cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Магнетосфера на Сатурн
Динамика
Друга одлика на магнетосферата на Сатурн е големото изобилство на неутрален гас низ планетата. Како што е откриено од ултравиолетовото набљудување на Касини, планетата е обвиткана со голем облак од водород, водена пареа и нивните дисоцијативни производи како хидроксил, кој се протега до 45 Rs од Сатурн. Во внатрешната магнетосфера односот на неутралните и јоните е околу 60 и се зголемува во надворешната магнетосфера, што значи дека целиот магнетосферски волумен е исполнет со релативно густ слабо јонизиран гас. Ова е различно, на пример, од Јупитер или Земјата, каде што јоните доминираат над неутралниот гас и има последици за магнетосферската динамика.
Извори и пренос на плазма
Во составот на плазмата во внатрешната магнетосфера на Сатурн доминираат јоните од водната група: O+, H2O+, OH+ и други, јони на хидрониум (H3O+), HO2+ и O2+, иако протони а присутни се и азотни јони (N+). Главен извор на вода е Енкелад, кој ослободува 300–600 kg/s водена пареа од гејзерите во близина на неговиот јужен пол. Ослободената вода и радикалите хидроксил (OH) (производ на дисоцијација на водата) формираат прилично дебел тору околу орбитата на Месечината на 4 Rs со густина до 10.000 молекули на кубен сантиметар. Најмалку 100 kg/s од оваа вода на крајот се јонизира и се додава во ко-ротирачката магнетосферска плазма. Дополнителни извори на јони од водните групи се Сатурновите прстени и другите ледени месечини. Вселенското летало Касини, исто така, забележало мали количини на јони N+ во внатрешната магнетосфера, кои веројатно потекнуваат и од Енкелад. Во надворешните делови на магнетосферата доминантни јони се протоните, кои потекнуваат или од Сончевиот ветер или од јоносферата на Сатурн. Титан, кој орбитира блиску до границата на магнетопаузата на 20 Rs, не е значаен извор на плазма.
И за Јупитер и за Сатурн, преносот на плазма од внатрешните кон надворешните делови на магнетосферата се смета дека е поврзан со нестабилноста на размена. Во случајот на Сатурн, размената на полнеж го олеснува преносот на енергијата од претходно жешките јони до неутралните гасови во внатрешната магнетосфера. Потоа, цевките со магнетен тек натоварени со оваа нова ладна вода пристигнуваат од надворешната магнетосферата. Нестабилноста е поттикната од центрифугалната сила што ја врши плазмата врз магнетното поле. Студената плазма на крајот се отстранува од магнетосферата со плазмоиди формирани кога магнетното поле повторно се поврзува во магнетоопашката. Плазмоидите се движат по опашката и бегаат од магнетосферата. Се смета дека процесот на повторно поврзување е под контрола на сончевиот ветер и најголемата месечина на Сатурн, Титан, која орбитира во близина на надворешната граница на магнетосферата.
Во регионот на магнетодиск, над 6 Rs, плазмата во ко – ротирачкиот лист врши значителна центрифугална сила на магнетното поле, предизвикувајќи негово истегнување. Оваа интеракција создава струја во екваторската рамнина која тече азимутски со ротација и се протега до 20 Р С од планетата. Вкупната јачина на оваа струја варира од 8 до 17 м-р. Прстенестата струја во сатурнската магнетосфера е многу променлива и зависи од притисокот на сончевиот ветер, а е посилна кога притисокот е послаб. Магнетниот момент поврзан со оваа струја малку (за околу 10 nT) го намалува магнетното поле во внатрешната магнетосфера, иако го зголемува вкупниот магнетен момент на планетата и предизвикува големината на магнетосферата да стане поголема.
Поларна светлина
Сатурн има светла поларна поларна светлина, која е забележана во ултравиолетовата, видливата и близу инфрацрвената светлина. Аурорите обично изгледаат како светли континуирани кругови (овали) кои ги опкружуваат половите на планетата. Широчината на поларните овали варира во опсег од 70-80 °; просечната позиција е за јужната поларна светлина, додека северната поларна светлина е поблиску до полот за околу 1,5°. Од време на време која било поларна светлина може да добие спирална форма наместо овална. Во овој случај, таа започнува близу полноќ на географска широчина од околу 80°, а потоа неговата географска широчина се намалува до 70° додека продолжува во денските сектори (спротивно од стрелките на часовникот). Во секторот на самрак, поларната ширина повторно се зголемува, иако кога се враќа во ноќниот сектор сè уште има релативно мала географска ширина и не се поврзува со посветлата зора. За разлика од Јупитер, главните поларни овали на Сатурн не се поврзани со распаѓањето на ко-ротацијата на плазмата во надворешните делови на магнетосферата на планетата. Се смета дека поларните зраци на Сатурн се поврзани со повторното поврзување на магнетното поле под влијание на Сончевиот ветер, кој води нагорна струја (околу 10 милиони ампери) од јоносферата и доведува до забрзување и врнежи од енергетски (1-10 keV) електрони во поларната термосфера на Сатурн. Сатурновите поларници се послични на оние на Земјата, каде што исто така се управувани од сончевиот ветер. Самите овали одговараат на границите помеѓу линиите на отворено и затворено магнетно поле - таканаречени поларни капи, за кои се смета дека се наоѓаат на растојание од 10-15 ° од половите.
Аурорите на Сатурн се многу променливи. Нивната местоположба и осветленост силно зависи од притисокот на сончевиот ветер: поларниците стануваат посветли и се доближуваат до половите кога притисокот на Сончевиот ветер се зголемува. Забележано е дека светлите одлики на ротираат со аголна брзина од 60-75% од онаа на Сатурн. Од време на време се појавуваат светли одлики во секторот на зори на главниот овал или внатре во него. Просечната вкупна моќност што ја емитираат поларниците е околу 50 GW во далечните ултравиолетови (80-170 nm) и 150-300 GW во блиските инфрацрвени (3-4 μm— H <sub id="mwAaA">3  <sup id="mwAaE">+  емисии) делови од спектарот.
Километриско зрачење на Сатурн
Сатурн е извор на прилично силни радио емисии со ниска честота наречена Сатурно-километриско зрачење (СКЗ). Честотата на СКЗ лежи во опсегот 10–1300 kHz (бранова должина од неколку километри) со максимална околу 400 kHz. Моќта на овие емисии е силно модулирана од ротацијата на планетата и е во корелација со промените во притисокот на сончевиот ветер. На пример, кога Сатурн бил потопен во џиновската магнетоопашка на Јупитер за време на прелетувањето на Војаџер 2 во 1981 година, моќта на СКЗ значително се намалила или дури и целосно престанала. Се смета дека километриското зрачење е генерирано од нестабилноста на циклотронот на електроните кои се движат по линиите на магнетното поле поврзани со поларните области на Сатурн. Така СКЗ е поврзана со поларните светлина околу половите на планетата. Самото зрачење содржи спектрално дифузни емисии, како и теснопојасни тонови со пропусен опсег до 200 Hz. Во честотновременската рамнина често се забележуваат одлики слични на лак, слично како во случајот со Јупитерското километриско зрачење. Вкупната моќност на СКЗ е околу 1 GW.
Модулацијата на радио емисиите со планетарна ротација традиционално се користи за одредување на вртежниот период на внатрешноста на течните џиновски планети. Меѓутоа, во случајот на Сатурн, ова се чини дека е невозможно, бидејќи периодот варира во временска рамка од десетина години. Во 1980-1981 година, периодичноста на радио емисиите измерена од Војаџер 1 и Војаџер 2 била 10 часа и 39 минути, што потоа било усвоено како вртежен период на Сатурн. Научниците биле изненадени кога Галилео, а потоа и Касини вратиле различна вредност -. Понатамошното набљудување покажало дека периодот на модулација се менува за дури 1% на карактеристичната временска скала од 20-30 денови со дополнителен долгорочен тренд. Постои корелација помеѓу периодот и брзината на сончевиот ветер, но причините за оваа промена остануваат мистерија. Една од причините може да биде тоа што сатурниското совршено осно симетрично магнетно поле не успева да наметне строга коротација на магнетосферската плазма што ја лизга во однос на планетата. Недостигот на прецизна корелација помеѓу периодот на варијација на СКЗ и планетарната ротација го прави целосно невозможно да се одреди вистинскиот вртежен период на Сатурн.
Радијациони појаси
Сатурн има релативно слаби радијациони појаси, бидејќи енергетските честички се апсорбираат од месечините и честичките што кружат околу планетата. Најгустиот (главен) појас на зрачење лежи помеѓу внатрешниот раб на гасниот тор на Енкелад на 3,5 Rs и надворешниот раб на прстенот A на 2.3 Rs. Содржи протони и релативистички електрони со енергија од стотици килоелектронволти (keV) до десетици мегаелектронволти (MeV) и можеби други јони. Надвор од 3,5 Rs енергетските честички се апсорбираат од неутралниот гас и нивниот број опаѓа, иако помалку енергични честички со енергија во опсег од стотици електронволти повторно се појавуваат над 6 Rs - ова се истите честички кои придонесуваат за струјата на прстенот. Електроните во главниот појас веројатно потекнуваат од надворешната магнетосфера или Сончевиот ветер, од кој се пренесуваат со дифузија и потоа адијабатски се загреваат. Сепак, енергетските протони се состојат од две популации на честички. Првата популација со енергии помали од околу 10 MeV има исто потекло како и електроните, додека втората со максимален флукс близу 20 MeV е резултат на интеракцијата на космичките зраци со цврстиот материјал присутен во Сатурнскиот систем (т.н. Процес на распаѓање на неутронското албедо на космичките зраци — CRAND). Главниот радијационен појас на Сатурн е под силно влијание на меѓупланетарните нарушувања на сончевиот ветер.
Највнатрешниот регион на магнетосферата во близина на прстените е генерално лишен од енергетски јони и електрони бидејќи тие се апсорбираат од честичките на прстенот. Меѓутоа, Сатурн го има вториот појас на зрачење откриен од Касини во 2004 година и се наоѓа веднаш во внатрешноста на највнатрешниот прстен Д. Овој појас веројатно се состои од енергетски наелектризирани честички формирани преку процесот CRAND или од јонизирани енергетски неутрални атоми кои доаѓаат од главниот појас на зрачење.
Сатурнските појаси на зрачење се генерално многу послаби од оние на Јупитер и не испуштаат многу микробраново зрачење (со честота од неколку гигахерци). Проценките покажуваат дека нивните дециметриски радио емисии (ДИМ) би било невозможно да се детектираат од Земјата. Сепак, честичките со висока енергија предизвикуваат атмосферски влијанија на површините на ледените месечини и исфрлаат вода, водни производи и кислород од нив.
Интеракција со прстени и месечини
Обилната популација на цврсти тела кои кружат околу Сатурн, вклучувајќи месечини, како и прстенести честички, имаат силно влијание врз магнетосферата на Сатурн. Плазмата во магнетосферата ко-ротира со планетата, континуирано напаѓајќи ги заостанатите полутопки на бавно подвижните месечини. Додека прстенести честички и поголемиот дел од месечините само пасивно апсорбираат плазма и енергетски наелектризирани честички, три месечини - Енкелад, Диона и Титан - се значајни извори на нова плазма. Апсорпцијата на енергетските електрони и јони се открива со забележливи празнини во појасите на зрачење на Сатурн во близина на орбитите на Месечината, додека густите прстени на Сатурн целосно ги елиминираат сите енергетски електрони и јони поблиску од 2,2 RS, создавајќи зона со ниско зрачење во близина на планетата.
Трите месечини споменати погоре додаваат нова плазма во магнетосферата. Убедливо најсилниот извор е Енкелад, кој исфрла фонтана од водена пареа, јаглерод диоксид и азот низ пукнатините во регионот на јужниот пол. Дел од овој гас се јонизира од жешките електрони и сончевото ултравиолетово зрачење и се додава во коротациониот плазма проток. Некогаш се сметало дека Титан е главниот извор на плазма во магнетосферата на Сатурн, особено на азот. Новите податоци добиени од Касини во 2004-2008 година покажале дека сепак тој не е значаен извор на азот, иако сепак може да обезбеди значителни количини на водород (поради дисоцијација на метанот). Диона е третата месечина која произведува повеќе нова плазма отколку што апсорбира. Масата на плазма создадена во негова близина (околу 6 g/s) е околу 1/300 колку што е во близина на Енкелад. Сепак, дури и оваа ниска вредност не може да се објасни само со распрскување на неговата ледена површина од енергетски честички, што може да укаже дека Диона е ендогено активна како Енкелад. Месечините кои создаваат нова плазма го забавуваат движењето на коротирачката плазма во нивната близина, што доведува до натрупување на линиите на магнетното поле пред нив и слабеење на полето во нивните буди - полето се обвива околу нив. Ова е спротивно на она што е забележано за месечините што апсорбираат плазма.
Плазмата и енергетските честички присутни во магнетосферата на Сатурн, кога се апсорбираат од прстенести честички и месечини, предизвикуваат радиолиза на водниот мраз. Нејзините производи вклучуваат озон, водород пероксид и молекуларен кислород. Првиот е откриен на површините на Реја и Диона, додека вториот се смета дека е одговорен за стрмните спектрални падини на рефлексивноста на месечините во ултравиолетовиот регион. Кислородот произведен со радиолиза формира слаби атмосфери околу прстените и ледените месечини. Атмосферата на прстенот била откриена од Касини за прв пат во 2004 година. Дел од кислородот се јонизира, создавајќи мала популација на јони O2 + во магнетосферата. Влијанието на магнетосферата на Сатурн врз неговите месечини е посуптилно од влијанието на Јупитер врз неговите месечини. Во вториот случај, магнетосферата содржи значителен број на сулфурни јони, кои, кога се имплантираат на површините, произведуваат карактеристични спектрални потписи. Во случајот на Сатурн, нивоата на зрачење се многу пониски и плазмата е составена главно од водни производи, кои, кога ќе се имплантираат, не се разликуваат од веќе присутниот мраз.
Истражување
Од 2014 година магнетосферата на Сатурн била директно истражена од четири вселенски летала. Првата мисија за проучување на магнетосферата била спроведена од Пионер 11 во септември 1979 година. Пионер 11 го открил магнетното поле и направил некои мерења на параметрите на плазмата. Во ноември 1980 година и август 1981 година, сондите Војаџер 1 и Војаџер 2 ја истражувале магнетосферата користејќи подобрен сет на инструменти. Од траекториите на прелетување тие го мереле планетарното магнетно поле, составот и густината на плазмата, енергијата на честичките со висока енергија и просторната дистрибуција, плазма брановите и радио емисиите. Вселенскиот брод Касини бил лансиран во 1997 година, а пристигнал во 2004 година, правејќи ги првите мерења по повеќе од две децении. Леталото продолжило да дава информации за магнетното поле и параметрите на плазмата на сатурнската магнетосфера до неговото намерно уништување на 15 септември 2017 година.
Во 1990-тите, вселенското летало Одисеј извршило опсежни мерења на сатурнско километриско зрачење (СКЗ), кое е незабележливо од Земјата поради апсорпцијата во јоносферата. СКЗ е доволно моќен за да биде откриен од вселенско летало на растојание од неколку астрономски единици од планетата. Одисеј открил дека периодот на СКЗ варира за дури 1%, и затоа не е директно поврзан со вртежниот период на внатрешноста на Сатурн.
Криза на идентитет (психологија)
Криза на идентитет — неуспех да се постигне идентитет на егото во адолесценцијата. Терминот беше создаден од психологот Ерик Ериксон (Erik Erikson). Фазата на психосоцијалниот развој во која се појавува криза на идентитет се нарекува кохезија на идентитетот наспроти фазата на конфузија на улогите. Во оваа фаза од адолесценцијата, се соочуваме со физички развој, сексуално созревање и интегрирање на нашите идеи за себеси и за тоа што другите мислат за нас. Формираме слика за себе и ги издржуваме задачите за решавање на кризата на нашиот основен идентитет на егото. Успешното решавање на кризата зависи од напредокот во претходите развојни фази, насочувајќи се кон проблемите како што се доверба, автономија и иницијатива.
Тие кои излегуваат од оваа фаза со силно чувство за идентитет, добро се подготвени со доверба и сигурност да се соочат со зрелоста. Кај тие кои не успеваат да постигнат целосен идентитет, кои се соочуваат со криза на идентитет, ќе се пројави конфузија на улогите, не знаејќи кои се, каде припаѓаат или каде сакаат да одат. Овој вид на нерешена криза ги остава поединците да се борат да се пронајдат себеси. Тие може да продолжат да бараат негативен идентитет, што може да вклучи криминал или дрога или неможност да се дефинираат изборите во врска со иднината. Основната одлика која треба да се развие во периодот на адолесценција е верноста, која произлегува од целосно формиран идентитет на егото.
Интересот на Ериксон за идентитетот започнува во детството. Неговите подоцнежни студии за културниот живот меѓу припадниците на индијанското племе Јурок од Северна Калифорнија и припадниците од градот Су Фолц во Јужна Дакота помогнаа да се формализираат идеите на Ериксон за развој на идентитетот и криза на идентитетот. Ериксон ги опиша тие кои поминуваат низ криза на идентитетот како покажување конфузија. Често се чини дека немаат идеја кои се или што се, каде припаѓаат или каде сакаат да одат. Тие може да се повлечат од нормалниот живот, не дејствуваат или дејствуваат како што вообичаено го прават тоа на работа, во нивниот брак или во училиште. Како начин за справување со кризата на идентитетот тие дури може да се свртат кон негативни активности, како криминал или дрога. За некој кој поминува низ криза на идентитет, повеќе е прифатливо да има негативен идентитет отколку воопшто да нема никаков идентитет. Ериксон мисли дека врсниците имаат силно влијание врз развојот на идентитетот на егото во адолесценцијата. Тој верува дека здружувањето со негативни групи како што се култови или фанатици всушност би можеле да го сменат развојот на егото во ова критично време. Според Ериксон, основната одлика која треба да се развие во периодот на адолесценцијата е верноста, која се појавува со целосно формирање на идентитет на егото. Верноста вклучува искреност, оригиналност и чувство на должност во нашите односи со другите луѓе.
Ериксон го опишува идентитетот како субјективна смисла како и забележителен квалитет на личната идентичност и континуитет, поврзан со некои верувања за идентичностите и континуитетот на некои поделени слики во светот. Како квалитет на неизвештачен живот, ова може да биде премногу очигледно кај еден млад човек кој се пронашол себеси како што се пронашол во својата заедница. Кај него можеме да видиме дека се појавило единствено обединување на она што е неповратно дадено, а тоа е вид на тело и темперамент, дарежливост и ранливост, детски модели и стекнати идеали, со отворени избори обезбедени во достапни улоги, професионални можности, понудени вредности, стекнати пријателства и први сексуални искуства.
NGC 3547
NGC 3547 — спирална галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3547 се споменува и како UGC 6209, MCG 2-29-7, CGCG 67-19.
Откривање
Објектот е откриен на 11 март 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3547 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 3547 има привидни димензии од 2' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 7°.
Други поделби
Проучување на NGC 3547 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 33866. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 191; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 851. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 66.
Користена литература
Astronomical Objects (RNGC)"". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0)
Јежи Кошињски
Животопис
Косински е роден во, Полска во 1933 г. под името Јужеф Левинкопф. Татко му бил експерт за антички јазици, а мајка му била пијанистка. Косински имал само шест години, кога целото неговото пошироко семејство исчезнало во виорот на војната, некаде низ Полска и Русија. За време на Втората светска војна, како и другите Евреи во Полска, Косински преживеал големи страдања, не само од нацистите, туку и од домашното население. Потполно сам, прогонуван, бегал од едно до друго село низ Источна Европа, работејќи како слуга, борејќи се да преживее. На деветгодишна возраст, како последица на еден судир со група непријателски расположени селани, Косински ја загубил способноста да зборува и во текот на следните пет години бил нем. По војната, повторно ги пронашол своите родители во Полска и бил сместен во школо за хендикепирани деца. Говорот му се вратил по една повреда при скијање и потоа за една година ја завршил гимназијата. За време на гимназиските и студентските денови, поради неприфаќање на официјалната доктрина, Косински бил двапати суспендиран при што му се заканувало отпуштање од студиите.
Подоцна, како кандидат за доктор на социјална психологија, Косински за брзо време ако го стекнал звањето вонреден професор и надворешен соработник на Полската академија на науките. Сакајќи да го избегне колективниот начин на живеење, зимите ги поминувал на Татрите каде што давал часови по скијање, а летата ги поминувал на Балтикот, работејќи како психолог-советник во едно летувалиште. Во меѓувреме, Косински тајно се подготвувал за напуштање на Полска. Бидејќи добро го познавал комунистичкиот режим и не сакал своите пријатели и роднини да ги изложи на непријатности, тој смислил паметен план така што измислил четири „истакнати членови“ на Полската академија кои требало да му послужат да емигрира. Косински имал добри врски во Академијата, и притоа бил наградуван фотограф со повеќе самостојни изложби, така што имал пристап до државната печатница. На тој начин, Косински успеал за секој од измислените академици да фалсификува печати и меморандуми при што во текот на две години се допишувал со своите непостоечки ментори и со државните бирократи. Како резултат на таа кореспонденција, најпосле, во 1957 година, успеал да добие пасош и дозвола за патување во САД во рамките на соработката со една фондација, која исто така ја измислил самиот тој. Додека чекал да му дадат американска виза, стравувајќи дека секој миг може да биде откриен од полицијата, Косински постојано во џебот носел капсула цијанид, со намера да се отруе.
Косински пристигнал во Њујорк на 20 септември 1957 година. Најпрвин работел како возач на камион, а потоа променил низа занимања, како: чувар на паркинг, филмски оператор, фотограф, возач на лимузина и возач на тркачки автомобил. Сепак, во своето слободно време вредно го изучувал англискиот јазик и набргу успеал да добие стипендија од Фордовата фондација. Потоа, со многу напор дипломирал социјална психологија на Универзитетот „Колумбија“, но во 1960 година постигнал голем успех со своето прво стручно дело по што одлучил да стане писател. Набргу ја запознал вдовицата на еден индустријалец од Пистбург, Мери Ваер со која се венчал во 1962 година. Со неа живеел заедно десет години, до нејзината смрт, при што имал бројни контакти во светот на челичната индустрија, крупниот капитал и високото општество. Двајцата патувале многу често (имале приватен авион и јахта со екипаж од 17 луѓе), а имале куќи во Пистбург, Њујорк, Хоуб Саунд, Саутемптон, Париз, Лондон и Фиренца. Обично, Косински станувал околу осум часот наутро, а по ручекот имал навика да преспие уште четири часа, што му овозможувало да работи до доцна во ноќта. Исто така, тој уживал во скијањето и во полото. Бидејќи бил популарен, често се маскирал за да може слободно да шета низ улиците, а понекогаш работел разни работи кои го интересирале. Инаку, додека неуморно патувал низ САД, Европа и Јужна Америка, Косински често доживувал разни непријатности: така, на патот од Париз до Калифорнија, каде планирал да го посети стариот пријател Роман Полански, багажот по грешка му останал во Њујорк и тој морал да преноќи во градот. Таа ноќ, во куќата на Полански упаднала бандата на Чарлс Менсон, која убила петмина луѓе, меѓу кои и неколку негови најдобри пријатели.
Косински предавал англиска книжевност и критика на универзитетот „Принстон“ (Princeton University), а во 1970 година станал професор по книжевност и книжевна критика на универзитетот „Јејл“ (Yale University) и колеџот „Девенпорт“. Во два мандати, Косински бил и претседател на американскиот ПЕН, по што продолжил да делува во рамките на разни организации за борба за човечките права при што успеал да им помогне на голем број писатели, политички затвореници, дисиденти и интелектуалци шриум светот. Починал во 1991 година.
Творештво
По заминувањето во САД, Косински пишувал само на англиски јазик. Неговиот прв роман Обоена птица (Painted Bird), објавен во 1965 година, во Франција добил награда за најдобро прозно дело на странски јазик. Вториот роман Чекори (Steps) бил објавен во 1968 година, а во 1969 година, за него ја добил Националната книжевна награда во САД. Во 1972 година го објавил романот Присутност (Being There). Потоа следувале романите: Ѓаволското дрво (The Devil Tree), Кокпит (Cockpit), Состанок на слепо (Blind Date), Игра на страсти (Passion Play), Флипер (Pinball), и ''Пустиникот од 69. улица (The Hermit of 69th Street'') итн.
Косински се занимавал и со книжевна критика, а под псевдонимот Џозеф Новак ја напишал книгата за човечкото однесување, објавена во два тома: Иднината е наша, другар (The Future is Ours, Comrade) од 1960 година и Нема третпат (No Third Path) од 1962 година. Студијата „Иднината е наша, другар“ постигнала огромен успех и била објавена, во повеќе продолженија, во „The Saturday Evening Post“, скратеното издание излегло во „Reader's Digest“, а делото било преведено на 18 јазици. Неговите дела се преведени на најважните светски јазици, а на почетокот тој уживал меѓународно признание само во рамките на „андерграунд“-културата. Во 1970 година, Косински ја добил наградата за книжевност на Националниот институт за уметност и книжевност (за романот „Обоена птица“) по што слеудвале и бројни други награди, како: националната награда за најдобра книга (за „Чекори“), Гугенхајмовата стипендија за целокупното дело, книжевната награда на националниот институт за уметност и книжевност, наградата „Brith Sholom Humanitarian Freedom“, наградата на БАФТА за најдобро сценарио итн.
Косински живеел богат живот и тоа оставило големо влијание врз неговото творештво. На таа тема, тој изјавил: „...често мислев дека Стендал или Ф. Скот Фицџералд, преокупирани со богатството што го немале, го залужиле тоа што јас го доживеав. На почетокот сакав да напишам роман за своето непосредно американско искуство, богатството, моќта и високото општество околу мене, а не за стравот, сиромаштијата и откажувањето што ги видов и искусив малку порано. Но, во својот брак премногу му припаѓав на светот на парите за да би можел од него да го издвојам сето она што го чувствував... и поради тоа одлучив својот прв роман да го напишам... за животот каков што го преживеав јас и милиони слични на мене, но којшто на Американците сè уште им беше непознат.“
Во таа смисла, „Los Angeles Herald Examiner“ напишал дека „техничката виртуозност на Косински е доволна со неа да го надмине речиси секој конкурентски писател, но малку писатели би можеле да се инспирираат од минатото какво што го има Косински.“ Во САД, тој бил славен како „претставник на човечката способност да се преживее во крајно замрсениот општествен систем“, а критичарите често го опишувале како егзистенцијалистички каубоец, претпоследниот ловец, потполно „портабл“ човек, авантурист и општествен реформатор. Еднаш, некој критичар рекол дека Косински „пишува толку штедливо како секој збор да го чини илјада долари, а погрешниот или лошо употребениот израз - животот.“ Весникот „Вашингтон пост“ за него напишал: „Учејќи од најдобрите книжевни дела на сите епохи, Косински го развива својот стил и техника... во склад со потребата да ги изрази новите нешта за нашиот живот и светот во кој живееме, да го изрази она што не може да се изрази... Тој ги шири границите на пишувањето до оддалечените, уште невидливи и недопирливи полови, во студенилото и мракот. Правејќи го тоа, тој ги проширува границите на подносливото.“
Косински трошел по три години за да напише еден роман при што го преработувал по десетина пати, а подоцна, го крател текстот дури за една третина. Својот начин на пишување тој го оценил на следниов начин: „Пишувањето е битието на мојот живот - без оглед што работам, сè се врти околу една непрекидна мисла: дали би можел - можам ли - дали да - треба ли да го употребам тоа во својот следен роман? Бидејќи немам деца, ни семејство, ни роднини, ни работи или имот за кои би зборувал, моите книги се моето единствено душевно исполнување.“
NGC 1613
NGC 1613 — леќеста галаксија во соѕвездието Еридан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1613 се споменува и како MCG -1-12-31, NPM1G -04.0201.
Откривање
Објектот е откриен на 21 декември 1881 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1613 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 1613 има привидни димензии од 1' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 4 ч 33 м 25,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 4° 15' 54". Положбениот агол на објектот е во износ од 45°.
Други поделби
Проучување на NGC 1613 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 15518. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 224; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4742. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 918.
Шварцшилдов полупречник
Швардшилдов полупречник (или гравитационен полупречник) — полупречник (полупречник) на таква сфера што ако целата маса на некое тело се збие во таква сфера, брзината за напуштање на површината на телото е еднаква на брзината на брзината на светлината. Пример за тело со помал полупречник од Шварцшилдовиот полупречнике е црната дупка. Во моментот кога ѕвезден остаток се собира до големина помала од овој полупречник, тогаш светлината не може да ја напушти површината на телото и истото станува непосредно невидливо. Станува збор за полупречник кој се однесува ан секое количество маса. Името Шварцшилдов полупречник е дадено во чест на германскиот астроном Карл Шварцшилд кој го пресметал точното решение на општата теорија на релативитетот во 1916 г.
Историја
Во 1916 г. Карл Шварцшилд го доби точното решение на  Анштајновите равенки за гравитационото поле надвор од невртежни, сферно симетрични тела (погледај Шварцшилдова метрика). Користејќи го изразот, решението содржи израз со облик , каде вредноста на r го создава сингуларитетот кој станува познат под името Шварцшилдов полупречник. Значењето во физиката на сингуларитетот, и дали воопшто може да се случи во природата, е проблем дебатиран многу декади, не постоеше општа прифатливост за постоењето на црна дупка сè до втората половина од век.
Параметри
Шварцшилдовиот полупречник на едно тело е пропорционален со неговата маса. Соподветно, Сонцето има Шварцшилдов полупречник кој изнесува приближно 3 км, додека пак на Земјата изнесува само 9 мм, големина на кикиритка. Масата на метагалаксијата има Шварцшилдов полупречник со големина приближна на 10 милијарди светлосни години.
Равенка
Шварцшилдовиот полупречник е пропорционален со масата со пропорционална постојана т.е. гравитациската постојана и брзината на светлината:
каде:
Постојаната на пропорционалноста, 2G/c2, е приближно, или.
Тело со секаква густина може да биде достатно големо за да падне во сопствениот Шварцшилдов полупречник,
Класификација на црните дупки според Шварцшилдовиот полупречник
Тело чиј полупречник е помал од сопствениот Шварцшилдов полупречник се нарекува црна дупка. Површината до која се протега Шварцшилдовиот полупречним се однесува како хоризонт на случување кај невртечко тело (вртежна црна дупка има поинаков начин на дејствување). Ниту светлината а ниту и честички можат да побегнат низ површината од просторот под хоризонтот на случување па оттука и името „црна дупка“.
Црните дупки можат да се класифицираат според големината на Шварцшилдовиот полупречник, или пак истоветно според нивната густина. Црните дупки со многу големи густини имаат мали Шварцшилдови полупречници, додека пак поголемите црни дупки имаат помала густина.
Супермасивни црни дупки
Супермасивна црна дупка (СМЦД) е најголемиот вид на црна дупка, со големини од стотици, илијадници или милијарди соннчеви маси. (Набљудувани се супермасивни црни дупки со маси до 21 милијарда (2,1 × 1010) сончеви маси, како што е NGC 4889.) За разлика од ѕвездените црни дупки, супермасивните црни дупки имаат мали густини. Просечната густина на супермасивните црни дупки може да биде помала од густината на водата како што е случајот со некој супермасивни црни дупки.
Шварцшилдовиот полупречник на телото е пропорционален со кубниот корен на неговата зафатнина, ако се претпостави дека телото има постојана маса и густина. Така, кко што телото насобира материја при нормална густина (во овој пример, 103 кг/м3, густината на водата), Шварцшилдовиот полупречник ќе се зголемува побрзо од физичкиот полупречник. Кога тело со оваа густина ќе нарасне до маса поголема околу 136 милиони (1,36 × 108) пати од масата на Сонцето, тогаш физичкиот полупречник ќе биде помал од Шварцшилдовиот полупречник, и ќе се создаде супермасивна црна дупка.
Шварцшилдовиот полупречник на супермасивната црна дупка во ценатарот на нашата галаксија ќе биде приближно 13,3 милиони километри.
Ѕвездени црни дупки
Ѕвездените црни дупки имаат поголеми густини отколку супермасивните црни дупки. Ако некоја од нив насобере материја со јадрена густина (густината на јадрото на еден атом, околу 1018 кг/м3, неутронските ѕвезди ја постигнуваат оваа густина), таквото насобирање ќе предизвика колапс во сопствениот Шварцшилдов полупречник од околу 3 сончеви маси а со тоа и ќе се добие ѕвездена црна дупка.
Првобитни црни дупки
Мала маса има екстремно мал Шварцшилдов полупречник. Маса слична на Монт Еверест има Шварцшилдов полупречник со големина помала од нанометар. Просечната густина при тие големини ќе биде толку голема што не постои познат механизам кој може да ги збие толку телата. Овие црни дупки веројатно се создале во раниот развој на универзумот, веднаш по големата експлозија, кога густините биле екстремно високи. Па така овие хипотетични минијатурни црни дупки се наречени првобитни црни дупки.
Кај гравитационата дилатација на времето
Гравитационата дилатација ан времето во близина на, споро вртежни, приближно сферни тела, како што е Земјата или Сонцето може да се пресмета приближно со употреба на Шварцшилдовиот полупречник на следниот начин:
каде:
Резултатите од Паунд–Ребковиот опит од 1959 г. биле во согласност со предвидувањата на теоријата за општиот релативитет. Со мерење на Земјината временска гравитациона дилатација, овој опит индиректно го измери Земјениот Шварцшилдов полупречник.
Кај Њутновите гравитациони полиња
Њутновото гравитационо поле во близина на големо, споро вртежно, скоро сферно тело може да се пресмета приближно со употреба на Шварцшилдовиот полупречник на следниов начин:
На површината на Земјата:
Кај Кеплеровите орбити
За сите кружни орбити околу централно тело:
каде:
Истото може да се пренесе и на елиптични орбити на счедниот начин:
Релативистички кружни орбити и фотонски орбити
Кеплеровата равенка за кружните орбити може да се воопшти на релативистичка равенка за кружни орбити земајќи ја предвид и временската дилатацијапреку брзината:
Последната равенка покажува дека телото кое орбитира со брзина на светлината ќе има орбитален полупречник 1,5 пати поголем од Шварцшилдовиот полупречник. Ова е специјална орбита позната под името фотонска орбита.
Истанбулско метро
Истанбулското метро (турски: İstanbul metrosu) или М2 претставува јавна транзитна подземна железничка мрежа која се наоѓа во Истанбул, Турција.
Тенел 1875
Истанбул е поврзан со две подземни железнички жичари. Постарите на овие две е Тунел (1875). Во употреба бил пуштен на 17 јануари 1875. Тунел 1875 е втората најстара подземна железничка линија во светот по лондонското метро кое датира од 1863 година и првата подземна урбана железничка линија во континентална Европа, иако првото целосно метро кое се состоело од повеќе подземни станици во континентална Европа била Линијата 1 во Будимпешта од 1896 година.
Метро
Изградбата на Истанбулското метро (М2) започнала во 1992 година, а првиот дел од изградбата била завршена на 16 септември 2000 година, на релација Таксим и Левент. Овој дел од линијата е долг 8,5 км (5.3 mi) и има шест станици. Просечно, се транспортираат околу 130.000 патници дневно. На 30 јануари 2009 година, новиот проект бил даден на EUROTEM. EUROTEM треба да изгради 92 нови вагони за линијата М2. Според податоци од 30 јануари 2009 година, од вкупно 34 вагони, секој четврти бил користен од на линијата М2.
На нејзиниот северен дел, линијата продолжува од Левент кон Маслак и истата била отворена на 30 јануари 2009. . На нејзиниот јужен де, линијата продолжува од Таксим до Јеникапи, преку Златниот Рог. Линијата била завршена до станицата во Шишан, исто така на 30 јануари 2009 година.
Во моментов, на линијата М2 се работи на 10 места од европската страна на градот и на 16 нови станици од азиската страна. Патната мрежа помеѓу станицата Шипхан и станицата Ататурк Ото Санај во Маслак е долга 15,65 км (9,7 mi), а патувањето трае 21 минути. Вкупната должина на европската страна на линијата М2 ќе достигне 18,36 км (11.4 mi), кога сите 16 места од Хаџиосман до Јеникапи ќе бидат завршени;, не вклучувајќи го метрото на Златниот Рог кое е долго 936 метри , 0,6 километри долгиот тунел Такшим-Кабаташ , 0,6 километри долгиот тунел Јеникапи-Аксарај , и 13,6 километри долгиот тунел „Мармарај“ пуштен во употреба на 29 октомври 2013 г.
На азиската страна од градот, изградбата на 21,66 км (13.5 mi) долгата линија од линијата М2 во Ејуп до Картала продолжува, и истата ќе има вкупно 16 станици. Овој тунел (Босфорски подморски тунел со железничка) ќе биде поврзан со метро линиите на азиските и европските делови на градот. Според плановите, целиот проект би требало да биде изграден најдоцна до 2012 година.
Европска страна
Од север кон југ:
1. Хакиосман (во изградба)
2. Сејрантепе- Стадиум (во изградба)
3. Дарушфака (во изградба)
4. Маслак (2009)
5. İTÜ - Ајазаџа (2009)
6. Санаји Махалеси (2009)
7. 4. Левент (2000)
8. Левент (2000)
9. Гајретепе (2000)
10. Шишли-Меџидијеќој (2000)
11. Османбеј (2000)
12. Таксим (2000) - поврзан со Кабаташ со İDO
13. Бејоглу (2009)
14. Ункапани (во изградба) 15. Шезадебаши (во изградба)
16. Јеникапи (во изградба)
Азиска страна
Од запад кон исток:
1. Јадикој (во изградба)
2. Ибрахимага (во изградба)
3. Ацибадем (во изградба)
4. Јуналан (во изградба)
5. Ѓузтепе (во изградба)
6. Јенишахра (во изградба)
7. Козјатаџи (во изградба)
8. Бостанџи (во изградба)
10. Алтајчемше (во изградба)
11. Малтепе (во изградба)
12. Ѓулсују (во изградба)
13. Цевизли (во изградба)
15. Соганлик (во изградба)
Дикембе Мутомбо
Дикембе Мутомбо Мполондо Мукамба Жан-Жак Вамутомбо (роден на ), скратено Дикембе Мутомбо, е пензиониран конгоанско-американски професионален кошаркар кој последно играше за Хјустон Рокетс во НБА. Тој беше најстариот играч во НБА лигата во неговата најскорешна сезона.
2.18 метри вискоиот и 120 кила тешкиот центар често се спомнува како еден од најдобрите блокери и дефанзивни играчи на сите времиња, освојувајќи ја наградата за најдобар одбранбен играч четири пати. На 10 Јануари, 2007 година, тој го помина Карим Абдул-Џабар како втор најадобар блокер, според бројот на блокади во кариерата и е на второ место на сите времиња зад Хаким Олајџувон. Тој е член на етничката група Луба и зборува англиски, француски, шпански, португалски, тшилуба и четири други африкански јазици. Во вториот натпревар од првата рунда во плеофот од 2009 година, Мутомбо се здоби со повреда на коленото која го отстрани од терените за понатамошните плејоф натпревари. Набргу после повредата, Мутомбо објави дека го одиграл својот последен НБА натпревар.
Колеџ
Мутомбо најпрвин планираше да стане доктор, студирајќи на Џорџтаун Универзитетот на УСАИД школарина. Тренерот на Џорџтаун Хојас, Џон Томпсон, го регрутира да игра кошарка. Тој зборуваше многу малку англиски кога првин простигна во Џорџтаун и студираше во ЕСЛ програмот. Стана одличен колеџ центар, продолжувајќи ја традицијата на Џорџтаун да произведува одлични центри. Тој беше славен блокер на Џорџтоун, поставувајќи го тимскиот рекорд од дванаесет блокади на еден натпревар. Градејќи ја играта на блокадната моќ на Мутомбо и неговиот соиграч Алонзо Морнинг, навивачите на Џорџтаун го создаа Одбивачки ред секцијата под кошот, додавајќи голема силуета од исправена рака на банерот за секоја блокада во текот на натпреварот.
Додека беше во Џорџтаун, меѓународното путекло и интересите на Мутомбо се истакнаа. Како и многу други колеџ студент од околината на Вашингтон, тој служеше како летен стажант, еднаш за Конгресот на САД и еднаш за Светската Банка. Во 1991 тој дипломира со диплома во лингвистика и дипломатија.
Денвер Нагетс
Избран како четврти играч на драфтот од Денвер Нагетс во 1991 НБА Драфт, влијанието на Мутомбо беше моментално. Како руки, тој беше избран за Ол-стар тимот и имаше просек од 16,6 бода, 12,3 скока и речиси три блокади по натпревар. Како темел во рекетот, Мутомбо стана еден од најдобрите одбранбени играчи, редовно постигнувајќи голем број на скокови и блокади во тек на пет години со просек од околу 11 бода по натпревар. На екипата и фалеа квалитетни играчи, па така најголем број на победи во една сезона беше 42. Во третата сезона на Мутомбо, сепак, Денвер приреди огромно изненадување со победата над првите носители Сиетл Суперсоникс во првото коло, со што станаа првиот тим кој како осми носител успеал да добие НБА плејоф серија. На крајот на петтиот натпревар, Мутомбо падна на земјата, држејќи ја топката над својата глава во момент на радост. Дефанзиввната игра на Мутомбо беше клуч за изненадувањето И неговите вкупно 31 блокади е рекорд за серија од пет натпревари и до ден денес. Следната сезона, тој ја прими наградата за Најдобар одбранбен НБА играч.
Атланта Хоукс
По 1995-96 НБА сезона, договорот на Мутомбо со Денвер истече и тој потпиша договор како слободен агент со Атланта Хоукс. Мутомбо продолжи да прикажува одлични одбранбени бројки со новиот тим. Со потпишувањето со Атланта стана позабележителен, што му помогна да освои уште две награди Дефанзивен Играч на Годината и заработи избор во неколку Најдобри-Одбранбени тимови. Исто така стана познат по своето препознатливо нишање на прстот, којшто ќе го посочи кон противничкиот играч после изблокиран шут на тој играч. За време на скратената 1999 сезона поради локаут, тој ја освои ИБМ наградата на НБА, која се дава на играч преку компјутеризирана формула.
Филаделфија севентисиксерс (76ки)
Атланта го размени Мутомбо во водечката екипа во Источната Конференција, Филаделфија, во февруари 2001 година за нивниот повреден центар Тио Ретлиф, бидејќи на Филаделфија им требаше добар, силен играч за д аим парира на моќните Тим Данкан или Шекил О’Нил од Западната Конференција ако успеат да стигнат до финалето. Тој ја освои наградата за Одбранбен Играч на Годината по четврти пат и се пласира во НБА финалето, каде што Филаделфија изгуби од Лос Анџелес Лејкерс со четири натпревари спрема еден. Како слободен играч тој повторно потпиша со Филаделфија по сезоната. Иако неговата статистика беше слична на онаа од 2001-02 сезона, Филаделфија го продадоа на Њу Џерси Нетс, плашејќи се дека неговата игра се влошува.
Њу Џерси Нетс
Њу Џерси бараа посилен висок играч кој ќе се носи со Шекил О’Нил и Тим Данкан, двајца од најдобрите високи играчи во лигата коишто предводеа тимови од шампински калибар на Западот. Но Мутомбо поголемиот дел од сезоната го помина со измачувачка повреда која што го ограничи на само 24 натпревари. Тој воглавно не беше во можност да игра во Плејофот, обично служејќи како шести играч во второто последователно финале на Њу Џерси.
Њујорк Никс
Во Октомври 2003 година, Њу Џерси го исплатија остатокот од неговиот договор И веднаш после тоа го отпуштија. Тој потпиеша двогодишен договор со Њујорк Никс неколку дена потоа. Њујорк понатаму го размени во Чикаго Булс во пакет за Џамал Крофорд. Тој никогаш не заигра за Чикаго и тие го продадоа на Хјустон Рокетс во предсезоната 2004 година.