cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Руско-украинска војна
Настапи во Харков
На 2 мај 2014 година избувнаа судири, кои прераснаа во масовни немири во градот Одеса. Избила тепачка меѓу проукраински граѓани, ултраси на фудбалските клубови Чорноморец и Металист од една страна и проруски сепаратистички активисти од друга страна. Конфронтациите започнаа во центарот на градот на улиците Грецкаја, Дерибасовскаја и Грецкаја, а подоцна се претворија во прогон на проруските активисти во поголемиот дел од центарот на градот поради нивната локација, Куликово поле. Токму таму, на Куликовското Поле, најмногу жртви имаше, особено, поради палењето на сепаратистичкиот штаб во Домот на синдикатите.
Во пресметката загинаа 48 лица, 247 беа повредени, 6 од нив загинаа од прострелни рани, други при пожар во зграда на синдикат.
Почеток на антитерористичката операција
На 17 март во Украина за прв пат беше објавена мобилизација со указ на в.д Претседателот на Украина О.В. Турчинов.
Помеѓу 12 и 14 април, терористите зазедоа голем број административни згради во градовите во регионот на Доњецк: Славјанск, Краматорск, Артемивск, Лиман, Дружкивка, Јенакијево, Макеевка, Мариупол, Хорливка, Харцизск, Киров Ждановка.
На 15 април, украинските трупи влегоа во Славјанск и Краматорск и ја презедоа контролата над аеродромите во овие градови. Од 16 април до 1 мај, терористите на „ДНР“ зазедоа административни згради во градовите Новоазовск, Сиверск, Комсомолск, Красноармејск и Родинске. На 28 април, во Луганск, сепаратистите го објавија создавањето на Луганската Народна Република и почнаа да ги заземаат административните згради во регионот Луганск. За периодот од 28 април - На 2 мај беа заробени: Станица Луханска, Луганск, Красни Луч, Первомаиск, Алчевск, Антрацит, Свердловск, Стаханов.
На 11 мај се одржаа псевдореферендуми за независноста на „ДНР“ и „ЛНР“. Според нив, за независност гласале 89,07 лица % и 96,2 % соодветно.
На 22 мај беше нападнат кампот за антитерористичка операција (АТО) кај Волноваха, сепаратистите и нанесоа неочекуван удар на украинската армија ноќе, а 18 војници беа убиени.
На 26 мај се случи битката за аеродромот во Доњецк, тоа беше првата голема успешна операција на силите АТО, со помош на авиони и слетување, беа убиени до 300 сепаратисти, додека украинската армија не претрпе никакви загуби. На 4 јуни силите на антитерористичката операција целосно го ослободија од терористите областа Лиман во Доњецк.
На 13 јуни, украинските трупи го ослободија Мариупол. На 14 јуни, сепаратистите собориле ИЛ-76 на Вооружените сили на Украина, кој превезувал војници на аеродромот во Луганск, при што загинале 49 лица, вклучително и екипажот на авионот. Истиот ден беа извршени бројни терористички напади на контролни пунктови на силите на антитерористичката операција, при што беа убиени 6 војници. Вкупно во текот на денот се загубија 55 лица, што е најголемата воена загуба во Украина од независноста.
Подготовките за примирје започнаа на 19 јуни, а главните сили за антитерористичка операција беа ставени под контрола на државната граница на Донбас, што всушност беше направено до вечерта.
Едностран прекин на огнот (20-30 јуни 2014)
На 20 јуни Петро Порошенко нареди прекин на непријателствата на териториите окупирани од терористите, а беше објавено примирје од 22:00 часот на 20 јуни до 10:00 часот на 27 јуни 2014 година. Во презентираниот план „прекин на огнот“ имаше 15 задолжителни точки за негово спроведување.
За време на примирјето загинаа 27 украински безбедносни сили, а 69 беа ранети. Вкупниот број на сепаратистички напади врз позициите на АТО - 108 пати, особено терористите пукаа врз позициите на украинската војска на височините на Карачун, Краматорск, Амвросиевка и Рубижне , милитантите на „ДНР“ ја зазедоа воената единица на Вооружените сили 3004, сместена во Доњецк. , и собори Ми-8, при што загинаа 9 украински војници, вклучително и 3 членови на екипажот.
За време на едностраното примирје беа разменети 10 заложници.
По состанокот на Советот за национална безбедност и одбрана, Петро Порошенко донесе одлука за продолжување на едностраното примирје од 27 на 30 јуни. Одлуката предизвика широко распространето бес во општеството, армијата и волонтерските баталјони.
Продолжување на антитерористичката операција
Со одлука на Советот за национална безбедност и одбрана, АТО беше обновен, во раните утрински часови на 1 јули 2014 година, украинската војска изврши воздушни и артилериски напади врз позициите на терористите во Славјанск, Краматорск, Луганск и други точки, беа нападнати вкупно 120 претходно истражени.
Во текот на 1 јули се случија тенковски битки во близина на Карливка и Доњецк, во Доњецк беше нападнат регионалниот полициски оддел на Доњецк, кој претходно се приклучи на ДНР , а терористичките минофрлачи истрелаа врз украинските позиции во близина на Славјанск. Словенската ТВ кула на планината Карачун.
Утрото на 2 јули, силите за антитерористичка операција влегоа во Луганск, започна битката за градот. Многу сепаратисти и се предадоа на украинската војска. 20 тенкови и 122 единици оклопни возила им биле доставени на милитантите на ЛПР од Русија, се знаело и дека се предадени 10 единици БМ-21 „Хаил“.
Во битките кај Славјанск и Николаевка, на 3 јули беа уништени 6 бази на терористи, загуби - најмалку 150 лица од украинската војска - 2 загинати и 4 ранети.
На 5 јули, по поразот во Николаевка, терористите се повлекоа од Славјанск, украинските трупи го окупираа градот, го кренаа знамето на Украина. Сепаратистичките колони се повлекле од Краматорск, околу 1.000 милитанти, и заедно со колоната на Гиркин се преселиле во Доњецк. Истиот ден, Краматорск, Дружкивка и Костијантинивка беа ослободени од терористите. Сепаратистичките сили ги фрлија сите свои сили во одбраната на Доњецк, Луганск и Хорливка, оставајќи ги другите населби.
На 10 јули, силите за антитерористичка операција извршија серија успешни воздушни напади врз позициите на терористите, уништија околу 100 милитанти, 2 тенкови и инсталацијата „Град“, а за време на офанзивата го ослободија Сиверск. Главните епицентри на борбите биле Доњецк и Луганск.
На 11 јули, проруските сепаратисти пукаа врз БМ-21 Град од кампот на антитерористичката операција во близина на селото Зеленопиља во Луганската област. Во нападот загинаа 19 украински војници, а 93 беа ранети. Како одговор, украинската војска изврши серија воздушни напади, уништувајќи бројни терористички бази и колони. Во текот на денот беа извршени вкупно 16 летови, а беа убиени околу 1.000 милитанти.
На 15 јули, во близина на селото Изварине, силите на антитерористичката операција беа гранатирани со гранати, при што загинаа осум лица. Руски воздушен напад уништи куќа во Снижне, регионот Доњецк. Во нападот загинаа 11 лица.
На 16 јули, руски ловец МиГ-29 собори украински јуришен авион.
На 17 јули, руските сили за противвоздушна одбрана соборија патнички Боинг 777 на летот МХ17 Амстердам - Куала Лумпур од инсталацијата Бук-М САМ, при што загинаа сите 298 луѓе во него. Соборувањето на Боингот предизвика нов бран меѓународни санкции од Западот против Руската Федерација.
Во август 2014 година, Руската Федерација распореди неколку баталјонски тактички групи во близина на Луганск за да го пробијат украинското опкружување околу градот. Баталјонските тактички групи беа формирани врз основа на 104. воздушно-десантни јуришни полкови и 234. воздушно-десантен јуришен полк на 76-та воздушна јуришна дивизија Псков, моторизирани пешадиски бригади од 15 ОМСБР, 18 ОМСБР, 71 ОМСБР, 713 ОМСБР, 71. Моторизираните пешадиски единици на 200-та бригада користеа тенкови Т-72Б3, а 136-та бригада - Т-90А.
На крајот на август, околу 1.500 доброволни единици и одреди на вооружените сили се обидоа да се пробијат до важната раскрсница Иловајск, но Русија ги искористи своите редовни трупи, опкружувајќи, убивајќи и заробувајќи голем број непријателски трупи (од 229 до 459, според според различни проценки).бранители на Украина.
Искористувајќи го поразот на единиците на вооружените сили на Украина во близина на Иловајск, руските единици напредуваа на запад и, особено, ја зазедоа областа Телманив со брегот на Азовското Море до Мариупол.
Овие настани набрзо станаа една од причините за заклучувањето на 5 септември 2014 година стр. Минск договори за привремен прекин на огнот на фронтот и почеток на политичко решение.
Текот на конфронтацијата во 2016-2020 година
На 14 февруари 2018 година, окупаторските трупи на Руската Федерација на Крим ги отстранија контролните пунктови на контролните пунктови. На 15 февруари 2018 година, за време на вежбите за воздушна одбрана на Вооружените сили на Украина од страна на силите и средствата на Вооружените сили на Украина, дејствата на воздушната компонента на Вооружените сили на Руската Федерација долж Источната воздушна граница на Украина беа засилени.
Борбени и бомбардери на земјата на агресорот летаа од аеродромите Курск, Милерово, Гвардијске и Саки со максимален пристап до државната граница на Украина и линијата за демаркација. Дополнително, група стратешки бомбардери Ту-95 придружувани од пар ловци Су-30 полетаа во воздушниот простор на Крим и разработија условни лансирања на крстаречки ракети во правец на континентална Украина.
Во попладневните часови на 22 март 2018 година, силите и средствата на украинската воздушна одбрана се доведени во борбена готовност по провокацијата на руските авиони во регионот на Црното Море. По втор пат за еден месец провокативни дејствија се забележани од воздушната компонента на воздушните и вселенските сили на Руската Федерација, долж источната и јужната воздушна граница на Украина. Откако беше идентификувана закана од земјата на агресорот, сите идентификувани сили и средства за противвоздушна одбрана беа ставени во борбена готовност за одбивање во случај на употреба на авиони на Военото воздухопловство на Руската Федерација. Руски ловци и бомбардери полетаа од аеродромите Шајковка, Кримск и Белбек со максимален пристап до државната граница на Украина, линијата на разграничување меѓу копното на Украина и Автономната Република Крим, како и приближување до 40 километри до брегот од од другата страна.лета по брегот на Романија, Република Бугарија и Република Турција. Дополнително, група стратешки бомбардери со долг дострел Ту-22, со целосна муниција, придружувани од пар ловци Су-30 полетаа во воздушниот простор на Крим, Азовско и Црното Море за да изработат одредени условни задачи за извршување на удари. Според извештајот, ваквите дејствија на авијацијата на Руската Федерација се предизвикани првенствено од реакцијата на следната фаза на командно-штабна обука во воздухопловните сили и условно да се разработи блокадата на Босфорот.
30 април - според Законот на Украина системот на мерки предвидени од АТО беше дополнет со збир на воени и специјални организациски и правни мерки на ООС, општата команда премина од СБУ до Заедничкиот оперативен штаб на вооружените Силите на Украина под Генералштабот на вооружените сили. Генерал-полковник Серхиј Најев беше назначен за прв командант здружените сили во Донбас.
Инцидент во Керченскиот теснец
На 25 ноември 2018 година се случи битката кај Керченскиот теснец, во која MBAC-ите Бердјанск, Никопол и шлеперот Јани Капу извршија планиран премин од пристаништето Одеса до пристаништето Мариупол во Азовското Море. Реморкерот „Јани Капу“ бил погоден од рускиот пограничен брод „Дон“. Потоа, кога ја напуштија зоната од 12 милји, чамци на ФСБ на Руската Федерација отворија оган врз бродска група на поморските сили на вооружените сили на Украина.
Ескалација на руската агресија
На крајот на март - на почетокот на април 2021 година, руската војска префрли голем број оружје и опрема од западна и централна Русија, како и од Сибир, на окупираниот Крим и центарот за обука Погоново за 17 км јужно од Воронеж. Специјалисти од Џејн разузнавачката група идентификуваа четиринаесет руски војници од Централниот воен округ кои се преселиле под руско-украинската граница, нарекувајќи го најголемото непријавено воено движење од инвазијата Крим во 2014 година. Врховниот командант на вооружените сили на Украина Руслан Хомчак рече дека Русија распоредила дваесет и осум баталјонски тактички групи долж границата и дека се очекува да бидат испорачани дваесет и пет, вклучително и во регионите Брјанск и Воронеж на Русија (Западен Воен округ). Следниот ден, руската државна новинска агенција ТАРС објави дека 50 од нејзините 15.000 БТГ биле собрани за обука во Јужниот воен округ, кој го опфаќа окупираниот Крим и се граничи со зоната на конфликтот Донбас. Од 9 април, шефот на државната гранична служба на Украина процени дека 85.000 руски војници веќе се на Крим или во рок од 40 км од украинската граница.
Претседателот на Украина Володимир Зеленски разговараше со американскиот претседател Џо Бајден и ги повика членките на НАТО да го забрзаат движењето на Украина кон членство во алијансата. Портпаролот на Кремљ увери дека руските воени движења не претставуваат закана, но рускиот официјален претставник Дмитриј Козак предупреди дека руските сили можат да дејствуваат за да ги „заштитат“ руските граѓани во Украина и секоја ескалација на конфликтот ќе значи „почеток на крајот на Украина“. - „не истрел во нога, туку во лице“. Во тоа време, околу половина милион луѓе во самопрогласените ДНР и ЛНР добија руски пасоши. Русија ја одби поканата од Украина да учествува на состанокот со Франција, Германија и ОБСЕ. канцеларка Ангела Меркел го повика рускиот претседател Владимир Путин да ја спречи растечката воена закана. Портпаролката на Белата куќа на САД, Џен Псаки, на почетокот на април 2021 година објави дека концентрацијата на руски војници на границата со Украина е најголема од 2014 година.
На 24 март, претседателот на Украина Зеленски го потпиша Указот № 117/2021, кој ја одобрува „стратегијата за деокупација и реинтеграција на привремено окупираната територија на Автономната Република Крим и градот Севастопол“.
На 17 април, ФСБ го приведе Олександр Сосонјук, генерален конзул на Украина во Санкт Петербург, под обвинение за шпионажа, обвинувајќи го Сосонјук се обидел да добие доверливи информации од бази на податоци. Руското Министерство за надворешни работи соопшти дека го повикало вршителот на должноста на Украина Васил Покотил и му кажал дека Сосонјук мора да ја напушти земјата до 22 април. Министерството за надворешни работи на Украина подоцна изјави дека Сосонјук бил приведен неколку часа пред да биде ослободен. Министерството за надворешни работи, исто така, протестираше против притворот на Сосоњук и ги отфрли обвинувањата против Русија, додавајќи дека ќе го протера „високиот дипломат на руската амбасада во Киев“ како одговор на „провокацијата“ во рок од 72 часа од 19 април.
На 22 април, рускиот министер за одбрана Сергеј Шојгу најави намалување на вежбите со враќање на војниците во базата до 1 мај, но оставање на опремата во базата за обука Погоново за годишните вежби со Белорусија во септември 2021 година.
Во септември 2021 година, Украина спроведе воени вежби со силите на НАТО. Кремљ предупреди дека проширувањето на воената инфраструктура на НАТО во Украина ќе ги премине „црвените линии“ за претседателот Путин Во септември, речиси 200.000 руски војници учествуваа во големата заедничка руско-белоруска воена вежба „Запад 2021“, фокусирана на „Западната стратешка насока“, како што го нарекува рускиот Генералштаб.
Во ноември 2021 година, руското Министерство за одбрана го нарече распоредувањето на бродови на американската морнарица во Црното Море „закана за регионалната безбедност и стратешката стабилност“. Во соопштението на министерството се вели: „Вистинската цел на американската акција во регионот на Црното Море е да се проучи театарот на операции во случај Киев да се обиде насилно да го реши конфликтот на југоисток“.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски на 13 ноември изјави дека Русија повторно собрала 100.000 војници во пограничната област, повеќе од проценките на САД на околу 70.000. На почетокот на ноември, извештаите за засилување на руската војска ги поттикнаа американските власти да ја предупредат ЕУ дека Русија може да планира да ја нападне Украина. Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, ги отфрли обвинувањата дека Русија се подготвува да ја нападне Украина. Тој ја обвини Украина дека „планира агресивни акции против Донбас“. Песков го повика НАТО да престане да ја „концентрира својата воена тупаница“ на границите на Русија и да престане да ја вооружува Украина со модерно оружје.
На 26 ноември, претседателот Зеленски ја обвини Русија дека го поддржува планот за соборување на неговата влада. Русија ги негираше неговите обвинувања.
На 1 декември Русија ја обвини Украина дека распоредила половина од нејзината армија - околу 125 илјади војници - во Донбас да се спротивстави на проруските сепаратисти. На 3 декември, претседателот Путин ја критикуваше Украина за користење на беспилотно летало Bayraktar TB 2 од турско производство против проруските сепаратисти во Донбас, велејќи дека тој потег ги прекрши мировните договори од Минск. На 9 декември, Русија ја обвини Украина дека преместува тешка артилерија на линијата на фронтот, каде што руските окупациски сили се бореле против украинските сили. Началникот на рускиот Генералштаб Валериј Герасимов изјави дека испораката на [НАТО] за Украина со хеликоптери, беспилотни летала и авиони ги турка украинските власти на остри и опасни чекори. Сите провокации на украинските власти со насилно решавање на проблемите на Донбас ќе бидат потиснати“.
Соединетите Американски Држави проценуваат дека Русија може да собере 175.000 војници за да ја нападне Украина Министерот за одбрана на Украина Олексеј Резников даде изјава дека „имаме 250.000 официјални војници, 400.000 ветерани и 200.000 резервисти. 175 илјади (не) се доволни за да одат во Украина“. Резников исто така рече дека Русија би можела да изврши голем напад врз Украина кон крајот на јануари 2022 година.
Соединетите Американски Држави ја обвинија Русија дека испраќа диверзанти во Украина за да спроведат „операција со лажно знаме“ што ќе создаде изговор за руската инвазија на Украина. Рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров ги отфрли обвинувањата „целосна дезинформација“ од страна на САД. Кремљ постојано негираше какви било планови за инвазија Украина. На 15 февруари 2022 година, Русија објави дека повлекла дел од своите војници од украинската граница, што некои го гледаа како обид за деескалација. Сепак, ситуацијата остана неизвесна. Потегот на Русија предизвика сомнеж кај западните лидери, кој се интензивираше по сајбер нападот врз Украина, за кој се верува дека го организира Русија, истиот ден. Американскиот претседател Џо Бајден не беше сигурен дека Русија нема да изврши инвазија и ги повика сите Американци во Украина веднаш да се евакуираат. Полскиот министер за надворешни работи Збигњев Рау ја посети Москва за да разговара за актуелната ситуација со уште еден обид да се спречи војна. Некои извори тврдат дека руските војници уште повеќе се доближиле до границата со Украина, биле обезбедени медицински материјали и биле на позиции за гаѓање.
На 17 февруари 2022 година, зградата на украинската градинка беше гранатирана со артилерија. Беше изразено сомневање дека гранатирањето го извршиле руски војници. Никој не загинал во гранатирањето, а Москва негираше вмешаност во инцидентот. Западните лидери предупредија дека гранатирањето може да биде операција со „лажно знаме“ што Русија би можела да ја искористи за да ја оправда инвазијата на Украина.
На 22 февруари 2022 година, САД и Велика Британија објавија дека ќе воведат санкции против Русија во наредните денови. Ова се случи еден ден откако Путин објави дека официјално ги признава „ДНР“ и „ЛНР“ како независни региони и почна да распоредува војници во овие делови на источна Украина. Путин тврдеше дека присуството на повеќе руски сили е едноставно за одржување на мирот, но тоа предизвика сериозна реакција кај светските лидери. Истиот ден, претседателот на Украина Володимир Зеленски изјави дека ќе размисли за прекин на дипломатските односи на Украина со Русија.
На 23 февруари 2022 година, претседателот на Украина Володимир Зеленски прогласи вонредна состојба од 30 дена за цела Украина, освен за регионите Доњецк и Луганск, кои се во вонредна состојба од 2014 година.
Инвазија 2022 година
На 21 февруари 2022 година, со декретот на Владимир Путин се признаваат терористичките квазидржави „ДНР“ и „ЛНР“ како независни државни субјекти, официјално е воведена редовната армија на територијата на Украина и потпишан е Договорот за пријателство, соработка и взаемна помош со таканаречените „ДНР“ и „ЛНР“.
Вечерта на 23 февруари 2022 година, водачите на „ДНР“ и „ЛНР“, Денис Пушилин и Леонид Пасичник, апелираа до Владимир Путин за воена помош.
24 февруари 2022 година околу 5 часот. Утрото Владимир Путин и објави војна на Украина. Во исто време, руските трупи започнаа интензивно гранатирање на единиците на украинските вооружени сили на исток, ја преминаа североисточната граница и истрелаа ракети и бомби врз аеродроми и складишта за оружје речиси низ цела Украина. Врховната рада на Украина едногласно го одобри воведувањето на воена состојба. Поголемиот дел од денот низ цела Украина се слушаа сирени за воздушен напад. ИКТ инфраструктурата во Украина е влошена како резултат на сајбер напади и бомбардирања од страна на руската армија. Беа окупирани неколку украински градови и згради, вклучително и атомската централа Чернобил. Сепак, според претставник на американската одбрана, руската армија „се соочува со поголем отпор“ (особено во правец на Киев), „отколку што очекуваа“.
Меѓународна реакција на руската вооружена агресија
Во октомври 2021 година, Самитот Украина-ЕУ потврди дека ќе продолжи да ја нарекува Русија агресор за нејзините акции против Украина и дека Русија е одговорна за настаните во Донбас и нарушувањето на примирјето. Страните ја истакнаа важноста од целосно спроведување на договорите од Минск, нагласувајќи ја „одговорноста на Русија како страна во конфликтот“.
Ѕид проект
Со цел да се зголеми нивото на безбедност на копнената граница меѓу Украина и Руската Федерација, на 3 септември 2014 година, премиерот на Украина Арсениј Јацењук го претстави проектот за утврдување „Ѕид“ (Европски ѕид). На 10 септември проектот беше одобрен од претседателот на Украина Петро Порошенко. Проектот предвидува изградба на 2 одбранбени линии, околу 1.500 километри ровови и премини, повеќе од 8.000 ровови за опрема, повеќе од 4.000 копани и неексплозивна бариера долга 60 километри. Во врска со контролата на дел од граничната територија на Украина од илегални вооружени проруски формации и руски војници, проектот се спроведува во две фази: во првата фаза изградба на утврдувања на украинско-руската граница во Чернихив, Суми и Харков региони ; на секунда - во регионите Луганск и Донецк. Од 1 октомври, според Државната гранична служба на Украина, се спроведува првата фаза од проектот Ѕид.
Човечки жртви
Од 31 јануари 2021 година, според Канцеларијата на Високиот комесаријат за човекови права на ОН, вкупниот број на жртви е 42-44 илјади луѓе, од кои 13.100-13.300 загинале, а 29.500-33.500 биле повредени. Во оваа бројка се вклучени 3.375 цивили. убиени и 7.000-9.000 ранети, околу 4.150 убиени и 9.700-10.700 ранети украински војници и околу 5.700 убиени и 12.700-13.700 ранети проруски милитанти. Меѓу загинатите има и убиени директно од воени дејствија и како резултат на невнимателно ракување со оружје и експлозиви, сообраќајни несреќи, болести додека служат во зоната на конфликтот, како и убиства и самоубиства.
Окупација на територии
Од 2019 година, Русија окупираше околу 7 % од територијата на Украина.
Еколошки последици
Ова е најмалку проучуваната тема денес. Сепак, има повеќе од илјада извори на јонизирачко зрачење (IRS) на Крим и окупираниот дел на Донбас.
Одлики на ситуацијата од SNRCU: „На територијата на Украина од 2014 г. имало 11.784 радионуклидни извори на јонизирачко зрачење. Пред нејзината нелегална анексија од страна на Руската Федерација, 296 од нив беа во Автономната Република Крим. Како резултат на воената агресија на Руската Федерација и непријателствата во источна Украина, во отсуство на државна регулаторна контрола на јадрената и радијационата безбедност, на територијата на ОРДЛО се најдоа 73 економски субјекти кои користеа 1.192 единици затворен радионуклид IRS. Од септември 2014 г Во окупираниот дел на Доњецката област имало 914 радионуклиди IRS, во неконтролираните области на регионот Луганск - 278 радионуклиди IRS...».
Постои опасност од еколошка катастрофа во Донбас како резултат на поплавување на рудникот Млад комунард (Јунком) (тука 1979 г. Тест за употреба на јадрена експлозија за потребите на индустријата за јаглен се одржа во 2006 година), предизвикана од вооружената агресија на Руската Федерација, која ќе биде еколошка катастрофа за цела Европа.
Дополнително, опасноста за животната средина претставува и ненадлежните одлуки на окупациската управа за затворање на рудници без да се води сметка за опасноста од навлегување на рудната вода во водоносни слоеви и над голем број складишни капацитети (депонии) на високотоксични материи. „Пред почетокот на воениот конфликт во Донбас имаше 4.240 потенцијално опасни објекти (ПНО), вклучувајќи 227 рудници, 174 хидраулични објекти, 784 бензински пумпи, 15 каменоломи, 13 железнички станици, 128 мостови и надвозници, 18 главни цевководи, 4 нафта. полиња. Статус на експлозив имале 2160 објекти, 24 - зрачење, 1320 година - оган-, 176 - хидродинамика, 34 - биолошки и 334 - хемиски опасни. Денес, експертите идентификуваа 176 PNO, од кои 99 се наоѓаат на неконтролирана територија.
Проценки и класификација на војната
На 27 јануари 2015 година, Врховната Рада на Украина во својата резолуција апелираше до меѓународните организации да ја признаат Русија како земја агресор, истакнувајќи го продолжувањето на воената агресија врз Украина од страна на Руската Федерација.
Стокхолмс-Тидниген
Стокхолмс-Тиднинген (што значи Стокхолм тајмс на англиски) бил утрински весник на шведски јазик објавен во Стокхолм, Шведска, помеѓу 1889 и 1984 година со прекин од 1966 до 1981 година. Тој бил еден од главните дневни весници во земјата заедно со Дагенс Нихетер и Афтонбладет во 1960-тите.
Историја и профил
Стокхолмс-Тиднинген бил основан од Андерс Јерлинг во 1889 година. Весникот бил со седиште во Стокхолм. Во својата рана фаза имаше три изданија: утринско, вечерно и провинциско издание. Меѓутоа, во 1890 година продолжиле само две изданија.
Со цел да се добие поголема читателска публика, цената на Стокхолмс-Тиднинген беше задржана ниска, а неговата содржина вклучувала популарни и концентрирани вести. Весникот имаше тираж од 10.000 примероци во 1890 година и 42.000 примероци во 1894 година. Во 1900 година има тираж од повеќе од 100.000 примероци. Така, тој станал првиот шведски весник кој го надмина тој обем на тираж и бил првиот весник со масовен тираж во земјата. Весникот го задржа високото ниво на тираж во 1920-тите.
На 19 септември 1931 година, Стокхолмс Дагблад се споил со Стокхолмс-Тидинген. Весникот заедно со Стокхолмски Дагблад, Свенска Дагбладет и Афтонбладет го купи Торстен Кројгер. Поточно, тој стана сопственик на Стокхолмс-Тидинген и Афтонбладет во 1932 година И двата труда ја поддржуваа Либералната партија под сопственост на Кројгер до 1956 година кога тој ги продаде на шведската конфедерација на синдикати.
По промената на сопственоста, Стокхолмс-Тиднинген стана поддржувач на социјалдемократскиот став. Е.Б. Ринман, Свен О. Андерсон и Андерс Јохансон се меѓу главните уредници на дневниот весник. Елсе Клин објавувал написи поврзани со модата во весникот од 1910-тите до 1950-тите под името на Гвен.
Во 1966 година, непосредно пред своето прво затворање, Стокхолмс-Тидинген го смени својот формат на таблоид за да го зголеми својот тираж, а Гунар Фредриксон бил назначен за главен уредник. Сепак, овие промени не функционирале и трудот престанал да се објавува на 27 февруари 1966 година.
Во октомври 1981 година, Стокхолмс-Тидинген бил повторно објавен и бил во сопственост на Социјалдемократската партија. Сепак, таа била затворена во 1984 година.
Вангел Нечевски
Вангел Нечевски - Тунелот (Битола, 17 март 1922 – Битола, 16 октомври 2006) — македонски комунист, учесник во НОВ, народен херој. За народен херој бил прогласен на 20 декември 1951 година.
Животопис
Вангел Нечевски е роден во Битола во работничко семејство. Уште како млад се вработил во тутунската станица во Битола. По окупацијата на Југославија во Втората светска војна, Нечевски се вклучил во СКОЈ. Веднаш се вклучил во акциите на месната партиска организација за растурање на пропаганден материјал, собирање на оружје и вршење на курирски должности.
По војната
По Војната работел во ОЗНА. Потоа вршел други политички и државни должности во Битола и во Македонија. По пензионирањето, бил претседател на Сојузот на борци од НОВ и претседател на Матицата на иселениците во Битола.
За народен херој бил прогласен на 20 декември 1951 година.
Дрвенест тутун
Дрвенест тутун (лат. Nicotiana glauca), се нарекува и синапово дрво или бразилски дрвест тутун. Листовите стојат на стебленцето со петиоли (многу други видови тутун имаат сесилни листови), и листовите и стеблата не се нити влакнести, нити лепливи како кај Nicotiana tabacum. Расте повисоко од 2 м.
Растението е со потекло од Боливија и Аргентина, но се има натурализирано на југозападот на САД, и таму е обичен коров. Се користи како лековита билка.
Народна република
Народна република е термин кој се додавал на името на државата со комунистички систем на управување за да се изрази нејзината независност. Мотивацијата за употреба на ваков термин лежи во мислењето на владеачката елита дека државата е управувана од народот и за неговите интереси.
Такви држави биле сите комунистички држави од Источна Европа, вклучително и Македонија и останатите поранешни југословенски држави, иако последните се именувале за краток период кога го смениле името во „социјалистичка република“. Останатите држави (без југословенските) го задржале терминот сè до 1990-те кога системите на управување се промениле, официјално, во демократски.
Личен сојуз
Личен сојуз означува комбинација во која две различни држави се управувани од истиот монарх, додека нивните граници, закони и интереси остануваат раздвоени. Личниот сојуз не треба да се меша со федерацијата, која во меѓународното право настапува како единствена држава.
Личните сојузи може да настанат од различни причини, од принцеза која е омажена за крал на друга земја, па потоа го наследува престолот во својата земја, поради што нивното дете ги наследува обете круни, па сѐ до анектирање на едно кралство од друго, каде монархот се прогласува за крал на двете земји.
Бидејќи претседателите на републиките се бираат на избори од гласачите во своите земји, личниот сојуз е феномен кој се однесува само на монархиите. Со опаѓањето на бројот на монархиите во 20. век, личните сојузи стануваат сѐ поретки. Денес најзначаен пример на личен сојуз е Комонвелтот, кајшто британскиот монарх е истовремено и крал на повеќето членки на Комонвелтот, претставен во тие земји преку Генерален гувернер.
Професорство по математика „Раус Бол“
Професорство по математика „Раус Бол“ — професорско место во одделот за математика на универзитетот во Кембриџ и на универзитетот во Оксфорд. Двете работни позиции биле основани во 1927 година како наследство од математичарот Раус Бол. Во Кембриџ, овој аманет бил направен со „надеж (но не правејќи го на кој било начин во вид на услов) дека може да биде изводливо за професорите и читателите да вклучи во историски и филозофски аспекти на темата во неговите или нејзините предавања и третмани“.
Список на Раус Бол професори во Оксфорд
Катедрата во Оксфорд била основана со оставина од 25.000 фунти и првично била рекламирана од Универзитетот како Катедра по математичка физика. Професорот Rouse Ball сега е домаќин на Математичкиот институт на универзитетот.
Едип
Едип (старогрчки: Οἰδίπους; латински: Oedipus) — херој од старогрчката митологија, син на кралот Лај и Јокаста, бил владател на Теба.
Животот на Едип
Според митот, на тебанскиот крал Лај претскажувачите му претскажале дека синот што ќе му се роди ќе му донесе голема несреќа: ќе го убие него и ќе се ожени за својата мајка. Лај, за да го избегне пророштвото, кога се родил Едип наредил да го однесат и да го остават на планината Китерон. Едип останал жив и го одгледале Полиб и Меропа за кои тој верувал дека му се татко и мајка. Кога пораснал, на една гозба, некој пијан гостин му кажал дека луѓето што ги смета за родители, не му се татко и мајка. Сакајќи да ја дознае вистината, Едип отишол во светилиштето Делфи. Штом слушнал дека ќе го убие татка му и дека ќе се ожени за својата мајка, мислејќи дека они ешто го одгледале се неговите родители, тој не се вратил дома за да не се исполни претскажувањето. Наспроти тоа, Едип упатил кон Теба и случајно се судрил со Лај на еден крстопат. Во кавгата, Едип го убил кралот Лај, без да знае дека му е татко. Потоа, тој отишол во Теба, каде со својата бистрина и поникливост ја одгатнал загатката што ја поставила сфингата: „Двоножно и четириножно оддава еднакви звуци;
а и со три нозе; менува става сал тоа од сите
коишто се движат по земја, во воздух, или, пак, во море;
сепак, додека потпрено на четири нозе оди
тогаш баш телото негово најмала брзина има“. Одговорот на гатанката што го кажал Едип гласел: „Злокрила сфинго, музо на Мрија, нерадо макар,
слушни ја мојата реч - тоа ќе биде твој крај:
Загатнуваш човек, којшто, кога се движи по земјата,
прво - во телото слаб, тој четириножник е;
стар пак, се потпира с бастун ко с трета нога да оди,
грпка носејќи на врат, стуткан во старечки грч“.
Точниот одговор на Едип значел крај и за Сфингата, која сама скокнала во бездната, во која претходно ги фрлила сите луѓе што се обиделе да ја одгатнат загатката и не успеале. За награда што го спасил народот од поморот, Едип го добил престолот и раката на кралицата Јокаста (во „Одисејата“ наречена Епикаста), вдовицата на кралот Лај и неговата мајка. Со неа, Едип имал четири деца: Антигона, Исмена, Полинејк и Етеокле. По повеќе години среќен живот се појавил страшен помор во Теба. Едип сакал да го открие виновникот за гневот на боговите кои немилосрдно го казниле градот. Кога дознал дека тој е виновникот, т.е. дека е таткоубиец и родоскверник, самиот си ги ископал очите, а жена му - мајка му, Јокаста, се обесила. Според патописецот Павзанија, гробот на Едип се наоѓал во Атина, во дворот на Ареопагот.
Едип како тема во уметноста
Митот за Едип му послужил на Софокле како содржина за трилогијата: „Кралот Едип“, „Едип на Колон“ и „Антигона“. Исто така, една поема на ирскиот поет Вилијам Батлер Јејтс се вика „Едип во Колон“ (Oedipus at Colonus).
Нинослав Марина
Биографија
По завршувањето на студиите на „Факултетот за електротехника“ - при УКИМ Скопје, докторската дисертација ја одбранил на „Федералната школа за политехника од Лозана“ (École Polytechnique Fédérale de Lausanne, EPFL) во 2004 година. Докторскиот труд на Марина се однесува на примената на информатичката теорија во безжичните комуникации, а истиот е реализиран во партнерство со „Истражувачкиот центар на Нокиа“ во Хелсинки. Од 2005 до 2007 година, Нинослав Марина работи како директор за истражување и развој во „Совун технологии“ (Sowoon Technologies). Од 2007 до 2008 година, Марина работи како визитинг истражувач на „Универзитетот на Хаваи“ (University of Hawaii) во Маноа. Во 2008 и 2009 година, Марина работи како пост-докторски истражувач на „Универзитетот во Осло“ (University of Oslo). Во периодот 2010 до 2012 година, Нинослав Марина е визитинг пост-докторски истражувач соработник на „Универзитетот Принстон“ (Princeton University ), и сè уште ја има споменатата позиција.
Научни достигнувања
Професор Марина држел предавања на дваесет универзитети низ светот, вклучувајќи ги САД, Јапонија, Велика Британија, Израел, Русија, Бразил, Хонгконг, Норвешка, Финска, Португалија и Чешка. Марина бележи одлични постигнувања и искуство во обезбедување на пристап до финансиски средства преку користење на јавни инструменти за финансирање на комерцијални и научни истражувачки проекти, како: „Швајцарската комисија за технологија и иновации“ ; „Швајцарската национална фондација за наука“; „Европската комисија“ и „Европската вселенска агенција“. Марина бил ангажиран како експерт за евалуација и рецензент во рамките на 6-тата и 7-мата рамковна програма на Европската комисија. Д-р Марина е член на „Институтот за електро и електронички инженери“ (Institute of Electrical and Electronics Engineers - IEEE), и е еден од соосновачите на „Македонската секција на Друштвото за теорија на информации“ при Институтот за електро и електротехнички инженери.
Среќко Петрушевски - Пужаљка
'''Среќко Д. Петрушевски - Пужаљка''' (  ―  во ) — македонски партизан, револуционер, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнува од сиромашно семејство. Основно училиште завршил во својот град. Подоцна изучил чевларски занает, а работел во мелниците во Куманово и Скопје, а некое време бил и монополски работник во Куманово. Активно работел во друштвото „Абрашевиќ“, во чии секции свирел на прим и други инструменти. Бил на чело на 27-мартовските демонстрации, што биле организирани против фашистичката оска Рим — Берлин — Токио. Уште тогаш се истакнувал со особена револуционерност. На 12 октомври, 1941 година стапил во Кумановскиот одред. По растурањето на одредот се приклучил на Првиот скопски партизански одред, а по неговото расформирање се засолнал во својата куќа, до која живеел еден полициски агент. Пред да го фатат се засолнил кај сестра си во Прешево. Но и таму бел откриен. Барал врска повторно да замине во Партизанскиот одред. Не можејќи да се поврзе со партизаните во Македонија, заминал за Србија и се приклучил кон српските партизански одреди. Бил заробен и вратен во Куманово, каде на судскиот процес бил осуден на смрт. Погубувањето било извршено во Скопје на 14 јули1942 година од страна на Бугарските воени окупатори.
Неколку улици во нашата држава го носат токму неговото име. Во литературата се сретнува и како Среќко Петровски - Пужаљка.
1069 п.н.е.
1069 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1069. година пред новата ера, 69. од вториот милениум п.н.е., 69. од 11 век п.н.е. и последна од 1060-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4439 и 4440 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3681 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2691 и 2692 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 316 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1069 година се протега во 1567 и 1568, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1627 и 1628 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 526 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1742 и 1741 исламска година пред хиџра.
Тројцата јунаци и Шамаханската царица
Тројцата јунаци и Шамаханската царица е руски долгометражен анимиран филм во продукција од филмските компании Мелница и СТВ. Четвртиот дел од циклусот анимација за епските јунаци.
Цртаниот филм во кој се собираат јунаците од претходните филмови за јунаците, се снима по три години откако се појавил третиот филм од циклусот - „Иљја Муромец и арамијата Славеј“. Премиерата се одржала на 30 декември 2010 година.ТВ-премиерата на цртаниот филм се одржала на 4 ноември 2011 година на Канал еден.
Заплет
Фасциниран од фотографијата, принцот оди во царството Шамахан, земајќи ја Јулија со себе како водич.
Благородникот на принцот, кој останал на чело, ги повикал јунаците за да може најдобриот јунак на Русија да му помогне во неговото владеење. Но, секој јунак мислел дека е најдобар. Расправајќи се, јунаците заминуваат, а принцот во меѓувреме пристигнува во кралството Шамахан, каде ја среќава царицата. Јулиус се заљубил во нејзиниот коњ. По еден разговор со својата сакана, тој се наоѓал на едно дрво, каде што го слушнал разговорот на враната, која ја замолува царицата да и ја даде кожата на Јулиус по венчавката, а таа се согласила.
Паѓајќи од дрвото, Јулиус, со цел да ја одложи венчавката и објаснил на царицата дека Русите имаат „свои обичаи“. Според нив, младоженецот мора да скокне до прозорецот на врвот на највисоката кула и да ја грабне шамијата од рацете на невестата.Тој се обидувал да го убеди принцот да си замине, велејќи му дека императорот им ја дал оваа задача, но тоа сепак не го спречило принцот. Пред да ја заврши мисијата, Јулиус му напишал писмо на Аљоша Поповиќ со молба да дојде во кралството и да го спаси. Кога дознал за тоа, Аљоша јавнува на Мојсеј и тргнува на пат, но му пречела совеста. Тој одлучува да ги повика останатите јунаци и сега сите биле собрани.
Доаѓајќи до кралството, јунаците виделе дека портите се веќе затворени. Одлучиле да влезат наутро, сите, освен Аљоша, одат да спијат. Во меѓувреме, по тестот, како резултат на кој принцот и Јулиус се во грмушките кај кактусот, принцот одлучил да ја запроси царицата. Во овој момент, Аљоша влегува во палатата преку покривот, каде царицата го маѓепсува и му наредува да се ослободи од останатите јунаци. Откако ги удрил Иљја Муромец и Добриња Никитич со стап, Аљоша ги однел во затворот а потоа ги фрла во јама, по што, по наредба на царицата, скока таму. Следејќи го Аљоша, Јулиус исто така паѓа во јамата каде што се јунаците.
Тие почнуваат да го тепаат Јулиус и едни со други, не гледајќи се во мракот и затоа веруваат дека се борат со своите противници. Кога Аљоша го запалил факелот, се било објаснето. Откако ја уништиле кулата, јунаците ја следат царицата, но таа била веќе на половина пат до Киев. Кога дознала за бегството на јунаците, таа му наредува на гавранот да ги уништи. Создавајќи чудовишта, гавранот прави Добриња да заостанува зад другите.
Формален систем
Во формалната логика, формален систем (наречен и логички систем или логичко сметање) се состои од формален јазик заедно со дедуктивен систем кој се состои од множество правила на инференција и/или аксиоми. Формалниот систем се користи за изведување на израз од еден или повеќе други изрази претходно наведени во системот. Овие изрази се нарекуваат аксиоми (кај оние кои однапред се земаат за вистинити), или пак теореми (кај оние кои се изведени). Еден формален систем може да се формулира и изучува заради неговите сопствени својства, или пак за опишување (т.е. моделирање) на надворешни појави.
Тројцата јунаци и Шамаханската царица
Заплет
Борејќи се во битка, Добриња паѓа во бездна поставена од гавранот. После тоа, тој ги сменил патоказите и го испратил Аљоша кон мочуриштето. Иљја, заедно со Бурушка, паѓаат во друга стапица, која исто така ја поставил гавранот. Добриња, наоѓајќи се во непозната земја во која живеат Кинезите, наидува на антички манастир, каде што го напаѓаат монасите - заштитници на манастирот. Тој ги победува нив и игуменот, но игуменот, погоден од новиот стил на борба „за-ши-бу“, го внесува во битка светиот змеј на храмот, за кој се покажува дека е Змејот Горинич. Ликовите од бајката се препознаваат и битката не се случила.
Формален систем
Преглед
Секој формален систем има формален јазик, кој е составен од примитивни симболи (знаци). Овие симболи дејствуваат врз основа на извесни правила на создавање и се развиваат по инференција (заклучок) од множество аксиоми. Затоа системот се состои од ред формули изградени по пат на конечни комбинации на примитивните симбол—комбинации кои пак се формирани од аксиомите врз основа на наведените правила.
Формалните системи во математиката се состојат од следниве елементи: За да се реши дали формулата е добро-образувана или не треба да се има извесна процедура за решавање. секој аксиом мора да претставува добро-образувана формула.