cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хепатит
Хепатит Б
Вирусологија. Вирусот на ХБВ е член на фамилијата Hepadnaviridae вируси. Геномот е составен од двојно искривена циркуларна ДНК со околу 3.200 базни пара. Во геномот се поважни 4 региони, и тоа: или белковинската обвивка; регион на јадрото, составен од нуклеокапсидни белковини кои содржат вирусна ДНК; функционираат како активатори на транскрипцијата (препишувањето) и може да игра улога во ХБВ карциногенезата; која исто така учествува во реверзната транскриптивна активност есенцијална за ХБВ репликацијата Двата С и Ц гените имаат спротиводен регион познат како preS (1+2) i preC наизменично. Во зависност од која страна е стартот на транскрипцијата, може да се продуцираат различни белковини. На пример, С генот може да продуцира три различни белковини за обвивката, познати како голем, среден и мал, започнувајќи од транскрипцијата со pre S1, preS2 или S генот самиот, наизменично. pre S1 и pre S2 региони се најимуногените белковини од површ ните (или HBsAg) белковини. Рекомбинантот HBsAg всушност е вакцина која сега се користи за имунизација за да се постигне заштита против ХБВ. Во циркулацијата од страна на хепатоцитите кои се инфицирани со ХБВ, може да се исфрлаат и партикли без да содржат ДНК. Поради тоа во крвта може да се сретнат HBsAg, но не ХБВ ДНК. Производите од генот S, познат како core антиген – HBsAg (јадро) играат огромна улога во патогенезата на ХБВ инфекцијата како пептидни фрагменти од оваа белковина кои можат да предизвикаат потентен клеточен имун одговор кога ќе дојдат на површината на хепатоцитите. Изменетиот белковински производ од овој ген може да се најде во циркулацијата по излачувањето од страна на хепатоцитот и е познат како е антиген или HBeAg. Ова сугерира дека HBeAg може да предизвика т.н. толероген акт кој е поврзан со HBcAg, дозволувајќи да се случи репликација надвор од големиот цитотокси- чен одговор. HBeAg во серумот е маркер за активноста на вирусната репликација и за релативно висока инфективност, и пациентите со овој маркер исто така во циркулацијата ќе имаат присутен ХБВ ДНК.
Кај околу 15 % се развива хроничен облик за кој е потребен интензивен третман. Кај другите поминува без компликации како акутен, или без симптоми. Се пренесува преку: крв(преку трансфузија-1 на 2,500,000; и правење заби, при користење на исти игли, шприцеви- кај наркомани), полов однос(ризична група се хомосексуалците и промискуитетните), плунка(доколку дојде во контакт со крв), од мајка на дете при породување(кај помалку од 15 % од инфицираните мајки). Денес има заразено повеќе од 350 милиони луѓе или кај 0,5-20 %(во зависност од степенот на развој на државата) од светската популација има знаци за присутност на вирусот во крвта, а кај дел од нив постои и зголемен ризик за премин на болеста во цироза или карцином(25 % од хронично болните), уште пострашен податок е што е 50-100 пати позаразен од ХИВ.
Хепатит Ц
Вирусологија. Овој вирус спаѓа во фамилијата flaviviradae и е составен од единствена вретенеста РНА. Вирусната обвивка е составена од 9.400 базни геноми енкодирани во три структурни белковини, нуклеокапсид (енкодиран од Е1, Е2 и С регион во геномот), многубројни неструктурни белковини како оние од типот s100 мембрански асоцирани белковини, хеликази, протеази и РНА полимераза Многу се важни Е1 и Е2 (подоцна познати како NS1) региони кои се хиперваријабилни и може да дадат квазиспециеси и да се добијат мутанти кои може да го нарушат имуниот систем. Откривањето во крвта на болниот на антитела од типот s22 и s100 белковини, може да се користи за серолошка дијагноза на оваа инфекција. Како и сите РНА вируси, и вирусот на С хепатит има варијабилен геном, при што се случуваат грешки во инкорпорацијата на нуклеотидите за време на вирусната репликација, со што се подлож- ни да мутираат. Докажано е дека ензимот полимераза на ХЦВ поддржува мутации на вирусниот геном еден на 1.000&10.000 нуклеотиди во секој репликационен циклус, што е за 100 пати почесто одошто кај ДНК вирусите, пример ХБВ. Вирусот на хепатит С во различни земји има различни геноми. Така, овој вирус има нешто помалку од 72 хомологни секвенции, т.е. познати како генотипови. Исто така, откриено е постоење повеќе генотипови кај едно лице, познато под името квазиспециеси кои личат еден на друг и се хомологни во повеќе од 86%. Според тоа, ХЦВ мутантите можат да содржат во себе меѓу 72 и 85% хомолози, правејќи различни генотипови, но сепак се опишани 6 мајорни генотипови. Во Западна Европа и Северна Америка најприсутен е генотипот 1а. Во Јужна и Источна Европа, Северна Америка, Јапонија и на Далечниот Исток го има генотипот 1б. Во Европа и Северна Америка го има генотипот 1s. Во Европа, Северна Америка, Западна Африка и Јапонија ги има генотиповите 2а и 2б. Во Европа, Северна Америка и Непал ги има 3а и 3б. Во Северна и Источна Африка и на Средниот Исток го има генотипот 4а. Во Јужна Африка откриен е генотипот 5а и во Јужна Азија генотипот 6а.
Порано наречен не А не Б вирус. Кај околу 85 % од заразените се развива хроничен хепатит. Карактеристично е што кај дел од пациентите инфекцијата може да не се забележува до 20 години за да на крај премине во тежок облик на болеста доведувајќи до цироза и терминална фаза. Патот на трансмисија е сличен како кај хепатит Б вирусот, но значително поизразен преку крв и крвни производи. Ризична група се пациентите на дијализа и на оние на кои им е потребно пресадување. Кај околу 1,6 % од светската популација се забележува виремија со овој вирус, кај околу 40 % од заболените преминуваат во терминална фаза за што е потребно пресадување на црн дроб. Во САД се забележуваат повеќе од 10000 смртни случаи годишно, директно последица од Хепатит Ц.
Хепатит Д
Хепатит Д исто така наречен и хепатит делта вирус, ХДВ е уникатен РНК вирус, кој е репликациски дефектен, предизвикувајќи инфекција само кога е инкапсулиран од страна на ХБсАг. Делта хепатитот се јавува во два услови: акутно коинфицирање по изложувањето кон серум и суперинфекција на хроничен носител на ХБВ со нов инокулум на ХДВ. Кај повеќето случаи, постои забрзување на хепатитот, кое напредува кон потежок хроничен хепатит во рок од четири до седум години подоцна. Инфицирањето со ХДВ е распространето во светски рамки, со стапки на преваленција кои се движат во обем од осум проценти во Јужна Италија до четиринаесет проценти во Африка. Инфекцијата со ХДВ не е вообичаена појава во Југоисточна Азија и Кина. РНК на ХДВ И ХДВ антигенот се претпознатливи во крвта и во црниот дроб пред и во раните денови на акутното симптоматско заболување. ИГМ анти ХДВ антителото е најсигурниот индикатор на скорашна изложеност кон ХДВ, но неговата појава е минлива. На акутно коинфицирање со ХДВ и ХБВ најдобро укажува откривањето на ИгМ против ХДВ и ХБц антигените. При хроничниот делта хепатит, кој потекнува од суперинфекција со ХДВ, ХБсАг се присутни во серумот а анти ХДВ антителата (ИгМ и ИгГ) истрајуваат во низок титар со текот на месеците и подолго.
Алкохолен хепатит
Настанува како резултат на долгогодишна злоупотреба на етанол. Значи не е битно кој алкохол се употребува, важна е само количината на етанолот и временскиот период. Исто така важна е и генетската склоност, па затоа кај секој алкохоличар не се развива тежок облик на оваа заболување(25-30 % од тешките алкохоличари заболуваат од алкохолен хепатит; во сад има околу 2 милиони со алкохолен хепатит). Како и другите хепатити доведува до истите компликации, хронично откажување на функцијата на црниот дроб и цироза. Така кај 60 % со тежок степен на оваа заболување настанува смрт, а сето оваа може да се одбегне само со навремено прекинување на пиењето алкохол.
Други хепатити
Во причините за хепатит се и:
Третман
Третманот е долготраен, не делотворен кај секој, скап и недостапен за сите во неразвиените земји каде е со највисока преваленција, а последиците се тешки и заканувачки по живот.
NGC 2415
NGC 2415 — галаксија во соѕвездието Рис, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2415 се споменува и како UGC 3930, MCG 6-17-21, CGCG 177-38, ARAK 136, IRAS 07336+3521, HARO 1.
Откривање
Објектот е откриен на 10 март 1790 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2415 е од видот Im. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 12 m/лм2. NGC 2415 има привидни димензии од 0,9' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 7 ч 36 м 56,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 35° 14' 31".
Други поделби
Проучување на NGC 2415 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 21399. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 100; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2461. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1336.
Фудбал на Летните олимписки игри 1912
Фудбалот на Летните олимписки игри 1912 — официјален фудбалски турнир на Олимписките игри. Турнирот се одржал во Стокхолм, Шведска. На турнирот учествувале вкупно 11 репрезентации.
Првото место го освоил Обединетото Кралство, второто Данска и третото Холандија.
Серџио Галеоти
Серџио Галеоти (26 јули 1945 - 14 август 1985) бил италијански архитект и ко-основач на корпорацијата Џорџо Армани. Галеоти посетувал уметничко средно училиште во Карара и работел во неколку архитектонски фирми во Италија. Џорџо Армани и Галеоти се сретнале во Форте деи Марми. Тоскана, во 1966 година. Галеоти бил непосредната сила зад машинеријата Армани, го водел финансискиот сектор и административните аспекти на компанијата. Тој е заслужен и за охрабрувањето Армани да основа своја моден бренд.
Кариера
Со цел да изгради капитал за да го започне брендот Армани, Галеоти го убедил Армани да ја продаде својата Фолксваген Буба за да ангажира персонал и да обезбеди канцелариски простор во Милано.
Личен живот
Галеоти и Армани биле во врска во 1970-тите. Армани се сеќава дека смртта на Галеоти го натерала да ја преиспита својата компанија и живот.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Чичи Каја
Чичи Каја — планински врв во средишниот дел на планината Кожуф, сместен над туристичкото место Смрдлива Вода. Од него се гледаат сите врвови на планината Кожуф.
Патека
Патеката за искачување на врвот Чичи Каја започнува од месноста Смрдлива Вода и води низ асфалтен и шумски пат. Времетраењето за искачување на врвот е околу три и пол часа.
Наследна хеморагична телеангиектазија
Наследна хеморагична телеангиектазија ( HHT ), исто така позната како Ослер-Вебер-Ренду болест и Ослер-Вебер-Ренду синдром, била ретко автосомно доминантно генетско нарушување што доведувало до абнормално формирање на крвните садови во кожата, мукозните мембрани и често во органите како што се белите дробови, црниот дроб и мозокот.
Тоа можело да доведе до крварење од носот, акутно и хронично крварење од дигестивниот тракт и разни проблеми поради зафаќање на други органи. Третманот се фокусирал на намалување на крварењето од лезии на крвните садови, а понекогаш и на операција или други насочени интервенции за отстранување на артериовенските малформации во органите. За хроничното крварење често биле потребни додатоци на железо, а понекогаш и трансфузија на крв. HHT се пренесувал на автосомно доминантен начин и се јавувал кај еден од 5.000-8.000 луѓе во Северна Америка.
Болеста ги носела имињата на Сер Вилијам Ослер, Анри Жил Луис Мари Ренду и Фредерик Паркс Вебер, кои ја опишале кон крајот на 19 и почетокот на 20 век.
Телеангиектазии
Телеангиектазија (мали васкуларни малформации) можела да се појави во кожата и мукозните обвивки на носот и гастроинтестиналниот тракт. Најчест проблем бил крварењето од носот (епистакса), кое се случувало често од детството и влијаело на околу 90-95% од луѓето со ХХТ. Лезиите на кожата и во устата крвареле поретко, но се сметале за козметички непријатни; тие зафаќале околу 80%. Кожните лезии карактеристично се јавувале на усните, носот и прстите и на кожата на лицето во областите изложени на сонце. Тие се појавувале одеднаш, а бројот се зголемувал со текот на времето.
Околу 20% биле погодени од симптоматски лезии на дигестивниот тракт, иако поголем процент имале лезии кои не предизвикувале симптоми. Овие лезии можеле наизменично да крварат, што ретко е доволно значајно за да се забележи (во форма на крваво повраќање или црна столица ), но на крајот можело да се доведе до трошење на железото во телото, што резултирал со анемија со дефицит на железо.
Артериовенска малформација
Артериовенски малформации (AVM, поголеми васкуларни малформации) се јавувале кај поголемите органи, претежно белите дробови ( пулмонални AVM ) (50%), црниот дроб (30-70%) и мозокот ( церебрални AVMs, 10%), со многу мал дел ( <1%) од AVM во 'рбетниот мозок.
Васкуларни малформации во белите дробови можеле да предизвикаат голем број проблеми. Белите дробови вообичаено ги „филтрирале“ бактериите и згрутчувањето на крвта од крвотокот; AVM ја заобиколувале капиларната мрежа на белите дробови и им дозволувале на нив да мигрираат во мозокот, каде бактериите можеле да предизвикаат мозочен апсцес, а згрутчувањето на крвта можело да доведе до мозочен удар. HHT била најчеста причина за AVM на белите дробови: од сите луѓе за кои е откриено дека имале белодробни AVM, 70-80% се должат на HHT. Крварењето од белодробните AVM било релативно невообичаено, но можело да предизвика хемоптиза (кашлање крв) или хемоторакс (крв што се акумулира во градната празнина). Големите васкуларни малформации во белите дробови овозможувале крвта осиромашена со кислород од десната комора да ги заобиколи алвеолите, што значи дека оваа крв немала можност да апсорбира свеж кислород. Ова можело да доведе до останување без здив. Големите AVM можеле да доведат до птицечја, тешкотии во дишењето што е поизразено при седење во споредба со лежење; ова веројатно ги одразувало промените во протокот на крв поврзани со позиционирањето. Многу големи AVM предизвикувале изразена неспособност за апсорпција на кислород, што можело да се забележи со цијаноза (сина промена на бојата на усните и кожата), крцкање на ноктите (често се среќавале при хронично ниски нивоа на кислород) и бучава од зуење над погодениот дел од белите дробови што се откривале со стетоскоп.
Симптомите произведени од AVM во црниот дроб зависеле од типот на абнормална врска што ја формирале помеѓу крвните садови. Ако врската била помеѓу артериите и вените, голема количина крв ги заобиколувала органите на телото, за што срцето компензирало со зголемување на срцевиот минутен волумен. На крајот се развивала конгестивна срцева инсуфициенција („срцева инсуфициенција со висок излез“), со останување без здив и отекување на нозете меѓу другите проблеми. Ако AVM создал врска помеѓу порталната вена и крвните садови на црниот дроб, резултатот можел да биде портална хипертензија (зголемен притисок на порталната вена), во која се формирале колатерални крвни садови во хранопроводникот ( езофагеални варикси ), кои можеле да крварат насилно; дополнително, зголемениот притисок можел да доведе до акумулација на течност во абдоминалната празнина ( асцит ). Ако протокот во AVM бил во друга насока, порталната венска крв течела директно во вените наместо да тече низ црниот дроб; ова можело да доведе до хепатална енцефалопатија (конфузија поради порталните отпадни производи кои го иритираат мозокот). Ретко, жолчните канали биле лишени од крв, што доведувало до тежок холангитис (воспаление на жолчните канали). Црниот дроб AVM можел да детектира над 70% од луѓето со HHT, но само 10% имале проблеми како резултат.
Во мозокот, AVM повремено вршеле притисок, што доведувал до главоболки. Тие исто така можеле да го зголемат ризикот од напади, како и секое абнормално ткиво во мозокот. Конечно, хеморагијата од AVM можела да доведе до интрацеребрална хеморагија (крварење во мозокот), што ги предизвикувал некој од симптомите на мозочен удар, како што се слабост во дел од телото или тешкотии во говорот. Ако крварењето се појавело во субарахноидалниот простор ( субарахноидална хеморагија ), обично имало силна, ненадејна главоболка и намалено ниво на свест и често слабост на дел од телото.
Други проблеми
Многу мал дел (оние кои биле погодени од SMAD4 (MADH4) мутации, видете подолу) имале повеќе бенигни полипи во дебелото црево, кои можеле да крварат или да се трансформираат во колоректален карцином. Слично мал дел доживувале пулмонална хипертензија, состојба во која притисокот во белодробните артерии бил зголемен, вршел притисок на десната страна на срцето и предизвикувал периферен едем (отекување на нозете), несвестица и напади на болка во градите. Забележано било дека ризикот од тромбоза (особено венска тромбоза, во форма на длабока венска тромбоза или белодробна емболија ) можел да се зголеми. Постои сомневање дека оние со HHT можеле да имаат блага имунодефициенција и затоа се со малку зголемен ризик од инфекции.
Генетика
HHT било генетско нарушување со автосомно доминантен модел на наследување. Оние со HHT симптоми кои немале роднини со болеста можеле да имаат нова мутација.
Се препознавале пет генетски типови на HHT. Од нив, три биле поврзани со одредени гени, додека двата преостанати моментално биле поврзани само со одреден локус. Повеќе од 80% од сите случаи на HHT се должат на мутации во ENG или ACVRL1. Вкупно биле познати преку 600 различни мутации. Веројатно ќе има доминација на било кој тип во одредени популации, но податоците се спротивставени. MADH4 мутациите, кои покрај HHT предизвикувале полипоза на колонот, сочинувале околу 2% од мутациите што предизвикувале болест. Освен MADH4, не е јасно дали мутациите во ENG и ACVRL1 доведувале до одредени симптоми, иако некои извештаи сугерирале дека ENG мутациите биле со поголема веројатност да предизвикаат проблеми со белите дробови додека мутациите на ACVRL1 можеле да предизвикаат повеќе проблеми со црниот дроб,  и пулмоналната хипертензија можела да биде посебен проблем кај луѓето со ACVRL1 мутации. Луѓето со потполно исти мутации можеле да имаат различна природа и сериозност на симптомите, што сугерирала дека дополнителни гени или други фактори на ризик можеле да ја одредат брзината со која се развивале лезиите; тие сè уште не се идентификувани.
Космос-797
Космос-797 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Наследна хеморагична телеангиектазија
Патофизиологија
Се сметало дека телеангиектазиите и артериовенските малформации во HHT се јавувале поради промените во ангиогенезата, развојот на крвните садови надвор од постоечките. Развојот на нов крвен сад барал активирање и миграција на различни типови на клетки, главно ендотел, мазни мускули и перицити. Точниот механизам со кој HHT мутациите влијале на овој процес сè уште не бил јасен, и веројатно било дека тие ја нарушуваат рамнотежата помеѓу про- и антиангиогените сигнали во крвните садови. Ѕидот на телеангиектазии бил невообичаено ронлив, што ја објаснувал тенденцијата на овие лезии да крварат.
Космос-797
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 28 јануари 1976 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-797 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 116,0 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1528 км, а најмалото на 1478.
Наследна хеморагична телеангиектазија
Патофизиологија
Сите гени досега познати дека се поврзани со HHT кодот за белковините во сигналниот пат на TGF-β. Ова била една од групите на белковини кои учествувала во трансдукцијата на сигналот на хормоните од суперфамилијата на трансформирачкиот фактор на раст бета (класите на трансформациониот фактор на раст бета, коскениот морфогенетска белковина и факторите за диференцијација на раст ), особено BMP9/GDF2 и BMP10. Хормоните не влегувале во клетката, туку се поврзувале со рецепторите на клеточната мембрана,а тие потоа ги активирале другите белковини, на крајот влијаејќи на клеточното однесување на повеќе начини како што се клеточното преживување, пролиферацијата (зголемување на бројот) и диференцијација (станување поспецијализирано). За хормонскиот сигнал да биде соодветно трансдуциран, потребна била комбинација од белковини: по два од двата типа мембрански рецептори од типот на киназа специфични за серин/треонин и ендоглин. Кога се врзувале за хормонот, рецепторните белковини од тип II фосфорилирале (трансфер фосфат ) на рецепторни белковини тип I (од кои еден е и Alk-1), кои пак фосфорилирале комплекс од SMAD белковини (главно SMAD1, SMAD5 и SMAD8 ). Овие се врзувале за SMAD4 и мигрирале во клеточното јадро каде што дејствувале како фактори на транскрипција и учествувале во транскрипцијата на одредени гени. Покрај патеката SMAD, мембранските рецептори дејствувале и на патеката MAPK, која имала дополнителни дејства врз однесувањето на клетките. И Алк-1 и ендоглин се изразувале претежно во ендотелот, можеби објаснувајќи зошто мутациите кои предизвикувале HHT во овие белковини доминантно секогаш доведувале до проблеми со крвните садови. И ENG и ACVRL1 мутациите воделе најчесто до недоволно производство на поврзаните белковини, наместо неправилно функционирање на белковините.
Дијагноза
Дијагностички тестови можеле да се спроведат од различни причини. Прво, потребни биле некои тестови за да се потврди или побие дијагнозата. Второ, некои биле потребни за да се идентификуваат можните компликации.
Телеангиектазии
Телеангиектазиите на кожата и усната шуплина биле визуелно препознатливи при физичкиот преглед, а на сличен начин лезиите во носот можеле да се видат при ендоскопија на назофаринксот или на ларингоскопија. Тежината на крвавењето од носот можела објективно да се квантифицира со помош на прашалник сличен на мрежа во кој се евидентирале бројот на епизоди на крварење од носот и нивното времетраење.
Телеангиектазии на дигестивниот тракт можеле да се идентификуваат при езофагогастродуоденоскопија (ендоскопија на хранопроводникот, желудникот и првиот дел од тенкото црево). Оваа процедура обично ќе се спровела само ако имала анемија која е поизразена од очекуваното од сериозноста на крварењето од носот, или ако имала докази за тешко крварење (повраќање крв, црна столица). Ако бројот на лезии забележани на ендоскопија бил неочекувано низок, остатокот од тенкото црево можело да се испита со капсулна ендоскопија, во која пациентот голтал уред во облик на капсула кој содржела минијатурна камера која пренесувала слики од дигестивниот тракт на пренослив дигитален рекордер.
Артериовенски малформации
Идентификацијата на AVM барала детално медицинско снимање на органите кои најчесто биле погодени од овие лезии. Не сите AVM предизвикувале симптоми или биле изложени на ризик да го сторат тоа, и оттука постоел одреден степен на варијација помеѓу специјалистите за тоа дали таквите испитувања ќе се вршат и со кој модалитет; често, одлуките за ова прашање се донесувале заедно со пациентот.
АВМ на белите дробови можеле да се приметат поради абнормален изглед на белите дробови на рендген на граден кош, или хипоксија (ниски нивоа на кислород) при пулсна оксиметрија или одредување на гасови во артериската крв. Ехокардиографијата со контраст со меурчиња (ехо со меурчиња) можела да се користи како алатка за скрининг за да се идентификувале абнормални врски помеѓу белодробните артерии и вените. Ова вклучувало инјектирање на вознемирен физиолошки раствор во вена, проследено со снимање на срцето базирано на ултразвук. Нормално, белите дробови ги отстранувале малите воздушни меури од циркулацијата и затоа се гледаат само во десната преткомора и десната комора. Ако бил присутен AVM, меурчињата се појавувале во левата преткомора и левата комора, обично 3-10 срцеви циклуси по десната страна; ова е побавно отколку кај срцевите мани, кај кои има директни врски помеѓу десната и левата страна на срцето. Поголем број на меурчиња било поверојатно да укаже на присуство на AVM. Ехото на меурчиња не било совршена алатка за скрининг бидејќи можело да пропушти помали AVM и не ја идентификувало локацијата на AVM. Често се користела компјутерска томографија со зголемена контраст (КТ ангиографија) за да се идентификувале белодробните лезии; овој модалитет имал чувствителност од над 90%. Можеби било можно да се изостави администрацијата на контраст на современите КТ скенери. Ехокардиографијата исто така се користела ако постоело сомневање за пулмонална хипертензија или срцева слабост со висок излез поради големи лезии на црниот дроб, понекогаш проследена со срцева катетеризација за мерење на притисоците во различните комори на срцето.
Генетско тестирање
Достапни се генетски тестови за мутациите ENG, ACVRL1 и MADH4. Тестирањето не било секогаш потребно за дијагноза, бидејќи симптомите биле доволни за да се разликува болеста од другите дијагнози. Постојат ситуации во кои тестирањето може да биде особено корисно. Прво, децата и младите возрасни со родител со дефинитивен HHT можеле да имаат ограничени симптоми, но сепак да бидат изложени на ризик од некои од компликациите споменати погоре; ако мутацијата била позната кај засегнатиот родител, отсуството на оваа мутација кај детето би ја спречило потребата од скрининг тестови. Понатаму, генетското тестирање можелода ја потврди дијагнозата кај оние со ограничени симптоми кои инаку би биле означени како „можен HHT“ (види подолу).
Мутациите во генот MADH4 обично биле поврзани со јувенилна полипоза, а откривањето на таква мутација би укажало на потребата да се направи скрининг на пациентот и засегнатите роднини за полипи и тумори на дебелото црево.
Критериуми
И покрај ознаката „можно“, некој со висцерална AVM и семејна историја, но без крварење од носот или телеангиектазии, сè уште е исклучително веројатно да има HHT, бидејќи овие AVM се многу невообичаени кај општата популација. Во исто време, истото не може да се каже за крварење од носот и ретки телеангиектазии, кои се јавуваат кај луѓе без HHT, во отсуство на AVM. Нечиј дијагностички статус може да се промени во текот на животот, бидејќи малите деца можеби сè уште не ги покажуваат сите симптоми; на 16-годишна возраст, тринаесет проценти се сè уште неодредени, додека на 60-годишна возраст огромното мнозинство (99%) имаат дефинитивна дијагностичка класификација. Затоа, децата на воспоставените пациенти со ХХТ може да бидат означени како „можни ХХТ“, бидејќи 50% може да испадне дека имаат ХХТ во текот на нивниот живот.
Струен удар
Струјниот удар претставува збир од ефекти на електрична струја кога човекот ќе стане дел од струен круг и низ него ќе помине електрична струја. Ефектите покрај оштетувањето на делови од човековиот организам, можат да бидат и со смртни последици.
Опасности од струен удар
Човечкото тело е добар спроводник на електрична струја, затоа што телесната течност во клетките и просторот околу нив е одреден вид на електролит којшто ја спроведува електричната струја. Како спроводник и за него важи Омовиот закон. Електричниот отпор на човечкото тело во различни делови е различен. Внатрешните органи имаат многу помал електричен отпор отколку кожата. Исто така, влажната кожа има помал отпор од сувата. При сува кожа отпорот на човечкото тело е над 10.000 омови, а кога кожата е влажна под 1.000 омови. Многу е опасно кога електричната струја минува низ срцето и низ мозокот. Јачината на електричната струја над 10 мили ампери предизвикува силно грчење на мускулите и при тоа се губи контролата над нив. Ако се фатиме со рака за оштетен спроводник има опасност да не можеме да се ослободиме од него. При јачина од 100-200 мили ампери, грчењето на мускулите е толку силно, што срцето може да престане со својата работа. При оваа јачина на електрична струја се јавуваат и големи тешкотии во дишењето. Во опасност човекот може да се најде и на отворен простор, ако се случи невреме. При тоа има силно електрично празнење меѓу облаците и земјата (гром). Електричната струја на громот е многу голема и ако се случи да помине низ човек или во негова непосредна близина може да предизвика смртни последици.
Постапки при помош на настрадан од струен удар
При укажувањето на помош прво треба да се исклучи струјниот круг чиј дел станал несреќниот. При тоа спасителот треба многу внимателно да работи за да не настрада и тој. Прво, треба електрички да се изолира од подот со ставање на изолаторска подлога (гума или пластика), ако во близина нема таква подлога може да застане на палто или свиткан покривач. Повредениот и спроводниците под напон не смеат директно да се допираат. Затоа е потребно со предмет од изолатор (дрво или пластика) да се отстранат од несреќниот.
Опасност на кратките врски и преоптоварувањата на струјниот круг.
Опасност од електричен пожар може да настани ако се преоптовари инсталацијата. До тоа може да дојде ако на еден приклучок се сврзат повеќе потрошувачи
Заштита од струен удар
Заземјувањето е ефикасна заштита од струен удар. За заштита од струен удар најосновно е никогаш да не се допре незаштитен спроводник којшто е дел од електрично струјно коло. Меѓутоа како дополнителна заштита скоро кај сите апарати е заземјувањето на надворешните метални делови. Апаратите во домаќинството - нивните надворешни делови се изолирани од спроводниците низ коишто тече електрична струја, но во случај на оштетување на тие спроводници надворешните метални делови можат да се сврзат со изворот на електрична струја. Тогаш дејствува заземјувањето. Тоа заземјување се вика заштитно заземјување. Заземјувањето на сите апарати се врши на тој начин што се поврзуваат надворешните делови со закопана метална плоча преку соодветни спроводници. Врската со заземјувањето се остварува на тој начин што не се употребуваат обични, туку шуко-приклучок, прекинувачи и приклучувачи. Натикачот преку контактна лимена плоча е во врска со куќиштето на апаратот. Од завртката на заштитниот контакт во натикачот тргнува спроводник на заземјувањето, кој се појавува како една жила на повеќежилен свивлив спроводник. Водот до заземјувањето води до соодветниот вод во приклучникот....
Осигурувачите како неопходни заштитници
Осигурувачите ги штитат апаратите од опасностите и штетите што можат да настанат поради кратка врска или преоптоварување на струјниот круг. Со тоа директно придонесуваат за намалување на можностите од струен удар. Во праксата се користат најразновидни осигурувачи со различна конструкција, а иста функција.
Полезно дејство на струјните удари
Електричните струјни удари при коишто низ организмот претекуваат електрични струи со мали јачини - до 0,5 мили ампери имаат и корисно дејство кај човечкиот организам. Затоа, најчесто се користат во медицинската терапија при лечење на некои болести.
Опасност и заштита од струен удар
При работа со електричен напон во домашни услови мораме да внимаваме на некои можни опасности
Генерално правило е дека работа под напон може да врши само стручно лице.
Лук Бартон
Лук Бартон (роден на 17 февруари 1994 година) е австралиски рагби играч кој моментално игра за ЛА Гилтинис од големата лига рагби (MLR). Претходно играл за Легијата Сан Диего.
Тој можел да игра или на половина или на центар. Тој претходно играл за Вестерн Форс во Супер рагби,  Олимпик во Бијариц во Франција, и ја претставувал Австралија до 20 години на Светското првенство за јуниори во 2013 година и Светското првенство за јуниори на ИРБ во 2014 година.
Раниот живот
Бартон е роден и израснат во Перт, Западна Австралија и ја претставувал својата држава на различни нивоа на возрасни групи за време на неговите училишни денови. Неговото семејство емигрирало во Австралија од Кејп Таун, Јужна Африка. Семејната лоза на Бартон видела дека и неговите братучеди Џеси Криел и Ден Криел играат професионално во Јужна Африка и за Спрингбокс.
Австралија У20
Во 2013 година, на 18 години Бартон беше избран за Австралија до 20 години, каде што ја претставуваше својата земја на Светското првенство за јуниори IRB 2013 година што се одржа во Франција. На овој турнир тој ги играше сите натпревари во Инсајд Центар и беше прв избор на голман. Погодување се обидува против двајцата  Нов Зеланд и  Фиџи на турнирот. Бартон забележа вкупно 31 поен за Австралија.
Во 2014 година, Бартон бил избран следната година на Светското првенство за јуниори IRB 2014 година што се одржал во Нов Зеланд. Тоа бил уште еден успешен турнир за Бартон на кој тој играл на секој натпревар на внатрешен центар и ги извршувал задачите за шутирање на голот. Бартон забележал вкупно 51 поен за соодветните турнири.
Супер рагби
Во 2012 година, во првата година надвор од средното училиште, Бартон бил поканет да тренира со Западните сили со полно работно време. По успешниот Светски шампионат за јуниори во 2013 IRB, кој добил понуди од австралиските супер рагби тимови, Бартон го потпишал својот прв професионален супер рагби договор со Вестерн Форс.
Список на државни водачи во 912 година
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Лук Бартон
Супер рагби
Во мај 2014 година, два месеци пред второто Светско првенство на Бартонс за јуниори, тој го направил своето деби во супер рагби почнувајќи од Внатрешниот центар за западните сили против Стормерс во Њулендс, Кејп Таун. Тој повторно започнал следната недела на бр. 12 против Лавовите на НИБ стадионот пред да се врати во кампот Јуниор Валабис како подготовка за Светското првенство за јуниори IRB 2014 година.
Во 2015 година, на 21-годишна возраст, Бартон ја имал својата бегство сезона. Тој се зацврсти како редовен стартер и играл на секој натпревар во Супер рагби во сезоната и ги предал должностите за шутирање на голот. Бартон одиграл 25 натпревари за Вестерн Форс почнувајќи од Флајхалф и Инсајд Центар.
Во 2017 година, Бартон добил понуди од Франција и ги напуштил Западните сили за да продолжи со нови предизвици.
Франција
Во мај 2017 година, Бартон потпишал и играл за Бијариц Олимпик под водство на главниот тренер Гонзало Кесада, што требало тој да ја прилагоди својата игра и да го искористи својот напаѓачки талент со управувањето со играта на северната хемисфера. Бартон одиграл 42 натпревари во две сезони 2017-2018 и 2018-19 на полувремето за Бијариц Олимпик. Тој го одвел Олимпик од Бијариц до стихот на Гренобл во четвртфиналето во мај 2018 година
Рагби од голема лига
Во 2019 година, Легијата Сан Диего потпишал со Бартон од Бијариц Олимпик, едно од многуте големи засилувања за клубот, како што е Ол Блек Маа Нону, за да ја зајакне својата сила за освојување на американскиот штит. Сан Диего Легија имал ѕвездена сезона пред СОВИД-19 да го откаже натпреварувањето. Бартон го започнувал секој натпревар со број 10 и бил единствениот играч на Легијата на Сан Диего кој ја играл секоја минута од секој натпревар. Тие биле непоразени во своите 5 натпревари и доминирале во конкуренцијата со 21 обид, 161 поен и 11 обиди за Бартон.
Меѓународен
Бартон бил дел од тимот на Австралија до 20 години за Светското првенство за јуниори во 2013 година во Франција и за Светското првенство за јуниори во 2014 година во Нов Зеланд.
Стил на играње
Бартон е добро познат по тоа што поседува вештина на X фактор и напаѓачки стил на игра. Развивајќи ја својата игра во Франција, го приспособи пресметаната игра со удари и составено управување со играта. Бартон е многу силен дефанзивец и елегантен играч на топка.
Бродица
Бродица е едно од селата кои се наоѓаат во општина Кучево, Србија. Според пописот кој што се одржал во 2002 година, селото имало 468 жители.
Наводи
44.48833°N, 21.81889°W
Невски Залив
Невски Залив (Невская губа) или „Кронштатски Залив“ — најисточен дел на Финскиот Залив, сместен помеѓу островот Котлин и устието на реката Нева во градот Санкт Петербург, Русија. Зафаќа површина од 380 км².
Во подрачјето кон Балтикот е изградена брана што го двои заливот од морето и спречува поплавувања на градот и околината.
Заливот го носи и неформалното име Маркизова Бара (ru:Маркизова лужа), наречена по поморскиот министер, маркизот Иван Иванович Траверсе (Жан Батист Прево де Сансак, 1754-1831), кој ги користел плитките води на заливот како погодно место за воени вежби на морнарицата. .
Земјотрес во Босна и Херцеговина (2022)
На 22 април 2022 година во 23:07 часот по месно време ( CEST, 21:07 UTC), земјотрес со јачина од 5,7 степени ја погоди јужна Босна и Херцеговина. Епицентарот бил во херцеговското село Струпиќи, околу 10 киломтери источно од Столац или 14 км од Љубиње или Невесиње. Ова е петти по големина земјотрес во земјата, како и најзначаен во последните 50 години.
Земјотрес
Според Федералната хидрометеоролошка служба на Босна и Херцеговина (ФХМЗ БиХ), земјотресот бил со јачина од 5,6 степени и максимален интензитет на Меркали од VIII ( Разорен ) и бил во близина на Столац. Геолошкиот топографски институт на САД го оценил земјотресот со магнитуда од 5.7 степени. Тие известиле дека земјотресот бил 14 км северо-североисточно од Љубиње на длабочина од 10 км. Според Хрватската сеизмолошка служба, епицентарот бил во близина на Љубиње, со јачина од 6,1 степени според Рихтеровата скала, а интензитетот бил EMS-98 VIII ( разорен ).
Надвор од епицентралното подрачје, земјотресот бил силно почувствуван во главниот град на Босна и Херцеговина, Сараево, главниот град на Црна Гора, Подгорица и хрватскиот регион Далмација. Се почувствува во поголемиот дел од јужна Хрватска, Црна Гора, а исто така и во делови од Словенија, Србија, Албанија, Косово, Македонија, Италија и северна Грција.
Влијание
28-годишна жена починала откако камен се истркалал по ридот и удрил во покривот на куќата во Столац, а смрта настапила во болница за време на реанимација. Нејзините родители биле хоспитализирани со лесни повреди. Во Столац е прогласен официјален ден на жалост на 24 април. Повредени се уште осум лица, од кои неколку во паника поради земјотресот.
Општина Берковиќи каде бил епицентарот, поради земјотресот накратко останала без струја. Цивилната одбрана на Херцеговско-Неретванскиот кантон известил за паѓање на карпи на патиштата од Столац до Мостар, Неум, Љубиње и Берковиќи. Бројни улици во Столац и една во Мостар биле блокирани од паднати тули, ќерамиди и малтер. Во Чапљина, неколку паркирани автомобили биле оштетени од урнатините што паднале од зградите. Четири лица се повредени во Чапљина.
Неколку рудари во рудник за јаглен во близина на Сараево се здобиле со лесни повреди, а на четворица им била потребна медицинска помош. Во Хрватска било предизвикана штета на единаесет згради, вклучувајќи ја и Францисканската црква во Дубровник. Мали одрони имало и на Јадранската магистрала во Жупа дубровачка и кај Сливно. Во Црна Гора, сообраќајот на пругата Белград-Бар бил во прекин.
Афтершок со јачина M 4.8 имало и на 24 април со интензитет од VI ( Силен ) на изменетата скала на интензитет на Меркали, предизвикувајќи дополнителна штета на зградите, вклучително и некои изградени за време на Австроунгарската империја.
Геровит
Извори
Геровит се спомнува единствено во списот на Ото од Бамберг, германскиот бискуп, кој при покрстувањето на паганските племиња Лужички Срби и Полапски Словени, забележал паганска прослава во чест на богот на војната Геровит во градовите Волгаст и Хафелберг. Се претпоставува дека Геровит е германски израз за име на словенскиот бог Јаровид. Извори за неговата митолошка присутност се среќаваат во Русија, Белорусија Хрватска, Словенија и Србија каде што до 19 век се одржувало народно празнување на Јурјево, Зелени Јурај, Зелени Јуриј или Јарило на почеток на летото. Според содржина на обредните елементи овие свечености имале пагански карактер и голем дел од нив е трансформиран според христијанските канони во празнувањата во чест свети Ѓорѓе, Ѓурѓовден. Токму овие митолошки елементи упатуваат на можноста дека Геровит е друго име за Јарило. Сите овие свеченсти се одликуваат со поворка која ја предведува кукла од слама или девојка облечена во бело која јава на коњ. Во некои краишта куклата од слама била жртвувана со фрлање во вода. Песните кои се пееле алудираат на враќањето на богот од некоја далечна земја зад морето, на враќањето на пролетта, плодноста и исчекување на богата жетва. Во негова чест се плетеле венци од пролетно билје и цвеќе, се фрлало во реките, а со венците се кителе и куќите, торовите и дворовите како апотропеен елемент наменет за семејството и имтот.
Особености
Геровит може да се толкува на два начини: како бог на војната и како божество на плодноста. Толкувањата на неговата воена природа потекнуваат од изворите поврзани за статуата на островот Руен, каде во храмот најважното место му припаѓало на кипот Геровит кој бил со седум глави и осум мечеви. Седумте глави што ги содржала статута според едно толкување се глави на седумте божества на киевскиот пантеон, но според другите претставуваат седумте летни (топли) месеци со кои владеел тој, со останатите пет владее неговиот брат Перовит. Седумте меча подлегнуваат на истото толкување, додека осмиот се смета за неговото оружје со кое го брани народот. За него се врзува и златниот штит кој бил носен меѓу луѓето.
Позиција во Старословенскиот пантеон
Геровит не припаѓал на првиот круг во пантеонот на словенските божества. Се доведува во врска со божицата Лада, но не постојат прецизни извори за нивната поврзаност.
Освојувачи на медали на Зимските олимписки игри 2022
[[Податотека:2022 Winter Olympics medal map.svg|мини|300п|Карта на светот на којашто е претставен успехот на секоја земја на Летните олимписки игри 2020. Легенда:
Со златна боја се обележани земјите-учеснички коишто освоиле барем еден златен медал.
Со сребрена боја се обележани земјите-учеснички коишто освоиле барем еден сребрен медал.
Со бронзена боја се обележани земјите-учеснички коишто освоиле барем еден бронзен медал.
Со сина боја се обележани земјите-учеснички коишто не освоиле медал.
Со црвена боја се обележани земјите коишто не учествувале на игрите. ]]
Во списокот на освојувачи на медали по земји на Зимските олимписки игри 2020 се наведени сите земји-учеснички на игрите кои освоиле медали. Игрите се одржале во Пекинг од 4 до 20 февруари 2022, а медали биле доделени во 109 натпреварувања во 15 дисциплини во 7 спортови.
Нов Зеланд го освоиле првиот златен медал на зимските олимписки благодарение на Зои Садовски-Синот во женскиот натпревар во слоупстајл во скијање на даска, додека Барт Свингс со победата во машката трка со масовен старт во брзо лизгање го освоил вториот златен медал на зимските олимписки игри за Белгија и прво по Зимските олимписки игри 1948.
Норвешка била најуспешна нација како по бројот на златни (16), така и по вкупниот број на медали (37). Со освојувањето на 15. златен медал, спортистите од оваа земја поставиле нов рекорд по бројот на освоени златни медали на едни зимски олимписки игри, соборувајќи го претходниот рекорд од 14 златни медали којшто го поставиле спортистите од Канада на игрите во 2010 година, а потоа бил повторен од страна на Норвешка и Германија на игрите во 2018 година, иако треба да се има предвид постојаниот раст на бројот на натпревари на зимските олимписки игри.
Германија била единствената нација којашто целосно го зазела подиумот во некој натпревар откако ги освоиле сите медали во машкиот натпревар во двојки во боб.
Кина како земја домаќин на игрите освоила 9 златни и вкупно 15 медали, со што го остварила својот најдобар успех на зимските олимписки игри иа за првпат била рангирана меѓу трите најуспешни нации на едни зимски олимписки игри.
Шетоње
Шетоње — село сместено во општина Петровац на Млави во Србија.
Опис
Компактна селска населба, на широк завар (165 метри), во подножјето на планината Хомоље (940 метри), северозападно од врвот Јежевац (723 метри), 14 километри југоисточно од Петровац на Млави. Површината на атарата е 3.589 хектари. Опфаќа две целини: Извор (Извар) и Шетоње, кое го дели Шетоњска река, лева притока на Млава. Изворот порано бил самостојна населба, за што сведочат пишаните документи од XVIII век каде по наредба на кнезот Милош била споена со Шетоњ и оттогаш административно е една населба. Шетоње се споменува во дубровничките извори (1330, 1399 - „Шетонски обичаи“, 1509 и 1512 г.) и турските дефтери (1467 - 17 куќи). Во 1733 година, кога имала 14 домови, тоа било седиште на истоимената парохија.
Населението е српско (слави Свети Никола, Св. Јован, Ѓурѓиќ, Св. Аранѓел и др).
Наводи
44.27°N, 21.47694°W
Џек расел териер
Џек Расел териерот е мал териер чиишто корени потекнуваат од ловот на лисици; крзното обично му е бело и мазно, или рапаво и остро. Често го мешаат со Парсон Расел териер (види Американско кинолошко друштво American Kennel Club) и со Расел териер, раса која е понабиена и со покуси нозе. Меѓународнiot кинолошки сојуз расел териерот го нарекува и Џек расел териер). Терминот „Џек расел“ честопати погрешно се употребува и за други мали бели териери.
Џек Расел е широка раса, со големина од 25 до 38 см. Парсон раселот е ограничен само на средна просечна големина од 30 до 36 см, додека Расел териерот е помал, со голенмина од 20 до 30 см. Секоја раса има различни физички пропорции во согласност со стандардите на одредени кинолошки друштва.