cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Климатски промени во Турција
Екосистеми
Во крајбрежните области, силно засегнатите типови на земјиште се трајни мочуришта, земјоделски површини и пасишта. Климатските модели предвидуваат дека екстремните временски прилики ќе се зголемат на Медитеранот. Glaciers in Turkey are retreating: најголеми преостанати се ледниците на Арарат и се предвидува дека овие ќе исчезнат до 2065 година, бидејќи тие се топат многу побрзо од планинските ледници во многу други делови на светот. Бидејќи климата на југот се предвидува да стане потопла и посува, може да биде многу тешко да се задржат сегашните јужни шуми. Во 2020 година имало повеќе шумски пожари од нормалното. Министерството за земјоделство и шумарство ги истражува ефектите од климатските промени и развива стратегија за адаптација. Ерозијата на почвата се предвидува дека ќе се зголеми. Во 2020 година декември бил потопол отколку порано, а дрвјата цветале во Истанбул, што не е нормално за овој период од годината. Зголемувањето на температурата на површината на морето се очекува да го промени морскиот живот. Постои загриженост дека мечките во регионот на Црното Море не хибернираат.
Економски влијанија
Поплавите во 2020 година предизвикале штета на милијарди лири. Во 2020 година, експертот за климатски промени, Мурат Туркеш за весникот Хуријет изјавил: „''Имаме статистика, климатските промени и глобалното затоплување не погодија. Се соочуваме со загуба од милиони долари''“. Министерот за животна средина проценил во 2021 година дека загубите поради катастрофи предизвикани од климатските промени ќе достигнат до милијарди лири (стотици милиони долари). Дури чекаат нови големи штети“. Загубата во Бруто домашниот производ по лице до 2100 година се предвидува да биде помала од 1% за мало глобално затоплување (RCP2.6 сценарио), но скоро 8% за сериозно глобално затоплување (RCP8.5 сценарио). За компаниите кои одговорриле на Проектот за откривање јаглерод во 2020 година, главниот ризик за нивните бизниси во врска со климатските промени е цените на јаглеродот како што е механизмот за прилагодување на границата EUCarbon.
Земјоделство и производство на храна
Земјоделството и производството на храна се предвидува да бидат под големо влијание по 20-тите години на 20 век, иако се предвидува дека годишната нето примарна продуктивност на земјиштето ќе се зголеми малку на нешто повеќе од 1300 g C m2. Наводнетото земјоделство особено ќе се намали со зголемувањето на водниот стрес. Значителен пад на земјоделското производство се пренесува низ целата економија и ја намалува националната благосостојба.
Освен ако глобалните емисии не се намалат значително земјоделството во Турција, како што е пченицата, се очекува да биде сериозно погодена по крајот на 2030-тите, особено во областите каде за земјоделството да успее е потребно поголемо количество дожд. Сушните и полусушните области се изложени на ризик од пустинизација. Наводнетото земјоделство ќе се намали како што се зголемува стресот на вода и зголемувањето на увозот на храна ќе влијае на трговскиот биланс на Турција. Оштетувањето на земјоделството се предвидува значително да се зголеми, на пример, заради лажно пролетно ртење или цветење кое ќе биде проследено со студ. Производството на борови ореви е сериозно намалено.
Според професорот Бариш Карапинар, водата се губи преку испарување поради старомодните техники за наводнување што ги користи Проектот за југоисточна Анадолија, зголемувајќи го ризикот од сериозен недостиг на вода.
Хидроенергија
Намалените врнежи и хидроелектричната енергија во Турција се предвидува, на пример во сливот на реките Тигар и Еуфрат, како што се случило во 2020 година, поради сушата. За да се надомести намалената хидроенергија, се додава сончева енергија покрај хидроцентралата.
Риболов и аквакултура
Затоплувањето на езерото Ван го намалува кислородот за зракоперката Chalcalburnus tarichi. Според Организацијата за храна и земјоделство на Обединетите нации, риболовот во Црноморскиот регион на Турција е чувствителен на влијанието на климатските промени, и според Турската фондација за истражување на морето, сите турски мориња ќе бидат засегнати.
Туризам
Туризмот во Турција може да стане претопол во текот на летото за некои луѓе, на пример, Анталија може да стане премногу жешка за некои луѓе да можат да ги посетуваат за време на училишните одмори во лето. Треба да се преиспита развојот на скијачки центри во среден Таур и источните планини во регионот на Црното Море.
Влијанија врз здравјето
1.350 луѓе загинале поради поплавите помеѓу 1970 и 2014 година во Турција и околу 2 милиони луѓе биле погодени од тие поплави. Климатските промени можат да влијаат на здравјето во Турција, на пример, поради зголемените горештини, особено постари и хронично болни луѓе и деца.
Влијанија на миграцијата
Во Турција има над 3 милиони бегалци од Сириската граѓанска војна. Но, иако тешката суша од 2007 до 2008 година во североисточна Сирија била поверојатна од климатските промени, според академците, многу е малку веројатно дека ова помогнало да се започне сириската граѓанска војна.
Според Програмата за развој на Обединетите нации, намалувањето на врнежите ги влошува широките социјални и регионални разлики во Турција, а јазот меѓу југоисточните провинции и остатокот од земјата се зголемува.
Влијанија врз домувањето
Еколозите велат дека новите автопати и градежниот бетон ја попречуваат апсорпцијата на надојдената вода од земјата. Поради зголемувањето на температурата, на постојните згради ќе им треба повеќе енергија за ладење.
Политики и законодавство
Национална стратегија и план за акција за прилагодување кон климатските промени била објавена во 2012 година, но Турција сè уште нема доставено Национален план за адаптација до УНФЦЦЦ.
Министерството за животна средина и урбанистичко планирање ги координира активностите за борба против климатските промени во Турција. Во февруари 2021 година Министерството изјавило дека плановите за адаптација за сите седум региони се завршени и дека ќе го претстави извештајот за адаптација пред парламентот и ќе формира центар за истражување на климатските промени. Во исто време, Министерството најаило дека работата на стратешките стратегии за адаптација продолжува за: земјоделство, одгледување на добиток, туризам, обновлива енергија и индустрија.
Идентификувани се влијанијата на климатските промени врз површинските и подземните води за одделни водни сливови и утврдени се активности за адаптација. Областа за имплементација на проектот е 25 речни сливови што ја покриваат цела Турција, а периодот на проекција ги опфаќа годините 2015 до 2100 година. Многу други проекти, како што е зголемување на капацитетот за складирање на вода; Проект езеро-вода; Акциони планови за заштита на сливот; Трансформација на акционите планови за заштита на сливот во речен слив; Планови за управување; Студии за заштита на сливовите со вода за пиење; Студии за управување со суша; Заштеда на вода во наводнување; Изградена е дистрибуција на вода меѓу секторите. Новата зграда од над 2000 квадратни метри сега мора да вклучува собирање вода на покривот. .
Направени се испитувања за адаптација кон климатските промени во земјоделството со различни апликации како борба против земјоделска суша, добри земјоделски апликации и органско земјоделство. Многу проекти се ставени во пракса. Овие вклучуваат: Стратегија на Турција за борба против земјоделската суша и Акциониот план (2018-2022); Систем за следење и информирање на земјоделството (ТАРБИЛ); Институција за поддршка на земјоделството и руралниот развој (ТКДК); Закон за земјоделско осигурување; Развивање на проект за земјоделска публикација (ТАР-ГЕЛ); Студии за борба против ерозијата; Климатски промени Национален план за акција-Земјоделски сектор.
Според единаесеттиот план за развој (2019-2023): „Се гледа дека забрзувањето на климатските промени поради големите емисии на стакленички гасови предизвикува природни катастрофи и претставува сериозна закана за човештвото“. и „Меѓународните преговори за климатските промени ќе бидат спроведени во рамките на Наменетиот национален придонес со принципите на заеднички, но диференцирани одговорности и соодветните способности, и во рамките на националните услови, климатските промени ќе се решат во секторите што предизвикуваат емисии на стакленички гасови и отпорноста на економијата и општеството кон климатските ризици ќе се зголеми со градење на капацитети за прилагодување кон климатските промени. Од 2021 година главен пратеник за климатски промени е Мехмет Емин Бирпинар, заменик министер за животна средина.
Меѓународна соработка
Турција, како и соседен Иран, е една од ретките земји што го потпишале, но не го ратификувале Парискиот договор, со други зборови, таа е потписник, но не и една од страните на договорот. Главната опозициска Републиканска народна партија побарала ратификување на договорот .Другите земји, најверојатно, ќе ја притиснат Турција на Самитот на Г-2021 и климатските промени.
Според Министерството за енергија и природни ресурси, климатските промени се еден од најголемите проблеми во светот. Претседателството на самитот Г20 во 2020 година изјавило: „Поради неправеден статус на Турција во сегашната климатска архитектура, Турција сè уште не го ратификуваше Парискиот договор“. и „Како земја во развој, со занемарлива историска одговорност за емисиите на стакленички гасови (помалку од 1%), Турција очекува да најде фер, разумно и целосно задоволувачко решение за ова прашање во најбрз можен рок, по можност за време на COP26...“ Како соседните Иран и Ирак, Турција е една од ретките земји што не го ратификувала Парискиот договор и одбила да го ратификува сè додека не добие повеќе меѓународни заеми за намалување на емисијата и инвестиции во обновлива енергија. ЕУ ја повикува Турција да го ратификува договорот. Турција не е страна на Конвенцијата за проценка на влијанието врз животната средина во прекуграничен контекст (Конвенција Еспо).
Проектите, програмите и студиите за климатски промени бараат многу финансирање. Турција веќе добива меѓународно финансирање и покрај тоа што не го ратификувала Парискиот договор. Турција била петти најголем примател на мултилатерални климатски фондови помеѓу 2013 и 2016 година, примајќи 231 милиони долари преку канали како што се Фондот за чиста технологија (CTF) и Глобалниот фонд за животна средина (GEF).
Ерменија вели дека изградбата на брани во Турција се комбинирала со климатските промени за да се намали протокот во сливот на реката Аракс.
Активизам
Во 2020 година, првата дама Емине Ердоган изјавил дека „секој погрешен чекор што го преземаме може да биде катастрофа за идните генерации“. Во 2021 година, според Дејли Сабах, таа изјавила дека улогата на поединците е поважна од преминот кон обновливи извори на енергија за да се намали зависноста од фосилни горива. Предложено е искористување на зелените површини во градовите, а Истанбул има акциски план за климатски промени. Сепак, според студијата од 2018 година на Универзитетот Тракија, треба итно да се подготват повеќе локални акциони планови за климатски промени.
Во 2019 година, некои турски ученици се приклучиле на штрајкот на училиштето за климата, а турскиот огранок протестирал за Турција да го ратификува Парискиот договор.
Муслимански екологисти и академици го цитираат Куранот како поддршка на нивниот екологизам. Во Истанбул во 2015 година, исламските лидери ги повикале 1,6 милијарди муслимани во светот да помогнат во климатските промени.
Петиција за правата на децата и тужба
Активистката за заштита на животната средина, Грета Тунберг и уште 15 други деца поднеле петиција во 2019 година, во знак на протест против недостаток на акција од страна на Аргентина, Бразил, Франција, Германија и Турција велејќи дека, покрај другите опасности, поголем смртоносен топлотен бран ќе влијаат на нив и на другите деца во иднина. Петицијата ги предизвикало петте земји согласно Конвенцијата за правата на детето: „Споредливи емисии со стапката на емисии во Турција би довеле до повеќе од 4° C затоплување“ Ако петицијата е успешна, од земјите ќе биде побарано да одговорат; сепак, какви било предлози не се законски обврзувачки. Во 2020 година, Турција и 32 други земји биле тужени пред Европскиот суд за човекови права од група португалски деца.
Медиуми и уметност
Во 90-тите години независниот Ачик Радио (Отворено радио) емитувало некои од првите медиумски известувања за климатските промени, а неговиот основач Омер Мадра ги нагласува „Трите Y во борбата за климатските промени: Yerel (локален) Yatay (хоризонтален) и Yavas (бавно). Иклим Хабер е уште еден активен извор за покривање на прашањата за климатските промени за читателите во Турција. Тие ги опишуваат своите операции како „фокусирање на најновите достигнувања од областите на климатската наука, климатската политика и економијата на климатските промени, обидувајќи се да ги објавуваат вестите објективно и ориентирани кон податоци."
Уметноста ја подигнува свеста за климатските промени, а образованието е поддржано од ЕУ.
Перцепција на јавноста
Индивидуалната акција за климатските промени не е правилно разбрана (во истражувањето спроведено врз наставници во основните училишта, многумина погрешно им дале приоритет користејќи помалку козметика) и ниту владините избори за ублажување на климатските промени (во истото истражување само едно малцинство правилно дало приоритет за ограничување на употребата на фосилни горива). За идното затоплување на морската вода од Атомската централа Акују, некои погрешно сметаат дека е релевантно за климатските промени, а малкумина знаат дека геотермалната моќ во Турција може да испушти значителен.
Во 2018 година, турскиот центар за климатски вести Аклим Хабер и водечката турска компанија за анкетирање Конда тврдиле дека: „''постои широк јавен консензус за климатските промени (86%) и мнозинството (75%) од населението велат дека се загрижени за климата промената. Истражувањето посочува дека изворите на енергија на Турција во преференција се соларна и ветерна енергија со голема разлика''“. (Извештај на „Перцепциите за климатските промени и енергетските преференции во Турција“. Според последниот извештај напишан на турски јазик и подготвен од друга соработка на İklim Haber и Konda Research во 2020 година, 51,5% од јавното мислење смета дека климатската криза е поголема закана од кризата со коронавирусите. Исто така, 71,4% од јавното мислење признава дека сегашната климатска криза е резултат на човековите активности.
Главните турски медиуми имаат тенденција да ги гледаат новите централи на јаглен како зголемување на вработеноста наместо да предизвикуваат климатски промени; скоро сите сопственици на медиуми имаат финансиски интереси за фосилни горива. Медиумите ги покриваат климатските промени само за време на екстремни временски настани, со недоволно стручно мислење или перспективи на граѓанското општество.
Во анкетата на Е3Г во 2019 година, спроведена во шест земји од иницијативата за појаси и патишта (вклучително и Турција), сончевата енергија била најпопуларниот извор на енергија, а јагленот најмалку популарен. Дваесет и четири турски градови посветени на целите на Парискиот договор таа година и Програмата за развој на Обединетите нации соработуваа со Турската кошаркарска федерација во 2020 година за да се подигне јавната свест за борбата против климатските промени. Студија од 2020 година покажа дека нивото на јавна поддршка за потенцијален данок на јаглерод не зависи од тоа дали приходите се користат за ублажување и прилагодување.
Латвија на Олимписките игри
Латвија за првпат учествувала на Летните олимписки игри во 1924 година, кои се одржале во Париз. До 1936 година, Латвија настапила на сите мундијали. Но по окупацијата на државата и нејзино влегување во составот на Советскиот Сојуз, таа своие натпреварувања ги продолжила во таа заедница.
По распаѓањето на Советскиот Сојуз, Латвија во 1992 година повторно настапила како самостојна држава.
Националниот олимписки комитет на Латвија е основан во 1922 година, а во 1992 година признаен од МОК.
Летник
Летник — македонски народен празник, којшто се празнува секоја година на 1 март по стар календар и е поврзан со враќањето на птиците преселници од јужните краишта во Македонија. Овој празник всушност во народните верувања е празник за почеток на пролета односно летниот период, периодот на цутењето на пупките на дрвјата и почетокот на земјоделските работи. Поради ова негово значење, празникот често е квалификуван и како празник за почетокот на годината во смисол на активниот работен период од годината. Празникот најчесто се празнува во Западна Македонија, односно во Галичник и Мијачијата, Голо Брдо, Пустец, Дебарско, Преспа, Охридско и Струшко. Празникот има повеќе народен отколку верски карактер па така во оние области каде живеело верски мешано население Македонци-православни и Македонци-муслимани како во Голо Брдо и Реканската област празникот го прославувале сите, и православните и муслиманите. Поради тоа што е прославуван и од христијаните и од муслиманите, за празникот се смета дека е од паганско потекло. Со процесот на миграција од село во град овој празник е главно запоставен, но тој сѐ уште се празнува во руралните региони на Голо Брдо и Мала Преспа како и во Струшки Дримкол. Поради тоа што овој празник е празнуван само од етничките Македонци (и христијани и муслимани) и неговото славење е најпознато во просторите на етничка Македонија, овој празник се смета како македонски народен празник.
Древномакедонски празник на светлината
На истиот датум 1 март, древните Македонци го празнувале својот празник на светлината наречен Ксантика. Древното верување за овој празник било поврзано исто како и со современиот македонски народен празник Летник. Празникот Ксантика исто така бил поврзан со зголемувањето на аголот на паѓањето на сончевите зраци, односно со зголемувањето на светлината и времетраењето на денот како и со почетокот на пролета - летната сезона во годината, цутењето на пупките на дрвјата и започнувањето на земјоделските работи. Овој древен празник поради истиот датум и истото верување со современиот македонски празник се зема за еден од доказите за етногенетските врски и поврзаноста помеѓу древните и современите Македонци. Според некои извори, во древно време се сметал и за почеток на годината.
Начин на празнување
Според сведоштвата на луѓето празникот Летник започнувал да се празнува уште во раните утрински часови на 1 март, заеднички и од Македонците рисјани и муслимани. Веднаш рано изутрината штом ќе се станело од спиење, луѓето гледале и барале да здогледаат некое пиле (птица) за според верувањето да бидат лесни како птица преку целата година. Потоа погледнувале во своите џебови да имаат златна или сребрена пара за преку годината секогаш да имаат пари и успех (бериќет). Се излегувало во шумите и планините и од таму во домовите се носеле тукушто расцутени дренови гранки и кај куќното огниште и луѓето наизменично се фаќале за дреновата гранка и за синџир за преку годината да бидат здрави како дрен и цврсти и силни како железо, а потоа за здравје се каснувале пуполците од дренот. Младите деца береле суви гранки и оделе од куќа до куќа фрлајќи ги во куќните огништа велејќи: Колку шумулчиња (пламенчиња), толку дечиња (слично како за Бадник пред Божик). На Летник задолжително доколку се одело во посета на некоја куќа се носело гранка од дрен, а домаќините го гоштевале гостинот со ореви, варена пченка и благо. Тој што ќе се погодел прв во денот да им влезе на домаќините во куќа, годината им минува со радост и успех (бериќет) од него, па затоа домаќините идната година на Летник го бараат повторно да им влезе в куќа (не мора да е прв, може и само како гостин), зашто за него се верувало дека е со „среќна рака“.
Ам Доброк
Општинската заедница Ам Доброк се состоела од следниве општини:
Јужноамериканско првенство во фудбал 1920
Јужноамериканско првенство во фудбал 1919 — 4-то издание на првенството кое денес е познато како Копа Америка, главниот интернационален фубдалски турнир за државните репрезентации од Јужна Америка. Натпреварувањето било организирано од КОМНЕБОЛ, главното тело на Јужноамериканскиот фудбал, и се одржало во Чиле од 11 септември — 26 септември 1919 година. На турнирот учествувале 4 репрезентации. Турнирот бил освоен од страна на Уругвај, второто место припаднало на репрезентацијата на Аргентина а третото на репрезентацијата на Чиле.
Учесници
1.
2.
3.
4.
Голгетери
3 гола
2 гола
1 гол
NGC 983
NGC 983 — спирална галаксија во соѕвездието Триаголник, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 983 се споменува и како NGC 1002, UGC 2133, MCG 6-6-70, CGCG 523-79, IRAS 02358+3424.
Откривање
Телото е откриено во 1881 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 983 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 983 има привидни димензии од 1,2' х 0,9'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 38 м 55,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 34° 37' 19". Положбениот агол на објектот е во износ од 146°.
Други поделби
Проучување на NGC 983 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 10034. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 93; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2332. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 407.
Надворешни врски
NGC 1002 NGC 1002 NGC 1002 NGC 1002 NGC 1002 NGC 1002
Швабија
Швабија ( / ови w eɪ b I ə / ; Schwaben, колоквијално Schwabenland или Ländle ; на англиски, исто така, архаичен Суабија или Свебија ) — културен, историски и лингвистички регион во југозападна Германија. Името е на крајот произлезено од средновековното Војводство од Швабија, едно од германските матични води, што ја претставува територијата на Аленија, чии жители наизменично се нарекувале Алемани или Суеби.
Оваа територија ќе ја опфати целата алеманска германска област, но современиот концепт на Швабија е поограничен, поради колапсот на војводството Швабија во тринаесеттиот век. Швабија, како што е сфатена во современата етнографија, грубо се совпаѓа со Швапскиот круг на Светото Римско Царство, како што стоеше за време на раниот модерен период, сега поделен меѓу државите Баварија и Баден-Виртемберг.
Швабијаните ( Швабен, еднина Швабе ) се домородци на Швабија и звучници на Швапски германски. Нивниот број е проценет на приближно 0,8 милиони од SIL Ethnologue од 2006 година, во споредба со вкупното население од 7,5 милиони во регионите на Тибинген, Штутгарт и Баварска Швабија.
Географија
Како и многу културни региони на Европа, границите на Швабија не се јасно дефинирани. Сепак, денес вообичаено се смета дека го сочинува поранешниот Швабен круг или еквивалентно поранешната држава Виртемберг (со пруската провинција Хоенцолерн ) или модерните окрузи во Тибинген (со исклучок на поранешните баденски региони на округот Бодензеек ), Штутгарт, и административниот регион Баварска Швабија.
Во средниот век, терминот Швабија означувал поголемо подрачје, опфаќајќи ги сите земји поврзани со Франкиското матично војводство Аламанија кое се протегало од планините Вогези на запад до широката река Лех на исток: исто така, вклучил регионот Алзас и подоцнежниот Багран на Баден од двете страни на долината на Горна Рајна, како и модерната Швајцарија која зборува германски јазик, австриската држава Предарлска и кнежевството Лихтенштајн на југ.
Рана историја
Како и цела Јужна Германија, сега Швабија е дел од културата латенската култура и како таква има келтски (гаулиски) супстрат. Во римската ера, таа била дел од провинцијата Раетија.
Името Суеба е изведено од оној на Свеви. Тој се користи веќе од Такит во 1 век, иако во поинаква географска смисла: Тој го нарекува Балтичко Море Маре Суевиум ("Суебинското Море") по Суонците и го завршува својот опис на Суонците и Ситоните со "Тука се завршува Свевија "( Hic Suebiae finis ). До средината на 3 век, групите Суеби го формираат суштинскиот елемент на новата племенска алијанса позната како Амаманни, која се проширила кон римската Лимес источно од Рајна и јужно од Мајна. Аламанни понекогаш се нарекувале и Суеби дури и во тоа време, а нивната нова населба веднаш била позната како Suebia. Во периодот на миграција, Суеб (Амаманни) го преминал Рајна во 406 година, а некои од нив го основале Кралството Свеви во Галиција. Друга група се населила во делови од Панонија, откако Хунтите биле поразени во 454 година во Битката кај Недао.
Алеманците биле раководени од независни кралеви во текот на 4 до 5 век, но паднале под доминација на Франките во 6-та ( Битката за Толбиак 496). До крајот на 5 век, областа населена од страна на Алемани се протегала на Алзас и на швајцарското плато, граничи со Баварија на исток, Франките на север, остатоците на римската Галија на запад, Ломбардите и Готите, обединета во Кралството Одоасер, на југ.
Името Аламаннија се користело во 8-от век, а од 9 век, Суебја повремено се користел за Аламаннија, додека Аламаннија постојано се користел за конкретно да се однесува на Алзас. До 12 век, Суебија наместо Аламаннија постојано се користеше за територијата на Војводството Швабија.
Јазик
SIL Ethnologue наведува проценка на 819.000 Швабски говорници од 2006 година. Ова одговара на приближно 10% од вкупното население на Swabian регионот, или околу 1% од вкупното население на Германија.
Како етно-лингвистичка група, Швабијаните се тесно поврзани со други говорници од алемански германски, т.е. Баденерс, Алзашаните, а германците зборуваат шветски.
Swabian Германија традиционално се зборуваат во горниот Некар слив (возводно од Хајлброн ), по должината на горниот Дунав помеѓу Tuttlingen и Donauworth, и на левиот брег на Лех, во област во центарот на Swabian Алпите околу која се протега од Штутгарт за Аугсбург.
Многу швајбански презимиња завршуваат со наставките -le, - (L) er, -el, -ehl и -lin, обично од среден горногермански минијатурни наставката -elîn (модерен стандарден германски -lein). Примери би биле: Шојбле, Егелер, Ромел и Гмелин. Популарното презиме Шваб е изведен од оваа област, што значи буквално "швабен".
Цинк
Цинк — хемиски елемент со знак Zn и атомски број 30. Тоа е првиот елемент во групата 12 од периодниот систем. Во некои погледи, цинкот е хемиски сличен со магнезиум: двата елементи покажуваат само една нормална оксидациона состојба (+2), а истите Zn2 + и Mg2 + се со слична големина. Цинкот е 24-тиот најбитен елемент во Земјината кора и има пет стабилни изотопи. Најчестата цинкова руда е сфалеритот (цинк мешавина), минерал на цинк сулфид. Најголемите употребливи лодове се во Австралија, Азија и САД. Цинкот се рафинира со пенеста флотација на рудата, печење и финална екстракција користејќи електрична енергија (electrowinning).
Месинг, легура на бакар и цинк во разни пропорции, се користело уште во третиот милениум п.н.е. во Егејскиот дел, Ирак, Обединетите Арапски Емирати, Калмикија, Туркменистан и Грузија, и вториот милениум п.н.е. во западна Индија, Узбекистан, Иран, Сирија, Ирак и Израел. Цинкот метал не бил произведен во голем обем до 12 век во Индија, иако бил познат на античките Римјани и Грци. Рудниците од Раџастан дале конкретни докази за производство на цинк што се враќа уште во 6 век п.н.е. До денес, најстариот доказ за чист цинк доаѓа од Завар, во Раџастан, уште во 9 век од н.е., кога процесот на дестилација бил искористен за да се направи чист цинк. Алхемичарите го запалиле цинкот во воздух за да го формираат она што го нарекуваат "филозофска волна" или "бел снег".
Овој елемент најверојатно бил именуван од алхемичарот Парацелзус по германскиот збор Zinke (врв, заб). Германскиот хемичар Андреас Сигисмунд Маргграф му се заблагодарува на откривањето на чист метален цинк во 1746 година. Работата на Лујџи Галвани и Алесандро Волта ги откри електрохимичните својства на цинкот до 1800. Челикот од железо (топло поцинкуване) отпорен на корозија е главната апликација за цинк. Други апликации се во електрични батерии, мали неструктурни лимови и легури како месинг. Најчесто се користат различни соединенија на цинкови, како цинккарбонат и цинк глуконат (како диететски додатоци), цинк хлорид (во дезодоранси), цинк пиритион (шампони против перут), цинк сулфид (во луминисцентни бои) и цинк метил или цинк диетил во органската лабораторија.
Цинкот е суштински минерал, вклучувајќи го и пренаталниот и постнаталниот развој. Дефицитот на цинк влијае на околу две милијарди луѓе во развојот на светот и е поврзан со многу болести. Кај децата, недостатокот предизвикува ретардација при растењето, одложено сексуално созревање, чувствителност на инфекцијата и дијареа. Ензимите со атом на цинк во реактивниот центар се широко распространети во биохемијата, како алкохол дехидрогеназата кај луѓето.
Потрошувачката на вишок на цинк може да предизвика атаксија, летаргија и недостаток на бакар.
Физички својства
Цинкот е синкаво-бел, сјаен, дијамагнетски метал,  иако најчестите комерцијални оценки на метал имаат досадна завршница. Тој е малку помалку густ од железото и има шестаголна кристална структура, со искривена форма на шестаголно затворена форма, во која секој атом има шест најблиски соседи  во својата рамнина, а шест други на поголемо растојание. Металот е тежок и кршлив на повеќето температури, но може да се оформува помеѓу 100 и 150 °C. Над 210 °C, металот повторно станува кршлив и може да се распрсне со удирање. Цинкот е добар спроводник на електрична енергија. За метал, цинкот има релативно ниско топење (419,5 °C) и точки на вриење (907 °C). Точката на топење е најниска од сите Д-блок метали освен од жива и кадмиум; за ова, покрај другите причини, цинкот, кадмиумот и живата често не се сметаат за транзициони метали, како што се останатите Д-блок метали.
Многу легури содржат цинк, вклучувајќи месинг. Други метали за кои се знае дека формираат бинарни легури со цинк се алуминиум, антимон, бизмут, злато, железо, олово, жива, сребро, калај, магнезиум, кобалт, никел, телур и натриум. Иако ниту цинк ниту циркониум не се феромагнетни, нивната легура ZrZn₂  покажува ферромагнетизам под 35 келвини.
Цинкот испушта карактеристичен звук кога е свиткан, сличен на калајскиот крик.
Појава
Земјината кора содржи 0.0075% цинк, што го прави 24-ти најзастапен елемент. Морската вода има само 0.0030% и атмосферата, 0,1-4 μg / m3. Елементот нормално се наоѓа во склоп со други основни метали како бакар и олово во рудите. Цинкот е халкофил, што значи дека поверојатно е да се најде во минерали, заедно со сулфур и други тешки халкогени, наместо со светлиот халкоген кислород или со нехалкоген електронегативни елементи како што се халогените. Сфалеритот, кој е форма на цинк сулфид и е најмногу копаната руда што сордржи цинк, бидејќи нејзиниот концентрат содржи 60-62% цинк.
Други извори минерали за цинк вклучуваат смитсонит (цинк карбонат), хемиморфит (цинк силикат), wurtzite (уште еден цинк сулфид), а понекогаш и хидроцинците (основен цинк карбонат). Со исклучок на wurtzite, сите овие други минерали беа формирани со атмосферски влијанија на првобитните цинкови сулфиди.
Идентификувани светски цинк ресурси има вкупно 1,9-2,8 милијарди тони. Големи депозити се наоѓаат во Австралија, Канада и САД, а најголеми резерви во Иран. Најновата проценка на резервната база за цинк (ги исполнува специфицираните минимални физички критериуми поврзани со тековните рударски и производни практики) беше направена во 2009 година и се пресметува дека изнесува околу 480 Mt. Резервите на цинк, од друга страна, се геолошки идентификувани руди чија соодветност за закрепнување е економски заснована (локација, одделение, квалитет и количина) во времето на определување. Бидејќи истражувањето и развојот на рудникот е тековен процес, износот на резерви на цинк не е фиксен број и одржливоста на снабдувањето со цинк руда не може да се процени со едноставно екстраполирање на комбинираниот животен век на денешните цинкови рудници. Овој концепт е добро поддржан од податоците од Геолошкото истражување на САД (USGS), што покажува дека иако рафинирано производство на цинк се зголемило за 80% помеѓу 1990 и 2010 година, резервниот животен век за цинк остана непроменет. Во текот на историјата до 2002 година биле извлечени околу 346 милиони тони, а научниците проценуваат дека се користат околу 109-305 милиони тони.
Изотопи
Пет природни изотопи на цинк се јавуваат во природата. 64Zn е најзастапен изотоп (48,63% природно изобилство). Овој изотоп има толку долг полуживот, со 4.3 × 1018 години, [31] што неговата радиоактивност може да се игнорира. Слично на тоа, 70Zn (0,6%), со полуживот од 1,3 × 1016 години, обично не се смета за радиоактивен. Другите изотопи пронајдени во природата се 66Zn (28%), 67Zn (4%) и 68Zn (19%).
Неколку десетици радиоизотопи се одликуваат. 65Zn, кој има полуживот од 243,66 дена, е најмалку активен радиоизотоп, проследено со 72Zn со полуживот од 46,5 часа. Цинкот има 10 јадрени изомери. 69mZn има најдолг полуживот, 13,76 часа. Буквата m укажува на метастабилен изотоп. Јадрото на метастабилен изотоп е во возбудена состојба и ќе се врати во основната состојба со емитување на фотон во форма на гама-зраци. 61Zn има три возбудени метастабилни состојби и 73Zn има два. Изотопите 65Zn, 71Zn, 77Zn и 78Zn имаат само една возбудена метастабилна состојба.Најчестиот начин на распаѓање на радиоизотоп на цинк со маса помал од 66 е зафаќањето на електрони. Производот на распаѓање како резултат на електронското зафаќање е изотоп на бакар.
Најчест начин на распагање на радиоизотоп на цинк со маса пониска од 66 е зафаќање на електронот. Производот на распаѓање што резултира од апсење на електрони е изотоп на бакар.
n30Zn+е-→ n29Cu
Најчестиот начин на распаѓање на радиоизотоп на цинк со маса поголем од 66 е бета распаѓање (β-), што произведува изотоп на галиум.
n30Zn → n31Ga +е- + νe
Реактивност
Цинкот има електронска конфигурација на [Ar] 3d104s2 и е член на групата 12 од периодниот систем. Тоа е умерено реактивен метал и силен агент за намалување. Површината на чистиот метал оцрнува брзо, на крајот формирајќи заштитно пасивирачки слој од основниот цинк карбонат, Zn5 (OH)6 (CO3)2, со реакција со атмосферски јаглерод диоксид. Овој слој помага да се спречи понатамошна реакција со воздух и вода.
Цинкот гори во воздух со светлосино-зелен пламен, давајќи гасови од цинк оксид. Цинкот реагира лесно со киселини, алкалии и други неметали. Екстремно чистиот цинк реагира бавно на собна температура со киселини. Силните киселини, како што е хлороводородната или сулфурната киселина, можат да го отстранат пасивирачкиот слој и последователна реакција со вода ослободува водороден гас.
Хемијата на цинк доминира +2 оксидациската состојба. Кога се формираат соединенија во оваа оксидациона состојба, електроните на надворешната електронска обвивка се изгубени, давајќи го голиот цинк јон со електронска конфигурација [Ar] 3d10. Во воден раствор се наоѓа октаедричен комплекс,     [Zn (H2O) 6] 2+ е доминантен вид. Испарувањето на цинк во комбинација со цинк хлорид на температура над 285 °C укажува на формирање на Zn2Cl2, цинк соединение со +1 оксидацијациона состојба. Не се познати никакви соединенија на цинк во оксидациски состојби различни од +1 или +2. Пресметките покажуваат дека соединението на цинк со состојбата на оксидација од +4 веројатно нема да постои.
Zinc(II) compounds
Binary compounds of zinc are known for most of the metalloids and all the nonmetals except the noble gases. The oxide ZnO is a white powder that is nearly insoluble in neutral aqueous solutions, but is amphoteric, dissolving in both strong basic and acidic solutions. The other chalcogenides (ZnS, ZnSe, and ZnTe) have varied applications in electronics and optics. Pnictogenides (Zinc nitride, zinc phosphide, zinc arsenide and zinc antimonide), the peroxide (zinc peroxide), the hydride (zinc hydride), and the carbide  are also known. Of the four halides, zinc fluoride has the most ionic character, while the others (zinc chloride, zinc bromide, and zinc iodide) have relatively low melting points and are considered to have more covalent character.
In weak basic solutions containing ions, the hydroxide Zinc hydroxide forms as a white precipitate. In stronger alkaline solutions, this hydroxide is dissolved to form zincates (zincate). The nitrate Zinc nitrate, chlorate Zinc chlorate, sulfate Zinc sulfate, phosphate Zinc phosphate, molybdate Zinc molybdate, cyanide Zinc cyanide, arsenite, arsenate and the chromate Zinc chromate (one of the few colored zinc compounds) are a few examples of other common inorganic compounds of zinc. One of the simplest examples of an organic compound of zinc is the acetate (Zinc acetate).
Organozinc compounds are those that contain zinc–carbon covalent bonds. Diethylzinc (Diethylzinc) is a reagent in synthetic chemistry. It was first reported in 1848 from the reaction of zinc and ethyl iodide, and was the first compound known to contain a metal–carbon sigma bond.
Тест за цинк
Кобалтицијанидната хартија  може да се користи како хемиски индикатор за цинк. 4 g на K3Co (CN) 6 и 1 g KClO3 се раствораат на 100 ml вода. Хартијата се натопува во растворот и се суши на 100 °C. Една капка од мострата се капнува врз сува хартија и се загрева. Зелениот диск покажува присуство на цинк.
Античка употреба
Различни примери на употреба на нечист цинк во античко време се откриени. Рудите на цинкот биле користени за да се создаде легура на цинк-бакар илјадници години пред откривањето на цинк како посебен елемент. Јудејскиот месинг од 14-ти до 10 век п.н.е. содржи 23% цинк.
Познавање како да се произведе месинг се шири во Стара Грција до 7 век п.н.е., но неколку сорти беа направени. Пронајдени се орнаменти изработени од легури кои содржат 80-90% цинк, со олово, железо, антимон и други метали што го сочинуваат остатокот, кои се 2.500 години стари. Големи се шансите дека е пронајдена праисториска статуетка што содржи 87,5% цинк во археолошкото наоѓалиште Дакија.
Најстарите познати таблети се направени од цинккарбонатите хидроцинците и смитсоните. Таблетите  биле користени за болки во очите и биле пронајдени на римскиот брод Релито дел Поџино, уништени во 140 п.н.е.
Производството на месинг им било познато на Римјаните околу 30 п.н.е. Тие правеле месинг со греење прав од каламин (цинк силикат или карбонат), јаглен и бакар заедно. Производот на ова,  каламин месинг или се фрла или се зачукува во форма за правење оружје. Веројатно некои монети од Римјаните во христијанската ера се направени од каламин месинг.
Страбонското пишување во 1 век п.н.е. (но цитирајќи го сега изгубеното дело на историчарот Теопом во 4 век п.н.е.), споменува "капки на лажно сребро", кои кога се мешаат со бакар, прават месинг. Ова може да се однесува на мали количини на цинк што е остаток на топените сулфидни руди. Цинкот во таквите остатоци во топилници за топење обично бил отфрлен, бидејќи се сметало дека е безвреден.
На Шарака Самита, за кој се мислеше дека е напишан помеѓу 300 и 500 година од н.е.,  се споменува метал кој, кога се оксидира, произведува pushpanjan, кој се смета за оксид на цинк. Цинк рудниците во Завар, во близина на Удијапур во Индија, биле активни уште од периодот на Мавританија (околу 322 и 187 п.н.е.). Се чини дека топењето на метален цинк овде започнува околу 12 век од н.е. Една проценка е дека оваа локација создала околу милион тони метален цинк и цинк оксид од 12 до 16 век. Друга проценка дава вкупно производство од 60.000 тони метален цинк во текот на овој период. Расаратна самукчаја, напишана приближно во 13 век од н.е., споменува два вида на руди кои содржат цинк: еден што се користи за екстракција на метал, а друг се користи за лековити цели.
Рани студии и именување
Цинкот бил препознаен како метал под ознаката на Yasada или Jasada во медицинскиот Лексикон припишан на хиндускиот крал Маданапала (од династијата Така) и напишан за годината 1374 година. Топењето и екстракцијата на нечист цинк со намалување на каламин со волна и други органски супстанции беше постигната во 13 век во Индија. Кинезите не научиле за техниката сè до 17 век.
Алхемичарите го запалиле металот од цинк во воздух и го собрале добиениот цинк оксид на кондензаторот. Некои алхемичари го нарекоа овој цинк оксид lana philosophica, латински за "филозофска волна", бидејќи се собирала во волнени туфтови, додека други мислеле дека изгледала како бел снег и го нарекле nix album.
Името на металот најверојатно првпат го документирал Парацелс, германски алхемичар роден во Швајцарија, кој во метал го нарекол "цинкум" или "зинкен" во својата книга "Liber Mineralium II", во 16 век. Веројатно, зборот  е изведен од германскиот збор zinke, и наводно значел "заби, посочени или остри" (кристали од метален цинк имаат иглести изглед). Цинкот, исто така, може да имплицира "калај" поради неговата врска со германскиот zin што значи калај. Уште една можност е дека зборот е изведен од персискиот збор سنگ seng што значи камен. Металот исто така се нарекува индиски калај, тутанего, каламин и шприц.
Германскиот металург Андреас Лививија добил количина на она што го нарекол "калај" на Малабар од товарен брод заробен од Португалците во 1596 година. Лививија ги опишал својствата на примерокот, кој можеби бил цинк. Цинкот редовно бил увезуван во Европа од Ориентот во 17 и почетокот на 18 век, но понекогаш бил многу скап.
Изолација
Металниот цинк бил изолиран во Индија до 1300 година,  многу порано отколку на Запад. Пред да биде изолиран во Европа, тој бил увезен од Индија околу 1600 г. Универзалниот речник на Postlewayt, современ извор кој дава технолошки информации во Европа, не го спомнал цинкот пред 1751 година, но елементот бил изучуван пред тоа.
Мартин Петров
Мартин Петјов Петров (роден на 15 јануари 1979) — бугарски фудбалер, кој во моментов игра за Болтон Вондерерс во Чемпионшип лигата.
Цинк
Изолација
Фламанскиот металург и алхемичар П. М. де Респор објави дека во 1668 година извлекол метален цинк од цинк оксид. До почетокот на 18 век, Етјен Франсоа Џефрој опишува како оксид на цинк кондензира како жолти кристали на железни решетки поставени над цинковата руда, која се топи. Во Британија, Џон Лејн се вели дека извршил експерименти за топење на цинк, веројатно во Ландоре, пред неговиот банкрот во 1726 година.
Во 1738 година во Велика Британија, Вилијам Шампион го патентираше процесот за извлекување на цинк од каламин во топилница за вертикална ретортура. Неговата техника личи на тоа што се користеше во рудниците  Завар  цинкови во Раџастан, но нема докази дека тој го посетил Ориентот. Процесот на Шампион бил користен до 1851 година.
Мартин Петров
Клупска кариера
Од Сервет тој подоцна се преселил во Волфсбург, каде што се етаблира како многу брз и експлозивен играч. Во летото 2005 година, тој бил купен од страна на шпанскиот Атлетико Мадрид за сума од 10.000.000 €.
Цинк
Изолација
Германскиот хемичар Андреас Марграф обично добива признание за откривање на чист метален цинк, иако шведскиот хемичар Антон фон Шваб четири години претходно го дестилирал цинкот од каламин. Во неговиот експеримент од 1746 година, Марграф загревал мешавина на каламин и јаглен во затворен сад без бакар за да добие метал. Оваа постапка станала комерцијално практична до 1752 година.
Топологија
Топологија е дел од математиката што се занимава со проучување на општата и деталната структура на просторите и непрекинатите трансформации во нив. Сите простори кои се проучуваат во топологијата се наречени тополошки простори (од кои специјален случај е и реалниот Евклидов n-димензионален простор). Топологијата, наречена уште и analysis situs (анализа на место) или geometria situs („геометрија на место“), сврзува неколку основни математички полиња, меѓу кои најважни се теоријата на множества и пресликувањата.
Мартин Петров
Клупска кариера
На 24 јули 2007 година, откако постојано се ширеле шпекулации дека Петров сака да го напушти клубот, од Атлетико Мадрид ја објавиле цената на играчот која изнесувала £ 6,2 милиони. Подоцна истиот ден Петров го напуштил тренинг кампот на Атлетико Мадрид за да размисли за неговата иднина, односно каде да ја продолжи кариерата во Тотенхем или пак во Манчестер Сити кој наводно во тој момент биле најзаинтересирани за него.
Цинк
Подоцнежна работа
Братот на Вилијам Шампион, Џон, патентирал процес во 1758 година за калцирање на цинк сулфид во оксид кој може да се употреби во процесот на ретортирање. Пред тоа, само каламин можеше да се користи за производство на цинк. Во 1798 година, Јохан Кристијан Руберг го подобрил процесот на топење со изградба на првата топилница за хоризонтална ретортура. Жан-Жак Даниел Дони изградил друг вид хоризонтална  топилница за цинк во Белгија, во која преработил уште повеќе цинк. Jean-Jacques Daniel Dony built a different kind of horizontal zinc smelter in Belgium that processed even more zinc.
Топологија
Резултатите кои се добиваат во топологијата се многу општи и силни. Така на пример, од тополошки аспект крофна (тор) и шолја за кафе се всушност исто: обете припаѓаат на иста класа на хомотопска еквиваленција т.е. се хомотопно еквивалентни со производот на две кружници како тополошки простори.
Цинк
Подоцнежна работа
Италијанскиот доктор Лујџи Галвани открил во 1780 година дека поврзувањето на ’рбетниот мозок од свежо дисецирана жаба до железната шина прицврстена со  јадица од месинг предизвикала ногата на жабата да се помрдне. Тој погрешно мислел дека открил способност на нервите и мускулите да создаваат електрична енергија и го нарекувале ефектот "електрична енергија од животни". Галванската ќелија и процесот на галванизација биле именувани поради Лујџи Галвани, а неговите откритија го отвориле патот за електрични батерии, галванизација и катодна заштита.
Пријателот  на Галвани, Алесандро Волта, продолжил да го истражува ефектот и го измислил волпскиот куп во 1800 година. Основната единица на купот на Волта била поедноставена галванична ќелија, изработена од плочи од бакар и цинк одделени со електролит и надворешно поврзани со спроводник. Единиците биле наредени во серија за да се направи Волтичка ќелија, која произведува електрична енергија преку насочување на електрони од цинк до бакар и дозволувајќи му на цинкот да кородира.