cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Галиум арсенид
Предности на силиконот
Третата предност на силиконот е тоа што поседува поголема подвижност на дупките во споредба со GaAs (500 наспроти 400 cm 2 V −1 s −1 ). Оваа висока мобилност овозможува производство на транзистори со ефект на поле со P-канален со поголема брзина, кои се потребни за CMOS логика. Бидејќи им недостига брза CMOS структура, GaAs кола мора да користат логички стилови кои имаат многу поголема потрошувачка на енергија; ова направи GaAs логичките кола да не можат да се натпреваруваат со силиконските логички кола.
За производство на соларни ќелии, силиконот има релативно ниска апсорпција на сончева светлина, што значи дека се потребни околу 100 микрометри Si за да се апсорбира најголемиот дел од сончевата светлина. Таквиот слој е релативно робустен и лесен за ракување. Спротивно на тоа, апсорпцијата на GaAs е толку висока што се потребни само неколку микрометри дебелина за да се апсорбира целата светлина. Следствено, тенките филмови GaAs мора да бидат поддржани на материјал од подлогата.
Силиконот е чист елемент кој ги избегнува проблемите на стехиометриска нерамнотежа и термичко немешање на GaAs.
Силиконот има речиси совршена решетка; густината на нечистотијата е многу мала и овозможува изградба на многу мали структури (до 5 & nbsp;  nm во комерцијално производство од 2020 година ). Спротивно на тоа, GaAs има многу висока густина на нечистотија, што го отежнува изградбата на интегрирани кола со мали структури, така што 500 nm процесот е вообичаен процес за GaAs.
Силиконот има околу три пати поголема топлинска спроводливост од GaAs, со помал ризик од локално прегревање кај уредите со висока моќност.
Соларни ќелии и детектори
Галиум арсенидот е важен полупроводнички материјал за соларни ќелии со висока цена и висока ефикасност и се користи за еднокристални соларни ќелии со тенок филм и за соларни ќелии со повеќе спојки.
Првата позната оперативна употреба на соларни ќелии GaAs во вселената била за мисијата Венера 3, лансирана во 1965 година. Соларните ќелии GaAs, произведени од Квант, биле избрани поради нивните повисоки перформанси во средини со висока температура. Ќелиите GaAs потоа биле користени за роверите Луноход од истата причина.
Во 1970 година, соларните ќелии со хетероструктура GaAs биле развиени од тимот предводен од Жорес Алферов во СССР,  постигнувајќи многу повисоки ефикасни. Во раните 1980-ти, ефикасноста на најдобрите соларни ќелии GaAs ја надминале онаа на конвенционалните соларни ќелии базирани на кристален силикон. Во 1990-тите, соларните ќелии GaAs го презеле силиконот како тип на ќелија што најчесто се користи за фотоволтаични низи за сателитски апликации. Подоцна, соларните ќелии со двојна и тројна спојка базирани на GaAs со слоеви на германиум и индиум галиум фосфид биле развиени како основа на соларна ќелија со тројно спојување, која имале рекордна ефикасност од над 32 % и може да работи и со светлина концентрирана како 2.000 сонца. Овој вид на соларни ќелии ги напојувала Mars Exploration Rovers Spirit and Opportunity, кои ја истражувале површината на Марс. Исто така, многу соларни автомобили користат GaAs во соларните низи, како и телескопот Хабл.
Денес, повеќе-спојните GaAs ќелии имаат најголема ефикасност од постојните фотоволтаични ќелии и траекториите покажуваат дека тоа веројатно ќе продолжи да биде случај во догледна иднина. Во 2022 година, Rocket Lab открил соларна ќелија со 33,3% ефикасност врз основа на технологијата на превртена метаморфна мулти-спој (IMM). Во IMM, прво се одгледуваат материјалите кои се совпаѓаат со решетка (истите параметри на решетка), а потоа неусогласените материјали. Горната клетка, GaInP, прво се одгледува и решетката се совпаѓа со подлогата GaAs, проследена со слој од GaAs или GaInAs со минимално несовпаѓање, а последниот слој има најголемо несовпаѓање на решетки. По растот, ќелијата се монтира на секундарна рачка и се отстранува подлогата на GaAs. Главната предност на процесот IMM е тоа што превртениот раст според несовпаѓањето на решетката овозможува патека до поголема ефикасност на клетките.
Комплексните дизајни на уредите Al x Ga 1−x As-GaAs кои користат квантни бунари може да бидат чувствителни на инфрацрвено зрачење ( QWIP ).
GaAs диодите може да се користат за откривање на Х-зраци.
Идни изгледи на соларните ќелии GaAs
И покрај тоа што фотоволтаиците базирани на GaAs се јасни шампиони за ефикасност за соларни ќелии, тие имаат релативно ограничена употреба на денешниот пазар. И во светското производство на електрична енергија и во светскиот капацитет за производство на електрична енергија, соларната електрична енергија расте побрзо од кој било друг извор на гориво (ветер, хидро, биомаса и така натаму) во последната деценија. Сепак, соларните ќелии GaAs во моментов не се усвоени за широко распространето производство на соларна електрична енергија. Ова во голема мера се должи на цената на соларните ќелии GaAs - во вселенските апликации, потребни се високи перформанси и соодветната висока цена на постоечките GaAs технологии е прифатена. На пример, фотоволтаиците базирани на GaAs покажуваат најдобра отпорност на гама зрачење и високи температурни флуктуации, кои се од големо значење за вселенските летала. Но, во споредба со другите соларни ќелии, сончевите ќелии III-V се за два до три реда поскапи од другите технологии како што се соларните ќелии базирани на силикон. Примарни извори на овој трошок се трошоците за епитаксијален раст и супстратот на кој се депонира клетката.
Сончевите ќелии GaAs најчесто се произведуваат со користење на техники на епитаксијален раст како што се метално-органско хемиско таложење на пареа (MOCVD) и епитаксија на хидридната пареа фаза (HVPE). Значително намалување на трошоците за овие методи би барало подобрувања во трошоците за алат, пропусната моќ, трошоците за материјали и ефикасноста на производството. Зголемувањето на стапката на таложење може да ги намали трошоците, но ова намалување на трошоците би било ограничено со фиксните времиња во другите делови од процесот како што се ладењето и греењето.
Подлогата што се користи за одгледување на овие соларни ќелии е обично германиум или галиум арсенид, кои се особено скапи материјали. Еден од главните начини за намалување на трошоците за подлогата е повторното користење на подлогата. Раниот метод предложен за да се постигне ова е епитаксиалното подигање (ELO), но овој метод одзема време, донекаде опасен (со употреба на флуороводородна киселина ) и бара повеќе чекори по обработката. Сепак, предложени се и други методи кои користат материјали базирани на фосфиди и хлороводородна киселина за да се постигне ELO со површинска пасивација и минимални остатоци од гребење и овозможува директна повторна употреба на подлогата GaAs. Исто така, постојат прелиминарни докази дека распарчувањето може да се користи за отстранување на подлогата за повторна употреба. Алтернативен пат за намалување на цената на подлогата е да се користат поевтини материјали, иако материјалите за оваа апликација во моментов не се комерцијално достапни или развиени.
Уште едно размислување за намалување на трошоците за соларни ќелии GaAs може да биде фотоволтаикот на концентраторот. Концентраторите користат леќи или параболични огледала за да ја фокусираат светлината на соларна ќелија, и затоа е потребна помала (а со тоа и поевтина) соларна ќелија GaAs за да се постигнат истите резултати. Концентраторските системи имаат најголема ефикасност од постојните фотоволтаици.
Уреди за емисија на светлина
GaAs се користи за производство на блиску инфрацрвени ласерски диоди од 1962 година Често се користи во легури со други полупроводнички соединенија за овие апликации.
GaA од N -тип допингувани со атоми на донори на силициум (на Ga места) и атоми на бор-акцептор (на места As) реагира на јонизирачко зрачење со емитување фотони за сцинтилација. На криогени температури, тој е меѓу најсветлите сцинтилатори познати  и е ветувачки кандидат за откривање на ретки електронски возбудувања од темната материја во интеракција, поради следните шест суштински фактори:
Конвертори со спин-полнење
GaAs може да има примена во спинтрониката бидејќи може да се користи наместо платина во конверторите со вртење-полнење и може да биде повеќе приспособлив.
Безбедност
Пријавени се аспекти на животната средина, здравјето и безбедноста на изворите на галиум арсенид (како што се триметилгалиум и арсин ) и студии за следење на индустриската хигиена на металоргански прекурсори. Калифорнија го наведува галиум арсенидот како канцероген, како и IARC и ECA, и се смета за познат канцероген кај животните. Од друга страна, прегледот од 2013 година (финансиран од индустријата) се расправал против овие класификации, велејќи дека кога стаорците или глувците вдишуваат фини прашоци од GaAs (како и во претходните студии), тие добиваат рак поради иритација и воспаление на белите дробови, наместо од примарен канцероген ефект на самиот GaAs - и дека, згора на тоа, малите прашоци GaAs најверојатно нема да се создадат при производството или употребата на GaAs.
Ум Ар-Расас
Ум Ар-Расас (арапскиأم الرصاص) е археолошки објект кој се наоѓа во Јордан и содржи останки од времето на Римското Царство, Византија и почетокот на муслиманската цивилизација. Поголемиот дел од овој археолошки тип сѐ уште не е испитан ниту раскопан. Досега има се има откриено неколку цркви. Во 2004 година бил вклучен во списокот на УНЕСКО во 2004 година.
Заменка
Заменките (латински: pronomen) сочинуваат една од неменливите зборовни групи. Заменките се зборови кои ги заменуваат именките или именските фрази. Зборот кој заменката го заменила се нарекува претходник.
За подобро илустрирање на функцијата на заменките е земена следната реченица: Сите именки во оваа реченица може да се заменат со соодветна заменка и се добива следното: Реченицата со заменки е тешко разбирлива и не може лесно да се одреди што сака зборувачот да каже, освен ако именките не биле споменати во претходните реченици од текстот или разговорот.
Видови заменки
Класификацијата на заменките е следната:
Заменки во македонскиот јазик
Заменките во македонскиот јазик се делат на три групи: лични заменки, лично-предметни заменки и показни заменки.
Тоталитаризам
Тоталитаризам — општествено уредување при кој државата ги регулира речиси сите области на јавниот и приватниот живот.
Тоталитарните режими се стремат да извршат преуредување на општествениот, политичкиот и економскиот поредок во согласност со политичката или религиозната идеологија што ја застапуваат, при што настојуваат да го мобилизираат целото население во тој потфат и покажуваат исклучителна нетолеранција кон секого што не се согласува со целите и средствата преку кои режимот се стреми да ги оствари своите цели. Тоталитарните системи ја одржуваат својата власт преку еднопартиско владеење, политичка полиција, преку пропаганда што ја шират преку медиумите под контрола на државата и преку акти на терор (насочени кон политичките неистомисленици и/или кон одредени категории на луѓе). Тоталитаризмот е најважната демократија со која треба да владее една власт.
Според нивото на репресија, тоталитарните режими спаѓаат помеѓу најрепресивните општествени уредувања. Сепак, тоталитарните режими, за разлика од авторитарните, не се потпираат само врз репресијата и врз зацврстувањето на својата власт во голема мера се потпираат и врз пропагандата. Поради тоа, иако во принцип тоталитарните режими се порепресивни од авторитарните, постојат одредени авторитарни режими кои се порепресивни од одредени тоталитарни режими.
Класични примери на тоталитарни режими се: италијанскиот фашизам, германскиот нацизам и комунистичките режими воспоставени ширум светот. Според нивото на репресија тоталитарните режими можат да се поделат на режими со „тврд“ тоталитаризам и режими со „мек“ тоталитаризам. Режими со „тврд“ тоталитаризам се оние тоталитарни режими каде што теророт е на исклучително високо ниво. Тука спаѓаат Сталиновата Русија и Хитлеровата Германија. Режимите со „мек“ тоталитаризам, од друга страна, не исклучувајќи го теророт, него го сведуваат на релативно помала мерка и главно се потпираат врз моќта на пропагандата. Примери за режими со „мек“ тоталитаризам се: Лениновата Русија, Италија на Мусолини, комунистичка Југославија, Куба и други.
Најпознати аналитичари што се занимавале со проблематиката на тоталитаризмот се: Карл Попер, Карл Фридрих, Хана Арент и Збигњев Бжежински.
Билирубин
Билирубин (порано нарекуван хематоидин) е жолчна боја производ на катаболизам на хемот. Хемот е составен дел на хемоглобинот, главна компонента на еритроцитите. Билирубинот се излачува со жолчката и урината, и покачени нивоа можат да индицираат на поедини болести.
Неконјугиран („индиректен“)
Еритроцитите (црвените крвни клетки) кои се создаваат во коскената срцевина се отстрануваат во слезината кога тие се стари или оштетени. Таму, тие го ослободуваат хемоглобинот, кој се разложува до хем, а глобинските делови се разложуваат до аминокиселини. Од хемот се добива неконјугиран билирубин во моноцито макрофагниот систем на слезината. Неконјугираниот билирубин е нерастворлив во вода, поради меѓумолекулските водородни врски. Тој се врзува со албуминот од крвта и се транспортира до црниот дроб.
Конјугиран („директен“)
Во црниот дроб билирубинот се конјугира со глукуронска киселина, под дејство на ензимот глукуронилтрансфераза, при што тој станува растворлив во вода; конјугираниот билирубин често се нарекува „директен“ билирубин. Голем дел од него оди во жолчното ќесе, а оттаму во тенкото црево. Иако повеќето жолчни киселини се ресорбираат во терминалниот илеум и учествуваат во ентерохепатичната циркулација, конјугираниот билирубин не се апсорбира и преминува во колонот.
Бактериите од цревната флора го ослободуваат билирубинот од глукуронидите и го метаболизираат до безбоен уробилиноген, кој може да се оксидира и да формира уробилин и стеркобилин: кои ја даваат карактеристичната кафена боја на столицата. Мал дел (~1%) од уробилиногенот се ресорбира во ентерохепатичната циркулација и повторно се екскретира со жолчката: а делумно стигнува до бубрезите, и ја дава жолтата боја на урината.
Нивоа во крвта
Нивото на билирубин во организмот се должи на рамнотежата на неговото создавање и неговата екскреција. Резултатите од крвните тестови секогаш треба да се толкуваат во споредба со референтниот опсег даден од лабораторијата каде се изведува тестот. Типичниот опсег за возрасни изнесува :
Елвира Жмудцка
Таа е соработник за истражување и предавање на Универзитетот во Варшава.
Науката во 1829 година
1829 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Парк „Лисиче“
Паркот Лисиче ― градски парк сместен во северот на населбата Горно Лисиче, Скопје, покрај реката Вардар.
Историја
Првично според планот, паркот требал да го носи име „Рајска градина“. Паркот излегол како идеја од седница на Владата во 2012 година кога било најавено дека заеднички ќе го градат Владата и Општина Аеродром. Паркот бил отворен на 28 јули 2016 година.
Особености и содржина
Паркот е со вкупна површина од 97,000 м2, уреден со летниковци, дрвеста и тревна вегетација.
Сулина
Историја
За време на средниот византискиот период, Сулина била мал залив и во XIV век, џеновско пристаниште населено со неколку морнари, пирати и рибари. Во 18 век Османлиите изградиле светилник таму со цел да ја олеснат комуникацијата помеѓу Цариград (Истанбул) и Данубиските кнежевства, главните корпи за леб за османлиската престолнина.
Благодарение на потпишувањето на договорот од Адриануполис (Едрене), 2 септември 1829 година, што ја одврза трговијата со жито Дунав, Сулина, тогаш под руска контрола, станала важна. Одлични едрилици не можеле да пловат целосно натоварени до Браила и Галац, кои биле главни извозни центри на Влашка и Молдавија, поради плитките води на реката; затоа, тие морале да преточат барем дел од своите товари во помали речни бродови. Сопствениците и екипажот на овие шлепи биле скоро секогаш грчки.
Сепак, уште поголем развој се случил по потпишувањето на Парискиот договор (1856), со што завршила Кримската војна. Еден од условите на договорот определувал формирање на одреден комитет, Европскиот комитет на Дунав (ЕКД), кој ќе спроведуваат инфраструктурни работи на устието на реката, со цел да се направи пловечки и за поголемите бродови. Техничките работи дозволиле влез на Дунав за голем број „странски“, т.е. грчки бродови, што доведе до повисоко ниво на конкуренција. Оддалеченоста на реката, сепак, во голема мера останала во грчки раце. Покрај тоа, декларацијата од страна на османлиската администрација на Сулина за слободно пристаниште во 1870 година исто така го поттикнало нејзиниот развој.
Руско-османлиската војна од 1877-1878 година довела и до многу промени. Градот првично бил ставен под руска контрола и по потпишувањето на Берлинскиот договор бил припоен кон Романија, како и целата област Добруџа. Според проценка од 1878 година, тогаш градот имал вкупно 800 жители, составено од 350 Грци, 150 Турци, 50 Романци, 50 Руски стари верници и 200 други. За време на Првата светска војна, градот служел како основа за романскиот крстосувач Елизабета, чии активности ги држеле устите на Дунав под романска контрола во текот на целата војна.
Во ноември 1916 година, германската подморница УЦ-15 била испратена во минска мисија покрај Сулина и повеќе не се вратила, била потоната од нејзините мини. Ова веројатно било предизвикано од средба со романскиот торпедо брод Смеул, чиј капетан ја изненадил германска подморница во близина на Сулина во ноември 1916 година, а последната, наводно, никогаш не се вратила во својата база во Варна. Ова може да биде само UC-15, чии системи најверојатно се расипале откако биле принудени да се потопат во плитките води, при наидување на романскиот торпедо брод.
Во Втората светска војна, советската подморница М-класа М-59 била потопена од мините што ги отпуштиле Сулина од романските поставувачи на мини Амирал Мургеску, Регеле Керол Први и Дачија.
Демографија
Според пописот од 2011 година, 82,82% од населението биле Романци, 11,43% липовци, 1,8% грци, 1,29% украинци и 2,3% друга или непријавена етничка припадност. На пописот во 2002 година, 93,0% зборувале романски и 5,7% руски како прв јазик. 94,3% биле православни и 5,1% стари верници.
На пописот од 1930 година, 47,2% биле Романци, 20,8% Грци, 17,7% липовци, 3,3% Срби, 3,0% Турци, 1,6% Евреи, 1,0% Германци и 5,4% други.
Разгледување
Водите на Дунав, кои се влеваат во Црното Море, ја формираат најголемата и најдобро зачувана од европските делти на реките. Делтата на Дунав е домаќин на над 300 видови птици, како и 45 видови слатководни риби во нејзините бројни езера и мочуришта.
Стадион Горно Лисиче
Стадионот Горно Лисиче ― фудбалски стадион кој се наоѓа во Горно Лисиче, Скопје. На игралиштето настапува ФК Горно Лисиче.
Науката во 1828 година
1828 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Марјан Марковиќ
Марјан Марковиќ (Скопје, 7 февруари 1967) — јазичар, македонист, славист и балканист, член на МАНУ.
Образование
Средно образование завршил во гимназијата „Јосип Броз“. Во 1987 година се запишал на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ при УКиМ, а дипломирал во 1991 година стекнувајќи го звањето „дипломиран филолог по македонски јазик со полски јазик и книжевност“. Во 1995 година тој го одбрани магистерскиот труд под наслов „Македонскиот и ароманскиот глаголски систем во говорите на охридско-струшкиот регион“, под менторство на акад. Божидар Видоески. Во 2000 година ја одбрани докторската дисертација „Говорот на Ароманците Фрашероти во охридско-струшкиот регион (во балкански контекст)“, под менторство на проф. д-р Виктор Фридман. Дисертацијата е објавена во издание на МАНУ во 2007 година.
Научна дејност
Во центарот на неговиот научен интерес се наоѓа истражувањето на македонскиот дијалектен и стандарден јазик во минатото и денес, во словенски и во балкански контекст. Марјан Марковиќ повеќе од 20 години е вклучен во работата врз јазичаричките проекти на МАНУ. Во 1991 година, веднаш по дипломирањето, акад. Видоески го вклучува во работата врз проектот Меѓународни јазичарички атласи, кој ги опфаќа Општословенскиот јазичарички атлас (ОЛА), проект на Меѓународниот комитет на славистите (МКС), Atlas Linguarum Europae (ALE), а тогаш го опфаќаше и веќе завршениот Општокарпатски дијалектен атлас (ОКДА). Од јануари 1992 година до септември 1995, доп.член Марковиќ работи врз горните проекти, како стипендист на Министерство за образовање и наука, а од септември 1995 станува постојан надворешен соработник на МАНУ за проектот Меѓународни јазичарички атласи. Во годините 2004–2007 тој дури го води проектот. Денес, доп.член Марковиќ е службен претставник на Македонија во Меѓународната комисија на ОЛА при МКС и ја раководи македонската работна група во таа Комисија. Тој не само што е одговорен за интерпретацијата и претставувањето на македонскиот јазичен материјал на картите на Атласот, туку и активно учествува во развивањето и продлабочува-њето на самата концепција на Атласот. Тој е, исто така, претставник на Македонија во меѓународната комисија на АЛЕ.
Стручна дејност и работен век
Во 1998 година, по смртта на акад. Божидар Видоески, доп.член Марковиќ, заедно со акад. Зузана Тополињска и проф. д-р Виктор Фридман, е автор на иницијативата за основање на Истражувачкиот центар за ареална лингвистика при МАНУ, а од 2000 година, т.е. од основањето на Центарот активен е и во проектот Местото на македонскиот јазик во словенскиот и балканскиот јазичен свет. По негова иницијатива и врз негова концепција се шират активностите на Центарот: основан е Дигитален архив на македонскиот јазик, Дигитална база на податоци за македонските дијалекти (вид дигитален дијалектен речник), Дигитална збирка на текстови од македонските дијалекти (интерактивна мапа), така што покрај традиционалната, се шири и електронска издавачка дејност. Последните две години доп.член Марковиќ, со одлука на Претседателството на МАНУ, ја врши официјално функцијата координатор на проектите на ИЦАЛ. Во 1995 година доп.член Марковиќ се вработува на Филолошки факултет „Блаже Конески“ на УКиМ, каде што денес е редовен професор по пред-метите: дијалектологија на македонскиот јазик, балканска лингвистика, современ македонски јазик. Во годините 2003–2004 ја врши функцијата продекан за настава, а во годините 2008–2009 е продекан за меѓународна соработка. Во 2013 година ја добива наградата за најдобар научник на УКиМ за 2012 година.
Во својата поединечна научна работа доп.член Марковиќ од почеток покажува интерес за неколку линии на јазичарички истражувања: (1) организација на просторот во македонскиот дијалектен и стандарден јазик; (2) историја на македонскиот вербален систем во балкански контекст: формална и семантичка еволуција на системот, пред сè на семантичките и граматички категории ВИД и ВРЕМЕ, и (3) етимологија и анализа на семантичка мотивација на одделни лексеми во избраните сегменти на македонскиот лексички фонд. Неговата креативност, лингвистичката интуиција, практичното и теоретското познавање на словенските и балканските јазици, придонесоа доп.член Марковиќ да ги надгради и да ги развие постојните научни сознанија на сите овие подрачја. Повеќето негови јазичарички студии имаат аналитички карактер, конкретни теми, јасно изложени резултати;
Библиографијата на доп.член Марковиќ брои над 70 објавени позиции, плус уште над десетина текстови предадени за печат во видни и референтни списанија. Неговите објавени научни студии би можеле да се групираат на следниот начин: публикации посветени на механизмите на определување на статичната локација на нештата, врз којашто може да се надградува динамична просторна информација; студиите посветени на македонско-ароманските контактни измени во доменот на вербалниот систем; прилогот на доп.член Марковиќ во откривањето и уверливото и аргументирано ја образложи појавата позната како „удвојување на предлозите“; неколку универзитетски прирачници по македонска дијалектоло-гија; неколку гимназиски прирачници по македонски јазик и литература приредени врз постојната стручна литература; карти од Општословенскиот лингвистички атлас, што подразбира темелно изведена интерпретација, утврдена етимологија и морфолошка структура на неколку стотини лексеми регистрирани во 850 населени места, распоредени низ словенската јазична територија, што сведочи за широката јазичаричка и славистичка подготовка на авторот. Во печат (во МАНУ) е и неговата нова книга Просторните односи во македонскиот јазик (во балкански контекст).
Доброто познавање на големите јазици: англиски, германски, руски, бројните студии објавувани во познати списанија, активното учество на бројни научни конференции во земјата и во странство, му осигурија на доп.член Марјан Марковиќ широки контакти и висока позиција во меѓународните јазичарички кругови. Тој е баран како претставник на Р. Македонија и на македонскиот јазик во многу меѓународни проекти, меѓу коишто и проектот Evolution of Semantic Systems – EOSS, Max Planck Institute for Psycholinguistics, Nijmegen, The Netherlands, и др. Спомнатото познавање на повеќе јазици му дозволува редовно да ја следи новата стручна литература, да ги следи новите трендови во светската лингвистика и да се вклучува во научна дискусија со познати и непознати странски колеги – јазичари, слависти и балканисти.
Од големо значење за македонската јазичаричка средина е дидактичката и педагошка работа на доп.член Марковиќ, а во тој контекст и неговата вештина за организирање на тимска работа (обука, едукација, работилници). Тој знае да ги заинтересира студентите, да воспостави личен контакт со нив, да ги увери во длабоката смисла на она што се бара од нив во текот на студиите, како и при нивниот ангажман во проектите на Истрачкиот центар за ареална лингвистика „Божидар Видоески“. На негова иницијатива, во просториите на ИЦАЛ постојано има студенти-волонтери кои не само што помагаат во реализација на научните активности на Центарот, туку и учат практична јазичаричка работа, примена на ИТ-технологијата, итн. Неговите предавања секогаш се добро посетени, а неговите настапи на научни конференции побудуваат дискусија и не ретко водат кон нови научни потфати.
За дописен член на Македонската академија на науките и уметностите во Одделението за лингвистика и литературна наука е избран во 2015 година
Soil Festivities (албум од Вангелис)
Soil Festivities  е албум од Вангелис објавен во 1984 година.
Македонско-американски односи
Македонско-американските врски и односи, започнуваат како трговски во 1776 г. Првата политичка активност СAД ја преземаат на Цариградската конференција (1876/1877) како предлог за автономија на Македонија. Прв индиректен контакт со македонското националноослободително движење воспоставуваат по повод киднапирањето на протестантската мисионерка Елен Марија Стон (Ellen Maria Stone), заедно со Катерина Стефанова–Цилка (септември 1901 – март 1902). СAД не се ангажираат во настаните поврзани со Илинденското востание, ниту во спроведувањето на реформите, но ја поддржуваат британската политика во интерес на Македонија.
Процесот на иселување Македонци во СAД започнува во XIX в. и продолжува до денес. Првото македонско иселеничко друштво се формира во 1899 г. во Норд Адамс (Масачусетс). Во 1920 г. на собирот во Форт Вејн (Индијана) македонските организации се обединуваат во МПО, чие раководење во 1924 г. е преземено од антимакедонски (пробугарски) сили, поради што во 1931 г. во Гери (Индијана) се формира нова македонска политичка организација – Македонски народен сојуз (МНС) чија цел е со сопствени сили и средства да ја помага борбата за конституирање на Македонија како независна држава. МНС функционира до 1949 г. Првата македонска црковна општина се формира во 1961 г. (Гери). Во втората половина од XX в. македонските емигранти се сериозно етаблирани во економскиот, политичкиот, културниот и спортскиот живот на СAД. Во 1963 г., по катастрофалниот земјотрес во Скопје, припадници на Армијата на СAД учествуваат во неговата изградба (ул. „Рузвелтова“, „Џон Кенеди“ итн.).
Дипломатски односи
Прв вонреден и ополномоштен амбасадор на РМ во СAД е Љубица Ачевска. Од февруари 1994 до јуни 2003 г. комуникацијата на СAД со РМ се одвива под привремената референца ПJРМ, во согласност со одредбите содржани во Резолуцијата 817/93 на Советот за безбедност на ООН. На 30 јуни 2003 г. владите на СAД и на РМ склучуваат Договор за предавање лица на Меѓународниот кривичен суд (12 ноември 2003), во кој се употребува името Македонија, односно Влада на Македонија во својство на ополномоштен орган за склучување на Договорот. Од 4 ноември 2004 г., со одлука на претседателот на СAД Џорџ Буш, СAД и се обраќаат на РМ под уставното име.
Република Македонија и Соединетите Американски Држави имаат исклучиво добри билатерални односи од кога Македонија ја прогласи својата независност во 1991 година. САД формално ја признаа Македонија на 8 февруари 1994, а на 13 септември 1995, двете држави воспоставија комплентни дипломатски односи на ниво на амбасади. Првиот амбасадор на САД во Македонија пристигна во Јули 1996 година.
Економска соработка
Економската соработка помеѓу САД и Република Македонија е на доста високо ниво. Освен директните билатерални договори, во Македонија директно се вклучени и повеќе американски НВО-а. Амбасадата на САД во Македонија учествува директно во финансирање и унапредување на кадри од економска гледна точка.
Потпишани договори од економски аспект се:
Воена соработка и помош
Во балканските војни се воздржуваат од непосреден ангажман, но ставот на СAД во однос на Букурешката конференција е „целосна граѓанска и верска слобода за жителите на областите што би потпаднале под суверенитетот на која било од петте сили“. Во Втората светска војна воена мисија на СAД е акредитирана при ГШ на НОВ и ПОМ. Шефот на мисијата, мајор Дикенсон (Dickenson) држи говор на Првото и на Второто заседание на AСНОМ, како израз на de facto признавање на новосоздадената македонска држава.
Пред воспоставувањето на дипломатските односи во септември 1995, Македонија и САД преку размена на ноти во ноември 1994 склучиле Меморандум за разбирање во одбраната. Врз основа на овој Меморандум во досега се реализирани неколку соработки на воен план меѓу Македонија и САД и тоа:
Во декември 2002 година, Македонија и САД склучиле Договор за заштита и сочувување на одредени културни добра.
Во јуни 2003 во САД е потпишан договорот меѓу Владата на Република Македонија и Владата на САД за предавање на лица на Меѓународен кривичен суд. Со овој договор не е можно предавање на американски државјани од територија на Македонија на Хашкиот суд за воени злосторства.
Науката во 1827 година
1827 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Пеликановидни
Веслоножни или пеликановидни — ред птици. Тоа се птици кои живеат на вода и се хранат со риби. Сите четири прста им се споени со кожичка за пливање и затоа се одлични пливачи. Дел од семејствата, како кормораните, на пример, се и одлични летачи.
На оружје (весник)
На оружје (На оръжие) е хектографиран весник на Македонската револуционерна организација, издаваан во Битола. Тој е уредува од Васил Пасков и Михаил Герџиков (со прекар Тодор Луканов), во уредувањето помагал  ученичкиот кружок во Битолската егзархиска гиманзаија, во кој влегувале: Георги Баждаров, Христо Силјанов, Тале Христов, Трпен Марков, Лазар Москов и други. Пере Тошев и Ѓорче Петров исто така од своја страна ја помагале работата на весникот. Од весникот се издадени вкупно девет броја во тираж од 30-40 примероци.
Пеликановидни
Особини
Сите видови од овој ред ја ловат својата храна под вода, а тоа се најчесто риби. Семејствата на кормораните и анхингите имаат водонепропусно перје само во долниот слој, под покривното перје, а останатите видови имаат целосно водоотпорно перје. Сите видови имаат мали или затворени носници, што го спречува продирањето на водата во дишните органи. Кормораните и фалимијата блуни (Sulidae) дишат исклучиво преку клунот, бидејќи носниците им се целосно затворени. Една од типичните карактеристи на овој ред е дека сите видови гнездат во колонии. Колониите ги прават на осамени острови или далечни брегови. Повеќето видови прават вистински гнезда кои ги градат двата родитела. Младенчињата, по испилувањето, се целосно немоќни и родителите ги хранат со делумно сварена храна.
Систематизација
Според традиционалната систематизација во редот на веспаѓаат следните семејства:
Според новата класификација (со ДНК-анализи) ибисите и лажичарките, кои беа во редот на штрковидните сега се преместени во редот на пеликановидните:
Исто така, подредот Sulae, е преиначен во ред Suliformes, со следниве семејства:
Космос-2421
Космос-2421 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, Казахстан на 25 јуни 2006 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 92,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 65,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 416 км, а најмалото на 404.
Маја Апостолоска
Маја Апостолоска (родена на ) — македонска поетеса, книжевна критичарка и есеистка. Дипломирала општа и компаративна книжевност на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ - Скопје, каде моментално е магистрантка по македонски јазик и лингвистика. Уредничка е на списанието за книжевност, уметност и култура „Книжевно житие“.
Книжевно творештво
Заедно со Јовица Тасевски - Етернијан го има составено изборот од современата македонска поезија со библиски, религиозни и апокрифни мотиви што излезе како специјален број на списанието Стремеж (11/12. 2000). Нејзината поезија е преведена на повеќе јазици и објавена е во неколку избори и антологии на македонската поезија. Добитничка е наградата „Бели мугри“ за најдобра поетска книга од автор до 35-годишна возраст, која ја доделува Домот на културата „Кочо Рацин“ - Скопје.
NGC 5713
NGC 5713 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5713 се споменува и како UGC 9451, MCG 0-37-22, CGCG 19-77, 8ZW 447, IRAS 14376-0004.
Откривање
Објектот е откриен на 11 април 1787 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5713 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 5713 има привидни димензии од 2,9' х 2,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 40 м 11,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -0° 17' 24"". Положбениот агол на објектот е во износ од 10°.
Други поделби
Проучување на NGC 5713 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 52412. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 243; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4985. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1440.
Градиште (Војшанци)
Градиште — археолошко наоѓалиште во неготинското село Војшанци. Претставува утврдена населба од хеленистичко и римско време.
Три (издавачка куќа)
Три — македонска издавачка куќа, со седиште во Скопје.
Организација и менаџмент
Седиштето на Издавачкиот центар „Три“ се наоѓа на следнава адреса: Ул. „Његошева“ 29А, 1000 Скопје. Менаџментот на „Три“ го сочинуваат:
Издавачка дејност
Каталогот на „Три“ опфаќа голем број изданија:
Надворешни врски
Официјално мрежно место
Јакопо Гварниери
Кариера
Во септември 2014 година било објавено дека Гварниери ќе ѝ се приклучи на од 2015 година на двегодишен договор, најверојатно како главен помошник во спринтот за Александер Кристоф. Бил вклучен во почетниот состав за Тур де Франс 2015.
Распоред на резултатите на големите трки
СО = се откажал; — = не учествувал
Фатос Арапи
Фатос Арапи (Fatos Arapi,, – ) – албански поет, раскажувач, преведувач и новинар. Публикациите на Арапи биле многу ценети од неговите читатели и другите писатели и добиле разни национални и меѓународни поетски награди. Во 2008 година Арапи станал првиот албански поет кој го добил „Златниот венец“ на Струшките вечери на поезијата.
Науката во 1826 година
1826 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Фатос Арапи
Рани години
Арапи е роден во 1930 година во Валона. Студирал економија во Софија, Бугарија од 1949 до 1954 година, потоа работел како новинар во Тирана.
Кариера
Арапи бил професор по историја и филологија на универзитетот во Тирана.
Арапи бил пионер на слободниот стих и експерименталната поезија во 1960-тите години во албанската книжевност. Неговиот творечки опус се состои од 25 книги. Автор е на филозофски стихови, љубовна поезија и на елегии. Вниманието врз себе го свртува уште во далечните 60-ти години од минатиот век, кога ги објавил збирките поезија „Поетски патеки“ и „Поеми и стихови“. Со тие збирки внел елементи од светските книжевни текови и идеи во албанското творештво, што долги години било во стагнација. Во многу книжевни списанија неговата поезија е опишана како хармонија во која се спојуваат морските бранови и идеите за ослободување на поединецот од стегите што врз творецот ги наметнуваат некои општества. Поради промените што ги пропагирал преку уметноста, често се соочувал со проблеми во време на комунистичкиот режим во Албанија.
По падот на тој режим, Арапи го засилил своето творештво. Ги има преведено на албански јазик делата на Сафо, Пабло Неруда и Никола Јонков Вапцаров. Приредувач е на антологиите „Песните на народот“ и „Антологија на турскиот стих“. Преведен е на повеќе светски јазици.
Смрт
Арапи починал на 11 октомври 2018 година.
Никуштак
Население
Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 1.748 жители, од кои 1 Македонец, 1.744 Албанци и 3 останати.
Родови
Никуштак е албанско село.
Според истражувањата од 1941 година, родови во селото се:
Паоло Таљавенто
Клупски натпревари
Таљавенто е судија во Серија А од 2004 година, со забележани 87 натпревари како главен судија до денес. Во Серија Б, пак забележал 14 натпревари, додека тој исто така судел двапати натпревари во Купот на Италија во сезоната 2009-2010, како и натпреварот за опстанок во 2009 година.
Таљавенто исто така има судено 17 натпревари во европските натпреварувања организирани од УЕФА, а на 8 декември 2010 година, дебитирал во Лигата на шампионите, кога ја делел правдата во натпреварот помеѓу Арсенал и Партизан.
Репрезентативни натпревари
Таљавенто судел и натпревари од квалификациите за Светското првенство, квалификациите за Европското првенство под 21 година и пријателски репрезентативни натпревари.
Mask (албум од Вангелис)
Mask е албум од Вангелис објавен во 1985 година.
Науката во 1825 година
1825 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Џејн Лонг
Jane C. S. Long е американски научник за енергетика и клима. Таа била Associate директор на Lawrence Livermore National Laboratory и е соработник на Американското здружение за унапредување на науката.
Лонг е Kravis Senior Contributing Scientist и Environmental Defense Fund.
Живот
Лонг добил диплома за биомедицинско инженерство од Brown University School of Engineering и магистри и докторат на Универзитетот во Калифорнија, Berkeley.
Од 1997 до 2003 година Лонг служела како декан на Mackay School of Earth Sciences and Engineering на Универзитетот во Невада, Рено.
Лонг работи како стратег за клима на Калифорнискиот совет за наука и технологија.
Црква „Св. Јован Претеча Надворешен“ - Негуш
Свети Јован Претеча Надворешен (Τιμίου Προδρόμου, Έξω Πρόδρομος) — црква кај градот Негуш, Егејска Македонија. Влегува во состав на Берско-негушко-камбаниската епархија на Цариградската патријаршија.
Местоположба
Храмот се наоѓа во месноста Кукули на 6 км од Негуш, по патот за с. Голема Река.
Историја
Црквата првобитно била манастирска. Манастирот е основан во VII век, но уништуван на повеќе наврати. Еден документ говори за негово преосновање во 1785 г. За време на Негушкото востание во 1822 г. манастирот е разурнат од турската војска. Црквата е обновена, но настрадала во 1842 г. е уништена во пожар. Во 1844 г. е повторно обновена со помош на жителите на Воден и околните села. Натписот гласи:
За време на Грчката вооружена пропаганда во Македонија, манастирот служел како база на андартските чети, обезбедувајќи залихи и засолниште на андартите од цело Воденско. Затоа, на 14 јуни 1905 г. македонските чети направиле неуспешен обид да го запалат. На 26 јули 1905 г. македонските четници ги убиле монасите и опожариле дел од конаците. Манастирот е обновен, но во мај 1906 г. македонските чети повторно го изгореле. По обновата во 1912 – 1913 г. работел како парохиски манастир.
На пописот од 1928 г. манастирот имал 1 калуѓер, а на пописот од 1940 г. се забележани 4 калуѓери.
Во 1942 – 1943 г. манастирот повторно настрадал при пресметка на партизаните од ЕЛАС со окупаторските сили. За време на окупацијата, моштите од манастирот се префрлени во Воден. Востановен е како женски манастир на 29 септември 1995 г.
На 2 октомври 1985 г. црквата е прогласена за заштитен споменик.
Архитектура
Храмот има две градежни фази — во првата е главниот наос, а во втората се нартексот и женската црква. Точните години не можат да се утврдат поради честите опожарувања и обнови. Градбата претставува трикорабна правоаголна сводеста базилика со три куполи над средниот кораб. Храмот има димензии 18,08 × 9,70 м. На запад има нартекс, а на исток има полукружна апсида украсена со слепи лакови. При изградбата се користени мермерни антички фрагменти (сполии).
Живопис
Иконостасот е обичен, триделен и има осум големи царски икони во ист стил, датирани во 1844 г. Авторите се Ѓорѓи Зограф Воденски (Γιώργι ζωγράφου Βοδενότις), Ѓорѓи Бојаџи (Γεώργιος Βογιατζής) и веројатно монасите-зографи Димитар и Данаил. Иконите немаат голема уметничка вредност.
NGC 1324
NGC 1324 — спирална галаксија во соѕвездието Еридан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1324 се споменува и како MCG -1-9-38, IRAS 03225-0555.
Откривање
Објектот е откриен на 5 октомври 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1324 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 1324 има привидни димензии од 2,1' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 25 м 1,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 5° 44' 43". Положбениот агол на објектот е во износ од 135°.
Ивановото детство
Содржина
Детството на Иван (го игра Бурљаев) е грубо прекинато од Втората светска војна. Неговите родители загинале, а тој не сака да оди во дом за сираци. Истовремено, Иван е обземен од омраза кон нацистичкиот окупатор и сака да даде свој придонес во борбата против него. Затоа, тој ѝ дава информации на Црвената армија за движењето на германската војска при што често го доведува во опасност својот живот. Еднаш, навечер, тој ја препливува реката и доаѓа со важни информации во редовите на Црвената армија. Таму го дочекува младиот офицер Галцев (го игра Зариков), кој не верува во зборовите на Иван, но за брзо време се уверува во бестрашноста на момчето.
Тој, офицерот Холин (го игра Зубков) и војникот Катасонов (го игра Крилов) се многу загрижени за животот на Иван, но тој не сака да го прифати предлогот да се запише во военото школо. Додека траат борбените дејства, Иван се сеќава на безгрижните денови пред војната, на игрите со другарчињата и на својата мајка (ја игра Тарковскаја). Пред почетокот на офанзивата, Холин и Галцев го пренесуваат Иван преку реката, на територијата што ја контролира окупаторот. По завршувањето на војната, Галцев ги прегледува документите што зад себе ги оставиле нацистите и дознава дека Иван бил обесен.
Гаутенг
Гаутенг е покраина во Јужноафриканската Република. Покраината е формирана од делови на старата покраина Трансвал по првите слободни избори (за сите раси) на 27 април 1994. Оваа покраина прво била именувана како Преторија-Витватерсранд-Веренигинг, а прекрстена е во Гаутенг во декември 1994.
Името „Гаутенг“ доаѓа од сотскиот израз која значи место со злато, а се однесува на успешната индустрија со злато која датира од пронаоѓањето на злато близу Јоханесбург во 1886 г.
Најјужната граница на Гаутенг е реката Вал која го дели од Фристејт, а исто така граничи и со Северозападната покраина, Лимпопо и Мпумаланга. Од административна гледна точка, Гаутенг е поделен на 3 метрополитенски општини и 3 областни општини (кои се поделени на 8 локални општини).
Пред полноќ
Пред полноќ (англиски: Before Midnight) е американски филм од 2013 година, во режија на Ричард Линклејтер. Главните улоги ги толкуваат: Итан Хоук и Џули Делпи.
Содржина
Двајца родители, Џеси (го игра Хоук) и Селин (ја игра Делпи) живеат во Париз, каде ги одгледуваат своите ќерки-близначки. Истовремено, тие одат на одмор во Грција на покана на еден писател, пријател на Џеси. По завршувањето на одморот, Џеси треба да го испрати својот син од претходниот брак, Хенк, назад во САД, каде што живее детето, така што започнува да го преиспитува својот живот, загрозувајќи ја врската со Селин.
Науката во 1824 година
1824 година во науката опфаќа некои значајни настани.
Досието Пеликан (филм)
Досието Пеликан е американски филм, во режија на Алан Пакула. Главните улоги ги толкуваат: Џулија Робертс и Дензел Вашингтон.
Содржина
Една студентка по право (ја игра Робертс) е упорна во разоткривањето на двојното убиство во Врховниот суд...