cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 2705
NGC 2705 — ѕвезда во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2705 е од видот *.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 56 м 0 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 3° 0' 51".
Други поделби
Проучување на NGC 2705 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 232; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4869. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 469.
Резерват на природата Волга-Кама
Резерват на природата Волга-Кама (руски: Волжско-Камский заповедник) — руски заповедник (строг еколошки резерват или резерват од затворен тип) кој се наоѓа во сливот на трите реки: Волга, реката Кама и реката Миоша. Резерватот има два дела, едниот е на левиот брег на реката Волга, точно на местото каде се влеваат трите реки, а другиот дел е околу 100 км од Волга кон западната периферија на градот Казањ. Резерватот се наоѓа во окрузите Зеленодолски и Лајшевски округ на Татарстан. Резерватот официјално бил формиран во 1960 година за да се заштитат преостанатите шумски и шумско-степски живеалишта во регионот на средна Волга, и има површина од 8.024 хектари. Посебен фокус на научните истражувања е влијанието на вештачкото Кјубишевско Езеро врз локалната средина. Изградбата на Кјубишевското Езеро била завршена во средината на 1950-тите години и е најголемото вештачко езеро во Европа. Резерватот на природата Волга-Кама е дел од резерватите на биосфера на УНЕСКО.
Топографија
Резерватот на природата Волга-Кама се состои од две области:
Речните долини од северната област се со надморска височина од 66 метри; повисоките предели кои се на север и на југ на областа Раиф можат да достигнат и до 120 метри надморска височина.
Клима и екорегија
Резерватот на природата Волга-Кама се наоѓа во јужноевропскиот шумско-степски екорегион, и е транзитна зона меѓу листопадните шуми на север и тревнатите предели на југ. Овој екорегион се одликува со мозаик од шуми, степи и речни мочуришта.
Климата во резерватот на природата Волга-Кама е влажна континентална со ладни лета, според Кепеновата класификација на клима. Оваа клима се одликува со големи варијации во температурата, и дневни и сезонски, со умерени лета и ладни и снежни зими. Просечната температура во Резерватот на природата Волга-Кама се движи од -12,2 °С во јануари до 19,5 °С во јули. Количината на врнежи е меѓу 490 – 640 mm/годишно.
Флора и фауна
Двата сектори на резерватот припаѓаат на две различни биогеографски зони. Се протегаат долж контурите на демаркација на влагата која ги раздвојува мешаните зимзелени-листопадни шуми на север од листопадни шуми на југ. Шумскиот аранжман во областа Раиф е најчесто од смрека и белиот бор. Зелениот мов е важен во областа Раиф, а во мочуришниот дел на истава област се наоѓаат сите видови на мов од овој род. Шумите на јужниот дел на Саралинско се претежно од листопадни дрвја, со дабови заедници и секундарни шуми од липа и јасика. Во резерватот се забележани над 600 видови алги и над 700 видови габи. Научниците во резерватот регистрирале 844 видови на васкуларни растенија.
Фауната во северната област (Раиф) е типична за фауна на јужната тајга: водни стаорци, ровчици, шумски глувци, лилјаци, верверици, куни, лисици, зајци и лос. Фауната во областа Саралинско е со повеќе јужни одлики, и се среќаваат зајци, диви свињи, и срни. Дабрите биле повторно населени во 1996 година. Научниците во резерватот евидентирале околу 50 видови на цицачи. Видовите на застапените птици се одраз на различните живеалишта во областа на резерватот и тука се вклучени и шумските птици и водните птици. Регистрирани се околу 230 видови на птици. Во реките се регистрирани 41 видови на риби.
Екоедукација и пристап
Како строг природен резерват, резерват на природата Волга-Кама најчесто е затворен за општата јавност, иако научниците и екологистите можат да направат договор со управата на паркот за посети. Меѓутоа, во резерватот има ограничени екотуристички правци, кои се отворени за месните жители, но треба да се добијат дозволи однапред. Резерватот спонзорира арборетум и музеј на природата кои се посетени од над 10 илјади луѓе. Управата на резерватот е со седиште е во градот Казањ.
Сушица (Брегалница)
Сушица — река во Македонија. Извира на планината Голак, североисточно од Виница и северно од селото Лаки, десна притока на Малешевска Река, а таа се влева во реката Брегалница како нејзина лева притока. Зафаќа сливно подрачје од 101,04 км2. Должината на нејзиното течение изнесува 6,3 км.
1 п.н.е.
1 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1. година пред новата ера, 1. од првиот милениум п.н.е., 1. од 1 век п.н.е. и прва од 0-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5507 и 5508 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4749 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3759 и 3760 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 752.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1 година се протега во 2635 и 2636, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2695 и 2696 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 542. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 641 и 640 исламска година пред хиџра.
Андре Моро
Андре Моро (француски: André Maurois, роден на - починал на ) — псевдоним за францускиот писател Емил Херцог, автор на многу романизирани биографии, современи романи и историска литература. Со указ на претседателот на републиката од 27 јуни 1947 година неговиот псевдоним му станало негово официјално име.
Животопис
Андре Моро е роден на 26 јули 1885 година, во еврејско семејство на индустријалци од текстилниот бизнис, од татко Ернест и мајка Алис Херцог. Неговото семејство се преселило во Нормандија по Француско-пруската војна. Одгледан во патриотско семејство, тој го доживеал антисемитизмот во текот на „Аферата Драјфус“. Студирал на Универзитетот „Корнети“ во Руан, каде ги слушал предавањата на познатиот филозоф Ален и бил под силно негово влијание.
По дипломирањето работел како раководител во фабриката на својот татко во текот на 10 години. Во 1909 година ја сретнал во Женева својата прва жена Жана Мари Ванда де Шимкевич, полско-руска аристократка, која завршила на Оксфордскиот универзитет. Во 1923 година таа починала при спонтан абортус и добиено труење на крвта. Втората сопруга, Симон де Кајлаве (1894-1968), писателка и општественичка, ја сретнал во 1924 година и се оженил за неа во 1926 година.
За време на Првата светска војна бил преведувач и офицер за врски кон Британскиот експедициски корпус. Од тоа време и од впечатоците кои ги доживеал, го напишал својот прв роман „Молчливоста на полковник Брамбел“ (1918) - забавна книга за британските другари од армијата. Фо зел псевдонимот Андре Моро бидејќи Андре било името на неговиот пријател, кој загинал за Франција во Првата светска војна, а Моро било името на мало француско селце.
По војната продолжил да пишува на тема за Англија во голем број на уметнички и публицистични дела - „Ариел, или Животот на Шели“ (1923), „Дизраели“ (1927), „Бајрон“ (1930). Светска слава добил со романите „Бернар Кенет“ (1926), „Семеен круг“ (1932) и др. На 23 јуни 1938 година бил избран за член на Француската академија.
По започнувањето на Втората светска војна, 54-годишниот писател стапил како доброволец во Француската слободна армија. Поразот и окупирањето на Франција го принудило да отпатува за САД. Таму работел како професор на Универзитетот во Канзас. Пишува голем број историски и публицистични материјали против нацистите. Во 1943 година се преселил во Северна Африка, а по завршувањето на војната, во 1946 година, се вратил во Франција.
Издал зборник со раскази, книги „Во потрага на Марсел Пруст“ (1949), "Жорж Сенди" (1952), „Септемвриски рози“ (1954), „Животот на Витор Иго“ (1955), „Тројцата Дима“ (1957). Последниот биографски труд „Прометеј или животот на Балзак“ го завршил во 1965 година, кога имал 80 години.
Андре Моро починал на 9 октомври 1967 година.
Давид Силва
Давид Силва (David Josué Jiménez Silva, роден на ) — шпански фудбалер кој игра за Манчестер Сити и шпанската репрезентација. Силва е способен да игра како крило, како традиционален број 10,и понекогаш како напаѓа.Силва потроши шест години од неговата професионална кариера со Валенсија, појавувајќи се во 150 натпревари и освојувајќи еден Копа дел реј, пред да се приклучи во летото 2010 во Манчестер сити.Од кога се приклучи во Манчестер Сити, Силва се појави во повеќе од 100 натпревари во две сезони,освојувајќи го ФА Купот и ФА Премиер Лигата.
Вита Бревис
Технички податоци
Книгата е објавена од страна на НУ Македонска филхармонија и ЈУ Младински културен центар, како дел од мултимедијалниот спектакл под наслов „Види музика, слушни слика, добиј книга!!!“. Лектурата ја извршила Весна Стојчевска, а на корицата е ставена сликата на Глигор Чемерски, „Момче од планината“ од 1964 година. Книгата е испечатена во печатницата „Европа 92“, во тираж од 20 000 примероци. Покрај новелата на Гордер, книгата содржи и поговор со наслов „Напуштање на среќата“ од Билјана Жеревска. Книгата е каталогизирана од Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“, Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-9989-644-63-4.
Содржина
Книгата е напишана во вид на исповед на Флорија Емилија до својот поранешен љубовник и во неа се опишува нејзиниот живот со Августин, како и нејзините размислувања за религијата, љубовта, телесната страст итн. Притоа, таа го поставува прашањето, дали може некој човек, независно од неговиот ранг, да го има екслузивното право да зборува во името на Бога?
Космос-1047
Космос-1047 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 15 ноември 1978 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6000 килограми. Космос-1047 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,6 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 72,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 344 км, а најмалото на 169.
Влашка Чешма
Влашка Чешма е чешма во Република Македонија, со следниве географски координати: латитуда 41o 11 ' 38 , лонгитуда 21o 00 ' 53 .
Африканска слива
Африканска слива е растение кое се среќава во централните и јужните делови на Африка. Се среќава во планински предели на надморска височина од 900–3,400 m. Растението може да достигне височина од 30–40 m.
Буковиќ (река)
Буковиќ — река во југоисточниот дел на планината Смрдеш, која поминува низ селото Дукатино, југоисточно од Радовиш и се разлева низ Струмичкото Поле.
Александар Христовски (Бошков)
Александар Бошков Христовски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Завршил основно училиште и го продолжил образованието во гимназија. Уште пред да ја заврши гимназијата заминал во партизани. Во септември 1944 година стапил во Третиот баталјон на Дванаесеттата македонска ударна бриrада, со која учествувал во сите борби во близината на Скопје, како и во самото ослободување на градот. По ослободувањето на Скопје бил префрлен во Шеснаесеттата македонска ударна бригада и со неа учествувал во ослободувањето на другите окупирани делови на Југославија. Во април 1945 година храбро загинал при пробивот на Сремскиот фронт. Неговите посмртни останки биле пренесени и закопани на скопските градски гробишта.
Колубарска битка
Колубарска битка или Сувоборска битка е најзначајната битка помеѓу војска на Србија и Аавстроунгарија во Првата светска војна. Водена е во новември и декември 1914 година, на фронт од преку 200 километри.
Завршена е со успешна контра офанзива што ја извеле силите на Прва стпска армија под команда на генералот Живојин Мишиќ, против бројно и во воена опрема многу посилната австроунгарската војска. Битката се одвивала во време кога целиот свет очекувал вест за капитулација на Кралството Србија. Битка во сите фази имала одлики на рововска војна. По победата на српската војска na Колубарската битка, на српскиот фронт до почеток на есен во 1915 година владеело затишје. По завршување Србија ја зафатил проблем на голема епидемија на тифус која попримила огромни размери во 1915 година и дополнително ѝ нанела огромни човечки штети на земјата.
Вовед
Со поразот во операцијата околу Дрина (Битка на Мачков камен), српската војска се нашла во тешка положба и била присилена на повлекување под борба, соочена со недостаток на артилеријска муниција, недостаток на храна, облека и обувки, што претставувало голем проблем со паѓање на морал. Заедно со војска пред ужасите и ѕверствата на австрпунгарската војска се повлекувал и народот, што дополнително ја компликувало целата ситуација при повлекувањето. Многу српски војници од краиштата што австроунгарската војска ги зазела заминувале за да ги повлечат своите семејства со коишто се враќале. Моралот на војската бил на најниско ниво, а тоа укажувало дека српската војска и самото Кралство Србија се пред пропаст и дека нема можности да се запре напредувањето на австроунгарските сили. Временските услови, постојани врнежи и стидот биле дополнителен проблем бидејќи војската немала шаторки платна и била постојано мокра. Но токму таа каллива почва и уништени патишта на стпската војска ќе ѝ станат важен сојузник во претстојниот судир.
Ноќта на 14 ноември командантот на Првата армија, генерал Петар Бојовиќ бил ранет и заради тоа повлечен од должноста. На његово месесто е поставен генерал Живојин Мишиќ, дотогашен помошник на начелникот на штабот на Главната команда Радомир Путник, инаку човек роден на Сувобор.
Аустроугарска Балканска војска
Главниот командант на австроунгарска војска бил надвојвода Фридрих фон Хабсбург, а начелник на штабот на Главната команда Конрад фон Хацендорф. Вкупна сила на Австроунгарската Балканска војска изнесувала околу 400.000 војници и 400 топови. Балканската војска не била подредена на началникот на Австроунгарскиот генерал штаб, туку била под директна команда на главниот командант.
Српска војска
Во пресрет на Колубарската битка  Српска војска броела околу 270.000 војници, 426 топови и 180 митралези. Главниот командант бил регентот Александар I Караѓорѓевиќ, а начелник на штабот на Главната  команда војводата Радомир Путник.
Австроунгарска војска
Петтата армија на Австроунгарска Балканска војска имала главна задача да ги освои врвовите на планини на десниот брег на Колубара и да ја обезбеди железницата Обреновац-Ваљево. Шестата армија на свстроунгарската војска имала задача да се групира во простор на Ваљево и да нападакон југот преку Маљен и Сувобор. Групата на Шњариќ и Хаусер имала задача да ја вонемирува Ужичката војска и во поволен миг да ја премине реката Дрина. Австроунгарски воен план бил да завладее со врвовите десно од Колубара, да ја преземе железничката пруга Ваљево-Лајковац-Обреновац, за да може безбедно да дотура материјал на Балканската војска, а потоа да го освои Белград и дапродолжи продор кон југ во правец на Голема Морава. Планот предвидувал освојување на Белград на 20 ноември. Потоа поголемиот дел на сили да се префрли во правец на Морава. Главниот удар на српските позиции на Колубара требало да ги изведе Петаата армија, потпомогната од 13 корпус на Шестата армија. Главнина на Шестата армија имала задача да регне кон Белград и од север да го стегне обрачот.
Српска војска
Обреновечки одред имал заземено положби на десниот брег на Колубара, од нејзиното устие во Сава до устиеро на Марица во Колубара, одред имал задча да запре секаков продор на десниот брег на Колубара. Втората армија го зазела фронтот од устието на Марица во Колубара, до устиеро на реката Грабовица во Љиг, имала задача истрајно да го брани овој дел на фронтот. Третата армија се наоѓала на позиција од устието на Грабовице во Љиг до рекеата Качер, со задача да го брани средишниот дел на фронтот. Првата армија го запоседнала  фронтот во насока Гукоши-Медник-Баќенац-Руда-Маљен, со задача да ги брани сите приоди преку Сувобор и Маљен кон Горни Милановац и Чачак. Ужичката војска го зазела јужното крило на фронтот, со задача да го одбрани непријателскиот продор кон Ужице. Одбраната на Белград го зазела фронтот фронт во правец Гроцка-Белград-Остружница-Обреновец, со главна задача да го одбрани Белград по секоја цена.
Австроунгарска Балканска војска со околу 200.000 војници на 16 ноември 1914 година тргнала во во општ напад на фронтот на српските армии.
Прва фаза на битката - Дефанзива (16—30 ноември)
Колубарска битка започнала со повлекување на српските трупи на десниот брег на Колубара и реката Љиг, и кога според наредбата на главната команда почнале да ги утврдуваат положаите, во обид тука да го запрат продирањето на австроунгарските сили. Мостовите на Колубара биле порушени, бидејќи стпската команда, познавајќи го теренот, знаела дека надојдените реки и калливи брегови ќе им бидат од полза во задржување на непријателот. Главната команда издава наредба дека котата Човка мора по секоја цена да се задржи, зашто планирале од неа да ја започнат контраофанзивата. Воената фронтовска состојба била ужасна, под постојан оган дење, во студ и вода ноќе. Мокри, гладни и смрзнати и со недоволно оружје, српски војници успеале да ги задржат Австроунгарците поради лошата проценка на Оскар Почорек дека тука е стационирана српска заштитница поради што тој во борбата ги воведуваа 15 и 16 корпус на Петтата армија.
Наплив на новиите сили ја принудил Првата армију да се повлекива и таа, ноќе на 22 ноември. зазема нови позиции на истурените катпи на Сувобор, но веќе на пладне на линија на фронтот доаѓаат австроунгарски сили. Живојин Мишиќ започнува да планира противнапад од Сувоборските положи, но поради тешката состојба во Маљенскиот одред се откажува од таа идеја, што се покажало како добра проценка бидејќи веќе на 24 ноември во очајнички борби Маљенскиот одред бил разбиен, а неговиот командантзагинал. Овој пораз го принудува левото крило на Првата армија на повлекување. Во страотни борби австроунгарски трупи ја заземаат и котата Човка, поради што Моравскта дивизија се повлекува, а со тоа и десното крило на Првата армија е принудено на повлекување. Поради загуба на линијата на фронтот српската главна команда одлучва да изврши ппдготовки за повлекување на нови позиции, а своето седиште го преместува од Белград во Крагуевац. Као последни обид да се запре непријателскиот продор на Обреновечкиот одред му е издадена директива да изврши напад на Аустроугарците кај Конатице и Степојевац, а на Втората армији да го помогне овај напад.
Проценката на Австроунгарската страна за состојбата била повеќе од задоволителна и било наредено утврдување за да се намалат брспотребни губитоци, а потоа да се тргне на Белград и кон Морава.
Српската страна пак добива извештај кој пак сведочи за очајна состојба на австроунгарската војската: глад, мал број активни офицери, лошо снабдевање; за состојбата на српската војска се вел дека се одморила по три дена без борби, дека на фтонтот пристигнала артилериска муниција и дека моралната состојба е подобрена.
Врз основа на состојбата во Првата армија и извештајот, генерал Живојин Мишиќ издава наредба во тек на 2 декември да се изврши групирање на трупите на десното крило и да започнат подготовки за противнапад, кој би започнал на 3 декември. И австроунгарската војска изведува прегрупирање според својот план и во реонуот наЛиспена и Голупца доаѓа у судир со српските предстражи.
Во тек на 2 декември српската војске е пополнета со регрути, воени обврзници и како последен одбранбен бедем на боиштето се упатени ученици, подофицери од военото училиште во  Скопје, т.н. 1300 каплари. Пред крај на обука тие добиле чинови каплар и биле упатени на фронтот, а меѓу нив биле и млади луѓе кои студирале во Белград и низ цела Европа и кои доброволно се ставиле на располагање за одбрана на татковината. Дополнувањара во број на луѓето, облеката, обувките била максимална според можностите, но недоволна. По подолго разгледување од страна на Главната команда, планот на генералот Мишиќ бил прифатен и била издадена општа наредба за тргнување во противнапад, освен за трупите за Одбрана на Белград кои останувале на своите позиции, за да го штитат крилото на Првата армија. Основната замисла на Мишиќ била брзо да се заземе гребенот Сувобор и оттаму да се изврши удар во долина на Колубара кон Ваљево, со јасната цел за пресекувањецања аустроугарских трупа на два дела.
Втората фаза на битката - противнапад (312—1212)
Оскар Почорек го согледал потполниот пораз на 16 корпус и пробивање на австроунгарскиот фронт, пораси што на 6 декември ѝнаредил на Шестата армија да се повлече на левиот брег на Колубара.
Истиот ден Првата армија напредува и ѝ овозможува на Третата армија успех на нејзиниот фронт и започнување на прогон на непријателот кој е принуден на повлекување. Тој ден и Ужичката војска излегуват на брегот на Дрина, додека Втората армија ослабната од заминување на Тимочкарата дивизија ја сопира офанзива држејќи сè до одбранбените позиции и активности.
Во раните утрински часови, истурени делови на Дунавската дивизија влегуваат во Ваљево, до крај на денот го ослободуваат градот, додека австроунгарскиот 16 корпус се утврдува на позициите северно од Ваљево, во обид да дадат последен отпор. Третата армија се пробива на Колубара и продолжува да го гони непријателот на простор помеѓу реката Љиг и Топлица, упатувајќи ја Дринската дивизија како засилување на Втората армија, која потоа тргнува во напад.
На 8 декември Оскар Почорек ѝ наредува на Петтата армија да го запре нападот и со Шестата армија, која веќе се повлекува, да се утврдат на линијата: Степојевац-Толобас-Градац-Парцански вис-Ковиона-Лина-Крајкова Бара-Мостиње (на Дунав). Меѓутоа, следниот ден, 16 корпус северно од Ваљево е потполно разбиен, поради тоа на 15 и остатоците од 16 корпус им наредил да се повлечат кон Шабац, а 13 корпус да ѝ помогне на Петтата армија да ги одржи позициите на линијата Раља - Степојевац - Обреновац (во дужина од 60 километри. Оваа линија на фронтот била предолга, така што Петтата армија на 10 декември зазема положба на линијата Дубоко (на Сава)Сремчица- Цветков гроб-Авала-Мостиње со должина од 32 километри.
Главна команда на српска војска наредува Првата армија да запре во Ваљево, да ги обезбеди крилото и заднината на останатите армии кои ќе започнат пробивање на фронтот на Петтата армија, а со дел од силите да продолжи прогон на 15 и 16 корпус, кои во безредие се повлекувале кон Босна и Срем. Според наредбите, завршната офанзива за ослободување на Белград започнала на 11 декември со удар на Третата армија во 5 часот и Првата и Втората армија во 7 часот.
Австроунгарскиот 15 корпус при повлекувањето пред налет на Дринска дивизија, во рок од 27 часа преминува 40 километри и кај Шабац ја напушта територијата на Кралството Србија, едновремено кон Шабац, пред Дунавските дивизии, се повлекувале и остатоци на 16 корпус. Со нивното префрлање во Срем на 12 декември завршени се операциите во Колубарската битка. Останатите непријателски трупи по поразот на Авала се повлекле кон Белград, а на пладне на 14 декември издадена е наредба, со првиот мрак да се изврши повлекување преку Сава. Во тек на ноќта, австроунгарските сили го напуштиле Белград кој на 15 декември бил ослободн, со што се завршени борбите на балканското боиште во тек на есента 1914 година.
Загуби на војската на Кралството Србија
Вкупно 153.373 војници, 2.110 офицери и 8.074 подофицери биле исфрлени од редовите на армијата.
Загуби на Балканската војска на Австроунгарската монархија
Укупно од редовите на војската се исфрлени 266.212 војници и подофицери и 7.592 офицери.
Последици на битката
Со победа во Колубарска битка Австроунгарија не успеала со своите сили да ја уништи Србија, поради што Централните сили и во тек на 1915 година биле присилени да се борат на три фронта и уште поважно Германија била принудена да прати помош на Балканскиот фронт, со што ги ослабнала своите сили на двата преостанати фронта, а со тоа и ја намалила можноста да ги оствари своите воени планови.
Силната српска победа го одложила влегувањето на Бугарија во војната на страна на Централнире сили, и ја убрзало одлуката на Кралството Италија да влезе во војна на страна на Антанта.
Значај на Колубарскaта битка во историја на војувањето
Колубарска битка во историја на војувањето влегла како редок пример кога војската која била отпишана, на која ѝ се припишувал потполн пораз, за кусо време успева да се реорганизира, да премине во контра офанзива и на непријателот да му нанесе решителен пораз. Тактиката на прегрупирање на Првата армија и концентрираниот удар на Шестата армија (која што била развлечена на фронт) што ја извел Живојин Мишиќ денес се изучува на воени училишта во целиот свет. За историјата е значајна и стратегијата кога двете војски во операциите немале стратешки резерви, со кои можеле да ги зајакнат своите линии таму каде што е неопходно, тоа го постигнувале со префрлање на сили од еден на друг фронт.
Вајнбела
Вајнбела (Weinböhla) — општина во округот Мајсен, во Саксонија, Германија. Се наоѓа на 7 километри источно од Мајсен и 17 километри северозападно од Дрезден.
До општината може да се дојде од Дрезден со трамвајската линија 4 на Дрезденското сообраќајно претпријатие.
Алма (Крим)
Алма е мала река на Крим која тече од Кримските Планини во широк правец запад-северозапад кон Црното Море. Нејзиното устие се наоѓа јужно од, на половина пат помеѓу Евпаторија и Севастопол. Алма е кримскиот татарски збор за „јаболко“.
Географија
Алма, е формирана од сливот на реките Сари-су, Савлих-су и Бабуганка (Бабуган Јајла), таа тече најмногу низ планините. По должината на нејзиниот тек се наоѓаат резервоарите за вода Алминское и Партизанское.
Историја
За време на Кримската војна од 1853–1856 година, во битката кај Алма во близина на долниот тек на реката Алма, сојузничките британски, француски и отомански војски ги поразиле Русите под водство на принцот Александар Сергеевич Меншиков на 20 септември 1854 година.
Жичница „Милениумски крст“
Жичницата „Милениумскиот крст“ — жичница со кабини на планината Водно во Скопје, чие главно и последно одредиште е Милениумскиот крст на Водно. Со неа стопанисува превозникот ЈСП Скопје.
Изградба
Tендерот за изградба на жичарницата е распишан на 25 ноември 2009, со краен рок за пријава на проктанти и изведувачи на 11 февруари 2010 г. Проектот за жичарницата до Милениумскиот крст е изработен од Министерството за транспорт и врски и проектантската куќа ИНПУМА, а од него е наполно исклучена фондацијата „Милениумски крст“.
Жичарницата (т.е. првиот дел) е пуштена во употреба на 3 јуни 2011 г.
Станица Средно Водно
Потегот од Средно Водно до Милениумскиот крст е прва фаза на проектот кој предвидува уште два дела: почетната станица да биде кај црквата Свети Јован во Капиштец, а втората станица ќе биде кај Детската болница. Трасата на овој дел е долга 1.750 метри и се искачува од 570 до 1.068 метри надморска височина. Жичарницата од австрискиот производител Doppelmayr располага со 28 кабини со носивост од 640 килограми и капацитет за осум лица, како и две елитни (VIP) кабини за по четири лица. Гондолите од надворешната страна се опремени со држачи за велосипеди.
Проектот за жичарницата до Милениумскиот крст е изработен од Министерството за транспорт и врски и проектантската куќа ИНПУМА. На 2 мај 2010, со поставување камен темелник на Средно Водно започнала изградбата на жицарницата како проект со вредност од 6,7 милиони евра. Проектот се одвива во две фази и три дела, од кој првата е веќе изградената „Средно Водно - Милениумски крст“. Вкупната должина на жичарницата ќе изнесува 3.450 метри.
Околу жичарницата има дрвени куќички кои нудат освежителни пијалаци и сувенири. За безбедноста се грижи Црвениот крст на Македонија.
Автобуски превоз
ЈСП Скопје има посебна автобуска линија која обезбедува јавен превоз до жичницата. Линијата поаѓа од Транспортиот центар, па минува низ Комплексот банки, Југодрво, Градската болница, плоштадот Македонија, Рекорд, Клиничкиот центар, Панорама, до Средно Водно и обратно. .
Нисирос
Нисирос (грчки: Νίσυρος) — вулкански грчки остров и општина кој се наоѓа во југоисточниот дел на Егејско Море. Припаѓа на групата острови Додеканези и се наоѓа помеѓу островите Кос и Тилос.
Неговата форма е приближно кружна, со пречник од околу 8 километри и површина од 41,6 км2. Неколку други островчиња се наоѓаат во непосредна близина на Нисирос, од кои најголем е Ѓали. Општина Нисирос ги вклучува Ѓали (население од 21 жители), како и ненаселените Пачеија, Пергоуса, Канделиуса, Агиос Антониос и Строгили. Островот има вкупна површина од 50.055 км2 и вкупно население од 1.008 жители. Островот, исто така, бил познат како Нисиро на италијански и Инџирли на турски јазик.
Геологија
Островот има широка калдера од 3 километри и бил формиран во изминатите 150.000 години, во три одделни еруптивни фази, почнувајќи од експлозивни и ефузивни андезитни ерупции до експлозивна и ефузивна дацитска и риолитска активност. Неговите брегови се генерално карпести, но има и неколку песочни плажи (главно во североисточниот дел). Вулканот моментално е активен (но не еруптира), а фумаролите се наоѓаат во кратерите. Во текот на историјата биле регистрирани четири историски ерупции, од кои сите имале VEI од 2. Речиси сите негови ерупции имале фреатична активност. Последната еруптивна активност била експлозија на пареа во 1888 година, по малите ерупции од пепел во 1871 и 1873 година, а земјотресите не се ретки. Периодот на сеизмички немири во 1996-1997 година го потикнало на меѓународниот тим на научници да иницира мониторинг на вулканските немири во спонзорираниот проект Геоварн во Европската унија. Целиот вулкански комплекс го вклучува морското дно помеѓу Нисирос и Кос, островот Ѓали и дел од островот Кос.
Населени места
Островот е достапен со брод од Пиреја и Кос, а во лето, има многу дневни патувања од селото Кардаммаина на Кос. Исто така постои и хелипорт. Главниот град и пристаниште на островот е Мандраки (население од 660 луѓе). Други села се Палој (239), Никија (61) и Емпореос (27). Според пописот од 2011 година, населението на општината е 1.008 (вклучувајќи ги и 21 на Ѓали), иако во лето населението се зголемува од многу туристи, како и иселениците кои го посетуваат островот за одмори. Туризмот не е толку силно развиен како на другите грчки острови. Депозитите на перлит и пемза на Ѓали обезбедуваат голем дел од богатството на островот. Островот се користи за да биде самодоволен, и многу култури се одгледуваат на своите падини. Денес, сепак, тие се одгледуваат во помал обем.
Историја
Според старогрчката митологија, островот бил формиран кога Посејдон отсекол дел од Кос и го фрлил врз Полибот за да го спречи да избега. Античкото име на Нисирос било Порфирис. Античките ѕидини, кои датираат од V век п.н.е. и дел од акрополата на островот се наоѓаат во близина на Мандраки.
Очигледно островот бил извор на камења што се користеле во некои од најраните воденици, и кои се споменети од страна на Антипатер Солунски во 1 век п.н.е.
Островот го споменува Хомер во Илијада.
Во римско време островот бил дел од провинцијата Инсула.
Витезите Болничари го освоиле островот во 1315 година и го изградиле крстоносниот замок.
Во 1912 година, за време на Италијанско-турската војна, Нисирос бил окупиран од италијанските сили. Италија ја презела контролата над островот заедно со другите острови на Додеканези, до 1947 година, кога Додеканезите биле вклучени во составот на Грција, како дел од современата грчка држава.
Христијанството
Патронот на островот е Свети Никита. На островот се наоѓаат многу православни христијански цркви, како и четири манастири кои денес не се населени со монаси, иако во нив се случуваат разни прослави. Најголемиот манастир е оној на Панагија Спилијани (Блажена Дева Марија од пештерата) во Мандраки. Таа е изградена покрај средновековниот замок подигнат од страна на Витезите Болничари.
Нисирос бил и центар на епископија. Познати епископи кои живееле на островот се: Пјер Фридарикус (1480-тите), Педро Хаг (назначен 1560) , и Еронимо Клавихо (назначен во 1564).
Епархијата била номинално обновена во 1927 година.
Марјанчо Бошковски
Марјанчо Бошковски (Бутел,,  – Љуботенски Бачила, , ) бил македонски бранител, војник од резервен состав на АРМ и учесник во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Загинал на 10 август 2001 заедно со седуммина соборци, откако камион на АРМ полн со муниција налетува на две нагазни мини поставени на шумскиот пат на правецот Љубанци - Љуботенски Бачила на Скопска Црна Гора, на околу 5 км од селото.
Живот и сведоштва
Марјанчо Бошковски е роден на 14 јуни 1973 година во скопската населба Бутел. Најблиските го опишуваат Марјанчо како човек многу го красеше дружељубивоста, работливоста и хуманоста. Марјанчо е момчето од спотот „За доброто на сите“. Режисерот веројатно, кога го зел за снимање, сметал на неговиот ведар лик и постојаната насмевка што го красела неговото лице. Впрочем, поради оптимизмот и позитивната енергија што зрачале од него, Бошковски бил омилен меѓу сите во населбата. Бутел е со мешовито население, а Марјан се дружел со сите: Македонци, Срби, Албанци, Роми и Бошњаци. Тоа го потврдуваше и неговиот погреб. Марјанчо во својот кус живот работеше се и сешто. Од Ѓорче Петров до Драчево и од Водно до Топанско Поле, во изминатите години работеше во повеќе перални за возила и во повеќе колонијални продавници. Ниту еден од сопствениците не го избрка заради неодговорност или поткрадување. По неколку месеци работа во некој дуќан, тој сам си заминуваше. Други, што случајно ќе се запознеше со нив, му ветуваа подобри услови и заминуваше. Му здосадуваше иста работа и бесперпективност и затоа трагаше по попристојна работа и надеж дека еден ден ќе дојде до сопствена работа. Се го интересираше и во многу работи се разбираше. Три години пред да започне конфликот во Македонија починал таткото на Марјанчо.
Учество во војната 2001 година
Бошковски бил гардист во АРМ. Подоцна неколкупати бил земан на вежба. Последен пат е мобилизиран на 19 март 2001 година. Оттогаш до денот на загинувањето, 10 август, со мошне куси прекини, постојано бил по рововите на Скопска Црна Гора. Поради лоша координираност и евиденција, во времето додека бил мобилизиран од АРМ, го барала и полицијата. Луѓето од полициската станица „Бит-пазар“ телефонски го барале неколкупати. Мајка му или сестра му одговарале дека Марјан одамна е мобилизиран во АРМ. По едно навраќање дома, мајка му кажувала на Марјанчо за настанот. Тој пак се насмеал и само одговорил:''Не е битно. Можеби некои момчиња се кријат, но ако сите се криеме, кој ќе ја брани татковината? Не се грижете, ќе поминам во станицата и ќе се разбереме.'' Во текот на војната 2001 година, Бошковски на секого од другарите од рововите барем еднап му го спасил животот. Во врска со јулскиот земјотрес во Кумановско, соборците велат дека не биле точни радио информациите дека имало посилен земјотрес. Тој ден биле во близина на Матејче. Марјанчо тогаш открил огромен склад за оружје и муниција. Отиде сам и го крена складот во воздух. Долго потоа земјата се тресеше и одекнуваа подземни детонации. Кога се враќале на позициите, претпоставените веќе знаеја кој го сторил тоа, и од милост, Марјанчо го прекрстија во „Рамбо“.
На 8 август 2001 година требаше да се раздолжи и да се врати дома. Веќе му беше подготвено решението за редовен работен однос во АРМ. Бидејќи не беше дојдена комплетната смена, Марјанчо и неговите соборци остануваат уште два дена, до кобниот 10 август, каде што ќе загине кај Љуботенски Бачила. На враќање од позициите, камиончето застанало пред чешмата, се напиле вода и наполниле шишиња. Потоа, само што тргнале, експлозијата го разнела возилото. Десетина, петнаесет метри од патот, имало терористичка заседна со пет до шест вооружени терористи. Тие ги активирале експлозивите, а и припукувале на камиончето. Тогаш од позициите повисоко на планината дотрчал војник пукајќи со автомат да ги заштити настраданите. Терористите се разбегале и немале можност да ги дотепуваат настраданите. Марјанчо починал на патот кон болницата. Хеликоптерот задоцнил со интервенција. Велат, барем двајца - тројца можеле да се спасат да дошол порано. Марјанчо имаше четири рани на левата страна кај рбетот. Левото око му беше затворено, потечено и крваво. Во текот на транспортот, Марјанчо имал кус дијалог со лекарот што бил во екипата за извлекување на ранетите и убиените. Докторе, однесете ме дома, му рекол на лекарот. Стрпи се уште малку и сè ќе биде во ред му одговорил лекарот. Марјанчо пак, му вели:
Тоа биле последните зборови на 28-годишниот Марјанчо Бошковски од скопската населба Бутел. Марјанчо Бошковски посмртно е одликуван со медал за храброст од Претседателот на Р. Македонија. Бошковски остана неженет и без деца.
Анж Жак Габриел
Анж Жак Габриел (Ange-Jacques Gabriel; - ) — истакнат француски архитект, највлијателен во својата генерација, којшто бил главен архитект на дворот на кралот Луј XV, стекнувајќи се со чинот на Прв кралски артхитект. Тој бил еден од најзначајните претставници на француската класична архитектура.
Животопис
Роден е во 1698 г. во Париз, и се обучувал кај кралскиот архитект Робер де Кот и кај татка си, кому му помагал во проектирањето на Кралскиот дворец (сега Палата на берзата) во Бордо (завршен 1735). Во 1728 г. младиот Габриел Потоа станува член на Кралската архитектонска академија. Од 1735 г. работел како главен помошник на татка си, кој бил главен архитект на Версај, а во 1742 го презел неговото работно место, и со тоа станал најважниот архитект Франција. На ова место се задржал во текот на речиси целото владеење на Луј XV. Во 1754 г. Габриел почнал да работи на симетричните палатијални фасади на зданијата што ја образуваат северната меѓа на тогашниот плоштад „Луј XV“ (сегашен плоштад „Конкорд“) во Париз, завршувајќи ги во 1763. Зданието десно служело како складиште за кралската покуќнина (mobilier de la couronne), со луксузно сместување за управникот. Од 1789 наваму во зданието е сместен адмиралштабот.
Габриеловата воздржаност во планирањето и детаљите претставувала движечка сила во преодот од рококо во неокласицизмот. Во текот на четири децении Габриел бил единствениот одговорен за изградба во Версај (објект во поново време наречен „Габриелово крило“), но и за постојаната преработка на одаите во Версај. Неговиот „Мал Тријанон“ претставува бисер на францускиот класицизам. Габриел починал во Париз во 1782 г.
Јустен Гордер
Јустен Гордер (норвешки: Justin Gaarder) (8 август, 1952, Осло) е норвешки писател.
Животопис
Гордер студирал историја на идеите, религијата и нордиската литература. По дипломирањето, работел како професор во средни училишта во Осло и во Берген. Како голем хуманист и акитивист, во 1997 година, Гордер, заедно со неговата жена Сири Даневиг, ја воспоставил „Софиината награда“ во вредност од 77 000 евра, која се доделува секоја година за меѓународен активизам во областа на екологијата.
Творештво
Гордер се појавил на книжевната сцена како автор на две книги за деца. Светска слава постигнал со книгата „Светот на Софија“, која е преведена на над 40 јазици и продадена во околу 40 милиони примероци. Потоа следела книгата „Божиќна мистерија“ која претставува авторски приказ на историјата на христијанството. Голем успех постигнале и двете подоцнежни книги: „Мистеријата солитер“ и „Девојката со портокали“. Неговата новела „Вита Бревис: писмо на Флорија Емилија до Аврелиј Августин“ е објавена на македонски јазик во 2014 година, во превод на Билјана Жеревска. Гордер е добитник на бројни национални и меѓународни награди.
Салицилна киселина
Салицилна киселина е органско соединение со формула HOC6H4COOH. Безбојна цврста супстанца со горчлив вкус, таа е пркурсор и метаболит на аспиринот (ацетилсалицилна киселина). Таа е растителен хормон и е наведен во Инвентар на хемиски супстанци на ЕПА за контрола на токсични супстанции (TSCA) како експериментален тератоген. Името е од латинскиот salix за врба. Таа е состојка во некои производи против акни. Солите и естерите на салицилната киселина се познати како салицилати.
Лек
Салицилна киселина како лек најчесто се користи за отстранување на надворешниот слој на кожата. Како таков, се користи за лекување на брадавици, псоријаза, акни вулгарис, рингворм, првут и ихтиоза.
Слично на другите хидрокси киселини, салицилната киселина е состојка во многу производи за нега на кожата за третман на себороичен дерматитис, акни, псоријаза, калуси, пченка, кератоза пиларис, акантоза нигриканс, ихтиоза и брадавици.
Употреба во производството
Салицилна киселина се користи како конзерванс за храна, бактерицид и антисептик.
Салицилна киселина се користи во производството на други фармацевтски производи, вклучувајќи 4-аминосалицилна киселина, сандулпирид и ландетимид (преку салетамид).
Други деривати вклучуваат метил салицилат кој се користи како облога за смирување на болки во зглобовите и мускулите и холин салицилат што се користи локално за ублажување на болката од чиреви во устата. Аминосалицилната киселина се користи за индуцирање на ремисија кај улцеративен колитис и се користи како антитуберкуларен агенс често администриран во асоцијација со изонијазид.
Натриум салицилат е корисен фосфор во вакуум ултравиолетовиот спектрален опсег, со речиси рамна квантна ефикасност за бранови должини помеѓу 10 и 100 nm. Флуоресцира во сино подрачје на 420 nm. Лесно се подготвува на чиста површина со прскање заситен раствор на сол во метанол проследено со испарување.
Механизам на дејство
Салицилната киселина ја модулира ензимската активност на COX-1 за да го намали формирањето на проинфламаторни простагландини. Салицилатот може конкурентно да го инхибира формирањето на простагландини. Антиревматските (нестероидни антиинфламаторни) дејства на салицилат се резултат на неговите аналгетски и антиинфламаторни механизми.
Салицилната киселина, кога се нанесува на површината на кожата, делува така што предизвикува полесно отпуштање на клетките на епидермисот, спречувајќи затнување на порите и дозволувајќи простор за раст на нови клетки. Салицилна киселина ја инхибира оксидацијата на уридин-5-дифосфоглукоза (UDPG) конкурентно со никотинамид аденин динуклеотид и неконкурентно со UDPG. Исто така, конкурентно го инхибира трансферот на глукуронилната група на уридин-5-фосфоглукуронска киселина до фенолниот акцептор.
Ретардирачкото дејство на салицилатите во заздравувањето на раните веројатно се должи главно на неговото инхибиторно дејство врз синтезата на мукополисахаридите.
Безбедност
Ако високи концентрации на салицилна маст се нанесуваат на голем процент од површината на телото, високите нивоа на салицилна киселина може да навлезат во крвта, што бара хемодијализа за да се избегнат понатамошни компликации.
Биосинтеза
Салицилната киселина се биосинтетизира од аминокиселината фенилаланин. Кај Arabidopsis thaliana, може да се синтетизира преку патека независна од фенилаланин.
Индустриска синтеза
Натриум салицилат комерцијално се подготвува со третирање на натриум фенолат (натриумова сол на фенол) со јаглерод диоксид при висок притисок (100 atm) и висока температура (115 °C) - метод познат како реакција на Колбе-Шмит. Закиселувањето на производот со сулфурна киселина дава салицилна киселина:
Може да се подготви и со хидролиза на аспирин (ацетилсалицилна киселина) или метил салицилат (масло од зимзелени растенија) со силна киселина или база.
Реакции
По загревањето, салицилната киселина се претвора во фенил салицилат: Понатамошното загревање дава ксантон.
Салицилната киселина како нејзина конјугирана база е хелатен агенс, со афинитет за железо(III).
Салицилна киселина полека се разградува до фенол и јаглерод диоксид на 200–230 °C:
Историја
Хипократ, Гален, Плиниј Постариот и други знаеле дека лушпата што содржи салицилат може да ја ублажи болката и да ја намали треската.
Се користел во Европа и Кина за лекување на овие состојби. Овој лек се споменува во текстови од Стариот Египет, Сумер и Асирија.
Пречесниот Едвард Стоун, викар од Чипинг Нортон, Оксфордшир, Англија, известил во 1763 година дека кората на врбата била ефикасна во намалувањето на треската.