cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Букурешт
Музика и ноќен живот
Букурешт е дом е најголемите романски издавачки куќи, и е дом на најголемиот број романски музичари. Музичката сцена е разновидна. Многу романски рок бендови од 70-тите и 80-тите, како што се Ирис и Холограф продолжуваат со нивната популарност,особено помеѓу средновековните лица, додека пак во 90-тите специфичен призвук и стил се развива во источен Букурешт и неговата хип-хоп/рап сцена. Хип-хоп групите и артистите од Букурешт како: Б.У.Г Мафија, Паразици, Вердикт, Ла Фамилија, Сису и Пуја, Бица и Зале уживаа национална и интернационална публика. Електричниот поп-рок бенд Такси уживаше меѓународна почит, додека пак Спиталул Де Урџенца го доживуваше истиот успех во традиционалната романска музика. Додека многу локални клубови пуштаат манеле (кој е ориентален и ромски инспириран жанр на музика,, популарен во букурешките маала на работничките класи), градот исто така има и силна џез и блуз сцена и дури во поголема мера хаус,транс сцена и хеви метал ,панк сцена. Букурешкиот џез почнал да се издигнува во 2002 година со присуството на два локала, Грин Аорс и Арт Џез,каде што гостуваат популарни американски како и романски артисти. Ноќната сцена во градот најзначајно, неговата клупска сцена,порасна значително во 90-тите и продолжила да се развива. Не постои централно место каде што се ситуирани клубовите. Многу клубови се распространети во околината на градскиот центар. Едни од најпосетените локали се: Лаптариа Еначе, Ла Мотоаре кои се сместени на покривот на националниот Театар, како и Ел Градне Команданте и Клуб А. Повеќето клубови и барови се сместени во центарот на градот од Плоштадот на Соединивањето, до Романскиот Плоштад. Исто така, голема концентрација на рок клубови се наоѓа во Липсчани, стариот дел на градот во областа на Пиаца Унири. Областа Реџи која се наоѓа во кампусто на Политехничкиот Универзитет, вдомува голем број на клубови и барови кои се ориентирани кон студентската популација. Градот исто така ги има некој од најдобрите клубови за електронска музика во Европа,како што се: Студио Мартин и Кристал Глем Клаб. За време на летото ,Зум Бич Клаб е најпознатиот отворен клуб на брегот на езерото и има два посбни подума. Д Офис е еден од најексклузивните клубови во Букурешт и има долга традиција на клаберство. Еден од најдобрите коктел клубови во Букурешт е „Дежа ви“ кој се наоѓа на булеварот Балческу во близина на Италијанската црква. Дрги познати клубови се: Гаја, Фратели, Гламур, Типси, Котон Клаб, Пат, и Бамбу.
Традиционална култура
Букурешкиот културен живо,т најзначајно во раните 90-ти станува живописен и космополитски. Традиционалната романска култура,како и да е, продолжува да извршува големо влијание на театарот,филмот и музиката. Букурешт има два интернационално познати етнографски музеи, Музејот на Романскиот Селанец, и отворениот Селски Музеј. Селскиот музеј кој се наоѓа во паркот Херастрау, содржи 272 автентични зданија и селски фарми од цела Романија. Музејот на Романскиот Селанец,беше прогласен за европски музеј на годината во 1996година, и содржи богата колекција на носии,икони, ќерамика и други артефакти од романскиот селски живот. Музејот на Романската Историја е уште еден значаен музеј во Букурешт кој содржи колекција на артефакти кои ја опишуваат романската историја и култура од праисториските времиња, Дачијанската ера, средновековните времиња и модерната ера.
Културни настани и фестивали
Постојат голем број на културни фестивали во Букурешт во текот на целата година, во различни домени иако најголемиот број од фестивалите се одржуваат помеѓу јуни и август. Националната Опера го организира меѓународниот Опера Фестивал, кој се одржува секоја година во мај и јуни,кој вклучува ансамбли и оркестри од целиот свет. Секоја втора година,Романскиот Атенеум го вдомува фестивалот на Џорџе Енеску низ различни локации низ градот. Музејот на Романскиот Селанец и Селскиот Музеј ,во текот на годината организираат голем број на настани, прикажувајќи го романскиот фолклор и уметност.
Во првата деката на 20 век, поради зголемената кинекса популација во Букурешт, се случуваат неколку кинески културни настани.Првиот официјално организиран кинески фестивал беше Кинеската прослава на Нова година ,во февруари 2005година која се одржа во паркот Ничита Станеску и беше организиран од букурешкото градско собрание. Во 2005 година, Букурешт беше првиот град во југоисточна Европа, дом на меѓународниот Коу Параде кој резултираше со десетици украсени скулптури на крави кои беа поставени на различни локации во градот. Од 2005 година, Букурешт одржува свое сопствено Биенале за Модерна Уметност, букурешкото Биенале. Следното издание е во 2010година.
Религиозен живот
Букурешт е центарот на патријаршијата на романската Православна црква, една од источноправославните цркви во заедница со Цариградскиот патријарх, исто така од нејзините субдивизии, метрополитот од Мунтенија и Добруџа и архиепископот од Букурешт. Православните верници веруваат дека Свети Димитри е заштитник-светец на градот. Букурешт исто така е центар на други религии и култови во Романија, вклучувајќи ја Романската католичка организација во Букурешт.
Архитектура
Букурешката архитектура е разновидна поради многу влијанија кои ги претрпел градот низ неговата историја. Градскиот центар е мешавина од средновековно неокласично и арт нуво (art nouveau) градби како и нео романски градби кои датираат од периодот на почетокот на 20 век и извонредна колекција на модерни зданија од 20-тите и 30-тите години. Во јужните подрачја доминира архитектура од Комунистичката ера. Неодамна изградените облакодери и деловни објекти го довршуваат разновидниот пејзаж.
Исрориска Архитектура
Од средновековната градска архитектура, најголемиот дел ,што преживеа до модерното време, беше уништено или од комунстичката систематизација или одбројните пожари или од воените навлегувања. Сепак некои средновековни и ренесансни градби останале неоштетени и се најчести во регионот Липсчани. Овој регион содржи некои од најзначајните градби како што се: гостилницата на Манук и рушевините на Куртеа Веќе (Curtea Veche). Во доцното средновековие, овој регион беше срцето на трговијата во Букурешт. Од 1970година па навака, подрачјето доживеа урбан пад и многу историски градби беа оштетени од забот на времето. Во 2005 година регионот Липсчиани беше комплетно отворен за пешаци и пополека но сигурно се вршат рестарвации. Градскиот центар ја има задржано архитектурата од доцниот 19 и раниот 20 век ,особено од интербелум периодот кој е познат како Златната ера на букурешката архитектура. За време на овој период градот значително порасна во големина и богатство, со што можеше да се рекреира архитектурата на другите големи европски градови, како што е Париз. Најголем дел од архитектурата од овој период е модернистичка (рационалистичка), водена од архитектите Хорија Креанџа и Марсел Јанку кои успеале буквално да го сменат изгледот на овој град. Две значајни градби од овој период се: Палатата Кретулеску која моментално вдомува културни институции, вклучувајќи го и Европски Центар за високо образование на УНЕСКО и Палатата Котрочени, моменталното седиште на романскиот претседател. Многу зданија како што се Гара Де Норд, најпрометната железничка станица во градот, седиштето на Националаната Банка на Романија и телефонската Палата, датираат од овој период. Во првата декада на 21 век, широк опсег на историски зданија беа подложени на рестарвација, во некои станбени подрачја на градот, најзначително во богатите северни подрачја беа реставрирани вили кои беа изградени при крајот на 19 век.
Комунистичка архитектура
Поголем дел од букурешката архитектура е составена од градби изградени за време на комунистичката ера, која ја заменила историската архитектура со пренаселени апартмански блокови. Значителен дел од историскиот центар на Букурешт, беше демолиран за да се изгради една од најголемите згради во светот, Палатата на Парламентот (Casa Poporului). Во проектот на Николае Чаушеску за систематизација, многу нови градби се изградија во претходни историски подрачја, кои беа срамнети со земја и повторно изградени. Еден од најдобрите примери за овој вид на архитектура е Чентру Сивик (Centrul Civic), развој кој го замени поглемиот дел од букурешкиот историски центар со огромни комунистички зданија, најчесто обложени со мермерни или плочки од травентин инспирирани од севернокорејската архитектура. Комунистичката архитектура, може да се најде и во станбените подрачја на Букурешт,во вид на Блокури кои се густо населени апартмански блокови, во кои е населено мнозинството население.
Модерна архитектура
Со падот на комунизмот во 1989година неколку зданија од овој период беа преуредени, модернизирани и искористени за други потреби. Можеби најдобриот пример за ова е преуредбата на неколку непотребни продажни комплекси во трговски центри или економски центри. Овие огромни кружни хали, кои беа нарекувани ,,Хали на Гладот”, поради недостатокот на харана во 1980-тите, беа конструирани во времето на Чаушеску како обид да се произведат маркети и стоваришта. Многу од нив беа оставени недовршени во времето на револуцијата. Модерни шопинг молови како Униреа шопинг центарот, Букурешкиот Мол, Плаза Романија, и градскиот Мол (City Mall) се појавија во веќе постечки структури на овие ,,Хали на Гладот”. Друг пример е модернизацијата и промената на големата комунистичка градба на градскиот плоштад во хотелот Мериот (Marriott Hotel). Овој процес беше забрзан по 2000година кога градот доживеа бум на недвижнини и многу градби од комунистичката ера во центарот на градот станаа главни недвижнини поради нивната локација. Во последно време, многу апартмански блокови од комуистичката ера беа преуредени за да се подобри урбаноста и изгледот. Најнов придонес за букурешката архитектура се случи после падот на комунизмот, најмногу по 2000година, кога градот искуси период на урбана реновација и архитектурална ревитализација ,поддржана од романскиот брз економски пораст. Зградите од овој период се најчесто изградени од стакло и челик и имаат повеќе од 10 ката. Примери се шопинг моловите(букурешкиот мол,кој е промена и екстензија на напуштена зграда), деловни објекти, седишта на баки, букурешкиот светски трговски центар и економската комора која лежи на бреговите Дамбовица. Од 2005година има огромен број на деловни објекти во изградба,особено северните и јужните делови на градот. Исто така, постои и тренд во послендите години, да се додаваат крила и фасади на историските зданија. Најзначаен пример за ова е Букурешкиот Клуб на Архитекти, кое е модерно здание од челик и стакло ,изградено во внатрешноста на камена фасада. Покрај градби кои се користат за бизни и институции, некои нови станбени проекти се во изградба и мнгоу од нив се всушност облакодери, со стаклен екстериер, опкружени од станбени објекти во американски стил. Овие проекти најчесто можат да се забележат во северните предградија на Букурешт ,кои не се толку густо населени и кои се дом на значителен број на букурештани од средна и висока класа.
Медиуми
Букурешт е најважниот центар за романските медиуми бидејќи е седиштето на сите национални телевизии,како и весници и радио станици. Најголемите дневници во Букурешт се Евениментул Зилеи (Evenimentul Zilei), Журналул Национал(Jurnalul Național), Котидианул(Cotidianul), Романија Либера(România Liberă), Адеварул( Adevărul), Гардианул(Gardianul) и Гандул(Gândul). За време на метежот таблоидите како Клик!, Либертатеа и Зиарул се популарни. Значителен број на весници и други пишани медиуми се засновани на Каса Пресеи Либере (Дом на Слободниот Печат),која е знаменитост на северен Букурешт, првично именувано како Каса Скантеиј, по официјалниот комунистички весник Скантеиа. Домот на слободниот печат не е единствената букурешка знаменитост која била изведена од комуникациската и медиумската индустрија. Палатул Телефоанерол(Телефонската Палата) беше првата поголема модернистичка зграда на Калеа Викториеи во градскиот центар, а и масивниот незавршен проект од комунистичката ера, Каса Радио е сместен само еден блок подолу од Операта. Во 1930-тите и повторно во 1990-тите години, пишани медиуми на англиски јазик првпат се појавиле и станале значително присутни од тогаш. Има два дневника на англиски јазик, Букурешт Дејли Њуз(Bucharest Daily News) и Најн Оклок(Nine O'clock),како и и голем број на други списанија. Голем број на публикации од други јазици се достапни како што е унгарскито дневник Уј Маџар Шо. „Културен набљудувач“ (Observator Cultural) ја покрива уметноста во градот, и бесплатните неделни весници Шапте Сери и Б24 Фан ги набројуваат сите видови на културни и забавни настани. Градот е, исто така, дом на интелектуалното списание Дилема, сатиричното Академија Кацавенку, како и голем број на економски списанија. Букурешт беше градот домаќин на четвртото издание на младинската Еврозизија во 2006 година.
Образование
Постојат 16 јавни универзитети на Букурешт, најголеми од нив се Букурешкиот Универзитет, букурешката Економска Академија, Медцинскиот и Фармацевскиот Универзитет Карол Давила и Политехничкиот Универзитет на Букурешт. Овие се надополнуваат со 19 приватни универзитети како што се: Романско-Американскиот Универзитет и Универзитетот Спиру Харет. Во целост има 159 објекти и 34 универзитети. Има поделени мислења за приватните универзитети,поради нерегуларноста во едукациониот процес како и корупцијата. Како и во другите делови на Романија, универзитетите во Букурешт се слабо рангирани во однос на американските и заедноевропските универзитети. Како и да е во последните години во градот, има сè поголем број на странски студенти,најчесто од Азија кои доаѓаат за да студираат. Првата модерна образовна установа беше принцовата Академија на Букурешт, основана во 1694година и поделена во 1864година, формирајќи ги денешниот Универзитет на Букурешт и Националниот Колеџ Свети Сава. Двете се едни од најпрестижните образовни институции во Романија. Има околу 450 основни и средни училишта во градот и сите се водени од букурешкиот образовен инспекторат. Секој сектор има свој посебен образовен иснпекторат воден од главниот.
Спорт
Фудбалот е најразвиениот спорт во Букурешт. Самиот град има голем број на фудбалски клубови а некои од нив се познати низ цел Европа. Четири букурешки фудбалски клубови учествуваат во лига 1, првата романска дивизија,а тоа се: Стеауа, Динамо, Рапид и Спортул Студентеск. Стадионот „Лија Маноли“ е националниот стадион и е најголемиот стадион во Романија. Тој е демолиран за да се изгради новиот стадион кој ќе биде домаќин на финалето на лига Европа, во 2012година. Исто така, има и голем број на спортски клубови за хокеј, рагби, кошарка, ракомет, ватерполо и одбојка. Главнината на романските атлетичари,боксери и гимнастичари е поврзани со клубови во Букурешт. Атлетичарските и гимнастичарските национални првенства се одржуваат во Букурешт. Најголемата хала во Букурешт е Сала Поливалента и има капацитет од 60.000 посетители, често се користи за концерти и спортови од затворен карактер како одбојка, егзибиции и претстави. Започнувајќи од 2007година, Букурешт беше домаќин на годишните трки, стазата беше создадена околу Палатата на Парламентот и е наречена ,, Букурешки прстен”. Натпреварувањето се нареква Букурешт Сити Челенџ и бил домаќин на ФИА ГТ (FIA GT), ФИА ГТ 3 (FIA GT3), Бритиш Ф3 и Логан куп трките во 2007 и 2008година. Трките во 2009година и 2010 не се одржаа поради судкса парница. Букурешкото Гранд При, кое што беше водено од контроверзниот стопанственик Николае Шербу, ја доби парницата и тој самиот изјави дека ќе почне повторно да ги одржува трките околу Парламентот од 2011 година, започнувајќи со Ауто ГП. Секоја есен Букурешт е домаќин на БЦР Опен Романија, меѓународниот тениски турнир кој е вклучен во АТП турата. Домаќин на турниот од отворен вид е тенискиот комплекс БНР Аренас. Мечевите за хокеј на мраз се одржуваат во арената Михаи Фламаропол која има капацитет 8.000 посеситетли. Рагби мечевите се одржуваат на различни локации, но најмодерниот стадион е Арку Де Триумф стадионот,каде што игра романскиот национален рагби тим.
Градска Корија (Радовиш)
Градска Корија — археолошко наоѓалиште во градот Радовиш. Наоѓалиштето претставува тумул  од железно време. На 4 км северозападно од Радовиш се наоѓа тумул со пречник во основата од 8 м и височина од 2,5 м, опкружен со кршен камен.
Македонска музика помеѓу двете светски војни
Македонска музика помеѓу двете светски војни е музиката создадена во периодот помеѓу двете светски војни. Во годините на војните разбирливо се прекинува нишката на творечкиот и општиот музички развиток. Сепак не може да се каже дека овие години не оставиле никаква трага во музичките настани. Промените се одразиле во сите насоки, па така годините на војните донеле во еден дел од Македонија само доминација на одредена земја, што секако има влијание врз репертоарот од наметнувањето на различни песни. Позначајно за тоа време е помасовното усвојување на европските музички инструменти, во голема мера под влијание на разни окупаторски сили, кои во своите редови имале голем број аматери и професионални музичари. Усвојувањето на хармониката, гитарата, виолината, мандолината и на други инструменти и создавање на поголем број инструментални состави, придонеле за прифаќање на новиот начин на музичко мислење и создавање на македонската народна песна од тоа време.
Периодот по Првата светска војна и почетокот на Втората светска војна
По завршување на Првата светска војна, во новосоздаденото Кралство на Србите, Хрватите и Словенците, под различни околности продолжува угнетувањето на нашиот народ и непризнавањето на националноста. Во тие услови не можело да се очекува стимулирање на културните активности што би водело кон афирмација на нашите автохтони вредности. Музичкиот живот, главно се сведувал на дејноста на аматерските колективи, преку чија работа властите настојувале да спроведат културна политика во режимот. Но голем дел од новоформираните пејачки друштва и хорови(основани уште пред војната) станале пунктови на отпорот спрема хегемонистичката политика и идеолигија на Кралството.
Во создавањето на репертоарот на хорските друштва била користена можност за изведување на хармонизирани македонски народни песни. Тоа ги привлекувало пејачите и публиката меѓу другото и покрај забранетата употреба на македонскиот јазик во другите подрачја од јавниот живот. По примерот на хорските композиции на Стеван Мокрањац, во чии руковети или ракатки, се задржани говорите и дијалектите на оние краишта од кои потекнуваат употребените народни песни. И кај нас се создавале и биле дозволени за изведба хармонизирани македонски народни песни, врз основа на еден од „дијалектите на српскиот јазик“ со будно внимание да не се употреби некоја песна со револуционерна содржина и текст, кој алудира на некоја актуелна состојба.
Традицијата на хорската школа на Мокрањац била пренесена и негувана во Македонија. Споменатата прва повоена генерација македонски композитори ја прифатиле девизата на Мокрањац и неговите следбеници според која народот е оној што создава, а композиторите само го обработуваат народното дело. Тие ги фиксираат уметничките вредности на анонимниот творец, кои уште повеќе доаѓаат до израз со вкусно и инвентивно хармонско обликување. Сепак, традицијата на школата на Мокрањац се одразила помалку на планот на творештвото, а повеќе на интерпретацијата, јакнењето на хорското дело, подготвувањето на концертите, организирање на средби на пејачи и хорски друштва и спроведување на натпревари. Во однос на творештвото од кое биле инспирирани, првите хорски обработки на македонските автори меѓу двете светски војни, главно биле во поскромен хармонски третман на фолклорната мелодика. Во однос на формалното обликување, тие песните ги пишувале во вид на хорски минијатури(поретко како сплетови ракатки како што е случајот со Мокрањац), со употреба на наједноставни хорски средства соодветни на мелодиите од градскиот фолклор.
Уште од тој почетен период, кај некои од авторите забележуваме проникнување на латентна хармонија на употребениот мелос, што не упатува на модални хармонски односи. Освен тоа се гледа и употребата на нерамноделни тактови структури. Во овој период може да се најдат написи кои упатуваат кон важноста за чистотата на фолклорниот израз, односно зачувувањето на автентичноста на текстот, мелодијата и ритамот при запишувањето и интерпретацијата.
Македонските композитори и музичари од првата генерација и нивните најистакнати претставници се: Стефан Гајдов, Живко Фирфов, Трајко Прокопиев, Тодор Скаловски и Петре Богданов - Кочко. Тие се здобиле со музички знаења во една средина која била отворена за сите нови уметнички вредности. Влијанието на прославените аматерски хорови сè уште се чувствувало во Белград, а нивната работа привлекувала искусни професионални музичари и љубители на хорското дело. Од друга страна, помладата повоена генерација, школувана во Прага, го пренесува во музичкиот живот духот на авангардата на своето време. Придонесот за осовременување на музичкиот јазик кај овие автори се чувствувал и во доменот на уметничката обработка на фолклорната материја.
Во професионалната практика на творечки план, веднаш по завршеното школување, македонските музичари соработуваат со низа хорски друштва во својата национална средина. Во тие концертни програми видно место заземале и некои нивни композиции со фолклорна ориентација. Кон ова да додадеме дека во периодот меѓу двете светски војни во поголемите македонски градови се забележува неизбежниот тренд за модернизација на музичкиот живот. Тоа важи особено за Скопје каде се поставуваат темелите на професионалната музичка работа на некои институции.
Во 1934 година по иницијатива на хорското друштво Мокрањац во Скопје е формирана истоимената музичка школа, во која биле застапени предметите: виолина, виолончело, пијано, соло пеење и теорија на музиката. Музичкиот живот се збогатува и со дејност на воениот оркестар кој приредува симфониски концерти, а учествува и во изведба на некои вокално-инструментални дела. Како раководител на оркестар се истакнал капелникот Леополд Дворжак. Во истиот период во Скопје се прикажуваат, целосно или фрагментарно, и некои опери и оперети на аматерска база. Генерално, во музичкиот живот во градот се чувствува присуство на школувани домашни кадри. Композиторот Тодор Скаловски, меѓу другите активности, се зафаќа со пишување и на статии и рецензии, кои се публикуваат во скопскиот печат. Трајко Прокопиев, исто така се афирмира во неколку музички области, како автор на хорски дела, диригент, пејач и учесник во првиот инструментален камерен состав. Работата на домашните музичари станува поценета со појавата на првите печатени збирки на хармонизирани македонски народни песни, за потребите на училиштата и градските хорови. Покрај друштвото Вардар, од 1922 година работат и пејачките друштва Мокрањац, Абрашевиќ и Гусле.
Во периодот меѓу двете светски војни, до доаѓањето на првата генерација школувани македонски музичари, во Скопје работи група професионални музички работници, кои даваат особен придонес за развојот на хорското музицирање. Тоа се српските музичари, ученици на Мокрањац - Пеја Илиќ и Стеван Шијачки.
Од 1918 до 1941 година се основаат пред сè хорски музички друштва и во други градови низ Македонија. Од 1922 година во Тетово работи пејачкото друштво Банчики, а од 1930 година Кирил Пејчиновиќ. Во 1923 година, Битола ги добива хорските друштва Кајмакчалан и Мокрањац. Во овој град воениот оркестар, како и скопскиот гарнизон, приредуваат популарни симфониски концерти. Слична е ситуацијата и во другите поголеми македонски градови. Во Прилеп од 1926 година работи Градско пеачко друштво, а во Штип од 1925 година друштвото Јединство. Музичкиот живот во Штип се збогатува со дејноста на Сергеј Михајлов, кој на аматерска база, организира изведба на музичко-сценски дела од најпознатиот оперски и оперетски репертоар.
Скромна музичка активност меѓу двете светски бојни даваат и домашните инструментални ансамбли, од трубадурските групи и чалгии, какви што имавме уште во времето на турското владеење, дури до разни дувачки и мандолински оркестри.
Музиката за време на НОБ
Од поколение на поколение, низ борбената песна се пренесувала верата на народот во поубава и посветла иднина. Личностите на јунаците се менувале во зависност на околностите од етапите на вековното ропство низ нови или трансформирани песни кои секогаш ја одразувале основната цел - ослободувањето од јеремот и насилството. Процесот на создавање на партизанските песни започна во првите денови на Востанието и се развива во текот на војната, продолжува и во годините по Ослободувањето. Факт е дека нашата партизанска песна произлегува непосредно од последниот голем циклус народни борбени песни - Илинденските. И македонските народни песни носат печат на поднебјето каде што настанале, попримајќи во тоа време и влијанието од партизанските песни на братските југословенски народи и на револуционерната пролетерска поезија и музика. Песната е придружник на борците, таа ги бодри и ги поттикнува кон нови подвизи. Песната меѓу другото е сведоштво за растежот на колективната свест за вистинските цели на борбата. Во тоа време е создаден маршот на Првата македонска бригата на текст на Владо Малески. Авторот на музиката од овој марш останал непознат. Третата македонска бригата исто така добива свој марш на текст на Ацо Шопов, а музиката ја пишува композиторот и револуционер Панче Пешев.
Целата творечка активност на Панче Пешев е проникната со револуционерниот дух на борбата на неговиот народ за ослободување. Неговата прва масовна песна, компонирана врз сопствен текст на српски јазик датира од 1936 година и го носи насловот Класје зелено. Музичкото образование на Пешев започнува во Куманово, каде што неговата фамилија се преселила од Велес. Школувањето го продолжува во Белград во музичката школа „Станковиќ“ и приватно кај Јосип Славенски и Јуриј Арбатски. Потоа работел како диригент на работнички хорови во Куманово и организатор на музичкиот живот. Загинал во јуни 1944 за целите на народноослободителната борба.
Во текот на 1944 година напишани се маршеви кои се здобиваат со широка популарност. Во репертоарот на бригадските хорови се внесуваат руски песни(така македонската партизанска песна се збогатува со музичка тематика од разни извори), кратки епски песни, љубовни, печалбарски, хумористични, автентични и/или адаптирани од домашни и странски автори. Меѓу овие форми на партизанско пеење, мошне карактеристично е пеењето на таканаречено врапче - духовити актуелни песни-куплети, што зборуваат за брзиот слом на фашистичките окупатори, во придружба на гитара.
Првата збирка на македонски народноослободителни песни е излезена од печат во јуни 1943 година, подготвена и редактирана од поетот Кочо Рацин. Збирката е печатена во 1000 примероци. И втората е во редактура на Кочо Рацин, кој загинува пред да се издаде. Двете збирки содржат 31 песна и претставуваат најпопуларна партизанска публикација. Рациновите збирки содржат само текстови на партизански песни, но се мошне интересни и од музички аспект, бидејќи песните се подоцна мелографирани врз основа на теренски снимки.
Генерално за музичката активност за времето на НОБ може да се каже дека недостасува стручен кадар, поради тоа покрај професионалните музичари како Петре Богданов Кочко, Тодор Скаловски и Трајко Прокопиев го формира хорот на Главниот Штаб на НОБ, кој под негово раководство, доживува афирмација и настапи во повеќе градови. По ослободувањето на земјата од споментатите композитори ја продолжуваат творечката активност и меѓу другото и од партизанските песни.
Клешан (Подареш)
Клешан  — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Подареш. Наоѓалиштето претставува населба -викус од римско време. На 1,5 км источно од селото се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси, тегули и градежен материјал.
Калата (Подареш)
Калата  — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Подареш. Наоѓалиштето претставува кале од среден век. На 5,5 км северозападно од селото, на патот за Берово, високо на ридот се наоѓаат остатоци од бедем.
Исарот (Радовиш)
Исарот - Кале — археолошко наоѓалиште во градот Радовиш. Наоѓалиштето претставува кале  од среден век. На 3 км северозападно од Радовиш, на десниот брег на Радовишка Река, високо на ридот има остатоци од средновековна фортификација - кале. Дебелината на ѕидовите изнесува околу 2,5 м.
Тулуко (Подареш)
Тулуко  — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Подареш. Наоѓалиштето претставува населба од доцната антика. На јужната периферија на селото, во селските ниви, напростор од околу 200 × 100 м, особено во нивата на Борис Тодоров се среќаваат фрагменти од керамички садови и питоси.
Градиште (Подареш)
Градиште  — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Подареш. Наоѓалиштето претставува утврдена населба од среден век. На 3 км северозападно од селото, на левиот брег на Ступничка Река, на висок рид што доминира над околината се наоѓаат остатоци од утврдена населба.
Прелози (Воиславци)
Прелози — средновековна населба кај селото Воиславци во општина Радовиш. На 1 км западно од селото, на површина од 50 × 50 м се среќаваат фрагменти од керамички садови и питоси.
Градини (Подареш)
Градини  — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Подареш. Наоѓалиштето претставува населба од римско време. На 500 м јужно од селото се среќаваат фрагменти од керамички садови, тегули и имбрекси.
Ана Милчевска
Ана Милчевска (родена на 23 август 2003 година) е македонска фудбалерка која игра како дефанзивец за репрезентацијата на Македонија.
Меѓународна кариера
Милчевска дебитираше за репрезентацијата на Македонија на 25 ноември 2021 година, против Северна Ирска.
Меги Л. Вокер
Меги Лена (моминско Дрејпер Мичел) Вокер (15 јули 1864 – 15 декември 1934 година) била афроамериканска бизнисменка и учителка. Во 1903 година, Вокер станала и првата Афроамериканка која основала банка и првата Афроамериканка која работела како претседател на банка. Како лидер, Вокер постигна успеси со визијата да направи опипливи подобрувања во начинот на живот на Афроамериканците. Инвалидитет поради парализа и корисник на инвалидска количка подоцна во животот, Вокер станала пример и за лицата со посебни потреби.
Реставрираниот и опремен дом на Вокер во историската населба Џексон Вард во Ричмонд, Вирџинија е назначен за национално историско место, управувано од Службата за национални паркови.
Детство
Меги Лена Дрејпер е родена на 15 јули 1864 година, како ќерка на Елизабет Дрејпер и Еклс Катберт. Нејзината мајка, поранешна робинка, била помошничка готвачка во имотот Ван Лу во Черч Хил во Ричмонд, Вирџинија, каде што го запознала Катберт, ирски американски новинар за Њујорк Хералд., со седиште во Вирџинија. Нема податоци за брак меѓу Дрејпер и Катберт. Дрејпер била вработена од Елизабет Ван Лу, која била шпион на Унијата за време на Граѓанската војна (1861–1865) во главниот град на Конфедерацијата Ричмонд. Дрејпер се омажила со Вилијам Мичел, батлер на имотот Ван Лу, веднаш по раѓањето на Вокер. Во 1870 година, Џони Мичел е родена од нејзината мајка и очув.
Откако Вилијам Мичел станал челник во хотелот Сент Чарлс, семејството Мичел се преселило во својот дом на Колеџ Алеј од Броуд Стрит во близина на домот на госпоѓица Ван Лу, каде што биле израснати Вокер и нејзиниот полубрат Џони. Куќата била во близина на Првата африканска баптистичка црква која, како и многу црни цркви во тоа време, била економски, политички и социјален центар за локалната црна заедница. По прераната смрт на Вилијам Мичел, мајката на Вокер го издржувала своето семејство работејќи во пералница. Вокер присуствувала на новоформираните јавни училишта во Ричмонд и ѝ помагала на мајка си со тоа што и испорачувала чиста облека.
Кога имала четиринаесет години, Вокер се приклучила на локалниот совет на Независниот ред на Свети Лука. Ова братско погребно друштво, основано во 1867 година во Балтимор, Мериленд, им служело на болните и старите, промовирало хуманитарни цели и ја охрабрувало индивидуалната самопомош и интегритет.
Независен ред на Свети Лука
Откако ја напуштила својата позиција како учителка во 1886 година, Вокер се посветила на Редот и постојано се искачувала низ неговите редови. Таа служела во бројни капацитети за зголемување на одговорноста за Редот, од онаа на делегат на двогодишната конвенција до највисоката лидерска позиција на Десно достоен голем секретар во 1899 година. Активностите за општествени промени на Вокер со Независниот ред на Свети Лука ја покажале нејзината остра свест за угнетување и нејзината посветеност да ја предизвика расната и родовата неправда.
Како пионерска извршна директорка за осигурување, финансиер и граѓанска икона, таа го основала малолетничкиот огранок на Редот во 1895 година додека служела како голема заменичка матрона. Оваа гранка поттикнала образование, општествено корисна работа и штедење кај младите членови.
Основање на штедилницата Свети Лука Пени
Во 1902 година, таа објавила весник за организацијата, Свети Лука Хералд. Набргу потоа, таа ја основала гранката на штедилницата Сент Лука Пени. Вокер служела како прв претседател на банката, што ѝ го донело признанието како првата Афроамериканка која основала гранка на банка во Соединетите држави. Чарлс Тадеус Расел бил првиот црн архитект на Ричмонд и тој ја дизајнирал зградата за Вокер. Раководството на штедилницата Сент Лука Пени, исто така, вклучувало неколку женски членови на одборот. Подоцна Вокер се согласила да служи како претседател на одборот на директори кога банката се споила со две други банки во Ричмонд за да стане Консолидирана банка и компанија за доверба, која пораснала за да им служи на генерациите Ричмондери како институција во сопственост на афроамериканци.
Личен живот
На 14 септември 1886 година, во Ричмонд, се омажила за Армстед Вокер Џуниор (1860–1915), градежник. Тие ја посвоиле ќерката Поли Андерсон и имале три сина: Расел Еклс Талмаџ Вокер роден во 1890 година; Армстед Мичел Вокер роден во 1893 година, но починал седум месеци подоцна; и Мелвин ДеВит Вокер кој е роден во 1897 година. Вокерс купиле дом во 1904 година на 110Улица East Leigh, во афроамериканската населба Џексон Вард во Ричмонд. Со текот на годините била зголемена за да ги смести семејствата на нивните деца.
На 20 јуни 1914 година, синот на Вокер, Расел Вокер, на -годишна возраст, го застрелал и го убил својот татко Армстед, помешувајќи го со провалник, по кого трагале и тој и неговиот татко. Расел бил уапсен и обвинет за убиство и, по пет месеци чекање судење, бил прогласен за невин. Загубата ја оставила Вокер да управува со големо домаќинство. Нејзината работа и инвестиции го одржувале семејството да биде ситуирано.
Расел, сепак, никогаш не се опоравил од инцидентот и по осум години во борба со депресија и алкохолизам, починал на 23 ноември 1923 година.
Вокер била примена како почесен член на Ну поглавјето на сестринството Зета Фи Бета на првиот состанок на поглавјето во 1926 година.
Наследство
Вокер добила почесен магистер на Универзитетот Вирџинија Унион во 1925 година и била примен во Деловната куќа на славните на САД за помлади достигнувања во 2001 година.
Во чест на Вокер, јавните училишта во Ричмонд изградиле големо средно училиште од тули во непосредна близина на Универзитетот Вирџинија Унион. Средното училиште Меги Л. Вокер било едно од двете училишта во областа за црни ученици за време на ерата на Џим Кроу ; другото било средното училиште Армстронг. Генерации ученици ги поминале своите средношколски години во училиштето. Целосно било реновирано за повторно да се отвори во 2001 година како регионално гувернерско училиште за владини и меѓународни студии на Меги Л. Вокер.
Зградата Сент Лука ги имала канцелариите на Независниот ред на Свети Лука и канцеларијата на Меги Л. Вокер. Дури во 1981 година, канцеларијата на Вокер била зачувана како што била во времето на нејзината смрт во 1934 година Зградата била наведена во Националниот регистар на историски места во 1982 година. Службата за национални паркови управува со националното историско место Меги Л. Вокер во нејзиниот поранешен дом во Џексон Вард. Во 1978 година куќата била означена како Национално историско место и била отворена како музеј во 1985 година. Сајтот наведува дека „го одбележува животот на една прогресивна и талентирана Афроамериканка. Таа постигна успех во светот на бизнисот и финансиите како прва жена во Соединетите Држави која изнајмила и служела како претседател на банка, и покрај многуте неволји. Веб-страницата вклучува центар за посетители со детали за нејзиниот живот и заедницата на Џексон Вард во која живеела и работела и нејзиниот престој од триесет години. Куќата е вратена на својот изглед од 1930-тите со оригинални парчиња од семејството Вокер.“
Службата за национални паркови го сумира наследството на Вокер со изјавата: „Преку нејзиното водство на Независниот ред на Свети Лука, Вокер покажа дека мажите и жените Афроамериканци може да бидат лидери во бизнисот, политиката и образованието во време кога општеството инсистираше на спротивно“.
Вокер била именувана како една од првата група на жени од Вирџинија во историјата во 2000 година. На 15 јули 2017 година, статуата на Вокер, дизајнирана од Антонио Тобијас Мендез, била откриена на Меморијалниот плоштад Меги Л. Вокер на улицата Броуд во Ричмонд. Бронзената статуа долга 10 метри покажува приказ на тоа како живеела, со очилата закачени на реверот и чекова книшка во рака.
Во 2020 година, Вокер била една од осумте жени прикажани на изложбата „Единствената во собата“ во Националниот музеј на американската историја Смитсонијан.
Крагуево
Крагуево (се среќава и како Крагуј) — историско село на територијата на Општина Демир Хисар, денес во крајниот источен атар на Стругово.
Географија
Крагуево се наоѓало во областа Долни Железник, меѓу селата Мургашево (денес дел од Д. Хисар) на североисток и Стругово на југозапад, Кутретино на исток и Загориче на југ. Низ селото поминувала река која била притока на Црна
Историја
Селото било тимар на извесен Ахмед, син на Ќучук Рахман и имал повластица (берат) од пашата. Во 1468 г. селото плаќало 1.035 акчиња, од кои 320 за пченица; 200 за ’рж и јачмен, како и за лен, свињи, ушур за лозје; за бостан, за воденици, за свадбарина и најмногу за испенџе — 381 акче.
Селото се спомнува во 1568 г. со следниве машки жители: Лазар, син на Радослав; Дапко, син на Братослав; Станиша, син на Добре; Тале, син на Димитри; Димко, брат на Станиша; Васил; Петко, брат на Добре; Стефан Петко; Панчо, син на Добре; Дано, син на Добре; Степан, син на Добре; Степан, син на Никола; Раде, брат на Степан; Стајко Дапко; Димитри Дапко; Ѓоре, син на Дапко; Димитри, син на Петко; вдовица Добра. Имало 15 семејства, 1 неженет, па вкупно 76 жители. Во 1568 г. селото е заведено со 63 жители.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Крагуево имало 40 жители, сите Македонци христијани.
Целото население на селото потпаднало под врховенството на Бугарската егзархија. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Крагуево (Kragouevo) имало 32 Македонци под егзархијата.
По овој период населението го напуштило селото бидејќи жителите биле судски гонети за учество во Илинденското востание. Населението се преселило во Кутретино, Стругово и Утово, како и во Романија, Русија и Бугарија. Најмногу семејства се преселиле во Стругово.
Вечери во Медан
Содржина
Збирката го носи својот наслов од куќата на Зола во Медан, во близина на Париз, каде што писателите се среќавале на книжевни вечери. Авторите честопати биле нарекувани збирно како „Меданска група“. Целта на збирката била да ги промовира идеалите на натурализмот, со третирање на настаните од Француско-пруската војна на вистинит и често нејуначки начин, за разлика од службено одобрените патриотски погледи на војната.
Убедливо најпознатата приказна во збирката е „Топка маст“, која веднаш ја започнала кариерата на младиот Ги де Мопасан.
Приказната на Зола станала основа за истоимената опера од Алфред Бруно.
Црвен Брег (Ораовица)
Црвен Брег  — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Ораовица. Наоѓалиштето претставува населба од  бронзено време и од  доцна антика. На 300 м оддалеченост од западната периферија на селото, во селските ниви се среќаваат грамади од насобрани камења, фрагменти од керамички садови и питоси.
Флоарја Калоте
Флоарја Калоте (Floarea Calotă; родена 27 март 1956 во село Беука, округот Телеорман) е романска пејачка на народна музика. Таа имаше ранг на заменик во законодавниот дом 1990-1992 година, кога беше избрана во округот Телеорман на листите на партијата Националниот фронт на спасот, под името Флоарја Калоте Лупу, и во законодавниот дом 1992-1996 година, кога беше избрана во истата област на листите на Социјалдемократската партија од Романија.
Троло (Ораовица)
Троло  — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Ораовица. Наоѓалиштето претставува населба од  неолитско време. На 1,5 км јужно од селото, на левиот брег на Ораовичка Река, на површина од 200 × 150 м се среќаваат фрагменти од керамички садови и кремени орудија.
Нормандски јазик
Нормандски јазик (самонар. , Normand) — еден од оилските јазици на романското семејство, застапен во Нормандија во северна Франција и Каналските Острови од британска страна. Се среќава и поимот нормандски француски, кој го опфаќа не само нормандскиот, туку и поранешните управни јазици англонормандски и правен француски кои се користеле во Англија. Овој јазик е во голема мера заеморазбирлив со францускиот, олеснето со усвојувањето на францускиот правопис.
Географска распространетост
Во континентална Нормандија во Франција, каде нема службен статус, туку важи за регионален јазик. Постои јазична настава во неколку училишта околу Шербур-Октевил.
На Каналските Острови, нормандскиот се развил одвоено, иако не во изолација. Ги има следниве дијалекти:
Британската и ирската влада ги признаваат џерсискиот и гернзискиот како регионални јазици во рамките на Британско-ирскиот совет. Сарчкиот впрочем води потекло од џерзискиот говорен од доселениците од Џерси кои во XVI век го населиле овој дотогаш ненаселен остров.
Последниот говорник на олдернискиот дијалект (на островот Олдерни) како мајчин починал во XX century, иако меѓу постарото население има поединци кои помнат зборови и изрази. Говорот на островот Херм исто така е е изгубен (не се знае кога) и веројатно бил варијанта на гернзискиот, земајќи предвид дека Херм немал трајно население во цутот на нормандската култура.
Северните и јужните дијалекти на нормандскиот јазик се поделени со изоглоса наречена „Жореова линија“ (ligne Joret), која се протега од Гранвил до француската јазична граница во Ено и Тјераш, Белгија. Воедно, дијалектите се делат на источни и западни, исто така според говорните одлики.
За јазикот важат три различни правописни стандарди: континентален, џерсиски и гернзиски. Тие се одраз на посебната историја на овие говори, секој со своја книжевност. Затоа, норманскиот се смета за плурицентричен јазик.
Англонорманскиот дијалект бил јазикот на управата во Англија по норманското освојување во 1066 г. Овој потоа се прелеал во подоцнежниот „правен француски“ застапен во англиските судови, иако во него иамало париски влијанија. Во Ирска, влијанието највеќе се чувствува во југоистокот на островот, освоен од Норманите во 1169 г. Денес нормандскиот има мошне ограничено присуство во Британија, во облик на формални државнички изрази; ваков пример е давањето на кралско одобрение на закон донесен во парламентот, каде се користи изразот La Reyne (le Roy) le veult („Кралицата (Кралот) посакува“).
Нормандската книжевност има илјадагодишна историја, протегајќи се од првите англонормандски дела, па до дејците на книжевната преродба во XIX век и денешните писатели.
Во денешно време нормандскиот е најзачуван во помалку достапните делови на некогашното Војводството Нормандија: Каналските Острови и полуостровот Котантен (котантенски дијалект) на запад и крајот Па де Ко (коски дијалект) на исток. Нормандската култура значително настрадала во попристапните делови на Нормандија со Индустриската револуција, која го поттикнала развојот на сообраќајот и туризмот.
Историја
Норманите од денешна Данска, Норвешка и Шведска стасале во Неустрија (во тогашна Франкија) и ја населиле областа подоцна наречена Нормандија. Овој германојазичен народ почнал да се меша со постоечкото романојазичното население. Со време дојденците се асимилирале во галороманските староседелци и го примиле нивниот јазик, иако името на областа останало нордиско. Подоцна, припадници на овој народ ја населиле Англија и повторно со време го усвоиле говорот на мештаните. Сепак, елитата во двата случаја оставила свој белег врз јазикот на новонастанатиот народ, создавајќи вкрстен говор.
Во Нормандија, новиот нормандски јазик наследил зборови од старонордискиот. Фонологијата била многу помалку засегната, иако се смета дека присуството на приздивните /h/ и /k/ се остаток од нордиско време.
Во извесни случаи, старонордиските зборови во нормандскиот влегле во францускиот јазик како заемки. Во поново време, зборови од нормандско потекло се јавуваат во францускиот по пат на англизми што водат нормандско потекло.
Влијание врз англискиот
Со освојувањето на Англија во 1066 г. нормандскиот станал јазикот на владејачката класа и извршил силно влијание врз тогашниот англиски. Еве некои примери на јасно изведување на поимите од нормандскиот наспроти нивните француски еквиваленти.
Други заемки како captain, kennel, cattle и canvas покажуваат како нормандскиот го задржал латинското /k/ кое е изгубено во францускиот.
Кирил Коруновски
Кирил Коруновски (р. година во ) — македонски театарски, филмски и телевизиски глумец. Во 1974 година завршува Факултет за Драмски уметности на Универзитетот „ Св. Кирил и Методиј“ во Скопје. Од 1978 година до неговото пензионирање во 2013 година работи при Драмата на Македонски народен театар во Скопје.
Филмографија
Коруновски ги остварил филмските улоги:
Факундо Кампацо
Факундо „Факу“ Кампацо (роден на 23 март 1991 година) е аргентински кошаркар, плејмејкер на Реал Мадрид и на аргентинската репрезентација.
Манастир Св. Ѓорѓи (Ораовица)
''' Манастир Св. Ѓорѓи ''' — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Ораовица. Наоѓалиштето претставува сакрален објект од  среден век. На 2,5 км северно од селото, во дворот на сегашната црква се гледаат темели и ѕидови зачувани до висина од 80 см, кои веројатно припаѓале на една стара манастирска црква од XIV век. На јужниот ѕид се видливи сосема мали траги од фрескоживопис.