cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мехмед Ферид-паша
Животопис
Геополитиката и албанското прашање биле во фокусот на Ферид-паша кој изразил загриженост во текот на мај 1906 година. За него Италија имала за цел да го претвори „Јадранското Море во италијанско езеро“ изразено делумно преку влијанието во Албанија и римските врски со италијанските Албанци и некои нивни здруженија кои повикувале албанска автономија заедно со тајните и разоткриени италијански функционери кои работеле во регионот. Предупредувајќи ги отоманските власти да бидат претпазливи во работењето на италијанските власти во Албанија, тој сметал дека Австроунгарија има свои „вознемирувачки идеи и надежи“ за Албанија.
За време на Младотурска револуција (1908) канцеларијата на големиот везир му наложила на Хилми-паша да испрати службено лице за да ја испита причината за собирот во Фирзовиќ и да ја растера албанската толпа без сила. На 20 јули две телеграми од 194 истакнати луѓе од состанокот во Фирзовик биле испратени до Ферид-паша и Шејхулисламот, со барање за обновување на уставот од 1876 година. Султанот го разрешил Ферид-паша на 23 јули 1908 година и го заменил со Мехмед Саид-паша, откако не успеал да ја спречи Младотурската револуција и да ги задржи Албанците верни на состојбата во која некои биле вклучени во тие настани. Неговото време како Голем везир за пет години, шест месеци и осум дена било третото најдолго за време на владеењето на Абдул Хамид II, претставуваќи го султановото потпирање на муслиманските Албанци.
Список на отомански градби во Истанбул
Ова е список на османлиски градби во Истанбул, Турција. Листата не е потполна:
Коста Бајиќ
Коста Бајиќ (роден на 7 септември 1989 година во Нови Сад) е српски фудбалски напаѓач кој моментално игра за тимот на Братство од Грачаница во Првата лига на Федерацијата на Босна и Херцеговина.
Почетна кариера
Коста Бајиќ поминал низ сите возрасни категории на клубот Војводина. Подоцна играл во повеќе клубови од понизок ранг каде бил многу ефикасен. Во летото 2013 година потпишал за екипата на Јагодина заедно со фудбалерот Александар Пешиќ. Првиот натпревар за тимот на Јагодина му бил на последниот натпревар од есенската полусезона во Јелен Суперлига (Српска Суперлига) против екипата на Раднички од Крагуевац. Тренерот му дал шанса да влезе во игра во последните минути од натпреварот.
Бешелиѓа Лежа
Во јануари 2015 година, Бајиќ заминал да игра во Албанија, потпишувајќи договор до крајот на сезоната со албанскиот прволигаш Бешелиѓа Лежа. Тој бил поставен во тимот да игра со бројот 9. Својот прв натпревар за овој клуб го имал на 7 февруари во натпреварот без голови против клубот на Трбуни Пуке. Вкупно 292 минути бил без постигнат гол. Во четвртиот натпревар на 4 март го постигнал својот прв гол против екипата на Илирија Фуша-Круја. На овој натпревар неговата екипа победила со резултат од 2:0.
Тој натпревар бил само иницијален за постигнување на повеќе голови. Наредните голови на Баиќ биле против тимовите на Беса Каваја, Камза и Илирија Фуша-Круја. На 2 мај, Бајиќ го постигнал најбрзиот гол во историјата на албанската прва лига наоѓајќи го патот до мрежата по само 36 секунди од натпреварот. Со овој гол Бајиќ му овозможил на својот тим да забележи победа со резултат од 1:0 над тимот на Адријатику Мамурас во 25то коло.
Во претпоследната недела од сезоната, Бајиќ постигнал гол во победата од 5:0 на домашен терен против екипата на Велечику Коплик и го завршил вториот дел од сезоната со 7 гола од 13 настапи. Тимот завршил на второто место во групата А, не успевајќи да обезбеди место во најсилната Албанска Суперлига следната сезона.
Тој ја започнал 2016 година во голем стил, постигнувајќи хет-трик во победата од 4:0 на домашен терен против клубот на Казма. Во март, Бајиќ постигнал два гола во победите од 4:0 против клубот на Ада Велипоје. Во претпоследната недела од сезоната, Бајиќ испишал историја постигнувајќи ги сите шест гола на својот тим во поразот на домашен терен со 6:7 од клубот на Адријатику Мамурас. Со тие 6 гола Бајиќ стигнал до бројот од 23 погодоци во таа сезона. Со 23 првенствени голови, Бајиќ ја освоил Златната копачка како најдобар стрелец во лигата, постигнувајќи еден повеќе од Ермир Рези од тимот на Ерзени Шијак. Бешелиѓа Лежа уште еднаш не успеала да обезбеди место во албанската Суперлига за следната сезона.
Бајиќ ја започнал својата трета сезона во Бешелиѓа Лежа на 24 септември 2016 година играјќи цели 90 минути во победата од 0:1 на гостински терен кај тимот на Беса Каваја. Тој играл во двомечот против тимот на Ерзени, од Купот на Албанија, постигнувајќи гол во реваншот за да ѝ помогне на Бешелиѓа да напредува во следната рунда со вкупен резултат од 5:3. Бајиќ својот прв гол во таа сезона го постигнал на 12 октомври во победата од 2:3 против тимот на Ерзени, постигнувајќи го третиот гол на натпреварот. Десет дена подоцна, Бајиќ повторно постигнал гол во последните моменти од натпреварот против тимот на Кастриоти Крује, со што неговиот тим го заземал второто место на табелата.
Католицизмот во Литванија
Католичка црква во Литванија — дел од светската Римокатоличка црква, под духовно водство на папата во Рим.
Литванија е најкатоличка од сите Балтички држави: во Литванија живеат два милиони католици и тие претставуваат 79% од вкупното население (2002). Земјата е поделена на осум епархии вклучувајќи и две архиепископии и воени ординаријати. Во 2007 година во земјата имало 779 римокатолички свештеници и 677 парохии. Литванија е најсеверната претежно католичка земја во светот, малку подалеку на север од Република Ирска.
Историја
Римокатолицизмот е најголемата деноминација од почетокот на христијанизацијата на делови од Литванија во 1387 година (планинските делови) и во 1413 година (Жемајтија, низинскиот дел).
Св. Казимир (Kazimieras, 1458-1484) е единствениот канонизиран светец од Литванија. Тој е патрон на земјата и на литванските млади. Архиепископот Јургис Матулајтис-Матулевичиус (1871-1927) бил беатифициран во 1987 година.
Отпор кон комунизмот
Римокатоличката црква е влијателен фактор во земјата и некои свештеници активно го воделе отпорот против комунистичкиот режим и по осамостојувањето на Литванија го поддржувале традиционализмот, особено во однос на етичките прашања.
Национално познатото светилиште на антикомунистичкиот отпор, Ридот на крстови, на кој се поставени илјадници крстови според латинскиот обред, се наоѓа во близина на градот Шјауљај. Подигањето на латински крстови на ридот беше забрането од страна на Руската православна црква во 19 век. Подоцна, во 20 век, советските власти исто така ги забраниле овие експлицитни религиозни симболи. Крстовите биле отстранети во 1961 година со трактори и булдожери, но и покрај советските забрани, католиците продолжиле да поставуваат мали и големи крстови на Ридот на крстови. Папата Јован Павле II го посети ридот за време на неговата посета на Литванија, пред сè затоа што тој е знак на антикомунистичкиот католички отпор, како и важно римокатоличко верскo наследство. Литванија беше единствената советска република во која католиците биле мнозинство.
Католичката црква во Литванија по независноста продолжи да води кампањи против либерални и социјалистички политики, особено во однос на етичките прашања.
Римокатолички цркви во Литванија
Првите цркви во Литванија биле изградени пред воведувањето на христијанството – тие биле изградени од страна на трговци и занаетчии од други земји кои живееле во Литванија. По крштевањето во 1387 година бројот на цркви во Литванија почна значително да расте. На средината на дваесеттиот век, имало околу 885 католички цркви и капели во Литванија.
Првата црква во Литванија наводно била изградена од страна на големиот војвода Миндовг во 13 век. Таа беше Вилнуската катедрала, која во својата долга историја повеќепати била уништена и обновена. Најстарата преживеана црква од камен е Св. Никола, изградена во 14 – 15 век. Таа се наоѓа во Вилнус и посетителите се восхитуваат на нејзините готски и романескни одлики. Црквата Света Ана е дело на доцната готска архитектура. Параклисот на Портата на Зората во која се наоѓа иконата на Света Дева Марија, Мајка на Милост и Немилост во Вилнус има многу одлики на доцната ренесанса и е еден од најпосетуваните свети места во Литванија. Импресивно архитектонско дело на барокот е црквата Св. Петар и Св. Павле во Вилнус. Најстарата дрвена црква во Литванија се наоѓа во Палусе, Игналинска област.
Дедебалци
Дедебалци — село во областа Пелагонија, во Општина Могила, во околината на градот Битола.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во Пелагонија, во средишниот дел на Битолското Поле, во јужниот дел на територијата на Општина Могила. Селото е рамничарско, на надморска височина од 592 метри. Од градот Битола, селото е оддалечено 24 километри.
Ова е полско село, североисточно од градот Битола. Соседни села се Далбеговци, Радобор и Трап.
Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Еленчица, Стари Лозја, Бања, Грашишта, Бањски Ливади, Росулица, Белутраци, Папрас, Плоча, Дупен Камен, Пајчина Дупка, Бењоски Порој, Рогувчица, Коњарски Ливади, Шипо, Рупка, Клисури, Тврди Град, Широка Падина, Расје, Црвеница, Горни Чаир, Метилајца, Слатина, Круша, Потка, Браненица, Демирица, Арапски Гробишта, Коњарево и Бањево.
Историја
Месностите Коњарево и Бањево се наоѓаат кон селото Црничани, во подножјето на возвишението Тврди Град. Таму сега се ливади и ниви. Биле пронаоѓани материјали и гробови.
Традицијата наведува дека во минатото постоела голема населба на местото на денешното село. Од таа населба останале гробиштата, сега наречени Арапски Гробишта. Таа месноста сега се користи како пасишта, но уште може да се забележат забодени камења, кои мештаните во минатото ги користеле како градежен материјал.
Денешното село, пак, не е многу старо. Го основале доселенички родови во текот на век. Најголемиот број на родови се доселиле во текот на турското владение.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 13 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 939,1 хектар, на пасиштата отпаѓаат 203,8 хектари, додека шуми нема. Селото има исклучително полјоделска функција.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Дедебалци живееле 250 жители, од кои 200 Македонци и 50 Турци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Дедебалци имало 240 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Дедебалци е средно село по големина, но со намалување на бројот на жители. Во 1961 година броело 561 жител, а во 1994 година бројот се намалил на 322 жители, македонско население.
Според пописот од 2002 година, во селото Дедебалци живееле 288 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 220 жители, од кои 211 Македонци, 1 Србин, 1 останат и 7 лица без податоци.
Родови
Дедебалци е македонско православно село, сите родови во селото се доселени.
Според истражувањата од 1956 година, родови во селото
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Могила, која била создадена при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.
Во периодот од 1996 до 2004 година, селото се наоѓало во рамките на некогашната рурална општина Добрушево.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Битола.
Во периодот од 1955 до 1965 година, селото влегувало во рамките на тогашната општина Тополчани.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Будаково, во која селото Дедебалци, се наоѓале и селата Алинци, Арматуш, Будаково, Горно Чарлија, Далбеговци, Добрушево, Долна Чарлија, Мусинци, Ношпал, Путурус, Радобор, Трап и Црничани. Во периодот 1950-1952, селото било седиште на истоимената општина, во која влегувале селата Арматуш, Дедебалци, Далбеговци, Горно Агларци, Долно Агларци и Црничани.
Избирачко место
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 211 гласачи. На локалните избори во 2021 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 205 гласачи.
Иселеништво
Се знае за следниве иселеници: Головодовци (6 к.) и Волканови (2 к.), кои живеат во Долно Агларци; Чекутковци (2 к.), живеат во Логоварди; Шутаковци (2 к.), живеат во Алинци и Мицевци (4 к.), живеат во Стрежево.
Бројот на иселеници е над 200 лица. Најголем дел заминале во градовите Скопје, Битола и Демир Хисар, но и во прекуокеанските земји и Европа.
123 (број)
123 (сто дваесет и три) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 122 а претходник на бројот 124.
Илер
Илер (на германски: Iller, античко име Ilargus) — река во сојузните покраини Баварија и Баден-Виртемберг во Германија. Тоа е десна притока на Дунав, долга 146 километри. Настанува на устието на реките Брајтах, Стилах и Трзетах во близина на Оберстдорф во регионот Алгиу на Алпите, во близина на австриската граница. Од таму тече кон север, поминувајќи низ градовите Сонтофен, Именштат и Кемен.
Помеѓу Лаутрах во близина на Меминген и Улм, нејзиното течение ја формира границата помеѓу двете германски држави Баварија и Баден-Виртемберг во должина од околу 50 километри. Реката Илер се влева во Дунав во градот Улм.
По течението на Илер постои велосипедска патека, кој исто така е популарно место за сплаварење и пешачење.
Алхусен
Алхусен — општина во покраината Бадахос, во автономната заедница Екстремадура, Шпанија.
Покрент
Покрент (Pokrent) — општина во округот Северозападен Мекленбург, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Кибрисли Мехмед Емин-паша
Кибрисли Мехмед Емин-паша ( – ) – отомански државник со турско кипарско потекло, кој на местото голем везир бил трипати за време на владеењето на султанот Абдул Меџит I.
Тој бил приврзаник на реформирање на Османлиското Царство во уставна монархија. Тој починал пред првиот отомански устав да биде донесен.
Лав Троцки
Лав Давидович Троцки (Лев Давидович Троцкий) ( — ), роден Лав Давидович Бронштајн (Лев Давидович Бронштейн) — руски болшевички комунистички водач и марксистички теоретичар. Пред револуцијата од 1917 г. Троцки бил противник на Владимир Илич Ленин и на неговото крило во руската социјалдемократија, но оттогаш тој и неговите приврзаници влегуваат во редовите на Лениновата партија. Троцки станува еден од водачите на Октомвриската револуција и на повоената изградба на Советска Русија. По смртта на Ленин е еден од најсериозните кандидати за негов наследник, но како негов наследник станува Јосиф Сталин. Троцки, како член на Левата опозиција, заради својата опозиција кон Сталин бидува деградиран и протеран, прво во советскиот дел на Средна Азија, а потоа и во странство. Убиен е во Мексико од страна на советскиот атентатор Рамон Меркадер кој се инфилтрира во Троцкиевата непосредна околина.
Денес неговите теории и идеи се обединети во едно учење - троцкизам, што е една гранка на марксизмот и е сосема спротивно на сталинизмот.
Слободно ѕидарство
Слободни ѕидари, масонство или масони (слободни ѕидари) е братска организација што се појавила кон крајот на XVI и почетокот на XVII век. Масоните денес постојат во различни видови низ целиот свет, со членство од околу пет милиони луѓе (вклучувајќи околу 480.000 во Англија, Шкотска и Ирска, и нешто помалку од два милиони во Америка).
Сите видови масони делат исти морални и метафизички идеали, кои во најголемиот број случаи вклучуваат изјава за верување во Бог.
Братството административно е организирано во Големи ложи, а секоја од нив си има свои јурисдикции. Исто така постојат дополнителни тела, кои се организации што се во тесна врска со масоните, но со своја независна администрација.
Атлетика на Летните олимписки игри
Атлетиката — спортска дисциплина која на Летните олимписки игри била воведена уште на првите модерни Летни олимписки игри кои се одржале во Атина во 1896 година. Заклучно со Летните олимписки игри во Лондон, атлетиката била во сите програми на сите Олимписки игри.
Слободно ѕидарство
Историја
Потеклото и првите почетоци на масонството е тема на дебатирање и претпоставки. Постојат некои докази кои укажуваат дека постоеле масонски ложи во Шкотска кон крајот на 16 век, а сигурни докази велат дека во Англија постоеле ложи кон средината на 17 век. Поемата позната како „Региус Манускрипт“ (или „масонски ракопис“) се датира од околу 1390 година, и тоа е најстариот познат масонски текст.
Монетаризам
Монетаризам (англ.: monetarism) претставува економска школа која се залага за слободно дејствување на пазарот, зголемена улога на приватниот сектор во извршувањето на економската активност и ограничување на улогата на државата во економијата. Претставниците на монетаризмот особено внимание посветувале на проучување на прашањата од областа на монетарната теорија и монетарната политика. Главни претставници на монетаризмот се: Милтон Фридман, Ана Шварц, Карл Брунер, Алан Мелцер, Филип Каган итн.
Атлетика на Летните олимписки игри
Освоени медали
Прикажани се сите учесници во атлетска кои освоиле повеќе од 5 медали, заклучно со Летните олимписки игри во Лондон во 2012 година.
Слободно ѕидарство
Историја
Првата Голема ложа, (Големата ложа на Англија), е формирана на 24 јуни 1717 година, кога четири постоечки ложи во Лондон се сретнале на заедничка вечера. После тој настан, останатите англиски ложи многу брзо се придружиле.
Атлетика на Летните олимписки игри
Освоени медали
Паво Нурми од Финска има освоено најмногу медали на Олимписките игри (12 на број), додека Мерлин Оти има 9 медали кај женската конкуренција. Најголем број на медали имаат освоено Американците Реј Јури (8 медали), Карл Луис (7 медали). Во женска конкуренција 7 медали има Мерлин Оти (Јамајка).
Атлетичари со најмногу освоени златни медали во поединечна конкуренција
Слободно ѕидарство
Историја
Големите ложи на Ирска и Шкотска се формирани во 1725 и 1736 година. Масонството е однесено и во британските колонии во Северна Америка во текот на 1730-те години, и таму се оформени различни локални Големи ложи. После осамостојувањето на Америка, Големите ложи на Америка се оформени во секоја држава. Оформена е и Голема ложа на САД, со Џорџ Вашингтон (кој бил член на ложата во Вирџинија) како прв Голем мајстор, но оваа идеја кратко траела. Повеќето Големи ложи не сакале да се приклучат во вакво тело.
Не постојат вистински разлики меѓу масонските практики на ложите во минатото и денес.
Најстарата надлежност во континенталниот дел од Европа ја има Големата ложа на Франција, формирана во 1728 година. Повеќето ложи од земјите од англиско говорно подрачје ги прекинале контактите со оваа ложа околу 1877 година—кога Големата ложа на Франција го сменила условот за своите членови во врска со верувањето во Бога, и го прифатила атеизмот.
Според ваквата историја, масонството се вели дека е составено од две гранки:
Во повеќето латински земји доминира стилот на работа на Големата ложа на Франција. Во најголемиот дел од светот, доминира стилот на работа на Големата ложа на Англија, иако постојат ситни варијации.
Принципи и активности
Масоните често се нарекуваат „тајни здруженија“, со што се согласуваат и самите масони, велејќи дека тој термин повеќе одговара од терминот „езотериско здружение“, бидејќи поголемиот дел од нивните активности се тајни. Тајните активности во модерните масонски ложи се начините за препознавање меѓу членовите, како и одредени делови од ритуалите.
Општи услови
Општите услови за станување масон се:
Отстапувањето од една или повеќе од овие услови се смета за показател за неправилна масонска организација. Сепак, може да се отстапи од некои од овие услови во случај на син на масон, кој може да биде примен во организацијата пред да наполни 18 години.
Во некои Големи ложи во САД од кандидатот се бара претходно да живее според правилата на масонската организација минимум шест месеци.
Религија
Од кандидатот се бара да изјави дека верува во постоење на Бог. Сепак, масоните отворено изјавуваат дека не претставуваат религија. „Не постои одреден масонски Бог“, ниту посебно име за него за потребите на масоните.
Кандидатот треба да верува во Бога, но оставено е на него самиот како ќе го објасни и како ќе го нарече својот Бог. Ова значи дека масони можат да бидат припадници на сите религии: христијанство, јудаизам, ислам, будизам, хиндуизам, итн.
Сепак, масонските организации во Скандинавија примаат само христијани во своите редови.
Монетаризам
Дефинирање на монетаризмот
Иако монетаризмот, како економска школа, е нераскинливо поврзан со името на Милтон Фридман, изразот „монетаризам“ прв го употребил Карл Брунер во 1968 година, кој воедно ги дал и основните одлики на монетаризмот. Во својот развоен пат, монетаризмот поминал нив повеќе етапи, почнувајќи од потполната негација на почетокот, преку наметнувањето како доминантна економска школа во 1970-тите, па сè до крахот на почетокот на 1980-тите. Во потесна смисла, монетаризмот се дефинира како гледиште дека промените на количеството пари се доминантен фактор кој ги објаснува промените на номиналниот доход. Оттука, монетаризмот може да се набљудува како една варијанта на квантитативната теорија на парите. Сепак, монетаризмот опфаќа и пошироки поставки од оваа теорија, при што некои од нив не се чисто монетаристички, туку тие се својствени и за другите економски школи.
Слободно ѕидарство
Критики и спротивставување
Анти-масонеријата се состои од радикално различни критики на неупатени групи, кои најчесто се во непријателство со масоните заради нешто. Тука спаѓаат религиозните групи (римо-католици и евангелисти), политичките групи (социјалисти и комунисти), како и теоретичарите за светски заговор.
124 (број)
124 (сто дваесет и четири) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 123 а претходник на бројот 125.
Монетаризам
Улогата на монетарните фактори во економијата
Основата на монетаризмот лежи во квантитативната теорија на парите, според која промените на количеството пари е доминантен фактор кој ги објаснува промените на номиналниот доход. Според Фридман, постојаниот пораст на цените на долг рок се должи исклучително на монетарните фактори и оваа врска е една од најочигледните емпириски регуларности во економијата. Притоа, тој наведува бројни историски примери, кои покажуваат дека промената на количеството пари води кон промена на нивото на цените.
Слободно ѕидарство
Критики и спротивставување
Противниците ги сметаат масоните за зла моќ.
Монетаризам
Улогата на монетарните фактори во економијата
Сепак, Фридман наведува дека врската меѓу парите и цените не е механичка и прецизна заради дејството на два фактора: движењето на реалниот производ и промените на побарувачката на пари. Што се однесува на врската меѓу парите и цените на кус рок, Фридман смета дека парите и цените повторно се движат во иста насока, т.е. циклично, но врската меѓу нив е послаба и понепрецизна отколку на долг рок. Сепак, во рамките на деловниот циклус, парите се егзогена причина за движењето на доходот. Притоа, врската помеѓу парите и цените е променлива и долга, т.е. во просек, порастот на парите го доживува максимумот 16 месеци пред врвот на циклусот, а монетарниот растеж го доживува дното 12 месеци пред дното на циклусот. Врз таа основа, тој го исфрла познатиот став дека, секогаш и секаде, инфлацијата е монетарен феномен.
Монетаристите тврдат дека инфлацијата секогаш е предизвикана од прекумерната агрегатна побарувачка, која пак е последица на прекумерниот монетарен растеж. Во тој контекст, во фокус на монетаристите се наоѓа општото, агрегатно ниво на цените. Според нив, промените на цените во одделни индустрии немаат ефект врз општото ниво на цените, туку само врз релативните цени. Имено, ако се зголемиле цените во еден сектор, при дадено количество пари се намалува побарувачката за производите на другите сектори. Оттука, агрегатната побарувачка останува непроменета, а со тоа не доаѓа до никаква промена ниту во општото ниво на цени. На тој начин, монетаристите не ја признаваат инфлацијата на трошоците, туку само инфлацијата на побарувачката.
Монетаристичкиот став за инфлацијата како чисто монетарен феномен е предмет на остра критика од страна на претставниците на кејнзијанската економска школа, кои негираат дека парите се егзогени, бидејќи во современите кредитни економии, понудата на пари се менува во зависност од промените во доходот и побарувачката на пари. Сепак, ставовите на монетаристите за силната врска помеѓу парите и номиналните променливи (номиналниот БДП, цените, агрегатната побарувачка итн.) се потврдени од бројни истражувања. Оттука, гледано од денешна перспектива, слободно може да се каже дека Фридман доживеал да биде победник во интелектуалната борба поврзана со ставот за инфлацијата како монетарен феномен. Имено, денес, повеќето економисти се согласуваат дека монетарните фактори се доминантната причина на инфлацијата и дека на долг рок, одржувањето ниска и стабилна инфлација е можно само преку контрола на монетарниот растеж.
Монетаристичка стабилизациона политика
Монетаристите ја признаваат само инфлацијата на побарувачката, така што, сами по себе се наметнуваат главните инструменти на стабилизационата политика: според нив, намалувањето на инфлацијата е можно само со рестриктивна политика, при што главниот товар во дезинфлацијата треба да го понесе монетарната политика. Меѓутоа, на сегашниот степен на знаење за монетарните процеси, монетарната политика не може директно да го контролира нивото на цените, така што монетарните агрегати се единствените инструменти на монетарната политика. Во тој поглед, монетаристите ги претпочитаат парите во однос на каматните стапки, пред сè заради проблемите со мерењето. Имено, во економијата не постои една општа каматна стапка, туку цел спектар на каматни стапки на различни финансиски инструменти, така што не е јасно која конкретна каматна стапка е важна во преносниот механизам. Освен тоа, за економските агенти пресудно значење има очекуваната каматна стапка, која пак не може да се мери.
Според монетаристите, монетарните агрегати се идеална посредна цел на монетарната политика, заради две основни причини: од една страна, тие се силно корелирани со номиналниот доход, а од друга страна, централната банка има цврста контрола врз нив. Оттука, политиката на дезинфлација може да се спроведува само индиректно, преку контрола на монетарните агрегати. На тој начин, стратегијата на монетарно таргетирање е основниот пристап кој го предлагаат монетаристите во политиката на дезинфлација, односно постепеното намалување на стапките на монетарен растеж неизбежно води кон намалување на инфлацијата.
Значи, монетаристичката стабилизациона политика подразбира намалување на монетарниот растеж со што се намалува агрегатната побарувачка. Навистина, со тоа економијата се вовлекува во рецесија, но таа е само привремена и претставува нужна цена на дезинфлацијата. На среден и долг рок, монетарната рестрикција води кон промена на очекувањата и тогаш економијата пак се враќа на нивото на природната стапка на невработеност.
Имајќи ги предвид рецесивните последици на монетарната контракција, дури и ортодоксните монетаристи сметаат дека стабилизационата политика треба да се дополни со други инструменти како, на пример, контрола на цените и платите и индексација на платите. Притоа, овие инструменти се само дополнителни и привремени и служат за намалување на инфлационите очекувања и трошоците на дезинфлацијата.
Критика на монетаризмот
Монетаристичкиот рецепт за контрола на инфлацијата преку монетарна контракција е предмет на остри критики. Во прв ред, со право се истакнува дека рестриктивната монетарна политика води кон високи номинални каматни стапки, а при дадени инфлациони очекувања, тоа води кон претерано високи реални каматни стапки, со негативни последици врз економијата. Оваа критика делува потполно оправдано, имајќи ги предвид високите номинални каматни стапки и острите рецесии поврзани со дезинфлациите во САД, Британија и другите земји во почетокот на 1980-тите.
Исто така, врз основа на присуството на отворени кредитни линии, делувањето на странските банки итн., пост-кејнзијанците сметаат дека централната банка воопшто не може технички да ја контролира паричната маса. Најпосле, тргнувајќи од монетаристичките поставки, новите класичари покажуваат дека доколку фискалната политика сосема независно ги одредува буџетските дефицити, кои монетарната политика мора да ги финансира, тогаш централната банка не може да ја контролира инфлацијата, туку за тоа е потребна координација со фискалната политика.
Ригидно монетаристичко правило
Затоа, монетаристите се спротивставуваат на активистивната монетарна политика, која се јавува како дополнителен извор за дестабилизирање на економијата. Притоа, монетаристите сметаат дека не постои долгорочна размена меѓу инфлацијата и невработеноста така што обидот да се зголеми вработеноста преку монетарна експанзија предизвикува кусорочни ефекти, но на долг рок води само кон трајно повисока инфлација без зголемено производство. Врз основа на овие недостатоци на дискреционата политика, Фридман препорачува монетарниот растеж да се приспособува на порастот на реалниот производ и на порастот на населението, а тоа значи, паричната маса да расте по стапка од 3%-5% годишно. Притоа, за да се избегнат значителни инфлации или дефлации, монетарниот растеж не смее да биде поголем или помал од 3%-5%. Според него, ова едноставно правило за константен монетарен растеж е супериорно во споредба со активната монетарна политика, бидејќи обезбедува долгорочна стабилност на цените и, истовремено, спречува монетарната политика да биде извор на циклични флуктуации.
Правилото за константен монетарен растеж има неколку пожелни одлики:
Но, во исто време, монетаристичкото правило е предмет на остри критики. Во прв ред, критичарите истакнуваат дека тоа ќе ја дестабилизира економијата. Имено, заради промените на побарувачката на пари, придржувањето кон одреден монетарен растеж ќе води кон претерана понуда на пари во едни периоди и недостиг на пари во други периоди, а тоа ќе ги засилува цикличните флуктуации. Оттука, правилото на константен монетарен растеж не е најдобра политика, бидејќи не овозможува ефикасна реакција на предвидливата компонента на флуктуациите на побарувачката на пари. Сепак, треба да се има предвид дека при промена на економската политика се менува и однесувањето на економските агенти и со тоа и структурните параметри во економијата, па во тој случај монетаристичкото правило повеќе не е субоптимално.
Мариовски манастир
Мариовски манастир — средновековен македонски православен христијански манастир кој се наоѓа во селото Манастир во областа Мариово. Сместен е непосредно на самиот крај на селото од јужната страна, на десниот брег високо над реката Црна во Чебренската клисура.
Историја
Единствената манастирската црква започнала со градба во 1095 година, а нејзината сегашна градба потекнува од 1266 година. Самиот нејзин фрескоживопис бил изведен пет години подоцна. Според натписот во централниот кораб е наведено дека црквата е подигната во 1095 година од страна на протостраторот Алексиј кој бил роднина - стрико, вујко или тетин на византискиот цар Алексиј Комнин. Од подоцнежни истражувања се знае дека црквата била возобновена во 1271 година, од кога датира и целиот живопис со натписите. Имено, црквата ја возобновил игуменот Акакиј кој пред замонашувањето се викал Јоаникиј во 1266 година. Понатамошната историја на манастирот може да се слеи само по некои делумно сочувани фрески на фасадата со еден натпис и три словенски записи испшани со остар предмет на фреските. Живописот на јужната и западната фасада се од XVI век односно од 1506 година, а записите на словенски со остар предмет потекнуваат од 1592 година. Ова укажува дека во манастирот подолго време имало калуѓери кои го познавале словенското писмо, односно биле Македонци или Словени. Ваквите факти пак укажуваат дека манастирот постоел и во него имало монашки живот и во отоманско време и тоа не само од XVI век па натаму, туку и пред XVI век, бидејќи според народното предание Турците кон Мариово покажувале особено внимание. Други документи за подоцнежниот период со исклучок на XIX век, не се сочувани. Иконите коишто се наоѓаат денес во црквата се од 19 век, што укажува на обемноста на реставраторските зафати од ова време.
Монашки живот
Манастирот отсекогаш имал активен живот во него, а особено неговиот врв во развојот бил во текот на втората фаза во - век. Сепак, состојбата се менувала низ годините, па така кон крајот на век, потполно замрел монашкиот живот. Како последен монах бил Нестор од групата на руската емиграција. Во текот на последниве години, со благослов на владиката Петар Преспанско-пелагониски од 2007, монашкиот живот е повторно обновен и сега е дом на отец Никола. Со обновата на монашкиот живот во стариот средновековен манастир Свети Никола во селото, денес во него постојано живее монашко братство од 3 монаси со игуменот отец Никола и еден искушеник.
Цркви
Според архитектонскиот тип на манастирската црква се забележуваат две фази на градба. Постарата црква, од која се забележуваат делови во внатрешноста, е била подигната во 1095 година, а поновата односно сегашната градба била изградена во 1266 година, додека живописана била во 1271 година. Архитектонскиот тип на манастирската црква претставува трикорабна базилика, налик на катедрална црква, каква што е Света Софија во Охрид. Според стилот таа припаѓа на раниот средновековен византиски вид, од кој вклучително со оваа црква има само 4 на подрачјето на Македонија. Карактеристично за манастирската црква е што таа претставува трикорабна базилика која е посветена на три светии: централниот кораб е посветен на Света Богородица, северниот на Свети Архангел Михаил, а јужниот на Свети Никола.
СУ „Киро Спанџов - Брко“ - Кавадарци
„Киро Спанџов – Брко“ — средно училиште во Кавадарци, Општина Кавадарци.
Основање и развој
Писмени докази за постоењето и работата на училиштето постојат уште од 1919 година под името „Занатлиско трговачка школа“. Подоцна од учебната 1923/33 година училиштето го добива името „Стручно продужена школа“. Во него во периодот од 1933 до 1936 година се школувал и Киро Спанџов, изучувајќи го берберскиот занает. По војната училиштето продолжува со работа и врши образување кадри за потребите на тогашното стопанство под името „Општо занаетчиско училиште“. Во учебната 1965/66 година се менува името на училиштето во „Училиште за ученици во стопанството“ и за првпат е под патронство на Киро Спанџов. Во учебната 1965/66 година преминува во „Индустриско училиште со практична обука“, а од 1978/79 година станува „Училиштен центар за средно образование“ Киро Спанџов – Брко.
Борга (антарктичка база)
База Борга (Антарктик)  беше полупостојана Антарктичка истражувачка станица управувана од Јужна Африка именувана по Борг Масив каде што се наоѓаше.
Создаден е за да смести 4-5 луѓе во текот на целата година и се наоѓаше на 350 километри (220 милји) јужно од локацијата на примарната станица за истражување на Антарктикот во Јужна Африка, SANAE IV.
Историја
Базата Борга беше создадена со поддршка на белгиски авиони за време на Меѓународна геофизичка година и беше инаугурирана во 1969 година. не секогаш успешен. Во 1969 година, механичарот Гордон Меки беше првата жртва на истражување на јужноафриканскиот Антарктик кога падна во смрт на траверсот помеѓу двете бази. Во 1970 година, механичките и временските тешкотии го принудија тимот да се откаже од обидот да стигне до Борга.
Маја Санду
Маја Санду (родена на 24 мај 1972) — молдавски економист кој служел како министер за образование и наука на Молдавија од 2012 до 2015 година.
Во 2016 година, Маја Санду беше кандидат за претседател на Молдавија. Таа се залагала за евроинтеграција и била еден од двајца кандидати во втората фаза на изборите.
Животопис
Маја Санду е родена на 24 мај 1972 година во селото Риаипени, во регионот Фалешти, во Советска Молдавија, во семејството на Григориј и Емилија Санду. Таа зборува англиски, романски, руски и шпански јазик.
Од 1989 до 1994 година, Санду студирала менаџмент на Академијата за економски студии на Молдавија (ASEM). Потоа, од 1995 до 1998 година, таа студирала меѓународни односи на Академијата на Јавната Администрација (AAP) во Кишинев. Во 2010 година, таа дипломирала од Факултетот за менаџмент Џон Ф. Кенеди при универзитетот Харвард.
Кариера
Од 2010 до 2012 година, Санду работела како советник на извршниот директор на Светската банка во Вашингтон. Од 2012 до 2015 година, таа била министер за образование на Молдавија. На 23 јули 2015 таа беше предложена од страна на Либералната демократска партија како кандидат за премиер на Молдавија, наследувајќи ги Наталија Герман и Кирил Габуричи. Еден ден откако беше предложена од страна на обновената проевропска коалиција, Санду ги постави оставките на шефот на Народната банка на Молдавија, Дорин Драгурану и на државниот обвинител Корнелиу Гурин како услови за нејзино прифаќање на предлогот. Но тоа не се слуќи и Валериу Стрелет беше номиниран наместо Sandu од страна на претседателот на Молдавија.
Во 2016 година, Маја Санду беше кандидат за претседател на Молдавија. Таа се залагала за евроинтеграција и била еден од двајца кандидати во втората фаза од изборите.
Список на градови во Јужна Кореја
Најголемите градови во Јужна Кореја имаат самоуправен статус рамноправен на покраините. Главниот град Сеул има статус на специјален град („текбјлоси“), додека следните 6 најголеми града се метрополски градови („квангјокси“). Најмалите градови имаат статус на обични градови („си“) и се под покраинска управа со истостепно како околиите.
Стојко Додоловски
Стојко Додоловски или Стојко Каевиќ (род. 1896 во Чучер, Скопска Црна Гора, – поч. во Чикаго, САД, ?) — единствениот Македонец кој го преживеал Титаник на 15 април 1912 година. Стојко е роден во 1896 година во селото Чучер на падините на Скопска Црна Гора. Бегајќи од теророт на Турците и Арнаутите уште како млад, Стојко на 16 годишна возраст решил да тргне за “ветената” земја - САД.
Со нешто заработени пари доаѓа во Саутхемптон, од каде требало бродот „Титаник“ да замине. Билет едвај успел да купи во последен час и тоа од еден поп, кој иако го купил бил спречен да појде, па му го препродал на Додоловски. Судирот на бродот и ледот е ноќта спроти 15 април 1912 година, Додоловски успеал да дофати еден појас и рипне од 15 метарската височина гонет од единственото чувство за живот.
Се дофатил за еден чамец кој меѓу првите е спуштен со богати господа. Молел 16 - годишниот Македонец, да го примат, но погледите им биле студени дури укорувачки што се осмелил да се дофати за нив. Еден господин си ги подвиткал нозете со топлото ќебе а го покрил и кучето да не настине, но за Додоловски немале милост.
Држејќи се така во ледениот Атлантски Океан почнал да се грчи и мрзне, гласот му се фаќал и губел а силата го напуштала додека не се откачил од чамецот немоќен веќе. Господата не го ни погледнале а тој се нашол среде океан во темница. Постепено се наголемувал бројот на давеници и делови од инвентар. Закачен за еден превртен чамец во мигот кога океанот почнал да го влече кон океанот напуштен и од последните сили, го наоѓа офицерот Лоу единствениот од таа ноќ вреден за почит кој со чамец ги собирал преживеаните подоцна. Еден од 12-мината спасени од Лоу бил Македонецот Стојко.
Лоу го ставил во чамецот, го вртел и триел. Подоцна е префрлен на бродот „Карпатија”, каде се сретнал со господата со кученцето. Во Њујорк чекале милиони луѓе испаничени барајќи свои меѓу преживеаните. Од 2224 патници на Титаник дури 1517 останаа на морското дно.
За животот на Стојко после несреќата многу малце се знае. Според некој селани од Чучер, тој се вратил од странство во 1948 година во родното село. Се вработил во една фирма во скопската населба Ѓорче Петров. Се вратил со надеж дека ќе си живее и дека ќе умре во Македонија. Дури сакаше и да биде погребан во гробиштата во село Врвез. Но, неговата ќерка го повлече во САД и почина во Чикаго. Стојко во неколку наврати ја раскажуваше приказната за Титаник, и според постарите соселани, секогаш го правеше тоа со смеа. Беше секогаш насмеан и луѓето го викаа Стојко дебелиот. Имаше околу 200 килограми.
Алмендрал
Алмендрал — општина во покраината Бадахос, во автономната заедница Екстремадура.
Лабораторија за конзервација и реставрација
Лабораторија за конзервација и реставрација — претставува лабораторија за физичка заштита на архивскиот материјал во составот на архивот. Архивскиот материјал значително се разликува од другите видови на културни богатства, оттаму архивкиот материјал е поподложен на оштетување, што доведува до потреба за негова постојана подвижност со цел да се спречи и оневозможи неговото пропаѓање. Оштетувањата и пропаѓањата на архивскиот материјал можат да бидат:
Видови на оштетување
Дејноста чија цел е да се сопре или забави пропаѓањето на архивскиот материјал ( возобновување, ревитализација) се нарекува реставрација. Дејноста која пак се организира со цел да се спречи пропаѓањето на материјалот (преземање на соодветни мерки ) се нарекува конзервација. За поуспешна конзервација меѓу другото потребно е да се познаваат добро посебните одлики на материјалот на кои се изработени документите. За поуспешен избор на соодветни мерки со цел понатамошниот процес на пропаѓање што поуспешно да се оневозможи надворешните и внатрешните чинители да го уништуваат архивскиот материјал. Во дејностите поврзани со реставрацијата и конзервацијата постојат посебни постапки во зависност од видот на документот, дали истиот е изработен на папирус, пергамент, хартија или пак е пишуван со железогално или анилинско мастило или пак со машина за пишување, фото-фоно документи и др.
Најважното дејство што треба да се преземе при процесот на конзервација и реставрација е дијагностицирањето, односно да се откријат точните причини кои го предизвикале оштетувањето особено кога тие се од физичко хемиско или биолошко потекло. Без точна дијагноза оболената хартија не може правилно да се лекува. Физичко-хемиските причини најчесто се: влага, температурни осцилации, ув-зраци, разни штетни гасови, прав итн. Биолошки причини за оштетувањето се: бактерии, други микроорганизми габички итн. Од механичка природа: кинење, туткање, превиткување, нагризување од инсекти и глодачи итн. Други чинители на оштетувањето можат да бидар елементарните несреќи како на пример: дождови, лизгање на земјиштето, земјотреси итн. И во случај на војна опожарување затрупување по воздушни и други видови на бомбардирање.
Начин на работење
Реставрацијата е посложена дејност за разлика од конзервацијата и истата се спроведува со помош на повеќе видови на методи и принципи. Првично е поребно да се изработи план за работа, врз основа на оштетеноста на документите и приоритетот. Приоритет имаат документите за кое е потребно да се микрофилмуваат и оние кои се од посебно значење. Процесот на реставрација се врши на два начина:
Класичното реставрирање се врши така што оштетениот материјал се лепи на т.н. „јапонска хартија“ или квалитетна хартија, свила или пак кожа. За ова лепење се користи скробно лепило или други проверени лепила. Понов метод на реставрација е со ламинација, т.е. обложувањето на едната или другата страна на документот со термопластична фолија (ацетатна целулоза, полиетилен и др.). Овие фолии се поставуваат со специјален апарат - ламинатор, кој под притисок и на температура од 70-150 C° во времетраење од 20-50 секунди, во кој период се предизвикува делумно впивање во хартијата и на тој начин таа се заштитува.
Документите кои се реставрираат класично го сочувуваат класичниот изглед и оригиналност за разлика од оние кои се ламинираат. Пред да се изврши реставрацијата потребно е да се изврши неутрализација, односно постапка со која се оживува хартијата, со цел да се сопре нагризувачкото дејство на различните киселини. Овој процес е познат и како деацидификација и се спроведува со помош на калциум хидроксид, калциум бикарбонат, калциум карбонат, амонијак и др. Процесот се изведува со помош на гасовити течни или крути средства. Чистењето на дамките од самите документи исто така е вид на претходна постапка која треба да се спроведе пред да се започне со реставрација на документот.
За поуспешно спроведување на успешна конзервација и реставрација главна улога има добро опремената лабораторија, но од голема важност е и оваа лабораторија да биде користена од стручно обучен кадар во соодветната дејност.
Операција дијамант (серија)
Операција дијамант — македонска серија снимена во 2016 година во режија на Никола Поповски, по сценарио на Сашко Насев. Во продукција на Сител Телевизија. Главните улоги ги играат: Благоја Чоревски, Катерина Шехтанска, Предраг Павловски, Нино Леви, Гордана Ендровска и Зоран Љутков.
Средна земја
Средна земја е фиктивен свет во поголемиот дел од книгите на авторот Џ. Р. Р. Толкин. Хобитот и Господарот на прстените целосно се случува во Средната земја, како и Силмарилион и Незавршени приказни. Толкин подготвил неколку мапи од Средна земја и од нејзините региони каде што се случуваат приказните. Некои биле објавени додека бил жив, иако некои од најраните мапи не биле објавени со до неговата смрт. Главните мапи биле објавени во Хобитот, Господарот на прстените, Силмарилион и Незавршени приказни. Најголемиот дел од настаните од Првото доба се случуваат во потконтинетот Белеријанд, кој подоцна бил проголтан од океанот на крајот од Првото доба; Сините планини на десниот крај од мапата на Белеријанд се истите Сини планини што се појавуваат на крајното лево на мапата од Средната земја во Второто и Третото доба. Мапата на Толкин за Средната земја, сепак, покажува само мал дел од светот; повеќето од земјите Рун и Харад не се покажани на мапата, а има и други континенти. Толкин многупати напишал дека Средната земја е сместена на нашата Земја. Ја опишал како имагинарен период од минатото на Земјата, не само во Господарот на прстените, туку и во неколку писма. Крајот на Третото доба го ставил 6 000 години пред неговото време, а Шајрот е всушност северозападна Европа (Хобитон, на пример, е на истата латитуда со Оксфорд), иако во писмата опишува и елементи од приказните како „... секундарна или супкреациона реалност“ или „секундарно верување“. За време на интервју во јануари 1971, кога го прашале дали приказните се случуваат во различна ера, рекол, „Не... во различна фаза од имагинација, да“. Сепак, потврдил дека приказните се од Земја; кога зборувал за Мидгард и за Средната земја, рекол: „О, да, тоа е истиот збор. Повеќето грешат кога мислат дека Средна земја е посебен вид земја или е друга планета како во научна фантастика, но, всушност е само сатромоден збор за овој свет во кој живееме, опкружен од океанот“.