еден на две илјади (±0,0005), додека 0,08 укажува на вредност со можна грешност од еден на двесте.
Десетично сметање
Десетичното сметање во древното минато се вршело на најразлични начини: со стапчиња, на песочни табели или со сметалки.
Машинските и програмските системи на современите сметачи користат двоично (бинарно) претставување на вредностите за внатрешно работење, но многу од првобитните сметачи како ENIAC и IBM 650 го применувале десетичниот систем насекаде. За потребите на информатичарите, двоичната претстава се претвора во сродниот осмеречен или шеснаесетеречен систем. Корисниците гледаат и внесуваат само десетични вредности кои системот ги претвора од/во двоична претстава,
Складирањето на децималните вредности и аритметичките пресметки кај сметачите се врши и десетично, најчесто кај податоците во облик на двоично шифрирани десетични броеви, што се применуваат кај базите на податоци, но се користат и други десетични претстави (како што е новиот стандард IEEE 754 за аритметичко работење со променлива децимално место).
Десетичната аритметика им дава на сметачите можност да дојдат до резултати со десетични дропки кои инаку не се изводливи со двоична претстава. Ова е од особено значење за пресметките во финансовото работење и во техниката.
Историја
Многу древни култури уште од најстаро време почнале да сметаат со десетични бројки: почнувајќи од 3000 п.н.е. египетски хиероглифи користеле чисто десетичен систем. Истото важи и за критските хиероглифи (~ 1625−1500 п.н.е.) на Минојците, чии бројки се по терк на египетските. Десетичниот систем последователно се пренесувал на разни егејски култури од бронзеното време како оние што го линеарното писмо А (~ XVIII век п.н.е.−1450 п.н.е.) и линеарното писмо Б (~ 1375−1200 п.н.е.). Бројниот систем во класична Грција и Рим исто така бил десетичен, со дополнителна меѓуоснова 5. Подоцна Архимед (~ 287–212 п.н.е.) осмислува десетичен положбен систем на основа 108 со голем потенцијал за кој тој не бил свесен. Многу векови подоцна, германскиот математичар Карл Фридрих Гаус изразил жалење за ова и сметал дека науката би била многу понапред во неговото време ако Архимед ги увидел докрај сите можности на овој генијален изум. Хетитските хиероглифи (од XV век п.н.е.) биле строго десетични, исто како нивните египетските и староегејските пандани.
Египетските, старогрчките, римските, кинеските и првобитните индиски системи биле неположбени и затоа користеле голем број на симболи. На пример, египетските бројки има различни симболи за 10, 20 до 90, 100, 200 до 900, 1000, 2000, 3000, 4000 до 10.000.
Посебен случај се кириличните бројки од старословенското писмо се посебен случај по тоа што се „квазидесетични“.
Хири моту
Хири моту (наречен и полициски моту, пиџински моту) — еден од службените јазици на Папуа Нова Гвинеја. Претставува упростена варијанта на моту од семејството на австронезиските јазици.
Иако во потесна смисла јазикот не е ниту пиџин ниту креолски, има одлики на двата типа. Говорниците на хири моту не разбираат моту поради фонолошките и граматичките разлики, а истото важи и обратно, и покрај големите лексички сличности.
Дури и во подрачјата каде некогаш бил втемелен како лингва франка, веќе подолг период употребата на хири моту е значително намалена за сметка на ток писин и англискиот.
Дијалекти
Хири моту има два дијалекта, наречени „австронезиски“ и „папуански“. Обата се впрочем австронезиски по граматиката и лексиконот бидејќи се изведени од моту. Називите на дијалектите се однесуваат на мајчините јазици на говорниците на оваа лингва франка. „Папуанскиот“ (наречен и „нецентрален“) бил многу позастапен и барем 1964 г. се користел како стандарден и книжевен јазик. „Австронезискиот“ (или „централен“) дијалект е поблизок до моту по граматиката, фонологијата и лексиконот денес е позастапен, па затоа денес важи за престижен и поисправен.
Денес нема јасна разлика помеѓу моту и неговите пиџински говори и претставува контонуум поради улогата на креолските варијанти како контактни јазици со народи од други говорни подрачја.
Историја
Хири моту се користел како јазик на трговската размена наречена „хири“ (претежно во саго и грнци) помеѓу Мотуанците и соседните народи на југоисточното крајбрежје на островот Нова Гвинеја уште пред контактите со Европејците. Во раниот колонијален период бил усвоен како службен јазик на полицијата бидејќи кадрите морале да се земаат од разни подрачја во земјата каде се говореле различни јазици. Јазикот го достигнал својот врв во раните 1960-ти како лингва франка на голем дел од територијата на земјата и бил мајчин јазик на многумина од мешани бракови (претежно државни службеници).
Почнувајќи барем од раните 1970-ти, важноста и застапеноста на хири моту почнала да се намалува и за сметка на англискиот и ток писин. Денес говорниците на јазикот се постари лица и претежно живеат во Централната и Заливската покраина на државата. Поради ова, помладите говорници на „матичниот“ јазик (моту) слабо го разбираат и говорат, за разлика од претходните поколенија.
Воднолилјановидни
Воднолилјановидните (науч. Nymphaeales) се ред на растенија кој опфаќа три фамилии: водните лилјани и уште две фамилии на водни растенија. Ова е еден од трите реда на базални скриеносеменици во рамките на цветните растенија.
Сите видови се ризомни водни билки со широки листови.
Групата се одликува со барем 10 морфолошки фенотипски особености. Познати се и молекуларни синапоморфии.
Класификациите признаваат 70 вида, но филогенетските испитувања на родот воден лилјан (Nymphaea) укажува на тоа дека групата може да има и над 90 вида. Разликата во набројувањето на видовите се должи на потешкотиите при разграничувањето на видовите во родот водни лилјани.
Фосили
Фосилните наоди се состојат претежно од семиња, но има и полен, дршки, листови и цветови. Најраните потекнуваат од периодот креда. Се смета дека крунската група на Воднолилјановидните е стара околу 112 милиони години, но некои сметаат дека ова е премногу
Класификација
Воднолилјановидните опфаќаат три фамилии со 70-90 видови.
Обоена птица (филм од 2019)
Обоена птица (чешки: Nabarvené ptáče) - чешко-словачки-украински филм од 2019 година, во режија на Вацлав Мархoул, кој е автор и на сценариото, засновано врз истоимениот роман на Јежи Косински. Тоа е првиот филм на меѓусловенскиот јазик. Главните улоги ги толкуваат: Петр Котлар, Нина Шуневич, Ала Сакалова, Удо Кир, Стелан Скарсгард, Харви Кајтел, Џулијан Сандс, Јулија Видрнакова, Лех Диблик, Бери Пепер, Петр Ванек, итн. Филмот освоил вкупно 15 награди и признанија, а имал уште 12 други номинации.
Синопсис
Дејствието на филмот се одвива за време на Втората светска војна, Јоска (го игра Котлар) е мало момче кои родителите го оставаат кај тетка му Марта (ја игра Шуневич). Наскоро, таа умира, а Јоска ненамерно предизвикува пожар. Поради тоа, селаните го обвинуваат дека е опседнат од демонски сили и сурово го тепаат, а потоа го предаваат на една Циганка (ја игра Сакалова). Таа го закопува в земја, а само главата му ја остава надвор. Јоска успева да побегне од неа и се населува кај воденичарот Милер (го игра Кир), кој му ги ископува очите на неговиот работник и тогаш исплашениот Јоска го напушта неговиот дом. Потоа, тој го запознава птичарот Лех (го игра Диблик), кој се обесува откако селанките убиваат една девојка-скитничка. Јоска оди во соседното село каде селаните го предаваат на германската војска, пријавувајќи го како Евреин. Заповедникот на војската наредува да го стрелаат момчето, но војникот кој треба да го изврши убиството му дозволува на Јоска да побегне. Сепак, подоцна, него повторно го заробува германската војска, но германскиот офицер го ослободува, а него го зема локалниот свештеник (го игра Кајтел). Еден селанец (го игра Сандс) се понудува да се погрижи за Јоска, но наместо тоа, тој го тепа и го принудува на сексуален однос. Еден ден, Јоска успева да го убие педофилот, но потоа селаните го фрлаат во изметот по што тој го напушта местото. По големо невреме, Јоска со последните сили доаѓа до напуштена колиба во која живее Лабина (ја игра Видрнакова). Таа го принудува на сексуални односи, а кога ја гледа како таа има сексуален однос со јарецот, Јоска бега од неа и доаѓа во едно село во кое штотуку пристигнува Црвената армија. Таму, за него се грижи војникот Митка (го игра Пепер), а по заминувањето на војската, него го предаваат во дом за сираци при што Митка му подарува пиштол. Откако ќе биде истепан од еден селанец, Јоска го убива. Еден ден, во домот пристигнува Никодем, кој се претставува како неговиот татко и го зема со себе. На патот до дома, Никодем (го игра Ванек) заспива, а Јоска го гледа на неговата рака тетовираниот број од престојот во концентрациониот логор. Тогаш, Јоска го пишува своето име на прозорецот од автобусот.
Мизија
Мизија (латински: Moesia) била римска провинција и историски регион во југоисточниот дел на Европа.
Положба
Името „Мизија“ доаѓа од тракиското племе Мизи. На југ, регионот граничи со планинската верига Хемус (Стара планина), на север со Дунав, на запад со реките Дрина и Сава, и на исток со Црно Море. Мизија ти опфаќа денешните Северна Бугарија, Источна Србија, романска Северна Добруџа и Скопската Котлина во Македонија.
Поделба
Мизија била формирана како посебна заедница кон 6 година од н.е. Во 85-86 година император Домицијан ја поделил Мизија на два дела - Горна и Долна. Граница меѓу двете новоформирани провинции била река Цибрица во денешната Монтанска област. Територијата на провинцијата Долна Мизија ја опфаќала денешна Северна Бугарија (без Видинската област и дел од Монтанската област) со денешна романска Добруџа. Територијата на Горна Мизија ја опфаќала на запад денешна Источна Србија и Косово, на југ денешна Северна Македонија, на исток денешните Перничка област и Ќустендилска област на Бугарија, а на север граница била река Дунав. Дарданија (вклучувајќи ја денешна Северна Македонија до Билазора) до крајот на III век била дел од Горна Мизија, но кон крајот на III век, истата станала посебна римска покраина која граничела со покраината Дакија. Населението на Горна Мизија веројатно е било од западно тракиско потекло, бидејќи жителите на Скупи се говорели на јазикот на племето Беси.
Западната граница на Античка Македонија започнувала од Пинд и продолжувала по Шарпланинскиот масив (Јабланица, Кораб, Дешат и планината Скард - денес Шар Планина). Шар Планина била тромеѓето помеѓу Македонија, Илирија и Дарданија. Северната граница на Античка Македонија, од тука, се спуштала по падините на планината Јакупица, минувала низ современите градови Скопје и Велес, по линијата на Сопот и Новачани, како и по долината на реката Пчиња и излегувала на Осоговските планини сè до Рила Планина. Северната граница на Античка Македонија, подоцна била граница помеѓу римските провинции Македонија и Горна Мизија,, меѓутоа оваа граница била и граница меѓу две култури: источна (хеленска) и западна (латинска).
Кичевската котлина и Полог до неодамна погрешно се ставаа во провинцијата Горна Мизија, спротивно од податокот на географот Птолемај дека овој дел влегувал во провинцијата Македонија. Плиниј истакнува дека Дасаретија се протегала на север од Епир сè до дивите барбари Дарданците. Полошката и Кичевската котлина влегувале во македонската област Дасаретија.
Денес Мизија нема никаков политички или административен статус во Бугарија и Србија. Називот се употребува воглавно во историски контексти.
Торемехија
Торемехија — општина сместена во покраината Бадахос, Екстремадура, Шпанија. Според пописот од 2006 година (Национален статистички институт (INE)), општината има население од 2.184 жители.
ДАФИФ
ДАФИФ (англиски: Digital Aeronautical Flight Information File или скратено DAFIF) — сеопфатна база на податоци за најнови воздухопловни податоци, вклучувајќи аеродроми, воздушни патишта, воздушни простори, податоци за навигација и други факти важни за летање во целиот свет, раководена од страна на Националната агенција за геопросторна-интелигенција (NGA). На македонски јазик скратено се нарекува ДДИВЛ или во превод „Дигитална податотека за информации за воздухопловни летови“.
Повлекување на јавниот пристап
ДАФИФ бил јавно достапен до октомври 2006 година, преку интернет, но сепак бил затворен за пристап на јавноста поради „зголемувањето на бројот на странски давателите на изворите кои се повикувале правата на интелектуална сопственост или ја предупредување НГА дека тие имаат намера да ги копираат нивните извори". Во моментов само Федералните и државните владини агенции, овластени владини вработени и корисниците од Министерството за одбрана се во можност да пристапат до податоците на ДАФИФ.
Во моментот на објавување, НГА не истакнал кој се „странските даватели на извори“. Подоцна било откриено дека австралиската влада стои зад овој потег. Австралиската владина корпорација Воздушен Сообраќај Австралија во септември 2003 година започнала да наплаќа за пристап до австралиските податоци. Наместо да ги исклучи австралиските податоци, NGA одлучила да престане да ги прави податоците достапни за јавноста.
УСФИФ
Дел наречен УСФИФ или Податотека на воздухопловни летови на Соединените Американски Држави кој содржел информации само за САД бил достапен на страницата на NGA сè до октомври 2007 година. На јавната страница на NGA веќе нема воздухопловни информации.
Кавите
Кавите е покраина на Филипините која е сместена во јужниот дел на Манилскиот Залив во Колабарзон Регионот на островот Лузон. Се наоѓа на само 30 км јужно од Манила. Главен град е Tреке Мартирес. Кавите се граничи со Лагуна на исток и Батангас на југ. На исток излегува на Јужнокинеско Море.
Население
покраината има вкупно 2.063.161 жител на површина од 1.297,6 км2. Тоа е најголема попувација во регионот Калабарзон.
Јазици
Најговорен јазик во покраината е тагалошкиот, чаваканскиот и англискиот. Поради поголемите миграции поради економски причини има и население кое зборува на биколски, себуански и илокански.
Религија
Мнозинството од населението (70%) се Аглипајани одоносно тоа е независна филипинска црква, додека другите 30% се псрпадници на Исусова Црква, а има и мал број на муслимани.
Стопанство
Кавите е една од најбрзорастечките покраини на Филипините, поради блискоста со Метро Манила. Многу компании како Intel, имаат сво претставништва и фабрики.
Административна поделба
Кавите е поделена на 20 општини и 3 града.
Staphylococcus stepanovicii
Staphylococcus stepanovicii — коагулаза-негативен, оксидаза-позитивен член на бактерискиот род Staphylococcus. Се среќава во форма на еднинечни, двојни или повеќе коки кои формираат кластери. Резистентен е на новобиоцин. Видот е именуван во чест на српскиот микробиолог Срѓан Степановиќ.
S. stepanovicii е изолиран од кожата на мали цицачи во дивината.
Топли Вирови
Топли Вирови — месност и излетничко место над селото Чифлик, во југоисточниот дел на Македонија. Тие се сместени на реката Дошница и нивното име доаѓа од тоа што образуваат базени со вода сместени во карпи, која брзо се загрева.
Местоположба
Месноста се наоѓа над демиркапиското село Чифлик.
Пристап
До месноста може да се дојде преку асфалтен пат од градот Демир Капија во насока на селото Дрен. Месноста е во атарот на селото Чифлик, во непосредна близина на истуреното маало Дошница, наречено по старата ХЕЦ „Дошница“. Пред самото маало и месноста Топли Вирови, патот станува макадам.
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Просеник
Свети Ѓорѓи (Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου) — црква во селото Просеник, Серско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.
Историја
Црквата се наоѓа во јужниот дел на селото. Почнала да се гради во 1920 и завршена е во 1927 г. Од тој период датираат и иконите во храмот. Осветена е од митрополитот Константин Серско-нигритски. Градбата претставува крстокуполен храм. На југоисток има камбанарија. Подоцна е додадена припрата на запад и направено е живописување.
1577 во музиката
1577 година во музиката содржи некои значајни настани.
Плаќе
Географија и местоположба
Ова село се наоѓа во најсевероисточниот дел на територијата на Општина Охрид, на југозападната падина на Плаќенска Планина, чиј атар се допира со подрачјето на Општина Демир Хисар. Селото е планинско, на надморска височина од 1.370 метри. Од градот Охрид селото е оддалечено 25 километри.
Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Широка Рудина, Стари Куќи, Горни и Долни Злидол, Врабца, Голи Врв и други.
Селото во основа има збиен тип. Одредени делови од селото се нарекуваат по родови.
Најблиско село е селото Речица, со кое село Плаќе граничи од запад, од југ граничи со селата Лева Река и Свиништа, од север со селото Брежани, и од исток со селата Вирово и Церово.
До селото се стигнува преку пат од соседното село Речица, кој не е целосно асфалтиран.
Историја
Сепак, според денешното население Плаќе не е многу старо село, него го основале доселеници од блиските околни села. После тоа, селото настрадало од чума и мештаните се иселиле во шумата во планината.
Во век, Плаќе било село во Охридската каза на Отоманското Царство.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 19,4 км2. На него преовладуваат шумите на површина од 1.116 хектари, на обработливото земјиште отпаѓаат 669 хектари, а на пасиштата 282 хектари.
До Втората светска војна, мештаните се занимавале со земјоделство и со сточарство. Главно се одгледувало жито (’рж и јачмен).
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Плаќе живееле 160 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Плаќе имало 120 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Од Плаќе се иселил голем дел од населението и селото преминало од средно во мало село, населено со македонско население. Во 1961 година селото имало 391 жител, а во 1994 година бројот се намалил само на 34 жители.
Според последниот попис од 2002 година, во селото Плаќе живееле 4 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото немало жители.
Родови
Плаќе е македонско православно село. Во селото има 3 рода и сите потекнуваат од доселеници.
Родови во Плаќе се: Сметеновци или Јовановци, Трајановци и Милошевци. Сите заедно имаат 18 куќи, како што е спомнато сите родови се доселенички, кои дошле од околните села.
Според истражувањата пак на Бранислав Русиќ од крајот на 1940-тите, родови во селото биле:
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Охрид, која била проширена при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.
Во периодот од 1996 до 2004 година, селото било седиште на некогашната рурална Општина Косел.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Охрид.
Во периодот од 1955 до 1965 година, селото било седиште на тогашната општина Косел.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Косел, во која селото покрај селото Плаќе, се наоѓале и селата Вапила, Горно Лакочереј, Долно Лакочереј, Завој, Косел, Куратица, Ливоишта, Опеница, Орман, Расино, Речица, Свиништа и Сирула. Во периодот 1950-1952, селото било дел од некогашната општина Речица, во која влегувале селата Плаќе, Речица и Свиништа.
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 1342 според Државната изборна комисија, сместено во приватен објект во селото Свиништа.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 97 гласачи.
Иселеништво
Се знае за следните иселени родови од селото: во селото Биџево е иселен родот Плаќенковци (6 к.); во Долно Лакочереј е иселен родот Сметеновци (12 к.); во селото Ливоишта е иселен родот Ристевци (7 к.); а иселеници има и во градот Охрид.
До крајот на првата половина од век во Плаќе живеел големиот род Поповци. Еднаш во селото дошле некои Турци по што избила расправа помеѓу жителите од Поповци и Турците, по што тие морале да се иселат од селото. Жителите од овој род се иселиле во Крушево, а други во Битола, Струга, Журче (некои велат Поповци) и во Прострање. Уште се кажува дека биле еден род со Чичковци и Цветковци.
Телевизија Коха
Телевизија Коха (алб. Koha Televizioni) е приватна телевизиска станица од тетово која емитува програма на албански јазик. Телевизијата е основана во 1993 година и е една од првите телевизии на албански јазик во Македонија. Програмата се следи во Тетово, Гостивар и регионот. Поради тоа потенцијалната гледаност изнесува 300.000 гледачи. Телевизијата е дел од медиумската група Koha Ditore.
Програма
Телевизија Коха емитува програма 24 часа на ден со 60% програма од своја продукција. Телевизијата може да се следи и преку интернет.
1576 во музиката
1576 година во музиката содржи некои значајни настани.
Градиште (Грешница)
Градиште — археолошко наоѓалиште во кичевското село Грешница. Претставува збег од доцноантичкото време.
Битка кај Вескера
Битката кај Вескера (современа Бискра во Алжир) била водена во 682 или 683 година помеѓу Берберите на кралот Кекилиј и нивните римски сојузници од Картагинскиот Егзархат против омеидската арапска војска под водство на Укба ибн Нафи (основач на Кајруан). Укба ибн Нафи ги водел своите луѓе во експедиција низ северна Африка, на крајот достигнувајќи кај Атлантскиот Океан и марширајќи на југ до реките Драа и Сус. По враќањето, тој бил заседен од берберско-римската коалиција кај Техуда (Табудеос) јужно од Вескера, поразен и убиен. Како резултат на овој уништувачки пораз, Арапите биле протерани од областа на современ Тунис за една деценија.
Институт за јавно здравје на Македонија
Институтот за јавно здравје е институција на Република Македонија која има фунција за заштита и превентива на населението од болести. Институтот е важна мултидисциплинарна, научна и наставна установа, која дејствува во областа на превентивната медицина во Македонија со тендеција да прерасне во референтна и меѓународно стручно призната институција. До 2009 година институцијата го носеше името Републички завод за здравствена заштита. Со здравствените реформи и развојот на научната дејност институцијата се ребрендира во Институт за јавно здравје, во чиј состав работат акредитирани лаборатории за испитување на вода, храна, лекови, предмети за општа употреба, кои воедно се и референтни за Македонија и за поширокиот регион.
Историја
Институционализацијата на превентивната дејност на просторот на Македонија почнала во дваесеттите години на минатиот век. Хигиенскиот завод, чија функција била заштита и унапредување на здравјето на луѓето е формиран под покровителство на д-р Андреја Штампар и со учество на Рокфелеровата фондација во Скопје, 1924 г. Оваа медицинска установа од превентивен карактер дејствувала во услови кога главно обележје на националната патологија во тој период биле заразните болести.
Темелите, пак, на современата организација и достигнувањата во превентивната здравствена заштита во Македонија и на Институтот за јавно здравје на Република Македонија како врвна специјализирана институција во таа област, биле поставени непосредно пред Втората светска војна.
Дејност
Основната дејност на Институтот за јавно здравје на Република Македонија е грижата за здравствена превенција на населението преку следење, истражување и проучување на здравсвената состојба, причините за појава и ширење на заразните и незаразните болести од социјално-медицинско значење, влијанието на еколошките фактори и преземање мерки заради заштита и унапредување на здравјето на луѓето.
Дејноста на ИЈЗ дефинирана во Законот за здравствена заштита и другите законски акти се извршува преку собирање, обработка и анализа на податоци, организација и планирање на здравствената заштита, проучување и следење на хигиенските и други услови за заштита на воздухот, прехранбените производи, предметите за општа употреба, водата за пиење, отпадните води и цврстите отпадни материи, учество во превентивен санитарен надзор над градежни и други објекти, следење и спроведување на мерки за активна заштита на населението од заразни и други болести, проучување на исхраната и предлагање мерки за отстранување на последиците од несоодветна исхрана, водење здравствена статистика, утврдување и спроведување на единствена стручно-методолшка доктрина, предлагање и учество во единствени здравствени програми, вршење на референтни лабораториски анализи, координација на Центрите за здравствена заштита во Македонија, утврдување и спроведување на мерки при елементарни непогоди, несреќи, вонредни состојби, учество во образовната дејност и создавање и спроведување стручно-медицински доктрини во својата област.
Контрола на лекови, лековити супстанци и помошни лековити средства, средства за хигиена и козметички препарати
ИЈЗ е референтен центар за утврдување и контрола на штетни биолошки и хемиски агенси.
Структура
Институтот за јавно здравје има 135 редовно вработени и 40 привремено вработени од разни профили: доктори по медицина, хемиски, машински инженери, фармацевти, јадрени физичари, професори, доценти, асистенти итн. Сите тие придонесуваат во петте Сектори и два Центри за референтни лаборатории и за статистичка обработка на здравствени податоци, публицистика и едукација.
Телевизија Супер Скај
Супер Скај (алб. Televizioni Super Skaj) е приватна телевизиска станица од Тетово, која емитува програма на албански јазик. Програмата се следи во Тетово, Гостивар и регионот од предавател во селото Мала Речица, југозападно Тетово.
Буковац (Прешево)
Буковац е село во Србија во општина Прешево во Пчињскиот округ. Според пописот од 2002, селото имаше 108 жители. (според пописот од 1991, селото имало 131 жител).
Демографија
Во селото Буковац живеат 76 полнолетни жители, а просечната старост на населението изнесува 27,4 години (28,7 кај мажите и 26,3 кај жените). Во селото има 24 домаќинства, а просечниот број на членови по домаќинство е 4,50.
Населението во ова село е многу нехомогено.
Трновски синод (1211)
Трновскиот Синод - собор на Бугарската црква, во тоа време во заедница со Рим, одржан во Велико Трново во 1211 година. Царот Борил го свикал за да го осуди богомилството. Одлуките на синодот биле вклучени во документот, сега познат како „Борилов синодик“.
Никита Илич Толстој
{{Инфокутија за личност }} Никита Илич Толстој (,, Кралство СХС - , , Русија) — советски и руски лингвист-славист и фолклорист, доктор по филолошки науки, професор. Академик на Академијата на науките на СССР (1987 ; дописен член 1984), надворешен член на МАНУ и САНУ. Добитник на Демидовата награда во 1994 година.
Животопис
Никита е правнук на писателот Лав Толстој. Неговиот дедо Иљја Лвович бил вториот син на писателот, неговиот татко - Иљја Илич - поморски офицер на руската флота. По револуцијата, семејството на Никита Илич емигрирало во Србија.
Припадник на партизанското движење во Србија (1941-1944). Во одредот неговото име било Никита Русот. Учествувал во Втората светска војна (1944-1945) како дел од Црвената армија, приклучувајќи се во нејзините редови како доброволец. „Сакам да се борам како што се борел мојот прадедо во близина на Севастопол“, напишал во својата пријава за приклучување на Црвената армија како доброволец.
Во 1945 година, заедно со неговите родители, тој отишол во СССР, се запишал на Филолошкиот факултет на Московскиот државен универзитет (специјалност „Бугарски јазик и литература“). Дипломската работа ја напишал под раководство на академик В.В. Виноградов. Предавал на МГИМО (1952-1956). Во 1954 година ја одбранил докторската теза „Кратки и целосни облици на придавки во старословенскиот јазик“ (ментор професор С. Б. Бернштајн), а во 1972 година - докторската дисертација „Искуство во семантичката анализа на словенската географска терминологија“.
Работел на Институтот за славистика и балканистика на Академијата на науките на СССР, каде од 1977 година раководел со групата (секторот) за етнолингвистика и фолклор; од 1968 година предавал на Московскиот државен универзитет, професор (1976). Заменик-главен уредник на списанието „Советска славистика“ (1965-1987), во 1969-1970 година, како извршен секретар на списанието „Проблеми на лингвистиката“, всушност дејствувал како уредник. За дописен член на Академијата на науките на СССР бил избран на 26 декември 1984 година на Катедрата за литература и јазик, а академик на 23 декември 1987 година, член на Президиумот на Руската академија на науките (1992-1996 година). Странски член на МАНУ, САНУ и други словенски академии.
Бил на чело на Советскиот, а потоа и на Рускиот комитет на слависти (1986-1996), одиграл важна улога во воспоставувањето меѓународни односи на советската славистика по 1956 година. Бил претседател на управниот одбор на Меѓународната фондација за словенска литература и словенски култури. Член на голем број владини совети и комисии, вклучувајќи го и Советот за руски јазик при претседателот на Руската Федерација.
Во последните години од својот живот, бил претседател на советот на Руската хуманитарна фондација, главен уредник на списанијата „Лингивистички прашања“ и „Жива старина“ (обновено издание).
Семејство
Правнук на Лав Толстој, внук на вториот син на писателот - Иљја Лвович Толстој, син на Иљја Илич Толстој (1897-1970 година, поморски офицер од последната генерација дипломци на Поморскиот корпус ; по враќањето од емиграција - соработник професор на Московскиот државен универзитет, автор на првиот српскохрватски-руски речник во СССР).
Сопругата Светлана Толстаја (родена 1938 година ) била академик на Руската академија на науките, етнограф и словенски филолог. Нивните ќерки: Марфа (родена 1965 година) е лингвист, вработена во Институтот за славистика на Руската академија на науките, а Ана (родена 1971 година) е ТВ-водителка позната како Фјокла Толстаја.
Научна дејност
Н.И. Толстој беше основач на советската етнолингвистика. Во 1950-тите ги истражувал бугарските дијалекти во Бесарабија, Приазовје и Бугарија. Создал своја етнолингвистичка научна школа, заснована на огромен теренски материјал собран во дијалектолошките и етнографските експедиции во Полисје (во 1962-1986 година директно ги водел експедициите). Го иницирал создавањето на речникот „Словенски древности “.
Примо Леви
Примо Леви, Торино, — Торино, ) — италијанско-еврејски хемичар и писател. Автор е на два романи и неколку збирки со помали приказни, есеи и песни. Негови најпознати дела се Ако је ова човек (1947), опис на времето поминато во Аушвиц; и книгата Периодичен систем (1975) која Кралскиот институт на Велика Британија ја прогласил за најдобра научна книга на сите времиња.
Леви во логорот Аушвиц поминал 11 месеци пред да го ослободи Црвената армија.
А бре браќа Кукушани
„А бре браќа Кукушани“ — македонска народна песна, напишана од непознат автор кон крајот од преродбениот период или во периодот меѓу двете светски војни. Песната е посветена на Кукушани, кои што авторот ги прашува зошто тагуваат, за тие да објаснат дека стигнал глас за убиството на Гоце Делчев во село Баница, Сер, Егејска Македонија. Песната има ајдутски карактер.
Одлики
Песната е испеана од Васка Илиева, во 4/4 такт, во а-мол.
Текст
- А бре браќа Кукушани, а бре браќа Кукушани, што сте толку нажалени, нажалени натажени? Што сте толку нажалени, со очите насолзени?
- Как' да не сме нажалени, как' да не сме расплакани? Што се стори чудно чудо, чудно чудо во Баница.
Сношти гласои пристигнаа, сношти гласои пристигнаа, Гоце Делчев го убија, го убија во Баница.
Затоа сме нажалени, затоа сме расплакани, Гоце Делчев ни загина за правдини македонски!
Сојуз 90/Зелени
Сојуз 90/Зелени (Bündnis 90/Die Grünen) — зелена политичка партија во Германија, создадена со спојување на германската зелена партија (основана во Западна Германија во 1980 г.) и Сојуз 90 (основана во текот на револуцијата 1989-1990 г. во Источна Германија) во 1993 година. Нејзини водачи се Зимоне Петер и Џем Оздемир. На општите избори во Германија во 2013 година, партијата освоила 8,4% од гласовите и 63 од 630 можни места во Бундестагот.
Папа Дамас II
Дамас II (лат. Damasus PP. II; ? - 9 август 1048) — римски папа од 17 јули 1048 до 9 август 1048. Бил епископ на Бресанон. Бил назначен за папа по онесениот указ од страна на германскиот цар Хенрих III. Умрел во Палестрина од маларија. Погребан е во црквата Сан-Лоренцо-фуори-ле-Мура во Рим.
Буркау
Буркау (Burkau, Porchow) — општина во источниот дел на Саксонија, во округот Бауцен во Германија.
Географија
Буркау е во северниот дел на округот Бауцен во регионот богат со шуми, Горна Лужица. Оддалечен е околу 6 километри на север од градот Бишофсверда и 16 километри на запад од главниот град во округот - Бауцен. Германскиот автопат А4 помеѓу Дрезден и Герлиц е близу општината и има две директни врски со него. Во близина на ридовите на западна Лужица е и изворот на реката Шварце Елстер - еда од најважните реки во овој регион.
Историја
Во 1164, селото Буркау било спомнато за првпат во документ - други извори тврдат дека тоа се случило двесте години подоцна во 1312 - па така сè уште не е утврдено која е вистинската старост. Административната општина, која постои и денес била создадена во 1994, кога три порано независни општини одлучиле да се обединет - тие биле „Буркау“ (Burkau, Porchow), „Ухист ам Таухер“ (Uhyst am Taucher, Horni Wujezd) и „Клајнхенхен (Kleinhänchen, Maly Wosyk) со нивните помали делови: „Аушковиц“ (Auschkowitz, Wuckecy), „Гросхенхен“ (Großhänchen, Wulki Wosyk), „Јидлиц“ (Jiedlitz, Jedlica), „Нојхоф“ (Neuhof, Nowy Dwór), „Паневиц“ (Pannewitz, Panecy) и „Ташендорф“ (Taschendorf, Ledzborecy).
Знаменитости
Знаменитости во општината се стариот дворец во Паневиц, камената воденица и „Jiedlitzer Buchholzmühle“ во Бока и црквата на автопат од 1801 во класичен стил.
Сизез
Сизез — село во Албанија. Селото се наоѓа во областа Белград и општината Пошње.
123 п.н.е.
123 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 123. година пред новата ера, 123. од првиот милениум п.н.е., 23. од 2 век п.н.е. и четвртта од 120-тите п.н.е.
1575 во музиката
1575 година во музиката содржи некои значајни настани.
123 п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5385 и 5386 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4627 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3637 и 3638 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 630.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 123 година се протега во 2513 и 2514, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2573 и 2574 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 420. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 767 и 766 исламска година пред хиџра.
Кроствиц
Кроствиц (Crostwitz, Chrósćicy) — општина во центарот на германскиот округ Бауцен во Саксонија. Припаѓа на регионот Горна Лужица и е еден од центрите на Лужичките Срби во Саксонија.
History
Кроствиц првпат била спомената во 1225 како седиште на Henricus de Crostiz. Во 1945, лужичкосрпската Домовина повторно била основана овде, само 5 дена откако завршила војната во овој дел на Германија.
Население
Кроствиц се наоѓа во југозападниот дел на лужичката област и е еден од центрите на Лужичките Срби. Поголемиот дел од население говори лужички како први јазик и претежно се католици.
Миљенко Јерговиќ
Миљенко Јерговиќ (Miljenko Jergović, Miljenko Jergović), – босанскохерцеговски и хрватски писател и новинар. Неговите дела се преведени на дваесетина јазици. Член е на хрватскиот и босанскохерцеговскиот центар ПЕН.
Животопис
Јерговиќ е роден и израснал во Сараево каде дипломирал филозофија и социологија на Филозофскиот факултет на Универзитетот Сараево. Неговиот книжевен талент бил препознаен уште со неговата прва поетска збирка „Опсерваторија Варшава“ објавена во 1988 година, за која ја добил Горановата награда и наградата „Мак Диздар“. Подоцна објавува уште две збирки поезија. Во 1992 година почнал соработка со неделникот „Недељна Далмација“ како новинар и заменик-главен уредник. Во 1993 година се преселил во Загреб.
Творештво
Неговата прва, најпозната и најуспешна збирка раскази за хаотичниот секојдневен живот во завојуваната Босна и Херцеговина, „Сараевски Марлборо“, објавена во 1994 година, му обезбедила меѓународно признание. Делото било наградено со наградата за мир „Ерих-Марија Ремарк“ и наградата „Ксавер Шандро Ѓалски“. Оттогаш објавува раскази, есеи и романи со различна тематика, како и колумни и статии во бројни изданија на подрачјето на бившата Југославија.
Филм
Според книгата „Бјуик Ривиера“ во 2009 година бил снимен филмот „Бјуик Ривиера“ кој го режирал Горан Рушиновиќ, а сценариото било на Миљенко Јерговиќ и Рушиновиќ. Заедно со српскиот писател Марко Видојковиќ во 2009 година пропатувале по автопатот „Братство и единство“ возејќи Југо во документарниот филм „Дуго путовање кроз историју, хисторију и повијест“.
Жоан Кањелјас
Жоан Кањелјас Рејшак (Joan Cañellas Reixach; р. 30 септември 1986 во Санта марија де Палаутордера) — шпански ракометар кој игра за РК Кил и репрезентацијата на Шпанија. Додека играл во Мадрид, воедно студирал фармација во универзитетот „Комплутенсе“.
Кањелјас постигнал 50 голови а Шпанија на Европското првенство во 2014 во Данска. Бил најдобар играч на првенството.
NGC 3624
NGC 3624 — спирална галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3624 се споменува и како MCG 1-29-29, CGCG 39-114.
Откривање
Објектот е откриен на 27 декември 1827 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3624 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 3624 има привидни димензии од 0,9' х 0,6'.
Други поделби
Проучување на NGC 3624 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 34599. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 191; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 855. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1392.
Користена литература
Astronomical Objects (RNGC)"". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0)
Чукаре (Длапкин Дол)
Чукаре — археолошко наоѓалиште во кичевското село Длапкин Дол, Општина Кичево. Претставува населба од железното, хеленистичкото, римското и доцноантичкото време.Се наоѓа во непосредната близина на селото, од неговата северна страна, на висок рид што се издига над железничкиот мост и коритото на Мала Река. На врвот, кој има зарамнето плато со површина од 200 × 150 м, се зачувани остатоци од населба со одбранбен бедем ѕидан од камен и варов малтер. На површината се присутни фрагменти од керамички садови, градежен материјал и згура од топена железна руда. Керамиката според фактурата, изработката, типологијата и украсувањето е од различни временски и културни епохи. Наодите се чуваат во Музејот во Кичево.
Замокот на вкрстените судбини
Замокот на вкрстените судбини (италијански: Il castello dei destini incrociati) - книга на италијанскиот писател Итало Калвино. Првата верзија на книгата се појавила во 1969 година, а втората верзија била објавена во 1973 година.
Содржина
Книгата се состои од два дела:
Замокот на вкрстените судбини
Замокот: Еден патник, кој штотуку поминал низ густа шума, влегува во стар замок преполнет со гости. Патникот седнува да руча, но сфаќа дека онемел и дека сите присутни се, исто така, неми. Неспособни да зборуваат, гостите во замокот почнуваат да раскажуваат приказни служејќи се со карти за тарот.