cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1441 п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1441 година се протега во 1195 и 1196, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1255 и 1256 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 898 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 2125 и 2124 исламска година пред хиџра.
’Рбетен столб (човек)
’Рбетниот столб' (научно: columna vertebralis) — дел од скелетот на човекот. Него го сочинуваат 33-34 куси коски или прешлени (vertebrae).
Видови пршлени
Прешлените се делат на : Првите 24 прешлени слободни и подвижни, додека последните 9-10 меѓу себе се сраснати во две коски и тоа крстна коска (os sacrum) и тртичка коска (os coccygis). На прешлените се разликуваат заеднички и посебни особини.
Заеднички особини
На секој прешлен се разликуваат следните делови:
Вратни прешлени (vertebrae cervicales)
Вратните прешлени се разликуваат од другите со својот бочен израсток кој поседува кружен отвор за вертебралната артерија. Нанеговото тело е помало во споредба на др прешлени. Од вратните прешлени по надворешна форма се разликуваат првиот и вторио. Првиот е наречен носач или атлас (atlas). Тој нема тело туку е составен од преден и заден лак меѓусебно споени со бочни маси. Бочните маси носат зглобни површини и тоа по една горна за зглобување со тилната коска и по една долна за зглобување со вториот вратен прешлен. Вториот прешлен наречен свртувач (axis) поседува тело, но на неговата горна страна се наоѓа заб (dens)за зглобување на предниот дел од атласот.
Градни прешлени (vertebrae cervicales)
Главна одлика на градните прешлени со зглобните површини што се наоѓаат на бочните страни од телото за зглобување со ребрата.
Слабински прешлени (vertebrae lumbales)
Тие поседуваат масивно тело, а напречните израстоци се долги и претставуваат остатоци од закржлаени ребра. Петтиот лумбален прешлен со своето тело е издаден од карличната празнина и заедно со крстната коска формираат испакнатост (promontorium).
Крстни прешлени (vertebrae sacrales)
Крстните прешлени меѓусебно се сраснати и градат единствена крстна коска (os sacrum). Таа е триаглеста со врв насочен надолу, а базата е зглобена со петтиот лумбален прешлен. Коската целосно е свиткана нанапред. Предната -мазна страна е карлична и свртена кон карлицата. На не а се забележуваат карлични сакрални отвори за премин на нерви. Задната е рапава а исто така поседува и надолжни коскени гребенипредизвикани од сраснатите зглобни израстоци. Меѓу гребените се забележуваат задни сакрални отвори. Бочно крстната коска носи по една зглобна површина налик на уво (facies auricularis) за зглобување со карличната коска.
Безимјани
Безимјани (Безымянный - безимен) — активен с тратовулкан на полуостровот Камчатка, Русија. Се сметал за изгаснат до 1955 година, па оттаму и не добил име,постојано во сенка на некои други вулкани како соседниот, Кључевскаја. Активноста му почнала во 1955 година, кулминирајќи во драматична ерупција на 30 март 1956 година. Оваа ерупција, слична на онаа на планината Сент Хеленс во 1980 година, произвела голем кратер во форма на потковица, формирана при колапсот на врвот и поврзаната латерална експлозија. Потоа се создала лавина купола со повремена експлозивна активност и пирокластични текови, кои во голема мера го исполниле кратерот во 1956 година. Оттогаш вулканот речиси континуирано избувнува, а најновата ерупција била забележана во декември 2017. Неговите типични избуви најќесто се експлозивни.
Ерупција со текови на лава се случила во февруари 2013. Во 2013 година имало максимален број на ерупции што некогаш биле забележани на полуострвот Камчатка, од почетокот на 20 век. Од почетокот на годината на Камчатка биле следени ерупциите на девет огнени планини. Слично се случило и во 1945 година, но тогаш научниците прателе ерупции на само шест вулкани. Поставениот рекорд се однесува само на бројот.
Во поглед на интензитетот и јачината, како најсилни се издвојуваат ерупциите во 1956, 1964 и 1975-1976 година, кога се случиле катастрофалните ерупции на вулканот Безимјани и Шивелуч, а воедно и многу силната ерупција на вулканот Плоски Толбачик.
Опис
Безимјани се наоѓа на југоисточната падина на угасениот вулкан Камен. Овие два вулкани се одделени со високо, тесно седло. Источните и западните падини на Безимјани се пресечени од две широки и коси долини. Неколку лавини текови може да се најдат на горните делови од неговите падини. Тој е со пониска надморска височина и долж јужната и западната негова страна, се протегаат куполи. Безимјани се наоѓа на гребенот кој се протега од североисток кон југозапад. Голем дел од вулканот е составен од дебела маса на светлосив хорнбленд и андезит. Повеќето од овие лави на долните падини на Безимјани се покриени со лабави пирокластични наслаги.
Безимјани се градел во неколку фази. За време на подоцнежна фаза, на врвот на вулканот се формирал експлозивен кратер. Многу текови на лава, составени од потемни аугитни андезити кои потекнуваат од кратерот, делумно достигнуваат до дното на вулканот. Со тек на времето, помали ерупции продолжиле и формирале мали вулкански конуси на јужните и западните падини на вулканот.
Ерупција
Вулканот се разбудил во 1955. Околу 29 септември 1955, бројни земјотреси се чувствувале под вулканот. На 22 октомври вулканот почнал да еруптира, исфрлајќи 5-8 км вулкански материјал во воздухот. Во вулканот се создал притисок кој ја подигнал старата купола 100 метри. Мекдоналд, ја користел студијата на Горшков (1959) за да ја опише климатската ерупција: Ваквиот опис на ерупцијата е скоро идентичен со оној при ерупцијата на Сент Хеленс во 1980 година. По климатската ерупција, активноста на Безимјани се ограничила само на растот на куполата на кратерот Нови. Растот на куполата бил проследен со бројни експлозивни епизоди. Од ерупцијата во 1955-57 година чиј вулкански експлозивен избув бил VEI 5, Безимијани избувнал 34 пати. Ерупциите се јавуваат еднаш или двапати годишно.
Зградата на капетанот Миша
Зградата на капетан Миша е една од најпознатите градби од деветнаесеттиот век во Белград, во која се сместени Ректоратот на Универзитетот во Белград и дел од Филозофскиот факултет. Се наоѓа на Студентски плоштад бр. 1, бил изграден во периодот од 1857 до 1863 година, според плановите на чешкиот архитект Јан Невола. По завршувањето на изградбата, капетанот Миша ја подарил оваа зграда во својата татковина за едукативни цели. Зградата е изградена во 1863 година. Големото училиште било преместено, и денес едната половина од неа е седиште на Универзитетот во Белград, додека во другата половина од зградата се Катедрата за српски јазик на Филолошкиот факултет, Семинарот за византиско грчки јазик, Катедрата за класични науки и Семинарот за старосни филозофски факултет.
Хрватско-шпански односи
Хрватско-шпански односи се однесува на билетаралните односи меѓу Хрватска и Шпанија. Двете држави воспоставиле дипломатски односи на 9 март 1992, после независноста на Хрватска од СФРЈ.
Зградата на капетанот Миша
Историја
Во времето на неговото создавање, објектот, како вистинско архитектонско и архитектонско обележје, бил предмет на восхит на сограѓаните како една од најлуксузните и највисоките градби во Белград. Изграден е веднаш до поранешниот хотел „Империјал“, со кој претставувал низа јавни објекти долж главниот плоштад во Белград - Големиот пазар. Изградбата на оваа зграда во непосредна близина на улицата Кнез Михаилова, која сè уште била во процес на регулација, означило пресвртница во начинот на градба и архитектонското размислување кое владело со градбите во Белград во тоа време. Архитектурата на оваа зграда е сведоштво за трансформацијата на Белград од ориентален град во европска престолнина на модерната урбана структура и претставителни градби.
Хрватско-шпански односи
Хрватска има амбасада во Мадрид и почесни конзулати во Барселона, Палма де Мајорка, Памплона и Севиља. Шпанија има амбасада во Загреб и конзулат во Дубровник. Односите меѓу двете држави се позитивни. Двете земји се претежно католички.
Зградата на капетанот Миша
Цел на објектот
Архитектурата на зградата е стилска мешавина од готски, романескни и ренесансни елементи со украсни фасади. На фасадата кон Универзитетскиот парк се скулптурите на Аполон (десно) и Минерва (лево). Некогаш зградата на Капетан-Миша била најмонументалната зграда во Белград.
Хрватско-шпански односи
И двете држави се рамноправни членови на Европската Унија и НАТО.
Зградата на капетанот Миша
Цел на објектот
Уште за време на изградбата, објектот ѝ бил заветен на татковината за да бидат сместени неколку културни и образовни институции на тогашното кнежевство Србија, веднаш по изградбата се преселила во Големото училиште, потоа Гимназијата, Министерство за образование, Реалка, Национална библиотека, Народен музеј и други. Покрај тоа, свечената сала на оваа палата била сцена на важни историски настани: во 1864 година, собранието се сместило во неа; Во 1868 година таму се одржало основачкото собрание на првото инженерско друштво во Србија; во нејзината свечена сала во 1875 година, била поставена првата изложба на архитектонски фотографии и копии на фрески од српските средновековни манастири, подготвени од Михаило Валтровиќ и Драгутин Милутиновиќ.
Хрватско-шпански односи
Историја
Хрватско–шпанските односи датираат далеку назад во историјата, уште од почетокот на 16 век. За време на Ускочката војна (1516-18), Шпанската Империја официјално застанала на страната Кралството Хрватска против Венеција и Османлиското Царство.
Зградата на капетанот Миша
Цел на објектот
Во средината на 2009 година започнале работите на реновирање на објектот.
Хрватско-шпански односи
Периодот на Шпанскатa граѓанска војна
Многу Хрвати учествувале во Шпанската граѓанска војна, најчесто на страната на републиканците, вклучувајќи го и Јосип Броз Тито, кој подоцна станал претседател на Социјалистичка Федеративна Република Југославија. Хрватската јавност била многу чувствителна на Шпанската граѓанска војна која била добро покриена во хрватските медиуми и на политичката арена. Младите членови на Партијата на правото испратиле телеграма за поддршка на Франциско Франко кој бил националист, додека Сојузот на комунистите на Југославија почнала да испраќа волонтери да им помогнат на републиканците. Партија или католичките медиуми, како што се Hrvatska straža (десно крило) или Proleter (лево крило), носеле информации во согласност со нивната идеологија. Додека Hrvatska straža пишувала дневно за прогон на религијата и кривични дела извршени од страна на републиканците и повик за „заеднички да се борат против црвената опасност и на духот на атеизмот“, Proleter пишувале за кривични дела извршени од страна на националистите и повикувале за „меѓународна борба против ударот на фашизмот“ и ја обвинувале црквата како коодговорни за злосторства. Пресот на левото крило постојано ја потенцирал важноста на борбата за националните права на Каталонците, Баскијците и други, споредувајќи ги со лошиот статус на Хрватите во Кралството Југославија, додека пресот на десното крило (Ustaše), кои се бореле против српска иот унитаризам во рамките на Кралството Југославија, не посветиле многу внимание на аспирациите на Каталонците и Баскијците во Шпанија. Католичката црква постојано го потенцирала антирелигиозниот и антиадминистративниот карактер на републиканците, а Франко го прикажувале како заштитник на верата, црквата и христијанската традиција.
Зградата на капетанот Миша
Фасада
Богатството на декоративни елементи на фасадите, чие потекло може да се проследи до византиските, готските и раноренесансните архитектонски извори, предизвикало восхит кај белграѓани, кои ја нарекле зградата „Венецијанска палата“. Првично, основата на зградата имала симетрична правилна форма, со два посебни дела одделени со влезен простор (предворје) на приземјето и свечена сала на вториот кат. Контрастниот контраст на златно-жолтите рамни површини и прозорските рамки и деталите направени од теракота особено придонеле за романтичниот тон на дизајнот на фасадата. Симетријата на објектот е подвлечена со триделната поделба на фасадата со централниот дел (рисалит), нагласена со покривниот корниз и палубата за набљудување на врвот и со малку пониски странични рисалити. Во централниот, најрепрезентативен дел од фасадата, одвоени со плитки полустолбови (лизини) кои завршуваат со кули на корнизот на покривот, се истакнуваат прозорците (бифори), моделирани по полукружен, сегментиран венецијански лак.
Хрватско-шпански односи
Периодот на Шпанскатa граѓанска војна
По Втората светска војна и уништувањето на нацистичката марионетска држава, т.н. Независна Држава Хрватска, Шпанија, предводена од Франциско Франко, прифатила многу од оние што бегале од ослобедената територија, и новоформираната Социјалистичка федеративна Република Југославија, вклучувајќи го и диктаторот Анте Павелиќ и неговото семејство.
Зградата на капетанот Миша
Детали
Декоративниот репертоар на фасадата, покрај фризовите на слепите аркади и украсните поткровје во највисоката зона, се состои од две полни скулптури во ниши, симетрично поставени од двете страни на главниот влез во висина на првиот кат. Скулптурите „Аполон со лира“ и „Минерва со копје и штит“ со своето тематско и симболично значење алудираат на уметничката, едукативната и научната цел за која бил наменет објектот при изградбата. Скулптурите, како и медалјоните со мотиви на ангели над влезот, се дело на непознат автор. Особеноста на пластичната декорација на главната фасада на зградата е еден од ретко сочуваните грбови на Кнежевството Србија, поставен во медалјон над прозорецот на вториот кат, како и два странични медалјони со годината на завршување, направени од теракота. Изобилството на детали изработени во теракота и други индустриски материјали укажува на исклучителното богатство на градителите на зградата, бидејќи таквите материјали можеле да се увезуваат само од странство во моментот на изградбата. Се претпоставува дека примероците на зградата на капетанот Миша се направени во Виена или Пешта, со кои Србија во тоа време имала најблиски културно-уметнички односи. Камените делови на фасадата, особено украсно украсените балконски конзоли со кое е врамен влезниот дел, се изработени од камен од територијата на Србија.
Хрватско-шпански односи
Периодот на Шпанскатa граѓанска војна
Шпанија покажала силна поддршка за хрватскиот влез во ЕУ. На 1 јули 2013 година, Шпанија го поздравила влезот на Хрватска во ЕУ закачувајќи црвени кравати, измислени од Хрватите, на палатата Кибелес.
Зградата на капетанот Миша
Опсерваторија
Зградата на капетан Миша, освен со убавината и допадливоста, вниманието на минувачите го привлекувала и со својата висина. Како највисока зграда во Белград, која ја задржала таа титула речиси до почетокот на дваесеттиот век, била искористена за поставување на опсерваторија, која „се издигала на 120 метри над плоштадот и давала најубав поглед на Белград и неговата околина“. Во стаклената квадратна кула - павилјон, во текот на целото деноноќие, стражарот, имал можност да ја види панорамата на речиси цел Белград во тоа време, со долга труба ги предупредувал пожарникарите за пожар. Овој стаклен штитник бил во употреба до 1919 година, кога поради воведувањето на телефонските линии, трубењето станало бавно и застарено.
Нов изглед
Конечниот кубен волумен во форма на затворен блок со внатрешен двор, на зградата најверојатно е дадена во 1905 година, кога Големата школа прераснала во Универзитетот во Белград. Поради проширувањето на образовните потреби и програми на новоформираниот Универзитет, просториите со кои располагала зградата на капетан Миша станале недоволни за квалитетно извршување на сите наставни потреби. По проширувањето, покрај постојните, во зградата се сместени и три одделенија на Техничкиот факултет. Наставата по архитектура се одвивала и во внатрешниот двор, каде во специјалното ателје направено за таа намена, студентите ги подучувал архитектот Бранко Таназевиќ. На зградата извесен период имало експериментална антена за безжична телеграфија, која била поставена по замисла на дизајнерот и професор Јоргос Станојевиќ.
Споменик на културата
Долги години објектот, како прва палата од средноевропски тип во Белград, го задржал епитетот на најубав и најмонументален објект, кој ги привлекувал погледите на сограѓаните и светските патници и патописци. Како еден од најзначајните градби на српската архитектура од 19 век, што е значајно сведоштво за неговиот историски развој, Зградата на капетан Миша е меѓу првите заштитени како споменик на културата од големо значење за државата. Уредбата за заштита на белградските антиквитети од 1935 година предвидувало заштита на објектите, но првиот правен акт е донесен во 1946 година од страна на Музејот на уметности во Белград, кој по Втората светска војна ја вршел работата на заштита на културното наследство.
Битка кај Горни Дубник
Битката кај Горни Дубник се одвила на 24 октомври 1877 година помеѓу силите на Руската Империја и Отоманското Царство. Битката е дел од Руско-турската војна од 1877-1878 година. Во битката, Русите издвојувале победа.
Ам Ротенбаум
Ам Ротенбаум е место на главниот тениски терен на турнирот Хамбург Мастерс, кој се игра во квартот Ротербаум на Хамбург, Германија.
Tennis has been played in Rotherbaum since 1927. The current stadium was built in 1998 and holds 13,300 spectators.
Хипатија
Животопис
Хипатија е родена во семејството на математичарот Теон Александриски, еден од најобразованите мажи во Александрија во тоа време и последен управник на Александриската библиотека пред нејзиното затворање од ортодоксниот христијански император Теодосиј I. Теон ѝ овозможил на својата ќерка сестрано образование, при што ја запознал со сите тогаш познати науки. Околу 400 година Хипатија е поканета да чита лекции во Александриската библиотека, каде ја воведува катедрата по филозофија. Таа ги предавала философиите на Платон и Аристотел, математика и се занимавала со пресметување на астрономските табели. Напишала три дела, со коментари за делата на Аполониј Пергски и Диофант Александриски (III век од н.е.). Повеќето нејзини трудови биле уништени при опожарувањето на библиотеката. Хипатија е позната со своите трудови по математика и геометрија и најмногу со идеите за конусните пресеци, изложени од Аполониј Пергски. Во нејзиниот најпознат труд „За конусите на Аполониј“ се опишува разделувањето на конусите на различни делови низ рамнина. Оваа концепција ја доразвива идејата за хиперболите, параболите и елипсите.
За време на животот на Хипатија, Римското Царство било во фаза на прифаќање на христијанството и Александрија бил град на спротивставени идеи. Хипатија учествувала во александриската градска политика. Имала блиски односи со префектот на градот Орест. Верувајќи дека стои зад лошите односи меѓу Орест и александрискиот епископ Кирил Александриски (подоцна канонизиран), таа е заловена и убиена од разбеснета толпа христијани, според христијанскиот историчар Сократ Схоластик, предводена од свештеник наречен Петар.
Тие ја киднапирале Хипатија и ја однеле во „црквата наречена Цезариум. Тие потоа ја убиле со плочки.“ Потоа, мажите почнале да ја осакатуваат и ја запалиле. Вестите за убиството на Хипатија предизвикале големо јавно неодобрување на целата Александриската христијанска заедница. Схоластих забележува: „Навистина ништо не може да биде подалеку од духот на христијанството од масакрите, тепачките и трансакциите од тој вид.“
Александрискиот поет Паладиј пишувал за неа: „Сè во тебе, о, Хипатија, е небесно - и делата, и убавината, и зборовите, и чистата како ѕвезда мудра светлина“.
1669
1669 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1669 година од новата ера, 669. од вториот милениум, 69. од XVII век и последна од 1660-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7177 и 7178 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6419 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5429 и 5430 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2422.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1669 година се протега во 4305 и 4306, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4365 и 4366 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2212. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1079 и 1080 исламска година.
Цај Лун
Цај Лун (кинески: 蔡伦, пинјин: Cài Lún; познат и како: Џингжонг (кин. 敬仲, пинјин: Jīng Zhōng); – 121), бил кинески евнух кој служел на дворот на династијата Хан. Тој се смета за пронаоѓач на хартијата и на современиот процес за производство на хартија.
Роден е во Гујанг, округ Лејанг (денешниот град Лејанг во провинцијата Хунан). Тој ја усовршил техниката за правење хартија за време на династијата Источен Хан, а исто вовел нови суровини кои што може да се користат за правење хартија - целосно ги искористил отпадните материјали како кората од дрвото, отпадоците од коноп; и со тоа го намалил трошокот за производство на хартија. Употребата на кората од дрвото како претходник на денешната хартија која се прави од целулоза, значително ги проширила хоризонтите и придонела за развој на индустријата за хартија.
Во 110 н.е., Лејди Денг, која станала царицата доверител на младиот император Ан, го назначила Цај да го надгледува новото издание на Петте класици од 100 научници. Цај бил награден за неговата царска служба во 114 г.. По смртта на Денг во 121 н.е., Цај добил бил повикан во Министерството за правда поради неговата вмешаност во смртта на бабата на императорот, Консорт Сонг. Засрамен од таквото обвинување и очекувајќи да биде осуден на смрт, истата година сесамоубил.
Подобрувањата во процесот на производството на хартија кои ги вовел Цај имале огромно влијание врз историјата на човештвото, а од сите пронаоѓачи на Четирите големи пронајдоци на Древна Кина (компас, барут, хартија и печатење) - Цај е единствениот чие име е познато. Иако тој се почитува во Патријахалната Кинеска религија, каде се обожува како бог на производството на хартија и се појавува во кинескиот фолклор, тој е поприлично непознат вон границите на Источна Азија. Неговиот роден град во Лејанг и понатаму е центар за производство на хартија.
Хипи-движење
Хипи супкултурата првично било младинско движење кое започнало во САД во текот на средината на 1960-тите години и брзо се проширило во другите земји околу светот. Етимологијата на изразот „хипи“ е од зборот hipster (панталони на колк) и се користело да ги опише битниците кои дошле во селото Гринвич, околината на градот Њујорк и во областа Хеит Ешбери во Сан Франциско. Раната хипи-идеологија ги вклучувала контракултурните вредности на бит-генерацијата. Некои создале свои сопствени општествени групи и заедници, слушале психоделичен рок, ја прифатиле сексуалната револуција и користеле дроги како што е марихуаната и ЛСД, со цел да ги проучат алтернативните состојби на свеста.
Во јануари 1967 година, настанот Human Be-In (Човеково битисување) во паркот Голден Гејт во Сан Франциско ја популаризира хипи-културата, водејќи кон легендарниот настан Лето на Љубовта на западниот брег од Соединетите Држави и кон Вудсток фестивалот на источниот брег во 1969 година. Хипиците во Мексико, познати како хипитекас, ја формираа Ла онда чикана и се собираа кај Авандаро, додека во Нов Зеланд номадските хаустракери (групи кои ги претворале старите камиони и автобуси во подвижни домови за живеење) практикувале алтернативен животен стил и промовирале одржлива енергија во Намбаса. Во Обединетото Кралство, мобилните „мировни конвои“ на патниците од новото доба правее летни аџилаци на бесплатните музички фестивали во Стоунхенџ. Во Австралија, хипиците се собраа во Нимбин за фестивалот Аквариус (водолија) во 1973 година и годишното рели за реформи во законот за канабисот (марихуана) во МардиГрас. Во Чиле беше одржан фестивалот „Пиедра Роха“ во 1970 година и тој беше главниот хипи настан во таа земја.
Хипи модата и вредности имаа големо влијание врз културата, поп-музиката, телевизијата, филмот, литературата и уметноста. Од појавата на широко распространетото движење во 1960-тите години, многу аспекти на хипи културата беа асимилирани во доминантната струја на општеството. Религиозната и културна разнообразност што ја поддржуваа хипиците беше широко прифатена, а источната филозофија и духовниот концепт привлекоа голема публика. Завештанието на хипиците може да се гледа во современата култура во мноштво од форми - од здрава храна до музички фестивали, до современи сексуални обичаи (норми на однесување), па дури и до револуцијата во киберпросторот.
Потекло на поимот
Лексикографот Џеси Шаидловер, главниот американски уредник на оксфордскиот англиски речник, полемизира дека изразите хистер и хипи произлегуваат од зборот хип, чие потекло е непознато. Изразот хипстер е кованица создадена од Хари Гибсон во 1940 година. Иако зборот хипи се појавуваше изолирано во текот на раните шеесетти години, првата јасно современа употреба на тој термин се појави во печатот на 5 септември 1965 година во написот „Нов рај за битниксите“ напишан од новинарот Мајкл Фелон од Сан Франциско. Во тој напис Фелон пишуваше за кафулето Блу јуникорн (Синиот еднорог) користејќи го изразот хипи за новата генерација битници кои дојдоа од Норт Биич во областа Хеит Ешбери. Уредникот на весникот Њујорк Тајмс и писателот Теодор М. Бернштајн рече дека весникот го изменил пишувањето на зборот од hippy во hippie, за да се одбегне двосмислениот опис на облеката како hippy мода.
Потекло
Основањето на хипи-движењето има свој историски преседан уште во контракултурата на древните Грци, поддржувана од филозофите како што биле Диоген и Синопи и од циниците, како најрани облици на хипи-култура. Хипи-филозофијата исто така ги признава и одобрува духовните учења за Исус Христос, Хилел Постариот, Буда, Маздак, Св. Франциск Асишки, Хенри Дејвид Торо и Ганди.
Првите знаци на она што би можеле да го наречеме модерни „прахипици“ се појавија во крајот на векот во Европа. Помеѓу 1896 и 1908 година, се појави едно германско младинско движење како контракултурна реакција на организираните општествени и кулутрни клубови кои се собрале иколу германската народна музика. Познати под името Der Wandervogel („Птица преселница“), движењето се спротивстави на формалноста на традиционалните германски клубови, нагласувајќи ги наместо неа аматерската музика и пеење, креативното облекување и заеднички излети кои ќе вклучуваат долги пешачења и кампување. Инспирирани од делата на Фридрих Ниче, Гете, Херман Хесе и Едуард Балцер, Wandervogel (птиците преселници) привлекоа илјадници млади Германци кои го отфрлија брзиот тренд кон урбанизацијата и чезнееа по паганскиот, духовен живот во стилот, враќање кон природата, исто како нивните предци. Во текот на првите неколку декади од дваесеттиот век, Германците се сместија околу Соединетите Држави, донесувајќи ги со себе вредностите на Wandervogel. Некои ги отворија првите продавници со здрава храна, а многумина се преселија во јужна Калифорнија, каде можеа да стават во пракса еден алтернативен животен стил во топла клима. Со текот на времето, младите Американци ги прифатија убедувањата и практиките на новите имигранти. Една група наречена „Момчиња на природата“ се упати кон калифорниската пустина и одгледуваше органска храна, поттикнувајќи го животниот стил „враќање кон природата“ исто како Wandervogel. Песнописецот Еден Абез напиша хит песна наречена Момче од природата инспирирана од Роберт Бутцин (Цигански чизми), кој помогна да се популаризира свеста за здравјето, јогата и органската храна во Соединетите Држави.
Паралелно со Новата левица и американското движење за граѓански права, хипи движењето беше една од трите дисидентски групи со контракултура во шеесеттите години на 20 век. Хипиците ги отфрлија веќе утврдените институции, ги критикуваа вредностите на средната класа, беа против нуклерното оружје и војната во Виетнам, прифатија одредени аспекти од источната филозофија, ја пропагираа сексуалната слобода, честопати беа вегетаријанци и пријателски расположени кон животната средина, го поттикнуваа користењето на психоделичните дроги за кои веруваа дека ја прошируваат човековата свест и создаваа меѓународни заедници или комуни. Тие практикуваа алтернативни уметности, уличен театар, народна музика и психоделичен рок, сето тоа како дел на нивниот животен стил и како начин на изразување на нивните чувства, протести и согледувања за светот и животот. Хипиците се спротивставуваа на политичката и општествена ортодоксност, избирајќи нежна и недоктринирачка идеологија која претпочиташе мир, љубов и лична слобода изразена, на пример, во песната на Битлси, Сè што ти треба е љубов“. Хипиците ја сметаа доминантната култура како еден расипан, монолитски ентитет кој наметнува неправедна моќ над нивните животи, нарекувајќи ја таа култура „Естаблишментот“, „Големиот брат“ или „Човекот“. Посочувајќи дека тие беа „трагачи по значење и вредности“, некои познавачи на хипиците, како Тимоти Милер, ги опишаа хипиците како едно ново религиозно движење.
Раните хипици (1960-1966)
Во текот на раните шеесетти години, романописецот Кен Кеиси и заедницата Мери Пренкстерс (Веселите мајтапчии) живееја во една комуна во Калифорнија. Членови на комуната беа: херојот на Бит генерацијата, Нил Касади, Кен Бабс, Каролајн Адамс, (Маунтин грл и Керолајн Гарсија), Стјуарт Бренд, Дел Клоус, Пол Фостер, Џорџ Вокер, Сенди Леман-Хопт и други. Нивните најрани лудории и авантури беа документирани во книгата на Том Вулф, Електричниот асид тест. Касади го управува училишниот автобус наречен Понатаму со кој Веселите мајтапчии патуваа низ Соединетите Држави за да го прослават објавувањето на романот на Кеиси, Некогаш голем поим и да го посетат светскиот саем во 1964 година во градот Њујорк. Веселите мајтапчии беа познати по користењето марихуан, амфетамиони и ЛСД, а во текот на нивните патувања, тие „навлегле“ многу луѓе на нивните дроги. Веселите мајтапчии ги снимаа (визуелно и аудио) нивните патувања со автобус, создавајќи така едно секадеприсутно мултимедиумско присуство кое подоцна би се прикажало во форма на фестивали и концерти. Грејтфул Дед напишаа песна за автобуските екскурзии на Веселите мајтапчии и ја нарекоа „Тоа е она за другиот“.
Во текот на овој период, Гринвич Вилиџ во градот Њујорк и Беркли, Калифорнија, го заокружија кругот за американската народна музика. Двете кафулиња во Беркли, Кејбл Кримери и Џебервок ги спонзорираа претставите со изведувачи на народна музика во една бит околина. Во април 1963 година, Шандлер А. Логлин III, соосновач на Кејбл Кримери, основа еден вид на племенска заедница, семеен идентитет меѓу приближно 50 луѓе кои присуствуваа на една традиционална Пејот церемонија на домородечките Американци во една селска средина. Оваа церемонија го комбинираше психоделичното искуство со традиционалните духовни вредности на домородечките Американци; овие луѓе спонзорираа еден оригинален жанр со музички израз и претстава во салонот Ред Дог во едно изолирано, старо рударско гратче во Вирџинија Сити, Невада. Во текот на летото 1965 година, Логлин привлече голем дел од првичниот талент, што доведе до еден уникатен амалгам од традиционална народна музика и психоделичкиот рок што се појави на сцената. Тој и неговите другари (ортаци) создадоа нешто што стана познато како „Ред Дог Икспириенс“, порано непознати музички имиња - Греитфул Дед, Џеферсон Ерплеин, Биг Брадер енд д Холдинг Кампани, Квиксилвер Месинџер Сервис, Шарлатанс и други - кои свиреа во потполно обновена, интимна околина во кафулето Ред Дог Салун во Вирџинија Сити. Немаше некоја реска граница помеѓу „изведувачите“ и „публиката“ во Ред Дог Икспириенс, при што во текот на музиката се комбинираа психоделичното екпсериментирање, едно уникатно чувство од личен карактер и првите примитивни светлосни претстави (лаит шоуа) на Бил Хем, со цел да се создаде ново чувство за заедницата. Логлин и Џорџ Хантер од Шарлатаните беа вистинските „прото-хипици“со нивните долги коси, чизми и гротексна облека од Америка од XIX век и наследството (на домородечките Американци). Произведувачот на ЛСД, Оусли Стенли, живееше во Беркли за време на 1965 година и го обезбедуваше поголемиот дел од ЛСД-то за Ред Дог Експериенс, најраната еволутивна фаза на психоделичниот рок и зародишот на хипи културата. Во Ред Дог Салун, Шарлатаните беа првиот психоделички рок состав кои свиреа во живо (иако ненамерно) под дејствие на ЛСД.
Кога се вратија во Сан Франциско, членовите на Ред Дог, Луриа Кастел, Елен Харман и Елтон Кели создадоа една заедница наречена Фемили Дог (Семејно куче). Врз основа на искуството на Ред Дог, на 16 октомври 1965 година, Фемили Дог беа домаќини на Трибјут ту доктор Стреинџ во Лонгшореман Хол. Со посетеност од приближно 1.000 од првичните „хипици“ од Беи Ареа, ова беше првиот настап во Сан Франциско со психоделичен рок, со танцување во костуми и лајт шоу, при што настапија Џеферсон Ерплеин, Д Греит Сосајати и Д Марбелс. До пред крајот на годината имаше уште два други настани, еден во Калифорнија Хол, а друг во Матрица. По првите три настапи на Фемили Дог, се случи друг, многу поголем психоделичен настан во Лонгшореман Хол во Сан Франциско. Наречен „Фестивал на Трипови (патувања)“, тој траеше од 21-23 јануари 1966 година и беше организиран Стјуард Бренд, Кен Кејси, Оусли Стенли и други. Десет илјади луѓе дојдоа на одамна распродадениот концерт, а плус уште по илјада дојдоа на секоја од вечерите. На 22 јануари Грејтфул Дед и Биг Брадер анд д Холдинг Кампани излегоа на сцена и 6.000 луѓе дојдоа да конзумираат пунч „зачинет“ со ЛСД и да бидат сведоци на еден од првите целосно изведени јалт шоуа во околината.
Ова не е ништо ново. Овде има една приватна револуција што е во процес. Револуција поврзана со индивидуалност и разновидност што може да биде само приватна. Кога ќе стане групно движење, таквата револуција завршува со имитатори, не со учесници... Таа е во суштина една борба за човековото остварување на врската помеѓу животот и другите луѓе...
Боб Стабс, „Уникорн Филозофија“ До февруари 1966 година, Фемили Дог стана Фемили Дог Продакшанс со организаторот Чет Хелмс кој промовираше настани во Балската Сала Авалон и Аудиториумот Филмор, во првична соработка со Бил Грахам. Балската Сала Авалон, Аудиториумот Филмор и други локации беа местата каде учесниците можеа да учествуваат во целосното психоделично музичко искуство. Бил Хем кој прв ги воведе лајт шоуата во Ред Дог ја усоврши неговата уметност со течна светлосна проекција која ги комбинираше лајт шоуата и филмските проекции, со што стана синоним со доживувањето во балските сали во Сан Франциско. Чувството за стил и костум кое започна во Ред Дог Салун процвета кога театарот Фокс во Сан Франциско престана да работи и хипиците ги откупија неговите костуми, лудувајќи од радост на слободата да се облекуваат за неделните музички претстави во нивните омилени балски сали. Како што тоа го кажа колумнистот Ралф Глисон на Сан Франциско Хроникл, „Тие танцуваа цела ноќ, оргијастично, спонтано и потполно слободно.“
Некои од најраните хипици од Сан Франциско беа поранешни студенти во државниот колеџ во Сан Франциско, кои ги заинтегрира брзорастечката музичка сцена на хипиците. Овие студенти им се придружија на составите што ги сакаа и им се допаѓаше да живеат како во комуна во големите, евтини станови во викторијански стил во Хеит-Ешбери. Младите Американци од секаде од земјата започнаа да се движат кон Сан Франциско, па до јуни 1966 година околу 15.000 хипици се преселија во Хеит. Шарлатани, Џеферсон Ерплеин, Бог Брадер анд д Холдинг Комапни и Грејтфул Дед, сите се преселиле во соседството во Сан Франциско, Хеит Ешбери, во текот на овој период. Активностите се концентрираа околу Дигерс, уличен театар од герилски тип кој го комбинираше спонтаниот уличен театар, анархичните дејствија и уметничките настани во нивната агенда, со цел да се создаде еден „слободен град“. До крајот на 1966 година, Дигерс отвориле слободни продавници кои едноставно ја раздавале нивната стока, обезбедувале бесплатна храна, давале бесплатно дрога, раздавале пари, организирале бесплатни музички концерти и изведувале дела од политичката уметност.
На 6 октомври 1966 година, државата Калифорнија ја прогласи дрогата ЛСД за контролирана супстанца, со што таа стана нелегална. Како одговор на криминализирањето на психоделичните дроги, хипиците од Сан Франциско одржале собир во тесниот крак во паркот Голден Гејт наречен Љубовен пагански собир, кој привлекол приближно 700-800 луѓе. Како што објаснил Алан Кохен, соосновачот на Сан Франциско Оракл, целта на собирот била двострана: да се привлече вниманието на фактот дека ЛСД тукушто била прогласена за нелегална дрога и да се покаже дека луѓето кои користат ЛСД не се криминалци ниту пак ментално болни луѓе. Групата Грејтфул Дед настапи, а според некои извори, ЛСД се конзумирал на тој собир. Според Кохен, оние кои земале ЛСД „не беа виновни за користење нелегални супстанци. Ние ја прославувавме трансценденталната свесност, убавината на универзумот, убавината на постоењето.“
Лето на љубов (1967)
Дома направена обоена маичка со куси ракави му додавале психоделичен вкус на хипи фустаните. На 14 јануари 1967 година, надвор одржаната средба Хјуман Би-Ин, организирана од Мајкл Боуен, помогна да се популаризира хипи културата низ Соединетите Американски Држави, при што 200.000 хипици се собраа во паркот Голден Гејт во Сан Франциско. На 26 март, Лу Риид, Еди Седвик и 10.000 хипици се собраа во Менхетен на главната средба во Сентрал Парк на велигденската недела. Поп фестивалот во Монтереј од 16-18 јуни ја претстави рок-музиката на контракултурата на широа аудиториум и го обележи почетокот на „Лето на љубовта“. Интерпретацијата на Скот Мекензи на песната на Џон Филипс, „Сан Франциско“, стана хит во Соединетите Држави и во Европа. Зборовите од песната „Ако одиш во Сан Франциско, немој да не носиш цвеќиња во косата“, инспирираа илјадници млади луѓе од целиот свет да патуваат во Сан Франциско, понекогаш носејќи цвеќиња во косата и разнесувајќи цвеќиња на минувачите, по што беа наречени „Деца на цвеќето“. Состави како што беа Грејтфул Дед, Биг Брадер и Холдинг Компани (со Џенис Џоплин) и Џеферсон Ерплени живееја во Хеит.
Во јуни 1967 година, еден угледен магазин побара од Херб Кен да напише што ги привлече хипиците во Сан Франциско. Тој ја одби понудата, но интервјуираше хипици во Хеит за неговата колумна во весникот Сан Франциско Хроникл. Кен сметаше дека, „Освен за нивната музика, ништо друго не им е важно во светот.“ Кен лично сметаше дека градот Сан Франциско е толку „исправен“ што претставува очигледен контраст со хипи културата. На 7 јули, магазинот Тајм објави ударна приказна насловена „Хипиците: филозофијата на една подкултура.“ Написот ги даваше основните начела за хипи кодексот: „Прави како тебе ти чини секогаш кога мораш и каде ти сакаш.“ Излези. Остави го општеството онакво какво што го познаваш. Остави го целосно. Растурете му го умот на секој што е инаков до кого ќе дојдете. Преобратете ги, ако не кон дрогата, тогаш кон убавината, љубовта, чесноста, забавата. Проценето е дека околу 100.000 луѓе отишле во Сан Франциско во летото во 1967 година. Медиумите биле веднаш зад нив, пишувајќи за областа Хеит-Ешбери и популаризирајќи го името „хипици“.Со вакво зголемено внимание, хипиците најдоа поддршка за нивните идеали на љубов имир, но беа исто така критикувани за нивното спротивставување на работата, поддршката на дрога и либералните сфаќања.
Во тој миг Битлси го објавија нивниот голем успешен албум Клубот на осамени срца на наредникот Пепер кој брзо беше прифатен од хипи движењето со неговата живописна, психоделична сонична слика.
До крајот на летото, местото Хеит-Ешбери почна да го губи сјајот. Непрекидното следење на настанот од страна на медиумите доведе до тоа Дигерс да ја објават „смртта“ на хипи движењето со една парада. Според подоцнежниот поет Сузан Чамблес, хипиците закопале кукла од хипик во Панхендл, за да го демонстрираат крајот на хипи ерата. Хеит-Ешбери не можеше да го прими приливот на толку луѓе (претежно наивни млади луѓе) кои немаа каде да живеат. Многу од нив почнаа да живеат на улиците, питачејќи и продавајќи дрога. Се појавија проблеми со [неисхранетост], болести и наркоманија. Криминалот и насилството пораснаа значително. До крајот на 1967 година, многу од хипиците и музичарите кои беа иницијатори на Летото на љубовта, се отселија оттаму. Членот на Битлси, Џорџ Харисон еднаш го посети Хеит-Ешбери и утврди дека тоа е рај за отпадниците, што го инспирира да се откаже од ЛСД. Недостатоците на хипи културата, претежно во однос на наркоманијата и слабиот морал, ја поттикнаа моралната паника во доцните шеесетти години.
Револуцијата (1967 - 1970)
До 1968 година, модата поттикната од хипи движењето почна да влегува во тренд, особено за младите и младите возрасни лица од познатата „Бејби-бум генерација“, од кои многумина можеби тежнееја да ги имитираат движењата кои сега живееја во племенски заедници (комуни), но немаа некоја очигледна поврзаност со нив. Ова се забележа не само во однос на облеката и подолгата коса кај мажите, но исто така и во музиката, филмот, уметноста, литературата, и тоа не само во САД, туку и низ целиот свет. Кусата претседателска кампања на Јиџин Мекарти успешно ги убеди еден значителен број од младите луѓе да „се средат за да станат почисти“ со тоа што ќе ги избричат брадите или ќе носат подолги сукњи; сепак, „чистите гени“ малку ја поремети популарната слика на влакнестиот хипик покриен со бисери, пердуви, цвеќиња и ѕвончиња.
Јипиците, кои беа еден вид на огранок на хипи движењето и ги исмејуваа политичкие партии, беа забележани во пролетта во 1968 година, за време на прославата на рамнодневицата, кога околу 3.000 од нив ја презедоа Главната централна станица во Њујорк, што на крајот имаше за резултат 61 апсење. Јипиците, а особено нивните водачи, Аби Хофман и Џери Рубин, станаа озлогласени по нивната театралност, како што беше обидот да се доведе во состојба на левитација Пентагон на воениот протест во октомври 1967 година, и слоганите од типот „Кренете се, напуштете го одвратното ќофте.“ Нивната очигледна намера да протестираат против Демократската национална конвенција во 1968 година во Чикаго, во август, вклучувајќи го и нивното номинирање на свој кандидат, „Линдон свињата“ (фактички, вистинска свиња), доби исто така широк публицитет во медиумите во тоа време.
Во април 1969 година, со градењето на Паркот на народот во Беркли, Калифорнија привлече меѓународно внимание. Универзитетот во Калифорнија, Беркли, ги сруши сите згради на парцелата од 2.8 ари (11,000 м2) во близина на кампусот, намеравјаќи земјиштето да се искористи за изградба на терени за играње и паркинзи. По подолго одлагање, местото стана опаснен трн во око и илјадници обични жители на Беркли, трговци, студенти и хипици ги зедоа работите во свои раце садејќи дрва, грмушки, цвеќиња и трева, со цел земјиштето да го претворат во парк. Поголем судир се случи на 15 мај 1969 година, кога Гувернерот Роналд Реган нареди паркот да се уништи, што доведе до двонеделна окупација на градот Беркли од страна на Националната гарда на Соединетите Држави. Моќта на цвеќето дојде тогаш до израз, бидејќи хипиците се вклучуваа во дејствија кои беа поврзани со граѓанска непослушност, садејќи цвеќиња на парцели низ целиот град Беркли, под слоганот „Нека цветаат илјадници паркови“.
Во август 1969 година се одржа Вудсток, фестивалот на музиката и уметноста, во Бетел, Њујорк, кој, според многумина, беше најдобар пример на хипи контракултурата. Преку 500.000 луѓе дојдоа да ги чујат некои од најзначајните музичари и состави од тоа време, меѓу кои беа: Ричи Хејвенс, Џоан Баез, Џенис Џоплин, Грејтфул дед, Криден Клирвотер Ривајвел, Крозби, Стил, Неш енд Јанг, Карлос Сантана, Д Ху, Џеферсон Ерплеин и Џими Хендрикс. Свињарската фарма на Вејви Грејви пружаше сигурност и се погрижи за практичните потреби, па хиписките идеали за љубов и човечко дружење се чинеше како да добија свој целосен израз таму.
Во декември 1969 година се случи сличен настана во Алтамон, Калифорнија, околу 45 км. источно од Сан Франциско. Првично наречен „Вудсток Вест“, неговото официјално име беше „Бесплатниот концерт во Алтамон“. Околу 300.000 луѓе се собраа да ги чујат Ролинг Стоунс, Крозби, Стил, Неш енд Јанг, Џеферсон Ерплејн и други состави. Моторџиите, членови на бандата „Ангели на пеколот“ ја обезбедија сигурноста која се покажа за далеку понеблагонаклона од безбедноста на фестивалот во Вудсток: 18-годишната Мередит Хантер беше прободена и убиена за време на настапот на Ролинг Стоунс.
Дополнителни потреси (1970-до сега)
До седумдесеттите години од 20-иот век, духот на шеесеттите години, кој ја рашири хипи културата, се чинеше како да почнува да слабее. Настаните на бесплатниот концерт во Алтамон ги шокираа многу Американци, вклучувајќи ги и оние кои силно се идентификуваа со хипи културата. Дополнителен удар дојде во форма на убиствата на Шарон Тејт и Лено и Розмари Лабјанка, извршени во август 1969 година од страна на Чарлс Мејсон и неговото „цветно“ семејство. Сепак, немирната политичка атмосфера која го вклучуваше бомбардирањето во Камбоџа и пукањето на припадниците на Националната гарда врз студентите во државните универзитети Џексон и Кејт, сè уште ги сплотуваше и зближуваше луѓето. Овие пукања доведоа до создавањето на песната од седумдесеттите години на Квиксилвер Месинџер Сервис, „А јас?“, во која пееја: „Бројката постојано расте, како ми ги убиваш луѓето“, како и песната „Охајо“ на Нил Јанг, снимена од Крозби, Стил, Неш енд Јанг.