cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Каменик
Стопанство
Бидејќи лежи во поле и земјиштето се наводнува, Каменик е многу богато село. Главни производи се овошје (праски и јаболка) и во помало количество жито. Делумно е развиено и краварството.
Население
Според Николаос Схинас („Οδοιπορικαί σημειώσεις Μακεδονίας, Ηπείρου, Νέας οροθετικής γραμμής και Θεσσαλίας“) во средината на 1880-тите години Каменик (Καμενίκη) имало 15 семејства христијани.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 220 жители Македонци. По податоци на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Каменик (Kamenik) имало 120 Македонци.
Во 1910 година во селото Каменик (Κάμενικ) имало 134 жители христијани и 11 муслимани.
Во 1920 година, Каменик било посочено со 8 македонски и 11 куќи на Роми-христијани.
Во пописот од 1913 година било забележано со 126 (од кои 71 маж и 55 жени ), а во 1920 година со 128 жители. Во 1924 година се населиле поголем број бегалски семејства (89 семејства со 396 доселеници), така што селото во 1928 година се зголемило на 516 жители, а во 1940 година на 722, од кои 290 Македонци, а останатите бегалци. Според пописот од 1951 година, селото имало 626 жители, во 1961 година 813, во 1971 година 786, во 1981 година 845, а во 1991 година 871 жител.
Во пописот спроведен во 2001 година, селото било попишано со 921 жител. Во најновиот спроведен попис од 2011 година во Грција, селото било забележано со 918 жители.
Самоуправа и политика
Селото припаѓа на општинската единица Вртикоп со седиште во истоимениот град, која припаѓа на поголемата општина Вртикоп, во округот Постол. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Каменик, во кој покрај селото Каменик влегуваат и селата Бања и Ново Село.
Седална коска
Седалната коска (os ischii) е сместена под бедрената коска и зад срамната коска, претставува дел од карличната коска и учествува во формирањето на масивниот коскен појас (карлица).
Зглобови
Седалната коска учествува во градбата на зглобот на колкот (articulatio coxae), го поврзува ацетабулумот од карличната коска со главата од бутната коска, спаѓа во топчести зглобови и се вршат сите движења на ногата.
Моето царство
Моето царство е вториот албум на групата Александар Македонски.
Издаден е во 1997 година и меѓу другите ги содржи песните „Ако ми дадеш“ и „Убав ден“, ппри што првата е преработка на истоимената песна од групата Бадмингтонс.
Ром (Мекленбург)
Ром (Rom) — општина во округот Лудвигслуст-Пархим, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Терморецептор
Терморецепторите се расфрлани низ кожата на животните
Ференц Казинци
Ференц Казинци (унгарски: Kazinczy Ferenc, - ) — унгарски поет, најнеуморниот агитатор на регенерацијата на унгарскиот јазик и литература на крајот од 18-ти и почетокот на 19 век. Неговото име денес е поврзано со Големата Јазична Реформа на 19 век, кога се исковуваат и возобновуваат илјадници зборови, кои му овозможуваат на унгарскиот јазик враќање на патот на индустриско-технолошкиот напредок и негово прогласување за службен јазик во Унгарија во 1844.
2008 во книжевноста
2008 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Ференц Казинци
Животопис
Бидејќи е инволвиран во демократскиот заговор на опатот Игнац Мартинович, Казинци е уапсен во 1794 година и осуден на смрт; набрзо, казната му е смалена на доживотен затвор. Сепак, пуштен е од затвор во 1801 година, по што набрзо се венча со Софија Терек, ќерка на неговиот претходен патрон, и се повлекува на еден мал имот кај Шефалом, во близина на Сатор-Ујели. Во 1828 активно учествува на конференциите кои имаат за задача да ја основаат Унгарската Академија, чијшто почесен прв член ќе стане токму тој.
Умира од колера во Шефалом.
Творештво
Казинци, иако поседува стилска префинетост, не може да се смета за моќен, оригинален мислител; неговата слава главно се заснова на неговите многубројни препеви, меѓу кои се истакнуваат оние на Лесинг, Гете, Виланд, Клопшток, Осијан, Ларошфуко, Мармонтел, Молиер, Метастазио, Шекспир, Кикерон, Анакреон и многу други. Исто така тој е и уредувач на делата на Бароши (Пешта, 1812, 8 тома) и на поетот Зрињи (1817, 2 тома), како и на песните на Габор Дајка (1813, 3 тома) и на Јожеф Киш (1815, 3 тома). Неговите собрани дела, во главно преводи, издадени се во Пешта, во периодот меѓу 1814 и 1816, во 9 тома. Неговите оригинални дела (Eredeti Munkái), во главно писма, се уредени од Јожеф Бајза и Ференц Толди и испечатени во Пешта, 1836-1845, во 5 тома. Неговите песни (Во денот на соединувањето), излегуваат во текот на 1858 и 1863 година.
Во 1873, неокласицистичка меморијална сала (мавзолеј) и гробница се изградени во Шефалом во негов спомен, според плановите на архитектот Миклош Иби. Денес тој припаѓа на музејот Ото Херман.
На истото место, се планира и градење на Музеј на Унгарскиот Јазик.
Уеркал-Овера
Уеркал-Овера — општина во покраината Алмерија, во автономната заедница Андалузија.
Демографија
Source: INE (Spain)
Чагатајски Ханат
Чагатајски ханат — монголски и туркиски ханат што ги опфаќал териториите под раководство на Чагатај Хан. Тој бил втор син на монголскиот Џингис Кан и негов наследник. Овој ханат бил еден од четирите наследни империи настанати од големото Монголско Царство.
Во 13 век, ханатот се протегал од Аму Дарја, до Алтајските планини па сѐ до денешна Монголија и НР Кина. Ханатот опстојувал од 1220-те години па сѐ до 17 век, иако западниот дел од ханатот бил изгубен во 1360 година. Пропаднал во 17 век.
Пинџур
Пинџур е зачинета мезе салата и најчесто се користи како летна храна. Најчесто се произведува во Македонија, Босна и Херцеговина и Србија.
Традиционалните состојки вклучуваат: модар патлиџан, домат, пиперка, кромид, лук, црн бибер, растително масло, шеќер и сол. Пинџурот е сличен на ајварот и лутеницата, но обично се додаваат модри патлиџани.
Создавањето на овој традиционален апетисан е прилично долг процес кој вклучува печење и пржење на состојките со часови, како и печење и лупење пиперки.
Црква „Св. Петка“ - Рамне
Света Петка (позната и како Света Параскева) — главна селска црква во поречкото село Рамне, Македонија.
Црквата се наоѓа на влезот во самото село, а околу нејзе се наоѓаат и селските гробишта.
Космос-2092
Космос-2092 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 8 август 1990 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 220 килограми. Космос-2092 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 114,0 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,5°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1413 км, а најмалото на 1407.
Подметнување (филм)
Подметнување Changeling е американски драма трилер – филм на Клинт Иствуд од 2008 год. Главните улоги ги играат: Анџелина Џоли, Гатлин Грифит, Ајми Рајан, Џон Малкович итн. Во 2008 година, филмот бил номиниран за наградата „Златна палма“ на Канскиот фестивал. Во 2009 година, филмот имал номинации за три награди „Оскар“ и две номинации за „Златен глобус“.
Синопсис
Дејството на филмот се одвива во Лос Ангелес, во 1928 година. Самохраната мајка Кристин Колинс (ја игра Џоли) се враќа од работа и дознава дека го нема деветгодишниот син Волтер (го игра Грифит). По неколкумесечна истрага, полицијата пронаоѓа едно дете во Илиноис, кое одговара на описот и кое кажува дека е нејзиниот син. Тогаш, се вклучуваат и медиумите, кои сакаат да ја разгласат приказната со среќен крај, но мајката тврди дека тоа не е нејзиниот син. Полицајците ја сметаат мајката за лажливка или за хистерична жена. Но, кога таа ќе му се придружи на еден свештеник (го игра Малкович) во критиката на работата на полицијата, државните служби се свртуваат против мајката. Во меѓувреме, на еден ранч, еден полицаец пронаоѓа имигрант од Канада со нерегулирани документи за престој. Тогаш, момчето од Канада ја соопштува застрашувачката приказна...
66то изданиеЗлатен Глобус
Најдобра главна глумица во драма (Анџелина Џоли)– номинирана
Најдобар саундтрак (Клинт Иствуд) – номиниран
81во издание Оскар
Најдобра глумица во главна улога (Анџелина Џоли) - номиниран
Најдобра кинематографија - номиниран
Најдобра уметничка режија - номиниран
Дванаесет големи празници
Воскресението Христово е најголем празник, уште и нарекуван „празник над празниците“. Покрај него, постојат и други празници кои се од големо значење во православната црква, наречени дванаесет големи празници.
Осум големи празници во чест на Исус Христос и четири големи празници во чест на Богородица ги сочичнуваат дванаесетте големи празници:
NGC 1164
NGC 1164 — спирална галаксија во соѕвездието Персеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 18 септември 1828 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1164 е од видот SBab. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 1164 има привидни димензии од 1,3' х 1,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 1 м 59,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 42° 35' 8". Положбениот агол на објектот е во износ од 145°.
Други поделби
Проучување на NGC 1164 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 11441. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 63; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2855. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1618.
NGC 3080
NGC 3080 — спирална галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3080 се споменува и како UGC 5372, MCG 2-26-15, MK 1243, CGCG 64-25.
Откривање
Објектот е откриен на 1 април 1794 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 59 м 55,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 13° 2' 39". Положбениот агол на објектот е во износ од 69°.
Други поделби
Проучување на NGC 3080 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 28910. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 189; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 835. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 74.
Филмови од Кинематичкиот Универзум на Марвел
Филмовите од Кинематичкиот Универзум на Марвел се серија суперхеројски филмови засновани врз ликовите што се појавуваат во стриповите на Marvel Comics и во продукцијата на Marvel Studios. Како што се случува во универзумот на стрипови Марвел, филмовите кои припаѓаат на овој серијал ги споделуваат локациите и некои ликови, како и некои елементи од заплетот кои се заедничка нишка помеѓу нив. КУМ филмовите се во производство од 2006 година; дистрибуирани се 23 филмови, а други 14 се во различни фази на развојот. Филмовите на КУМ добија позитивна критика и заработија над 22,5 милијарди американски долари ширум светот, што го прави најпрофитабилниот серијал во историјата на филмот.
Првиот филм беше Ајрон Мен (2008), дистрибуиран од Paramount Pictures, кој исто така дистрибуираше Ајрон Мен 2 (2010), Тор (2011) и Капетан Америка - Првиот Одмаздник (2011), додека Неверојатниот Хулк (2008) беше дистрибуиран од Universal Studios. Започнувајќи со Одмаздници (2012), последниот филм во “Првата фаза", филмовите на серјалот ги дистрибуира Walt Disney Studios Motion Pictures, со исклучок на филмовите од „Спајдермен“, дистрибуирани од Sony Pictures Entertainment. „Втора фаза“ е составена од Ајрон Мен 3 (2013), Тор: Темниот Свет (2013), Каптеин Америка - Зимски Војник (2014), Чувари на Галаксијата (2014), Одмаздници: Ерата на Ултрон (2015) и Ент-Мен (2015).
Црната Вдовица and Бессмртниците се предвидени за четвртата фаза во 2020 година, Шанг-Чи и Легендата на десетте прстени, Доктор Стреинѓ во мултивселената на лудилото, нов филм на Спајдермен и Тор: Лубов и Громови се предвидени во 2021 година. Црниот Пантер II (2022) е во развој, а се очекуваат уште три филмови за 2022 година и четири во 2023 година за кои сè уште нема податоци
Блејд
На конференцијата на стрипот „Сан Диего“ Стрип-Кон 2019 беше изјавено дека се развива филм за ликот со истото име, кој ќе го глуми Махершала Али.
Чувари на Галаксијата 3
Филмот беше најавен април 2016 година, а во април 2017 година Џејмс Ган објави дека се вратил за да го напише и режира филмот. Во јули 2018 година Гун беше отпуштен, со продукцијата на филмот која беше суспендиран и немаше да продолжи пред 2021 година, со Џејмс Ган кој се врати само како режисер.
Ент-Мен 3
Во ноември 2019 година беше најавено дека Пејтон Рид ќе режира трет филм за ликот.
Фантастична четворка
На конференцијата „Сан Диего“-Кон 2019 беше најавено дека е во план филм за Фантастична четворка.
X-Men
На конференцијата „Сан Диего“ Стрип-Кон 2019 беше најавено дека во развој е филм X-Men.
Deadpool 3
Во декември 2019 година Рајан Рејнолдс објави дека е во развој трет трет филм на „Deadpool“.
Временска рамка на филмовите
Подолу е списокот на филмови по временскатара рамка на раскажаните приказни, ажурирани до 2020 година:
Јагуар
Јагуар — голема мачка од родот пантери. Ова е единственото животно од родот пантери кое живее во Америка. Јагуарот е трета најголема мачка, зад тигарот и лавот, и најголема и најмоќна мачка во западната полутопка. Денешната распространетост на јагуарот се протега од Мексико преку поголемиот дел на Средна Америка, до Парагвај и северна Аргентина. Освен една позната популација во Аризона (југозападно од Тускон), оваа голема мачка изумрела во САД за време на раните 1900-ти. Сепак постои голема можност ненабљудувани популации на јагуар да живеат во јужна Аризона, Ново Мексико па дури и Тексас.
Јагуарот може да се види во Зоолошката градина во Скопје. Оваа дамчеста мачка физички доста е слична со леопардот, иако најчесто е поголема. По однесувањето и живеалиштето многу е поблиска до тигарот. Омилено живеалиште на јагуарот се густите дождовни шуми, но го среќаваме и во многу други шумски и отворени животни средини. Секогаш живее во близина на вода, и како тигарот, е една од ретките мачки кои уживаат во пливањето. Јагуарот е самотно животно, грабливец кој напаѓа од заседа и опортунист во поглед на избирање на пленот. Овие животни се и познати врховни грабливци кои играат голема улога во стабилизирање на екосистемите и регулирање на бројноста на популациите на нивниот плен. Јагуарот има развиено исклучително моќен загриз, дури и во споредба со останатите мачки. Ова му овозможува да го крши оклопот на некои рептили и да употребува специфичен метод на убивање – тој директно го загризува черепот на пленот со што нанесува фатален удар на мозокот. Јагуарот е речиси загрозен вид чија бројност полека опаѓа. Главна закана претставува уништувањето на природното живеалиште, како и раздвојување на популациите. Иако меѓународната трговија со јагуари или нивни делови е забранета, оваа голема мачка сè уште е убивана од луѓето, најчесто од страна на ранчери и фармери од Јужна Америка. Територијата на распространетост иако е намалена сепак останува доста голема. Јагуарот е значаен дел од митологијата на бројни староседелски американски култури, вклучувајќи ги и оние на Маите и Ацтеките.
Потекло на поимот
Зборот јагуар најверојатно доаѓа од туписко-гваранските јазици, преку португалскиот jaguar. Тупијскиот збор јагуара („ѕвер“, понекогаш преведуван и како „куче“ ) се употребува за било кое месојадно животно. Карактеристичниот збор за јагуар бил јагуарете, со наставката –ете кој значи „вистински“. Неговото таксономско име Panthera onca доаѓа од латинското Panthera кое пак потекнува од грчкиот збор за леопард πάνθηρ. Можно е да има и потекло од санскрит, од pundarikam што значи „тигар“. Onca е од потугалскиот и шпанскиот збор onça, што значи унца. Во многу земји во Средна и Јужна Америка, јагуарот е нарекуван el tigre („тигар“).
Таксономија
Јагуарот е единствениот преживеан член на родот Panthera кој го среќаваме во Новиот Свет. ДНК анализи покажуваат дека лавот, тигарот, леопардот, јагуарот, снежниот леопард и облачниот леопард имаат заеднички предок кој живеел пред 6-10 милиони години. Фосилните остатоци укажуваат на одвојување на Panthera пред само 2-3,8 милиони години. Филогенетските истражувања покажале дека облачниот леопард е базичниот вид на ова потсемејство. Позициите на останатите видови се разликуваат според различни истражувања, па нивната позиција сè уште не е целосно разјаснета. Многу истражувања го сместуваат снежниот леопард во родот Пантери , меѓутоа сè уште нема консензус дали неговото научно име треба да остане Uncia uncia или треба да биде префрлен како Panthera uncia. Базирајќи се на морфолошки докази, британскиот зоолог Реџиналд Покок (Reginald Pocock) заклучил дека јагуарот е најблизок со леопардот. Сепак, ДНК доказите од истражувањата се неубедливи па неговата позиција меѓу останатите видови доста варира. Фосили од изумрени видови од родот пантери како европскиот јагуар (Panthera gombaszoegensis) и американскиот лав (Panthera atrox) имаат одлики кои се заеднички за лавот и за јагуарот. Анализи на јагуаровата митохондриална ДНК почетокот на лозата на овој вид го поставиле пред помеѓу 280 000 и 510 000 години, што е подоцно отколку што укажуваат фосилните остатоци.
Подвидови
Последното таксономско претставување на подвидовите на јагуарот било направено од Покок во 1939 година. Базирајќи се на географското потекло и морфологијата на черепот, тој предложил 8 подвида. Сепак, тој немал доволен број на примероци за да може критички да ги проценува сите подвидови, па и самиот изјавил дека се сомнева во статусот на некои од нив. Подоцнежни анализи укажале на постоење на само три подвида. Скорешните истражувања исто така не успеале да соберат доволно докази за добро дефинирани подвидови. Ларсон во 1997 година ги проучувал морфолошките варијации кај јагуарот и покажал дека има клинална север-југ варијација, но дека предложените подвидови се повеќе отколку што има разлики меѓунив. Генетските истражувања предводени од Еизирик во 2001 година потврдиле дека нема прецизна структура за географски подвидови, иако пронашле некои поголеми георгафски бариери како реката Амазон која ја ограничила размената на гени помеѓу различни популации. Подвидовите предложени од Покок сè уште се набројувани при описот на јагуарот. Групирани се во три подвида.
Социјална активност
Како и повеќето мачки, и јагуарот е самотно животно. Возрасните единки се среќаваат само за време на парењето (иако ретко сепак забележани се и други форми на социјално однесување ). Териториите на женките се со големина од 25 до 40 квадратни километри и често се препокриваат. Сепак единките се избегнуваат едни со други. Териториите на мажјаците се речиси двојно поголеми и никогаш не се препокриваат. Означени се со траги од гребење, урина и фекалии. Јагуарот и останатите членови на големи мачки се способни за рикање. Рикањето го користат за застрашување на противниците при бранење на територијата или при парењето, како и за меѓусебно комуницирање. Рикањето на јагуарите често наликува на репетитивно кашлање, но можат и да мјаукаат. Борбите за партнер се многу ретки, и дури и во дивината забележано е однесување со кое се избегнува агресивност. Кога се случуваат борби, најчесто се поради територија. Јагуарот често се опишува како ноќно животно, меѓутоа тој всушност има крепускуларна активност (активен е за време на самрак и на зора). И двата пола ловат, но сепак мажјаците секојдневно поминуваат поголеми растојанија. Јагуарот лови и преку ден доколку му се пружи шанса и важи за доста енергична мачка активно поминувајќи 50-60 % од времето.
Распространетост и живеалиште
Јагуарот го има во фосилните остатоци веќе 2 милиони години и станал американска мачка поминувајќи го Беринговиот копнен мост за време на плеистоценот. Директен предок на денешните животни се смета Panthera onca augusta, кој бил поголем од денешните мачки. Денешната распространетост на јагуарот се протега од Мексико, преку Средна Америка до јужна Америка, вклучувајќи голем дел од амазонски Бразил. Земјите кои припаѓаат на овие територии на распространетост се Аргентина, Белиз, Боливија, Бразил, Колумбија, Костарика, Еквадор, Француска Гвајана, Гватемала, Гвајана, Хондурас, Мексико, Никарагва, Панама, Парагвај, Перу, Суринам, САД и Венецуела. Јагуарот е изумрен во Уругвај и Ел Салвадор. Вклученоста на САД во териториите на распространетост на јагуарот се должи на повремени набљудувања во југозападот, поточно во Аризона, Ново Мексико и Тексас. Во раните 1900-ти, јагуарот бил присутен до Гранд кањон на север и до Јужна Каролина на запад. Јагуарот во САД спаѓа во заштитени видови. Во 2004 година, група истражувачи документирале и фотографирале јагуари во јужните делови во Аризона. За да напредува оваа популација потребна е заштита од убивање, пристапност на плен и врска со мексиканските популации. На 25 февруари 2009 година бил фатен јагуар во Тускон, Аризона. Му бил ставен радио преносник а потоа бил пуштен во дивината. Подоцна било потврдено дека тоа бил истиот мажјак (познат како Мачо Б) кој бил фотографиран во 2004 година, и се смета дека е најстар јагуар во дивината (со возраст од околу 15 години). На 2 март 2009 година, Мачо Б, единствениот јагуар забележан во САД во последната деценија e фатен и еутанизиран откако било откриено дека страда од нефункционалност на бубрезите. Некои експерти сметаат дека оваа болест се јавила како последица на стрес поради многу бројните заробувања. Смртта на Мачо Б е сериозен удар за закрепнувањето на популацијата во САД. Распространетоста на овој вид во минатото опфаќала голем дел од јужната половина на САД, а на југ покривала многу поголем дел од Јужна Америка. Всушност северниот дел на денешната распространетост е скратен 1000 километри на север, а јужниот околу 2000 километри. Фосили од јагуари кои датираат од пред 40 000-11 500 години се пронајдени во САД, дури до Мисури. Фосилните остатоци ги покажуваат јагуарите тешки и до 190 килограми, многу поголеми од денешните примероци на овој вид. Живеалиштето на јагуарите се дождовните шуми во јужна и Средна Америка, отворени, повремено поплавувани мочуришта и суви пасишта. Сепак јагуарите најмногу претпочитаат густи шуми. Најретко населени се сувите региони како аргентинската пампа, неплодните региони во Мексико и југозападниот дел на САД. Оваа мачка ги населува тропските, суптропските и листопадните шуми. Живеалиштата на јагуарите често се наоѓаат покрај реки, мочуришта и густи дождовни шуми. Живеат и до 3800 метри надморска височина, но најчесто ги избегнуваат планините и не ги населуваат високите делови во централно Мексико и Андите.
Заштитен статус
Популациите на јагуар во моментот се во опаѓање. Овој вид се смета за речиси загрозен вид од Меѓународниот сојуз за заштита на природата, што значи се смета дека во блиска иднина постои можност да стане загрозен вид. За време на 1960-тите забележан е значителен пад на бројноста, поради 15 000 кожи од јагуар кои годишно биле извезувани од бразилска амазонија сè до 1973 кога со Вашингтонскиот договор за заштита на видовите била забранета трговијата. Деталните анализи на Wildlife Conservation Society откриле дека јагуарот изгубил 37 % од неговата историска распространетост и неговата состојба е непозната во дополнителни 18 %. Сепак, веројатноста за преживување е голема во околу 70 % од териториите, поточно во амазонскиот басен и соседните Гран Чако и Пантанал. Најголемо влијание на јагуарот има уништувањето на шумите, зголемувањето на кометицијата за храна со човекот, ловот, ураганите во северните делови на неговата распространетост и однесувањетоа на фармерите кои го убиваат доколку ја нападне стоката. Спремноста за убивање стока ги натерала фармерите да најмат ловци на јагуари кои ги убиваат овие животни штом ги забележат. Јагуарот е заштитен со Апендикс 1 според CITES – секоја меѓународна трговија со јагуари или нивни делови е забранета. Ловот на јагуари е забранет во Аргентина, Белиз, Колумбија, Француска Гвајана, Хондурас, Никарагва, Панама, Парагвај, Суринам, САД, Уругвај и Венецуела. Ловот е ограничен на „проблематични единки“ во Бразил, Костарика, Гватемала, Мексико и Перу, додека во Боливија сѐ уште е дозволено спортско ловење на јагуари. Видот нема никаква легална заштита во Еквадор и Гвајана. Денешните напори за зачувување на видот се фокусирани на обучување на фармерите и промовирање на екотуризам. Јагуарот е дефиниран како „вид чадор“ – вид кој има голема распространетост и широк спектар на живеалишта, така што кога е заштитен, влијае и врз поставување заштита на други видови до помала распространетост. Организациите за заштита се фокусираат на обезбедување на поврзани живеалишта на јагуарите, знаејќи дека тоа ќе помогне и на други видови. Поради непристапноста до терените на кои живее јагуарот, проценувањето на популациите е прилично тешко. Во 1991, во Белиз биле проценети помеѓу 600 – 1000 единки. Една година претходно во резерватот Калакмул во Мексико, а 4000 квадратни километри било проценето дека живеат 125-180 единки, со дополнителни 350 во државата Чијапас. Соседниот резерват Маја во Гватемала, на површина од 15 000 км2 содржи 465-550 јагуари. Во 2003 и 2004 година со употреба на GPS телеметрија, евидентирани се 6-7 јагуари на 100 квадратни километри во критичниот регион Пантанал, споредено со 10-11 при употреба на традиционалните методи. Ова покажува дека најупотребуваниот метод за проценка можно е да го зголемува вистинскиот број на единки.
Предколумбовска Америка
Во предколумбовска Средна и Јужна Америка, јагуарот бил симбол на моќ и сила. Меѓу андските култури, јагуарскиот култ бил раширен од раната Чавин култура и бил прифатен во поголемиот дел од денешната територија на Перу до 900 година пне. Подоцнежната Мочика култура од северно Перу го употребувала јагуарот како симбол за моќ на нивните керамики. Во Мезоамерика, Олмеците (рана и влијателна култура која била развиена речиси во истиот период како и Чавин) развила посебен „човек-јагуар“ мотив на скулптури и фигурини, претставувајќи стилизирани јагуари или луѓе со јагуарски одлики. Во подоцнежната Маја цивилизација се сметало дека јагуарот ја олеснува комуникацијата помеѓу живите и мртвите и дека го заштитува кралското семејство. Маите ги гледале овие моќни мачки како нивни придружници во спиритуалниот свет. Цивилизацијата на Ацтеките исто така го гледала јагуарот како претставник на владетелите и воините. Ацтеките формирале и елитна воена единица позната под името „јагуарски витези“. Во митологијата на Ацтеките, јагуарот се сметал за тотем на моќното божество Тезкатлипока.
Национално животно на Бразил
Јагуарот е национален симбол на Бразил. Јагуарот имал колемо значење во Бразил, каде индијанците ја користеле неговата маст. Верувале дека ќе им даде сила, и дека има магична моќ. Маста била и мачкана на телата на млади момчиња за да ги направи силни и да ги заштити од зло.
Денешна култура
Јагуарот е и национално животно на Гвајана и се наоѓа на нејзиниот грб. Исто така, „Јагуар“ е име на луксузната марка автомобили Jaguar.
Наводи
__ИНДЕКС__
Мал шарен клукајдрвец
Малиот шарен клукајдрвец (Dendrocopos minor) е член на семејството клукајдрвци (Picidae). Малиот клукајдрвец е населен во палеарктичкиот регион, но само некои подвидови се познати. Го има во Македонија.
Опис
Заради неговата мала големина и неговата навика да поминува голем дел од времето во крошните на високите дрва во шумите и парковите, овој мал клукајдрвец е често незабележан, но ако е забележан на трупец може да биде идентификуван преку неговите широки шари на крилјата и линии низ долниот дел на грбот.
Maшките клукајдрвци имаат светлоцрвена круна, кафеаво чело, црна лента над очите, и друга од почетокот на клунот до вратот. Тилот и горниот дел од грбот му се црни, но долниот дел на грбот е измешан со црно и бело. На крилјата има пошироки и повидливи линии, а на пердувите од надворешната страна на опашката се измешани. Долите делови се бели со ленти на слабиите. Клуновите и нозете се темносиви.
Кај женските клукајдрвци круната е бела, но младите птици и од двата пола имаат повеќе или помалку црвеникаво на главата. Нема поголеми сезонски промени.
Живеалиште и поведение
Нивните навики се многу слични со тие на големиот шарен клукајдрвец, и имаат ист мал и набит изглед, речиси триаголен, кога скокаат од дрво на дрво. Неговиот глас е како повторено "киик", гласно за една мала птица, и неговото вибрирачко брборење е поистакнато отколку тоа на останатите поголеми видови. Оваа замена за песна може да биде слушната цело време, но најчесто кога додворувањето почнува во почетокот на годината.
Неговата исхрана составена од инсекти е слична на таа на големиот шарен клукајдрвец. Кога лови ларви во дрвата тие се ронат во скапаното дрво, и ѓубрето на подножјето на дрвото е често првата индикација дека инсектите ги напаѓаат погорните гранки. Од есен до пролет малиот шарен клукајдрвец најчесто лови инсекти, ларви кои живеат во дрва, а се храни и со тенки мртви гранки во живи дрва. Низ сезоната за парење, инсектите кои живет на површината од зеленилото и кората на дрвата сочинуваат зголемен износ на исхрана. Новороденчињата во главно се хранат со инсекти од површината, како и мушички и ларви. Ноќе спијат во стари дупки.
Гнездо од изронети ларви е често показател дека таму има дупка со новороденчиња, бидејќи возрасните не ги носат со себе кога клукаат. Дупката е највообичаено на значителна висина од земјата и може да биде на висина од 9 или 10 метри. Тоа е помала дупка за разлика од таа на големиот шарен клукајдрвец, со пречник од 2 до 5 см. Оската варира, дупката на гнездото е често 30 см под влезот. 5-8 убаво полирани бели јајца се снесуваат врз пилевина и ронки во доцната половина на мај, и дозволено е само едно легло. И двата родители лежат врз јајцата. Повремено стара или природна пилевина се употребува или додава. Малиот шарен клукајдрвец е најчесто постојан жител, но понекогаш може да биде и само посетител. Чести се годишни варијации на популацијата. Зимските температури можат да покажат директен ефект врз преживувањето на малиот шарен клукајдрвец, додека временските услови за време на пролет имаат индиректен ефект на парењето заради изобилството од храна.
Принцеза Аугуста Вилхелмин од Хесен-Дармштат
Принцеза Аугуста Вилхелмин од Хесен-Дармштад (германски: Marie Auguste Wilhelmine von Hessen-Darmstadt) (14 април 1765 година-30 март 1796 година) — војвотка, сопруга на војводата на Цвајбрикен Максимилијан, и мајката на кралот Лудвиг I од Баварија.
Биографија
Аугуста Вилхелмин е родена во Дармштат, четврта ќерка и деветто дете на принцот Џорџ Вилијам од Хесе-Дармштат (втор син на Луј VIII, Лендгрејв од Хесен-Дармштат) и грофицата Марија Луиз Албертин од Лајнинген-Фалкенбург-Дагсбург.
Брак со Максимилијан
На 30 септември 1785 година, во Дармштат, Аугуста Вилхелмин се омажи за Максимилијан, грофот Палатин од Цвајбрикен (подоцна крал Максимилијан I Јосиф). Максимилијан бил офицер во француската војска стационирана во Стразбур, но парот исто така често го посетувал Париз.
Во 1789 година, полкот на Максимилијан се побунил и тој и Аугуста побегнале во домот на нејзините родители во Дармштат. Во следните пет години, тие живееле претежно во соседниот град Манхајм. Во декември 1794 година, француската војска го нападнала Манхајм, а Аугуста била приморана да избега од градот, бидејки нејзиниот дом бил гранатиран од француската артилерија.
Деца
Таа имала пет деца:
Ром (појаснување)
Ром, исто така, може да се однесува на:
Црква Пресвета Богородица (Минск)
Црквата Пресвета Богородица (белоруски: Архікафедральны касцёл Імя Найсвяцейшай Дзевы Марыі) е црква која се наоѓа во Минск, Белорусија и спаѓа во склопот на Римокатоличката црква. Катедралата била изградена во 1710 година како црква на Исусовото општество. Во 1793 година, кога Русија ја зазела Белорусија, таа паднала под раководство на руската црква. Во 1797 година била опожарена, во 1917 реновирана. Но веднаш со доаѓањето на комунизмот, црквата била затворена. Vо 1997 година била повторно реновирана од страна на Римокатоличката црква.
Горен Таунус (округ)
Горен Таунус (герм. Hochtaunuskreis) — округ во средишниот дел на покраината Хесен, Германија и претставува дел од метрополскиот регион Рајна-Мајна. Се граничи со окрузите Лана-Дил, Ветерау, неврзаниот град Франкфурт, Мајна-Таунус, Рајнгау-Таунус и Лимбург-Вајлбург.
Горен Таунус и Штарнберг редовно се натпреваруваат за титулата „најбогат округ во Германија“.
Историја
Округот е создаден во 1972 г. со спојување на дотогашните окрузи Обертаунус и Узинген.
Географија
Географски, округот се простира низ планинскиот венец Таунус. Највисоката точка на венецот е врвот Голем Фелдберг (881 м), кој исто така му припаѓа на округот. Најниска точка е Горен Ерленбах (130 м). Богатите места во густо населениот јужен дел на округот влегуваат во поширокото подрачје на градот Франкфурт.
Космос-2093
Космос-2093 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 8 август 1990 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 220 килограми. Космос-2093 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 113,9 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,5°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1413 км, а најмалото на 1400.
Град (Катраница)
Град (Γκρατ, Γκραντ) — средновековна тврдина на планината Каракамен над селото Катраница во Кајларско, Егејска Македонија.
Опис
Тврдината е сместена на рид североисточно од Катраница. Во северното подножје тече истоимената река Град (Граматиковска Река) во клисура меѓу Град на југ и Курбан (835 м) на север. Има две кули кои чуваат тесен премин од Вија Егнација до Еордеја и служел како збег за жителите. Втората крепосна линија се утврдувањата кај Крмишта, а третата кај Учини. Зафаќа површина од 50 хектари.
Соск
Истакнатиот македонски археолог Томо Томоски ја поистоветува оваа тврдина со средновековниот град Соск.
Шпорниц
Шпорниц (Spornitz) — општина во округот Лудвигслуст-Пархим, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Црква „Св. Атанасиј“ - Чирак (1500)
Свети Атанасиј (Αγίου Αθανασίου) — доцносредновековна црква во селото Чирак, Гребенско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Шишанско-сачишката епархија на Цариградската патријаршија.
Црквата е изградена околу 1500 г. како храм на тогашното село Мелидоништа. Претставува мал храм сместен на 300 м јужно од главната селска црква, истоимената „Св. Атанасиј“ од 1750 г.
Во 2006 г. храмот е реставриран.
Малтешка црква (Виена)
Малтешката црква (германски : Malteserkirche), односно црква '''Св. Јован Крстител' (гер.: Kirche des Heiligen Johannes des Täufers'') е црква која се наоѓа во Виена, Австрија. Црквата е основана од страна на витешкиот ред болничари. Првата црква била изградена во 1217 година, а денешната во 15 век. Во 1806 година истата била реновирана. Во време на првата светска војна била оштетена а по војните била повторно реновирана.
Нобелова награда за физиологија или медицина
Нобелова награда за физиологија или медицина (Nobelpriset i fysiologi eller medicin) — годишна награда што ја доделува Кралската академија на науките на научници од различни области на медицината. Таа е една од петте Нобелови награди што ја основал во 1895 година пронаоѓачот на динамитот, шведскиот физичар Алфред Нобел (1833 - 1896). Останатите награди се: Нобелова награда за физика, Нобелова награда за хемија, Нобелова награда за литература, Нобелова награда за мир и Нобелова награда за економија.
Според тестаментот на Нобел, наградата се исплатува од средствата на фондацијата „Нобел“, а ја доделува комитет од пет члена кои ги избира Кралската академија на науките. Првата Нобелова награда за медицина е доделена во 1901 година на Емил Адолф вон Бехринг, од Германија.
Наградата се доделува во Стокхолм на годишна церемонија на 10 декември, годишница од смртта на Нобел.
Цармариново
Цармариново или Црно Мариново (Μαρίνα, Марина; до 1926 година: Σερμαρίνοβο, Сермариново, Σερμορίνοβο, Сермориново; книжевно: Σερμορίνοβον, Сермориновон ) — село во Воденско, Егејска Македонија, дел од денешната Општина Негуш, во Централна Македонија, Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на осум километри североисточно од градот Негуш и 10 километри југозападно од Вртикоп, на надморска височина од 140 метри.
Сместено е во областа Сланица, на североисточните падини на планината Каракамен (Негуш Планина или Дурла). Во селото се наоѓа и Цармариновскиот манастир „Преображение Христово“, кој влегува во Воденската митрополија.
Историја
Во 1923 година во селото биле населени Грци, бегалци од Турција. Во 1928 година, Цармариново претставувало мешана населба со 65 бегалски семејства со вкупно 270 жители.
Селото Цармариново, како и другите околни села, до 1924 година било населено исклучително со македонско население.
Во 1926 година, селото било преименувано во Марина (Μαρίνα).
Во книгата „Населените места во Егејска Македонија“, се наведува дека и денес во селото поголем дел од населението е македонско, а околу една третина потомци на грчките бегалци.
Стопанство
Селото е прилично богато, бидејќи се наоѓа во самото поле, а дел од обработливата почва се наводнува и дава високи приноси. Главен производ е овошјето, а се сее и пченица. Делумно е развиено и сточарството.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година во Цар-Мариново (Црно Мариново) живееле 400 Македонци. По податоци на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Цармариново имало 208 Македонци.
Во пописот спроведен во 2001 година, селото било попишано со 1.076 жители. Во најновиот спроведен попис од 2011 година во Грција, селото било забележано со 1.042 жители.
Самоуправа и политика
Селото припаѓа на општинската единица Антемија со седиште во селото Копаново, која припаѓа на поголемата општина Негуш, во округот Иматија. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Цармариново, во кој покрај Цармариново влегува и селото Фетица.
Емили Бронте
Емили Џејн Бронте (Emily Jane Brontë) (родена - починала;  била Англиска писателка поетеса, запаметена по нејзиниот единствен роман, Оркански височини кое денес спаѓа во класичните дела на англиската литература. Пишувала под псевдонимот Елис Бел (Ellis Bell).
Ран живот и образование
Емили е родена на 30 јули 1818 година во селото Торнтон, во Северна Англија а нејзини родители биле Марија Бранвел и Патрик Бронте. Таа е помлада сестра на Шарлот Бронте и е петта од шесте деца, невклучувајќи ги и двете постари сестри, Марија и Елизабет, кои пчинале уште како деца. Во 1820 година, набрзо по раѓањето на Ен, семејството се преселило во Хаворт, каде Патрик работел како свештеник, место каде што децата го развиле нивниот талент за пишување.
По смртта на нивната мајка во септември 1821, сестрите Марија, Елизабет и Шарлот биле пратени во училиштето Clergy Daughters, каде се соочувале со малтретирања кои подоцна Шарлот ги опишува во Џејн Ер. На шест годишна возраст Емили им се придружила на сестрите во школото, но за краток период. Кога епидемија на тифус го зафатила училиштето, се заразиле и Марија и Елизабет. Марија, која можеби имала и туберколоза, била пратена дома и таму починала. Во јуни 1825 година, Емили заедно со Шарлот и Елизабет биле избркани од училиштето и Елизабет починала бргу по нивното враќање дома.
Подоцна, децата биле образувани дома од нивниот татко и нивната тетка, Елизабет Бранвел. Нивниот татко бил многу строг и преку ден работел во својата канцеларија додека децата седеле тивко во друга соба. Емили и нејзините сестри имале пристап до голем спектар на книги, меќу кои и нејзините омилени на Волтер Скот, Бајрон, Шели и списанието Блеквуд.
Во нивното слободно време, децата почнале да пишуваат приказни инспирирани од кутија со играчки војници, што Бранвел ја добил како подарок, и приказни за измислени светови што биле чести во нивните приказни и авантурите на војводата од Велингтон и неговите синови Чарлс и Артур Велесли. Малку од делата на Емили се зачувани од овој период. На седумнаесет години Емили почнала да го посетува училиштето за девојки Роу Хеад, каде што Шарлот работела како учителка, но останала само неколку месеци поради премолема носталгија за нивниот дом. Во тој период, целта на девојките била да стекнат доволно образование за да можат да отворат нивно училиште.
Во септември 1838 година, Емили, на дваесет годишна возраст работела како учителка во училиштето Ло Хил во Халифакс. Како резултат на 17-часовното работно време, нејзиното здравје се влошило и во април 1839 година се вратила дома. Таму и останала и го поминувала времето работејќи низ куќата и предавала во неделното училиште. Самата го научила германскиот јазик од книги и свирела на пијано.
Полнолетство
Во 1842 година, Емили и Шарлот заминале за Брисел, каде учеле во академијата за девојчиња, која била под раководство на Константин Хегер. Тие планирале токму таму да го подобрат нивното знаење на француски и германски јазик пред да го отворат нивното училиште. Од тој период се зачувани девет есеи на Емили напишани на француски јазик. Двете сестри биле посветени на нивното образивание и на крајот се стекнале со толкаво познавање на францускиот јазик што господин Хегер им предложил да останат уште шест месеци и на Шарлот и предложил да предава англиски јазик, а Емили, музика. Но, по веста за смртта на нивната тетка, морале да се вратат дома и иако се обиделе да отворат нивно училиште, немале доволно ученици за таа цел.
Карактер
Поради нејзината затвореност и малкуте информации за нејзиниот живот, Емили Бронте претставува мистерија за биографите. Дури и немала други пријатели освен тие од нејзиното семејство и главен извор за информации за нејзиниот живот е нејзината постара сестра, Шарлот. Несоцијалноста на Емили и нејзината срамежливост биле забележани многупати. Според Норма Крендал, нејзината човечност обично се согледувала од нејзината љубов кон природата и животните. Низ годините, љубовта на Емили кон природата била предмет на многу анегдоти. Во еден весник од 31ви декември пишува дека најинтимните врски на Емили биле токму оние со птиците и животните и од нејзините прошетки, таа често се враќала со зајак во рацете, на кој му се обраќала како да ја разбира. И следната анегдота е исто така поврзана: Еднаш била касната од бесно куче на кое му понудила вода. Не кажала за тоа на никому и самата го изгорела каснтатото место со маша и никој не знаел сè додека, неколку недели подоцна, не ја забележале лузната.
Во Кралици на литературата од викторијанското доба (1886), Ева Хоуп го опишува карактерот на Емили како „чудна мешавина од срамежливост и спартанска храброст“ и вели „ таа била премногу срамежлива, но до изненадувачки степен, и физички храбра“. Сакала неколку луѓе, но со голема нежност и посветеност и била разбирлива кон неуспесите на другите и умеела да простува. Но била строга кон себе и ни за момент не дозволувала да се оттргне од она што го сметала за своја должнот.
Оркански височини
Оркански височини првпат била објавена во Лондон во 1847 година, појавувајќи се заедно со книгата на Ен, Агнес Греј, под псевдонимот Елис Бел. Името на Емили се појавило дури во печатените копии во 1850 година. Иновативната структура на романот ги оставила критичарите збунети. Насилството и страста во романот ги натерале читателите од викторијанското доба да помислат дека романот е напишан од маж. Според Џулиет Гардинер, „живописната сексуална страст и моќта на пишаните зборови и слики ги импресионирале и збудалеле критичарите“. Иако на почетокот романот добил мешани критики и бил често осудуван за описите на неморалната страст, книгата станала англиска литературна класика.
Иако писмо од нејзиниот издавач иницира дека Емили го започнала нејзиниот втор роман, ракописот никогаш не е пронајден. Можеби Емили или пак некој член од нејзиното семејство го уништиле ракописот или пак Емили била премногу болна да го доврши романот. Што и да се случило, никогаш не е пронајден ракопис за втор роман на Емили.
Смрт
Здравствената состојба на Емили, како и на нејзините сестри, била отежнета од локалната клима, несанитарните услови во нивниот дом и загадениот извор на вода што доаѓал од црковните гробишта. За време на погребот на нејзиниот брат в осептември 1848 година, добила настинка што подоцна преминала во туберколоза. Иако нејзиното здравје полека се влошувало, таа одбивала медицинска помош и лекови. Шарлот, стравувајќи ја сестра си, утрото на 19ти декември 1848 напишала: Секој ден станува се послаба. Докторот прати лекови, но таа не сака да ги пие. До сега немам поминато низ вакви тешки моменти. Се молам за Божја помош за сите нас. Напладне, состојбата на Емили се влошила и можела само да шепоти. Нејзините последни зборови до Шарлот биле да повика лекар, но било предоцна. Починала истиот ден, во 2 часот попладне. Била толку слаба што нејзиниот ковчег бил широк само 40 сантиметри. Нејзиното тело почива во црквата Св. Михаил во Хаворт, Западен Јоркшир во Англија. Емили не доживеала да го види успехот на нејзиниот единствен роман бидејќи починала само една година по неговото издавање, на триесет годишна возраст.
Вормс
Вормс (германски: Worms) — град во југоисточниот дел на сојузната германската држава Рајнска област-Пфалц на западниот брег на Рајна. Денес има околу 82.000 жители.