cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гостивар
Османлиски период
Во 1850 година геологот и балканологот Ами Буе во описот на Тетово меѓу другото во еден дел вели дека во Полог се наоѓа „големото село“ Гостивар, додека како град Гостивар по првпат се спомнува во двата записи од 19 век. Според нив оваа населба на Полог ја има оформено својата чаршија (плоштад) додека вторникот бил пазарен ден. Во 1874 год. градот имал 400 куќи, околу 2.000 жители, додека на крајот на истиот век 3.500 жители.
Главниот процут Гостивар го доживува кон крајот на 19 век за времето на Турското владеење кога станува центар на каза. Тогаш Гостивар почнува да го добива својот лик на гратче. Со доселувањето на различни мајстори и занаетчии од Велес, Крушево, Кичево и Дебар се формира гостиварската чаршија и вторник се назначува за пазарен ден, што е традиција до ден денеска. За време на Илинденското востание од Гостивар и околината ќе учествуваат повеќемина македонски патриоти кои ќе отидат да се борат директно во Крушево и околината.
Втора светска војна
За време на Втората светска војна, македонското население во Гостивар ќе доживее невиден терор од страна на албанските фашистички окупатори - балистите предводени од Џемо и Мефаил. Токму на крајот на војната во близина на Гостивар ќе биде убиен балистичкиот водач Џемо по што ќе следи општонародно славје на Македонците во Гостивар. Во текот на Втората светска војна во Гостивар и околината војувале повеќе македонски партизански одреди и единици, кои воделе тешки борби со балистичките единици кои отпрвин биле поддржувани од италијанскиот, а подоцна и од германскиот окупатор. Народен херој од Гостиварско е Чеде Филипоски-Даме чиј споменик се наоѓа на гостиварскиот плоштад (спроти стоковната куќа).
Меѓуетнички односи и конфликти
Гостивар во поновата македонска историја ќе остане запаметен и по настаните на 9 јули 1997 година кога македонската полиција спроведе акција за отстранување на знамето на туѓа држава (Албанија) кое беше истакнато пред општинската зграда. Во настаните ќе загинат 4 цивили. За време на воениот конфликт во 2001 година Гостивар и околината ќе бидат поштедени од вооружени борби и судири, но голем број на Македонци од Гостивар ќе бидат дел од македонските безбедносни сили во операциите во Тетово и на Тетовското кале. Во поново време меѓуетничките односи се бранувани по убиството на Бесник Шехапи и Имран Мехмеди кое на 28 февруари 2012 во самоодбрана го изврши полицаецот Јаким Трифуноски и честите иницијативи на албанските политичари за именување улица и поставување споменик на балистичкиот водач од Втората светска војна - Мефаил.
Население
Во текот на 50-ите години на век, францускиот геолог и балканолог Ами Буе, пишувајќи за Тетово, покрај другото соопштува дека во еден дел од Полошката Котлина се наоѓало „големото село“ Гостивар. Инаку, како гратче, Гостивар првпат се спомеува во два записа од век. Според нив, оваа полошка населба веќе имала оформена чаршија, а вторник бил пазарен ден. Во втората половина на век, поточно во 1874 година, градот имал околу 400 куќи со околу 2.000 жители, а на крајот на истиот век околу 3.500 жители. Рускиот професор и научник Андреј М. Селишчев „гратчето под Шар“ го споменува и со името Костово.
Според статистичките податоци со кои располагал бугарскиот етнолог, географ и патописец Васил К’нчов, на крајот на век Гостивар имал 3.735 жители од кои 3.100 Турци, 310 Македонци, 200 Роми, 100 Албанци и 25 Власи. По балканските и Првата светска војна, не е забележан зголемен број на населението, главно поради иселувањето на муслиманското население во Турција. Во периодот меѓу двете светски војни градот бележи стопанска стагнација, а и целиот Горен Полог бил неразвиено подрачје, без индустриски објекти и инфраструктура. Исклучок била железничката пруга кон Скопје, а подоцна и кон Кичево, која подоцна одиграла важна улога во економското заживување.
Во првиот организиран попис на СФР Југославија од 1948 година, во Гостиварскиот срез имало 53.258 жители, од кои 7.832 во градот Гостивар, а 45.426 во селата (Горни Полог, Мавровско Поле, Горна Река). Од етнички аспект, населението го сочинувале 39 345 (73,8 %) Албанци, 13.091 (24,5 %) Македонци, 342 Роми, 180 Срби, 117 Турци и 183 останати.
Пописот од 1991 година не бил целосно одржан во градот Гостивар, бидејќи дел од неговото население одбило да учествува, односно го бојкотирало неговото одржување, поради што за таа пописна година, во градот нема целосни податоци.
Според пописот од 2002 година, градот Гостивар има 35.847 жители, додека новосоздадената Општина Гостивар со новата организација броела 80.280 жители (старата Општина Гостивар до 2004 година броела 49.545 жители).
Според пописот на населението од 2002 година, во градот имало 35.847 жители и спаѓал во групата на средни градови. Етнички гледано, населението е составено од:
Во градот се зборуваат следниве јазици :
Во Гостивар се застапени следните религиски групи :
Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во градот Гостивар:
* Извор: Државен завод за статистика на Република Македонија (1948-2021), според податоци од официјалните пописи во соодветните години
Знаменити објекти
Во градот постојат повеќе знаменити објекти (пред сѐ од турскиот период на владеење) како неколку џамии и препознатливата гостиварска саат-кула во центарот. Исто така на самиот плоштад доминира со својата импозантна големина црквата Света Богородица. Во градот постоела турска бања-амам која била срушена, а на потоа на тоа место се наоѓала филијалата на Стопанска банка сѐ до нејзиното рушење.
Култура
Најзначајното место за културните збиднувања во Гостивар е Домот на културата АСНОМ.
Во овој културен дом во текот на годината се одржуваат најзначајните културно уметнички настани. Се прави годишна програма која се доставува до Министерството за култура. Позначајни настани се Ликовната колонија, која се одржува во Маврово, но главната изложба е во Гостивар. Шоу програма, рецитали, песни и игри кои се изведуваат на три јазици односно на македонски, албански и турски.
Фунционира и културно уметничкото друштво „Браќа Ѓиноски“, во кое има неколку секции и тоа: секцијата за староградски песни, секцијата за фолклор (играорна секција), како и секцијата за модерни танци.
Стопанство
Во врска со добрите стопански и сообраќајни прилики, па и со постојаното зголемување на населението, од втората половина на XX век во градот Гостивар започнуваат да се отвораат занаетчиски и трговски дуќани. Воведен е и пазарен ден (Вторник). Со овие новонастанати прилики во тоа време започнува просперитетот на Гостивар. Велешките и Тетовските трговци, Крушевските и Кичевските занаетчии се меѓу првите во создавањето на Гостиварската чаршија. Во тоа време во Гостивар голема експанзија бележеле разни занаети, кои пред сè служеле повеќе за задоволување на селските потреби. Порано во Гостивар имало многу терзии, опинчари, самарџии, сарачи, казанџии итн. Во денешно време, овие занаети се пред прагот на потполно исчезнување, или се сведени на бледи спомени меѓу населението.
Денес во Гостивар се развиени трговијата, индустријата и стопанството. Познати индустриски капацитети се комбинатот „Силика“, Стакларницата, текстилната индустрија Готекс, кланицата „Горни Полог“, мелничарскиот комбинат Жито Шар, фабриката за доломит „Вардар Доломит“ која е приватизирана пред неколку години и успешно ги пласира своите производи и на странските пазари. Последните години во огромен пораст е трговската дејност. Низ градот има повеќе маркети на гигантот „ГЕТРО“ кој има продавници и маркети и во Хрватска, а во самиот центар на градот до саат-кулата е изграден современ модерен трговски центар „Де Јуре“ на повеќе катови со структурална фасада.
Спорт
Гостивар бил домаќин на купот во 1993-94 година.
Образование
Во Гостивар постојат три државни средни училишта и едно приватно и тоа:
Од основните училишта во градот функционираат четири и тоа:
Меѓуетнички односи
Според старата поделба, општина Гостивар имаше 26,54% Македонци и 59,01% Албанци, но со новата поделба, со припојување на селските општини Вруток, Долна Бањица, Србиново и Чегране бројот на Македонците е намален на 19,77%, а Албанците се 66,37%. Голем дел од македонската заедница во градот смета дека на овој начин се фаворизира албанската политичка доминација во Гостивар.
Поврзано со ова е и трендот на рехабилитација на некои албански личности од Втората светска војна кои припаѓале на организацијата Бали Комбетар. Според Албанците, се работи за херои, но Македонците сметаат дека со ова всушност се врши легитимизација на фашистичката окупација на Македонија. Имено, истите личности, според Македонците и нивните сеќавања и според македонската и светската историографија, имаат извршено голем број убиства, кражби, протерувања и злодела врз неалбанското население.
Сепак, во градот не е забележана позначајна миграција на Македонци во другите краишта на земјата.
Бојдов Теснец
Теснецот бил именуван во 1823 година од британска експедиција под Џејмс Ведел за капетанот Дејвид Бојд, Кралска морнарица.
Местоположба
Бојдовиот Теснец се наоѓа на -62.83333°N, -62°W. Британско мапирање е направено во 1823 и 1930-1931 година.
Зали Брег
Зали Брег (словенечки: Zali Breg) — населба во Општина Брда во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Гандалф
Гандалф е лик од новелата Хобитот и трилогијата Господар на прстените на Џ.Р.Р. Толкин. Во нив Гандалф се појавува како волшебник, член и подоцна водач на редот познат како Истари, а исто така и водач на „Пријателите на прстенот“ армијата од Западот. Во Господар на прстените, на почеток е познат како Гандалф Сивиот, но откако се враќа од мртвите, станува Гандалф Белиот.
Концепт и создавање на ликот
Хемфри Карпентер во својата биографија од 1977 година вели дека Толкин имал разгледница насловена како Der Berggeist („планински дух“), и дека на пликот во кој ја чувал разгледницата запишал „потеклото на Гандалф“. Разгледницата била репродукција од слика на фигура со брада, како седи на камен под борово дрво на планина. Носи капа и долга црвена наметка, и гали едно бело јагне. Карпентер изјавил дека Толкин раскажувал дека таа разгледница ја купил во Швајцарија во 1911 година. Манфред Цимерман, открил дека таа слика била на германскиот сликар Јозеф Мадленер и потекнува од средината на 1920-те години. Според ова, Карпентер смета дека Толкин се збунил околу потеклото на оваа разгледница.
Оригиналната слика била продадена на аукција Сотби во Лондон на 12 јули 2005 година за 84.000 фунти. Претходниот сопственик сликата ја добил од уметникот Мадленер во текот на 1940-те години, и се сеќавал дека сликарот изјавил дека планините во позадина на сликата се врвовите на Доломитските Планини.
Кога го пишувал Хобитот на почеток на 1930-те години, Толкин го дал името Гандалф на водачот на џуџињата од Средната Земја, а овој лик подоцна е преименуван во Торин Океншилд. Името е земено од истиот извор како и сите други имиња на џуџињата во Хобитот. На старонордиски јазик името Гандалфр е составено од два збора ' со значење „стап“ или (посебно во сложени зборови) „магија“ и ' „виленик“.
Името „Гандолф“ се појавува како лик во новела на Вилијам Морис од 1896 година, Изворот на крајот на светот. Книгата на Морис е „магично патување“ каде се вклучени виленици, џуџиња и кралеви во средновековен пејзаж, а оваа книга се знае дека оставила голем впечаток врз Толкин.
Волшебникот кој потоа станува Гандалф на почеток бил наречен Бладортин. Подоцна Толкин ова име му го дал на древниот крал кој порачал копја од џуџињата.
NGC 5730
NGC 5730 — галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5730 се споменува и како UGC 9456, MCG 7-30-46, CGCG 220-44, KCPG 430A, IRAS 14379+4257.
Откривање
Објектот е откриен на 9 април 1787 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5730 е од видот Im. Видливиот сјај со голо око изнесува 14 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 m/лм2. NGC 5730 има привидни димензии од 1,8' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 39 м 52,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +42° 44' 33". Положбениот агол на објектот е во износ од 88°.
Други поделби
Проучување на NGC 5730 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 52396. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 77; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3042. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 145.
Банги
Банги е главен и најголем град во Централноафриканската Република. Мнозинството од населението на оваа република живее во западните делови од државата, близу Банги.
Банги се наоѓа на северните брегови на реката Убанги, по серија од брзаци кои го ограничуваат водениот сообраќај. Реката Убанги свртува остро на југ под Банги и се влева во реката Конго, јужно од екваторот близу Бразавил, како една од главните северни притоки. Реката ја обележува границата помеѓу Централноафриканската Република и Демократската Република Конго. Конговскиот град Зонго е сместен на спротивната страна од Банги, на другиот брег од реката.
Градскиот центар лежи близу реката и во него се наоѓаат големата триумфална арка посветена на Бокаса, Претседателската Палата и централниот маркет.
Банги бил основан во 1889 година во она што тогаш било француска колонија Горен Убанги, подоцна преименувана во Убанги-Шари, дел на Француска Екваторска Африка.
Универзитетот во Банги, основан во 1970 година има околу 2900 студенти и го монополизира неземјоделското факултетско образование во Централноафриканската Република.
Прирок-подмет-предмет
Прирок-подмет-предмет или глагол-подмет-предмет (меѓ. крат. VSO од анг. verb–subject–object) — вид на збороред во реченицата кај одредени јазици. Овој редослед на зборовите е трет најупотребуван во светот по подмет-предмет-прирок и подмет-прирок-предмет. Пример за овој редослед на зборовите е реченицата „Јаде Томе јаболка “.
Јазиците кои имаат ваков редослед на зборовите се семитските јазици, меѓу кои арапскиот, хебрејскиот, гез. Покрај нив, овој редослед е присутен и кај келтските јазици, како што се ирскиот, шкотскиот гелски, манскиот, велшкиот и бретонскиот.
Јазици
Покрај горе напоменатите јазици, овој редослед се користи и кај следните јазични семејства:
Примери
Редоследнот на зборовите во арапскиот е:
Редоследот на реченицата се чита од десно кон лево.
Пример за редоследот на реченицата во велшкиот:
Салма Џајуси
Салма Хадра Џајуси (سلمى الخضراء الجيوسي; 1927 или 1928 - ) — палестинска поетеса, писателка и преведувачка. Таа е основач и директор на проектот „Превод од арапски јазик“ (PROTA), чија главна цел е превод на арапската литература на англиски јазик.
Животопис
Rодена во Сафед, Палестина. Татко ѝ бил Палестинец со арапска националност, а мајка ѝ Либанка. Основно училиште посетувала во Ерусалим, а учела арапска и англиска книжевност н Американскиот универзитет во Бејрут. Се омажила со јордански дипломат, со кого има три деца.
Во 1960 година, ја објавила својата прва стихозбирка. Во 1970 година, докторирала на Универзитетот во Лондон. Предавала на Универзитетот во Картум, во Судан, како и на универзитетите во Алжир и во Константин. Во 1973 година, била поканета да одржи предавања низ Канада и САД. Во 1975 година, Универзитетот во Јута ја поканил да предава арапска книжевност, и оттогаш, таа предава на разни универзитети низ САД.
Починала на возраст од 96 години во Јордан.
Црква Свети Јаков (Љубљана)
Црквата Свети Јаков (словенечки : Šentjakobska cerkev) е црква кој се наоѓа во Љубљана, Словенија. Била изградена во периодот помеѓу 1613 до 1615 година со стар готски стил. По земјотресот во Љубљана, во 1895 година црквата била реновирана
Робинзон Крусо (остров)
Островот Робинзон Крусо (Isla Róbinson Crusoe), порано познат како Más a Tierra ( „ Поблиску до копно “), е втор по големина од островите Хуан Фернандес, сместен во 670 км западно од Сан Антонио, Чиле, во Јужниот Тихи Океан. Тој е понаселен од населените острови во архипелагот (другиот е островот Алехандро Селкирк), со најголем дел од тоа во градот Сан Хуан Баутиста кај заливот Камберленд на северниот брег на островот.
Од 1704 до 1709 година, на островот се наоѓал осамениот морнар Александар Селкирк, кој барем делумно го инспирирал измислениот романописец Даниел Дефо, Робинзон Крусо во неговиот роман од 1719 година, иако романот е експлицитно поставен на Карибите. Ова била само една од неколкуте приказни за преживување од периодот за кои Дефо би била свесна. За да ја рефлектира книжевната наука поврзана со островот и да привлече туристи, чилеанската влада го преименуваше островот Робинзон Крусо во 1966 година.
Географија
Островот Робинзон Крусо има планински и повлажен терен, формиран од антички текови на лава кои се собрани од бројни епизоди на вулкани. Највисоката точка на островот е 915 метри надморска височина на Ел Јунке. Интензивната ерозија резултирала со формирање стрмни долини и гребени. Тесен полуостров е формиран во југозападниот дел на островот наречен Кордон Ескарпадо. Островот Санта Клара се наоѓа веднаш до југозападниот брег.
Островот Робинзон Крусо лежи на запад од границата помеѓу плочата Наска и плочата од Јужна Америка и се издигнал од океанот пред 3,8- 4.2 милиони години. Ерупција на вулкан на островот бил пријавена во 1743 година од Ел Јунке, но овој настан е неизвесен. На 20 февруари 1835 година започнала еднодневна ерупција од отвор за подморница 1.6 километри северно од Пунта Бакалао. Настанот бил прилично мал - само ерупција на индекс 1 на вулканска експлозивност - но произвел експлозии и пламен што го осветлиле островот, заедно со цунами.
Робинзон Крусо има суптропска клима, модерирана од студената струја Хумболт, која тече источно од островот и југоисточните трговски ветрови. Температурите се движат од 3 C до 34 C, со годишна средна вредност од 15.4 C. Поголемите височини се генерално постудени, со повремени мразови. Врнежите се поголеми во зимските месеци и варираат со висина и изложеност, издигнувања над 500 метри доживуваме скоро дневни врнежи од дожд, додека западната, подветрена страна на островот е пониска и посува.
Флора и фауна
Регионот Фернандес е флористички регион кој вклучува архипелаг на островите Хуан Фернандес. Се наоѓа во флористичкото кралство на Антарктикот, но честопати е вклучено и во неотропското кралство. Како светски боиосферни резервати од 1977 година, овие острови се сметаат за максимално научно значење заради ендемските семејства на растенијата, родовите и видовите флора и фауна. Од 211 роден вид растение, 132 (63%) се ендемски, како и повеќе од 230 видови инсекти.
Островот Робинзон Крусо има едно ендемско семејство на растенија, Lactoridaceae. Магеланскиот пингвин го има и таму. Ложарот Хуан Фернандес е ендемска и критично загрозена црвена колибра, што е најдобро познато по црниот клун со ситно игла и покриеност со свилени пердуви. Петрелот Масатиера (Masatierra) го носи името на поранешното име на островот. Островот (заедно со соседната Санта Клара) е препознаен како важна област за птици (ИБА) од страна на BirdLife International затоа што поддржува популации на птици од Масатиера, птиците Хуан Фернандес.
Историја
Островот првпат го доби името Остров Хуан Фернандес по Хуан Фернандес, шпански морски капетан и истражувач, кој прв слетал таму во 1574 година. Познато било и како Más a Tierra. Нема докази за претходно откритие или од страна на Полинезијците, и покрај близината до Велигденскиот остров, или од Индијанците.
Од 1681 до 1684 година, еден човек Мискито познат како Вил бил обележан на островот. Дваесет години подоцна, во 1704 година, морнарот Александар Селкирк исто така бил маруниран, живеејќи во осаменост четири години и четири месеци. Селкирк бич сериозно загрижен за пловноста на неговиот брод „ Синк Портс“</i> (кој завршил со потонување многу кратко потоа) и ја објавил својата желба да биде оставен на островот за време на постојката за повторно складирање на патувањето. Неговиот капетан, Томас Страдлинг, колега од патувањето на приватникот и истражувач Вилијам Дампиер, бил уморен од неговото несогласување и бил должен. Сè што оставил Селкирк со него било мускет, барут, столарски алат, нож, Библија и малку облека. Приказната за спасувањето на Селкирк е вклучена во книгата „Патување до јужното море“ и „Околу целиот свет“ од Едвард Кук од 1712 година.
Во нарацијата од 1840 година, „Две години пред јарболот“, Ричард Хенри Дана, помладиот го опишал пристаништето Хуан Фернандес како млада затворска колонија. Казнената институција наскоро била напуштена и островот повторно ненаселен пред крајот да биде основана постојана колонија во последниот дел на 19 век. Џошуа Слукум го посетил островот помеѓу 26 април и 5 мај 1896 година, за време на неговата соло глобална обиколка на слајот Спреј. Островот и неговите 45 жители детално се споменуваат во мемоарите на Слокум, (Плови сам низ целиот свет).
Прва светска војна
За време на Првата светска војна, германската ескадрила на источноазискиот вицеадмирал Максимилијан фон Спеј запрел и повторно се извидел на островот 26-28 октомври 1914 година, четири дена пред Битката кај Коронел. Додека бил на островот, на адмиралот неочекувано му се придружил вооружениот трговски крстосувач Принц Ејтел Фридрих, кој претходно го одвоил за да го нападне бродскиот сојуз во австралиските води. На 9 март 1915 година SMS Дрезден, последниот преживеан крстосувач на ескадрилата на Фон Спеј по неговата смрт во Битката кај Фокланд, се вратил во заливот Камберленд на островот, во надеж дека ќе биде интерниран од чилеанските власти. Фатен и пукан од британска ескадрила во Битката кај Мас а во Тиера на 14 март, бродот бил попречен од екипажот.
Цунами од 2010 година
На 27 февруари 2010 година, островот Робинзон Крусо бил погоден од цунами по земјотресот со јачина од 8,8 степени. Цунамито било околу 3 метри високо кога стигнало до островот. Шеснаесет лица го загубиле животот, а поголемиот дел од крајбрежното село Сан Хуан Баутиста бил поплавен. Единственото предупредување на островот дошло од 12-годишно девојче кое го забележало ненадејниот недостаток на морето што предупредувало на доаѓањето на бранот цунами и спасила многу од нејзините соседи од штета.
Општество
Туристите се стотици годишно. Една активност што добива популарност е нуркањето под вода, особено на урнатините на германскиот лесен крстосувач Дрезден, кој бил засенет во заливот Камберленд за време на Првата светска војна
Хипотеза за статуата на Маја
Документарец на историскиот канал е снимен на островот Робинзон Крусо. Се емитувал на 3 јануари 2010 година и покажал две карпести формации за кои канадскиот истражувач Џим Тарнер тврдел дека се лошо деградирани статуи на Маите. Без други знаци на какво било претколумбиско човечко присуство на островот, сепак, програмата била критикувана дека нема научен кредибилитет.
NGC 1335
NGC 1335 — елиптична галаксија во соѕвездието Персеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1335 се споменува и како UGC 2762, MCG 7-8-19, CGCG 541-18.
Откривање
Објектот е откриен на 14 декември 1881 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1335 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 1335 има привидни димензии од 1,1' х 0,6'.
Ваичиро Омура
(роден ) — јапонски фудбалер.
Репрезентативна кариера
бил член на јапонската репрезентација на Летните олимписки игри 1956.
Хоншу
Хоншу (本州 = „главен крај“) е најголемиот остров во Јапонија, кој се нарекува уште и јапонско копно. Се наоѓа јужно од Хокаидо преку преминот Цугару, северно од Шикоку и североисточно од Кјушу преу преминот Канмон. Тој е седмиот најголем остров и вториот најнаселен во светот по островот Јава во Индонезија.
Островот е долг приближно 1.300 км и се протега од 50 до 230 км во ширина, а неговата вкупна површина е 230.500 км2, и зафаќа околу 60% од вкупната површина на Јапонија. Хоншу има брег долг 5.450 км.
Хоншу е планинско-вулкански остров на кој има чести земјотреси. Најголемиот врв е активниот вулкан Фуџи, висок 3.776 м. Има многу реки, вклучувајќи ја и најдолгата јапонска река Шинано. Климата е варијабилна - од ладниот север до суптропскиот југ.
Бројот на населението изнесува 103.000.000 жители и е највеќе сконцентрирано во низините, особено во низината Канто. На Хоншу се наоѓаат најголемите јапонски градови: Токио, Кјото, Осака, Кобе, Хирошима, Сендај и Нагоја. Островот е поделен на пет региони и содржи 34 области, вклучувајќи го и Токио.
Галата
Галата или Пера — историска населба која се наоѓа во Истанбул, Турција. Се наоѓа на северниот дел од Златниот Рог. Оваа населба е една од најстарите во градот. Во времето на Цариград била една од најважните региони за градот. Во неа се наоѓа познатата кула Галата.
Рана историја
Во времето на Византија, оваа населба се викала Пера. За значењето на зборот има повеќе теории:
Областа уште во почетокот на 5 век била градско предградие, а во времето на Теодосиј II, кога биле изградени ѕидините започнала да се нарекува Галата, за да по доаѓањето на Османлиите започне да се нарекува Пера.
Византиско Царство
Најголемо значење областа добила кога била изградена кулата Галата, која во најголем дел служела за одбрана на градот и набљудување на морето односно бродовите кои доаѓале од Златниот Рог. Во времето кога Византија стапила во трговски контакти со земјите од Западна Европа, Пера станала еден од најголемите трговски центри на џеновските и венецијанските трговци.
Во текот на 11 век, овде се наоѓала еврејската заедница на градот, која броела околу 2,500 луѓе. . Во 1171 година, оваа џеновска населба била скоро уништена. Ова бил повод византискиот цар Мануил I Комнин да затвори голем број на луѓе од Венеција и да ги конфискува нивните имоти, осудувајќи ги директно за настанот.
Во 1203 година, реонот бил тешко погоден во текот на Опсадата на градот.
Латинско Царство
По крајот на Четвртата крстоносна војна, Галата била приклучена во составот на Венецијанската Република. Подоцна областа била главниот премин на крстоносните бродови за падот на Цариград во 1204 година.
Византиско Царство
По повторното воспоставување на византиска власт во градот во 1261 година, Венецијаните биле протерани од Галата. Во знак на благодарност кон Република Џенова, која помогнала во зазимањето на градот, царот Михаил VIII Палеолог Галата ја дал под нивна контрола. По ова, разрушената кула била повторно обновена, а Пера станала нивна трговска колонија.
Во текот на овој период започнале да се градат ѕидини околу Галата. Денеска постои само еден мал дел од тие ѕидини, кои се наоѓаат во близина на кулата. Овде била изградена официјалната палата на Галата во 1316 година, која денеска е во рушевини. По падот на Цариград во 1453 година, Република Џенова била официјално неутрална, но под притисок на Византија сепак тие ја поставиле одбраната на градот. На 29 мај 1453 година Османлиите ја зазеле и Галата.
Медана
Медана (словенечки: Medana) — населба во Општина Брда во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
Галата
Отоманско Цаство
Спред пописот на населението од 1455 година, немуслиманското население на Галата било поделено во три категории. Во првата категорија спаѓале провремените трговци од Италија, во втората жителите на реонот со потекло од Венеција и Џенова, и во третата спаѓале Грци, Ерменци и Евреи. Старите трговци станале поданици на султанот. Султанот целосно го контролирал пристаништето, како главно место за трговија меѓу истокот и западот. Според пописот од 1455 година, голен дел од бегалците се вратиле во Галата, поголемиот дел од нив биле богати Грци. Така, најголемиот дел од населението биле Грците, а по нив биле Латини, Ерменците и евреите. Во следните 50 години, во Галата се населиле голем број на Турци, кои ги зазимале подалечните западни реони. Првите Турци кои започнале да го населуваат реонот биле најчесто адмирали и јаничари. Освен тоа, се населиле и голем број на турски трговци. Според податоци од 1478 година, во реонот на Галата живееле 592 Грци или православни христијани, 535 муслимани, 332 латини и 62 Ерменци. Така, уште од 1478 година, населението било блиску 48% муслиманско. Во исто време, во целиот град било забрането да се населуваат христијани во муслимански реони, но трговијата била дозволена.
Во текот на 16 век, реонот станал седиште на главната султанска флота. Надвор од ѕидините на Галата во почетокот имало лозја и гробишта. Со изградбата на училиштето Галатасарај, во училиштето започнале да се школуваат семејствата од дворецот а со тоа и да се зголемува бројот на населението. Во времето на Селим II започнале во реонот да се градат резиденции на амбасадите.
По започнувањето на војната со Венеција, во реонот започнале да тргуваат трговци од Република Фиренца. Местото и понатаму останало значајно за трговијата. Кон 1569 година реонот започнал да биде населуван од страна на Арапи од Пиринејскиот Полуостров.
Во XVIII век бројот на христијаните започнал да се намалува. Но во текот на XIX век, бројот повторно започнал да се зголемува. Патописецот Чарлс Вајт во 1840 година напишал дека Турците започнале да ги купуваат неопходните стоки во Бејоглу, а не во Капали чаршија. На двете страни од булеварот Пера биле отворени европски продавници и хотели. По Кримската војна, европизацијата на реонот се зголемила. Благодарение на трговските привилегии, европските трговци, главно од Англија, Галата ја претвориле во пристаниште со слободен трговски статут.
Кон средината на XIX век, Галата се претворила во седиште на голем број на банки. Немуслиманското население од другите краеви на Истанбул започнало да се населува повторно во Галата. Во 1857 година, Галата добила статус на избор на посебен градоначалник. Патувањето меѓу Истанбул и Галата минувало низ Златниот Рог. Во текот на овој век биле изградени два моста.
Во 1876 година бил изграден тунел од Караќој до Бејоглу, како еден од првите во светот.
Галата денес
Денеска, населбата е една од најпосетуваните во градот. ФК Галатасарај е еден од најпознатите клубови во Турција и светот. Овде се наоѓа и познатото училиште Галатасарај. Галатасарај во превод буквално значи Палата Галата.
Долмар (општинска заедница)
Долмар (Dolmar) е поранешна општинска заедница во округот Шмалкалден-Мајнинген, во Тирингија, Германија. Седиштето на општинската заедница било во Шварца. Била распуштена на 1 јануари 2012.
Општинската заедница Долмар се состои од следниве општини:
Прирок-предмет-подмет
Прирок-предмет-подмет“ или глагол-предмет-подмет (меѓ. крат. VOS, од анг. verb–object–subject ) — збороредот во реченицата кај одредени јазици. Пример за овој редослед е „Јаде портокали Томе“.
Овој редослед се користи во арапскиот јазик, во австронезиските и во мајанските јазици.
Илија Бозољац
Илија Бозољац (роден на 2 август 1985 г.). во Александровац, Србија е српски тенисер. Тој е спонзориран од Вилсон (рекет) и Окли (облека и очила).
Кариера
Професионалец е од 2002 година. Најдобар пласман на АТП листата во поединечна конкуренција е неговото 101 место, каде што бил на 29 јануари 2007 година.
Тој освоил четири предизвикувачи во сингл и петнаесет во двојки. Еден од најдобрите натпревари на Вимблдон го одигра во 2010 година, кога загубил во второто коло од тогаш бранителот на титулата Роџер Федерер со резултат 3-6, 7-6 (7-4), 4-6, 6-7 ( 5-7).
Тој бил замена во српскиот тим кога ја освоиле титулата во Дејвис купот во 2010 година. Најдобриот натпревар за репрезентацијата го одиграл на 6 април 2013 година, кога по повеќе од 4 часа игра ги победиле браќата Брајан од САД во пар со Ненад Зимоњиќ.
Приватен живот
Тој е едно од двете деца на таткото Мирољуб и мајката Јелена (има сестра Александра). Бозољац во октомври 2011 г. се оженил со моделот Адријана Басариќ со која има две ќерки Лола и Ника.
Китка (Осогово)
Китка (Китка) — врв на Осоговските Планини со височина од 1327,6 м. Низ него минува границата помеѓу Македонија и Бугарија.
Најблиски населени места се Мала Црцорија (маалото Белавинци) од македонска страна и Жеравино (поточно неговата Чергарска Маала) од бугарска.
Според некои извори Китка е најзападната точка на Бугарија. На врвот се наоѓа граничната пирамида број 105. На околу 800 метри во правец запад-северозапад е граничната пирамида бр. 106, во која е тромеѓата помеѓу Македонија, Бугарија и Србија, што би значело дека Китка не е најзападната точка во земјата. Во 2015 г. е утврдено дека вистинската најзпадна точка на Бугарија е седло кај врвот Вршка Чука ( 43.8095°N, 22.3571°W ) во Видинската област, на крајниот северозапад од државата.
Црква Свети Никола (Љубљана)
Црквата Свети Никола (словенечки : Stolnica svetega Nikolaja) е катедрала кој се наоѓа во Љубљана, Словенија. Била изградена во периодот од 1262 година. Во 1361 година била опожарена а во 1469 година разрушена од страна на Османлиите. Во периодот од 1701 до 1706 година црквата била повторно изградена.
Напоредник
Напоредник (или паралела) е замислена линија која ја обиколува Земјината топка од запад кон исток и со тоа ги спојува сите места кои се наоѓаат на иста латитуда. Напоредниците се нарекуваат и паралели бидејќи се паралелни меѓу себе. Екваторот е напоредник кој ја дели Земјината топка на два дела.
Џаст Џек
Џек Кристофер Олсоп (Jack Christopher Allsopp) познат по уметничко име Џаст Џек, е англиски музичар. Тој најпрво се прославил со објавувањето на неговиот сингл „ Starz in their Eyes“ од 2007 година, кој достигнал број два на табелата на синглови во Велика Британија. Оттогаш е познат и по песните „ Embers“, достигнувајќи број 17, и „ The Day I Died“, кој се искачил на 11-тото место, и песната „Writer's Block “.
Позадина
Роден e во Камден, Алсоп пораснал слушајќи денс музика вклучувајќи брејк денс, електро хип-хоп и хаус. Аматерски брејк-танчер на осум години, започнал со диџејство на 15-годишна возраст и наскоро се потопил во диџејската култура во Велика Британија.
По завршувањето на студиите за дизајн на мебел на Универзитетот Кингстон, тој се запишал на курс за производство на музика, за да може да ја подобри својата свесност за земањето примероци и неговиот потенцијал за употреба. Тој продолжил да вежба да го усовршува својот звук ноќе и да презема низа работни места на ден.
Кариера
Деби-албумот на Алсоп, насловен како „The Outer Marker “, издаден во 2002 година од независната „РГР Рекордс“, била колекција песни за модерниот живот, врските и притисоците на социјалните ситуации. Албумот опфатил три сингла „Paradise (Lost & Found)“, „Snowflakes“ и „Triple Tone Eyes“.
Тој не се здобил со слава сè до 2007 година, следејќи го своето ТВ-деби на Би-Би-Си2 подоцна ... со oolулс Холанд, а потоа и во емисијата на Канал 4, Проектот за петокот, каде што го изведел синглот „ Старц во нивните очи “, број два во табелата за синглови во Велика Британија. Следните три синглови од албумот Overtones, „ Glory Days “, „ Writer's Block “ и „ No Time “ не ги направиле во првите триесет. „Starz in Their Eyes“ бил прикажан и на модната ревија Долче и Габана лето 2008 година, како и на играта Kinect Sports Xbox 360 Kinect. Тој исто така соработувал со Кајли Миног на песната „Зборувам премногу“, за американското издание на Overtones.
Алсоп настапил на Гластонбери фестивал, V фестивал и Т4 на плажа во 2007 година и повторно на Гластонбери фестивал во 2009 година. Настапувал и на Гилфест во 2010 година.
Тој го издал својот трет албум All Night Cinema на 31 август 2009 година, на кој му претходел неговиот прв сингл " Embers ", кој ја имал својата премиера на BBC Radio 1 на 12 јануари 2009 година, и вториот сингл " The Day I Die ", кој станал Вториот највисок сингл на топ листи на Џек на табелата во Синглови на Обединетото Кралство, достигнувајќи број 11. И двата синглови се искачиле во топ 20. Оригиналниот избор за втор сингл бил „Доктор доктор“, но објавувањето на синглот било одложено.
Една третина ЕП наслов Живот Лекции бил објавен на 6 мај 2016 Читај повеќе преку The Rocket рекорд компанија, својот прв албум од 2009 година
Тој продолжи да го издава својот четврти албум „Што направивме денес“ на 27 октомври во 2017 година. На 20 септември 2019 година, тој издал ЕП со 7 траки наречено Laughing & Crying, кое содржешл четири нови оригинали и три акустични корици.
Утендорф
Утендорф (Utendorf) — општина во округот Шмалкалден-Мајнинген, во сојузната покраина Тирингија, Германија.
Географија
Утендорф се наоѓа околу пет километри северно од окружниот град Мајнинген.
Пајнајлендов Ледник
Пајнајлендов Ледник — голем ледотек и ледник што најбрзо се топи на Антарктикот, одговорен за околу 25% од загубата на мразот на Антарктикот. Ледените текови на ледникот течат западно-северозападно долж јужната страна на Хадсоновите Планини во Амундсенското Море, Антаркти. Ледникот бил мапиран од Геолошкиот институт на Соединетите држави од истражувања и воздушни фотографии на морнарицата на Соединетите Американски држави (УСН), 1960–66 година, и именуван од Советодавниот комитет за имиња на Антарктикот (US-ACAN) според заливот Боров Остров.
Областа исцедена од ледникот опфаќа околу 10% од ледената покривка на Западен Антарктик. Сателитските мерења покажале дека басенот на ледникот Боров Остров има поголем нето придонес на мраз во морето од кој било друг слив на мраз во светот и тоа се зголемило поради неодамнешното забрзување на ледениот тек.
Ледениот брег околу двапати поголем од Вашингтон, се откинал од ледникот во февруари 2020 година. Брзината на мразот на Пајнајлендовиот Ледник се забрзала на преку 33 стапки дневно.
Ледотекот е исклучително оддалечен, со најблиската постојано окупирана истражувачка станица во Ротера, скоро 1,300 километри подалеку. Областа не е превземена од ниту една нација и Антарктичкиот договор забранува какви било нови побарувања додека е во сила.
Долен дел
Пајнајлендовиот Ледник и Твејтсовиот Ледник се два од петте најголеми ледотеци на Антарктикот. Научниците откриле дека протокот на овие ледотеци е забрзан во последниве години и сугерирале дека ако тие се стопат, глобалното ниво на морињата ќе се зголеми за 1 до 2 метри, дестабилизирајќи ја целата ледена покривка на Западен Антарктик и можеби делови од ледената покривка на Источен Антарктик.
Во 1981 година, Тери Хјуз предложил дека регионот околу Пајнајлендовиот Залив може да биде „слаб долен дел“ на ледената покривка на Западниот Антарктик. Ова се заснова на фактот дека, за разлика од поголемиот дел од големите ледени текови на Западен Антарктик, оние што се влеваат во Амундсеновото Море не се заштитени од океанот со големи пловечки ледени гребени. Исто така, иако површината на ледникот е над морското ниво, основата лежи под нивото на морето и се спушта надолу кон внатрешноста, ова сугерира дека не постои геолошка бариера за да се запре повлекувањето на мразот откако ќе започне.
Забрзување и разредување
Пајнајлендовиот Ледник започнал да се повлекува во 1940-тите. Пред ова повлекување, линијата за заземјување на Пајнајлендовиот Ледник се наоѓала на истакнат гребен на морското дно. Овој гребен сега делува како бариера, ограничувајќи ја количината на релативно топла кружна длабока вода што може да достигне најгуст мраз.
Брзината на Пајнајлендовиот Ледник се зголемила за 77 проценти од 1974 година до крајот на 2013 година, при што половина од ова зголемување се случило помеѓу 2003 и 2009 година Ова забрзување значело дека до крајот на 2007 ледничкиот систем имал негативен биланс на маса од 46 гигатони годишно, што е еквивалентно на 0,13 милиметри годишно глобално покачување на нивото на морето. Со други зборови, многу повеќе вода се внесувало во морето со Пајнајлендовиот Ледник отколку што се заменува со снежни врнежи. Мерењата долж центарот на ледотекот со ГПС покажале дека ова забрзување е сè уште високо, скоро 200 километри во внатрешноста, околу 4 проценти во однос на 2007 година. Се претпоставува дека ова неодамнешно забрзување би можело да биде предизвикано од топлите океански води на крајот на Пајнајлендовиот Ледник, каде што има пловечки дел (леден гребен) приближно 50 километри во должина. Исто така, се покажало дека Пајнајлендовиот Ледник претрпел брзо разредување за време на холоценот, и дека овој процес може да продолжи со векови откако ќе биде инициран.
Како што ледотекот се забрзува, тој исто така станува сè поостар. Стапката на разредување во централното стебло е четирикратно зголемена од 1995 до 2006 година. Доколку сегашната брзина продолжи, главното стебло на ледникот би можело да опстане во рок од 100 години.
Ледената предница останала во повеќе или помалку стабилна положба од 1973 до 2014 година, со 10 км повлекување во 2015 година.
Подледнички вулкан
Во јануари 2008 година, научниците од Британско антарктичко истражување (БАИ) објавиле дека пред 2.200 години еруптирал вулкан под Ледената покривка на Антарктикот. Ова била најголемата ерупција на Антарктикот во последните 10.000 години. Вулканот се наоѓа во Хадсоновите Планини, блиску до Пајнајлендовиот Ледник. Ерупцијата проширила слој од вулканска пепел и тефра над површината на ледената покривка. Оваа пепел потоа била закопана под снегот и мразот. Датумот на ерупцијата бил проценет од длабочината на закопувањето на пепелта. Овој метод користи датуми пресметани од блиските ледени јадра. Присуството на вулканот ја зголемува можноста дека вулканската активност можела да придонесе, или може да придонесе во иднина, за зголемување на протокот на ледникот. Во 2018 година било откриено дека има значителен вулкански извор на топлина под Пајнајлендовиот Ледник приближно половина поголем од активниот Гримсвотн на Исланд. Истата година била објавена студија во која се заклучува дека основата под ледената покривка на Западен Антарктик била подигната со повисока стапка отколку што се сметало, авторите сугерирале дека ова на крајот може да помогне да се стабилизира ледената покривка.
На мраз
Поради оддалеченоста на Пајнајлендовиот Ледник, повеќето информации достапни за ледениот тек доаѓаат од воздушни мерења или мерења базирани на сателити.
Првата експедиција што го посетила ледотекот била онаа на Соединетите Американски Држави, која поминала околу една недела во областа во текот на јануари 1961 година. Тие ископале снежни јами за да ја измерат акумулацијата на снегот и спровеле сеизмички истражувања за мерење на дебелината на мразот. Еден од научниците бил Чарлс Р. Бентли, кој рекол „во тоа време не знаевме дека поминуваме ледник“. Пајнајлендовиот Ледник е околу 50 километри широк во посетената точка и на ниво на земјата не може визуелно да се разликува од околниот мраз. Оваа експедиција била наречена „Елсворт Хајленд Траверс“.
Во сезоната на теренот 2004 – 2005 година, тим од девет лица, користејќи авион на британско Антарктичко истражување (БАИ) Twin Otter, опремен со радар што пробива мраз, завршил со воздушно истражување на Пајнајлендовиот Ледник и неговата соседна ледена покривка. Тимот од седум Британци и двајца Американци прелетале 30 км над Пајнајлендовиот Ледник до 5 јануари, мапирајќи го подледничкиот терен на област приближно со големина на Невада.
Поради оддалеченоста на Пајнајлендовиот Ледник и логистичките потешкотии за складирање доволно гориво за експедицијата 2004 – 05 и идните проекти, БАИ ги користела ресурсите на Антарктичката програма на САД (АПСАД) и нивните авиони LC130 опремени за скијање. По многу недели временски одложувања, првите четворица мажи пристигнале од станицата Мекмердо на 9 ноември 2004 година и почнале да основаат камп и да градат ски-пат за C130s. Останатите членови на тимот пристигнале од истражувачката станица Ротера 10 дена подоцна.
Друг тим од Британското Антарктичко истражување пристигнал на ледотекот на 8 декември 2006 година во првата од двете сезони на теренот. Во втората теренска сезона, тие поминале таму три месеци од ноември 2007 до февруари 2008 година. Работата на ледникот вклучувала радарски мерења и сеизмички истражувања.
Во јануари 2008 година, Боб Биндшадлер од НАСА слетал на пловечкиот леден гребен, првото слетување на овој леден гребен, за извидничка мисија да ја истражи можноста за дупчење на околу 500 метри од мраз, за спуштање на инструментите во океанската празнина подолу. Било одлучено дека малата област без пукнатини е премногу тешка за понатамошни слетувања и затоа понатамошната теренска работа морала да се одложи. Затоа, две единици на Глобалниот систем за позиционирање (ГПС) и една метеоролошка станица биле поставени што е можно поблиску до Пајнајлендовиот Ледник.
Во сезоната на теренот 2011 – 2012 година, по пет недели одложувања, персоналот на кампот конечно можел да го основа главниот камп непосредно пред Нова Година. Следната недела, Биндшадлер и неговиот тим можеле да пристигнат. Поради дополнителни временски доцнења, хеликоптерите не можеле да пристигнат до договорениот датум и сезоната на терен била откажана. Ограничената наука сè уште била постигната од тимот благодарение на серијата летови на КБА назад кон ледникот; условите драстично се промениле од последните летови на Twin Otter.
Британското Антарктичко истражување распоредил мал тим од четири лица во околината – летната сезона на теренот 2011-12 за да изврши серија сеизмички и радарски истражувања. Тие исто така инсталирале серија на презимувачки ГПС станици. Во текот на сезоната, посебен тим на БАИ отпатувал до местото на теренската група и инсталирала автономна VLF станица за презимување. Потоа следело радарски премин со помош на моторни санки. Ова истражување ги поврзало претходните радарски линии.
Од море
Првиот брод што стигнал до Пајнајлендовиот Ледник во истоимениопт залив, бил Ледник USS/USCGC во 1985 година. Овој брод бил мразокршач со кој управувала американската крајбрежна стража. Мисијата, позната како операција „Длабоко замрзнување“, имала научници кои земале примероци од седимент од дното на океанот.