cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Печалбар
Ефекти врз здравјето на печалбарите
Моника Росалес (професор од Државниот универзитет во Колорадо) ги опишува повредите поврзани со работата во статијата во своето списание под наслов „Животот на поле: перцепцијата на работниците мигранти на фармите за повредите поврзани со работата“. Розалес дискутира за проблемите со коските, респираторните проблеми и алергиските реакции, сите во врска со работата на фармата што имигрантите ја прават за да заработат пари. Росалес разговара за тоа како овие услови за работа влијаат на животот на имигрантите. Розалес изјавува дека „Просечниот животен век на мигрантите и сезонските фарми е 49 години, во споредба со просекот на 75 години во САД“. Згора на нефер платите, печалбарите честопати се наоѓаат во опасни работни услови. Очекуваното траење на животот во споредба со просекот е 26 години помалку за мигрант работник во САД.
Истражувањето на Центарот за социјални иновации на Лиен во Сингапур исто така покажа дека над 60% од пониско квалификуваните мигранти од Јужна Азија, кои чекаат надоместок за плата или повреда од работодавците, имаат сериозни ментални болести.
Националните наспроти меѓународните миграции
Како и меѓународната миграција, националната (внатрешната) миграција игра важна улога во намалувањето на сиромаштијата и економскиот развој. За некои земји, внатрешните мигранти се побројни од оние кои мигрираат на меѓународно ниво. На пример, се проценува дека 120 милиони луѓе мигрираат внатрешно во Кина во споредба со 458,000 луѓе кои мигрирале на меѓународно ниво заради работа. Ситуациите на вишок работна сила во руралните области, како резултат на недостиг на обработливо земјиште, е вообичаен „притисочен фактор“ во преселбата на индивидуите кон урбаните индустрии и услужните работни места. Факторите на животната средина, вклучувајќи ги сушите, поплавување на обработливата земја и ерозијата на речните брегови, исто така, придонесува за внатрешна миграција.
Постојат четири просторни модели на внатрешна миграција:
Кружната миграција е привременото и повторливо движење на печалбарот помеѓу домот и работната област, а може да се случи и внатрешно и меѓународно.
Тудорци
Тудорци — мегленско село во Егејска Македонија, Република Грција.
Столовски Рид
Столовски Рид — рид во Македонија, со следниве географски координати: географска ширина од 41o 12 ' 34 , географска должина од  21o 51 ' 22 .
На ридот е сместено археолошкото наоѓалиште Сињак, кое сведочи за населеноста на ридот во доцната антика.
Српетово
Српетово (Serpetovë или Serpetova) — село во општината Булчица на Дебарската област, источна Албанија. Населено е со Македонци-муслимани.
Географија
Во селото се познати низа топоними како Целина, Драка, Лисичина Дупка, Мореш и др.
Историја
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Српетово имало 120 жители, сите Македонци-муслимани.
По Првата балканска војна во 1912 г. селото влегло во состав на Албанија.
Според сознание на Миленко Филиповиќ објавено во 1940 г. Српетово имало околу 150 жители.
Сè до 2015 г. селото било во состав на Општина Острени.
Родови
Според истражување од 1940 г. најистакнат род во селото биле Чамовци, кој имал ограноци и во Вичиште, Дебар, Голејца со вкупно 60-70 куќи.
Матичански Згради (Четирце)
Матичански Згради — населба од железното и римското време во атарот на селото Четирце, Македонија. На западната периферија на селото, во нивите на С. Деспотовиќ и С. Јакимовиќ се среќаваат фрагменти од керамички садови со груба фактура, питоси и градежен материјал.
Аеродром Хелсинки
Аеродром Хелсинки (Helsinki-Vantaan lentoasema, Helsingfors-Vanda flygplats ) — главен меѓународен аеродром на метрополитенската област Хелсинки и на цела Финска. Се наоѓа во Ванта, околу 5 километри западно од Тикурила, центарот на Ванта, и 17 километри северно од Хелсинки и служи како јазол за Finnair, финскиот авиопревозник, а воедно е база и за Norwegian Air Shuttle и Flybe Nordic.
Преглед
Аеродромот е управуван од Финавија, државно претпријатие, кое управува со финските аеродроми. Аеродромот Хелсинки бил избран за најдобар аеродром во светот во студија на ИАТА од 1999 година. Во 2006 година, истражување на корисниците низ светот го сместило аеродромот на првите места во светот, а во 2005 година според стапките на задоцнување, аеродромот бил прогласен за најточен во Европа.
Терминали
Аеродромот е поделен на два терминала, оддалечени 250 метри еден од друг и поврзани со внатрешна пешачка врска. Меѓутоа, во пракса, пасошките одделенија не се поделени на терминали, туку на областа Шенген и надвор од неа. Областа надвор од Шенген во терминалот 2 била проширена во 2009 година за да му овозможи на аеродромот да опслужи осум големи воздухоплови во портите истовремено. Капацитетот на терминалите на аеродромот е околу 16-17 милиони патници годишно.
Во 2013 година, Финавија објавила планови за проширување на аеродромот да опслужува до 20 милиони патници до 2020 година. Изградбата е определена да започне во 2014 година со додавање на капацитет на пасошките одделенија и транзитниот дел во терминалот 2. Проектот за проширување се проценува дека ќе чини 900 милиони евра. Дел од планот е изградба на дополнителен терминал до терминалот 2, но планот бил откажан поради трошоците и сега ќе се оди со проширување на една терминална зграда. Во септември 2014 година, Финавија открила подетални планови за идното проширување кое ќе се остварува во периодот 2014-2010. Терминалите 1 и 2 ќе бидат проширена и споени под еден покрив со нови порти и места на пистата.
Во 2014 година, Хелсиншкиот аеродром вовел за првпат во светот систем за следење на патниците, кој автоматски ја надгледува толпата и спречува застои во аеродромот.
Писти
Трите писти на аеродромот обезбедуваат платформа за идниот раст на аеродромот и аеродромот може да прифаќа големи воздухоплови како Ербас А340. Употребата на трите писти дозволува ефикасно чистење на снег и мраз во текот на зимските месеци, што дозволува аеродромот да остане отворен.
Сервис
Следниве агенти обезбедуваат услуги за авиопревозници: Airpro, Inter Handling, ISS Aviation, Servisair, Groundpower и Swissport.
Други услуги
Постојат неколку аеродромски хотели и деловни згради на аеродромот. Авијаполис е нов меѓународен бизнис парк во близина на аеродромот, веќе дом на бројни компании околу аеродромот. Неколку хотели се сместени близу аеродромот исто така.
Железница
Поврзувајќи го аеродром со честата локална автобуска линија со број 61 на Хелсиншкото јавно сообраќајно претпријатие или такси до железничката станица Тикурила обезбедува пристап до приградските возови како и регионални возови до Тампере и Лахти, вклучувајќи линии до Санкт Петербург и Москва. Автобусот со број 540 ја поврзува железничката станица Еспо со аеродромот.
Изградбата на кружната железничка линија до аеродромот започнала во мај 2009 година, со предвиден рок за завршување кон средината на 2015 година. Новата железница ќе ги опслужува локалните приградски возови кои ќе поминуваат на секои десет минути во најгустите периоди. Патувањето од подземната станица по моменталната терминална зграда до главната железничка станица во Хелсинки ќе трае околу 30 минути. Патниците ќе имаат пристап до други возови на Тикурила, 8 минути оддалечена од аеродромот.
Автобуси
Постојат вообичаените автобуски линии 615 и 620 до главната железничка станица во Хелсинки на секои 30-55 минути и до поголемите хотели и железнички станици во метрополитенската област на Хелсинки на секои 12-120 минути. Главниот управител на овие автобуси е Хелсиншкото сообраќајно претпријатие под брендот „ХСЛ“. Директната услуга од Finnair е исто така достапен до и од центарот на градот (обично на околу 30 минути).
Ренато Аугусто
Ренато Соареш де Оливеира Аугусто (португалски: Renato Soares de Oliveira Augusto), или едноставно Ренато Аугусто (8 февруари 1988), е бразилски професионален фудбалер кој игра како играч од средниот ред за Кинески клуб Пекинг Гуоан.
Фламенго
Аугусто бил претставен како еден од најдобрите производи на младинската академија Фламенго  во последниве години, и бил блиску до договор со Палермо во 2007 година.
Баер Леверкузен
Аугусто потпишал за германскиот бундеслигаш  Бајер Леверкузен за непозната цена, иако се сметало дека се €10 милиони, од кои 60% задржани од страна на Фламенго, И покрај тоа што се соочува со повреда во сезоната 2010-11, исто како и на претходните во Германија, Аугусто одржувал исклучителната форма.
Коринтијанс
На 20 декември 2012 година, Баер Леверкузен потврдил дека Аугусто ќе замине за Ерусалим за пријавена такса од 3,5 милиони евра.
Пекинг Гуоан
На 6 јануари 2016 година, Аугусто се приклучил на кинескиот клуб Пекинг Гуоан за пријавена такса од €8 милиони.
Непречкеста леќеста галаксија
Непречкеста леќеста галаксија — леќест вид на непречкеста спирална галаксија. Овие галаксии се класифицирани во Хабловата низа како SA0
Пример за ваков тип на галаксија е галаксијата AM 0644-741. (За други примери за вакви галаксии погледајте на следнава категорија Категорија:Непречкести леќести галаксии.)
Рибарче
Рибарче, водомар или обично рибарче — мала птица од семејството на рибарчињата која има 7 подвида распространети низ Евроазија и Северна Африка, a единствен вид од рибарчињата. Го има и во Македонија. Живее крај умерено брзи реки или езера кои мора да се бистри и во нив да има доста мали рипчиња. Се храни со риби, но и со инсекти, мали ракчиња и полноглавци. Претежно е постојан жител (резидентен), освен на местата каде замрзнуваат реките и е преселничка. Овој вид во Европа бројно се опоравува иако сè уште се смета за загрозен, но во светски рамки бројноста не е загрозена и затоа според статусот спаѓа во категоријата најмала загриженост. Оваа птица, со големина колку градско врапче, е типична за својот вид, со кратка опашка, голема глава, сино перје одозгора, портокалово одоздола.
Таксономија
Рибарчето за првпат е опишано од Карл Лине во неговата Systema Naturae во 1758 како Gracula atthis. Модерниот биномен назив потекнува од латинското alcedo - рибарче и Atthis, прекрасна девојка од островот Лезбос, омилена на поетесата Сафо.
Подвидови
Има седум подвида кои се разликуваат малку во нијансите на боите и во величината:
Опис
Рибарчето, како и сите видови на ова семејство, има набиено тело со кратки нозе, кратка опашка и широки крилја. Големата глава е долга 4 см и има долг остар клун. Зависно од светлината, одозгора перјето е кобалтно до тиркизносино, а на грбот има сјајна сина линија. Линијата е особено впечатлива кога птицата полетува. Должината на телото е меѓу 16 и 18 см, а тежината од 34 до 46 грама. Распонот на крилјата е околу 25 см. Пердувите на горниот дел од главата, горниот дел од крилјата, рамењата и опашката им се темносинозелени. На главата има азурносини линии. Долниот дел, сè до белото грло, им е ’рѓавоцрвена боја или костенлива. Од страните, и на вратот, има остро обрабени бели дамки и една синозелена линија на брадата. На челото, над секое око, има костенлива дамка, која однапред изгледа бело. Во сезона на парење, нозете им се портокаловоцрвени.
Клунот на мажјаците е црн, малку посветол одоздола. Клунот на женките одоздола, од основата до третина на должината е портокаловоцрвен.
Нозете на младенчињата од горната страна се кафеави, а пердувите малку позагасити и од горната страна позелени отколку кај возрасните. . Клунот им е пократок со светла точка на врвот.
Митарењето трае од август до средината на ноември, и тоа секогаш. Младенчињата тогаш ги менуваат само малите пердувчиња, а понекогаш и од опашката.
Огласување
Иако некогаш огласувањето на рибарчињата се опишува како пеење, тоа не е точно, зашто немаат разни свирки и мелодии, туку само низа различни гласови употребени со определена цел. .
Исхрана
Рибарчето се храни со риби, инсекти и нивните ларви, мали ракчиња и полноглавци. Може да голтне риба долга и до 9 см, а широка до 2. Ако рибите се долгнавести, може да бидат и долги до 12 см. Ловат, така што стрмоглаво се нурнуваат во водата. Најпрво, од некое погодно место набљудуваат, па потоа тргаат во лов. Кога ќе го здогледа пленот, се фрла во водата косо, во однос на површината, со главата нанапред, често убрзувајќи со кратки замавтувања со крилјата. Кога ќе се нурнат, очите им се отворени, но заштитени со кожичка. При влезот во водата, ги собираат крилјата тесно до телото, или ги испружуваат нагоре. Штом го фатат пленот, забавуваат испружувајќи ги крилјата и нозете. Кон површината се движат со грб и стисната глава кон градите. На крај, прво го исфрла клунот од водата, а потоа веднаш, или само по еден момент птицата летнува кон местото за набљудување. Најчесто, целиот овој процес не трае подолго од 2 до 3 секунди. Ако нема погодно место за набљудување, рибарчето може да се нурне и од лет во место, односно, од лебдечка позиција. Секој обид не е успешен, често рипчињата успеваат да му побегнат.
Помалите рипчиња, птицата веднаш ги голта, но поголемите, ги тресат, или ги удираат од подлогата додека не ги усмртат. Потоа, држејќи ја со клунот, полека, со главата нанапред ја подголтнува рибата. Ја става во таква позиција за шкргите и перките да не ѝ заглават во грлото. Несварениот дел од оброкот го повраќа по 1 до 2 часа.
Размножување
Повеќето рибарчиња се моногамни, но кога годината е добра, со многу храна, возможни се и бигамни врски, кога мажјакот има две женки чии гнезда се оддалечени неколку километри. По испилувањето мажјакот ги храни паралелно пилињата од двете гнезда. Исто така, можна е појава на повеќе едноподруго излежени легла во годината.
Меѓу февруари и март, рибарчињата со гласни повици летаат над водата. Ако го сретнат можниот партнер, следува долго заедничко летање ниско над водата, а потоа низ шумата, над дрвјата. Многу ретко во тие летови учествуваат повеќе од две птици. Потоа, мажјакот го одбира местото за гнездење.
Гнездо
Гнездото на рибарчињата претставува дупка со длабок ходник во хоризонталните брегови на реките или езерата.
На некој вертикален или благо нанапред наклонет брег од глина или цврст песок, кој не е премногу премрежен со корења, почнуваат со копање, по можност во горниот дел од брегот. Тунелот со проширувањето на крајот е долг меѓу 60 и 90 см, а висок околу 8 см. Коморката на крајот од тунелот има пречник од 17 см, а висина околу 12 см. . За разлика од тврдата глина, во песок, тунелот може да биде долг и 100 см. Коморката не ја обложуваат со ништо, но набрзо во неа се собираат несварените остатоци од рибата.
Еден пар понекогаш може да започне повеќе тунели, или дури и да доврши повеќе такви гнезда. Понекогаш користат старо гнездо, без разлика дали тие го направиле или некој друг. Често одлучуваат да довршат веќе започнат тунел. Како и да е, кон крајот на март или почетокот на април „куќичката“ им е готова.
Несење и грижа за јајцата
Женката несе јајца претпладне, секој ден по едно. Јајцата се бели, мазни и топчести (2,2 х 1,9 см). Првите денови се малку црвеникави, а подоцна стануваат порцулански бели. Тешки се околу 4,3 грама, од кои 5% е лушпа.
Во Средна Европа, женката несе 6-8 јајца, ретко повеќе, а со лежењето започнува откако ќе го снесе последното јајце. Двата родитела ги Квачењеквачат јајцата, но ноќе најчесто женката. Таа е свртена со главата кон излезот и го чека повикот од партнерот кој доаѓа да ја замени. Лежењето трае 19-21 ден. Малечките се испилуваат сите во ист ден, а лушпите од јајцата остануваат во коморката, или понекогаш родителите ги изнесуваат и ги фрлаат во водата.
Од сите започнати легла, 30 до 40 % пропаѓаат. Голем дел ги уништува кревањето на водата или силен дожд, кој покрај што ќе го уништи гнездото, ја заматува водата и им го отежнува риболовот, па младенчињата ќе умрат од глад, Возрасните птици можат да издржат кратки периоди без улов. Лошо направеното гнездо може да биде плен на разни грабливци, кои одозгора или од напред ги крадат јајцата (или пилињата). А ако луѓе 2-3 часа престојуваат пред гнездото, може да доведе до уништување на леглото, зашто птиците не се охрабруваат да влезат во дупката. Неколку дена по губењето на леглото, рибарчињата прават ново, со нови 6-7 јајца и повторно ги лежат. .
Грижа за младенчињата
По испилувањето, малечките се голи и слепи. Родителите прво ги хранат со инсекти, а потоа со мали рипчиња долги 4-5 см. По 8 дена им избиваат првите синкави пердувчиња на градите, грбот и крилјата. На возраст од 10 дена им се отвораат очите. Во тоа време, еден од родителите е со нив само ноќе. По 23 до 28 дена, младенчињата го напуштаат гнездото. Во почетокот родителите, најмногу мажјакот им носи рипчиња и постепено ги оддалечува од гнездото. Во тоа време, опасност им претставуваат јастребот врапчар, јастребот кокошкар и планинскиот був.
По кратко додворување, во јуни и јули, родителите имаат ново легло. Некои парови успеваат да изведат и трето легло.
Анализата на означените птици покажува дека рибарчињата имаат висок степен на смртност. Од напуштање на гнездото до следната сезона на парење умираат околу 80 % од птиците. Од возрасните, пак, умираат околу 70 % од една до друга сезона на парење. Многу ретко овие птици доживуваат возраст од три години. Овој висок степен на смртност рибарките го надокнадуваат со зголемената репродукција.
Статус
Рибарчињата се широко распространети, на околу 10 милиони квадратни километри. Имаат голема популација од 160,000 до 320,000 птици само во Европа. Популацијата не им опаѓа и затоа видот не е на црвената листа и има статус на најмала загриженост.
Куп на Македонија во ракомет 2012 (мажи)
Купот на Македонија 2012 - 20. издание на Македонскиот ракометен куп. Турнирот бил одржан во Спортскиот центар Борис Трајковски во Скопје, Македонија, од 18 до 20 мај 2012 година. Купот бил освоен од Вардар ПРО по осми пат.
Аргеј I
Аргеј I бил крал на Македонија од околу 678 п.н.е. до околу 640 п.н.е.. Го наследил татка си Пердика I. По него, наследникот на престолот бил неговиот син Филип I.
Споменат е од Херодот по 8.138 и од Јунијан Јустин.
Бела коприва
Lamium album', вообичаено наречена ""бела коприва"" или ""бела мртва коприва"", е цветно растение во семејството Lamiaceae. Може да се најде низ Европа и Азија, расте во различни живеалишта, од отворени пасишта до шуми, генерално на влажна, плодна почва.
Опис
Lamium album е тревно повеќегодишно растение кое расте до 50-100 cm високо, со зелени, четириаголни стебла. листовите се долги 3-8 cm и 2-5 cm широки, триаголни со заоблена основа и со назабена маргина и ливче долго до 5 cm; како и многу други членови на Lamiaceae, тие изгледаат површно слични на оние на убодичката коприва (Urtica dioica), но не боцкаат, па оттука и вообичаеното име "мртва коприва". Цветовите се бели, растат во вртежи ('вертициластери') на горниот дел од стеблото, поединечните цветови се долги 1,5-2,5 cm. Цветовите ги посетуваат многу видови инсекти, но најмногу инсекти со долг јазик, како пчелите.
Одгледување и употреба
Младите листови се можат да се јадат, да се користат во салати и да се готват како зеленчук.
Пчелите, особено бумбарите ги привлекуваат цвеќињата кои се добар извор на ран нектар и полен, па оттука растението понекогаш се нарекува „пчелна коприва““.
Хемија
Два фенилпропаноидни гликозиди, ламалбозид (2R-галактозилактеозид) и актеозид, флавонол р-кумароилглукозид, тилирозид, 5-кафеоилхинска киселина (хлорогена киселина), заедно со рутозид и кверцетин и каемферол 3-О-глукозид може да се изолираат од цветовите на L. album. Растението исто така содржи иридоид гликозиди ламалбид, албозид А и Б и кариоптозид as well as the hemiterpene glucoside hemialboside.
L.album бил омилен извор на хлорофил и други растителни пигменти за Михаил Цвет, пронаоѓачот на адсорпционата хроматографија.
Во фолклор
Дестилацијата на цвеќињата се смета дека „го развеселува срцето, дава добра боја на лицето и ги прави виталните духови посвежи и живи.
IC 1640
IC 1640 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 7 мај 1904 година од страна на Ројал Харвуд Фрост.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1640 е од видот NF.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 20 м 36 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +14° 7' 42".
Други поделби
Проучување на IC 1640 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Хенри Хавард
Хенри Хауард  ( - ( бил англиски поет, еден од основачите на англиската ренесанса.
Хенри е роден во Хансдон, Англија како прв син на Томас Хауард и неговата втора сопруга Елизабета Стафорд. На овој начин, тој имал потомство од кралот Едвард I. Пораснал во Виндзорската палата заедно со незаконскиот син на англискиот крал Хенри VIII, Хенри Фицрој. Тие биле доста блиски пријатели, а подоцна Хенри се оженил со неговата сестра Марија Хауард.
Во 1524 година се здобил со титулата Ерл од Сари. Во 1532 година, отишол заедно со својата роднина Ана Болејн во Франција како член на францускиот двор на Франсоа I. Во 1532 година се оженил за Френсис де Вер, со која имале пет деца. Во следните години учествувал во задушувањето на бунтот кое се противело на распуштање на манастирите. Но и покрај тоа што учествувал на страна на кралот, тој од страна на фамилија Симор бил обвинет дека дал поддршка на бунтот. Така во 1537 година тој бил затворен.
По смртта на Џејн Симур, друга роднина на Хенри, Катерина Хауард се оженила за англискиот крал во 1540 година. По ова, тој бил пуштен на слобода каде служел на кралскиот двор. Но во 1542 година тој бил повторно затворен, наводно поради големо безредие кое го направил по улиците на Лондон.
Во 1543 година продолжил да војува. Во 1546 година се вратил во Англија, каде голем број на аристократски семејства веќе ја имале отпочнато борбата околу регенството на идниот крал Едвард VI, бидејќи Хенри VIII бил на смртна постела. Според Хенри Хауард, неговиот татко би бил точниот избор за регент. Но од друга страна пак, семејството Симор во голема мера се спротивставило. Во кралскиот дворец имало слухови дека Хенри сакал да се ожени за ќерката на Хенри, Марија I. Сепак, како главен фактор за неговото затворање био тоа што тој сè уште бил католик.
Така, на 13 јануари 1547 година тој бил осуден на смрт и погубен на 19 јануари 1547 година.
Малополски дијалект
Малополскиот дијалект припаѓа на дијалектите на  полскиот јазик кој го користат жителите на Малополска. Тој не е ист во целиот регион.
Особености
Меѓу другото негови обележја се:
Видови на малополски говори
Освен дијалектот користен од интелегенцијата, помеѓу жителите на регионот, a особено неговиот јужен дел, се јавуваат бројни говори кои се разликуваат од стандардниот јазик не само со изговорот, туку и со лексиката. Најпознати говори на Малополска се:
Опсег на застапеност
Малополскиот дијалект повлијаал врз источните (горношлески) промени на шлескиот дијалект (меѓу другото преку културните врски, особено по зајакнувањето на Долна Шлеска со одделувањето од Кралството, исто така припадноста на дел од Горна Шлеска до краковската дицезија, a не на вроцлавската) како и на јужнокресовиот дијалект (со оглед на населувањето), и како последица на новосоздадените говори на т.н. Повратени земји. Во средновековието и ренесансата малополскиот дијалект бил еден од главните (покрај вјелкополскиот) дијалекти кои го создале стандардниот литературен јазик. Потоа неговата улога се насочува кон мазовјецкиот дијалект. Врските на северните малополски говори од централниот дијалект започнале да се разликуваат особено во периодот на поделбите, со што говорите во овие делови на Малополска кои влегле во состав на кралството (лечицко-шераѕки, радомски, келцки и лублински говори), прифатиле многу обележја од мазовјецкиот дијалект.
Космос-1123
Космос-1123 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 21 август 1979 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 5500 килограми. Космос-1123 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 88,9 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 81,3°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 236 км, а најмалото на 214.
Byssomerulius corium
Byssomerulius corium е чест вид на кора габа од фамилијата Irpicaceae. Габата првпат била опишана како Thelephora corium од Кристијан Хендрик Персон во 1801 година. Ераст Пармасто го направи типот на неговиот новоограничен род Byssomerulius во 1967 година.
Дистрибуција
Byssomerulius corium е високо распространета габа и е забележана во Африка, Азија, Австралија, Европа и во Јужна, Централна и Северна Америка.
Селиште (Четирце)
Селиште (познато и како Селиште-Четирски Рид) — населба од римското време во атарот на селото Четирце, Македонија. Југозападно, во реонот на селските гробишта има остатоци од градежен материјал, особено во нивите на В. Додиќ и П. Алексиќ.
Чедо Додевски
Чедо Додевски (, –, Кумановско, ) бил македонски бранител, сообраќаен полицаец и учесник во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Намерно прегазен е со кола на патот Куманово - Липково на 13 февруари 2001. Зад убиството стоеше ОНА.
Живот, војната 2001 година и смрт
Чедо Додевски е роден во 1956 година во Куманово. Беше вработен во Управата за внатрешни работи во Куманово. Тој од почетокот на воениот конфликт 2001 година бил сообраќаен полицаец.
На 13 февруари 2001 година, вршејќи рутинска сообраќајна контрола, со уште тројца свои колеги на локалниот пат Куманово - село Липково, во околу 17:30 часот бил прегазен од „застава 750“. Автомобилот без регистерски таблички бил управуван од 35-годишниот Фериз Куртиши од селото Слупчане. Куртиши, кој возел со голема брзина го удрил полицаецот и избегал од местото на настанот, но полицијата го пронашла и привела во Управата за внатрешни работи во Куманово, половина час по инцидентот. Сообраќаецот Додевски од ударот бил тешко повреден, а починал во Ургентниот центар во Скопје, околу 21 часот, истиот ден. Куртиши не го запрел возилото на дадениот знак од службеното лице, туку со голема брзина продолжил свртувајќи десно од патот, при што со предниот дел од „фиќото“ го удрил полицаецот.
Погребан е на гробиштата во родното Куманово. Чедо Додевски посмртно е одликуван со медал за храброст од Претседателот на Р. Македонија.
Чарг-Штраусов синдром
Критериуми
Американскиот колеџ за ревматологија во 1990 година,  за дијагностицирање на Чарг-Штраусовиот синдром ги наведува овие критериуми:
Дијагнозата се поставува ако има 4 од овие 6 критериуми.
Опис
Еозинофилната грануломатоза со полиангитис првпат ја опишале патолозите Јасејкоб Чург (1910-2005) и Лоте Строс (1213-1985) во болницата Монт Синај во Њујорк, во 1951 година. Обично се манифестира во 3 фази:
Лек
За жал не постои лек за оваа болест. Кортикостероидната, цитостатската и биолошката терапија имаат за цел да ја стават болеста во ремисија (мирување).
Милош Бојаниќ
Неговата музика е позната на просториите на поранешна Југославија. Живее во Нови Сад. Неговите деца, Бане и Микица, исто така се пејачи.
Бојаниќ победил во втората сезона од реалното шоу „Фарма“ во 2010 година.
Риби (кована пара од 2015 година)
Лице
На лицето од парата е прикажана украсна композиција како симбол на времето, врз основа на Сонцето, Месечината и ѕвездите коишто го опкружуваат песочниот часовник. Сонцето е насликано со злато на вметнато, сино, тркалезно кобалтно стакленце. Прикажан е грбот на Република Македонија, симболите на осумте планети од Сончевиот Систем, натписите: „Република Македонија“ и „10 денари“ на македонски јазик, како и годината на издавање „2015“ и ознаката „Ag925“.
Опачина
На опачината се прикажани две риби коишто пливаат во спротивна насока и украс составен од водни лилјани коишто го опкружуваат вметнатото кобалтно стакленце на коешто е насликано соѕвездието на хороскопскиот знак Риби. На долниот дел е прикажан симболот на хороскопскиот знак „Риби“ отпечатен на лист од воден лилјан и името на хороскопскиот знак на латински јазик. Одредени елементи на релјефот се насликани со злато.
NGC 512
NGC 512 — спирална галаксија во соѕвездието Андромеда, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 512 се споменува и како UGC 944, MCG 6-4-13, CGCG 521-18.
Откривање
Телото е откриено во ноември 1827 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 512 е од видот Sab. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 512 има привидни димензии од 1,6' х 0,4'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 23 м 59,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 33° 54' 26". Положбениот агол на објектот е во износ од 116°.
Фудбалска репрезентација на Аргентина
Фудбалска репрезентација на Аргентина — државна фудбалска репрезентација на Аргентина под раководство на Аргентинскиот фудбалски сојуз (АФА). Аргентина има освоено најмногу меѓународни титули од било кој друга репрезентација (19), рекорд кој го дели само со Уругвај.
Аргентина е една од најуспешните фудбалски репрезентации во светот, а моментално е на првото место на Светската ранг-список на ФИФА. Репрезентацијата двапати го има освоено Светското првенство во фудбал во 1978 и во 1986. Аргентина го освоила Јужноамериканското првенство 14 пати, рекорд кој го споделува со Уругвај, и го освоила Купот на конфедерации во 1992 година и Олимпискиот фудбалски турнир во 2004 и 2008 година.
Аргентина, Бразил и Франција се единствените три репрезентации кои ги освоиле трите најважни машки титули признати од ФИФА: Светското првенство, Купот на конфедерации и Олимписките игри. Трите репрезентации исто така го освоиле и соодветното континентално првенство (Копа Америка за Аргентина и Бразил и Европското првенство за Франција).
Рана историја (1902-1947)
Репрезентацијата на Аргентина својот прв натпревар во историјата го одиграла во 1901 година против Уругвај завршен со победа на Аргентина со 2-3. На 20 јули година дена подоцна, репрезентацијата го одиграла и својот прв официјален натпревар исто така против Уругвај во Монтевидео и победиле со 6-0. Составот на Аргентина во тој натпревар бил: Хосе Бурука Лафорија (Баракас), Вилијам Лесли (Килмес), Валтер Бученан (Алумни), Едуардо Патрисио Дуган (Белграно), Карлос Х. Бученан (Алумни), Ернесто Браун (Алумни), Едвард О. Морган (Килмес), Хуан Хосе Мур (кап.) (Алумни), Хуан О. Андерсон (Ломас), Карлос Едгар Дикинсон (Белграно), Хорхе Браун (Алумни); головите ги постигнале Дикинсон, Аримало, Морган, Карве Уриосте, Андерсон и Х. Браун. Тој натпревар против Уругвај бил првиот официјален меѓународен натпревар одигран надвор од границите на Британија. Треба да се напомене дека Аргентина и Уругвај исто така го држат рекордот по бројот на одиграни натпревари имеѓу две држави. Во својата богата историја овие две репрезентации се сретнале повеќе од 180 пати.
Во 1912 година Аргентина станала членка на ФИФА, а од 1916 година е членка на КОНМЕБОЛ. Првиот успех Аргентина го остварила во 1916 година на домашен терен, освојувајќи го сребрениот медал на првиот јужноамериканско континентално првенство. Со една победа (6-1 против Чиле) и две ремија (против Бразил и Уругвај) биле доволни само за втората позиција и сребро додека златото го освоил Уругвај. . Првиот златен медал Аргентина го освоила на првенството во 1921 година како домаќин. После три сребра и една бронза, Аргентина убедливо завршила на првото место, со три победи од три натпревари, без примен гол. Следниот златен медал го освоиле после четири години, повторно како организатори на турнирот. Следната година освоиле сребро а своето прво злато надвор од својте граници го освоиле во Перу.
Својот прв настап на Олимписките игри Аргентина го имала во Амстердам во 1928 година. После три убедливи победи (САД 11-2, Белгија 6-3, Египет 6-0) се пласирале во финалето. Првиот натпревар бил завршен без победник 1-1, па во преигрувањето на 13 јуни 1928, Уругвај победил со 1-2 и го освоил златниот медал.
Следната година, репрезентацијата ја одбранила титулата освоена пред две години во Перу и на тој начин ја потврдува својата доминација на континенталните првенства на Јужна Америка.
Следната година, Аргентина го загубила престолот и на јужноамериканскиот континент откако на првенството на Јужна Америка го освоила второто место на табелата препуштајќи му го златото одново на Уругвај. Меѓутоа само две години подоцна во 1937 година Аргентина одново станала континентален првак, по освојувањето на првото место на првенството во кое влегла како организатор, стигајќи вкупно до петтата шампионска титула, односно четврта која била освоена пред својте навивачи на домашен терен. До титулата аргентинците дошле после победата со 2-0 над Бразил во плејоф натпревар, кој бил одигран дополнително бидејќи двете репрезентации првично имале ист број на бодови. . Следната година Аргентина не настапила на Светското првенство како ни на јужноамериканското првенство 1939. Затоа пак, на следните пет првенства на Јужна Америка, освоиле четири златни (1941, 1945, 1946 и 1947) и еден сребрен медал (1942) сите под водство на селекторот Гуљелмо Стабиле. .
Долгото отсуство од турнирите (1947-1955)
После серијата одлични настапи на првенствата на Јужна Америка уследиле неколку неславни години на фудбалската репрезентација на Аргентина во периодот од (1947-1955 година). Најпрво се повлекле од Светското првенство 1950 кое се одржало во Бразил поради конфликт со Фудбалскиот сојуз на Бразил додека на Светското првенство 1954 кое се играло во Швајцарија воопшто не учествувале. Истиот случај бил и со Јужноамериканските првенства, на кои Аргентина не учествувала во 1949 и 1953 година. Во меѓувреме земјата била организатор на Панамериканските игри, турнир за кој од организацијата се повлекол Бразил. .
"Los Carasucias" и Катастрофата во Шведска (1955-1967)
После две отсуства од јужноамериканските првенства Аргентина се вратила на турнирот во 1955 година во Чиле каде станале шампиони. Следната година Аргентина го освоила третото место за во 1957 повторно да се вратат на врвот и во 1959 да ја одбранат титулата освоена прд две години. .
На Јужноамериканското првенство 1957 фудбалерите на Аргентина добиле прекар Los Carasucias (превод на мак. валкани лица) во споредба со децата кој валкано играат фудбал на улица, чиј стил на играње со дриблинг станал како знак на идентитетот на аргентинскиот фудбал. Во меѓувреме, Аргентина после три пропуштени Светски првенства учествувала на Светското првенство во фудбал 1958 играно во Шведска. Со една победа ( над Северна Ирска ) и два порази ( од Западна Германија и Чехословачка ) сосема неочекувано аргентинците завршиле на дното на табелата. Токму на ова првенство репрезентацијата го забележала и еден од двата најубедливи порази во својата историја, кога на 15 јуни 1958 биле поразени во Хелсингборг од Чехословачка со 6-1. Сиромашниот настап во аргентинската јавност бил наречен El desastre de Suecia (превод на мак. Катастрофата во Шведска) и предизвикал бес кај навивачите, кој околу 10 000 ги дочекале при враќањето во татковината на аеродромот Ezeiza за да ги исмејуваат и навредуваат. . За лошиот настап на Светското првенство во Шведска, Аргентина се искупила следната година на јужноамериканското првенство каде биле и организатори на турнирот. Треба да се напомене дека во 1959 година, е единствениот случај кога јужноамериканското првенство бил одржан двапати во една иста година, 7 март - 4 април во Аргентина и 5-27 декември во Еквадор. Во декемвриското првенство Аргентина го завршила својот настап на второто место забележувајќи го вториот најубедлив пораз во својата историја со 5-0 од Уругвај, кои подоцна и ја освоиле титулата. .
На Олимписките игри 1960 одржани во Рим, Аргентина го завршила натпреварувањето на во групната фаза. Пресуден бил поразот од Данска во првото коло со 2-3. На Светското првенство 1962 во Чиле забележала скромен учинок, по една победа, (против Бугарија), еден пораз (против Англија) и еден нерешен резултат (против Унгарија) но не доволно за пласман во четвртфиналето. Настапот на јужномамериканското првенство во 1963 година во Боливија на Аргентина и донел бронзен медал. . Во 1964 година Аргентина по третпат се квалификувала на Олимписките игри. Во Токио забележале едно реми (против Гана) и пораз (против Јапонија) па така го завршиле своето натпреварување уште во првата фаза. . На следното Светско првенство во 1966 година во Англија, гаучосите стигнале до четвртфиналето, каде биле поразени од домаќинот, кој подоцна се испоставил како шампион на тој турнир. . Година дена подоцна во Уругвај на последното Јужноамериканско првенство одиграно под ова име Аргентина го освоила второто место, со пораз во поледното коло на натпреварувањето од домаќинот. .
Период на стагнација (1967-1974)
Во 1969 година, Аргентина ги започнала квалификациите за Светското првенство 1970 под водство на селекторот Адолфо Педернера. Аргентина се нашла во квалификациска група со Боливија и Перу, и ги загубила првите два натпревари одиграни на гости. Иако Аргентина победила во следниот натпревар против Боливија со 1-0, ремито 2-2 против Перу во последното квалификациско коло (натпревар игран на Ла Бомбонера) му донело пласман на Светското првенство како еден од претставниците на Јужна Америка на перуанскиот состав, елиминирајќи ја Аргентина. До денес, тоа е единственото Светско првенство во историјата за кое Аргентина не успеала да се квалификува.
По фрустрација во 1969 година, сојузот за селектор на репрезентацијата го назначила Хуан Хосе Пицути, кој го освоил Интерконтиненталниот куп со Расинг Клуб три години пред тоа. Пицути бил селектор во текот на три години, во кои Аргентина одиграла неколку пријателски натпревари против јужноамериканските екипи, во кој е вклучена и титулата на Рока купот во 1971 година (поделена со Бразил). Во 1972 година, Пицути бил заменет на селекторската клупа со Омар Сивори. Сивори успеал да ја квалификува Аргентина на Светското првенство 1974 во Западна Германија, откако во квалификациската група Аргентина била подобра од Парагвај и Боливија, но откако обезбедил пласман на мундијалот Сивори ја напуштил селекторската функција и бил заменет со Владислао Кап. На Светското првенство Аргентина стигнала до втората фаза по групи. Претходно успешно ја минале првата групна фаза со една победа (против Хаити 4-1), реми (Италија 1-1) и пораз (Полска 2-3) и подобра гол-разлика од Италија. Втората групна фаза во која се нашла Аргентина била прејака, и веќе после првиот натпревар во кој загубиле со 0-4 од Холандија се видело дека нема да можат многу да сторат. Вториот пораз од Бразил и математички потврдил дека Аргентина нема да мине понатаму.
Почетокот на славните години и првата титула Светски првак (1974-1982)
По колапсот на екипата на Светското првенство го принудила фудбалскиот сојуз да направат промени во аргентинскиот фудбал. Давид Бракуто бил назначен за претседател на фудбалската асоцијација во 1974 година. Тој му понудил на Сесар Луис Меноти да биде нов селектор на Аргентина. Меноти прифатил но под негови услови, а еден од нив бил дека домашните играчи под 25 години не треба да бидат продадени на странски клубови. Меноти дебитирал на клупата на Аргентина на 12 октомври 1974, во пријателски натпревар против Шпанија. За следното Светско првенство, Аргентина не играла квалификации бидејќи и била доделена организацијата на првенството, односно да биде домаќин на првенството.
После осум години неиграње на јужноамериканското првенство, натпреварувањето повторно било воспоставено и воедно преименувано во Копа Америка. На првото првенство на Копа Америка, Аргентина го завршила својот настап во групниот дел на натпреварување со половичен учинок. Доживеале два порази и забележиле две победи.
Светски првак 1978
Аргентинската репрезентација својата прва титула светски првак ја освоила на домашен терен на Светското првенство 1978. Тоа била генерацијата во која играле Марио Кемпес, Леополдо Луке, Даниел Бертони, Рене Хаусман, Даниел Пасарела, Алберто Тарантини, Освалдо Ардилес итн.
После долгите подготовки за првенството, Аргентина го отворила првенството на 2 јуни 1978 година со победата од 2-1 над Унгарија, иако унгарците први повеле со головите на Луке и Бертони аргентинците успеаледа направат пресврт. Во второто коло од групната фаза Аргентина се сретнала Франција, запишувајќи уште една победа и повторно со истиот резултат како и во првото коло 2-1. Со таа победа Аргентина веќе се пласирала понатаму, како и Италија која после победата над Франција (во првото коло) ја победила и Унгарија, па во последното коло натпреварот Аргентина-Италија директно одлучувал за првото место во групата, но на Аргентина и било потребна победа бидејќи во случај на нерешен резултат Италија би била прва поради подобрата гол-разлика. Натпреварот се одиграл на 10 јуни 1978 и завршил со победа на Италија до 1-0, што значи дека Италија го освоила првото место во групата а Аргентина второто, но и двете репрезентации поминале понатаму во втората групна фаза во која ќе бидат во различни групи. Во втората групна фаза Аргентина се нашла во група со репрезентациите на Полска, Бразил и Перу. Во првиот натпревар од втората фаза Аргентина забележала победа со 2-0 над Полска со головите на Марио Кемпес. Вториот натпревар против Бразил завршил без голови 0-0, па околу тоа кој ќе биде финалист одлучувале натпреварите од последното коло во групата; неколку часа пред Аргентина да го одигра својот последен натпревар од групата Бразил ја победил Полска со 3-1 и на тој начин на Аргентина за прво место во групата и пласман во финалето и била потребна победа над Перу со најмалку 4 гола разлика. После првото полувреме Аргентина водела со 2-0, а на крајот победила со 6-0 и на тој начин се пласирала во финалето; по два гола во овој натпревар постигнале Кемпес и Луке а по еден Тарантини и Хаусман. Во финалето на 11-тото Светско првенство играле Аргентина и Холандија. Финалето се одиграло на 25 јуни 1978 на Стадионот Монументал во Буенос Аирес каде преку 70.000 гледачи се собрале во исчекување и надеж дека нивната репрезентација конечно ќе стане Светски шампион. Аргентина повела со голот на Кемпес во 37-мата минута и долго водела сè до осум минути пред крајот кога холанѓаните изедначиле со голот на Дик Нанинга. По 90 минути игра резултатот останал непроменет што значи дека се играле продолженија. Кон крајот на првото продолжение со вториот гол на Кемпес Аргентина повторно дошла до водство, а во 115-тата минута гол постигнал и Бертони и на тој начин ја заверил победата на Аргентина во овој натпревар и репрезентацијата за првпат во својата историја станала Светски првак.
Следната година Аргентина не била толку супериорна на Копа Америка; во 4 натпревари доживела 2 порази и во одлучувачкиот натпревар против Бразил одиграла нерешено 2-2.
Времето на Марадона и втората титула светски првак (1982-1994)
По неуспехот на Копа Америка, Аргентина како бранител на титулата обезбедила учество на следното Светско првенство 1982 во Шпанија. Иако настапот на репрезентацијата во Шпанија бил под знак прашање бидејќи земјата се борела во Фокландската војна, сепак се одлучиле Аргентина да учествува на Светското првенство.
Составот главно бил заснован на играчите од претходното Светско првенство во 1978 година со додавање на Диего Марадона (кој го освоил домашното првенство и бил во одлична форма) и Рамон Дијаз. Репрезентацијата пристигнала во Шпанија како голем фаворит за освојување на првенството, меѓутоа изненадувачки Аргентина го отвори првенството со пораз од Белгија со 0-1 на Камп Ноу во Барселона. После поразот имало внатрешни тензии во соблекувалната на селекцијата помеѓу постарите и помладите играчи, што предизвикало проблеми. Сепак, екипата набргу се вратила на победничките патеки и со двете победи над Унгарија (4-1) и Ел Салвадор (2-0) се квалификувале за следната фаза како второпласирана екипа од групата 3. Во вториот круг, Аргентина се нашла во група со Италија и Бразил, и била поразен од страна и на двете репрезентации (3-1 и 2-1) по што биле елиминирани и го препуштиле престолот на Италија. Ниту Марадона не можел да ги покаже своите вистински квалитети за време на турнирот, бидејќи страдал од грубата игра на противниците над него (особено на Клаудио Џентиле на натпреварот против Италија); во последниот натпревар на турнирот тој бил исклучен поради удирање во препоните на бразилскиот играч Жоао Батиста.
Неуспехот на Светското првенство го натерал Меноти да ја напушти функцијата. И покрај слабите перформанси, репрезентацијата освоила две светски титули (сениорски и младински) во текот на 9 години со Меноти како селектор. На местото на Меноти, фудбалскиот сојуз одлучил да го назначи Карлос Билардо, тренер кој истата сезона го освоил Метрополитано пренството со Естудијантес. Дебито на големите турнири Билардо го имал на Копа Америка 1983, но без успех бидејќи Аргентина не успеала да ја мине групната фаза. Иако во првото коло го победиле Бразил, во следните три натпревари одиграле нерешено (еднаш против Бразил и двапати против Еквадор) што не било доволно за пласман понатаму. Сепак, Билардо потоа успеал да ја квалификува Аргентина за Светското првенство во 1986 во Мексико, освојувајќи го првото место во групата со Колумбија, Венецуела и Перу.