cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Морфологија (лингвистика)
Парадигма и морфосинтакса
Јазичната парадигма претставува комплетен сет на зборовни форми кои се поврзуваат со одредена лексема. Познати примери за парадигмите се конјугацијата на глаголските форми и деклинацијата на именките. Според тоа, зборовните форми на една лексема можат да бидат подредени во табели, класифицирани според споделените формообразувачките категории како што се време, аспект, начин, број, род или падеж.
Формообразувачките категории кои се користат за да се групираат зборовните форми во парадигми не се избрани случајно, туку тие мора да бидат категории кои се релевантни за синтактичките правила на јазикот. Така на пример, категоријата падеж не може да се примени при класифицирање на македонските именки бидејќи тој не постои во јазикот. Кога станува збор за зборообразувањето нема ограничување според синтактичките правила. Науката која се занимава со проучување на поврзаноста меѓу морфологијата и синтаксата се нарекува морфосинтакса и како нејзина ингеренција е формообразувањето, но не и зборообразувањето.
Лексичка морфологија
Лексичката морфологија е гранка на морфологијата која се занимава со лексиконот (зборовен фонд), кој морфолошки гледано, е збир на лексеми (зборови) на еден јазик. Лексичката морфологија е главно фокусирана кон зборообразувањето и соединувањето зборови.
Модели
Во морфологијата има три основни модели:
Морфолошка типологија
Во 19 век, филолозите ја создале класификацијата на јазиците според морфологијата на јазиците. Според оваа типологија, некои јазици се изолативни и имаат слаб систем на морфеми, додека пак некои се аглутинативни и нивните зборови имаат голем број на лесно препознатливи морфеми. Некои јазици се инфлективни или фузионални јазици. Пример за изолативен јазик е кинескиот, пример за аглутинативен е турскиот, додека фузионални се грчкиот и латинскиот.
Имајќи го на ум бројот на јазици во светот, оваа поделба не е сосема разјаснета и голем број јазици не можат со леснотија да бидат класифицирани во ниту една од споменатите групи. Постојат и такни јазици кои можат да се класифицираат во повеќе од една група.
648 п.н.е.
648 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 648. година пред новата ера, 648. од првиот милениум п.н.е., 48. од 7 век п.н.е. и деветта од 640-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4860 и 4861 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4102 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3112 и 3113 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 105.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 648 година се протега во 1988 и 1989, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2048 и 2049 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 105 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1308 и 1307 исламска година пред хиџра.
Селиште (Ново Село, Струмичко)
Селиште — археолошко наоѓалиште во Ново Село, Општина Ново Село.
Претставува населба од бакарно време. Во подножјето на планината Огражден, на мала тераса што се издига над Новоселска Река, оддалечена 4 км северно од селото, се среќаваат фрагменти од керамички садови, рачно работени. Најдена е камена секира со отвор за држалка и пинтадера.
NGC 4388
NGC 4388 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4388 се споменува и како UGC 7520, MCG 2-32-41, CGCG 70-68, VCC 836, IRAS 12232+1256.
Откривање
Објектот е откриен на 17 април 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4388 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 11 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 4388 има привидни димензии од 5,6' х 1,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 92°.
Други поделби
Проучување на NGC 4388 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 40581. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 193; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 880. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1563.
Список на реки во Литванија
Реките во Литванија се вообичаено низински реки: со бавен тек, создаваат меандри, долините се широки. Поради обилните врнежи, мрежата на реки е густа. Меѓутоа, реките не се рамномерно распоредени. Највисока густина има во Жемајтија каде врне почесто и во северна Литванија, каде почвата има глина и не дозволува водата да тече под земја. Најниска густина има во југоисточниот дел на Литванија, каде почвата има многу песок и врнежите многу брзо понираат во земјата.
Знаме на Саудиска Арабија
Знамето на Саудиска Арабија (арапски: علم المملكة العربية السعودية) е националното знаме на Саудиска Арабија и го користи владата на државата од 15 март 1973. Тоа е зелено знаме со арапски натпис и со меч под натписот. Натписот е напишан на тулут писмо и го означува исламското изјаснување на верата.
Список на реки во Литванија
Скоро 70% (околу 49.600 км2) од територијата на Литванија влегуваат во сливот на реката Неман и нејзините притоки. Другите пет речни сливови се мали и се наоѓаат близу границите: Муса-Немунелис (Лиелупе; 8.976 км2), Вента (5.140 км2), Западна Двина (1.857 км2), мали реки кои се влеваат во Балтичкото Море (2.523 км2) и Преголја (54 км2). Во текот на зимата сите реки замрзнуваат. Во пролет скоро сите реки се изливаат поради топењето на снегот и мразот. Меѓутоа, обично само водите во делтата на Неман се изливаат во целата долина. Денес, поплавите се контролирани од брани и исто така поради дренажата повеќето реки имаат пониски нивоа на водата отколку што имале. Во западна Литванија, реките вообичаено ненадејно поплавуваат поради обилните врнежи. Во источна Литванија, реките вообичаено имаат постојано количество на вода, бидејќи се регулирани преку езера и песочната почва, која брзо ги собира ненадејните количини на дожд или снег.
Знаме на Саудиска Арабија
Мечот ја симболизира правдата.
Употреба
Поради пораката која е напишана на самото знаме, тоа никогаш не се прикажува на маици или слични предмети. Исто така Саудиска Арабија не дозволила да се претстави знамето на топката за време на светското првенство во фудбал во 2002. Покрај тоа, знамето на Саудиска Арабија никогаш не се чува на пола копје, дури не и за време на жалост.
Список на реки во Литванија
Литванија има околу 29 илјади водотеци подолги од 250 метри. Вкупната должина на сите овие водотеци изнесува околу 65.000 километри. Бројот на реки и рекички поголеми од 3 километри изнесува 4.418. 758 реки се подолги од 10 километри. Литванија има 21 река подолги од 100 километри:
Најдолги реки
Вирвичија (99,7 км) е за малку под границата од 100 километри. Должината на Жеимена е предмет на дискусија; може да се движи до 114 километри
Знаме на Саудиска Арабија
Историја
Зеленото знаме со пораката се претпоставува дека е поврзано со движењето Салафи во XVIII век. Ова движење е тесно поврзано со растот на моќта на фамилијата Сауди и со прогласувањето на Абдулазиз бид Абдулрахман Ал-Сауд за крал во 1902. Тој го додал мечот на знамето.
ХК Лександ
Хокеарскиот клуб Лександ потекнува од истоимениот град од Шведска и моментално се натпреварува во првата најелитна хокеарска лига на Шведска. Клубот како спортско друштво е формиран во далечната 1919 година и во текот на неговата историја го има освојувано 4 пати државното првенство во хокеј на мраз на својата држава. Домашните натпревари ги игра во „Тегера“ арената со капацитет од 7.650 места за хокеарски натпревари.
Историја
Хокеарската секција од клубот Лександ започнува самостојно да функционира во 1938. Првиот официјален натпревар е со екипата на ХК „Море“ и резултатот бил 11:0 во корист на Лександ.
Иако гратчето Лександ има само 6.000 жители на натпреварите на хокеарскиот тим има во просек на секој натпревар повеќе од 6.000 гледачи што го прави овој тим еден од најпопуларните во цела Шведска.
Хокеарскиот клуб Лександ е еден од тимовите кои најдолго настапувал во првата елитна шведска хокеарска лига без прекин. Тоа се случило во годините од 1951 до 2001. Најголемите успеси за тимот се случиле во годините помеѓу 1969 и 1975 година. Во тој период Лександ 4 пати ја има освоено титулата национален првак на Шведска. Во историјата на клубот овој тим има запишано дека играл и 4 пати финале за титулата но не ја освоил, односно завршил како второпласиран.
Знаме на Бангладеш
Знамето на Бангладеш (бенгалски: বাংলাদেশের জাতীয় পতাকা) официјално било усвоено на 17 јануари 1972. Тоа е засновано на слично знаме кое се користело за време на Бангладешката војна за слобода во 1971. Подоцна од дискот била отстранета картата на Бангладеш по наредба на генералот Абул Манзур. Знамето се состои од црвен диск на зелена основа. Црвениот диск го озналчува сонцето кое изгрева над Бангал и крвта пролеана за независност на татковината. Зелената основа ја претставува природата на Бангладеш. Цивилното знаме е малку поразлично и во него доминираат црвената или белата боја.
ХК Лександ
Историја
По реорганизацијата на шведската лига тимот на Лександ 4 пати има завршувано како прв во лигашкиот дел, но во текот на доигрувањето (плеј оф) не успевал да дојде до шампионскиот трофеј.
Конечно во 2001 година клубот на Лександ по една турболентна сезона испаднал во понизок ранг на натпревари. Таму се натпреварувал десетина сезони, кога конечно во сезоната 2012/13 година успева да го освои првото место во втората шведска лига и второто место во кавалификациите. На тој начин хокеарскиот тим на Лександ се враќа во елитата каде се наоѓа и во моментов.
Успеси
Клупски успеси:
IC 450
IC 450 — галаксија во соѕвездието Телескоп, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 17 мај 1904 година од страна на Ројал Харвуд Фрост.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 450 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,3 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 m/лм2. IC 450 има привидни димензии од 1,1' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 20 ч 26 м 20,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -54° 46' 28". Положбениот агол на објектот е во износ од 5°.
Други поделби
Проучување на IC 450 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 64681.
Користена литература
Reference Catalogue of Bright Galaxies. Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206) (Catalog)
647 п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 647 година се протега во 1989 и 1990, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2049 и 2050 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 104 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1307 и 1306 исламска година пред хиџра.
Христо Волканов
Христо Стојанов Волканов — македонски просветен деец и револуционер, деец на ВМРО.
Животопис
Волканов е роден во 1874 година во леринското село Песочница, Леринско. Тој е брат е на Константин Волканов. Во 1897 година завршил во машката гимназија во Солун, а во 1901 година Физико-математички факултет на Софискиот универзитет и станал учител во Сер. Се приклучил кон ВМРО и од 1902 до 1903 година бил член на Серскиот окружен револуционерен комитет. Добил место и како учител во Битола, каде во октомври 1905 година бил кукавички убиен од грчки терорист на излегување од куќниот праг. Како одговор на неговата смрт ВМРО ги убива претставниците на грчкиот комитет Тирче Танти и Михаил Папајани. Имал еден син со Ангелина Топалова, синот Христо Светиев род. Волканов. По смртта на Христо Волканов, браќата на Ангелина (која била од голема фамилија од Дебар, со потекло од Пешкопеја, денешна Албанија) ја мажат за Тодор Светиев, трговец од Битола чија жена починала на породување.
Ултимогенитура
Ултимогенитура (лат. ultimus последен, gеnitus роден) е традиционално право на најмладиот син на наследство. Ултимогенитурата најмногу се практикува кај номадските племиња каде што постарите синови со своите стада се одвојуваат од семејството и бараат нови пасишта, а најмладиот син останува со таткото до неговата смрт.
Појавата е позната и во некои европски земји каде што постарите синови заминуваат в град, а сè уште неженетите синови остануваат со таткото и неговиот имот.
ФК Напредок Кичево
ФК Напредок е македонски фудбалски клуб од Кичево кој се натпреварува во Третата фудбалска лига - Запад.
Електронска обвивка
Електронската обвивка — поим во атомската физика кој може да се замисли како орбита по која се движат електрони, распространета околу јадрото на атомот. Таа се состои од електронски слоеви. Најблискиот слој до јадрото е познат како „прв слој“ (наречен и „К-слој“), по кој следува „втор слој“ (или „L-слој“), потоа „трет слој“ (или „М-слој“) итн. Буквите од слоевите К, L, M се наредени по алфабетски редослед.
Секој слој може да содржи само одреден број на електрони: првиот слој може да содржи до два електрони, вториот слој може да има до осум електрони, третиот до 18 итн. Бидејќи електроните се електрично привлечени за јадрото, електроните на даден атом ќе ги пополнуваат понадворешните (подалечни) слоеви само доколку повнатрешните слоеви се веќе целосно пополнети со други електрони. Меѓутоа, ова не е строг услов: атомите можат да поседуваат два или три надворешни слоеви кои се само делумно пополнети со електрони (види го Правилото на Клечковски). За објаснување на тоа зошто овие електрони постојат во овие слоеви, види електронска конфигурација.
Електроните во делумно пополнетиот надворешен слој (или слоеви) ги одредуваат хемиските својства на атомот; овој слоеј е познат како валентна обвивка.
Слоеви
Одејќи од највнатрешниот кон најнадворешниот, електронските слоеви се означени со K, L, M, N, O, P и Q; или 1, 2, 3, 4, 5, 6 и 7. Електроните во надворешните слоеви имаат повисока просечна енергија и се движат подалеку од јадрото отколку оние од повнатрешните слоеви. Ова ги прави поважни при одредувањето на тоа како атомот ќе реагира хемиски и ќе се однесува како спроводник, бидејќи атомското јадро нема толку јако влијание на нив, па така тие лесно се откинуваат. Според ова, реактивноста на даден елемент многу зависи од неговата електронска конфигурација.
Подслоеви
Секој слој е составен од еден или повеќе подслоеви кои се состојат од атомски орбитали. На пример, првиот (К) слој има еден подслој наречен „1s“; вториот (L) слој има два подслоеви означени „2s“ и „2p“; третиот слој има „3s“, „3p“ и „3d“; итн. Различните можни подслоеви се прикажани на следната табела:
Број на електрони во секој слој
Електронските слоеви на атомот се пополнуваат според следните теоретски формулации:
Затоа К-слојот, кој содржи само s-потслој, може да има до 2 електрони; L-слојот, кој има s и p, може да содржи до 2+6=8 електрони; итн. Општата формула е дека n-тиот слој може во принцип да има до 2n2 електрони.
Црква „Св. Јован Крстител“ - Коњух
Свети Јован Крстител (Св. Јован Опсечен) — црква во селото Коњух, во рамките на археолошкото наоѓалиште Големо Градиште. Околку црквата денес се наоѓаат остатоците од многу старата античка и средновековна кружна црква - „ротонда“. Всушност, црквата е подигната во 1955 година на северозападниот дел од остатоците од кружната црква - ротонда.
Хромопласт
Хромопластите се пластиди кои имаат само каротеноидни пигменти. Се нарекуваат и каротеноидопласти. Во согласност со нивниот состав, тие се жолти или портокалово - црвено обоени пластиди. Тие ја даваат бојата на венечните листови кај многу цветови и на многу плодови (домат, лимон, кајсија итн.). Хромопластите се среќаваат и во подземните органи кај некои растенија (како морковот), каде се застапени многу поретко.
Структура
Хромопластите се изградени само од двојна пластидијална мембрана и строма. Тие ја немаат сложената внатрешна ламеларна структура како кај хлоропластите, што е основната причина што не можат да вршат фотосинтеза (тие се фотосинтетски неактивни пластиди). Каротеноидите, како пигменти карактеристични за овие пластиди, главно се сместени во стромата. Во младите каротеноидопласти, каротеноидните пигменти даваат хомогено обојување на стромата. Со стареењето на каротеноидопластите, пигментите се собираат во сѐ поголеми количини и како такви можат да кристализираат. Како доминантни пигменти во хромопластите се издвојуваат каротините (портокалово - црвенкасти пигменти) и ксантофилите (жолти пигменти). Електронско - микроскопските истражувања покажаа дека пигментите во хромопластот се сврзани за определени т.н. носечки структури што се наоѓаат во стромата.
Утврдено е дека и кај хромопластите поседуваат одредено количество на ДНК со кружна форма, како кај хлоропластите.
Хромопластите ретко се добиваат со диференцирање од пропластидите и со трансформирање на леукопластите, а се добиваат со трансформација на хлоропластите, односно тие се крајни дегенеративни стадиуми на монотропниот развој на пластидите.
Според начинот на образување и морфологијата, се разликуваат три видови на хромопласти: кристални, во кои каротеноидните пигменти кристализираат во каротин кристали, фибриларни (вретеновидни), каде ксантофилите се во вид на вретено или срп и глобуларни (кружни), каде каротеноидите се растворени во липидни капки.
Ксантофил
Ксантофилите, со формула C40H56О12, се група на каротеноидни пигменти, кои всушност се оксидирани каротини. За разлика од каротините, ксантофилите се аморфни некристализирачки пигменти.
Каротин
Каротините (со формула: C40H56) се портокалово-црвенкави пигменти кои се среќаваат кај хромопластите на растенијата. Тоа се јаглеводороди кои имаат способност да кристализираат и притоа да образуваат каротин кристали во стромата на хромопластите. Како најважен и најзастапен вид на каротин се издвојува каротин α: Меѓутоа постојат и каротин β, γ и δ.
Изомер на каротинот е ликопинот, кој го има во хромопластите на доматот, шипката, кајсијата, праската и други плодови.
Конопи
Конопи — мало  на цветни растенија со околу 170 ови во 11 ови. Тука спаѓаат конопот (Cannabis), хмељот (Humulus) и копривка (Celtis). Од нив, копривката е неспоредливо најголем род, со околу 100 а.
Опис
Растението од ова семејство можат да бидат дрва (на пр. копривката), исправени билки (на пр. конопот) или повивни ползавци (на пр. хмељот).
Листовите се релативно дланчесто задлабени или дланчесто сложени. Секогаш имаат прилисници и цистолити, а некои членови имаат млечници (латицифери).
Многу од конопите се дводомни (посебни машки и женски растенија). Цветовите се зрачно симетрични и не се истакнати, бидејќи овие растенија се опрашуваат со ветерот. Како приспособување за вавквото опрашување, чашкините ливчиња се кратки и немаат венечни листови. Цветовите се групирани во чадорчиња. Машките соцветија се долги и личат на метлички, додека пак женските се пократки и имаат помалку цветови. Толчникот е сочинет од две стпоени прости толчничиња. Плдницата е обично издадена и еднокоморна. Бројот на прашници се разликува кај разни растенија.
Плодот може да биде семче или јатка.
Родови
Семејството ги опфаќа следниве родови:
646 п.н.е.
646 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 646. година пред новата ера, 646. од првиот милениум п.н.е., 46. од 7 век п.н.е. и седма од 640-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4862 и 4863 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4104 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3114 и 3115 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 107.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 646 година се протега во 1990 и 1991, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2050 и 2051 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 103 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1306 и 1305 исламска година пред хиџра.
Старица (расказ)
Старица - расказ на рускиот писател Данил Хармс, напишан во мај-јуни 1939 година.
Осврт кон делото
„Старица“ е најдолгиот расказ на Хармс и претставува пародија на романот на Достоевски, „Злосторство и казна“. Во него, главниот јунак го замислува својот сопствен книжевен јунак, еден вид современ, советски Расколников, како „чудотворец кој не сака да прави чуда“. Јунакот на „Старица“ се ужаснува од помислата дека ќе биде обвинет за убиството на непознатата старица кое тој не го извршил, зашто е свесен дека можноста за спас не постои, дека казната му претходи на злосторството, дури и на самата помисла на злосторство, така што во тие околности на човекот не му останува ништо друго, освен верата во чудата.
Кралство Исланд
Кралството Исланд (Konungsríkið Ísland ; Kongeriget Island) била суверена и независна земја со уставна и наследна монархија, основана со Актот за унија со Данска потпишан на 1 декември 1918 година. Траела до 17 јуни 1944 година кога по резултатите од државниот референдум на негово место била основана Република Исланд.
Според Актот за унија со Данска бил воспоставен личен сојуз, и исландскиот монарх бил истовремено и дански монарх. Парламентот на Исланд побарал Данска да го претставува Исланд на меѓународно ниво, а секојдневните прашања биле делегирани на дански ополномоштеник за исландски прашања со седиште во Рејкјавик, а по германската инвазија на Данска во 1940 година бил назначен регент.
Потекло на данското владеење
Со Калмарската унија, Исланд од 1380 година бил под контрола на Данската круна, иако формално до 1814 година бил норвешка територија. Во 1874 година, илјада години по првото документирано населување на островот, Данска на Исланд му одобрила домашно владеење. Уставот, напишан истата година, бил ревидиран во 1903 година, а степенот на домашно владеење со Исланд било проширено во 1904 година. Министерот за исландски прашања, кој живеел во Рејкјавик, бил одговорен пред Алтинг, исландскиот парламент.
Основање на кралството
На 1 декември 1918 година, со Актот за унија, Данска го признала Исланд како целосно суверена држава, независна држава во личен сојуз со Данска и заеднички монарх. Кралството Исланд усвоило свое знаме и грб и побарало во негово име Данска да ги застапува во надворешните работи и одбранбените интереси. Исланд својата прва амбасада ја отворил во 1920 година. Во 1940 Актот за унија бил ревидиран и можело да се поништи ако во рок од три години не се постигне договор за негово продолжување.
Втора светска војна, британска окупација и создавање на република
Во текот на првата година од Втората светска војна, Исланд бил неутрален и преземал акции против британските и германските сили кои ја прекршувале независноста. По германската инвазија и окупација на Данска од 9 април 1940 година односите меѓу Исланд и Данска се влошиле. Затоа, на 10 април, Алтинг усвоил две резолуции со кои изјавиле дека Исланд ќе ја преземе целосната одговорност за својата надворешна политика и одбрана. На 10 мај 1940 година, Обединетото Кралство со своите воени сили започнале инвазија на Исланд (Операцијата форк). Владата на Исланд испратила протестна нота против, како што го нарекла „флагрантното кршење“ на исландската неутралност. На денот на инвазијата, премиерот Херман Јонасон прочитал радио соопштение во кое им наложува на Исланѓаните да ги третираат британските трупи како гости. На 15 мај 1941 година, Алтинг усвоил закон со кој Свејн Бјорнсон се назначува за регент за да ја претставува монархијата. Во 1941 година, Владата на Исланд побарала од САД (кои тогаш биле неутрални) да ја преземат нивната одбрана, и по прифаќањето била прекината окупацијата на Исланд. Одбраната на Исланд бил прв ангажман на САД во Втората светска војна.
По референдумот од мај 1944, Исланд на 17 јуни 1944 година станал република. Кралот Кристијан X испратил честитки до исландскиот народ.
645 п.н.е.
645 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 645. година пред новата ера, 645. од првиот милениум п.н.е., 45. од 7 век п.н.е. и шеста од 640-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4863 и 4864 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4105 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3115 и 3116 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 108.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 645 година се протега во 1991 и 1992, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2051 и 2052 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 102 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1305 и 1304 исламска година пред хиџра.
ФК Напредок (Шуто Оризари)
ФК Напредок е македонски фудбалски клуб од Шуто Оризари. Клубот се натпреварува во 3 МФЛ - Северен регион.
Валија
Валија е турски збор и може да се преведе како управител, гувернер. Валиите управувале со вилаети и имале ранг на паша, што е еднакво на генерал во војската.
IC 451
IC 451 — галаксија во соѕвездието Телескоп, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 451 се споменува и како ESO 186-44, AM 2022-545.
Откривање
Објектот е откриен на 17 мај 1904 година од страна на Ројал Харвуд Фрост.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 451 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. IC 451 има привидни димензии од 1,2' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 20 ч 26 м 40 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -54° 47' 57". Положбениот агол на објектот е во износ од 92°.
Други поделби
Проучување на IC 451 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 64695.
Користена литература
Reference Catalogue of Bright Galaxies. Austin, Texas, University of Texas Press, 1976.(118,206) (Catalog)
Данишменд
Данишменд ― учен мудрец, стажант кај кадијата.
Тој е личност кој во Турското Царство посетувал настава во висока медреса, избиран од најдобрите завршени ученици од пониските медреси. Секој од нив примал по две акчиња дневно од завештаните фондови за храна од имаретот. Најдобриот од нив бил определуван од страна на мудерисот за негов помошник со задача да ги повторува лекциите заедно со студентите и да се грижи за дисциплината. Неговата плата изнесувала пет акчиња.
Бокак
Бокак (маршалски: Bokaak ), или познат како Таонги, е ненаселен корален атол во Маршалските Острови. Атолот се наоѓа во Тихиот Океан и е дел од островскиот венец Ратачки Острови. Атолот е составен од 36 островчиња и има вкупна површина од 129 км2, заедно со лагуната и околниот гребен.
Географија
Атолот се наоѓа околу 425 км северно од Маџуро, а најблизок атол е Бикар кој е оддалечен 174 км. Атолот Бокак е еден од најизолираните атоли во државата. Самото копно има вкупна површина од 3.2 км2, лагуната има 78 км2.
Педро III (Португалија)
{| align="right"
Затоа, член на португалската монархија.
Тој бил син на кралот Јован V и неговата сопруга надвојвотката Марија Ана од Австрија, со што бил помлад брат на кралот Хозе I и вујкото на Марија. Д. Педро III никогаш не учествувал во политиката и секогаш ги оставал владините работи на својата сопруга.
ФК Јилдиримспор
ФК Јилдиримспор е македонски фудбалски клуб од Ресен. Клубот е оформен во 1965 година под името „Братство“, и неколкупати во својата историја има играно во Втората фудбалска лига. Своите натпревари Братство ги игра на Градскиот стадион Ресен, кој има капацитет од 1.500 гледачи.
Педро III (Португалија)
Тој се оженил со неа за да го продолжи семејството Браганса во Португалија
ФК Асамати
ФК Асамати е македонски фудбалски клуб од село Асамати, Општина Ресен. Клубот се натпреварува во Општинска Фудбалска Лига Ресен.
Асиметрична дигитална претплатничка линија
Асиметрична дигитална претплатничка линија, АДПЛ, (англ. ADSL Asymmetric Digital Subscriber Line) е облик на ДПЛ, технологија за комуникација на податоци која врши пренос на истите преку бакарна телефонска жица преку модем.
Разликата помеѓу АДПЛ и другите xДПЛ-и e во тоа што протокот на информации во една насока е поголем од протокот во друга, т.е. во тоа што е асиметричен. Затоа АДПЛ се користи за пасивно користење на интернет со можност за брзо „преземање“, но не и подигање.
Постојат технички и маркетиншки причини зошто АДПЛ-от е чест вид на интернет насекаде. Од технички причини, поверојатно е да има интерференција од страната на други кола како ДСЛАМ (каде жиците од повеќе локални јазли се близу една од друга) отколку во просториите на корисниците. Затоа сигналот за подигање е најслабиот и најбучниот дел од локалниот јазол, додека преземачкиот сигнал е најјакиот и најбучниот дел. Затоа е технички издржано за ДСЛАМ-от да пренесува со поголема брзина отколку што пренесува модемот од другата страна. Бидејќи типичниот домашен корисник претпочита побрзо преземање, АДПЛ е полуларен колку што е.
Кај конвенционалниот АДПЛ, брзините на преземање почнуваат од 256 кбит/с и типично достигаат до 8 Мбит/с во рамките на 1.5 км од централата со ДСЛАМ опрема или далечнскиот терминал. Брзините на подигање почнуваат од 64 кбит/с и типично достигнуваат до 256 кбит/с, но може да достигнат до 1024 кбит/с. Називот АДСЛ Лајт понекогаш се користи за побавни верзии. Забелешка: растојанијата се само проценки наменети за потрошувачите на АДСЛ услуги. Слабеењето на соодносот на сигналот и буката се главните одлики и можат да варираат тотално независно од растојанието (како на пр. не-бакарни кабли, пречник на каблите). Практичните перформанси зависат од претстојноста на линијата, која може динамички да се менува во зависност од временските прилики (за стари линии) или бројот и квалитетот на спојките и разводниците при дадена должина на кабел. Поновата варијанта се нарекува АДСЛ2 која дозволува поголема брзина на преземање до 12 Мбит/с во полупречник помал од 2,5 км. Повисоките симболски стапки и понапредната бучна модулација се тоа што ја прави оваа линија брза. АДСЛ2+, исто така позната како ИТУ Г.992.5, одзволува стапка на преземање до 24 Мбит/с во полупречник помал од 1.5 км. АДСЛ2+ исто така нуди опции за безшевно спојување, и им дозволува на линиите со повисока стапка на слабеење или понизок сооднос на сигнал и бука да се спојат заедно за теоретски да го достигнат севкупниот број на линии (т.е. до 50 Мбит/с за две линии, итн.), како и опции во контролата на силата и безчевна адаптација на стапките — промена на стапката на пренос на податоци без ресинхронизација.
Заради релативно ниската стапка на пренос на информации (во споредба со оптичките мрежи), АТМ е соодветна тенологија за мултиплексирање на податоци од временска важност како дигитален глас со податоци од не толкава временска важност како веб сообраќај; АДСЛ-от често се развива заедно со АТМ-от за да се запази оваа можност и во иднина. Во тројно сценарио, разни АТМ виртуелни кола (ВК) се доделуваат за разни услуги.
Во последно време мрежните оператори се оддалечуваат од АТМ и се приближуваат кон Етернет-заснован решенија, каде 802.1К и/или ВПЛС нуди решенија за мултиплексирање. Главната причина за оваа промена е заштеда на трошоци и можноста за отфрлање на постарата и поскапа АТМ мрежа.
Услужниците на АДСЛ услуги може да нудат статичка или динамичка IP-адреса. Статичката адресура се препорачува на луѓе кои сакаат да се поврзат со нивната канцеларија преку виртуелна приватна мрежа, за некои интернет игри, и за оние кои сакаат да користат АДСЛ за вдомување на мрежен опслужувач.
За жицата
АДПЛ користи две различни стапки на честота. Кај стандардниот АДПЛ, стапката од 25.875 кХц до 138 Кхц се користи за подигања, додека 138 кХц – 1104 кХц се користи за спуштања.
Секоја од овие се развива во помали парчиња од 4.3125 Кхц. За време на првичната обука, АДСЛ модемот тестира кое од достапните парчиња има прифатлив сооднос на сигнал и бука. Растојанието помеѓу телефонската централа, или буката на бакарната жица може да предизвика грешки при некои честоти. Со тоа што парчињата се чуваат мали, грешка кај една честота не би требало да ја онеспособи целата линија: тоа парче нема да се користи, а со тоа само се намалува протокот на информации, но линијата останува функционална. Услужниците можат да нудат поддршка на повисоки честоти како продолжение на стандардот. Меѓутоа, ова бара сврстување на опремата од услужникот со двете страни, и веројатно би резултирало во проблеми со интерференција.
Постои директна врска помеѓу бројот на парчињата и капацитетот на проодност на АДСЛ врската. Точниот капацитет на податоци по едеиница парче зависи од користениот модулацион метод.
Една честа грешка е припишувањето на буквата A во кратенката АДСЛ на зборот асинхрон. АДСЛ технологиите користат синхрон врамен протокол за пренос на податоци на жицата.
Wi-Fi
Вај-фај или Wi-Fi (од Wireless Fidelity, безжична веродостојност) — заштитен знак на алијансата за безжично поврзување, кој производителите можат да го користат за обележување на своите сертифицирани производи од класата на WLAN (wireless local area network) односно уреди засновани на IEEE 802.11 стандардите. Поради поврзаноста со овие стандарди, поимот Wi-Fi често се користи како синоним за технологијата заснована на IEEE 802.11стандардите. Wi-Fi алијансата претставува светска непрофитабилна асоцијација на компании кои ја поддржуваат и унапредуваат WLAN технологијата и кои издаваат сертификати за производи кои се во согласност со одредени стандарди за електронска комуникација. Не секојa направа која одговара на IEEE 802.11 стандардот е предадена за тестирање за издавање на сертификат од страна на Wi-Fi алијансата, честопати поради високите трошоци за издавање на сертификатот. Ако некоја направа, односно уред не го носи Wi-Fi логото на себе, тоа не мора да значи дека истиот не во склад со другите Wi-Fi уреди. Од 2010 г. IEEE 802.11 технологијата се вградува скоро во сите лични сметачи, конзоли за видеоигри, smart phone телефони, печатачи и други надворешни единици и буквално во сите лаптоп и хендхелд компјутери.
Асиметрична дигитална претплатничка линија
Модулација
АДСЛ првобитно постоел со два вкуса: (слично како ВДСЛ), имено БАМФ и ОМДФ. БАМФ бил де факто стандард за АДСЛ сѐ до 1996, употребуван во 90% од инсталациите на АДСЛ во тоа време. Меѓутоа, ОМДФ бил избран за првите ITU-T АДСЛ стандарди, G.992.1 и G.992.2 (исто така познати како G.dmt односно G.lite). Затоа, сите современи инсталации на АДСЛ се засноваат на ОМДФ модулационата шема.
Wi-Fi
Интернет пристап
Wi-Fi уредите како личните сметачи, конзолите за видеоигри, мобилните телефони, MP3 плеери или преносните компјутери можат да се поврзат на интернет ако се во домет на безжична мрежа со пристап до интернет. Покривањето на една или повеќе точки на пристап (кои се меѓусебно поврзани), уште попознати по англискиот термин hotspot, може да зафати површина со големина од неколку соби до неколку квадратни километри. Покривањето на поголема површина може да се изведи со група од повеќе точки на пристап чии сигнали ќе се препокриваат. Wi-Fi технологијата се користи за градење на таканаречена мрежа од безжични мрежи (анг. Wireless mesh networks) како, на пример таа во Лондон, Англија. Покрај употребата за градење на приватни мрежи по домовите и канцелариите, Wi-Fi технологијата се користи и кај пристапните точки (англ. hotspots) за доделување на јавен пристап до интернет, бесплатно или со претплатување кај разни комерцијални услуги. Организациите и фирмите, како тие што управуваат со аеродроми, хотели и ресторани, често имаат бесплатни пристапни точки за да ги привлечат или да му помогнат на своите муштерии. Властите или поединци кои сакаат да обезбедат услуги или да го промовираат својот бизнис, често нудат бесплатен Wi-Fi пристап. Од 2008 г. па наваму започнати се повеќе од 300 проекти (познати како Muni-Fi) низ целиот свет, за изградба на Wi-Fi мрежи на ниво на цели градови. Во мај 2008 г. Чешката Република имала 879 Wi-Fi услужници на безжичен интернет. Насочувачите со Wi-fi поддршка кои имаат и вграден модем за дигитална претплатничка линија (анг. digital subscriber line modem) или кабловски модем, често се поставени по домовите или други простории и нудат интернет пристап и работење во мрежа на уредите кои се поврзани со нив, преку Wi-Fi или со кабел. Исто така Wi-Fi уредите можат да се поврзат во директна клиент-клиент врска во ad hoc режим на работа без посредство на насочувач. Преку Wi-Fi денес се овозможува интернет пристап и до тоалети, кујни, па дури и дворски шупи, места кои порано биле изоставени од ваквата технологија.
Асиметрична дигитална претплатничка линија
АДСЛ стандарди
Како додаток, не-Анекс-ните АДСЛ2 и АДСЛ2+ поддржуваат подигање со 256 кбит/с доколку ширината на опсег обично користена за ПОТС гласовни повици е наменета за користење на АДСЛ.
Додека АДСЛ пристапот користи опсег од 1,1 МХц, АДСЛ2+ користи опсег од 2,2 МХц. Стапките на подигање и преземање прикажани тука се теоретски максимуми. Исто така треба да се спомне дека бидејќи ДСЛАМ и АДСЛ модемите може да биле имплементирани на основа на различни и нецелосни стандади, некои производители рекламираат различни брзини.
¹ АДСЛ2 и АДСЛ2+ Анекс Л исто така се нарекува РЕ-АДСЛ2 / РЕ-АДСЛ2+, каде РЕ (RE) значи „Reach Extended“. Со овој АДСЛ стандард, моќта на пониските честоти која се користи за пренос на податоци се поткренува за да се зголеми опсегот на сигналот на до 7 километри. Иако овој стандард е ратификуван од страна на ИТУ, не сите поддржувачи на локални мрежи (обично стари монополистички компании) дозволуваат овој протокол да се користи на нивната мрежа, зарди тоа што додатната сила кај пониските честоти може да предизвика проблеми кај постоечките услуги со интерференција.
Wi-Fi
Директна комуникација меѓу два компјутери
Wi-Fi технологијата исто така овозможува директна комуникација меѓу два или повеќе компјутери без посредство на точка на пристап. Ваквото поврзување се вика ad hoc режим на пренос на податоци преку Wi-Fi. Ваквиот ad hoc режим на поврзување се покажа доста популарен кај конзолите за видеоигри кои поддржуваат вклучување на повеќе учесници, како на пример Нинтендо ДС. Слично на ова, Wi-Fi алијансата ја поддржува таканаречената Wi-Fi Direct технологија, која е сè уште во развој, и која користи нови методи на пронаоѓање и безбедност при пренесување на податоци.
Асиметрична дигитална претплатничка линија
Надворешни врски
Digital Subscriber Line
Wi-Fi
Идни текови
Од 2010 година, Wi-Fi технологијата широко се распространи низ сите индустриски и бизнис центри во светот. Во областа на бизнисот, како и во другите, зголемениот број на Wi-Fi точките на пристап предизвика преклопување на многу мрежи, поддршка за побрз роаминг и зголемување на капацитетот на мрежите преку користење на повеќе канали или создавање на помали ќелии. Wi-Fi технологијата овозможува и користење на програми за гласовна комуникација преку безжична мрежа (VoWLAN или WVOIP). Со текот на годините примената на Wi-Fi се движеше кон создавање на помали точки на пристап, со повеќе интелигенција програмирана во централниот комуникациски уред и доделување на улога на обични радија на поединечните уреди. За работа на отворено можат да изградат мрежа во која сите точки се меѓусебно поврзани. Од 2007 г. па наваму, Wi-Fi уредите нудат и сигурен gateway на компјутерските мрежи, огнен ѕид, DHCP опслужувач, системи за обезбедување и други функции.
Името Wi-Fi
Името Wi-Fi е кратенка од англискиот израз Wireless Fidelity (мак. Безжична Веродостојност), кој потсеќа на стариот израз за класификација на аудио опрема, Hi-Fi (кратенка од анг. High Fidelity - мак. Висока Веродостојност) кој се користи од 1950 г. Дури и Wi-Fi алијансата често го користи изразот Wireless Fidelity во своите дописи и документи; истиот термин се среќава и на документите на Американската асоцијација за информатичка технологија. Како и да е, терминот Wi-Fi, според изјавата на Фил Белинџер, никогаш не ни требало да значи нешто. Терминот Wi-Fi беше искован од страна на фирмата за развој на брендови „Интербренд корпорејшн“, која била најмена од страна на алијансата да направи име кое ќе биде помилозвучно од името на стандардот на IEEE. Белинџер исто така изјави дека фирмата „Интербренд“ го создале името Wi-Fi од Hi-Fi како во игра со зборови и дека го исковале Wi-Fi логото според знакот на Јин и Јанг. Изразот Wireless Fidelity подоцна беше искористен за да се објасни значењето на терминот Wi-Fi. Првично, Wi-Fi алијансата го користеше слоганот „Стандардот за Безжична Веродостојност“ (анг. The standard for Wireless Fidelity) во своите маркетиншки акции, но подоцна го изостави истиот. Но и покрај тоа, некои документи издадени од алијансата во 2003 и 2004 г. го носеа изразот Wireless Fidelity во себе. Алијансата никогаш официјално не се откажа од овај термин. Сличноста на логото со знакот на Јин и Јанг ја симболизира кофункционалноста на производот со другите уреди.