cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ли Чанг
Ли Чанг (р. 4 јануари 1989) е кинески спринт-кануист кој се натпреваруваше во доцните 2000-ти. Тој освои сребрен медал во дисциплината Ц-1 500 метри на Светското кану првенство во Познањ, 2010.
Ли исто така заврши шести во дисциплината Ц-1 500 метри на Летните олимписки игри во 2008, Пекинг.
Црква „Св. Атанасиј“ - Кошани
'''Св. Атанасиј''' — православна црква во кавадаречкото село Кошани, претставник на Македонската преродба. Му припаѓа на Кавадаречкото архијерејско намесништво во Повардарската епархија на МПЦ - ОА.
Црквата се наоѓа над селото, на неговиот северен крај. Изградена е и живописана е во 1871 година, како што може да се прочита на натписот над западната врата. Ова е еднокорабен храм со женски дел, галерија од западната страна, потпрена на два дрвени столба. Има влезови од југ и од север, отворен трем од југ и запад, а камбанаријата е во урнатини. Живопис е дело на непознат зограф и се одликуваат со ниска уметничка вредност.
Месје 12
NGC 6218 — збиено ѕвездено јато во соѕвездието Змијоносец, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6218 се споменува и како M 12, GCL 46.
Откривање
Телото е откриено на 30 мај 1764 година од страна на Пјер Мешен, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 3,3 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6218 е од видот IX. Видливиот сјај со голо око изнесува 6,1 m. NGC 6218 има само една позната привидна димензија, која изнесува 16'.
Други поделби
Проучување на NGC 6218 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 246; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5054. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 155.
Черниговски национален педагошки универзитет
Историја
Како установа, универзитетот произлегол од Черниговскиот колегиум, основан во 1700 г. по урнек на Киевско-могиланската академија. Колегиумот одиграл важна улога во втемелувањето на вишето образование во Левожбрежна Украина. Негови основачи се Л. Баранович, И. Максимович, А. Стаховски, Ј. Галјатовски.
Во 1786 г. колегиумот е претворен во учителска школа (богословија). Новите општествено-стопански услови и културни потреби на почетокот на XX век наложиле суштинско преуредување на предагошкото образование. Подготовката на учители ја презел Учителскиот институт (1916), кој почнал со дејноста како установа од виш среден вид со јазично-историско, физичко-математичко и географско одделение. Создадената установа ја наследила библиотеката на учителската школа.
Во 1919 г. излегло првото поколение од 13 советски воспитаници, а установата е реоргаизирана во четиригодишна педагошка академија.
Во следниот период, установата повторно претрпела реорганизација: во 1920 г. — институт за народна просвета, во 1930 г. – институт за општествена просвета, во 1933 г. — пегадошки, во 1935 г. — учителски, а во 1939 г. — обединет учителски и педагошки. Во 1954 г. установата добива педагошки статус со одлука на Колегиумот на Министерството за образование на УССР. Na 13 март 1998 г. педагошкиот институт го добил статусот на државен педагошки универзитет, и наречен по истакнатиот преродбенички деец Тарас Шевченко. Во јануари 2010 г. звањето „државен“ е сменето во „национален“.
1640 во уметноста
1640 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Старомакедонски јазик
Старомакедонски јазик или античкомакедонски јазик — јазикот на Античките Македонци. На овој јазик зборувало населението во Античка Македонија, во текот на Ι милениум п.н.е..
Сознанијата за овој јазик се многу скудни, бидејќи не постојат сочувани текстови, неспорно напишани на него, макар што, од античките извори е собран еден корпус автентични старомакедонски зборови, главно од натписи врз монети, и од лексиконот на Хесихиј Александриски (V век), кој содржи околу 700 зборови и имиња.
Особености
Како што рековме, многу малку се знае за овој јазик. Тоа што се знае е изведено само од зборовите кои ги имаме. Тука можеме да видиме гласовни преломувања карактеристични за праиндоевропскиот јазик (ПИЕ), напишани како ', ', ' за разлика од сите грчки дијалекти кај кои се нечујни, сведени на ', ', '.
Истиот третман може да се види во другите палеобалкански јазици, како на пр. фригискиот бекос ('леб'), илирскиот багарон ('топол'), но атичкиот  фōгō ('пече'), сите од ПИЕ *bheh3g-. Бидејќи сите ови јазици ни се познати преку грчката азбука, која нема знаци за гласовни аспирации, не се знае дали деаспирацијата навистина се случила, или биле земени како најблиските букви за изразување на гласовните аспирати.
Доколку ' готáн ('прасе') е сродно на *gwou ('стока'), тогаш ова укажува на усненозаднонепчените согласки биле или недопрени, или се споиле со веларите, за разлика од грчкиот третман (атички ' боус). Меѓутоа вакви деривати, не се непознати во грчките дијалекти; споредете го дорскиот (спартански) збор ' глеп- за обичен грчки ' блеп-, како и за дорски ' глáchōn and јонски ' глēхōн од обичен грчки  блēхōн.
Ред примери укажуваат на тоа дека заднонепчените согласки со време станале безвучни, особено при почетокот на зборовите: ' кáнадои, 'челуст' (<ПИЕ *genu-); ' кóмбус, 'катници' (<ПИЕ *gombh-); во рамките на зборовите: ' аркóн (атички ' аргóс); македонскиот топоним Акесаменаи, од пиеријанското име Акесаменос (ако Akesa- се изведе од грчкиот збор агасомаи, агамаи, „вчудовидува“; споредете го тракиското име Агасаменос).
Од Суда речникот
"Свидас," или поправилно "Суда" е обемна византиска историска енциклопедија на древниот средоземни свет од 10 век.
Дуќан на ул. „Лазо Попоски“ бр. 3 (Прилеп)
'''Дуќан на ул. „Лазо Попоски“ бр. 3''' — дуќан во Старата чаршија во градот Прилеп. Објектот е заведен како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра на Министерството за култура.
Ли Тинг
Ли Тинг (родена ) е кинеска кану-спринтерка кој се натпреваруваше во средината на 2000-те. На Летните олимписки игри 2004 во Атина, таа го освои петтото место во дисциплината К-1 500 метри жени.
Четврта охридска парохија
Четврта охридска парохија — православна парохија, дел од Охридското архијерејско намесништво на Дебарско-кичевската епархија. Моментално нема парохиски свештеник. Ја опслужуваат свештениците од II и III охридска парохија. Парохијата опфаќа дел од Охрид и населбата Свети Стефан.
Цркви
Ова е список на црквите во парохијата. Можно е списокот да е нецелосен.
Мангистау (округ)
Мангистау — округ во Казахстан во покраината Мангистау со центар град Шетпе.
Манастириште (Габревци)
На 500 м југоисточно од селото се наоѓа тумул со помали димензии.
Шмидефелд (Лихтетал)
Шмидефелд (Schmiedefeld) — село и поранешна општина во округот Залфелд-Рудолштат, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Од 1 јануари 2019 година претставува дел од градот Залфелд.
Еак
Еак, (грки јазик |Аиакос; латински јазик|Aeacus)е син на богот Зевс и нимфата Егина. Крал на островот Егина, а по смртта еден е од тројцата судиии во Адот.
Митологија
Еак се родил на островот кој се наоѓа помеѓу Атика и Арголида, а го носи името на неговата мајка Егина. Каога пораснал, неговиот татко му дал да владее со островот, и ниту еден смртник не му био рамен по истинољубивоста и правдољубивоста. Толку бил чесен па дури и самите богови го повикувале да им пресудува во нивните спорови.
Бил син на Зевс и нимфата Егина, ќерка на речниот бог Асоп. кога кралството му било во најголем процут, Хера, Зевсовата жена, која била љубоморна на Еаковата мајка Егина, го обиколила островот со магла и размножила змии отровници кои ги затруле сите извори и потоци така да умреле сите жители на островот.
Еак во очај го замолил татко му Зевс за помош да му насели остров со луѓе кои ќе бидат работни и грижливи како мравки. Зевс му пратил сону во кој мравки прекриле храст, а кога Еак го затресол храстот, мравките попаѓале на земја и се претвориле во луѓе.
Кога Еак се разбудил око него имало луѓе, и тој ги нарекол Мирмодонци. .
Еднаш за време на голема суша Еак го замолил Зевса за помош, а тој му пратил дожд. Еак во знак на благодарност на Зевс му иѕградил храм во Егини, и му помогнал на Посејдон и Аполон да ги изградат тројанските ѕидини.
Еаковиот син Теламон станал саламински крал и бил татко на Ајант и Теукро, а синот Пелеј станал фтијски крал и татко на најголемиот јунак во Тројанската војна, Ахил.
Кинотека на Македонија
Историја
Установата била создадена со Закон во 1974 година. Извршниот совет на Собранието на СР Македонија, на 25 март 1976 година, го именувал Атанас-Ацо Петровски, филмски работник од Тетово, за прв директор на Кинотеката.
Кинотеката во 2005 година се преселила во нови простории (во зградата на библиотеката „Другарче“ каде располага со киносала и депоа за чување на националната кинематографија, изградени по најсовремени стандарди за чување на аудиовизуелното наследство), а истовремено располага и со комплексот Хавзипашини конаци, во Бардовци, за чување на филмови и филмски материјали од странска продукција и дел од архивскиот материјал.
Одделенија и посед на материјали
Во Кинотеката постојат 3 оддели. Филмски архив или Оддел за заштита, чување и обработка на филмови и филмски материјали, потоа Оддел за документација, составен од Одделение за пишувана документација, Фототека и Библиотека, како и Одделот за јавна, истражувачка, и издавачка дејност.
Кинотеката располага со фонд од над 16.000 филмски копии, 82.000 парчиња пропаганден материјал, фотографии и плакати, како и повеќе од 200 метри должни пишувани документи. Во состав на Кинотеката е и специјализираната библиотека со повеќе од 4.500 книги и списанија за историјата и теоријата на филмот и околу 35.500 прес-клипинзи. Кинотеката располага и со музејска збирка на стари кинематографски артефакти.
Активности
Во текот на своето над повеќе децениско работење, Кинотеката постојано се грижела за целото аудио-визуелно наследство преку спроведување на бројни значајни проекти за заштита и реставрација на македонската филмска продукција. Исто така, Кинотеката е иницијатор и повеќегодишен организатор на МФФК „Браќа Манаки“ во Битола. Издавач е на списанието „Кинопис“, како и на околу 40 значајни филмолошки изданија (книги, каталози и брошури). Кинотеката била исто така издавач на CD ROM-от „Векот на филмот во Македонија“, а ја менаџира кинотечната и филмска мрежна страница „Македонски информациски филмски центар“, каде се претставени сите значајни информации за македонската кинематографија. Кинотеката Постојано се грижи за развојот на филмската култура кај нас преку редовната кинотечна филмска програма во Скопје, но и со гостувања низ Републиката. Кинотеката е организатор и на повеќе значајни меѓународни научни симпозиуми.
Припадност
Kинoтеката е членка на Меѓународната федерација на филмски архиви (МФФА/FIAF) и на Здружението на европски кинотеки (ЗЕК/АСЕ).
Благодарение на статусот што Кинотека го има на меѓународно ниво, во 2014 година била организатор и домаќин на јубилејниот 70-ти Конгрес на МФФА, кој бил одржан во Скопје со учество на 200 делегати од целиот свет.
Носии од Бојмија
Народните носии од Бојмија се носии на селата по течението на реката Вардар, околу градот Гевгелија и понатаму во Егејска Македонија преку денешната граница со Грција.
Машка носија
Посебно е интересна обредната машка носија наречена русалиска. Русалии се мажи облечени во специјална народна носија кои изведуваат обредни игри со магиска содржина, и тоа само во деновите од 6 до 15 јануари, наречени од народот „Некрстени денови“. Оваа носија со обредна намена се состои од платнена кошула и фустан - бело платнено, многу набрано здолниште, кое се носи преку белите клашнени ногавици - ѕиври на горниот дел на телото се носи елек од пругасто - шарена волнена ткаенина, врз кој се носат украсни додатоци и декоративно орнаментирани крпи. Волнени црвени чорапи, со многу вплетени геометриски мотиви и опинци го оформуваат обувањето на нозете. Оваа декоративна носија е дополнета со дрвена сабја - алачка што играорецот русалија ја држи во рака, а при изведувањето на обредната игра замавнува со неа, со цел да ги растера и уништи лошите демони.
Женска носија
Кај женската празнична и невестинска носија од овој предел се забележливи: антерија од пругасто шарена домашна ткаенина, ткаен појас и еднодиплена декоративно орнаментирана скутина наречена дипла. Додатните украсни крпи, како и специјалната капа украсена со природни и вештачки цвеќиња, многу накит, монистрен и метален, како и други украси, на оваа носија и придаваат посебен специфичен белег.
Анализата на одделните облеки од составот на празничната женска и обредната машка носија укажува на зачувани далечни траги од старобалканската и старословенската културна традиција, со примеси на елементи од византискиот и ориенталниот начин на украсување.
M1 Abrams
M1 Abrams е марка на тенк произведен во САД. Името му е дадено по генералот Креитон Абрамс, поранешен генерал на Армијата на САД за време на Виетнамската војна од 1968 го 1972 година. М1 Абрамс е добро вооружен, има добра одбрана, добар штит и е многу подвижен, што го прави идеален тенк за денешното време. Препознатливи особини кај М1 се неговиовиот многу јак мотор, јакиот и единствен оклоп, многу современа опрема и друго. Тој е еден од најтешките тенкови во денешно време кој тежи близу 68 тона.
M1 Абрамс се користи од 1980 година во САД. Тој го заменува 105 мм топ и тенкот М60 Patton. Сепак служел десет години заедно со М60, кој влегол во употреба 1978 година. Три главни верзии на М1 Абрамс се употрбуваат во Армијата на САД, M1, M1A1, и M1A2, кој имаат подобрено вооружување, заштита и електронска опрема. Овие подобрувања, како и подобрувањата на постарите тенкови придонеле долга употреба. М1 Абрамс е главен тенк на Армијата на САД и Маринците, како и во некои други земји.
Евангелие според Јован
Според времето во кое е пишувано, ова евангелие било последно и во суштина се разликува од останатите три. Додека евангелијата според Марко, Матеј и Лука се сметаат како синоптички, во ова евангелие историските случувања се помешани со богословни излагања. Исто така, претходните три евангелија главно се задржуваат на мисионерската дејност на Исус во Галилеја, додека ова евангелие содржи и од неговите мисии во Јудеја. Главен акцент се става на божествената природа на Исус.
Една третина од содржината на евангелието се однесува на последните часови на Исус, поточно последните 44 часа. Ова евангелие содржи и четири чуда кои ги сторил Исус, а кои не се споменуваат во останатите три.
Евангелието било напишано во Ефес на старогрчки јазик (коине).
Писател и датирање
Ова гледиште на раната црква е зајакнато и од внатрешните одлики на Евангелието. Додека синоптичките Евангелија (Матеј, Марко и Лука) го идентификуваат апостолот Јован по име приближно дваесетина пати (вклучително и во паралели), ова Евангелие не го споменува директно по име. Наместо тоа, писателот претпочита да се идентификува како ученикот „кого Исус го сакаше/љубеше“ (Јвн. 13:23; 19:26; 20:2; 21:7,20). Кога се размислува за важната улога што ја играат другите именувани ученици во ова Евангелие, извонреден е фактот што името на Јован директно не се споменува. Но, сепак, повторливото именување на себеси како ученикот „кого Исус го сакаше/љубеше“ и избегнувањето на неговото лично име „Јован“, ја одразува неговата понизност и ја прославува неговата врска со својот Господ Исус. Воопшто немало потреба од споменување на неговото име, бидејќи првичните читатели јасно разбрале дека тој е писателот на Евангелиево. Исто така, преку процес на елиминација заснован пред се на анализа на материјалот во гл. 20–21, овој ученик „кого Исус го сакаше/љубеше“ се стеснува до апостол Јован (на пр: Јвн. 21:24; сп. Јвн. 21:2). Бидејќи писателот на Евангелието е точен во споменувањето на имињата на другите ликови во книгата, ако бил некој друг, тогаш тој немал да го изостави името на Јован.
Подареш
Подареш — село во Општина Радовиш, во околината на градот Радовиш. До 2004 година, селото претставувало административно седиште на поранешната истоимена општина, која била припоена со Општина Радовиш.
Евангелие според Јован
Писател и датирање
Анонимноста на Евангелието силно ги зајакнува аргументите кои го фаворизираат авторството на Јован, бидејќи само некој со добро познат и истакнат авторитет како апостол, ќе може да напише Евангелие кое значително се разликува по формата и суштината од другите Евангелија и да добие едногласно прифаќање од раната црква. Спротивно на тоа, апокрифните евангелија произведени од средината на вториот век па наваму, биле лажно припишани на апостоли или други познати личности кои биле тесно поврзани со Исус, но црквата универзално ги отфрлила.
Подареш
Според пописот од 2002 година, селото имало население од 1.527 жители, со што селото се вбројува во големи села во областа на Конче и Радовиш.
Евангелие според Јован
Писател и датирање
Јован и неговиот постар брат Јаков (Дела 12:2), биле познати како „синовите Завдееви“ (Мат. 10:2-4), а Исус им го дал името „синови на громот“ (Мк. 3:17). Јован бил апостол (Лк. 6:12-16) и еден од тројцата најинтимни соработници на Исус (заедно со Петар и Јаков - сп. Мат. 17:1; 26:37). Тој бил очевидец и учесник во земната служба на Исус (1 Јвн. 1:1-4). По Христовото вознесение, Јован станал „столб“ во ерусалимската црква (Гал. 2:9). Тој служел со Петар (Дела 3:1; 4:13; 8:14) сè додека не отишол во Ефес (традицијата вели пред уништувањето на Ерусалим), од каде го напишал ова Евангелие и од каде што Римјаните го прогониле во Патмос (Отк. 1:9). Покрај Евангелието што го носи неговото име, Јован е автор и на трите Јованови посланија, како и на книгата Откровение (Отк. 1:1).
1641 во уметноста
1641 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Подареш
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во источниот дел на Радовишкото Поле, во источниот дел на територијата на Општина Радовиш. Селото е рамничарско, сместено на надморска височина од 370 метри. Од градот Радовиш е оддалечено 16 километри.
Евангелие според Јован
Писател и датирање
Бидејќи списите на некои црковни отци покажуваат дека Јован активно пишувал во својата старост и дека веќе бил свесен за синоптичките Евангелија, многумина го датираат ова Евангелие некаде по составувањето на другите Евангелија, но пред пишувањето на трите Јованови посланија и книгата Откровение. Јован го напишал ова Евангелие околу 80-90 год. н.е., отприлика 50 години откако бил сведок на Исусовата земна служба.
Подареш
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во подножјето на Малешевските Планини, а низ него поминува регионалниот пат 29471.
Историја
Според бројните археолошки наоѓалишта во близина на селото, може да се потврди дека во атарот на селото постоел живот уште во дамнина.
Стопанство
Во основа, селото има мешовита земјоделска функција. Во селото работат продавници и услужни објекти.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Подареш живееле 700 жители, од кои 400 христијани (Македонци) и 300 Турци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Подареш имало 560 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Според Димитар Гаџанов во 1916 година во Подареш живееле 532 жители, од кои 196 Турци и 336 Македонци.
Подареш е големо село, со пораст на бројот на населението. Така, во 1961 година селото имало 1.263 жители, од кои 1.179 биле Македонци, а 67 Турци. Во 1994 година, бројот се зголемил на 1.413 жители, од кои 1.401 Македонец, а 11 жители Турци.
Според пописот од 2002 година, во селото Подареш живееле 1.527 жители, од кои 1.515 Македонци, 11 Турци и 1 Србин.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 1.260 жители, од кои 1.157 Македонци, 1 Албанец, 12 Турци, 1 Србин, 9 останати и 80 лица без податоци.
Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во Подареш:
* Извор: Државен завод за статистика на Република Македонија (1948-2021), според податоци од официјалните пописи во соодветните години
Родови
Според истражувањата на Бранислав Русиќ во 1928 година родови во селото:
Самоуправа и политика
Во век, Подареш било село во Радовишката каза на Отоманското Царство.
Селото влегува во рамките на Општина Радовиш, која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година со Општина Подареш. Во периодот од 1996-2004 година, селото село седиште на Општина Подареш.
Во периодот од 1955 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Радовиш.
Во периодот 1952-1955, селото било седиште на тогашната Општина Подареш, во која покрај селото Подареш, се наоѓале и селата Дурутлија, Јаргулица, Калуѓерица, Ново Село, Ораовица, Папавница, Покрајчево, Саригон, Смиланци, Ќоселија и Худаверлија. Во периодот 1950-1952, селото било седиште на некогашната Општина Подареш, во која влегувале селата Јаргулица, Подареш и Покрајчево.
Избирачко место
Во селото постојат избирачките места бр. 1618 и 1619 според Државната изборна комисија, сместени во месната заедница.
Брис Гијар
Брис Гијар (фр. Brice Guyart) (р. во Сирен) — француски  мечувалец во дисциплината флорет. Гијар е моментален олимписки шампион во категорија поединечен флорет.
Подареш
Избирачко место
На претседателските избори во 2019 година, на овие избирачки места биле запишани вкупно 1.225 гласачи. На локалните избори во 2021 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 1.285 гласачи.
Култура и спорт
Во селото работи фудбалскиот клуб „Готен“, како и фолклорниот ансамбл „Подарешани“.
NGC 1792
NGC 1792 — спирална галаксија во соѕвездието Гулаб, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 4 октомври 1826 година од страна на Џејмс Данлоп, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 9 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1792 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 10,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 1792 има привидни димензии од 5,2' х 2,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 5 м 13,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 37° 58' 47". Положбениот агол на објектот е во износ од 137°.
Други поделби
Проучување на NGC 1792 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 16709. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 358; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7587.
Црква „Св. Петка“ - Брест
Света Петка — гробјанска црква во поречкото село Брест.
Црквата е сместена пред влезот во селото, каде се сместени и самите селски гробишта.
Струмско-местанска носија
влегуваат во составот на Струмско-местанската етничка целина.
И во овој дел на Македонија има повеќе предели со повеќе видови народни носии, кои се одликуваат со голема разновидност, со поголеми или помали регионални и локални специфичности. Во оваа прилика, во зависност од расположливиот материјал и податоци, се задржуваме само на некои од нив.
Момо Николовски
Момо Николоски (, -, ) — македонски пејач на народна и забавна музика и глумец.
Животопис
Кон крајот на 2018 година му бил дијагностициран канцер на желудникот. Починал во Скопје на 3 јуни 2019 година во Скопје. Женет бил со психологот Валбурга Батева Николоска.
1642 во уметноста
1642 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Градиште (Гарван)
Градиште — археолошко наоѓалиште во радовишкото село Гарван. Наоѓалиштето претставува населба од среден век.
На околу 500 м северозападно од селото се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и градежен материјал.
403 п.н.е.
403 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 403. година пред новата ера, 403. од првиот милениум п.н.е., 3. од 5 век п.н.е. и четвртта од 400-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5105 и 5106 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4347 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3357 и 3358 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 350.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 403 година се протега во 2233 и 2234, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2293 и 2294 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 140. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1056 и 1054 исламска година пред хиџра.
Кво вадис (појаснување)
Quo vadis? е латинска фраза со значење „Каде одиш?“.
Митлерес Шварцатал
Митлерес Шварцатал (Mittleres Schwarzatal) — поранешна општинска заедница во округот Залфелд-Рудолштат, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Седиштето на општинската заедница било во Зицендорф. Била распуштена во јануари 2019 година.
Општинската заедница Митлерес Шварцатал се состоела од следниве општини:
Дуќан на ул. „Лазо Попоски“ бр. 4 (Прилеп)
'''Дуќан на ул. „Лазо Попоски“ бр. 4''' — дуќан во Старата чаршија во градот Прилеп. Објектот е заведен како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра на Министерството за култура.
Мина Цариградски
Мина Цариградски — христијански светец бил назначен од византискиот цар Јустинијан I за Вселенски патријарх во 536 година. Агапит I се согласил да го наследи епископот Антим, кој бил миафизит. Тој заземал став против Ориген. Бил екскумунициран во 547 година и во 551 година поради ставови спротивни од оние на папата, но и во двата случаи казната била мошне брзо отстранета. Патријахувањето на Мина е периодот на најголемо внимание на папата во Цариград.
Неговото празнување и во двете цркви е на 25 август.
Втора охридска парохија
Втора охридска парохија — православна парохија, дел од Охридското архијерејско намесништво на Дебарско-кичевската епархија. Парохиски свештеник е Сашо Богдановски (сос. 2016). Парохијата опфаќа дел од Охрид и населбата Свети Стефан.
Цркви
Ова е список на црквите во парохијата. Можно е списокот да е нецелосен.
1643 во уметноста
1643 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Баталјон за специјални операции
Баталјонот за специјални операции (Португалски: Batalhão de Operções Especiais - BOPE) е единица на Воената полиција на Парана, Бразил. Тоа е SWAT единица во државата Парана, која е обучена за вршење на операции со висок ризик кои не спаѓаат во способностите на редовните службеници.
Историја
Првично, специјалните операции на Воената полиција на државата Парана беа за контра-герилска војна, но со крајот на Студената војна се претвори во специјални операции за спроведување на законот.
Задачи
Должностите на членовите на тимот на БОПЕ вклучуваат: спроведување на спасување на заложници и операции против тероризмот; Служат со висок ризик апсење и потерници за пребарување; покорувајќи ги барикадираните осомничени; и ангажирање на силно вооружени криминалци. Тимовите БОПЕ често се опремени со специјализирани огнено оружје, вклучувајќи и автоматско оружје, автоматски пушки, пушки за инфилтрација, средства за контрола на немири, солзавци и снајперски пушки. Тие имаат специјализирана опрема, вклучувајќи тешки оклопи, балистички штитови, алатки за влез и напредна оптика за ноќно гледање.
Комуникациски дизајн
Во рамките на дисциплината на комуникација, се појави рамка за комуникација како дизајн која се фокусира на редизајнирање интерактивност и обликување на комуникациските можности. Софтверот и апликациите создаваат можности за и ограничување на комуникацијата. Неодамна, Гут и Брабам го разгледаа начинот на кој идеите се натпреваруваат во рамките на платформата за изнесување на толпата, обезбедувајќи модел за односите меѓу дизајните идеи, комуникација и платформа. Истите автори ги интервјуираа основачите на технолошките компании за демократските идеали што ги градат во дизајнот на апликации и технологии на е-влада. [4] Интересот за комуникацијата како Дизајн рамка расте меѓу истражувачите.
Славистички Студии (списание)
Славистички Студии — македонско списание за русистика, полонистика и бохемистика. Списанието било орган на Катедрата за славистика при филолошкиот факултет на УКИМ во Скопје. Списанието излегувало во периодот од 1976 до 2006 година. Одделни броеви биле посветени на професорите: Вера Јанева-Стојановиќ (1985), Маргарита Пашоска (1999/2000), Зузана Тополињска (2001), Милан Ѓурчинов (2004) и Рина Павловна Усикова (2006).
Нулти меридијан
Нулти меридијан или гринички меридијан — меридијанот (линијата на географска должина) на кој должината се зема како 0°. Според ова, нултиот меридијан е работа на конвенција, договор и низ историјата таа конвенција се менувала. Денес за нулти меридијан се зема линијата што минува низ Кралската опсерваторија во Гринич, Англија, близу до Лондон. Според местото и меридијанот честопати се нарекува Гринички меридијан.
Нултиот меридијан минува низ Обединетото Кралство, Франција, Шпанија, Алжир, Мали, Буркина Фасо, Того и Гана.
Спротивно на нултиот меридијан на Земјината топка, на 180° географска должина се наоѓа Меѓународната датумска граница. Сите точки на Земјината топка помеѓу 0° и 180° се со западна географска должина, а оние помеѓу 180° и 0° се со источна географска должина.
1644 во уметноста
1644 година во уметноста содржи некои значајни настани.
NGC 3873
NGC 3873 — елиптична галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3873 се споменува и како UGC 6735, MCG 3-30-106, CGCG 97-137, KCPG 300A.
Откривање
Објектот е откриен на 8 мај 1864 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3873 е од видот E1. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 3873 има привидни димензии од 1,5' х 1,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 95°.
Други поделби
Проучување на NGC 3873 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 36670. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 147; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1443. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1406.
Бариум флуорид
Бариум флуорид е неорганско соединение со формула BaF2. Тоа е безбојна цврста материја која се јавува во природата како редок минерал франкдиксонит. Во стандардни услови ја прифаќа структурата на флуоритот, а при висок притисок структурата на PbCl2]]. Како и CaF2, тој е отпорен и нерастворлив во вода..
AНад околу. 500 °C, BaF2 е кородиран од влага, но во суви средини може да се користи до 800 °C. Долготрајната изложеност на влага го деградира преносот во опсегот на вакуум УВ. Тој е помалку отпорен на вода отколку калциум флуорид, но тој е најотпорен од сите оптички флуориди на високоенергетско зрачење, иако неговата далеку ултравиолетова пропустливост е помала од онаа на другите флуориди. Прилично е тврд, многу чувствителен на термички шок и лесно се скрши.
Оптички својства
Бариум флуоридот е исто така вообичаен, многу брз (еден од најбрзите) сцинтилатори за откривање на Х-зраци, гама зраци или други високоенергетски честички. Една од неговите апликации е детекција на гама фотони од 511 keV во позитронска емисиона томографија. Тој реагира и на алфа и бета честички, но, за разлика од повеќето сцинтилатори, не испушта ултравиолетова светлина. Може да се користи и за детекција на неутрони со висока енергија (10-150 MeV) користејќи техники за дискриминација на формата на пулсот за да се одделат од гама фотоните кои се појавуваат истовремено..
Бариум флуоридот се користи како преопацификационен агенс и во производството на емајл и застаклување на фрит. Неговата друга употреба е во производството на средства за заварување (додаток на некои флукс, компонента на облоги за прачки за заварување и во прашоци за заварување). Се користи и во металургијата, како стопена бања за рафинирање на алуминиум.
Структура на гасна фаза
Во фазата на пареа, молекулата BaF2 е нелинеарна со агол F-Ba-F од приближно 108°. Неговата нелинеарност ја нарушува VSEPR теоријата. Ab initio пресметките покажуваат дека придонесите од d орбитали во обвивката под валентната обвивка се одговорни. Друг предлог е дека поларизацијата на електронското јадро на атомот на бариум создава приближно тетраедрална дистрибуција на полнежот што е во интеракција со Ba-F врските.
Никудин Симевски
Никудин Симевски - Куде (, -, ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Основното училиште завршил во селото. Бидејќи бил извонредно бистро дете и одличен ученик неговите родители се обиделе да му овозможат да го продолжи школувањето, па го запишале во граѓанската школа во Гостивар. Таму завршил два класа, а бидејќи и покрај желбата, родителите не можеле да му го обезбедат натамошното школување, тој бил принуден да го прекине школувањето и да замине на печалба во Белград.
Во Белград се вработил како чирак во трговски дуќан. Бргу се запознал со горчливиот печалбарски живот, како и со сите неправди на тогашното калиталистичко општество. Тоа било решавачкото да се определи за наnреднато работничко движење. Иако доста млад, со голем интерес и желба следел се што се случувало во животот и борбата на работничката класа. Настојувал да дојде до некоја книга или весник со револуционерна содржина и со голема љубов ги читал. Набргу се приклучил кон напредните синдикални и младински друштва и организации. Бидејќи често пати се враќал мошне доцна заради извршување на некои задачи, доаѓал во судир со татко си и со стрико си кои исто така биле на печалба во Белград. На овој начин почнал да се оформува идниот револуционер, кој сите свои способности ќе ги изрази најевидентно подоцна во своето родно село Маврово. Од многу плашливо дете, (по описот од неговата мајка), станал бестрашен скоевец и член на КПЈ.
Втора светска војна
Во Маврово се врати веднаш по бомбардирањето на Белград (6 април 1941 година). Бидејќи во Белград одржувал врски со некои веќе организирани мавровчани, не му било тешко веднаш да се вклучи во народноослободителното движење во селото. Тој меѓу првите младинци од неговата возраст бил примен за член на СКОЈ, а по кусо време и за член на КПЈ. Во Маврово развил мошне интензивна и разновидна дејност. Покрај другото, тој интензивно работел на опфаќање младинци, потоа на прибирање оружје, муниција, храна и други материјали, на одржување курирски врски и слично. Посебно се истакнувала неговата неуморност и брзина во одржувањето на врските со Беличица, Галичник, Дебар, Никифорово, Леуново, Гостивар и други места. Од неговите соборци и пријатели е запамтен како храбар и пожртвуван борец за Партијата и НОБ. За него не постоел проблем или задача што не можела да се реши, односно да се изврши. Па, така на 30 август 1942 година ја прифатил одлуката на партиската организација и станал борец на Првиот мавровски партизански одред. Во одредот останал се до зимата 1942 година, кога поради отежнатите услови, партиската организација одлучила борците привремено да се засолнат. Кратко време престојувал на територијата под бугарска окупација откаде повторно се вратил во селото и продолжил со активна револуционерна дејност. Тој повторно го крстосувал како курир низ Мавровско-галичкиот предел. Во летото 1943 година дефинитивно заминал во партизани и таму останал се до смртrа. Храбро загинал како комесар во борбите за ослободување на Кичево, на 3 септември 1944 година.
Алфа-завојница
Полипептидниот синџир може да образува различни видови на завојни структури кои се разликуваат по бројот на завртувања на синџирот и по растојанието помеѓу извиените сегменти на полипептидот во завојница. Алфа-завојницата е, исто така, познат како класичен Полинг-Кори-Бренсон α-завојница. Понекогаш се користи и називот 3.613 – завојница, што го означува бројот на остатоци на едно завртување (извивање), каде бројот 13 го означува бројот на атоми кои го градат прстенот затворен со водородната врска.
Меле (Горња Радгона)
Меле (словенечки: Mele) — населба во Општина Горња Радгона во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
Алфа-завојница
Алфа-завојницата се образува спонтано, бидејќи е енергетски најсиромашна, а со тоа и најстабилна, конформација на полипептидната верига. Завојници можат да образуваат и L- и D-аминокиселините, но никогаш двата изомера заедно во иста молекула. Завојниците можат да бидат десногири или левогири, во зависност од тоа на која страна се завртува полипептидниот ланец; десногирната завојница е одредена со правецот во кој се вртат прстите на десната рака кога палецот се поставува на оската на завојницата во правецот во кој таа се гради. L-аминокиселините се доста почести во природата од D-аминокиселините и тие можат да образуваат и левогири и десногири завојници, но мнозинството на познати завојници во биолошкиот свет се десногири.
Историја
Во текот на раните 1930-ти години, Вилијам Естбури воочил драстични промени во дифракцијата на Х-зраците во влакната на влажната волна или коса по направеното истегнување. Податоците укажувале на постоењето на спирални молекулски структури со карактеристичен период на повторување од приближно 5.1 Å (0.51 nm).
Естбури го претпоставил следното:
Естбуриевите модели, иако не биле многу прецизни во деталите, во суштина биле точни и тие одговараат на модерните елементи на вторичната структура, α-завојница и β-плоча (Естбуриевата номенклатура се задржала), кои ги развиле Лајнус Полинг, Роберт Кори и Херман Бренсон во 1951 година. Ханс Нојрат прв воочил дека Естбуриевите модели не можат да бидат прецизни до детали, бидејќи подразбирале преклопување на атомите на молекулата. Студијата на Нојрат и Естбуриевите податоци ги поттикнале Хју Стот Тејлор, Морис Хагинс, Вилијам Лоренс Брег и соработниците да предложат модели за структурата на кератинот кои потсетувале на структурата на α-завојница.
Два битни чекори во развојот на денешното сознание за структурата на α-завојницата биле: (1) правилна геометрија на врската која била опишана благодарение на методите за одредување на кристалната структура на аминокиселините и пептидите, како и предвидувањата на Полинг на планираните пептидни врски и (2) отфрлање на идејата за задолжителен цел број на остатоци при полно завртување на завојницата. Идејата за осен момент се јавила во 1948 година, кога Полинг нацртал полипептиден ланец со приближно точни димензии на хартиена лента која ја извил во завојница, внимавајќи да полипептидните врски ги одржи планарни. После неколку обиди, тој направил модел со физички веројатни водородни врски. Пред конечното објавување на студијата, Полинг соработувал со Кори и Бренсон за потврдување на неговиот модел. Во 1954 година, Полинг ја добил својата прва Нобелова награда „за неговото истражување на природата на хемиската врска и нејзината примена во објаснувањето на структурата на сложените супстанци“ (како што се белковините), посебно структурата на α-завојницата.
Геометрија и водородно врзување
Аминокиселините во α-завојницата се подредуваат во десногира спирална структура, каде што секој аминокиселински остаток одговара на завртување на завојницата од 100° (т.е. завојницата има 3.6 аминокиселински остатоци по полн круг) и транслација од 1.5 Å (0.15 nm) долж оската на завојницата. Висината на α-завојницата (вертикалното растојание помеѓу последователните завртувања на завојницата) изнесува 5.4 Å (0.5 nm), што е производот од 3.6 и 1 мај Најважно е што N-H групата на еден аминокиселински остаток гради водородна врска со C=O групата која се наоѓа 4 аминокиселински остатоци подолу во полипептидниот ланец; ова повторувачко i + 4 → i водородно поврзување е најзначајната одлика на α-завојницата. Официјалната меѓународна номенклатура специфицира два начина за дефинирање на α-завојниците, правило 6.2 во смисла на повторување на торзионите агли φ и ψ (види подолу) и правило 6.3 во однос на шемата на водородни врски и висината на завојницата. Причината за ваквиот распоред на водородните врски во α-завојницата е што на овој начин се постигнува оптимално растојание од 2.8 Å помеѓу О- и H- атомите на овие групи, на кое јачината на водородната врска е висока. Страничните ланци на аминокиселинските остатоци во α-завојницата се свртени кон надворешноста на завојницата што овозможува да се избегне просторна интерференција на овие групи. Кај глобуларните белковини, α-завојниците во просек имаат околу 12 аминокиселински остатоци и должина од околу 18 Å, иако кај некои од нив најдени се α-завојници изградени од 53 аминокиселински остатоци. Во структурата на белковините, α-завојниците можат да се идентификуваат со употреба на неколку компјутерски методи, од кои најпозната е DSSP (анг. Dictionary of Protein Secondary Structure).
Слични структури на α-завојницата (i + 4 → i водородно врзување) се 310-завојницата (i + 3 → i водородно врзување) и π-завојницата (i + 5 → i водородно врзување). Овие алтернативни завојници се релативно ретки во биолошките системи, иако 310-завојницата се среќава на крајот од α-завојниците, „затворајќи“ го како капа. Привремените i + 2 → i структури (понекогаш означувани како δ-завојници) забележани се како интермедиери во симулациите на молекулската динамика на извивањето на α-завојниците. Алфа-завојницата може, исто така, да се означи како 3.613 завојница, бидејќи растојанието i + 4 додава уште три атоми на водородно-врзаната петелка во споредба со потесниот 310-завојница, а во просек 3.6 аминокиселински остатоци прават еден прстен на α-завојница. Индексите се однесуваат на бројот на атоми (вклучително и водородот) во затворената петелка која ја образува водородното поврзување.
Аминокиселинските остатоци на α-завојницата обично заземаат осни (φ, ψ) диедарски агли од приближно (-60°, -45°), како што е прикажано на сликата од десно. Во поопшта смисла, тие заземаат диедарски агли така да ψ диедарскиот агол на еден остаток и φ диедарскиот агол на следниот остаток имаат збир од приближно -105°. Како последица на тоа, диедарските агли на α-завојницата воглавно се сместени на дијагоналната лента на Рамачандрановиот дијаграм (со наклон -1), земајќи вредности од (-90°, -15°) до (-35°, -70°). За споредба, збирот на диедарските агли кај 310-завојницата е приближно -75°, додека кај π-завојницата е околу -130°. Општата формула за аголот на ротација Ω по остаток на било која полипептидна завојница со транс изомери е изразена со равенката:
Алфа-завојницата е густо спакувана; речиси нема слободен простор внатре во него. Страничните ланци на аминокиселинските остатоци се наоѓаат од надворешната страна на завојницата и благо се закривени „надолу“ (т.е., кон N-крајот), како гранките на зимзелено дрво. Оваа насоченост понекогаш се користи во прелиминарните мапи (со ниска резолуција) на електронска густина за утврдување на насоката на завртување на полипептидниот ‘рбет.
Дводимензионални (2D) дијаграми за претставување на α-завојниците
Три различни стилови на 2D дијаграми се користат за да се претстават различни аспекти на односите на аминокиселинската низа и структурата, кои даваат специфични физички и заемоделувачки својства на поединечните α-завојници. Два од нив го нагласуваат кружното поставување околу цилиндричниот пресек: прво-развиениот таков дијаграм се нарекува „завојно тркало“, а поновата верзија се нарекува „веншијанг дијаграм“.
Завојното тркало претставува завојница со проекција на Cα структурата на полипептидниот ‘рбет по должина на оската на завојницата, додека веншијанг дијаграмот го претставува поапстрактно, како рамномерна спирала извиена на рамнината на страницата. Двата дијаграма ја одбележуваат низата со еднобуквен аминокиселински код на секоја Cα позиција, користејќи различни бои или симболи како кодови за својствата на аминокиселините. Секогаш се разграничени хидрофобните од хидрофилните аминокиселини, како најважното својство кое ги регулира завојните заемодејства. Понекогаш се одделуваат позитивните од негативно наелектризираните хидрофилни аминокиселини, а понекогаш се одделуваат и двосмислените аминокиселини, каков што е глицинот (G). Правилата за кодирањата со бои се различни. Завојното тркало не ја менува репрезентацијата долж завојницата, додека веншијанг дијаграмот може да ги прикаже релативните локации на аминокиселините во α-завојницата независно од неговата должина.
И двата кружни дијаграми даваат интуитивна и лесно визуелизирачка 2D слика која го карактеризира распоредот на хидрофобни и хидрофилни остатоци во α-завојницата, и може да се користи за проучување на заемодејствата завојница-завојница, завојница-мембранските заемодејства квантифицирани со завојниот хидрофобен момент, или замодејствата белковина-белковина.