cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Железо
Биохемија
По преземањето во човечки клетки, складирањето на железо е прецизно регулирано.. [9] [143] Главна компонента на оваа регулација е белковинскиот трансферин, кој ги врзува железоните јони апсорбирани од дванаесетпалечното црево и го носи во крвта во клетките. [9] [144] Трансферин содржи Fe3 + во средината на искривениот октаед, поврзан со еден азот, три оксигени и хелатниот карбонат-анјон кој го заробува јон Fe3 +: има толку висока константа на стабилност што е многу ефикасна при земањето на Fe3 + јони, дури и од најмногу стабилни комплекси. Во коскената срцевина, трансферин се намалува од Fe3 + и Fe2 + и се складира како феритин за да се инкорпорира во хемоглобинот. [137]
Најчесто познати и проучени биооргански соединенија на железо (биолошки молекули на железо) се хемо белковините: примери се хемоглобин, миоглобин и цитохром Р450 [9]. Овие соединенија учествуваат во транспорт на гасови, градење на ензими и пренесување на електрони. [137] Металобелковините се група на белковини со метални јонски кофактори. Некои примери на железо металобелковини се феритин и рустредокрин. [137] Многу ензими од витално значење за живот содржат железо, како каталаза, [137] липоксигенази, [146] и IRE-BP.
Хемоглобинот е кислороден носач кој се јавува во црвените крвни клетки и ја придонесува нивната боја, транспортира кислород во артериите од белите дробови до мускулите каде што се пренесува во миоглобин, кој го складира додека не биде потребен за метаболичка оксидација на глукоза, генерирање на енергија [9] Тука хемоглобинот се врзува за јаглерод диоксид, произведен кога гликозата се оксидира, која се транспортира преку вените со хемоглобин (претежно како бикарбонатни анјони) назад во белите дробови каде што се издишува. [137] Во хемоглобинот, железото е во една од четирите хеми групи и има шест можни координатни места; четирите се окупирани од атоми на азот во порфирински прстен, петтиот од имидазолниот азот во хистидинскиот остаток од еден од белковинските синџири прикачени на хем групата, а шестиот е резервиран за молекулата на кислород што може да се сврти со реверзибилно [137 ] Кога хемоглобинот не е поврзан со кислородот (а потоа се нарекува дезоксихемоглобин), јон Fe2 + во центарот на хем групата (во внатрешноста на хидрофобната белковина) е во високоспин конфигурација. Поради тоа, е премногу голем за да се вклопи внатре во порфиринскиот прстен, кој наместо тоа се свиткува во купола со јон Fe2 + околу 55 пикометри над неа. Во оваа конфигурација, шестата координативна локација резервирана за кислородот е блокирана од друг хистидински остаток.
Кога деоксигемоглобинот зема молекула на кислород, овој остаток од хистидин се оддалечува и се враќа откако кислородот е безбедно прицврстен за да формира водородна врска со неа. Ова резултира со префрлање на јон Fe2 + во конфигурација со низок вртеж, што резултира со намалување на јонскиот полупречник од 20%, така што сега може да се вклопи во порфиринскиот прстен, кој станува рамничен. [137] (Покрај тоа, ова водородско поврзување резултира со наклонување на молекулата на кислород, што резултира со агол на поврзување на Fe-O-O околу 120 ° што го избегнува формирањето на мостовите Fe-O-Fe или Fe-O2-Fe кои ќе доведат до пренос на електрони, оксидација на Fe2 + до Fe3 + и уништување на хемоглобинот.) Ова резултира со движење на сите белковински синџири што води кон другите подединици на облик на промена на хемоглобинот во форма со поголема афинитет на кислород. Така, кога деоксигемоглобинот зазема кислород, неговиот афинитет за повеќе кислород се зголемува, и обратно. [137] Миоглобинот, од друга страна, содржи само една Хем група и оттука и овој кооперативен ефект не може да се случи. Така, додека хемоглобинот е речиси заситен со кислородот во високите парцијални притисоци на кислородот во белите дробови, неговиот афинитет за кислород е многу помал од оној на миоглобинот, кој оксигенира дури и при ниски парцијални притисоци на кислород што се наоѓа во мускулното ткиво. Како што е опишано со Боровиот ефект (именуван по Кристијан Бор, таткото на Нилс Бор), афинитетот на кислородот од хемоглобинот се намалува во присуство на јаглерод диоксид.
4 Cytc2+ + O2 + 8H+ внатре → 4 Cytc3+ + 2 H2O + 4H+надвор
Иако хеме белковините се најважната класа на белковини кои содржат железо, исто така се многу важни белковините на железо-сулфур, кои се вклучени во електронски трансфер, што е можно бидејќи железото може да постои стабилно во двете оксидациски состојби на +2 или +3. Тие имаат еден, два, четири или осум железни атоми кои се приближно тетрахедски координирани до четири атоми на сулфур; поради оваа тетраедарска координација, тие секогаш имаат високовртено железо. Наједноставните од овие соединенија е рустредоксин, кој има само еден атом на железо кој е координиран со четири атоми на сулфур од цистеинските остатоци во околните пептидни синџири. Друга важна класа на железо-сулфур белковини е фередоксините, кои имаат повеќе атоми на железо. Трансферин не припаѓа на ниедна од овие класи. [137]
Способноста на морските школки да го одржат своето зафаќање на карпите во океанот е олеснета со нивната употреба на органометални железни врски во нивните кутикули богати со белковини. Врз основа на синтетички реплики, присуството на железо во овие структури го зголеми еластичниот модул 770 пати, цврстината на истегнување 58 пати и цврстината 92 пати. Количината на стрес што е потребна за трајно оштетување на нив се зголеми 76 пати.
Здравје и исхрана
Железо обезбедено со додатоци во исхраната често се наоѓа како железо (II) фумарат, иако железо (II) сулфат е поевтино и се апсорбира подеднакво добро [133] Елементното железо или редуцираното железо, и покрај тоа што се апсорбира на само една третина до две третини, ефикасноста (во однос на железен сулфат), [151] често се додава во храната, како што се житарките за појадок или збогатеното пченично брашно. Железото е најмногу достапно за телото кога се хелатува со аминокиселини [152] и е исто така достапно за употреба како заеднички додаток за железо. Глицин, најевтина аминокиселина, најчесто се користи за производство на додатоци на железо-глицинат.
Диететски препораки
Американскиот институт за медицина (ИОМ) ги ажурираше Проценетите просечни барања (ЕАР) и препорачаните диетални додатоци (РДА) за железо во 2001 година. [9] Тековниот ЕАР за железо за жени на возраст од 14-18 години е 7,9 мг / ден, 8,1 за возраст од 19-50 и 5,0 потоа (пост менопауза). За мажи ЕАР е 6.0 mg / ден со возраст од 19 години и повеќе. РДА е 15,0 мг / ден за жени на возраст од 15-18, 18,0 за 19-50 и 8,0 потоа. За мажи, 8,0 mg / ден на возраст од 19 и нагоре. RDAs се повисоки од EARs, со цел да се идентификуваат износи кои ќе ги опфатат луѓето со повисоки барања од просекот. РДА за бременост е 27 mg / ден, а за лактација 9 mg / ден. [9] За деца на возраст од 1-3 години 7 mg / ден, 10 на возраст од 4-8 и 8 години на возраст од 9-13 години. Што се однесува до безбедноста, ИОМ, исто така, поставува толерантни нивоа на голови (ULs) за витамини и минерали кога доволно докази. Во случај на железо, UL е поставен на 45 mg / ден. Колективно, EARs, RDAs и ULs се нарекуваат диететски референтни вредности.
Доенчињата може да бараат дополнување на железо ако се хранат со кравјо млеко. [157] Честите крводарители се изложени на ризик од ниски нивоа на железо и често се советуваат да го дополнат внесот на железо. [158]
За целите на обележување на храна и додаток во исхраната во САД, износот во една услуга е изразен како процент од дневна вредност (% DV). За целите на етикетирање на железо 100% од дневната вредност беше 18 mg, а од 27 мај 2016 година остана непроменета до 18 mg. [159] Табела од сите стари и нови возрасни дневни вредности е дадена на референтниот дневен внес. Оригиналниот рок за кој треба да се почитува беше 28 јули 2018 година, но на 29 септември 2017 година, американската администрација за храна и лекови го објави предложеното правило кое го продолжи крајниот рок до 1 јануари 2020 година за големите компании и 1 јануари 2021 година за мали компании. [160]
Недостаток
Недостатокот од железо е најчест недостаток во исхраната во светот. [8] [161] [162] [173] Кога загубата на железо не е соодветно компензирана со соодветен диететски внес на железо, се јавува состојба на латентен дефицит на железо, што со текот на времето доведува до анемија со дефицит на железо ако не се лекува, што се одликува со недоволен број црвени крвни клетки и недоволна количина на хемоглобин [164] Децата, пред-менопаузалните жени (жени на возраст на носење на деца) и лицата со слаба исхрана најмногу се подложни на болеста. Повеќето случаи на анемија со дефицит на железо се благи, но ако не се третираат, може да предизвикаат проблеми како брзо или нередовно отчукување на срцето, компликации за време на бременоста и одложен раст кај доенчиња и деца. [165]
Вишок
Предозирањето на ингестираното железо може да предизвика прекумерно ниво на слободно железо во крвта. Високите нивоа на крв во слободното железо со железо реагираат со пероксиди за да произведат високо реактивни слободни радикали кои можат да ја оштетат ДНК, белковините, липидите и другите клеточни компоненти. Токсичноста на железта се јавува кога клетката содржи слободно железо, што обично се случува кога нивото на железо ја надминува достапноста на трансферин за да се поврзе со железото. Оштетувањето на клетките на гастроинтестиналниот тракт, исто така, може да ги спречи да ја регулираат апсорпцијата на железо, што доведува до понатамошно зголемување на нивото на крв. Железото обично ги оштетува клетките во срцето, црниот дроб и на други места, предизвикувајќи негативни ефекти кои вклучуваат кома, метаболна ацидоза, шок, откажување на црниот дроб, коагулопатија, синдром на респираторен дистрес кај возрасни, долгорочно оштетување на органите, па дури и смрт. [169] Луѓето искусуваат токсичност на железо кога железото надминува 20 милиграми за секој килограм телесна маса; 60 милиграми за килограм се смета за смртоносна доза. [170] Преголемата потрошувачка на железо, често е резултат на тоа што децата јадат големи количини таблети со црни сулфати наменети за консумирање на возрасни, е една од најчестите токсиколошки причини за смрт кај деца под шест години. [170] Употребата на рецепт за исхрана (DRI) го поставува нивото на толерантниот горен внес (UL) за возрасни на 45 mg / ден. За деца под четиринаесет години UL е 40 mg / ден.
Медицинскиот третман на токсичноста на железо е комплициран и може да вклучи употреба на специфичен хелатски агенс наречен дефероксамин за да се врзува и да го избрка вишокот железо од телото.
Рак
Улогата на железото во одбраната на ракот може да се опише како "меч со две острици" поради неговото распространето присуство во непатолошки процеси. Луѓето што имаат хемотерапија може да развијат дефицит на железо и анемија, за што се користи интравенска терапија со железо за да се обноват нивоата на железо. [175] Преоптовареноста на железо, која може да се појави од високата потрошувачка на црвено месо, [9] може да иницира растење на туморот и да ја зголеми подложноста на појава на рак, [175] особено за колоректален карцином.
Биоремедитација
Бактерии кои се хранат со железо живеат во потонатите бродови како што е на пример Титаник.
Один
Один (старонордиски: Óðinn) — врховен бог во нордиската митологија. Често се нарекува и Сетатко (Allfodr), а има и многу други имиња: Herran или Herjan (Големоуништувач), Nikar или Hnikar (Подјаривач), Nikuz или Hnikud (Воденбог), Fjolnir (Многузнаечкиот), Oske (Желбоостварител), Omi (Јачиговор), Biflidi или Biflindi (Тресикопје), Svidar (Господар на времињата), Свидрир (Копјебог) ... Один е бог на војната и мудроста, а се чини дека бил и бог на поезијата, ловот и магијата. По него среда го добила името во германските јазици (шведски: onsdag, англиски: Wednesday од Wōden...).
Син е на Бора и Бестле, внук на Бурија кој од лед го извадила кравата Аудхумла на самиот почеток. Брат е на Вили и Ве, сопруг на божицата Фриг со која ги има синовите Балдер, Ход и Хермод. Со Јорд има син Тор, кој е негов најстар син. Со Ринд го има Вали, а со Грид го има Видар.
Космос-711
Космос-711 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 28 февруари 1975 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-711 бил комуникациски сателит.
Црква „Св. Петар“ - Сливница
Свети Петар — селска црква во преспанското село Сливница, Македонија.
Се наоѓа на околу 2 километри северо, во долината на Сливничка Река. Нема податок за нејзината изградба.
Пјетраваирано
Пјетраваирано — општина во провинцијата Казерта од регионот Кампанија, Италија.
Максим IV Цариградски
Максим IV, претходно познат како Манасиј (Μανασσής), бил православен христијански монарх и епископ. Тој бил Вселенски патријарх од 1491 до 1497.
Живот
Првите месеци од 1491 тој бил избран за цариградски патријарх со поддршка од монасите на Света Гора. При неговото избирање тој го променил своето име во „Максим“, сигурен случај во историјата на Вселенската патријаршија бидејќи вообичаено се поседува монашко име во текот на црковната кариера. Како патријарх тој ги бранел правата на православните христијани кои живееле на териотриите кои припаѓале на Венецијанската Република.
За време на неговото владеење излегле муабети во врска со него, од непознат извор, кои резултирале со негово губење на престолот во почетокот на 1497 година.
По неговата оставка тој останал активно вклучен во црковните прашања, дури и покренувајќи заговор против неговиот наследник, патријархот Нифонт II, сè до тогаш кога бил присилен да се пензионира во манастирот Ватопед, каде починал на непознат датум.
Село кај Жировница
Село кај Жировница (словенечки: Selo pri Žirovnici) — населба во Општина Жировница во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
Список на државни водачи во 1128 година
Ова е список на државни водачи во 128 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
NGC 4599
NGC 4599 — леќеста галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4599 се споменува и како UGC 7833, MCG 0-32-34, CGCG 14-99.
Откривање
Објектот е откриен на 22 февруари 1786 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4599 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 4599 има привидни димензии од 1,7' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 40 м 26,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +1° 11' 48"". Положбениот агол на објектот е во износ од 144°.
Други поделби
Проучување на NGC 4599 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 42453. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 239; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 290. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1405.
Бад Нендорф
Бад Нендорф (Bad Nenndorf) — мал град во округот Шаумбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Има население од околу 10.000 жители. Се наоѓа 12 километри источно од окружниот град Штатхаген и 25 километри западно од Хановер, на јужниот крај од Северногерманската Низина и северниот раб на масивот Дајстер.
Местоположба
Бад Нендорф се наоѓа на северозападниот раб од ридскиот масив Дајстер и 15 километри јужно од Штајнхудер Мер, помеѓу реките Везер и Лајне, 26 километри западно од Хановер.
Соседни општини
Градот се граничи со следниве општини Хонхорст и Зутфелд, градовите Барзингхаузен и Роденберг, како и општините Бекедорф, Линдхорст и Аухаген.
Градски единици
Градот Бад Нендорф се состои од самиот град Бад Нендорф и местата Валтрингхаузен, Хорстен и Рипен.
Историја
Селото, веројатно потекнува од почетокот на век, бидејќи првпат е споменато како Нијанторпе (Nyanthorpe) во списите на манастирот Корвај во 936 година.
Првата црква била подигната во 1136 година. Селото било посед на грофовите на Шаумбург од 1311 година. По основањето на уште една мала населба на северозапад од селото, се појавило именувањето Грос Нендорф и Клајн Нендорф. Уште една населба под името Дензингхаузен, во областа на денешниот град, била уништена во Триесетгодишната војна. По поделбата на грофовијата Шаумбург во 1647 година, Нендорф припаднал на Хесен-Касел.
Лековитата моќ на сулфурните извори, сместени помеѓу Грос и Клајн Нендорф и првпат забележани во 1546 година, првпат била потврдена во средината на век. На иницијатива на ландгрофот Вилхелм IX од Хесен-Касел биле подигнати бањи во 1787 година. Сулфурните извори, кои дотогаш биле сметани за изум на ѓаволот поради нивната миризливост, биле сметани за едни од најсилните во Европа и конечно биле применувани за лечење на ревматизам, артритис и проблеми со кожата. Наскоро, Нендорф станал една од водечките бањи во Германија. Во 1866 година, Бад Нендорф станал кралска пруска бања, а финансиската помош од Берлин му помогнала да се развие уште повеќе.
Географската положба на Бад Нендорф бил главен фактор во развојот. Се наоѓа на северниот раб од Средногерманските висорамнини, на Хелвег, рута помеѓу Рајна и Елба, користена со векови. Така, градот имал железничка врска уште од 1872 година.
Општината била создадена во 1929 година со спојување на Грос Нендорф, Клајн Нендорф и бањата.
Кон крајот на Втората светска војна, градот служел како седиште на 84. американска пешадиска дивизија. Подоцна, станал дел од британската окупациска зона и бил место на британски камп (1945-1947).
Поетесата Агнес Мигел живеела во Бад Нендорф помеѓу 1948 и 1964 година. Куќата во која живеела претставува музеј за нејзиниот живот и дело.
Камп
Помеѓу јуни 1945 година и јули 1947 година, во Бад Нендорф постоел британски камп, каде биле спроведени стотина нацисти и осомничени комунисти. Кампот бил контроверзен поради обвинувања за несовесен третман на затворениците. Еден британски војник бил обвинет во 1948 година. Контроверзата повторно се појавила во 2005 година со објавата на статија во британскиот весник The Guardian.
Космос-712
Космос-712 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 28 февруари 1975 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-712 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 114,9 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1490 км, а најмалото на 1412.
Божин Проданов
Божин Димитров Проданов (Солун, 12. XII. 1871) е познат македонски патриот и активист на македонската емиграција во Бугарија.
Национална кошаркарска асоцијација
Национална кошаркарска асоцијација или НБА (National Basketball Association, NBA) — професионална кошаркарска лига, која е составена од 30 клуба (29 од САД и 1 од Канада). Таа е член на САД кошарката (USAB), која е препознатлива по Меѓународната кошаркарска федерација како Национален управен орган (NGB) за кошарка во САД. НБА е една од четирите главни северноамерикански спортски лиги, во која се Главната бејзболска лига (MLB), Националната фудбалска лига (NFL) и Националната хокеарска лига (NHL).
Лигата е основана во Њујорк на 6 јуни 1946, како Кошаркарска асоцијации на Америка (BAA). Лигата го прифати сегашното име во 1949, откако се спои со соперникот Националнаta кошаркарска лига (NBL). Лигата раководела со помалите поединечни канцеларии преку главната канцеларија сместена во Олипик тауер, на 645 Петта авенија во Њујорк. НБА-забава и НБА ТВ се наоѓаат во Сеакуза, Њу Џерси.
1940-ти: БАА-години
Кошаркарската асоцијација на Америка била основана во 1946, од страна на сопствениците на најглавните хокејски арени од Северно источен и Средно западен САД. На 1 ноември 1946, Торонто, Онтарио, Канада беше одржан првиот официјален НБА натпревар, каде Торонто Хаските ги пречекаа Њујорк Кникербоксерите. Но, ова не било прв кошаркарски натпревар во професионалната Американска лига, бидејќи Американската кошаркарска лига и НБЛ беа првите лиги кои играа натпревари во големите сали во големите градови. За време на овие рани години квалитетот на БАА не беше значително подобар од останатите лиги или од самостојните клубови како што се Харлем Глобтротерс. На пример, АБЛ финалистите во 1948, Балтимор Булетс се преместија во БАА и ја освоија титулата во 1948. Шампионите од 1948 во НБЛ, Минеаполис Лејкерс ја освоија БАА титулата во 1949.
1950-ти: Раните години
На 3 август 1949, БАА се согласи да се со НБЛ, создавајќи ја Националната кошаркарска асоцијација. Новата лига имаше 17 тима сместени во големите и малите градови, односно во големите арени и малите гимназиски сали. Во 1950 НБА го намали бројот на тимови на 11, а во 1954 ги намали на најмалку до сега, односно 8, од кои сите и денес се натпреваруваат (Никс, Селтикс, Вориорс, Лејкерс, Ројалс/Кингс, Пистонс, Хокс и Национал/76ерс)
Подоцна следеше преместување на тимовите од помалите во поголемите градови, Хокс се преместија од “Три Града“ (арена денес позната како Квад Сити) во Милвоки (во 1951), а подоцна Сент Луис (во 1954); Ројалс од Рочестер во Синсинати (во 1957), а Пистонс од Форт Вејн во Детроит (во 1957). Во 1960 Лејкерси се преместија во Лос Анџелес, а Вориорс во Сан Франциско, во 1963. Во наредната година Националните го напуштија Њујорк и повторно ја вратија кошарката во Филаделфија, а и воедно го променија прекарот од Национални во 76ерс. Единствено во ова време само Селтикси и Никси не се преселија некаде.
Иако јапонскиот Американец Ватару Мисака ја прекрши бојната кариера (спрема бојата на кожата) во сезоната 1947/48, 1950 беше пргласена за година на спојувањето. Оваа година била сведок на внесувањето на афроамерикански играчи, како што се Чак Купер со Бостон Селтикс, Нат „Свитвотер“ Клифтон со Никс и Ерл Лојд со Вашингтон Капитолс.
За време на овој период, Минеаполис Лејкерс, предводени од центарот Џорџ Микан освои 5 НБА Финалиња и се докажаа како прва династија во лигата. За да се охрабри шутирањето и да се стопира држењето на топката без напад, лигата го претстави 24-секундниот часовник за шут во 1954. Ако тимот не постигне кош или топката не погоди дел од кошот во 24 секунди, топката му се доделува на противничкиот тим.
1960-ти: Династијата на Селтикси
Во 1960-тите во НБА доминираа Бостон Селтикс. Предводени од Бил Расел, Боб Кузи и тренерот Ред Орбах, Селтикс ја освоија секоја титула од сезоната 1958–1959 до 1965–1966. Оваа низа од 8 титули по ред е најдолга во НБА историјата. Тие не повторија во 1966–1967, но ја освоија титулата во сезоната 1967–1968, исто така и во 1968–1969. Во овој период на доминација Селтикси освоија 9 од вкупно 10 сезони во 1960-тите.
Во овој период, НБА се одликува со преместувањето на Минеаполис Лејкерс во Лос Анџелес, Голден Стејт Вориорс во Сан Франциско и Сиракуза Национал во Филаделфија, а и со неколку проширувања. Чикаго Пакерс (сега како Вашингтон Визардс) беа 9тиот тим во НБА во 1961. Од 1966 до 1968 лигата се прошири од 9 на 14 тима, примајќи ги Чикаго Булс, Сиетл СуперСоникс (сега како Оклахома Сити Тандер), Сан Диего Рокетс (кои се преместија во Хјустон по 4 години), Милвоки Бакс и Феникс Санс.
Во 1967, лигата се соочи со надворешни закани од страна на Американската Кошаркарска Асоцијација. Лигата почна да ја воведува надавачката војна. НБА го прими еден од најдобрите ѕвезди од колеџите во таа ера, Карим Абдул-Џабар (познат како и Лев Алкиндор). Но во секој случај, Најдобриот бодтер Рик Бери, се премести во АБА, исто како и четири судии ветерани - Норм Друкер, Ерл Сторм, Џон Ванак и Џо Гуше.
1970-ти: НБА против АБА
Американската кошаркарска асоцијација исто така била успешна во потпишувањето со голем број на ѕвезди, вклучувајќи го Џулиус Ервинг од Вирџиниа Скваирс, бидејќи АБА дозволи тимовите да ги купуваат студентите на колеџите. НБА екстремно брзо се прошири во овој период. Од 1966 до 1974, НБА се прошири од 9 на 18 тима. Во 1970, Портланд Треилблејзерс, Кливленд Кавалирс и Бафало Брајвс (сега Лос Анџелес Клиперс) го направиа своето деби, со што лигата се прошири на 17. Во 1974 Њу Орлеанс Џез (сега во Јута) се приклучи кон НБА и се стигна до бројката од 18 тима. После сезоната 1976, лигата го достигна својот рекорд од 22 тима со приклучувањето на 4 тима од АБА кон НБА. Тие четири тима беа: Сан Антонио Спарс, Денвер Нагетс, Индијана Пејсерс и Њујорк Нетс, сега Њу Џерси Нетс. Најголеми ѕвезди од таа ера беа: Карим Абдул-Џабар, Рик Бери, Дејв Ковенс, Џулиус Ервинг, Волт Фрејзер, Алтис Гилмор, Џорџ Гервин, Дан Исел, Пит Маравич.
1980-ти: Меџик против Брд
Лигата во 1979 го додаде и шутот за три бода (ова беше првична идеја на АБА). Истата година рукито Лери Брд и Ервин “Меџик“ Џонсон се приклучија на Бостон Селтикс и на Лос Анџелес Лејкерс соодветно, поттикнувајќи го овој период да ја заинтересира публиката во државата и целиот свет. Брд им донесе 3 титули на Селтикси, а Меџик 5 на Лејкерси. Исто така во раните 80-ти во НБА се вклучи и тимот на Далас Маверикс, со што се стигна до бројката од 23 тима. Подоцна Лери Брд ги освои првите два натпреварувања во тројки.
1990-ти: Епохата на Џордан
Мајкл Џордан, влезе во лигата во 1984, преку Чикаго Булс и го привлече интересот на публиката. Во 1988 и 1989, четири тима изразија желба да се приклучат кон НБА, а тие беа: Шарлот Хорнетс(сега како Њу Орлеанс Хорнетс), Мајами Хит, Орландо Меџик и Минесота Тимберволфс.
Џордан и Скоти Пипен ќе го предводат Чикаго Булс до 6 од 8 шампионски тиули за време на 1990-тите, додека Хаким Олајџувон успеа еднаш да ја одбрани веќе освоената титула во ’94, освојувајќи ја титулата во ’94, за време на првото повлекување на Џордан од НБА.
Дрим Тимот на Олимписките игри во 1992 ја освои оваа титула предводен од Џордан, а во негова сенка беа: Лери Брд, Меџик Џонсон, Дејвид Робертсон, Патрик Ивинг, Скоти Пипен, Клајд Дрекслер, Карл Мелоун, Џон Стоктон, Крис Мулин, Чарлс Баркли и Кристиан Лаетер.
Во 1995, НБА се прошири и во Канада со двата тима, Ванкувер Гризлис и Торонто Рапторс. Во 2001, Ванкувер се премести во Мемфис, oставајќи ги Репторс единствениот тим од Канада.
Во 1996, НБА создава и своја женска лига (WNBA).
Во 1998, НБА беше “заклучена“ за 191 ден до 18 јануари 1999. Поради ова сезоната 1998-99 имаше 50, наместо 82 натпревари. Поради тоа што сите натпревари се играа во иста година, оваа сезона беше позната како 1999 НБА сезона. Сан Антонио го освои НБА-плејофот со победата над Њујорк Никс на 25 јуни.
2000-ти: Владеењето на Лејкерси/ Спарси
Со прекинувањето на серијата на Чикаго Булс во летото 1998, Западната конференција започна да доминира со ЛА Лејкерс и Сан Антонио Спарс, кои заедно освоиа 8 од 11 титули. Тим Данкан и Дејвид Робертсон ја освоија тутулата во 1999 со Сан Антонио Спарс, а Коби Брајант и Шекил О’Нил освои три титули со ред од 2000 до 2002. Во 2003 Сан Антонио ја вратија повторно титулата со победата над Нетс.
Во 2004, Детроит Пистонс успеа да ја прекине оваа серија со победата над Лејкерси од 4-1. Наредната сезона Шекил О’Нил беше трансфериран во Мајами Хит. Шарлот Бобкерс стана 30-тиот тим во НБА; Во 2005 Спарс ја освоија својата 3та титула.
Во 2006 два тима за првпат се појавија во финалето. Мајами предводен од Двејн Вејд и Шекил О’Нил ја освоија титулата со победата над Далас Маверикс од 4-2, иако губеа со 0-2.
Доминацијата на Западната Конференција продолжи со победата од 4-0 на Сан Антонио во 2007 против Кливленд Кавалиерс, предводени од ЛеБрон Џејмс. Финалето во 2008 беше оживување на старото соперништво помеѓу Бостон Селтикс и Лос Анџелес Лејкерс, каде Бостон беше поуспешен, благодарејќи на неговата големата тројка Пол Пирс, Реј Ален и Кевин Гарнет. Но како и да е, во 2009, Лејкерси со Коби Брајант и Пау Гасол се вратија во финалето, овој пат победувајќи ги Орландо Меџик, предводени од Двајт Хауард за да ја освојат нивната 15та титула. Коби Брајант го освои својот прв НБА Финале МВП, после 13 сезони, откако ги предводеше Лејкерси до првата НБА титула после заминувањето на Шекил О’Нил.
Меѓународно влијание
Следејќи ги пионерите како што се Дражен Петрович (Хрватска), кои се приклучија на НБА во доцните 1980-ти, голем број странски играчи играат во НБА. Подолу е списокот на неколку странски играчи во НБА:
Од 2006, НБА тимовите се соочуваат со тимовите од Еуро-лига во турнирот НБА Европа Тур.
Во 2009-10 сезоната имаше рекордни 83 интернационалци на отворачката ноќ, со што се изедначи рекордот поставен во 2006-07.
Други новитети
Во 2001, НБА создаде пониска лига, Национална кошаркарска лига за промовирање, сега наречена НБА-лига за промовирање (од 2017 год. Г-лига). Пред да се создаде оваа лига се ширеа гласини дека НБА ќе ја закупи ЦБА и ќе ја нарече лига за развивање. Всушност Континенталната кошаркарска асоцијација (CBA) беше и “пониска“ лига од НБА. 20% од НБА играчите поминале некое време во оваа лига и преку 143 играчи од оваа лига се повикани да играат во НБА.
Во 2004, две години по заминувањето на Хорнетс од Шарлот во Њу Орлеанс, НБА повторно се врати во Северна Каролина со формирањето на Шарлот Бобкетс.
Во 2005, Хорнетс привремено се преселија во Оклахома Сити за две сезони. Ова беше последица на нанесените штети од Ураганот Катрина. Во 2007, Хорнетс повтоно се вратија во Њу Орлеанс.
На 11 декември 2006, Комесионерот Стерн изјави дека на 1 јануари 2007 ќе се врати традиционалната кожна топка, која беше заменета за сезоната 2006/07. Оваа замена беше резултат на многуте жалби за повреди (исеченици) на играчите со топката од микрофибер. НБА Асоцијацијата на Играчи имаше предложено прилагодувања на топката во корист на НБА играчите кои беа против воведувањето на новата топка. ОД 2006 па наваму дресовите се изработуваат од Адидас, кој ги откупи правата од поранешниот производител Рибок.
На 19 јули 2007, ФБИ ги истражуваше тврдењата дека НБА ветеранот судија Тим Донаги се обложувал на натпревари во последните две сезони, кои и самиот ги судел и дека правел повици кои влијаеле на коефициентите за натпреварите. На 15 август 2007, Донаги поднесе молба до судот дека не е виновен за обвинението донесено од истрагата. Но, како и да е, тој би се соочил со повеќе обвиненија доколку се утврди дека тој намерно судел во корист на некој од тимовите во натпреварите.
Во 2008, беше соопштено дека Сиетл СуперСоникс ќе се преместат во Оклахома Сити и ќе се преименуваат во Оклахома Сити Тандер, кој ќе започне да игра од сезоната 2008/09. Ова беше трета замена направена во оваа декада.
На 11 октомври 2008, Феникс Санс и Денвер Нагетс го изиграа првиот натпревар на отворено во модерната ера на Индиан Велс Тенис Арена.
Клубови
НБА-лигата била основана во 1946 од 11 клуба, но со проширувањата, намалувањата и преместувањата, денес се дојде до бројка од 30 клуба. САД е дом на 29 клуба, додека 1 е сместен во Канада. Бостон Селтикс и Лос Анџелес Лејкерс имаат освоено најмногу титули, секој по 17. Лејкерси, кои имаат освоено 17 титули (12 во Лос Анџелес, 5 во Минеаполис), својата прва титула ја освоија во БАА-лигата, 1949 година. Следни се Чикаго Булс со 6 титули, и тоа сите во временски период од 8 години во 1990-тите и Сан Антонио Спарс со 4 титули, сите освоени после 1999.
Регуларна сезона
За време на летната пауза, тимовите одржуваат тренерски кампови во октомври. Овие кампови им овозможуваат на тренерите да ги согледаат можностите на играчите, предностите и слабостите на тимот, да ги спремат за ригорозната сезона од 82 натпревари и да ги определат активните 12 играчи и 3-те неактивни играчи со кои ќе ја започнат сезоната. Тимовите исто така имаат можност да трансферираат играчи со две или повеќе годишно искуство во НБА Г-лигата. После тренерскиот камп се играат неколку подготвителни натпревари. Регуларната сезона во НБА почнува во првата седмица од Ноември. Секој тим во сезоната игра 82 натпревари, по 41 на домашен и гостински терен. Секој тим се сретнува четири пати со секој тим од неговата дивизија (16 натпревари), со тимовите од останатите две дивизии од истата конференција се среќава по 3 или по 4 натпревари (36 натпревари) и по 2 натпревари со тимовите во другата конференција (30 натпревари).
Во 2008, НБА беше една од трите главни лиги во Северна Америка во која тимовите играат против сите останати тимови од лигата. (Останатите две лиги се Националната хокеарска лига и Главната фудбалска лига). Секој тим го пречекува и му гостува на секој тим најмалку еднаш во сезоната.
Во февруари НБА прави пауза заради НБА Ал-старот. Навивачите преку гласање од САД, Канада и преку интернет ги избираат најдобрите од конференциите на секоја позиција. Оние кои имаат најмногу гласови ќе бидат стартери на тие позиции, додека останатите 14 играчи ги одбираат тренерите. Тогаш, Источната конференција се соочува со Западната. Играчот со најдобри перформанси добива Ал-стар МВП. Покрај ова се случуваат и други натпреварувања, како што се Руки натпреварот, каде најдобрите руки играчи играат против најдобрите играчи со двегодишен стаж во НБА; Натпреварот во вештини, каде играчите треба да поминуваат пречки, како што се шутирање, дрблање, подавање за што е можно помалку време; Натпреварот во тројки, натпревар каде што се гледа кој е најдобар шутер за тројки и Натпреварот во забивања, каде што се гледа кој забива најатрактивно. Сите овие натпреварувања носат имиња на спонзори, поради што нивните имиња често се менуваат.
Веднаш по Ол-Стар паузата е крајниот рок на трансфер периодот, кој е поставен на 16тиот четврток од почетокот на сезоната (обично во Февруари) во 15 часот Источно време. После овој датум, на тимовите не им е дозволено да прават никакви замени на играчи сè до крајот на сезоната, но сепак ти можат сѐ уште да примаат и да отпуштаат играчи. Главните замени често се завршуваат веднаш пред крајниот рок на трансфер периодот, со што ова е еден од највозбудливите денови за генералните менаџери.
Во средината на Април, регуларната сезона заврушува. За време на овој период гласањето за поединечни награди започнува, исто така и најчесниот, пост-сезонските тимови. Наградата НБА шести човек на годината се доделува на најдобриот играч, кој влегувал од клупа (мора да има повеќе натпревари од клупа, отколку започнати). Наградата НБА Руки на годината се доделува на едногодишен играч, кој покажал најдобри квалитети. Наградата НБА најмногу напреднат играч се доделува на оној играч за кој се смета дека покажал најголемо напредување од претходната сезона. Наградата НБА одбранбен играч на годината се доделува на најдобриот дефанзивец во лигата. Наградата НБА тренер на годината се доделува на тренерот, кој направил најголеми позитивни разлики во неговиот тим. НБА МВП се доделува на играчот за кој се смета дека е највреден за (неговиот тим) во сезоната. Додатно, “Sporting News“ доделува неофицијална (но широко призната) награда, НБА извршувач на годината, на генералниот менаџер за кој е заклучено дека извршил најдобра работа во корист на неговиот тим.
Пост-сезонските тимови се Ол-НБА тим, НБА ол-одбранбен тим, и НБА ол-руки тим; секој составен од пет играчи. Има три Ол-НБА тимови, составени од најдобрите играчи на секоја позиција, каде што статусот во првиот тим е најпожелен. Има два Ол-одбранбени тима, составени од најдобрите дефанзифци на секоја позиција. Има два Ол-руки тима, составени од најдобрите едногодишни играчи без оглед на позициите.
Плејоф
НБА-плејофот почнува при крајот на април, со осум тима од секоја конференција, кои се натпреваруваат за освојување на првенството. Победниците од трите дивизии, заедно со следните тимови со најдобар скор од конференцијата ги добиваат првите четири места. Следните четири тима во зависост од нивниот скор се во долните четири места. Секоја пресметка во плејофот се игра на четири добиени натпревари. Првиот тим кој ќе освои 4 натпревари го продолжува учеството во плејофот. Секој член на екипата кој ќе ја освои титулата добива шампионски прстен.
697
697 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 697 година од новата ера, 697. од првиот милениум, 97. од VII век и осма од 690-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6205 и 6206 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5447 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4457 и 4458 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1450.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 697 година се протега во 3333 и 3334, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3393 и 3394 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1240. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 77 и 78 исламска година.
Уметничко лизгање на Зимските олимписки игри 2010 - спортски двојки
Натпреварите во спортски двојки во уметничко лизгање на Зимските олимписки игри 2010 се одржаа на 14 и 15 февруари. Кратката програма се одржа на 14 февруари, со почеток во 16:30 по месно време (UTC-8), а слободната програма се одржа на 15 февруари со почеток во 17:00.
На натпреварите учествуваа 20 двојки од 12 земји, а златниот медал го освои кинеската двојка, Шен Сјуе и Џао Хунбо.
Дворец Пејачевиќ во Вировитица
Дворец Пејачевиќ во Вировитица (Dvorac Pejačević u Virovitici) - е доцнобарокен и неокласицичен дворец градот Вировитица, Вировитичко-подравска Жупанија, северна Хрватска. Тој е еден од неколкуте дворци во сопственост на членовите на благородничкото семејство Пејачевиќ во регионот на Славонија.
Дворецот бил изграден во периодот од 1800 до 1804 година од страна на хрватскиот гроф Антун Пејачевиќ (* 1749; † 1802) и неговиот син Антун (* околу 1775; † 1838) на местото на претходна тврдина од средниот век. Дизајниран е од Н. Рот, архитект од Виена. Дворецот бил седиште на велепоседникот во Вировитица, а сопствениците неколкупати се промениле во минатото.
Дворецот е изграден како еднокатна градба во средината на парк, а основата му е правоаголна. Структурата е речиси симетрична, со малку вовлечен централен блок и напред исфрлени крила. Главната фасада на дворецот е свртена кон плоштадот во центарот на градот. Задната страна е украсена со две линии на лакови кои ги следат линиите на кулоарот, а горниот дел содржи фрагментирани прозорци.
Откако бил купен од општината Вировитица во 1930 година, дворецот бил преуреден, а од 1953 година во него е сместен градскиот музеј со неколку збирки (археологија, етнографија, култура и историја итн.).
Дворецот е дом на општинскиот музеј на Вировитица.
Гаел Бигиримана
Гаел Бигиримана (роден на 22 Октомври, 1993 година) е фудбалер од Бурунди. Тој е играч од средниот ред кој игра за Њукасл Јунајтед.
Кариера
Роден во Буџумбура, тој се преселил како бегалец од Бурунди со неговата мајка во 2004 година во Обединетото Кралство. Некое време поминал и живеејќи во Уганда. Тој е опишан како Есиен-тип на играч во средината на теренот, поради квалитетот на одземање на топката од противникот и силниот удар од далечина. тој дошол на проби во академијата на Ковентри Сити на возраст од 12 години и останал да тренира таму до својата 17 година кога потпишува професионален договор со клубот во летото 2011 година. Своето деби во првиот тим го има на 8 август 2011 играјќи ги сите 90 минути во поразот на гостувањето кај Лестер Сити. Тој одигра 26 натпревари за тимот истата сезона и иако најмлад од сите други играчи во клубот беше еден од клучните фудбалери на Ковентри кој накрајот од сезоната, сепак, испадна од Чемпионшип. На 6 јули 2012 Скај Спорт објавува дека Бигиримана потпишал за Њукасл Јунајтед за сума која се верува дека е помеѓу £500,000 и £1,000,000.
Своето деби во Премиер лигата Бигиримана го направи на 2 септември 2012 појавувајќи се како резерва во домашниот меч против Астон Вила и заменувајќи го повредениот Дани Симпсон.
Густав Свенсон
Густав Свенсон (роден на 7 февруари 1987 година во Гетеборг) — шведски фудбалер, играч од средниот ред на Сиетл Саундерс и на шведската репрезентација.
Почетоци
Свенсон ја започнал фудбалската кариера во екипата на Азалеа БК, каде што неговиот татко бил тренер. Во тој клуб играл до својата 13 година, кога се преселил со своето семејство во Франција и таму продолжил да игра фудбал за клубот Ле Кане-Рошевил. После шест месеци во Франција, семејството повторно се вратило во Шведска каде набргу потоа Свенсон се приклучил на младинските категории на Гетеборг.
Гетеборг
Своето деби за првиот тим на сино-белите го имал на 2 мај 2006, играјќи како стартер во победата со 2-1 во гости против ГАИС во шведското првенство. Својот прв погодок за клубот како професионален фудбалер го постигнал на 15 септември 2007, во ремито 2-2 против Елфсборг на домашен терен. Во 2007 година, исто така, Свенсон го освоил шведското првенство со Гетеборг, забележувајќи 22 настапи и еден гол во шампионската кампања на клубот. Истата година тој бил номиниран и за Откритие на сезоната во шведскиот фудбал, но ја загубил наградата од Јохан Оремо. Во периодот додека играл за Гетеборг од 2006 до 2010 година, Свенсон бил еден од најдобрите и најважните играчи на клубот.
Бурсаспор и Таврија Симферопол
На 1 септември 2010, тој потпишал тригодишен договор со тогашниот турски шампион Бурсаспор. Дебитирал за новиот клуб во натпреварот од Лигата на шампионите Бурсаспор-Валенсија 0-4, влегувајќи од клупата за резерви на местото на Иван Ергиќ во 78-мата минута. Шест дена подоцна дебитирал во турското првенство, во победата со 3-0 над Газиантепспор играјќи го целиот натпревар. Првата сезона во Турција ја завршил со 25 настапи во сите натпреварувања без постигнат гол. А откако во следната добивал многу помалку можности за игра Свенсон ја напуштил Бурса во летото 2012.
На 7 јули 2012, Свенсон потпишал тригодишен договор со украинскиот клуб Таврија Симферопол. Свенсон започнал добро во клубот, играјќи од почеток до крај во секој од првите 11 натпревари во првенството и 2 во купот по неговото доаѓање во клубот, меѓутоа на 16 февруари 2013 на тренинг се здобил со тешка повреда на предните вкрстени лигаменти поради која морал да го пропушти остатокот од сезоната и бил надвор од фудбалските терени цели 184 дена. Тој се вратил во акција кон крајот на август 2013 година и одиграл уште десет натпревари за Таврија, пред да го раскине договорот со клубот во март 2014 поради несигурната состојба во регионот заради војната во Крим.
Враќање во Гетеборг и Гвангжу Р&Ф
На 23 март 2014, Свенсон се вратил во Гетеборг, клубот во којшто поникнал потпишувајќи четиригодишен договор. Во својот втор престој во Гетеборг тој му помогнал на клубот да го освои Купот на Шведска, со победа од 2-1 над Еребро во финалето, во кое Свенсон ги одиграл комплетните 90 минути.
На 14 јануари 2016, потпишал тригодишен договор со кинескиот клуб Гвангжу Р&Ф. Дебитирал во Суперлигата на Кина на 4 март 2016, во поразот со 1-2 на домашен терен од Хебеј Чајна Фортјун. Во Гвагжу Р&Ф се задржал само една сезона, забележувајќи 28 настапи во првенството и 5 во ФА купот на Кина.