cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Селенид
Некои селениди оксидираат на воздух. Пораги поголемата редуктивна моќ на селенидот, металните селениди полесно се разложуваат на нивните елементи отколку сулфидите (телуридите се уште полабилни). Селенидите се електропозитивни метали: алуминиум селенидот лесно се хидролизира, дури на влажен воздух, и дава токсичен селеноводороден гас.
Ганимед (месечина)
Релјеф
На површината на Ганимед има два вида релјеф: многу стари темни подрачја густо прекриени со кратери и помлади посветли подрачја испресечени со пукнатини и гребени, за кои се смета дека имаат тектонско потекло. Според инфрацрвените фотографии, заклучено е дека посветлите подрачја имаат висок процент на мраз, додека потемните имаат повисок процент на карпи.
Селенид
Чистите селенидни минерали се ретки, па затоа селенот делумно се заменува со сулфид во многу сулфидни минерали. Степенот на замена има стопанско значење само кај бакаросулфидните руди, каде селенот се добива како нуспроизвод во прочистувањето на бакарот. Некои селенидни минерали се фероселитот и умангитот.
Реакции
Алкалнометалните селенидни реагираат со елементен селен, давајќи соли на полиселенид.
Квантни точки
Металоселенидните квантни точки и наночестички можат да се добијат со разни постапки, од кои многу бараат висока температура и опасни претходнички соединенија. Честичките може да се прилагодат за различни намени со измена на лигандите координирани со позитивно наелектризираниот надворешен слој. На располагање се многу реакции на замена на лиганди, заменувајќи лиганди од типот X, L и Z — механизам кој сè уште се проучува.
Примена
Квантните точки од метални селениди се користат нашироко поради особени спектарски својства. Јадрено-обвивните легури на кадмиум сулфидот наоѓаат примена во снимањето и светлинската терапија.
Список на грчки монарси
Крал на Елините
1924 - 1935
Хајдезе
Хајдезе (Heidesee) — општина во округот Даме-Шпревалд, во Бранденбург, Германија.
Општински единици
Хајдезе се состои од 11 села, кои биле споени во една општина во 2003. Овие села се:
Лизин
Лизин е ɑ-аминокиселина која учествува во биосинтезата на белковините. Претставува есенцијална аминокиселина за луѓето, што значи дека организмот не може да ја синтетизира поради што неопходно е да се внесува со исхраната.
Лизинот е база, како и аргининот и хистидинот.
24
24 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 24 година од новата ера, 24. од првиот милениум, 24. од I век и петта од 20-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5532 и 5533 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4774 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3784 и 3785 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 777.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 24 година се протега во 2660 и 2661, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2720 и 2721 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 567. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 616 и 615 година пред хиџра.
Надворешни врски
20er
Босна и Херцеговина на Летните олимписки игри 2004
Босна и Херцеговина учествувала на Летните олимписки игри 2004 во Атина, Грција, од 13 до 29 август 2004 година. Ова бил четврти настап на нацијата на Летните олимписки игри од пост-југословенската ера.
Атлетика
Босанските спортисти Натпреварувачи имале постигнато квалификациски стандарди во следните атлетски дисциплини (најмногу до 3 спортисти во секоја од дисциплините според „А“ стандардот и 1 според „Б“ стандардот“).
Сара Бернар
Сара Бернар (, -, ), француска артистка со исклучително убав глас и дарба. Нејзината глума одбележала цела една епоха. Главни нејзини улоги се Корелија во „Кралот Лир“, кралицата во „Ри Блаз“, „Дамата со камелии“, „Хамлет“ и „Тоска“.
Детство и младост
Сара Бернар е родена како Хенриета-Розина Бернар во Латинската четврт на Париз на 22 или 23 октомври 1844 година. Таа била нелегитимна ќерка на Џудит Бернар (позната и како Џули а во Франција и како Јул), холандска куртизана со еврејско потекло, проститутка на богати клиенти од повисоката класа. Името на нејзиниот татко не е заведено. Според некои извори, тој веројатно беше син на богат трговец од Авр. Бернар подоцна напишала дека семејството на нејзиниот татко го платило нејзиното школување, инсистирало да биде крстена како католик и оставило голема сума пари кои требала да ги добие кога ќе порасне. Нејзината мајка често патувала и малку ја гледала нејзината ќерка. Таа го оставила детето со гувернанта во Бретања, а потоа во некоја куќа во Нили, предградие на Париз. Кога Сара имала седум години, мајка ѝ ја пратила во интернат за млади дами во париското предградие Отеј, платено со средствата од семејството на татко ѝ каде за првпат глумела во театарската пиеса Клотилда. Додека Сара била во интернатот, нејзината мајка станала врвна париска куртизана, која се дружела со политичари, банкари, генерали, и писатели. Меѓу нејзините покровители и пријатели бил и војводата Шарл де Морни, полубрат на Наполеон III. На 10 годишна возраст, со помош на Морни, Сара била примена во манастирско училиште во близина на Версај. Во манастирот, таа го глумела Архангел Рафаил во приказната Тобија и ангелот. Во 1859 година, Сара дознала дека татко ѝ умрел во странство. Првпат присуствувала на театарска претстава во Француската Комедија заедно со мајка ѝ, со Морни и со неговиот пријател Александар Дима. Претставата што ја гледале била Британикус, на Жан Расин, проследена со класичната комедија Амфитрион од Плавт. Морни го искористил влијанието кај композиторот Даниел Обер, раководител на Парискиот конзерваториум, за да организира нејзина аудиција. Таа вежбала со Дима. Жирито било составено од Обер и петте водечки глумци и глумици на Француската Комедија. Требала да рецитира стихови од Расин, но наместо тоа таа ја изрецитирала басната за Двата гулаба од Лафонтен по што била поканета да стане студент во Конзерваториумот.
Дебито и заминувањето Француската комедија (1862-1864)
Бернар учела глума во Конзерваториумот од јануари 1860 до 1862 година кај двајца истакнати глумци на Француската комедија, Жозеф-Исидор Самсон и Жан-Батист Прово. Таа напишала во нејзините мемоари дека Прово ја подучувал дикција и гестикулација, додека Самсон ја учел за моќта на едноставноста. Пред првиот испит, таа имала лоша настинка, деловите доделени за нејзината изведба биле класични и барале внимателно стилизирани емоции, додека таа претпочитала романтизам. Била рангирана на 14то место во трагедија а на второ во комедија. Тогаш уште еднаш Морни ѝ помогнал. Тој ургирал кај националниот министер за уметност, Камиј Дусе. Дусе ја препорачал кај Едуар Тјери, раководителот на Францускиот театар, кој ѝ понудил место на Бернар во театарот, за минимална плата. Бернар го направила своето деби на 31 август 1862 во главната улога во „Ифигенија“ на Расин. Нејзината премиера не доживеала успех. Таа имала трема и брзала со текстот. Некои од публиката се исмејувале на нејзината тенка фигура. Кога претставата завршила, Прово ѝ рекол: "Јас можам да ти простам, и ти со време ќе си простиш на себе, но Расин во гробот никогаш нема да ти прости."
Бернар не останала долго во Француската комедија. Таа ја глумела Хенриета во Учени жени на Молиер, но не оставила впечаток кај критичарите. Време поминувало, а нејзе не ѝ биле давани дополнителни улоги. Нејзиниот жесток темперамент, исто така ја ставал во неволја: кога вратарот на театарот ѝ се обратил со "малата Бернар", таа го удрила со чадор по главата. Потоа му се извинила, и 20 години подоцна, кога вратарот заминал во пензија, му купила куќа во Нормандија. На церемонијата во чест на роденденот на Молиер на 15 јануари 1863, Бернар ја поканила и нејзината помала сестра, Режина која случајно ја згазнала наметката на една од водечките глумици на театарот, Заир-Натали Мартел (1816-1885), позната како Госпоѓица Натали. Натали ја турнала Режина по што таа си го повредила челото. Бернар заради тоа ѝ удрила шлаканица на Мадам Натали. Таа побарала Бернар да се исклучи од улогата доколку не се извини а бидејќи Бернар го одбила тоа, раководителот бил принуден да побара од Бернар да си замине.
Гимназиумот и Брисел (1864-1866)
Во Брисел со себе ги носела писмата со препораки од Дима, и ја примиле во највисоките сталежи на општеството. Според некои тврдења, таа присуствувала на маскенбал во Брисел, каде што го запознала младиот белгиски аристократ, принц де Лињ, и имала љубовна врска со него. Според други тврдења, тие се запознале во Париз, каде принцот доаѓал често на театар. Врската набргу прекинала, но таа останала бремена по врската со принцот. На 22 декември 1864, 20-годишната глумица го родила нејзиното единствено дете, Морис Бернар.
Подоцна таа врската ја нарекла "нејзина отворена рана" но таа никогаш со никого не дискутирала за родителството на Морис. Кога ќе ја прашале кој му е татко, понекогаш одговарала, "Никогаш не можам да се одлучам дали татко му е Гамбета, Виктор Иго, или генералот Буланже." Многу години подоцна, во јануари 1885 година, кога Бернар веќе била позната, наводно принцот дошол во Париз и понудил формално да го признае Морис како негов син, но Морис учтиво го одбил, кажувајќи дека тој е сосема задоволен да биде син на Сара Бернар.
Одеон (1866-1872)
За да заработи по раѓањето на Морис, Бернар играла мали улоги во народниот театар Пор-Сен-Мартен. Во почетокот на 1866, добила читање со Феликс Дикезнел, директор на театарот Одеон на левиот брег. Дикезнел, години подоцна, го опишал читањето велејќи: „Пред мене стоеше суштество кое беше прекрасно талентирано, интелигентно до генијалност, со огромна количина на енергија под изнемоштениот и кревок изглед и со страшна волја." Тој ја ангажирал во театарот за скромна плата од 150 франци месечно, која ја плаќал од сопствениот џеб. Одеон бил втор во престиж по Француската комедија, со посовремен репертоар.
Првите настапи поминале незабележително и таа играла главно во комедии. Наскоро, со различни претстави и со повеќе искуство, нејзините изведби се подобриле. Добила пофалби за нејзината изведба на Корделија во Кралот Лир. Во јуни 1867, одиграла две улоги во Атали на Жан Расин: улога на млада жена и на момче, Захариј, прва од многуте машки улоги што ги одиграла во нејзината кариера. Нејзината изведба во Минувачот на Франсоа Копе, чија премиера била во Одеон на 14 јануари 1868, во улогата на момчето трубадур, Ѕането , доживеала успех. Критичар Теофил Готје го опишал "деликатниот и нежен шарм" на нејзините изведби. Претставата се прикажала 150 пати, плус била изведена во Тилери за Наполеон III. Потоа, царот ѝ испратил брош со неговите иницијали напишани во дијаманти.
Во нејзините мемоари, таа напишала за времето во Одеон: "'Тоа беше театар што го сакав најмногу и од каде заминав со жалење. Сите се сакавме. Сите бевме весели. Театарот беше како продолжение на училиштето. Сите млади доаѓаа таму... се сеќавам на моите неколку месеци во Француската комедија. Тој мал свет беше крут, озборувачки, љубоморен. Се сеќавам на моите неколку месеци во Гимназиумот. Таму, зборуваа само за фустани и шапки и разговараа за сто работи што немаа никаква врска со уметноста. Во Одеон, јас бев среќна. Мислевме само на претставите. Имавме проби наутро, напладне, цело време. Го обожавав тоа.'" Бернар живеела со синот и со нејзината долгогодишна пријателка и помошничка, госпоѓицата Герар, во мала куќа во предградието Отеј. Таа развила блиско пријателство со писателката Жорж Санд, и играла во две нејзини претстави. Во нејзината гардероба доаѓале славни личности, вклучително Гистав Флобер и Леон Гамбета. Во 1869 година, кога станала пославна, се преселила во поголем седмособен стан во центарот на Париз. Мајка ѝ почнала да ја посетува, за првпат по повеќе години, а баба ѝ, ортодоксна Еврејка, се преселила во станот за да се грижи за Морис. Бернар вработила слугинка и готвач и ја започнала својата колекција на животни. Со неа секојпат имало едно или две кучиња а две желки се движеле слободно низ станот.
Во 1868, пожар целосно ѝ го уништил станот, заедно со сите нејзини предмети. Таа немала осигурување. Брошот што ѝ го дал царот и нејзините бисери се стопиле, како и тијарата што ѝ ја подарил еден од љубовниците, Калид Бег. Таа ги нашла дијамантите во пепелта, а директорите на театарот Одеон организирале хуманитарна претстава за неа каде настапила Аделина Пати, најпознат сопран на тоа време. Покрај тоа, семејството на татко ѝ донирало 120,000 франци. Бернар била во можност да купи уште поголем стан, со два салона и голема трпезарија.
Избувнувањето на војна меѓу Франција и Прусија нагло ја прекинала нејзината театарска кариера. Веста за поразот на француската армија, предавањето на Наполеон III во Седан, и прогласувањето на Третата француска Република, на 4 септември 1870 година, било проследено со опсадата на градот од страна на пруската војска. Париз бил отсечен од вести и од снабдувањето со храна а театрите биле затворени. Одеон бил претворен во болница. На почетокот на јануари 1871 година, после 16 недели опсада, Германците почнале да го бомбардираат градот. Бернар организирала сериозните случаи да се префрлат во друга воена болница и изнајмила стан на улицата Прованса за да ги згрижи преостанатите 20 пациенти. Француската влада потпишала примирје на 19 јануари 1871 година а Бернар, дознала дека нејзиниот син и семејството се преселиле во Хамбург. Таа успеала да добие дозвола да оди во Германија и да ги врати. Кога таа се вратила во Париз неколку недели подоцна, градот бил под власта на Париската комуна. Таа се преселила повторно, заедно со семејство во Сен-Жермен-ан-Ле. Кога Комуната била поразена од страна на француската армија, повторно се вратила во Париз. [[Податотека:Sarah Bernhardt Mélandri 1872.jpg|мини|Портрет на Сара Бернар во Ри Блас 1872 во Францускиот театар (Француска комедија). Од фотографот Ашил Меландри. Формат (14,1 x 10 cm). Муѕеј Карнавале, Париз N° INV : PH8673
]]
Враќањето во Француската комедија (1872–1878)
Пов војната Тилери бил оштетен а театарот Одеон останал речиси непроменет. Директорите на Одеон одлучиле на сцената да се постави Ри Блас, пиеса напишана од Виктор Иго во 1838 со Бернар која требала да ја игра улогата на кралицата на Шпанија. Самиот Иго присуствувал на сите проби. Бернар станала негова страстна обожавателка. Премиерата на претставата била на 16 јануари 1872 година. Вечерта на отворањето присуствувал Иго и принцот од Велс. Неколку месеци по премиерата, Бернар добила покана од Емил Перен, директор на Француската комедија, кој побарал да се врати, нудејќи ѝ 12,000 франци годишно, во споредба со помалку од 10.000 што ги земала во Одеон. Секогаш притисната од нејзините трошоци и растечкото домаќинство да заработи што повеќе пари, таа го најавила своето заминување од Одеон по прикажувањето на Ри Блас. Шили одговорил со тужба и таа била принудена да плати 6,000 франци отштета. По 100 изведби на Ри Блас, Иго организирал вечера за Бернар и за нејзините пријатели, со здравица "За симпатичната кралицата и нејзиниот златен глас“. Таа формално се вратила во Француската комедија на 1 октомври 1872, и набрзо презела некои од најпознатите и тешки улоги во францускиот театар. Ја играла Џуни во Британикус на Жан Расин, машката улога Шерубен во „Бракот на Фигаро" од Пјер Бомарше и главната улога во трагедијата во пет чина Заир на Волтер. Во 1873, со само 74 часа да го научи текстот и да го извежба делот таа ја одиграла водечката улога во Федра на Расин, играјќи наспроти славниот трагичар, Жан Муне-Сили, кој наскоро станал нејзин љубовник. Водечкиот француски критичар Сарсе напишал: "'Ова е чистата природа на која ѝ служи прекрасна интелигенција, огнена душа, најмелодичниот глас што некогаш го слушнале човечките уши. Оваа жена игра со нејзиното срце, со нејзината утроба.'"Федра станала нејзината најпозната класична улога, изведувана со години низ целиот свет, честопати за публика која знаела малку или не знаела француски. Ја разбирале само со нејзиниот глас и со гестовите. Во 1877 година, таа имала уште еден успех како Дона Сол во Ернани, трагедија напишана пред 47 години од Виктор Иго. Нејзиниот љубовник во пиесата ѝ бил љубовник и вон сцената, исто како Муне-Сили. Самиот Иго бил дел од публиката и по завршувањето на претставата ѝ подарил златна алка.
Во 1878 година, за време на Париската универзална изложба, таа летала над Париз со балонистот Пјер Жифар и сликарот Жорж Клерен, во балон украсен со името на нејзиниот тогашен хит, Дона Сол. Неочекувана бура го однела балонот подалеку од Париз до еден мал град. Кога се вратила со воз, Перен бил бесен и ја казнил Бернар со парична казна од илјади франци, повикувајќи се на правилото на театарот кое барало глумците да побараат дозвола пред да заминат од Париз. Бернар одбила да плати и се заканила дека ќе поднесе оставка од Комедијата. Перен признал дека тој не можел да си дозволи таа да си замине. Перен и министерот за уметности договориле компромис, таа ја повлекла својата оставка, а за возврат ја унапредиле на местото секретар, највисок ранг на театарот.
Триумфот во Лондон (1879–1880)
Бернар заработувала значителен износ во театарот, но нејзините трошоци биле сѐ поголеми. Од тоа време имала осум вработени и ја изградила нејзината прва куќа, замок на улицата Фортини, недалеку од паркот Монсо. Барала дополнителни начини да заработи пари. Во јуни 1879, додека театарот на Француската комедија се реконструирал, Перен ја однел трупата на турнеја во Лондон. Непосредно пред турнејата да започне, импресариото на британскиот театар по име Едвард Џарет допатувал во Париз и ѝ предложил на Бернар да има приватни настапи во домовите на богатите Англичани а надоместокот што го добивала за секоја претстава бил поголем од нејзината месечна плата со Комедијата. Воедно, театарот во Лондон побарал Бернар како ѕвезда да ја отвори претставата, спротивно од традицијата на Комедијата, каде улогите биле доделувани по стаж. На 4 јуни 1879 во Лондон била изведена Федра а претставата била триумф. Иако поголемиот дел од публиката не можела да го разбере класичниот француски јазик на Расин, таа ја восхитила публиката со својот глас и гестови. По успехот на сцената давала приватни рецитали во домовите на британските аристократи во организација на Џарет, кој исто така организирал изложба на нејзини скулптури и слики во Пикадили каде присуствувале и принцот од Велс и премиерот.
Дамата со камелии и првата американска турнеја (1880–1881)
Во април 1880, кога дознал дека Бернар дала оставка во Комедијата, импресариото Едвард Џарет дошол во Париз и ѝ предложил да направи театарска турнеја во Англија, а потоа и во САД. Таа не ја создала улогата која претходно ја играла Ежени Дошен (1852) но наскоро оваа улога на Сара Бернар ѝ ја донела најголемата популарност. Дамата со камелии ја извела повеќе од 1000 пати и до крајот на нејзиниот живот.
Таа и трупата заминале од Авр за Америка на 15 октомври 1880 година, пристигнувајќи во Њујорк на 27 октомври. Малкумина во публиката разбирале француски, но тоа не било потребно, ја разбирале преку гестовите и гласот и добивала громогласни овации. По нејзината прва изведба во Њујорк, имала уште 27 претстави. И покрај овациите во театарот, таа била целосно игнорирана од страна на високиот сталеж во Њујорк, кој сметал дека нејзиниот личен живот е скандалозен. На првата турнеја во Америка, Бернар извела 157 претстави во 51 град.
Популарност
Во 1880 година, откако си поднела оставка од Францускиот театар, поради тужба требала да плати сто илјади франци отштета поради прекршување на договорот. Таа создала сопствената компанија со која заминува да глуми во странство и да заработи богатство до 1917 година. Како прва меѓународна "ѕвезда", таа е првата глумица што направила триумфални тури на пет континенти, Жан Кокто ја нарекувал "светото чудовиште". Во 1881 година, за време на турнејата на Бернар во Русија, Антон Чехов, колумнист за московскиот весник "Спектатор" злобно ја опишал како "онаа што ги посети двата пола, која со својот воз помина низ петте континенти, ги премина океаните, која повеќе од еднаш се искачи на небесата", зборувајќи за новинарите „кои заборавиле да пијат, и да јадат растрчани по онаа што им станала „манија“.
Таа неколкупати ги играла машките улоги (Хамлет, Пелеас), инспирајќи ја драмата на Едмонд Ростанд „Орле“ во 1900 година. Настапила во Лондон, Копенхаген, САД (1880-1881) и во Русија, особено во Театарот Михаил од Санкт Петербург (во 1881, 1892 и 1908). Нејзината лиричност и емфатична дикција ја пленела публиката низ цел свет. За да ја промовира својата изведба, се сретнала со Томас Едисон во Њујорк и на цилиндри снимила рецитал на Федра. Таа била една од ретките француски уметници кои имаат своја ѕвезда на холивудската патека на славните во Лос Анџелес. Блиска до Оскар Вајлд, го нарачала Саломе, во кое настапила во 1892 година. Од 1893 година станала директорка на театарот на ренесансата, каде што ги поставила некои од нејзините најголеми хитови ( Федра, Дамата со камелии), но, исто така, создала и многу други пиеси како што е Гисмонда од Викториен Сарду, Далечната принцеза на Едмонд Ростан, Љубовниците на Морис Доне, Мртвиот град Габриела Д'Анунцио и Лоренцачо од Алфред де Мисе, а во 1899 година, Театарот на народите, го преименувала во "Театар Сара Бернар" каде меѓу другите ја создала и пиесата Орле од Ростан и на сцена ја поставила Тоска од Сарду. Го поддржувала Емил Зола за време на аферата Драјфус, ја поддржувала Луиза Мишел и заземала став против смртната казна. Сфаќајќи ја важноста на рекламата, секоја минута од нејзиниот живот бил сцена и не се двоумела да го поврзе своето име со промоција на производи за широка потрошувачка. Нејзиниот стил и силуета ја инспирирале мода, декоративната уметност, но и естетиката на Арт Нуво.
Во 1905 година, за време на турнејата во Канада, премиерот Вилфрид Лориер ја пречекал во Квебек но архиепископот Луј-Назар Бегин, кој го мразел театарот и ѝ забележувал на глумицата за новата игра на телото која можела да се опише како еротска, побарал од неговите парохијани да ја бојкотираат претставата и глумицата навикната на голема публика, претставата ја извела во полупразна сала. По повеќе од 120 настапи, Сара Бернар станала филмска глумица. Нејзиниот прв филм бил Двобојот на Хамлет, направен во 1900 година. Тоа е еден од првите обиди за звучен филм со процесот на фоно-кино-театар, каде цилиндричен фонограф го синхронизирал гласот на глумицата со проектираните подвижни слики. Таа снимила и други неми филмови, со две автобиографски дела, од кои последното е Сара Бернард во Бел Ил во 1912 година, кој го опишува нејзиниот секојдневен живот.
Последните години
Во 1914 година, министерот Рене Вивиани ѝ го доделил Витешкиот крст на Легијата на честа, за "ширење на францускиот јазик низ целиот свет" и за нејзините услуги за време на Француско-пруската војна од 1870-1871.
Во 1915 на Сара Бернар ѝ ја ампутирале десната нога на возраст од 70 години поради коскена туберкулоза на коленото. Првите симптоми ги добила уште во1887, кога го повредила коленото на некој брод при турнејата во Америка. Во 1902 година, за време на турнејата, еден професор во Берлин дијагностицирал остеоартикуларна туберкулоза и ѝ пропишал шестмесечно мирување, кое глумицата не можела да си го дозволи. . При втора повреда, со ногата во гипс, коленото развило гангрена
На снимање на филмот за Саша Гитри, Гледачката, на 26 март 1923, во присуство на синот. Владата ѝ приредила национален погреб. Закопана била во Париз, на гробиштата Пер Лашез.
Посмртна почест
Ликот на Сара Бернар се појавил во многу дела на современата популарна култура:
Нора Вин
Животот
Вин е родена во Кенингтон во 1857 година. Таа поминала дел од своето детство во Рикерби во Лејк Дистрикт каде што се школува дома.
Нејзината прва работа била во висорамнините на Шкотска каде што била учителка во Питерхед во Абердиншир. Во 1881 година нејзиниот татко, Чарлс Вин, починал и таа се преселила во Лондон. Нејзината мајка, Сара Ен Вин (родена Кларк) сè уште живеела. Во Лондон таа почнала да пишува кратки дела за списанија, вклучувајќи го и Winter's Weekly. Winter's Weekly го уредувал Џон Стрејнџ Винтер, кој бил именик на Хенриета Станард и токму нему (неа) ја посветил својата прва книга, Слики на слепиот уметник и други приказни, во 1893 година. Станард ги вклучил нејзините приказни во првите изданија на Winter's Weekly и ја стави сликата на Вин на насловната страница на едно издание. Расказите на Вин биле успешни и JM Barrie ги опишува како „најдобрите“. Таа објавила уште една збирка следната година и во 1895 година објави Маж и неговата жена, што бил нејзиниот прв роман.
Во 1896 година таа можела да ги искористи своите учителски вештини и нејзината репутација како писател за да основа училиште за пишување кое работеле по пошта и преку страниците на списанието „ Аталанта “ . Претплатниците плаќале десет шилинзи годишно за да испраќаат приказни што ги читала и оценувала Вин. На крајот на годината на најдобриот писател му била доделена стипендија од 20 фунти.
Таа била водечки член на Слободата за одбрана на трудот кој се залагала за еднакви права на жените на работното место.
Во 1903 година, нејзината не-фикциска соработка со Хелен Блекбурн се однесува на Жените под законот за фабрика. Тие ги критикуваат законодавците дека ги третираат жените како да немаат интелигенција на животните како да секогаш треба да се грижат за да ги заштитат. Тие тврделе дека на жените треба да им се дозволи да преземаат ризици со своето здравје на работното место или може да се најдат секогаш во потреба од заштита како да се неспособни. Книгата била забележана по својата точност, но Економски журнал ги препозна нејзините автори како членови на „ Слободата на трудот за одбрана“ и се сомневале дека можеби се расправа за „еднаквоста на мажите и жените“.
Таа го создала списанието Жени и напредок од остатоците на Женската трибина на Кристијана Херингем, кое започнало и завршило со објавување во 1906 година. Новата публикација на Вин ја имало таа и добро поврзанатата суфражетка Лејди Френсис Балфур како заеднички уредници. Списанието било посветено на постигнување еднакви граѓански права на мажите и жените. Тие биле среќни да видат помлади жени исклучени од гласањето сè додека тоа важи подеднакво и за младите мажи. Се чинело дека списанието ќе биде успешно кога недостигот на средства го натерало да се преклопи во јуни 1914 година. Денес, списанието служи како добар извор на раната историја на суфражетите.
Откако таа починала, станало очигледно дека Вин многу лажела за нејзината возраст.
NGC 2651
NGC 2651 — спирална галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2651 се споменува и како CGCG 61-1, KARA 282.
Откривање
Објектот е откриен на 10 март 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2651 е од видот S?. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 2651 има привидни димензии од 0,6' х 0,5'.
Библиски хебрејски јазик
Библискиот хебрејски јазик или Класичниот хебрејски јазик — еден потомок на современиот хебрејски јазик кој се користел во Израел од страна на евреите. Во денешно време овој јазик не е во употреба, туку се користи само за проучување на евреиската култура од страна на археолозите. Исто така, овој јазик е и во официјална употреба како предмет кој се изучува низ училиштата во Израел. Библискиот хебрејски јазик од современиот хебрејски јазик најмногу се разликува во употреба на граматиката.
Историја
Класичниот хебрејски јазик, или попознат како библиски хебрејски јазик, во поширока смисла на зборот бил во својот подем од 10 век п.н.е. до 4 век. Самиот поим „библиски хебрејски“ опфаќа неколку значајни и меѓусебно совпаѓачки дијалекти. Така, етапниот развој на јазикот, односно неговите фази се именувани според одредени значајни книжевни дела:
По т.н. библиски период на хебрејскиот јазик, јазичарите опишуваат уште два „пост-библиски“ периоди:
Понекогаш, горе напоменатите развојни фази на јазикот се сместуваат во „библискиот хебрејски“, вклучително и дијалектите од 10 век п.н.е. па до 2 век, како и мишнајскиот хебрејски, вклучувајќи ги дијалектите од 3 век п.н.е. па до 3 век. Како и да е, денес, повеќето хебрејски јазичари ги класифицираат дијалектите од Свитоците од Мртвото Море како дијалектна група која се развила од доцниот библиски хебрејски јазик во мичнајскиот хебрејски, па така вклучувале елементи и од двете фази но сепак ја задржале својата посебност и одделност. Со почетокот на византискиот период во 4 век, класичниот хебрејски престанал да се употребува како секојдневен јазик за општење, односно грубо кажано еден век по објавувањето на Мишна. Ова е делумно како директна последица на Востанието на Бар Кохба во 135 година и катастрофалниот прогон о терор врз еврејското население од страна на Римското Царство.
Седум мориња
Средновековната европска и арапска книжевност често ги спомнувала Седумте мориња. На кое море притоа се мислело зависи од контекстот. „Седум мориња“ биле општа фраза во многуте древни книжевности пред да ја преземале Грците и Римјаните; првпат се спомнуваат во преводот на една Енхедуана химна Инана (Химна 8), напишана околу 2300. п.н.е. во Сумер. Бројот седум во многу традиции и сам ја поседувал сопствената древна магија. „Седум“ како неодреден број долго бил синоним за „неколку“, како во грчките Седум мориња. Во грчката и западната култура, „седум“ мориња се менувале со времето, варирајќи во зависност од делот на светот и периодот на времето. Меѓутоа, обично бројот седум се користел за следните единаесет водени површина:
Пијанистка (роман)
Пијанистка (германски: Die Klavierspielerin) — роман на австриската писателка Елфриде Јелинек од 1983 година.
Осврт кон романот
„Пијанистка“ е најпознатото дело на Јелинек во кое таа дава портрет на една жена распната меѓу репресивното општество и нејзините најдлабоки желби. Во оваа бескомпромисна книга се испреплетуваат насилството и сексуалноста, а описите се богати, набиени, прецизни и вознемирувачки. Тоа е книга за амбисот на современиот човек, кој не може да се соочи со своите најдлабоки страсти и се претвора во нивен роб. Студена и тажна, обележана со немоќта на човековата комуникација, книгата може да се чита и како осуда на современото општество во кое човекот се сведува на предмет.
Накада III
Накада III е последната фаза од културата Накада на древната египетска праисторија, која датира приближно од 3200 до 3000 г. п.н.е. Тоа е периодот во кој процесот на формирање на државата, кој започна за време на Накада II, стана многу видлив, со именувани кралеви кои раководеле со моќни политики. Накада III често се нарекува династија 0 или преддинастички период да го одрази присуството на кралеви на чело на влијателни држави, иако всушност, кралевите кои биле вклучени не биле дел од династијата. Веројатно биле сосема неповрзани и многу веројатно во конкуренција меѓусебно. Во овој период, имињата на овие кралеви биле испишани во форма на серех на различни површини, вклучувајќи керамика и гробови.
Протодистичкиот период во древниот Египет се одликувал со тековен процес на политичко обединување, кулминирајќи во формирањето на една држава кога започнал раниот династички период. Освен тоа, во ова време египетскиот јазик првпат е запишан со хиероглифи. Исто така, постојат силни археолошки докази за египетските населби во јужниот Ханаан за време на Пред династичкиот период, кои се сметаат за колонии или трговски претпријатија.
Државната формација започнала во текот на оваа ера, а можеби и порано. Различни мали градови-држави се појавиле по должината на Нил. Освојувањата потоа го намалиле Горниот Египет во три главни држави: Тинис, Накада и Нехен. Прва паднала Накада, која се наоѓала меѓу Тинис и Нехен. Потоа Тинис го освоил Долниот Египет. Односот на Нехен со Тинис е неизвесен, но овие две држави можеби се споиле мирно, со кралското семејство Тините кои владееле во целиот Египет. Тинитските кралеви биле погребани во Абидос на гробиштата Ум ел-Кааб.
Повеќето египтолози сметаат дека Нармер бил и последниот крал на овој период и првиот крал на Првата династија. Веројатно претходник во некои делови од Горниот Египет му бил фараонот Крокодил, Ири-Хор, Ка, а можеби и таканаречениот „Крал Скорпија“, чие име може да се однесува или да биде изведено од божицата Серкет, ран заштитник на други божества и владетели.
Накада III се проширила низ цел Египет и се одликува со неколку значајни нешта:
Како и:
Наводи
<references group="" responsive="">
Филипо Марија Висконти
Филипо Марија Висконти (роден на - починал на ) бил третиот војвода на Милано како син на Џан Галеацо Висконти и Катерина Висконти.
Филипо Марија Висконти, кој станал владетел на Павија во 1402 година, го наследил својот убиен брат Џан Марија Висконти како војвода од Милано во 1412 година. Тој се оженил со Беатриса Ласкарис ди Тенда, вдовицата на Фачино Кане, еден од најголемите соперници во војводството. Тој ја обвинил за прељуба и наредил да биде убиена во 1418 година.
По смртта на Џорџо Орделафи, владетел на Форли, тој го искористил ова и се наметнал за иден владетел предизвукувајќи војна со Фиренца. Во конфликтот се вмешала и Венецијанскатата република која застанала на страната на Фиренца (1425). Венеција го освоил градот Бреша, а Висконти бил принуден да го прифати мировнуиот договор предложен од страна на папа Мартин V.
Тој се оженил со Марија Савојска. Починал во 1447 година и бил последниот војвода од династија Висконти по машка линија. По неговата смрт била создадена Амброзиска република на чело со Франческо Сфорца кој се оженил со Бјанка Марија Висконти, неговата ќерка.
Растителен континуум
Растителен континуум — особина на растителноста на Земјата да постои во вид на непрекинат покривач. Тој се пројавува како постепен преод на растителните заедници од еден во друг тип, кој е предизвикан од постепените измени на надворешната средина. Популаризирањето на континуумската организација на растителниот покривач се јавило како противтеза на хипотезата за негова дискретност во средината на XX век. Прашањето за тоа дали растителниот покривач е дискретен или континуумски се јавува како централно во историјата на фитоценологијата.
Постојат неколку видови на растителен континуум:
Непрекинатоста (континуумот) на растителниот покривач има универзален карактер, иако степенот на непрекинатост може да биде најразличен. Тој се наголемува во заедниците со некои силни едификаторски видови (на пример, шуми од умерениот појас), а се намалува во заедниците со многу слаби едификатори (како ливади, рудерална растителност, степи).
Тарас Буљба
Осврт кон делото
Основната тема на „Тарас Буљба“ е земена од историјата на Украина - борбата против полското ропство во 16 и во 17 век во која главните носители биле козаците. Сепак, делото не е историско во вистинската смисла на зборот. Иако Гогољ грижливо го проучувал историскиот материјал од тој период на историјата на Украина, неговата цел не била да прикаже одредени историски личности или појави. Така, според некои детаљи во делото, дејството би можело да се одигрува во 15 век, додека според други детаљи, тоа може да се поврзе со 16 или дури и со 17 век. Делото обилува со национален романтизам и содржи многу фолклорни елементи, а во него се видливи влијанијата на украинската народна поезија од која зел одредени мотиви и хиперболизмот во стилот, како и на англискиот романтичар Валтер Скот од кого ја позајмил шемата на сижето. Гогољ му дал на делото патетичен и свечен стил, но главните учесници (украинските селани и полското благородништво) ги прикажал вистинито. Токму во таа смисла може да се зборува за определна доза реализам во делото. Навистина, Гогољ ја слика со занес борбата на украинскиот народ, но ги истакнал и лошите постапки, па дури и ѕверствата на козаците. Славниот руски критичар Белински го опишал делото како епизода од големата епопеја на еден народ, оценувајќи го како прототип, пример и идеал за хомеровска епопеја во нашето време. Според него, нема нешто што недостасува во делото, туку тоа е целосно и во него пулсира животот.
Изданија на македонски јазик
Делото „Тарас Буљба“ е објавено на македонски јазик во повеќе наврати.
Издание на „Култура“ од 1966 година
Во 1966 година, издавачката куќа Култура го објавила второто издание на „Тарас Буљба“ во рамките на библиотеката „Лебедови крила“, а во превод на Лидија Ежова. Книгата има 180 страници, со тврди корици и не е каталогизирана, ниту пак ја поседува меѓународната ознака ISBN. Ликовното уредување на книгата го извршил Љубиша Оџаклиевски. Книгата била ипечатена во Графичкиот завод „Гоце Делчев“ од Скопје, во тираж од 10.000 примероци.
ФК Виљареал
ФК Виљареал — шпански фудбалски клуб од Виљареал, областа Валенсија. Моментално се натпреварува во Примера Дивисион, првото ниво на шпанскиот фудбал.
Основан во 1942 година, клубот поминал голем дел од својата историја во пониските дивизии на шпанскиот фудбал, а своето деби во Примера Дивисон го имал дури во 1998 година. Во 21 век, Виљареал стекнал стабилност на стандарден прволигаш, задржувајќи се во најсилната шпанска лига во 21 од 22 сезони почнувајќи од 2000 година.
На почетокот од 2000-тите, клубот дебитирал во европските натпреварувања, играјќи во Интертото купот во 2002 година, а својот прв настап во Лигата на шампионите го имал во 2005 година. Во истиот период клубот учествувал и во Лига Европа, но испаѓањето во 2012 година, ставило крај на нивната серија на редовни учества во Европа. Својот најголем успех во клупската историја, Виљареал го остварил во 2021 година со освојувањето на Лига Европа совладувајќи го Манчестер Јунајтед во финалето.
Своите домашни натпревари Виљареал ги игра на Стадион де ла Керамика, кој има капацитет од 23,500 седечки места. Традиционалната опрема е во целосно жолта боја (жолти дресови и шорцеви), а оттаму доаѓа и прекарот на клубот Жолта Подморница.
Бестензе
Бестензе (Bestensee) — општина во округот Даме-Шпревалд, во Бранденбург, Германија.
Луј Арагон
Луј Арагон (француски: Louis Aragon, роден на  во  - починал на  во ) — француски поет и романописец, претставник на дадаизмот и надреализмот и член на академијата.
Животопис
Од 1919 до 1924 година, Арагон се приклучил на движењето дадаизам, активно дружејќи се со париските дадаисти. Со Андре Бретон во 1924 година станал еден од основачите на надреалистичкото движење. , и оттогаш го употребувал своето литературно име Арагон. Ги објавил првите песни и романот „Селанец од Париз“. Во текот на 20-те години заедно со цела група надреалисти се приклучил на Комунистичката партија на Франција. Од 1933 година започнал да пишува и за партискиот весник. Во текот на 1930 година го посетил Советскиот Сојуз и од 1933 година неговата посветеност на партијата го води до раскинување со надреалистите, кое кулминирало со Светскиот конгрес на писатели за одбрана на културата (1935 година), каде што жестоко му се спротивставил на неговиот пријател Андре Бретон. И покрај таквиот настап, Арагон и самиот често го критикувал Советскиот Сојуз. Од 1933 до 1944 Арагон го напишал романот „Реален свет“ во четири тома, каде ја опишал историската перспектива на класната борба. Со соцреализам продолжил да се занимава и во следните дела, а потоа создал три романи што се своевидна биографија поврзана со комунистичкото движење. Покрај тоа пишувал и патриотски песни, кои ги објавувал во текот на Втората светска војна, но и љубовна поезија посветена на својата жена Елза, сестра на Љиља Брик (љубовницата на Мајаковски), со која се оженил во 1939 година. Пред и во текот на Втората светска војна Елза соработувала со него во весниците на левицата, а во текот на окупацијата била во илегала.
За време на војната, Арагон станал член и на Движењето на отпорот, а пишувал и за еден илегален весник. Во последните поеми често се навраќал на сеќавањето од тоа движење. Станал еден од најважните комунистички интелектуалци, а од 1950 година станал и член на централниот комитет на партијата. Покрај новинарските активности, поврзани главно за неговото политичко дејствување, Арагон во текот на 50-те години станал водач на Обединетите француски издавачи, кои објавувале француски и советски автори. Во почетокот на 60-те започнал да објавува и други писатели, Мајаковски, Јевтушенко и Криста Волф.
По смртта на сопругата Елза во 1970, Луј Арагон ја напуштил и издавачката куќа и се вратил кон надреализмот. Во последната деценија од животот објавил уште два романи. Починал на 24 декември 1982 година, а погребен е покрај својата сопруга во паркот на својот имот.
Амиски јазик
Амиски јазик — формозански јазик кој го зборуваат Амите во Тајван, во источниот дел од земјата. Јазикот е признат како малцински и во регионите каде се зборува амиски на телевизиите се емитуваат амиски емисии. Точниот број на вкупните говорници не е познат во целост.
Дијалекти
Северните дијалекти на амискиот јазик ги зборуваат Сакизајците и Натаоранците и тие се многу различни што може да се сметаат за посебни јазици. Покрај овие, амискиот е составен и од следните дијалекти: тавалонг-ватански, среден и јужни дијалекти, каде се наоѓаат малански и ненгчунски дијалект.
Пожар (книга)
„Пожар“ - збирка раскази на македонскиот писател Живко Чинго, првобитно објавена во 1970 година од издавачката куќа „Македонска книга“.
Технички податоци
Книгата е објавена во 1970 година од страна на издавачката куќа „Македонска книга“, како дел од библиотеката „Атлас“. Збирката има 140 страници и не е каталогизирана, ниту ја поседува меѓународната ознака ISBN. Книгата била отпечатена во мај 1970 година во Графичкиот завод „Гоце Делчев“ од Скопје, во тираж од 5.000 примероци. Нацртот на корицата го направил Коста Бојаџиевски, а коректор била Вера Арсовска.
Содржина
Збирката содржи 14 раскази при што изборот на расказите го направил авторот:
На крајот на книгата е наоѓа поговор со наслов „Раскажувачкото творештво на Живко Чинго“ напишан од Петар Т. Бошковски.
Словачка Јама (Хрватска)
Словачка Јама (-1.320 m) — јама на Велебит, во Хрватска. Се наоѓа на Мали Кук (југоисточен дел на Рожански Кукови), во Националниот парк Северен Велебит.
Историја на истражувањето
Јамата била откриена на 28 јули 1995 година за време на експедицијата Велебит '95 од двајца словачки спелеолози - Бранислав Шмида и Марсел Грифлик, кои за 9 дена истражување успеале да стигнат до длабочина од 516 m. Забележан е и хоризонтален канал на -350 м, кој е оставен за подоцнежни експедиции. Влезот во пештерата се наоѓа на надморска височина од 1.520 m.
На крајот на експедицијата на словачките пештери '98, мораше да се извади многу опрема од јамата, беше одлучено да се направат две корисни работи: да се извади парче тешка опрема и да се направи вежба. На 8 август 1998 година беа поставени сите приклучоци за спасување до хоризонталниот канал на длабочина од 350 m. Целта на вежбата беше да се тестираат можностите за спасување во услови кога мал број луѓе вршат спасување од голема длабочина.
Црквиште (Боговиње)
Црквиште — археолошко наоѓалиште во тетовското село Боговиње. Претставува средновековна црква. Се наоѓа на западната страна од селото се гледаат урнатини од стара напуштена црква околу која се среќаваат делови од мермерна архитектонска пластика.
IC 1541
IC 1541 — галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 27 март 1906 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1541 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,3 m/лм2. IC 1541 има привидни димензии од 0,4' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 11 ч 31 м 40,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +12° 38' 32"". Положбениот агол на објектот е во износ од 45°.
Други поделби
Проучување на IC 1541 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1413381.
Користена литература
Vol.I. Pasadena, Calif., California Institute of Technology, 1961. Also, successive volumes through 1968. (1,380) (Catalog)
NGC 5043
NGC 5043 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Кентаур, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5043 се споменува и како ESO 132-SC2.
Откривање
Телото е откриено на 7 јуни 1837 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5043 е од видот OCL. NGC 5043 има само една позната привидна димензија, која изнесува 10'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 16 м 40 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -60° 2' 30"".
Други поделби
Проучување на NGC 5043 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 429; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8990. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Теро Питкемеки
Теро Кристијан Питкемеки (роден на 19 декември 1982 г.) е фински атлетичар кој се натпреварува во дисциплината фрлање копје. Тој го освоил златниот медал на Светското првенство 2007 во Осака. Негов најдобар резултат во кариерата се префрлените 91.53 метри во 2005 година.