cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Исчезнување на Емануела Орланди
Теорија за организиран криминал
Во 2011 година, Манчини рекол дека киднапирањето на Орланди е еден од бројните напади што бандата ги правела против Ватикан, со цел да се принуди да се вратат големите суми пари што ги позајмиле на Ватиканската банка преку банката Амбросијано на Роберто Калви. Ова било римска банка поврзана со Ватикан која перела пари што доаѓале од незаконски трансфери, вклучително и од Банда дела Маглијана. Оваа теорија подоцна била наречена „Полска теорија на пари“. Теоријата била дека бандата Маглијана ја киднапирала Орланди, државјанка на Ватикан и ќерка на вработен во Ватикан, за да изврши притисок врз Ватикан да врати голема сума пари што ги позајмил за тајно да ја финансира Солидарноста, полскиот синдикат кој во тоа време бил активен во борбата против комунистичкото владеење во Полска, татковина на тогашниот папа. Солидарност имала значителна финансиска поддршка и од САД и од Ватикан. Според оваа теорија, ИОР, предводен од Марцинкус, ја финансирал Солидарноста користејќи пари од банката Амбросијано. По колапсот на Амбросијано во 1982 година и смртта на шефот, Роберто Калви, бандата Маглијана, сакајќи да им ги вратат парите, ја киднапирале Орланди како заложник.
Теорија за секс скандал во Ватикан
Во мај 2012 година, 85-годишниот егзорцист отец Габриеле Аморт тврдел дека Орланди била киднапирана од припадник на ватиканската полиција за секс забави, а потоа била убиена. Аморт тврдел дека биле вклучени и претставници на неименувана странска амбасада.
Теоријата за сексуален скандал во Ватикан повторно се појавила во октомври 2022 година, со објавувањето на документарниот филм на Нетфликс, Ватиканската девојка: Исчезнувањето на Емануела Орланди, кој содржел ексклузивно сведоштво на еден од најдобрите пријатели на Орланди. Анонимна жена рекла дека една недела пред исчезнувањето на Емануела Орланди, таа ѝ признала дека била малтретирана од „некој близок на папата“ во различни прилики додека била во ватиканските градини.
На 14 декември 2022 година, италијанскиот новинар Алесандро Амброзини објавил ексклузивна снимка од 2009 година на Марчело Нерони, човек поврзан со Де Педис и Банда дела Маглијана, која имплицирала дека Орланди била киднапирана од Енрико Де Педис и неговата Банда дела Маглијана на барање на некого внатре во Ватикан за да прикрие секс скандал.
Наводниот заговор помеѓу Банда дела Маглијана и Ватикан веќе бил спомнат во 2009 година од Маурицио Абатино, еден од првичните шефови на Банда, кој продолжил да соработува со судскиот систем.
Ватиликс и патеката во Лондон
Во 2017 година, италијанскиот новинар Емилијано Фитипалди имал тајни документи на Ватикан кои биле украдени од Ватикан во 2014 година во големиот скандал со протекувањето на Ватикан. Еден од овие документи, бил потпишан на 28 март 1997 година. Овој документ, наводно, покажува дека Ватикан потрошил над 483 милиони лири за издржување на Орланди од 1983 до 1997 година. Овие трошоци вклучуваат школарини во верските институции, сметки за болницата Сент Мери, Лондон и други. Од овој документ се покажал дека Орланди можела со години да живее во Лондон под заштита на Ватикан. Последната сметка е датирана од 1997 година и вели „Пренесување во Ватикан со релативно решавање на завршните практики“, што имплицира евентуална смрт на Орланди и пренесување на телото назад во Ватикан. Потпаролот на Светата столица Грег Бурк ги нарекол овие документи „лажни и смешни“. Овие документи и Ватикан и италијанските власти ги сметале за лажни. Сепак, многумина - вклучително и семејството Орланди - шпекулирале дека бидејќи овие документи дошле од внатрешноста на Ватикан, тие можеле да бидат напишани и објавени намерно како предупредување меѓу внатрешните фракции во Ватикан да ја задржат вистината во тајност.
Ова не било првпат некој да ја застапува теоријата дека Орланди е скриена во Лондон. На 17 јуни 2011 година, за време на една италијанска ТВ-програма во која бил вклучен Пјетро Орланди, анонимен јавувач, кој се идентификувал како поранешен агент на СИСМИ, тврдел дека Емануела е сè уште жива и дека е задржана во душевна болница во Лондон, каде постојано ѝ давале седативи. Овој човек, исто така, тврдел дека одлуката за киднапирање на Емануела била донесена поради фактот што нејзиниот татко, Ерколе, бил свесен за перењето пари во кое биле вклучени ИОР и банката Амбросијано.
Други јавни шпекулации
На 6 април 2007 година, во проповедта на Велики петок во базиликата Свети Петар, пречесниот Раниеро Канталамеса рекол: „Не носете ја вашата тајна во гробот со себе!“ Ова предизвикало шпекулации дека тој сугерирал дека некој во Ватикан поседува информации за исчезнувањето на Орланди. Потпаролот на Ватикан, свештеникот Федерико Ломбарди, дал изјава во која рекол дека црквата немала никаков приговор за отворањето на гробницата Де Педис, за која тогаш се разговарало. Во изјавата се вели: „Колку што знаеме, нема ништо скриено, ниту има „тајни“ во Ватикан за откривање на оваа тема.“
Во октомври 2018 година, остатоците пронајдени при реновирање на амбасадата на Светата столица во Италија во Рим биле предмет на шпекулации поврзани со аферата Орланди. Адвокатот на семејството Орланди се спротивставил на медиумското внимание, велејќи: „Немаме поим зошто е направена поврзаноста со Емануела. Сè уште се прашуваме зошто би пронашле некои коски и веднаш да претпоставиме дека се на Емануела." Резултатите од тестовите објавени на 1 февруари 2019 година покажале дека посмртните останки му припаѓале на Римјанец кој починал помеѓу 190 и 230 година.
Во 2018 година, адвокатот на семејството Орланди добил анонимно писмо со слика на статуа на ангел на Тевтонските гробишта, внатре во Ватикан. Во писмото пишувало: „Ако сакаш да ја најдеш Емануела, побарај каде гледа ангелот“. На 10 јули 2019 година, било објавено дека Ватикан ќе отвори две гробници во Тевтонските гробишта, а потоа тие ќе бидат испитани од форензичкиот антрополог Џовани Аркуди. Гробниците биле „Гробницата на ангелот“, која требала да ги содржи посмртните останки на принцезата Софи од Хоенлое-Валденбург-Бартенштајн и соседната, која требала да ги содржи посмртните останки на војвотката Шарлот Фредерика од Мекленбург-Шверин. Ексхумациите се случиле на 11 јули 2019 година. Ниту телото на Орланди, ниту на двете принцези не биле пронајдени.
Според извештајот на 13 јули 2019 година, Ватикан објавил дека во близина на гробниците на двете принцези биле пронајдени две групи коски, што покренале шпекулации дека можеби едната се посмртните останки на Орланди. Коските биле откриени додека персоналот истражувал други локации на кои можеби биле преместени посмртните останки на принцезите во рамките на гробиштата на Папскиот тевтонски факултет. Понатамошната проверка на локацијата открила две костурници поставени под подот на област во внатрешноста на колеџот, затворена со врата.
Човечки коски кои припаѓаат на десетици тела биле пронајдени на 20 јули, во подземните костурници на Тевтонскиот колеџ. Форензичарите требало да ги анализираат остатоците и се очекувало да користат методи на јаглерод-14 за да добијат груба проценка на нивната возраст.
Во октомври 2022 година, Нетфликс објавил документарна емисија од четири дела со наслов Ватиканската девојка. Документарецот истражувал различни теории околу исчезнувањето на Орланди, со фокус на теориите што го вклучуваат Ватикан и организираниот криминал.
2023 година повторно отворање на случајот
На 9 јануари 2023 година, Ватикан објавил дека повторно ќе го отвори случајот за исчезнатото девојче Емануела Орланди. Папата Франциско го назначил главниот обвинител Алесандро Диди да ја води истрагата. Ватикан планира да спроведе целосен преглед кој ќе ги преиспита сите досиеја, извештаи и сведоштва.
Гоно Дојамов
Гоно Дојамов или Бѝката (Γκόνος Δογιάμας, Гоно Дојамас или Γκόνος Δογιάμα, Гонос Дојама), е андарт и учесник во Борбата за Македонија.
Ана Хиерта-Ретзиус
Ана Хиерта-Ретзиус,(24 август 1841 година, - 21 декември 1924), била активист и филантроп за правата на шведските жени. Таа била ко-основач и секретар на Здружението за права на сопственост на омажената жена (1873), основач и претседател на вечерното училиште Torsdagsskolan во 1864–1874, член на управниот одбор во здружението Bikupan во 1870–1887, заменик претседател на <i id="mwDw"><a href="./Здружение за сопственички права на мажена жена" rel="mw:WikiLink" data-linkid="10" data-cx="{&quot;adapted&quot;:false,&quot;sourceTitle&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Married Woman's Property Rights Association&quot;,&quot;pageprops&quot;:{&quot;wikibase_item&quot;:&quot;Q10501268&quot;},&quot;pagelanguage&quot;:&quot;en&quot;},&quot;targetFrom&quot;:&quot;mt&quot;}" class="cx-link" id="mwEA" title="Здружение за сопственички права на мажена жена">Здружението за права на сопственост</a> </i> на <a href="./Здружение за сопственички права на мажена жена" rel="mw:WikiLink" data-linkid="8" data-cx="{&quot;adapted&quot;:false,&quot;sourceTitle&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Married Woman's Property Rights Association&quot;,&quot;pageprops&quot;:{&quot;wikibase_item&quot;:&quot;Q10501268&quot;},&quot;pagelanguage&quot;:&quot;en&quot;},&quot;targetFrom&quot;:&quot;mt&quot;}" class="cx-link" id="mwCw" title="Здружение за сопственички права на мажена жена">омажената жена</a>  во 1886–1893 година, член на управниот одбор на Stiftelsen Lars Hiertas Minne (Меморијалната фондација на Ларс Хиерта) во 1878-1911 година и нејзин потпретседател во 1911–1924 година, соработник во <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Aftonbladet" rel="mw:ExtLink" title="Aftonbladet" class="cx-link" data-linkid="11">Aftonbladet</a>  во 1884–1887, основач на Adolf Fredriks arbetsstuga för barn (Адолф Фредрик Работна куќа за деца) во 1887 година, претседател на централниот комитет на работните куќи во Стокхолм во 1889–1909 година, претседател на Шведскиот национален совет на жени (СКНФ) во 1899–1911, Потпретседател на Меѓународниот совет на жени (ICW) во 1904–1909 година.
Гоно Дојамов
Биографија
Гоно имал три браќа, Лазар (Лазарос), Димитарр (Митрос) и Трајан (Трајанос), како и сестра Марија.
Трајан Дојамов станал нелегален и се вклучил во чета на Македонската револуционерна организација, a по неговите стапки тргнал и Лазар. Турците ги уапсиле останатите двајца браќа Гоно и Димитар, но тие успеале да избегаат и се присоединиле кон своите браќа. Со засилувањето на грчката воружена пропаганда, Гоно со своите браќа Димитар и Лазар се приклучиле на грчката казуза и станале андарти во четата на Михаил Мораитис (капетан Кодрос). Во декември 1904 година четата на Македонската револуционерна организација го обесикла нивниот братучет Лазар Константин Дојамов меѓу селата Горгопик и Бојмица.
На 19 мај 1905 година четата на Мораитис во која биле браќата Дојмови имала судир со аскерот меѓу селата Црна река и Баровица. Во судирот загинал андартскиот капетан и неговиот заменик Спирос Франгопулос, останатите биле убиени или заробени
По воспоствавувањето на грчката власт над Егејска Македонија, Гоно ја имал довербата на новата власт. Во текот на Втората светска војна и германската окупација над Грција, Гоно со своите синови се вклучил во паравоената организација Општогрчката ослободителна организација кој меѓу другото била во судир со Комунистичката партија на Грција. Синот на Гоно, Мицо Дојамов ја запалил базата на ЕЛАС во Црна река, а самиот Гоно бил застрелан од партизаните во селото.
По завршувањето на Граѓанскат6а војна во Грција меѓу Гуменџе и Баровица е подигнат споменик на Гоно до спомениците на неговите браќа. НА официјалното откривање на бистите присуствуваоле воени офицери на грчката армија.
Мартин Штробел
Мартин Штробел (германски: Martin Strobel, 5 јуни 1986) е германски ракометар за РК Балинген-Вајлштатен и германската репрезентација.
Учествувал на Светското првенство во ракомет во 2019 година.
Теофилакт Охридски
Теофилакт Охридски — византиски свештеник и охридски архиепископ во периодот од 1084 до 1107 година. Тој бил архиепископ на Охридската архиепископија по потекло од Византија. Претставува еден од најпознатите православни теолози во тоа време, кој оставил голем број на дела и текстови.
Животопис
Биографијата на Теофилакт Охридски до ден денешен не е осветлена сосема во науката. Пред да дојде за архиепископ во Охрид, неговото презиме било Хефестос, а по народност бил Грк. Роден од византиски родители во градот Еврип (Халкида), на островот Евбеја. Годината на неговото раѓање не е позната во науката. Со основно образование се стекнал во Атина, бидејќи таа била најблиску до Еврип, а потоа своето образование го продолжил во Цариград, чии учители биле едни од најпознатите во тоа време, како на пример Михаил Псел, кој во тоа време бил признаен за врховник на филозофите.
Цариград
Својата кариера Теофилакт ја започнал како ѓакон во Цариградската велика црква Св. Софија, каде долги години се покажал како добар оратор. Неговите широки познавања на филозофијата и реториката, довеле до тоа тој да се издигне високо меѓу учениот свет на Византија и да стане „врховник на реторите“, односно мајстор магистер на реторите во Цариград.
Во својата предархиепископска дејност Теофилакт бил активен и на писателско поле. Се смета дека тогаш ги напишал своите обемни објаснувања на Светото писмо, и редица реторски дела. Потоа, како архиепископ, Теофилакт составувал „елегични песни“, ги напишал „Житието на Климент Охридски“, „Житието на Тивериополските маченици“, и многу други дела.
Заради својата широка наобразба, Теофилакт си обезбедил место во кругот на царското семејство. Имено, царот Михаил VII го назначил за учител на својот син Константин Дука. За ова, Теофилакт напоменува во своето дело „Царско воспитание“. Во науката сè уште се води полемика по однос на времето кога го воспитувал царскиот син Константин. Освен Константин, Теофилакт воспитувал и други членови на царските семејства. Преку воспитување на синовите на царски семејства, а и на други високи државници, Теофилакт постепено почнал да се занимава со политика. Близок до царскиот двор, тој знаел сè што се одигрува таму, па поради своето широко познавање на работите, играл камелеонска улога: одржувал блиски контакти и со членови на симнатите царски семејства, како и со оние што биле на власт. За него, „родот на Дуковци“ бил благороден, бидејќи му направиле многу добрини, а царот Алексиј I Комнин бил „предобриот цар“.
Архиепископска дејност
Се чини дека причината поради која царот Алексиј I Комнин го прогласил Теофилакт за архиепископ на Охридската архиепископија бил фактот што Теофилакт бил пријател на голем број дворски функционери. Во „варварската земја Македонија“, Алексиј I Комнин ги затекнал позициите на Византија ослабнати. Македонскиот народ настојувал на секој начин да го отфрли византиското господство. Во Охрид и другите градови и села низ Македонија, населението пеело „некаква борбена и победоносна песна“. Положбата била пред војна, поради што Византијците биле многу исплашени. Царот побрзал да ги зајакне овде своите позиции, бидејќи агресивните Нормани, предводени од Роберт Гвискард, настојувале да ги освојат балканските владенија на Византија. Човекот кого имепраторот го одбрал за архиепископ, требало со „помош на Бог“ да ги натера Македонците да ги трпат без отпор своите господари.
Во науката постои едно големо несложување по однос на датумот кога Теофилакт дошол на чело на Охридската архиепископија. Назначен од царот, а посветен во чин на архиепископ од патријархот, Теофилакт заминал за Македонија каде што работите биле пред „призрак за војна“. Нему му било поставено за задача и од царот и од патријархот, во оваа „варварска земја“ да настојува преку црквата, т.е. „со помош на некакви горни сили“ да ги оттгрне смрдливите „варвари“ - „жабите“ (т.е. Македонците) од тагувањето за своето славно минато и да ги спречи да пеат борбени и победоносни песни. Овие погрдни зборови се на самиот Теофилакт.
Како архиепископ во Охрид, Теофилакт барал такви помошници кои ќе му помогнат во грцизирањето на народот. Им давал инструкции на разните епископи и на управниците од световната власт како би требало да го зачуваат византиското владеење врз Македонија, а сето тоа преку пишани писма, од кои се зачувани околу 130. Преку овие писма Теофилакт го подигал моралот на византиските управници (духовни и световни), пред сè на оние кои служеле во Македонија, и кои се пожалиле дека станале варвари живеејќи меѓу Македонците. На книжевно поле, освен писмата, Теофилакт напишал и две житија: едното за Тивериополските маченици, а другото за Климент Охридски, во кои на византиски начин го извртел славното минато на македонскиот народ.
Отворени остануваат прашањата: каде и кога точно умрел Теофилакт, и дали умрел додека бил архиепископ во Охрид.
Писмата на Теофилакт
До 1864 година, кога во Париз, Миње ги издал речиси сите дела на Теофилакт во 126. том на „Patrologiae cursus completus, Series graeca“, писмата не се сметале за важни за проучување на историјата. Пред ова издание постоеле неколку изданија на писмата на Теофилакт: 75 писма биле издадени од Јован Меурсија, 35 од Јован Ламија и 20 од Бонфациј Финети. Успенски писмата ги публикувал на руски јазик, со што овозможил Теофилакт како историски извор да биде достапен до поголем број истражувачи.
Писмата на Теофилакт се тешки за изучување и разбирање, поради грешките направени од првите препишувачи и издавачи на писмата, а можеби и од печатарите.
"„Напати се среќаваат зборови така криво напишани, што при сите усилби да ги поправи човек не може да ги разбере. Поради тоа, читателот треба да се потруди да ја сфати смислата на текстот, земајќи предвид што е претходно напишано, како и она што следува.“"
Податоците од писмата на Теофилакт се особено драгоцени извори за следење на феудалниот процес и животот во Македонија во време на владеење на имепраторот Алексиј I Комнин, кон крајот на 11 век и почетокот на 12 век. Развитокот на феудализмот одел многу нерамномерно. До паѓањето на Македонија под византиска власт, процесот на феудализација течел побавно од Бугарија на пример. За време на византиското владеење, пак, било обратно. Причина било тоа што Македонија од втората половина на 11 век била наполно вклопена во управниот систем на Византија, поради што византискиот феудализам извршил силно влијание врз развојот на феудалните односи во неа.
Теофилакт нè известува дека кон крајот на 11 век во Македонија имало појави на организирано напуштање на домовите од селското население и ајдукување во шумите. Општината како заедница на слободни селани сè повеќе се губела поради силните внатрешни и надворешни удари. Во едно свое писмо Теофилакт го известува зетот на царот дека практорот ги заплашувал селаните од општината која поминала под патронат на Архиепископијата, оти ќе им наложи даноци поголеми од нивните сили ако „ја изберат за владетел Архиепископијата“. Со ова, Теофилакт сведочи дека тоа време општините во Македонија располагале со одредени права, штом самите се изјаснувале под чиј патронат ќе бидат.
Друг фактор кој влијаел за исчезнување на слободните селски општини во Македонија биле постојаните војни кои Византија ги водела во Македонија и во другите делови на Империјата со Норманите, Печенезите, Куманите, Турците, Србите и со крстоносците од првиот крстоносен поход. Византија ги терала своите провинции да „даваат определен број војници“. Но, Теофилакт известува дека при собирање на пешадија од Македонија, византиската администрација не се држела до нормите, туку напротив, населението се земало во неограничен број во војската. Самиот Теофилакт реагирал на ова, замолувајќи во едно писмо да се води сметка, бидејќи охридското население е пред исчезнување. Освен Визатијците, и другите завојувачи на Македонија со своите пљачкашки и истребувачки походи, влијаеле да се намали населението. Така на пример, од Вилхелм Тирски дознаваме дека крстоносците во 1096 година уништиле едно цело село во Пелагонија, „наполнето само со кривоверци (богомили)“. Од друга страна, Византија колонизирала туѓо население во Македонија. Теофилакт известува за голем број вдовици и сирачиња на загинати селани. Имотите на овие селани ако немало наследници, се одземале.
Како феудалец, и самиот Теофилакт во име на црквата присвојувал имоти од селаните. Бил обвинуван дека им ги присвојува на охриѓани „нивите и лозјата“, при тоа применувал разни методи: ги прогласувал за кривоверци, за многуженци, за стапување во незаконски брак и слично. На овој начин на многумина од Македонија им се одземени имотите. За ваквите грабежи луѓето оделе да се жалат во Цариград. До Алексиј I Комнин дошла борбата која ја воделе парикот Лазар и „мнозина“ како него против „тиранијата на архиепископот“ Теофилакт. Царот реагирал на ова и наредил да се вратат одземените имоти, а на даночните чиновници им да право да извршат претрес кај архиепископот Теофилакт.
Улогата на Теофилакт во грцизирање на македонскиот народ
Најголемиот број научници се согласуваат дека Теофилакт одиграл огромна улога во грцизирање на Охридската црква, како и во асимилирање на македонскиот, бугарскиот и другите словенски народи, потчинети на Византија. Во 1037 година на местото на Јован Дебарски не дошол за архиепископ Македонец, туку Грк, а грцизаторската политика на Византија во Македонија дошла до израз за време на владеењето на Алексиј I Комнин со поставување на чело на охридскиот архиепископски престол на Гркот Теофилакт. Задачата која му била доверена на Теофилакт од страна на царот може да се установи од неговите писма, а тоа била: да се натера народот да ги сврти очите кон Византија, како и да се одржува моралот на Византијците кои управувале со Македонија. Ова се дознава и од писмото до Офемах, на кого му пишува: "Порано секогаш се оплакував дека сум плашлив, и затоа сметав да се закопам во дното на земјата. Но сега кога видов дека ти си поплашлив од мене, и се исправив и гордо стапувам како саламински херој, зошто о дивни, се уплаши толку, само со тоа што погледна на работите, големата злоба која ние со радост ја трпиме, иако не бевме подготвени и истренирани во нив? ... А ти каде бегаш? Зошто се плашиш од шумот на колите? Коњите немаат јавач, ниту помошник, ниту војувач. Тие бегаат ... и влечат во шум празни коли. Истрај го нивното бегање, и тие веднаш ќе престанат да бегаат. Откако ќе ги погалиш и скротиш, ти ќе ги јавнеш и јавањето ќе ти биде спас."
Од писмото се гледа дека Теофилакт настојувал да се уништи борбеното расположение на македонскиот народ, кој бил готов да се дигне против византиската власт, а на своите соработници испратени во Македонија, им влевал верба во нивните акции. Во едно писмо се изјаснил дека „домашните ни се непријатели“, дека „соседната река ... древниот и грчки јазик ја наречува Аксиос, а новиот варварски Вардариј“. Теофилакт свесно го омаловажува словенскиот јазик на Македонците нарекувајќи го „варварски“, а секаде каде се среќавал со словенски имиња, ги заменувал со старогрчки, односно ромејски имиња.
Интересно е да се напомене дека Теофилакт само во едно писмо наведува дека живее во Македонија. Во други писма Теофилакт истакнува дека бил архиепископ на „цела Бугарија“, дури и дека Охрид спаѓа во Бугарија, а и Пелагонија, и дека во Бугарија живееле Бугари. Факт е дека самите Византијци не полагале многу сметка за народносните одлики на народите со кои владееле, па така и Теофилакт не се трудел да ги истакне етничките одлики на народите, на чии цркви стоел на чело. Приврзаниците на тезата за „непостоење на македонскиот народ“ во време на византиското владеење на Македонија го земаат Теофилакт како главен извор. Се поставува прашањето: Дали Теофилакт свесно го извртел историското минато на македонскиот народ? Одговорот е потврден, бидејќи сестрано образованиот Византиец не ги споменувал славните традиции на македонскиот народ, оние владетели кои не биле признати од Византија. Дека Византија водела асимилаторска политика кон потчинетото македонско население се гледа и од фактот што индиркетно, со помош на Алеманите и Франките ги уништила остатоците од Самуиловите дворци во Преспа, тогашниот храм го оштетиле и слично.
Во време на Теофилактовото архиепископување во Македонија, се засилило грчкото свештенство, грчките населеници биле многубројни, но не успеале да го изменат основниот состав на населението. Словенската писменост иако била ограничена, не била уништена, бидејќи некои ракописи од 11 век и 12 век се јасен доказ за тоа. Иако по Теофилакт и другите грчки архиепископи активно ја продолжиле грцизаторската политика на Византија во Македонија, грцизмот не можел да навлезе во низинските на народот, кој продолжил да си зборува на својот мајчин јазик, „варварски“ јазик како што го нарекувал Теофилакт.
Од она што Теофилакт успеал да го измени спаѓа: проширување на грчкиот јазик во богослужбата и преработување на словенските житија.
Аманда Хорни
Таа била ко-основач и прв претседател на Allmänna kvinnoklubben во 1892–1893, заменик претседател во 1919–1922, член на одбор на Kvinnokonferensen во 1907–1910, член на одбор на Националното здружение за право на глас на жени (Шведска) и член на одборот за помош на сиромашните на парохијата Клара во Стокхолм во 1920–1940 година.
Црква (Никуштак)
Црква — археолошко наоѓалиште во кумановското село Никуштак. Наоѓалиштето претставува средновековна некропола. На 1,5 км северозападно од селото, во нивата на еден жител се откриени гробови градени од камени плочи.
Дона Ковачева
Дона (Донка) Ковачева е родена во 1855 година во селото Паралово, Босилеградско (денес во Србија). Рано останува вдовица. Таа станала јатак на комитите, а нејзината куќа во Ќустендил била собиралиште на многу македонски комити. Таму се складирале облека и оружје за четниците, ноќевале нелегални дејци на организацијата, и оттаму тргнувале чети за Македонија. Во нејзината куќа посетители биле Даме Груев, Пере Тошев, Јане Сандански, Ѓорче Петров и други револуционери. Дона Ковачева починала во 1926 година во Ќустендил.
Џамија Хаџи Махмуд-бег (Битола)
Џамијата Хаџи Махмуд-бег — муслимански храм кој се наоѓа во Битола, Македонија.
Историја
Џамијата била изградена во 1521/1522 година, додека била реновирена во 1873 година. Таа се наоѓа во Рибниот пазар, во Старата чаршија на левата страна од реката Драгор.
Михаил Максим
Михаил Максим — византиски свештеник и охридски архиепископ во периодот од 1120 до 1143 година. Тој бил архиепископ на Охридската архиепископија по потекло од Византија.
Џамија Хаџи Махмуд-бег (Битола)
Историја
Џамијата била изградена по наредба на управникот на градот Хаџи Mахмуд-бег, познат како Томрук-ага, кој основал вакаф што се состоел од сума од 300.000 аспри, недвижен имот и приходи од неколку населби. Медресата 'Турклер' и анот биле дел од комплексот, a џамијата била изградена во селџучки стил со основа од 11,50 м x 11,50 м и минаре со полихромни украси.
Михаил Максим
За неговото дело денеска многу малку се знае. Пред да застане на охридскиот престол, тој бил остијариј во канцеларијата на Цариградската патријаршија. На охридскиот престол се качил по заминувањето на Лав II, најверојатно во 1120 година, и на таа позиција се задржал до 1143 година. Не е познато кога починал.
Џамија Хаџи Махмуд-бег (Битола)
Историја
За време на Првата светска војна куполата на џамијата била оштетена поради интензивното бомбардирање, а шерефето на минарето било уништено во земјотресот кој се случил во градот во 1996 година.
Обнова 2019
Обновата на џамијата почнала во 2019 година и се очекува да биде завршена во 2022 година. Работите на обновата (реставрацијата) ги врши турската приватна компанија „Леда ресторасион“ за Агенцијата Анадолија.
Пердувеста кукумјавка
Пердувестата кукумјавка е мала утка. Таа спаѓа во „типичните утки“ на семејството Strigidae, која ги содржи повеќето видови утки. Се среќава и во Македонија.
Опис
Пердувестата кукумјавка е долга 22-27 см со распон на крилјата 50-62 см. Таа кафеава одозгора, со бели дамки на рамењата. Одоздола е бела прошарана со надолжни линии со боја на ’рѓа. Главата е голема со жолти очи и бели фацијални дискови и со изглед на „изненаденост“. Клунот е светложолт. Летот е силен и директен. Младенчињата се чоколаднокафеави.
Поведение
Пердувестата кукумјавка е несоцијална ноќна утка.
Огласувањето на оваа утка е како звукот на мавтање со крилјата.
Овој вид вообичаено не е птица преселница, но наесен значаен број се селат појужно. Таа не се оддалечува многу од местото на размножување, иако е тешко да се открие надвор од сезоната на парење, кога воопшто не се огласува.
Размножување
Оваа птица се размножува во густите четинарски шуми низ северниот дел на Северна Америка и Евроазија, во планините како Алпите и Карпести Планини во Канада. Несе 3-6 јајца во дупка во дрво. Низ Европа, но и низ Азија и Америка, природнонаучниците и орнитолозите ставаат кутии за гнездење за оваа и другите мали утки.
Смртност
Познато е дека пердувестата кукмјавка живее над 16 години. Бидејќи е ова мала утка, таа често е ловена од страна на поголемите, како и од други грабливци, што го скратува нејзиниот просечен животен век.
Подвидови
Пердувестата кукумјавка има 7 подвида:
Партизан
Партизан е член на воена формација која војува на партизански (герилски) начин, формирана за да се спротивстави на контролата на странска сила или на окупациска армија. Терминот партизанско движење се користи и за вооружени елементи на теренот кои се спортивставувале на германските окупациони сили во некои земји за време на Втората светска војна.
Овој израз може да се употреби за оние сили кои по Втората светска војна се бореле против советската власт во Источна Европа, или за про-комунистичкиот Виетконг кој се борел против режимот на француските колонијалисти и подоцна против Република Виетнам (поддржана од САД). Партизаните, исто така, може да се наречат и герила, или - зависно од гледната точка, дури и терористи.
Гарбзен
Гарбзен (Garbsen) — град во округот Хановер, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Сместен е на реката Лајне, околу 11 километри северозападно од покраинскиот главен град Хановер.
Со своите 60.000 жители, градот претставува втор најголем град во целиот округ Хановер.
Местоположба
Гарбзен припаѓа на областа Везер-Алер-Флахланд и се наоѓа во долината на реката Лајне. Целото подрачје се разликува само неколку метри во висинска разлика.
Соседни општини
Гарбзен се граничи со следниве општини и градови: Лангенхаген, Хановер, Зелце, Вуншторф, Нојштат на Рибенберге и Ведемарк (почнувајќи од исток, надесно).
Градски единици
Градо се состои од 13 окрузи:
Збратимени градови
Гарбзен е збратимен со следниве градови:
Џанлука Ѕамброта
Џанлука Ѕамброта (роден на ) — поранешен италијански фудбалер кој играл на позиција одбрана.
Својата фудбалска кариера ја започнал во екипата на ФК Комо (1994-1997), за да во периодот од 1997 до 1999 година настапува за ФК Бари. Во 1999 година потпишал за ФК Јувентус но си заминал оттаму по скандалот со наместени натпревари во 2006 година кога "Старата дама" административно била исфрлена во Серија Б.
За репрезентацијата на Италија, има забележа 98 настапи и играше на три Свестски првенста во фудбал, три Европски првенства и еден куп на конфедерации во 2009 година. Тој беше дел од репрезентацијата на Италија, која играше во финалето на Европското првенство 2000 година во Белгија и Холандија, а на Евро 2004 година во Португалија, тој беше избран во најдобриот тим на првенството. Исто така тој беше незаменлив дел од одбранбената линија на Светското првенство во фудбал 2006 година во Германија, каде што Италија го освои златниот медал.
Ѕамброта е награден со Орден на Витез за заслуги на Република Италија (Cavaliere O.M.R.I.) во 2000 година и тој беше Офицер на истиот редослед (Ufficiale O.M.R.I.) во 2006 година [3].
Душанов законик
Душановиот законик (во старите ракописи се нарекува Закон Благовјернаго Цара Душана), покрај Номоканонот на Св. Сава, е најзначаен закон на феудална Србија, донесен на соборот на црковните великодостојници и власници во Скопје на 21 мај 1349, а дополнет на соборот во Сер во 1354. Законот бил усвоен со цел да се осигура владетелскиот статус и бенефициите на властелата, да обезбеди мерки за држење на меропаси и други себри; и да ја зацврсти власта во освоените области создавајки единствена балканска држава.
Законикот се состои од 135 до 201 член (во зависност од верзијата на зачуваниот манускрипт). Првите 38 членови се посветени на црквата, потоа следат одредби кои се однесуваат на бенефициите на властелата и слободните луѓе и нивните должности, потоа одредби кои говорат за обврските на зависното население. Во продолжение следуваат одредби за судството и правото на судиите, за казните за различните врсти на кривични и други престапи.
При составувањето на законикот, како извори послужиле: Одредбите од византиското право, т.н. Василики и разни српски повелби и договори. Во Законикот се наоѓаат и два византиски правни документи: скратена Синтагмата на Матија и Законикот на царот Јустинијан I (Јустинијановиот кодекс)
Некои преписи на Душановиот законик започнуваат со зборовите: „Законик на пречесниот и христољубивиот македонски цар Стефан, владетел српски, бугарски, унгарско-влашки, далматиниски, арбанашки, и на многу други региони и земји“. Вака гласат загрепскиот, раваничкиот и софискиот препис на Душановиот законик.
Прогласувајќи се за владетел на балканските народи царот Душан ја истакнал претензијата на легитимно владеење со поданиците на Византиското царство.
Оригиналот на Душановиот законик не е зачуван, но денес постојат околу 20 преписи меѓу кои се загребскиот, призренскиот, струшкиот и софискиот.
Суровичево
Географија и местоположба
Градот се наоѓа на 33 километри југоисточно од центарот на округот Лерин, во североисточниот дел на котлината Сариѓол (Кајларско Поле) на 21 километар северно од Кајлар, и на еден километар јужно од Петерското Езеро во подножјето на планината Ниџе. Планините Мала Ниџе и Мала Река го одделуваат градот од Пелагонија, а низ него тече Суровичка Река која води од Рудничкото до Петерското Езеро. Суровичево е сместено е на надморска височина од 590 метри. Маалото „Аналипси“ (создадено од грчките власти) во северниот дел од градот се води како одделно село и има 629 жители. Суровичево е расположено на едно песокливо место близу до јужниот крај на Петрското Езеро, нешто на еден час североисток од Екши Су. Тоа е железничка станица на пругата Солун – Битола и е средиште на Рудничката нахија. Поради средишната местоположба на крстосувањето на повеќе патишта, Суровичево е сообраќаен центар на округот, а неговото сообраќајно значење се зголемило по Граѓанската војна со изградбата на кракот кој води за Калјар и Кожани од железничката пруга Солун - Лерин - Битола. Атарот на општината Суровичево зафаќа површина од 25 килокилометри квадратни, од кои еден квадратен километар е под водите на Петерското Езеро.
Историја
Едни од најстарите пишани податоци за селото Суровичево се среќаваат во турските пописни дефтери од  век, односно од опширниот пописен дефтер број 16 за Леринската нахија од 1481 година каде за селото запишано како Сировичево е забележано дека имало 52 христијански македонски семејства кои произведувале пченица до 42 товари, јачмен до 15 товари, 'рж до 9 товари, просо до 6 товари, граор до 7 товари, зелки, кромид, свила од кожурци, се обработувале лозја, се чувале свињи и имало 2 воденици за што селото остварувало свкупен приход од 5153 акчиња. Според записите на Ѓорче Петров од крајот на XIX век, Суровичево имало околу 120 куќи направени од плитари, од коишто околу 100 куќи биле Македонци – гркомани, десетина биле турски и десетина биле ромски, а имало и една црква. Во статистиките на К’нчов од 1910 Суровичево се споменува со 835 жители од кои 750 Македонци, 35 Турци и 50 Роми, додека Милоевиќ го забележал како село со 150 македонски куќи. Во текот на Првата светска војна, грчките власти во Суровичево населиле претежно влашки бегалски семејства од Битолско и од други области. Поради поволната местоположба и управното значење по Втората светска војна со наредба во 1946, Суровичево се здобило со статус на градска општина.
Стопанство
Поголемиот дел од населението на Суровичево се занимава со земјоделство, но прилично е развиена и трговијата, како и занаетчиството. Кон крајот на XIX век селаните произведувале пченица, ’рж, јачмен, анасон и многу добро вино и ракија. Во тоа време, секој понеделник во Суровичево се одржувал пазар на кој доаѓале не само селаните од околните села, туку и од подалечни села, па дури и од градот Лерин.
Население
Во пописот од 1913 година во селото се попишани 1105 жители, додека во 1920 година нивниот број благодарение на доселувањето на бегалски семејства се зголемил на 1514, за во 1928 да порасне на 2148 луѓе од кои 177 бегалски семејства дојдени во Грција по 1922 година и голем број на македонски семејства населени тука од соседните македонски села. Поради поволната местоположба и управното значење по Втората светска војна Суровичево започнува да бележи постојано зголемување на бројот на жителите па така во 1951 имало 3239, во 1961 имало 3861, за да опадне во 1971 на 3699, во 1981 на 3205, а во 1991 се намалило на 2927 жители.
Општествени установи
Поради поволната местоположба во сообраќајно и админстративно значење, во Суровичево постојат бројни општестевени установи меѓу кои: жандармериска поткоманда со неколку истурени жандармериски станици во околните места, општински суд, пошта, финансиска инспекција, инспекција за основно образование, државна благајна и други инситуции.
Маријан Симион
Маријан Симион (роден на 14 септември 1975 година во Букурешт) е романски боксер, кој се натпреварувал во лесна средна категорија (71 кг) на Летните олимписки игри 2000 година и го освоил сребрениот медал. Тој го повторил тој подвиг една година подоцна, на Светското првенство во аматерски бокс во 2001 година во Белфаст, откако ја освоил светската титула на претходниот турнир во Хјустон, Тексас, САД.
Тој е постар брат на олимпискиот боксер Дорел Симион. Симион се квалификувал за Летните олимписки игри 2004 завршувајќи на првото место на вториот олимписки квалификациски турнир на АИБА во 2004 година во Варшава, Полска.
Олимписки резултати
1996 година
2000 година
2004 година
Голем Кладенец (Сопот)
Голем Кладенец или Јуручки Гробишта — археолошко наоѓалиште во кумановското село Сопот. Наоѓалиштето претставува средновековен сакрален објект и некропола. На 100 м источно од Горно маало се гледаат грамади од градежен материјал и камени плочи од конструкции на гробови.
Психоанализа
Психоанализата е метод на психичко истражување кое има за цел да го долови значењето на потсвеста како влијателна компонента на човекотово однесување. Основите на психоанализата ги поставил Сигмунд Фројд. Првиот конгрес на психоанализата е одржан во 1908 година, во Салцбург.
Учењето на Фројд за потсвеста
Според Фројд, свеста претставува само дел од психичкиот живот на човекот, додека другиот дел т.е. одлучувачкиот се состои во самата потсвест (место на сите чувства, но и на творечкиот дел од личноста) на човекот. Психоанализата поаѓа од постулатот дека сето она што се случува во соништата во себе носи димензија која не излегува на површината. Тоа, всушност, е потсвеста, резултатот од низа на случки и настани кои се случиле во раното детство на самиот поединец, во непосредна врска со сексуалноста во поширока смисла. Сето она што човекот го потиснува во себе секогаш се бори да се врати на површината во форма на симптомот (субјективен феномен кој го открива функционалното нарушување и повредата), лапсусот (грешки при говорот и пишувањето) итн.
Некои психички напнатости кои ја влошуваат здравствената состојба на возрасниот човек може да се отстранат преку помош од стручно лице за психоанализа, а тоа е личност која и самата била подложена на психоанализа и која со самиот тој принцип е способна да го ислуша пациентот со психички проблеми. За време на аналитичката сеанса, асоцијациите на пациентот помеѓу кажаните и проживеаните, но заборавени, моменти од својот живот му овозможуваат на пациентот, во текот на процесот на потиснување, да ги врати назад асоцијациите и да ги извлече на површината несвесните настани. Првото и основно правило на психоанализата е слободната асоцијација: Пациентот се замолува да се опушти и да го каже сето она што му поминува низ главата, па дури и она за кое смета дека е неважно или глупаво. Единствено, тој не треба да дозволи да му се создаде ниту една мисла, без разлика на нејзината содржина. Реконструкцијата на она што го кажува пациентот со помош на потиснатото чувство создава услови за исчезнување на симптомот.
Критика на психоанализата
Во својата критика на психоанализата, Карл Густав Јунг најпрвин ѝ оддава признание на Фројдовата теорија како прв обид во западната цивилизација за истражување на психата оздола, од анималната сфера на инстинктите при што оправданиот страв од метафизиката го спречил Фројд да навлезе во сферата на „окултното“. Меѓутоа, според него, психоаналитичарите никогаш не успеале да стигнат подалеку од претпоставените траги на интраутерни искуства и во таа смисла, дури и славниот концепт на „траума на раѓањето“ тој го нарекува „очигледен туризам којшто повеќе не може ништо да објасне“. Според него, Фројдовата психоанализа била немоќна да се отплетка од сексуалните фантазии и сличните „непомирливи“ тенденции што ги предизвикуваат афектните состојби. Затоа, Фројдовата психоанализа не може да допре до ништо друго, освен до суштински негативното вреднување на несвесното.
Романско-францускиот философ и есеист Емил Чоран пишува: „Нема сомнение дека еден ден психоанализата ќе биде целосно дискредитирана. Во меѓувреме, таа ќе ги уништи и последните остатоци од нашата безопасност. По неа, веќе никогаш нема да бидеме невини.“
Во романот „Надја“, Андре Бретон пишува дека ја цени психоанализата, но мисли дека нејзината цел е „да го натера човека да излезе од сопствената кожа“ и дека, „наспроти нејзините големи заслуги, таа не е во состојба да го исцрпи проблемот на сонот и дека предизвикува нови пропусти поаѓајќи од сопствените толкувања на пропустите“.
Во својот роман „Блед оган“, Владимир Набоков со потсмев пишува за психоанализата, поставувајќи го прашањето: „Дали овие кловнови навистина веруваат во она што го пишуваат?“
Ингела Олсон
Ингела Марија Олсон (родена на 28 февруари 1958 година во Нибро, Шведска) е шведска глумица.
Олсон била активна во многу различни театарски групи во текот на 80-тите години на минатиот век. Започнала да работи во театарот Галеасен во 1989 година, а се појавила во стад-театарот Стокхолмс, Парктер, Орионтеатерн, Драматен и радиотеатар. Нејзино филмско деби во 1989 година беше „Нежноста“ на Аника Силкеберг. Најчесто е позната по својата улога како Ингер во „Како што е во рајот“
Криви Загони (Мешеишта)
Криви Загони - Лозишта — археолошко наоѓалиште во селото Мешеишта во областа Дебрца. Наоѓалиштето претставува доцноантичка некропола. На околу 400 м западно од селото и од магистралниот пат Охрид-Кичево, на меѓата од нивите на Мицко и Јонче Тупанчески, при изведувањето на земјоделските работи биле откриени гробови градени од тегули – тип „на две води“. Наодите се чуваат во Заводот за заштита на спомениците на културата и Народен музеј во Охрид.
Космос-1873
Космос-1873 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 28 август 1987 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 88,5 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 229 км, а најмалото на 172.
Јован Калаузи
Јован Атанасов Калаузи (, -,  ) —  македонски здравствен работник - примариус, д-р специјалист, интернист кардиолог, еден од основоположниците на интензивна нега и терапија при кардијални кризи во Македонија. Се одликувал со голема стручност и хуманост.
Животопис
Калаузи е роден на 29 октомври 1919 година во Битола, каде го завршил основното и средното образование. Во 1949 година дипломирал на Медицинскиот факултет во Белград. Во 1950 година во Битола ја започнал специјализацијата по интерна медицина, a ја завршил 1954 година во Белград. За време на специјализацијата во Белград во исто време, т.е. во 1950 бил и на студиски престој во Институт за хематологија и трансфузиологија. Во тој период интензивно се занимавал со клиничка хематологија, ја изучувал ревматичната треска и хроничниот ревматизам во Битола и Битолско. Во контекс на тие истражувања публикувал повеќе стручни трудови од тие области. Во 1951 година во Битола ја формирал првата Станица за трансфузија на крв во внатрешноста на Македонија. Во 1959 година специјализирал кардиологија во Париз. Неговите усовршувања во областа на електро и фонокардиографијата, како и во дијагностиката и терапијата на коронарната болест ги публикувал во повеќе негови трудови. Од 1963 до 1978 година ја обавувал функцијата началник на Интерното одделение и Службата за внатрешни заболувања. Д-р Јован Калаузи бил голем ентузијаст и неговите пионерски зафати и интервенции дале видни резултати во намалувањето на процентот на смртноста при акутен инфаркт на миокардот АИМ. Од 1978 година до неговото пензионирање во 1984 година бил виш здравствен советник во Медицинскиот центар. Истовремено обавувал и бројни стручни и општествено-политички функции: двапати бил претседател на Лекарскиот актив во Битола, потпретседател на Интернистичката и Кардиолошката секција на МЛД - Скопје, претседател на Советот за народно здравје на Општина Битола, претседател на комисијата за трансфузија на крв при Околискиот одбор на Црвениот крст во Битола, член на Управниот одбор на ДНУ - Битола, главен и одговорен уредник на весникот на Медицинскиот центар „Трифун Пановски" - Битола, „Здравствена трибина" и др. Бил редовен член на Југословенското кардиолошко друштво. Добитник е на голем број дипломи и благодарници од разни организации и асоцијации. Од 1966 година како резултат на неговата стручност и хуманост, големиот број трудови е носител на звањето примариус. Во 1967 година ја добил „4-то Ноемвриската награда" на градот Битола. Починал на 3 септември 1989 година во Битола. Средното медицинско училиште во Битола е именувано во негова чест.
Азулен
Азуленот е органско соединение и изомер на нафталенот. За разлика од нафталенот кој е безбоен, азуленот е темносин.
Кутлумушки мост
Кутлумушки мост (Γεφύρι στην Ιερά Μονή Κουτλουμουσίου) — камен мост на Света Гора, Егејска Македонија.
Мостот се наоѓа на патот од селото Кареја кон манастирот Кутлумуш. Има еден лак и е во многу добра состојба.