cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Трајанка Илиева
Животопис
ТВ улоги: Џеновева – Ех ... пусто турско, р. Коле Ангеловски, 2006
Анри де Тулуз - Лотрек
Анри де Тулуз - Лотрек (Париз, 24 ноември 1864 - Париз, 9 септември 1901) — француски сликар, голем мајстор на литографијата чии омилени мотиви беа личности и настани од ноќниот живот во Париз. Анри де Тулуз - Лотрек се има ограничено, речиси исклучително, на сцени од ноќниот живот на Монмартр во Париз. Ликовите се насликани без ни малку сентименталност, сугестивни, но без иронија и со остра карактеризација на ликовите. Неговите дела имаат висока уметничка вредност и претставуваат незаменлив општествен документ.
Потекло
Анри Мари Ремон де Тулуз-Лотрек Монфа (на француски: 'Henri de Toulouse-Lautrec' е роден во Алби, Тарн (француски регион). Потекнува од старо аристократско семејство, со многу уважени предци кои во минатото се здружиле и со самите кралеви. Бил син на грофот Алфонсо и грофицата Аделе де Тулуз-Лотрек. Анри  бил нивното прво дете. Имал и помлад брат Ришан роден во 1867 но  истиот починал уште следната година. Неговите родители биле блиски роднини, точно неговата мајка се омажила за братучедот, со намера да ја сочувааат што „почиста“ аристократската крв, но и семејното богатство да остане внатре во семејството. Во тоа време уште не се знале последиците од спојување на луѓето во блискиот семеен круг, така  да Анри за последица уште од мал имал генетска мана.
Немоќ
Од своите 14 години, Анри (кој оттогаш веќе боледувал од грозница, од која неуспешно го лечеле со години, водејќи го по разни лекари) ја повредува својата лева нога, а година после тоа на 15 години,ја крши и својата десна нога. Заради генетската мана неговите коски неправилно зараснуваат и неговите нозе престануваат да растат. Тој созрева и добива тело на возрасен човек, но нозете засекогаш му остануваат мали и закржлавени како на мало момче, додека лицето после завршениот пубертет му се менува и добива дебела долна усна, малку поголем нос, а видот му слабее терајќи го до крајот на животот стално да носи очила. Неговата конечна висина е 1,5 м.
Париз
Тулуз-Лотрек цртал на Монмартр, познато место во Париз каде на времето се дружеле уметници, писатели и филозофи. Кога во близина било отворено кабарето Мулен Руж, Тулуз-Лотрек за потребите на истото насликал серија постери. Оттогаш, за него имало почесно место во тоа кабаре каде бил најчест посетител, и каде ги изложувал своите цртежи.
Нарекуван бил „душата на Монмартр“, каде живеел во тек на животот. Токму во Париз Тулуз-Лотрек се сретнал со многу познати личности од неговото време, како француски, така и странски. Во 1884 године му насликал портрет на Виктор Иго. Имал чест да се запознае со Оскар Вајлд којшто во тек на неговиот прогон дошол во Париз, па дури и да го наслика неговиот портрет.
Давал часови по цртање на Сузан Валадон, една од неговите модели (а веројатно и негова љубовница). Умрел од компликации поради алкохолизмот и сифилисот во семејната вила во Малроме, околу три месеци пред неговиот 37ми роденден. закопан е во Вердле, Жиронда, на неколку километри од Малромеовиот замок, каде Што и починал.
Последните зборови на Тулуз-Лотрек биле: „Стара будала!“ (Le vieux con!)
Земјотрес
Изумот на коктелот Земјотрес, кој се прави со половина доза апсинт и половина доза коњак му се припишува на Тулуз-Лотрек.
Дело
Поради изгледот Анри не успевал успешно да учествува во општествениот живот и затоа целосно се свртел кон уметноста. Станал мошне значаен постимпресионистички сликар, Арт нуво илустратор, и литограф, со своето сликарство оставајќи неизбришлив документ за боемскиот живот во Париз на крајот на 19 век. Кон средината на 1890-тата, Тулуз-Лотрек работел и илустрации за хумористичниот часопис, Ле рир. Дега врз него извршил големо влијание, а во 1893. лично го пофалил: „Лотрек, се гледа дека сте мајстор на својот занает“, што за Лотрек значело голема почит од причина што Дега ретко давал пофалби и честопати ги одвраќал младите сликари кажувајќи ја реченицата: „Во Париз сите сликаат а никој не купува слики“.
Лотрек не бил импресионист. Импресионистите имале влијание на него но неговиот стил е со понагласени бои. Врз него како и врз други сликари на тоа време влијание вршеле и јапанските естампи (влијание на линијата и на контурите) а тоа најдобро се забележува на неговите литографски трудови и на плакатите што ги изработувал за кабареата и театрите.
Наследство
Во тек на својата кариера, која траела помалку од 20 години, Тулуз-Лотрек создал 737 платна, 275 акварели, 363 графики, 5,084 цртежи, нешто керамика, и огромен број на непознати, изгубени дела. Тулуз-Лотрек заедно со Сезан, Ван Гог,и Гоген е еден од најголемите сликари на Постимпресионизмот. Во неговото сликарство тој прикажувал сцени од ноќниот живот на Монмартр, оставил портрети на свои современици, се интересирал за она што се наоѓа “зад кулисите“ а сликал и сцени на луѓе во нивното секојдневие или работна средина.
Неговиот сликарски израз е високо линеарен и ги истакнува контурите. Честопати ја поставувал бојата со тенка четка, давајќи го саканиот облик и оставајќи да се гледа белата позадина на сликата.
После смртта на Тулуз-Лотрек, неговата мајка, Грофицата Адела Тулуз-Лотрек, и Морис Жојан, трговец со уметнички слики, ја промовирале неговата уметност. Мајка му придонела со фонд за изградба на музеј на Лотрек во Алби, неговото родно место, за да ја “здоми“ неговата уметност. На аукција во 2005 година, во аукциската куќа Кристис поставен е рекорд кога сликата "Перачката", е продадена за 22.4 милиони долари.
Филмови
За Тулуз-Лотрек има снимено и биографски филмови:
Цитати
На шега, сакал да каже: « Ќе пијам млеко кога кравите ќе пасат грозје. »
1139
1139 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1139 година од новата ера, 139. од вториот милениум, 39. од XII век и последна од 1130-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6647 и 6648 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5889 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4899 и 4900 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1892.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1139 година се протега во 3775 и 3776, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3835 и 3836 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1682. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 533 и 534 исламска година.
Фигура (стилистика)
Сите стилски изразни средства со украсна функција се нарекуваат фигури или слики. Фигура е секоја употреба на некое изразно средство на тој начин што тоа станува видливо, забележливо, а во исто време придонесува за возвишеност на стилот.
Стилска фигура е секој елемент во еден текст или говор кој го привлекува нашето внимание:
Најпознати се оние третите, познати како тропи.
IC 1836
IC 1836 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Бетезда
Бетезда (хебрејски:בריכות הצאן) е името за поранешниот базен кој се наоѓал во склопот на Соломонскиот храм во Ерусалим, денешен Израел. Се претпоставува дека првиот базен бил изграден во 8 век п.н.е., вториот во 3 век п.н.е. Самата карта на тогашниот базен денеска се наоѓа во израелскиот музеј.
IC 1836
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1903 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1836 е од видот *. Видливиот сјај во рамките на интервалот од минималната до максималната честота изнесува 15,3 mag.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 39 м 46,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +25° 25' 57"".
Други поделби
Проучување на IC 1836 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Користена литература
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)
Нова Џума
Нова Џума или Нова Џумаја е село во Егејска Македонија, Република Грција.
Белградски пиво фест
Белградски пиво фест е годишен фестивал на пивото во Белград, Србија. Започнал во 2003 година, фестивалот се одржува секоја година во текот на пет дена секој август како приказ на настан за различни производители на пиво. Покрај домашните и странските пива, фестивалот секоја вечер има и музички изведби во живо.
Признанија
На 31 декември 2005 година, британскиот весник Индипендент го нарекол белградскиот фестивал на пивото за „еден од светските настани што треба да се посети во 2006 година“.
Инциденти
На 19 август 2007 година, последниот ден од белградскиот пиво фест 2007 година на тврдината Калемегдан, телото на 22-годишниот Бранко Јовановиќ од Белград беило пронајдено безживотно и делумно изгубено во кафез со мечки во белградската зоолошка градина (исто така сместен на Тврдината). Се верува дека мажот, најверојатно под дејство на алкохол или наркотици, можеби паднал од ресторан со поглед на кафезот со мечки, градба на отворено без покрив. Две возрасни мечки го одвлекле телото на човекот до аголот за хранење на кафезот. Од истражното одделение на судот тврделе дека нема индиции дека младиот човек е убиен. Последователно, изданието на фестивалот следната година во 2008 година било преместено од Тврдината.
Грабнување од сарајот
Потекло
Императорот Јосиф II основал компанија „Национален зингшпил“ (Nationalsingspiel) со цел да се изведуваат дела на германски јазик (наместо италијанскиот оперски стил кој бил тогаш популарен во Виена). Оваа компанија ја спонзорирала операта и се смета за исклучителен успех на Националниот зингшпил. Готлиб Стефани бил инспектор во Националниот зингшпил. Кога Моцарт, на свои 25 години, пристигнал во Виена во 1781 година во потрага по професионален ангажман, се сретнал со Стефани и и побарал надомест за опера. За таа цел, тој со себе донел копија од својата претходна недовршена опера Заида и му ја покажал на Стефани, кој бил импресиониран. Моцарт остави силен впечаток во театарот и било договорено Стефани да најде соодветен материјал и да подготви либрето за Моцарт. Стефани се согласил да подготви изменета верзија на делото „Белмонт и Констанца“ без да побара дозвола од оригиналниот автор Кристоф Фридрих Брецнер. Брецнер подоцна јавно се пожалил за кражбата.
Белградски пиво фест
Инциденти
На 20 август 2011 година, напаѓач по случаен избор избодел осум посетители на фестивалот со нож. Подоцна идентификуван како Љубомир Трифуновиќ од Белград, напаѓачот бил осуден на седум години затвор.
Грабнување од сарајот
Компонирање
Моцарт либретото од Стефани го добил на 29 јули 1781 година. Писмото до неговиот татко Леополд покажува дека бил возбуден поради можноста неговата опера да биде изведена во Виена и ентузијастички работел на проектот.
Моцарт прво мислел дека операта треба да ја заврши за само два месеци, бидејќи се планирало да се изведе за време на посетата на рускиот велики војвода Павле (син на Катерина Велика и руски престолонаследник). Сепак, на крајот било одлучено да се изведуваат опери од Глук, а на Моцарт му се дало повеќе време.
На Моцарт му требале уште неколку месеци за да ја заврши композицијата. Премиерата се одржала на 16 јули 1782 година, во Бургтеатарот во Виена.
Карактер
Одредени аспекти на операта се усогласени со европскиот поглед на ориентализмот од XVIII век. Меѓутоа, операта исто така му пркоси на стереотипот на деспотската турска култура, бидејќи нејзината кулминација е несебичниот чин на простување од страна на пашата.
Музиката ги содржи некои од најспектакуларните и најтешките арии на Моцарт. Осминовата арија во 3 чин, „O, wie will ich triumphieren“ (Ох, кога ли ќе победам) содржи карактеристична колоратура од 18 век и двапати се спушта до ниско D (D2), една од најниските ноти кои се бараат од секој глас во операта. Најпознатата арија во операта е „Martern aller Arten“ („Тортури од секаков вид“) на Констанца, голем предизвик за сопраните. Констанца пее во своевиден синфониски концертант со четири солисти од оркестарот; долгиот оркестарски вовед, без сценско дејство, исто така им создава проблеми на сценските директори.
Прием
Операта имала огромен успех. Делото било постојано на репертоарот во Виена и во европските земји од германско говорно подрачје. Оваа опера го издигнала на Моцарт во очите на јавноста како врвен композитор. Сепак, не се збогатил со неа: му бил исплатен паушален надомест од 100 царски дукати (околу 450 флорини) за операта а не заработил ништо од многуте изведби кои следеле.
Операта била премиерно изведена во Париз во ноември 1801 година.
Наводи
Извори
Сулфметоксазол/триметоприм
Сулфметоксазол/триметоприм е фиксна комбинација на двата антибиотски лекови триметоприм и сулфаметоксазол во дозирен сооднос од 1:5.
Студор во Бохињ
Студор во Бохињ (словенечки: Studor v Bohinju) — населба во Општина Бохињ во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
Сулфметоксазол/триметоприм
Области на примена (индикации)
Сулфметоксазол/триметопримазол е мешавина од два антибиотски лекови што се користи за лекување на инфективни болести предизвикани од патогени кои се чувствителни на нив. Тие вклучуваат, особено, инфекции на горниот и долниот респираторен тракт, вклучително и пневмонија предизвикана од Pneumocystis jirovecii; ОРЛ инфекции, освен стрептококна ангина; инфекции на бубрезите и уринарниот тракт; женски и машки генитални инфекции вклучувајќи простатитис, чир и лимфогранулом венерум ; гастроинтестинални инфекции, вклучувајќи тифус, паратифус серотипови А и Б, шигелоза и патничка дијареа и салмонела ентеритис со септички текови кај имунокомпромитирани пациенти. Други индикации вклучуваат бруцелоза, нокардиоза, актиномицетом и јужноамериканска бластомикоза. Комбинацијата триметоприм + сулфаметоксазол беше вклучена во списокот на есенцијални лекови на Светската здравствена организација (СЗО) во 1977 година.
Друга примена е во третманот на грануломатоза со полиангиитис, скратено ГПА (порано наречена Вегенерова грануломатоза или Вегенерова болест) како обид за терапија во почетната фаза. Механизмот на дејство кај оваа болест сè уште е непознат.
Вид и времетраење на употреба
За пневмонија предизвикана од Pneumocystis jirovecii, дозата е до 5 пати поголема од стандардната доза. Во случај на бубрежна инсуфициенција, дозата може да треба да се намали. Во напредна фаза на бубрежна инсуфициенција, употребата на сулфметоксазол/триметопримимоксазол е контраиндицирана.
Контраиндикации
Покрај познатата преосетливост кон сулфонамиди, триметоприм или сродни супстанции, следниве состојби важат за апсолутни контраиндикации: еритема мултиформе, абнормални промени во крвната слика, вроден дефицит на гликоза-6-фосфат дехидрогеназа во црвените крвни зрнца, оштетување на бубрезите или тешка бубрежна инсуфициенција со клиренс на креатинин под 15 ml/min, тешко оштетување на црниот дроб или дисфункција на црниот дроб и акутна порфирија. Исто така, сулфметоксазол/триметоприм не смее да се користи кај предвремено родени бебиња или кај новороденчиња со хипербилирубинемија или дефицит на глукоза-6-фосфат дехидрогеназа во еритроцитите.
Интеракции со други лекови
Двете активни состојки на сулфметоксазол/триметоприм можат да стапат во интеракција со други лекови. На пример, сулфаметоксазолот може да доведе до зголемување на антикоагулантниот ефект на 4-хидроксикумарините (пр. аценокумарол, варфарин, фенпрокумон). Може да се забележи и зголемување на ефектот на намалување на нивото на шеќер во крвта на сулфонилуреата од страна на сулфаметоксазол. Триметоприм е поврзан со инхибиција на екскрецијата и со тоа со зголемување на ефектот на фенитоин, кардиоактивни гликозиди и прокаинамид. Сепак, релевантноста на можното влијание врз слободната плазма концентрација на метотрексат администриран во исто време или врз ефикасноста на апчињата за контрацепција е ставена под прашање.
Несакани ефекти
Сулфметоксазол/триметоприм има безбедносен профил класифициран како поволен со добро дефиниран и затоа предвидлив спектар на несакани ефекти. Меѓу најчестите негативни ефекти на сулфметоксазол/триметоприм со околу 3 до 8 % вклучуваат нарушувања на дигестивниот систем, како што се гадење, повраќање и губење на апетит и, поретко, дијареа, глоситис и стоматитис. Токсичноста на црниот дроб на сулфметоксазол/триметоприм е споредлива со онаа на другите антибиотици.
Кожните реакции се јавуваат со фреквенција од околу 3 до 4 %. Тие вклучуваат макулопапуларен осип, уртикарија, дифузна еритема, морбилиформни лезии, мултиформна еритема, пурпура и фотосензибилизација, меѓу другите. Тешките кожни реакции, како што е Стивенс-Џонсон синдром или Лајел-ов синдром, се ретки.
Тешките крвни нарушувања како што се анемија, гранулоцитопенија, агранулоцитоза и тромбоцитопенија се поретки. Имаше и изолирани извештаи за ментални нарушувања, особено кај постари пациенти. Дополнително, високите дози на сулфметоксазол/триметоприм може да доведат до зголемување на нивото на калиум. Можни се и срцеви аритмии поради продолжување на QTc времето.
Механизам на дејство (фармакодинамика)
Комбинацијата резултира со синергетски ефект, барем ин витро. Инхибицијата на синтезата на фолна киселина во две точки резултира со проширен спектар на дејство и одложен развој на отпор (антибиотска резистенција).
Внесување и дистрибуција во телото (фармакокинетика)
Поради многу добрата биорасположивост од речиси 100 % ко-тримоксазол речиси секогаш може да се администрира орално како апче. Сепак, препаратите за интравенска употреба се исто така достапни без да резултираат со значителна фармакокинетска разлика.
Од фармакокинетска гледна точка, двете активни супстанции се добри комбинирани партнери бидејќи полуживотот е сличен (триметоприм 10-11 часа, сулфаметоксазол 9-11 Часови).
Двете активни супстанции примарно се излачуваат преку бубрезите, при што релевантен дел од сулфаметоксазол се метаболизира претходно во црниот дроб.
Предозирање
Сулфметоксазол/триметоприм може да делува токсично од доза над 3000 mg. Симптомите на предозирање може да се дијагностицираат со еден или повеќе симптоми, како и здравствени проблеми:
Класификација на ефектот врз бактериите
И двете компоненти и комбинацијата имаат бактериостатски ефект. Комбинацијата може да има бактерицидно дејство само на многу чувствителни микроорганизми.
Хемија
Сулфаметоксазол е супстанца од групата на сулфонамиди кои структурно се слични на пара-аминобензоевата киселина (PABA).
Триметоприм е супстанца од групата на диаминопиримидини и структурно е слична на дихидрофолната киселина.
Литота
Литота е троп поширок од зборот и е спротивен хипербола. Односно со литотата нештото се претставува помало одошто е.
Кога Црна Арапина ќе го удри со боздоганот Крале Марко, овој ќе му рече: „Ал’ ме биеш, али праот ми го тресеш?“ - ова е класична литота.
Сулфметоксазол/триметоприм
Трговски имиња
Trimoxazol
Данденонг (Викторија)
Данденонг (Dandenong) — предградие на Мелбурн, Викторија, Австралија, 30 km југоисточно од централната деловна област. Неговото локално управно подрачје е Поширок Данденонг. На пописот од 2006, Данденонг имал 16.729 жители.
Данденонг е прилично мултикултурен град, со околу 55% од населението родени во странство од 156 различни места на раѓање, и 51% од неанглофони подрачја. Значајни етнички групи се имигранти од Индија и Југоисточна Европа, посебно Албанци од Албанија и Македонија.
NGC 5259/1
NGC 5259/1 — елиптична галаксија во соѕвездието Ловечки Кучиња, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5259/1 се споменува и како MCG 5-32-52, CGCG 161-105, NPM1G +31.0291.
Откривање
Објектот е откриен на 27 април 1865 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5259/1 е од видот E4. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 14 m/лм2. NGC 5259/1 има привидни димензии од 1,1' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 39 м 24,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +30° 59' 28"". Положбениот агол на објектот е во износ од 108°.
Други поделби
Проучување на NGC 5259/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 48292. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 109; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2537. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 86.
Космос-1383
Космос-1383 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 29 јуни 1982 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 810 килограми. Космос-1383 бил навигациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 105,2 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1029 км, а најмалото на 987.
Чорлулу Дамат Али-паша
Чорлулу Дамат Али-паша ( во Чорлу – 1711 во Лезбос) — отомански голем везир кој ја извршувал функцијата од 1706 до 1710 година.
Ран живот и кариера
Како што покажува неговото презиме, Али е роден во Чорлу во година, син на селанец или бербер. Неговиот убав изглед и интелигенција довеле до негово посвојување од страна на член на семејството под султанот Ахмед II. Ова му го отворило патот до училиштето Галата, и на крајот до внатрешната служба на самата палата. Али брзо се издигнал, од сеферли ода на функцијата Силахдар-ага (главен мечоносец) во времето наМустафа II.
Како Силахдар Ага, Чорлулу Али значително ја унапредил позицијата и моќта на својата функција: од кизлар-ага ја презел улогата на посредник меѓу големиот везир и султанот, а од капи-ага ја презел контролата врз страниците на палатата, ич оглан. Али бил обвинет и за преуредување на хиерархијата на целата Внатрешна служба.
На почетокот на бунтот познат како настанот од Едрене во 1703 година, тој бил разрешен поради интригите на големиот везир Рами Мехмед-паша и влијателниот шеик-ул-ислам, Хаџи Фејзулах Ефенди, иако се здобил со чин везир. Меѓутоа, по соборувањето на Мустафа II, султанот Ахмед III го назначил Чорлулу Али за „везир на куполата“ (куббе везир, т.е. член на Царскиот совет). Накратко бил назначен за бејлербег (генерален гувернер) на Триполи (денешен Либан) во 1704 година, но брзо се вратил во Истанбул и ја продолжил својата позиција како „везир на куполата“.
Голем везир
Во мај 1706 година бил назначен за голем везир. Според Енциклопедијата на исламот, тој бил „првиот компетентен голем везир на владеењето“ и уживал висока наклоност кај султанот, кој во 1708 година се оженил со неговата внука Емине Султан (ќерка на Мустафа II). Така Али ја добил титулата дамат („младоженец“) на отоманската династија.
Како голем везир, Чорлулу Али посветил особено внимание на исправањето на злоупотребите во османлиската армија, зауздувањето на владиниот буџет и подобрувањата на отоманската морнарица и на Царскиот Арсенал. Во исто време, сепак, тој бил строго против влегување во каков било конфликт. Така, тој бил обвинет дека ги пропуштил можностите што ги понудила Војната за шпанското наследство, која го привлекла вниманието на западноевропските сили, за враќање на Мореја од Република Венеција, како и за проверка на растечката закана на Петар Велики за време на шведската инвазија на Русија во Големата северна војна. Така, по неговиот пораз во битката кај Полтава, Карл XII одбил да преговара со Чорлулу Али, бидејќи верувал дека му била ветена помош од Кримскиот хан, отомански вазал, која никогаш не се остварила.
Работите дошле до точка кога Карл XII побарал засолниште во османлиските земји. Петар Велики се обидел да го следи во османлиските земји, а Карл ја убедил османлиската влада да и објави војна на Русија. Али-паша не можел да следи конзистентна политика, а шведскиот амбасадор го обвинил за примање мито од Русите.
Откако ја изгубил довербата на султанот, Али бил разрешен во јуни 1710 година и бил испратен да управува со Кефе ( Феодосија) на Крим. Но, пред да може да стигне до својата нова функција, султанот се премислил и го протерал Али-паша на островот Лезбос (во современа Грција), каде што потоа бил погубен во декември 1711 година
Трансформатор
Трансформаторот е еден од наједноставните електрични уреди. Неговиот основен дизајн, материјалите и принципите малку се промениле во последните 100 години, но сепак дизајнот и материјалот на трансформаторот продолжуваат да се унапредуваат. Трансформаторите се значајни за пренесување на електрична енергија со висок напон кој обезбедува заштеда во текот на преносот на поголема далечина.
Најпростите трансформатори се составени од две намотки- примар и секундар. Наизменичната струја која тече низ намотките на примарот создава магнетен тек кој, преку јадрото, предизвикува индукција во намотките на секундарот.
Идеален трансформатор
Идеален трансформатор е теоретски, линиски трансформатор кој нема загуби и е совршено индуктивно споен. Совршеното спојување наведува дека имаме бесконечно висока магнетна пробивност во јадрото и индукции во намотките и збир на магнетомоторната сила еднаков на 0.
Променливата струја во примарот создава променлив магнетен тек во јадрото на трансформаторот и променливо магнетно поле во внатрешноста на секундарот. Ова променливо магнетно поле на секундарот индуцира променлива ЕМС или напон во секундарот како резултат на електромагнетната индукција. Примарот и секундарот се намотани околу јадрото ао бесконечно силна магнетна пермиабилностза да сите магнетни текови поминуваат низ двете примарна и секундарна намотка.Со извор на струја поврзан на примарот и импеданција поврзана со секундарот, струите од трансформаторот течат во посочените насоки. (Погледајте Поларност.)
Според Фарадеевиот закон, кога магнетниот тек поминува низ примарот и секундарот во идеален транформатор напунот што се создава во секоја од намотките е пропорционален со бројот на навивките на намотките. Во секундарот напонот е одреден според Фарадеевата равенка 1 (Погледајте ја кутијата десно). Во примарот напонот е одреден според равенката 2. . Примарната ЕМС понекогаш се нарекува повратна ЕМС. Ова е во согласност со Ленцовиот закон, кој гласи дека индукцијата од ЕМС секогаш се спротивставува на создавањето на каква било промена во магнетното поле.
Односот меѓу напоните на намотките е правопропорционален на односот на навивките на намотката според 3-та равенка. Но, некои извори ја користат реципрочната вредност.
Според законот за запазување на енергијата, каква било импеданција поврзана на секундарот на идеалниот трансформатор ќе доведе до запазување на активната, реактивната и вкупната моќност која е во согласност со 4-та равенка.
Идентитетот за идеалниот трансформатор прикажан во равенката 5 е разумна претпоставка за вообичаениот комерцијален трансформатор, при што односот на напонот и односот на намотките е обратнопропорционален на  соодветниот однос на струите.
Според Омовиот закон и иденитетот за идеалниот трансформатор:
Разлики од идеалниот трансформатор
Моделот за идеалниот трансформатор го занемарува следниве основни гледишта за вистинските трансформатори:
(а)Јадрени загуби, колективно наречени загуба на магнетизирана јачина на струја, се состојат од :
(б) За разлика од идеалниот модел, намотките на реалниот трансформатор имаат отпор и индуктивност поврзани со:
(в)слично на индуктор, паразитскиот капацитет и саморезонансната појава се должат на распределбата на електричното поле. Најчесто предвид се земаат три видови на паразитски капацитет и ги имаме следниве равенки за затворените јамки
Моделот на трансформаторот со капацитетот е доста сложен и ретко се користи; дури и еквивалентното коло на ‘вистинскиот’ трансформатор не го вклучува паразитскиот капацитет. Но, капацитетот може да се измери со споредување на индукцијата на отвореното коло и индукцијата на краткиот спој.
Протекувачки тек
Моделот на идеалниот трансформатор докажува дека целиот тек создаден од примарот ги поврзува ги поврзува сите навивки од секоја намотка, вклучувајќи го и примарот. Во практиката, дел од текот опфаќа делови надвор од намотките. Оваквиот тек е наречен „истечен тек“ и доведува до сериски со заедничките намотки на трансформаторот . Протечениот флуџ доведува енергијата да биде алтернативно зачувана и да се испразни од магнетните полиња со секој круг на струјата. Не е директна загуба на сила, но доведува  до инфериорна регулација на напонот, предизвикувајќи секундарниот напон да не биде правопропорционален на примарниот напон, особено под голем товар. Па така трасформаторите најчесто се дизајнирани да имаат многу мал проток на индукција.
Во некои случаи кога намерно во осмислата да на трансформаторот постои потреба за ограничување на дотокот на струја од краткиот спој поволно е да се има зголемен проток, долги магнетни патеки, искришта, или магнетни премостувања. Протечните трансформатори може да се користат за оптоварување за кое својствен е негативен отпор, како што се електрични лакови, живини и натриумски ламби и неонски реклами или за безбедно справување со оптаварувања кои периодично постануваат кратки споеви, како на пример електролачното заварување.
Искриштата исто така ќе се користат кај трансформаторите за спречување на заситувањето, особено кај аудиочестотните трансформатори во кола кои имаат еднонасочно струен елемент кој се протега низ намотките. Заситувачкиот реактор го искористува заситувањето од јадрото за да се управува променливата струја.
Доколку постои протекување на индуктивноста може да се искористи и кај трансформаторите кои се сврзани паралелно. Може да се покаже дека доколку процентуалната импеданција и придружниот протекувачки однос од реактансата и отпорот во намотките (X/R) за два трансформатори кои хипотетички се подеднакво исти. Овие трансформатори ќе ја споделуваат моќноста пропорционално на нивните соодветни волт-амперски каратеристики(пр. 500 kVA паралелно сврзан со 1.000 kVA, па така поголемиот трансфорамтор ќе може да издржи двојно поголема струја). Но, толеранцијата на имеданцијата на комерцијалните трансформатори е значителна. исто така, Z импеданцијата и односот X/R на трансформатори со различен променлив капацитет, па така за 1.000 kVA и 500 kVA вредностите се Z ≈ 5.75%, X/R ≈ 3.75 и Z ≈ 5%, X/R ≈ 4.75.
Еквивалентно коло
Разгледувајќи ја шемата, физикото однесување на практичниот трансформатор може да се прикаже со модел на еквивалентно коло, кое може да вклучува идеален трансформатор.
Џуловите загуби и протекувачките реактанции во намотките се претставени со следните серирски сврзани јамчести импеданции на моделот: Во нормалниот тек на претворањето на еквивалентното коло, RS иXS во практиката е обично наречено приамарна страна со множење на овие импеданции според квадратот од односот бројот на навивките.(NP/NS)2 = a2.
Загуба во јадрото и реактанцата е претставена со следниве премостувани имеданци на моделот: RC и XM збирно се наречени магнетизирачка гранка на моделот.
Јадрените загуби се предизвикани најчесто од хистерзисот и ефектите на вртложните струи во јадрото се пропорционални на квадратот на јадрениот тек при определена честота. Конечната пермеабилност на јадрото побарува магнетизирачка струја IM за да се одржи заедничкиот тек во јадрото. Магнетизирачката струја е во фаза со текот, односот помеѓу двете се нелинеарни поради заситувачките ефекти. Но, сите импеданци од прикажаното еквивалентното коло по дефиниција се линеарни и нелинеарни ефекти не се типично рефлектираниво еквивалентните кола на трансформаторот. . Со синусоиден извор, јадрениот тек поместен од ЕМС за агол од 90°. Секундарот е отворено коло, при што струјата на магнетизирачката гранка I0 е еднаква на трансформаторската неоптоварена струја.
Добиениот модел, иако понекогаш именуван како „точнo“ еквиваленто коло засновано на линиски претпоставки, се задржуваат бројни приближности. Анализата се поедноставува со препоставување дека импеданцата на магнетизирачките гранки е релативно висока и ја релоцира гранката на лево од примарната импеданца. Ова воведува грешка но дозволува комбинација на примарни и секундарни отпори и реактанти од просто собирање на две сериски импеданци.
Импеданцијата на еквивалентното коло и односот на параметрите на трансформаторот можа да бидат изведеде од следните тестови: пасивен мод, мод на краток спој,мод на отпор на намотки, и мод на однос на трансформатор.
Равенка на ЕМС на трансформатор
Ако текот во јадрото е само синусоиден, односот помеѓу било која намотка и нејзиниот квадратно средичен напон Erms на намотката, и честотата на изворот f, бројот на намотки N, површината на пресекот на јадрото a во m2 и максималната густина на магнетниот тек Bmax во Wb/m2 или T (тесли) е дадена со сеопштата равенка за ЕМС:
Ако текот не содржи аликвотни тонови следните равенки може да се искористат за полуцикличниот просечен напон Eavg од кој било бранов облик:
Поларност
Точкастата конвенција честопати се користи за шеми на трансформатори, плочи или крајни ознаки за да ја дефинира релативната поларност на намотките на трансформаторот. Моменталното зголемување на јачината на струјата која влегува во крајот на „точката“ на примарот индуцира позитивен поларен напон кој излегува од крајот на „точката“ на секундарот.
Трофазни трансформатори користени во системи за електрична струја имаат плоча со име која укажува на фазните односи меѓу нивните терминал. Ова може да биде во облик на шема на комплексна амплитуда или користејќи азбучнобројчен код да се покаже типот на внатрешна вреска за секоја намотка.
Честотен ефект
Електромоторната сила на трансформатор со одреден тек се зголемува со честотата. При работење на високи честоти, трансформаторите можат да бидат физички покомпактни бидејќи јадрото може да префрли повеќе сила без да постигне заситување и потребни се помалку навивки за да се постигне истата импеданса. Но, својствата како јадрена загуба и спроведувачки скин ефект исто така се зголемува со честотата. Воената опрема применува 400 Hz извори на енергија кои ги намалуваат тежините на јадрото и намотката. Спротивно, честотите користени за системи на железничка електрификација биле многу пониски (пр. 16.7 Hz и 25 Hz) отколку нормалните употребувани честоти (50–60 Hz) за историски причини поврзаниглавно со границите на раните влечни мотори. Управувањето на трансформатор на својот дизајниран напон но поголема честота отколку што е наменет ќе доведе до намалена магнетизирачка струја. На пониска честота магнетизирачката струја ќе се зголеми. Управување на голем трансформатор на различна честота од дизајнираната ќе бара оценување на напони, загуби и ладење за да воспостави дали безбедната работа е практична. На пример, на трансформаторите може да им е потребно да имаат вградено „ волти на херц“ над исцрпеност,  релеи за да го заштитат трансформаторот од  преголем напон при високи честоти.
Јадро
Трансформатори со затворени јадра се конструирани во „јадрен облик“ или „оклопен облик“. Кога намотките го обиколуваат јадрото, трансформаторот е во јадрен облик; кога намотките се обиколени од јадрото, трансформаторот е во „оклопен облик“. Оклопниот облик може да биде попреовладувачки отколку јадрениот облик за дистрибуција на распределбени трансформаторски примени бидејќи е полесно да се мести јадрото околу намотките. Дизајнот на јадрениот облик има тенденција да биде поекономично па така попреовладувачко отколку дизајнот на оклопниот облик за високо напонски трансформаторски примени на долниот крај од  нивниот напон додека пак моќноста се движи  помалку или еднакво, номинално, 230 kV или 75 MVA) На повисок напон и моќност , трансформаторите со оклопен облик имаат тенденција да бида попреовладувачки .   Дизајнот на оклопниот дизајн е претпочитан за многу високнапон и високи MVA намени бидејќи, иакотреба повеќе интензивен напор за да се произведе , трансформатори со оклопен облик  се карактеристични за тоа што имаа подобар однос на        kVA спрема тежина, подобри одлики на јачина на краток спој и поголема отпорност на оштетување на премини.
Намотки
Трансформаторите со висока честота кои работат со десетици до стотици килохерци, често имаат намотки направени од испреплетена лицнеста жица за да се намалат загубите од површинскиот и ефектот на близина. Големите енергетски трансформатори исто така користат повеќенаменски проводници, зашто инаку неуниформниот пренос на струја би постоел во намотки со висока струја дури и на честоти со ниска моќност. Секое влакно е поединечно изолирано, а тие се распоредени така што во одредени точки во намотката или низ целата намотка, секој дел зазема различни релативни позиции во целиот проводник. Преносот се изедначува со струјата која протекува во секое влакно од проводникот и ги намалува загубите на струја во самата намотка. Овој проводник е исто така пофлексибилен од цврст проводник со иста величина, помагајќи во производството.
За да се подобри високочестотниот одѕив, намотките на сигналните трансформатори го намалуваат истекувањето на индукцијата и залутаниот капацитет. Калемите се поделени на делови, а тие делови се испреплетуваат со деловите на другата намотка.
Трансформаторите со честота на моќност за подесување на напонот можат да имаат „славини“ на средните точки на намотката, обично на страната со поголема волтажа. Славините можат рачно да се поврзат или пак да се обезбеди рачен или автоматски прекинувач за смена на славините. Автоматски уреди за полнење наизменична струја се користат во преносот или дистрибуцијата на електрична енергија, за опрема како што се трансформери на електролачни печки или за автоматски регулатори на напонот за чувствителни товари. Аудиочестотните трансформатори, кои се користат за пренос на аудио кај мегафоните, имаат славини кои дозволуваат подесување на импедансата на секој звучник. Трансформер со централна славина често се користи во излезната фаза од засилувачот на аудио моќноста во потисни кола. Модулационите трансформатори во АМ предавателите се многу слични.
Системите за изолација на сувиот тип трансформери со намотки можат да бидат или стандардни конструкции на „дип-енд-бејк“ со отворен калем или дизајни со повисок квалитет кои вклучуваат импрегнација на вакуумски притисок (ВПИ), вакуумско инкапсулирање на притисокот (ВПЕ) и процеси на инкапсулација на калемот. Во ВПИ процесот, се користи комбинација на топлина, вакуум и притисок за темелно запечатување, врзување и елиминирање на вовлечените воздушни празнини во слојот премачкан со смола за изолација на слоевите од полиестер, на тој начин зголемувајќи го отпорот кон короната. ВПЕ намотките се слични на ВПИ намотките, но обезбедуваат поголема заштита од влијанијата на животната средина, како што се вода, нечистотија или корозија, користејќи повеќекратни премачкувања, вклучувајќи го завршниот епоксиден слој.
Што се однесува на фотографијата погоре на која се прикажани пресеците на намотките на трансформатор: Спроводниот материјал кој се користи за намотките зависи од употребата, но во сите случаи поединечните вртежи мораат да бидат електрично изолирани еден од друг за да се осигура дека струјата минува низ секој од нив. За сигналните и трансформаторите со мала моќност, каде што струите се ниски и потенцијалната разлика помеѓу соседните вртежи е мала, калемите се често намотани со емајлирана магнетна жица, како што е Форвар жицата. Трансформаторите со поголема моќност кои работат на високи напони, можат да бидат намотани со спроводници со правоаголни ленти од бакарна изолација, изолирани со хартија потопена во нафта и со блокови даски.
Ладење
Правило е очекуваниот животен век на електричната изолација да е преполовен за секое зголемување од 7 °C до 10 °C во работната температура (на пример примената на Арениусова равенка).
Малите трансформатори од сув тип и трансформаторите потопени во течност често се самооладуваат од природна конвенција и зрачна топлотна дисипација. Како што се зголемуваат нивоата на моќност, трансформаторите често се ладат со воздушно ладење, присилено маслено ладење, ладење со вода или комбинација на овие. Големите трансформатори се наполнети со трансформаторно масло што истовремено ги лади и изолира намотките. Трансформаторното масло е високо рафинирано минерално масло што ги лади намотките и изолацијата циркулирајќи во трансформаторскиот резервоар. Минералното масло и хартиениот изолационен систем темелно се истражени и користени повеќе од 100 години. Приближно 50% од енергетските трансформатори ќе преживеат 50 години користење, а просечната старост на неуспешните енергетски трансформатори е од 10 до 15 години. Околу 30% од неуспехот на енергетските трансформатори е поради изолација и преоптеретување. Продолжената работа на повишена температура ги намалува изолационите својства на изолацијата на намотките и диелектричното разладувачко средство, што не само што го намалува животот на трансформаторот, но исто така може да води до негово катастрофално откажување. Со голем број на емпириски истражувања како водичи, тестирањето на трансформаторското масло, вклучувајќи ја анализата на разреден гас, обезбедува важни информации за одржувањето. Ова ја истакнува потребата за следење, моделирање, предвидување и управување со условите на температурна изолација на маслото под различни, евентуално тешки услови на преоптеретување.
Регулациите кај градењето во многу јурисдикции бараат трансформаторите наполнети со течност во затворен простор да користат или диелектрични течности што се помалку запалливи од маслото или да бидат вградени во огноотпорни простории. Сувите трансформери со воздушно сушење, можат да бидат поекономични, таму каде што ја намалуваат цената на огноотпорна трансформаторска просторија.
Полихлоронираните бифенили имаат својства кои во минатото ја фаворизирале нивната употреба како диелектрично разладувачко средство, но грижите за нивната одржливост во околината довеле до широка забрана за нивна употреба. Денес, нетоксични, стабилни и масла засновани на силициум или флуоројаглероводороди можат да се користат кога трошоците за огноотпорна течност ги надминува трошоците за градење на трансформаторски свод. ПЦБ-овите за нова опрема биле забранети во 1981 и во 2000 за употреба во постоечката опрема во Велика Британија. Законите донесени во Канада помеѓу 1977 и 1985 во суштина ја забранува употребата на ПЦБ во произведените или увезените трансформатори по 1980 година.
Некои трансформатори, наместо да се исполнети со течност, нивните намотки се затворени во запечатени резервоари под притисок и се ладени со гас на азот или сулфур хексафлуорид.
Експерименталните енергетски трансформатори во опсегот од 500 до 1.000 kVA се изградени од намотки со течни азотни или хелиумови суперспроводнички намотки, што ја намалува загубата на намотки, без да влијае врз загубите на јадрото.
Сушење на изолацијата
Правењето трансформатори засновани на нафта бара изолацијата која ги покрива намотките темелно да се исуши преостанатата влага од додавањето нафта. Сушењето се одвива во фабрика, а може да се бара и како теренски сервис. Сушењето може да се врши со циркулација на топол воздух околу јадрото, со циркулација на надворешно загреано трансформаторско јадро или со сушење со пареа (ВПД), каде испарен растворувач ја пренесува топлината со кондензација на калемот и јадрото. Кај ВПД процесите најчесто се користи керозинот како течност за размена на топлината. Покрај намалувањето на влагата во изолацијата, керозинот дејствува како средство за чистење кое ја чисти прашината и нечистотијата од изолационите површини. Споредено со конвенционалниот процес на сушење со топол воздух, сушењето со пареа го намалува времето на сушење од 40% до 50%.
За малите трансформатори се користи отпорно загревање со инјектирање на струја во намотките. Загревањето може многу добро да се да се контролира и е енергетски ефикасно. Методот е наречен нискочестотно загревање (ЛФХ), зашто струјата што се користи е на многу помала честота од онаа на електричната мрежа, која обично е 50 или 60 Hz. Помалата честота го намалува ефектот на индукција, па потребниот напон може да биде намален. ЛФХ методот на сушење е исто така корисен за сервис или поправка на постари трансформатори.