cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тантал пентоксид
Рафинирање
Рудите на тантал често содржат значителни количини на ниобиум, кој сам по себе е вреден метал. Како такви, двата метали се извлекуваат за да можат да се продаваат. Целокупниот процес е процес на хидрометалургија и започнува со чекор на лужење; во кој рудата се обработува со флуороводородна киселина и сулфурна киселина за да се добијат водород флуориди растворливи во вода, како што е хептафлуоротанталат. Ова им овозможува на металите да се одвојат од различните неметални нечистотии во карпата.
Природниот чист тантал оксид е познат како минерал тантит, иако е исклучително редок.
Структура и својства
Кристалната структура на пентоксидот на тантал е предмет на одредена дебата. Материјалот е нарушен или е аморфен или поликристален, со единечни кристали кои тешко се одгледуваат. Како таква, рендгенската кристалографија во голема мера е ограничена на дифракција на прав, што обезбедува помалку структурни информации.
Познато е дека постојат најмалку 2 полиморфи. Форма на ниска температура, позната како L- или β-Ta2O5 и на висока температура позната како H- или α-Ta2O5. Преминот помеѓу овие две форми е бавен и реверзибилен; се одвива помеѓу 1000 и 1360 °C, со мешавина од структури кои постојат на средни температури. Структурите на двата полиморфи се состојат од синџири изградени од октаедарски TaO6 и пентагонални бипирамидални TaO7 полиедри кои споделуваат спротивни темиња, кои понатаму се споени со споделување на рабовите. Целокупниот кристален систем е орторомбичен и во двата случаи, при што вселенската група на β-Ta2O5 е идентификувана како Pna2 со дифракција на единечни кристали на Х-зраци. Пријавена е и форма на висок притисок (Z-Ta2O5) во која атомите на Та прифаќаат геометрија од 7 координати за да дадат моноклинична структура (просторна група C2).
Чисто аморфниот тантал пентооксид има слична локална структура на кристалните полиморфи, изградени од полиедрите TaO6 и TaO7, додека растопената течна фаза има посебна структура базирана на полиедри со пониска координација, главно TaO5 и TaO6.
Тешкотијата во формирањето материјал со униформа структура доведе до варијации во неговите пријавени својства. Како и многу метални оксиди,Ta2O5 е изолатор, а неговиот јаз во појасот е различно пријавен како помеѓу 3,8 и 5,3 eV, во зависност од методот на производство. Општо земено, колку материјалот е поаморфен, толку е поголем неговиот забележан јаз во појасот. Овие набљудувани вредности се значително повисоки од оние предвидени со пресметковната хемија (2.3 - 3.8 eV).
Неговата диелектрична константа е типично околу 25 иако се пријавени вредности над 50. Општо земено, танталовиот пентооксид се смета за диелектричен материјал со висока k.
Реакции
Ta2O5 не реагира значително ниту со HCl ниту со HBr, но сепак ќе се раствори во флуороводородна киселина и реагира со калиум бифлуорид и HF според следната равенка:
Во електрониката
Благодарение на неговиот висок јаз на опсегот и диелектричната константа, танталовиот пентооксид најде различни намени во електрониката, особено во танталовите кондензатори. Тие се користат во автомобилската електроника, мобилните телефони и пејџерите, електронските кола, компоненти со тенок слој и алатки со голема брзина. Во 1990-тите, се зголеми интересот за употребата на тантал оксид како високо-k диелектрик за апликации со DRAM кондензатори.
Други употреби
Поради високиот индекс на рефракција, Ta2O5 се користи во изработката на стаклата за фотографски леќи. Може да се депонира и како оптичка обвивка со типични апликации кои се антирефлексивни и повеќеслојни филтри премази во близина на УВ до близу инфрацрвено.
Гагер
Гагер (Gager) — село и поранешна општина во округот Западна Померанија-Риген, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Покрај Гагер, општината ги вклучува и селата Грос Цикер и Грос Цикер Аусбау.
Од јануари 2018 година е дел од општината Менхгут.
Коркоро
Коркоро („Сам“ на ромски) — француски драмски филм од 2009 година во режија и по сценарио на Тони Гатлиф, во којшто главните улоги ги толкуваат Марк Лавуан, Мари Жозе Кроз и Џејмс Тјери. Глумечкиот состав го сочинувале глумци од бројни националности, како албанска, грузиска, српска, француска, норвешка, но и девет Роми кои Гатлиф ги пронашол во Тансилванија.
Филмот се заснова на анегдота за Втората светска војна од ромскиот историчар Жак Сиго и е инспириран од Ромите кои побегнале од нацистите со помош на француските селани. Тој го отсликува ромскиот геноцид како слабо документирана тема. Освен на група Роми, филмот има лик кој се заснова на Ивет Лунди — француска учителка којашто била активна во францускиот отпор и била депортирана во концентрационен логор за фалсификување патни исправи за Роми. Гатлиф имал намера да сними документарен филм, но недостигот на документи го предомислило да го претстави како драма.
Праизведбата на филмот се одржала на Филмскиот фестивал во Монтреал, на којшто меѓу другите награди ја освоил Големата награда на Америка. Во Франција, филмот бил пуштен под насловот „Слобода“ (Liberté) во февруари 2010 година, каде што заработил 601.252 долари, а со приходите од Белгија и САД износот достигнал 627.088 долари. Музиката во филмот, која ја компонирале Тони Гатлиф и Делфин Мантулет, добила номинација за „Најдобра филмска музика“ на 36. доделување на наградата „Сезар“ во 2011 година.
Коркоро бил опишан како „ретка филмско сеќавање на оние убиени во ромскиот геноцид. Во основа, филмот добил позитивни мислења од критичарите, а бил и пофален за невооничаено опуштениот тек на еден филм за холокаустот. Критичарите го сметаат филмот за едно од најдобрите остварувања на режисерот и, заедно со Лачо дром, за „најдостапен“ негов филм. Филмот се смета дека ги прикажува Ромите на нестереотипичен начин, далеку од нивните клиширани прикази како музичари.
Уругвај (река)
Уругвај (Río Uruguay; Rio Uruguai) е река во Јужна Америка. Реката Уругвај е една од главните реки во средишните и јужните предели на Јужна Америка и според неа е именувана државата Уругвај. Текот на реката е во правец север-југ и таа воедно претставува природна граница, на делови од границите, помеѓу Бразил, Аргентина и Уругвај. Реката извира во јужен Бразел и поминува низ сојузните држави Санта Катарина и Рио Гранде до Сул, потоа тече на границата на Бразил со Аргентина, а понатака и на границата помеѓу Аргентина и Уругвај.
Потекло на поимот
Името на реката потекнува од шпанската интерпретација на гваранските фрази кои биле користени за именување на реката. Постојат повеќе интерпретации за значењето на зборот, меѓу кои „реката на уру“ (уру е ендемска птица во регионот) и „реката на уругуа“ (автохтом мекотел, полжав).
Течение
Реката има должина на тек од околу 1838 километри. Уругвај извира во Сера до Мар во Бразил,   каде реките Каноас и Пелотас се спојуваат на надморска височина од 200 метри. Во понатамошниот тек реката тече низ нерамен терен, формирајќи падови и брзаци. Течението на реката во Рио Гранде до Сул не е пловно.
Интересна одлика на реката е подводниот кањон. Овој кањон бил создаден во доцното ледено доба, кога климата била посушна и реката била помала. Длабочината е до 100 метри под речниот канал. Овој кањон се гледа само на две места, од кои едниот е водопадот Мокона. Сепак. водопадите не се видливи 150 дена од година. За разлика од други водопади, овие водопади се паралелни со реката. Водопадите се од 10 до 12 метри високи, а широки од 1800 до 3000 метри.
Реката Уругвај се спојува со реката Парана и така се вливаа во Рио де ла Плата, односно Атлантскиот Океан. Главна притока на реката Уругвај е реката Рио Негро.
Црква „Св. Петка“ - Стрмош
Света Петка — главна селска црква на селото Стрмош, во Општина Пробиштип. Црквата во 2022 година уште била во изградба.
Местоположба
Црквата се наоѓа во средишниот дел на селото Стрмош.
NGC 2000
NGC 2000 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Маса, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2000 се споменува и како ESO 56-SC135.
Откривање
Објектот е откриен на 8 февруари 1836 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2000 е од видот OCL. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,9 m. NGC 2000 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 27 м 29,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 71° 52' 46".
Други поделби
Проучување на NGC 2000 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 445; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9170.
Цезура (музика)
Цезура (caesura и césure) – пауза во мелодија. Знакот кој се впишува во нотниот текст меѓу два мотива, две фрази или два отсека и укажува дека на тоа место изведувачот треба да на направи мал „одмор“. За свирачите на дувачки инструменти и пејачите, тоа е местото кога треба земат воздух.
Овој знак се пишува во облик на запирка (٫ ), две коси црти (″) или голема латинична буква в ( ۷ ).
Торинска скала
Торинската скала е метод на категоризација на астероидите, кометите и другите поголеми небесни тела, според проценката на веројатноста од удар на телото на површината на Земјата и големината на штетата која би настанала.
Воведување на скалата
Торинската скала е создадена во 1995 година од проф. Ричард Бинзел, од Одделението за земјени, атмосферски и планетарни науки при Масачусетскиот технолошки институт (MIT). До 1999 година, скалата се нарекувала „Показател за опасност од тела близу Земјата“. Со неа се рангираат сите астероиди и поголеми небесни тела во Сончевиот Систем, кои секојдневно се откриваат од страна на астрономите. Рангирањето се врши врз основа на предвидените шанси за удар со Земјата, кога и каде би се случил евентуалниот удар и какви би биле неговите последици по животот на планетата Земја.
Во 1999 година, на конференцијата одржана во Торино, посветена на небесните тела кои поминуваат во близина на Земјата, скалата е призната официјално како начин на рангирање на опасноста од удар на астероиди и други небесни тела.
Начин на рангирање
Торинската скала користи градирање на опасноста од 0 до 10. Нулата означува планетарни тела кои минуваат во близина на Земјата, а со кои можноста од судар со планетата Земја е нула или вредност могу блиска до нула. Степенот 10 означува дека телото со сигурност ќе се судри со планетата Земја и ќе предизвика глобални катастрофи.
Торинската скала се користи за категоризација на опасноста од судир за временски период помал од 100 години.
Моментално рангирање
Торинската скала освен броеви, користи и бои за означување на степенот на опаснот. Тоа се: белата, зелената, жолтата, портокаловата и црвената. Досега, немало официјално рангирање на степенот на опасност од удар на небесно тело поголемо од 4 (астероидот 2004 MN4, кој беше откриен во декември 2004 година, кој по само неколкудневни набљудувања, се пресмета дека е од нултиот степен). Во моментот, највисокото рангирање е 1.
NGC 13
NGC 13 — спирална галаксија во соѕвездието Андромеда, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Стапка (мерка)
Стапката е честа мерна единица во САД, Обединетото Кралство и Канада. Во САД и ОК личната висина се изразува во стапки и инчи. Во Канада пак, сè повеќе се употребуваат метри за висина, а стапки за растојание.
NGC 13
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 13 се споменува и како UGC 77, MCG 5-1-34, CGCG 498-81, CGCG 499-53.
Стапка (мерка)
Меѓународна стапка
Во 1958 во САД и земјите од Комонвелтот меѓународниот јард е дефиниран како 0,9144 метри. Така, меѓународната стапка се дефинира како еднаква на 0,3048 метри (еквивалент на 30,48 сантиметри).
NGC 13
Откривање
Телото е откриено на 26 ноември 1790 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Стапка (мерка)
Меѓународна стапка
Стандардниот меѓународен симбол за стапка е „ft“ (погл. ISO 31-1, Прилог A). Во некои случаи се користи прим, кој е многу сличен на апостроф, а инчот со прим. на пример, 6 стапки 2 инча се пишува како 6′2″. Ова е збунувачко затоа што примот и двојниот прим се исто така симболи за лачни минути и лачни секунди.
NGC 13
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 13 е од видот Sab. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 m/лм2. NGC 13 има привидни димензии од 2,3' х 0,6'.
Стапка (мерка)
Американска геометарска стапка
Во САД геометарската стапка се дефинира како 1200/3937 метри. Се користи исклучиво за мерења на Американската крајбрежна и геодетска инспекција. Оваа стапка е поголема за 610 нанометри од меѓународната стапка.
NGC 13
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 8 м 47,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 33° 25' 59". Положбениот агол на објектот е во износ од 53°.
Стапка (мерка)
Историјат
Стапката како мерка се користела речиси во сите култури и се делела на 12 или понекогаш 10 инча/палца или на 16 прсти. Првата позната стандардна стапка постоела во Сумерија, каде е дефинирана на статуата на Гудеја од Лагаш околу 2575 п.н.е. Некои метролози сметаат дека стапката била прифатена и како египетска мерка во Стара Грција и дека токму од таму римјаните ја презеле својата стапка (која е поголема).
NGC 13
Други поделби
Проучување на NGC 13 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 650. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 89; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2263. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1257.
Дабничка Река
Течение
Таа е десна притока на Ореовечка река и заедно со реката Селечка(прилепско) ја градат реката Прилепска која е некогашната градска река и тече низ градот Прилеп. Дабничка река се влива во главната градска река блиску до населбата Вишне. Исто така, таа тече низ градот преку неколку канали. Порано минувала во близина на центарот на градот пред поштата. Таа е долга 6.4 километри.
Сообраќајни конекции и пешачки мостови
На неа има повеќе мостови од кои сите се во градските населби. Повеќето од мостовите се пешачки мостови освен горниот мост кај касарната „Мирче Ацев“ кој ги поврзува населбите Подкасарни / Ѓоре Спиркоски - Леништанец со Багеска Ограда, исто така и долниот мост кој се наоѓа на местото каде што Дабничка се влева во Ореовечка кај населбата Вишне.
Мелничко востание
Мелничко востание, Мелничка авантура, (во бугарската историјографија познато и како Четничка акција ). Организатор на движење била македонската емигранска организација во Бугарија која во почетокот фигурирала под името Македонскиот комитет, односно Врховен македонско-одрински комитет. Треба да се истакне дека врз основа на големината на четите, бројот на учесниците, времетраењето како и врз основа на територијата која била опфатена со акцијата, не може да се говори за востание во вистинска смисла на зборот, меѓутоа во духот на историската традиција, сета акција се нарекува Мелничко востание.
Цел
Да се привлече вниманието на големите сили, за да се принуди Отоманското Царство за да го реализира членот 23 од Берлинскиот конгрес.
Македонскиот комитет не увидел дека неговата дејност може да се злупотреби од страна на бугарската влада и бугарскиот кнез, што и се случило со признавањето на Фердинант за законски владетеле на Бугарија.
Организатор
Востанието било подготвувано од Македонскиот Комитет на чело со Трајко Китанчев, помош добиле од бугарската влада и од кнезот Фердинанд I, а најмногу од воениот министер Рачо Петров. Најголем дел од оружјето и опремата за акцијата потекнувало од магацините на Бугарското воено министерство, а прку браќата Иванови, познати лиферанти, биле снабдени четите.
Водачи
За акцијата биле ангажирани 40 официри од Бугарската армија, меѓу нив се нашле: Стојчо Гаруфалов, Антон Бозуков, Петар Начев, Васил Мутафов, Борис Сарафов, Димитар Атанасов, Димитар Жостов, Јордан Венедиков и други. Официрите биле поставени за командири на одредите.
Како водачи на теренот, кој го познавале, биле поставени старите арамиски војводи, како: Кочо Љутата, Дедо Димото, Никола Геројот, Кочо Мустракот, Дончо Златков, Дедо Анго Константинов и други.
Војводите добиле строги упатства да не го напаѓаат мирното турско население, да непреземаат самоволни акции, да не вршат грабежи и да си ја плаќаат храната. Биле формирани четири поголеми одреди и неколку помали чети.
Струмичка дружина
Првиот одред бил наречен Струмичка дружина, според првиоот список одредот броел 120 души, меѓу нив се нашле и 10 активи официри и 3 резервни официри, меѓу кои биле Михаил Апостолов - Попето , иден инструктор на Четничкиот институт на ТМОРО. Командир на одредот бил поручникот Петар Начев, а од војводите биле Манол Караманов и Георги Кацаров. Задачата на одредот е да се нападне Струмица.
Пирин Планина
Вториот одред бил Пирин Планина формиран на 16.04.1895 година во Софија и броел 148 души, меѓу кој имало и 30 души со воена подготовка. Негов командир бил капетанот Тодор Матров, а од војводите бил Кочо Љутата. Одредот требало да ја помага Струмичката дружина.
Серска дружина
Третиот одред е познат како Серска дружина и се состоел од 200 души. Негов командир бил резервниот капетан Ст. Димитров, а војвода бил Стоју Костов Скрижовски позната како Дедо Стоју. Во одредот се нашоле и Георги Иванов Геројски (подоцна познат како Марко Лерински), Јане Сандански, Кирил Прличев и Димитар Мирасчиев Одредот немал конкретна задача, според Јане Санадански во одредот имало 13 официри кој не сакале да навлезат длабоко во османска територија и затоа се движеле по границата.
Одредот на Сарафов
Четвртиот одред се ссостоел од 65 души а негов командир бил Борис Сарафов од старите арамии биле Кочо Мустракот, Кољо Ризов и Дедо Анго Константинов. Тие имале задача да дејствуваат во источна Македонија.
Собирни пунктови
Во почетокот на јуни 1895 година, четите се нашле во околината на Ќустендил. Собирни пунктови биле Рилскиот манастир и селата Ветрен, Богослов и Граница. Четите биле доопремени со содејство на Трајко Китанчев, Ќустендилското друштво и браќата Иванови. Четите биле снабдени со Мартинки какви што имала османлиската армија, за да можата полесно да се снабдаат со муниција.
Наспроти овие слабо вооружени чети, стоела османлиската армија кој во 1895 година броела 170-175 000 боеви сили. Меѓу другото Османлиите знаеле за подготовките на акцијата и од своја страна презеле соодветни мерки.
Првите судири
Четите границата почнале да ја минуват на крајот на месец јуни и почеток на месец јули. Први границата ја минале, четите под команада на Дедо Димо, Никола Геројски и таканаречената чета Планина Беласица под команда на И. Инѓето и Кр. Мачерев.
По преминувањето на границата, четата на Дедо Димо имала две пресметки со турскиот аскер. На 17 јули загинал Дедо Димо. Командувањето го презел Глигор Соколов кој успеал со четата да се пробие до прилепско, а потоа се повлекле кон Бугарија.
Четата на Никола Геројот се состоела од 25 четници првиот судир го имале кај Карпиновскиот манастир. Оваа чета имала три судира со аскерот, по што 5 души исчезнале, 4-8 души биле заробени (меѓу кој бил и Никола Геројски) и еден ранет.
Борбите на Струмичката дружина
Струмичката дружина по преминот на границата на 30 јули го имала првиот судир со акерот и тоа во облата Голак. При овој судир загинал Петар Начев, а командувањето го презел Мутафов.
Дружината се потоа упатила кон врвот Готан на планината Плачковица. Тука наишле на заседа. На 4 јули се нашле над Струмица, кај Суви Лаки на планината Огражден и имале уште еден судир со Турците.
Тука е донесена одлука да не се напаѓа Струмица бидејќи ќе имаат работа не со чети, туку со табури. Се повлекле длабоко во Огражден за да се засолнат, а тука од селаните дознале дека одредот Пирин Планина имал судир кај селото Габрово.
Се упатиле кон нив меѓутоа се разминале, бидејќи одредот Пирин Планина веќе се упатил кон Струмица.
Струмичката дружина наишла на заседа кај селото Сушица, таму имале 8 души загинати.
На 7 јули во Габровската курија, Струмичката дружина го имала својот последен судир со аскерот и имале 30 души загинати вклучително и Мутафов, по што се повлекле кон Бугарија.
Струмичката држина имала најмногу судири и најмогу загинати. Во Бугарија се вратиле само 75 четници.
Борбите на одредот Пирин Планина
Одредот Пирин Планина границата ја минал неколку дена по Струмичката дружина. Се поделин на две чети под команада на капетанот Тодор Матров и поручникот Антон Бозуков, војвода бил Кочо Љутата, а имале задача да го помогнат првиот одред.
По преминувањеѕо на границата тие се оглушиле на наредбата на МК, и ги нападнале турските селани од селата Стамер, Град и Вирче. За да се пресметаат со турските селани, на 3 јули испратиле повик до селаните на с. Лешко-Горноџумајско.
Меѓутоа селаните не им помогнале и марале да се повлечат кон Беласица. На 4 јули се нашле на ридовите меѓу Беласица и Џумајско. На 5 јули кај с. Габрово имале судир со аскерот по што морале да се повлечат кон Црната Планина.
Тука старите арамии се оделиле со 40 души и се уптиле кон с. Кочариново. Од војводите останале Џалко, Ќучук и Љутата и дошле во судир со офицерите дали да се повлечат или да одат кон Струмица.
Било решено да се упатат кон Струмица, но тие се разминале со Струмичката дружина, кој веќе се повлекува. На 8 јули кај Пехчево разбрале дека Струмичката дружина имал судир кај с. Габрово и се упатиле кон Пирин планина.
Старите арамиски војводи се оделиле за да вршат грабежи, а одердот спаднал на 66 души се пвлекле кон Бугарија. Одредот Пирин Планина не ја исплонил својата задача.
Напад на селото Доспат
Серската дружина била под команда на резервниот капетан Стојан Димитров, а војвода бил Дедо Стоју. Овој одред немал конкретна задача и веројатано од дедо Стоју потекнала идејата да се нападне помачкото с. Доспат.
Стоју бил во лоши односи со МК и без негова согласност ја минал границата.
Стоју заедно со својот помошник, се оделил, по палењето и грабежот на селото и се упатиле кон драмско за да ги ограбат тамошните богати чифлици.
При нападот на с. Алистрати Дедо Стоју бил убин,а останатите се повлекле. Со палењето и грабежот на селото Доспат завршила акцијата на Серската дружина.
Напад на Мелник
Четвртиот одред бил под команда на Борис Сарафов, а со него биле и војводите Кочо Мустракот, Кољо Ризов и Дедо Анго. Тие имале задача да дејствуваат во Источна Македонија. На Петровден, Сарафов ја минал границата во униформа и се приклучил кон дупничката чета.
Во Пирин им се придружил дедо Анго со 25 души, а одредот вкупно броел 65 четници. Сарафов одвај успеал да ги одврати војводите да не пљачкаат и ги убедувал:
Одредот најпрво се упатила кон Неврокоп, а потоа се вратила повторно пред Мелник. На 12 јули влегле во градот ја зазеле околиската управа ја запалиле поштата и ги ослободиле затворениците од градскиот затвор. Биле запалени 37 куќи и биле повикани градските првенци да им се каже дека целта е ослободување на Македонија.
На пладне четата си заминала од градот, а Кочо Мустракот со 20 души се оделил да пљачка.
На 16 јули Сарафов и одредот кај село Влахи биле престигнати од аскерот, но успеале да се повлечат без загуби. На 22 јули веќе се нашле во Бугарија.
Сарафов со својата одред успеал да го покрие неуспехот на останатите одреди и затоа отука целата акција на Македонскиот комитет е наречена Мелничко востание.
Последици
На војнички план акцијата на Македонскиот комитет била неуспешна, покрај големиот број на загинати четници 63 биле заробени. 30 души од нив се нашле во затворот во Скопје меѓу нив бил и Никола Геројот.
Од протоколот на апелационит суд во Скопје се дознава дека сите тие биле доброволци и дек биле испратени од бугарската влада за да кренат востание во Македонија. Некој од четниците на судењето истакнале дека:
Тие биле обвинети според член 54 во врска со членот 56 од кривичниот османлиски закон. Биле осудени на доживотен затвор со заточеништво најголемиот дел од нив се нашле на островот Родос, додека четниците од одредот Пирин Планина се нашле во Подрум Кале. Во 1897 година биле помилувани и се вратиле во Бугарија.
Причини за неуспех
Сета акција не била добро подготвена и не добила поддршка од населението. Кметот на с. Лешко, Китан Ајдучки не само што не ги организирал селаните туку заминал кај кајмакамот на Горна Џумаја со повикот кој го примил од одредот Пирин Планина.
Од друга страна во текот на дејствата бугарската влада ги затворила границите за македонските чети и почнала да ги гони и проследува.
Во врска со оваа акција Борис Сарафов во интервјуто со Амфитеатров во 1901 година истакнува:
Повик
Во екот на Мелничкото востание, на 8 јули 1895 година весникот Право објавил повик кон офицерите од Бугарската армиja, треба да се истакне дека околу 430 (33%) од 1 289 офицери во бугарската армија биле од Македонија, во повикот се вели:
Повикот бил потпишан од официрите Начев, Луков, Мутафов, Венедиков, Гаруфалов и Сарафов и од тука произлегува една контрадикторност, имено кога повикот бил објавен, Струмичката дружина и Пирин Планина биле распаднати, а Начев и Мутафов мртви. Тука се поставува прашањето:
Историски погледи
Спорд бугарската историјографија: Aкција на Македонскиот Комитет е успех на бугарската надворешна политика. Бугарската влада покажала дека македонското револуционерно движење е под контрола на Софија и може да се користи за континуиран притисок врз Високата Порта, за доделувања на берати за егзархиските владици, и за спроведување на административни реформи во Македонија. Меѓутоа македонските историчари истакнуваат дека: Кнезот и владата биле измамници, а Македонците измамени, Фердинанат и владата си подиграле со патриотските чувства на Македонците. Историчари се согласни дека акцијата на Македонскиот комитет била искористена за законско признавање на Фердинант.
Кузман Кареман (песна)
Кузман Кареман или Кузман Кариман — македонска епска народна песна, посветена на вистински историски лик од 19 век - Кузман Капидан. Песната е составена од 1 142 стиха, со што е најдолга македонска народна песна.
Содржина
Охридските кметови и чорбаџии се жалат кај Џеладин-бег поради злосторствата на ајдукот Мурат и бараат Кузман да ги чува охридските села. Џеладин го повикува Кузман кај себе, а Кузман се нафаќа на задачата при што бара од бегот да даде гаранција дека нема да го убие. Бегот се колеба, но неговата сопруга изјавува дека таа и нејзиното машко дете ќе бидат гаранција за животот на Кузман. Потоа, Кузман ги повикува Митре од селото Трново и Трајче од Бучино да му бидат помошници, а во Бучино собира 20 сејмени. Во тоа време пристигнува веста дека Мурат го опустошил селото Врбјани при што заробил 30 луѓе, вклучувајќи го и попот. Кузман набрзина ја собира дружината и поаѓа во потера по Мурат. Тој испраќа двајца сејмени во Ѓурчиновото бачило кои дознаваат дека наскоро Мурат треба да се пристигне во бачилото. Кузман поставува заседа и почнува борба со ајдуците, но ранетиот Мурат успева да побегне кон селото Сливјани. Кузман, Митре и уште десет сејмени заминуваат во потера по Мурат и го убиваат. Откако дознава за смртта на Мурат, Џеладин-бег испраќа двајца гавази со задача да го убијат Кузман, но Кузман и Митре ги пресретнуваат и ги убиваат гавазите. Потоа, Кузман и Митре одат кај бегот, носејќи ги главите на убиените, а Џеладин им наредува на сејмените да го убијат Кузман. Тогаш, Митре им се заканува со сабјата и сејмените го пропуштаат Кузман кај бегот, а беговата сопруга му поклонува оружје.
Анри Годје-Бжеска
Анри Годje-Бжеска (Henri Gaudier-Brzeska; роден на во  – починал на  во ) – француски уметник и вајар кој развил специфичен експресионистички стил, со  дела кои се меѓу суштинската основа во развојот на модерното светско вајарство и сликарство од почетокот на дваесеттиот век.
Животопис
Таа била една од познатите љубовни врски во историјата на уметноста, врска која силно ќе придонесе во творечките импулси важни во развојот на уметноста и кај двајцата.
Во Првата светска војна, бил вајар волонтер во француската армија. Загинал во битката во Фландрија, крај Нувел Сен Васт. Посмртно му бил доделен орден за храброст.
Во неговиот многу краток живот, создал значајни уметнички дела кои денес се од големо значење во светскиот развој особено во вајарската уметност.
Софија Бжеска не можела да се помири со неговата смрт, починала во 1925 година, во психијатриска болница во Лондон ..
Творештво
Во почетокот бил под влијание на делата на Огист Роден, но, набргу, го напуштил севкупниот дотогашен вајарски принцип на естетизирана и префинета обработка на вајарскиот материјал, истакнувајќи јасен, директен и силен израз и вајарски потег, ослободен од секакво дообратување. Во многу случаи, особено во неговите вајарски дела, тој ги влече вајарските потези - директно, импулсивно и непосредно. Овој негов творечки развој бил во корелација со исто така познатиот вајар од тоа време Џејкоб Епстајн, а особено со архаичните скулптури од западна Африка и Тихоокеанските Острови. Заедно со поетот Езра Паунд и Виндем Луис ќе ја основа историската Лондонска група.
Анри Годје-Бжеска е своевиден феномен во светската современа скулптура. Иако живеел само 24 години и без формално образование, тој е еден од клучните автори во развојот на историските и фундаментални ликовни правци на дваесеттиот век: кубизмот, експресионизмот, а неговите дела ја имаат уметничката зрелост на најистакнатите вајари во светското уметничко творештво. Со силни, енергични потези, тој ги изразил директните архетипски пораки на „примитивниот“ израз, особено на африканската уметност, постапка и согледување кое ќе биде клучно во развојот на творештвото на Пабло Пикасо и севкупната париска ликовна клима.
И покрај фактот дека само во четири години, творечка активност, Годје-Бжееска, сепак извршил изненадувачки силно влијание врз модернистичката скулптура од 20 век во Англија и Франција, денес неговите дела се поставени како исклучителна уметничка вредност во Тејт галеријата во Лондон, Националниот музеј за модерна уметност во Париз, Музејот на убавите уметности во Орлеан, Музејот на уметноста во Нашер и други.
Додека пак во цртежите, бил под големо влијание на кинеското традиционално сликарство при што со минималистички потези, постигнувал силни и впечатливи сликарски реализации. Во неговиот цртачки опус голема инспирација извршила поезијата на Езра Паунд со кого биле и пријатели.
Во 1972 година, познатиот режисер Кен Расел го снимил играниот филм „Дивиот Месија“ во кој се користени биографските и творечките моменти на овој автор.
Браќата Блуз (филм од 1980)
Браќата Блуз (англиски: The Blues Brothers) – американски филм од 1980 година, во режија на Џон Лендис, кој е и автор на сценариото, заедно со Ден Ајкројд. Главните улоги ги играат Џон Белуши и Ден Ајкројд, а во филмот настапуваат и бројни музички ѕвезди, како: Џејмс Браун, Кеб Келовеј, Реј Чарлс, Арета Френклин, Џон Ли Хукер, итн.
Содржина
Џејк Блуз (го игра Белуши) само што е пуштен од затвор. Него го пречекува брат му, Елвуд (го игра Ајкројд) со стар полициски автомобил, по што заедно одат во домот за сираци каде што пораснале. Чесната сестра која раководи со домот им соопштува дека ако во рок од 11 дена не го платат данокот во износ од 5.000 долари, домот ќе биде продаден. За да се смират, браќата Блуз одат во баптистичка црква каде проповеда свештеникот Клеофус Џејмс (го игра Браун). Таму, сите заедно пеат една песна и тогаш Џејк го погаѓа божјата светлина и нему му доаѓа идејата тој и брат му да ја обноват својата поранешна музичка група, да одржат добротворен концерт и така да го спасат домот за сираци. Одејќи кон евтината хотелска соба на Елвуд, нив ги запира полицијата, по што започнува луда потера во која Џејк и Елвуд уништуваат еден трговски центар. Кога се сместуваат во хотелската соба, наеднаш одекнува голема експлозија што го разурнува хотелот, но браќата Блуз остануваат живи. Подоцна, тие присилуваат цел одред нео-нацисти да се фрли во реката, со што го навлекуваат и нивниот гнев. Откако најпосле ќе ја оформи својата група, Џејк им го обезбедува првиот настап, лажно претставувајќи се дека се групата што треба да настапи таму. Поради тоа, покрај полицијата и нео-нацистите, сега и музичката група поаѓа во потрага по нив, со цел да им се одмазди за измамата. Сепак, Џејк успева да го уцени својот поранешен менаџер да им обезбеди настап во една голема концертна сала и браќата Блуз, помогнати од децата кои живеат во домот за сираци, го рекламираат својот настап во околината. Меѓутоа, одејќи кон концертната сала, тие остануваат без бензин, а потоа предизвикуваат пожар во една бензиска пумпа. Нивниот концерт е многу успешен, а тие добиваат аванс од еден музички менаџер, обезбедувајќи доволно пари да го платат данокот и да им платат на членовите на групата. иако целата концертна сала е преплавена од полицајци, Џејк и Елвуд успеваат да избегаат, а во меѓувреме ја среќаваат свршеницата на Џејк, која сака да го убие бидејќи тој не се појавил на закажаната свадба. Возејќи кон Чикаго, нив ги следат бројни полициски автомобили како и нео-нацистите, но тие доаѓаат до даночната канцеларија. Во последен миг, Џејк и Елвуд го плаќаат данокот и го спасуваат домот за сираци, но тогаш нив ги опколува огромен број полицајци и војници и браќата Блуз се уапсени. На крајот од филмот, тие приредуваат успешен концерт во затворот.
Старина Новак
Во српската и романската култура и денес се слави како народен јунак и ослободител, поради бројните воени успеси против Турците на подрачјето на денешна Србија, Република Српска, Романија, Молдавија и Бугарија. Во романскиот град Клуж подигнат му е и споменик на народна благодарност крај местото каде го погубиле Унгарците, едно место во Трансилванија е наречено по неговото име, како и булевар во романската престолнина, Букурешт. Новаковиот брат Радивој и синот Груицаа, како и уште некои членови на нивното семејство, исто така биле истакнати учесници во борбата за ослободување на Балканот од исламизацијата и Османлиското Царство. Старина Новак во процесот на ослободување на Балканот од исламското влијание успеал да го отстрани најголемиот зулумќар - Махмуд-паша Бушатлија (1786). Во двобојот во кањонот на Морача, Новак во стрмоглав пад со остра сабја му ја отсекол главата на Бушатлија и бил во последен момент бил спасен од свети Сава.
Старина Новак во преданијата и фолклорната литература
Се смета дека во народните песни, ликот на Старина Новак претставува олицетворение на две историски личности: јунакот од 15 век, Новак Дебелиќ и Баба Новак, заповедникот на ајдучките чети по текот на Дунав од 16 век. Во народните песни, акциите на Старина Новак најчесто се случуваат во околината на Сарево, во планината Романија, а настаните се случуваат во различни временски периоди. Во ајдучките песни се опеани и неговиот син, малиот Груица, како и дели Радивој, братот (или побратимот) на Старина Новак, но не е познато дали тие биле вистински историски ликови. Околу ликот на Старина Новак е формиран веројатно најпотполниот циклус ајдучки епски песни во српската народна книжевност. Во нив, тој е прикажан како бестрашен јунак кој не се плаши „од никого освен од бога“ и кој 40 години го чува „друмот низ планината“, а од јачината на неговиот глас паѓа лисјето во шумата. Со својата сабја која никого не пропушта, тој делува како некое божество на одмаздата.
Старина Новак е опеан во српските епски песни: „Старина Новак и Дели Радивој“, „Старина Новак и кнезот Богосав“, „Новак и Радивој го продаваат Груица“, „Груица и Арапот“, „Груица и пашата од Загорје“, „Женидбата на Груица Новаковиќ“ итн. Во романската култура, сеќавањето на Старина Новак е сочувано во бројни приказни и легенди.
Старина Новак во Република Српска
На Гласинац многу се зборува за ајдуци кои ајдуковале по Романија, а најмногу за самиот Старина Новак кој по народното предание тука ајдуковал со својот брат Радивој и синовите Татомир и Груица. Иако нема пишани податоци за тоа дека бил на Гласинац во народната песна се вели за него дека е „Од Гласинец, поле широко, Од висока гора Романија“ („Од Гласинца, поља широкога, Са високе горе Романије“). На Пале, во Република Српска, постои гусларско друштво „Старина Новак“. На јужната страна на планината Романија, над Пале во Република Српска, се наоѓа познатата Новакова пештера, чиј назив е врзан за ајдукот Старина Новак.
NGC 6421
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6421 се споменува и како ESO 393-?22, in Milky Way.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6421 е од видот *Grp. Видливиот сјај во рамките на интервалот од минималната до максималната честота изнесува 14 m. NGC 6421 има само една позната привидна димензија, која изнесува 45'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 45 м 44 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -33° 41' 14"".
Други поделби
Проучување на NGC 6421 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 377; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7381. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Александар Радев
Александар Петров Радев — македонски деец и бугарски политичар, општественик и активист на Прогресивно-либералната партија. Тој бил претседател на Врховниот македонско-одрински комитет (1898-1899), министер за правда (1901-1902) и работел во народното просветителство (1902-1903).
Животопис
Во 1895 година влегол во македонскиот комитет, а од 1898 до 1899 бил негов претседател. Тој бил и претседател на Правното друштво и доцент по византиско право на Софискиот универзитет „Свети Климент Охридски“.
Во бугарската политика
Радев влегол активно во бугарската политика и на крајот на 1890-те станал член на Централното биро на Прогресивно-либералната партија.
Кога партијата дошла на власт, станал министер за правда, каде што останал од 4 март 1901 до 15 ноември 1902 во четвртата влада на Петко Каравелов.
Како министер за народното просветителство од 15 ноември 1902 до 18 мај 1903 година во првата влада на Стојан Данев.
Меѓу македонската емиграција
Во јуни 1898 година, за време на V македонски конгрес на Врховниот македонско-одрински комитет бил избран за негов претседател.
Комитетот не ги исполнил очекувањата бидејќи постоел судир меѓу самите членови на комитетот.
За време на VІ македонски конгрес бил избран за претставник на ВМК на престојната прва мировна конференција во Хаг. Имал задача да стапи во контакт со ерменското движење Трошак и заеднички двете организации да го постават македонското и ерменското прашање.
Смрт
Александар Радев умрел по операција на 4 јуни 1911 година во Виена.
Нубиско страче
Нубиското свраче е член на семејството сврачиња (Laniidae). Се размножува низ југоисточна Европа, вклучувајќи ја и Македонија и источниот крај на Средоземјето, со издвоена популација во западен Иран. Таа е честа и вообичаена птица во Турција, Кипар, Израел и Сирија. Птица преселница е, што зимува во североисточна Африка.
Опис
Нубиското свраче е долго 17 см. Горниот дел од телото му е црна. Рамениците се бели, како и корените на примарните пердуви за летање. Долниот дел од телото е бело, но од страните е портокаловокафеав или црвеникавокафеав. Малата, сплескана глава е црно-бела. Круната и тилот се црни, челото, образите и вратот се бели. Има тенка, црна линија што минува низ окото. Долгата опашка е црна, како и очите и клунот. Нозете му се сиви. Женките и младенчињата одозгора се сивокафеави, а не црни, а на рамењата имаат многу помалку бело. Портокаловото на слабините е незабележително, освен во непосредна близина. Оваа птица е постојано во движење.
Поведение
Живеалиштето на нубиското свраче се отворените пространства со грмушки и дрвја. Ги населува тополите, старите, напуштени овоштарници, плантажите со маслинки, дабовите и боровите шуми, како и ридестите предели со смреки. Живее до 2.000 метри надморска височина, претпочитајќи ги ридовите и подножјата.
Исхрана
Исхраната на нубиското свраче се состои главно од големи инсекти, како што скакулците, штурцитете, бубачките и вилинските коњчиња, пеперугите во различните фази на нивниот развој, мравките, како и премногу мали гуштери и цицачи. За време на преселба, малите изморени птици може да бидат нејзини жртви.
Размножување
Птиците се моногамни. Мажјаците пристигнуваат на местото за размножување неколку дена пред женките. Додворувањето започнува во април. Повеќето партнери пеат во дует. Двете птици го градат гнездото на височина од 1 до 10 метри. Направено е од парчиња корени, билки, стебла (често, исто така, со цвеќиња), борови иглички и мов. Внатре постилаат меки материјали како волна, нежни растенија и често вештачки материјали. Тоа е уметничка структура, мала, компактна чашка, поставена на страничните гранки на различни видови дрвја. Гнездото не го користат двапати, но материјалите може да ги искористат за градење ново. Второ легло е често, а ако се уништи првото тогаш е правило. Несат 4-7 жолтокафеави, зеленкавосиви или розови јајца со темни дамки.
Инкубацијата трае 14-16 дена. Во ова време мажјакот е постојано во близина на гнездото, ја штити и храни женката. Пилињата ги хранат обата родитела. По 20 дена го напуштаат гнездото, но, најмалку уште две недели се зависни од родителите.
Пенологија
Пенологијата (од „penal“, латински poena, „ казна “ и грчкиот суфикс -logia, „проучување на“) е дел од науката за криминологија која се занимава со филозофијата и практиката на различни општества во нивните обиди за потиснување на криминалните активности и задоволување на јавното мислење преку соодветен режим на третман на лица осудени за кривични дела.
Оксфордскиот англиски речник ја дефинира пенологијата како „наука за проучување на казните".
Пенологијата се занимава со делотворноста на оние општествени процеси осмислени и усвоени за спречување на криминалот, со репресија на криминалната намера преку страв од казна. Затоа, студијата за пенологија се занимава со третман на затвореници и последователна рехабилитација на осудените криминалци. Пенологијата исто така, ги опфаќа аспектите на условната казна (рехабилитација на престапниците во заедницата), како и казнено-поправниот дел кои се однесува на безбеден притвор и преквалификација на прекршителите од една во друга безбедна институција.
Пенологијата се однесува на многу теми и теории, вклучително и оние кои се однесуваат на затворите ( реформа на затворите, злоупотреба на затвореници, права на затворениците и рецидивизам ), како и теории за целите на казнувањето ( одвраќање, одмазда, онеспособување и рехабилитација ). Современата пенологија се занимава главно со криминалната рехабилитација и управувањето со затворот. Зборот ретко се однесува на теориите и практиките на казнување во други средини како што се воспитувањето на деца, училиштето и казнените мерки на работното место.
Историја
Историските теории се засновале на идејата дека страшните последици ќе ги обесхрабрат потенцијалните престапници. Пример за овој принцип може да се најде во Драконскиот закон на Стара Грција и Крвавиот законик кој опстојувал во ренесансната Англија, кога (во различни времиња) смртната казна била пропишана за над 200 прекршоци. Слично на тоа, одредени прекршоци на худуд според шеријатската хадиска традиција имаат страшни казни.
Современите теории за казнување и рехабилитација на престапниците се широко засновани на принципите артикулирани во книгата „За злосторствата и казните“ објавена од Чезаре, Маркиз од Бекарија во 1764 година. Тие се фокусираат на концептот на пропорционалност. Во овој поглед, тие се разликуваат од многу претходни системи на казнување, на пример, англискиот Крвав кодекс, според кој казната за кражба била иста без оглед на украдената вредност, што го дава англискиот израз „Исто е човек да се обеси за овца или јагне“. Подоцнежниот развој на идеите на Бекарија ја направиле несмртната казна поприфатлива. Па последователно на тоа, осудените затвореници морале повторно да се интегрираат во општеството откако ќе заврши нивната казна.
Следствено, на тоа и пенолозите направиле програми за професионална и психолошка едукација за престапниците кои се притворени во затвор, како и низа наредби за општествено корисна работа и условна осуда кои подразбираат грижа за престапникот во заедницата. Сепак, важноста од изрекување одредена мерка на казна за оние лица кои го прекршуваат законот се одржува со цел да се одржи општествениот поредок.