cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Висока ренесанса
Во ова време активни биле и мајстори како Џорџоне, Тицијан и Џовани Белини.
Прованса
Последниот владетел на Прованса, добриот крал Рене
15-от век забележа низа на војни помеѓу кралевите од Араго и грофовите од Прованса. Во 1423 година армијата на Алфонс од Арагон го освоиле Марсеј, а во 1443 година Неапол, а кралот Рене I од Неапол бил принуден на бегство. Тој најверојатно пребегнал во Прованса.
Висока ренесанса
Веќе во 1520-тите, високоренесансната уметност станала пренагласена, и така се преобличила во стилот познат како Маниризам.
Прованса
Последниот владетел на Прованса, добриот крал Рене
Според легенди и кажувања Рене бил наречен „ Добриот крал од Прованса “. Последните десет години од неговиот живот ги минал во Прованса ( 1470-1480 ), а неговите политички погледи за територијално проширување биле скапи и неуспешни. Се зголемил наталитетот и економското проширување во Прованса, а Рене бил покровител на уметниците Николас Фромент и Луис Бреа. Рене го доизградил замокот во Тараскон на реката Рона.
По смртта на Рене во 1480 година, на негово место доаѓа неговиот внук Карло IV. Една година подоцна починал и Карло а негов наследник бил Луис XI од Франција. Во 1486 година, Прованса официјално се приклучува на францускиот кралски имот.
Од 1486 година до 1789 година
Нешто подоцна откако Прованса станала дел од Франција, станала учесник во Војната на религиите. Меѓу 1493 година и 1501 година, многу Евреи биле избркани од нивните домови, а побарале засолниште во Авињон, кој сè уште бил под директна власт на папата. Во 1545 година, парламентот на Екс донел одлука за уништување на селата во Луберон: Лурмарин, Мериндол, Кабриер, бидејќи жителите биле Валдензи со пиемонтско потекло од Италија. Овие жители не се сметале како православни католици. Поголем дел од населението на Прованса биле католици, имало една енклава на протестанти кои потекнувале од Оранж и Воклиз која била предводена од принцот Вилем. Во 1544 година била создадена Оранската династија на која и припаѓал принцот Вилем, а оваа династија станала дел од Франција во 1673 година. Од 1573 година до 157 8 година, католичкиот сојуз извршувал опсада на протестанскиот град Менербе во Воклиз. Војните траеле сè до 16 век, со консолидација на власта во Прованса од страна на династијата Бурбони.
Полунезависниот парламент на Прованса во Екс и особено Марсеј продолжиле со бунтувања против бурбонските кралеви. По востанијата во 1630-1631 година и 1648-1652 година, младиот крал Луј XIV изградил две тврдини - тврдината Св. Жан и тврдината Св. Никола, изградени на влезот за да имаат контрола на нескротливото население.
На почетокот на 16 век, кардиналот Ришелје во Тулон започнал со изградба на фабрика за оружје и бродоградилиште, кое служело како база на новата француско-средоземна флота. Министерот на Луј XIV, Жан-Батист Колбер ја проширил оваа база, а од неговиот воен инженер Вобан побарал полномошно за да ја зајакне тврдината околу градот.
На почетокот на 17 век, Прованса имала популација од 450.000 жители. Населението претежно живеело во руралните предели каде одгледувало жито, вино и маслинки и каде имало мали индустрии за производство на кожа, грнчарија, парфеми, бродови и чамци. Килтовите произведени во 17 век, успешно се продавале во Англија, Шпанија, Германија, Италија и Холандија. На брегот и долж реката Рона успех бележела трговијата. Во Марсеј, Тулон, Авињон и Екс-ан-Прованса биле изградени булевари и извонредно украсени приватни куќи. На почетокот на 18 век во Прованса се забележала економска криза која траела сè до владеењето на Луис XIV. Од 1720 година до 1722 година, започнувајќи со Марсеј чумата убила околу 40.000 луѓе. Кон крајот на 18-от век се развиле многу индустрии за оружје, во Грас се произведувале парфеми, во Екс и Алпиље се произведувало маслиново масло, во Оранж, Авињон и Тараскон се изработувал текстилот, а во Марсеј, Апт, Обањ и Мустиер-Сант-Мари се произведувала грнчаријата. Најмногу имиганти имало од Лигурија и Пиемонт во Италија. На крајот на 18 век, Марсеј бил трет по големина град во Франција со популација од 120.000 жители.
За време на Француската револуција
Освен Марсеј, Екс и Авињон, во поголемиот дел од Прованса населението живеело во рурална и конзервативна средина и повеќето биле монархисти. Од времето на француската револуција потекнуваат истакнатите личности : од Екс – Оноре Габриел Рикети, гроф од Мирабо, кој се обидел да ја смири револуцијата и да ја претвори Франција во уставна монархија како Англија, од Лакост во Луберон потекнува Маркиз де Сад, кој бил заменик во Народното собрание, од Марсеј потекнува Карло Жан Мари Барбару, кој испратил баталјон од волонтери во Француската револуционерна армија и Емануел-Жозеф Сијес ( 1748-1836 ) игумен, есеист, политички водач, еден од водечките теористи на Француската револуција, францускиот конзулат и првата француска империја, кој во 1799 година бил иницијатор на државниот удар во Брумер, со што во 1795 година на власт го донел Наполеон.
Под власта на Наполеон I
Наполеон им ги вратил личните работи и правата на семејствата кои ги изгубиле за време на стариот режим во Прованса. Британската флота на адмиралот Хорејшио Нелсон го блокирал Тулон и речиси сета крајбрежна трговија била прекината, со што се предизвикале тешкотии и сиромаштија. Во Прованса се славел поразот на Наполеон. На 1 март 1815 година, Наполеон избегал од Елба во Голф-Хуан. За време на неговото бегство тој ги заобиколил градовите на Прованса, бидејќи биле непријателски настроени кон него.
Прованса во 19-от век
Во 19-от век Прованса доживеала просперитет. Со проширувањето на француксата империја во Северна Африка и Истокот, нешто подинамично во 1869 година по отворањето на Суецкиот Канал, пристаништата во Марсеј и Тулон се поврзале со пристаништето во Прованса.
Во 1859 година, Наполеон III склучил таен договор со Кавур, премиерот на Пиемонт, со цел Франција да учествува во прогонството на Австрија од Италијанскиот Полуостров и да придонесе за обединување на Италија. А за замена на Пиемонт да и се отстапат на Франција Савој и Ница. Во 1859 година, Наполеон војувал со Австрија и се здобил со победа кај Солферино. Затоа Австрија морала да ѝ го отстапи Ломбарди на Пиемонт. Во 1860 година Наполеон си ја вратил Савоја, а во 1861 година Рокебрун-Кап-Мартин и Ментон.
Железницата ги поврзувала Париз и Марсеј ( 1848 ), а нешто подоцна со Тулон и Ница ( 1864 ). Ница, Антиб и Ијер станале популарни зимски центри кај европските кралски семејства дури и за кралицата Викторија. Во времето на Наполеон III во Марсеј живееле 250.000 жители, вклучувајќи голем број на италијански заедници. Во Тулон живееле 80.000 жители. Во овие два града се граделе цекви, опери, булевари и паркови.
По поразот на Луис Наполеон во Француско-пруската војна, на улиците во Марсеј биле поставени барикади ( 23 март 1871 година ). Комунарите предводени од Гастон Кремју и по примерот на Париската комуна, ја презеле контролата врз градот. Армијата ја уништила Комуната, а Гастон го погубиле на 30 ноември 1871 година. Покрај конзервативноста на Прованса, најчесто на власт биле реформистички водачи. Во 1885 година, премиерот Леон Гамбета, син на бакал од Марсеј, и Жорж Клемансо биле избрани за пратеници.
Во втората половина на 19 век, во Прованса заживеале јазикот и културата, особено традиционалните рурални вредности. Мистрал постигнал литературен успех со новелата Mireio, а во 1904 година добил Нобелова награда за литература.
Прованса во 20 век
Помоѓу Првата и Втората светска војна, Прованса била поделена на конзервативна рурална средина и големи радикални градови. Во 1919 година во Марсеј имало напади, а во 1935 година во Тулон имало бунтови.
Во јуни 1940 година, по победата на Германија, Франција била поделена на две зони, окупирана и неокупирана зона. Во неокупираната зона припаднал Прованса. Италијански војници окупирале дел од источен Прованса. Соработката и пасивниот отпор опаднале, а се зголемил активниот отпор, особено откако во јуни 1941 година Нацистичка Германија го нападнала Советскиот Сојуз. На активниот отпор се придружила Комунистичката партија. Жан Мулен бил заменик на Шарл де Гол и водач на слободното движење на отпорот во Франција. На 2 јануари 1942 година, Жан го посетил Егалијер со цел да ги обедини различните движења на отпор од цела Франција против Германија.
Во ноември 1942 година, по сојузничките слетувања во Северна Африка ( Операција Торч ), го окупирале Прованса, а потоа Тулон. Француската флота од Тулон ги саботирала сопствените бродови со цел да ги спаси од Германците.
Мета на германците биле француските Евреи и бегалците од Ница и Марсеј. Илјадници луѓе биле однесени во концентрациони логори од кои малкумина преживеале. Една четвртина од пристаништето во Марсеј било бомбардирано. Отпорот сè повеќе се зајакнувал. Во април 1943 година водачот на про-германската полиција, Милис, бил убиен.
На 15 август 1944 година, два месеци по сојузничките слетувања во Нормандија, Седмата армија на САД под водство на генералот Александер Пач заедно со Слободните француски тела под водство на генералот Жан де Латр де Тасињи слетале на брегот на Вар, помеѓу Св. Рафаел и Кавалер. Американските силе продолжиле северно кон Маноск, Систерон и Гап. Додека пак Првата француска вооружена дивизија под водство на генералот Вижиер ги ослободила градовите: Брињол, Салон, Арл и Авињон. До 27 август, Германците вршеле отпор во Тулон, а на 25 август Марсеј бил ослободен.
По војната, Прованса се соочил со огромна задача да ги поправи и реконструира пристаништата и железничките патишта уништени за време на војната. Во 1947-1952 година, во Марсеј била изградена првата модерна зграда, Unité d'Habitation на Корбизје. Во 1962 година, по независноста на Алжир, голем број на Францусзи се вратиле во Прованса. Во тој период, голем број на заедници од Северна Африка се населиле во и околу големите градови, најмногу во Марсеј и Тулон.
Во 40-тите години, Прованса доживеа културно оживување, со основањето на Фестивалот за театар во Авињон ( 1947 ), повторно отворање на Канскиот филмски фестивал ( 1939 ) и многу други поважни настани. Со изградбата на нови патишта, особено автопатот Париз – Марсеј отворен во 1970 година, Прованса стано одредиште за многу луѓе од цела Европа. Британците најмногу купувале викендички во Прованса. Со доаѓањето на ТЖВ, патувањето од Париз до Марсеј трае помалку од четири часа.
Крајот на 20-от век и почетокот на 21-от век, жителите на Прованса се бореле за усогласување на економскиот развој и наталитетот со нивната желба да ги зачуваат нивната област и култура, која го прават единствен.
Каманче
Каманче (исто така каманча) е ирански гудачки инструмент, кој се користи и во ерменската, азербејџанската, турската и курдската музика и е поврзан со ребабот, историскиот предок на Каманце, како и со византиската лира, предок на европското семејство на виолина. Каманче е широко користен во класичната музика на иранските, ерменските, азербејџанските, узбекистанските, туркменските и Курдистанските региони со мали варијации во структурата на инструментот.
Прованса
Распространување и географија
Римската провинција прво била наречена Gallia Transalpina, потоа Gallia Narbonensis или „ Наша Провинција “ – Provincia. Се протега од Алпите до Пиринеите и северно од Воклиз. Главен град е Нарбона.
Каманче
Уметноста на правење и свирење на каманче во 2017 година. било вклучен во листата на УНЕСКО за нематеријално културно наследство на човештвото, како наследство на Азербејџан и Иран.
Прованса
Распространување и географија
Во 15 век, на исток од Прованса течела реката Вар, на запад реката Рона, на југ Медитеранот, а на северната граница течела реката Дуранс.
Каманче
Име и етимологија
Зборот каманче на персиски значи мал кромид. Турскиот збор кеменче е позајмен од персиски, а изговорот е прилагоден на турската фонологија. Тоа значи жичан гудачки инструмент, но турската верзија значително се разликува по структура и звук од персискиот камен. Постои и инструмент кабак кемане (жичан инструмент во облик на тиква) кој се користи во турската музика, кој само малку се разликува од персиското каманче.
Прованса
Реки
Реката Рона, се наоѓа на западната граница на Прованса, е една од големите реки на Франција. Со векови преку неа се остварувале трговијата и комуникацијата меѓу внатрешноста на Франциоја и Медитеранот. Таа извира од Ронскиот ледник во близина на масивот Готард во Швајцарија. Во Лион Саона се влева во неа. По долината на Рона, од десниот речен брег се наоѓаат Севените и се влеваат реките Ејриу, Ардеш, Сез и Гардон, на левиот речен брег се Алпита со реките Изер, Дром, Увез и Дуранс.
Каманче
Историја
За време на владеењето на династиите Сафавиди и Каџари, каманче бил еден од најважните инструменти што се користеле во прославите. Опишан е и во прослави и воени сцени од монголскиот и тимуридскиот период. Ѕидна фреска во палатата Џехел Сатан во Исфахан прикажува каманче свирач меѓу група дворски музичари на кралскиот двор. Сликата на ѕидот прикажува сцена од празникот на Шах Абас II како дел од туркестанскиот емир Надер Мухамед Кан во 1646 година. Покрај тоа, жена која свири со каманче е насликана на друга слика на ѕидот на палатата Хаш Бехест во Исфахан.
Структура
Каманче е со долг врат со прагови, кој е изработен во облик на превртена чашка со реси за полесно движење на лакот во долниот дел, глава од двете страни се всадени клинци, кои завршуваат со полжав. Традиционално, каманче имал три свилени жици, додека модерните инструменти имаат четири метални жици. Каманче може да биде богато украсен со влошки, со врежани клинци од слонова коска. Телото има долг горен врат и долна резонантна резонантна комора во облик на сад, направена од тиква или дрво, обично покриена со мембрана направена од јагнешка, козја или понекогаш рибја кожа, на која се става кобилицата. Од долната страна стрчи шилец за да ги поддржи камчињата додека се свири. Се свири седечки и се држи како виолончело, иако е приближно големо колку виолина. Долниот клин може да лежи на колената или бутовите додека свирачот седи на стол.
Прованса
Реки
Кај Арл, Рона се дели на две притоки, со што се формира делтата Камарг, со сите речни ракави кои се влеваат во Средоземното Море. Едната притока е наречена „ Голема Рона “, а другата „ Мала Рона “.
Игор Дурловски
Игор Дурловски (роден 26 март 1977 во Битола) - македонски оперски пејач и поранешен пратеник.
Студирал на Факултетот за музичка уметност во Скопје, во класата на проф. Биљана Јовановска Јакимовска, се усовршувал во Камерното Студио на Оливера Милјаковиќ во Виена.
Прованса
Реки
Реката Дуранс, притока на Рона, извира од Алпите во близина на Бријансон. Тече југозападно низ Ембрун, Систерон, Маноск, Кавајон и Авињон каде се влева во Рона.
Игор Дурловски
Веќе неколку години, светот го запознава басот Игор Дурловски како изведувач на партии од оперскиот и концертниот репертоар. Тој ги третира музичките стилови со вистинска палета на расположенија, почнувајќи од улогата на Плутоне во Евридика на Јакопо Пери, до ролјата на свештеникот во операта "Посета на старата дама" на Готфрид Фон Ајнем.
Прованса
Реки
Реката Вердон е притока на Дуранс, извира од надморска височина од 2.400 метри, југозападно од Алпите во близина на Барселонет и со должина од 175 км тече низ Горнопровансалски Алпи и Вар. Вердон е позната по својот кањон, клисурата Вердон. Овој кањон, исто така се нарекува и „ Големиот кањон на Вердон “ е 20 километри долг и 300 метри длабок. Познат е по искачивањето и прекрасната глетка.
Реката Вар извира во близина на планинскиот превој Кол де ла Кајол во Приморските Алпи и со должина од 120 километри се влева во Средоземното Море меѓу Ница и Сен Лорен ду Вар. Во 1860 година пред Ница да биде вратена на Франција, Вар ја обележа источната граница на Франција по Медитеранот. Единствен е случајот во Франција каде име на река е добиено по име на департамент иако таа реката не минува низ него.
Игор Дурловски
Магичната интерпретација на музиката на Дурловски е забележлива уште од неговото деби во 1999 година. Од тогаш тој станува миленик на својата матична публика во Македонија, која безрезервно го наградува гласот кој со големина и карактер го изведува белканто репертоарот на Гаетано Доницети, Винченцо Белини, Џоакино Росини, лириката и драматиката на Џакомо Пучини, како и херојските улоги од рускиот и францускиот репертоар. Командувајќи на сцената и исполнувајќи го театарот со својот моќен и елоквентен бас, Дурловски толкува мноштво на ликови напишани од познатите автори. Инструментот на овој бас, Македонската опера и балет во периодот 2000 до 2002 година, го користи во продукциите на оперите Lucia di Lammermoor, Il Trovatore, Don Giovanni, Turandot, Il barbiere di Siviglia, La forza del destino, Rigoletto, Aida и други.
Прованса
Камарг
Со површина од 930 км2, Камарг претставува најголема делта на Западна Европа ( технички е остров, бидејќи е опколен од сите страни со вода ). Тоа е огромна површина од големи морски лагуни, одделен од морето со песочници и опкружен со мочуришта покриени со трска.
Игор Дурловски
Неговиот мудар славјански тон кој е вистинско богатство за ушите на слушателите, зема замав и во повеќе оперски куќи во светот. Градејќи вокален климакс, под патронат на диригентот Пол Вајголд, 2001 година, Дурловски дебитира во улогата на Nonacourt во операта Il capello di paglia di Fireza во продукција на Виенската Камерна опера. Тогаш започнува и обликувањето на елегантната вокална техника на овој уметник во камерното студио на КМС Оливера Милјаковиќ.
Прованса
Камарг
На Камарг живеат повеќе од 400 видови на птици, а во морските езерца живее фламингото. Во мочуриштата живеат многу видови на инсекти и еден од најопасните комарци. Камарг е познат и по биковите и коњите.
Игор Дурловски
Драматичните и лирски особености на овој бас со годините, ќе станат препознатливи и по изведбите на оперите од македонски композитори меѓу кои операта Лидија од Македонија и Цар Самоил. 2003 година, тој ја добива наградата "Ѓорѓи Божиков" од Сојузот на композитори на Македонија - СОКОМ за најдобра изведба на композиции од македонски автори. Истата година, Дурловски станува лауреат на меѓународниот натпревар во Белград “Jeunesses Musicales“.
Прованса
Планини
Ако Приморските Алпи се сметаат за дел од Прованса тогаш тие претставуваат најголем врв во регионот. Тие ја формираат границата меѓу францускиот департемент Приморски Алпи и италијанската провинција Кунео. На овие алпи се наоѓа националниот парк Меркантур.
Игор Дурловски
Мистериозно длабокиот резонантен глас на овој пејач, 2004 година ќе стане дел и од новите продукции на Виенската камерна опера, Ballo delle Ingrati Euridice. Биографијата на Игор Дурловски бележи и концернти изведби на грандиозни дела како Бетовеновата Деветта симфонија, Моцартовиот Реквием, Вердиевиот и Моцартовиот Реквием, 14-та Симфонија на Шостакович, Радомировиот Псалтир на Димитрије Бужаровски, ораториумот Клименту од Властимир Николовски, Симфонијата Зима од Ристо Аврамовски и други. Забележливи се и неговите гостувања на реномираниот фестивали Охридско лето.
Прованса
Планини
Надвор од Приморските Алпи, на височина од 1909 метри се наоѓа Мон Венту и претставува највисок врв во Прованса. Се наоѓа 20 км југоисточно од Карпантраса, Воклиз. Од јужната страна планината се граничи со департементот Дром. Го викаат уште и „ Џинот од Прованса “ или „ Келавата планина “. Геолошки претставува дел од Алпите, но ја сметаат дека е посебен дел од нив бидејќи во таа област Мон Венту е единствената планина со таа височина. Се наоѓа западно од Луберон и источно од Дентел де Монтмиреј, неговото подножје. Врвот од планината претставува чист варовник и нема вегатација ни дрва. Белиот варовник на пустиот врв на планината наликува како да е покриен со снег.
Игор Дурловски
Тој е познат во оперските куќи меѓу кои: Wiener Cammeroper, Wiener Concert House, Оперската куќа во Мунстер, Националната опера и театар во Сараево, Хрватскиот Народен Театар во Загреб, Осиек и Риека, Тиранската Опера, Битолската Опера и други. Соработувал со Wienna Residence Orchestra, Источно-западниот симфониски оркестар, Белградската филхармонија, Софиската филхармонија, Ансамблот за современа музика „Алеа“. Еден период живеел во Германија. До 2004 година пеењето го усовршувал кај своевремено најпознатиот светски бас Бугаринот Николај Ѓауров.
Прованса
Планини
Алпиље претставуваат мал ланец од планини кој се наоѓа 20 км јужно од Авињон. Тие не се многу виссоки планини, нивната највисока точка изнесува само 387 метри. Алпиљите се издигаат од долината на реката Рона. Опсегот е околу 25 км долг, а широк од 8-10 км. Се протега од исток кон запад меѓу реките Рона и Дуранс. Пределот на Алпиљите е со сув варовник одделен со суводолици.
Најпознатата планина во Прованса е планината Сан Виктоар. Сликарот Пол Сезан ја нацртал оваа планина од својот дом бидејќи имал поглед кон неа.оваа планина се протега на 18 км меѓу департементите Устието на Рона и Вар. Пик де муш е највисоката точка со 1011 метри.
Масивот Мавар претставува мал ланец од планини сместени долж Средоземниот брег во Вар, меѓу Јер и Фрежус. Највисока точка е Совет со 780 метри. Името потекнува уште од 9 и 10 век кога Арапите и Берберите од Јужна Африка го населиле Прованса.
Масивот се протега на околу 6 км долж брегот, а внатрешноста изнесува 30 км. На север се граничи со националните патишта 97 и 7 и железничката линија меѓу Тулон и Ница. На југ неповрзано се граничи со Медитеранот, со што формира врлежен брег.
Каланк
Каланк или Масивот Каланк се простира на 20 км, со тесни приливи во крајбрежните карпи, меѓу Марсеј на запад и Касис на исток. Мон Пугет е највисоката точка со 565 метри.
Масивот Каланк ги опфаќа заливчињата Сормиу, Моржиу, Во, Порт-Пан и Сужитон.
Заливчињата се остатоци од древни утоки кои се формирале за време на терцијарот. За време на квартерните замрзнувања, заливчињата дополнително ги продаблочувале долините кои најверојтно би биле поплавени од морето и би станале заливи.
Пештерата Коске е подземна пештера во заливот Моржиу. Се наоѓа на длабочина од 37 метри. Била населена за време на палеолитот, кога морското ниво било многу пониско во споредба со денешното. На ѕидовите има слики и резби кои датираат меѓу 27.000 и 19.000 години п.н.е. На ѕидовите се прикажани бизони, козорог, коњи, фоки и норче.
Области
Гаригара е типичен за Прованса. Гаригата е врста на ниска, жбунеста средоземна вегетација, која се развива на варовник, близу морскиот брег каде климата е умерена, но каде што има годишни летни сушни услови. На овој простор може да се најдат крека, храст, лаванда, жалфија, рузмарин, мајчина душица. Гаригата е опколена со густа дабова шума.
Клима
Во поголемиот дел од Прованса преовладува средоземна клима. Оваа клима се одликува со жешки и суви лета, блага зима со малку снег и многу сонце. Постојат микро клими и локални варијации, од алпската клими од Ница до континентална клима во северен Воклиз. Ветровите се важна одлика на климата, особено мистралот, студен, сув ветер кој дува по долината на реката Рона до департементите Устието на Рона и Вар и најчесто достигнува брзина од 100км/ч.
Устие на Рона
Во Марсеј, во департементот Устие на Рона, просечно во годината има 59 врнежливи денови. Најчесто тоа е пороен дожд. просечно годишните врнежи изнесуваат 544.4 мм. Има многу малку снежни денови. Во Марсеј во просек има 2835 часа сонце. Во јануари температурата изнесува 2.3 °C, а во јули преовладува температура од 29.3 ° С. Во просек мистралот дува сто дена годишно.
Вар
Во Тулон и Вар ( вклучувајќи ги Сен Тропе и Јер ) преовладува пожешко, посуво и посончево време од Ница и Приморските Алпи, но сепак ветровито. Годишно во Тулон има 2899,3 часа сонце, со што е најсончевиот град во Франција. Во август, дневната температура изнесува 29.1 ° С, а во јануари дневната температура изнесува 5.8 ° С. Просечните годишни врнежи изнесуваат 665 мм, најмногу од октомври до ноември. Во Тулон, 118 дена годишно дуваат силни ветрови, а во Фрежус пак 76 дена. Во Тулон, мистралот достигнал до 130 км/ч.
Приморски Алпи
Ница и Приморските Алпи се најзаштитениот дел од Средоземниот брег. Ветровите се умерени, дуваат од морето кон земјата, иако понекогаш мистралот дува силно од северозапад или пак од исток. Во 1956 година, на еден аеродром во Ница, мистралот дувал северозападно со брзина од 180 км/ч. Понекогаш, во лето југото донесува високи температури и го зацрвенува пустинскиот песок од Африка.
63 дена од годината се врнежливи. Тоа може да бидат поројни дождови особено во септември, кога разликата меѓу постудениот воздух и топлата средоземна вода предизвикуваат бури и дожд. во Ница во просек врне 767 мм, повеќе од Париз.
Снежни денови има многу малку, најчесто тоа се случува еднаш на секои десет години.. во 1956 година, брегот бил покриен со 20см снег. Во јануари 1985 година, во Кан и Ментон имало паднато снег 30 – 40см. На планините снег има од ноември до мај.
Годишно во Ница има 2694 часа сонце. Во август, максималната дневна температура изнесува 28 ° С, а во јануари максималната дневна температура изнесува 6 ° С.
Воклиз
Воклиз е центар на три од четирите различни климатски зони во Франција. На југ преовладува средоземна клима, на североисток, околу планините во Воклиз и масивот Барони преовладува алпска клима, а на северозапад преовладува континентална клима. Просечноста од овие три клими е умерена, но со преовладување на средоземната клима.
Горнопровансалски Алпи
Поради надморската височина и географската ширина во лето преовладуваат високи температури. На надморска височина од 400 метри, температурите се движат од 22 до 23 ° С, а на надморска височина од 1000 метри, температурите се движат од 18 до 19 ° С. Во зима, на надморска височина од 400 метри температурата изнесува од 4 до 5 ° С, а на надморска височина од 1000 метри температурата е на 0°С. Во ниските котлини годишно има 50 ладни денови, во високите котлини има помалку ладни денови. Понекогаш температурата во високите котлини достигнува до 30 ° С. Во франција поради високите планини и средоземниот воздух нема многу студени зими и многу жешки лета.
Од ноември до мај паѓа снег на планините. Среде зима на планините снег може да забележиме на надморска височина од 1000-1200 метри на сенка и на надморска височина од 1300-1600 метри на сонце. Снегот е сув и брзо се топи.
Во западниот дел од департементот дува мистрал од север и северозапд. Носејќи чисто и суво време. Источниот дел од департементот е повеќе заштитен од мистралот. Маринот дува од југ, носејќи топол воздух, облаци и дожд.
Најсончевиот регион во Франција се Горнопрованскалските Алпи со 2550-2650 часа годишно во северниот дел од департементот и 2700-2800 часа годишно во југозападниот дел. Ведрите ноќи и сончевите денови предизвикуваат остра разлика меѓу ноќните и дневните температури. Поради ведрите ноќи има многу опсерватории.
Јазик и литература
Во Прованса се зборувал провансалскиот дијалект на окситанскиот јазик и е многу сроден со каталонскиот јазик. Постоеле неколку регионални вариации: вивароалпски се зборувал на Алпите, провансалските вариации од југ, вклучувајќи и приморскиот дел – роадински и нички во Ница. Нисоа е архаична форма на провансалскиот јазик кој е сроден со јазикот на поетите-трубадури, што понекогаш се вели дека тоа се нивни лични литературни јазици.
Провансалскиот јазик се зборувал сè до почетокот на 20 век, кога француската влада вложила силен и успешен напор за да го замени регионалниот јазик со францускиот. Денес, провансалскиот јазик се зборува во училиштата и универзитетите во регионот. Но овој јазик го зборуваат помалку од 500.000 луѓе повеќето се постари луѓе. Француската држава не го признава окситанскиот јазик и неговите говори со цел да се искорени идентитетот на населението.
Писатели и поети кои пишувале на окситански јазик
11 и 12 век се златната доба на провансалската литература или окситанската литература, кога поетите престанале да пишуваат на класичната латинска литература и започнале да пишуваат романси и љубовни песни на нивен сопствен вернакуларен јазик. Еден од познатите поети бил Фолкет де Маршела, чии љубовни песни станале познати низ цела Европа, а него го возвишувал Данте во својата „Божествена комедија“. Во подоцнежните години, Фолкет се откажал од пишувањето и станал опат во манастирот Торонет, а потоа Бискуп на Тулуза, каде ги прогонил Катарците.
Во средината на 19 век се случил литературен подвиг за оживување на јазикот, наречено Фелибриж, предводен од поетот Фредерик Мистрал ( 1830-1914 ), кој во 1904 година добил Нобелова награда за литература.
Француски автори
Алфонс Доде (1840-1897), е најпознат француски писател од Прованса од 19 век, иако тој повеќе живеел во Париз и Дравеј. Негови најпознати дела се Писма од мојата воденица (1869), трилогијата Тартарин од Тараскон (1872,1885,1890). Л’Арлезјен (1872) била направена во трочинка, а музиката ја напишал Бизе.
Марсел Пањол (1895-1970), роден во Обањ, бил познат режисер и познат по неговите приказни од детството, Замокот на мајката, Гордоста на мојот татко, Храмот на тајните. Тој бил првиот режисер кој станал член на Француската академија во 1946 година.
Колет (Сидони-Габриел Колет) (1873-1954), иако не потекнувала од Прованса таа била многу поврзана со Сен Тропе. По Втората светска војна, таа била претседател на комитет и ја вратила убавината и карактерот на селото кое било уништено за време на војната.
Жан Жионо ( 1895-1970 ), роден во Маноск, пишувал за селскиот живот во Прованса, инспириран од сопствената имагинација и визијата на Античка грција.
Пол Арен ( 1843-1896). Роден во Систерон, пишувал за животот и крајот од неговиот град.
Емигранти, прогонети и протерани
Во XIX и XX век, климата и животниот стил од Прованса привлекле многу писатели и сликари. Во 1920-те и 1930-те години, тоа била најпопуларно кај Американците, Британците и Русите.
Едит Вартон ( 1862-1937 ), во 1927 година го купила замокот Сен-Клер, на местото на поранешниот манастир во планините под Јер, каде живеела за време н а зимите и пролетта сè до нејзината смрт во 1937 година.
Ф.Скот Фицџералд ( 1896-1940 ) и неговата сопруга Желда во 1924 година за првпат ја посетиле ривиерата, ги посетиле Јер, Кан и Монте Карло. Најверојатно престојувале на Св. Рафаел, каде го напишал Големиот Гетсби, а ја започнал Нежноста е ноќта.
Иван Бунин ( 1870-1953 ), првиот руски писател кој добил Нобелова награда за литература. Заминал за Франција по Руската револуција, напишал неколку раскази на азурниот брег, а имал куќа во Грас.
Сомерсет Могам ( 1874-1965 ) во 1928 година купил куќа, вилата Мореск во Сен-Жан-Кап-Ферат каде минал доста време, освен за време на Втората светска војна, таму и починал.
Други англиски писатели кои живееле или пишувале за Прованса се: Питер Мајл, Карол Дринквотер, Џон Ланчестер и Вила Катер.
Кујна
Кујната од Прованса е резултат на топлата и сува средоземна клима. Необработените предели се добри за пасење на овци и кози, а надвор од долината на Рона ровката почва е погодна за земјоделство и на брегот има изобилство од морски плодови. Основните производи се маслинки, маслиново масло, лук, сардини, морски ежови и октоподи, јагнешко и козјо месо, слануток, локални овошја-грозје, праски, кајсија, јагоди, цреши и најпознатите дињи од Кавајон.
Во Прованса, на менијата најчесто можете да нарачате барбун, мала црвена риба која се јаде печена на скара и лубин, печена на скара со анасон и гранки од грозје.
Аиоли е густ сос направен од маслиново масло и малку лук. Најчесто се служи со бурид, рибја супа или со компири и бакалар. Има онолку рецепти колку што има жители во Прованса.
Бујабес е класично морско јадење на Марсеј. Традиционално се готви со три вида на риба: морска риба со отровни перки, црвеношијка и угор, а се додаваат и друг вид на риби и школки за вкус како што се ковач, жабница, морски еж, морски рак и морски пајаци. Мирудиите се исто толку важни. Од нив се користат сол, пипер, кромид, домат, шафран, анасон, жалфија, мајчина душица, лаворов лист, понекогаш се става лушпа од портокал и чаша вино или коњак. Во Марсеј рибата и супата се служат посебно. Супата се служи со тенко сечени парчиња леб со сосот руј.
Брандад де Мору густ крем кој се подготвува од бакалар со маслиново масло, млеко, лук, а понекогаш се додава и тартуф.
Провансалски доб е манџа која се подготвува од варено говедско месо во вино, исечкано на коцки, зеленчук, лук и тревки. Може да се стават и маслинки, суви сливи, за мирис се става и маст од патка, оцет, коњак, лаванда, морско оревче, цимет, каранфилче, боровинка или кора од портокал. За подобар вкус се готви во неколку етапи и се остава да се лади еден ден помеѓу секоја етапа за добро да се измешаат состојките меѓу себе. Во Камараг, биковите кои се убиваат за време на борба со бикови, месото се користи за подготвување на доб.
Фугас е традиционално лепче на Прованса, тркалезно и сплескано со дупчиња. Денес се подготвува со маслинки или јаткасти плодови.
Урсинад е сос кој се подготвува од морски еж пропратен со риба.
Ла Писаладиер е уште еден специјалитет од Ница. Иако наликува на пица, се подготвува од тесто и никогаш не се ставаат домати одозгора. Се продава во пекарниците, одозгора има кругови подпечен кромид и каша наречена писалат, која се подготвува од сардини и сардела и маслинките кајет од Ница.
Рататуј е традиционално јадење од преварен зеленчук, кој потекнува од Ница.
Руј е мајонез со црвен пименто кој се мачка на леб и се додава во рибја супа.
Сока е специјалитет од Ница. Тоа е тркалезна торта, се подготвува со брашно и маслиново масло и наликува на италијанската фарината. Се пече во рерна во долгнавесто тавче, потоа се зачинува со пипер, се јаде со раце и се служи топло. Во Тулон соката ја нарекуваат Ла Кад.
Супа со писту, се служи топла или ладна, се подготвува со свеж босилок и се меша со маслиново масло, со зеленчук- бел грав, боранија, домати, сквош и компири.
Тапенад е зачин кој содржи чисти и фино сецкани маслинки, каперси и маслиново масло, се мачка врз леб и се служи како предјадење.
Калисон се традиционални колачиња од Екс-ан-Прованса, кој се подготвуваат од пире од бадеми пропратено со диња и портокал. Овие колачиња се прават уште од 17 век.
Тропезијанската торта е торта со крем од тесто. Во 1950 година, Александре Мика го донел овој рецепт од Полска во Сен Тропе. Во 1955 година, глумел шеф на кујна во филмот Господ ја создал жената каде глумицата Брижит Бардо му предложила да ја нарече оваа торта – Тропезијанска Торта. Денес овој рецепт најмногу се прави во Вар.
Тринаесетте десерти се божиќна традиција во Прованса. Тринаесет различни слатки, кои ги претставуваат Исус и 12 Апостоли, секое со посебно значење, кои се служат по вечерата.
Тревките од Прованса претставуваат мешавина од сушени тревки кои потекнуваат од Прованса и се користат за готвење.
Вина
Фокејците, основачите на Марсеј и Ница, околу 600 година п.н.е. го донеле виното во Прованса. Во 120 година п.н.е., по римската окупација, Римскиот Сенат забранил да се одгледуваат грозје и маслинки, со цел да го заштити успешниот извоз на италијански вина. Но, пензионираните војници на Римското Царство кои се населиле во Прованса можеле да одгледуваат грозје.
Римјаните се пожалиле за конкуренцијата и лошиот квалитет на вината од Прованса. Во 1 век, римскиот поет Марцијал вината од Марсеј ги ословувал со „ ужасен отров, кои нокогаш не се продаваат за добра цена.“
Во 1970 години, вината од Прованса биле специфични. Во 1971 година, критичарот за вина, Хју Џонсон напишал : „ белите вина се суви и им недостига киселост за да бидат освежувачки. Црвените вина се лесни, со силен вкус. Најчесто се конзумира розето, со боја на портокал.“. тој додава: „Вината од Касис и од Бандол се разликуваат по нивните бели и црвени вина. Касис се издвојува со белото вино, а пак Бандол се издвојува со црвеното вино.
Оттогаш се намалило одгледувањето на посиромашни сорти, а новите технологии и методи значително го подобриле квалитетот.
Вината во Прованса се одгледуваат во посебни услови. Жешки и сончеви услови, многу малку дожд и мистрал ( Тулон, во близина на Бандол, е најсончев град во цела Франција) што овозможува грозјето побрзо да зрее.
Во Прованса најмногу се произведуваат розе вина. Најкарактеристична сорта на гројзе е мурведр, која се користи најмногу за правење на црвено вино од Бандол. Касис е единствената облст во Прованса позната по белото вино.
Постојат три регионални класификации во Прованса:
Брегот на Прованса. Оваа класификација на контролиран назив на потекло датира од 1997 година, иако овие вина во XVII и XVIII век ги признала Мадам де Севиње, која ги пренела навиките и ги претпочитала вината од дворецот на Луј XIV. Овој назив – Брегот на Прованса се користел од 1848 година, но производството било уништено од филоксера и било потребно декади за да се обнови. Овој назив денес го користат 84 општини во Вар и Устието на Рона и еден во приморските Алпи. Сортите гренаш, мурведр, синсолт, тибурен и сира се користеле за правење на црвено вино. А пак сортите клерет, верментино, семијон и уњи бланк се користеле за правење на бело вино. Овој назив опфаќа 20,300 хектари од кои 80 % се користат за производство на розе, 50 % за црвено вино и 5 % за бело вино.
Во 1985 година во Екс-ен-Прованса започнала со контролирање на називот на потекло. Вината во Екс ги саделе ветерани од Римските легии во 1 век п.н.е, а се развиле во времето на Рене I од Неапол, последниот владател на Прованса. Во 19 век, најголем дел од лозјето го уништило филоксерата, а многу споро се обновувало. За добивање на црвено вино и розе се користеле врстите гренаш, мурведр, синсолт сира, куноаз, карињан и кабаре совињон. Белите вина се правеле од врстите бурбуленк, клерет, гренаш бланк и верментино. 4000 хектари се користат за производство. 70 % од виното е розе, 25 % е црвено, а 5 % е бело.
Еве уште пет локални класификации:
Контролиран назив на потекло Касис, во близина на крајбрежниот град Касис, меѓу Тулон и Марсеј. Во 1936 година за првпат во Прованса било класифицирано виното со контролиран назив на потекло, а е најдобро познат по белото вино. Вината од Касис во француската литература се споменати уште во 12 век. Врстите грозје кои најмногу се користат се марсан, кларет, уњи бланк, совињон бланк и бурбуленк. За правење на розе се користат врстите гранаш, карињан и мурведр.
Контролиран назив на потекло Белет. За време на Француската револуција, малото гратче Сен Роман де Белет ( денес дел од Ница ) бил центар на важен регион со вина. Производството го уништило филоксерата, периодот меѓу војните, а во 1946 година повторно се започнало со производство. Во 1941 година го добил контролираниот назив на потекло. Денес, овој регион е најмал во франција со само 47 хектари. За правење на црвено вино и розе се користат врстите бракет, фол и синсолт. Понекогаш се мешаат со гренаш. За правење на бело вино се користат врстите рол бланк, русан, спањол и мајоркин. Врсти на грозје од втора класа се кларет, бубуленк, шардоне, пињерол и мускат.
Контролиран назив на потекло Палет. Малото село Палет, се наоѓа четири километри источно од Екс-ен-Прованса, е познато по производството на зајакнато вино, кое се користи во традиционалниот божиќен десерт во Прованса, тринаесетте десерти и во божиќната торта наречена помпо а лоил. ова производство еден период запрело, но повторно започнало. За правење на црвено вино се употребуваат врстите гренаш, мурведр, синсолт, а за белото вино се користи врстата кларет.
Контролиран назив на потекло Ле Бо де Прованса. Во 1995 година бил воспоставен овој назив за црвеното вино и розето. Јужно од Авињон, ги зафаќа северните и јужните нагиби на Алпиј, на надморска височина од 400 метри, а се простира на околу 30 километри од исток кон запад. За правење на црвено вино се користат врстите гренаш, мурведр и сира. За розе се користат врстите сира и синсолт.
Ветуничка Река
Ветуничка река — река која извира на југозападната падина на планината Герман, поминува низ областа Славиште, источно од патот што оди за Кратово и селата Вражогрнци и Ветуница. Се влева во Крива Река.
Синајски псалтир
Синајски псалтир — средновековен македонски книжевен споменик кој потекнува од X или почетокот на XI век, напишан на глаголица.
Општи податоци за ракописот
Ракописот потекнува од Х или почетокот на ХI век и е пишуван на 209 пергаментни листови со димензии 151х155 мм. Првобитниот кодекс содржел околу 216 листови. По листот 81 недостасува еден лист, кој содржел дел од текстот на псалм 67 (стихови 19-36). Го пишувале неколку книжевници, а на листот 23 е зачуван запис на еден од пишувачите на ракописот - Θома Лоукаваръ.
Писмо
Пишуван е со обла глаголица со аглести елементи. Повеќето од пишувачите употребуваат висечко глаголичко писмо од архаичен тип. Кај еден од пишувачите се јавува знак за означување на мекиот изговор на некои предонепчени согласки. Во правописот е присутна вокализација на еровите од македонски тип (ъ>о, ь>е). Има случаи на деназализација, како и замена на носовките, карактеристична за писмената традиција на книжевните центри на Охридската книжевна школа (особено ѧ>ѫ после ч).
Содржина
Ракописот претставува најстар зачуван препис на Кирилометодиевскиот превод на псалтирот и го содржи полниот текст на оваа старозаветна библиска книга, вклучително и неканонскиот 151 псалм. По текстот на псалмите, се поместени, покрај традиционалните девет библиски песни, уште пет библиски песни, преземени од грчкиот превод на 70та (Септуагинта) , при што 11 се од текстот на Стариот завет и три од текстот на Новиот завет (од Евангелието според Лука). По библиските песни, доаѓа Господовата молитва „Оче наш“ - еден од најстарите преписи на кирилометодиевскиот превод на молитвата и дел од почеток на вечерна богослужба според византиската богослужбена традиција.
Орнаментика
Орнаментиката на овој ракопис е скромна, содржејќи иницијали и неколку цртежи во жолта, портокалова и зелена боја.
Откривање
Основниот дел на ракописот (177 листови) е откриен ос Порфириј Успенски во 1850 година во библиотеката на Синајскиот манастир „Св. Катерина“, додека помал фрагмент од псалтирот (32 листа)во 1975 година открил израелскиот палеославист Моше Алтбауер во криптата на црквата Свети Ѓорѓи на истиот манастир. Ракописот се чува во библиотеката на Синајскиот манастир под сигнатура Cod.slav.38 (177 л.) и N°2/N (32 л.).
NGC 2760
NGC 2760 — засега неутврден објект во соѕвездието Жирафа, заведен во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 26 март 1887 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2760 е од видот NF.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 15 м 41,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 76° 22' 57".
Други поделби
Проучување на NGC 2760 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 8; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4541. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 693.
Белини
Белини е италијанско презиме, формирано како патроним или множина на Белино.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Јустин II
Јустин II (лат.Flavius Iustinus (Iunior) Augustus) бил цар на Византија од 565 година до 578. Тој бил внук на царот Јустинијан I, а бил оженет за Софија, внука на царица Теодора, која за време на неговите напади на лудило дејствувала како регент. Станал владетел по смртта на својот чичко. Првите години од неговото управување биле успешни. Успеал да ги плати долговите на Јустинијан I, објавил заедна толеранција на религиите. Има намера да направи реформи во државата, но тоа било саботирано од аристокрацијата и управнците на провинции. Исто така не успеал неговиот обид да ги помири православните со монофизитите.
Во 568 година лангобардите ја нападнале Италија и скоро ја зазеле целата земја. Набргу потоа биле изгубени и многу градови во Шпанија и Северна Африка. Јустин не успеал да ја одбрани, бидејќи требало да штити северните граници на империјата од аварите. На почеток одбил да им плаќа данок, но наредните борби со нив биле неуспешни. Во 572 година дошло и да војна со Персија, во која Византија ја загубила Сирија. Јустин договорил мир на висока цена, а тоа плаќање на годишен данок. Бидејќи немал деца, Јустин II избрал за негов наследник на престолот генералот Тибериј II.
Црква „Св. Талалеј“ - Белица
Свети Талалеј — православна селска црква во поречкото село Белица. Таа спаѓа под управа на Манастиречката парохија при Бродското архијерејско намесништво на Дебарско-кичевската епархија на МПЦ — ОА.
Синагога Шомреи ха-Комос
Синагогата Шомреи ха-Комос (хебрејски :בית כנסת שומרי החומות) е еврејски храм која се наоѓала во муслиманска населба во стариот дел во Ерусалим, Израел. Оваа синагога била изградена во 1870 година но истата била разрушена во 1938 година.
NGC 5148
NGC 5148 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5148 се споменува и како MCG 1-34-21, CGCG 44-86.
Откривање
Телото е откриено на 30 април 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5148 е од видот SBcd. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 5148 има привидни димензии од 0,7' х 0,7'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 26 м 38,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +2° 18' 49"".
Други поделби
Проучување на NGC 5148 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 47060. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 240; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 300. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1561.
Користена литература
Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206)