cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Џакомо Бароци да Вињола
Џакомо (или Јакопо) Бароци да Вињола (Giacomo (Jacopo) Barozzi da Vignola; - ) — еден од најголемите архитекти на италијанскиот маниризам во XVI век. Неговите две големи ремек-дела се дворецот Вила Фарнезе во Капрарола и исусовската црква „Ил Џезу“ во Рим. Тројцата дејци кои преку своите пишани дела го распространиле италијанскиот ренесансен стил ширум западна Европа се Вињола, Себастијано Серлио и Андреја Паладио.
Животопис
Бароци е роден во Вињола, близу Модена во регионот Емилија-Ромања.
Ја започнал кариерата како архитект во Болоња, издржувајќи се со сликање и изработка на перспективни шаблони за интарзија. За првпат допатувал во Рим во 1536 со цел да мери и скицира римски храмови, со намера да ги објави во илустрирано издание на Витрувиј. Потоа францускиот крал Франсоа I го повикал во Фонтенбло, каде Вињола престојувал од 1541 до 1543 г. Веројатно тука ги сретнал неговите сограѓани, архитектот Себастијано Серлио и сликарот Франческо Приматичо.
Откако се вратил во Италија, Вињола го изградил дворецот Палацо Боки во Болоња. Подоцна се преселил во Рим. Таму работел за папата Јулиј III и, по смртта на поглаварот, бил вработен од страна на папското семејство Фарнезе и работел со Микеланџело, кој извршил големо влијание врз неговиот стил.
Од 1564 Вињола ја продолжил работата на Микеланџело на базиликата Свети Петар, и ги конструирал двете споредни куполи во согласност со плановите на Мијеланџело.
Вињола починал во Рим во 1573. Во 1973 неговите останки биле пренесени во римскиот Пантеон.
Идентитетот на сопругата и децата е непознат, но се знае дека неговите потомци денес живеат во Америка под скратеното презиме Роци.
Дела
Најважните дела на Вињола се:
Како и многумина други архитекти, Вињола ги поднел своите планови за довршување на фасадата на базиликата Св. Петронио.
Книги
Вињола издал две книги, со кои ги формулирал каноните на класичниот стил на архитектура: „Правила за петте архитектонски реда“ (Regole delli cinque ordini d'architettura) веројатно во Рим, 1562 како и посмртно објавената (Due regole della prospettiva pratica) „Две правила за практичната перспектива“ (Болоња 1583), во кои се фаворизира перспектива од една гледна точка, наместо од две, како бифокалната конструкција. Во нив Вињола нуди— без теоретски компликации— практични примени кои се сфатливи за потенцијалниот клиент.
Отовица
Отовица — село во северниот дел на подрачјето на Општина Велес, во околината на градот Велес, сместено во близина на брегот, на вештачкото езеро Младост, познато како Велешко Езеро.
Географија и местоположба
Селото Отовица е рамничарско село расположено на надморска височина од 255 метри, а од градот Велес е оддалечено 8 километри. Сместено е во подножјето на ридскиот предел кој се издигнува кон југ и исток, во долното течение на реката Отовица, непосредно пред вештачкото езеро Младост и вливот во реката Вардар. Отовица се наоѓа непосредно од десната страна на делницата Велес - Скопје на автопатот „Александар Македонски“ (Е-75), од чиј мост непосредно пред наплатната станица на патарината се пружа прекрасна панорамска глетка на селото Отовица и непосредната околина исполнета со многу лозја и овошни насади. Според предвидените планови веднаш по патарината треба да биде изградена клучка - крстосница за која веќе постојат издигнати бетонски столбови за мост на делницата Отовица - Беровци, односно директен автомобилски патен правец Велес - Прилеп. Непосредно покрај селото во подножјето на ридот поминува и железничката пруга Велес - Кочани на која се наоѓа железничкото стојалиште „Браќа Кошулчеви“. Атарот на селото Отовица зафаќа површина од 6,3 км2, од кои 407 хектари се обработливо земјиште, а 142 хектари се пасишта. Шуми воопшто и да нема, поради што се преземени повеќе акции за пошумување на околината со зимзелени борови садници.
Историја
На подрачјето на денешното село во дамнешното минатото постоеле македонски христијански села Чука и Отовица чии жители подоцна биле раселени во соседните села Лугунци, Кумарино и Сојаклари како и градовите Велес и Скопје, а остатоци од стари христијански гробишта и црковни храмови од овие две села се наоѓале близу железничката станица и во самата месност Чука. Според народното предание во околните села поранешното име на селото Отовица било Градиште. Пред крајот на отоманското владеење на крајот на XIX и почетокот на XX век, во Отовица постоеле 7 чифлици на велешките бегови, чие земјиште било обработувано од момоци, а единствен постојано населен македонски христијански род биле Тримановци кои подоцна се преселиле во соседното Башино Село. Како и во повеќе соседни и околни села во северниот дел на Општина Велес (како Ветерско, Џидимирци) така и во Отовица отоманската власт населила муслимански бегалци - мухаџири од Босна, кои сосема се иселиле за време на Првата балканска војна во 1912 година, кога српската војска ги запалила сите беговски кули на чифлиците. Откако местото било пусто селиште десетина години денешното село Отовица започнало да се создава почнувајќи од 1923 година со доселувањето на македонски христијански родови од селата во планинскиот предел на областа Азот на планината Јакупица и долината на реката Бабуна во Велешко.
Стопанство
Поради поволните услови на рамничарското земјиште во долното течение на реката Отовица и близината на вештачкото езеро Младост, во селото Отовица најразвиена стопанска гранка е земјоделството. Во основа селото има поледелска функција при што од полјоделството најзастапени се одгледувањето на житарки (најмногу пченица, јачмен и пченка) и градинарство (патлиџан, црвен и зелен пипер, кромид, лук, марула, моркови, спанаќ, зелка) под пластеници и на отворено, претежно во подножјето на ридскиот предел јужно, источно, како и во самото село и кон север. Во многу голема мерка во Отовица се развиени и лозарството и овоштарството, посебно во пределот на атарот северно од селото непосредно до автопатот „Александар Македонски“ и езерото „Младост“, каде се протегаат непрестајни лозја и овошни насади со јаболка, сливи, круши, цреши. На ридскиот предел југоисточно од селото во правец на езерото „Младост“ и селото Новачани се протегаат и пасишта, каде се наоѓаат и трла во кои се одлгедуваат овци, а застапено е и козарството. Еден дел на населението се занимава и со услужни дејности, како што се возење камиони и товарни возила, работа во угостителски објекти крај езерото „Младост“ и во Велес. Со изградбата на голем број на луксузни куќи и доселување на значаен број на имотни и побогати луѓе од Велес, овој дел од населението на Отовица, се занимава со претприемништво, трговија и дејности во Велес, Скопје, како и надвор од Македонија.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Отовица живееле 200 жители, од кои 105 Македонци и 95 Турци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Отовица имало 40 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Отовица е македонско село со постојано зголемување на бројот на жителите. Во 1961 година селото имало 192 жители од кои 189 биле Македонци, а 3 Срби, додека во 1994 година бројот на жителите пораснал на 248 од кои 245 Македонци и 3 Срби. Според пописот од 2002 година селото Отовица броело 274 жители од кои 271 Македонец, а 3 Срби. Моменталниот број на жители е зголемен над 300, поради големиот број доселени побогати велешки семејства кои градат модерни и скапи семејни куќи. Доказ за зголемениот број на жители е обновата и отворањето на подрачното училиште поради зголемениот број на ученици. Селото Отовица полека но сигурно станува елитна викенд-населба на велешани, од кои многумина кои можат да си дозволат таму изградија вистински хациенди за секојдневно живеење.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 315 жители, од кои 298 Македонци, 1 Србин, 2 останати и 14 лица без податоци.
Родови
Во селото Отовица живеат исклучиво православни Македонци, а според податоци од 1935 година во селото живееле следните православни македонски родови: Андови или Глуковци (од с. Ораов Дол во областа Азот во Велешко), Андрееви, Димови и Петрови (од с. Мокрени од областа Азот во Велешко), Ангелкови (од с. Теово во областа Азот во Велешко) и Јаневи (од блиското Башино Село).
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 2184 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 211 гласачи.
Култура и спорт
Селото Отовица имало фудбалски натпревари на игралиштето.
Флорес (департман)
Флорес (шпански: Flores) е департман во Уругвај. Главен град е Тринидад. Флорес лежи во југо-централниот дел на Уругвај.
Марко Ландучи
Марко Ландучи (роден на година, во Лука) — италијански фудбалски тренер и поранешен голман. Во моментов е асистент тренер на Масимилијано Алегри во.
Александар Флеминг
Александар Флеминг ( – ) — шкотски биолог и фармаколог. Флеминг објавил многу статии за бактериологија, имунологија и хемотерапија. Негови најпознати достигнувања се откривањето на ензимот лизозим во 1923 година и откривањето на антибиотичката супстанција пеницилин од габата Penicillium notatum во 1928 година, за што во 1945 година ја поделил Нобеловата награда за физиологија и медицина со Хауард Волтер Флори и Ернст Борис Чејн.
Ран живот
Флеминг се родил на 6 август 1881 година во Локфилд, фарма близу Дарвел во Ајшир, Шкотска. Тој бил третото дете од вкупно четирите деца на Хју Флеминг (1816 – 1888) од неговиот втор брак со Грејс Стирлинг Мортон (1848 – 1928), ќерката на соседниот фармер. Хју Флеминг имал четири живи деца од неговиот прв брак. По вторпат се оженил на 59 години, а починал кога Александар (познат како Алек) имал седум години.
Флеминг се школувал во училиштата „Луден Мор“ и „Дарвел“, а потоа две години се образувал во академијата Килмарнок. Откако четири години работел во бродска служба, дваесет и четиригодишниот Флеминг наследил малку пари од вујко си, Џон Флеминг. Неговиот постар брат, Том, веќе бил лекар и му предложил на својот помлад брат да ја одбере истата професија, така во 1901 година, помладиот Александар се запишал во болницата „Сент Мери“ во Падингтон, Лондон. Во 1906 година, се квалификувал со почести во медицинскиот факултет и добил можност да стане хирург.
Меѓутоа, случајно членувал во стрелечкиот клуб (бил активен член на Доброволните сили од 1900 година). Капитенот на клубот, со желба да го задржи Флеминг во тимот, му предложил да се запише на одделението за истражување во „Сент Мери“, каде што станал асистент бактериолог на Сер Алмрот Врајт (анг. Almroth Wright), пионер во терапијата со вакцини и имунологијата. Добил диплома по медицина, а потоа во 1908 година го положил завршниот испит со Златен медал и предавал во „Сент Мери“ до 1914 година. На 23 декември 1915 година, Флеминг се оженил за образувана медицинска сестра, Сара Мерион Мекелрој од Килала, Мајо (анг. Killala), Ирска.
За време на Првата светска војна, Флеминг бил капетан во Кралскиот медицинскиот корпус на армијата и добил воено одликување. Флеминг и многу негови колеги работеле во болниците на бојните полиња на западниот фронт во Франција. Во 1918 година, се вратил во болницата „Сент Мери“, која била клиника. Во 1928 година, бил избран за професор по бактериологија на универзитетот во Лондон.
Работа пред откривањето на пеницилинот
По војната Флеминг активно барал антибактериски агенси, поради тоа што видел многу војници како умираат од сепса како последица на инфицирани рани. За жал антисептиците поефективно ја уништувале имунолошката одбрана на пациентите отколку што ги уништувале бактериите. Во една статија за медицинскиот весник „Лансет“ за време на Првата светска војна, Флеминг опишал еден генијален експеримент, што бил во можност да го спроведе благодарение на неговите сопствени вештини на дување стакло, каде објаснува зашто за време на Првата светска војна антисептиците всушност убивале повеќе војници од самата инфекција. Антисептиците делувале добро на површината, но длабоките рани биле склони да ги сокријат анаеробните бактерии од антисептичкиот агенс, па се чинело дека антисептиците колку што ги отстранувале бактериите, толку ги отстранувале и произведените благотворни агенси кои всушност ги штителе пациентите во овие случаи, а не ги отстранувале бактериите до кои не можеле да допрат. Сер Алмрот Врајт (анг. Almroth Wright), силно ги поддржувал наодите на Флеминг, но и покрај тоа, во текот на Првата светска војна повеќето лекари во армијата продолжиле да користат антисептици дури и кога тоа ја влошувало состојбата на пациентите.
Случајно откритие
„Кога се разбудив рано изутрина на 28 септември 1928 година, несомнено не планирав да ја револуционизирам сета медицина преку откривањето на првиот антибиотик или убиец на бактерии во светот“, подоцна кажува Флеминг, „Меѓутоа, изгледа го сторив токму тоа.“.
До 1927 година, Флеминг ги истражувал својствата на стафилококите. Веќе бил познат по неговата претходна работа и се здобил со углед на брилијантен истражувач, но прилично невнимателен лабораториски техничар; често ги заборавал културите на кои работел, а неговата лабораторија по правило често била во хаос. Кога се вратил од едно подолго патување, Флеминг забележал дека многу од неговите садови со култури биле загадени со габи, па ги фрлил садовите во средство за дезинфекција. Меѓутоа подоцна, требал да му покаже што истражувал на еден посетител, па вратил некои од потопените садови што инаку би ги исфрлил. Тогаш забележал една област околу заразните габи каде се чинело дека бактериите не можеле да се размножуваат. Флеминг продолжил да одвојува екстракт од мувлосаниот леб, за кој точно се утврдило дека бил од родот Penicillium, па затоа агенсот го нарекол пеницилин.
Го истражувал неговото позитивно антибактериско влијание врз голем број организми и забележал дека агенсот делувал врз бактериите како стафилококи, како и врз сите Грам-позитивни патогени (шарлах, пневмонија, менингитис, дифтерија), но за жал не влијаел врз тифус или паратифус, за кои тогаш барал лек. Пеницилинот делувал и врз гонореја, иако оваа состојба е предизвикана од Грам-негативен патоген.
Во 1929 година, Флеминг го објавил своето откритие во една статија во британскиот весник за експериментална патологија, но не му се обрнало внимание. Флеминг продолжил со своите истражувања, но открил дека одгледувањето на пеницилинот било прилично тешко и дека откако ќе израсне мувлата, одвојувањето на антибиотичкиот агенс е дури уште потешко. Флеминг имал впечаток дека поради проблемот околу произведувањето на овој агенс во квантитет, како и поради тоа што се чинело дека делува бавно, пеницилинот не би бил значаен во лекувањето на инфекции. Флеминг верувал и дека пеницилинот не би издржал долго во човековото тело (in vivo) за ефикасно да ги уништи бактериите. Многу клинички тестови биле неодредени, веројатно затоа што пеницилинот се користел како површински антисептик. Во 1930-тите, испитувањата на Флеминг се покажале понадежни, па до 1940 година тој продолжил да се обидува и да заинтересира еден хемичар кој бил доволно обучен за понатаму да го пречистува употребливиот пеницилин.
Пречистување и стабилизација
Ернст Чејн и Едвард Абрахам пронашле начин како да се одвои и концентрира пеницилинот. Исто така, правилно ја претпоставиле и структурата на пеницилинот. Набргу откако тимот ги објавил своите први резултати во 1940 година, Флеминг му се јавил на Хауард Флори, раководителот на одделението на Чејн и му рекол дека ќе ги посетува во наредните неколку денови. Кога Чејн слушнал за доаѓањето на Флемиг рекол „Боже мој! Мислев дека е мртов.“
Норман Хетли предложил да се пренесе активната состојка на пеницилинот назад во вода преку менување на неговата киселост. Со ова се произвела доволна количина од лекот за да се започне со негово испитување врз животни.
Во 1998 година, Сер Хенри Херис рекол: „Без Флеминг, ќе го немаше Чејн; без Чејн, ќе го немаше Флори; без Флори, ќе го немаше Хитли; без Хитли, ќе го немаше пеницилинот.“ Во тимот на Оксфорд биле вклучени многу луѓе, а во еден момент целото школо на Сер Вилијам Дан учествувало во производството на пеницилин.
Во 1940 година, откако тимот развил метод за пречистување на пеницилинот до прва делотворна стабилна форма, следеле повеќе клинички испитувања, а во 1945 година нивниот чудесен успех го поттикнал тимот да развие методи за масовно производство и масовна дистрибуција на пеницилин.
Флеминг бил скромен за својот удел во развојот на пеницилинот, а својата слава ја опишувал како „Митот за Флеминг“ и ги фалел Флори и Чејн затоа што лабораториската љубопитност ја претвориле во практичен лек. Флемин прв ги открил својствата на активната супстанција и ја имал привилегијата да ја нарече „пеницилин“. Тој исто така ја чувал, ја одгледувал и ја разделувал првобитната мувла во текот на дванаесет години, а до 1940 година продолжил да се обидува да добие помош од некој хемичар кој бил доволно обучен да произведе пеницилин.
Антибиотици
Во септември 1928 година, случајното откритие на Флеминг и одвојувањето на пеницилинот, го обележува почетокот на современите антибиотици.
Флеминг исто така многу рано открил дека кога се користи премалку пеницилин или пак пеницилинот се употребува за прекраток период, бактериите развивале отпорност на антибиотици.
Алмрот Врајт ја предвидел отпорноста на антибиотици уште пред да биде забележана за време на експериментите.
Во многу свои обраќања насекаде во светот, Флеминг предупредил за употребата на пеницилинот. Предупредил да не се користи пеницилин, освен кога постои точно дијагностицирана причина за негова употреба, како и тоа доколку се користи пеницилин, никогаш да не се користи премалку ниту за прекраток период, затоа што под овие околности се развива бактериска отпорност кон антибиотици.
Личен живот
Познатата приказна во која се раскажува како таткото на Винстон Черчил го платил образованието на Флеминг откако таткото на Флеминг му го спасил животот на младиот Винстон е лажна. Според биографијата, „Човекот на пеницилинот: Александар Флеминг и антибиотичката револуција“ (анг. Penicillin Man: Alexander Fleming and the Antibiotic Revolution) од Кевин Браун, во едно писмо до својот пријател и колега Андре Грација, Александар Флеминг ја опишал оваа приказна како „чудесна бајка“. Не е вистинита ни приказната дека за време на Втората светска војна самиот Флеминг го спасил Винстон. Кога во 1943 година Черчил се разболел во Картагина во Тунис, него го спасил лорд Моран со помош на сулфонамиди, бидејќи немал искуство со пеницилин. На 21 декември 1943 година, во весниците „Дејли телеграф“ и „Морнинг пост“ пишувало дека Черчил се спасил со пеницилин. Тој се спасил благодарение на новиот лек сулфонамид, сулфапиридин, тогаш познат под истражувачкиот код M&B 693, а откриен и произведен од ДОО „May & Baker“, Дагенхам, Есекс – филијала на француската група „Rhône-Poulenc“. Во една подоцнежна радиопрограма, Черчил го спомнал новиот лек како „овој одличен M&B“.
Сара, првата жена на Флеминг, починала во 1949 година. Нивното син единец, Роберт, станал општ лекар. По смртта на Сара, на 9 април 1953 година, Флеминг се оженил со д-р Амалија Кутсури-Вурекас, грчка колешка од „Сент Мери“; таа починала во 1986 година.
Смрт и наследство
Во 1955 година, Флеминг умрел ненадејно од срцев удар во својот дом во Лондон. Бил кремиран и една недела подоцна неговата пепел била закопана во катедралата Сент Пол. Александар Флеминг бил католик.
Почести и награди
Неговото откритие на пеницилинот го променило светот на современата медицина преку воведување на епохата на корисните антибиотици; пеницилинот спасил и сè уште спасува милиони луѓе.
Музејот на Флеминг се наоѓа во лабораторијата на болницата „Сент Мери“ во Лондон, каде Флеминг го открил пеницилинот. Во областа Ломита постои и школо наречено „средно училиште Александар Флеминг“. Колеџот „Империјал“ исто така има зграда наречена по него, „зградата Сер Александар Флеминг“.
Александар умрел од заразната болест ТИФУС.
Клеточна мембрана
Клеточната мембрана или плазмалема ги обвива клетките и ги одделува од околната средина. Таа е многу тенка и се забележува само под микроскоп. На електронски микроскоп клеточната мембрана покажува трислојна градба, бидејќи е изградена од два темни и средиштен светол слој, односно претставува липобелковинска структура. Многубројните испитувања покажуваат дека липидите (поточно фосфолипидите) во плазмалемата се распоредени во бимолекуларен слој, а белковините се вметнати на различни места во бимолекуларниот слој. Најсоодветна претстава за молекуларно-структурната организација на плазмалемата дава течно-мозаичниот модел. Според овој модел, масата или матрицата на клеточната мембрана ја дава токму бимолекуларниот липиден слој, а белковините не се наоѓаат само на површината, туку и навлегуваат во слојот.
Бидејќи плазмалемата ја одделува клетката од нејзината околина, преку неа се одвиваат сите размени на материи и информации меѓу клетката и околината. За разлика од вештачките мембрани, оваа е полупропуслива (семипермеабилна). Зависно од потребата на клетката, таа е пропуслива за едни материи, а истовремено непропуслива за други. Оваа особина на мембраната и овозможува на клетката да врши селекција на материи кои ќе бидат внесени во неа.
Поврзано
Преносот на материите низ клеточната мембрана се одвива на следниве начини:
1866 во уметноста
1866 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Вос
Вос (Voss) е општина во округот Хордалан во западниот дел на Норвешка. Административниот центар на општината се наоѓа во селото Восеванген. Зафаќа површина од 1.806 км² и има 13.868 жители.
Парoбродот Бил Помладиот (филм)
„Паробродот Бил Помладиот“ (англиски: Steamboat Bill, Jr.) — американски филм од 1927 година, во режија на Чарлс Рајснер (неговиот прв самостојно продуциран долгометражен филм). Главните улоги ги толкуваат: Бастер Китон, Ернест Торенс и Марион Бајрон.
Синопсис
По даденото ветување на мајка си, Вилијам Канинг Помладиот заминува да се запознае со својот татко кого не го видел уште од времето кога бил мало дете. Младиот Канинг не е онаков како што очекувал татко му, кој пак има големи проблеми, зашто е избркан од работа од страна на Ј. Ј. Кинг, кој не само што е сопственик на локалниот хотел и на банката, туку неодамна го претставил и новиот пароброд кој потполно ќе го посрамоти стариот брод на Канинг Постариот. Во меѓувреме, Вилијам Канинг Помладиот се вљубува во Кити Кинг, ќерката на Ј. Ј. Кинг. Кога реката ќе ја зафати голема бура, Вилијам Помладиот ги спасува Кити, нејзиниот и својот татко.
Музеологија
Музеологија (или музејски студии) е изучувањето на организацијата и управата на музеи и музејски збирки.
Академските институции нудат дипломи по музеологија.
Постојат разни кариери во рамките на музеологијата како директор на музеј, кустос, едукатор, доцент (волонтер), графички дизајнер, изложбен дизајнер, архивар и конзерватор/реставратор.
Во Република Македонија музеологијата како високо образование се нуди на Институтот за историја на уметност и археологија при Филозофскиот факултет (Универзитет Св. Кирил и Методиј) во Скопје.
Диего Веласкес
Диего Родригес де Силва Веласкес ( - ) шпански сликар. Неговите дела се одраз на генијалноста на уметникот, кој екстатичниот барок и мистицизмот на своето време ги надминал со духот на критичкиот реализам.
Најпознати негови дела се Дворски дами, Предавањето на Бреда (наречено и Копја), Венера со огледало и Ткајачи на килими. Роден е во Севиља, на 6 јули 1599 година.
Бернам Торп
Бернам Торп (англ. Burnham Thorpe) е селце во околијата крај реката Берн близу крајбрежјето на Норфолк во Англија. Познато е како родно место на прочуениот вицеадмирал Хорацио Нелсон, победник во Битката кај Трафалгар, и еден од најголемите британски херои. Татко му Едмунд Нелсон служел како ректор (парох) на црквата во Бернам Торп.
Родната куќа на Нелсон била урната по смртта на татко му, а на нејзино место била изградена парохијата (ректоријата). Овој објект стои и денес, заедно со црквата кадешто служел татко му. Местото кајшто стоела поранешната ректорија е обележано со табла.
Главната крчма во селото е изградена во 1637 г. и се нарекувала The Plough („Плуг“) сè до 1798 г. кога е преименувана во The Lord Nelson („Лордот Нелсон“) во чест на неговата победа во Битката кај Абукир (Битката кај Нил). Пред да отплови, тука Нелсон одржил гозба за селаните. Крчмата постои и ден денес.
Геологија на Антарктикот
Геологијата на Антарктикот го опфаќа геолошкиот развој на континентот низ архејските, протерозојските и фанерозојските еони.
Геолошки, Западен Антарктик многу наликува на Андите во Јужна Америка. Антарктичиот Полуостров бил формиран од издигнување и метаморфизам на седиментите од морското дно за време на доцниот палеозоик и раниот мезозоик. Ова издигнување на седиментот било придружено со огнени упади и вулканизам. Најчестите карпи на Западен Антарктик се андезит и риолитни вулкани формирани за време на периодот Јура. Исто така, постојат докази за вулканска активност, дури и по формирањето на ледената покривка, во Земјата на Мери Берд и Александровиот Остров. Единствената аномална област на Западен Антарктик е регионот на Елсвортовите Планини, каде стратиграфијата е повеќе слична на источниот дел на континентот.
Системот за расцеп на Западен Антарктик, голема активна долина на расцепот, се наоѓа помеѓу Западен и Источен Антарктик. Неговата главна фаза на брзо, широко проширување се случила во времето на Креда и вклучувала дејство и на нормални и на ударни раседи во Западен Антарктик и соседна Зеландија. Расцепот е сè уште активен со бавно движење на Западен Антарктик подалеку од Источен Антарктик.
Источен Антарктик е геолошки многу стар, датира од прекамбрискиот период, со некои карпи формирани пред повеќе од 3 милијарди години. Составен е од метаморфна и магматска платформа која е основа на континенталниот штит. На врвот на оваа база се наоѓаат разни помодерни карпи, како што се песочници, варовници, јаглен и шкрилци поставени за време на Девон и Јура за да се формираат Трансантарктичките Планини. Во крајбрежните области како што се Шеклтоновиот Опсег и Викториината Земја се појавиле некои раседи.
Пред повеќе од 170 милиони години, Антарктикот бил дел од суперконтинентот Гондвана. Со текот на времето, Гондвана се распаднал и Антарктикот каков што го знаеме денес е формиран пред околу 35 милиони години.
Историја
Замрзнатиот континент Антарктик бил последниот континент на кој човештвото стапнало. Првите документирани слетувања направени под Јужниот Поларник се случиле во 1820 година, кога адмиралот Фабијан Готлиб фон Белингсхаузен и екипажот на Восток и Мирни, како дел од руската антарктичка експедиција, слетале на островот Петар I и на островот Александар.
Многу подоцна, капетанот Карл Антон Ларсен и екипажот на Џејсон слетале на островот Сејмор во текот на летото од 1892 до 1893 година. Тој и неговата екипа собрале имено фосилни школки, а фосилите на Ларсен (неговиот екипаж ги тргувал за тутун) на крајот стигнале до Универзитетот во Осло и биле формално опишани (прво за фосилите на Антарктикот) од британските палеонтолози Џорџ Шарман и Едвин Тали Њутн во 1894 година. Ларсен е најчесто акредитиран како првиот што собрал фосил на Антарктикот. Шарман и Њутн проучувале девет примероци, од кои два се фрагменти од дрво од четинари, а седум се школки. Од школките, тие класифицираат пет во Cucullaea donaldi; еден во „Cytherea“, Crassatella или Donax (сега Eurhomalea antarctica); а еден на Natica.
Иако палеонтолошката работа продолжила потоа, научното истражување на Антарктикот дошло на чело дури откако Антарктичкиот договор бил ставен во сила по 1961 година, воспоставувајќи го континентот како природен резерват за исклучиво научни напори, забранувајќи ги сите комерцијални активности на копно. Палеонтологијата и геологијата на Антарктикот се прошириле оттогаш, но нивното проучување е полно со опасност од екстремни временски услови, длабоки процепи и лавини.
Архаик
Најстарите карпи на Источниот Антарктик го вклучуваат комплексот Непиер, кој излегува на Непиеровите Планини. Овие карпи се поврзани со орогенезата на Напиер и раните фази на формирање на кората (4000 Ma) во Архејот. Гранулитите на Вестфолд Хилс се исто така архаични.
Дејан Силјановски
Дејан Силјановски (, -, ) — македонски мотоциклист и прв Претседател на Мотоциклистичката федерација на Македонија.
Геологија на Антарктикот
Протерозоик
Мосоновиот кратон од Источен Антарктик и Австралија сочувал докази за тектонска активност од Архаикот преку Мезопротерозоикот во Аделината Земја, Земјата на кралот Џорџ V и опсегот Милер на централните Трансантарктички Планини.
Дејан Силјановски
Животопис
Силјаносвки е роден во Скопје во 1972 година. На основачкото собрание на Мотоциклистичката федерација на Македонија бил избран за претседател на 7 ноември 2007, каде се задржал на функцијата до 26 февруари 2011 година кога од здравстени причини се повлекој од истата. Работел како директор во T - Home. Тој директно бил вклучен во Организациониот одбор на повеќе изданија на традиционалното меѓународно мото рели „Македонија - Независност“. Матичен клуб му бил МК Мун Рајдерс од Скопје. По тешката борба со ракот починал во Скопје на 5 јули 2012 година.
Геологија на Антарктикот
Протерозоик
Доцниот протерозоичен Рајнерпв комплекс се појавува во Ендербиевата Земја и западна Кемпова Земја. Тераните на Рауерските Острови, составени од гранулитни гнајсеви од групата Рауер, се од доцен протерозоик. Во комплексот Вестфолд Хилс и Напиер се присутни бројни мафични насипи и биле сместени помеѓу околу 1200 и 1400 Ма. Масивни тела на шарнокит се присутни во протерозојските појаси на комплексот на Источен Антарктик, што укажува дека батолит навлегол во надкрсталниот гнајс околу 1000 Ma. Во регионот на масивот Борг во западната Земја на Кралицата Мод, архејските гранити се прекриени со супергрупата на Ричерфлија. Оваа супергрупа е седиментно-вулканска низа, во која седиментната формација Шумахерфјелет и Формацијата Хогфонна се навлезени од мафичните прагови (838 Ma). Базалтните лави на Формацијата Страумснутан (821 Ma) е највисоката единица во супергрупата. Планините Сор Рондане се подложени на доцнопротерозојски метаморфни карпи од групата Телте-Венген и гнајсевите од групата Нилс Ларсен, кои се навлезени од најновите плутонски карпи од протерозојски до раниот палеозоик. Источната земја на кралицата Мод го вклучува доцниот протерозојски комплекс Лицов-Холм од гнајсеви и гранитни и гранодиоритски мигматски карпи и комплексот Јамато-Белгија на сиенитни навлегувања и метаморфизам од типот низок притисок. Овие комплекси се западно од архејските комплекси Напиер и Рајнер. Прекамбриските гнајсеви, анортозити, шарнокити и амфиболити ги карактеризираат ридовите Ширмахер и планините Волтхат во централната Земја на кралицата Мод.
Депонирањето за време на Прекамбрискиот период се случило во длабоките морски басени долж пацифичкиот раб Гондвана, локацијата на денешните Трансантарктички Планини. Овие таложења во сливот биле главно вентилатори на подморници на длабоко море. Орогенезата на Бирдмор се случила за време на доцниот протерозоик и е препознаена во централните Трансантарктички планини, со камбриски варовници кои несоодветно ги покриваат деформираните слоеви. Поврзаната магматска активност резултирала со батолити (620 Ma) и пирокластици (633 Ma). Овие пирокластици се над секвенците на аргилит -грејвак во Земјата на кралицата Мод, планините Хорлик и планините Тил.
Палеозоик
Карбонатна платформа се развила по должината на палео-пацифичката маргина на Гондвана за време на Камбриум, депонирајќи го Шеклтонскиот варовник на врвот на доцнопротерзојската аргилична формација на Голди. Орогенезата на Рос, за време на раниот палеозоик, ги преклопила Трансантарктичките Планини по должината на маргината на Гондвана, со поврзан метаморфизам и навлегувања на гранит батолит. Забележаните камбриско-ордовициски излети ги вклучуваат групата Урфјел, ледничката група Блејклок, групата Херитиџ во планините Елсворт, Групата Берд и групите Шкелтон и Кетлиц. Силурско-девонските карпи се појавуваат во планините Трансантарктикот, Елсворт и Пенсакола и ги вклучуваат Нептунската група, Формацијата Хорлик, Кварцитот Крашзит и Тејлоровата групата во рамките на супергрупата Бикон.: 32–33, 44–47
Мезозоик
Пангеја почнала да се распаѓа за време на Тријасот, додека Гондвана се движела кон север, земајќи го Антарктикот од регионот на Јужниот пол. Субдукцијата продолжила по должината на маргината на Тихиот Океан, а тријаските слоеви биле депонирани долж Трансантарктичките планини и полуостровот Антарктик.
Расцепувањето на Гондвана во средна јура резултирало обемна магматска активност низ Трансантарктичките Планини и Антарктичкиот Полуостров. До крајот на Јура, полуостровот бил тесен магматски лак, со басени со заден лак и басени со преден лак, и претставен од вулканската група на Антарктичкиот полуостров, и оваа активност продолжила во раниот креда. Антарктикот бил одвоен од Австралија со рана креда (125 год.), а од Нов Зеланд со доцна креда (72 г.).
Кенозоик
Антарктикот бил одделен од Јужна Америка на Дрејковиот Премин во миоценот, станувајќи геолошки изолиран, а топлинската изолација резултирала со постудена клима додека континентот бил центриран на Јужниот пол. Големи ледени плочи биле присутни во средниот и доцниот еоцен
Вадитапа
Вадитапа - алатка за вадење плутени тапи од шишиња, најчесто вински. Обичната вадитапа се состои од метална спирала која е прицврстена на дршка. Дршката се притиска и се врти сè додека спиралата не влезе доволно длабоко во тапата, после што се повлекува вертикално нагоре за да се извади тапата од шишето. Дршката најчесто е направена од дрво, а може да има и дополнителни лостови со кои се засилува снагата која се применува на тапата.
Крилеста вадитапа
Крилестата вадитапа има два лоста на спротивните страни на спиралата. Овие лостови потсетуваат на крила, по што го добила и името. . Кога спиралата ќе навлезе доволно длабоко во тапата, потребно е само да се повлечат лостовите надолу за да се извади тапата од шишето.
Овој вид на вадитапа е измислен во 1939 година.
Келнерска вадитапа
Келнерската вадитапа може да се склопи како џебно ноже, а името го добила заради популарноста кај персоналот во рестораните и баровите. На едната страна на нејзината дршка се наоѓа потпирач кој се поставува на грлото на шишето. Келнерската вадитапа вообичаено има и ноже со кое се отстранува фолијата или капчето која ја покрива тапата на винското шише.
Оваа вадитапа ја измислил Германецот Карл Винке во 1882 година.
Вадитапа со шилци
Овој вид вадитапа нема спирала, туку два паралелни шилци. Шилците се ставаат меѓу тапата и грлото на шишето, со што се овозможува тапата да се извади неоштетена.
1865 во уметноста
1865 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Зрна
Поезијата на Радован Павловски е специфична во својата метафорика со изграден посебен култ кон сликата, кон природата, кон навраќање на стварниот и имагинарниот амбиент на поетовиот роден крај наречен Железна Река.
Циклусот песни „Зрна“ го сочинуваат 26 песни во кои зрното претставува многузначен симбол. Во својата основа зрното има вегетативно значење и симболизира раѓање, плодност. Тоа никогаш не умира, а преку неговата бесмртност ја претставува и судбината на човекот.
Критички осврт
Во мене живее житието на народот
А со мене
И судбини по светот се пребројуваат
Да не ми остане семето во темнина
Земјата да не ми огрубее, овенее
И низ камен отвoрам пат
Породот кон сонце го водам
Во невреме јас знам химна да запеам
Потоа кон ѕвездите да се оддалечам
и да бидам вечна светлина
Над шари од жита и народи.
Уште на почетокот на песната го гледаме поистоветувањето на зрното со човекот (со народот). Во поетовото срце е присутен целиот негов народ, од постанокот па до денес, сите Македонци со своите судбини по светот се слични на него. Во продолжение ја изразува својата загриженост за сопственото семе, за наследството, да не остане во темнина и на тој начин земјата да „огрубее, овенее“. Всушност загриженоста е за целиот негов народ и за неговата иднина.
Хардангер
Хардангер (Hardanger) е традиционална област во западниот дел на Норвешка, сместен во округот Хордалан. Зафаќа површина од 6.266 км² и има 22.810 жители.
Зрна
Критички осврт
Сепак, во наредните стихови оптимизмот надвладува – „низ камен отвoрам пат“ – зашто тој нема да дозволи семето да се уништи, тој ќе му овозможи пат до сонцето, до животот, до иднината. Знае тој дека ќе има и тешки моменти, невреме, но тој и неговиот народ ќе успеат да ги совладаат. Дури тогаш, кога ќе се ослободи од стравот, кога ќе биде сигурен во успехот, тој ќе може да се упати „кон ѕвездите“, кон „вечна(та) светлина“ и од горе да ја набљудува убавината на неговата земја.
Во наредните песни на циклусот, Павловски ги расветлува разните облици и форми на зрното, го разгледува односот на поединецот кон минатото, сегашноста и иднината („Првородни зрна“), за војната и последиците од неа („Зрно на воинот“), за бунтот против насилството („Бунт на зрното“), за вечното постоење на Македонецот („Зафрлено зрно“) итн.
Секоја песна на Павловски, длабоко произлегува од неговиот живот, од неговата врска со сите времиња на сопствениот народ и неговото битие. Движејќи се по своите патишта, тој во творештвото не само што се открива себеси, туку и македонскиот народ, кој како вечен мит од најдревните времиња до денес, па и во иднина ќе биде светла точка на светската историја.
Шигео Јаегаши
(роден ) — јапонски фудбалер.
Репрезентативна кариера
бил член на јапонската репрезентација на Летните олимписки игри 1956, 1964 и 1968.
Википедија на дански јазик
Данска Википедија е издание на Википедија на дански јазик, дел од Фондација Викимедија.
Надворешни врски
Edycje językowe Wikipedii
Судењето во Нирнберг (филм од 1961)
Судењето во Нирнберг (англиски: Judgement at Nuremberg) е американски филм од 1961 година, во режија на Стенли Кремер (Stanley Kramer) по сценариото на Еби Ман (Abby Mann). Главните улоги ги играат: Спенсер Трејси (Spencer Tracy), Марлен Дитрих (Marlene Dietrich), Монтгомери Клифт (Montgomery Clift), Ричард Видмарк (Richard Widmark), Максимилијан Шел (Maximilian Schell), Џуди Гарланд (Judy Garland), Берт Ланкастер (Burt Lancster) и Вернер Клемперер (Werner Klemperer). Филмот освоил две награди „Оскар“ (за сценарио и за најдобра машка улога).
Синопсис
Дејството на филмот се одвива во 1948 година. По судењето на нацистичките водачи во Нирнберг од страна на Меѓународниот суд, некои случаи не се целосно расветлени. Започнува судскиот процес против четворица германски судии кои се обвинети за злоупотреба на својата положба, за присилно стерилизирање на луѓето и за одредување смртна казна против политички неподобните. Пензионираниот американски судија Хејвуд (го игра Трејси) ја прифатил задачата да ја докаже вината на судиите кои за време на војната „само ги извршувале наредбите на претпоставените“.
1864 во уметноста
1864 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Википедија на есперанто
Есперанто Википедија е издание на Википедија на вештачкиот јазик есперанто, дел од Фондација Викимедија.
Надворешни врски
Edycje językowe Wikipedii
1863 во уметноста
1863 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Пишеце (замок)
Замокот Пишеце (grad Pišece, Schloss Pischätz) ― замок во Пишеце, Словенија.
Замокот се појавува за прв пат во пишани извори во 1329 година, а бил изграден за да служи на Салцбуршката архиепископија која имала имоти во областа. Архиепископите ги задржале феудалните права над замокот до 1803 година, иако замокот бил купен во 1595 година од семејството Москон. Меѓутоа, тужбата за утврдување на соодветна сопственост на замокот не била склучена дури во 1637 година; пресуди во корист на семејството Москон. Семејството го поседувало замокот до крајот на Втората светска војна. Реконструктивните работи на замокот биле извршени во 1568 година, за време на барокот, во 1867 и 1884 година.
Путир
Путир (ποτήρ= сад за пиење, чаша) — во православната литургија е чаша (со рачка) која служи за осветување на виното (разредено со вода) со кое се причестуваат верниците.
Црква „Св. Кирил и Методиј“ - Горно Палчиште
Легенда
Една легенда за црквата вели дека еднаш во минатото таа била целосно разрушена. Имено легендата вели дека во селото меѓусебно се ожениле кумови. На денот на самата венчавка во црквата во селото заврнал пороен дожд. Од силните порои се разорила цела црква. Младенците сосе наносот се излеале во сегашната месност наречена Цепен Камен кај месноста Купенка.
Путир
Првично путирот бил обична чаша, но веќе од 4 век бил од сребро или злато (според канонските прописи барем одвнатре позлатен). Често е украсен со гравури или емајлирани иконографски мотиви.
Стевче Стефановски
Стевче Стефановски е поранешен македонски ракометен голман, актуелен ракометен тренер и менаџер на РК „Еурофарм Пелистер“. Роден е на 30 јуни 1959 година во Битола. Најголемиот дел од својата играчка кариера го поминал во РК „Пелистер“ од Битола, со кој играл во полуфиналето на КПК и финалето на Челинџ Купот. Настапувал и за македонската ракометна репрезентација на европското првенство во Италија во 1998 и како селектор на светското првенство во Египет во 1999 година. По неколку тренерски обиди во повеќе клубови, моментално е менаџер на РК „Еурофарм Пелистер“.
Феран Торес
Феран Торес Гарсија (роден на 29 февруари 2000 година) е шпански професионален фудбалер кој игра како напаѓач за клубот од Ла Лига Барселона и за репрезентацијата на Шпанија.
Торес ја започна својата кариера во Валенсија, каде што го имаше своето деби во 2017 година. Тој се пресели во Манчестер Сити во 2020 година и ја освои Премиер лигата и ЕФЛ купот во сезоната 2020-21. Тој замина во Барселона во јануари 2022 година. Тој ја претставуваше Шпанија на ниво на различни младински нивоа, а дебитираше за сениорскиот тим во 2020 година.
Валенсија
Роден во Фојос, Валенсијанската заедница, Торес се вклучи на младинската организација на Валенсија ЦФ во 2006 година, кога имаше само шест години. На 15 октомври 2016 година, додека бил уште јуниор, тој го направил своето сениорско деби со резервниот тим влегувајќи како замена за Грего во поразот со 2–0 на Сегунда Дивизион Б на домашен терен против Мајорка Б.
Торес беше промовиран во Б-страната пред кампањата 2017-18, и го постигна својот прв сениорски гол на 26 август 2017 година постигнувајќи го вториот за неговиот тим во победата од 4-1 на домашен терен над Пералада-Жирона Б. На 5 октомври, откако бил поврзан со Барселона и Реал Мадрид, го обновил својот договор, со што ја зголемил неговата ослободителна клаузула на 25 милиони евра. Тој исто така беше промовиран во првиот тим на 1 јануари 2018 година
Торес го направи своето деби во првиот тим на 30 ноември 2017 година, заменувајќи го колегата од младински дипломци Начо Гил во 4-1 домашно рутирање на Реал Сарагоса, за сезонскиот Копа дел Реј. Тој го направи своето деби во Ла Лига на 16 декември, против Еибар со 1-2, со што стана првиот играч роден во 2000-тите кој играл во лигата. Торес го направи своето деби за Европа и Лигата на шампионите на 23 октомври 2018 година, започнувајќи во ремито 1-1 против Јанг Бојс. Тој го постигна својот прв гол во Ла Лига на 19 јануари 2019 година, десет минути откако влезе како замена во победата од 2-1 против Селта Виго. Тој остана на клупата бидејќи Валенсија ја совлада Барселона со 2-1 во финалето на Копа дел Реј 2019 година на стадионот Бенито Виљамарин во Севиља, на 25 мај.
Вишванатан Ананд
Вишванатан Ананд (тамилски:விசுவநாதன் ஆனந்த்) (роден на 11 декември 1969 во Мајиладутурај) е индиски шаховски велемајстор и поранешен светски првак во шах.
Ананд стана светски првак во шах според ФИДЕ во 2000, кога светската титула беше поделена. Во 2007, Ананд стана неоспорен светски првак во шах со победата против Владимир Крамник, а во 2008 против истиот противник ја одбрани истата титула. Со оваа победа, тој станал првиот шахист во шаховската историја којшто успеал да стане светски првак во 3 различни форми на натпреварување: нокаут, турнир и меч. Последователно, Ананд во два наврати ја одбаранил титулата: во 2010 против Веселин Топалов во меч одигран во Софија и во 2012 против Борис Гелфанд во меч одигран во Москва. Но, веќе следната 2013 година ја загубил титулата во мечот одигран против Магнус Карлсен.
Вишванатан Ананд е и еден од четворицата шахисти кој некогаш имал рејтинг поголем од 2800 бода. Во периодот од април 2007 до јули 2008, тој беше прв на пет од шесте рејтинг списоци на ФИДЕ. Во октомври 2008, Ананд го изгуби првото место, а за првпат по јули 1996 не се најде помеѓу најдобрите 3 шахисти во светот.
Во 2007, Ананд беше одликуван со втората највредна цивилна награда на Индија, Падма Вибхушан. Тој исто така е и првиот добитник на најголемото спортско признание во Индија, Раџив Ганди Кел Ратна за периодот од 1991-92.
Рани години
Вишванатан Ананд е роден на 11 декември 1969 во Мајиладутурај, Тамил Наду, Индија, како дете на господин Вишванатан, пензиониран извршен директор на Јужните железници и госпоѓа Сушила, домаќинка и шаховски љубовник. Тој научил да игра шах од неговата мајка. Тој го опишал сввоите почетоци во играта во разговор со Жужа Полгар:
Јадренце
Во клеточна биологија, јадренцето (лат. nucleolus) е топчесто телце, изградено од белковини и РНК. Бројот на јадренца во клетките е различен, но најчесто се едно до две. Во јадренцето се синтетизира рибозомалната РНК. Јадренцето е често со сферен облик, окружено со маса на хетерохроматин. Не е одвоено со мембрана од нуклеоплазмата.
Вишванатан Ананд
Рани години
„''Започнав кога имав 6 години. Ме научи мајка ми. Всушност, таа правеше многуи за мојот шах. Се преселивме на Фиклипините кратко потоа. Се вклучив во еден клувб во Индија, но се преселивме на Филипините за една година. Таму имаше телевизиски програми кои се емитуваа попладне, една таква се емитуваше додека одев на училиште. Таа ги препишуваше сите партии и загатки кои ги прикажуваа и ноќта ги решававме заедно. Се разбира мајка ми со своето семејство играше шах и тоа го правеше со помладиот брат, па имаше шаховска основа, но никогаш не играла во клуб или нешто слично. Ги ртешивме сите загатки и ставивме во нашите одговори заедно. И тие доделија награда во вид на книга за победникот. И во периодот од многу месеци, јас освоив мнофгу награди. Од една страна велат, земи ги сите книги што ги сакаш, но не икспртаќаат повеќе примероци.''“
Јадренце
Јадренцето се наоѓа во нуклеоплазмата, од која не е одвоено со мембрана.Видливо е во интерфазното јадро, а привидно настанува за време на делба.Станува воочливо на крајот од митоза(телофаза). Се образува во пределот на секундарнотро стеснување на хромозомот, па тој дел се нарекува организатот на јадренцето. Нуклеолусот почнува да се воочува во телофазната активност со строго одредени хромозоми (означени како нуклеолусни хромозоми) и тоа не на цели хромозоми туку само на нивни секундарни стеснувања.