cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аеродром Амстердам
Инциденти
14 Ноември, 1946 - Даглас Ц-47 опериран од КЛМ на доаѓање од Лондон, во лоши временски услови, по две откажувања за слетување, на третиот пат, пилотот реализира дека не е наместен во согласност со насоката на пистата и прави остар лев круг, но поради тоа што бил премногу блиску до земјата, авионот со едното крило ја допира земјата при што се урива и 26 патници се прогласени за загинати. 4 октомври 1992 - Боинг 747 Карго верзија на Израелската авиокомпанија Ел Ал, веднаш по полетувањето ги губи двата авиона на десното крило и се урива во населена населба во близина на аеродромот, вкупно 47 патници умираат.
Инфраструктура
Амстердам Схипхол аеродромот има оставено голем простор за продавници, како извор на профит како и забава за патниците. Схипхол Плаза е трговски центар пред чекирање, така што покрај патнициите, може да биде користен и од луѓе кои не користат никакви аеродромски услуги. Постои супермаркет, ресторани кои се отворени до полноќ секој ден во неделата. Исто така постои и голема тераса за набљудување на авионите.
Терминали и одредишта
Како што рековме, аеродромот има еден терминал и тој терминал е поделен на три оддели.
Дуќан на ул. „Јане Сандански“ бр. 26 (Прилеп)
'''Дуќан на ул. „Јане Сандански“ бр. 26''' — дуќан во Старата чаршија во градот Прилеп. Објектот е заведен како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра на Министерството за култура.
Актогај (округ во Павлодар)
Актогај е округ во Казахстан во покраината Павлодар со центар град Актогај.
Даре Џамбаз
Божидар (Даре) Џамбаз (, -, ) — македонски фармацевт, борец и политичар.
Животопис
Дипломирал фармација во Загреб во 1935 година. Веднаш по окупацијата на земјата во 1941 година стапил во НОБ и бил активен борец. Бил уапсен од бугарските власти и интерниран во Бугарија (1942-1943).
По Втората светска војна бил член на АСНОМ - на Третото заседание во 1945 година, министер за финансии во владите на Лазар Колишевски од 1946 до 1953 година, како и во Владата на Љупчо Арсов од 1953 година. Бил претседател на РССНМ, претседател на Планинарскиот сојуз на РМ, а вршел и други општествени и политички раководни функции. Тој е еден од основачите на Републичкиот Црвен крст на Македонија и негов долгогодишен претседател до неговата смрт.
Во негова чест, Домот на хуманитарни организации во Скопје и Планинарски дом на Водно го носат неговото име.
Ме-Зочи
Ме-Зочи е округ во Сао Томе и Принсипе, во покраината Сао Томе. Округот има население од околу 35.300 жители, што го прави втор најголем округ во државата. Округот има вкупна површина од 122 км2 и административен центар е Тринидаде.
Демографија
Историска демографија
Инфраструктура
Округот има училишта, стадион, цркви, плажи, мал плиштад и мало пристаниште.
Толсти Врх (Литија)
Толсти Врх (словенечки: Tolsti Vrh) — населба во Општина Литија во средна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Засавскиот статистички регион.
Тунис на Олимписките игри
Тунис првпат учествувал на Олимписки игри во 1960, и оттогаш испратил свои натпреварувачи на сите изданија од Летните олимписки игри, освен на игрите во 1980 одржани во Москва, на кои се приклучил на бојкотот кој го предводеле САД. Тунис никогаш не учествувал на Зимски олимписки игри.
Туниските спортисти имаат освоено вкупно десет олимписки медали, од кои четири се на славниот атлетичар на долги патеки Мохамед Гамуди, три на пливачот на долги патеки Усама Мелули, како и два во бокс и еден во женска атлетика.
Националниот олимписки комитет на Тунис е основан во 1957 година и истата година бил признаен од страна на Меѓународниот олимписки комитет.
Јанковец
Јанковец — село во Општина Ресен, во областа Горна Преспа, во близина на градот Ресен, на двете страни од патот кон Охрид.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во средишниот ракав од северниот дел на плодното Ресенско Поле, во областа Преспа, некогаш 2 км северно, а денес е предградие на Ресен, сместено на регионалниот пат Охрид-Ресен. Јанковец граничи од север со Избишта и Кривени, од исток со Златари, од југ со Ресен и од запад со Болно. Јанковец е рамничарско село на надморска височина од 890 метри.
По средината на рамничарскиот дел тече Голема Река, која никогаш не пресушува, а нејзините води се користат за наводнување на крајбрежните обработливи површини.
Историја
Потеклото на името на селото Јанковец, според кажувањето на постари жители на селото, се вели дека името го добило по прво населениот човек, некојси Јанко и според неговото име селото било наречено Јанковец. За името на селото постојат и други преданија.
Стопанство
Во близина на манастирот се наоѓа и ресторанот “Манастир” кој е еден од првите приватни угостителски објекти во поранешна Југославија.
449 п.н.е.
449 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 449. година пред новата ера, 449. од првиот милениум п.н.е., 49. од 5 век п.н.е. и последна од 440-тите п.н.е.
Јанковец
Население
Според пописот од 2002 година во селото Јанковец живеат 1.169 жители, од кои 1.149 Македонци, 6 Турци, 7 Власи, 6 Срби и 1 останат.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 1.106 жители, од кои 1.020 Македонци, 6 Албанци, 28 Турци, 14 Власи, 6 Срби, 7 останати и 26 лица без податоци.
449 п.н.е.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5059 и 5060 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4301 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3311 и 3312 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 304.
Јанковец
Родови
Јанковец е македонско село.
Родови во селото се: Аврамовци, Буневци, Босилковци, Божиновци, Бузлевци,Павловци,Блажевци, Балаловци, Бутевци, Бучковци, Бошковци, Видиновци, Воденичаровци, Гештаковци, Гулевци, Дуневци, Думовци, Денесовци, Димитровци, Ѓоршевци, Ѓоревци, Еленчовци, Зузаровци, Замановци, Здравевци, Златановци,  Икономовци, Јотовци, Јосифовци, Јанковци, Јанкуловци, Китановци, Картанџиовци, Калеш-Ѓоргијовци, Куменџиовци, Костовци, Котевци, Кузмановци, Ламушевци, Мачевци, Мазниковци, Младеновци, Марковци, Малевци, Низамовци, Нечевци, Недовци (Чачаковци), Огненовци, Пројовци, Пиљаковци, Радевци, Ристовци, Спировци, Савевци, Станчевци, Спасоевци, Сотировци, Саламовци, Старковци, Теговци, Таневци, Танковци, Трајковци, Туртановци, Трифуновци, Томчевци, Циглевци, Чаушевци, Чаковци, Чадевци, Шушевци, Шулевци, Шентевци и Шалевци.
Можно е некои од македонските родови да имаат влашко потекло.
Општествени установи
Со своја училишна зграда селото се здобило уште во времето на турското владеење. ВО 1922 година била изградена нова (денес разурната), а околу 1960 година е подигнато денешното училиште.
Избирачко место
Во селото постојат избирачките места бр. 1631 и 1631/1 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на овие избирачки места биле запишани вкупно 981 гласач.
Културни и природни знаменитости
Во селото има куќи кои, поради својата старост и убавина се ставени под заштита на државата, како на Ванчу Икономовски и Теговци.
Во Јанковец постојат три цркви и еден манастир. Црквата “'''Св. Атанас'''”, се наоѓа во селото, не е забележана ниту се памети годината на нејзината изградба. Се претпоставува дека е постара од манастирската црква “Св. Богородица”. Црквата “Св. Никола”, на околу 1 км источно од селото, Црквата “Св. Јован” се наоѓа во селото и е осветена во 1866 г.
Во селото се наоѓа манастирот “Св Богородица”, кој се претпоставува дека е изграден пред XVIII век. Во неговиот склоп постои манастирска црква, бидејќи пред 1866 година други цркви во селото немало.
Иселеништво
Иселеници од селото има во Ресен, Бугарија (16 семејства), САД (13 семејства), Битола, Скопје, Аргентина (11 семејства), Куманово, Русија, Србија, Романија, Албанија, Канада и во Турција.
Уметноста во 1500 година
1500 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Променлива ѕвезда од типот на SX Овен
Променлива ѕвезда од типот на SX Овен — вид на променлива ѕвезда, обично од класата на бело-сини ѕвезди од главната низа со спектрален тип од B0p до B9p. Ова се високотемпературни аналози на α2 CVn-променливите и имаат силни магнетни полиња и впечатливи спектрални линии од He I и Si III. Сјајноста им се колеба за околу 0,1 величини, со периоди од по еден ден. Прототипна ѕвезда на оваа класа е 56 Овен, која ја носи ознаката SX Овен (SX Ari).
Список
Ова е список на избрани SX Ari-променливи од интерес за аматерската и професионалната астрономија. Освен ако не е поинаку укажано, наведените величини се во V-појасот.
Извори
Samus N.N., Durlevich O.V., et al. Combined General Catalog of Variable Stars (GCVS4,2, 2004 Ed.)
Ники (роман)
Ники - приказна за едно куче (унгарски: Niki - Egy kutya története)- роман на унгарскиот писател Тибор Дери од 1956 година.
Содржина
Пролетта 1948 година, во дворот на малата куќа на рударскиот инженер Јанош Анча доаѓа едно куче од расата фокстериер. Јанош и неговата сопруга, кои живеат сами зашто нивниот син погинал на рускиот фронт за време на Втората светска војна, веднаш ги привлекува симпатичната млада кучка за која подоцна дознаваат дека се вика Ники и дека му припаѓа на еден од соседите. По некое време, тие ја откупуваат Ники од еден селанец, а набргу се селат во [Будимпешта]], каде Јанош е назначен за директор на една фабрика. Меѓутоа, за кусо време, тој е сменет од функцијата, а потоа неколкупати, власта го испраќа на работни места што не се соодветни на неговото занимање. Во градот, Ники ја нема слободата на којашто е навикната, но и покрај тоа, таа е потполно приврзана кон своите сопственици. Во 1950 година, без никаква вина, Јанош е уапсен и затворен. Тогаш настапува тежок период за неговата жена: наспроти нејзините настојувања, таа не може дознае ништо за судбината на сопругот; мора да работи за да преживее; како жена на политички затвореник, луѓето ја одбегнуваат; а во станот се доселува уште едно семејство. Наспроти мачниот живот, таа не се откажува од Ники, која исто така трпи физичко и душевно страдање. Единствената помош, жената на Јанош ја добива од неговиот пријател, стариот комунист Винце Еѓеш-Молнар, кој успева да дознае дека Јанош е затворен во централниот затвор.
Една недела, Винце ги носи Ники и нејзината сопственичка на излет во Чобанац, мало место во околината на Будимпешта, каде што живееле Ники и семејството Анча пред нивната преселба. Таму, Ники има можност да ги обнови сеќавањата од својата младост и за момент да се оттргне од монотониот живот во градот. Меѓутоа, набрзо по тој настан, Ники се разболува и започнува да пропаѓа. Гледајќи го нејзиното страдање, госпоѓата Анча ја носи во ветеринарната клиника, но Ники одбива да влезе. Тогаш, на влезот од клиниката поминува жена во црно која носи папагал во кафез. При средбата со неа, папагалот почнува хистерично да вреска како да сака да ја престкаже скорешната смрт на кучката. И навистина, по некое време, Ники се повлекува под мебелот и таму тивко умира, наспроти упорните повици на госпоѓата Анча. Утредента, во станот влегува Јанош Анча, кого штотуку го ослободиле од затворот. Соочен со тажната вест, тој почнува да плаче.
Осврт кон романот
Романот „Ники“ се појавил во 1956 година, во една од пресудните години во поновата унгарска историја. Оттука, делото е нераскинливо поврзано со периодот до 1948 до 1956 година, кога во своето творештво Дери бил преокупиран со прашањата поврзани со творечката и граѓанската слобода и односот меѓу слободата и нужноста. Наспроти поднасловот на романот, сепак, „Ники“ не е обична приказна за едно куче, иако не е ниту вешто замаскиран политички памфлет. Оттука, според Иштван Сели, оваа книга не смее да се чита само во едно, кое и да било, есктремно значење. Напротив, романот се одликува со повеќеслојност којашто е обратнопропорционална на неговиот обем: иако станува збор за краток роман, тој се состои од неколку нивоа на можни толкувања. Поради тоа, „Ники“ претставува триумф на раскажувачката умешност, а можеби и како триумф на уметноста којашто е способна да се воздигне над барањата на стварноста. Исто така, тоа е дело во коешто се препознава творечката синтеза на авторот, како одраз на уметничките правци што му претходеле, но и како предвесник на уметничките постапки што ќе дојдат во иднина. Навистина, Дери сакал да се пошегува со тоталитаристичкиот режим во неговото време, но исто така, тој согледал дека книжевноста не треба да дава одговори, туку таа треба ѝ служи само на книжевноста. Оттука, „Ники“ треба да се чита како расправа за принципиелното прашање на човековата слобода, а не како памфлет против некој конкретен режим. Во продолжение, „Ники“ претставува и трактат за љубовта, или поточно, за себичноста на љубовта, т.е. за болната вистина дека човекот манипулира со љубовта според своите себични барања. Како привидна приказна за едно куче, „Дери“ е пародија на тогашните барања за социјалистичкиот реализам како уметничка постапка, како исмејување на бирократскиот јазик, но и како постмодернистичко дело во која авторот е свесен за ограниченоста на својот медиум при што тој се јавува како постојан коментатор на сопственото дело.
Шехзаде
Шехзаде — турска форма на персиската титула Шахзаде и се однесува на машките потомци на отоманската фамилја по машка линија. Оваа титула е еквивалентна на „принц по крв“ во англискиот двор.
Потекло
Шехзаде потекнува од персискиот збор shahzade или shahzada. Терминот потекнува од титулата „шах“ со додавање на персискata наставка - „задех“ или „зада“, што значи „син на“, „ќерка на", "потомок на“ или „роден од“.
Употреба во отоманското семејство
Во отоманското царско семејство, титулата шехзаде се давала на машките потомци на отоманските султани. Единствено на принцот му се давала можноста да се качи на отоманскиот престол. Пред владеењето на Мехмед II (1444-1446 и 1451-1481), синовите на султаните ја користеле титулата челебија.
Женски еквивалент
Не постои женски еквивалент на шехзаде или посебна титула за принцези во османлиско кралско семејство. На персиски јазик, шахзаде се користи и за машки и за женски потомци на еден монарх. Кралското семејство на индиското Могулско Царство ја користело титулата шахзада за кнезовите и шахзади за принцезите.
Пред 16 век, османлиските принцези ја имале титулата хатун по нивното дадено име. Во почетокот на 16 век, отоманските принцези ја користеле титулата султанија по своето дадено име, титула кои ги имале и други истакнати членови на отоманското царско семејство.
Спортска сала Куманово
Спортската сала Куманово е затворен спортски објект кој се наоѓа во Куманово, Македонија. Салата има сместивост од 4,150 седишта и била изградена во 1980.
Салата е најголемата затворена спортска сала во Куманово, каде се одржуваат кошаркарски, ракометни, футсал, одбојкарски и боксерски натпревари.
Качаник
Качаник (Качаник, Kaçanik) — град и општина во јужниот дел на Косово, во округот Урошевац. Општината зафаќа површина од, вклучувајќи го градот Качаник и 31 село. Има население од 33.409 жители од кои 10.393 живеат во градот. Мнозинството на општината го сочинуваат Албанците. Во март 2011 година создадена е општината Генерал Јанковиќ (алб. Elez Han), која дотогаш беше во склоп на оваа општина.
Спортска сала Куманово
Историја
Спортската сала во Куманово била проектирана од архитектите Трајко Димитров и Живко Гелевски во 1979 година. Градбата ја добило Големата награда на Биеналето на Македонската архитектура (БИМАС) во 1981 година. Спортската сала била пуштена во употреба во 80-тите години на 20-от век.
Качаник
Историја
Регионот на Качаник беше еден од главните миграциони патишта во јужниот дел на Балканот меѓу 1200 и 1150 година пред нашата ера. Римските споменици вклучуваат олтар кој датира 158-9 година и е посветен на богот по име Андинус. Името Андинус се појавува помеѓу централните илирски и далматински имиња, но поклонувањата на Андинус се чини дека беа познати само во југозападниот дел на Дарданија, и не се појавува во други делови на Илирија или Римското Царство. Во средниот век, овој регион е дел од Србија.
Самиот град е основан од страна на Koџа Синан Паша, кој подигна кула, џамија која постои и денес, јавна кујна за сиромашните, училиште во близина на џамијата, две меани, една турски бања (амам), градска тврдина и неколку воденици на реката Лепенец. Челебија, кој во 1660 година патувал низ Косово, пишува дека името на градот потекнува од турскиот збор Kaçanlar кој се однесувал на група албански бандити кои работат во Скопје и го користат регионот на Качаник како засолниште.
Стопанство
Со оглед дека преку Качаник води главниот пат кој ги поврзува Приштина и Скопје, како и железничката пруга Косово Поле - Солун (изградена во 1879 година), Качаник е важно место и стратешка економска точка.
Општината Качаник главно е позната по производство на градежни материјали во неколку компании. Но, постојат многу добро култивирани области погодни за развој на фарми, пчеларство, дрварство како и разни занаетчии и ракотворци. Оваа област е особено добро прилагодена за развој на зимски и летен туризам. Областа може да се пофали со некои спектакуларни погледи и центарот на градот е дом на автобуска станица, радио станица, остатоци од турска тврдина, неколку улици со продавници, банки, неколку големи модерни ресторани, и неделен пазар за производство, сточарството и земјоделство.
Качаник има стара традиција во приватно производство, особено кога станува збор за производство на варовнички камен, дрво за градежни цели и други услуги и занаетчиски вештини.
Фридланд (Бранденбург)
Фридланд (Friedland, Bryland) — град во округот Одра-Шпре, во сојузната покраина Бранденбург, Германија. Се наоѓа во историската област Долна Лужица, околу 8 километри јужно од Бесков и 39 километри северно од Котбус.
Градот бил првпат споменат како Фредберг во декрет од 1235 издаден од лужичкиот маркгроф Хајнрих Трети од Мајсен. Во договор од 1301 потпишан од маркгрофот Фридрих Први градот и замокот биле именувани како Фредебурх, кои потоа биле посед на грофовите од Штрела, кои служеле како вазали на владејачката династија Ветин. Сегашното име се појавува во папската була од 1350 издадена од папата Климент VI. Со Долна Лужица, Фридланд преминал под суверенитет на чешката круна во 1367.
По скоро три века власт на Редот на Свети Јован, Фридланд конечно бил секуларизиран и предаден на Саксонија во 1811. Само четири години подоцна, градот припаднал на пруската покраина Бранденбург до конечниот договор на Виенскиот конгрес во 1815.
Матра
Опис
Матра е дел од северните  унгарски планини и припаѓа по потекло во најголемата млада вулканска зона на Европа. Се наоѓа помеѓу долините на реката Тарна и реката Заѓва. Матра може да се подели на неколку лесно препознатливи делови. Највисоката точка на западниот дел на Матра е Мусла (805 м). Централниот дел на Матра се состои од платото на Матерброк (рид) и групите на вулкански конуси Галјатете и Кекештере. Поблаги падини и паралелни долини течат надолу кон југ, од кои најголем е т.н. Наѓ-велѓ (Голема долина). „Главниот влез“ на Матра бил формиран паралелно со долината на Наѓ-патак (Големиот тек), почнувајќи од Матрафиред до Матрахаза. Од пејзажот покриен со лозјето на подножјето може да стигне до шумските планини. Северниот дел од планинскиот венец се нарекува Матралаба (нозете на Матра). Ова е ридско подрачје покриено со мали, вулкански конуси со големина од 250-400 метри, со претежно култивирани обработливи површини.
Радика
Радика — река во Македонија, која е десна, а воедно и најголема притока на реката Црн Дрим. Припаѓа на јадранското сливно подрачје.
Хидрографски одлики на Радика
Од изворот до утоката во Дебарското Езеро е долга 67 км.
На овој пат таа прима четири притоки и тоа: Радика има чиста, бистра и студена вода со изглед на темнозелена боја што е последица од калциум карбонатот во неа.
Долината на Радика
Радика е единствена река со бифуркација во Македонија, која дава вода на два слива, Јадранскиот и Егејскиот слив. Со канали дел од водите на Радика се носат во Мавровското Езеро и го полнат со вода, а од тука со подземни тунели во Вардар. Тука е изградена ХЕЦ „Врбен“.
Куриозитет на долината на Радика претставува народната оригинална архитектура на селските куќи во Битуше, Јанче, Гари, Лазарополе и др.
Биоразновидност
Околината на Радика изобилува со богат растителен и животински свет. Од дивечот има срни, диви свињи, дивокози, мечки, рисови, волци, лисици и др. Покрај риболовот на пастрмки, постојат можности за лов на крупен дивеч.
Непосредно над брегот при утоката на Радика во Дебарското Езеро се наоѓа бањата Косоврасти, познато лекувалиште за ревматски заболувања. Топлите сулфурни и радиоактивни води уште повеќе ја зголемуваат привлечноста кон Радика.
Алфред Фреди Крупа
Алфред Фреди Крупа (14 јуни 1971 година, Карловац, Југославија) ​​е хрватски современ сликар. Мултидисциплинарниот уметник Алфред Фреди Крупа се смета за пионерска сила во движењето New Ink Art, за кое се здоби со меѓународно признание.
Крупа дипломира во 1995 година на Ликовната академија на Универзитетот во Загреб. Крупа исто така студирал Историја на уметност (недипломски истражувања) на Универзитетот во Загреб (1997,1998) и во 1998/99 како студент на постдипломски студии на Универзитетот Токио Гакугеи (東京 学 芸 大学) или Гакудаи (学 大).
Од октомври 2020 година, со Индексот на историска популарност на Институтот за технологија во Масачусетс (HPI) од 47.05, Алфред Фреди Крупа е 80-тиот најпознат жив сликар, 5-тиот најпознат хрватски сликар и најпознатиот жив хрватски сликар.
Тетовски дијалект
Тетовски дијалект (познат и како: долнополошки; месно познат како: тетосќи) — дијалект на македонскиот јазик. Дијалектот спаѓа во групата на западни дијалекти од северното наречје. Тетовскиот дијалект се зборува во тетовската околина, поточно во градот Тетово, општина Брвеница и општина Јегуновце (без селата Вратница, Беловиште, Старо Село и Рогачево кои го говорат вратничкиот дијалект). Дијалектот е сличен со горанскиот дијалект, а негова главна одлика е зачестената употреба на предлогот у, замена на самогласката а со самогласката у и користење на -е како множинска наставка.
Црква „Св. Великомаченик Димитриј“, Нов Белград
Црквата „Свети Великомаченик Димитриј“ е Српска православна црква во Нов Белград во Блок 32.
Црковниот комплекс се наоѓа помеѓу улицата Омладински бригади и булеварот Зоран Ѓинѓиќ на адреса Омладинска бригада 3а. Припаѓа на Белградско-карловачката архиепископија.
Свети великомаченик Димитриј Солунски
Храмот е посветен на Свети Димитриј Солунски, кој бил христијански светец и живеел во Солун на почетокот на IV век. Тој е почитуван како еден од најзначајните православни војници меѓу светителите. Се празнува на 8 ноември според Грегоријанскиот календар, односно на 26 октомври според јулијанскиот календар.
Историја на изградбата на храмот
Земјиштето за храмот на Свети великомаченик Димитриј е осветено на Митровден, 8 ноември 1996 година, додека српскиот патријарх Павле ги осветил темелите на храмот на 15 ноември 1998 година. Изградбата на храмот започнала на 22 април 1998 година со прекин на градба во периодот од септември 1998 год до јуни 1999 година. Работите на изградбата на храмот ги изврши КМГ Трудбеник како главен изведувач. Храмот во основа е широк 29 m и долг 23 m во форма на впишан крст, направен така што неговата корисна површина е околу 500 m². Врвот на куполата на храмот е висок 29 m, а со крстот кој го краси е висок 32 m. До храмот има објект со камбанарија, канцеларија за свештениците, две галерии и стан за чуварот на храмот. Врвот на куполата на камбанаријата е висок 31,73 m. На Митровден, 8 ноември, 2001 година, Неговата Светост Српскиот Патријарх Павле ги освети крстовите за двата објекта. На почетокот на 2015 година започнала работа на фасадата на храмот, како и во неговата внатрешност.
Централна Унгарија
Централна Унгарија ( Közép-Magyarország Közép-Magyarország Közép-Magyarország Közép-Magyarország ) е еден од седумте статистички региони во Унгарија ( NUTS 1 и NUTS 2). Тоа ја вклучува Будимпешта (главниот град на регионот) и регионот Пешта.
Администрација
Подрегиони на Централна Унгарија (бројки од населението од Централниот завод за статистика на Унгарија од 2009 година)
Економија
Централна Унгарија е најбогатиот и најразвиениот регион во земјата. Стапката на невработеност изнесувала 2,7% во 2017 година и била многу пониска од националниот и европскиот просек.
Туризам
Централна Унгарија е дел од Туристичкиот регион на Будимпешта.
Будимпешта
Во 1987 година бил прогласен за светско културно наследство кое вклучува замокот Буда, реката Дунав , авенијата Андраши и неговата историска околина, Милениумската подземна железница и плоштадот на хероите.
Други важни знаменитости во Буда се Хил Гелерт и гробот на Ѓул Баба и бањите Рудас изградени за време на османлиското владеење на Унгарија, рушевините на Старата Буда , Колосеумот во улицата Нагисомбат и урнатините на Аквинкум. Во Буда Хилс со седиштето, детската железница и пештерите со сталагмити и сталактити.
Најважните знаменитости во Пешта се зградата на Унгарскиот парламент, базиликата Св. Стефан , Парохиската црква Внатрешна Градска , Унгарската академија на науките , концертната сала Вигадо , Унгарскиот национален музеј , Њујоршката палата на Малиот булевар , Дохани Стрит синагога , Големиот булевар , и Музејот за применети уметности.
Други значајни прикази се во Музејот на ликовни уметности, Унгарската национална галерија , Етнографскиот музеј , Историскиот музеј во Будимпешта и Статуи парк.
Најзначајни знаменитости се најстарите мостови во Будимпешта, како што се мостот на Сехениј, Мостот Маргарет, мостот Либерти. Најголемите паркови се многу популарни, особено Градскиот парк со замокот Вајдахуњад, термалната бања Сечењи , зоолошката градина во Будимпешта и ботаничката градина и островот Маргарет. Будимпешта е светски позната по своите топла бањи.
Будимпешта има многу повеќегодишни настани, на пример Будимпештански саем, огномет и Будимпешта парада.
Регионот Пешта
Места на интереси во областа Пешта се Гедолло (Кралскиот замок и Арборетум ), Ракеве ( српска катедрала и Замок Савојја ), Сентендре (градски плоштад во Барок, музеј Маргет Ковач, Музеј на етнографскиот музеј на отворено), Вац (катедрала, триумфална арка ) и Вишеград Замокот Вишеград).
Пилиските планини нудат многу можности за пешачење. Исто така постојат и Вишеградските Хилс, водопадот Ордогмалом, Националниот парк Годоло и Националниот парк Окса .
NGC 3841
NGC 3841 — спирална галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3841 се споменува и како MCG 3-30-73, CGCG 97-96.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3841 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,5 m/лм2. NGC 3841 има привидни димензии од 0,7' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 95°.
Други поделби
Проучување на NGC 3841 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 36469. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 147; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1443. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1406.
NGC 6189
Откривање
Објектот е откриен на 3 август 1885 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6189 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 6189 има привидни димензии од 1,9' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 16 ч 31 м 40,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +59° 37' 36"". Положбениот агол на објектот е во износ од 20°.
Други поделби
Проучување на NGC 6189 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 58440. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 52; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3884. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1101.
Потковица
Потковица или поткова  — железна подлошка што се заковува на копитата на домашните животни (непарнокопитни и парнокопитни) со цел да се заштитат од трошење и повреди и да му овозможи на животното да оди побезбедно. Потковицата се дотерува на големината и обликот на копитата, одењето, работата и грешките на копитата. Кај непарнкопитните (коњи, магариња, маски, мулиња) животни потковицата е во облик на латиничната буква U и потребни се четири потковици за потковање на едно животно. Кај парнокопитните животни (волови и биволи) потковицата е во облик на полукружна плочка и потребни се 8 потковици за едно животно.
Впрегнување и потковување коњи
Голема новина во средниот век, најспектакуларна и најзначајна според последиците, била користењето на коњи, кои се побрзи и поиздржливи од воловите, за влечење на плуг. Таквата употреба на коњите била овозможена со „модерната запрега“, низа технички подобрувања кои околу 1000-тата година овозможиле подобро искористување на влечната сила на животните и зголемување на придонесот од работата на животните. Современото впрегнување во суштина се состои во пренесување на товарот на влечењето на рамениците и дополнување на новата опрема со потковици, што го олеснило движењето на животните и обезбедувало заштита на нозете; и запрега во низа, што овозможило да се влечат потешки товари.
Античката запрега, која го ставаше темпераментот на вратот, ги притискаше градите на животното, му го отежнуваше дишењето и брзо го измори. Опремата што ја користеле за коњите во суштина била иста како и за воловите. Традиционалниот запрега за вратот, која волот ја поднесувал поради краткиот врат, не бил погодна за коњот. Таа запрега донекаде била погодна за волови (главното влечно животно), но била целосно несоодветна за користење коњи за истата намена, бидејќи појасот на градниот кош, штом коњот се повлече посилно, се лизгал кон вратот и го задушувал животното, драстично намалувајќи ја ефективната моќност.
Европејците го приспособиле коњскиот ам што се потпирал на рамениците на коњот кој ја заменил лентата преку градите на коњот. Новиот начин на впрегнување го префрлил притисокот врз животното од душникот на рамената и градната коска, овозможувајќи му на животното полесно да дише, што пак му овозможило да влече посилно, а со тоа ја зголемил ефикасноста на коњот при влечење за четири до пет пати. Коњскиот ам е изум со потекло од Кина, од 7 век. Првата веродостојна европска претстава на ам за коњ може да се најде во ракопис од приближно 800 година, но оваа нова технологија се проширила дури во 11 и 12 век. Ова, во комбинација со употребата на железни потковици, го заменило волот со коњот како главно влечно животно. Првиот приказ на коњ кој влече земјоделски алат (брана) може да се најде на таписерија од околу 1080 година. Железните потковици почнале да се користат во 9 или 10 век, можно е и тие да пристигнале од Азија, но можно и да биле изворен европски изум. Оваа новина била многу важна и во земјоделството и во превозот, бидејќи им овозможило на коњите да извршуваат потешки задачи. Непосредна последица била тоа што потоа коњите можеле да ги заменат воловите при влечење на плугот. Користењето на коњ, кој е побрз од вол, за влечење и орање овозможило забрзување и зголемување на бројот на извршени работи. Во исто време, колите влечени од коњи ги замениле колите влечени од волови, бидејќи потковиците со клинци овозможиле да се користат коњи за превоз на товари по патиштата.
Треба да се има на ум дека големината и силата на средновековните влечни животни била многу помала од онаа на денешните. Влечниот коњ бил помал од борбениот коњ, кој мора да носи оклоп и тешко вооружен коњаник. Ова го потврдува првенството на воените пред стопанските потреби. Исто така, многу селани и благородници не сакале да користат коњ поради неговата висока цена и тешкотиите за негова прехрана (зоб). Затоа, коњот не го заменил волот секаде. До 12 век, коњот бил претпочитан како животно за влечење коли. Управувањето на колата е подобрено на различни начини.
Опава
Историја
Првите пишани податоци за постоењето на Опава потекнуваат од 1195 година. Според магдебуршкото право, Опава добил статус на град во 1224 година. Градот бил престолнина на Опавското војводство.
Во 1614 година Карло I од Лихтенштајн станал војвода на Опава. Откако поголемиот дел од Шлеска бил припоен кон Кралството Прусија за време на војната за австриското наследство по 1740 година, останатата шлеска територија која сè уште била под контрола на Хабсбуршката Монархија станала позната како Австриска Шлеска, со престолнина во Тропау. (1742–1918). Тропаускиот конгрес бил одржан во градот во периодот 27 октомври - 17 декември 1820 година.
Според австрискиот попис од 1910 година, градот имал 30,762 жители, од кои 29,587 имале трајно живеалиште. Пописот покажал дека на 27,240 од жителите (92%) мајчин јазик е германскиот, на 2,039 (6.9%) мајчин јазик е чешкиот јазик, а пак 274 жители (0.9%) говореле полски јазик. На евреите не им било дозволено да се изјаснат дека зборуваат јидиш, и најголемиот дел од нив го пријавиле германскиот јазик. Главна религиозна група била католиците со 28,379 (92.2%), следени од протестантите со 1,155 (3.7%) и евреите со 1,112 жители (3.6%).
По поразот на Австроунгарија во првата светска војна, Тропау станал дел од Чехословачка во 1919 година како Опава.
Во периодот 1938–45 година, Опава бил дел од Нацистичка Германија во согласност со минхенскиот договор. Еден ден пред германското приспојување на судетската област во 1938 година, градот се одделил од својот округ и станал независен град. По завршувањето на втората светска војна, целото германско население од Опава било насилно протерано во 1945–46 под услови утврдени во бенешовите декрети; градот бил повторно населен од чеси. Голем дел од протераното население се населил во Бамберг, Германија.
И покрај тоа што Опавското војводство повеќе не постои, титулуата Војвода на Тропау сè уште се употребува, и нејзин носител во моментов е Ханс-Адам II, кнез на Лихтенштајн.
Географија
Опава се наоѓа во североисточниот дел на Чешка, на самата граница со Полска (само 5 км). Градот е оддалечен од главниот град Прага 340 километри источно. Од Острава, првиот поголем град, Опава е оддалечен 35 километри.
Релјеф: Опава се наоѓа во историската област Шлеска и припаѓа на нејзиниот западен дел. Градот се наоѓа на нерамен терен на приближно 250 метри надморска височина. Западно од градот се издигнува планинскиот масив Јасеники.
Клима: Климата во областа Опава е умерено-континентална.
Реки: Низ Опава протекува истоимената река Опава.
Економија и култура
Опава моментално е важен бизнис и културен центар на Опавска Шлеска. Во градот се сместени неколку економски и културни институции кои го опслужуваат целиот крај, вклуувајќи го Шлескиот музеј кој е најстар музеј во Чешка, и Шлескиот институт на академијата на науки. Во Опава се наоѓа единствениот државен универзитет во државата кој не е статициониран во главен град на еден крај, Шлескиот универзитет, основан во 1991 година. Градот е дел од индустриска зона заедно со Острава и тука се произведува рударска опрема. Опава исто така доделува своја награда на културата.
Шлескиот театар во Опава бил отворен во 1805 година. Претставите биле изведувани на германски јазик сè до крајот на втората светска војна.
Партнерски градови
Градот Опава официјално е збратимен со следниве градови:
448 п.н.е.
448 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 448. година пред новата ера, 448. од првиот милениум п.н.е., 48. од 5 век п.н.е. и деветта од 440-тите п.н.е.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5060 и 5061 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4302 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3312 и 3313 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 305.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 448 година се протега во 2188 и 2189, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2248 и 2249 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 95. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1102 и 1101 исламска година пред хиџра.
Панче Васков
Панче Васков со псевдоним Жапон (, Велес - 1951, Велес) е македонски револуционер, деец на Македонско-одринската револуционерна организација.
Биографија
Панче Васков е роден во Велес, негови родители биле Никола Васков и Марија Коробар. Никола Васков со семејството живеел во куќата на Михајле Коробар. Родителите Никола и Марија имале уште три сина и две ќерки а Панче Васков е второто родено дете. Неговиот постар брат Милан бил посинет во семејството Мартулкови.
Основно училиште завршил во родниот град Велес, а гимназија во Солун со одличен успех. Како солиден ученик успеал да добие стипендија од општината Велес и да се запише на цивилниот Медицински факултет во Цариград, веројатно во 1888/89 година. Панче знаел добро француски и руски јазик па покрај турските медицински учебници учел и од француски учебници. Во текот на студиите посебно внимание посветувал на хируршките гранки и во неговата диплома е запишано „Д-р на медицина и на хирургија“. Студирал до 1896 година.
Тогаш во Османската империја како четврто дете на Никола Васков. Брат е на ПетарВасков, Иван и Јордан. Тој како и семејството Васкови немале своја куќа, живееле во куќата на вујкото на Панче, Андреј Корабаров, еден од организаторите на ВМОРО во градовите.
Васков започнал да се занимава со медицина во Костур, Коња и на други места. Во Костур бил еден од основачите на комитетот на ИМРО. Во 1896 година бил уапсен од турските власти и осуден на доживотен затвор и испратен во затворот Кој Џааз во Мала Азија. Му било дозволено да го лечи населението во Мала Азија, и тие го прогласиле за народен лекар. Во 1900 година, тој бил амнестиран од султанот за неговите услуги во затворот и се вратил во Велес, каде бил назначен за егзархиски лекар и ги лечел пациентите во тој период најмногу од  маларија и туберкулоза.
Панче Васков бил близок со водачот на локалните социјалисти, Петар Алчев. За време на востанието Илинден-Преображенско им помагал на ранетите бунтовници. Водачите на ВМОРО Гоце Делчев, Даме Груев, Петар Попарсов, Ѓорче Петров често престојувале во куќата на Коробарови, каде што живеел Васков. Во оваа куќа, по иницијатива на д-р Васков, била формирана Првата македонска учителска општина, во која членуваат Христо Крастев од Радовиш, Димитар Битраков од Охрид и Димитар Хаџидинев од Дојран.
После војната Васков продолжил да биде директор на болницата и останал на тоа место и во годините на Втората светска војна и после неа.
Неговиот син Благој Васков е виден ветеринарен лекар.
Чарлс Спирман
Чарлс Едвард Спирман, FRS (10 Септември 1863 - 17 Септември, 1945)  бил англиски психолог познат за работа во статистика, како пионер на  фактор анализа, како и за коефициентот на Спирнам за ранг корелација. Тој, исто така, направли плодотворна работа на модели за човековата интелигенција, вклучувајќи ја и неговата теорија дека различни когнитивни тест резултати одразуваат еден општ интелигенциски фактор и кој го сковал терминот г фактор.
Животопис
Спирман имаше една необична позадина за психолог. Во неговото детство тој беше амбициозен да следи академска кариера. Тој прв се приклучи на армијата како редовен офицер на инженери во британската армија. After По 15 години тој поднесе оставка за да учи за д-р во експериментална психологија. Во Велика Британија, психологија генерално се гледа како гранка нафилозофијата и Спирман одбрал да ја проучува во Лајпциг под Вилхелм Вунд, бидејќи Спирман немаше конвенционални квалификации и Лајпциг имал либерални влезни барања. Таму тој се сретна со Кругер и Вирт, и двајцата на кој тој им се восхитува. Тој започна во 1897 година, и по некој прекин (тој беше повикан во армијата за време на Јужноафриканската војна) ја добил својата диплома во 1906 година. Тој веќе ја објави својата плодотворна хартија на фактор анализа на интелигенција (1904). Спирман го сретна и импресионира психологот Вилијам Мекдугал кој нареди за Спирман да го заменат, кога тој го напуштил своето место во Универзитетскиот колеџ во Лондон. Спирман остана во Универзитетскиот колеџ до своето пензионирање во 1931 година. Првично тој бил предавач и шеф на мал психолошки лабораторија. Во 1911 година тој беше унапреден во Професор на умот и логиката. Неговата титулата беше изменета на професор по психологија во 1928 година, кога посебен оддел за психологија беше создаден.
Кога Спирман беше избран за член на Кралското друштво Кралското друштво цитатот вели "д-р Спирман има направено многу истражувања во експериментална психологија. Неговите многу објавени трудови покриваат широк терен, но тој е особено истакнат од страна на неговата пионерска работа во примената на математички методи на анализа на човечкиот ум, и неговите оригинални истражувања на корелација во оваа сфера. Тој инспирирал и насочил истражувачка работа од страна на многу ученици. " Главен меѓу овие достигнувања беше откривањето на општиот фактор во човековата интелигенција, и неговиот последователен развој на теоријата на "G" и синтеза на емпириска работа на способност.
Спирман беше под силно влијание на работата на Francis Galton.Galton направил пионерска работа во психологијата и развојна корелација, главната статистичка алатка која ја користи Спирман.
Во статистика, Спирман развил корелациски ранг коефициент (1904), не-параметарски верзија на конвенционалната Пирсон корелација,како и двете широко се користи исправка за слабеењето (1907), и на најраната верзија на 'фактор анализата' (Lovie & Lovie, 1996, p. 81) . Неговата статистичка работа не беше прифатена од страна на неговиот Универзитетскиот колеџ колега Karl Pearson и имаше долга расправија меѓу нив.
Иако Спирман постигнато најмногу признавање во неговиот ден за неговата статистичка работа, тој го смета ова дело како подредено на неговата потрага за основните закони на психологија, и тој е сега на сличен начин познат е по двете.
Чарлс Спирман секогаш инсистираше на тоа дека неговата работа се треба да се применуваат во psychiatry и го повика во неговото Maudsley предавање на Кралската Медицинско-психолошка асоцијација. Додека некои работи се направени на овие линии од страна на учениците и соработниците од неговите, развојот на фактор анализата како алатка за психијатрија следеше по поинаков пат отколку што имале намера. Без оглед неговите индиректни придонеси кон психијатријата беа значителни.
Животот Спирман започна и заврши во градот на Лондон. Тој имал три ќерки заедно со еден син, кој почина на почетокот на 1941 година во Крит.
Теорија на интелигенција
Прекрасен рекорд на Спирман за г (а исто така и оние на Годфри Томсон и Едвард Thorndike) беше направен во текот на Карнеги-спонзорирана Меѓународен Испити Анкетната средби.
Тука, Спирман дава компактно резиме на своите наоди и теоријата на г:
Имаше, исто така, уште ко-фактор како што е предложено од страна на Спирман, кој беше специјална интелигенција. Специјалната интелигенција беше за поединци кои постигнале висок успех резултати во некои тестови. Меѓутоа, подоцна Спирман воведе група фактор што беше особено на оние корелации кои не беа резултат на фактор g или е. Неговите идеи биле во 1938 година критикувани на хартија од страна на Луис Л Thurstone психолог велејќи дека неговите експерименти покажуваат дека корелацијата на интелигенција може да се категоризираат во седум основни категории. Овие категории беа бројчена, расудувањето, просторната, перцептивни, меморија, вербална флуентност и вербално разбирање. Сепак Рејмонд Б Cattell во 1963 година се согласи со концептот според теориите на Спирман но ги прифаќа неговите откритија за разузнавачки анализи. Неговите анализи беа дека разузнавачките се дополнително поделена во две дивизии познат како течност и кристализирана интелигенција.