cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Туриалба (вулкан)
Туриалба претставува стратовулкан кој е висок 3,340 метри и се наоѓа на околу 45 минути од градот Туриалба во Атлантикот. Врвот има три кратери, од кои најголемиот има пречник од 50 метри. . Под врвот се наоѓа планинско подрачје и планинска шума, со папрати, бромелијади, лишаи и мов. Поголемиот дел од шумата е или примарна или секундарна шума.
Туриалба е во непосредна близина на вулканот Иразу и двата се меѓу најголемите вулкани на Костарика. Туриалба имал најмалку пет големи експлозивни ерупции во последните 3.500 години. Во јасните денови и Тихи Океан и на Карипско Море може да се видат од врвот.
Овој вулкан се следи од страна на Проектот за депонирање на јаглерод диоксид.
Сијагриј
Сијагриј (430 – 486 или 487) бил последниот римски заповедник во Галија, чиј пораз од страна на кралот на Франките Хлодовик I се смета за крај на римската власт надвор од територијата на Италија. Тој функцијата дошол наследувајќи го татко му Егидиј, последниот римски магистер милитум за Галија. Сијагриј ја задржал територијата на татко му меѓу Сома и Лоара околу Соасон по падот на централната власт во Западната Империја. Територија која Григориј Турски ја нарекувал "Сијагриско кралство". Сијагриј владеел со оваа галоримска енклава од смртта на татко му во 464 до 486, кога во битка бил поразен од Хлодовик I. Историчарите како Годфроа Курт (1893) ја отфрлиле титулата „Крал на Римјаните“ (rex Romanorum) која му ја припишал Григориј Турски велејќи дека е погрешна. Општиот консензус меѓу нив е дека Римјаните мразеле кралства уште од времето кога го отфрлиле Тарквиниј Горди; самиот Сијагриј за себе велел дека е "Римски владетел (во Северна Галија)". Сепак, Фанинг собрал бројни примери дека титулата rex се користи во неутрален ако не и поволен контекст и тврди дека нема ништо чудно во тоа што Григориј Турски или други франкиски извори зборуваат за титулата Romanorum rex бидејќи римските заповедници како Сијагриj биле или се доживувале како римски императори."
Крајот на римска Галија
Иако бил изолиран од деловите на Римското Царство кои останале, Сијагриј цели 20 години успеал да ја одржи римската власт во северниот дел на Галија а неговата држава опстанала подолго и од самата Западна Империја чии последни императори биле тргнати од власт или убиени во 476 и 480. Сијагриј успевал да се справува со соседните Салиски Франки водени од Хилдерик, иако не се знае како и на кој начин тоа го остварувал. Сепак, познато е дека Хилдерик претходно пристапил на помош на Гало-Римјаните, стапувајќи во сојуз со некој офицер по име Пол во операции против Саксонците кои во одреден период го имале опседнато Анже. По смртта на Хилдерик во 481, него го наследил Хлодовик. Додека Хилдерик се чини немал интерес да го напаѓа гало-римскиот домен на запад, Хлодовик веднаш одлучил да тргне во освојувачки воени походи за проширување на кралството и со војската тргнал да го заземе престолнината на Сијагриј во Соасон. Не се знае многу за самата битка кај Соасон, но се знае дека победник бил Хлодовик. Со поразот на Сијагриј, провинцијата Белгика Секунда паднала под франкиска власт.
Како што Едвард Гибон подоцна напишал, "Би било неблагодарно, без повеќе да знаеме со која сила и ресурси располагал, да се осудува брзото бегство на Сијагриј, кој по изгубената битка побегнал во далечниот дворец во Тулуза." Тулуза бил престолнина на Аларик II, крал на Визиготите. Исплашени од победничките Франки, Визиготите го заробиле Сијагриј а потоа му го предале на Хлодовик. Тој набрзо потоа починал, тајно избоден, како што тврди Григориј Турски.
Поколение
Иако Сијагриј бил убиен, неговото семејство просперирало за време на франкиската власт. Кралот Гунтрам го испратил грофот Сијагриј на дипломатска мисија во Византиското Царство во 585. Потомок на Сијагриј дал донација во земја на монасите на Опатијата Новалеса во 739. Последниот член на семејството Сијагриј, споменат во 757, бил опат на Нантуа
Џакомо Бонавентура
Џакомо Бонавентура (роден на  во Сан Северино Марке, Италија) — италијански професионален фудбалер кој настапува за ФК Фјорентина, во италијанската Серија А како и за Репрезентацијата на Италија.
Својата фудбалска кариера ја започнал во екипата на ФК Аталанта во 2007 година, додека во 2014 година за сума од 7 милиони евра се преселил во редовите на ФК Милан. По шест одиграни сезони за миланскиот клуб, Бонавентура во септември 2020 година потпишал за ФК Фјорентина како слободен играч. За Фудбалската репрезентација на Италија дебитирал на 31 мај 2013 година, на пријателскиот натпревар против Сан Марино.
IC 829
IC 829 — галаксија во соѕвездието Волк, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 829 се споменува и како NGC 5882, PK 327+10.1, ESO 274-PN7, CS=12.0.
Откривање
Објектот е откриен во 1894 година од страна на Вилијамина Патон Стивенс Флеминг.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 829 е од видот PN. Видливиот сјај со голо око изнесува 9,4 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 10,5 mag. IC 829 има само една позната привидна димензија, која изнесува 0,33'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 15 ч 16 м 50 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -45° 38' 56"".
Други поделби
Проучување на IC 829 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Користена литература
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)
Лалендорф
Лалендорф (Lalendorf) — општина во округот Росток, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Список на државни водачи во 759 година
Ова е список на државни водачи во 59 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Хокеј на трева на Летните олимписки игри 1988 (жени)
Првото место го освоил Австралија, второто Јужна Кореја и третото Холандија.
Долна џамија (Црнилиште)
Долна џамија — џамија во селото Црнилиште. Џамијата се наоѓа во средишниот дел од селото, поточно во Долно маало.
Архитектура
Градбата на џамијата има четириаголна основа. Покривниот дел од објектот содржи купола поделена во два дела, од кои едниот е повисок и со поголема основа. Џамијата има две минариња со многуаголна основа и со по две шерефиња. Објектот во целост е обоен во бело-зелена боја. Дворот на џамијата е ограден со камено-метална ограда и во него има шадрван.
Источна полутопка
Источната полутопка (или источна хемисфера ) — географски поим за една половина од Земјата која лежи источно од нултиот меридијан (што минува низ Гринич, Англија) и западно од 180° геог. должина. Поимот се употребува и како одредница за Европа, Азија, Африка и Австралазија, наспроти западната полутопка, во која спаѓаат Северна, Средна и Јужна Америка. Покрај ова, некаде се користи и во културен и геополитчки контекст, како синоним за „Стариот Свет“.
Линијата што ги дели источната и западната полутопка е произволна, за разлика од екваторот (замислена линија што ја обиколува Земјата, подеднакво оддалечена од половите), што ја сече Земјата на северна и јужна полутопка. Нултиот меридијан со 0° географска должина и меѓународна датумска граница на 180° геог. долж. се општоприфатени граници, бидејќи тие ги одделуваат источните од западните меридијани. Со овој начин на разграничување, делови од западна Европа, Африка и источна Русија влегуваат во западната полутопка, и со тоа значително се намалува нејзината употребна вредност во картографијата и геополитичките целини, бидејќи во источната  полутопка најчесто се вклучува сета Евроазија и Африка. Затоа, за оваа цел честопати се користат меридијаните 20° ЗГД и дијаметрално спротивниот 160° ИГД, и така тука влегува сето европско и африканско копнено пространство, но во него влегува и мал дел од Североисточен Гренланд (што инаку се смета за Северна Америка) и исклучува поголем дел од источна Русија и Океанија (на пр. Нов Зеланд).
Копното на источната полутопка е поголемо од копното на западната (Америка) и содржи многу разновидни екосистеми.
Наводи
המיספירה
NGC 2270
NGC 2270 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Еднорог, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 26 декември 1786 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2270 е од видот OCL.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 6 ч 43 м 57,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 3° 28' 45".
Други поделби
Проучување на NGC 2270 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 228; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 151. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 929.
Фински олимписки комитет
Фински олимписки комитет (Suomen Olympiakomitea ry; Finlands Olympiska Kommitté rf ) ― националниот олимписки комитет во Финска за движењето на Олимписките игри. Тоа е непрофитна организација која избира состави и собира средства за испраќање фински натпреварувачи на олимписки настани организирани од Меѓународниот олимписки комитет (МОК).
Рановац
Опис
Поранешна фармерска сточарска, селска населба од растурен тип, во долините на Витовница (48 километри), Црновршка и Петршка река, 12 километри сесевероисточно од Петровац на Млави. Површината на атароте 6.713 хектари. Во атар и селото има неколку извори:фонтана la Slanencilor, фонтана la Bacchi, фонтана la Schola, фонтана la Zarjon, фонтана la Petrgne, фонтанаla Petrge, фонтана Jerk и фонтана la Jacob, од кои последните два „лечат очи и треска“. Се шири во висинската зона од 150-350 метри. Обединува 14 единици (Бачева, Бељетин, Бреживица, Црни врв, Црвени поток, Доња и Горња Кршка река, Огрез, Претрже, Рановац село, Велика и Мала Слана, Велики поток и Жебац).
Населението е Влашко ( слави Св. Никола, Петковица, Св. Аранѓел, Успение на Пресвета Богородица, Олимпија, Ѓурѓовден, Митровица, Св. Јован и др.
Наводи
44.44°N, 21.47528°W
Космос-528
Космос-528 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 1 ноември 1972 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 50 килограми. Космос-528 бил комуникациски сателит.
Душан Симовиќ
Душан Симовиќ (Крагуевац, 28 октомври 1882 - Белград, 26 август 1962) бил армиски генерал на Армијата на Кралството Југославија, началник на Генералштабот и претседател на Советот на министри на Кралството Југославија. Во егзил, по реконструкцијата на владата, покрај премиерската функција станал и министер за воздухопловство и морнарица. Носител е на повеќе одликувања.
Во странство решил да ги поддржи Титовите партизани и ги повикал другите да го поддржат. По војната, тој бил еден од сведоците против Дража Михаиловиќ на неговото судење.
Биографија
Роден е на 28 октомври 1882 година во Крагуевац.
Основно училиште и две одделенија гимназија завршил во родниот град. Уште како средношколец бил многу заинтересиран за воените работи и за воената служба. Поради големиот интерес за воените прашања, го напуштил средното образование и се запишал на Воената академија во Белград. Во 1900 година завршил Воена академија година, кога бил унапреден во чин артилериски поручник. Дипломирал на Вишата школа на Воената академија во 1905 година, а на Генералштабот во 1912 година. Во Балканските војни 1912-1913 и Првата светска војна 1914-1918 г. тој се покажал како одличен офицер и бил унапреден во чин генерал-мајор во 1913 година, а потполковник во 1915 година. Бил командант на седмиот пешадиски полк на Солунскиот фронт. Сепак, дури и на Солунскиот фронт, Симовиќ бил заинтересиран за авијација и противвоздушна одбрана. Секој ден се повеќе се интересирал за делата на Михаило Петровиќ, читајќи ги неговите извештаи за балканските војни, како и неговите студии за воздухопловството. Така тој се одлучил и решил по војната да се посвети на авијацијата. Во 1918 година тој бил назначен за делегат на српската влада и на врховната команда на Националниот совет на Словенците, Хрватите и Србите во Загреб. Во периодот до почетокот на втората војна се посветил исклучиво на воздухопловството.
Тој станал врховен командант на воздухопловните сили во 1936 година и на таа позиција останал до 1938 година кога бил заменет од генерал Милутин Недиќ. Во меѓувреме, во јануари 1938 година добил чин воздухопловен генерал, а во мај истата година станал началник на Генералштабот до 1940 година. Тој го наследи генералот Милутин Недиќ на функцијата началник на Генералштабот. Како началник на Генералштабот, тој се залагал за отпор во случај на германски напад на Југославија, кој ќе трае сè додека сојузниците не ѝ се придружат на југословенската војска и во случај на неуспех да се повлечат во Грција и да создадат нов Солунски фронт. Неговите мисли не биле прифатени, па во април 1940 г. морал должноста началникот да му ја предаде на генералот Петар Косиќ.
воен удар
Тој активно го следел текот на настаните и кога бил потпишан пристапот на Југославија во Тројниот сојуз, тој учествувал заедно со бригадниот генерал Боривоје Мирковиќ, полковникот Драгутин Савиќ, воздушниот полковник Стјепан Буразовиќ, генералштабот Миодраг Лазиќ и други офицери во заговор против владата на Драгиша Ц.
Кога завршил воениот удар и било соборено кралството на кнезот Павле, Симовиќ бил избран за нов премиер, а покрај тоа, по втор пат бил назначен за началник на Генералштабот. Но, Симовиќ немал многу време да ја подготви војската за претстојната војна. На денот на свадбата на неговата ќерка, Германците ја нападнале Југославија на 6 април 1941 година. Симовиќ како премиер и шеф на кабинетот во априлската војна имал многу проблеми. Прво, имало предавство на фронтот, а потоа владата се распаднала, бидејќи неколку министри од про-оската поднеле оставки. Симовиќ и неговата влада биле во Црна Гора, во Никшиќ, каде што на 13 април 1941 година се одржала последната седница на владата пред напуштање на државата. Симовиќ поднел оставка кај кралот Петар II како началник на Генералштабот и го предложил армискиот генерал Данило Калафатовиќ, тогашниот командант на позадината, кој ќе ја потпише капитулацијата. Симовиќ ја напуштил земјата 15 април заедно со сопругата и братот. По пречекот на аеродромот „Агренион“ во Атина, со англиски авион заминал за Лондон.
Набргу, сепак, Симовиќ ја покажал својата политичка неспособност. Не им верувал на професионалните политичари, се обидел да ја искористи својата популарност стекната со пучот за да формира влада од оние кои биле избрани за време на војната. Штом пристигнал во Лондон, владата се обидела да се реорганизира со задржување на главните министерски ресори и намалување на бројот на министри. Министерот за надворешни работи Момчило Нинчиќ и другите српски министри го критикувале авторитаризмот на Симовиќ, кој тој се обидел да го изгради благодарение на хрватските и словенечките министри, а потоа почнале да ги критикуваат Хрватите. Политичарите, и покрај нивните разлики, на крајот се обединиле против Симовиќ. Меѓутоа, поради неговата популарност во тоа време, решиле да не бараат отворена оставка пред кралот. Симовиќ имал и мнозинска поддршка од офицерите кои емигрирале по инвазијата на Оската на Југославија. Во меѓувреме, британските служби кои биле во поголем контакт со Југословените набрзо ја процениле слабоста на кабинетот и внатрешните разлики. Уште есента, Британците покажале дека се разочарани од работата на југословенската влада, која ја сметале за „слаба, поделена, тешка, тврдоглава, вообразена и неинформирана, непредвидлива“.
До октомври 1941 година, југословенската влада не добивала вести за ситуацијата на Балканот, каде во летото 1941 година Комунистичката партија на Југославија кренала востание против германската окупација. Влијанието на владата на Симовиќ врз она што се случило во Југославија било никакво. Во текот на летото, владата почнала да добива индивидуални извештаи за движењето на отпорот на полковникот Драгољуб Михаиловиќ, а британската и југословенската пропаганда набрзо го претворила во легенда. Друга криза во која владата била вмешана и го поткопала нејзиниот углед кај сојузниците била аферата Каиро, која избувнала поради ривалството помеѓу високите офицери Блиски до Симовиќ и генералот Бора Мирковиќ и помладите офицери и судскиот министер Радоје Кнежевиќ за контролата на малата Југословенска војска која со владата побегнала од земјата.
За политичарите, Михаиловиќ бил идеална замена за Симовиќ: воен херој кој не можел да се меша во државните работи како Симовиќ во Лондон. Офицерите кои му се противеле на Симовиќ и српските политичари брзо го поддржале Михаиловиќ, што го забрзало падот на премиерот Симовиќ. Кабинетот на Симовиќ бил многу поделен и политичарите му се спротивставиле на Симовиќ. На крајот на 1941 година, тие поднеле писмо до кралот Петар во кое го обвинуваат Симовиќ за неспособност, поднеле групна оставка а кралот Петар го сменил Симовиќ на 10 јануари 1942 година.
Се пензионирал на 11 јануари 1943 година. Решил да се приклучи на НОП во странство, враќајќи се во Белград во 1945 година и учествувал како сведок на судењето на Дража Михаиловиќ во 1946 година. Како воен писател објавил голем број книги и дела. Носител е на повеќе одликувања, и за заслуги во војните во Србија двапати ја добил ѕвездата на Караѓорѓе со мечови од четврти степен. Во Белград останал до смртта. Во текот на животот бил во брак со Стана, ќерката на Милорад Тадиќ, фармацевт од Ваљево, и Фросина, домаќинка. Имале син и ќерка.
Ајдовшчина
Ајдовшчина (словенечки: Ajdovščina) — град во Општина Ајдовшчина во западна Словенија. Градот е центар на општината Ајдовшчина. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Лензан
Лензан (Lensahn) — општина во округот Источен Холштајн, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Се наоѓа околу 9 километри јужно од Олденбург во Холштајн и 40 километри североисточно од Либек. Општината претставува административно седиште на истоимената општинска заедница.
Мето Јовановски (глумец)
Мето Јовановски (роден во во с. Панчарево, ) — македонски театарски, филмски и телевизиски глумец.
Во 1971 година завршил Театарска академија во Софија, Бугарија и истата година се вработил во Драмскиот театар во Скопје. Неговата глумечка кариера започнала на сцената на Народниот театар во Штип, каде настапувал уште пред да се запише на студиите. Оттогаш, за многу кратко време, Мето Јовановски се истакнал како еден од водечките драмски уметници во Македонија.
Делбата на Јакшиќи
Делбата на Јакшиќи (српски: Диоба ЈакшиҺа) е српска епска песна (бугарштица).
Прва верзија
Месечината ја кара ѕвездата Деница, бидејќи три дена скитала некаде, а таа одговара дека била во Белград, гледајќи како браќата Димитар и Богдан Јакшиќ го делат татковото наследство. Браќата лесно се договориле околу поделбата: Димитар ја зел земјата Каравлашка и земјата Карабогданска и целиот Банат, сè до Дунав; Богдан ги зел Срем, Посавина и Србија до Ужице, Димитар го зел долниот дел од градот, а Богдан горниот дел. Сепак, браќата се скарале за ситна работа, т.е. Димитар го сакал за себе коњот и соколот, но Богдан не ги давал. Изутрината, Димитар го јавнал коњот, го зел соколот и заминал на лов, а на својата жена Анѓелија ѝ кажал да го отруе брат му. Анѓелија не сакала да направи такво злосторство, туку отишла во подрумот, ја наполнала златната чаша со вино и му го однела на деверот Богдан, молејќи го да му ги даде коњот и соколот на брат му Димитар. Богдан се сожалил на неа и се согласил. За тоа време, Димитар цел ден ловел по шумата, но ништо не уловил. Вечерта, пристигнал крај едно езеро и таму го пуштил соколот да фати една птица, но таа му го распарчила десното крило. Димитрие запливал во езерото да го извади соколот и притоа го прашал, како му е без едното крило, а соколот му одговорил дека се чувствува како брат кој го изгубил својот брат. Тогаш, Димитар се сетил дека ѝ наредил на жена си да го отруе брат му, па набрзина се упатил кон Белград. Кога стигнал до мостот, неговиот коњ си ги скршил предните нозе, па Димитар продолжил пеш. Дома, ја прашал жена си, дали го отрула неговиот брат, но таа му кажала дека не само што не го отрула, туку успеала да ги смири.
Втора верзија
Постои и друга верзија на истата песна, во која се кажува дека браќата Јакшиќи сложно се поделиле, но се скарале за коњот и за соколот. Поради тоа, Митар Јакшиќ заминал во лов, а на сопругата ѝ порачал да го покани неговиот брат Стјепан на ручек и да го отруе. Таа го поканила деверот, но наместо да го отруе, му ја кажала вистината, велејќи дека подобро нека коњот ги скрши нозете и соколот нека летне во планината отколку таа да си го отруе деверот. Во тој миг, Митар повикал од планината, порачувајќи ѝ на сопругата да не го труе деверот, зашто коњот ги скршил нозете, а соколот побегнал. Тогаш, таа му кажала дека не го отрула Стјепан и така Митар се вратил дома, каде ја пофалил сопругата, по што направиле веселба.
Осврт кон песната
Анѓелија Јакшиќ е пример на исклучителен женски лик во народната епика. Со својата широкоградост и човечност, таа ги победува себичноста и нечовештвото на нејзиниот сопруг. Кога тој ѝ наредува да го отруе неговиот брат, целото нејзино битие се спротивставува на таа наредба. Затоа, таа се посложува со својата мудрост и бара од Богдан да ѝ ги поклони коњот и соколот, знаејќи дека тој не може да ја одбие. Така, таа ги совладува и Богдан и Дмитар. Вечерта, кога Дмитар се враќа дома, мислејќи дека брат му е мртов, Анѓелија го пречекува со простите и моќни човечки зборови: „Не го отрув брат ти, туку со братот те помирив.“
Ормански манастир
Ормански манастир — манастир во северниот дел на Македонија, во близина на селото Орман.
Градби
Во склоп на манастирот влегуваат една црква, помошни објекти и трпезарија.
Црква „Свети 40 маченици“
Црквата е новоизградена и во нејзе се одржува познатиот пагански обичај на Денот на змијата.
Список на државни водачи во 1240 година
Ова е список на државни водачи во 240 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Теодор Шулц
Теодор Вилијам „Тед“ Шулц (Theodore William "Ted" Schultz; — ) — американски економист, кој бил добитник (заедно со Артур Луис) на Нобеловата награда за економија во 1979 година.
Ран живот и образование
Теодор Вилијам Шулц е роден на 30 април 1902 година, шеснаесет километри северозападно од Баџер, Јужна Дакота, на фарма од 226 хектари. Кога Шулц бил во основно училиште, неговиот татко Хенри одлучил да го извади од основното окружно училиште. Неговиот татко сметал дека ако неговиот најстар син ја напушти фармата и продолжи да се образува многу помалку ќе сака да продолжи да работи на фармата. Шулц, подоцна, немал никакво секундардно образование. На крајот, Шулц се запишал на земјоделската школа на Државниот универзитет Јужна Дакота, на тригодишна програма која траела само по четири месеци за време на зимата. Шулц се префрлил подоцна на дипломски студии подоцна, добивајќи ја дипломата во 1928 година за земјоделство и економија. Исто така, добил почесен докторат од колеџот во 1959 година. Дипломирал во 1927 година, а подоцна се запишал на докторски студии на Универзитетот Висконсин-Медисон, одбранувајќи го докторатот во 1930 година во агроекономијата под водство на Бенџамин Х. Хибард со тезата: The Tariff in Relation to the Coarse-Feed Grains and a Development of Some of the Theoretical Aspects of Tariff Price Research.
Академска кариера
Предавал на Државниот колеџ Ајова од 1930 до 1943 година. Го напуштил универзитетот при бранот на познатата војна Олео-Батер и се приклучил како претседавач на економската катедра на Чикашкиот универзитет од 1946 до 1961 година. Станал претседател на Американската економска асоцијација во 1960 година.
Придонес кон економската теорија
Додека бил претседавач на економската катедра на Чикашкиот универзитет водел истражување зашто повоените Германија и Јапонија (по Втората светска војна) се опоравиле со скоро неверојатна брзина од големото уништување. Наспроти нив, Велика Британија која сè уште штедела на храна по војната. Неговиот заклучок бил дека брзината на опоравување била поради здравото и високообразувано население; образованието ги прави луѓето продуктивни, а доброто здравје ја чува инвестицијата во образованието и е достапна да произведува. Еден од неговите придонеси подоцна бил наречен теорија на човечкиот капитал и поттикнал многу трудови за меѓународниот развој во 1980-тите, мотивирајќи инвестиции во стручно и техничко образование.
Нобелова награда за економија
Шулц ја добил Нобеловата награда за неговиот труд во развојната економија, насочувајќи се на агроекономијата. Ја анализирал улогата на земјоделството во рамките на стопанството и неговиот труд имал далекусежни последици на индустриската политика, како во развиените, така и во земјите во развој. Шулц исто така ја распространил идејата за образовен капитал, гранка на концептот за човечкиот капитал, поврзан особено со инвестициите направени во образованието.
Наследство
Шулц добил осум почесни докторати во неговата кариера. Исто така бил првиот дипломец на Државниот универзитет Јужна Дакота и втор од Јужна Дакота кој добил Нобелова награда по Ернест Лоренс во 1939 година за физика. Во периодот 2012 и 2013 година, Државниот универзитет Јужна Дакота изградил сала Теодор В. Шулц која била наменета за студентите по земјоделство.
Шулц умрел во Еванстон, Илиноис, на 26 февруари 1998 година на возраст од 95 години. Закопан е на гробиштата во Бадгер, Јужна Дакота.
Родриго Ели
Родриго Ели (роден на  во Лажеаду, Бразил) — бразилски професионален фудбалер кој настапува за ФК Депортиво Алавес, како позајмен играч од ФК Милан.
Својата фудбалска кариера ја започнал во екипата на ФК Гремио Порто Алегре во 2011 година, додека во 2012 година се преселил во редовите на ФК Милан, но веднаш бил испратен на позајмица во ФК Реџина.
По успешната сезона во 2014/2015 година, Милан решил да го врати на Сан Сиро, и потпишал со Ели на 10 јуни 2015 година четиригодишен договор.
Светлана Герасименко
Светлана Ивановна Герасименко (Светла́на Ива́новна Герасиме́нко; Світлана Іванівна Герасименко), родена на 23 февруари 1945 година во Баришевка, Киевска област, е советски, украински и таџикистански астроном.
Позната е по откривањето на кометата 67П/Чурјумов-Герасименко на 20 септември 1969. Првото успешно слетување на површината на комета се случи токму на оваа комета, на 12 ноември 2014 кога леталото Филе се спушти на нејзината површина.
Хуан Мартин дел Потро
Хуан Мартин дел Потро (роден 23 септември 1988), често именуван по својот прекар Делпо, е аргентински професионален тенисер кој е моментално најдобро рангиран аргентински тенисер како и седми тенисер во светот. Дел Потро влегол во најдобрите 10 на АТП листата за првпат на 6 октомври 2008. Во јануари 2010, тој го достигнал своето највисоко место на АТП листата, 4-то место. Набргу по достигнувањето на ова место, дел Потро морал да се повлече од поголем дел од турнирите во 2010 поради повреда на зглобот.
Дел Потро започнал да игра тенис на седум годишна возраст, и на 15 годишна возраст во 2004 тој ја остварил својата прва сениорска победа. Во 2008, тој станал првиот тенисер во историјата на АТП кој ги освоил своите први четири титули на исто толку турнири. Тој исто така ја имал втората најдолга победничка низа во 2008, и втора најдолга од тинејџер, зад Рафаел Надал кој имал победничка низа од 23 победи на 5 турнири. Дел Потро ја освоил својата прва Гренд слем титула на Отвореното првенство на САД 2009, победувајќи го Надал во полуфиналето и Рожер Федерер во финалето. Дел Потро е единствениот тенисер кој покрај 'Големата четворка' - Новак Ѓоковиќ, Рафаел Надал, Рожер Федерер, и Енди Мареј успеал да освои гренд слем титула од 2005. Тој станал вториот аргентинец и петтиот најмлад тенисер кој успеал да го освои Отвореното првенство на САД во Опен ерата. Дел потро исто така бил освојувач на бронзен медал од Летните олимписки игри во 2012 во поединечна конкуренција.
Ран живот
Хуан Мартин дел Потро е роден во Тандил, Аргентина. Неговиот татко, Даниел дел Потро, играл полупрофесионално рагби во Аргентина и тој е ветеринар. Неговата мајка, Патриција, е учителка и тој има помлада сестра која се вика Џулиета. Дел Потро зборува шпански, англиски и помалку италијански јазик. Настрана од тенисот, тој ужива играјќи фудбал и навива за Бока Јуниорс и Јувентус. За време на своето детство тој многу често го посветувал своето време на тенисот и фудбалот, и фудбалерот Мауро Каморанези е еден од најблиските пријатели на дел Потро.
Дел Потро започнал да игра тенис на седум годишна возраст заедно со тренерот Марсело Гомез. Талентот на дел Потро бил откриен од страна на поранешниот италијански тенисер Уго Коломбини, кој го следел низ почетните фази во неговата кариера, и до ден денес е негов агент и близок пријател. Кога бил запрашан за неговите амбиции во тенисот, тој одговорил, "Сонувам да освојам гренд слем и дејвис куп."
Стил на игра
Дел Потро е првенствено напаѓач од основната линија со силен сервис и длабоки, рамни топспин удари. Неговиот форхенд е еден од неговите главни предности и најверојатно најсилен во играта, кој често достигнува брзина од 100 милји на час, и тој исто така поседува многу постојан и силен дворак бекхенд. Неговата висина му овозможува моќен прв сервис, како и полесно враќање на високите топспин топки.
Рашанац
Рашанац е село сместено во општина Петровац на Млави во Србија.
Опис
Земјоделско село од збиен тип, на (205 метри) падини и брегови (најчесто десно) на Рашаначки поток, десна притока на Млава 13 километри северозападно од Петровац на Млави. Површината на атарот е 1.902 хектари. Обединува три „краеви“: Млава, Рашанац и Прибиќ. Под името Рашанац се споменува во турскиот попис во 1467 година (36 куќи), како Ражанци (шанац) во 1733 година (30 куќи), а под името Рашанци во 1820 година (78 куќи).
Наводи
44.45972°N, 21.36167°W
763
763 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 763 година од новата ера, 763. од првиот милениум, 63. од VIII век и четвртта од 760-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6271 и 6272 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5513 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4523 и 4524 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1516.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 763 година се протега во 3399 и 3400, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3459 и 3460 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1306. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 145 и 146 исламска година.
Туристот
Туристот (англиски: The Tourist) е американски филм (трилер) од 2010 година, во режија на Флориан Хенкел. Главните улоги во филмот ги толкуваат: Џони Деп, Анџелина Џоли и Тимоти Далтон. Филмот добил лоши коментари од критиката, но бил номиниран за три награди „Златен глобус“.
Содржина
За време на едно непланирано патување низ Европа, со цел да го залечи своето скрешно срце, Фенк (го глуми Деп) започнува врска со Елиза (ја игра Џоли), неверојатна жена која намерно влегува во неговиот живот. Во Париз и во Венеција, нивната бурна романса набрзо се претвора во сложена мрежа од опасна измама, а нив ги бркаат Интерпол, италијанската полиција и руски платени убијци.
Мрзен Ораовец
Мрзен Ораовец — село во Општина Росоман, во областа Тиквеш, во околината на градот Кавадарци.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во Тиквешијата, оддалечено 20 километри западно од Кавадарци и 12 километри југозападно од Росоман.
Историја
Подрачјето на Мрзен Ораовец е населено уште од древномакедонско време, за што сведочат остатоците од утврдената населба Падарница на 2 км југоисточно од селото.
Во XIX век селото било дел од Тиквешката каза на Отоманското Царство.
Во селото е пронајден Тиквешкиот зборник, ракописен текст од XVI век.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Мрзен Ораовец живееле 620 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Мрзен Ораовец имало 480 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Според пописот од 2002 година селото имало само 5 жители, сите Македонци.
Според пописот од 2021 година, во селото живееле само 2 жители, сите Македонци.
Родови
Како родови во Мрзен Ораовец се споменуваат:
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 718 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште на селото Камен Дол.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 69 гласачи.
Финска едриличарска федерација
Финска едриличарска федерација ― национално раководно тело за спортот на едрење во Финска, признаено од Меѓународната едриличарска федерација.
Значајни едриличари
Видете Категорија:Фински морнари
Олимписко едрење
Видете Категорија:Олимписки едриличари на Финска
Покрајбрежно едрење
Видете Категорија:Фински едриличари
Јахтски клубови
Видете Категорија:Јахтски клубови во Финска
Шмарје (Ајдовшчина)
Шмарје (словенечки: Šmarje) — населба во Општина Ајдовшчина во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Космос-529
Космос-529 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 1 ноември 1972 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 50 килограми. Космос-529 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 114,5 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1468 км, а најмалото на 1403.
Мексиканска ситуација
Мексиканска ситуација или мексиканска пресметка (англиски: Mexican standoff) во филмот претставува термин кој означува сцена каде што повеќе ликови имаат вперени оружја еден кон друг, со што се создава стратегиска сотојба каде ниедна страна не може да делува на начин кој овозможува победа.
Потекло
Фразата доаѓа во употреба во доцниот 19 век, кога оригинално била употребувана да се прикаже состојбата на неодлучност на мексиканската влада. Фразата се употребува и за вооружени и за невооружени конфликти на статус кво, каде одделните страни не можат да преземат акција.
Мексиканската ситуација во филмовите
Во филмската уметност, мексиканската ситуација често е портретирана преку многубројни противници со вперени оружја меѓусебе, со што секој противник се чувствува подеднакво загрозен и не верува дека може прв да го употреби своето оружје без последици по сопствениот живот; еден првичен застел може решително да ја уништи нестабилната рамнотежа со што сите противници межусебно ќе се застрелаат. Оваа ситуација се појавува на крајот од филмовите Добриот, Лошиот и Грдиот и Касапски кучиња. Аналогна нестаблина ситуација може да се појави кога оружјето е во подеднаков дофат на двајца противници, како што е климаксот на филмот Повторно мртов. Мексиканската ситуација денес се смета за филмско клише поради претераната негова употреба во шпагети вестерните и акционите филмови.
Зимски олимписки игри 1948
V Зимски олимписки игри се одржале од 30 јануари до 8 февруари 1948 година во Санкт Мориц, Швајцарија. Тоа биле вторите Олимписки игри во овој град, по Зимските олимписки игри 1928.
По паузата од 12 години на неодржување на Олимписките игри, поради Втората светска војна, Зимските олимписки игри доживеале нов почеток. Поради вмешаноста во војната, Германија и Јапонија добиле забрана да учествуваат на игрите.
Натпреварувачката програма, повторно содржела натпревари во скелетон, но по игрите, овој спорт не бил дел од олимиската програма, сè до Зимските олимпписки игри 2002.
Избор на град-домаќин
Градот Санкт Мориц бил избран за град-домаќин на игрите на седница на МОК, која се одржала во септември 1946 година. Поради кратката временска рамка, Организацискиот комитет на игрите, со подготовките започнал уште веднаш. Со овој избор, Санкт Мориц станал првиот град во кој биле организирани Зимски олимписки игри по вторпат.
Спортови
На игрите, биле доделени медали во 22 дисциплини во 4 спортови. Демонстративни спортови биле воената патрола (спорт сличен на биатлон) и зимскиот петобој (спорт кој се состои од алпско скијање, скијачко трчање, мечување, стрелаштво и коњички спорт).
Распоред на натпревари
Во продолжение е даден распоред на натпреварите по натпреварувачки денови, но само во спортовите за кои биле доделени медали. {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; font-size:90%;"
{| class="wikitable" style="margin:0.6em auto; font-size:100%; line-height:1.25em;" ! colspan=3| !!width=15|30 !!width=15|31 !!width=15|1 !!width=15|2 !!width=15|3 !!width=15|4 !!width=15|5 !!width=15|6 !!width=15|7 !!width=15|8 !!Вкупно
Земји-учеснички
мини|десно|250п|* сино = земји кои за првпат учествуваат На игрите во Санкт Мориц во 1948 година учествувале вкупно 669 спортисти од 28 земји (на игрите во 1936, исто така учествувале спортисти од 28 земји) За првпат на Зимските олимписки игри учествувале: [[Данска, Исланд, Јужна Кореја, Либан и Чиле. Поради вмешаноста во Втората светска војна, на Германија и Јапонија не им било дозволено да учествуваат, а Естонија и Летонија биле анексирани кон Советскиот Сојуз во 1940 година и не учествувале како самостојни земји, сè до 1992 година. Аргентина се вратила на игрите по пропуштените игри во 1936, а Австралија и Луксембург, кои учествувале на игрите во 1936, не учествувале.
Освојувачи на медали
Во табелата се дадени првите десет земји по бројот на освоени медлаи.
Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 200 м грбно во машка конкуренција
Пливање на Летните олимписки игри 2004 година - 200 м грбно во машка конкуренција — дисциплина која се одржала во Атинскиот олимписки воден центар кој е во составот на Атинскиот олимписки спортски комплекс, во Атина, Грција. Натпреварот се одржал на 18 и 19 август. На натпреварот учествувале вкупно 36 натпреварувачи од 30 земји. Секоја нација била ограничена на двајца пливачи на овој настан од 1984 година.
Американскиот пливач Арон Пирсол освоил златен медал во оваа конкуренција, со олимписки рекорд со време од 1:54,95. Маркус Роган, сребрен медал на 100 метри грбно, освоил уште едно сребро за Австрија, со извонредно време од 1:57,35. Романецот Разван Флореја, кој завршил зад Роган со 0,21 секунда, ја освоил бронзата со време 1:57,56. Пирсол станал петтиот пливач и четвртиот Американец во историјата на Олимписките игри што освоил титули во две грбни конкуренции. Тој исто така бил само третиот пливач кој освоил повеќе медали во 200 грбно мажи (Ролан Метс и Мич Ајви го сториле тоа во 1968 и 1972). Тоа било трета последователна, и вкупно шеста победа за САД во оваа конкуренција, прв медал на Австрија на 200 метри грбно за мажи од 1900 година а Романија никогаш претходно не освоила медал во оваа конкуренција.
Позадина
Овој настан бил 12-то појавување на 200 метри грбно вом рамките на Летните олимписки игри. Првпат се одржал во 1900 година. Настанот не се вратил дури до 1964 година на Олимписките игри; од тогаш, оваа дисциплина е на програмата на сите летни игри. Наместо тоа, од 1904 до 1960 година се одржало 100 метри грбно во машка конкуренција. Во 1964 година се одржало само 200 метри грбно во машка конкуренција. Почнувајќи од 1968 година и оттогаш, се одржувале и верзиите од 100 и 200 метри.
Шестмина од 8-те финалисти од Олимписките игри од Сиднеј во 2000 година повторно настапиле и на овие игри: освојувачот на сребрениот медал Арон Пирсол од САД, освојувачот на бронза Мет Велш од Австралија, освојувачот на петтото место (и освојувач на бронзен медал од 1996 година), Емануеле Мериси од Италија, шеснаесеттото место Разван Флореја од Романија, седмопласираниот Рожерио Ромеро од Бразил и осмопласираниот Гордан Кожуљ од Хрватска. Пирсол го освоил Светското првенство во 2001 и 2003 година, го срушил светскиот рекорд во 2002 година и повторно на Олимписките испитувања во САД во 2004 година и победил на 100 метри грбно порано во Атина; тој бил силно фаворизиран уште пред стартот на натпреварот.
Финска дебитирала на овој настан. Австралија и Велика Британија го забележале 11-от настап.
Формат
Натпреварот го следел форматот утврден во 2000 година, со три круга: групни фази, полуфинале и финале. Правилото за напредување го следел форматот воведен во 1952 година. Местото на пливачот во групната фаза не се користело за да се утврди напредувањето во следната фаза; наместо тоа, се користеле најбрзите времиња од сите линии во групната фаза. Првите 16 пливачи се пласирале во полуфиналето. Најдобрите 8 полуфиналисти се пласирале во финалето.
Рекорди
Пред овој натпревар, постојните светски и олимписки рекорди биле како што следува.
Хокеј на трева на Летните олимписки игри 1988
Хокеј на трева на Летните олимписки игри 1988 — официјален хокејарски турнир на Олимписките игри. Турнирот се одржал во Сеул, Јужна Кореја и тоа во машка и во женска конкуренција.
Список на државни водачи во 760 година
Ова е список на државни водачи во 60 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Фернандо Вердаско
Фернандо Вердаско (шпански: Fernando Verdasco Carmona) — шпански тенисер, роден на во. Моментално се наоѓа на 28 место според АТП листата и е четврти најдоброрангиран шпански тенисер во светот.
Со тенис Вердаско започнал да се занимава кога имал четири години. Во 2001 година станал професионалец, и годината ја завршил на 464 место. Во 2002 година завршил на 173 место.
Кртола
Кртола, грутка или тубер (лат. tuber) е видоизменето стебло или корен кај некои растенија, врз основа на што и се разликуваат стеблени и коренови кртоли.
Стеблените кртоли настануваат со интензивно примарно или секундарно задебелување на хипокотилот (вистински стеблени кртоли), или се развиваат од еден или повеќе изданоци од интернодиумите. Првична функција на грутките е складирање на резервни материи (особено скроб), преживување на неповолните услови на средината и размножување.
Вистинските стеблени грутки се развиваат кај некои едногодишни (циклама) и двегодишни растенија (ротквица, цвекло). Кртолата што настанува од интернодиумите на стеблото може да се забележи кај келерабата.
Кртолите на компирот настануваат на краевите од плагиотропните подземни интернодиуми (столони), а служат за складирање на скроб и за размножување.
Кореновите кртоли настануваат со задебелување на страничните корења и ги задржуваат нивните анатомски одлики (присуство на коренова капа, отсуство на лисни зачетоци).