cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 2604B
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2604B е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 14 m/лм2. NGC 2604B има привидни димензии од 0,9' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 33 м 35,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 29° 29' 58". Положбениот агол на објектот е во износ од 45°.
Карамзино
Карамзино или Кара Хамза (Καλλίπολη, Калиполи; книжевно: Καλλίπολις, Калиполис; до 1926 година: Καράμζα, Карамза ) — село во Пазарско, Егејска Македонија, дел од денешната Општина Вртикоп, во Централна Македонија, Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа 17 километри западно од градот Пазар, крај самиот пат за Воден, во самото поле, на надморска височина од 15 метри.
Сместено е во Солунското Поле, на 25 километри источно од Воден.
Историја
До 1924 година, селото било населено со македонско и турско население.
Македонското население го напуштило селото пред 1920-тите години.
По Грчко-турската војна во 1922 година, турското население се иселило во Турција, а на негово место биле населени грчки бегалци од гратчето Галиполе и неговата околина. Џамијата на сретселото била претворена во црква. Во 1928 година, селото претставувала чиста бегалска населба со 74 бегалски семејства со вкупно 279 жители.
Во 1926 година, името на селото било променето во Калиполи (Καλλίπολη), грчки облик на името Галиполе.
Стопанство
Населението произведува пченица, памук, овошје и други производи, а делумно е развиено и сточарството, особено краварството.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година во Кара Амзин (Карамзино) живееле 40 Македонци и 250 Турци. По податоци на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Карамджино (Karamdjino) имало 48 Македонци.
Во 1920 година, Карамзино било посочено како чиста турска населба со 75 куќи.
Кара Хамза во 1913 година било забележано со 274, а во 1920 година со 293 жители. По иселувањето на Турците во 1924 година, тука се населиле бегалски семејства од Источна Тракија. Бројот на жителите во 1928 година изнесувал 274, во 1940 година 484, во 1951 година 411, во 1961 година 430, во 1971 година 478, во 1981 година 518, а во 1991 година 556 жители, сите бегалци.
Во пописот спроведен во 2001 година, селото било попишано со 484 жители. Во најновиот спроведен попис од 2011 година во Грција, селото било забележано со 456 жители.
Самоуправа и политика
Селото припаѓа на општинската единица Мениида со седиште во селото Калиница, која припаѓа на поголемата општина Вртикоп, во округот Постол. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Карамзино, во кој покрај Карамзино влегува и селото Сенделчево.
Раде Ѓерговиќ
Раде Ѓерговиќ ( роден во Лозница, 1948 ) е српски хуморист, сатиричар и афористичар.
Биографија
Основно, средно и високо образование завршил во Шабац. Работел како учител во Раѓевина ( Бела Црква, Врбиќ, Доње Брезовице ) и во Груж, општина Книќ ( Топоница, Баре, Забојница ). Во 1996 година се враќа во Шабац, каде се вработува како библиотекар во Народната библиотека „Жика Поповиќ“. Се пензионираше во 2009 година.
Почнал да пишува хумор и сатира во 1968 година. во емисијата „Минимакс“ која се емитуваше на брановите на „Радио Белград“. Застапен бил во повеќе антологии на афоризми и наградуван за неговите дела во поранешна Југославија. Преведен е на руски, полски и македонски јазик.
Член е на Друштвото на писателите на Србија и на невладината организација „Ризница на српската духовност“. Тој беше претседател на Република Чивија 2002-2003 година.
Илустрација Илинден
„Илустрација Илинден“ е списание на Македонската емиграција во Бугарија помеѓу двете свестски војни и за време на Втората светска војна. Излегува по 10 примероци годишно во Софија од април 1927 до мај 1944 година. Тиражот варира од 1.400 до 5.000 броја.
„Илустрација Илинден“ е илустрирано издание на Илинденската организација. Си поставува задача да биде архив на национално-ослободителните борби на Македонците (главно до 1912 година).
Печати статии за историски настани, спомени, биографски податоци за загинати борци, училишни и црковни дејатели, етнографски статии, документи.
Во списанието излегуваат и различни прилози. Содржи податоци за дејноста на Илинденската организација. Во него публикувале познати македонски творци, меѓу кои Венко Марковски, Методи Терзиев, Атанас Лозанчев и други. Главни уредници на списанието се Петар Мрмев, Кирил Христов Совичанов, Христо Шалдев, Лазар Томов, Лука Групчев и други.
Тифин
Тифин (tiffin) e збор во индискиот јазик и британскоанглиски дијалект што значи лесен оброк кој се јаде денски. Зборот добил на популарност во Британска Индија, и доаѓа од поимот tiffing, кој е староанглиски или сленг збор за „потпивнување“ или „сркнување“.
Во денешна Индија, зборот се употребува за лесни мали ручеци кои жените им ги спремаат на мажите по работа, и ги праќаат по т.н. дабавали кои користат комплексен систем за достава на илјадници тифин-кутии до нивните одредишта. Овие се пакуваат во лимени кутии, као исто така понекогаш се нарекуваат tiffins или tiffin-boxes. Често истиот се состои од ориз во една кутија, дал во втора, и други нешта во трета и четврта. Во кутиите исто така може да се стават и лебови, како наан, зеленчуков кари-леб и на крајот, сладок леб.
Во поранешните британски колонии, наредените порцелански или метални округли послужавници со рачки се нарекуваат тифин-носачи, кои снабдувачите на мало ги користат за достава до домовите.
Некои луѓе шолјата чај ја нарекуваат „шоља тифин“.
Tiffin
Андора на Евровизија
Андора досега на Песна на Евровизија настапувала пет пати, дебитирајќи во 2004 ( Евровизија 2004 ). Интересите за натпреварот беа големи од подолго време, но локалната Андорска телевизија не го емитуваше натпреварот веќе повеќе години, освен тоа што можеше да се гледа преку Шпански и Француски ТВ канали. Повеќето од песните беа пеани на Каталонски. И покрај големиот интерес за натпреварот, Андора досега ниту еднаш не се пласирала во финале. Во 2007, квалификацијата беше предвидена, но со 12то место не можеа да обезбедат влез.
Процедура на изборот
Во минатото Андора својот претставник го избирала по пат на големо реално шоу. Од 2006 Андорската национална телевизија RTVA има приватен избор и го избира својот претставник за Евровизија по пат на фестивалско гласање.
Алекс Сандро
Алекс Сандро Лобо Силва (роден на 26 јануари 1991 во Катандува) — бразилски фудбалер, играч од одбраната на Јувентус.
Технички карактeристики
Во татковината неговиот напредок бил споредуван со оној на познатиот сонародник Роберто Карлос ; за многу кратко време тој станал еден од најдобрите бекови во моментов.
Атлетико Паранаенсе
Алекс Сандро ја започнал својата фудбалска кариера во 2006 година, кога бил купен од страна на Атлетико Паранаенсе, каде што, во две сезони, наизменично тренирал со првиот тим и со младинската екипа. Официјалното деби, како професионален фудбалер, го имал на 18 октомври 2008 во натпреварот против Интернасионал од 30-тото коло на бразилското првенство, влегувајќи како замена на местото на Нетињо во 80-тата минута во поразот со 2-1. Тоа бил неговиот единствен настап за првиот тим на Атлетико Паранаенсе во неговата прва сезона како професионалец. Следната сезона одиграл уште 16 натпревари; на 10 октомври 2009, повторно против Интернасионал за првпат во својата професионална кариера одиграл цел натпревар (90 минути), а на 25 истиот месец го добил првиот црвен картон во својата кариера во поразот со 3-2 од Куритиба.
Депортиво Малдонадо и Сантос
По три години поминати во клубот од Куритиба, завршила неговата авантура таму, откако Атлетико Паранаенсе го продале на инвеститорите, со користење на уругвајскиот клуб Депортиво Малдонадо како посредник за одржување на правата за регистрација. На 1 март 2010, Алекс Сандро потпишал за Сантос на две-годишна позајмица. Своето деби за Сантос го направил на 8 мај 2010, во натпреварот против Ботафого што завршил 3-3, но дебито за него не завршило успешно бидејќи бил исклучен во финишот на натпреварот откако заработил втор жолт картон. На 25 септември истата година го постигнал својот прв гол во професионалната кариера, во победата на домашен терен над Крузеиро со 4-1. Во двете сезони во Сантос, одиграл вкупно 38 натпревари и постигнал два гола.
Порто
На 23 јули 2011, четири дена подоцна откако во Порто дошол Данило (неговиот соиграч од репрезентацијата под 20 години), португалскиот клуб го купил и Алекс Сандро за сума од 9,6 милиони евра, потпишувајќи петгодишен договор со клаузула за откуп од 50 милиони евра. Своето деби за "змејовите" го направил на 19 февруари 2012, во победата со 3-1 на гостувањето против Виторија Сетубал. На 16 март, го постигнал својот прв гол во дресот на Порто, во победата со 2-0 на гостувањето против Насионал. .
На 18 септември 2012, го направил своето деби во Лигата на шампионите во победата со 2-0 на гостувањето во Загреб против Динамо.
Вкупно во четири сезони со Порто, одиграл 137 натпревари и постигнал 3 гола. Со клубот освоил три трофеја: два наслова во португалското првенство (2011–2012, 2012–2013) и Суперкупот на Португалија 2013.
Јувентус
На 20 август 2015, Алекс Сандро потпишал петгодишен договор со Јувентус во трансфер вреден 26 милиони евра, сума која на Порто му била исплатена во три години.
Своето деби за Јувентус го направил на 12 септември 2015, во ремито 1-1 на домашен терен против во Серија А. На 31 октомври, Алекс Сандро одиграл клучна улога во победата над градскиот соперници Торино со 2-1, асистирајќи му на Хуан Квадрадо за победничкиот гол во судиското продолжение. На 21 ноември 2015, тој му асистирал на Пауло Дибала со нафрлување од левата страна, за единствениот гол во победата со 1-0 на домашен терен против во лигата. Четири дена подоцна, на 25 ноември, тој асистирал за уште еден победнички гол, на Марио Манџукиќ, во победата со 1-0 на домашен терен над Манчестер Сити во Лигата на шампиони со која клубот си обезбедил место во осминафиналето од натпреварувањето. На 17 јануари 2016 година, Алекс Сандро го постигнал својот прв погодок за Јувентус - и неговиот прв во Серија А - со удар од работ на шеснаесеттникот со десната (послаба) нога, во гостинската победа над Удинезе со 4-0. На 17 февруари било потврдено дека Алекс Сандро ќе мора да отсутвува од терените десетина дена, поради повреда на левиот бутен мускул ректус феморис со која се здобил за време на тренинг со Јувентус. Повредата го принудила да го пропушти првиот натпревар од осминафиналето на Лигата на шампионите на 23 февруари против Баерн Минхен. Тој се вратил за вториот натпревар во Минхен, играјќи како стартер на позицијата лево крило и оставил одличен поединечен впечаток, иако неговиот тим сепак бил елиминиран по продолженија. На 25 април 2016, Алекс Сандро со Јувентус го освоил своето прво скудето во карирета, откако најголемиот конкурент на Јуве за насловот во таа сезона,, загубил во Рим од со што математички била потврдена титулата. На 21 мај, додал уште еден успех со освојувањето на Купот на Италија по победата со 1-0 по продолженија над во финалето, во кое тој играл влегувајќи од клупата во 62-рата минута.
Во летото 2017, тој бил трансфер-мета на англискиот, кој сакал да го доведе во Лондон. Сепак, по долгите преговори Јувентус одлучил да ги одбие сите понуди на сините, вклучувајќи ја и последната која изнесувала 70 милиони евра, и да го задржи бразилскиот бек во својте редови. На 27 ноември 2017, на Гран гала дел Калчо - манифестација на која се доделуваат награди за италијанскиот фудбал - тој бил избран во Идеалниот тим на годината на Серија А за првпат во својата кариера. На 13 февруари 2018, Алекс Сандро го забележал својот 100-ти настап за Јувентус во натпреварот на домашен терен против во Лигата на шампионите, што завршил нерешено 2-2. Пет дена подоцна, по прекрасната асистенција на Федерико Бернардески тој со својот гол го решил градското дерби против, кое бјанконерите го добиле со 1-0. Сезоната ја завршил со освојување на својата трета двојна круна со Јувентус.
На почетокот на сезоната 2018-2019, во првото коло од Серија А на гостувањето кај во победата со 3-2, тој асистирал за победничкиот гол на Јувентус во 93-тата минута кој го постигнал Бернардески. На 23 октомври 2018, Алекс Сандро го забележил својот 50-ти настап во Лигата на шампионите (не сметајќи ги натпреварите во квалификациите) во гостинската победа со 1–0 над. На 3 декември 2018, втора година по ред бил избран во Идеалниот тим на годината на Серија А. На 20 декември 2018, Алекс Сандро го продолжил својот договор со Јувентус до 2023 година. На 8 март 2019, во победата со 4-1 над, тој за првпат во кариерата ја носел капитенската лента на Јувентус, преземајќи ја во 25-тата минута од натпреварот откако почетниот капитен во тој натпревар Андреја Барцаљи излегол од игра поради повреда. На 30 истиот месец, тој го забележал својот 100-ти настап во Серија А, во победата на неговиот тим над со 1-0 во Торино. На 20 април 2019, со својот прв гол за сезоната тој му помогнал на Јувентус да стигне до победата против, а таа победа за клубот значела ново скудето; осмо во низа за Јувентус, четврто лично за него.
Репрезентативна кариера
Во 2011 година, бил повикан во репрезентацијата под 20 години за да земе учество на Светското првенство за играчи под 20 години и на Младинското првенство на Јужна Америка за играчи под 20 години; Бразил го освоил златото и на двата турнири.
На 6 јули 2012 бил повикан во составот на Олимписката репрезентација на Бразил за Летните олимписки игри 2012 кој се одржале во Лондон и други градови од Велика Британија. Дебитирал за Олимписката репрезентација на 1 август, во натпреварот против Нов Зеланд, одигран на Сент Џејмсис Парк во Њукасл во групната фаза од турнирот. Бразилската репрезентација стигнала до финалето на турнир, каде биле поразени од Мексико на 11 август на Вембли со 2-1 ; Алекс Сандро го започнал натпреварот како стартер, но бил заменет во 32-рата минута од страна на напаѓачот Хулк. Вкупно на целиот турнир одиграл 198 минути.
Статистика на кариерата
Статистиката е ажурирана на 22 октомври 2019.
Космос-960
Космос-960 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 25 октомври 1977 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 900 килограми. Космос-960 бил сателит наменет за електронско извидување, јавување и наведување.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 95,0 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 544 км, а најмалото на 499.
145
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5653 и 5654 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4895 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3905 и 3906 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 898.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 145 година се протега во 2781 и 2782, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2841 и 2842 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 688. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 492 и 491 година пред хиџра.
2034
2034 (Римски бројки) ќе биде година според грегоријанскиот календар. Тоа ќе биде 2034 година од новата ера, 34. од третиот милениум, 34. од XXI век и петта од 2030-тите.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7542 и 7543 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6784 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5794 и 5795 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2787.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 2034 година се протега во 4670 и 4671, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4730 и 4731 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2577. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1455 и 1456 исламска година.
NGC 7460
NGC 7460 — спирална галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 21 септември 1876 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7460 е од видот Sb/P. Видливиот сјај со голо око изнесува 13 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 7460 има привидни димензии од 1,5' х 1,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 1 м 42,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +2° 15' 49"". Положбениот агол на објектот е во износ од 37°.
Други поделби
Проучување на NGC 7460 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 70287. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 258; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 576. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 905.
Оно (Чук)
Оно е село и општина во сојузната држава Чук во Микронезија.
Подем на Отоманското Царство
Подемот на Отоманското Царство (1299-1453) се однесува на периодот кој започнал со слабеење на Селџучкиот Султанат кон почетокот на 14 век, а завршил со пропаѓањето на Византиското Царство по падот на Цариград во 1453 година. Создавањето на империјата било во момент кога било распаднато старото Римско Царство. Голем дел од териториите на Римското Царство биле освоени од страна на Османлиското Царство. Така, наместо христијанската државна религија, на нејзино место била воведена муслиманската.
Позадина
Првиот период од османлиската историја го наметнува прашањето како едно мало погранично кнежевство на Осман со идеја за света војна против Византија се развила во една голема империја. Според една теорија се смета дека грчкото население околу Мраморниот регион го примил исламот и влегол во составот на муслиманската држава. Сепак, според поголемиот дел од историчарите сметаат дека корените на Османлиите треба да се бараат во политичката, културната и демографската политика на Анадолија во текот на 13 век.
Првата етапа од овие настани биле со монголските освојувања на муслиманскиот Близок Исток во текот на 13 век. По победата на Монголците во Битката кај Ќосе Даг во 1243 година, Султанатот на Селџуците во Анадолија станал вазална држава на Илханат кое ханство било дел од Монголското Царство. Како последица од оваа монголска инвазија започнала туркменска миграција кон западните делови на Азија.
1510
1510 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1510 година од новата ера, 510. од вториот милениум, 10. од XVI век и прва од 1510-тите.
Подем на Отоманското Царство
Позадина
По потекло од Средна Азија, овие племиња најпрвин се доселиле во Персија и источна Анадолија, а по ова продолжиле кон западот населувајќи се по должината на границата меѓу Византија и Селџучкиот султанат во планинските предели на Западна Анадолија. Во 1271 година во султанатот избувнала граѓанска војна каде муслиманските мамелуци навлегле длабоко во Анадолија за да помогнат да се задуши востанието. По крајот на востанието овие војници објавиле света војна на христијаните односно на Византија. Во периодот од 1260 до 1320 година водачите започнале со основање на свои независни кнежевства. Византија, која Цариград си го вратила во 1261 година не била многу загрижена за својата западна граница бидејќи биле зафатени со Балканот. Од сите овие територии, Осман владеел во северниот дел и бил најблиску до Византија Почетокот на создавањето на Османлиското Царство се одликува со постојани Отоманско-византиски војни кои траеле околу 1,5 век. Во текот на тој период, Османлиите ја презеле контролата врз Анадолија и Балканот. Овој период од историјата на Османлиското Царство според поголем дел од историчарите завршува по заземањето на Цариград во 1453 година. По крајот на овој период во Османлиското Царство следува период познат како раст на империјата кој траел од 1453 до 1683 година.
1510
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Подем на Отоманското Царство
Позадина
Потеклото на Отоманците може да се проследи назад во 11 век, кога на територијата на Анадолија опстојувале неколку мали муслимански емирати со туркиско потекло. Главната цел на овие т.н. Анадолски бејлици била да ги одбранат своите територии од страна на Византија. Во текот на тој период, во освоените земји во Анадолија се населеле голем број на туркиски народи. Меѓутоа, во 1073 година и победата на Селџучкото Царство во Битката кај Манцикерт, овие анадолски Бејлици добиле можност да прогласат своја независност од Селџуците.
1510
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7018 и 7019 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6260 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5270 и 5271 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2263.
Подем на Отоманското Царство
Позадина
И покрај тоа што Византија продололжила да опстојува на овие простори, сепак нејзините територии значително започнале да се намалуваат. Крстоносните војни и задале голем удар на Византија, бидејќи таа привремено престанала да постои по заземањето на Цариград од страна на Латинското Царство. Битката кај Манцикерт го означил почетокот на византиското истиснување од Анадолија. Од друга страна пак и муслиманите имале свои проблеми. Тие најмногу се појавиле помеѓу Селџуците и Фатимидите кои владееле во Египет и Сирија. Овие проблеми најмногу биле искористени од анадолските бејлици, кои успеале да се обединат во едно кнежевство.
1510
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1510 година се протега во 4146 и 4147, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4206 и 4207 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2053. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 915 и 916 исламска година.
Подем на Отоманското Царство
Позадина
Меѓу овие помали кнежевства било е кнежевството со престолнина во Согут. Тоа било предводено од страна на Ертугрул. Кога во 1281 година починал, неговиот син Осман станал негов наследник. Многу бргу по ова, новиот водич се прогласил за султан и основал нова династија, наречена според него Османлиска династија. Така, Осман станал првиот владетел на Османлиското Царство во 1299 година.
Осман I
Владеењето на Осман го означува официјалниот почеток на владеењето на династијата на Османлиите во Османлиското Царство, која постоела шест векови. Во 1265 година, византискиот град Согут бил заземан од страна на Осман бег. По падот на Согут, териториите на Осман започнале да се прошируваат на сметка на Византија. Во исто време, Осман успеал да покори и неколку соседни турски емирати и племиња. Кон почетокот на 13 век, Осман започнал со опсади на неколку важни византиски тврдини. Така бил заземан Јенишехир, а по ова паднала Бурса и Никеја (Изник), најголемиот византиски град во Анадолија. Бурса паднала во 1326 година, непосредно пред смртта на Осман.
Орхан I
Орхан се оженил за Теодора, ќерка на византискиот принц Јован VI Кантакузин. Во 1346 година Орхан отворено го поддржал Јован VI во симнувањето од престолот на Јован V Палеолог. Кога тој дошол на престолот, на Османлиите им било дозволено да го окупираат напуштениот полуостров Галиполе. Во следната деценија, Османлиите започнале колонизација на Тракија со муслиманско население. Сепак, византискиот цар бил принуден да потпише договор со Орхан, според кој Византија ја признала загубата на Тракија.
Мурат I
Првата поголема офанзива на новиот султан Мурат I била во 1365 година во Битката кај Одрин. Одрин (Адријанопол) бил најважниот византиски воен, административен и економски центар во Тракија. Византиската армија повторно доживеала пораз, со кое бил ставен почетокот на османлиското присуство на Балканот и Европа. Веднаш по битката, престолнината на Османлиите била пренесена од Бурса во Одрин. Ова преместување на престолнината на Османлиите им овозможило место при идните напади на балканските земји.
Откако Едрене станал престолнина на Османлиите, започнал стравот кај балканските држави од можното нивно пропаѓање односно потпаѓање под османлиска власт. Многу бргу Византија започнала да ги губи своите територии, со исклучок на престолнината Цариград и околината, Солун и Пелопонез. Во 1354 година Османлиите ги поминале Дарданелите. Ова бил голем момент од нивното напредување по морски пат, бидејќи во голема мера го ограничиле поморскиот пат кон Цариград, остварувајќи значајни победи против Венецијанската република. Поради немање на ресурси станало јасно дека престолнината Цариград било прашање на време кога ќе падне во рацете на Османлиите.
Отоманската инвазија на Балканскиот Полуостров ја почувствувала и Србија. Српската империја во времето на царот Стефан Душан била најсилната феудална држава во околината. По смртта на Душан во 1355 година, тој бил наследен од страна на Урош, а српската држава започнала да слабее.
Во Македонија владееле неколку мали кралства и кнежевства. Волкашин успеал да го основа Прилепското Кралство. На територијата на денешна Црна Гора била создадена Зета, во 1355 година. Зета била под власта на династија Балшичи.
Галиполе
Повторното заземање на Галиполе претставува успешен обид на Амадеус VII, Гроф од Савоја во заземањето на Галиполе од страна на Османлиите, кои пак Галиполе го држиле од 1354 година, по катастрофалниот земјотрес. Од 1354 година, година кога за првпат Турците ги преминале Дарданелите, започнал период на населнување на муслиманко население во освоените или окупираните села и градови. Галиполе бил стратешки важен центар за христијните, бидејќи Османлиите веќе се движеле во внатрешноста на Тракија. Сепак, во 1377 година Галиполе повтоно бил заземен од Турците.
Маричка битка
Маричката битка позната и како Черноменска битка, се одиграла на реката Марица близу до селото Черномен (денес Орменио во Грција) на 26 септември 1371 помеѓу Отоманската војска предводена од Лала Шахин Паша и македонската војска на Волкашин Мрњавчевиќ и неговиот брат, деспотот Јован Углеша.
Деспотот Углеша сакал да ги нападнат Турците ненадејно во нивното упориште Едрене, додека султанот Мурат I бил во Мала Азија. Отоманската војска била многу помала македонската која броела околу 70.000, но благодарение на тактиката со ноќен напад врз кампот на противниците, успеале да ја поразат христијанската војска и да ги убијат кралот Волкашин и брат му Углеша.
Со ова, Македонија и делови од јужна Србија потпаднале под Отоманска власт. Битката била дел од напредувањето на Отоманците во освојувањето на Балканот. Синот на Волкашин, Крале Марко, го наследил татка си на престолот на Прилепското Кралство, но сега како вазал на Турците. Бугарија исто така останала во вазалска статус.
Филаделфија
Во Македонија, владеењето на кралот Марко се соочувало со постојани притисоци, како од страна на српските големци, така и од страна на Османлиите. Набргу по доаѓањето му на престолот, неколку територии му биле одземени од кнезот Лазар, Никола Алтомановиќ, Балша и Отоманците. Тоа било време кога голем дел од балканските владетели склучувале мир со Османлиите, станувајќи нивни вазали. Така и Марко ја признал врховната власт на Мурат I, се обврзал да му плаќа данок и да служи на турската војска во нејзините воени походи.
Во следните години битките помеѓу Османлиите и балканските народи продолжиле. Од позначајните, следувале Битката кај Дубравница, Битката кај Саврово поле, Битката кај Плочник и Билеча. Отоманците во поголем дел од овие битки доживувале порази.
Косовска битка
Косовска битка е назив за најголемиот директен судир меѓу војските на српското благородништво и Турците-Османлии на 28 јуни 1389 година. Битката завршува со катастрофален пораз на српската војска. Според голем дел од историчарите, Косовската битка е една од најзначајните победи на империјата. Последиците, како за Србија, така и за непосредното соседство биле лоши: самата косовска област била ставена под непосредна војничка управа на Османлиите и заедно со скопската околина станале база за понатамошни нивни воени дејствија против Босна, Зета и непокорениот дел од Србија. Српското благородништво кое ја преживеало битката било принудено своите територии да ги стави во вазален однос кон Османлиите и да им плаќа данок. Со победата во Косовската битка, Османлиската држава го разбила единствениот доволно моќен соперник на Балканот во тоа време. Но и на самата османлиска војска ѝ требало време да закрепи од битката.
При разгледувањето на текот на Косовската битка, важен и неминовен е еден настан: убиството на турскиот султан Мурат I. Општо прифатен е фактот дека убиството се случило пред почетокот или, барем, пред решавачкиот момент на битката. Сите извори се согласни дека бил убиен со измама: српски благородник под изговор дека пребегнува на страна на Турците бара да биде примен од Мурат, кога всушност и успева да го убие, чин по кој и тој самиот е убиен. Во српското народно творештво овој лик е познат како Милош Обилиќ или, поретко со презиме Кобилиќ.
Бајазит I
Бајазит I на султанскиот престол се качил веднаш по смртта на неговиот татко во Косовската битка во 1389 година. Кога дознал дека неговиот татко е мртов, тој наредил сите српски затвореници да бидат погубени. Бајазит се одликувал со тоа што ги проширил своите територии на Балканот поради кое главно бил наречен Јилдирим или молња.
Битка кај Никопол
Битката кај Никопол се случила на 25 септември 1396 година помеѓу Отоманското Царство од една страна и крстоносните сојузници предводени од Кралство Унгарија, Светото Римско Царство, Франција, Полска, Англија, Шкотска, Венеција, Џенова. Оваа битка се одвила близу Никопол. Сојузниците во почетокот бележиле успех, за да подоцна нивниот поход заврши катастрофално. Околу 1000 војници биле убиени, а 10 000 заробени. Со ова битка, Османлиите конечно се утврдиле како долготрајни господари на Балканот.
Битка кај Ангора
Во битката Монголците издвојувале голема победа. Во текот на битката, турските бегови од областите Ајдин, Сарухан, Ментеш и Караманија преминале на страната на Тимур и со тоа битката била решена. Со околу 10.000 јаничари, султанот во ноќта се обидел да побегне но во тоа не успеал па бил заробен од страна на монголската војска. Заедно со него бил заробен и сун му Муса. Другите негови синови се спасиле со бегство, освен Мустафа кој мистериозно исчезнал на бојното поле.
Османлиски интерегнум
Османликсата граѓанска војна, позната и како османлиски триумвират (турски: Fetret Devri) или Османлиски интерегнум, започнала во 1402 година по смртта на султанот Бајазит I од страна на монгоскиот султан Тимур во Битката кај Ангора. И покрај тоа што Мехмед Челеби бил избран за новиот султан на Османлиското Царство, сепак тоа не било прифатено од страна на неговите браќа. Ова резултирало со започнување на граѓанска војна во империјата.
Војната завршила во 1413 година, кога Мехмед Челебија се појавил како победник и тој бил прогласен за султан под името Мехмед I.
Мехмед I
Кога Мехмед Челебија остварил победа над своите браќа, во 1413 година тој бил крунисан за нов султан во Едрене како Мехмед I. Неговата прва задача била да ја врати гордоста и силата на Отоманското Царство. Претходно, империјата претрпела тешки моменти, преку инвазијата на Монголците и граѓанската војна во земјата. Христијанските кралства на Балканот не биле во голема надлежност на Отоманците.
Мехмед престолнината на империјата ја преместил од Бурса во Одрин. Неговите македонски, бугарски, српски, влашки и византиски вазали практично биле независни. Албанските племиња успеале да се обединат во една држава, Босна и Молдавија биле потполно независни. Унгарија сѐ уште ги држела своите амбиции кон Балканот, а Венеција пак крајбрежните делови.
Поради овие настани, султанот бил принуден да потпише мировен договор со Венеција, а имал и добри односи со Византија. Кога Мехмед починал во 1421, еден од неговите синови, Мурат, станал султан.
Опсада на Цариград
Првата опсада на Цариград од страна на Османлиите се случила во 1422 година. Во битката Османлиите за првпат употребиле топ, кој иако бил со краток дострел сепак помогнал во битката. Силите на двете страни биле технички исти. Османлиите морале да изградат свои бази за да ги нападнат ѕидините на градот. Византиските бранители ја победиле оваа битка. Според византиската традиција, градот бил спасен благодарение на интервенцијата на Пресвета Богородица.
И покрај победата на Византија, империјата во тоа време се наоѓала во голема економска криза. Главно поради ова, како и проблемите во Западна Европа од каде Цариград не добил скоро никаква помош, градот во рацете на Османлиите паднал во 1453 година.
Опсада на Солун
Опсадата на Солун се одвила од 1422 година до 1430 година. Опсадата била успешна за Османлиите. На пристаништето на Солун, Мурат се нашол во 1422 година. За да се заштити подобро, Византија и го дала градот на Венецијанската република. Турците својата опсада ја одржиле до 1430 година кога го нападнале градот а потоа и го зазеле.
Борби против Скендербег
Во исто време, Мурат водел големи војни и на просториите на денешна Албанија и Македонија, каде опстојувала т.н. Лешка лига под команда на Скендербег. Ѓерѓ Кастриоти успеал да создаде многу силна војска која успеала да ги прошири своите територии на сметка на Отоманците. Скендербег ги искористил борбите коишто ги воделе унгарските војски на чело со Јанко од Хунедоара, па со 300 коњаници успеал да ја заземе тврдината Кроја. По поразот на Турците, Скендербег во ослободените области формирал принципати, а на чело на еден од нив бил лично тој.
Скендербег ги победил на Османлиите во повеќе битки, како Битката кај Торвиол, Битката кај Мокра, Битката кај Мокра, Отонети, Ороник, Кроја итн. Градот Кроја станал престолнина на Скендербег.
Битка кај Варна
Битката кај Варна се случила на 10 ноември 1444 година, помеѓу отоманците предводени од страна на Мурат II, и крстоносците предводени од страна на кралот на Унгарија Јанош Хунади и кралот на Полска, Владислав III. Ова битка воедно е и последен опит Отоманското Царство да биде протерена од Балканскиот Полуостров, како и една од последните во т.н. Крстоносни војни.
Битката завршила со огромна победа на Османлиите, а во борбата загинал кралот Владислав и папскиот кардинал Јулијан.
Битка на Косово (1448)
Втората битка на Косово се одвила од 17 октомври до 20 октомври 1448 година помеѓу силите на Кралство Унгарија на чело со Јанош Хунади и силите на Османлиското Царство предводена од Мурат II. Битката завршила со повлекување на унгарската војска и тактичка победа на Османлиите. Ова бил еден од последните обиди за протерување на муслиманите од Балканот. Унгарците сметале дека на Косово ќе добијат помош од страна на албанските сили на Скендербег, но до тоа не дошло главно поради разбивањето на унгарската војска. Во оваа битка не учествувал српскиот деспот Ѓурак Бранковиќ, бидејќи сметал дека османлиската војска е премногу силна за да се сопре нејзината инвазија. Затоа, Јанош Хунади, Србија ја сметал за непријател во војната. Главно поради ова, по неговото повлекување Јанош Хунади бил заробен од страна на српските сили. Бранковиќ побарал огромен откуп за Хунади. По неколкумесечните преговори, тој бил ослободен за 100.000 дукати.
Мехмед II
Мехмед II на отомансклиот престол се качил во 1451 година, по смртта на Мурат. Мехмед успеал да потпише мировен договор со Венеција и Унгарија. Откако го обезбедил тоа, тој се свртел кон престолнината на Византија, Цариград. Кога султанот Мехмед II го наследил својот татко Мурат II на престолот на Отоманското Царство се верувало дека тој нема да биде способен владетел и дека нема да претставува голема закана за христијаните на Балканот и на Егејското Море. Ваквото мислење било поткрепено од пријателскиот прием кој тој им го укажувал на пратениците кои ги примал во својот двор. Во текот на летото во 1452 година Мехмед II (чиј прапрадедо Бајазит I изградил тврдина на азиската страна на Босфор) решава да изгради нова тврдина на европската страна на Босфор со што се зајакнува турското влијание во теснецот. Посебно важен аспект на градењето на оваа тврдина е тоа што на Цариград му се скратува можноста да добива помош од колиниите на Џенова кои во тоа време постоеле на брегот на Црното Море. Новата твдрина била наречена Римска тврдина (турски: Rumeli Hisarı). Намерата Константин XI да го одоборволи султанот со подароци и од него да побара гаранции за безбедноста на градот завршила со убиство на византискиот амбасадор - ниту византиската дипломатија не можела да го спаси градот.
Опсада на Цариград
Опсадата на Цариград започнала на 29 мај 1453 година. На почетокот на опсадата, Мехмед II ги испратил неговите најдобри единици да ги редуцираат преостанатите упоришта на Византијците кои се наоѓале надвор од градот. Тврдината Терапија на Босфорот и малиот замок во селото Студиус, во близина на Мраморното море, биле заземени за само неколку дена. Островот на принцовите, во Мраморното море, бил заземен од страна на флотата на адмиралот Балтоглу. Во ноќта на 28 април бил направен напор да се уништат отоманските бродови кои веќе се наоѓале во Златниот рог, но Османлиите биле предупредени за нападот и ги присилиле христијаните, кои претрпеле големи загуби, да се повлечат. Од тогаш одбраната на градот била преморана да ги брани и ѕидините кои гледаат на страната на Златниот рог. Со тоа одбраната на останатите ѕидини била ослабена. Згора на тоа, непристапноста на морето значела и неможност за лесно доаѓање до храна. Па така храната започнала да претставува проблем во градот. Сега надежта на бранителите била свртена кон Венеција и кон вербата дека нивните браќа од Западот нема да ги остават сами во оваа битка и дека ќе ја испратат ветената помош.
На 28 мај додека отоманската армија за подготвувала за последниот напад, во градот биле одржани религиозни обреди од големи размери. Истата вечер, во црквата Света Софија, во атмосфера на исчекување се одржала и последната заедничка религиозна церемонија православните и католички христијани. османлиската војска брзо напредувала низ широките улици на градот. Минувајќи низ градот војската поминала и покрај црквата на Светите Апостоли во која Мемед имал намера да постави нов патријарх со чија помош ќе можел полесно да ги контролира своите христијански поданици. Минувајќи низ улиците на градот војската конечно се собрала на плоштадот Августеум кој се наоѓал пред црквата Света Софија во која голема толпа од луѓе, во потрага по заштита од Бога, цврсто ги држела бронзените врати од внатрешната страна. Откако Османлиите успеале да ја отворат вратата луѓето кои биле затекнати во црквата биле одвоени според нивната цена на пазарот на робје. Имало и силувања велат некои историчари. Војниците се бореле и меѓу себе за да приграбат материјални добра. Според венецискиот хирург Nicolo Barbaro „во текот на целиот ден Турците вршеле колеж над христијанското население во градот“. На крајот Мехмед II наредил да престане дивеењето и ги испратил своите трупи надвор од ѕидините на градот.
По заземањето на Цариград, Мехмед го изградил Топкапи-сарај и престолнината на Османлиското Царство била преместена од Едрене во Цариград. Мехмед бил прогласен за новиот Римски цезар, замислувајќи се себеси како наследник на престолот на Римското Царство. Црквата Света Софија била претворена во џамија.
Опсада на Белград
Мехмед, кој по падот на Цариград станал познат и како Освојувач, бил решен да ја централизира својата власт. Што се однесувало до Балканот, тој решил да ги уништи и последните остатоци од Византија на Пелопонез и да се елиминират христијанските вазалства. Во 1454 година тој започнал серија од воени походи кои траеле до 1463 година. Целта била да се создаде солидна воена одбранбена линија по должината на реката Дунав и Јадранско Море, насочена главно против Венецијанската република и Кралство Унгарија.
Србија била една од земјите кои биле приоритет за султанот. По само две години, Мехмед успеал да ја зазеде јужна Србија, заедно со профитабилниот рудник на сребро и злато во Ново Брдо. Во 1456 година на Мехмед слободно му било дозволено да помине преку земјите на Бранковиќ. На тој начин, Мехмед се упатил кон Белград и го опседнал. Еден од најзначајните настани од оваа опсада било уништување на османлиската флота на 14 јули 1456 година на реката Дунав. Согледувајќи дека градот нема да можат да го заземат преку Дунав, Османлиите се решиле да нападнат со сите свои сили по копнен пат на 21 јули. Опсадата на Белград, подоцна, била опишена како решавачка судбина за христијанството од страна на Папа Каликст III.
Потчинување на Кроја
Четвртата опсада на Кроја од страна на Османлиското Царство против силите на Албанија се случила во 1478 година, по смртта на Скендербег. Градот конечно бил освоен по трите неуспешни обиди на Османлиите. Во текот на четирите опсади, војниците и месното население било преморено од војна, глад и недостаток на средства за повторно да се спротивстави на империјата. Албанските бранители решиле да го предадат градот на Мехмед II, кој им ветил дека никој нема да биде повреден доколку по мирен пат се предаде градот. Сепак, по предавањето на градот, Османлиите не го одржале своето ветување. Голем број на војници биле убиени, жените и децата биле малтретирани.
По една година паднал и Скадар, кој тогаш бил под контрола на Венецијанската република. По оваа битка следел период на исламизација на Албанија. Мехмед во 1458 година пристигнал во денешна Грција. До почетокот на 1459 година била освоена Атина. Со падот на Пелопонез во 1460 година, официјално престанала да постои Византиското Царство. Сите грчки земји и острови, со исклучок на Метони, Корони и Пилос, биле под контрола на Отоманците. Во 1462 година паднала и Влашка. По ова следувало и зазимање на Босна и Херцеговина.