cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Феликс Хаусдорф
Детство и младост
„Неговиот разновиден музички талент беше толку голем што само инсистирањето на неговиот татко го натера да се откаже од планот да студира музика и да стане композитор.“
Диплома, докторат и хабилитација
Од летниот термин 1887 година до летниот семестар 1891 година Хаусдорф студирал математика и астрономија, главно во родниот град Лајпциг, прекинат со еден семестар во Фрајбург (летен семестар 1888) и Берлин (зимски семестар 1888/1889). Преживеаното сведоштво на другите студенти го прикажува како крајно разноврсен заинтересиран млад човек, кој покрај математичките и астрономските предавања, присуствувал на предавања во физика, хемија и географија, а исто така и предавања на филозофија и историја на филозофијата, како и за прашања на јазик, литература и општествени науки. Во Лајпциг слушнал предавања за историјата на музиката од музикологот Пол. Неговата рана loveубов кон музиката траел цел живот; во куќата на Хаусдорф имало импресивни музички вечери со сопственикот на пијаното, според изјавите на сведоците дадени од различни учесници. Дури и како студент во Лајпциг, тој бил обожавател и познавач на музиката на Рихард Вагнер.
Во подоцнежните семестри на студиите, Хаусдорф бил близу до Хајнрих Брунс (1848-1919). Брунс бил професор по астрономија и директор на опсерваторијата на Универзитетот во Лајпциг. Под него, Хаусдорф дипломирал во 1891 година со работа на теоријата на астрономска рефракција на светлината во атмосферата. Следеле две публикации на истата тема, а во 1895 година, неговата хабилитација следела и со теза за апсорпција на светлината во атмосферата. Овие рани астрономски дела на Хаусдорф - и покрај одличното математичко работење - не добиле важност. Прво, основната идеја на Брунс не се покажа остварлива (имаше потреба за набљудување на рефракција во близина на астрономскиот хоризонт, што - како што Jулиус Баушингер можел да покаже малку подоцна - во принцип не може да се добие со потребната точност). Во времето помеѓу д-р и хабилитацијата, Хаусдорф го комплетирал едногодишното волонтерско воено барање и работел две години како човечки компјутер во опсерваторијата во Лајпциг.
Доцент во Лајпциг
Со својата хабилитација, Хаусдорф станал предавач на Универзитетот во Лајпциг и започнал обемна настава во најразлични математички области. Покрај наставата и истражувањето по математика, тој отишол со своите литературни и филозофски склоности. Човек со разновидни интереси, образован, високо чувствителен и софистициран во размислувањето, чувството и доживувањето, тој во неговиот период во Лајпциг го честил со голем број познати писатели, уметници и издавачи како Херман Конради, Ричард Дехмел, Ото Ерих Хартлбен, Густав Кирстеин, Макс Клинџер, Макс Ригер и Френк Ведекинд. Годините од 1897 до околу 1904 година ја одбележуваат високата точка на неговата книжевна и филозофска креативност, за кое време биле објавени 18 од неговите 22 псевдонимни дела, вклучувајќи книга поезија, претстава, епистемолошка книга и том афоризми.
Хаусдорф се оженил со Шарлот Голдшмит во 1899 година, ќерка на еврејскиот лекар Сигисмунд Голдшмидт. Нејзината маќеа била познатата наставничка за супрафизист и предучилишна установа Хенриет Голдшмит. Единствено дете на Хаусдорф, ќерка Леноре (Нора), е родено во 1900 година; таа ја преживеала ерата на националниот социјализам и уживала долг живот, умрела во Бон во 1991 година.
Прва професорска професија
"Сепак, факултетот смета дека е должен да се пријави во Кралското Министерство, дека горенаведената апликација во вториот ноември годинава се одржала состанок на факултет не била прифатена од сите, но со 22 гласа „против“. Малцинството се спротивставило, бидејќи Д-р Хаусдорф е од Мојсејската вера."
Овој цитат го нагласува недискриениот антисемитизам присутен, кои особено заостанаа во подем по Грундеркрах во 1873 година низ целиот германски рајх. Лајпциг беше центар на антисемитско движење, особено меѓу студентското тело. Ова можеби е причината што Хаусдорф не се чувствуваше удобно во Лајпциг. Друга причина беа можеби стресовите заради хиерархиското позирање на професорите во Лајпциг.
После неговата хабилитација, Хаусдорф напишал уште едно дело на оптика, на неевклидова геометрија, и на хиперкомплексен број системи, како и на два написи на теорија на веројатноста. Сепак, неговата главна област на работа наскоро станала теорија на множествата, посебно теоријата на подредено множество е. Тоа првично било филозофски интерес, што го натерало околу 1897 година да ја проучува работата на Георг Кантор. Веќе во летниот семестар на 1901 година, Хаусдорф одржа предавање на теорија на множествата. Ова беше едно од првите предавања за теоријата на множества; Предавањата Ернст Зермело во факултетот Гетинген во текот на зимскиот семестар од 1900/1901 година беа малку порано. Таа година, тој го објави својот прв труд за типовите на редови во кои испитуваше генерализација на правилно нарачување наречено типови на нарачки, каде што линеарна нарачка се оценува ако нема две од неговите сегментите го делат истиот тип на нарачка. Тој ја генерализирал теоремата на Кантор-Бернштајн, која рече дека збирката на важни типови на нарачки има кардиналност на континуумот и покажа дека збирката на сите рангирани типови на идемпотентна кардиналност m има кардиналност од 2. [2]m.
За летниот семестар 1910 година Хаусдорф бил назначен за професор на Универзитетот во Бон. Во Бон, тој започнал предавање за теоријата на множества, што го повтори во летниот семестар 1912 година, значително ревидирано и проширено.
Во летото 1912 година, тој исто така започнал да работи на неговиот магнумски опус, книгата „Основи на теоријата на множеството“. Завршено било во Грифсвалд, каде Хаусдорф бил назначен за летен семестар за редовен професор во 1913 година, а бил ослободен во април 1914 година.
Под нацистичката диктатура и самоубиство
На Национал-социјалистичка државна доктрина партијата основана антисемитизмот и заплена на моќ. Хаусдорф првично не бил загрижен од „Законот за обновување на професионалната државна служба“, донесен во 1933 година, затоа што тој бил германски службеник уште од пред 1914 година. Сепак, тој не бил целосно поштеден, бидејќи еден од неговите предавањата ги прекинаа нацистичките студенти. Тој го запрал својот зимски семестар во Калкулус III од 1934/1935 година од 20 ноември наваму. За тоа време, имало работна сесија на Национално-социјалистичката германска студентска унија (NSDStB) на Универзитетот во Бон, кој го избра "Расата и етничката припадност", како нивната тема за семестар. Претпоставката е дека овој настан е во врска со откажувањето на класата на Хаусдорф, бидејќи во спротивно тој никогаш, во неговата долга кариера како универзитетски професор, престана час. Во 31. Март, 1935 година, по неколку одења напред и назад, на Хаусдорф конечно му дале статус на пензија. Немало никакви зборови за благодарност за 40 години успешна работа во германскиот систем за високо образование. Работел неуморно и објавувал, покрај проширеното издание на својата работа за теоријата на множества, седум дела на топологија и теоретска серија теорија, сите објавени во полски списанија: едно во  Студија Математика ', а другите во  Fundamenta Mathematicae ''.
Неговиот Наклас покажува дека Хаусдорф сè уште работел математички за време на овие сè потешки времиња и ги следел сегашните случувања на интерес. Тој во тоа време бил несебично поддржан од Ерихел Бесел-Хаген, лојален пријател на семејството Хаусдорф, кој добил книги и списанија од Библиотеката на Институтот, на кои Хаусдорф не смеел повеќе да влегува како Евреин.
За понижувањата на кои особено биле изложени Хаусдорф и неговото семејство во 1938 година, многу е познато и од многу различни извори, како на пример од буквите на Бесел-Хаген.
Залудно, Хаусдорф го замолил математичарот Ричард Курант во 1939 година за истражувачко стипендија за да може да емигрира во САД.
Ако ги добиете овие редови, ние (тројца) го решивме проблемот на различен начин - на начин на кој постојано се обидувавте да нè обесхрабрите. Чувството на сигурност што си го предвидел за нас, откако ќе ги надминеме тешкотиите на овој потег, сè уште не е зафатен; напротив, Ендиних може дури и да не биде крај!
Она што се случи во последните неколку месеци против Евреите предизвикува страв дека нема да нè пуштат да живееме за да видиме поднослива ситуација."
Откако им се заблагодари на пријателите и, во одлична смиреност, ги искажа своите последни желби во врска со неговиот погреб и неговата волја, Хаусдорф пишува:
"Жал ми е што ние ќе ви предизвикаме уште повеќе напор надвор од смртта, и јас сум убеден дека ќе се прави она што го можеш (што можеби не е многу). Простете ни ја нашата дезерција! Посакуваме вие и сите наши пријатели да доживеете подобри времиња.
Твојата навистина посветена
Феликс Хаусдорф"
За жал, оваа желба не беше исполнета. Адвокатот на Хаусдорф Волштајн беше убиен во Аушвиц.
Библиотеката на Хаусдорф ја продал неговиот зет и единствен наследник, Артур Кониг. Ракописниот Наклас го усвоил еден пријател на семејството, Бон Египтологот Ханс Бонет, за чување. Сега е во Универзитетот и државната библиотека во Бон. „Нахласот“ е каталозиран.
Хаусдорф како филозоф и писател (Пол Монгри)
Обемот на афоризми на Хаусдорф, објавен во 1897 година, било неговото прво дело објавено под псевдонимот Пол Монгри. Насловен е со наслов '' Сант 'Иларио. Мисли од пејзажот на Заратустра. Поднасловот на ’’ Сант ’ Иларио ’’, „Мисли од пејзажот на Заратустра“, игра најпрво со фактот дека Хаусдорф ја завршил својата книга за време на закрепнувањето на престојот на лигурскиот брег од Оаенова и дека во истата област, Фридрих Ниче ги напиша првите два дела од Така зборуваше Заратустра; тој, исто така, алудира на неговата духовна блискост со Ниче. Во една статија за „Сант Иларио“ во неделниот труд Die Zukunft, Хаусдорф го признал во expressis veris неговиот долг кон Ниче.
Хаусдорф не се обидувал да го копира, па дури и да го надмине Ниче. „За имитирањето на Ниче нема трага“, се вели во современиот преглед. Тој го следел Ниче во обид да го ослободи поединечното размислување, да ја земе слободата да ги доведе во прашање застарените стандарди. Хаусдорф одржувал критично растојание од доцните дела на Ниче. Во својот есеј за книгата „Волја за моќ“ составен од белешки оставени во Архивата на Ниче тој вели:
"Во Ниче свети фанатик. Неговиот морал на размножување, подигнат на нашите денешни биолошки и физиолошки основи на знаење: тоа би можело да биде светски историски скандал против кој инквизицијата и судења на вештерки бледнеат во безопасни аберации."
"Од љубезниот, скромниот Ниче и од слободниот дух на несистематскиот скептик Ниче ..."
Во 1898 година се појави - исто така под псевдонимот Пол Монгри - епистемолошкиот експеримент на Хаусдорф „Хаос во космичката селекција“. Критиката на метафизиката изнесена во оваа книга ја имала својата почетна точка во конфронтацијата на Хаусдорф со идејата на Ниче за вечно повторување. На крајот, треба да се уништи секаков вид метафизика. За самиот свет, од трансцендентното светско јадро - како што изрази Хаусдорф - не знаеме ништо и не знаеме ништо. Ние мора да го претпоставиме „самиот свет“ како неопределен и неопределен, како обичен хаос. Светот на нашето искуство, нашиот космос е резултат на селекцијата, изборот кој секогаш сме го направиле инстинктивно според нашите можности за разбирање и да заработиме повеќе. Од тој хаос би се виделе и други нарачки, други Космои, замислени. Во секој случај, од светот на нашиот космос не можете да заклучите постоење на трансцендентен свет.
Во 1904 година, во списанието „Новиот рундшау“ се појавила претставата на Хаусдорф, еднократна претстава „Докторот во негова чест“. Станува збор за сурова сатира на двобојот и на традиционалните концепти на чест и благородност на прускиот офицерски корпус, кои во развојното буржоаско општество се повеќе анахронистички. Докторот во негова чест  бил најголемиот литературен успех на Хаусдорф. Во 1914-1918 година имало бројни настапи во повеќе од триесет градови. Хаусдорф подоцна напишал епилог на претставата, но не била изведена во тоа време. Само во 2006 година овој епилог го имал својот премиер на годишниот состанок на германското математичко друштво во Бон.
Покрај горенаведените дела, Хаусдорф напишал бројни есеи што се појавиле во некои од водечките книжевни списанија во тоа време, како и книга поеми, „Екстази“ (1900). Некои од неговите песни биле поставени на музика од австрискиот композитор Јосеф Маркс.
Мартина Хаг
Мартина Хаг, (родена како Хелен Мартина Усма на 9 јуни 1964 година) е шведска глумица и авторка. Таа глумеше во филмот „Прекрасно и сакано од сите“ во 2005 година. Филмот е направен од нејзината истоимена книга роман. Таа учествуваше во „Ајде да танцуваме 2018“ емитувано на ТВ4.
Мартина е мажена за телевизискиот водител Ерик Хаг.
Костинци
Костинци — село во Општина Долнени, во околината на градот Прилеп.
Географија и местоположба
Костинци — село во северниот дел Прилепското Поле и Општината Долнени, од десната страна на патот Прилеп–Македонски Брод. Поточно, селото Костинци се наоѓа во прилепскиот крај, во крајниот северен дел на Пелагонија. Тоа е полско село сместено помеѓу Секирци, Црнилиште, Зрзе и Слепче. Костинци од источната страна се граничи со огранците на планината Бабуна спуштени спрема с. Слепче, како и слепечкото поле, од север се граничи со атарот на с. Црнилиште и долгаечкото поле, а од запад зрзеското поле и благите огранци на планината Даутица кои се спуштаат паралелно со долината на местото наречено Бојаник. Од јужната страна селото и неговото поле се граничат со големата пелагониска котлина т.е. секиречкото поле. Расположено е на надморска височина од околу 620 метри. Од градот Прилеп е оддалечено 30 километри во северозападен правец.
Крај Костинци тече Строшка Река, која често се излева и го поплавува околното земјиште. Водата за пиење се добивала од бунари, а во денешно време селото има водовод кој се снабдува со вода од хидросистемот Студенчица. Костинци е составено од маала кои се нарекуваат по поголемите родови. Маалата меѓусебно се незначително оддалечени поради што селото е од збиен тип. Атарот е мал и зазема простор од 4,5 км2 на кои обработливото земјиште зафаќа површина од 418 хектари, на пасиштата отпаѓаат 14 ха, а на шумите само 3 хектари. Според тоа Костинци има исклучително поледелска функција. Потезите и месностите во селскиот атар ги носат следните имиња: Градски Пат, Сливски Пат, Зрзески Пат, Долгаечки Пат, Црнилишки Пат, Капина, Мртвица, Возовир, Ѓерекарица, Арапица („црна земја“), Езериште, Затока, Тапан, Јасика, Дуњи, Шуклеица, Гарелица, Аџиина Корија (сега под ливади), Брегои и Илјадница.
Историја
Селото Костинци за првпат во пишаните историски документи се споменува во 1335 година под името Костино, кога кралот Стефан Душан го приложил на манастирот Трескавец. . Потврдено е дека овој запис се однесува на денешното Костинци.
Месноста Манастириште се наоѓа северозападно од Костинци крај железничката пруга каде што на површината на земјата се гледаат „бигори, тули, камења со староземски слики“ (една плоча со ликови „сурати“ била откопана во 1933). Дел од овие старини биле земени од бугарската војска во Втората светска војна. За време на Првата светска војна на ова место се појавил снажен извор и тогаш селаните таму имале бавчи. Силното врело пресушило во 1918 година, а повторно почнало да дава вода од 1941 до 1944 година. Таму е и месноста Капина каде се пронајдени стари гробови обложени со земјани плочи во внатрешноста. Покрај Манастириште еден потег се нарекува Дуња за кој селаните велат дека таму се наоѓало старото село Костинци. Бидејќи, местото било на сред патишта, селото било поместено на денешната местоположба. Тогаш пропаднал и храмот на Манастириште. Не се знае кога точно е основано денешното село Костинци. Најстариот род во него се Ѓерекарци. Основачот на тој род живеел кон крајот на XVIII век. Потоа се доселиле Јанкуловци, Џиковци и други македонски родови. Меѓу народот се говори дека земјата на која се сегашните куќи била „ниско место и во него стоела вода“.
Стопанство
Според составот на атарот Костинци има изразита и исклучително поледелска функција. На плодното рамничарско земјиште околу, населението како и во целиот прилепски крај најмногу одгледува тутун, жито - особено пченица и пченка, за кои има современ млин-мелница, сончоглед. За плодноста и родноста на земјата сведочи името на една месност со ниви која се нарекува „Илјадница“, а која што името го добила по тоа што на неа имало илјада снопови ожнеана пченица. Сите куќи имаат пространи дворови во кои има бавчи во кои жителите одгледуваат градинарски производи под пластеници и на отворено, од кои најмногу: пиперки, патлиџани (домати), краставици, компир, кромид, лук, бостан - лубеници, тикви, дињи, како и голем број на овошни дрвја како јаболка, круши, сливи и ореви. Доста е застапено и сточарството односно одгледување на крупен добиток. На самиот влез на селото постои новоизградена краварска фарма во која се одгледуваат десетици крави, а чиј сопственик дополнително обработува и 150 хектари државно земјоделско земјиште под разни насади и култури при што покрај за брашно и леб, се одгледуваат и фуражни култури за сточна храна. До 2013 во Костинци работела и продавница, а има и земјоделска задруга.
Население
Селото се споменува во турските пописни дефтери од 1467/68 година, како дел од Прилепскиот Вилает (Vilayet-I Prilepe) под името Костнчи и имало 19 семејства и 2 неженети, сите христијани.
Во делото „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Костинци било село со 48 домаќинства и 157 жители Македонци.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Костинци имало 300 жители Македонци. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во селото имало 240 жители Македонци.
Според последниот попис од 2002 година, во селото живеел 101 жител, сите Македонци.
Родови
Костинци отсекогаш во целост е населено со православни Македонци. Како што е споменато најстар македонски род во селото, кој најверојатно се старинци, се Ѓерекарци (слават Митровден). Родот потекнува од предокот Нестор кој е повеќе запамтен под прекарот Ѓерекар кој живеел кон крајот на XVIII век. Познат е следното родословие: на овој род: Милан 77 години во 1954 – Ѓорѓија-Миленко-Цветан-Нестор. Се зборува дека Нестор имал задруга од 36 луѓе кои најпрвин биле единствените жители на Костинци. Споменатиот Нестор со царски „берат“ (дозвола) ја извршувал должноста на доганџија – наоѓал и вежбал соколи за царскиот двор во Цариград, поради што тој во овој крај уживал одредени повластувања. За Нестор Ѓерекар се вели дека бил богат и силен човек кој „судел“ овде. Имал 12.000 овци, чиишто трла биле во месноста Бело Поле спрема селото Слепче. Еднаш неговите кучиња растргнале неколку жени од Слепче, за што тој ја убил и својата сестра Чамина која ги осудувала неговите недела. После тоа споменатата задруга изумрела: од 36 членови, живи останале две деца - едно момче и едно девојче. Момчето израснало во селото Дебреште, а девојката во Долнени. Кога пораснало момчето се вратило во Костинци и од него потекнува денешниот род. Шутковци и Пупунчевци слават Митровден. Тие се гранки на родот Ѓерекари. Доселени македонски родови се: Џиковци и Јанкуловци кои слават Митровден. Се доселиле на крајот на XVIII век од прилепското село Беловодица во долината Раец. Трпановци (слават Св. Никола) потекнуваат од Трпан кој пред околу 220 години се доселил од Богомила во долината на Бабуна. Се знае следниот нивен родослов: Бошко 72 години во 1954 – Ристе-Тале-Бошко-Трпан. Куртовци (слават Свети Никола) дошле од Белутино, сега пусто селиште помеѓу Слепче и Гостиражни. Димковци (слават Свети Архангел) дошле од Секирци каде имаат роднини (Божиновци и Ѓоревци) чие подалечно потекло е од Порече. Здравевци (слават Свети Никола) за кои се говори дека „биле момоци во Сливје, па во манастирот во Зрзе и во Чепигово“, а овде дошле во 1912 година.
Општествени установи
Во Костинци работи основното училиште „Петре Глигуровски“, каде што изведува настава до петто одделение. Освен тоа, во него има и амбуланта, пошта, земјоделска задруга и услужни објекти.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Долнени од 1955 година.
Во периодот 1950-1955, селото било седиште на истоимената општина.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1485 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 51 гласач.
Личности
Личности родени во Костинци:
Култура и спорт
На самиот влез на селото на северниот крај во правец на Црнилиште и ЖС „Слепче“ постои разрушената зграда на некогашниот културен дом во кој работело и кино, а настапувале и познати македонски пејачи, глумци и уметници како Васка Илиева, Александар Сариевски, Благоја Спиркоски - Џумерко и др. На другиот крај на селото, на патот кон Секирци во дворот помеѓу основното училиште и здравствената амбуланта постои фудбалско игралиште.
Иселеништво
Се знае за родот Солуновци кои отишле во Црнилиште. Голем број иселеници има во Прилеп, во Скопје во населбите Лисиче, Драчево и Пинтија.
Светозар Милетиќ
Бил чичко на Љубомир Милетиќ.
Дерек Шепард
Дерек Шепард (Derek Shepherd) е измислен лик од телевизиската серија на ABC, Вовед во анатомија. Ликот го толкува глумецот Патрик Демпси, кој ја доби Наградата избор на народот во 2007 и 2008 за улогата. За улогата на Дерек Шепард, првобитно бил планиран глумецот Роб Лоу, но Патрик Демпси се покажал како најдобра варијанта.
Позадина
Дерек е роден во трудољубива среднокласна фамилија во Њујорк и е единствен син од семејство со пет деца. Неговиот татко умрел кога тој бил доста млад, но тој и неговите сестри решиле да надминат се и покрај се сите пет деца Шепард завршиле медицинско училиште и станале доктори. Познато е дека неговата сестра Ненси специјализирала oбстетиција и гинекологија а другата Кетлин станала психијатар. Најдобриот пријател на Дерек од детството Марк Слоун, кој станал побогат и по нечувствителен, го сметале како втор син на семејството Шепард.
Дерек се омажил со неговата девојка од факултет, Адисон Ментгомери и во 1994 двајцата станале стажисти со ментор д-р Ричард Вебер. По многу учење и откако ги поминале стажистките години и резидентските тие станале едни од најдобрите хирурзи во нивното поле. Но поради голема посветеност кон кариерите нивниот брак отуѓил и довело да Адисон спие со Марк.
Откако ги нашол Адисон и Марк во кревет тој го прекинал бракот (но не законски) и се преселил во Сиетл, прифаќајки ја понудената работа од неговиот бивши наставник, д-р Ричард Вебер, како глава на неврохирургија во Сиетл Грејс и почнал да живее во приколка во Сиетл.
Краток Преглед
Професионално, Дерек е еден од најдобрите неврохирурзи во светот.
Семејството е многу важно за Дерек.
Интересни факти
1. Омилен вкус на сладолед − Кафе
2. Омилен пијалак − Заледен скоч
3. Од време на време сака да испуши пура
4. Сака да рибари
5. Никогаш не танцува јавно (но сепак има танцувано со Адисон на финалето на втората сезона на матурата)
6. Омилена книга − The Sun Also Rises
7. Омилен бенд − The Clash
8. Омилена боја − Индиго
9. Има лузна на челото, тоа е причината зошто веќе не вози мотоцикл
10.Живее во приколка
Сево ова Дерек и го кажува на Мередит во една реченица.
Радово (Серско)
Географија
Селото е сместено во Серското Поле, на јужниот влез на Рупелската Клисура и околу 4 км северно од Валовишта.
Во Отоманското Царство
Во XIX век Радово било чисто македонско село во Демирхисарската (Валовишка) каза на Серскиот санџак. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Радово (Radovo) било село со 95 домаќинства од 300 жители Македонци.
Во 1891 г. охридскиот интелектуалец Георги Стрезов напишал за селото:
Според статистиката на Васил К’нчов во 1900 г. Радево броело 400 жители, сите Македонци христијани.
Во селото работела грчката пропаганда. Целото население на Радово било под врховенството на Цариградската патријаршија. Според статистиката на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 г. христијанското население на Радово (Radovo) се остоело од 560 Македонци, сите под патријаршијата (грчката црква).
Во Грција
Во Првата балканска војна Радово е окупирано од Бугарија, но по Балканските војни во 1913 г. селото е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Истата 1913 г. имало население од 503 жители, кои во 1920 г. се зголемиле на 625.
По 1923 г. властите довеле грчки колонисти и Радово станало етнички мешано. Во 1928 г. во селото се попишани 784 жители, од кои 93 лица (28 семејства) биле грчки дојденци, а апсолутното мнозинство останале Македонци.
Во 1926 г. селото е преименувано во Харопон, што значи „радосно“, но ова официјално стапило на сила следната 1927 г. Поради добрата почва и сообраќајните врски, селото продолжило да расте, примајќи доселеници од попасивните места и напуштените села од разграноците на Сенгелска Планина.
Во 1940 г. Радово пораснало на 1.042 жители. Следната 1941 г. селото е окупирано од бугарски единици, кои во него завеле 1.037 жители. Во 1951 г. населението пораснало на 1.271 жител и продолжило да расте поради доселувањето на жители од планинските села во текот на Граѓанската војна. Во 1960-тите Радово го зафатил бран на иселувања во градовите, па затоа во 1971 г. бројноста се смалила на 1.085 лица. Сепак, воследниот период населението повторно се накачило, достигајќи 1.432 жители во 2000 г. Најголемиот пад се случил во текот на 2000-тите, кога Радово спаднало на 1.042 лица во 2011 г.
Стопанство
Селото важи за многу богато. Се одгледува доста памук и други земјоделски производи, а развиено е и сточарството.
Чукотско Море
Чукотското Море е главно плитко море што се наоѓа меѓу Алјаска, Сибир и централниот Арктички Басен. Во морето доаѓа вода со ниска соленост од Тихиот Океан преку тесниот и плиток Берингов Проток. Оваа вода се меша со постудената и посолена вода во Чукотското Море; измешаната вода потоа оди во Арктичкиот Басен. На североисток постои подморски канал низ кој измешаната вода се влева во Бофортовото Море. Чукотското Море е целосно заледено од декември до мај. Во него живеат голем број моржови и неколку видови фоки.
NGC 2807
NGC 2807 — спирална галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2807 се споменува и како MCG 3-24-31, CGCG 91-51.
Откривање
Објектот е откриен на 17 февруари 1863 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2807 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 2807 има привидни димензии од 0,6' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 17 м 0,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 20° 2' 10". Положбениот агол на објектот е во износ од 150°.
Други поделби
Проучување на NGC 2807 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 26213. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 142; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1408. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 57.
Фридрајхова атаксија
Фридрајхова атаксија (ФА) — ретка болест која го погодува нервниот систем и срцето. Прв оваа болест ја опишал германскиот лекар Николаус Фридрајх во 1863 година по чие име и оваа болест го добива своето име.
Причина
Главните невролошки симптоми вклучуваат мускулна слабост и атаксија, губење рамнотежа и координација на движење. Интелектот останува недопрен. Засегнатоста на срцето започнува во вид на благи до сериозони абнормалности опасни по живот. Фридрајховата атаксија е наследна болест поради мутација на гените која може да се пренесува од генерација на генерација, а стотини години да не се препознае од членовите од семејството, а со тоа и да не знаат дека се носители. Во светот оваа болест погодува 1 од 50.000 луѓе и припаѓа на групата меѓусебно поврзани пореметувања, познати како наследна атаксија. Обично, атаксијата првин ги зафаќа нозете и торзото, што доведува до чести сопнувања, нестабилни движења. Способноста да се одржи рамнотежата и да се координира движењето со текот на времето продолжува да опаѓа, а мускулите на нозете стануваат слаби и лесно се заморуваат, па на пациентот движењето му е се потешко. Потребата од инвалидската количка се јавува помеѓу 5 и 15 година од почетокот на болеста. Неколку години подоцна, луѓето со Фридрајхова атаксија може да имаат проблеми со говорот и нивните зборови ги перцепираме како бавен, чуден начин, подобро познат како „каскаден говор“ или дизартрија. Овој проблем е предизвикан од недостаток на координација и слабост на јазикот и другите мускули на лицето, а не од оштетување на јазичните вештини или интелектот. Некои луѓе, исто така, развиваат проблеми со голтањето, односно дисфагија што може да доведе да храната навлезе во дишните патишта, односно до задушување или респираторни инфекци.
Сетилно оштетување
Губењето на чувството за допир исто така може да биде еден од симптомите на Фридрајхова атаксија, но често може да се открие само преку лабораториско тестирање. Конфузија во одредување каде е сместен предметот во просторот е одлика на почетните фази од болеста, додека проблемот со перцепцијата на светлината, болката и температурата е поврзан со подоцнежните фази. Кај мал број на пациенти, болеста исто така доведува до нарушен вид и слух.
Скелетни абнормалности
Одредени скелетни абнормалности се вообичаени кај Фридрајховата атаксија. Повеќе од половина од пациентите имаат „Пес кавус“ - стапало со висок свод. За оние кои сè уште одат, овој деформитет може да предизвика задебелување и плускавци на стапалата. Овие деформитети предизвикуваат зголемување на оптоварувањето на метатарзалните коски, која што може да доведе до појава на болка во регионот на коската на стапалото. Кај 80% од случаите може точно да се идентификуваат причините на пес кавус и можат да имат невромускулни болести (мускулна дистрофија, церебрална парализа, детска парализа, сирингомиелија), фрактури, изгореници, а кај останатите 20% од случаевите причините сепак не се доволно познати и се претпоставува дека постои некоја генетска склоност. Кај две третини од пациентите присутна е тешка и агресивна сколиоза на ’рбетот што може да предизвика болка. Овие скелетни абнормалности често се јавуваат кај невромускулните заболувања. Сепак, со оглед на тоа што „Пес кавус“ и сколиозата се јавуваат рано кај Фридрајховата атаксија (кај некои и сколиозата е дури и првиот симптом), постојат шпекулации дека недостатокот на фратаксин директно влијае на развојот на коските.
Срцеви проблеми
Срцевите аномалии се јавуваат кај 75% од лицата со Фридрајхова атаксија, но има разлики во тежината и сериозноста на наодите. Сепак, кај повеќето луѓе, срцевите проблеми се опасни по животот, така што срцевите проблеми се водечка причина за смрт. Левокоморната хипертрофија на левата комора е вообичаен наод при Фридрајхова атаксија, односно зголемување на срцевиот мускул, кој ја стеснува комората исполнета со крв во срцето, го намалува капацитетот на пумпање и може да доведе до аритмија која не може соодветно и ефикасно да се прилагоди на барањата на организмот. Екстремен замор, болка во градите, останување без здив може да бидат симптоми на намалена срцева функција. Пренаталната дијагностика е можна кај семејства со веќе позната и идентификувана мутација. Генетско советување: Фридрајховата атаксија се наследува автосомно рецесивно. Можно е генетско советување.
Прогноза
Можностите за поповолна прогноза се зголемени, но квалитетот на животот сè уште е значително засегнат. Просечниот животен век изнесува околу 40 години, во зависност од возраста на клиничкиот почеток на ова заболување, како и на присуствотото на дијабетес и кардиомиопатија. Леталниот исход главно се должи на срцевите заболувања (срцева слабост или аритмија) и бронхопневмонија.
ФА има свој почеток обично во детството, помеѓу 10 и 15 години, но не може да се дијагностицира од 2-50 години. Претходно почетокот обично е поврзан со потежок тек на болеста. За повеќето пациенти, атаксија е првиот симптом, а останатите, вклучувајќи проблеми со срцето, се случува подоцна. Подредување и тежината на симптомите зависи од личност до личност, ФА е многу многу поединечна болест, тие велат дека постојат две личности со исто ФА.
Атаксија, слабост и спастицитет
Обично, атаксијата прво влијае на нозете и торзото, што доведува до нестабилна прошетка. Способноста да се одржи рамнотежа и координација на движења со текот на времето продолжува да опаѓа и мускулите на нозете стануваат слаби и лесно се уморуваат, па болните сè повеќе и повеќе тешко одат. Меѓу 5 и 15 години од почетокот, болеста доведува до приврзаност за инвалидски колички. Неколку години подоцна, луѓето со ФА може да имаат тешкотии со говорот и нивните зборови се смета како бавна форма, подобро позната како "говор каскада", или дизартрија. Овој проблем е предизвикан од страна на некоординираност и слабост на јазикот и другите мускули на лицето. Кај некои пациенти може да се развие проблеми со голтање, или - дисфагија, што може да ѝ овозможи на храната да влезе во дишните патишта, што може да доведе до гушење или респираторни инфекции.
Подоцна во текот на болеста, атаксијата може да доведе до нарушување на фината моторика, како што е на пример пишувањето. За многумина, силата и координацијата на горниот дел од телото се зачувани и повеќе години после губењето на способноста да оди. Спастицитет (спазам и болка во мускули) е честа појава во сите ФА, главно во напредна фаза на болеста.
Лево вентрикуларна хипертрофија е чест наод во ФА, и зголемување на срцевиот мускул, го намалува капацитетот и транспортот на крвта и исто така може да доведе до аритмии кои не можат да бидат соодветни и ефективни на барањата на телото. Екстремниот замор, болката во градите, отежнатото дишење можат да бидат знаци на намалување на срцевата функција. Ако овие симптоми се јавуваат редовно, тоа е императив за консултација со кардиолог.
Третман на Фридрајховата атаксија
Историски гледано, третмани за ФА целат на повеќе специфични симптоми од самата болест и во голема мера, овој вид на третман останува стандардна нега за пациентите ФА. За среќа, хипертрофична кардиомиопатија, симптом кој најмногу го загрозува животот на ФА, може да се контролира со третмани развиени за употреба во општата популација. На пример, некои лекови како ангиотензин претворачки ензим, инхибитори, диуретици и бета блокатори може да го намалат обемот на работа на срцето, пејсмејкер може да ја стабилизира срцева аритмија. Покрај тоа, на крајот на 2010 година со мислење се појавил д-р Пејн, кој верувал дека бета блокаторите не се добро решение, но треба да се користи АКЕ инхибитори со кои ќе се олесни работата на срцето со проширување на крвните садови и намалување на крвниот притисок. Исто така, шеќерната болест може да се контролира со примена на инсулин.
Постојат хируршки процедури за да се поправат појави на деформитети и сколиоза, и обично се ефективни. Се прави вид на операција што подразбира исправка на ’рбетот, а потоа поставување на мал дел од коската што расте заедно со ’рбетните коски.
Иако не постои начин да се запре прогресијата на атаксија и мускулна слабост на ФА, со неколку видови на рехабилитациона терапија може да им помогне на пациентите да се справат со овие проблеми. На пример, физиотерапевт може да помогне кај затегнати мускули со истегнување, со што се подобрува нивната флексибилност. Исто така,за говорот, со патолог може да се подобри јачината на мускулите на лицето и подобрување на говорот и голтањето.
Дијагноза
Магнетна резонанца (МРИ) или компјутеризирана томографија (КТ) може да се направи кога ќе бараат големи промени во малиот мозок, но тие се повеќе заеднички во спиноцеребеларната атаксија отколку со ФА. И двете се користат за да се провери хемиска нерамнотежа која се јавува кај други болести, освен на ФА. Можеби најважно, крвните клетки се состојат од ДНК, што може да се користи за генетско тестирање. Иако последните истражувања ги опишуваат дека ретки варијанти ФА не се поврзани со ген фратаксин, тестови за фратаксин мутации се многу сигурни и може да се користат за да се потврди или исклучи дијагнозата во речиси сите случаи. Генетските тестови може да се користат во пренаталниот, и за утврдување на статус на пренесувачот.
Наследност
Мутациите се создаваат тивко низ генерациите, бидејќи болеста се наследува на автосомно - рецесивна форма. Во секоја човечка клетка е 46 хромозоми, односно 22 пара т.н. Од нив 46 хромозоми, 23 хромозоми (еден сет од 22 автосомни хромозоми и еден секс хромозом) се наследени од еден родител, а 23 хромозоми од другиот родител. ФА генот се наоѓа на хромозомот 9. Рецесивна значи дека појавата на болеста бара почитување на личноста и на таткото и на мајката го наследи еден мутиран ген. Во рецесивни нарушувања се луѓе кои имаат еден мутиран и еден здрав ген се етикетирани како носители на болеста, а со нив и симптоми на болеста нема да се случат. Значи, тоа може да изгледа дека ФА дојдоа "од ведро небо". Но, во реалноста, двајцата родители се носители на ФА, и не го знаеле тоа. 1 од 100 луѓе низ целиот свет се FA-носители, но во некои етнички групи на честота и повисоко.
Најчестиот вид на мутација frataksinskog генот наречен нестабилна проширување на тринуклеотидните бројот. Нормално, ген содржи 5-33 повторувања три букви хемиски фраза - {"GAA"} - но кај луѓето со ФА може да има стотици од овие повторувања. А поголем број на повторувања има тенденција да предизвика болест порано и предизвикува брзиот напредок. Во некои случаи, ситуацијата е посложена: проширување на тринуклеотидните бројот припаѓа на таканаречените. Динамична мутации. Ова значи дека бројот на повторувања во генот може да се промени во текот на преносот на потомство. Во овие болести, во зависност од бројот на повторувања кои носат гени се нарекува нормално, мутирани или премутирани.
Во ФА, како нормални гени се оние кои го одбележаа 5-33 повторувања, и тие се пренесуваат стабилно низ генерации, на пример, обично без менување на бројот на повторувања. Како премутирани гени (или нормална мутабилни гени) се означени оние кои имаат 34-65 повторувања. Овие гени не предизвикуваат болест, но кога пренесување на семе може да биде голем пораст на бројот на повторувања (проширување) и појавата на вистински мутирани гени кои имаат 66-1700 повторува и може да предизвика болест. Околу 98% од пациентите, а во генот наследен од таткото и генот наследен од мајката таму е ова - {} GAA - проширување (хомозиготни проширување). Само 2% од пациентите имаат експанзија во еден ген (хетерозиготни проширување), туку затоа што во втората мутација која не е проширувањето тип - {} GAA - се повторува од т.н.. испрекинатата мутации.
Рамна (Серско)
Рамна — село во Серско, Егејска Македонија, денес во Грција.
Ритуксимаб
Ритуксимаб е лек кој се користи во третманот на одредени автоимуни болести и одредени видови на канцер. Се користи во третманот на не-Хоџкинов лимфом, хронична лимфоцитна леукемија, ревматоиден артритис, грануломатоза со полиангиитис, идиопатска тромбоцитопенична пурпура, пемфигус вулгарис, мијастенија гравис и Епштајн–Бар вирус-позитивни мукокутани чири. Се дава како бавна интравенска инјекција.
Ритуксимабот е химерно моноклонално антитело против белковината CD20, кој воглавно се наоѓа на површината на B клетките. Кога ќе се поврзе за оваа белковина провоцира клеточна смрт.
Брита Хасо
Брита Хасо (1936 – 14 февруари 2015 година) (позната и како Брита Калмер-Хартнагел) била шведска глумица и новинарка. Претежно позната по пишување написи за училишни и педагошки теми. Хасо студирала да стане глумица во театарската школа на „Кале Флајгар“ во Стокхолм, Шведска, во 50-тите години на минатиот век и кратко време откако ја започнала својата кариера го запознала Хари Хасо (познат и како Карл Хартнагел) Шведскиот/Германскиот филмски режисер и камерман, се омажила во 1961 година. Останале во брак сè до неговата смрт во 1984 година. Таа започнала да работи како новинарка во Хелсингборг Дагблад во Хелсингборг, Шведска во 1966 година и работела таму сè додека не се пензионирала во 1998 година. Таа почина на 79 години на Денот на вљубените 2015 година.
NGC 925
NGC 925 — спирална галаксија во соѕвездието Триаголник, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 925 се споменува и како UGC 1913, MCG 5-6-45, CGCG 504-85, IRAS 02243+3321, KARA 105, KUG 0224+333.
Откривање
Објектот е откриен на 13 септември 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 925 е од видот SBcd. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 10,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,4 m/лм2. NGC 925 има привидни димензии од 10,5' х 5,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 27 м 16,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 33° 34' 44". Положбениот агол на објектот е во износ од 102°.
Други поделби
Проучување на NGC 925 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 9332. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 93; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2327. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1248.
Пандо Колевски
Пандо Колевски — македонски поет и преведувач.
Животопис
Колевски е роден е во с. Долно Котори, Леринско, Егејска Македонија на година. Завршил Филозофски факултет на Карловиот универзитет во Прага. Работи како стручен соработник во Народната библиотека во Прага. Член на ДПМ од 1987 година. Автор е на книгите: Доаѓањето на јужниот ветар (1970), Изгубена рамнотежа (1978), Море згрчено во дожд (1984), Окови на корењата (1989), Александар Македонски (поема, 1994), Добар ден Македонијо (на чешки јазик, 1998). Добитник на наградите: „Златно перо“, „Иселеничка грамота“.
Тото Кутуњо
Тото Кутуњо (роден на 7 јуни 1943 година) е италијански пејач.
Како текстописец во 1970-тите, тој напиша стихови за Адријано Челентано, Далида, Миреј Матје и Џони Халидеј. Беше член на бендот Албатрос со кој двапати настапуваше на фестивалот во Санремо.
Во 1978 година ја започнува својата соло кариера, а во 1980 година победи на фестивалот во Санремо со песната Solo noi. Со песната L'Italiano го постигна својот најголем меѓународен успех. Во 1990 година победи на Евровизија во Загреб, а следната година како домаќин заедно со Џиљола Чинкети беше домаќин на последната вечер на натпреварот за најдобра песна во Европа.
Луд, збунет, нормален
Луд, Збунет, Нормален е босанска хумористична серија која започна со прикажување во почетокот на сепрември 2007. Од својот почеток, исто така се покажува и во Хрватска (Нова ТВ), Македонија на A1, Канал 5, а подоцна и на Телевизија Алфа, во Србија (на RTS од септември 2008) и Црна Гора (на РТВ Вести).
Концепт
Три генерации (од четвртата сезона, четри генерации) од семејството Фазлиновиќ живеат во стан во Сараево. Најстариот во фамилијата е Изет Фазлиновиќ. Изет има син Фарук, кој исто така има син Дамир. Во четвртата сезона, се раѓа синот на Дамир, Џема. Насловот на серијата се однесува на тројцата главни глумци, Изет (луд), Фарук (збунет) и Дамир (нормален). Целата серија е заснована на хумористични ситуации што им се случуваат на семејството Фазлиновиќ, нивните пријатели и соработници.
Улоги
Луд, збунет, нормален вработува група на глумци. Трите генерации од семејството Фазлиновиќ живеат во стан во Сараево. Најстариот член во фамилијата е Изет Фазлиновиќ (Мустафа Надаревиќ). Изет има син Фарук (Сенад Башиќ) кој има син Дамир (Моамер Касумовиќ). Насловот на серијата се однесува на тројцата главни глумци, Изет (Луд), Фарук (Збунет) и Дамир (Нормален). Целата серија е заснова на хумористични ситуации што им се случуваат на семејството Фазлиновиќ, нивните пријатели и соработници. Серијата исто така вклучи како главни улоги и голем број на гости – ѕвезди. Оваа сезона го вклучија Енес Бешлагиќ како Џенис Џенис, познат рокер. Оваа сезона, исто така, го претстави Самир Фазлиновиќ, внукот на Изет од неговиот починат брат, одглумен од познат глумец, Емир Хаџихафизбеговиќ министер за спорт и култура во Сараево, кој стана постојан во серијата. Тифа – Тифа одглуми лично, дојде да снима песна кај Фарук. Оваа сезона исто така го вклучија Сејо Сексон (Давор Сучиќ) член на рок групата „Забрањено пушење“, добар пријател на Фарук. Нагиб (Златан Зухриќ - Зухра) – дојде да снима песна кај Фарук. Нина Бадриќ, дојде кај Изет да снима песна. Ал Дино пејач.