cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Правопис и правоговор на македонскиот јазик
Природа и развој на македонскиот правопис
Во лингвистиката, правописните правила се категоризираат во една од трите главни типови: фонетски или фонолошки, морфолошки и етимолошки правопис. Фонетскиот правопис се однесува на гласот или се управува според гласот и таков вид на правопис има во македонскиот, српскиот, хрватскиот или албанскиот јазик. Со други зборови, во овој вид на правописи се пишува како што се чита. Во основа на морфолошкиот правопис лежи строежот на зборот т.е. без разлика како се изговара, секоја морфема си ја задржува основната форма и таков правопис е на пример бугарскиот. На крај, етимолошкиот правопис е правопис кој се заснова на постара пишана форма на еден јазик, како што е англискиот или францускиот правопис. Важно е да се напомене дека нема ниту еден правопис кој е чист по природа, односно мора да има елементи од најмалку еден друг вид на правопис покрај основниот. Правописот на македонскиот јазик се занимава со правописните правила, нивно изучување, подобрување и одржување. Во склоп на македонскиот правопис спаѓа правописот на самогласките и согласките, употреба на голема буква, слеано и разделно пишување на зборовите, делење на зборови, скратеници, транскрипција, интерпункциски знаци и правописни знаци.
Од големо значење се залагањата на Јоаким Крчовски, Кирил Пејчиновиќ и Теодосиј Синаитски, а посебно се истакнуваат Ѓорѓија Пулевски и Крсте Петков Мисирков, кој во својата книга „За македонцките работи“ одвојува статија во која ги изјавува своите ставови за начинот на формирање на македонски литературен јазик. На Првото заседание на АСНОМ, 2 август 1944, е донесено решение за воведување на македонскиот јазик како службен јазик во македонската држава. Комисијата за јазик и правопис своите ставови ги формулирала во Резолуција донесена на 3 мај, а усвоена на 5 мај 1945 година. Заслугата на Блаже Конески за кодификацијата на македонскиот литературен јазик е во тоа што создал „Граматика на македонскиот литературен јазик“, „Речник на македонскиот литературен јазик“, како и „Правопис на македонскиот литературен јазик“, подготвен заедно со Крум Тошев, кој е озаконет на 7 јуни 1945.
Црква „Св. Илија“ - Руљак
Свети Илија — главна селска црква во штипското село Руљак, Македонија.
Местоположба
Црквата се наоѓа покрај самиот земјен пат, кој води во селото Руљак, издигната на мала височинка.
Правопис и правоговор на македонскиот јазик
Азбука
Македонската азбука има 31 буква, колку што има гласови во македонскиот литературен јазик.
Аа, Бб, Вв, Гг, Дд, Ѓѓ, Ее, Жж, Зз, Sѕ, Ии, Јј, Кк, Лл, Љљ, Мм, Нн, Њњ, Оо, Пп, Рр, Сс, Тт, Ќќ, Уу, Фф, Хх, Цц, Чч, Џџ, Шш
Едначење по звучност
а) звучна + безвучна = две безвучни (пред + пријатие = претпријатие)
б) безвучна + звучна = две звучни (сват + ба = свадба)
Обезвучување на крајот на зборот
При изговор, доаѓа до обезвучување на крајот на зборот, и покрај тоа што се пишуваат звучните (леб, град, мраз).
Удвојување на согласки
Во македонскиот јазик се среќаваат и удвоени согласки. Како удвоени се јавуваат согласките т, д, с, з, ј, л, м, в и р. За повеќе детали видете: Удвоени согласки во македонскиот јазик.
Елизија
Елизија е испуштање на гласовите. Најчесто се случува во множински форми (петел - петли; добар - добри).
Список на државни водачи во 976 година
Ова е список на државни водачи во 76 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Правопис и правоговор на македонскиот јазик
Употреба на голема и мала буква
Со голема буква се пишуваат:
Со мала буква се пишуваат:
Правопис на самогласно Р
Гласот р врши служба на самогласка во случаите како: крв, дрво, срце,трн,прв,врв,трча,крт итн. Во почетокот на зборот: ’рж, ’рѓа, ’рска, ’рнка, ’рга, ’рбет. Овие зборови со претставка што завршува на самогласка: за’ржи, на’рга. Со претставка што завршува на согласка: сржи, срска. Значи буквата „р“ некогаш се јавува како самогласка.
Правопис на Ј
1. Ј секогаш се пишува меѓу И и А (исклучоци: заемки како алиас, прилогот иако, слеани зборови како триаголник итн.)
2. Кога во зборот ќе се најдат три самогласки една до друга, меѓу последните две се пишува Ј.
4. Се пишува во формите на заповеден начин.
6. Ј се пишува во еднинските форми кај некои зборови.
7. Ј не се пишува меѓу две самогласки од кои втората е Е или И.
Правопис на Ќ и Ѓ
2. Ќ се пишува во наставката -ЈЌИ.
3. Ќ се пишува на почетокот од зборот.
4. Ќ не се пишува пред И кај туѓи зборови.
5. Ѓ не се пишува пред Е во туѓи зборови.
Правопис на Х
Во литературниот јазик не е преземено од народните говори:
Во еден број случаи се создава двојство: дух, воздух, но: задув; поход, доход, но: оди, наоѓа; храна (за разлика од рана!), но: ранениче. Во други случаи не се изговара и пишува во почетокот на зборовите: леб, арно, ајдутин, армоника, убав, убавина итн.
Во средината и на крајот на зборот х или се загубило или преминало во друг глас:
Правопис на В и Ф
Во некои дијалекти се загубило: тетоски место тетовски, чоек место човек итн., односно се претвора во ј: зборој место зборови итн.
Правопис на броевите
1. Бројот 6 се пишува со т на крајот: шест
2. Кај десетките: 50 - педесет, 60 - шеесет, 90 - деведесет.
3. Кај стотките: 100 - сто, 200 - двесте, 300 - триста, потоа сите стотки ја имаат наставката -стотини, 400 - четиристотини, 500 - петстотини, 600 - шестотини. Исто е и кај приближните: 600-700 - шест-седумстотини.
4. Се пишува: илјада, но: милион, милијарда, билион.
5. Сложените броеви што се поврзуваат со и се пишуваат одвоено.
6. При членување: двата (двете), трите, петте, шесте, деветте; додека кај стотките е различно: стоте, двестето, тристата, па потоа: четирите стотини, петте стотини, шесте стотини итн.
7. Кај бројноста за лица: двајца, тројца, четворица, па потоа: петмина, шестмина, седуммина, осуммина, деветмина итн.
Слеано и разделено пишување на зборовите
Два или повеќе одделни збора добиваат ново значење откако ќе се спојат во еден сложен збор. Во зависност од степенот на срастување, овие зборови може да се пишуваат слеано или со цртичка меѓу компонентите.
Слеано пишување
1. Сложените именки и придавки поврзани со самогласките О и Е се пишуваат слеано.
2. Именките и придавките со прв дел: пол-, полу-, се пишуваат слеано.
3. Сложените именки или придавки кај кои првата компонента е број или бројна придавка.
4. Сложените именки од кои првата компонента им е глагол во заповедна форма.
5. Сложените именки и придавки на кои првата компонента им е заменска форма.
6. Имињата на празниците во чиј состав влегува зборот „ден“.
7. Сложените именки кај кои како прва компонента се јавуваат туѓите зборови: авио, авто, астро, хидро, микро.
8. Сложените именки кај кои втора компонента се грам, литар, метар.
9. Сложените придавки на кои првата компонента им е прилог.
10. Слеано се пишуваат и зборовите чија втора компонента е -пат, -пати.
11. Слеано се пишуваат и придавките: социјалдемократски, средновековен; како и сложените прилози: вчеравечер, едноподруго, отсега, напролет, предвид, претпладне, сосила, поинаку, понекогаш.
12. Негацијата НЕ се пишува слеано со придавки, прилози и именки. Со глаголите, негацијата НЕ не се пишува заедно. Исто така, не се пишува заедно со глаголскиот прилог.
14. Сложените релативни сврзници добиени од заменките кој, чиј и што: којшто, којашто, коешто, коишто, чијшто, чијашто,чиешто, чиишто.
Разделено пишување
1. Негацијата НЕ со глагол или глаголски прилог се пишува разделено.
2. Кратките заменски форми зад именките со роднинско значење.
3. Поздравите што се составени од два или повеќе збора (исклучок: добровечер).
4. Разделно се пишуваат и: сѐ уште, на пример, од сѐ срце.
5. Одделно се пишуваат релативните сврзници: кај што, каде што, како што, колку што, каков што, каква што, какво што, какви што.
Делење на зборот на крајот од редот
Делењето се бележи со цртичка (-) во истиот ред, а во новиот го пишуваме остатокот од зборот.
Слоговите можат да бидат отворени и затворени.
а) Отворени се оние слогови што завршуваат на самогласка.
б) Затворени се оние што почнуваат и завршуваат со согласка.
Зборот го делиме онаму каде што завршува слогот.
2. Кога ќе се најдат две согласки една до друга, тие се разделуваат.
3. Наставките: -ски, -ство и -ствен, се пренесуваат целосно во новиот ред, без разлика дали слогот завршува на самогласка или согласка.
4. Наставките: -штво, -шки, -чки, треба (не смеат да се делат)- да се пренесат целосно.
Точка (.)
1. Точка се пишува на крајот од расказните реченици и на крајот од речениците со кои се искажува блага заповед;
2. Правописно, точка се пишува кај скратениците;
3. Кога набројуваме, зад редните броеви (ако се напишани со арапски цифри);
Запирка во проширена реченица
1. Со запирка се одделуваат еднаквите делови во реченицата (подмети, предмети, атрибути), како набројување.
3. Извиците се одделуваат со запирка.
4. Вметнатите зборови и изрази се одделуваат со запирка.
5. Зборовите за обраќање се одделуваат со запирка.
7. Потврдната честица ДА и одречната НЕ, се одделуваат со запирка кога стојат на почетокот од реченицата.
Запирка во независносложената реченица
1. Составните реченици се одделуваат со запирка, освен кога се поврзани со сврзникот И. Пред сврзникот И никогаш не се пишува запирка.
2. Спротивните реченици редовно се одделуваат со запирка.
4. Исклучните и заклучните реченици се одвојуваат со запирка.
Запирка во зависносложената реченица
1. Сите зависни реченици кога се во инверзија или се вметнати, се одделуваат со запирка.
Прашалник (?)
1. Прашалник се пишува на крајот од прашалната реченица.
2. Се пишува зад прашални зборови и искази.
Извичник (!)
1. Извичник се пишува на крајот од извичните реченици.
2. На крајот од речениците со кои се искажува построга заповед.
3. Во речениците со кои искажуваме силна возбуда.
4. Зад извици со кои се искажуваат разни чувства или служат за имитирање звуци или животински гласови.
Две точки
1. Две точки се пишуваат пред набројување.
2. За директен говор, пред туѓите зборови се пишуваат две точки.
Точка и запирка
1. Точка и запирка се пишува помеѓу проширени еднородни делови на реченицата, особено кога во нив има запирки.
2. Точка и запирка се пишува по зависни реченици кои се однесуваат на една главна.
3. Пред сврзниците: но, сепак, меѓутоа, може да се напише точка и запирка, особено ако во реченицата има многу запирки.
4. Со точка и запирка се одделуваат и разни заклучоци, решенија и сл. кои се набројуваат под точки.
Наводници („ “)
Правописно, ако реченицата завршува со точка, се пишува: наводници - па точка (“.); ако завршува со прашалник, извичник, три точки, тогаш прво се пишуваат тие - па наводниците
Има исклучок. Видете ја разликата.
I
II
Значи кога директно пишуваме дијалог, точката се пишива во наводниците, а кога има две точки нпред наводниците на пример, тогаш точката е после наводниците.
2. Во наводници се пишуваат: наслови на книги, песни, раскази, весници, списанија, имиња на установи, претпријатија итн. 3. Во наводници се пишуваат и зборовите кажани во спротивна смисла или пак нагласени зборови.
Значи кога нагласуваме зборови на крајот од прашални реченици, тогаш тие се пишуваат после наводниците. Ова е исклучок. Во сите други случаи, се пишуваат внатре.
Загради
1. Во загради се пишуваат оние зборови, изрази или цели реченици кои дообјаснуваат нешто.
2. Во загради се пишуваат забелешките (ремарките) во драмите.
Црта (тире) (-)
1. Црта се употребува наместо наводници при пренесувањето на туѓи зборови.
4. Црта се става пред показната заменка тоа кога се поврзуваат именскиот прирок и подметот.
5. Пред показните честити еве, ене, ете и пред показните заменки тоа, ова, она се пишува црта кога со нив опфаќаме некое набројување.
6. Меѓу броевите, наместо предлогот до може да се напише црта.
7. Црта се пишува и меѓу две места за да се означи правецот на движењето од едното до другото место.
Цртичка
8. Сложенките кои го чуваат своето самостојно значење се поврзуваат со цртичка.
9. Помеѓу двојни презимиња се пишува цртичка.
10. При префрлање на зборовите во друг ред, пишуваме цртичка.
Апостроф
1. Како правописен знак, апострофот се пишува на местото на изоставен глас во зборот.
2. На почетокот од зборот пред самогласното р.
Надреден знак
1. Над самогласката е во кратката заменска форма нас нѐ, за да се разликува од негацијата не.
2. Над самогласката е во прилогот сѐ за да се разликува од кратката заменска форма од повратната заменка себе се која често ја употребуваме со повратните глаголи.
3. Над самогласката и кај кратката заменска форма од нејзе ѝ за да се разликува од сврзникот и.
Поврзано
Поврзани напатствија на проектот Википедија:
Пилешка салата
Пилешка салата е било која салата направена од пилешко месо како главна состојка. Останатите вообичаени состојки може да бидат: мајонез, варени јајца, целер, кромид, бабури, кисели краставички, и сенф.
Во САД, пилешка салата се нарекува било која салата која содржи пилешко месо, или мешавина во која главни состојки се пилешко месо и мајонез или сос за салата. Како туна салата и салата од јајца, пилешката салата може да ссе сервира заедно со листови од зелена залата, марула, домати, авокадо или комбинација од нив. Пилешката салата се користи и за сендвич. Пилешка салата се нарекува и кога врз салатата од зеленчук се додаваат парчиња на печено или пржено пилешко месо. Во Америка, оваа салата за првпат е подготвена и послужена во Вејкфилд, Род Ајленд, во 1863 година. Сопственикот на ресторанот „Градско месо“ (Town Meats), Лијам Греј ги измешал остатоците од пилешкото печено со мајонез, естрагон, и зрна грозје.
Во Европа и Азија, оваа салата се служи со каков било сос или пак без сос, а состојките може да варираатЧ од разни видови зеленчук до паста и ориз.
NGC 2476
NGC 2476 — елиптична галаксија во соѕвездието Рис, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2476 се споменува и како UGC 4106, MCG 7-17-3, CGCG 207-8.
Откривање
Објектот е откриен на 23 февруари 1878 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2476 е од видот E4. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 2476 има привидни димензии од 1,4' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 7 ч 56 м 45,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 39° 55' 40". Положбениот агол на објектот е во износ од 153°.
Други поделби
Проучување на NGC 2476 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 22260. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 69; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2964. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1329.
Црноризец Храбар
Црноризец Храбар (старословенски: Чръноризьць Храбръ) — анонимен средновековен писател од Преславската книжевна школа во Првото Бугарско Царство. Псевдонимот Црноризец Храбар значи „храбар калуѓер“.
Некои слависти како Милош Вајнгарт и Блаже Конески сметаат дека под овој псевдоним се крие името на Св. Наум Охридски, еден од истакнатите ученици на Св. Кирил и Методиј и активен деец во Охридската книжевна школа, други како Ф. Снопка - Климент Охридски, проф. Г. А. Илински - Јоан Екзарх, проф. Васил Златарски - Симеон I, Е. Георгиева - Црноризец Докс.
За Црноризец Храбар се знае дека е автор на делото „О писменех“ („За буквите“), напишано во Охридската или Преславската школа во почетокот на X век. Според податокот во делото, со кој се кажува: „Уште се живи што ги виделе нив“, Храбар го напишал „За буквите“ кон крајот на 9. или почетокот на X век, не повеќе од една генерација по Моравската мисија.
Во Бугарија по него е именуван Варненскиот слободен универзитет.
Вањочка
Вањочка е леб кој е направен во вид на плетенка, печен и подготвуван во Чешка и Словачка, најчесто се прави за Божиќ. Најчесто се подготвува со бело брашно, или во форма на клин или плетенка. Според овој начин на којшто е направен лебот, го претставува телото на Исус завиткано во ткаенина.
Вањочка се споменува во текот на 16 век, кога можел да го направи само пекар кој бил занаетчија на еснаф. Во текот на 18 век, луѓето го зеле рецептот во своите домови и почнале самите да го печат. Тој е богат со јајца и путер, што го прави сличен на бриош. Кората од лимон и румот додаваат боја и вкус, а тестото исто така може да содржи суво грозје и бадеми. Вањочка може да се направи од три помали плетенки наредени еден врз друг; ова понекогаш се толкува како груба скулптура на бебето Исус завиткано во ткаенина и легнато во јасли.
Има висока репутација дека е тешко да се подготви овој леб, па во многу домови суеверија и посебни обичаи се поврзани со процесот на печење. Кога се прави вањочка, се кажува дека мора да се мисли на сите кои ти се мили (ги сакаш и ти се допаѓаат). Друго суеверие е дека вањочката не смее да се допира со метал. На крај, личноста која ја прави вањочката треба да скока (горе-доле) додека да стаса тестото
Лебот е именуван „вањочка“, што на чешки значи Божиќ.
Од идентично тесто, на Велигден се прави леб наречен мазанец.
Српска напредна странка во Македонија
Целна ориентација
Целите на партијата се заштита и унапредување на политичките, културните, социјалните и економски права на Србите во Република Македонија со легитимно делување во тековниот, со Уставот и соодветните закони и други легални акти, одреден политички амбиент.
Политички настап
Континуитетот на Српската напредна странка во Македонија се следи од 15-08-2009 година до денес. На локалните избори во 2009 година партијата се здобива со места во локалната самоуправа во Кумановско, каде партијата овозможи и српскиот јазик да биде во официјална употреба во 2010 и Скопска Црна Гора, додека на вонредните парламентарни избори во 2011 година, нејзиниот тогашен претседател Драгиша Милетиќ добива пратенички мандат во коалиција предводена од СДСМ.
Партиски конгрес 2014 година
На првиот конгрес на СНСМ во Куманово, одржан на 9. Март 2014, во присуство на овластени делегати, за претседател на СНСМ е избран Ване Величковиќ и е легитимирана новата партиска хиерархија - за заменик-претседател е избран Ќира Пирковиќ и за генерален секретар Игор Димитријевиќ. Драгиша Милетиќ не го признава кумановскиот конгрес и на собир на месниот одбор во с. Бањани присутните приврзаници го реизбираат за претседател.
Пулчинела
Неговата маска се раѓа во XVI век во Јужна Италија (поконкретно во градот Ачера, во близина на Неапол). Тој е слуга кој ги комбинира одликите на првите и вторите ѕани - едноставен, пресметлив, суптилен. Тој е оженет, но неговата сопруга постојано го лаже мами. Неговиот лик конечно се формирал во 17 век, кога неговата улога ја играле некои од најдобрите глумци.
Облечен е во облека направени од груба ткаенина носи шилеста шапка, а маската му наликува петел. Единствениот музеј целосно посветен на Пулчинела денес е во Ачера.
Тојо Ито
(<span class="t_nihongo_kanji" lang="ja">伊東 豊雄 <span class="t_nihongo_comma" style="display:none">, Ито Тојо<sup class="t_nihongo_help noprint"><span class="t_nihongo_icon" style="color: #00e; font: bold 80% sans-serif; text-decoration: none; padding: 0 .1em;">?, роден на 1 јуни 1941) е јапонски архитект познат по создавање концептуална архитектура, во која тој тежнее истовремено да ги изразува физичките и виртуелните светови. Тој е водечки претставник на архитектура која се занимава со современата претстава на „симулиран“ град и бил наречен „еден од најиновативните и највлијателни архитекти во светот“
Во 2013 година му била доделена Прицкеровата награда, една од најпрестижните архитектонски награди, за која бил фаворит и претходните 10 години.
Рани години и образование
Ито е роден во Сеул, Кореја, од родители Јапонци, на 1 јуни 1941 година. Во 1943 година се преселил во Јапонија со својата мајка и две сестри со кои живее до средината училишна возраст во руралната Shimosuwa, Префектурата Нагано. Ито се школувал во Средно Училиште Хибуја во централно Токио и дипломирал на Универзитетот на Токио, на одделот за архитектура во 1965 година.
Кариера
По работењето за „Кијонори Кикутаке архитект и соработници“ од 1965 до 1969 година (заедно Ицуко Хасегава), во 1971 година, тој основа свое студио во Токио, наречено Urbot („Урбан Робот“). Во 1979 година студиото било преименувано во Toyo Ito & Associates („Тојо Ито и соработници“).
Во текот на неговата рана кариера Ито проектирал бројни приватни куќи кои биле одраз на урбаниот живот во Јапонија. Неговите најзначајни рани концептуални придонеси се преку проекти од овој размер, како што се Белата U (1976) и Сребрена Колиба (1984).
Со проектите Пао за токиската номадка од 1985 и 1989 година, Ито презентира своја визија за животот на еден урбан номад, како одговор на типичниот животен стил за време на засилениот економски раст на Јапонија.
Кула на Ветровите (1986) и Јајце на Ветровите (1991) се интерактивни знаменитости во јавни простори кои произлегуваат од креативната интерпретација на современите технички можности. Иако нивната функција е, всушност, вентилациони оџаци за подземниот систем под нив, нивното значење лежи во третманот на нивната транспарентност, што е всушност и еден од препознатливите белези на неговата работа. Додека во текот на денот изгледаат полни, структурите од перфориран алуминиум преку ноќ стануваат „порозни“ преку употреба на компјутерски контролирани светлосни системи кои формираат интерактивен екран кој прикажува мерни податоци, како ниво на бучава во нивната близина.
Студиото на Тојо Ито е познато и како расадник на млади талентирани архитекти. Меѓу архитектите кои претходно работеле во неговото студио се и Казујо Сеџима и Рјуе Нишизава (САНАА).
Критички поглед
За работата на Тојо Ито често се вели дека има поврзаност со филозофските учења на филозофи како Мунесуке Мита и Жил Делез.
Ито ја има дефинирано архитектурата како „облека“ за урбаните жители, особено во современата jапонскa метропола. Оваа тема се врти околу рамнотежата помеѓу приватниот и градскиот живот, „јавниот“ животот на поединецот.
Тековната архитектура на Ито се надоврзува на неговата работа од посмодерна период, ревносно истражувајќи ги потенцијалите на новите форми. Притоа, тој се обидува да најде нови просторни услови што ја манифестира филозофијата на бескрајните суштества.
30. северен напоредник
30. северен напоредник (30° СГШ) — напоредник кој се протега 60 степени северно од Земјината екваторската рамнина. Се протега една третина помеѓу екваторот и Северниот Пол и минува низ Африка, Азија, Тихиот Океан, Северна Америка и Атлантскиот Океан.
На оваа географска ширина, сонцето грее 14 часа и 5 минути за време на летната долгодневица, а 10 часа и 13 минути за време на зимската краткодневица.
На оваа ширина:
Места
Почнувајќи од нултиот меридијан, па на исток, 30° СГШ минува низ следниве места:
DNK
DNK — македонска поп група. Основана е во 2002 година. Членови на групата се Владимир Блажев - Панчо (роден 29 јули 1979 во Скопје) и Андреја Ѓорѓиески - Андреј (роден 9 февруари 1982 во Скопје).
Кариера
Како артисти со претходно музичко искуство и образование (Андреја има завршено нижо и средно музичко училиште и е студент на Музичката Академија во Скопје) се одлучуваат по кариерата во групите ТНТ (Андреј) и ОК Бенд (Панчо) да започнат заедничка кариера во 2001 година кога го пуштаат првиот сингл на ДНК - Девојка за везден за кој снимат и видео запис.
Вториот сингл „Благодарам однапред“ станува евергрин во македонската музичка ризница и освен на првиот EP албум „Пази дете“ кој ДНК го издаваат во 2005 година, се наоѓа и на деби албумот „Кажано е се“. Понатаму во годините што следуваат своето музичко искуство Андреј и Панчо го пренесуваат и на други полиња повторно поврзани со музиката. Панчо стана резидент ДЈ во најпознатите и најголемите македонски и странски клубови, а потоа ја основа Sure Shotz Entertainment agency преку која во Македонија донесе неколку светски и балкански R&B артисти меѓу кои се: Edo Maajka, Connect, V I P, DJ Oli Doboli и многу други. Од друга страна пак Андреј стана музички уредник на единствената музичка телевизија во Македонија- К-15 ТВ и продуцент на шоуто „Мојата Ѕвезда“ од кое излегоа многу нови музички таленти. Како соработници и пријатели со продуцентот Врчак, ДНК стануваат едни од основачите на „Продукција Република“ и први ексклузивци на истата. Забележителни се и нивните настапи на најпрестижниот македонски фестивал „Макфест“ каде настапија со „Таа тоа го крие“, „Полна месечина“ (за која ја освоија наградата за најдобар сценски настап и за највртена песна помеѓу двата фестивала) и „Прв“ (дует со Врчак, за кој исто така добија награда за најдобар сценски настап). Двократни добитници се и на „Златна орбита на популарноста“, а бројни се и нивните учества на хуманиратни концерти и фестивали како и на манифестацијата „Топол културен бран“ во организација на Министерството за култура.
Неколку месеци подоцна, во септември 2012, ДНК одржува акустичен концерт во Универзална Сала Скопје, поддржани од камерен оркестар и бенд во живо.
Во 2016, тие го издаваат албумот “Уште еден ден”. Овој албум има 12 песни, меѓу кои: “Само таа знае како”, “Најмила”, “Темно е”, “Она е од Шутка”.
Во мај 2017, ДНК слави 15 години постоење со концерт во Метрополис Арена во Скопје.
Во 2018, тие ја издаваат компилацијата “The Best Of”, која содржи 22 популарни песни и бонус песната “Дијамант”.
Во 2019, ДНК издава 4 синглови: “Кога би знаела се”, “Ромео и Јулија” , “Ние” и “Горе или доле”.
На почетокот на 2020 година тие го издаваат последниот сингл насловен “Јави ми" со анимирано видео. Во март, тие оддржаа онлајн концерт на YouTube и Facebook.
Албуми и компилации
ДНК има издадено 3 студиски албуми, една "best of" компилација и едно EP
Витенберг
Витенберг, службено познат како Лутеров Град Витенберг (Lutherstadt Wittenberg) — град во покраината Саксонија-Анхалт, Германина. Лежи на реката Елба.
Историски, важноста на Витенберг се должи поради седиштето на изборниот кнез на Саксонија, на достоинството одржано од војводите на Саксо-Витенберг и исто така на блиската врска со Мартин Лутер и почетокот на протестантската реформација; неколку од неговите згради се поврзуваат со настани од тоа време. Дел од августинскиот манастир во кој живеел Лутер, прво како монах, а подоцна како сопственик на неговата жена и семејство, е зачуван и се смета за првиот музеј во светот посветен на Лутер. Различни меморијални споменици на Лутер и Меланхтон биле додадени на списокот на светско наследство на УНЕСКО во 1996.
Историја
Населбата првпат била спомената во 1180, како мало село основано од фламанските доселеници под водство на династијата Асканија. Во 1260, станал резиденција на војводите од Саксо-Витенберг, а во 1293, населбите ги добила градскиот статус. Витенберг се развил во важен трговски центар во текот на следните векови, поради неговата локација. Кога Асканинците изумреле, Саксо-Витенберг преминал во династијата Ветин. Градот станал важен регионален политички и културен центар на крајот на 15-от век, кога Фридрих III „Мудриот“, изборен кнез на Саксонија, го преземал резиденцијата во Витенберг. Неколку делови од градот наскоро биле проширени: вториот мост над Елба бил изграден од 1486 до 1490, а дворската црква, Schlosskirche, била изградена од 1496 до 1506. Дворецот бил обновен во истовреме/
Во 1502, Универзитетот Витенберг бил основан и станал дом на многу важни мислители, меѓу нив Мартин Лутер (професор по теологија од 1508) и Филип Меланхтон (професор по грчки јазик од 1518).
На 31 октомври 1517, Лутер ги изнел неговите 95 тези против продавањето на простувањето на гревовите на вратата на црквата Сите Светци, дворската црква, обележувајќи го почетокот на протестантската реформација. Движењето на Анабаптистите исто така ги имало еден од неговите најрани домови во Витенберг, кога пророците од Цвикау се преселиле тука на крајот на 1521, но биле потиснати од Лутер, кога се вратил од Вартбург во пролетта 1522. Капитулација на Витенберг (1547) — име дадено на договорот со кој Јохан Фридрих Великодушниот бил принуден да се повлече од кнежевската должност и да ја предаде поголемиот дел од неговата територија на гранката Албертин од династијата Ветин.
Во 1760, во текот на Седумгодишнаа војна, окупираниот пруски град бил бомбардиран од Австријците. Бил окупиран од Французите во 1806, и повторно утврден во 1813 во команда на Наполеон. Во 1814, бил нападнат од пруската војска под водство на Тауенциен, кој ја добил титулата „фон Витенберг“ како награда. Во 1815, Витенберг станал дел од Прусија и бил администриран во рамките на провинцијата Саксонија. Витенберг продолжил да биде тврдина од трета класа до реорганизацијата на германската одбрана по основањето на новото германско царство, кое довело до негово затворање во 1873.
За разлика од многу други историски германски градови во текот на Втората светска војна, центарот на градот на Витенберг бил поштеден од уништувањето во војната. Сојузниците се согласиле да не го бомбардираат Витенберг, иако имало борби во градот, со шарка знаци видливи на спомениците на Лутер и Меланхтон на плоштадор или на популарната верзија на градската историја. Всушност, статуата на Лутер не била поставена на плоштадот во текот на војната. Се чувала на Luther Brunnen, на само неколку километри северно од градот.
Угледот на Витенберг како заштитен град од Сојузниците не е историски точна. На периферијата на Витенберг се наоѓала Arado Flugzeugwerke (Арадо авионска фабрика), која произведувала авионски делови за Luftwaffe. Фабриката била составена од Евреи, Руси, Полјаци, политички затвореници и дури и неколку Американци - сите затвореници принудена на работа. И покрај затвореничкиот статус на неговите работници, американските и британските авиони ја бомбардирале фабриката на крајот на војната. 1.000 затвореници-работници биле убиени.
На крајот на војната, Витенберг бил окупиран од советските сили и станал дел од Источна Германија во 1949. Во текот на источногерманскиот период, бил дел од округот Хале. Со мирната револуција во 1989, комунистичкиот режим бил симнат и градот бил владеен демократски од 1990.
Главни знаменитости
Витенберг е дом на бројни важни историски артефакти, како и портрети и други слики од Лукас Кранах Постариот и Помладиот. На вратите на црквата Сите Светци, Schlosskirche („дворската црква“ изградена 1496–1506) Лутер ги закачил неговите 95 тези во 1517. Била сериозна оштетена од пожар во 1760 во текто на бомбардирањето од Французите во Седумгодишната војна, била практично повторно изградена, а подоцна (1885–1892) и обновена. Дрвените врати, изгорени во 1760, биле заменети во 1858 од бронзени врати, означени со латинскиот текст на тезите. Внатре во црквата се гробовите на Лутер и Филип Меланхтон и на изборните кнезови Фридрих Мудриот (од Петер Фишер Помладиот, 1527) и Јохан Постојаниот (од Ханс Фишер), и портретите на реформаторите од Лукас Кранас Помладиот. Црквата Света Богородица, парохиската црква во која Лутер проповедал, бил изградена во 14-от век, но била многу променета во времето на Лутер. Содржи импресивна слика на Лукас Кранах Постариот, претставувајќи ја Тајната вечера (со лицата на Лутер и другите реформатори), Баптизмот и Конфесијата, исто така насликани од Херман Фишер Постариот (1457). Исто така, имало и други историски слики во црквата. Старата кнежевска палата е уште една од зградите кои настрадале во 1760; сега е архив. Тука се наоѓа и куќата на Меланхтон и куќата на Лукас Кранах Постариот (1472–1553), кој бил градоначалник на Витенберг. Спомениците на Лутер (од Шадоф), Меланхтон и Бугенхаген го разубавуваат градот. На самото место надвор од портата Елстер, каде Лутер јавно ја запалил папската була во 1520 е обележано од дабово дрво.
Грб
Граѓанскиот грб на Витенберг пренесува нешто од градската историја со своите различни хералдички елементи. На 27 јуни 1293, Витенберг ги добил градските права од војводата Албрехт II. Потоа настанал средновековниот град, чие највисоко управувачко тело било неговиот совет. Овој совет, познато дека постоел најрано од 1317, добил должност да ја води администрацијата на градот, регулирање на правото и собирањето на градските приходи. За документација, администрацијата користела свој печат. Една верзија од она што се верува дека е најстарито градски печат, кој го користел советот и кој потекнува од првата половина на 14-от век, обележува една позадина со неговите елементи на различни граѓански грбови до денешен ден.
Грбот симболира, со избоени ѕидини и кули во рамките на источната страна, градот бил веќе силно утврден од 1409. Двата штита во средината го формираат Изборното кнежевство Саксонија со саксонскиот грб десно, чии златни и црни линии потсетуваат на боите на владетелите од династијата Асканија со Rautenkranz. Левиот штит е окружниот грб на Витенберг. Во 1356, императорот Карло IV му ја доделил титулата „изборен кнез“ на војводата на Саксонија-Витенберг. Витенберг станал кнежевска резиденција. Двата грба продолжиле да бидат користени од династијата Ветин, откако изумреле Асканинците. Водата на подножјето на штитот ја симболизира локацијата на Витенберг на реката Елба. Рибата е лосос, која некогаш ја имало во изобилство во Елба. Рибарите, како сите професии во градот, го имале нивниот ред во 1422 и рибата го нашла нејзиниот пат на грбот.
Театар и култура
Витенберг има долга традиција на културни настани. Градскиот театар (Mitteldeutsches Landestheater) доситгнал голема важност во времето на ГДР. Од 1996, градот имал отворен театар, кој ја одржувал Лутеранската историја сè уште жива на многу историски места во стариот град. Во 2001 и 2005, Фернандо Скарпа станал уметнички директор на „Bühne Wittenberg“ (Сцена Витенберг), проект за театар, уметност и култура во цела Германија, кој привлекува голема публика и чиј успех го постигнал европското ехо. Во 2002 и 2003, Стефано Вањини, италијанскиот композитор и оргулист создавал музика за Thesys и Luther Stories.
Џавахарлал Нехру
Џавахарлал Нехру (англиски: Jawaharlal Nehru, хинду: जवाहरलाल नेहरू 14 ноември 1889 - 27 мај 1964) бил првиот премиер на независна Индија, кој досега и најдолго се задржал на таа позиција од 15 август 1947. па сè до смртта во 1964. година. Тој бил една од водечките личности во движењето за независност на Индија, и по стекнувањето на независноста, бил избран од својата Конгресна партија за премиер, а подоцна и на првите општи избори во 1952. Како еден од основачите на Движењето на неврзаните, тој бил и значаен чинител во меѓународната политика по Втората светска војна. Го нарекувале и Пандит Нехру, што на санскритски и хинду е почесна титула и значи учен. Нехру потекнувал од богато адвокатско семејство, се школувал во Англија, и уште млад се приклучил на движењето за независност на Индија под водство на Махатма Ганди. Бил либерал по убедување, но сметал дека економските предизвици на една огромна земја во развој како Индија можат подобро да се решаваат преку државно управување со економијата (Фабијански социјализам). Брзо се искачил до раководните места во својата Конгресна партија, и го препознавале како наследник на Ганди.
На Нехру му припаднала единствената чест да го подигне знамето на независна Индија во Њу Делхи на 15 август 1947, кога земјата стекнала независност. Нехру ја почитувал парламентарната демократија, секуларизмот и либерализмот, заедно со грижата за сиромашните и обесправените, и тоа се и основите кои ги вградил во темелите на Индија и се препознатливи до денес. Понекогаш го нарекуваат и „архитект на современа Индија“.
Неговата ќерка Индира Ганди и внукот Раџив Ганди исто така биле премиери на Индија.
Бург (Магдебург)
Бург (Магдебург) (Burg (bei Magdeburg)) — град од околу 24.700 жители на Каналот Елба-Хафел во Германија, североисточно од Магдебург. Се наоѓа околу поранешна брана, Sachsenschleusen („саксонска брана“). Претставува административно седиште на округот Јерихов во сојузната покраина Саксонија-Анхалт.
Градот е познат по неговите средновековните цркви и кули.
Бург порано ја имал првата чевларска фабрика во Европа и бил прв во производството на крцкав леб во Германија, почнувајќи со производство во 1931.
Градот е познат како родно место на генералот Карл фон Клаузевиц.
Близу Бург се наоѓа голем предавател за долги и средни бранови, кој меѓу другото е користен за пренесување на Радио Волга.
Список на државни водачи во 1023 година
Ова е список на државни водачи во 023 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Келтско Море
Келтско Море (англ. Celtic Sea, ирск. An Mhuir Cheilteach, велш. Y Môr Celtaidd, корн. An Mor Keltek, брет. Ar Mor Keltiek, фр. La Mer Celtique) — дел од Атлантскиот Океан кај јужното крајбрежје на Ирска. На исток се граничи со Светигеоргиевиот Проток, Бристолскиот Залив, протокот Ламанш и Бискајскиот Залив, како и соседните делови од Велс, Корнвол, Девон и Бретања. Јужната и западната граница ја образува континенталната плоча која нагло се спушта надолу.
Граници
Келтското Море нема земјишни облици кои би го делеле од Атлантскиот Океан на југ и запад. За оваа цел, Холт предложил морска контура од 200 фата (366 м) и островот Уесан (Ушант) кај врвот на Бретања.
Границите усвоени во 1974 од Кралската морнарица гласат: „се граничи приближно со линиите што ги поврзуваат Уесан, Лендс Енд, ‘ртот Хартланд, островот Ланди, ‘ртот Сент Гованс и Рослер, па оттаму го следат ирското крајбрежје јужно до ‘ртот Мизен, а потоа долж 200-метарскиот изобат до приближно географската ширина на Уесан.“
Според Меѓународната хидрографска организација, границите на Келтското Море се следниве: На север. Јужната граница на Ирското Море [линија што ги поврзува ‘ртовите Св. Давид и Карнсор], јужното крајбрежеј на Ирска, потоа линија повлечена од ‘ртот Мизен до местоположбата 51°N, -11.5°W. На запад и југ. Линија од местоположбата 51°N, -11.5°W јужно до 49° СГШ, потоа до 46°30' СГШ на западната граница на Бискајскиот Залив [линија што ги поврзува ‘ртовите Ортегал и Панмарш] и така долж линијата сè до самиот ‘рт Панмарш. На исток. Западната граница на Ламанш [линија што го поврзува островот Вјерж со ‘ртот Лендс Енд] и западната граница на Бристолскиот Залив [линија што ги поврзува ‘ртовите Хартланд и Сент Гованс].
Карин Хансдотер
Кралска љубовница
Карин Хансдотер добила позиција во домаќинството на кралицата Кетрин Стенбок, каде што го запознала принцот Џон. Во 1555 година, принцот Џон добил сопствено домаќинство, а Карин ја напуштила својата позиција кај должникот на кралицата и станала официјална чувана љубовница на Џон со одобрение на нејзиниот старател. Во 1556 година, го придружувала Џон кога тој ја напуштил Шведска во замокот Або во неговото Војводство Финска, каде што таа живеела со него како негова домаќинка и центар на неговиот двор. Таа била наречена „Нашата милосрдна дама“ и ѝ било дадено сопствено домаќинство со свои слугинки, а исто така ги донела и своите роднини и пријатели во своето домаќинство. Таа го следела до Арбога на неговото патување во Англија во 1559 година и живеела со него во Стокхолм во 1560-61 година. Двојката имала четири деца.
Во 1562 година, врската помеѓу Карин и Џон била прекината во очекување на неговиот брак со Кетрин Јагелоника од Полска. Во октомври 1562, на Карин и биле доделени неколку имоти во Финска, особено Веекси Манор во Кангасала, и се оженила со благородникот Клас Андерсон Вестгете (1565), доверлив придружник на Џон. Таа добила голем мираз од Џон и се повлекла во домот на нејзиниот нов сопружник, Вик во Биркала. Забележано е дека таа ги оставила своите најстари деца со Џон, но двете најмлади ја следеле кај Вик, како и нејзината мајка, која очигледно живеела со неа.
Подоцнежниот живот
Во 1563 година, војводата Џон се побунил против неговиот полубрат, кралот Ерик XIV и нејзиниот сопруг му се придружил. Поразот на бунтот на Џон резултирал со тоа што Џон и неговото семејство (вклучувајќи ги нејзините две најстари деца со него) биле затворени и со погубување на нејзиниот сопружник за предавство за неговиот дел во бунтот. Карин, вдовица и напуштена, останала сиромашна откако нејзиниот дом бил ограбен, меѓутоа, Ерик XIV ѝ го вратил имотот следната година.