cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Еколошки прашања во делтата на Нигер
Губење на мангрови шуми
Областа на мангрови која е уништена од нафта може да биде подложна на други проблеми. Овие области може да не се погодни за раст на било кое природно растение додека бактериите и микроорганизмите не можат да ги поправат условите. Одреден вид мангрова, Rhizophora racemosa, живее повисоко во делта системот. Бидејќи почвите што го поддржуваат R. racemosa стануваат премногу токсични, не-домошниот инвазивен вид палми, Nypa fruticans, брзо ја колонизира областа. Овој инвазивен вид има поплиток коренов систем кој ги дестабилизира бреговите долж водните патишта, што дополнително влијае на распределбата на седиментот пониско во делта системот. N. fruticans исто така ја попречува навигацијата и ја намалува севкупната биолошка разновидност. Во местата каде што има нападнато N. fruticans, заедниците истражуваат како таа може да се користи од локалното население.
Губењето на мангровите шуми не е само понижувачки живот за растенијата и животните, туку и за луѓето. Овие системи се високо ценети од домородните луѓе кои живеат во погодените области. Мангровските шуми биле главен извор на дрво за локалното население. Тие, исто така, се важни за различни видови од витално значење за практиките за егзистенција на локалните домородни групи, кои, за жал, не гледаат малку или ништо од економските придобивки од нафтата. Мангровите, исто така, обезбедуваат суштинско живеалиште за ретки и загрозени видови како гравата и пигмејскиот нилски коњ. Лошите политички одлуки во врска со распределбата на приходите од нафтата предизвикале политички немири во Нигерија. Овој судир меѓу управните тела, нафтените корпорации и народот на Нигерија резултирал со саботажа на нафтоводите, што дополнително ја влошува заканата за шумите со мангрови.
Иднината на мангровите шуми и другите цветни заедници не е негативна. Локалните и надворешните групи обезбедиле средства и работна сила за санирање и обновување на уништените мочуришта од мангрови. Федералната влада на Нигерија ја основала Комисијата за развој на делтата на Нигер (КРДН) во 2000 година, која има за цел да ги потисне еколошките влијанија што нафтата ги има во регионот. Владините и невладините организации исто така користеле технологија за да го идентификуваат изворот и движењето на излевањето на нафта.
Исцрпување на популацијата на риби
Риболовната индустрија е суштински дел од одржливоста на Нигерија бидејќи ги обезбедува многу потребните протеини и хранливи материи за луѓето, но со поголемата побарувачка за риболов, популацијата на рибите се намалува бидејќи тие се исцрпуваат побрзо отколку што можат да го вратат нивниот број. Треба да се ограничи риболовот долж реката Нигер и да се создадат аквакултури за да се обезбеди зголемената побарувачка на рибарската индустрија. Аквакултурата овозможува да се одгледуваат риби за производство и да се обезбедат повеќе работни места за локалното население во Нигерија.
Прекумерниот риболов не е единственото влијание врз морските заедници. Климатските промени, губењето на живеалиштата и загадувањето се дополнителен притисок на овие важни екосистеми. Бреговите на реката Нигер се пожелни и идеални локации за луѓето да се населат. Реката обезбедува вода за пиење, капење, чистење и риболов и за трпезата и за тргување за да се направи профит. Како што луѓето се населиле покрај бреговите на реките и бреговите, морските и копнените живеалишта се губат, а екосистемите драстично се менуваат. Крајбрежјето долж реката Нигер е важно за одржување на температурата на водата бидејќи најмала промена на температурата на водата може да биде фатална за одредени морски видови. Дрвјата и грмушките обезбедуваат сенка и живеалиште за морските видови, додека ги намалуваат флуктуациите на температурата на водата.
Реката Нигер е важен екосистем кој треба да се заштити, бидејќи е дом на 36 семејства и речиси 250 видови риби, од кои 20 се ендемични, што значи дека ги нема на друго место на Земјата. Со губењето на живеалиштата и со потоплата клима, секое спречување на зголемување на температурата е неопходно за одржување на некои од морските средини. Освен обновувањето на живеалиштата, загадувањето исто така може да се намали. Проблемите како што се пестицидите од земјоделските полиња би можеле да се намалат доколку се користи природен пестицид или нивите се оддалечуваат подалеку од локалните водни патишта. Може да се намали и загадувањето со нафта; доколку се намалат излевањата, тогаш може да се минимизираат влијанијата врз живеалиштата и животната средина. Загадувањето со масло влијае на популацијата на риби и влијае на фармерите кои се потпираат на риболов за да го издржуваат своето семејство. Со спроведување на законите и држење на нафтените компании одговорни за нивните постапки, ризикот од контаминација може значително да се намали. Со ограничување на уништувањето предизвикано од нарушувања на морската средина, како што се загадувањето, прекумерниот риболов и губењето на живеалиштата, продуктивноста и биодиверзитетот на морските екосистеми би се зголемиле.
Палење на природен гас
Нигерија пламти повеќе природен гас поврзан со екстракција на нафта од која било друга земја, со проценки дека од 3,5 милијарди кубни стапки (100.000.000 m³) поврзан гас (AG) произведени годишно, 2,5 милијарди кубни стапки (70.000.000 m³), или околу 70%, се троши со палење. Ова е еднакво на околу 25% од вкупната потрошувачка на природен гас во Обединетото Кралство и е еквивалентно на 40% од потрошувачката на гас во Африка во 2001 година. Статистичките податоци поврзани со палењето на гас се познати како неверодостојни, но Нигерија може да троши 2 милијарди американски долари годишно со палење поврзан гас.
Палењето е направено бидејќи е скапо да се одвои комерцијално исплатливиот поврзан гас од нафтата. Компаниите кои работат во Нигерија, исто така, собираат природен гас за комерцијални цели, но претпочитаат да го извлекуваат од наоѓалиштата каде што се наоѓа изолирано како не-поврзан гас. Така поврзаниот гас се согорува за да се намалат трошоците.
Палењето на гасот генерално се обесхрабрува бидејќи ослободува токсични компоненти во атмосферата и придонесува за климатските промени. Во Западна Европа 99% од придружниот гас се користи или повторно се вбризгува во земјата. Палењето на гас во Нигерија започнало истовремено со екстракција на нафта во 1960-тите од страна на Shell-BP. Алтернативи за палење се повторно вбризгување на гас или негово складирање за употреба како извор на енергија. Доколку правилно се складира, гасот може да се користи за проекти во заедницата.
Со палење на гас се ослободуваат големи количества метан, кој има висок потенцијал за глобално затоплување. Метанот е придружен со другиот главен стакленички гас, јаглерод диоксид, од кој се проценува дека Нигерија емитирала повеќе од 34,38 милиони метрички тони во 2002 година, што претставува околу 50% од сите индустриски емисии во земјата и 30% од вкупниот Емисии CO. Додека пламењето на запад е минимизирано, во Нигерија расте пропорционално со производството на нафта.
Се смета дека меѓународната заедница, нигериската влада и нафтените корпорации се согласуваат дека треба да се ограничи палењето на гасот. Напорите да се направи тоа, сепак, биле ограничени, иако палењето било прогласено за нелегално од 1984 година според делот 3 од „Законот за повторно вбризгување гас“ од Нигерија.
Племите на гас имаат потенцијално штетни ефекти врз здравјето и егзистенцијата на блиските заедници, бидејќи ослободуваат отровни хемикалии, вклучувајќи азот диоксид, сулфур диоксид, испарливи органски соединенија како бензен, толуен, ксилен и водород сулфид, како и канцерогени како бензапирен и диокс. Луѓето кои се изложени на такви супстанции може да страдаат од респираторни проблеми. Овие хемикалии можат да ја влошат астмата, да предизвикаат тешкотии и болки во дишењето, како и хроничен бронхитис. Бензенот, за кој се знае дека се испушта од гасови во недокументирани количини, е добро препознаен како причина за леукемија и други болести поврзани со крвта. Една студија направена од Climate Justice проценува дека изложеноста на бензен би резултирала со осум нови случаи на рак годишно само во државата Бајелса.
Пламите на гас често се блиску до заедниците и редовно немаат ограда или заштита за селаните кои ризикуваат да работат во близина на нивната топлина. Многу заедници тврдат дека блиските пламени предизвикуваат кисели дождови кои ги кородираат нивните домови и други структури, од кои многу имаат покрив на база на цинк. Некои луѓе прибегнуваат кон употреба на материјал базиран на азбест, кој е посилен во одбивањето на влошувањето на киселиот дожд. За жал, тоа придонесува за опаѓање на нивното здравје и на здравјето на нивната околина. Изложеноста на азбест го зголемува ризикот од формирање на рак на белите дробови, плеврален и перитонеален мезотелиом и азбестоза.
Дали блесоците придонесуваат за киселиот дожд или не е дискутабилно, бидејќи некои независни студии спроведени откриле дека содржината на сулфур диоксид и азотен оксид во повеќето пламени не е доволна за да се воспостави врска помеѓу разгорувањето и киселиот дожд. Други студии од американската Управа за енергетски информации (EIA) известуваат дека палењето на гас е „главен придонесувач за загадувањето на воздухот и киселите дождови“. Постарите ракети ретко се преместуваат подалеку од селата и познато е дека ја премачкуваат земјата и заедниците со саѓи и ја оштетуваат соседната вегетација. Речиси ниту една вегетација не може да расте во областа што директно ги опкружува пламите поради нивната топлина.
Во ноември 2005 година, пресудата на Федералниот висок суд на Нигерија наредила дека палењето на гас мора да престане во заедницата на делтата на Нигер бидејќи тоа ги крши загарантираните уставни права на живот и достоинство. Во случајот покренат против компанијата за развој на нафта Шел од Нигерија (Шел), Justice CV Nwokorie пресудил во Бенин Сити дека „штетната и непотребна практика на палење не може законски да продолжи“. Од мај 2011 година, Шел не престана да гори гас во Нигерија.
Биолошка санација
Употребата на биолошка санација е имплементирана и во областите на делтата за детоксикација и обновување на екосистемите оштетени од излевањето на нафтата. Биоремедијацијата вклучува биолошки компоненти во санирањето или чистењето на одредено место. Студијата спроведена во Огбогу, лоцирана во еден од најголемите региони за производство на нафта во Нигерија, користела два вида растенија за да се исчистат излевањата. Првата фаза на чистење вклучува Hibiscus cannabinus, растителен вид домороден во Западна Африка. H. cannabinus е едногодишно тревно растение кое првично се користело за производство на пулпа. Овој вид има високи стапки на апсорпција и може да се стави на врвот на водата за да апсорбира масло. Заситениот растителен материјал потоа се отстранува и се испраќа на безбедно место каде што јаглеводородите може да се разградат и детоксифицираат од микроорганизми. Втората фаза на биоремедијација вклучува растение познато како Vetiveria zizanioides, повеќегодишен вид тревник. V. zizanioides има длабока влакнеста коренска мрежа која може да толерира хемикалии во почвата и исто така може да ги детоксицира почвите низ времето кое бара малку одржување. Жителите на Огбогу се надеваат дека ќе ги користат овие методи на биоремедијација за да го подобрат квалитетот на водата за пиење, условите на почвата и здравјето на нивната околина.
Колку и да изгледа мрачна оваа ситуација за регионот на делтата на Нигер, постојат јасни алтернативи што може да се применат за да се спаси од идна контаминација. Сателитските снимки во комбинација со употребата на географски информациски системи (ГИС) може да се стават во функција за брзо идентификување и следење на истурената нафта. За да се забрза чистењето од излевањето, регионалните места за чистење долж проблематичните области би можеле да помогнат побрзо да се спречат излевањата. За да се направат овие задачи остварливи, мора да се обезбедат повеќе средства од засегнатите страни на нафтената индустрија. Невладините организации ќе продолжат да се борат со штетните ефекти на нафтата, но нема да ја добијат битката сами.
Движење за заштита на делтата на Нигер
Конфликтот во делтата на Нигер нагло се зголемил во раните 1990-ти, како резултат на влошените еколошки услови за локалните жители кои произлегуваат од големите нафтени излевања и други активности за екстракција на нафта на странските големи нафтени компании и нивните изведувачи. Многу од жителите на делтата на Нигер, вклучително и малцинските етнички групи, особено народот Огони и Ијав, чувствуваат дека се експлоатирани и нивната способност да заработат за живот на нивната земја е поткопана. Етничките и политичките немири продолжиле во текот на 1990-тите и покрај враќањето на демократијата и изборот на владата на Обасанџо во 1999 година.
Движењето за опстанок на народот Огони (МОСОП) е организација за социјално движење на домородниот народ Огони од централната делта на Нигер. MOSOP е чадор организација од единаесет членски групи кои заедно претставуваат над 700.000 домородни Огони во ненасилна кампања за социјална, економска и еколошка правда во делтата на Нигер. MOSOP е основан во 1990 година од наградуваниот еколошки активист Кен Саро-Вива.
Pilea cadierei
Pilea cadierei ― вид на цветно растение од семејството на коприви (Urticaceae), кој потекнува од НР Кина и Виетнам. Посебниот епитет во името cadierei се однесува на ботаничарот Р. П. Кадјер од 20 век.
Опис
Станува збор за зимзелено повеќегодишно растение кое расте до 60 центиметри во висина со темнозелени овални листови. Секој лист има четири испакнати сребрени дамки (оттука и името „алуминиум растение“). Растението образува ризоми. Исправените стебла се малку сочни, а понекогаш и задрвени во основата, и се голи. Стеблата, листовите, венечните ливчињата и сечилата се густо покриени со цистолити во облик на вретено.
Постојат три главни нерви кои се видливи најмалку 3/4 од нивната должина и има три странични нерви на секоја страна. Рабовите на листовите се слабо назабени или изгризани. На горната страна на листот има две поделени бели бразди и тоа резултира со некои сребрено издигнати површини (оттука и англискиот назив „алуминиумско растение“ (aluminium plant) или „лубеничко растение“ (watermelon plant)).
Соцветија и плодови
Периодот на цветање во Кина се движи од септември до ноември. Pilea cadierei е еднополово и еднодомно растение. Машките, збиени соцветија содржат од 5 до 125 цветови. Соцветието е поставено на стебло долго 1,5 до 4 см. Брактеите се широко јајцевидни со должина од околу 3 милиметри. Цветните дршки на машките цветови се долги од 2 до 3 милиметри, а цветните пупки се во облик на круша со должина од околу 2,5 милиметри. Релативно малите, бело-розови цветови се четиричлени. Машките цветови имаат должина од 2,5 до 3 милиметри и дијаметар од 1,8 до 2 милиметри. Женските цветови се сместени во цимозни соцветија. Кај женските цветови е присутен рудиментиран конусен плодник. Со должина од 0,5 до 0,7 милиметри, брактеите на женските цветови се половина долги од плодот на јатката. Кај женските цветови обично има само исправен лист и издолжени прашници. Женските цвеќиња имаат едноставна градба.
Плодовите во Кина зреат помеѓу ноември и декември. Јаткастите плодови се секогаш поединечни и се во облик на јајце и сплескани во должина од околу 1,5 милиметри. Семето содржи ендосперм и прав ембрион со два овално-елипсовидни или кружни котиледони.
Одгледување
На минимална температура од 15°C, се одгледува како домашно растение во умерените региони поради неговите украсни лисја и лесното вегетативно размножување преку резници. Ова растение е нетоксично за мачки, кучиња и коњи, па затоа е безбедно да се има околу домашни миленици.
Кори Хигинс
Кариера
Хигинс ја започнал својата кариера на колеџ играјќи кошарка за Колорадо Бафалос на универзитет Колорадо, во периодот 2007-2011. Со 2,001 бод за Бафалос тој е изедначен со Ричард Роби како двајца најдобри стрелци на сите времиња на оваа екипа. Во 2011 година, Хигинс се пријавил на НБА драфтот, но не бил избран од ниту една екипа.
Потоа, истата година тој бил избран како 7-ми пик на драфтот на Развојната лига на НБА од Ири Бејхокс. Таму тој ја започнал својата професионална кариера, а многу брзо потоа тој сепак успеал да потпише НБА договор со екипата на Шарлот Бобкетс. Тој одиграл две сезони за Бобкетс, во кој забележал 44 натпревари со просек од 3,7 бода по натпревар. Откако Шарлот го отпуштил Хигинс повторно заиграл за Ири Бејхокс.
Првото европско искуство го имал во 2013 година кога потпишал за екипата на Триумф Љуберци. Со нив во сезоната 2013-2014 бил најдобар стрелец во ВТБ лигата. Во сезоната 2014-2015, настапувал за турскиот Газиантеп.
Во јули 2015, потпишал договор со екипата на ЦСКА Москва. По успешната сезона, ЦСКА ја искористила опцијата да го задржи Хигинс во клубот за уште една сезона. Вкупно за ЦСКА одиграл 4 сезони во периодот 2015-2019, и во тој период освоил две титули во Евролигата и четири во ВТБ Јунајтед лигата.
Во јули 2019, Хигинс потпишал тригодишен договор со шпанската Барселона.
Викиншки меч
Мечот на Викиншката ера (исто така мечот на Викинзите ) или мечот на Каролинјан е вид на меч кој преовладувал во Западна и Северна Европа за време на раниот среден век.
На време на викиншката ера или Каролиншката ера мечот бил развиен во во 8 век од Меровинзскиот меч (поконкретно, производство на мечеви на Франките во 6 и 7 век, кои биле добиени од римскиот спата ) и за време на 11-ти до 12 век, повторно бил кренат  витешкиот меч од романскиот период.
Прнар (појаснување)
Прнар може да се однесува на:
Лихов-Даненберг
Лихов-Даненберг (Lüchow-Dannenberg) — округ (Landkreis) во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија, кој обично се нарекува и како Хановерски Вендланд (Hannoversches Wendland) или Вендланд. Се граничи со (од запад надесно) окрузите Илцен и Линебург и со сојузните покраини Мекленбург-Западна Померанија (округот Лудвигслуст-Пархим), со Бранденбург (округот Пригниц) и со Саксонија-Анхалт (окрузите Штендал и Алтмаркрајс Залцведел).
Географија
Округот е именуван по двата поголеми града. Познат е и под името Вендланд, што доаѓа од германизираното име на Западните Словени, Венди, кои живееле тука до век — последниот говорник на локалниот дијалект на полапскиот јазик починал во 1752 година. Пејзажот е карактеризиран од речните шуми долж реката Елба и ниските ридови.
Историја
Во средниот век, грофовиите Лихов и Даненберг се протегале во оваа област (од раниот век). Овие грофовии првично биле словенски држави, кои ја изгубиле својата независност од Војводството Брауншвајг-Линебург на почетокот на век.
Областа била владеена од Линебург до 1705 година, а потоа била дел од Изборното кнежевство Хановер. Кога Кралството Хановер било припоено од Прусија (1866), окрузите Лихов и Даненберг биле основани во рамки на новата покраина Хановер.
Во областа се користел полапскиот јазик до век.
Dracaena fragrans
Dracaena fragrans е цветен растителен вид кој потекнува од тропска Африка, од Судан на југ до Мозамбик, западно до Брегот на Слоновата Коска и југозападно до Ангола, растејќи во планинските региони од 600-2,250 м. надморска височина.
Опис
Dracaena fragrans е бавно растечка грмушка, обично повеќестеблеста во основата, зрелите примероци достигнуваат висина до 15 м. или повисоки со тесна круна од обично тенки исправени гранки. Стеблата може да достигнат и до 30 цм. дијаметар на стари растенија; во шумските живеалишта тие можат да станат хоризонтално со исправени странични гранки. Младите растенија имаат едно неразгрането стебло со розета од лисја додека растечкиот врв не цвета или не се оштети, по што се разгранува, создавајќи две или повеќе нови стебла; потоа, разгранувањето се зголемува со последователните епизоди на цветање.
Листовите се сјајно зелени, ланцетни, 20-150 цм. долги и 2-12 цм. широки, малите листови се исправени до ширење, додека поголемите листови обично се овенати под нивната тежина. Цветовите се произведуваат во клапи од 15-160 цм., поединечните цветови се 2,5 цм. дијаметар, со чашка со шест лобуси, на почетокот розова, отворена бела со фина црвена или виолетова централна линија на секоја од 7-12 мм. лобуси; тие се многу миризливи и популарни кај инсектите кои опрашуваат. Плодот е портокалово-црвена бобинка 1-2 цм. дијаметар, кој содржи неколку семиња.
Одгледување
Во Африка, D. fragrans најчесто се одгледува како растение за жива ограда. Погоден е за клима без мраз и зони на цврстина USDA 10-11. На друго место, најпрво е популарно како домашно растение и ценето е поради неговата издржливост на широк спектар на услови во затворен простор, од силна индиректна светлина, до светла сенка (што дава повеќе разновидност кај одредени хибриди) па дури и длабока сенка (каде што има потемна зелена боја). Исто така е многу толерантно на запоставување. Студијата за чист воздух на НАСА покажала дека фабриката помогнала да се отстранат загадувачите од затворен простор како што се формалдехид, ксилен и толуен. Растението е познато како „ масле “ кај народот Чага од Танзанија, кој го смета за свето.
Во одгледувањето, во неотропите, неколку генералистички видови колибри, како што е смарагдот со сафир ( Chionomesa lactea ), ги посетуваат цвеќињата.
Култивари
Неколку видови имаат разновидно зеленило. „Massangeana“ има светло-жолта централна лента на зеленилото. 'Compacta' е покомпактна и погодна за одгледување во затворени простории, со помали, порамни и малку зашилени листови. Некои од најпопуларните сорти вклучуваат 'Janet Craig', 'Lemon Lime' и 'Warneckei' ('Warneckii'), кои често се продаваат под синонимот D. deremensis.
Сортите „Lemon Lime“, „Massangeana“, и „Warnekei“ ја носат Наградата за Градинарски Заслуги на Кралското хортикултурно друштво.
Лихов-Даненберг
Моментални проблеми
Од крајот на 1990-тите години, финансиските проблеми на општините во округот станувале поголеми. За заштеда на пари за администрација биле предложени неколку решенија. Првата варијанта била претворање на округот во урбан округ, во кој 27. општини ќе станат окрузи на еден град. Друга опција била спојување на две општински заедници. Распуштање на округот и спојување на двете преостанати општински заедници во окрузите Линебург и Илцен, исто така, се разгледуваат.
Грб
Грбот прикажување:
Dracaena fragrans
Етимологија и синонимија
Името на видот се однесува на миризливи цвеќиња, додека англиското име произлегува од воочената сличност на стеблото со стебленцето од пченка ( Zea mays ). Синонимите вклучуваат Aletris fragrans L. (базионим), Cordyline fragrans (L.) Planch., Pleomele fragrans (L.) Salisb., Sansevieria fragrans (L.) Jacq., Dracaena deremensis Engl., Dracaena smithii Hook.f. и Dracaena ugandensis Бејкер. Други англиски имиња вклучуваат пругаста дракаена (за разновидни сорти), растение пченка (за сортата „Масангеана“; ), кинеско дрво за пари и растение на среќа.
Растението е познато како - „Ботал гас“ (што значи „дрво од шише“) на Синхал, во Шри Ланка. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">]
Наводи
<references group="" responsive="1">
Syngonium podophyllum
Syngonium podophyllum ― вид на аруми кој е популарно домашно растение. Општите имиња се: растение како врв на стрела, лоза како врв на стрела, Philodendron како врв на стрела, гусја нога, нефтитис, африкански зимзеленец, и американски зимзеленец. Видот е домороден во Латинска Америка од Мексико преку Боливија, а одомаќинет во Западните Инди, Флорида, Тексас, Хаваи и други места.
Етимологија
Syngonium podophyllum е најчесто одгледуван вид од родот Syngonium и често е нарекуван едноставно Syngonium. Првично бил помешан со африканскиот род со сличен изглед Nephthytis, и ова сè уште е користено како општо име за растението. Во 1879 година добил свој род.
Опис
Се искачува неколку метри високо над стеблата на тропските дрвја во џунглата, прикрепени за своите корени. Сортите што се одгледуваат во затворени простории достигнуваат висина до 1.5 м. Во текот на годината, растението расте околу 30 цм и дава 6-7 листови. Неговите единечни листови, обично во облик на стрела, се до 30 цм долго. Во дивината, листовите се темнозелени и без шаренило. Одгледуваните сорти имаат лисја во различни нијанси на зелена, често светло зелена и обично со различни видови полесни танини. Постојат неколку разновидни сорти, а главните разлики се во положбата и обемот на кремот или белите ознаки. Некои листови се речиси целосно бели, розови или жолти.
Нејзините цветови се мали, зеленикави или белузлави на лопатките во светложолта до зелена шпатка. Сепак, растенијата што се одгледуваат во затворени простории не цветаат, настрана од постарите, добро негувани примероци.
Одгледување
Како лоза, таа бара одредена поддршка. Може да се одгледува и како растение за покривање на земјата. Почвата треба да биде хумусна и систематски да се наводнува. Сортите со лисја со розови, црвеникави или бели ознаки бараат добро осветлено место, иако оние со темнозелени листови можат да растат на потемно место. Летната температура не треба да надминува 38 C. Во зима, не треба да биде помал од 0 C. Претпочитајќи влажен воздух, треба да се полева 2-3 пати неделно во лето, но многу поретко во зима.
За да се обезбеди соодветна влажност, саксијата треба да биде ставена во поголем сад со постојано влажен тресет и да се прска со вода дневно. Прашливите лисја треба да се избришат со влажна крпа. Нахранети се во лето со мала доза ѓубрива растворена во вода. По неколку години одгледување, растението станува непривлечно, каде што е препорачливо неговото сечење, а потоа ќе произведе нови ластари. Треба да биде пресадено само кога е потребно.
Ја има добиено Наградата за градинарски заслуги на Кралското хортикултурно друштво.
„Syngonium podophyllum може да биде одгледувано и директно во вода (корените да се потопени 24/7), за што е совршен кандидат, или во хидрокултурата (миење на корените без земја и саксија во глинени пелети), што помага да бидат елиминирани сите проблеми со водата. Доколку расте во вода, водата е соодветно оксигенирана во секое време со често менување (барем еднаш неделно би било прекрасно)“.
Размножување
Растението може да се размножува со резници па се става во вода или директно во земја. Како и да е,и двата методи имаат добра стапка на успех, обезбедувајќи сечење на десниот дел од растението.Растението со помош на машината за искоренување се вкоренети во мултипликатор на температура од 18 C. Парчињата од врвовите на ластарите полесно се вкорени од парчињата од пониските области на ластарите.
Токсичност
Сите делови на Syngonium podophyllum се отровни и предизвикуваат силна болка во устата доколку се изедени. Не е невообичаено да бидат најдени овие растенија во суптропските предели на Флорида, каде што сопствениците на куќи и градинарите треба да бидат свесни за силните чувства на печење на кожата предизвикани од растителниот сок кој содржи оксална киселина и потенцијалот за оштетување на очите од рафидите.
Сорти
Меѓу дивите населенија, формално се признаени две сорти:
Ораовица (Прешево)
Ораовица — населено место во општината Прешево, Србија, во Пчињскиот Округ. Населението брои 3.774 жители (2002).
Керемидли
Керемидли или Кереметли (Κεραμωτή, Керамоти) — гратче во Саришабанско, Егејска Македонија, денес во општината Места на Кавалскиот округ во областа Источна Македонија и Тракија, Грција. Населението брои 1.438 жители (2011).
Географија
Гратчето е сместено брегот на Тракиското Море (северниот Егеј) во рамничарски предел, јужно од градот Саришабан. Целото подрачје е полуостров настанат од наносите на реката Места која се влева во морето недалеку од гратчето. Керемидли е најблиското населено место на копното до островот Тасос и располага со пристаниште од кое редовно сообраќа траект до островот.
Во Отоманското Царство
Керемидли во минатото не било ненаселено, туку имало складови за стоки кои се превезувале на Тасос и други острови. Подоцна станало чифлигарска населба и рибарско селце.
Во Грција
При припојувањето кон Грција согласно Букурешкиот договор во 1913 г. селото е заведено како напуштено, а во 1920 г. имало само 10 жители. По сила на Лозанскиот договор во 1923 г. овде се доселени грчки колонисти од Ексастеро кај Лулебургаз, Источна Тракија. Во 1928 г. селото било наполно дојденско, со 207 жители од 29 семејства. Во прво време селото било доста неразвиено, бидејќи во него владеела маларијата. Состојбата се сменила, кога Каремидли почнало да се развива во 1970-тите благодарение на плажите и пристаништето, па со време станало гратче.
Во 1940 г. селото имало 586 жители. За време на Втората светска војна местото е окупирано од Бугарија, чија управа се повлекла по војната.
Во 2009 г. пристаништето на Керемидли опслужило вкупно 1,4 милиони патници.
Стопанство
Населението традиционално се занимавало со земјоделство, риболов, занаетчиство и ситна трговија. Денес најголема улога игра туризмот. Има неколку хотелчиња и мноштво приватни сместувалишта.
Објала
Објала (еднина: објало) – завивки, навои на нозете во вид на дебели чорапи. Преку објалата се обувале обувки.
Објалата биле изработувани од памучни или волнени ткаенини.
Поврзано
Чорапи
Еколошки права на сиромашните
Како што е опишано од Хоан Мартинез Алиер, екологијата на сиромашните е збир на борби и практики во кои таканаречените „сиромашни“ луѓе се вклучуваат секогаш кога се загрозени од конфликти на еколошка дистрибуција. Судирите на еколошката дистрибуција, исто така дефинирани од Мартинез-Алиер, се социјални судири кои се појавуваат кога еколошките влијанија на економската активност се нерамномерно и неправедно распределени меѓу општеството; вообичаено, еколошките влијанија се игнорираат и не се грижат за нив од страна на бизнисите, а многу повеќе ги погодуваат оние кои имаат помалку ресурси да се борат со нив. Затоа, во оваа смисла, екологијата на сиромашните се состои од борбите на тие сиромашни луѓе против економските активности кои неправедно ги засегаат. Примери за екологија на сиромашните борби се, на пример, движењето Чипко или борбите на домородните луѓе против бразилскиот агробизнис.
Екологијата на сиромашните вклучува огромен број еколошки движења на глобалниот југ кои се впечатливо недоволно застапени во дискурсот на мејнстрим екологијата. Сепак, осиромашените луѓе вовлечени во локални конфликти стануваат посвесни за глобалното движење за еколошка правда, а транснационалните еколошки правдани мрежи им овозможуваат на овие бранители на животната средина потенцијално да ја искористат меѓународната поддршка за нивните борби.
Позадина
Во 1988 година, перуанскиот историчар Алберто Флорес Галиндо го предложил терминот „екологија на сиромашните“ за да ги опише еко-социјалистичките движења на селскиот отпор, инспирирани од движењето народники. Во 1997 година, Хоан Мартинез Алиер и Рамачандра Гуха ги спротивставиле овие движења со „еколошкиот екологизам“ на глобалниот Север и повлекле паралели помеѓу руралниот и третиот свет на „екологија на сиромашните“ и поурбаното движење за еколошка правда што се појавило во Соединетите Американски Држави.
Видови
Во својата книга од 2002 година, Екологија на сиромашните, Мартинез-Алиер опишува три различни струи во екологијата: „култот на дивината“; подоцнежното „евангелие за еко-ефикасност“ и растечкото движење за еколошка правда или „екологија на сиромашните“.
Култ на дивината
Култот на дивината, наречен и „размислување за дивината“ од Рамачандра Гуха, е поврзан со движењето за заштита и луѓе како Џон Муир и Хенри Дејвид Торо. Ова движење се појавило во 19 век со организации како што се Клубот Сиера и Здружението Одубон; Алдо Леополд, со неговата книга од 1949 година „Алманах на округот на песок“, исто така билп една од главните фигури
Култот на дивината не е инхерентно против економската активност, но тој наведува (со зборовите на Леополд) дека „''нешто е исправно кога има тенденција да го зачува интегритетот, стабилноста и убавината на биотската заедница. Погрешно е кога се стреми поинаку''“. Движењето за зачувување се обидува да ги ограничи ефектите од економската активност врз природната средина.[5] Главниот правец на дејствување предложен од конзерваторите е да се одделат економската активност и животната средина, да се ограничат ефектите од првата врз втората. Главна алатка за тоа се природните резервати и заштитените подрачја, во кои е регулирана човековата активност. Со извршувањето на ова раздвојување, конзерваторите имаат намера да изведат „задна стража“ за да ја зачуваат природата (користејќи го цитатот на Леополд во Мартинез-Алиер, 2003 година). Оваа „задна заштита“ се состои во практики за зачувување, како што се управување со екосистемот, обновување на живеалиштата или закрепнување на загрозени видови, сите тие се примери на биологија за зачувување.
Други причини кои обично се наведуваат се вродената естетска вредност на природата, религиозната вредност на природата, инхерентно хуманата тенденција да биде привлечена од природата (биофилија) и правото на природата и нејзините видови да постојат по сопствено право.
Пресвртници на овој тип на конзервативизам се Конвенцијата за биолошка разновидност во Рио де Жанеиро (1992), Законот за загрозени видови од 1973 година или создавањето на националните паркови Јелоустон и Јосемит во САД. Во моментов, институционално е претставена од Меѓународната унија за заштита на природата (IUCN), Светскиот фонд (WWF) и Заштита на природата. На активистичката страна, таа е претставена со длабока екологија и конзерваторско движење.
„Евангелие за еко-ефикасност“
„Евангелието за еколошката ефикасност“ или „научниот индустријализам“ потекнува од списите на Малтус и Вилијам Стенли Џевонс од 19 век и се зголемило во текот на 20 век кога ефектите од загадувањето и исцрпувањето на ресурсите станале поочигледни. Како што вели Мартинез Алиер, „евангелието за еко-ефикасност“ е „загрижено за ефектите од економскиот раст не само врз недопрените области, туку и врз индустриската, земјоделската и урбаната економија“. Тоа било наречено „евангелие на еколошката ефикасност“ од Мартинез Алиер како почит на Семјуел П. Хејс, кој во својата книга Конзервација и Евангелието за ефикасност (1959) го опишал „Прогресивното движење за заштита за време на прогресивната ера како“ Евангелието на ефикасноста“, во смисла дека Владата на САД стави акцент на ефикасното управување со ресурсите.
Евангелието за еко-ефикасност поставува прашања како што се: „Како загадувањето ќе влијае на економскиот развој?“; „Како можеме да го минимизираме загадувањето?“; „Како можеме да ги поправиме нејзините последици?“; „Како можеме да ја минимизираме потрошувачката на ресурси?“; и „Како можеме да го претвориме отпадот во ресурс?“
Главните алатки предложени од „евангелието за еколошка ефикасност“ се однесуваат на (1) економски, еко-даноци и пазари на дозволи за емисија и (2) технолошка поддршка за материјали и промени за заштеда на енергија.
Според Хоан Мартинез Алиер, некои од најистакнатите поборници на евангелието за екоефикасност се Гифорд Пинчот во САД и Вуперталскиот институт за клима, животна средина и енергија во Европа. Пинчот бил шеф на Шумската служба на Соединетите Држави за време на прогресивната ера и се залагал за зачувување на резервите на нацијата со планирано користење и обновување. Вуперталскиот институт бил пионер во индустриската екологија во Европа во текот на 90-тите, и дизајнирал неколку високоефикасни производи како што е Пасивната куќа и исто така разви индикатори како што е внесот на материјали по единица услуга (MIPS).
Екологија на сиромашните
Затоа, екологијата историски се смета за елитистичка, а сиромаштијата е поврзана со еколошки штетни практики и незаинтересираност за еколошките грижи. На пример, Извештајот на Брунтланд заклучил дека сиромаштијата е еден од најважните двигатели на деградацијата на животната средина; Слично на тоа, кривите на Кузнец ги поврзуваат подобрувањата на животната средина со повисоките приходи по глава на жител, што имплицира дека лекот за деградација на животната средина е поголем раст. Сепак, бројни студии на случај укажаа дека сиромашните луѓе ја штитат околината од моќни интереси за да ги одбранат своите средства за живот и култури. Според тоа, според Мартинез Алиер, „сиромашните луѓе“ се вклучуваат во оваа трета струја на екологијата: „екологијата на сиромашните“ (или екологијата за егзистенција, екологијата за ослободување, движењето за правда за животната средина, популарниот екологија, итн.).
Екологијата на сиромашните ја нагласува социјалната правда и заштитата на земјиштето за користење на маргинализираните луѓе. Мартинез-Алиер се потпира на политичката екологија и еколошката економија за да создаде теоретска основа за глобално движење за правда за животната средина што произлегува од локални еколошки конфликти. Оваа струја на екологијата произлегува од нерамномерната распределба на еколошките штети меѓу различните сектори на општеството (она што Мартинез Алиер и Мартин О'Конор го нарекуваат конфликти на еколошка распространетост ), предизвикани од економската активност и економскиот раст. Според тоа, оваа струја на екологијата покажува дека Глобалниот Север извезува еколошка штета на Глобалниот југ, или дека сиромашните луѓе имаат поголема веројатност да претрпат еколошка штета отколку богатите луѓе, па дури и дека расистичките луѓе имаат поголеми шанси да го претрпат тоа отколку белите луѓе.
Мадемско
Мадемско (од maden - „рудник“; Μαντεμοχώρια, Мадемохорија; поново: Σιδηροκαύσια, Сидерокавсија) — историско-географска област на Халкидичкиот Полуостров во Егејска Македонија, денес во Грција. Главно населено место во областа е гратчето Леригово. Традиционалното занимање на мадемските села е рударството — рудниците за сребро во планината Пијавица (Стратоник).
Еколошки права на сиромашните
Екологија на сиромашните
Затоа, таа е составена од огромен број различни движења, од кои сите имаат едно нешто заедничко: фактот дека поради оваа нерамномерна распределба на штетите за животната средина, нивната егзистенција е загрозена (разбирање на егзистенцијата во широка смисла; не само материјалната основа на човечкиот живот, но и на културната, комунитарната и индивидуалната основа). Мартинез Алиер тврди дека, како што се зголемува обемот на економијата, „сиромашните луѓе“ се „лишени од пристап до ресурсите и услугите на животната средина и тие поднесуваат непропорционална количина на загадување“. Оние „сиромашни луѓе“, чии средства за живеење се загрозени, се борат против еколошките штети што им се закануваат и против оние што се одговорни за еколошките штети.
Притоа, тие ги штитат своите средства за живот, а тоа често значи дека тие ги штитат традиционалните начини на живот кои се развиле во рамнотежа со животната средина, и затоа се одржливи. [20] Оваа теорија тврди дека традиционалните средства за живеење биле историски обликувани од условите на животната средина и научиле да се прилагодуваат на нив, користејќи одржливо ресурсите и расположливите мијалници.[20] Затоа, нивната заштита значи заштита на одржливи начини на живот. На пример, традиционалните селани активно го штитат својот одржлив, локален начин на живот од интензивниот, транснационален модел на агробизнис.
Мадемско
Областа опфаќа 12 села од денешните општини Аристотел и Полигеро: Галачишта, Вавдос, Казанџи Маало, Стано, Варвара, Леригово, Ново Село, Извор, Ревеник, Ерисово, Долна Равна и денес напуштеното Хоруда. Како што може да се види од нивните имиња, ова во минатото биле македонски села. Древномакедонските рудници на ова место се споменуваат кај античките автори. Рударската дејност продолжила и во римскиот период, но подоцна замрела со проработувањето на богатите рудици на злато и сребро во Шпанија. Дејноста е возобновена во византискиот период. Од IX век областа за Византијците била позната како Сидерокавсија или Сидерокапса. Со доаѓањето на Османлиите во почетокот на XV век, халкидичките рудници доживеале повторен расцут. Имало околу 500-600 печки во кои се произедувале цинк и олово, а рударите плаќале данок од по една на секои 12 унци сребро. Во XVI и XVII век областа наизменично доживувала периоди на подем и пад. Во Мадемско имало и државна монетковница.
Еколошки права на сиромашните
Екологија на сиромашните
Мартинез Алиер тврди дека сиромашните луѓе кои едноставно ги штитат своите средства за живот често се на страната на зачувувањето на ресурсите и чистата животна средина, иако тие можеби не тврдат дека се екологисти и може да користат друг јазик за да ги опишат своите агенди (како што се светоста, суверенитетот итн.) Наместо тоа, тој тврди дека луѓето ќе се спротивстават на уништувањето на животната средина што ги загрозува нивните егзистенција, култура и изгледите за опстанок, дури и ако тие не се заинтересирани да ја заштитат природата заради неа. Луѓето нема лесно да ги дадат своите средства за живот во замена за економски инвестиции и развој што им нуди пари, бидејќи вредностите како што се суверенитетот и светоста се неспоредливи во парична смисла: на пример, некои култури би ги сметале парите за безвредни во споредба со вредноста на светото место, или во споредба со нивната слобода и суверенитет. Затоа, „сиромашните луѓе“ честопати ги отфрлаат дури и економски најпрофитабилните проекти ако им наштетат на нештата што ги ценат и кои се дел од нивната егзистенција. Затоа, екологијата на сиромашните е делумно борба за контрола на јазикот на вреднување што се применува на трошоците и придобивките од екстракција на ресурси, гентрификација и други процеси кои ја загрозуваат употребата на нивната земја од сиромашните луѓе.
Мадемско
Дваесетината мадемски села уживаат особени привилегии и имале статус на слободни. На чело стоел управник наречен Мадем-ага. Како обезбедување на рудници на сребро е создаден корпус од 10.000 лица собран од месните села. Оваа слобода им овозможила да земат активно учество во Халкидичкото востание во 1821 г. за време на Грчката војна за независност, и при неговото задушување биле разорени. Во XIX век жителите на областа продолжиле да се занимаваат со рударство. Месното рударство претрпело силен удар со основањето на француско-отоманското претпријатие „Касандриски рудници“ во 1893 г.
Еколошки права на сиромашните
Екологија на сиромашните
Примери за екологија на сиромашните вклучуваат борба против еколошкиот расизам во САД, борби против урбаното загадување на воздухот, борбите против рудниците, борбите за пристап до вода, борбите за пристап до шумите итн.
Мадемско
Според грчкиот публицист Атанасиос Стагиритис, кој предавал грчки во Виена на почетокот на XIX век, на Халкидичкиот Полуостров се среќаваат паланки, села, планини и други места со македонски имиња: Извор, Стан, Ново Село итн. Зачувани се кажувања и песни на грчки во кои има македонски поими и имиња на староседелските Македонци. Според него, тоа подрачје веќе нема Македонци, како што ги има околу Солун и на други места. Меѓутоа, според податоците на хилендарски калуѓери во средината на XIX век во Ново Село и соседното Извор сè уште се зборува македонски, а во 1900 г. имало извесни стари лица кои го помнеле македонскиот јазик. Патувајќи од Солун за Света Гора во 1850-те, охридскиот општественик Васил Дијамандиев слушал како по селата се пеат македонски жетварски песни, иако населението веќе ја разбирало смислата на зборовите.
Еколошки права на сиромашните
Еко-феминизам
Женското лидерство е заедничко за екологијата на сиромашните, создавајќи вкрстувања со екофеминизмот. Жените почесто имаат социјални улоги кои ги доведуваат во директен контакт со природата, како што се собирање вода, одгледување култури, негување животни, собирање итн. На пример, во урбаните средини, жените најверојатно ќе преземат акција против фрлање отпад или друго загадување, дури и ако родовите хиерархии го спречуваат нивното учество. Конфликтите на еколошката дистрибуција не само што ги погодуваат нерамномерно сиромашните луѓе воопшто, туку и повеќе ги погодуваат жените поради нивната поблиска врска со природата и загадувањето. Затоа, жената има тенденција да учествува повеќе во еколошките борби. Според Јохана Оксала, „за жените кои живеат под сурови материјални услови, еколошкиот активизам е едноставно форма на самоодбрана“, бидејќи тие сакаат да ја заштитат својата егзистенција.
Оваа тенденција на жените активистки да ја преземат водечката улога во екологијата на сиромашните се манифестира во примери како што се движењето Чипко во Индија, Кениското движење „Зелен појас“ или противењето на хидроелектричниот проект Агуа Зарка, и отелотворени во личности како што се Берта Касерес, Лезбија Уркија, Жанет Кавас или Маргарита Мурило, сите кои се бореа против деградацијата на животната средина во Хондурас и биле убиени поради тоа.
Глобално движење
Научниците за политичка екологија и еколошките правосудни организации укажуваат на глобално движење за правда за животната средина, предводено од бранителите на животната средина од глобалните сиромашни. На локалните движења им е потребна меѓународна поддршка за да ги предизвикаат големите транснационални корпорации, а на екологијата на сиромашните ќе им треба глобално влијание за да влијае на глобалните прашања како што се кризата со изумирање и климатските промени.
Сè повеќе, локалните судири наоѓаат меѓународна поддршка и пошироко влијание. На пример, борбата против браната Типаимух во Индија потекнува од сиромашни луѓе чиј извор на вода бил загрозен, а тој судир станал динамично и меѓународно движење на отпор. Меѓународните мрежи како што е Oilwatch, исто така, произлегле од директна акција преземена од домородните луѓе кои се борат против истражувањето на нафта во места како делтата на Нигер, Колумбија и Перу.
Судири и сојузи со други форми на екологија
Иако има некои јасни разлики, „евангелието за еко-ефикасност“, „култот на дивината“ и „екологијата“ на сиромашните се преклопуваат и се испреплетуваат во одредени теми и можат да формираат сојузи. Според зборовите на Мартинез Алиер, „тие имаат многу заедничко, и на сите три им се спротивставуваат антиекологистите или ги презираат или занемаруваат“, а на глобалниот југ тие се дури и нападнати и убиени.