cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Јабланица
Градба и геологија
Ова е млада венечна планина, образувана со тектонските олигомиоценски движења. Геолошкиот состав е претставен со палеозојски шкрилци кои се во падината, а преку нив лежат тријаски варовници. Во релјефот доминираат високи врвови, пространи површини, длабоки речни долини, карстни и фосилни леднички облици. За време на ледениот период, високите делови биле зафатени со интензивна глацијација. Трагите од глацијацијата се претставени со пет фосилни циркови во кои се наоѓаат четири леднички езера: Вевчанско, Подгорско и Горно и Долно Лабунишко.
Ресурси
Планината е богата е со вода, а меѓу изворите најпознати се Вевчанските. Од рудно богатство има јаглен кај селото Пискупштина.
NGC 3291
NGC 3291 — ѕвезда во соѕвездието Мал Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 5 април 1885 година од страна на Гијом Бигурдан, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 12 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3291 е од видот *. Видливиот сјај во рамките на интервалот од минималната до максималната честота изнесува 14,9 m.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 36 м 6,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 37° 16' 30".
Други поделби
Проучување на NGC 3291 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 105; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2518. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 731.
Премиер на Индија
Список на премиери на Индија
Следува списокот на 14те индиски премиери;
Црква „Св. Димитриј“ - Негуш
Свети Димитриј (Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου) — црква во градот Негуш, Егејска Македонија. Влегува во состав на Берско-негушко-камбаниската епархија на Цариградската патријаршија. Претставува еден од парохиските храмови во Негуш.
Црквата е сместена во горниот западен дел на градот, близу плоштадот „Камена“ и срушената џамија. На местото на храмот имало црква уништена за време на Негушкото востание во 1822 г. При обновата на градот, на нејзино место е изграден мал храм. Во 1922 г. во оваа парохија се доселиле Грци од Мала Азија. Во 1996 г. малата црква е урната и на нејзино место е изграден сегашниот голем храм, по проект на архитектот Павлос Кирјакос. Изградбата чинела 15 милиони драхми, собрани од прилози на верниците.
Во храмот има две големи икони на Свети Димитрија Солунски, од кои едната датира од XVIII век. За вредни се сметаат и иконите на Свети Јован Богослов од XVII век и Свети Василиј од XVIII век, донесени од малоазиските доселеници.
Космос-2389
Космос-2389 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, Русија на 28 мај 2002 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 104,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1016 км, а најмалото на 949.
Науката во 1858 година
1858 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Хонориј Августодунски
Хонориј Августодунски (латински: Honorius Augustodunensis) — католички теолог од XI век. Неговиот прекар Августодунски дал повод за бројни претпоставки во врска со неговото потекло. Првично се мислело дека тој бил Французин, а неговиот прекар се толкувал како „Отенски“ (според денешниот град Отен), но подоцна била отфрлена оваа претпоставка и денес се мисли дека тој бил Германец кој со образованието и со духовната кариера бил поврзан со Англија.
Творештво
Хонориј Августодунски пишувал дела во кои ја популаризирал теологијата со намера да ја приближи до свештениците кои непосредно општеле со верниците. Негови најпознати дела се: „За образот на светот“ (De imago mundi), „За слободната волја“ (De libero arbitrio), „Обредник“ (Sacramentarium), „Клуч за спознанието на светот“ (Clavis physicae), „Светило“ (Elucidarium) и „Огледало на црквата“ (Speculum Ecclesiae.
Науката во 1857 година
1857 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Пливање на Летните олимписки игри 2016 — 200 м краул за мажи
Рекорди
Пред натпреварувањето, светскиoт и олимпискиот рекорд биле:
Квалификации
Квалификациите започнале во 13:19 часот.
* Се квалификувал, но се откажал од полуфиналето за да се фокусира на штафетната трка на 4 × 100 метри краул.
Тврдина Калифи
Тврдината Калифи се наоѓа во градот Углан, во Хрватска. Дворецот бил изграден во 17 век. Во денешно време, дворецот е реставриран и го носи името на кошаркарот Крешимир Ќосиќ.
Скајлаб
Скајлаб (Skylab) била американска вселенска станица. Лансирана била на 14 мај 1974 од Вселенскиот центар Кенеди. На станицата се наоѓала лабораторија за изучување на микрогравитацијата и се извршени неколку Сончеви експерименти, меѓу кои и анализи на меките икс-зраци од Сонцето со бранова должина од 6-49 ангстреми. Скајлаб влегол во атмосферата и согорел над Австралија на 11 јули 1979 година. Во текот на 5-те години функционирање, три екипажи ја посетиле вселенската станица Скајлаб.
ФК Црвена ѕвезда
Фудбалски клуб Црвена ѕвезда (српски: Црвена звезда) — фудбалски клуб од Белград, Србија. Во светот, клубот е познат и како: Red Star (Англиски), Roter Stern (Германија), Etoile Rouge (Франција), Stella Rossa (Италија), Estrella Roja (Шпанија), Rode Ster (Холандија), Røde Stjerne (Норвешка), Steaua Roşie (Романија).
Историја
Во сезоната 2014-2015 година, поради неисплатените долгови кон поранешните фудбалери, тренери и вработените во клубот, „Црвена ѕвезда“ добила забрана од УЕФА за настап во квалификациите за европските купови, иако во претходната сезона била српски шампион. Подоцна, во февруари 2015 година, УЕФА му дала ултиматум на клубот да ги исплати заостанатите долгови (во износ од 11,9 милиони евра) до 31 мај, со закана дека во спротивно ќе биде исфрлен од српската Суперлига. Како последица на кризата во клубот, на почетокот на август 2015 година, оставки поднеле шестмина од раководството, на кои подоцна им се придружил и директорот на клубот, Звездан Терзиќ. Во 2018 година Црвената ѕвезда го елиминирала Ред Бул Салцбург во квалификациска фаза и плеј-оф кругот 2018-19 година во УЕФА Лигата на Шампионите плејофот круг, и се квалификувала во групната фаза на Лигата на Шампионите, што значело дека Црвена ѕвезда ќе се натпреварувала за првпат откако новиот формат бил интуиран.
Меѓународни успеси
На 8 декември 1991 година, во Токио, „Црвена ѕвезда“ играла во финалето на Интерконтиненталниот куп. Притоа, таа го совладала чилеанскиот клуб „Коло Коло“ со 3:0 и така станала светски клупски првак во фудбал. Кон крајот на првото полувреме, од играта бил исклучен Савичевиќ, така што целото второ полувреме „Ѕвезда“ гоод играла со едне играч помалку. На тој натпревар, тимот на „Ѕвезда“ го сочинувале: Звонко Милоевиќ, Радиновић, Василијевић, Владимир Југовиќ, Миодраг Белодедич, Илија Најдоски, Ратковић, Стошић, Дарко Панчев, Дејан Савичевиќ и Синиша Михајловиќ. Тренер на тимот бил Владица Поповиќ.
Викар
Викар (латински: vicarius — заменик, намесник), — назив за човек кој има право на префект (diecesis). Истото важи и во Римокатоличката црква, при што папата е наречен викар на Исус Христос.
Во православието немало ваква институција, но во 1698 г. рускиот цар Петар Велики му дозволил на киевскиот митрополит Варлаам, поради слабото здравје, да си избере заменик — викар. Во последно време основани се многу катедри на викарни архијереи, потврдени од Светиот Синод.
Беквит-Видеманов синдром
Беквит-Видеманов синдром (скратено BWS) е нарушување на прекумерен раст обично присутно од самото раѓање, кое се одликува со зголемен ризик од рак во детството и одредени вродени одлики. Малцинство (<15%) случаи на BWS се фамилијарни, што значи дека близок роднина исто така може да има BWS, а родителите на засегнатото дете може да имаат зголемен ризик да имаат други деца со BWS. Додека децата со BWS се изложени на зголемен ризик од рак во детството, повеќето деца со BWS не развиваат рак, додека пак огромно мнозинство од децата кои развиваат рак може успешно да се лекуваат.
Презентација
Главни наоди поврзани со BWS
Мали наоди поврзани со BWS
Дијагнозата на BWS е поставена кај пробанд со едно од следниве:
Повеќето деца со BWS ги немаат сите овие одлики. Дополнително, некои деца со BWS имаат и други наоди, вклучувајќи: истакнат тил, хипоплазија на средното лице, хемихипертрофија, генитоуринарни аномалии (зголемени бубрези), срцеви аномалии, мускулно-скелетни абнормалности и губење на слухот. Исто така, некои предвремено родени новороденчиња со BWS немаат макроглосија сè додека не се приближи до очекуваниот датум на породување.
Со оглед на различноста меѓу лицата со BWS и недостатокот на едноставен дијагностички тест, идентификувањето на BWS може да биде тешко. Во обид да се стандардизира класификацијата на BWS, го дефинирале доколку надетето му било дијагностицирано дека има BWS и ако детето има најмалку две од петте заеднички одлики поврзани со BWS (макроглосија, макросомија, мани на абдоминалниот ѕид на средната линија, набори на ушите, неонатална хипогликемија ). Друга дефиниција претставена од Елиот и сор. вклучува присуство на или три главни одлики (мана на предниот абдоминален ѕид, макроглосија или препостнатален прекумерен раст) или два главни плус три помали наоди (набори на увото, nevus flammeus, неонатална хипогликемија, нефромегалија или хемихиперплазија).
Во 1963 година, американскиот патолог Беквит го опишал првиот случај на изразена цитомегалија на надбубрежниот кортекс со хиперплазија на бубрезите и панкреасот, што било придружено со хиперплазија на клетките на Лајдиг. Германскиот педијатар Видеман ја дополнил клиничката слика за новата болест со додавање на папочна кила и макроглосијаконски синдром. Синдромот Беквит-Видеман се дијагностицира кај 1 од 10.500 до 13.700 новороденчиња ширум светот, со приближно еднаква инциденца, и кај момчињата и кај девојчињата. Сепак, инциденцата на болеста може да е и повисока бидејќи кај случаите со лесни симптоми, ретко болеста може да биде дијагностицирана.
Неоплазми
Повеќето деца (>80%) со BWS не развиваат рак; сепак, децата со BWS имаат многу поголема веројатност (~ 600 пати повеќе) од другите деца да развијат одредени детски карциноми, особено Вилмсов тумор (нефробластом), панкреатобластом и хепатобластом. Поединците со BWS се чини дека се изложени на зголемен ризик за рак само во детството (особено пред четиригодишна возраст) и немаат зголемен ризик од развој на рак во зрелите години. Ако 100 деца со BWS биле следени од раѓање до десетгодишна возраст, би се очекувале околу 10 случаи на рак во групата пред четиригодишна возраст, а околу 1 случај на рак во групата би се очекувал помеѓу четири и десет години. Покрај Вилмсовиот тумор и хепатобластомот, децата со BWS во поединечни извештаи за случаи се покажаа дека развиваат ганглионеуром, адренокортикален карцином, акутна лимфоидна леукемија, сарком на црниот дроб, карцином на штитната жлезда, меланом, рабдомиосарком и мезобластичен нефром.
Вилмсовиот тумор, хепатобластомот и мезобластниот нефром обично може да се излечат ако се дијагностицираат рано. Раната дијагноза им овозможува на лекарите да го третираат ракот кога е во рана фаза. Покрај тоа, постои помалку токсичен третман. Со оглед на важноста на раната дијагноза, сите деца со BWS треба да добијат скрининг за рак.
Се препорачува абдоминален ултразвук на секои 3 месеци до најмалку осумгодишна возраст и тест на крвта за мерење на алфа-фетобелковина (AFP) на секои 6 недели до најмалку четиригодишна возраст. Семејствата и лекарите треба да одредат распоред за скрининг за одредени пациенти, особено возраста на која треба да се прекине скринингот, врз основа на нивната сопствена проценка на односот ризик-корист.
Генетика
Повеќето (>85%) случаи на BWS се спорадични, што значи дека, вообичаено, никој друг во тоа семејство нема BWS, а родителите на засегнатото дете не се изложени на зголемен ризик да имаат други деца со BWS. Сепак, некои (<15%) случаи на BWS се фамилијарни, што значи дека близок роднина исто така може да има BWS, а родителите на засегнатото дете може да имаат зголемен ризик да имаат други деца со BWS. Се покажа дека BWS конкретно вклучува мутации во дефиниран регион на краткиот крак на хромозомот 11 познат како 11p15.5, што доведува до хиперактивност на генот IGF-2 (фактор на раст) и/или нема активна копија на CDKN1C (инхибитор на генот за клеточна пролиферација).
BWS може да биде предизвикана од низа различни генетски мани. Над пет различни грешки кои вклучуваат 11p15.5 се идентификувани кај различни пациенти со BWS. Некои пациенти имаат мајчински хромозомски преуредувања од 11p15,5. Други пациенти имаат татковска еднородителска дисомија (UPD) на хромозомот 11, што значи дека мајчината копија од овој хромозом е заменета со дополнителна татковска копија. Многу други пациенти имаат абнормална метилација на ДНК во различни области од 11p15.5, што значи дека нормалните епигенетски знаци кои ги регулираат втиснатите гени во овој регион се променети. Неколку други пациенти имаат една генска копија сместена во 11p15, наместо две копии.
Имајќи предвид дека генетиката на BWS е сложена, детето со BWS треба да биде под медицинска нега на генетичар или експерт за управување со BWS. Поретко, синдромот на Беквит-Видеман е предизвикан од генетски промени во генот CDKN1C. Овој ген кодира белковина која го контролира растот на клетките, па доколку оваа белковина не работи како што треба, доаѓа до прекумерен раст на клетките.
Genes involved are IGF-2, CDKN1C, H19, and KCNQ1OT1.
Асоцијација со CDKN1C
CDKN1C е белковински ген за кодирање кој шифрира циклин-зависен киназа инхибитор кој делува како негативен регулатор на клеточната пролиферација, ефикасно правејќи го CDKN1C ген за супресор на тумор. CDKN1C, исто така, работи за време на феталниот развој, спречувајќи го фетусот да стане премногу голем. Се наоѓа на кратката рака на човечкиот хромозом 11 во регионот ICR2, заедно со многу други втиснати гени. Бидејќи CDKN1C е преференцијално изразен кај мајката, хипометилацијата во ICR2 регионот на мајчиниот алел може да резултира со патологии како што е рак или мана познат како синдром Беквит-Вајдеман. Синдромот Беквит-Вајдеман (BWS) исто така може да биде предизвикан од CDKN1C 11p15 епимутации. Исто така, може да биде резултат на бришење на мали количини на ДНК кои предизвикуваат хромозомски абнормалности, што го прави генот неактивен. Ова остава само татковски изразениот IGF2 да промовира клеточна пролиферација. Намалувањето на ограничувањето на растот резултира со прекумерен раст на многу ткива, што доведува до вообичаени симптоми на BWS. Овие симптоми може да вклучуваат макроглосија, органомегалија, периорбитална полнота и хернии. Постојат нокаут модели за CDKN1C кај глувци; всушност, многу од засегнатите потомци покажуваат фетална и неонатална смртност и ги имаат повеќето одлики поврзани со Беквит-Вајдемановиот синдром.
Управување
Маните на абдоминалниот ѕид се чести кај новороденчињата со BWS и може да бараат хируршки третман. Исто така овие мани може да варираат по сериозност од омфалоцела (најсериозни) до папочна кила и дијастаза recti (најмалку сериозни). Омфалоцела е вродена малформација во која цревата на новороденчето, а понекогаш и други абдоминални органи, излегуваат надвор од абдоменот преку папокот. Кај новороденчињата со омфалоцела обично им е потребна операција за да се врати абдоминалната содржина назад во абдоменот со цел да се спречи сериозна инфекција или шок. Папочната кила е исто така мана во кој абдоминалната содржина доаѓа преку слаб мускул на абдоминалниот ѕид кај папокот. Општо земено, новороденчињата со папочна кила не бараат третман бидејќи често овие хернии спонтано се затвораат на возраст од четири години. Ако, по ова време, хернија сè уште е присутна, може да се препорача операција. Diastasis recti е раздвојување на левата и десната страна на ректусниот абдоминис мускул кои вообичаено се споени заедно. Децата со дијастаза recti обично не бараат третман бидејќи состојбата се решава како што детето расте.
Неонатална хипогликемија, ниска гликоза во крвта во првиот месец од животот, се јавува кај околу половина од децата со BWS. Повеќето од овие хипогликемични новороденчиња се асимптоматски и имаат нормално ниво на гликоза во крвта во рок од неколку дена. Сепак, нелекуваната перзистентна хипогликемија може да доведе до трајно оштетување на мозокот. Хипогликемијата кај новороденчињата со BWS треба да се управува според стандардните протоколи за лекување неонатална хипогликемија. Обично оваа хипогликемија лесно може да се третира со почесто хранење или медицински дози на гликоза. Ретко (<5%) децата со BWS ќе продолжат да имаат хипогликемија по неонаталниот период и бараат поинтензивен третман. Таквите деца може да бараат хранење со цевка, орални хипергликемични лекови или делумна панкреатектомија.
Макроглосијата, голем јазик, е многу честа (>90%) и истакната одлика на BWS. Доенчињата со BWS и макроглосија обично не можат целосно да ја затворат устата пред нивниот голем јазик, предизвикувајќи таа да излегува надвор. Макроглосијата кај BWS станува помалку забележлива со возраста и често не бара третман; но тоа предизвикува проблеми кај некои деца со BWS. Во тешки случаи, макроглосијата може да предизвика тешкотии во дишењето, хранењето и говорот. Децата со BWS и значајна макроглосија треба да бидат евалуирани од страна на краниофацијален тим.
Најдоброто време да се изврши операција за голем јазик не е познато. Некои хирурзи препорачуваат да се изврши операцијата на возраст од 3 до 6 месеци. Операцијата за макроглосија вклучува отстранување на мал дел од јазикот за да се вклопи во устата за да се овозможи правилен развој на вилицата и забите.
Овие деца често се управувани од мултидисциплинарен краниофацијален тим. Овие тимови вклучуваат логопеди и јазични терапевти, краниофацијални и педијатриски пластични хирурзи и ортодонти кои одлучуваат за соодветноста и времето на операцијата за намалување на јазикот. Некои земји имаат назначено центри за управување со макроглосија. На пример, во Обединетото Кралство, децата кои имаат макроглосија поврзана со синдромот Беквит Видеман се водат во национална специјализирана служба. Услугата е нарачана како високо специјализирана услуга од NHS Англија и се наоѓа во болницата Great Ormond Street.
Nevus flammeus (дамка од порт-вино) е рамен, црвен роден знак предизвикан од малформација на капилари (мали крвни садови). Децата со BWS често имаат nevus flammeus на челото или на задниот дел од вратот. Nevus flammeus е доброќуден и најчесто не бара никаков третман.
Хемихипертрофија е абнормална асиметрија помеѓу левата и десната страна на телото се јавува кога еден дел од телото расте побрзо отколку нормално. Децата со BWS и хемихипертрофија може да имаат изолирана асиметрија на еден дел од телото или може да имаат разлика што ќе влијае на целата една страна од телото. Поединци кои немаат BWS може да имаат и хемихипертрофија. Изолираната хемихипертрофија е поврзана со поголем ризик за рак. Видовите на рак и возраста на ракот се слични на децата со BWS. Како резултат на тоа, децата со хемихипертрофија треба да го следат општиот протокол за скрининг на рак за BWS.
Хемихипертрофијата, исто така, може да предизвика различни ортопедски проблеми, така што децата со значителна хемихиперплазија на екстремитетите треба да бидат евалуирани и следени од ортопедски хирург.
Хемихиперплазијата што го зафаќа лицето понекогаш може да предизвика значителни козметички проблеми што може да ги реши кранијален тим за лице.
Прогноза
Во принцип, прогнозата е многу добра. Децата со BWS обично се многу добро и растат да станат височини што се очекуваат врз основа на висината на нивните родители. Додека децата со BWS се изложени на зголемен ризик од рак во детството, повеќето деца со BWS не развиваат рак и огромното мнозинство од децата кои развиваат рак може успешно да се лекуваат.
Напредокот во лекувањето на неонаталните компликации и предвремено родените бебиња во последните дваесет години значително ја подобри вистинската стапка на смртност кај новороденчињата поврзана со BWS. Во преглед на бремености кои резултираа со 304 деца со BWS, не беа пријавени неонатални смртни случаи. Ова се споредува со претходно пријавената стапка на смртност од 20%. Податоците од претходната студија беа изведени од регистарот BWS, база на податоци што може да биде малку пристрасна кон вклучување живи деца; сепак, смртта не беше критериум за исклучување за да се запише во матичната книга. Ова сугерира дека додека доенчињата со BWS веројатно имаат повисок од нормалниот ризик за смртност кај новороденчињата, тој не може да биде висок до 20%.
Асистентна репродуктивна технологија
Помошната репродуктивна технологија (АРТ) е општ термин кој се однесува на методите што се користат за да се постигне бременост со вештачки или делумно вештачки средства. Според ЦДЦ, генерално, процедурите за АРТ вклучуваат хируршко отстранување на јајце-клетки од јајниците на жената, нивно комбинирање со сперма во лабораторија и нивно враќање во телото на жената или нивно донирање на друга жена. АРТ е поврзан со епигенетски синдроми, особено BWS и Ангелман синдром. Три групи покажаа зголемена стапка на зачнување со АРТ кај деца со BWS. Ретроспективна студија за контрола на случај од Австралија откри 1 од 4000 ризик од BWS кај нивната ин-витро популација, неколку пати повисок од општата популација. Друга студија покажа дека децата зачнати со ин витро оплодување ( ИВФ ) имаат три до четири пати поголеми шанси да развијат состојба. Ниту еден специфичен тип на АРТ не е поблиску поврзан со BWS. Механизмот со кој АРТ го произведува овој ефект сè уште е под истрага.
Епидемиологија
Беквит-Видемановиот синдром има проценета инциденца од еден на 13.700; околу 300 деца со BWS се раѓаат секоја година во САД. Точната инциденца на BWS е непозната поради изразената варијабилност во презентацијата на синдромот и тешкотиите со дијагнозата. Бројот на пријавени бебиња родени со BWS е најверојатно низок бидејќи многу од нив се родени со BWS, но имаат клинички одлики кои се помалку истакнати и затоа пропуштени. BWS е документиран кај различни етнички групи и се јавува подеднакво кај мажите и жените.
Децата зачнати преку ин витро оплодување имаат три до четирикратно зголемени шанси да развијат Беквит-Видеман синдром. Се смета дека ова се должи на вклучувањето или исклучувањето на гените со процедурите за ИВФ.
Дијагноза
Дијагнозата се поставува врз основа на клиничката слика. т.е. кога детето ги има сите или некои од одликите на синдромот, и се потврдува со генетско тестирање.
Се препорачуваат редовни прегледи за да се открие развојот на потенцијалните карциноми што е можно поскоро.Ултразвук на абдоменот треба да се прави на секои три месеци до возраст од 7 години. До 4-та година, ултразвукот треба да вклучува прегледи на црниот дроб, бубрезите и другите внатрешни органи. Ризикот од развој на хепатобластом е значително намален кај деца постари од 4 години, така што преостанатите ултразвучни прегледи можат да се фокусираат специјално на бубрезите (ултразвук на бубрезите), кој ги вклучува и надбубрежните жлезди. Ултразвукот на абдоменот е безбеден и безболен, и не вклучува употреба на зрачење.Нивото на алфа-фетобелковина во крвта треба да се мери на секои три месеци до 4-та година од животот. Оваа белковина се ослободува од незрелите или оштетените клетки на црниот дроб, а во високи концентрации се ослободува и од клетките на туморот на хепатобластом. Ова е исклучително чувствителен начин за откривање на овој карцином. Мултидисциплинарен пристап е потребен во третманот на деца со овој синдром, и може да вклучува: ортопедија, пластична хирургија, ендокринологија и дополнителни потреби кои се засноваат на клиничките проценки.
Историја
Во 1960-тите, д-р Џон Брус Беквит, американски патолог и д -р Ханс-Рудолф Видеман, германски педијатар, независно пријавија случаи на предложениот нов синдром. Првично наречен ЕМГ синдром (за егзомфалос, макроглосија и гигантизам ), овој синдром со текот на времето стана познат како Беквит-Видеман синдром или Видеман Беквит синдром.
Клиничка слика
Клиничката слика покажува карактеристична постнатална макрозомија (поголема телесна тежина на новороденчето) и овие деца се повисоки од нивните врсници. Растот забавува околу 8-та година од животот. Кај некои може да се појави абнормален раст само на едната страна од телото. Оваа необична состојба, хемихиперплазија, обично станува помалку изразена со возраста. Повеќето деца имаат мана на абдоминалниот ѕид (омфалоцела, папочна кила). Исто така, постои макроглосија (зголемен јазик), што може да предизвика проблеми со дишењето, голтањето и говорот, и абнормално големи абдоминални органи - висцеромегалија (црн дроб, бубрези и панкреас).
Децата со овој синдром бараат понатамошен третман, бидејќи имаат зголемен ризик од развој на Вилмсов тумор и хепатобластом. Туморите се развиваат кај околу 10% од пациентите и речиси секогаш се појавуваат во детството. Хипогликемија (низок шеќер во крвта) се јавува за неколку дена или месеци од животот, и добро реагира на терапијата со дијазоксид. Срцевите малформации се наоѓаат во 9 до 34% од случаите, а приближно половина имаат кардиомегалија.
Колонија (департман)
Колонија (шпански: Colonia) е департман во Уругвај, кој се наоѓа во југозападниот дел на земјата. Главен град е Колонија дел Сакраменто, кој воедно е втор град по гоменина во Уругвај.
Според пописот од 2004, во Колонија живеат 119.266 жители во 40.243 домаќинства.
Стад Шабан-Делма
Стад Шабан-Делма е спортски стадион во градот Бордо, Франција. Тој е официјалниот стадион на клубот ФК Бордо.
До 2001 г. стадионот го носел името „Стад дју Парк Лескјур“, кога бил преименуван по познатиот политичар Жак Шабан-Делма, кој е бил градоначалник на Бордо од 1947 до 1995 година.
Првично стадионот бил изграден во 1930 година како велосипедска патека, но во 1935 тој бил реконструиран, за да биде дел од организацијата на Светското првенство во 1938 година. Тоа бил првиот стадион во светот со трибини, кој биле целосно покриени без столбови, кој би пречеле на видливоста кон играчкото поле.
Тековната сместивост на стадионот е 34.694 седечки места, а за последен пат бил реновиран во 1998 година за потребите на Мундијалот 1998. Рекордната посетеност на стадионот била забележана на 24 април 1985, кога натпреварот меѓу Бордо и Јувентус го следеле 40 211 гледачи.
Тунелот, кој ги поврзува соблекувалните на играчите со теренот, е најдолгиот во Европа - долг е близу 120 метри.
Науката во 1856 година
1856 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Стураван
Стураван е езеро во округот Норботен, Лапонија, Шведска, југоисточно од езерото Уџауре, 421 метри надморска височина.
Вазунген-Амт Занд
Вазунген-Амт Занд (Wasungen-Amt Sand) — општинска заедница во округот Шмалкалден-Мајнинген, во Тирингија, Германија. Седиштето на општинската заедница е во Вазунген.
Општинската заедница Вазунген-Амт Занд се состои од следниве општини:
Чаковска тврдина
Чаковската тврдина се наоѓа во градот Чаковец, во Хрватска. За првпат, тврдината се споменува во 13 век, во времето на грофот Димитрије Чак, по кој и градот го добил своето име. Во текот на својата историја, владеењето на тврдината се менувало, и таа била на повеќепати проширувана.
Науката во 1855 година
1855 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Ангиотензин
Ангиотензин е пептиден хормон кој предизвикува вазоконстрикција, и последователно зголемување на крвниот притисок.
Ангиотензиноген
Ангиотензиногенот е α-2-глобулин кој се произведува воглавно во црниот дроб и се ослободува во циркулацијата.
Ангиотензиногенот претставува супстрат за ренинот. Хуманиот ангиотензиноген е долг 453 аминокиселини, но кај другите видови ангиотензиногенот има различна големина. Првите 12 аминокиселини се најзначајни за неговата активност.
Ангиотензин I
Ангиотензин I се формира преку дејството на ренинот врз ангиотензиногенот. Ренинот ја раскинува пептидната врска помеѓу резидуите на леуцин (Leu) и валин (Val) на ангиотензиногенот, при што се создава ангиотензин I, пептид изграден од 10 аминокиселини.
Ангиотензинот I нема биолошка активност и претставува претходник на ангиотензинот II.
Ангиотензин II
Ангиотензинот I се претвора во ангиотензин II (AII) преку отстранување на две C-терминални резидуи, преку дејството на ензимот ангиотензинскопретворачки ензим (АКЕ), примарно во белите дробови (но исто така и во ендотелните клетки и епителните клетки во бубрезите).
Грб на Обединети Арапски Емирати
Грбот на Обединетите Арапски Емирати е официјалниот грб во државата. Грбот е усвоен на 22 март 2008 година кој е модификација на претходниот државен грб кој бил усвоен во 1973 година. Грбот е типичен за арапските држави, каде главен мотив е сокол кој држи диск со знамето на државата. Под орелот се наоѓа лента со името на државата на арапски јазик.
NGC 5695
NGC 5695 — спирална галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5695 се споменува и како UGC 9421, MCG 6-32-77, MK 686, CGCG 192-49, IRAS 14353+3647.
Откривање
Објектот е откриен на 1 мај 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 37 м 22 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +36° 34' 4"". Положбениот агол на објектот е во износ од 150°.
Други поделби
Проучување на NGC 5695 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 52261. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 111; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2560. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 127.
Кочериново (општина)
Општина Кочериново — општина во ќустендилската област, западна Бугарија. Опфаќа 11 населени места и вкупно 5.115 жители. Административен центар е градот Кочериново.
Бајракли џамија (Белград)
Бајракли џамија е џамија која се наоѓа во Белград, Србија. Објектот бил изграден во 1575 година. Во периодот од 1717 до 1739 година била претворена во црква, но по повторното заземање на Белград од страна на Османлиите, таа повторно била претворена во џамија. Во 2004 година била запалена по мартовските немири на Косово и Метохија. Подоцна, истата била обновена.
Орбиус (замок)
Историја
Познат од 14 век, имотот бил претворен во замок во текот на 15 век од Јохан Кристенсон Васа, дедо на шведскиот крал Густав Васа. Замокот се користел како затвор, а најпознат затвореник бил шведскиот крал Ерик XIV, кој починал овде во 1577 година. Имотот е познат уште од 14 век. Во текот на 15 век, камен чувар бил подигнат за одбранбени цели од Јохан Кристенсон Васа, дедото на идниот крал на Шведска Густав Васа. Камената кула сè уште го формира јадрото на комплексот на замокот. Оваа централна кула била изградена во средината на 15 век. Подоцна останал во семејството Васа, а за време на владеењето на Густав Васа бил проширен во тврдина со околен ѕид, сè уште делумно зачуван. Оттогаш, замокот почнал да се користи и како државен затвор, каде на пример, фелдмаршалот, член на Тајниот совет и гувернер на Нарва и Ивангород Карл Хенриксон Хорн аф Канкас седел затворен откако бил осуден за предавство. Најпознатиот затвореник на замокот бил кралот Ерик XIV од Шведска, кој бил затворен од неговиот брат, Јон III од Шведска. Ерик XIV бил затворен во 1574 година и таму умрел во заробеништво во 1577 година. Веројатно бил убиен на поттик на неговиот брат.
Замокот останал во рамките на кралското семејство до 1641 година, кога преку размена станал сопственост на семејството Банер, кое останало сопственици до 1729 година. За време на сопственоста на Густаф Карлсон Банер, замокот во 1660-тите бил трансформиран во барокна палата. Архитектот, веројатно Ерик Далберг, го вклучил средновековниот чувар во палатата. Друга голема реконструкција се случила во 1825–32 година, под водство на архитектот Карл Кристофер Ѓорвел. Реновиран е во 1901–08 година.
Архитектура
Средновековниот чувар денес претставува еден дел од комплексот на замокот. Тоа е квадратна кула со покривен фенер, опкружена со делумно зачуван камен ѕид со отвори за топови. Токму во оваа кула се наоѓал затворот. Нејзиниот сегашен мебел, сепак, датира од 1640-тите. Кулата била вградена во барокното здание кога била изградена во 1660-тите. Барокниот дел од замокот е трикатна зграда изградена од тули. Од главната зграда со влезот, две крила се проектираат меѓу нив да формираат двор. Крилата првично биле еден кат пониски, но зголемени во 1825–32 година. Внатре, замокот прикажува богат ентериер од неколку векови.
Освен со главната зграда, замокот е опкружен со голем парк и неколку анекси. Најзабележителна меѓу нив е оранжеријата, дизајнирана од Ѓорвел и подигната во 1820-ти.
Космос-2390
Космос-2390 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, Русија на 8 јули 2002 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 115,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,4°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1507 км, а најмалото на 1468.
Розетен прозорец
Розетен прозорец или розета (се употребува и катерински прозорец) — поим во архитектурата, кој се објаснува како кружен прозорец, вграден во црквите изградени во готски стил, кој обично е поделен со шпросни или орнамент. Поимот „розетен прозорец“ не се употребувал пред 17. век, а според Оксфордскиот речник на англискиот јазик, потекнува од англискиот збор rose, со значење роза.
Поимот „прозорец-тркало“, исто така се употребува, но најчесто за оние прозорци кои се поделени со едноставни пречки, кои се оковани и ротираат во средината на прозорецот, додека пак „розетниот прозорец“ се однесува на оние прозорци, кои имаат посложена градба и кои по својот изглед наликуваат на роза со многу ливчиња. Кружниот прозорец без орнамент, којшто е карактеристичен за многу цркви во Италија е познат како окуларен прозорец.
Розетните прозорци се делумна одлика на готската архитектура и може да се забележат во сите големи катедрали во северна Франција, изградени во готски стил. Се смета дека потеклотона овие видови на прозорци е постаро, па розетните прозорци може да се најдат во различна форма во средновековните градби. Сепак, улогата во христијанските цркви на розите се намалила, но идејата за изградба на цркви со рози повторно оживеала во 19. век, со развојот на неоготската архитектура. Оттогаш, розите станале популарни и биле вградувани во многу цркви во светот.
Потекло
Потеклото на розетниот прозорец е во римскиот окулус (латински: oculus). Ваков кружен отвор имал и римскиот Пантеон, а целта за неговото вметнување било создавањето на извор на светлина и свеж воздух во затворената градба.
Во ранохристијанската и во византиската архитектура, постојат примери на употребата на вакви кружни отвори при изградбата на храмовите. Тие обично биле вградувани околу барабанот од градбата, каков што е случајот со Базиликата на Светиот Гроб во Ерусалим или во фронтонот како калкански прозорци, што е случај со црквата Сант Ањезе фуори ле мура во Рим и со катедралата Санта Марија Асунта.
Во еден прозорец, кој се наоѓа во Венеција, а потекнува од 8. век, може да се забележи резба на неколку позадини, кои наликуваат на орнаменти, а врз кои се наоѓаат три окуларни прозорци. Во периодот од 6. до 8. век, познато е и дека постоеле издупчени полукружни прозорци, какви што подоцна биле карактеристични во Византија.
Малите кружни прозорци, како оние во црквите Санта Ањезе фуори ле мура и Санта Марија Асунта, како и застаклените и украсени вдлабнатини продолжиле да се употребуваат при изградбата на црквите во Италија, со што стекнале голема популарност во идната романска архитектура.
Друг важен фактор за популарноста и развојот на овој архитектонски елемент посочил германскиот историчар на уметност Ото фон Симсон, којшто сметал дека розетните прозорци потекнуваат од шесте припоени осумаголни форми на омејадската, изградена во Јордан во периодот на 740-тите. Според неговата теорија, Крстоносците го позајмиле дизајнот на прозорецот и со мали измени го вовеле во изградбата на црквите во Европа.
Розетните прозорци се наречени и Катерински прозорци, по светата Катерина Александриска, која била осудена на смрт со набодување на тркало со колец. Кога го допрела тркалото, тоа се скршило.
Кружни прозорци во Шпанија
Во Шпанија има неколку цркви на кои е забележливо присуството на некои форми на орнамент. Овие цркви се наоѓаат во близина на градот Овиедо, а биле изградени во 9. и 10. век и се едни од првите градби надвор од територијата на Византија, во кои бил вклучен овој елемент. Обликот наликува на мотивите, коишто се најдени на визнтиските резби на мермерни саркофази, свештенчки говорници, како и украсите на прозорците на градбите во Равена и Цариград.
Црквата Сан Педро има правоаголен прозорец и е украсен со два круга кои се пресекуваат. Горниот круг содржи крст, чиишто краци се пресечени од линиите на круговите.
Во црквата Сан Мигел де Лиљо се наоѓа можеби најраниот пример на окуларен прозорец со орнамент. Црквата има неколку такви прозорци со различна големина, кои се украсени со крст, со што се појавува порабена форма на цвет, што ја најавува појавата на прозорците во облик на тркало, но и оние во облик на роза.
Романски кружни прозорци
Кружните прозорци и кружните вдлабнатини станале карактеристични елементи на многу романски цркви и архитектури, пред сè изградени во Германија и Италија, каде што стилот постоел подолг временски период, надминувајќи го развојот на готската архитектура во Франција.
Во Германија, Вормскиот дворец има прозорци со облик на тркало, кои се наоѓаат на краевите од бродовите, како калкански прозорци, нешто слично како ранохристијанската базилика Санта Ањезе во Рим. Западниот апсиден завршеток има централен прозорец со облик на тркало со помали окуларни прозорци. Шпајерската катедрала има прозорец со облик на тркало, којшто е вграден во квадратен дел од фасадата.
Црквата на апостолите во Келн е украсена со окуларни и издолжени прозорци, кои формираат декорација на фронтонот, а посебно на „ренишкиот шлем“. Осумаголната купола содржи прстен со окуларни прозорци од двете страни. Во Тшебич, Чешка се наоѓа базиликата Свети Прокопиј, која е изградена во 12. и 13. век. На апсидата од црквата се наоѓаат прозорци, коишто се многу слични на оние од Вормскиот дворец, но во оваа градба, отворите се исполнети со орнамент во готска форма, којшто јасно го означува влијанието на новиот стил.
Во Италија, употребата на кружни мотиви во различни форми била неизбежен елемент на фасадите од црквите. Појавата на овие мотиви се појавува на ранохристијанските уметност, романските, готските, ренесансните и барокните цркви. Познат пример се големите кругови на полихромираниот мермер, којшто го дополнува централниот прозорец на фасадата од црквата Санта Марија Новела во Фиренца. Окуларните прозорци, исто така буиле вградувани на барабаните, кои биле градени како помошни елементи на куполите и како светла во осумаголните крстилници, како онаа во Кремона.
На романската фасада на катедралата Сполето има изобилство од вдлабнати и орнаментни окуларни прозорци, коишто го обиколуваат розетниот прозорец, вметнат на квадратна позадина од мозаик од 1207 година.
Во Англија, постојат пет романски тркалезни прозорци, анајпознати се оние во црквите во Барфрестон и дворецот Хедингам.
Готика
Розетниот прозорец, кој Сугериј го вметнал во фасадата на базиликата Сен-Дени, веројатно е навестување на многу други кружни прозорци од градбите, изградени во романски стил, како што се црквите во Англија, базиликата Свети Прокопиј во Требиц, катедралата Сполето и фасадата на Шпајерска катедрала.
Сугериевиот прозорец не бил забележително готски. Тој повеќе ја нема оригиналната форма, а во средината на 19. век, во еден цртеж на Ежен Виоле ле Дук миоже да се забележи дека прозорецот имал многу голем окуларен простор во центаерот, стаклото било заштитено со железен прстен и обиколено со едноставни полукружни додатоци, кои биле отсечени од камената површина, со примена на техниката, позната како „орнаментна чинија“. Денес, прозорецот содржи готски орнамент, кој веројатно бил додаден од страна на Виоле ле Дук, кој бил загрижен поради отсуството на стабилност на целата фасада и кој ги обнобил кулите, откако една од нив ненадејно паднала.
Заедно со едноставните прозорци-тркала од доцниот нормански период во Англија, Германија и Италија, многу од прозорците од доцниот 12. век, сè уште опстојува прозорецот на Шартрската катедрала. Овој забележителен елемент содржи големо рондо во центарот, со блескави спици од прозорецот-тркало, обиколен со прстен во техниката „рамен орнамент“ и кој содржи помали светилки и фестонирани граничници. Прозорецот, опишувајќи го Страшниот суд, ја содржи оригиналната шема на застаклување, а од стаклото на прозорецот, голем дел е останато од оригиналното во 1215, иако постоела потенцијална опасност за време на Втората светска војна.
По примерот на западниот прозорец на Шртрската катедрала, биле создадени прозорците на Колегијалната богородична црква во Мант и фасадата на Ланската катедрала, којашто содржи розетни прозорци на источната страна и на страничните краеви. Овие прозорци содржат големи светилки, распоредени на орнамент во полукружна форма, што наликува на листови кои се пресекуваат.
Централниот прозорец на познатата готска фасада на Богородичната црква во Париз е во готски стил, со шпросни на обете страни, коишто зрачат со одблесокот од централното рондо, при што секоја оделно ја прекинува соодветната арка. Овој прозорец бил завршен во 1225 година, што претставувало шема за многу други розетни прозорци, вклучувајќи ги и страничните прозорци на базиликата Сен-Дени и џиновските и сложени прозорци на јужната страна од Богородичната црква во Париз.
Во Шартрската катедрала, страничните рози се вметнати во истиот стил, како и оригиналната роза од 12. век, со што се развива темата на контрастни форми. Јужната роза ги соединува тркалото со круговите и полукруговите, додека северната роза воведува квадратни светилки, коишто ротираат околу центарот и се поставени под различни агли, со што создаваат калеидоскопски ефект со голема енергија.
Понатамошен развој
Големината на розетниот прозорец, започнала постепено да се зголемува во однос на големината на прозорецот на Шартрската катедрала, што било резултат на развојот на разлилните стилови во готската архитектура. Во средината на 13. век, розата ги достигнала најголемите димензии. Тоа биле розите вметнато во Базиликата Сен-Дени и Богородичната црква во Париз.
Во фасадите на најголемиот број готски цркви во Франција, розата се вметнувала под арката. Таков е случајот со Богородилната црква во Париз, Шартрсдката катедрала, Базиликата Сен-Дени и Колегијалната богородична црква во Мант. Следен чекор во употребата на овој елемент во готскиот стил е неговото вметнување под работ на арката, како што било направено при изградбата на Ремската катедрала (1230). Оваа форма произлегла од унипштената црква Свети Никајс, која исто така се наоѓала во Ремс. Розетниот прозорец често се вметнувал над цела низа од вертикално поставени светилки, при што неговиот врв и помалите сводови меѓу розата и понискиот ред биле исполнети со помали светилки во форма на роза, што е случај со страничните бродови на Базиликата Сен-Дени и Богородичната црква во Париз.
Последен чекор во развојот на готскиот стил било вметнувањето на розата во редот на пониските светилки и надвисувајќи ја со светилки, со што розата го зазела централното место на целиот прозорец, покривајќи го целиот крај на страничните бродови, што е случај со Руанската и Бовската катедрала. Распоредот на елементот од овој тип може да се забележи и на источниот крај од Миланската катедрала.
Окуларни прозорци
Окуларните прозорци може да бидат отворени или полузатворени. Може да бидат застаклени или израбиотени од тенок алабастер. За време на доцниот готски период, многу големи окуларни прозорци биле вообичаени за градбите во Италија. Овие прозорци биле попрепорачливи од орнаментните и биле исполнети со витраж, кој бил изработуван од страна на најпознатите средновековни и ренесансни уметници, меѓу кои е вбројуваат и Дучио, Донатело, Учело и Гиберти.
Прозорци-тркала
Прозорците со облик на тркала имале едноставни орнаментни спици, коишто зрачеле со одблесокот од централното рондо. Овој елемент бил популарен во времето на романскиот стил, а во Италија и во времето на готскиот стил. Денес, градби со овој елемент може да се најдат низ цела во Европа, но најбројни се во Германија и Италија. Популарноста на прзорците-тркала се зголемила во 19. век, со појавата на неороманската архитектура, па така можно е овој елемент да се забележи во поновите градби, изградени во 19. и 20. век.