cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пресадување на бубрег
Пресадување на бубрег или ренална трансплантација — пресадување на здрав бубрег кај пациент кој се наоѓа во крајната фаза на бубрежно заболување. Пресадувањета на бубрези се дели на два дела и тоа во зависност од каде потекнува бубрегот: пресадување на бубрег од починат дарител (мртовечко пресадување на бубрези) и пресадување на бубрег од жив дарител. Пресадоците од жив дарител се одликуваат како генетски поврзани или генетски не-поврзани пресадоци, во зависност од тоа дали постои некаква биолошка врска помеѓу дарителот и примателот.
Историја
Првото пресадување на бубрег било направено на 17 јуни 1950 година во болницата „Мери“ – Евергрин Парк, Илионис во САД, врз 44 годишната Рут Такер која боледувала од полициклична болест на бубрезите. Иако пресадениот бубрег бил одбиен поради непостоењето на имуно-супресивната терапија во тоа време и ниското ниво на ефективни лекови за полесно прифаќање на бубрегот, останатиот заболениот бубрег на Такер продолжил нормално да си ја извршува својата функција и таа живеела уште 5 години по направеното неуспешно пресадување. Таа починала од болест која немала никаква поврзаност со бубрезите. Во 1954 година во Бостон и Париз биле извршени успешни пресадувања на бубрези. Пресадувањето направено во Бостон била извршена врз идентични близнаци со цел да се отстрани можноста за каква било имунолошка реакција. Во Велика Британија за првпат била извршена пресадување на бубрег во 1960 година во Единбург, од страна на Мајкл Вудраф кој ја направил првата пресадување на бубрег кај идентични близнаци. Пресадување на бубрег од починат дарител за првпат била направена во 1964 година. Благодарение на едноставноста на типот на ткивото и лесниот начин на земање на бубрегот од дарителот и пресадување кај примателот без разлика дали е од жив или починат дарител го прави пресадувањето на бубрег една од наједноставните и најлесните пресадувања на човечки органи која се практикува уште од 1940 година. Типот на ткивото, т.е. компатибилноста на бубрегот од дарителот и бубрегот на примателот е најважниот елемент за една операција да биде успешна. Во 1954 година во Бридхем Хоспитал, д-р Џозеф Е. Мари и д-р Џ.Хартвел Харисон ја направиле првата успешна ренална пресадување врз генетски идентичен пациент со дарителот, благодарение на успешната операција д-р Мари во 1990 година ја добил Нобеловата награда за Медицина. Дарителот е сè уште жив, додека пак примателот починал 8 години по извршената пресадување. Најголемата пречка при пресадувањето на органи помеѓу генетски не-идентични пациенти се наоѓа во имунолошкиот систем на примателот, кој го третира пресадениот бубрег како туѓо тело и како последица на тоа  веднаш го отфрла. Поради тоа неопходно е постоењето на лекови кои ќе го потиснат имунолошкиот систем. Меѓутоа потиснувањето на сопствениот имунолошки систем доведува до намалување на имунитетот кај поединецот и постои голем ризик од инфекции, појава на рак (посебно на рак на кожата) како и на голем број на други несакани ефекти од имуно-супресивните лекови. Основните имуно-супресивни режими се засноваат врз преднисолинот и кортикостероидот. Преднисолинот го потиснува имунолошкиот систем, но користењето на истиот во подолг временски период доведува до голем број на несакани реакции, како што се: Дијабетес, губење на тежината, слабеење на мускулите, хистерохолестеромија, остеопороза и формирање на катаракти. Со употреба само на преднисолинот не може да се спречи отфрлањето на пресадениот бубрег за да спречи отфрањето потребни се и други имуно-супресивни лекови кои можат да се употребуваат во помали дози заедно со предниосолинот.
Индикации
Предуслов за пресадување на бубрег е крајната фаза од болеста на бубрезите без оглед на примарната причина. Ова се дефинира како раст на гломеруларната стапка на филтрација за 20 до 25% над нормалата. Вообичаени болести кои придонесуваат до крајната фаза од болаеста на бубрезите се злоќудна хипертензија, инфекции, мелитен дијабетес, гломерулонефритис; генетски причини се: полицистична бубрежна болест, вродени мани на метаболизмот и автоимунолошки услови како што се лупус и синдром на правилно држење на телото. Дијабетот е најчеста причина за пресадување на бубрег. Сметајќи просечно 25% од направените пресадувања се во САД. Најголемиот број на пациенти за време на пресадувањето на бубрег одат на некој тип на дијализа - хемодијализа, перитонејална дијализа, или на дијализа слична на процесот на хемофилтрација. Сепак, на личностите со хронично бубрежно пореметување кои имаат најдено соодветен бубрег од жив дарител може да им се изврши отстранување на заболениот бубрег пред дијализата да биде потребна.
Контраиндикации и барања
Во контраиндикациите се вклучуваат недостатоците како во срецевиот така и во белодробниот систем и болест на црниот дроб. Прекумерното пушење и прекумерната дебелина исто така се вбројуваат во главните индикатори за појавување на контраиндикации кај пациентот и го зголемуваат ризикот од хируршки компликации. Барањата за пресадувањето на бубрези се различни од програма до програма како и од една во друга земја. Многу програми за пресадување на бубрезите ставаат лимит на возраста на лицето (на пример: лицето мора да биде до некоја одредена возраст за да биде дел од списокот на чекање) и бараат лицето да биде во добра здравствена состојба (покрај тоа што има болест на бубрезите). Значајни кардиоваскуларни болести, како и ракот се честопати причина за одбивање на пациентот и неможност да се биде дел од списокот на чекање. Покрај тоа врз кандидатите се вршат голем број тестови кои имаат за цел да утврдат дали тие добро реагираат на лековите кои се од суштинска важност за опстанокот на пресадокот. Лица со ментална болест и /или зависници од лекови можат да бидат исклучени од програмата. ХИВ- вирусот во еден момент се сметаше како целосна контраиндикација на пресадувањето. Се стравуваше дека давањето на имуносупресиви лекови кои драстично го намалуваат имунолошкиот систем ќе резултира со проширување на болеста. Меѓутоа тековните истражувања се противат на претходно споменативе ставови, всушност постојат сознанија дека имуносупресивните и против-вирусните лекови можат значително да го намалат бројот на ХИВ-КД4 клетки и да го спречат акутното одбивање на пресадокот.
Извори на бубрези
Бидејќи медицината станува се посовремена и поефикасна дарителите не мораат секогаш да бидат генетски слични со примателите. Повеќето донирани бубрези доаѓаат од починати дарители, но во САД драстично се зголемува и бројот на живи дарители. Во 2006 година дури 47% од донираните бубрези се од живи дарители. Ова статистичка бројка варира од една до друга земја, на пример во Шпанија во текот на 2006 година само 3% од пресадените бубрези потекнуваат од живи дарители.
Трговија со човечки органи
Во светот постојат луѓе кои ги продаваат своите органи за определена сума пари. Најчесто тоа се луѓе кои се наоѓаат во тешка финансиска состојба или луѓе кои се експлоатирани од трговците со органи. Луѓето кои имаат потреба од пресадување честопати патуваат за да пронајдат компатибилен бубрег, но меѓутоа тие не се поддржувани од организациите како Американската Национална Фондација за бубрези. Овие пациенти го зголемуваат ризикот за настанување на компликации поради неможноста да се заштитат од инфекции и лошите медицински и хируршки услови за време на операцијата. Еден хирург предложил легализирање на трговијата со органи во Велика Британија за да се спречи ваквиот тип на "туризам" но ова не е прифатено од страна на Државниот фонд за истражување на бубрези, поради постоењето на дефицит од дарители.
Починати дарители
Починатите дарители можат да се поделат во две групи: Иако дарителите кај кои мозокот ја изгубил својата функција се сметаат за мртви нивното срце продолжува да испумпува крв и да ја одржува циркулацијата ова им овозможува на хирурзите да ја започнат операцијата додека органите сѐ уште функционираат. За време на операцијата аортата ќе биде канулирана а потоа крвта на дарителот ќе биде заменета со привремено решени како што е UW (Viaspam), HTK, или Perfadex. Во зависност од тоа кои органи се пресадоцираат истовремено може да се користат повеќе од едно од наведените решенија. Благодарение на температурата на ова решение и поради големото присуство на ладен NaCl во него кој се става во органите за брзо ладење срцето престанува да испумпува крв. Дарители починати поради болест на срцето се пациенти кои ги немаат истите критериумии како дарители кај кои мозокот ја изгубил функцијата и кои поради малата можност за опоравување самостојно избираат или нивното семејство се откажува од нив. Во оваа постапка третманот е запрен (механичката вентилација е запрена). Откако ќе се прогласи смртта пациентот се носи во операциона сала каде органите се одржуваат. Решението за одржување се внесува низ органите. Бидејќи крвта повеќе не циркулира коагулацијата мора да биде запрена со големо количество на анти-коагулационо средство како што е Хепаринот. Неколку етички процедурални правила мора да бидат испочитувани; она што е најважно е дека тимот којшто работи на одржување на органот не смее да учествува во грижата на пациентот на било кој начин сè додека да се прогласи смртта.
Постапка
Во повеќето случаи заболените бубрези не се отстрануваат, ова се прави со цел да се намали стапката на хируршка смртност. Затоа бубрегот најчесто се става на различно место од местото каде би требало да се стави бубрегот многу често се става во илијачната област, поради тоа понекогаш е потребно да се користат различни крвни залихи: Има бројни несогласувања во хируршките прирачници во врска со тоа која страна од карлицата на примателот да се користи за примање на пресадокот. Campbell Urology (2002) препорачува да се смести донираниот бубрег на спротивната страна кај примателот (на пример: доколку треба да биде пресаден левиот бубрег тогаш донираниот бубрег се става на десната страна кај примателот) и претходно треба да се осигура дека бубрежната карлица и уретер се спремни за операцијата која треба да се изврши. Бидејќи постои двоумење во врска со тоа дали има доволно место во карлицата за донираниот бубрег прирачникот препорачува користење на десната страна бидејќи на десната страна се сместени поголем број на артерии и вени за полесно поврзување. Smith’s Urology (2004) сметаат дека двете страни од карлицата се погодни за вршење на пресадувањето, но како и да е крвните садови на десната страна се "по хоризонтални" и од тука полесни за користење во анастомози. Уште не е доволно разјаснет поимот "по хоризонтални". Glen’s Urological Surgery (2004) советува ставање на пресадокот на спротивната страна под сите услови. Ниту една од овие препораки не е доволна сама за себе најприфатлива е онаа од Campbell Urology во која најпрвин треба да се осигура дали карлицата и уретрата се погодни за операцијата која треба да се изведе.
Компатибилност
Дарителот и примателот мораат да имаат иста крвна група (компатибилност на АВО крвните групи) доколку плазмаферезата или ИБИГ не е извршено. Исто така тие мораат да делат колку што е можно повеќе ХЛА и колку што е можно помалку против-гени. Ова го намалува ризикот од отфрлање на преањс и потребата од друг пресадок. Ризикот од отфрлање може и понатаму да се намалува ако против гените на примателот не се сѐ уште усогласени со ХЛА противгените од потенцијалниот дарител и ако нивото на имуносупресивните лекови се на ниво кое не е штетно по здравјето на примателот. Во САД повеќе кај 17% од пресадените бубрези од починати дарители не постои ХЛА несовпаѓање. Меѓутоа совпаѓањето е најмалиот предикатор за исходот од пресадувањето. Всушност, денес живите генетски неповрзани дарители скоро се на исто рамниште со генетско поврзаните дарители. Во 1980 година биле развиени експериментални протоколи за пресадоците со различна крвна група кај примателот и дарителот користејќи зголемени дози на имуносупресивните лекови и плазмафереза. Во 1990 година овие техники се подобрени и во Јапонија била објавена важна студија со долгорочни резултати. Сега, голем број на хирурзи низ целиот свет вршат не-компатибилни АВО пресадувања.
Пост-оперативен период
Постапката за пресадување на бубрези во просек трае 5 часа. Бубрегот од дарителот ќе биде поставен во долниот дел на стомакот кај пациентот и неговите крвни садови ќе бидат поврзани со артериите и вените во телото на примателот. Кога оваа постапка ќе биде завршена крвта повторно ќе протече низ крвните садови на бубрегот. Последниот чекор е поврзувањето на мочоводот од бубрегот од дарителот со мочниот меур на примателот. Во повеќето случаи, бубрегот наскоро започнува да произведува урина. Во зависност од тоа во каква состојба е бубрегот, пресадениот бубрег започнува да ја врши својата функција веднаш. На бубрезите кои потекнуваат од живи дарители најчесто им е потребно 3 до 5 дена да го достигнат нивото на нормално вршење на својата функција, додека пак на бубрезите од починат дарител им е потребно од 7 до 15 дена да започнат со вршење на својата функција. Престојот во болница најчесто е од 4 до 7 дена. Ако се појават компликации, ќе мора да се употребат дополнителни лекови (деуретици) кои ќе му помогнат на бубрегот полесно да произведува урина. Имуно-супресивните лекови се користат за потиснување на имунолошкиот систем за да не го отфрли пресадокот. Овие лекови се земаат сè до крајот на животот на пациентот. Најпознатиот третман со лекарства е комбинацијата од лековите такролимус,  микрофенолат и преднизон. Некои пациенти наместо оваа комбинација земаат комбинација од лековите циклоспорин, сиролимус и азатиоприн. Циклоспоринот бил пронајден во 1980 година и се сметал за епохално откритие, но се покажало дека тој предизвикува невротоксичност и влијае штетно врз новопресадениот бубрег. Нивото на крвта мора внимателно да се набљудува и ако постои дури и најмал показател дека бубрегот не ја извршува  добро својата функција, мора да се направи биопсија,  за да се утврди дали тоа се случува поради отфрлањето на пресадокот од страна на имунолошкиот систем или пак поради циклоспоринска интоксикација. Акутното отфрлање се јавува во првите 6 дена кај 10 до 25% од луѓето по извршената пресадување. Отфрлањето не мора секогаш да значи губење на органот, но тоа бара дополнителни третмани на лекување и прилагодување кон лекарствата.
Компликации
Најчести проблеми кои се јавуваат по извршената пресадување се: Во најдбар случај примателот може да очекува од 10 до 15 години живот на донираниот бубрег. Кога пресадокот ќе престане да ја извршува својата функција пациентот може да побара пресадување на втор пресадок и можеби ќе треба да се врати на дијализа некое време. Прогнози Пресадувањето на бубрегот е постапка која го продолжува животниот век на пациентот. Статистички гледано еден пациент може да живее 10 до 15 години подолго со пресаден бубрег отколку да оди на дијализа. Животниот век на пациентот е подолг кај помладите пациенти. По извршената пресадување на бубрезите луѓето обично имаат повеќе енергија, помалку ограничена диета и помала можност за настанување на компликации, отколку кај луѓето кои одат на дијализа. Некои истражувања укажуваат дека колку повеќе пациентот одел на дијализа, толку помал ќе биде животниот век на бубраезите. Не е објаснето зошто ова се случува,но ја нагласува потребата за брзо пристапување кон пресадување доколку некој има проблем со бубрезите. Една пресадување на бубрегот треба да се изврши пред пациентот да започне со дијализа. Најмалку 4 професионални спортисти успешно се вратиле на нивниот спорт по извршената пресадување на бубрезите: во Нов Зеланд, рагби играчот Јохан Лому, во Германија, Германскиот играч со хрватско потекло Иван Клашниќ и НБА играчите Шон Елиот и Алонсо Мауринг.
Статистика
Статистика според земја, година и тип на дарител Во поглед на националноста, стапката на пресадувања се разликува врз основа на расата, полот и приходите. Едно истражување направено со пациенти кои долго оделе на дијализа покажале дека социодемографските пречки се поголеми дури и од списокот на чекање за пресадување. На пример различни групи покажуваат одредени интереси и ги завршуваат претпресадните работи на различни начини. Претходните напори да се оформи пазар на полиси за пресадување се фокусираше исклучиво на пациенти кои беа ставени на листата за чекање за пресадување.
Здравствениот систем на САД
Најголемата пречка ка поединците за прифаќање на бубрежните пресадувања и влегување во програмата на САД е недостигот од адекватно осигурување. Примателите на пресадоци мораат да земаат имуно-супресивни против-отфрлачки лекови за подолготрајна функција на пресадениот бубрег. За вообичаена рутинска употреба на имуно-супресивните лекови Програф, Целцепт и Преднисонот месечно чинат околу 1500 американски долари. Во 1999 година Конгресот усвоил закон со кој се ограничува плаќањето на три години за овие лекови, со исклучок доколку пациентот не ги исполнува условите. Програмите за пресадување можеби нема да да му овозможи пресадување на одреден пациент доколку пациентот има разумен план за плаќање на лековите откако ќе истече периодот за лекување, но како и да е скоро никогаш пациентите не се оставени сами целосно да ги плаќаат сите финансиски трошоци. Само 50 % од пациентите со ренална болест имаат медицинско покритие или здравствено осигурување. Во март 2009 година во Сенатот, 565 и во Белата Куќа, Х.Р. 1458 била донесена одлука дека здравственото осигурување ќе ги покрие трошоците за лековите кај пациентите чијшто пресадок е функционален. Ова значи дека пациентите кои ги загубиле своите работни места и своите осигурувања нема да ги изгубат нивните бубрези и ќе бидат принудени да се вратат на дијализа. Годишно над 17 билиони долари од здравственото осигурување се трошат за дијализа а за целосна нега на овие пациенти се трошат околу 10 % од Здравствениот буџет.
Список на државни водачи во 1246 година
Ова е список на државни водачи во 246 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Улис (роман)
Улис (Ulysses) — роман на ирскиот писател Џејмс Џојс и едно од капиталните дела на модернистичката книжевност.
Содржина
Дејствието се случува во Даблин, во четвртокот на 16 април 1904 г, од зората до три часот по полноќ. Главни јунаци се Леополд Блум, 38 годишен добавувач на огласи во весници, неговата жена, 33-годишната пејачка Моли Блум и синот на неговиот пријател младиот професор Стефан Дедалус (22 годишен). Дејствието е исполнето со разни настани низ кои поминуваат овие тројца во текот на денот.
Романот започнува со описот на будењето на Дедалус, и појадокот во еден од историските замоци некаде на брегот на Ирска, во провинција, каде Дедалус работи како професор, а живее со пријателите во замокот. Директорот на колеџот каде што предава го моли да му помогне да објави во весниците текст, бидејќи слушнал дека овој има врски.
Потоа следува опис на настаните кои му се случиле тоа утро на Леополд Блум. Тој појадува, прима писмо од љубовницата, оди во јавна бања, и на закоп на еден свој пријател каде присуствува и таткото на Стефан. Потоа се прикажува редакцијата на весникот во кој работи Блум, каде доаѓа таткото на Стефан да ја предаде статијата на директорот, а Блум работи на еден оглас за еден богат трговец. Потоа излегува надвор, среќава многу познаници, руча кај еден пријател. Следи неговата посета на музејот и народната библиотека, каде група студенти дискутираат со младиот Дедалус. Потоа Блум оди низ книжарници, и во една ја купува книгата „Сластите на гревот“.
Следи делот во кој се прикажува друштвото во хотелот Ормонд, каде Блум и неговите пријатели слушаат еден од нив како свири. Подоцна во некоја кафана, Блум за малку ќе добиел ќотек од некој антисемитист. После тоа, на морскиот брег среќава една девојка која се вљубува во него, па следи посета на породилиште, каде се зборува за една негова познаничка.
Блум и Стефан Дедалус се среќаваат во бордел, излегуваат заедно, а некои војници го претепуваат Стефан. Блум се грижи за него, одат во крчма на кафе, а оттаму кај Блум дома. Стефан се одмара малку и си оди. На последните 60 страници од книгата се наоѓа детален приказ на мислите и чувствата кои течат низ свеста на жената на Блум додека лежејќи во постела се обидува да заспие.
За романот
Улис не е роман „за читање“, секако не е дело „за гледање“ или „за слушање“. Во Улис нема многу филозофија, нема непознати термини, нема ништо што не би можело да се сфати во контекст на секојдневието. Единствено бројните алузии го отежнуваат разбирањето, но дури ни тие не се најглавната причина поради која е тешк ода се чита. „Улис“ содржи фрагменти, различни по тема, поврзани со тенки нишки. Со ова дело, во современата проза влегува и една нова техника, а тоа е таканаречениот „внатрешен монолог“, во кој писателот буквално ја следи струјата на непосредното забележување и сеќавање на својот лик, не почитувајќи ги при тоа ни граматичките правила. Таа техника станала важно обележје на еден нов тип на роман - „романот на струјата на свеста“. Вистински внатрешен монолог е само последниот дел од делото. Оваа техника ја наоѓаме и пред Џојс, на пример, во деловите на „Ана Каренина“, кога Ана се решава на самоубиство.
Улис е латинското име на Одисеј, а романот на Џојс не го носи само насловот на Хомеровиот еп, туку се развива и низ постојаната аналогија меѓу „митските“ скитања на Одисеј и „вистинските“ скитања на нововековниот Одисеј - Леополд Блум. Строго земено, Леополд Блум и не патува никаде во просторот, туку со сеќавањата „патува“ низ времето. И сите други ликови и нивните меѓусебни односи се некоја пародија или деградација на ликовите и односите опишани во Одисејa. На пример, Пенелопа е претставена во ликот на Моли Блум која е нимфоманка, па нејзината невера е пародија на верноста на Пенелопа.
Секој дел од „Улис“ е обликуван според поинаков стил, а секогаш во некој вид пародија на познатите и признати стилови од минатото. Така со ред, се менуваат стилот на средновековната хроника, реалистичното раскажување, натуралистичкото нафрлање на податоци, како и некои видови на драмски дијалози, за на крајот да се појави внатрешниот монолог, кој повторно може да се сфати како еден вид пародија на стилот на т.н. „психолошки роман“. Меѓутоа, треба посебно да се истакне Џојсовата виртуозна вештина на меѓусебно поврзување на мноштвото наизглед потполно безначајни податоци, на таков начин што целината составена од безброј баналности и бесмислици веќе не е банална бесмислица.
„Улис“ може да се набљудува и како еден вид продолжение на претходниот роман на Џојс, „Портрет на уметникот во младоста“, т.е. претставува продолжение на приказната започната во „Портретот“. Исто така, двата романа содржат автобиографски елементи. Притоа, сите проблеми што Џојс ги започнал во „Портретот“ во „Улис“ се наметнуваат со сета сила, а авторот целосно ја развива својата постапка на текот на свеста. За да ги издиференцира ликовите Џојс ја применува музичката постапка следејќи ги главните ликови преку лајтмотиви. На прмиер, Стивен се сеќава на неправдата што му се случила во колеџот Клонгоус, каде што бил неправедно казнет (истата случка е опишана и во „Портрет на уметникот во младоста“), а исто така го прогонува и визијата на мајка му на умирање, која му префрла поради неговото одбивање да ѝ се врати на црквата. Леополд го прогонува сеќавањето на смртта на синот Руди, а вториот лајтмотив е неверството на Моли која се споменува на почетокот на романот за да се појави на крајот од делото. Притоа, нејзиниот грандиозен монолог од над 60 страници без ниту еден интерпункциски знак претставува најчист пример на психоаналитичка исповед. Преку овие три текови, Џојс ја опфаќа целокупната човечка личност, т.е. сите три текови може да се сфатат како видови на една иста сложена личност.
Доследно спроведувајќи ја внатрешната постапка на „текот на свеста“, Џојс отстапува од нормативната граматика и си зема слобода во поглед на синтаксата: без никакво предупредување преминува од едно на друго лице, од една на друга епизода. Сето тоа го прави делото тешко за читање. Педантеријата го тера авторот да прави прецизна паралела со „Одисејата“ од која ја презел само рамката, да натрупува во делото паметни дигресии и бесконечни дискусии, а фактот дека авторот подобро слушал отколку што гледал го прави делото да биде повпечатливо акустички отколку визуелно.
Романот „Улис“ извршил огрмоно влијание врз развојот на романот како жанр. Според критичарот Левин, „Улис“ претставува крај на сите романи, а Т. С. Елиот го поставил прашањето: дали по Флобер и Џојс, романот не се надживеал себеси и не е ли подобро „Улис“ да го сметаме за епос?
Ѓупски Гробишта (Пресил)
Ѓупски Гробишта — археолошко наоѓалиште во крушевското село Пресил. Претставува средновековна некропола. Се наоѓа на 500 м источно од селото,каде на простор од 100 × 50 м се откриени гробови градени од камени плочи.
Парк на базилики
Парк на папата Јован Павле II, најпознат по своето историско име Парк на базилики ( Parco delle Basiliche на италијански) е градски парк во Милано, Италија, кој се наоѓа во зона 1. Своето име го должи на фактот што поврзува две големи базилики, базиликата Сан Лоренцо и базиликата Сант Евсторџо. Паркот има вкупна површина од 40.700 м2, пресечен со Преку Молино дел Арми, една од авените што ја опфаќа обиколницата Круг на Навигли (ова првично било наменето да се прилагоди во подвозник, но планот никогаш не бил спроведен).
Историја
Во 1925 година, властите на Милано започнале проект за ревитализација на областа околу базиликата Сан Лоренцо и блиската Колона ди Сан Лоренцо (двојна колонада која е една од главните римски урнатини во Милано). Во тоа време, областа имала мочуришта од загадена вода произведена од кожарите лоцирани во соседниот Пјаца дела Ветра, како и стари згради во фаза на распаѓање. Областа била исчистена во 1934 година, но дури по Втората светска војна таа всушност била редизајнирана како зелен јавен простор. Архитектите Пјер Фаусто Багати Валсеки и Антонио Гранди, запишани во 1956 година, го замислиле новиот парк како еден вид археолошко шеталиште што ги поврзува двете базилики, Колона ди Сан Лоренцо и урнатините на римскиот амфитеатар.
Одлики
Покрај неговите архитектонски и археолошки наоѓалишта од интерес (т.е. двете базилики и римските урнатини), паркот е познат по своите украсни дрвја; видови дрвја што можат да се најдат во паркот вклучуваат неколку видови јавор ( Acer ) како што се јавор ( A. negundo), норвешки јавор (A. platanoides) и сребрен јавор (A. saccharinum), европски габер (Carpinus betulus), цреша слива (Prunus cerasifera), европска бука (Fagus sylvatica), француски даб (Quercus robur), неколку видови брест (Ulmus), црна топола (Populus nigra), европски црн бор (Pinus nigra), и дрвото пагода (Sophora japonica).
NGC 2263
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2263 се споменува и како ESO 490-19, MCG -4-16-14, IRAS 06364-2448.
Откривање
Објектот е откриен на 20 јануари 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 6 ч 38 м 28,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 24° 50' 55". Положбениот агол на објектот е во износ од 143°.
Други поделби
Проучување на NGC 2263 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 19355. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 317; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6512. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 419.
Мире Анастасов
Страшимир (Мире) Анастасов ( во —  во Скопје) — македонски комунист, учесник во Народноослободителната борба и затвореник на Голи Оток.
Анастасов во 1927 година станува член на СКОЈ и раководител на СКОЈ во Куманово. Додека во 1928 е примен во членство на КПЈ. Од 1928 до 1932, студирал на Техничкиот факултет на Универзитетот во Гент, Белгија и во Гренобл, Франција. Во 1934 година, кога Покраинскиот комитет на КПЈ за Македонија е преместен во Куманово, Анастасов е избран за секретар на Покраинскиот комитет. Во 1935 година, како делегат од Македонија, учествува на Сплитскиот пленум на ЦК КПЈ. По провалата на Земското биро на КПЈ во Загреб, во 1929 година доаѓа до провала и во партиската организација во Македонија, а меѓу уапсените и затворените е и Анастасов. Повторно е затворен во 1934-1935 година. Казната од три години затвор (1936-1939) ја издржува во Сремска Митровица, кога бил и исклучен од КПЈ. По излегувањето од затвор се вклучува во активностите на КПЈ, иако привремено е отстранет поради ставот во врска со ликвидирањето на фракцијата на Петко Милетиќ.
За време на окупацијата на Македонија во Втората светска војна, по иницијатива на Павел Шатев се сели во Софија каде е вклучен во разузнавачките активности на советската разузнавачка служба. Во 1943 неговата група е разоткриена од бугарската власт, а Анастасов е осуден на смрт. Сепак, казната му е заменета со доживотна казна затвор. Затворот го издржувал во Софија, Пазарџик и Ќустендил.
Ослободен е по превратот во Бугарија во септември 1944 година и станува политички комесар на бригадата „Гоце Делчев“.
По своето враќање на Македонија, Анастасов на 27 октомври 1944 е кооптиран за член на АСНОМ, а потоа зазема високи функции во власта (повереник во Президиумот на АСНОМ, претседател на Врховниот суд). Во 1945 година е назначен за југословенски амбасадор во Белгија и Луксембург, на која должност ќе остане три години, до 1948 година, кога е отповикан од амбасадорската функција.
Иако отворено не ја напаѓа позицијата на КПЈ во спорот со Информбирото, Анастасов е деградиран до помошник министер во македонското министерство за труд. Учествува како делегат на Првиот конгрес на КПМ. Во 1949 е уапсен и е обвинет како информбировец, на пет години затвор, по што е испратен на Голи Оток, каде останува до 1954 година. Причината за неговото отстранување никогаш не била објавена, но веројатно е дека поради врските со советските разузнавачки служби, во годините на советско-југословенскиот судир е затворен од предострожност, без обвинение или судење - како и Павел Шатев.
Xena (програм)
Xena е софтвер со отворен извор за употреба во дигитално зачувување. Xena е кратенка за електронско нормализирање на XML за архиви.
Xena е Java апликација која е развиена од Националниот архив на Австралија. Таа е достапна бесплатно според општата јавна лиценца на ГНУ.
Верзијата 6.1.0 е објавена на 31 јули 2013 година. Изворниот код и бинарните податоци за Linux, OS X и Windows се достапни од SourceForge. Сепак, од 2018 година, тој повеќе не се одржува или поддржува.
Начин на работа
Xena служи за избегнување дигитално застарување преку претворање на податотеки во отворено наведен формат, како што се ODF или PNG. Ако форматот на податотеката не е поддржан или е избрана опцијата за бинарно нормализирање, Xena ќе изврши кодирање ASCII Base64 на бинарни податотеки и ќе го завитка излезот во XML метаподатоци. Добиената податотека.xena е обичен текст, иако содржината на самите податоци не е читлива директно од човек. Точната оригинална податотека може да се добие со прераоботка на метаподатоците и одкодирање на Base64 енкрипцијата, користејќи внатрешен прегледувач.
Одлики
Платформите поддржани од Xena се Microsoft Windows, Linux и Mac OS X.
Xena користи серија додатоци за да ги идентификува форматите на податотеки и да ги претвори во соодветен отворено специфициран формат.
Xena има интерфејс за програмирање апликации што му овозможува на секој разумно квалификуван Java девелопер да развие приклучок (plugin) за да покрие нов тип на податотека.
Xena може да обработува одделни податотеки или цели директориуми. Кога обработувате цел директориум, тој може да ја зачува оригиналната структура на директориумот на претворените записи.
Xena може да создава верзии на обичен текст од формати на податотеки како што се TIFF, Word и PDF, со употреба на Tesseract (софтвер).
Интерфејсот Xena или Xena Viewer може да се користат за прегледување или експортирање на Xena-податотека (наставка.xena) во целниот формат на податотека. Овие податотеки ја содржат нормализираната податотека, како и сите дополнителни информации релевантни за процесот на нормализација. Xena Viewer поддржува најголем експорт на Xena податотеки во одредени формати на податотеки.
Xena може да се користи преку неговиот графички кориснички интерфејс или командната линија.
За Xena да биде целосно функционален, потребна е локална инсталација на следниот надворешен софтвер:
Поддржани типови на податотеки
Xena може да ги препознае и обработи типовите на податотеки наведени подолу, плус неколку други помалку битни. Неподдржаните типови на податотеки автоматски ќе претрпат бинарна нормализација.
Формати на Office податотеки:
Графика:
Архива на податотеки:
Бази на податоци:
Други типови на податотеки:
Осврти
Прегледот на 22 април 2010 година во Практични е-записи ја оцени Ксена на 82/100 бода. Во моментов Xena нема формат за зачувување на видео податотеките.
Маловше
Маловше (словенечки: Malovše) — населба во Општина Ајдовшчина во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Наум Чакаров
Наум Чакаров (нарекуван Лондра) — македонски деец, учител, војвода и член на Охридското револуционерно началство на Македонската револуционерна организација.
Космос-517
Космос-517 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Наум Чакаров
Животопис
Чакаров е роден во градот Струга во 1869 година.
Космос-517
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 30 август 1972 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 5700 килограми. Космос-517 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 286 км, а најмалото на 201.
Наум Чакаров
Животопис
Завршил педагошки курс во Солунската машка гимназија, а четврти клас гимназија завршил во Битола. Потоа работел како учител во родниот град.
Геб
Геб, наречен и Себ или Кеб — египетски бог на Земјата, син на Тефнут и Шу. Споруг е на Нут, татко на Озирис, Изида, Сет и Нефтида. Според некои верзии, тој е татко на Ра, и Тот, па затоа го нарекувале и „татко на боговите“.
Пред создавањето на светот, Геб и Нут биле цврсто гушнати. Тоа не му се допаднало на Ра, па му наредил на Шу да ги раздели. Така се создадени просторот и светлото. Понекогаш е прикажуван како гуска или со гуска на главата, а во други верзии - како бикот на Нут.
Бил нарекуван „Ерпа“, т.е. „наследен поглаватар“ на боговите и „татко на боговите“, односно на Озирис, Сет, Изида, Нефтида. Првобитно бил бог на земјата, но подоцна станал бог на мртвите, бидејќи ја претставувал земјата во која покојнилот се полагал. Бил претставен како човек. Една легенда го поистоветува со гуската, птица која подоцна му била посветена, што е алузија на идејата дека тој го создал првобитното јајце од кои настанало светот.
Наум Чакаров
Животопис
Кон крајот на 1896 година се враќа повторно во Македонија, кога станал член на струшкиот комитет на ВМРО.
Есента 1901 година се вработил како учител во Охридската гимназија, додека следната година бил избран за секретар на околискиот комитет на ВМРО во Охрид.
Во 1903 година за време на Смилевскиот конгрес бил поставен како охридскиот реонски началник.
Истата година бил убиен во неразјаснети околности и се верува дека било грешка. Убиството било извршено од четник на организацијата во близина на брегот на Охридското Езеро.
Енрико Фантини
Енрико Фантини (роден на 27 февруари 1976 година) — италијански фудбалер кој игра за Кунео.
Ограда (Пресил)
Ограда — археолошко наоѓалиште во крушевското село Пресил. Претставува доцноантичка некропола. Се наоѓа на источната периферија на селото, во приватна нива, каде се откриени 4 гроба градени од камени плочи. Според кажувањето на сопственикот, во нивата биле најдени керамички садови кои не се зачувани.
Стотиот чекор (филм)
„Стотиот чекор“ - македонски телевизиски филм од 1968 година. Го режирал Благој Андреев, а сценариото го напишал Томе Арсовски.
Биномна теорема
Коефициентите кои се појавуваат во биномниот развој се нарекуваат биномни коефициенти. Тие се идентични со броевите кои се појавуваат во Паскаловиот триаголник. Овие броеви може да се пресметаат со едноставна формула која користи факториел.
Истите овие коефициенти се јавуваат во комбинаториката, каде изразот xn−kyk е еднаков на бројот на различни комбинации од k елементи кои се бираат од множеството од n члена.
Формули
Коефициентот кој стои со xn−kyk е даден со формулата:
која е дефинирана со помош на функцијата факториел n!. Оваа формула може да се напише и на следниов начин:
каде k се фактори и во именителот и во броителот на дропката. Иако во оваа формула се користи дропка, биномните коефициенти се цели броеви.
Исказ на теоремата
Секој степен на изразот x + y може да се претстави во форма:
каде \tbinom nk го означува соодветниот биномен коефициент. Друг начин на запишување на оваа формула е:
Список на државни водачи во 754 година
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Бара Тумба (Породин)
Бара Тумба — археолошко наоѓалиште во битолското село Породин. Претставува населба од неолитско време. Се наоѓа во рамното поле, на околу 1,8 км источно од селото, а на околу 800 м западно од современиот пат Битола-Лерин. По обликот и димензиите е слична на многубројните тумби во Пелагонија. Со интензивното обработување на земјата, а уште повеќе со изградбата на каналот за наводнување и со трасирањето на селскиот пат, тумбата е значително оштетена. Така, денес таа е сосема рамна и малку се издвојува од околниот терен. Во 1978 и 1979 година се извршени заштитни ископувања при што се пронајдени два хоризонта на живеење. Постариот хоризонт му припаѓа на средниот неолит, а помладиот на доцниот неолит и преминот во бакарното време. Од откриениот материјал најмногубројни се керамичките садови и орудијата од камен и кремен. Наодите се чуваат во Заводот и музеј во Битола.
UGC 4879
UGC 4879, која е позната и како VV 124, ― најизолираната џуџеста галаксија во периферијата на Месната Група. Таа е неправилна галаксија на растојание од 1,38 Mpc. Спектроскопијата со ниска резолуција дала недоследни радијални брзини за различни компоненти на галаксијата, навестувајќи го присуството на ѕвезден диск. Исто така, постојат докази дека оваа галаксија содржи темна материја.
Изглед
UGC 4879 е галаксија од преоден тип, што значи дека нема прстени (Означено rs). Таа е исто така сфероидна (dSph) галаксија, што значи дека има мала сјајност. Има малку или нема гас или прашина, и малку неодамнешно образување на ѕвезди. Исто така е неправилна, што значи дека нема специфичен облик.
Goobi
Goobi (скратено од Гетинген online-objects binaries) е open-source софтвер пакет наменет за поддршка на проекти за масовна дигитализација на институциите за културно наследство. Софтверот имплементира меѓународни стандарди како што се METS, MODS и други формати што ги одржува Конгресната библиотека. Goobi се состои од неколку независни модули кои служат за различни цели, како што се контрола на протокот на дигитализација, збогатување на описни и структурни метаподатоци и презентирање на резултатите пред јавноста на модерен и разбирлив начин. Го користат архиви, библиотеки, музеи, издавачи и др.
Структура
Goobi ги има следниве својства:
Компонентите за управување со дистрибуиран работен проток се интегрирани во производот за да се обезбеди управување со дистрибуирана комуникација и производство помеѓу различни партнери.
Историја
Goobi е широко користен во 40 европски библиотеки во Австрија, Германија, Холандија и Велика Британија. Работниот дел од софтверот постоел во две различни изданија на оригиналниот софтвер Goobi. Додека изданието на заедницата „Гоуби“ беше одржувано во соработка од најголемите германски библиотеки и даватели на дигитални услуги, изданието „Интранда“ е развиено од една компанија.
Во мај 2016 г., германското „Гооби“ здружение т.н. „Goobi Digitalisieren im Verein e. V.“ одлучи да го избере новото име Китодо за да избегне правни проблеми со старото име Гооби.
Софтверот Goobi дополнително ќе се развива.
Мето Јовановски (појаснување)
Мето Јовановски може да се однесува на:
Identi.ca
Identi.ca е сервис за друштвено вмрежување и микроблогирање со отворен код. Работи на основа на пакетот за микроблогирање StatusNet и им овозможува на корисниците да испраќаат (објавуваат) текстуални пораки (наречени „забелешки“) со должина до 140 знаци. Иако има доста сличности со Twitter во замислата и во работата, Identi.ca има голем број можности што моментално ги нема Twitter, како на пример XMPP поддршка, геолоцирање, лични облаци од ознаки и групи. Покрај ова, Identi.ca дозволува слободен извоз и размена на лични податоци и податоци за пријатели врз основа на FOAF стандардот. Со ова забелешките можат каналски да се објавуваат во сметка на Twitter или дсруг сервис, а можат и да се пренесуваат во приватен систем сличен на Yammer.
Сервисот добил над 8.000 регистрации и 19.000 објави во првите 24 часа од неговото пуштање, а достигнал 1.000,000 забелешки на 4 ноември 2008. Во јануари 2009 инвеститорска група од Монтреал дала финансиски влог во identi.ca. Како резултат на тоа, на 23 јануари 2009 е пуштена усовршена верзија и предизајнирана страница.
Интерфејсот и функционалноста на Identi.ca се наполно прилагодени на македонски јазик.
755
755 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 755 година од новата ера, 755. од првиот милениум, 55. од VIII век и шеста од 750-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6263 и 6264 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5505 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4515 и 4516 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1508.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 755 година се протега во 3391 и 3392, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3451 и 3452 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1298. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 137 и 138 исламска година.
Мичиу Каку
Мичиу Каку е јапонски и американски теоретски физичар, футуристичар, и популаризатор на науката. Тој е професор по теоретска физика на Сити Колеџ во Њујорк и CUNY Постдипломски Центар. Каку има напишано неколку книги за физика и други слични теми, често гостува на радио, телевизија и филмови, и пишува интернет блогови и статии. Тој има напишано три најдобри продавачи по Њујорк Тајмс: Физика на Невозможното (2008), Физика на Иднината (2011), и Иднината на Умот(2014 година). Каку бил водител на повеќе ТВ промоции за би-би-си, Discovery Channel, History Channel, и на Science Channel.
Биографија
Каку е роден во Сан Хозе, Калифорнија, со Јапонски Американски родители. Неговиот татко, кој е роден во Калифорнија, учел и живеел во Јапонија и САД, тој течно зборува на Јапонски и на англиски јазик. Двајцата негови родители биле практиканти во Центарот за Релокација Војна кај Езерото Тул за време на втората Светска Војна, каде што се запознале и каде се родил неговиот постар брат.
Додека учел во Средното Училиште Куберлеј во Пало Алто, Каку создал акцелератор на честички во гаражата на неговите родители за проект по физика. Неговата цел била да се генерира гама-зрак кој е доволно моќен за да создаде антиматерија." На Националниот Саем за Наука во Албакерки, Ново Мексико, тој го привлече вниманието на физичарот Едвард Телер, кои го зел Каку како штитеник, доделувајќи му ја нему Херцовата стипендија за инженерство. Каку почестено дипломирал од Универзитетот Харвард во 1968 година и бил првенец во часовите по физика. Тој присуствувал на Лабораторијата за зрачење Беркли на Универзитетот на Калифорнија, Беркли, каде го одбранил докторатот во 1972 година, и истата година одржал предавање во Принстон Универзитетот.
Каку бил принуден да стане војник за САД  за време на Виетнамската Војна. Тој ја завршил својата основна обука во Форт Бенинг, Грузија, и обука за напредна пешадија во Форт Луис, Вашингтон. Сепак, Виетнамската Војна завршила пред тој да биде ставен како пешадија.
Академска кариера
Како дел од истражувачката програма во 1975 година и 1977 година во одделот за физика на Њујорк Универзитетот, Каку истражувал квантна механика. Тој бил посетител и член (1973 година и 1990 година) на Институтот за Напредна Студија во Принстон и на Њујорк Универзитетот. Тој во моментов го држи Хенри Сематската титула и професорство за теоретска физика на Сити Колеџот во Њујорк.