cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хомеотермија
Недостатоци
Бидејќи многу хомеотермички животни користат ензими кои се специјализирани во тесен опсег на варијации на телесната температура, хипотермијата брзо доведува до вкочанетост, а потоа и до смрт.
Покрај тоа, хомотермијата заснована на ендотермијата е енергетска стратегија со голема потрошувачка на енергија и многу околини имаат помал капацитет за толеранција за овие организми. Во ладно време, потрошувачката на енергија за одржување на телесната температура го забрзува гладот и може да доведе до смрт.
Рони Јонсен
Рони Јонсен (роден на 10 јуни 1969 во Сандефјорд) — поранешен норвешки фудбалер. Тој играл во центарот на одбраната или дефанзивен играч од средниот ред, но исто така многу често бил надвор од теренот заради неговите бројни повреди кој го измачувале низ неговата кариера.
Манчестер Јунајтед
Тој бил купен од страна на Манчестер Јунајтед во периодот кога настапувал за турскиот Бешикташ во 1996 година за сума од 1.2 милиони £. Во неговата кариера пред Бешикташ, тој професионално играл за два клуба во Норвешка, Лин од 1992 до 1993 и Лилестром од 1994 до 1995.
Додека настапувал во Манчестер Јунајтед, тој му помогнал на клубот да стигне до 4 титули во лигата (1997, 1999, 2000 и 2001), и еден ФА Куп во 1999 година. Тој, исто така, придонесе енормно за Манчестер Јунајтед да ја освои титулата во Лигата на Шампионите во 1999 година, а реванш натпреварот од полуфиналето во кој Манчестер Јунајтед издвојува победа над Јувентус, се смета дека била неговата најдобра партија во кариерата иако играл на позиција во средниот ред. Тој, исто така, го одиграл целиот натпревар и во финалето во Барселона, но овој пат на својата омилена позиција во центарот на одбраната, како партнер на Јап Стам. Покрај Лигата на Шампионите, Јонсен играл и во финалето на ФА Купот во истата 1999 година, но поради повреда, тој не бил на теренот кога црвените ѓаволи ја завериле лигашката титула во Премиер лигата во сезоната 1999-00 со победа над Тотенхем. Иако тој одиграл само 3 натпревари за време на оваа сезона и ги немал потребните 10 настапи за добивање на победнички медал, сепак тој го добил медалот наменет за шампионот преку специјално ослободување - слично на она што му било препишано на Дион Даблин за истата причина седум години порано. Следната сезона, Јонсен веќе ги исполнил критериумите за да се закити со четвртиот шампионски медал во англиската топ дивизија.
Играјќи за Манчестер Јунајтед, Јонсен постигнал осум гола во сите натпреварувања - а првиот дошол против Челзи во натпревар од ФА Черити Шилд во август 1997 година. Тој останал кај нив сè додека неговиот договор не истекол на крајот на сезоната 2001-02, кога станал слободен играч.
Астон Вила и Њукасл Јунајтед
Во 2002 година, Јонсен и колегата од Норвешката репрезентација Ојвинд Леонардсен биле на проби во германскиот тим Шалке 04. Но откако тој потег пропаднал, Јонсен потпишал со Астон Вила. За две години колку го носел дресот на Астон Вила, тој постигнал само уште еден погодок во лигата, против Лидс Јунајтед во февруари 2004 година. Откаку ја напуштил Вила, Јонсен потпишал за Њукасл Јунајтед, но таму одиграл само неколку натпревари пред да биде ослободен бидејќи во клубот биле загрижени околу неговите слаби резултати на фитнес тестовите.
Враќање во Норвешка
Во февруари 2005 година, Јонсен го најавил своето пензионирање од професионалниот фудбал. Но сепак, набргу потоа тој се премислил и потпишувал едногодишен договор со норвешкиот клуб Валеренга. Подоцна тој го продолжи овој договор на трипати за да може да игра во следните сезони 2006, 2007 и 2008.
На 22 август 2007 година, тој имал извонреден и неочекуван кам-бек во норвешката фудбалска репрезентација, играјќи го целиот натпревар дома против Аргентина. Норвешка го добила тој двобој со 2-1.
Јонсен се простил од активното играње фудбал на 3 ноември 2008 година, по натпреварот од последното коло од сезоната (2008) во кој Валеренга била поразена од Бран со 1-0.
Репрезентативна кариера
Јонсен бил дел од норвешката репрезентација кој настапил на Светското првенство 1998 и има вкупно 62 настапи за својата земја.
Линеарна функција
Постојат повеќе дефиниции за линеарна функција во светот.
Во Р. Македонија најчесто се користат првите дефиниции, односно линеарна функција е функција чиј графикон е права (или коса права).
Забелешка: Честопати наизменично се користат термините линеарна равенка и линеарна функција, но тие не се исти термини. Линеарна функција е линеарна равенка, но обратното не важи. (При линеарна равенка, зборот линеарна се однесува на степенот на полиномот кој може да има 1,2,3,... променливи така да линеарна равенка во една променлива е точка на бројната оска, линеарна равенка во две променливи е права во рамнина, линеарна равенка во три променливи е рамнина во простор.) Види линеарна равенка.
Основни својства
Коефициентите a и b се константи, односно при работа се заменуваат со конкретни реални броеви, а остануваат x и y како променливи. На пример: у(x) = -x+2 е линеарна функција со a=-1 и b=2. Множеството на допуштени вредности на секоја линеарна функција е R, т.е. сите реални броеви. Значи, било кој реален број може да „влезе“ во линеарна функција, односно да биде замената за х во функцијата. Сликата, т.е. множеството на сите излезни вредности исто така е R, т.е. сите реални броеви.
Формално, функција, f:R→R дефинирана со f(x) = ax+b каде што a,b∈R е линеарна функција. Линеарна функција е 1-1 бијективна функција.
Правата која е графиконот на линеарна функција е множеството на сите точки: (x,y(x)). Поради тоа што две точки определуваат една права, при графичко претставување на линеарна функција, доволно е да се заменува две различни вредности за x во линеарната функција, да се пресметаат двете вредности на y, соодветните точки (x1,y(x1)) и (x2,y(x2)) да се внесат во рамнината и права да се црта низ нив. Линеарна функција има точно еден пресек со у-оската во точката (0,b) и (доколку е коса права, a≠0) точно еден пресек со х-оската во точката (,0). Вредноста x= е единствениот корен на функцијата y=ax+b, т.е е единственото решение на равенката ax+b=0.
Има три облици на линеарна функција: стандарден облик, експлицитен облик и вектор - параметарски облик
Примена на линеарна функција - Пример: Брзина v како функција на време t на предмет истрелан директно нагоре со почетна брзина v0 се опишува со линеарната функција: v(t)= -9,81t+v0 [m/s], каде што -9,81  [m/s2] e гравитациона константа. Тука времето t ја игра улогата на независно променливата х, а брзината v е зависно променливата y.
Стандарден облик
(додатен услов за коса права: A \ne 0  ).
Овој облик се користи најповеќе во геометрија и во системи на две линеарни равенки во две непознати. Стандарден облик има 2 променливи x и у и 3 константни, т.е. коефициенти A, B, и C кои однапред се заменуваат со реални броеви. На пример: 3x-2y=1. Константите A, B, и C не се еднозначно определени. Ако се множат со фактор k, коефициентите се менуваат, но правата останува истата. На пример: правите 3x-2y=1 и 6x-4y=2 ја претставуваат истата права. Тука факторот k=2.
Експлицитен облик
Експлицитен облик има 2 променливи x и у и 2 константни, т.е. коефициенти а и b кои унапред се заменуваат со реални броеви. На пример: y(х)=-2х+4. Константите a и b се уникатни (еднозначно определени), т.е. ако било кој од a или b се менува, правата се менува. Ова значи дека секоја линеарна функција може да се пиши на единствен начин во експлицитен облик.
Константниот коефициент b е т.н. у-пресек, односно точката (0,b) е точката каде што правата врви низ у-оската. Бројот е т.н. корен на функцијата, односно точката (,0) е точката каде што правата врви низ х-оската.
Коефициентот а е т.н. наклон или коефициент на правец или градиент или косина на правата и ја опишува брзината на промена на функцијата у во однос на променливата х.
Пример: y(x)=-2x+4. Тука a=-2 и b=4. Имаме (0,b)=(0,4) е пресекот на правата со у-оската, (,0)=(,0)=(2,0) e пресекот на правата со х-оската и а = -2 е наклонот на правата, односно за секој чекор х=1 надесно, у се менува за -2 односно слегува надолу.
Во математичката дисциплина диференцијално сметање (калкулус) е дефиниран поимот извод, а извод на една функција ја мери брзината на промена на една променлива во однос на друга во секоја точка. Кај линеарна функција брзината на промената на у во односно на х е константна, т.е. иста во сите точки, односно е а за сите (реални) вредности х, и пишуваме изводот на у(x)=ax+b постои секаде и е константната функција у'(x)=a.
Параметарски облик
Параметарски:    или
Векторски:  или      (додатен услов за коса права:     ).
Пример: X=(-1,1)+t(2,3). Тука: a1=2, a2=3, x1=-1 и y1=1. Правата врви низ точката (x1,y1)=(-1,1) и точката (x1+a1,y1+a2)=(1,4). Соодветниот параметарски облик на оваа права е: x(t)=-1+2t, y(t)=1+3t. Експлицитен облик на оваа права е: y(x)=1,5x+2,5  (решејќи ја првата равенка по t и заменувајќи го резултатот во втората равенка). Една форма на стандарден облик за оваа права е: -3x+2y=5.
Иркутск
Иркутск ( Иркутск) е град во Русија и административен центар на Иркутската област во Сибир. Според пописот во 2010 година, во градот живееле 587 225 жители. Иркутск е оддалечен седумдесет километри од Бајкалското Езеро и е една од најважните станици на трансибирската железница, која води од Москва преку Владивосток до Пекинг. Од Москва железнички е оддалечен 5125 километри и е еден од најважните градови во Сибир. Името го добил по реката Иркут, која се влева во реката Ангара во близина на градот.
Географски одлики
Иркутск се наоѓа во јужниот дел на Сибир, недалеку од Бајкалското Езеро, тој е најголемиот град во бајкалската регија. Градот лежи на десниот брег на реката Ангара, притока на Енисеј, 45 метри под нивото на одливот од Бајкалското Езеро. Реката на ова место е широка 579 метри. На спротивниот брег се наоѓа предградието Гласковск. Изградена е брана на реката во близина на градот, зад која се наоѓа Иркутското вештачко езеро, кое се протега сè до Бајкалското Езеро. Реката Иркут, по која градот го доби своето име, се влева во Ангара спроти градот. Реката Ида односно Ушаковка исто така тече низ градот. Релјефот е ридски (падини на горите Сајан ).
Климата е остро континентална, кон поларната (како и во поголемиот дел од Сибир). Во лето, просечната температура е 18 °C, а во зима -19 ° С. Бајкалското Езеро влијае на намалување на температурните амплитуди, така што годишните температурни разлики не се толку изразени како на друго место во Сибир. Количината на врнежи не е голема бидејќи централниот дел на Сибир е многу далеку од морето. Најмногу врнежи паѓаат во лето. Во областа околу градот расте густа зимзелена шума тајга.
Историја
Иркутск е основан како козачка тврдина, основана во 1652 година на брегот на Ангара. На крајот на 17 век, добил статус на град, а околу 1760 година поврзан е со Москва по пат. Градот се развил како трговски центар: од неговото подрачје се извозувале сибирски производи, а кинеската стока пристигнувала во Русија преку Иркутск.
Во декември 1825 година група руски благородници се побуниле против царот Александар. Востанието било задушено и декабристите биле протерани во Сибир. Во најголем дел, тие се населиле во Иркутск. Тие имале огромно влијание врз друштвениот и духовниот развој на градот: така се основани многу учени друштва и универзитети во Иркутск.
Градот претрпел големи штети во големиот пожар од 1879 година.
Транссибирската железница пристигнала во 1894 година до Иркутск, а веќе во 1904 година до Владивосток.
Во Советскиот Сојуз, Иркутск беше важен центар на индустријализацијата во Сибир.
Население
Според прелиминарните податоци од пописот, во градот во 2010 година живееле 587 225 жители, 6 379 (1,07%) помалку отколку во 2002 година.
Знаменитости
Најголемото обележје на градот е Соборната црква Казанки со своите карактеристични сини куполи. Иркутск има синагога изградена во 1881 година што е неодамнешен пожар. Меѓу знаменитости се истакнуваат и Спомен куќата на декабристите, Манастир Знаменски, споменикот на цар Александар III, а од неодамна ( 2004 ), подигнат е споменик на белогардејскиот адмирал Александар Колчак, кој бил застрелан во Иркутск во 1920 година. Значаен е и Музејот на Талците, музеј на сибирската традиционална култура на отворено. Многу традиционални сибирски дрвени куќи биле преместени таму, кои морале да бидат поплавени поради изградбата на браните на сибирските реки.
Иркутск како православен центар
Најважната фигура во религиозниот живот на Иркутск е Свети Инокентиј Иркутски (1680-1731), роден како Јован Куљчицки. Кога завршил училиште во Киевската богословија, неколку години подоцна, поточно во 1710 година, тој бил поканет да присуствува на часовите на тогашната словенско-грчко-латинска академија. Девет години подоцна, по указ на Петар, тој бил прогласен за обер-јеромонах, а 1721 година како водач на православната мисија во Пекинг. Мисијата не успеала поради политички проблеми. Во 1727 година бил прогласен за архиепископ на новата Иркутска епархија. Умрел во 1731 година, во 50-та година од животот, а 1805 година бил прогласен за светец. Иркутск е сè уште седиште на владика-епископ.
Економија
Во Иркутск е најважната индустриска гранка - авионската индустрија Иркут која произведува делови за авиони. Руската влада има намера да ги обедини со Туполев, Сухој, Илушин, Микојан и други руски производители на авиони во Обединетата корпорација за производство на авиони.
Во Иркутск работи големиот Алуминиумски комбинат кој припаѓа на компанијата Русал.
Значајно е производството на електрична енергија од големите хидроцентрали на Ангара.
Образование
Иркутск е важен универзитетски град во Сибир, каде што работат: Источно-сибирската педагошка академија од 1909 година. Државниот универзитет Иркутск и Државниот медицински универзитет Иркутск се основани во 1918 година. Од 1932 година постои Бајкалскиот државен универзитет за право и економија, а од 1939 година Државниот технички универзитет. Од 1948 година работат Државната академија за земјоделство и Државниот лингвистички универзитет работат, од 1975 година дејствува Државниот сообраќаен универзитет, а од деведесеттите години на 20 век има бројни приватни факултети и колеџи како што се Сибирскиот институт за право, економија и менаџмент (1993), економски институт ИСТУ (1996) итн.
Спорт
Бенди претходник на хокејот е најпопуларниот спорт во Иркутск, има неколку клубови, од кои најдобриот - Бајкал-Енергија кој игра во Руската бенди лига, на нивните натпревари се собираат до 30 000 гледачи. Бенди е популарен и кај девојките, а и тие имаат свој клуб - Рекорд.
Партнерски градови
Иркутск потпиша договори за пријателство со следниве градови;
Караџилар (Кожанско)
Караџилар — село во Егејска Македонија, Република Грција.
Полимиозитис
Полимиозитис ( ПМ ) е еден вид хронично воспаление на мускулите (воспалителна миопатија) со автоимуно потекло.Припаѓа во групата мускулни заболувања позната како воспалителни миопатии. Тие се одликуваат со хронично воспаление на скелетните (напречно-пругасти)мускули (мускули задолжени за движење) и слабост на мускулите од обете страни на телото. Поврзано со дерматомиозитис и вклучување миозитис на телото. Неговото име значи "воспаление на многу мускули" ( поли- + миос- + -итис ). Воспалението на полимиозитис главно се наоѓа во ендомизискиот слој на скелетниот мускул, додека дерматомиозитисот се одликува првенствено со воспаление на перимизискиот слој на скелетните мускули.
Болеста е од автоимуно потекло, каде што, имунолошкиот систем започнува да произведува автоимуни антитела (авто антитела) кои ги напаѓаат сопствените ткива.Повеќето пациенти со ПМ покажуваат покачени нивоа на антитела во крвта. Лабораториските наоди се одликуваат со зголемени вредности на мускулни ензими карактеристичи  промени што се регистрираат со помош на електромиографијата (ЕМГ) како и биопсијата на мускулите кои се користат за дијагностицирање на ова заболување.
Лекарот врши дополнителни тестови:
- Мерење на ензимот креатин киназа во крвта
- Откривање на специфични антитела кај автоимуни заболувања
- Електромиографија (за да се провери состојбата на мускулите и нервите што ги инервираат),
- МР
- Биопсија на мускулите.
- Полимиозитис - третман
Терапијата се дава врз основа на знаците и симптомите кои се јавуваат кај пациентот.Иако во моментов нема лек, можно е да се ослободат симптомите со помош на:
- Кортикостероиди или имуносупресивни лекови
- Физикална терапија за зајакнување на мускулите
- Говорна терапија
- Интравенски имуноглобулини
Знаци и симптоми
Симптомите и знаците на полимиозитисот се појавуваат постепено, па затоа е тешко да се утврди кога започнала болеста.Сепак,  познато е дека болеста се развива постепено, во период од 3-6 месеци.Обично, пациентите најпрво забележуваат дека се уморни не можат да се кренат од позиција на седење,и дека  им е тешко да се искачуваат по скали.Кај потешките случаи, болеста започнува нагло со мускулна слабост, така што пациентот не може да стане од кревет, да голта, а потоа се развива пневмонија поради екстремната слабост на респираторните мускули. Кај постарите лица, слабоста на мускулите може да се појави 2-3 години пред почетокот на малигнитет карцином.Дијагнозата обично се поставува подоцна, а семејната историја и лековите што пациентот ги зема ни помагаат да се исклучат останати причини за миопатија.
Се одликува и со слабост и / или губење на мускулна маса во проксималната мускулатура, како и флексија на вратот и торзото. Овие симптоми можат да бидат поврзани со болка и во овие области. Вклучувањето на кожата на дерматомиозитис е отсутно во полимиозитис. Дисфагија (тешко голтање) или други проблеми со работата на хранопроводникот се јавуваат кај дури 1/3 од пациентите. Може да бидат присутни треска со низок степен и зголемени лимфни јазли. Откажувањето на едната или двете нозе може да биде симптом на напреден полимиозитис и миозитис на телото за вклучување. Системското вклучување на полимиозитис вклучува интерстицијална белодробна болест (ИЛД) и срцеви заболувања, како што се срцева слабост и абнормалности на спроводливост.
Полимиозитис има тенденција да стане евидентно во зрелата возраст, претставувајќи се со билатерална проксимална слабост на мускулите, честопати забележана во горните нозе, поради замор при одење. Слабоста е генерално прогресивна, придружена со воспаление на лимфоцити (главно цитотоксични Т-клетки ).
Здружени болести
Вклученоста на срцето обично се манифестира како срцева слабост и е присутна кај 77% од пациентите. Интерстицијална белодробна болест се јавува кај 65% од пациентите со полимиозитис, како што е дефинирано со HRCT или рестриктивни вентилативни дефекти компатибилни со интерстицијална белодробна болест.
Причини
Полимиозитис е воспалителна миопатија посредена од цитотоксични Т-клетки со сè уште непознат автоантоген, додека дерматомиозитис е хумористично посредувана ангиопатија што резултира во миозитис и типичен дерматитис.
Причината за полимиозитис е непозната и може да вклучува вируси и автоимуни фактори. Ракот може да предизвика полимиозитис и дерматомиозитис, евентуално преку имунолошка реакција против карцином што исто така напаѓа компонента на мускулите. Постојат доказни докази за поврзаност со целијачна болест.
Дијагноза
Дијагнозата е четирикратна: Историја и физички преглед, покачување на креатин киназа, промена на електромиограф (ЕМГ) и позитивна мускулна биопсија.
Карактеристична клиничка одлика на полимиозитис е проксимална слабост на мускулите, со помалку важни откритија се болка во мускулите и дисфагија. Срцевите и пулмоналните наоди ќе бидат присутни кај приближно 25% од случаите на пациенти со полимиозитис.
Миозитис на телото на спорадично вклучување (sIBM): IBM честопати е збунет со (погрешно дијагностициран како) полимиозитис или дерматомиозитис што не реагира на третман е веројатно IBM. СИБМ се појавува со месеци со години; полимиозитис се појавува во текот на неколку недели до месеци. Полимиозитис има тенденција да реагира добро на третманот, барем на почетокот; IBM не.
Третман
Првата линија за третман на полимиозитис е кортикостероиди. Специјализираната терапија за вежбање може да го надополни третманот за подобрување на квалитетот на животот.
Екстра-мускулести манифестации на болеста
Болките во грлото и хранопроводот може да доведат до аспирациона пневмонија.Пациентите со ПМ може да имаат секундарна слабост на мускулите на градниот кош и дијафрагмата.Пациентите кои примаат имуносупресиви се изложени на зголемен ризик од инфекција.Интерстицијалната белодробна болест (група на болести кои предизвикуваат пулмонална фиброза), исто така, се развива со сува кашлица и губење на здив.
Срцевите нарушувања што се јавуваат во рамките на ПМ вклучуваат: нарушувања во ритамот, конгестивна срцева слабост, перикардитис, пулмонална хипертензија и миокардитис.
Пациентите исто така може да добијат артралгија или артритис (воспаление на зглобовите). Артритисот обично е симетричен и ги вклучува колената, зглобовите и рацете.Во доцната фаза од болеста, можe да се појават депозити на калциум во мускулите, кожата и сврзното ткиво,појава познатa како калциноза.
Полимиозитис е исто така поврзан со други заболувања на сврзното ткиво, како што се: системски лупус еритематосус, ревматоиден артритис,  мешано заболување на сврзното ткиво, Сјонгер синдром, Рејно феномен и склеродермија.
Бременоста може да ги влоши знаците и симптомите ка јжени  каде болеста во моментот е во активна фаза. Полимиозитис во активна фаза исто така може да го зголеми ризикот од предвремено раѓање или спонтан абортус.Ако болеста е во ремисија, ризикот не е толку голем.
Епидемиологија
Оваа болест е почеста кај жените и обично се јавува на возраст меѓу 30 и 60 години, со ретка појава на полиомиозитис кај деца.
ОУ „Вера Которка“ - Клечевце
Вера Которка — основно училиште во Клечевце, Општина Куманово.
ОУ „Вера Јоциќ“ - Маџари
Вера Јоцич — основно училиште во Маџари, Општина Гази Баба. .
Грб на Тунис
Грбот на Тунис прикажува брод, заедно, со лав што држи меч, и вагата на правдата. Во средината се наоѓа трака со државното мото "Слобода, Ред, Правда". Над штитот се наоѓа амблемот на националното знаме на Тунис.
Грб на Уганда
Грбот на Уганда се состои од штит и копје кои го претставуваат народот на Уганда во борба за својата земја. На штитот се наоѓаат брановите на езерото Викторија, сонце и тапани. Штитот го придржуваат угандски блатен јарец (вид антилопа) и сив царски жерав. Под штитот има подножен појас со англискиот натпис For God and My Country („За Бога и мојата земја“).
Ерол Туфан
Ерол Туфан е роден 1959 во Гостивар, тој е поет и есеист и преведувач пишува на македонски и турски јазик.
Биографија
Ерол Тифан тудирал право на Правниот факултет во Скопје и Конија во Турција. По долгогодишно живеење и создавање во Македонија, во 1992 се иселил во Турција. Работи како самостоен адвокат во Истанбул. Член е на Друштво на писателите на Македонија, Удружење књижевника Србије и БТП.
Дела
„Камчето од Вардар“ 2016 година;
„Ликовите во мене“ 2021 година;
„Несоници“, есеизираните поетизации 2020 година;
„Меланхолија“, двојазичен поетски избор, 2020 година; „Ерол трагом Ерола “ поетски избор, Белград, 2016);
„Књигољубац“, на српски јазик 2017 година.
„Hülya bitince ”, поетска книга, Истанбул 2011 година. Член е на ДПМ, УКС и ВТП.
Тарашово правило
Тарашовото правило е правило, кое има примена во најголем дел од шаховските средишници и завршници. Правилото го поставил Зигберт Тараш, по кого истото го добило името. Според него топовите треба да се наоѓаат зад проодните пешаци. Идејата на ова правило е доколку топот се наоѓа зад сопствениот пешак, тој го заштитува, овозможувајќи му да напредува, а доколку се наоѓа зад противничкиот пешак, пешакот не може да напредува без да е заштитен.
Оригиналниот запис се наоѓа во Тарашовото дело Шаховската игра од 1938 година и е следниот: Во сложените топовски завршници, важното правило е дадено од страна на авторот: Местото на топот е позади проодниот пешак; позади противничкиот пешак, со цел истиот да се спречи да напредува; или позади друг свој пешак, со цел да се овозможи да напредува.“
Ова правило се смета за точно во најголем број случаи, но постојат и исклучоци. Ова го потврдил и самиот Тараш, велејќи: Секогаш ставајте го топот позади пешакот... Освен, доколку тоа е погрешно.
Основи
Движењето на проодниот пешак кон полето на промоција го зголемува растојанието до топот зад пешакот, а го намалува до топот пред пешакот. Според тоа, топот, кој се наоѓа пред пешакот е принуден да го ослободи полето на кое се наоѓа, овозможувајќи му на пешакот да продолжи на својот пат, но оставајќи го незаштитен. Освен тоа, топот зад пешакот има поголеми можности за развој на контраигра.
Победничка завршница
Во позицијата на дијаграмот, белиот топ се наоѓа зад својот прооден пшешак по а-вертикалата, со што белиот има добиена позиција.
Сепак, белиот треба да одигра правилно за да ја добие партијата, а за тоа потребно е да ги следи следните чекори:
Класичен пример за примената на Тарашовото правило, со горенаведените чекори до победа е 34. партија од мечот за светски првак во 1927 година, меѓу Алехин и Капабланка. . На дијаграмот е претставена позицијата по 54. потег, Tf4-a4, на белиот, кој партијата ја добил по 82. потег.
Завршница со реми
Во партијата меѓу Вишванатан Ананд и Владимир Крамник на светското првенство во 2007 година, по потегот 35...Txa3, белиот е во позиција по секој потег а црниот ешак да го постави својот топ зад црниот пешак и со примена на Тарашовото правило да обезбеди реми. Во продолжение на партијата следуваше: 36.Kf2 h5 37.g3 a5 38.Ta7!, по што партијата заврши со реми по 65 одиграни потези.
Нови анализи
Причините поради кои позицијата на дијаграмот се сметала за „лесно реми“ се следните:
Сепак, шаховските аналитичари во поново време докажаа дека белиот има многу силен маневар, кој претпоставува исполнување на следното:
Канторович ја анализирал позицијата на дијаграмот десно и заклучил дека црниот обезбедува рми, со заштеа на две темпа. Но, во 2003 година, Штекнер пронајде подобрување за белиот, кое води до победа. Црните фигури се на нивните најдобри позиции, при што црниот топ се наоѓа зад а-пешакот, напаѓајќи го белиот пешак на f2, а и црниот крал има доста активна позиција. Сега, доколку белиот одигра 1.Та8, би следувало 1...Kf5 и лесно реми за црниот. Според анализата на Штекнер, за белиот да победи, тој треба да одигра:
Исклучоци
Неретки се позициите во завршницата, кои се исклучоци од примената на Тарашовото правило. Постојат различни вакви позиции, кои имаат различни одлики.
Охридски камнар
Охридски камнар (Barbatula sturanyi) — вид риби зракоперка од родот Барбатула. Живее во Охридско Езеро.
Опис и распространетост
Камнарот припаѓа на семејството Nemacheilidae. Камнарот има вретенесто издолжено тело, покриено со ситни, всадени лушпи. Телото до грбната перка е цилиндрично, а кон опашката благо странично сплескано. Главата е широка и дорзовентрално сплескана, додека очите се дорзално поставени. Устата е долна и на горната усна има шест мустаќи, четири на рилото и два во аглите на устата. Предниот носен отвор е цевчест. Бојата на телото зависи од местото на живеење. Обично грбот и страните на телото се сиви до сивокафени, по страните се сместени мраморести шари во вид на темнокафени петни. Стомакот е светложолтеникав до бел. Задната ивица на опашната перка е рамно засечена. По грбната, опашната и градните перки има повеќе реда на темни пеги. Пегите отсуствуваат на стомачните и аналната перка. Охридскиот камнар го населува Охридското Езеро и реката Црн Дрим со притоките.
Основни биолошки одлики
Охридскиот камнар полово созрева во втората до третата година од животот. Во периодот на мрестењето, кај полово зрелите мажјаци и женки, по телото и внатрешната страна на стомачните перки се јавуваат епителијални брунки. Се мрести во пролет, април и мај, ретко во март. Икрата ја положува на песок и камења. Плодноста на женката изнесува до 6.000 јајца со пречник од 1 до 1,5 мм. Мрестењето е порционо. Охридскиот камнар достигнива максимална дожина од 10 до 12 см. Животниот век и е до 8 години. Охридскиот камнар претставува риба од дното на чистите и бистри води. Живее на каменито и чакалесто дно, каде се крие под камењата. Младите се групираат во помали јата, додека возрасните живеат единечно. Се храни со ситни животинки од дното. Возрасните се хранат со разни без’рбетници и со икра од други риби.
Значење
Нема никакво значење од аспект на рекреативен и стопански риболов.
IC 1797
IC 1797 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1797 е од видот *2.
Други поделби
Проучување на IC 1797 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Пасаж „Чичек“ – Истанбул
Историја
Таа била отворена во 1876 година и денеска претставува покриена аркада во која се наоѓаат историски кафулиња, винарии и ресторани.
На местото првобитно работел Наумскиот театар, кој бил сериозно оштетен од пожарот во Пера во 1870 година. Театарот често го посетувале султаните Абдул Азис и Абдул Хамид II, а бил домаќин на операта на Џузепе Верди Il trovatore пред оперските куќи на Париз.
По пожарот од 1870 година, театарот го купил локалниот грчки банкар Христакис Зографос Ефенди, а архитект Клеантис Занос ја дизајнирал сегашната зграда, која во раните години била наречена Cité de Péra. Yorgo'nun Meyhanesi била првата винарска куќа што требало да биде отворена овде. Во 1908 година, везирот Мехмед Саид-паша ја купил зградата.
По Руската револуција од 1917 година, многу сиромашни руски жени овде продавале цвеќиња, за да во 1940-тите стане позната како место каде можат да се купи цвеќе, од каде доаѓа и нејзиното име.
По реставрацијата на зградата во 1988 година, таа била повторно отворена како галерија со пабови и ресторани.
Најновата обнова била направен во декември 2005 година.
Телевизија во Македонија
Телевизијата во Македонија е за прв пат претставена во педесетите години на 20 век, а во 1964 година започнало емитувањето на сигналот на Телевизија Скопје. Денес во Македонија има број на слободни и заклучени телевизиски содржини кои се достапни преку различни сервиси, на кои има повеќе од 200 домашни, регионални и странски телевизиски станици.
Од 1 јуни 2013 година телевизиската содржина во Македонија се создава во дигитален формат, по гасењето на аналогниот земски сигнал низ целата држава. Дигиталната содржина е достапна преку земска мрежа, сателит, кабелска мрежа и интернет телевизија. Сепак, дел од кабелските оператори преку својата мрежа сè уште емитуваат аналоген сигнал.
Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги е задолжена за контрола на содржината која ја емитуваат домашните телевизиски станици и програмите што се реемитувани од телекомуникациските оператори.
Историја
По поставуањето на првиот VHF предавател на радиодифузниот објект на Црн Врв, во јуни 1964 година започнал да се емитува првиот телевизиски сигнал, а веќе до крајот на годината започнала со редовна работа Телевизија Скопје. До крајот на шеесетите години целата територија на Македонија била покриена со телевизиски сигнал. Во февруари 1971 година се започнува со работа првиот предавател во боја, а до крајот на 1974 година е целосно развиена мрежата на предаватели и репетитори на сигнал во боја. Светското првенство во кајак на диви води во август 1975 бил прв настан кој РТВ Скопје го пренесува меѓународно во боја. Во 1978 година започнала со работа втората програма на Телевизија Скопје.
Кон крајот на осумдесетите и почетокот на деведесетите години со либерализацијата на медиумскиот пазар, се отвараат голем број на национални, регионални и локални телевизиски станици.
Дигитален пренос
Поради техничките ограничувања на аналогната телевизиска техника, преку истата на еден канал може да се пренесува само еден телевизиски сигнал, во стандардна резолуција (4:3 576i). За разлика, со дигитално кодирање на сигнал на еден канал можат да се пренесуваат повеќе телевизиски станици во висока резолуцја. Од тие причини, дел од европските држави преминот кон дигитална телевизија го започнале во деведесетите години. Поради сето ова, но и поради долгорочните планови да се ослободи дел од VHF и UHF подрачјето кое се користи за пренос на аналогна телевизија, во 2008 година започнала постапката за воведување на дигитално земско емитување.
Дигиталната телевизија во Македонија беше започната во ноември 2009. Платформата е лансирана од страна на операторот ONE под името "BoomTV", која потоа беше преземена од Vip при спојувањето на двата мобилни оператори и истата се нудеше под името Vip TV Lite, а потоа се преименува во A1 TV Lite, од кога A1 ја купи Vip. Каналите во стандардна дефиниција се емитуваат преку MPEG-2 методот за компресија, а каналите во висока дефиниција се емитуваат преку MPEG-4 методот за компресија. Околу шеесет канали се достапни за гледање, меѓу кои спаѓаат и сите национални телевизиски мрежи, вклучувајќи ја Македонската Телевизија. Дигиталната телевизија во Македонија моментално е достапна за 95% од населението во Македонија.
Интернет телевизија (IPTV)
На 17 ноември 2008 година, Македонски Телеком ја вовел првата IPTV (интернет телевизија) платформа во Македонија, наречена „MaxTV“ која ги пренесува содржините преку интернет протокол. На 17 февруари 2016 година Неотел, под брендот „NeoTV“ ја вовел својата платформа за интернет телевизија. Поради далеку поголемиот проток на податоци возможен преку интернет протокол, овие оператори се во можност да понудат далеку поголема количина на содржини во висока резолуција споредно со класичните начини за пренос. Интернет протоколот исто така овозможува пристап до т.н. содржини по желба (on demand), како видеотека на телевизиска содржина емитувана во одреден претходен период и ризница на филмски и останати содржини, услуги кои се дел од понудата на двата оператори. Ова ја прави интернет телевизијата далеку поинтерактивна и богата со други содржини кои не се возможни кај други видови на пренос, пред сè поради практичните технички ограничувања.
Кабелска телевизија
Кабелската телевизија е високо развиена во Македонија, со пенетрација до 67% во македонските домаќинства. Вкупно има 49 услужници на кабелска телевизија во Македонија, од кои најистакнати се кабелските оператори A1 (поранешен Vip) и Телекабел, кои држат окопу 80% од пазарот. Истите овие два кабелски оператора нудеа телевизиски пакети преку аналоген сигнал сè додека пред почетокот на 2021 година операторот А1 го изгаси аналогниот сигнал, сега само Телекабел нуди аналоген сигнал. Дигитален сигнал нудат и двата оператори, а од почетокот на 2007 година нудат и Трипл плеј (TriplePlay) пакети.
Телевизиски станици во Македонија
Заклучно со јуни 2023 година во Македонија постојат 52 активни телевизиски канали, од кои осум се програмски сервиси на државната МРТ, а останатите 44 се приватни комерцијални телевизиски станици. Од нив, 11 се со национална, 18 со регионална, а пак 15 со локална покриеност.
Јавен програмски сервис
Македонската радио-телевизија како јавен сервис во Македонија има осум програмски сервиси, од кои шест се емитуваат на државно ниво, а два се емитуваат преку сателит и се наменети за македонската дијаспора.
Сервиси на МРТ кои се емитуваат преку земски мултиплекс
Сервиси на МРТ кои се емитуваат преку сателит
Телевизиски станици со национална покриеност
Во Македонија има 11 приватни телевизиски станици кои имаат дозвола за емитување на национално ниво од Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги. Од нив, пет станици, членки на Македонската медиумска асоцијација, се достапни преку земската дигитална мрежа на мултиплекс под концесија на А1 Македонија, а еден е достапен преку сателит. Останатите пет телевизии се достапни само преку кабелските мрежи.
Телевизиски станици кои се емитуваат преку земски мултиплекс
Телевизиски станици кои се емитуваат преку сателит
Tелевизиски станици со регионална покриеност
Телевизиски станици кои се емитуваат само преку кабелски оператори
Tелевизиски станици со локална покриеност
Телевизиски станици кои се емитуваат само преку кабелски оператори
Локализирани верзии на транснационални телевизиски станици
Детски канали со превод на македонски јазик:
Тинејџерски и семејни канали со превод на македонски јазик:
Филмски канали со превод на македонски јазик:
Забавни канали со превод на македонски јазик:
Катраница
Катраница или Катранци — село во Егејска Македонија, Република Грција.
Мујеленсаурус
Мујеленсаурус (што значи „гуштер мујелен“, по староседелско име за реката Колорадо во Аргентина) — род на титаносауруски сауроподски диносаурус од доцна креда кој живеел на територијата на денешна Аргентина. Бил потенок од другите титаносаури. Фосили биле пронајдени од формација Плотиер во провинцијата Неукен. Видот на видот е M. pecheni. Името Мујеленсаурус првпат се појавило во труд на аргентинските палеонтолози Хорхе Калво и Бернардо Гонзалес Рига и бразилскиот палеонтолог Хуан Порфири.
NGC 647
NGC 647 — леќеста галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 647 се споменува и како MCG -2-5-33, NPM1G -09.0072.
Откривање
Телото е откриено во 1886 година од страна на Френсис Ливенворт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 647 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,8 m/лм2. NGC 647 има привидни димензии од 1,5' х 1,1'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 39 м 56,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 9° 14' 31". Положбениот агол на објектот е во износ од 3°.
Други поделби
Проучување на NGC 647 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 6155. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 263; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5277. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1207.
Мујеленсаурус
Топологија според Карбалидо и колегите, 2017 година.
Орљава
Орљава е река во Славонија, источна Хрватска. Реката е долга 89 километри и е лева притока на Сава.
Орљава извира на надморска височина од преку 800 метри во шумско-планинските предели на Псуњ, јужно од селото Бучје. Во реката се влеваат сите планински потоци кои извираат во планините Папук и Пожешка гора. Во близина на Средње Село реката врти југоисточно, а покрај Плетерница ја прима притоката Лонџа која извира на планината Крндија, и го продолжува својот тек јужно помеѓу Пожешка гора и Диљ. Орљава се влева во Сава во близина на Славонски Кобаш.
На Орљава има голем број на водопади, особено во нејзиниот горен тек. Реката исто така е богата со риби и е погодна за риболов.
Куќа на ул. „Крсте Мисирков“ бр. 6 (Штип)
'''Куќа на ул. „Крсте Мисирков“ бр. 6''' ― куќа во Ново Село, Штип, Македонија. Куќата е заведена како Културно наследство на Македонија. Во оваа куќа живеел Методи Гогов, четвртиот архиепископ на Македонската православна црква, познат под црковното име г.г. Михаил.
Историја
Гогови ја продале куќата на Мијалкови во 1956 година.
Бадник (Гогољ)
„Бадник“ (Ночь пе́ред Рождество́м, што буквално се преведува како „Ноќта пред Божиќ“) ― првата приказна во вториот том од збирката Вечери во селцето крај Диканка од Николај Гогољ.
Заплет
Во селото живее еден Козак по име Чуб, чија ќерка Оксана, исклучително убава селска девојка што ја сакаат сите млади момчиња, е предмет на наклонетоста на ковачот Вакула. Чуб излегува ноќе со својот братучед Панас на собирот кај црковното лице дома, одеднаш забележувајќи дека месечината не е на небото. Во меѓувреме, Вакула се обидува да ја придобие Оксана, која споменува дека неговата мајка Солоха е вештерка. Чуб и неговиот братучед одеднаш се зафатени од снежна бура што ја започнал ѓаволот и се губат еден со друг. Додека неговиот братучед го наоѓа патот до таверната, Чуб доаѓа во неговиот дом, но ковачот, кој е во посета на Оксана, му одговара. Чуб не може да поверува дека ковачот би бил во неговата сопствена куќа и заклучува дека тоа е туѓа куќа. Ковачот потоа го испраќа.
Тој одлучува дека единствениот начин да ја освои е навистина да ги фати влечките, па оди кај Пузати Пацјук, месен запорожски Козак за кој се верува дека е во сојуз со ѓаволот. Вакула го замолува да му каже како да го најде ѓаволот додека Патјук јаде волшебни вареники кои летаат надолу во леген со крем, а потоа во неговата уста, Вакула ја четка едната настрана додека му трие крем на затворените усни. Откако го прашува Патјук за ѓаволот, тој забележува дека не може да му даде насоки на ковачот до она што е веќе на неговиот грб. Вакула не разбира сè додека не ги спушти вреќите и ѓаволот не му рипне на грбот. Вакула го мами ѓаволот да мисли дека ќе го послуша, а потоа ја зграпчува неговата опашка и се заканува дека ќе го користи крстот додека не се согласи да помогне.
Плашејќи се од крстот, ѓаволот го носи на небото на пат кон Санкт Петербург, оставајќи ги вреќите зад себе. Група месни жители почнуваат да ги земаат торбите и ги откриваат мажите внатре, додека Вакула оди да ја најде Царицата. Тој е воодушевен од глетките на градот и го тера ѓаволот (кој се собира во неговиот џеб) да го пренесе во палатата, каде што се среќава со неколку запорожски Козаци кои се среќаваат со неа (т.е. Катерина Велика). Кога ќе дојде да ги поздрави, ковачот и се обраќа и ги велича нејзините влечки, кои таа ги смета за забавни и се согласува да му ги даде.
Мекленбуршка Езерска Област
Мекленбуршка Езерска Област (Mecklenburger/Mecklenburgische Seenplatte) — најголема поврзана езерска и каналска област во Германија и понекогаш е нарекувана „земја на илјада езера“. Постојат неколку природни паркови и добро познати езера со уникатна флора и фауна во областа, како што е Мириц, најголемо германско езеро кое се наоѓа целосно во рамките на Германија, Плауско Езеро, Флезенско Езеро, Толензеско Езеро, Шмалер Луцин и Келпинско Езеро.
Важни градови во областа се Нојбранденбург, Нојштрелиц, Варен, Ребел, Тетеров, Малхов, Миров и Плау ам Зе.
Географија
Како Померанската и Мазурската Езерска Област, Мекленбуршката Езерска Област била создадена пред околу 12.000 години поради топењето на мразот во долините од последното ледено доба. Главната крајна морена на померанската етапа, гребенот кој води од Еберсвалде-Хорин преку Фелдберг, Мекленбуршка Швајцарија до гребенот Килунг близу Килунгсборн, се граничи со езерската област на север.
Езерската област може да се подели на следниве делови:
На територијата на Бранденбург, езерската област продолжува со Укермарк и Рупинска Швајцарија.
Областа околу Мекленбуршката Езерска Област е делумно ридеста, но главно рамна, слабо населена и главно пошумена, со многу езера и мочуришта. Самите езера се омилени за рекреација, едрење, рибарство и други водени активности. Постојат природни станишта за бројни растенија и животни, вклучувајќи ги загрозените врсти.
Историја
Езерската област била веќе населена околу 10.000 п.н.е. од ловци и риболовци. Од 4.000 п.н.е. биле основани првите фармерски заедници, а зад себе оставиле мегалитски гробишта.
Во четвртиот и петтиот век, германските доселеници од областа се преселиле кон југ и биле заменети во седмиот век од Западните Словени (историски познати како Венди), кои се измешале со населението кое останало зад нив.
Од 12 век, влијанието на германските доселеници се зголемило.
Природни региони
Во рамките на Мекленбуршката Езерска Област се наоѓаат следниве природни области Национален парк Мириц, со второто најголемо езеро во Германија, како и резерватите Природен парк Фелдберг Езерска Област, Природен парк Мекленбуршка Швајцарија и Кумеровско Езеро и Природен парк Носентинер/Швинцер.
1189
1189 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1189 година од новата ера, 189. од вториот милениум, 89. од XII век и последна од 1180-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6697 и 6698 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5939 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4949 и 4950 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1942.