cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Северно Косово
Историја
Помеѓу 1915 и 1918та година Северно Косово беше под окупација од Централните сили во текот на Првата светска војна, после тоа беше додаено во СХС. Оригинално беше дел од Звечанскиот Дистрицт, но во 1922 година нова унитарна административна поделба беше усвоена и претежно постана дел од Рашка. Во 1929 година името на Кралството беше формално променето во Југославија и Северно Косово постана дел од Зетската Бановина. Во текот на Втората светска војна, по окупацијата од силите на оската во 1941, скоро цело Северно Косово беше под Нацистите и на Српскиот режим на Милан Недиќ. Четниците имаа присуство во регионот, но беше конечно ослободен од Југословенските партизани во 1945 година, станувајќи дел на новиот федерален систем на Социјалистичка Република Србија од Демократска Федерална Југославија. Во 1959 беше одлучено да се зајакне скоро мртвиот Српски елемент во Автономниот регион на Косово и Метохија, така да регионот кој го составува денешниот дел од Северно Косово беше додаен кон остатокот од Косово денес. Со додавањето и структурните промени во касните 60-ти и раните 1970-ти, Северно Косово беше под контрола директно од Приштина, и помалку под влијание на Белград.
Српската контрола врз регионот беше воспоставена во 1989 и 1990 година. По Косовската војна и Натовото бомбардирање на СРЈ, Северно Косово беше ставено под интернационална администрација и виртуелно цела Српска контрола врз регионот исчезна.
Демографија
Пред Косовската војна во 1999 година, областа беше претежно населена со Срби со помал број на Албанско малцинство и уште помал број од Муслимани, Горани и други Словенски Муслимани, Роми и Турци. Југословенскиот попис од 1991 забележа 35,000 луѓе во општините Лепосавиќ, Звечан и Зубин Поток, од кои 85% беа Срби, 11% Албанци и 4% останати, иако Изборната комисија на Косово се сомнева во регуларноста на овој попис и го става "под знак прашање" поради тоа што Албанците го бојкотираа. Населението во Косовска Митровица беше претежно Албанско, додека самиот град и две блиски села беа етнички мешани.
Војната предизвика големи промени во населението поради етничкото чистење и бегалците кои бегаа секаде од Косово. Бројот на Срби порасна со доаѓањето на луѓе од останатите Српски населби насекаде во Косово. Во 2006, ОБСЕ пресмета дека населението во општините Лепосавиќ, Звечан и Зубин Поток се зголеми до околу 46,000 луѓе, од кои 95.5% беа Срби, 3% Албанци и 1.5% останати. Косовска Митровица беше поделена помеѓу Србите и Албанците при крајот на војната, со реката Ибар, делејќи ги едните од другите. Северот на Косовска Митровица сега е место со околу 17,000 Срби и 3,000 членови од останатите малцинства. Скоро цело Ромско малцинство беше преселено на север, додека помал број на Турци и Горанци продолжија да живеат на двете страни од реката. ОБСЕ сепак не е во способност точно да го пресмета бројот на населението во општината.
Економија
Економијата во регионот беше со војната опустошена, до 2006 година стапката на невработеност достигна 77% во општината Косовска Митровица. Најголемата компанија беше Рудникот во Трепча во Звечани кој имаше вработено 4,000 луѓе. Сепак во август 2000, рудникот беше затворен поради опасното ниво на загадување. Економската ситуација овие години нагло се влоши поради незаинтересираноста во инвестирањето, додавајќи ја несигурноста предизвиката од статусот и иднината на регионот. Регионот го користи Српскиот динар како платежно средство наместо еврото кое е користено насекаде во Косово. Швервувањето на алкохол стана бизнис во Северно Косово каде централните Косовски власти се немоќни да воспостават власт. Косовските власти сепак, се обидуваат да го откријат илегалното швервување од Северно Косово до остатокот на Косово, со помош на камери. Швервувачите ја користат маршрутата помеѓу Централна Србија и Северно Косово.
Политика
Од 1999. година, српското населено север од Косово беше контролирано де факто независно од албански доминираната влада во Приштина. Користи српски национални симболи и учествува во српските избори, кои се бојкотирани во остатокот од Косово, и од друга страна, ги бојкотира косовските избори. Општините Лепосавиќ, Звечан и Зубин Поток имаат српски градоначалници, додека општината Косовска Митровица има соперничка српска и албанска влада сè додека беше направен компромис во ноември 2002, за градот да има еден градоначалник.
Регионот беше обединет во заедницата позната како Унија на Српските населби во Косово и Метохија формирана во февруари 2008 од средбата на Српски делегати во Косовска Митровица, кое од тогаш служи како главен град на Северно Косово. Претседател на оваа унија е Драган Велиќ- Унијата не е призната од Косовските власти ниту од УНМИК.
На 14. и 15 февруари 2012 во северно Косово (во општините северна Косовска Митровица, Звечан и Лепосавиќ) беше одржан референдум на кој 99,74% од граѓаните се изјаснаа против прифаќање на институциите на Република Косово.
Список на државни водачи во 1398 година
Ова е список на државни водачи во 398 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
NGC 6927A
NGC 6927A — елиптична галаксија во соѕвездието Делфин, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6927A се споменува и како MCG 2-52-15.
Откривање
Објектот е откриен на 15 август 1863 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 20 ч 32 м 36,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +9° 53' 0"". Положбениот агол на објектот е во износ од 15°.
Други поделби
Проучување на NGC 6927A е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 64924. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 209; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1091. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 812.
Користена литература
Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206)
820 п.н.е.
820 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 820. година пред новата ера, 820. од првиот милениум п.н.е., 20. од 9 век п.н.е. и прва од 820-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4688 и 4689 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3930 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2940 и 2941 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 67 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 820 година се протега во 1816 и 1817, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1876 и 1877 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 277 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1485 и 1484 исламска година пред хиџра.
NGC 6927
NGC 6927 — леќеста галаксија во соѕвездието Делфин, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6927 се споменува и како MCG 2-52-16, CGCG 424-20, NPM1G +09.0505.
Откривање
Објектот е откриен на 15 август 1863 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6927 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 6927 има привидни димензии од 0,5' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 20 ч 32 м 38,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +9° 55' 1". Положбениот агол на објектот е во износ од 5°.
Други поделби
Проучување на NGC 6927 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 64925. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 209; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1091. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 812.
IC 620/1
IC 620/1 — галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 5 декември 1891 година од страна на Стефан Жавел.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 620/1 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. IC 620/1 има привидни димензии од 0,7' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 41 м 45 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -14° 50' 52"". Положбениот агол на објектот е во износ од 20°.
Други поделби
Проучување на IC 620/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 144971.
Користена литература
Vol.I. Pasadena, Calif., California Institute of Technology, 1961. Also, successive volumes through 1968. (1,380) (Catalog)
Бразда
Бразда — село во Општина Чучер-Сандево, во областа Црногорија, во околината на градот Скопје.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во северниот дел на Скопската Котлина, а во јужниот дел на територијата на Општина Чучер-Сандево. Селото е рамничарско, на надморска височина од 390 метри. Денес, селото е скоро целосно споено со соседното село Глуво.
Бразда претставува најјужно село на Скопска Црна Гора, сместено во долината на Бањанска Река, а во нејзиниот атар се спојуваат Бањанска и Кучевишка Река. Најголемиот дел од селото е сместено во долината, додека малку куќи се изградени на падините. Мештаните со вода за пиење се снабдувале од бунари и од три извори. Надвор од селото се наоѓаат уште извори.
Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Градиште, Желковац, Рудина, Клопотенец, Штитиње, Сува Чешма, Чар, Под Црква, Чивлак, Под Чивлак, Железница, Мала Главичица, Голема Главичица, Поројница, Бучел, Луг, Кремењача, Жабарница, Данчов Брест, Барица, Вртачица, Отрувачка, Рудина, Мало Страиште, Големо Страиште, Јурија, Бањашница или Бражданска Река, Бунарче, Св. Атанасија, Гола Глава, Крст, Крњевац, Палишевина, Каменитица, Врчва Дубоки Дол, Мал Стенковац, Голем Стенковац, Орашац, Поповска Страна, Шамак, Први Дол, Пударница, Лепенац, Бардовски Рид, Визбеговско Орманче, Старо Џаде, Коњски Дол, Мало Градиште, Кучевица, Бањански Пат, Глушка Бања, Чучерски Мост, Мирковачки Рид и Марков Камен.
Селото има збиен тип и е издолжено во насока северозапад-југоисток. Поделено е на маала, во кои постојат групирани куќи по родови.
Селото Бразда се наоѓа во западниот дел, на крајот на подножјето од јужната страна на планината Скопска Црна Гора.
Историја
Селото е сместено околу ридот Градиште, на вливот на реките Бањанска и Кучевишка, поради што отсекогаш било погодно за живеење. Поради тоа, околината на селото покажува дека положбата била населена одамна, со остатоци до праисторијата.
На Градиште како што кажува и самото негово име постоела тврдина, која била опкружена со ѕидини и важела за една од најзначајните во околината на Скопје. Од нејзе се штител сообраќајот на патот Скопје-Качаник.
Месноста Св. Атанасија се наоѓа северозападно од селото и некогаш таму се наоѓала црква. Селаните и денес таму се собираат на зимски Атанасовден. Во месноста Видране, пак, покрај горниот дел на селото се наоѓала црква „Св. Спас“. Денес, таму се наоѓаат селските гробишта. Чивлак се наоѓа јужно од селото и некогаш таму било седиштето на турските владетели на поседите.
Народната традиција верува дека пред основањето на чифлигот постоела мала словенска населба, каде се наоѓала црквата „Св. Троица“.
За основањето на денешното село нема податоци. Прво споменување под ова име потекнува од втората половина на век.
Народното предание наведува дека двете села, Глуво и Бразда, еднаш целосно биле напуштени. Подоцна, биле обновени од доселеници од некогашното село Марушани. Тоа село се наоѓало северозападно од Глуво, во подножјето на брдото Палишевина. Исто така, се верува дека од некогашното село Марушани се иселиле двајца браќа, кои подоцна ги обновиле двете села Глуво и Бразда, поради што имаат и заеднички атар.
До крајот на турската власт во 1912 година, селото трпело напади од страна на муслиманските жители (особено од селото Никиштане) и не добивало заштита од страна на државата.
Селото учествувало во НОБ со многубројни борци.
Стопанство
Атарот на селото, кој е заеднички со соседното село Глуво, зафаќа простор од 15,7 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 731,1 хектар, на пасиштата отпаѓаат 658,8 хектари, а на шумите само 0,5 хектари.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Бразда живееле 376 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Бразда имало 464 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Бразда е село кое е средно по големина, но со намалување на бројот на населението. Во 1961 година, селото броело 535 жители, а во 1994 година бројот се намалил на 449 жители, од кои 445 биле Македонци и 3 Срби.
Според пописот од 2002 година, во селото Бразда живееле 480 жители, од кои 470 Македонци, 5 Србин и 5 останати.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 647 жители, од кои 602 Македонци, 1 Албанец, 9 Роми, 13 Срби, 5 останати и 17 лица без податоци.
Родови
Бразда е македонско православно село. Сите родови се доселени, најмногу од денешните албански села Никиштане, Блаце и Паливоденица.
Според истражувањата од 1960-тите родови во селото се: Славковци (12 к.) и Пејковци (15 к.), доселени се од сега албанското село Никиштане помеѓу 1840-1850 година. Во родот Славковци се знае следното родословие: Богоја (жив на 60 г. во 1969 година) Бојко-Никола-Славко, кој се доселил во селото; Пршовци (4 к.), доселени се од селото Паливоденица кај Качаник; Јовчевци (6 к.), Живковци или Црсковци (7 к.), Бошковци (2 к.), Дапчевци (3 к.), Димовци (3 к.) и Јаневци (2 к.), доселени се од сега албанското село Блаце кај Качаник, во родот Живковци се знае следното родословие: Симон (жив на 70 г. во 1969 година) Велко-Стевко-Живко, основачот на родот кој се доселил; Којиќеви (5 к.), доселени се од местото Барица, кое лежело југозападно од Бразда; Данчевци (12 к.) и Кираџовци (3 к.), Кираџовци се гранка од Данчевци, доселени се од местото Данчев Брест кое лежело јужно од селото и Петковци (15 к.), Доклевци (3 к.) и Касовци (2 к.), доселени се однекаде.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Чучер-Сандево и која не била променета при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.
Во периодот од 1996 до 2004 година, селото било дел од тогашната Општина Чучер-Сандево.
Во периодот од 1962 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Кале.
Во периодот од 1955 до 1962 година, селото било дел од тогашната општина Бутељ. Потоа, оваа општината била распуштена и била префрлена во општината Кале.
Во периодот 1952-1955, селото било седиште на тогашната Општина Бразда, во која покрај селото Бразда, се наоѓале и селата Бањане, Блаце, Визбегово, Глуво, Горно Оризари, Горњане, Мирковци и Чучер. Во периодот 1950-1952, селото исто така било седиште на некогашната општина Бразда, во која влегувале селата Бањане, Бразда, Глуво, Горњане, Мирковци, Оризари и Чучер.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 2466 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на нов дом за млади.
Иселеништво
Од селото порано имало иселување во селото Булачани, Пејковци или Црногорчеви (7 к.) и Бражданци (4 к.). Пред крајот на отоманскиот период, неколку домаќинства се преселиле во Бугарија.
По Втората светска војна се отселиле 20 семејства, главно во Скопје.
Рондонија
Клима
Екваторска клима владее до државава, нема сува сезона – преку сите месеци има силна врнежливост, околу 60 милиметри. Тропска дождовна шума е основната вегетативност.
Демографија
Според БИГС во 2007, населението брои 1,597,000. со густина 6.6 ж./км2.
Урбанизација: 66.8% (2004); прираст: 2.2% (1991-2000); Домаќинства: 430,747 (2005).
Структура: 934,000 Пардо (53.8%), 590,000 Бели (37.0%), 114,000 Афро-Бразилси (7.2%), 35,000 Азијати или Домородци (2.2%).
Тривија
Возила: 337,089 (март/2007); Мобилни телефони: 730.000 (април/2007); Телефони: 247.000 (април/2007); градови: 52 (2007).
Стопанство
секторот за услуги зафаќа најголем дел од БДП со 54.1%, следен од индустрискиот сектор со 30.6%. Земјоделство 15.3% од БДП (2004). Државата извезува: дрво 83.6%, кафе 8.7%, гранит 3.2%, месо 3.1% (2002).
Удел во Бразилската економија: 0.7% (2005).
Образование
Португалскиот е службен. Но Англиски и Шпански се дел од официјалниот образовен систем.
Меѓународен аеродром
Аеродром Порто Вељо/Гувернатор Жорже Теиксеира де Оливеира е сместен седум километри од градот, на секој час има автобуси од градот до аеродромот. Аеродромот има 98 летови неделно, повеќето кон останатите бразилски држави.
Пристаниште
Cai n'Água пристаништето е сврзано со Порто Вељо до Хумаита, Маникоре и Манауш.
Племиња
Племињата во Рондонија се едни од најизолираните. Првиот контакт со нив е остварен дури 1995, кога броеле само седум души. Во 2006-та се веќе шестмина.Сместени се во југозападниот регион на Рондонија. Друго изолирано племе познато како Каное од Омере живее покрај нивното село.
Малцински јазици
Џеоромиткси (Јабути), Макро-Ге јазик, Гивиао, Н‘енгату, Тењарим, Амундава, Суруи итн. Некои од изумрените доммородски јазици зборувани во рондонија се: Тукуманфед, Карипунаа, Вирафед, итн. После 1960-тите, се зборува Померански (Германски јазици).
Знаме
Знамето е дизајнирано од страна на Карваљо Фејтоза и адоптирано со закон No. 41 на 22 декември 1981-ва. Знамето ги има истите бои како и националното Знаме на Бразил, со ѕвезда во средината која ја симболизира новата држава.
Наводи
Рондонија е спомната во поемата "Плач за Рондонија" од Британскиот по потекло автор Ел Гогелехеад.
Список на државни водачи во 602 година
Ова е список на државни водачи во 02 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Момент на импулсот
Момент на импулсот (познат и како момент на количеството движење или аголен момент) е физичка величина со која се мери настојувањето на материјалното тело да продолжи да ротира. Формално се дефинира како:
Урош Петровиќ
Урош Петровиќ (8. Април 1967 година, Горњи Милановац) српски писател. Се занимава и со илустрација и фотографија.
Животопис
Урош Петровиќ е роден на 8 април 1967 година во Горњи Милановац. Од 1975 година, живее во Белград. Автор е на фантастични романи, романи во загатки и загадочни приказни. Се одликува со иновативен пристап кон литературата за деца и млади. Книгите му се објавувани во Италија, Унгарија, Грција, Македонија, Словенија и Чешка. Добитник е на голем број награди од областа на книжевноста и фотографијата. Има објавено повеќе приказни, статии, песни, илустрации и фотографии во поголем број на летописи, дневни весници, списанија и антологии. Од 2008 година до 2013 година бил претседател на Менса Србија. Основач е на Фотографското првенство на Менса. Соавтор на програмата „NTC Систем на учење“ и автор на концептот на „Загадочни прашања“, кои го поттикнуваат развојот на функционалното знаење и креативниот начин на размислување. Гостува како предавач на факултети, училишта и други образовни институции во Србија и во странство.
Пинатубо
Пинатубо — активен стратовулкан кој се наоѓа на најголемиот филипински остров Лузон.
Тој е составен главно од андезит и дацит. Пред 1991 година, вулканот бил незабележлив и силно еродиран. Покриен е и со густа шума, која обезбедува безбедност на населението. Локалното племе Аета се повлекло во планините, кога Шпанците го освоиле Филипините во 1565 година.
Ерупцијата на вулканот во 1991 година се случила по 635 години летаргија, непосредно пред месец јуни. Оваа ерупција ја предизвикала најголемата вулканска катаклизма во XX век, заедно со ерупцијта на Новарупта во Алјаска во 1912 година.
Сузана Гавазова
Сузана Гавазова — македонска популарна турбофолк-пејачка. Има изработено повеќе од пет албуми и има издадено повеќе спотови.
Кариера
Гавазова е родена на 21 декември 1979 година. Потекнува од струмичкото село Сушица. Таа почетоците ги имала со групата Пицикато и првиот професионален настап бил на најстариот фолк фестивал во земјава „Фолк Фест Валандово“, во 1998 година со песната „Ако ако, Нека нека“, со која не освојуваат награда. Соработката со истата група продолжила неколку години, каде учествувале скоро на сите фестивали во земјата со песни на најпознатите автори на фолк музиката и истовремено освојувала голем број награди. Во соработка со групата Пицикато имаат издадено два албума за издавачката куќа Сенатор – Битола. Во 2004 година на Валандовската сцена го прави својот прв соло-настап со композицијата „Немирка“ на авторот Димитров, по што следат низа настапи на сите фестивали во Македонија и пошироко, голем број награди и гостувања, како во Европските држави така и неколку гостувања во прекуокеанските земји Австралија и Америка. Како солист има издадено три албуми за издавачката куќа Мистер Компани. Првиот соло албум е насловен „Удри Дајре“, после него следува албумот „Пеј животе“ и третиот со македонски староградски песни.
Леонард Блумфилд
Леонард Блумфилд е роден во година. Тој студира на многу различни колеџи; дипломира на Харвард во 1906 година и потоа продолжува на универзитетот во Висконсин каде што ќе дипломира во 1908 година. Оттаму тој ги продолжува своите студии на универзитетот во Чикаго каде што подоцна дипломира. Поголемиот дел од своето време го поминува во споредување на германските јазици. На универзитетот во Охајо Блумфилд станува асистент професор по германски јазик. Со оваа титула се носи седум години, а потоа оди на универзитетот во Чикаго. Тука тој останува уште седум години (од 1921 до 1928) и е главниот професор по германски јазик.
По ова поголемиот дел од неговиот интерес е насочен кон опишување на јазиците и нивниот однос со науката. Додека го проучува овој аспект на јазикот, Блумфилд го пишува своето ремек дело „Јазик“. Ова дело се занимава со стандардниот текст и има огромно влијание на други јазичари. До неодамна, повеќето американски јазичари се сметаа себеси, до некој степен, следбеници на Блумфилд, дури и оние кои воопшто не биле негови ученици, а поголемиот дел од нивната работа е оформена според неговите методи.
Врање
Врање — град во Јужна Србија, седиште на истоимената општина и на Пчињскиот Округ. Според пописот од 2002 година, во градот Врање имало 55.052 жители, а во целата општина 83.288.
Врање е економски, политички и културен центар на пчинскиот округ во чијшто состав влегуваат општините Босилеград, Бујановац, Владичин Хан, Прешево, Сурдулица, Трговиште и Врање. Градот се простира во северозападниот дел на врањската котлина, на левиот брег на реката Јужна Морава. Од границата со Македонија е оддалечн 40 км, а од бугарската околу 70 км.
Леонард Блумфилд
Во средината на неговата кариера како писател, во 1933 година, тој ја пишува книгата „Јазик“ која станува книгата по која тој е познат. Од тука Блумфилд навлегува подлабоко во граматиката и во 1935 година ја пишува книгата „Нагласените самогласки во американскиот јазик“. Последната книга од неговата кариера како писател ја пишува во времето кога се навраќа на научното проучување на јазикот. Таа се занимава со севкупниот аспект на јазикот и науката и не се здобива со многу популарност. Оваа книга е наречена „Јазичаричките аспекти на науката“ (1939).
На крајот од неговата кариера како писател, Блумфилд пробува да пишува за други јазици како што се холандскиот и рускиот, но не успева да го постигне истото што го постигнува со другите книги. Сепак, Леонард Блумфилд не само што се смета за еден од најдобрите јазичари во неговото време, туку се смета и за еден од најдобрите јазичари во сите времиња.
Починал на година.
Прв судар на сателити над Земјата
Првиот судар на сателити над Земјата се случил на 10.2.2009 кога американскиот комуникациски сателит „Иридиум 33“ се судрил со руски воен комуникациски сателит „Космос 2251“. Сударот се случил во 16:56 УТЦ на висина од 776 км над Тајмирскиот полуостров во Сибир. Се проценува дека брзината на сударот била околу 11,6 км/s (41.760 км/ч).
При судирот и распадот на сателитите, се одвоиле неколку поголеми делови кои, според НАСА, не претставуваат закана за останатите вештачки вселенски објекти во орбитата. Од друга страна, кинеските научници сметаат дека распаднатите делови може да ги оштетат нивните сончево-синхрони сателити.
Американскиот сателит бил лансиран во орбитата во 1997 година и, како дел од мрежа од 66 сателити, служел за пренос на сателитска мобилна телефонија. Рускиот сателит бил лансиран во 1993 година, а престанал да функционира 2 години подоцна.
Даргински јазик
Даргински јазик — североисточен кавкаски јазик зборуван од даргинците. Јазикот го зборуваат 439.000 луѓе во Дагестан, Русија. Јазикот се пишува со даргинска азбука, заснована на кирилицата.
Список на државни водачи во 1397 година
Ова е список на државни водачи во 397 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Паул Бидерман
Паул Бидерман (роден 7 август 1986) е германски пливач од Хале и актуелен светски рекордер на 200 и 400 метри краул на долг курс. Тој исто така ги држи рекордите на краток и долг курс во овие дисциплини
Кариера
Бидерман го освоил златото во дисциплината 200 м краул на долг курс на Европското првенство 2008, завршувајќи ја трката со време од 1:46.59 секунди.
Со испливаните времиња на 400 м краул (3:47.69) и 200 м краул (1:46.37) Бидерман успеал да се квалификува за Летните олимписки игри 2008 во Пекинг. На Олимписките игри, тој завршил 5-ти во финалето од дисциплината 200 м краул (1:46.00) и 17-ти во вкупниот пласман на 400 м краул (3:48.03).
Светски првенства 2009 и 2010
На 26 јули 2009, Бидерман го освоил златото во финалето на 400 м краул на Светското првенство 2009 престигнувајќи го шампионот на 1500м Усама Мелули во последните 50 метри, со време од 3:40.07, поставувајќи нов светски рекорд победувајќи го времето на Ијан Торп од 2002 за само една стотинка.
На 26 јули, тој го освоил своето второ злато на 200 м краул, победувајќи го Мајкл Фелпс со нов светски рекорд од 1:42.00 секунди и подобрувајќи го своето најдобро време за повеќе од 4 секунди.
На Светското првенство 2010 на краток курс, Бидерман го освоил златото на 400м краул, победувајќи го Усама Мелули во трка која повторно наликувала на трката од претходната година. Во дисциплината 200м краул, иако го држел светскиот рекорд, на крајот сепак завршил само 5-ти. Тој бил за една секунда послаб од Рајан Лохте.
Светско првенство 2011
Бидерман ги собрал бронзените медали во дисциплините 200м краул, 400м краул и во штафетата 4x100м мешано, како и завршил 4-ти во штафетата 4х200м краул заедно со германскиот пливачки тим. Тој загубил од Мајкл Фелпс во дисциплината 200м краул за само 0.09 секунди, но затоа во финалето на штафетата 4х200м краул неговото време било за 0.33 секунди подобро од времето на Фелпс, усогласувајќи го нивното соперништво на 3-3 во големите финалиња.
Унгарски форинт
Форинт (ознака: Ft; код: HUF) — валута на Унгарија. На почетокот била поделена на 100 филери, но филерите (fillér) како монети повеќе не се во употреба. Воведувањето на форинтот на 1 август 1946 година бил клучен чекор во стабилизацијата на унгарската економија по Втората светска војна и валутата останала релативно стабилна сè до 1980-тите години. Преминувањето кон пазарна економија на почетокот од 1990-тите неповолно влијаело врз вредноста на форинтот; инфлацијата се искачила до 35% во 1991 година. Од 2001 година, инфлацијата е во едноцифрена вредност и форинтот се смета како целосто конвертибилен конвертибилен. Како член на Европска Унија, долготрајна цел на владата на Унгарија е замена на форинтот со евро, но тоа веројатно нема да се случи до 2020-тите.
Историја
Името на форинтот потекнува од градот Фиренца, каде што биле ковани златници од 1252 година и биле наречени fiorino d'oro. Во Унгарија, флорентин (florentinus) (подоцна форинт (forint)), исто така монети создадени од злато, биле употребувани од 1325 година од Charles Robert и неколку други земји го следеле нивниот пример.
Меѓу 1868 и 1892 година форинт било име употребувано во Унгарски за парите од Австроунгарската Империја, познат на германски како гулден од флорин. Тој бил поделен на 100 krajczár (крајцери (krajcár) на модерен унгарски orthography).
Форинтот бил повторно вратен во употреба на 1 август 1946 година, кога пенго речиси целосно ја загубил вредноста од огромната хиперинфлација во 1945–46 година: највисока било кога забележана. Процесон бил спроведен од Унгарската Комунистичка Партија, која ги имала владеачките места во владата. Успехот на форинтот бил употребуван за политички придобивки, и придонел кон преземање на целата власт од страна на Комунистите во 1948–49 година. Форинтот го заменил пенго (pengő) со курс од 1 форинт (forint) = 4 пенго (pengő) — со кратење на 29 нули од старата валута. Всушност, ова била имагинарна стапка на замена. Со најголемата банкнота од 100 милиони B. pengő (1020 pengő), вкупната количина на пенго (pengő) во оптек имала вредност од помалку од 0.1 филер (fillér). (The "B" stood for an old-style "billion", i.e. a million million.) Од поголема важност била стапката на замена на адопенго (adópengő) од 1 форинт = 200 милиони адопенго (adópengő).
Во минатото форинтот бил поделен на 100 филери (fillér) (во споредбена вредност како пени), иако монетите на филерите биле сметани за безвредни заради инфлацијата и не се во оптек од 1999 година. (Од 2000 година, еден форинт имал вредност од околу половина САД цент или нешто помалку.) Унгарска кратенка за форинт е Ft, која се пишува по бројот со празно место меѓу нив. Името филер, помалиот дел на сите унгарски валути од 1925 година, потекнува од германски збор Heller. Кратенката за филер била f, исто така пишувана по бројот со празно место меѓу нив.
Во 1946 година, САД доларот имал вредност од 11.7 форинти.
По неговото воведување во 1946 година, форинтот останал стабилен во тек на следните две децении, но почнал да ја губи својата платежна моќ како што социјалистичкиот економски систем на државата (Планска економија) ја загубил својата компетитивност за време на 1970-тите и 1980-тите. По демократската промена во 1989–90 година, форинтот забележал годишна инфлација од околу 35% во тек на следните три години, но големи реформи на економијата помогнале тој да биде стабилизиран.
Монети
Во 1946 година, монетите биле воведени во употреба во деноминации од 2, 10, 20 филери (fillér) и 1, 2, 5 форинти (forint). Сребрена монета од 5 форинти биле повторно издадена само следната година, подоцна таа била повлечена од оптек. Монети од 5 и 50 филери биле издадени во 1948 година. Во 1967 година, монета од 5 форинти повторно била пуштена во оптек, следено од монета од 10 форинти во 1971 година и 20 форинти во 1982 година.
Во 1992 година, нови серии на монети биле пуштени во оптек во деноминации од 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 и (нешто различна, 500‰ silver) монета од 200 форинти. Производството на монети од 2 и 5 филери било сопрено во 1992 година, со повлекување од оптек на сите монети од филери во 1999 година. Од 1996 година, биколор монета од 100 форинти била кована како замена за верзијата од 1992 година, бидејќи последната била сметана за премногу голема и грда, и лесно можела да биде измешана со монетата од 20 форинти.
Сребрената монета од 200 форинти била повлечена во 1998 година (бидејќи нејзината номинална вредност била премногу ниска во споредба со нејзината претходна метална замена); монетите од 1 и 2 форинти останале во оптек сè до 29 февруари 2008 година. За платежни цели, вкупната цена сега се заокружува до најблиската вредност од 5 форинти (на 0 или на 5). Новата монета од 200 форинти направена од основна метална легура tбила пувтена во оптек како банкнота од 200 форинти на 15 јуни 2009 година.
Банкноти
Во 1946 година, банкноти од 10 и 100 форинти биле воведени во употреба од Magyar Nemzeti Bank (Народна Банка на Унгарија). Нови серии на банкноти со повисок квалитет (во деноминации од 10-, 20 и 100 форинти) биле пуштени во употреба во 1947 и 1948 година. Банкноти од 50 форинти биле додадени во 1953 година, банкноти од 500 форинти во 1970 година, следени од 1000 форинти во 1983 година, и 5000 форинти во 1991 година.
Целосно редизајнирани нови серии на банкноти во деноминации од 200-, 500-, 1000-, 2000-, 5000-, 10,000 и 20,000 форинти биле пуштени постепено во периодот меѓу 1997 и 2001 година. Секоја банкнота прикажува познат унгарски водач или политичар на аверсот и место или настан поврзан со него на реверсот. Сите банкноти се со воден печат, содржат вградена вертикална безбедносна лента и се соодветни за лица со нарушен вид. Деноминациите од 1000 форинти и повеќе се заштитени со испреплетена холографска безбедносна лента. Банкнотите имаат идентична големина од 154 × 70 mm. Банкнотите се печатени од Корпорацијата за печатење на банкноти на Унгарија (the Hungarian Banknote Printing Corp.) во Будимпешта на хартија произведена од Diósgyőr Papermill во Мишколц (Miskolc).
Неодамна исто така се издадени и комеморативни банкноти: банкноти од 1000 и 2000 форинти за обележување на милениумот (во 2000 година) и банкнота од 500 форинти за обележување на 50-годишницата од револуцијата од 1956 година (во 2006 година).
Фалсификување на банкнотите од форинтите не е забележано во значајни размери. Сепак, фалсификувани банкноти од 20,000 форинти печатени на хартија од банкноти од 2000 форинти по растворувањето на оригиналното мастило може да се појави и тие тешко можат да бидат препознаени. Друга деноминација претпочитана од фалсификаторите е банкнотата од 1000 форинти сè до додавањето на дополнителни безбедносни мерки во 2006 година.
Банкнотите кои претходно биле во оптек се повлечени и рециклирани како материјали за производство на брикети.
Список на банкноти кои се валидни во моментот
Сите банкноти се со големина од 154 × 70 mm.
Историско движење
Најтргувани валути (од 31 декември 1990 г.): Извори : arfolyam.iridium.hu
Макс Борн
Макс Борн –) — германски Физичар и математичар кој бил инструментален во развојот на квантна механика. Тој исто така имал голем придонес во физиката на цврстата материја, оптиката и бил ментор на голем број познати физичари од 1920 до 1930год. Борн во 1954 година ја освоил Нобеловата награда за физика за неговото истражување на  " Основно истражување на квантната механика, особено при статистичкото толкување на брановата функција".  Борн е роден во 1882 година во Бреслау, во тогашна Германија, а денес во Полска е познат како Вроцлав. Тој се запишал на Гетингенскиот универзитет во 1904 година, каде што тој се запознал со тројца познати математичари, Феликс Клајн, Давид Хилберт и Херман Минковски. Тој својата докторска теза именувана како "Стабилноста на еластиката во рамнината и просторот" освојувајќи  награда на филозофскиот факултет при Универзитетот. Во 1905 година, тој започнал истражување за специјалната релативиност заедно со Минковски, а подоцна ја напишал својата теза за хабилитацијата заснована на Томсонвиот модел за атмомот. На средбата со Фриц Хабер во Берлин во 1918 година имал разговор за начинот на кој е созадава едно јонско соединение кога еден метал реагира со халоген, теорија денес позната како Борн-Харберов циклус.
За време на Првата светска војна, откако првично бил поставен како радиооператор, тој бил префрлен на истражувачки проекти поврзани со движењето на звукот. Во 1921 година, Борн се вратил во Гетинген, обезбедувајки уште едно работно место за неговиот долгогодишен пријател и колега Џејмс Франк. Работејќи Борн успеал да го претвори Гетиген во еден од врвните светски центри за физика. Во 1925, Борн и Вернер Хајзенберг ја создале матричната механика која се користи во квантната механика. Следната година го осмислува стандардното толкувње на функцијата за распределба на веројатноста за ψ*ψ во Шредингеровата равенката, за што бил награден со Нобелова награда за физика во 1954 година. Неговите истражувања стекнале светска слава. Макс Делбрик, Зигфрид Флиге, Фридрих Хунд, Паскуал Јордан, Марија Геперт Мајер, Лотар Волфганг Нордхајм, Роберт Опенхајмер, и Виктор Вајзенкопф сите стекнале титула Доктор на науки под менторство на Борн во Гетинген и неговите асистенти меѓу кој биле Енрико Ферми, Вернер Хајзенберг, Герхард Херцберг, Фридрих Хунд, Паскуал Јордан, Волфганг Паули, Леон Розенфелд, Едвард Телер и Јуџин Вигнер.
Ран живот
Макс Борн е роден на 11 декември 1882, во еврејско семејство, во градот Бреслау (денешен Вроцлав, Полска) кој во моментот на неговото раѓање, бил дел од пруската покраина Шлеска во Германскотот царство. Тој бил еден од двете деца на Густав Борн, анатомист и ембриолог, кој бил професор по ембриологија на универзитетот во Бреслау, а неговата сопруга Маргарет (Гречен) Кауфман, од Шлеизско семејство кои биле идустријалци. Таа починала кога Макс имал четри години, на 29 август 1886. Макс имал сестра Кете, која е родена во 1884 и полубрат Волфганг од вториот брак на неговиот татко со Берта Липстеин. Волфганг подоцна станал професор по историја на уметност на Сити колеџот во Нујорк.
Првично се образувал во гимназијата Кониф Вилем во Бреслау, Борн се упишал во Универзитеотот во Бреслау во 1901. Универзитетскиот систем на Германија им овозможило на студентите лесно да преминуваат од еден на друг универзитет, па тој го поминал летниот семестар во универзитетот Хајделберг во 1902 година, а во 1903 година на универзитетот во Цирих. Неговите колеги во Бреслау, Ото Типлиц и Ернст Хелингер му го посочиле универзитетот во Гетиген, каде Борн заминал во април 1904. Во Гетиген тој нашол тројца познати математичари: Давид Хилберт, Феликс Клајн и Херман Минковски. Веднаш по неговото пристигнување, Борн воспоставил блиски односи со двајцата. Од првиот час Хилберт го опишал Борн како човек со исклучителни способности и го избрал него за личност чија функција била да се пишуваат белшки на часот по математика за студентите во универзитетот во Гетиген. Со таа функција Борн го става во редовен, непроценлив контакт со Хилберт, во чие време Хилберт дарежливо бенифира од плодниот ум на Борн. Хилберт станал ментор на Борн откако го избрал тој да биде првиот кој прифатил неплатена, полу официјална позиција на асистент. Запознавањето на Брон со Минковски се остварува преку неговата маќеа, Берта, која пак го познавала Минковски од нејзините часови по танцување во Кенигсберг. Ова запознавање му овозможува покана на Борн во куќата на Минковски на неделните ручеци. Покрај тоа, при извршување на своите обврски како писар и асистент, Борн во куќата на Миновски често го сретнувал Хилберт.
Односите на Борн со Клајн биле проблематични. Борн присуствувал на семинар одржана од страна на Клајн и професорите на применета математика Карл Рунге и Лудвиг Прандл на тема еластичност. Иако особено не заинтересиран во оваа тема, Борн бил должен да ги изнесе на хартија. Користејќи Хилбертовата анализа на варијации, тој ја претставил со помош на крива конфигурација на жица со двата краја фиксни, тој покажал дека ќе биде најстабилна. Клајн бил ипресиониран, и го поканил Борн да поднесе теза на темата "Стабилноста на виткаат во рамнина и простор" – предмет близу и драг на Клајн – кој Клајн го договорил да биде предмет за престижна годишна награда од Факултетот за филозофија од страна на Универзитетот. Записите исто така може да се квалификуваат како докторси десертации. Борн одговорил со одбивање на понудата, применета математика не била неговата омилена област на студии. Клајн бил мнгоу навреден.
Клајн имал моќ да направи или да сруши академски кариери, па Борн се почувствувал приморен да влезе во борба за наградата. Бидејќи Клајн одбил да го надгледува него, Борн приредил за Карл Рунге да биде негов надгледувач. Волдемар Фогт и Карл Шварцшилд станале негови други испитувачи. Почнувајќи од својот труд, Борн развил равенки за условите за стабилност. Како што тој станал сè повеќе заинтересиран за темата, тој конструирал апарта којшто ќе можел да ги тестира неговите експериментални предвидувања. На 13 јуни 1906 година, ректорот најавил дека Роден ја добил наградата. Еден месец подоцна, тој го поминал неговото усно испитување и го добил својот докторат по математика со големи пофалби.
По дипломирањето, Борн бил должен да служи војска, која била одложена додека бил студент. Тој се нашол себеси регрутирани во германската армија, и испратени на Дрегунс 2 гарда "царицата Александра на Русија", кој бил стациониран во Берлин. Неговата служба била кратка, којшто бил разрешен откако добил напад на астма во јануари 1907 година, тогаш тој отпатувал во Англија, каде што тој бил приемен во Гонвил и Киис колеџ во Кембриџ и студирал физика шест месеци во лабораторија во Кевендиш под J.J. Томсон, Џорџ Сирл и Јосиф Лармор. Откако Борн се вратив во Германија, Армијата повторно го повикала и тој служел во елитаната I (Шлеска) оклопна коњаница "Големиот избирач", сè додека тој повторно медицински не бил испразнет по услуга на шест недели, потоа се вратил во Бреслау, каде што работел под надзор на Ото Лума и Ернст Прингсхајм, надевајки се дека ќе направи хабилитација во физика. Мала несреќа кои го вклучува експериментот на борн црно тело, пукната цевка за вода за ладење, а поплавена лабораторијата, доведеува до Лумар кажувајќи му дека тој никогаш нема да стане физичар.
Во 1905, Алберт Ајнштајн го објавил текстот за Електродинамика на подвижни тела за посебни релативност. Борн бил заинтригиран, и почнал да истражува на оваа тема. Тој бил уништен за да открие дека Минковски исто така го испитува специјалниот релативитет во иста насока, но кога тој му напишал писмо на Минковски за своите резултати, Минковскипобара од него да се врати во Гетинген и да направи хабилитација таму. Борн прифатил. Типлиц му помогнал на Борн ја исчеткал неговата матрица алгебра, со што тој ќе можел да работи со четири-димензионален простор матриците на Минковски се користеле во рамките на проектот на истиот да се усогласи со релативноста на електродинамика. Борн и Минковски се здружиле и нивната работа направил добар напредок, но Минковски ненадејно починал од воспаление на слепото црево, на 12 јануари 1909 година. Борн зборувал во името на студентите по математика на погребот.