cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Космос-1694
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 113,9 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,6°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1416 км, а најмалото на 1399.
Јужноамериканско првенство во фудбал 1949
Јужноамериканско првенство во фудбал 1949 — 21-во издание на првенството кое денес е познато како Копа Америка, главниот интернационален фубдалски турнир за државните репрезентации од Јужна Америка. Натпреварувањето било организирано од КОМНЕБОЛ, главното тело на Јужноамериканскиот фудбал, и се одржало во Еквадор од 3 април до 11 мај 1949 година. На турнирот учествувале 8 репрезентации. Турнирот бил освоен од страна на Бразил, второто место припаднало на репрезентацијата на Парагвај а третото на репрезентацијата на Перу. Жаир да Роса Пинто, репрезентативец на Бразил, бил најдобар стрелец со 9 голови.
Учесници
На турнирот учествувале 8 репрезентации: домакинот Бразил, Чиле, Уругвај, Боливија, Парагвај, Колумбија и Еквадор. Аргентина, се повлекла од турнирот. Се применил т.н. Бергеров систем според кој шампион станува онаа екипа која ќе освои најмногу бодови.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
Голгетери
9 голови
7 голови
4 гола
3 гола
2 гола
Автогол
Стерјос Влахвеис
Стерјос Влахвеис (Στέργιος Βλάχβεης), познат како Влахбеис или Вајраклис (Βλάχμπεης, Βαϊρακλής) e андарстки капетан, деец на Елиномакедонскиот комитет и учесник во Борбата за Македонија.
Животопис
Роден е во селото Долна Џумаја (денес Ираклија, Грција). Во почетокот бил андарт во четата на капетанот Зервас (Дукас Дукас), а кон крајот на 1906 година, Влахвеис го наследил ранетиот, а подоцна и починат капетан Атанас Хаџипантазиев, на тој начин Влахвеис застанал на чело на џумајската андарстака чета. Влахвеис дејствувал во Валовишко и Серско. Првите дејствија му биле насочени против Романската пропаганда во Македонија, дејствувајќи во Долна Џумаја и Горно Порој, а потоа почнал да ги напаѓа четите на Македонската револуционерна организација.
На 13 септември 1907 година Влахвеис заедно со Насос Фенгарас го убиле Динка, бидејќи тој го предал андартскиот капетан Димитар Гологанов. Есента 1907 година Влахебис заминал за Атина, а по враќањето во Македонија дејствувал на Халкидик и во реонот на Тахинското Езеро.
По Младотурската револуција, четата на Влахевис тргнала од планината Холомондас, минала преку Нигрита и Долна Џумаја и станал првата чета која влегла во Сер на 22 јули 1908 година.
Во Првата балканска војна со својата чета влегол во Нигрита. По Втората балканска војна бил долгогодишен кмет на Долна Џумаја.
По неговата смрт на централниот плоштад во Долна Џумаја му бил подигнат споменик.
Васил Дрвошанов
Васил Дрвошанов — македонски поет и научен работник и политичар/
Животопис
Васил Дрвошанов е јазичар, критичар и поет. Роден е на 13 јули 1951 година во с. Моноспитово, Струмичко, каде што го завршил основното училиште. Гимназија завршил во Струмица во 1970 година. На Филолошкиот факултет дипломирал во 1974, магистрирал во 1981, а докторирал во 1989 година. Сега е научен советник / редовен професор во пензија.
Со свои прилози тој има учествувано на седумдесет и пет домашни и меѓународни научни конгреси, конференции и собири. Има објавувано свои научни и стручни прилози во голем број зборници, списанија и весници. Списокот на објавените трудови содржи четиристотини библиографски позиции.
Творештво
Автор е на трудовите: „Фолклорни дијалектни текстови од Кајларско“ (1992), Прилепскиот говор од Круме Кепески (1993), Кајларскиот говор (1993), Ономастикон – речник на лични имиња. Прво издание (1994), Ономастикон – речник на лични имиња. Второ издание (1995), Автори и дела, I (2001), Дијалектолошки студии (2001), Творештвото на Стојан Ристески I (2002), Анатомската лексика за човекот во македонските говори (2005), Жени-творци во лингвистиката (2008), Лингвистичките дела на Олга Иванова (2010), Сведоци на времето (2010), Кон роднинската терминологија на горанскиот говор (2013), Книжевни написи (2014), Македонистички студии за Егејот (2014), Автори и дела, II (2015), Автори и дела, III (2016), Спевот Јаска на Методија Ст. Тошевски (2016), Автори и дела, IV (2017), Автори и дела, V (2018), Автори и дела, VI (2019), Битолскиот говор од Воислав Илиќ (2020), Јазичен мозаик (2020), Дијалектолошки анализи (2021) и Автори и дела, VII (2021) и Творештвото на Стојан Ристески, II (2022).
Соавтор е на трудовите: Толковен речник на македонскиот јазик, I (2003), Македонски дијалектен атлас: пролегомена (2008), Правопис на македонскиот јазик (2015) и Правопис на македонскиот јазик. Второ издание (2017).
Васил Дрвошанов е автор и на поетските збирки: Ронки (1986), Мониста (1995), Постапалка (1998), Дожд (2001), Pâine şi apă (2003, избор поезија во препев на романски јазик), Рој (2008), Shiu (2012, препев на збирката Дожд на албански јазик), Јава и сон (2015,избор поезија), Семе (2016) и Гласје (2021).
Награди
Добитник е на Наградата „13 Ноември“ што ја доделува Собранието на град Скопје од областа на науката за самостојниот труд Кајларскиот говор (1993), на Плакета од Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“ по повод 50-годишнината од сопственото постоење за значаен придонес во истражувањата од областа на македонскиот јазик и за постигнати резултати во збогатувањето и во унапредувањето на целокупната дејност на Институтот за македонски јазик (2003) и на Наградата „Гоце Делчев“ како општествено признание за особено значајни остварувања од интерес за Република Македонија во областа на науката за колективниот труд Толковен речник на македонскиот јазик, I–VI (2015) и на Годишната награда „Ѓорче Петров 2021“ како општествено признание за особени остварувања и посебен придонес на македонската дијалектологија, науката за јазикот и во афирмирањето на општина Ѓорче Петров во земјата и во светот за самостојниот труд Дијалектолошки анализи (2021).
Сомнеж (филм)
Сомнеж  (англиски: Doubt) е американски драма – филм на Џон Патрик Шенли од 2008 година. Филмот е адаптација на истоимената драмска претстава. Напишана од Џон Патрик Шенли, а продуцент е Скот Руди. Во глумецската екипа се појавуваат Мерил Стрип, Филип Симор Хофман, Ејми Адамс и Виола Дејвис. Светската премиера на филмот била на 25 декември 2008 година.
Синопсис
Во 1964 година, харизматичниот свештеник отец Брендан Флин (го игра Филип Сејмор Хофман) се обидува да внесе промени во правилата на католичкото училиште, каде што директорка е сестрата Алојзиус Бувие (ја игра Мерил Стрип). Таа верува дека правилниот начин на воспитување е со строгата дисциплина и всадувањето страв кај учениците. Почнуваат политички промени, кои секаде се прифаќаат, а во училиштето е примен првиот црн ученик Доналд Милер (го игра Џозеф Фостер). Но, кога сестрата Џејмс (ја игра Ејми Адамс) наивно ќе ѝ ги каже своите сомнежи на сестра Алојзиус, дека отецот Флин премногу внимание му посветува на Доналд, таа започнува со опасна битка решена да ја открие вистината и да го избрка Флин од училиштето. Без трошка морал и решена по секоја цена да ја истера работата до крај, истовремено и да го уништи отецот Флин, сестра Алојзиус прави сè што може. Но, нејзината лична борба постепено зазема поголеми размери и се заканува да донесе непријатни последици.
Гида (општина)
Гида (Δήμος Αλεξάνδρειας, Димос Александријас) — општина во централниот дел на Егејска Македонија, денес во Грција. Административен центар е истоимениот град Гида. Општината е дел од округот Иматија.
Населени места
Општината Гида е создадена на 1 јануари 2011 г. согласно законот „Каликратис“ со спојување на четири стари општини: Гида (Александрија), Антигониди (Антигонидес), Мелик (Мелики) и Плати во областа Урумлак.
Напомена: Називот на „Антигониди“ не се однесува на ниедно постоечко место, туку е даден според македонската династија Антигониди, согласно грчката политика на присвојување на древната историја на Македонија..
Општинска единица Гида
Општинската единица Гида го опфаќа градот Гида и 9 села.
Општинска единица Антигониди
Општинската единица Антигониди со седиште во Кавасила опфаќа 8 села:
Општинска единица Мелик
Општинската единица Мелик со седиште во Мелик опфаќа 8 села и 1 манастир:
На територијата на општинската единица е и денес напуштеното село Свиница (Свинца, Свинче) ).
Општинска единица Плати
Општинската единица Плати со седиште во Плати опфаќа 11 села:
Поранешни села
На територијата на општината Гида се наоѓаат и следниве поранешни села: Ераки (Гераки), Калјани (Алорос), Капсохор (Капсохори), Карија, Катафиги, Маврангели, Нихор (Неохоропуло), Палеохори и Свиница (Сфина).
Кокошкофазани
Кокошкофазани — род птици од семејството фазани (Phasianidae) кој опфаќа 12 вида и неколку подвида.
Таксономија
Виетмански (L. hatinhensis) и суматранскиот (L. hoogerwerfi) фазан понекогаш се сметаат за подвидови, што значи дека родот би имал 10 видови. Други подвидови понекогаш се сметаат за посебни видови.
Алгоритми за преместување на мемориски страници
Алгоритми за преместување на мемориски страници (анг. Page replacement algorithms)
Апстрактно
Меморијата е многу битен ресурс кој мора да биде внимателно управуван. Системите на управување со меморијата може да се поделат на две класи: Класа која при извршување на процесите, истите ги движат од меморијата до тврдиот диск и назад(замена анг. Swapping и страничење анг.paging), и класа која не го прават тоа. Втората класа е полесна за проучување од првата. Како и да е, денеска овој начин на управување со меморијата не се применува поради тоа што денешните компјутери се графички ориентирани. Па така, не секогаш има доволно меморија за да ги задржи сите активни процеси одеднаш, туку некои процеси мора да бидат задржани на некој диск и динамично да се повикуваат. Постојат два пристапи кои се користат за управување на меморијата зависно од хардверот. Наједноставен пристап е пристапот со замена (анг. Swapping). Тој се состои од од земање на целиот процес, пуштање на процесот да работи некое време, и потоа враќање на процесот назад на дискот. Вториот пристап се нарекува вертуелна меморија. Кај овој пристап, процесите работаат дури и кога само дел од нив се наоѓа во главната меморија (RAM). Многу од системите на виртуелна меморија користат техника која се нарекува страничење. Следи краток опис на оваа техника. На секој компјутер постои множество на мемориски адреси кои се произведуваат од страна на процесите. Кога некоја програма користи инструкција како MOV REG, 1000
Тој ја копира содржината на мемориската адреса 1000 во REG (или обратно, зависи од компјутерот). Адресите можат да бидат генерирани(создадени) користејќи индексирање(анг. Indexing), сегментни регистри (анг. segment registers) и други начини. Овие адреси генерирани од страна на програми се нарекуваат виртуелни адреси и формираат виртуелен адресен простор. Овој простор е поделен на посебни единици кои се нарекуваат страници(анг. pages). Соодветните страни во физичката меморија се нарекуваат рамки на страниците(анг. page frames). На пример, ако имаме 64kb виртуелен адресен простор и 32kb физичка меморија, добиваме 16 виртуелни страни и 8 рамки на страните.
Во случај кога програмата пробува да искористи не мапирана страница, како на пример, при користење на следнава инструкција
MOV REG, 32780
која е бајт 12 во виртуелна страница 8, MMU(Memory Management Unit) гледа дека страницата не е мапирана и предизвикува CPU(Central Processing Unit) да се фати во стапица. Оваа појава се нарекува дефект на страницата(анг. page fault).
Причина за постоење на алгоритмите за преместување на сраници
При појава на дефект на страница, оперативниот систем мора да одбере страница и да ја извади од меморијата за да направи место за новата не-мапирана страница. Ако страницата која е избрана за вадење е изменета додека била во меморијата, мора да биде повторно запишана на дискот па дури потоа заменета со новата. Ако, во случај, страницата не била менувана, новата страница се запишува над неа.
Иако е возможно да се одбере произволна страница за замена, перформансите на системот ќе бидат подобри ако се одбере страница која не е премногу користена. Доколку од меморијата се избрише страница која е често користена, веројатноста е многу голема истата да има потреба повторно да се врати назад. Ова резултира во зголемување на времето за размена на страници. Во целиот тек на развојот на компјутерската индустрија многу е работено на подобрување на алгоритмите за преместување на страници, експериментално колку и теоретски. Подолу ќе опишеме неколку побитни алгоритми.
Оптимален алгоритам - алгоритам за преместување на страници
Ова е теоретски оптимален алгоритам за преместување на страници. Познат е и како OPT, clairvoyant(1) алгоритам за преместување или правецот за преместување на страници на Bélády(2). OPT работи на следниов начин: кога некоја страница треба да се вметне во меморијата, оперативниот систем ја вади страницата која би требало повторно да се користи најдалеку во иднина. На пример, имаме страница која нема да ја користиме во следните 7 секунди и страница која ќе ја користиме повторно за 0,4 секунди. Со овој алгоритам, страницата која нема да се користи во следните 7 секунди ќе биде преместена наместо онаа која ќе ја користиме за 0,4 секунди.
Овој алгоритам не може да биде имплементиран кај оперативните системи за општа употреба бидејќи не е возможно да се пресмета точно колку време ќе помине пред да биде повторно искористена некоја страница. Не земајќи го предвид ова ограничување, постојат алгоритми кои нудат скоро-оптимални перформанси- оперативниот систем го следи сите страници кои ги користи некој програм, и тие податоци ги користи за да одлучи кои страници да ги премести. Овој алгоритам ни нуди скоро-оптимални перформанси, но не и при првото вклучување на некој програм, и само доколку мемориското повикување на некој програм е релативно во согласност секојпат кога програмата е повикана.
Иако овој метод е корисен за оценување на другите алгоритми за страничење, нема никаква примена во порактичните системи.
Не-скоро-употребен - алгоритам за преместување на страници
(Not Recently Used, NRU)
R и M битовите може да се искористат за изградба на едноставен алгоритам каков што е следниов. Кога некој процес е започнат, двата бита се поставуваат на 0 од страна на оперативниот систем. Потоа, периодично, R битот се ресетира за да се разликуваат страници кои не биле повикани во скоро време од оние кои биле.
При појава на дефект на страница, оперативниот систем ги проверува сите страници и ги дели на четири категории, во зависност од состојбата на R и M битовите.
Иако се чини дека страниците од класа 1 се невозможни, тие се случуваат кога битот R на страница од класа 3 е ресетиран од страна на прекин во такт генераторот(анг. Clock interrupt). Овие прекини не го ресетираат M битот затоа што тој содржи информација потребна за да се знае дали страницата треба да биде пре-напишана на дискот или не. Со ова ресетирање на R но не и на М води до појава на страница од класа 1.
NRU алгоритмот произволно брише страница од најниска класа. Безусловно кај овој алгоритам е тоа дека подобро е да се премести изменета страница која не била повикана во скоро време отколку чиста страница која е многу употребувана. Најпривлечно кај NRU алгоритмот е тоа што е лесно разбирлив, средно ефикасен за имплементирање, и овозможува, ако не оптимални, адекватни перформанси.
Прв внатре, прв надвор - алгоритам за преместување на страници
(First-In, First-Out; FIFO)
FIFO е наједноставниот алгоритам за преместување на страници. Идејата е очигледна од самото име на алгоритмот- оперативниот систем ги следи сите страници во меморијата во редица во која најновата страница влегува на крајот, а најстарата е на почетокот. Кога доаѓа до потреба некоја страница да се промени, се бира страницата на почетокот на редицата. Додека FIFO е евтин и интуитивен, неговите перформанси се прилично слаби во практика.
FIFO е користен од страна на VAX/VMS (3) оперативниот систем, со мали промени. Парцијална втора шанса е можна со прескокнување на ограничен број на влезни податоци со валидно преведени табели на повикување, и додатно, страниците се разместени од множество на процеси кои работаат, во системски базен од кој истите може да бидат повратени ако не се веќе повторно искористени.
FIFO е конзервативен алгоритам, па така ова е неговата формула.
Втора шанса – алгоритам за преместување на страници
Овој алгоритам претставува едноставно изменета верзија на FIFO алгоритмот која го прескокнува проблемот на отфрлање на многу употребувана страница така што врши проверка на R битот на најстарата страница. Ако битот покажува 0, страницата е и стара и некористена, така да веднаш се преместува. Доколку R битот покажува 1, битот е ресетиран, страницата е се става на крајот на списокот на страници, и нејзиното време на вчитување е ажурирано исто како да е штотуку стасана во меморијата. Пребарувањето продолжува понатаму.
Следната слика ја покажува целата оваа постапка. На неа се гледаат страниците од A do H сместени на поврзана листа и сортирани според времето на пристигнување во меморијата.
Она што “Втора шанса” го прави, е тражење на стара страница која не била повикана во претходниот тактен интервал. Ако сите страници биле повикани, алгоритмот дегенерира во чист FIFO-заснован алгоритам. Поспецифично, да замислиме дека R битовите на сите страници на претходната слика се поставени. Една по една, оперативниот систем ги преместува страниците на крајот од листата, ресетирајќи го R битот секој пат кога се вчитува нова страница на крајот од листата. Случајно, доаѓа до страницата А, чиј R бит е ресетиран. Во оваа точка, страницата А е протерана. Во овој случај алгоритмот секогаш завршува.
Часовникот – алгоритам за преместување на страници
(The Clock)
Иако алгоритмот со втора шанса е прифатлив, тој е непотребно неефикасен бидејќи константно префрла страници во својата листа. Подобар пристап е да се зачувуваат сите рамки на страниците во циклична листа во форма на часовник, прикажан на следната слика. Стрелката покажува на најстарата страница во листата.
При појава на дефект на страница, се испитува страницата на која покажува стрелката. Доколку R битот е 0, страницата е протерана, новата страница се внесува во часовникот на нејзиното место, а стрелката се придвижува едно место нанапред на следната страница. Ако R е 1, битот се ресетира и стрелката се поместува едно место нанапред. Овој процес се повторува сè додека не се најде страница со R бит еднаков на 0. Овој алгоритам се разликува од алгоритмот со втора шанса само при имплементирање.
Резиме
Разгледавме неколку од многуте алгоритми за преместување на страници. Во прилог ќе дадеме еден краток опис на секој од нив.
7.1 OPT ги преместува страниците кои се повикани во најбрзо време од множеството на присутни страници. Како и да е, не постои начин да се детерминира која страница всушност е последно повикана, па затоа овој алгоритам не може да се искористи во практика. Корисен е само како модел по кој се оценуваат останатите алгоритми.
7.2 NRU алгоритмот ги дели страниците на четири класи во зависност од состојбата на R и M битовите. За преместување се избира произволна страница од страниците од најниска класа. Овој алгоритам лесно се имплементира, но е многу груб. Постојат подобри алгоритми.
7.3 FIFO следи кога страниците се вчитани во меморијата и ги вметнува во поврзани листи. Тој ја исфрла најстарата страница од листата, но тука проблем претставува можноста дека таа страница сè уште е во употреба. Па, поради тоа, FIFO е лош избор на алгоритам.
7.4 Втора шанса е изменета верзија на FIFO која проверува дали некоја страница е во употреба пред да ја исфрли. Во случај да е, ја поштедува. Оваа модификација ги зголемува перформансите на овој алгоритам.
Забелешка: Сите слики искористени во овој документ се преземени од: A.S. Tanenbaum, Modern Operating Systems: 2ed, Prentice-Hall, 2001
Ацо Шопов (награда)
Ацо Шопов претставува награда, највисоко поетско признание што го доделува Друштвото на писателите на Македонија. Таа го носи името на еден од најголемите македонски поети - Ацо Шопов и се доделува за најдобра книга поезија објавена во минатата година. Традиционално се доделува заедно со другите три награди на ДПМ на 13 февруари секоја година на денот на основањето на друштвото.
Катамарка (покраина)
Катамарка (Catamarca) е една од 24-те покраини во Аргентина, сместена во северозападниот дел на земјата. Главен град е Сан Фернандо дел Валје де Катамарка. Покраината има население од 334.568 жтеили и површина од 102.602 км2. катамарка се грничи со Салта, Тукуман, Сантјаго дел Естеро, Кордоба, и Ла Риоха. На запад се граничи со Чиле.
Потекло на поимот
Постојат вде верзии за настанувањето на имет. Според првата на јазикот кечуа зборовите cata („падина“) и marca („тврдина“) го образуваат поимот „тврдина на падината“, додека според втората на ајмарскиот јазик зборовите catán („мал“) и marca („град или лос“) го образуваат поимот „мал град или лос“.
Трајко Каров
Трајко Каров (, ? -, ) бил познат македонски тапанар.
Животопис
Каров е роден во Кавадарци. Тој бил брат на Бубо Каров, заштитниот знак на К15 продукција. До смртта тој бил тапанар на познатиот бенд „Триангл“ и фронтмен на групата „Багаж“. Починал на 14 февруари 2011 на концерт на плоштадот „Македонија“ во Скопје. Почива во Кавадарци.
Парадоксот на Диоген
Томе Арсовски со „ Парадоксот на Диоген“ меѓу првите се обидел отворено и достоинствено да прозбори токму за овие проблеми изнесувајќи го на показ прашањето за успиената општествена и лична свест, за поголемата одговорност не само на единката, туку и на пошироката општествена заедница во која опстојува таа. Драмата „Парадоксот на Диоген“ не еднаш е окарактеризирана како „судење на човековата совест“.
Зборувајќи највоопштено, оваа драма е значајна пред сѐ по тоа што претставува еден вид меѓник во творештвото на Томе Арсовски. Овој текст има одредено значење и за развитокот на современата македонска драма, зашто дури со неговата појава започна позабрзаното конституирање на ангажираната реалистичка драма кај нас. Исто така со неговата појава беше најавено посмелото за гледување на некои актуелни морално-етички проблеми, карактеристични за нашиот општествен развиток што инаку наскоро ќе стане еден од основните преокупации на современата драма.
Содржина
Драмата „Парадоксот на Диоген“ е еден од позначајните драмски текстови во македонската книжевност воопшто. По својата надворешна форма е судска драма. Таа е конципирана како судски процес низ кој се иследува степенот на вината на главниот лик во оваа драма, младиот инженер Драшко Каровски. Како проектант на хотелот „Сплендид“ и негов непосреден изведувач, Драшко Каровски е обвинет за неговото уривање во кое ги загубиле животите двајца луѓе и е направена голема материјална штета. Јатката на целокупното драмско дејствие во драмата е прашањето дали воопшто е виновен Драшко Каровски и колку за својата вина е виновен самиот, а колку социјалната средина во која тој опстојува.
Дејството се случува во Скопје, во шеесеттите години од XX век. Тема на драмата е животот на младиот Драшко Каровски, неговиот подем и пад, а идејата, поврзана со Диоген – моралното пропаѓање на една личност и губењето на сопственото јас. Диоген бил антички филозоф кој сред бел ден одел со запален фенер во потрага по човек.
Во судскиот процес не се разгледува само вината на Драшко, туку преку многу реконструкции се проследени делови од животот на главниот лик кои придонеле за несреќата. Тука се судат сите: општеството, пријателите, колегите, роднините, зашто се дел од животот на Драшко кој од скромен, чесен и занесен идеалист го прават лаком и суетен материјалист.
За драмата
Драмата започнува со сугестивни филозофски стихови искажани од страна на судијата:
Авторот најпрвин го открива животописот на овој млад човек, од времето на неговите студии во Љубљана. Драшко Каровски е прикажан како извонредно способна и необично надарена личност која ги завршува студиите(без стипендија, туку со своја самоиздршка, работејќи и студирајќи) како еден од најдобрите студенти. Како голем ентузијаст, полн со идеали да се остварат во животот големи нешта, тој се запознава за време на студиите со нему сличен ентузијаст, студентката и подоцна инженер Борика Корда, воспоставуваат меѓусебно цврсто пријателство и заедно доаѓаат во Македонија.
Драшко меѓутоа, не се жени за неа, туку за една слободна жена, која е на работ да се проституира, и тоа од некој свој исконски хуманистички порив да ја спаси нејзе. Но, тоа за него се покажува фатално. Тој брак го отуѓува не само од неговите најблиски, туку и од самиот него.Тука всушност и започнува неговиот парадокс како диогеновски: барајќи го човекот, тој всушност се загубува себеси. Драшко постепено се преобразува во своја суштинска спротивност. Некогашниот скромен, честит и доблесен младич, станува дрзок, своеглав, суетен уценувач. Сиот е во потрага за материјална слобода, која се изразува во бескрупулозни стремежи кон материјално изобилство. Како исклучително способен стручњак, Драшко се служи со дрски уцени. За само шест месеци бара да му се додели голем конфорен стан, инаку во спротивно веднаш ќе го напушти претпријатието.
Директорот Владимир Крстин-Борски, стар партизански борец, на чии раце во војната, како партизан умрел братот на Драшко, му го отстапува својот стан, иако живеел во мало и руинирано станче, само младиот инженер да не ги напушти. Со таквите свои постапки, Драшко Каровски веќе на своите триесет години се здобива со сите придобивки на животот на висока нога. Но, тоа е почетокот на неговиот слом. Материјалното изобилство станало причина Драшко да заборави на основните морални норми, за негова деградација, односно материјалниот раскош го довел до морална катафтрофа. Иако бил способен инженер, ги запоставил своите обврски и не ја конролирал градбата, се скарал со родителите, пријателите, западнал во депресија и бил сосема изгубен како личност. Уривањето на хотелот било само последица од сето тоа, желбата да се дојде до материјални блага по секоја цена, не водејќи сметка дека се поткопуваат моралните темели на живеењето. Драшко ја сфатил својата трагична ситуација, се чувствувал виновен, но и обвинувал. Тој ја доживува својата несреќа токму од имањето материјални добра, бидејќи откако добил се во животот, останал без идеал и цел во животот, а тоа му ги поматило неговите морални вредности и начела и го преобликувало во егоистично суштество. Тоа довело до негов потполн душевен и етички слом. Текот на драмата не соочува со моралните кризи на младиот човек и на младото општество, со неговата одговорност затоа што сторил вина, но и затоа што не нашол сили да ја спречи несреќата. По изречените завршни говори на одбраната и обвинителството, драмата завршува без изречена судска пресуда и писателот остава публиката, читетелската и театарската, сама да ја одреди пресудата на обвинетиот Драшко Каровски.
Епилог
Целата драма „Парадоксот на Диоген“ всушност е структуирана така за да го објасни сложениот и комплексен лик на Драшко Каровски како единка, но и како производ на социјалната средина и социјалните ситуации кои го опкружуваат и, во извесна смисла го определуваат неговиот живот. Самиот судски процес, низ сведоштвата од кругот на луѓето од непосредната средина во која што работел, така и од кругот на неговите најблиски, жената, родителите, пријателите, му овозможуваат на авторот да ја комплетира сликата за овој млад инженер. Низ анализите на својот главен лик, Томе Арсовски ја експонира основната идеја на својата драма - како материјалното изобилство станува причина за деградирање на основните морални норми.
Поврзано
Парадоксот на Диоген - македонски телевизиски филм од 1975 година
Јуснан
Јуснан (швед. Ljusnan, стнрд. Lusn = „светло“) е река во Шведска со должина од 440 км. Течението започнува од северозападниот дел на покраината Херједален, продолжува низ неа и навлегува во покраината Хелсингланд, па завршува во Ботниското Море. Најголема притока е Вокснан. Реката е мошне добро искористена за производство на електрична енергија со 18 хидроелектрани. Во 2001 г. електраните на Јуснан произвеле вкупно 4,5 ТВч.
Тигачки јазик
Тигачки или омоански — австронезиски јазик, дел од групата на океански јазици, поточно од подгрупата на новоирски јазици. Јазикот, според податоците од 1991 година, го зборувале околу 6000 жители во округот Кавиенг, во покраината Нова Ирска во Папуа Нова Гвинеја. Покраинскиот главен град е опфатен со територијата на овој јазик.
Марш за свеченото крунисување
Први настапи
Премиерата во Санкт Петербург 10 јануари 1885 [с.с. 29 декември 1884 година, под диригентство на Ханс фон Булов.
Премиерата во Соединетите Држави била на 5 мај 1891 година, за концертот на отворањето на Карнеги Хол, под диригентство на самиот Чајковски.
Модерни изведби
За време на СССР, руските изведби и снимки на музиката биле ревидирани за да се изостават извадоците од царската државна химна, заменувајќи ја со тематски материјал користен претходно во маршот. Други дела што ја цитирале или на друг начин ја користеле химната, како што се „Словенски марш“ Чајковски и „Увертирата од 1812 година“, исто така биле ревидирани, поради службената советска забрана за химната.
Започнувајќи со инаугурацијата на Дмитри Медведев во 2008 година, скратена верзија на ова дело била свирена за време на инаугурацијата на рускиот претседател што го придружува влезот на идниот претседател. Оваа верзија трае помалку од две минути, и така завршува многу пред свирењето во ова парче од царската химна, Боже, чувај го Царот!. За разлика од другите големи композиции на Чајковски, Маршот за крунисување нема опусен број. Нему му се дадени алтернативните ознаки на TH 50 и ČW 47.
NGC 5493
NGC 5493 — леќеста галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5493 се споменува и како MCG -1-36-13, UGCA 386.
Откривање
Телото е откриено на 22 февруари 1787 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5493 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,1 m/лм2. NGC 5493 има привидни димензии од 1,7' х 1,5'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 11 м 29,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -5° 2' 38"". Положбениот агол на објектот е во износ од 120°.
Други поделби
Проучување на NGC 5493 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 50670. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 242; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4982. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1616.
Народен музеј „Д-р Никола Незлобински“
Национална установа музеј „Д-р Никола Незлобински“ — музеј во Струга, кој има статус на национална установа. Името на музејот е во чест на основачот Никола Незлобински.
Историјат
Музејот бил отворен во 1928 година од страна на познатиот руски хуманист и визионер Никола Незлобински. Во почетокот, тој својата поставка ја поставил во бараките на струшката болница, како постојана музејска поставка и со тоа го втемелил Природонаучниот музеј во Струга и музејската дејност на територијата на денешна Македонија. Веќе во 1938 година, тој покренал иницијатива за изградба на нова, посебна музејска зграда, за која самиот ги подготвил плановите, а го изготвил и внатрешното решение за експозицијата на музејската поставка. Така, во 1938 година поставката била готова, а со тоа и Музејот бил отворен за прием на посетители. Порано, музејот го носел називот Народен музеј „д-р Никола Незлобински“.
Организација
Во рамките на музејот делуваат билошко, етнолошко, археолошко, историско и одделение за ликовна уметност (со дела на Вангел Коџоман). Постојаната музејска изложба опфаќа голем број препарирани растителни и животински видови, по потекло од Охридското Езеро и од Струшко и Охридско. Посебна знаменитост на музејот е примерокот на теле со две глави.
Природонаучно одделение
Скромната ентомолошка збирка, со неколкуте претставници на цицачи и грабливи птици во почетокот, денес претставува еден огромен комплекс каде се претставени карактеристичните претставници на сите животински групи кои постојат на поднебјето во Струшко и Охридско, а во последно време и дел од ботаничкиот материјал (претежно блатни и водни растенија).
Во изложбата се уредени голем број мали и големи диорами (витрини) во кои се прикажани повеќе видови животни со нивните карактеристичи места на живеење. Целокупниот материјал претставен во изложбата и депониран во депоата е собран од најблиската околина на градот (крајбрежните и длабинските води на Охридското Езеро, полето и планинските масиви - Јабланица, Галичица и Караорман, како и течното корито на реката Црн Дрим), со што и самиот Музеј добил одлика на месен музеј, но со огромен број примероци несвојствени за еден помал регион. Во музејските витрини денес можат да се сретнат примероци кои веќе одамна се водат како исчезнати како резултат на промената на еколошките услови од една страна и нови видови регистрирани примероци, што претставува голем придонес за биолошката наука воопшто, додека пак застарениот начин на претставување не ги задоволува стандардите на современата музеологија.
Активноста на стручните лица од ова одделение е насочена кон остварување на биолошката програма, а и активност на полето на воспитно-образовен план преку обезбедување достапност на Музејот и неговите поставки за посетителите и дополнети со стручни објаснувања за богатството на регионот со природниот свет. Стручниот состав на ова одделение постојано е во тек со научните достигнувања од областа на музеологијата преку учество на конгреси, симпозиуми секции и др. и организирање на тематски изложби. Тематската изложба „Охридското Езеро и неговиот каратеристичен жив свет“ припремена и претставена од овој оддел во повеќе градови во Македонија (Охрид, Кичево, Прилеп, Струмица), со карактеристичен приод - извонредната изработка на препаратите со нивно претставување, преку уметничко ангажирање на животните станишта каде поединецот постои.
Заштитата на биолошките препарати се постигнува со третирање на поставките со посебно хемиски средства за заштита од музејската гризлица, на секои две години, од страна на овластени професионални организации и постојано надгледување на истите од стручна екипа при Музејот.
Историско одделение
Дејноста на историското одделение е насочена кон собирање сведоштва за минатото на овој крај, нивна обработка и претставување. Тие сведоштва се во облик на документи и изворни фотографии на личности, настани и места од нашата историја, мемоарска граѓа на живи учесници за нашето историско минато, предмети од историско значење, старо оружје, фотографии со Струга и Струшко, лична заоставнина на д-р Никола Незлобински. Во негова чест е направена и спомен соба, во која е прикажан животот и делото на Незлобински.
Од почетокот на 80-тите години до 1993 година, во рамките на ова одделение на Музејот, работел и Спомен домот на браќата Миладиновци. Во овој простор била изложена најбогатата збирка изворни документи, факсимили и фотографии на браќата Димитар, Константин и Наум Миладинов. Во неа бил сместен и фондот на Меѓународната поетска библиотека.
Одруга страна пак поради годишнини и јубилеи на историските настани, стручните лица на ова одделение подготвувале и претставиле тематски изложби соодветно на настаните. Во оваа прилика само ќе ги наведме нивниот број според тематска содржина: за илинденкиот период две изложби, за браќата Миладиновци три изложби, за НОАВМ четири изложби, за места две изложби и една изложба со наслов „Борбениот пат на 1 македонска пролетерска бригада“ како постојана поставка во Спомен куќа на бригадата во Локов. Некои од овие изложби биле поставувани и во други места во Македонија, други се преизлагаат по поводи.
Археолошко одделение
Археолошкото одделение било создадено во 1980 година со што започнуваат и редовните археолошки активности во Музејот, иако збирката на археолошки предмети започнала да се образува многу порано, кон крајот на педесеттите и почетокот на шеесеттите години кога со препознавање на теренот од археолозите на Музејот во Охрид и првите систематски истражувања на наоѓалиштето Устие на Дрим, спроведени од Археолошкиот музеј во Скопје, (археолог, С. Саржоски) истата била пополнувана и збогатувана. Со создавање на археолошкото одделение започнале и редовни систематски ископувања на повеќе наоѓалишта во Струшко, препознавање на теренот и пределите околу Струга, прибирање, евиденција и обработка на археолошки предмети и материјали.
Покрај веќе познатите наоѓалишта: ранохристијанската базилика во Радолишта, (акд. Д. Коцо, археолог Б. Маленко) истражена и конзервирана во педесеттите години за која се води трајна грижа и одржување, се продолжи со ископување и конзервација и на ранохристијанската базилика во наоѓалиштето Свети Никола во село Октиси (акд. Д. Коцо, д-р В. Битракова Грозданова), а било откриено и истражено и наоѓалиштето Свети Мартинија во село Ташмаруништа (д-р В. Битракова-Грозданова). Сите овие базилики се со вредни подни мозаици од периодот на 5-6 век. Некои од нив се целосно заштитени и претставени, а другите се во фаза на реставрација и конзервација за да бидат подготвени за претставување.
Богат археолошки материјал е добиен од ископувањата и истражувањата и на други наоѓалишта: Устие на Дрим во Струга и Црковни Ливаѓе во село Враништа (археолог Р. Пашиќ) со наоди од праисторискиот период и остатоци од наколни живеалишта, наоѓалиштето Свети Илија во село Делогожди (д-р В.Битракова-Грозданова) каде, покрај другите наоди: алатки, прстени, белегзии, садови и накит, бил пронајден и еден редок примерок на древномакедонски шлем. Меѓу позначајните истражувања се ископувањата на наоѓалиштето кај црквата „Св. Богородица“ во село Враништа (акд Д. Коцо). Значајни археолошки наоди биле откриени на наоѓалиштата Плачи Круша во село Добовјани, Гробишта во село Корошишта, Света Атанасија во Октиси (д-р В.Битракова-Грозданова).
Археолошкиот материјал со кој располага Музејот е богат, разновиден и се состои од камени и коскени орудија, бронзени и железни примероци на орудија, делови од оружја, разни видови садови, до премети од глина, украсни предмети и накит од метал и стакло. Музејот располага и со вредна и разновидна нумизматичка збирка.
Етнолошко одделение
Во претходниот период, со прибирање на етнолошки материјал, фрагменти од носии и цели народни носии, алатки садови од домаќинство и слично, како и запишување и регистрирање преку записи (пишувани, аудио и видео записи) се занимавале кустосите од историското одделение. Со тоа овој фонд прилично бил збогатен, па се јавила потребата од вработување стручно лице етнолог и на тој начин да биде создадено посебно одделение кое исклучиво ќе се занимава со оваа дејност.
По иницијатива на тогашната Културно просветна заедница на Општина Струга, започнала да биде организирана културната манифестација „Ревија на народни носии“. Со текот на времето таа стана традиционална републичка смотра на народни носии и фолклор, а последниве години неа ја организира Музејот. Богатиот етнолошки материјал, традицијата и големиот интерес на граѓаните и гостите беа причината музејот отпорано да организира тематски етнолоши изложби со застапеност на народни носии, делови од носии, накит, садови, етнолошки предмети и фотографии. Овааа традиција продолжува и по образувањето на етнолошкото одделение.
Денес, Музејот располага со преку 150 делови од народни носии од сите подрачја на Струшко, неколку целосни народни носии, дваесетина парчиња накит, осумдесетина предмети од покуќнина, алат и други предмети, како и голем број фотографии и други записи.
Одделение за ликовна уметност
Одделението за историја на уметност се занимава со истражувачки работи, евиденција и изработка на документација за живопис, резба, библиографски материјал и друг црковен материјал, но исто така прибира и обработуваи дела од областа на современата ликовна уметност, организира тематски изложби и го публикува истражениот материјал. Градската црква „Св. Ѓоргија“, во чиј состав е и Галеријата на икони на самата црква. Меѓу нив, најзначајна е иконата на Свети Ѓорѓи од 1267 година, која се вбројува во најубавите дела на средновековниот иконопис во Македонија. Активноста на одделението била зголемена со приклучувањето на ликовната галерија „Вангел Коџоман“ кон Музејот. Спомен-галеријата била основана во 1980 година како изложбен простор за постојана изложба на на еден од основоположниците на македонската современа уметност, Вангел Коџоман, и во неа постојано се изложени 33 дела на авторот работени на тема „Струга во минатото“. Изложените слики се проникнати со единствената тематска нитка на традицијата, наследството и духот на поднебјето. Во богатото ликовно творештво на Вангел Коџоман како значаен сегмент и трајна преокупација се издвојува неговиот опус вдахнат од родниот град Струга и поднебјето што ја опкружува. Бројни се мотивите кои како разлеани фотографски кадри се нижат, ковертираат и преобразуваат во слики низ кои авторот на еден силен и емотивен начин ги доживувал и воспримал поднебјето, старата градска куќа, чаршијата со опеаните кепенци.
Многу од мотивите кои авторот го опчинувале и поттикнувале низ едно својствено емпириско изразување да ги пренсе на платно, хартија, картон денеска ги нема. Тие се неповратно исчезнати со здивот на времето и во динамиката на современото живеење. Но затоа пак, неговите слики прекриени со патината на годините добиваат еден документарен призвук на последни корифеи кои засекогаш ќе не потсетуваат на прекрасната староградска архитектура, животот во чаршијата и идиличниот пејзаж на опкружувањето.
Покрај галеријата со сликите на Коџоман, Музејот располага и со ликовни дела на други лица како што се Димитар Пандилов, Димче Коцо, Борислав Траиковски, Сергеј Кучма, Борис Пастернак, Борјана Божиновска, дела од ликовната колонија која во 2005 годила била одржана под покровителство на Музејот. Во просторот на галеријата се организирани и повремени изложби на реномирани автори, како и изложби на млади академски уметници, а значаен сегмент од работата претставува и преземање на реализирани изложби од другите културни установи во Македонија, галерии, музеи, домови на културата и културно информиративни центри.
Калјани
Калјани може да се однесува на следниве места:
Перконоги
Перконоги, наречени фоки или тулени — група на широко распространети и разновидни морски цицачи кои се распределени во трите семејства: Odobenidae (моржови), Otariidae (ушести фоки, каде припаѓаат и морските лавови и крзнените фоки) и семејството Phocidae (безушни фоки).
Преглед на семејствата
Перконогите се животни со буревидни и глатки тела. Телесната форма им е добро адаптирана на водните живеалишта каде тие поминуваат поголем дел од животот. Нивните екстремитети се состојат од кратки, широки и зарамнети перки. Најмалиот перконог (бајкалската фока) тежи околу 70 кг во просек кога е израснат и е 1,3 m долг, додека најголемиот (машките единки од јужната слоновска фока) се долги над 4 m и тежат до 4000 кг.