cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Црна јама
Силна гравитација
Проблемот како да се разбере што ќе се случи со таквата ѕвезда со помош на теоријата на релативноста за првпат го решил младиот американец Роберт Опенхајмер во 1939 година. Но неговиот резултат покажувал дека тогашните телескопи не можат да детектираат ниту едно од предвидувањата на новата теорија. Сликата што денес ја имаме за истражувањата на Опенхајмер се сведува на следново. Гравитационото поле на ѕвездата ги менува патеките на светлосните зраци низ простор-времето. Светлосните конуси кои укажуваат на патеките на светлосните блесоци низ просторот и времето се закривени навнатре, кон површината на ѕвездата. Тоа може да се види при скршнувањето на светлинатаод далечните ѕвезди што се регистрира при затемнување на сонцето. Додека ѕвездата е во фаза на контракција, гравитационото поле на нејзината површина станува се' посилно и посилно а светлосните конуси сè повеќе се искривуваат навнатре. Тоа и' отежнува на светлината што потекнува од ѕвездата да се ослободи од гравитацијата и таа се' повеќе станува понејасна и поцрвена за набљудувачите од страна. Конечно, кога ѕвездата ќе се збие до одреден критичен полупречник, гравитационото поле на површината станува толку силно што светлосните конуси се толку многу искривени што светлинатавеќе не може да побегне. Според теоријата на релативноста, ништо не може да се движи побрзо од светлината. Според тоа ако светлинатане може да избега тогаш ништо не може да избега; се' на ѕвездата е повлечено кон неа под влијание на силното гравитационо поле. Значи, станува збор за низа настани односно за област од простор-времето, кои не можат да допрат до оддалечениот набљудувач. Оваа област е тоа што ние го нарекуваме црна јама. Нејзините граници се нарекуваат хоризонт на настани и се совпаѓаат со патеките на светлосните зраци кои само што не побегнале од црната јама.
За да разбереме што ќе видиме ако го набљудуваме ѕвездениот колапс до состојба на црна јама треба да имаме на ум дека во теоријата на релативноста нема апсолутно време. Секој набљудувач има своја мерка за времето. Времето за некој кој се наоѓа на површината од ѕвездата ќе биде поинакво од времето за оддалечениот набљудувач благодарение на гравитационото поле на ѕвездата.
Хоризонтот на настани, границата на онаа област од простор-времето од која не може да се избега, дејствува како некој вид еднонасочна мембрана околу црната јама: објектите како некој невнимателен астронаут можат да паднат во внатрешноста на црната јама но ништо не може да побегне од црната јама надвор од хоризонтот на настани. Се што ќе падне низ хоризонтот на настани набрзо ќе дојде до областа на бесконечни густини и до крајот на времето.
Што се случува со информацијата?
Постои фундаментален принцип во квантната механика кој вели дека информацијата не може да биде уништена или изгубена. Информацијата мора да остане тука во некаква форма. Ова е во ред, меѓутоа проблем е ако по многу години црната јама испарува преку Хокинговото зрачење, која произлегува од флуктуациите на квантумот на хоризонтот на случувања и нема некоја видлива причинска поврзаност со содржината на црната јама.
Хокингово зрачење
Хокинговото зрачење – квантумската флуктуација проксимална на хоризонтот на случување на црната јама произведува честика и античестичка. Античестичката навлегува во црната јама и ја поништува кога таму се судира со честичка. Набљудувано од надвор црната јама изгледа како да изгубила маса и ја зрачела во честичка. Со тек на време овој процес би резултирал во црна јама која испарува. Решение на проблемот кое сега се фаворизира е холографскиот принцип, кој сугерира дека што и да влезе во црната јама остава печат на најзиниот хоризонт на случувања, како тоа дека информацијата за целата содржина на црната јама може да се изведе од самата површина на хоризонтот на случувања, и таа информација влијае на квантумско ниво врз секоја последователно Хокингово зрачење, како и тоа дека Хокинговото зрачење сепак успева да ја изнесе информацијата од црната јама како што црната јама испарува.
Супермасивни црни јами
Овие објекти се многу добар потенцијален извор на гравитациони бранови. Нивната огромна маса од 105 МS ни кажува дека овие објекти се вистински „канибалисти“ кои просто ги проголтуваат соседните објекти. За жал, иако се потенцијално добри извори на гравитациони бранови, заради нивната голема маса, честотата е во областа на mHz, што значи дека се потребни детектори со антени од планетарни димензии.
Надворешни врски
Астрономија Македонија Институт за Физика- Наце Трајанов astronomija-mkd.com
Милино
Милино — село во Општина Лозово, во областа Овче Поле, недалеку од патот Велес - Штип, познат како магистралниот пат А 3.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во западниот дел на областа Овче Поле, на 4 километри западно од општинскиот центар Лозово, 15 километри североисточно од Велес и 28 километри југозападно од Свети Николе.
Демографија
На пописот од 2002 година, селото имало 334 жители, од кои 241 Македонец, 33 Албанци, 19 Турци, 1 Влав, 4 Срби, 14 Бошњаци и само 22 останати.
Според последниот попис на населението на Македонија од 2021 година, Милино има 249 жители.
Следува табела на народносната структура на населението:
На табелата е прикажан националниот состав на населението низ сите пописни години:
Родови
Турски
Бошњаци
Албански
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1711 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 246 гласачи.
Иселеништво
Стари македонски и православни ромски родови иселени од ова село има во селото Судик и во градот Велес. Сепак најголеми се иселувањата на Турците. Од ова село се имаат иселено преку 177 турски семејства. Потомците на иселените Турци од ова село живеат главно во Измир (околу 90 %), а во помал дел во Истанбул и Лилебургас. Има и сосема иселени турски родови, како Чамелет, Иболар, Дестанлар, Алимлар и други.
NGC 6403
NGC 6403 — леќеста галаксија во соѕвездието Паун, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6403 се споменува и како ESO 139-19.
Откривање
Објектот е откриен на 28 јуни 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6403 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 11,9 m/лм2. NGC 6403 има привидни димензии од 0,5' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 43 м 23,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -61° 40' 55".
Други поделби
Проучување на NGC 6403 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 60750. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 455; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9054. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Зајачка уста
Дијагноза
Дијагнозата се поставува со помош на клиничката слика и карактеристичниот изгледа на усните и непцето. Лекувањето е оперативно.
Долгорочен кредит
Долгорочен кредит (англиски: long-term credit, long-term loan) претставува кредит чиј рок на достасување (отплата) надминува една година. Сепак, не постои строга дефиниција на минималниот рок на враќање на долгорочниот кредит т.е. понекогаш како долгорочни кредити се сметаат само оние со рочност поголема од три или пет години. Долгорочните кредити служат за покривање на постојаните финансиски потреби на претпријатијата и населението (кредити за постојани средства, кредити за трајни обртни средства, станбени кредити итн.).
Долгорочни кредити на претпријатијата
Трајните финансиски потреби на претпријатијата се покриваат преку долгорочни кредити, кои се користат за набавка или изградба на постојани средства (машини, камиони, опрема итн.), или за трајни обртни средства. Овие кредити се одобруваат со рок од неколку години, при што рокот на достасувањето треба да биде усогласен со животниот век на средството што се финансира.
Одлики на долгорочните кредити
Долгорочните кредити спаѓаат во групата на обезбедени кредити и при нивното одобрување, од клиентите се бара одредено учество во вкупната вредност на средството што се финансира, т.е. износот на кредитот е помал од вредноста на обезбедувањето. На тој начин, банката делумно се заштитува од кредитниот ризик и од проблемот на моралниот хазард. Имено, ако клиентот учествува во финансирањето на набавката на постојаните средства, тој нема да биде мотивиран да ја избегне отплатата на кредитот, зашто со тоа ќе претрпи загуба.
Долгорочните кредити се исплаќаат на два начина: наеднаш, во целост, или во рати, во согласност со финансиските потреби на клиентот. Всушност, начинот на користење на кредитот зависи од неговата намена: на пример, ако тој служи за набавка на машина, кредитот се исплаќа наеднаш, додека ако со него се финансираат градежни објекти или трајни обртни средства, тогаш кредитот се користи на повеќе рати. Исто така, отплатата на долгорочните кредити може да се врши наеднаш или во периодични рати (ануитети), што претставува најчест случај. Притоа, ратите обично се еднакви за време на целиот рок на отплата, меѓутоа банката и клиентот можат да договорат и поинаков тек на ратите (растечки или опаѓачки). Исто така, долгорочните кредити можат да вклучуваат и одреден грејс-период, кога должникот не врши никакви плаќања кон банката или, пак, ја плаќа само каматата, додека отплатата на кредитот започнува подоцна или се врши на крајниот рок на достасувањето.
Поради подолгите рокови на достасување, долгорочните кредити се посложени и поризични во споредба со кредитите за обртни средства. Оттука, на одобрувањето на овие кредити им претходи обемна кредитна анализа, во која се оценуваат бројни фактори што имаат влијание врз отплатата на кредитот. Притоа, централно место во кредитната анализа има утврдувањето на идната финансиска способност на клиентот за уредна отплата на кредитот. Тоа значи дека, покрај историските финансиски извештаи, посебно внимание се посветува на идните проектирани парични приливи на претпријатието. Истовремено, кај овие кредити обезбедувањето има споредно, второстепено значење во одлуката за одобрување на кредитите. Најпосле, долгорочната природа на овие кредити значи дека тие се изложени на повисок ризик, и тоа не само на кредитниот ризик, туку и на другите ризици (каматен ризик, валутен ризик итн.). Затоа, на овие кредити банките наплаќаат променлива каматна стапка на која се додава и одредена премија за ризикот.
Комерцијални хипотекарни кредити
Комерцијалните хипотекарни кредити (commercial real estate loans) се одобруваат за изградба на градежни објекти, како што се: административни и станбени згради, трговски центри итн. Како што покажува името, овие кредити секогаш се обезбедени со градежниот објект којшто се финансира, при што износот на кредитот обично е помал од проценетата вредност на градежниот објект. Инаку, хипотекарните кредити се исплаќаат во повеќе рати, онака како што напредува изградбата на градежниот објект, при што банката ги префрла парите на сметката на градежното претпријатие кое ја изведува градбата. Бидејќи хипотекарните кредити се тесно поврзани со објектот којшто се финансира, клучно место во кредитната анализа има правилната проценка на пазарната вредност на објектот во времето кога ќе биде завршен. Во тој поглед, иако се обезбедени со недвижен имот, овие кредити можат да бидат многу ризични, доколку по нивното одобрување настапи тренд на опаѓање на цените на недвижностите.
Инвестициски кредити
Инвестициските кредити (project loans) се долгорочни кредити наменети за финансирање на некои долгорочни, големи инвестициски проекти, како што се: рудници, рафинерии, нафтоводи, електрични централи, пристаништа, танкери итн. Може да се забележи дека се работи за многу големи кредити, со долги рокови на достасување, така што банките се изложени на многу високи ризици (кредитен ризик, каматен ризик, ризик на земјата итн.). Оттука, заради диверзификација на ризикот, овие кредити обично се одобруваат од страна на синдикат или конзорциум на банки, каде што се здружуваат повеќе банки и секоја учествува само со еден дел во вкупниот износ на кредитот. Исто така, заради заштита од ризикот, банките бараат од инвеститорот да достави гаранција од други банки, осигуртелни друштва, државни агенции итн.
Долгорочни кредити на населението
Долгорочните кредити на населението најчесто за купување трајни потрошни добра (на пример, автомобили) или за финансирање на станбената изградба. Долгорочната природа на овие кредити е поврзана и со големите износи на кредитите, кои должниците не би можеле да ги вратат во покус временски период.
Автомобилски кредити
Автомобилските кредити (automobile loans) се одобруваат за купување нови или стари автомобили, мотори и теренски возила. Во Македонија, автомобилските кредити најчесто се одобруваат како кредити со валутна клаузула. Тоа произлегува од потребата на банките да се заштитат од валутниот ризик, имајќи го предвид фактот дека се работи за кредити со подолга рочност (обично, од една до шест години), кои се наменети за финансирање на набавка на увозни производи. При одобрувањето на кредитот, банката му ги исплаќа парите на продавачот на автомобилот, а отплатата се врши во еднакви месечни ануитети. Автомобилските кредити вообичаено се одобруваат на износи меѓу 18 илјади и 2,2 милиони денари, при што од купувачот се бара одредено учество (најмалку 20%). Автомобилските кредити спаѓаат во групата на обезбедени кредити, при што најчесто тие се обезбeдени со залог на моторното возило што се купува (заедно со полиса за каско-осигурување, винкулирана во полза на банката). Исто така, како обезбедување на овие кредити можат да послужат и следниве инструменти: меница, административна забрана на платата, еден или двајца жиранти, денарски или девизен депозит или хипотека на недвижен имот.
На автомобилските кредити банките наплаќаат променливи каматни стапки, кои значително се разликуваат во зависност од висината на учеството, валутата на кредитот и видот на обезбедувањето: на пример, каматната стапка на денарските кредити може да биде повисока дури за пет процентни бодови во однос на кредитите со валутна клаузула; каматната стапка на кредитите обезбедени со 100% девизен депозит може да биде многу ниска (на пример, само 3%); на денарските кредити со ниско учество, банките наплаќаат и двоцифрени каматни стапки итн. Во продолжение, на автомобилските кредити банките наплаќаат и различни трошоци, како што се: провизија за одобрување на кредитот, провизија за предвремена отплата, нотарски трошок, премија за осигурување, интеркаларна камата итн.
Ненаменски потрошувачки кредити
Банките одобруваат потрошувачки кредити кои немаат однапред определена намена. Овие кредити се исплаќаат во готово, или пак, банката ги префрла парите на сметката на клиентот, кој потоа може да ги употреби парите за која било цел. Понудата на ненаменски потрошувачки кредити е богата, т.е. банките нудат кредити со различни износи, рокови на достасување и други услови на кредитирање, со цел да ги задоволат потребите на потрошувачите. Така, овие кредити гласат на износи што започнуваат од 10 до 15 илјади денари, па сè до противвредност од неколку илјади евра. Рокот на достасувањето на ненаменските потрошувачки кредити може да достигне дури и до пет или седум години, а отплатата се врши во еднакви месечни рати. Вообичаено, банките наплаќаат променливи каматни стапки, кои зависат од рочноста, видот на обезбедувањето и од тоа дали се работи за денари или девизи. Покрај тоа, кредитите се оптоварени и со бројни провизии и надоместоци, кои се движат од 0,5% до 5% од износот на кредитот. Обично, наплатата на кредитот банките ја обезбедуваат со административна забрана на платата и со жиранти, меѓутоа постојат и кредити што не се обезбедени. Покрај стандардните потрошувачки кредити, во оваа група спаѓаат и ненаменските кредити кои всушност претставуваат станбени кредити. Така, овие ненаменски кредити гласат на високи износи (дури и до 35 000 евра), се одликуваат со многу долги рокови на достасување (10-20 години) и се обезбедени на еден од следниве три начини: со орочен депозит (во износ од 30% до 110% од износот на кредитот), со залог на државни обврзници (200%-300% од износот на кредитот) и хипотека на недвижен имот (140%-300% од износот на кредитот).
Станбени кредити
Банките одобруваат станбени кредити (mortgage loans) за следниве намени: купување стан или куќа, купување куќа со земјиште, реновирање стан или куќа, градба, доградба и надградба на куќа итн. Тие спаѓаат и во групата на обезбедени кредити, и тоа кредити обезбедени со недвижен имот (хипотекарни кредити). Најпосле, набљудувано од аспект на начинот на отплата, станбените кредити спаѓаат во групата на кредити што се отплаќаат на рати. Во светот, одобрувањето станбени кредити претставува традиционална активност на банките, којашто зазема голем дел од кредитното портфолио. Во Македонија, долго време по монетарното осамостојување, станбените кредити воопшто не постоеја, но во последниве неколку години тие бележат брз растеж и на крајот на 2010 година, тие достигнаа 23% од вкупните кредити на населението.
Најголем дел (околу 85%) од станбените кредити содржат валутна клаузула, што произлегува од две основни причини:
Инаку, износот на станбените кредити зависи од приходите на кредитобарателот, намената на кредитот и вредноста на имотот што се става под хипотека, но се движи од 3 000 до 100 000 евра. Овие кредити имаат убедливо најдолг рок на достасување од сите други кредити: од 5 до 30 години. .
ПФК ЦСКА (Софија)
ЦСКА (Централен спортен клуб на армијата) е бугарски фудбалски клуб од Софија. Во моментов се натпреварува во Југозападната В група
Со 31 титула шампион на Бугарија, 19 Купа на Бугарија и 4 Суперкупа, тие се најуспешниот бугарски фудбалски клуб на сите времиња. Исто така, на меѓународната сцена ЦСКА е двократен полуфиналист на КЕШ и еднаш полуфиналист на КПК.
Својте домашни натпревари ги игра на стадионот Бугарска армија.
Историја
ЦСКА е основан на 5 мај 1948 кога тогашните фудбалски клубови „Септември“ и „ЦДВ“ се соедниниле во еден клуб кој го добил името „Септември при ЦДВ“. Во својата историја ЦСКА бил шампион на Бугарија триесет и еден пат, и тоа во: 1948, 1951, 1952, 1954, 1955, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1966, 1969, 1971, 1972, 1973, 1975, 1976, 1980, 1981, 1982, 1983, 1987, 1989, 1990, 1992, 1997, 2003, 2005 и 2008. ЦСКА е и тринаесеткратен освојувач на Купот на Советската армија, десеткратен освојувач на Купот на Бугарија. Исто така е трикратен освојувач на Суперкупот на Бугарија, во 1989, 2006 и 2008. Клубот игра на стадионот „Бугарска армија“, кој има капацитет од 22.015 гледачи. Тренер на екипата е Милен Радуканов.
Фудбалери
Некои од попознатите играчи на ЦСКА.
undefined
Видубички манастир
Видубичкиот манастир (украински: Видубицький монастир) е историски манастир кој се наоѓа во украинскиот главен град Киев.
Манастирот бил изграден во периодот помеѓу 1070 и 1077 година од страна на Всеволод I, син на Јарослав Мудриот. Објектот претставувал семеен манастир на нивните потомци.
Историја
Во 1596 годна, односно година кога бил склучен Брестовскиот сојуз, манастирот станал официјална резиденција на три митрополити на Грчката католичка црква во Украина. Во 1635 тој бил вратен на Украинската православна црква. . Само неколку цркви во текот на историјата преживеале до денес. Една од нив е црквата посветена на Свети Михаил, која била изградена по барање на Всеволод I и делумно реконструирани помеѓу 1766 и 1769 година. Комплексот го вклучува и манастирот Свети Ѓорги, кој се одликува со своитр пет куполи.
Флеровиум
Флеровиум (симб. Fl) — супертежок вештачки хемиски елемент со атомски број 114. Тој е екстремно радиоактивен вештачки елемент. Овој елемент е именуван по Фљоровската лабораторија за јадрени реакции при Обединетиот институт за јадрени истражувања во Дубна, Русија, каде елементот беше откриен во 1998 година. Лабораторијата пак, е именувана по рускиот физичар Георгиј Фљоров. Името е усвоено од IUPAC на 30 мај 2012 г. и е наречено „флеровиум“ со е поради правописнната сличност со изворниот руски правопис Флёров.
Во периодниот систем на елементите, тој е трансактиноиден елемент во p-блокот. Тој е член на 7-мата периода и е најтешкиот познат член во јаглеродната група; тој е исто така најтешкиот елемент чии хемиски својства се испитани. Првичните хемиски истражувања извршени во периодот од 2007-2008 година покажаа дека флеовиумот е прилично нестабилен за елемент од групата 14; во почетните резултати дури покажувал својства слични на благородните гасови. Неодамнешните резултати покажуваат дека реакцијата на флеровиум со злато е слична со реакцијата на копернициумот, што покажува дека е многу нестабилен елемент, кој дури може да биде гас при стандардна температура и притисок, дека може да покаже метални својства, во согласност со тоа што е потешкиот хомолог на олово и дека е најмалку реактивниот метал во групата 14. Прашањето за тоа дали флеровиумот повеќе се однесува како метал или благороден гас останува неодговорено.
Беа истражени околу 90 атоми на флеровиум: 58 беа синтетизирани директно, а останатите беа направени од радиоактивното распаѓање на потешки елементи. Сите овие атоми на на флеровиум покажаа масни броеви од 284 до 290. Најстабилниот познат флеровиумски изотоп, флеровиум-289, има полуживот од околу 1.9 секунди, но можно е непотврдениот изотоп флеровиум-290 со еден екстра неутрон да има подолг полуживот и тоа од 19 секунди; тоа би било еден од најдолгите полуживоти на било кој изотоп на елементите во овој крај на периодниот систем. Предвидено е дека Флеровиум е близу до центарот на теоретскиот остров на стабилност, и се очекува потешки флеровиумови изотопи, особено двојно магичниот флеровиум-298, да имаат уште подолги полуживоти.
Предоткривање
Од крајот на 1940-тите до раните 1960-ти, во првите денови на синтезирањето на се потешки и потешки поураниумски елементи, беше предвидено дека, бидејќи таквите тешки елементи не се јавуваат природно, тие би имале се пократок и пократок полуживот поради спонтано цепење, додека не престанааа да постојат во целост по 108-миот елемент (сега познат како хасиум). Првичната работа во синтезата на актиноидите го потврди ова. Моделот на јадрен слој, воведен во доцните 1960-ти, искажа дека протоните и неутроните формираат слоеви во јадрото, нешто слично на електроните кои формираат електронски обвивки во атомот. Благородните гасови се нереактивни поради тоа што имаат целосни електронски обвивки; така што беше теоризирано дека елементите со целосни јадрени обвивки - со таканаречени "магични" броеви на протони или неутрони - ќе бидат стабилни против радиоактивното распаѓање. Двојно магичен изотоп, кој има магичен број и на протони и на неутрони, би бил особено стабилизиран и пресметано е дека следниот двојно магичен изотоп по олово-208 би бил флеровиум-298 со 114 протони и 184 неутрони, што би го формирало центарот на т.н. "остров на стабилност". Овој остров на стабилност, наводно почнувајќи од копернициум (елемент 112) до оганесон (118), ќе дојде по долгото "море од нестабилност" од елементите 101 (менделевиум) до 111 (рендгениум). Според претпоставки направени во 1966, флериумовите изотопи во него ќе имаат полуживот од над 100 милиони години. Овие рани предвидувања фасцинираа истражувачи, и тоа доведе до првиот обид за синтеза на флеровиум во 1968 година, користејќи ја реакцијата 248Cm(40Ar,xn). Во оваа реакција не беа пронајдени изотопи на флеровиум. Ова се сметало дека се случува, бидејќи сложеното јадро 288Fl има само 174 неутрони наместо претпоставените магични 184, а тоа би имало значително влијание врз полуживотот и пресечиот дел на таквата реакција. Потоа беа потребни уште триесет години за да се синтетизираат првите изотопи на флеровиум. Поновите истражувања сугерираат дека локалните острови на стабилност околу хасиум и флеровиум се должат на тоа што овие јадра се деформирани и се сфероидни, што ги прави отпорни на спонтано цепење и дека вистинскиот остров на стабилност за сферични јадра се јавува отприлика кај унбибиумот-306 (со 122 протони и 184 неутрони).
Откривање
Флеровиум првпат беше синтетизиран во декември 1998 година од тим научници во Обединеитот институт за јадрени истражувања во Дубна, Русија, предводен од Јури Оганесијан, кој бомбардираше мета на плутониум-244 со забрзани јадра на калциум-48:
Обид за оваа реакција бил направен претходно, но без успех; за овој обид во 1998 година, ОИНР ја надгради целата своја опрема за подобро да ги детектира и одвои произведените атоми и поинтензивно да ја бомбардира целта. Откриен бил еден атом на флеровиум, кој се распаѓал со алфа емисија со живот од 30,4 секунди. Измерената енергија на распаѓање беше 9,71 MeV, давајќи очекуван полуживот од 2-23 секунди. Ова набљудување беше доделено на изотопот флеровиум-289 и беше објавено во јануари 1999 година. Експериментот подоцна беше повторен, но изотоп со овие својства на распаѓање никогаш не бил пронајден повторно и оттука точниот идентитет на оваа активност не е познат. Можно е тоа да се должи на метастабилниот изомер 289m Fl, но поради присуството на цела серија на подолго-животни изомери во синџирот на распаѓање, тоа не би било веројатно. Најверојатно овој синџир е на 2n каналот што доведува до 290 Fl и фаќање на електрон до 290Nh, што добро се вклопува во систематиката и трендовите низ изотопите на флеровиум и е константно со енергијата од средно светло што беше избрана за тој експеримент, иако понатамошна потврда би била пожелна преку синтеза од 294Lv во реакцијата од 248Cm(48Ca,2n), што би се алфа-распаднало на 290Fl. Тимот во РИКЕН известил за можна синтеза на изотопи 294Lv и 290Fl во 2016 година преку реакцијата 248Cm(48Ca,2n), но алфа распаѓањето од 294Lv било пропуштено, и забележан е алфа-распад од 290Fl до 286Cn наместо електронско фаќање до 290Nh, и предавањето на 294Lv наместо 293Lv, и распаѓање до изомер од 285Cn не беше сигурно.
Глен Т. Сиборг, научник во Национална лабораторија на Лоренц Беркли, кој беше вклучен во работата за синтетизирање на такви трансактиноидни елементи, во декември 1997 година рече дека "еден од неговите најдолготрајни и најмногу негувани соништа е да види еден од овие магични елементи"; му беше кажано за синтеза на флеровиум од неговиот колега Алберт Џиорсо веднаш по објавувањето во 1999 година. Џиорсо подоцна кажал:  Сиборг почина 2 месеци подоцна, на 25 февруари 1999 година.
Изотопи
Во март 1999 година, истиот тим ја замени целта на добивање 244Pu со 242Pu со цел да произведе други изотопи на флеровиум. Овој пат се создадоа два атома на флеровиум, распаѓајќи се преку алфа емисија со полуживот од 5.5 секунди. Тие биле назначени како 287Fl. Оваа активност не е постигната повторно, и не е јасно какво јадро е произведено тогаш. Можно е тоа да е мета-стабилен изомер 287m Fl или резултат на дел од електронско фаќање од 287Fl што води до 287Nh и 283Rg.
Сега потврденото откритие на флеровиум беше направено во јуни 1999 година, кога Дубна тимот ја повтори првата реакција од 1998 година. Овој пат, беа произведени два атома на флеровиум; тие се распаднаа со полуживот од 2,6  s, различен од резултатот од 1998 година. Оваа активност првично беше доделена на грешка 288 ФЛ, поради збрката во однос на претходните забелешки за кои се претпоставува дека доаѓаат од 289 ФЛ. Понатамошната работа во декември 2002 година конечно овозможи позитивно прераспределба на атомите од јуни 1999 година на 289 ФЛ.
Во мај 2009 година, Заедничката работна група (JWP) на IUPAC објави извештај за откривањето на копернициум во кој тие го потврдија откривањето на изотопот 283Cn. Ова упати кон откритие на флеровиум, од потврдувањето на податоците за синтезата на 287Fl и 291Lv, што се распаѓа на 283Cn. Откривањето на изотопите флеровиум-286 и -287 беше потврдено во јануари 2009 година во Беркли. Ова беше проследено со потврда на флеровиум-288 и -289 во јули 2009 година во Gesellschaft für Schwerionenforschung (GSI) во Германија. Во 2011 година, IUPAC ги евалуираше експериментите на тимот на Дубна од 1999-2007 година. Тие ги означија раните податоци како неконечни, но ги прифатија резултатите од 2004-2007 како флеровиум, и елементот официјално беше признат како откриен.
Додека методот на хемиска карактеризација на ќерка бил успешен во случаите на флеровиум и ливермориум, а поедноставената структура на пола-пола еднакви јадра ја направи потврдата на оганесонот (елемент 118) јасна, имало потешкотии во утврдувањето на конгруенцијата на синџирите на распаѓање од изотопи со непарни протони, непарни неутрони, или и двете. За да го надминат овој проблем со врело соединување, каде синџирите на распаѓање завршуваат во спонтано цепење, наместо да се поврзуваат со познати јадра како што дозволува ладното соединување, изведени се експерименти во Дубна во 2015 година за да се произведат полесни изотопи на флеровиум во реакциите на 48Ca со 239Pu и 240Pu, особено 283Fl, 284Fl и 285Fl; последниот претходно беше карактеризиран во 242Pu(48Ca,5n)285Fl реакција во Националната лабораторија Лоренс Беркли во 2010 година. Изотопот 285Fl беше појасно карактеризиран, додека новиот изотоп 284Fl беше откриен дека е подложен на непосредна спонтано цепење наместо на алфа распаѓање до познатите нуклиди околу затворањето обвивката N = 162, и 283Fl не беше пронајден. Овој најлесен изотоп уште може да се продуцира во студената фузиска реакција 208Pb(76Ge,n)283Fl, која тимот во RIKEN во Јапонија смета дека треба да се истражи: оваа реакција се очекува да има повисок пресек за 200 fb од "светскиот рекорд" на ниско ниво од 30 fb за 209Bi(70Zn,n)278Nh, реакцијата која РИКЕН ја искористија за официјалното откривање на елементот 113, сега наречен нихониум. Тимот Дубна ја повтори нивната истрага за реакцијата 240Pu + 48Ca во 2017 година, наоѓајќи три нови константни распаѓачки синџири од 285Fl, дополнителен синџир на распаѓање од овој нуклид кој може да помине низ некои изомерички состојби во своите ќерки, синџир што би можел да биде доделен на 287Fl (најверојатно, произлегува од 242Pu нечистотии во целта) и некои настани на спонтано цепење, од кои некои можат да бидат од 284Fl, иако и други интерпретации, вклучувајќи ги и страничните реакции кои вклучуваат испарување на наелектризирани честички, исто така се можни.
Именување
Со користење на номенклатурата на Менделеев за неименувани и неоткриени елементи, флеровиум понекогаш се нарекува ека-олово. Во 1979 година, IUPAC објави препораки според кои елементот требаше да се нарече унунквадиум (со соодветен симбол Uuq), како привремено систематско име на елементот, сè додека не се потврди неговото откритие и се определи трајно име. Повеќето научници во областа го нарекуваа "елемент 114", со симболот E114, (114) или 114.
Според препораки на IUPAC, откривачот на нов елемент има право да предложи име. Откако откритието на флеровиум и ливермориум беше признаено од IUPAC на 1 јуни 2011 година, IUPAC побара од тимот за откривање во JINR да предложи трајни имиња за овие два елементи. Тимот Дубна избра да го именува елементот 114 флеровиум (симбол Fl), по руската Лабораторија за јадрени реакции „Фљоров“ (FLNR), именувана по советскиот физичар Георгиј Флоров (Флеров); Претходни извештаи тврдат дека името на елементот е директно предложено во чест на Флоров. Во согласност со предлогот добиен од откривачите, IUPAC официјално го именува флеровиум по лабораторијата за јадрени реакции „Фљоров“ (постаро име за JINR), а не по самиот Флоров. Флоров е познат по пишувањето на Јосиф Сталин во април 1942 година и укажување на тишината во научните списанија во областа на јадреното цепење во САД, Велика Британија и Германија. Флоров заклучи дека ова истражување станало доверлива информација во овие земји. Работата и идеите на Флоров доведоа до развој на сопствен проект за атомска бомба на СССР. Флоров е исто така познат по откривањето на спонтаното цепење со Константин Петржак. Церемонијата за именување на флеровиум и ливермориум се одржа на 24 октомври 2012 година во Москва.
Борис Чоревски
Борис Чоревски (роден во, ) – македонски филмски и театарски глумец, член на Битолскиот народен театар од 1975 година.
Животопис
Борис Чоревски е роден во Скопје на 15 септември 1949 година. Основно и средно образование завршил во Битола, а дипломирал на Факултетот за драмски уметности во Скопје на отсекот за глумечка игра. На сцената на Народниот театар од Битола настапувал од раната младост, статирајќи и играјќи епизодни улоги. Како младинец ја освоил наградата за најдобра машка улога за ликот на Хенри во претставата „Незакопани мртовци“ од Жан Пол Сартр на Сојузниот натпревар на аматерите од поранешна СФР Југославија во Хвар. По дипломирањето во 1975 година се вработил во Народниот театар во Битола каде остварил преку 100 улоги. Како гостин настапувал во театрите во Прилеп, Штип, Струмица и во Скопје Македонски народен театар и Драмски театар.
Творештво
Во својот глумечки живот остварил повеќе од 100 театарски улоги, како и редица филмски улоги.
Теодор Тирон
Свети Теодор Тирон - христијански светец и маченик од 4 век.
Животопис
Во периодот кога Теодор стапил во војска, во полкот мармаритски, во понтискиот град Амасија, почнало најжестокото гонење на христијаните од царевите Максимијан и Максимин Даја. Во тие прогони, бидејќи не сакал да се откаже од верувањето во Исус Христос и да им принесе жртва на паганските богови, св. Теодор Тирон бил изведен на суд и фрлен во самица, заклучена и запечатена. Во самицата на св. Теодор му се јавил Самиот Господ Христос и го охрабрил Својот маченик, говорејќи му: “Не плаши се, Теодоре, Јас сум со тебе, не земај повеќе земна храна и питие, оти ќе бидеш во другиот свет, вечниот и неминливиот, со Мене на небесата”. Тогаш се јавиле мноштво ангели во самицата и целата самица се осветлила преблескаво. Стражарите на самицата ги виделе ангелите, во бело облечени, и многу се уплашиле. Потоа св. Теодор бил изведен, тормозен и осуден на смрт, но тој не се уплашил од смртта, туку пеел црковни песни. Св. Tеодор Тирон бил запален на клада, на 17 февруари 306 година. .
Православната црква неговиот ден го чествува на 17 февруари. Исто така, во негова чест, првата сабота од велигденските пости, т.е. првата сабота по Прочка се нарекува Тодорова сабота.
Жарко Јовановиќ
Жарко Јовановиќ (, —, ) – ромски музичар кој е познат по композицијата на ромската химна Ѓелем, ѓелем.
Животопис
Во текот на Втората светска војна бил затворан во три логора. Со петнаесет година ѝ се приклучил на југословенските партизани. За време на војната Јовановиќ го изгубил поголемиот дел од семејството.
Жарко Јовановиќ со тамбурашот Милош (не се сеќава на неговото презиме) во 1949 година за Радио Белград напишал текст за понижувањата кои ги преживеале Ромите во текот на Втората светска војна и му додал традиционална мелодија. Текстот ги опишува прогоните, убиствата и водењето во концентрациони логори, односно геноцидот над Ромите од страна на СС дивизиите „Ханџар“ и „Кама“ и од Гестапо во Независна Држава Хрватска, што ги опишува со т.н. „Црни легии“.
Во Париз се преселил на 21 февруари 1964 година. Таму бил познат по свирење на балалајка, традиционален руски инструмент.
NGC 6404
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6404 се споменува и како OCL 1024, ESO 393-SC13.
Откривање
Објектот е откриен на јуни 1837 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6404 е од видот III3m. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,6 m. NGC 6404 има само една позната привидна димензија, која изнесува 6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 39 м 37,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -33° 14' 48"".
Отсјајна маглина
Отсјајна маглина (отсјајна маглина) — облаци од меѓуѕвездена маглина кои одбиваат светлина од околна ѕвезда или ѕвезди. Енергијата од околните ѕвезди е недоволна за да го јонизира гасот на маглината и да создаде оддавна маглина, но прави достатно расејување за прашината да биде видлива. Затоа, честотен спектар на отсјајните маглини е сличен на оној од ѕвездите што ги осветлуваат. Меѓу микроскопските честички одговорни за расејувањето има јаглеродни соединенија (на пр. дијамантски прав) и соединенија од други елементи како железо и никел. Овие честопати се сложуваат со галактичкото магнетно поле и предизвикуваат мала поларизација на расеаната светлина.
Откривање
Проучувајќи го спектарот на маглината поврзана со ѕвездата Меропа во Плејадите, американскиот астроном Весто Слајфер во 1912 г. заклучил дека светлината доаѓа од самата ѕвезда, а дека маглината просто ја отсјајува (во случајот, и од ѕвездата Алкиона). Оваа претпоставка ја потврдил данскиот астроном Ејнар Херцшпрунг во неговите пресметки направени следната година. Во 1922 г. Едвин Хабл воспоставил разлика помеѓу оддавните и отсјајните маглини.
Ваквите маглини обично имаат сина боја поради делотворноста на расејувањето на таа боја; од истата причина небото е сино, а залезот е црвен).
Познати се околу 500 отсјајни маглини. Највпечатливи се оние околу ѕвездите на јатото Плејади. Сина отсјајна маглина може да се забележи на подрачјето околу Триделната Маглина, додека пак црвена отсјајна маглина се среќава околу џиновската ѕвезда Антарес, која е многу црвена (од спектралната класа M1).
Маглините од овој вид може да бидат места на ѕвездообразба.
Закон за сјајноста
Во 1922 г. Едвин Хабл го објавил неговото истражување на сјајните маглини. Еден дел од делото се занимава со неговиот закон за сјајноста кај отсјајните маглини, кој ја доведува во врска аголната големина (R) на маглината со привидна величина (m) на нејзината ѕвезда: каде k е постојано и зависи од чувствителноста на мерењето.
Торуњ
Торуњ (Toruń, Thorn) — град во северна Полска, на реката Висла. Од 1999 г. претставува едно од двете на седишта на Кујавско-поморското Војводство. Има војводското собрание и извршни органи, на чие чело стои маршал. Градот воедно е седиште на сопствениот градски Торуњски Округ. Иако е главно седиште на област, тој има своја посебна администрација. Во 2019 г. населението броело 201.447 жители
Историја
Торуњ е еден од најстарите и најубавите историски градови во Полска. Населен е уште од VIII век, а како град основан е од членови на Тевтонскиот ред во XIII век. Стариот дел на градот е заштитен како светско наследство на УНЕСКО од 1997 г.
Отоманско-полска војна (1672–1676)
Полско-османлиска војна (1672-1676) — воен конфликт меѓу Полско-литванската Државна Заедница и Османлиското Царство и војната е дел од Големата турска војна. Војната завршила со потпишување на Договорот од Журавно според кој Комонвелтот ја изгубил контролата од поголемиот дел на Украина.
Позадина
Полско-османлиската војна претходела на конфликтот од 1666 година кога хетманот Петро Дорошенко започнал конфликт со полските сили за добивање на котрола но во конфликтот доживеал пораз. По поразот тој морал да потпише договор со Мехмед IV во 1669 година според кој неговата земја станала вазал на Османлиите. Комонвелтот сакал да ја заврши војната во Украина бидејќи биле ослабени со војувањата против Русија, Шведска и неколкуте востанија. Оваа слабост сакале да ја искористат Татарите кои редовно вршеле напади и грабежи на полска тертиторија. Така бил направен сојуз на Козаци и Татари. Но тие биле сопрени од полските сили на чело со Јан III Собиески каде по Битката кај Подгајце бил потпишан договор. Во март 1699 година Дорошенко побарал помош од османлискиот султан и според договорот Мехмед IV ветил воена помош на Дорошенко.
Прва фаза (1672)
Османлиските сили со околу 80.000 војници и на чело со султанот Мехмед IV и големиот везир со потекло од Велес, Ќопрулу Фазил Ахмед-паша ја нападнале Украина во август 1672 година. Истиот месец ја зазеле тврдината Каменец Подолски, Лублин и Лавов. Силите на Собиески биле премногу мали за да се спротивстават на османлиската армија. Комонвелтот кој бил во тешка политичка криза главно поради односите на кралот со аристократите, не можел да ги зголеми даноците за поголема армија. Поради тоа тие биле принудени да го потпишат договорот од Бучач во октомври 1672 година според кој Комонвелтот отстапил дел од десниот дел на Братиславското, Подолското и Киевското војводство, а левиот дел пак според договорот од Андрусово од 1667 година биле под контрола на Москва. Освен тоа морало на Османлиите да им биде исплатено 22.000 дукати.
Втора фаза (1673–76)
Но наместо да биде ратификуван договорот, Комонвелтот на чело со поголемиот број на пратеници конечно се обединиле поради територијалните загуби и понижувачкиот договор кој им бил наложен. Така во земјата биле зголемени даноците за создавање на нова армија (околу 37.000 нова армија).
Хетманот Јан Собиески ја предводел походот против Османлиите и успеал да им нанесе неколку порази од кои Битката кај Хотин била најголема. По ова хетманот ја презел контролата над Молдавија и поголемиот дел од украинските земји. Истата година во 1674 година, кралот Михаил починал а за нов крал, во знак на признание за неговите победи бил избран самиот Јан Собиески.
Во текот на следната година полските сили биле повторно оставени самите на себе кога парламентот одбил да ги зголеми дополнително даноците за да се исплати армијата. Во земјата започнале немири а како врв од сето тоа било непочитувањето на хетманот Михаел Рас кон изборот на Јан Собиески за нов крал на земјата. Во исто време Османлиите продолжиле да добиваат засилување. Војната продолжила во 1674 година а во 1675 година Османлиите доживеале голем пораз кај Лавов кога околу 20.000 муслимански сојузници биле поразени од 6.000 полски сили. Во 1676 година започнала опсадата на Зуравно со околу 100.000 османлиски сили. Поради тоа комонвелтот се согласил за потпишување на мировен договор според кој Османлиите ги задржале териториите кои ги освоиле во 1672 година а комонвелтот не бил должен да плаќа данок на империјата а голем дел од полските затвореници биле ослободени.
Комонвелтот своите изгубени територии ги вратил по потпишувањето на договорот од Карловци во 1699 година.
Горенци (Дебарско)
Горенци — село во Општина Центар Жупа, во областа Жупа, во околината на градот Дебар.
Селото главно е населено со Македонци-муслимани, но поради политичко-религиски причини дел од нив се изјасниле како Турци или Албанци.
Потекло и значење на името
Името на селото може да биде поврзано и со високата положба на селото над реката и патот (горе или во гората). Друга можна претпоставка за настанокот на името може да доаѓа од фактот што обработливото земјиште настанало со крчење и палење („со горење“) на шумата.
Села со исто име Горенци постојат и во Општина Дебрца во Охридско, како и во Егејска Македонија во Костурско и Зихненско и Горенци (Врбовско) во Хрватска.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во северниот дел на територијата на Општина Центар Жупа, сместено во областа Дебарска Жупа. Селото е ридско, сместено на надморска височина од 780 метри. Од градот Дебар, селото е оддалечено 9,5 километри.
Низ самото село поминува регионалниот пат 2249.
Горенци се наоѓа на северозападните падини на планината Стогово, во близина односно веднаш над источниот брег на Дебарското Езеро. Сместено е на осојната страна на планинската огранка Маруша на западната падина на Стогово.
Земјишното подрачје на Горенци се граничи со заезерената Радика во Дебарското Езеро на запад и северозапад, Мелничани на север и североисток, Пареши и Броштица на југ и југоисток, при што земјиштето е нерамно и испресечено со клисурести долови: на север паѓало стрмно во излезот на Радика што денес е потопен во водите на Дебарското Езеро, на исток косо се издигнува кон височините на Стогово и Маруша, а на југ и запад постепено се спушта во ниски подишта.
Земјиштето е составено од варовничка подлога од која избиваат чести камењари со високи стени, а се појавуваат и шкрилци, додека почвата е главно црвеница.
Историја
Подрачјето на Горенци е населено уште од хеленистичкиот период, за што сведочи наоѓалиштето На Црков во неговата околина.
Селото Горенци е доста старо село, бидејќи за него постојат пишани историски податоци уште од средниот век. Во средновековните записи од турските пописни дефтери за вилаетот Горни Дебар од 1467 година за селото Горенци е запишано дека било тимар на некојси Борозан Сулејман и во него живееле 2 христијански македонски семејства на Јонко Смиле и Никола кои произведувале по 1 товар пчемница, јачмен и ’рж за што остварувале севкупен приход и давачки од 108 акчиња.
Во втората половина на XVI век селото Горенци се среќава запишано во поменикот на Слепченскиот манастир, а потоа во 1863 година се сретнува и во поменикот на Бигорскиот манастир.
Во НОБ за време на Втората светска војна во борбите за ослободувањето на Македонија од фашистичките окупатори загинале борците Спироски Косто, Нурединоски Нуредин и Таироски Елез, за што во знак на благодарност на 2 август 1959 година селаните од Горенци и Пареши подигнале споменик, кој и денес постои во Горенци.
Стопанство
Атарот на селото е мошне мал и зафаќа простор од 2,5 км2, при што преовладуваат шумите со површина од 142 хектари, на обработливото земјиште отпаѓаат 62,9 хектари, а на пасиштата само 15,2 хектари.
Селото, во основа, има полјоделска функција.
Сепак главни занимања на жителите на селото отсекогаш, па до денес се печалбарството и сточарството. Обработливото земјиште е добиено со крчење и палење на шумата, а почвата е највеќе црвеница.
Жителите на селото се занимаваат со разни занимања посебно градежништво, ѕидарство, плочкарство, а најголемиот дел овие занимања ги работата на печалба во Италија. Од земјоделството во селото се одгледуваат жита и тоа најмногу пченица и градинарски култури - кромид, компир, грав, лук за сопствени потреби. Околу селото и во него има многу овоштарници најмногу од сливи, а во помала мерка и од другите овошја: цреши, јаболка, круши, костени, ореви и црници (дудинки). Поголем број на куќи се занимаваат и со сточарство односно одгледување на ситен - овци и кози и крупен добиток - крави и волови, за чија прехрана се сеат и фуражни култури како детелина. На местото Осој е селската шума, во која има и делови кои припаѓаат на поединечни семејства т.н. „сајбиски кории“, од каде што се сече дрво за огрев.