cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Софонисба Ангисола
Подоцнежни години
На 12 Јули 1624, Ангисола беше посетена од страна на младиот фламански сликар Антони ван Дајк. Ван Дајк, кој мислел дека таа била 96 години (таа всушност била 92) истакнал дека иако "видот ѝ бил ослабнат", Ангисола сè уште била ментално свесна. Извадоци од советите кои таа му ги даде за сликарството за време на оваа посета преживеале.
Историско значење
Ангисола е значајна за феминистичките историчари на уметноста. Иако никогаш немало период во западната историја во кој жените биле комплетно отсутни во визуелните уметности, големиот успех на Ангисола го отвори патот за поголем број на жени да бараат сериозна кариера како уметници. Некои од нејзините познати наследници се Артемизија Џентилески, Лавинија Фонтана, Барбара Лонги и Феде Галиција.
Источна Екваторија
Источна Екваторија (Eastern Equatoria, شرق الاستوائية) е една од десетте сојузни држави во Јужен Судан. Источна Екваторија има површина од 82.542 км2 и главен град на оваа држава е Торит.
Административна поделба
Источна Екваторија на југ граничи со Уганда, на југоисток со Кенија и на северозапад со Етиопија. На запад се наоѓа Централна Екваторија и Џонгелеј на север. Источна Екваторија е поделена на окрузи. Понатака, окрузите се поделени на пајами и бомаси. Секој окруз е управуван од окружен комесар, кој е назначен од претседателот на Јужен Судан. Окрузите на Источна Екваторија се:
Ушанка
Ушанка е вид на зимска капа со наушници, изработена од кожа. Најчесто, ушанката се прави од кожа на овца, зајак, лисица и др. Името ушанката го добила по изгледот - од двете страни на оваа шапка се наоѓаат наушниците. Наушниците имаат можност во студените денови да се спуштат надолу со тоа што овозможуваат дополнително покривање на лицето и избегнување на студот.
Ушанката е типична руска капа, која е распостранета низ цела Русија. Од 1940 година, ушанката е веќе дел од униформата на армијата и полицијата на СССР. Различни видови на ушанки можат да се забележат и во некои други држави, како на пример на поранешните советски републики, во Кина, Монголија и Северна Кореја. Се претпоставува дека ушанката потекнува од монголски капи користени околу 13 век кои се брзо се распротранувале со зголемувањето на тогашната Монголска држава. Во САД, ушанката најчесто се забележува во текот на зимата во Чикаго, Илиноис.
NGC 1170
NGC 1170 — засега неутврден објект во соѕвездието Овен, заведен во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 31 декември 1869 година од страна на Чарлс Сандерс Пирс, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 15 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1170 е од видот NF.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 2 м 26,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 27° 4' 22".
Други поделби
Проучување на NGC 1170 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 131; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1790. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1276.
Јодат
Јодат — повеќеатомски анјон со формула. Ова е најчестиот облик на јод во природата и го сочинува најголемот дел од јодно содржните руди. Јодатите се соли на јодната киселина и често се безбојни.
Структура
Соединението има пирамидна структура. Аглите на O–I–O се движат од 97° до 105°, нешто помали од аглите на O–Cl–O кај хлоратот.
Редокс
Јодатот е еден од неколку оксианјони на јодот, и има оксидациски број +5. Учествува во неколку редокс-реакции како „јодниот часовник“ (Ландолтова реакција). Не тежнее да се диспропорционира во перјодат и јодид, што не е случај со хлоратот.
Јодатот се редудира со сулфит: Јодатот оксидира јодид: Слично на ова, хлоратот го оксидира јодидот во јодат:
Јодат се добива и со намалување на перјодат со сулфид. The byproduct of the reaction is a сулфоксид.
Киселина-база
Јодатот е необичен по тоа што гради водородна врска со матичната киселина: Анјонот се нарекува бијодат.
Природна застапеност
Минералите што содржат јодат се среќаваат во лежишта на каличе во Чиле. Најважните јодатни минерали се лаутаритот и бригенитот, но познати се и бакроносните јодати како салезитот.
NGC 5509
NGC 5509 — леќеста галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5509 се споменува и како MCG 4-34-3, CGCG 133-10.
Откривање
Објектот е откриен на 10 јуни 1887 година од страна на Гијом Бигурдан, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 12 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5509 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,8 m/лм2. NGC 5509 има привидни димензии од 1,1' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 12 м 39,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +20° 23' 18"". Положбениот агол на објектот е во износ од 100°.
Српска окупација на Албанија
Српската окупација на Албанија се одвивала од ноември 1912 до август 1913 година. Од некои населби во Албанија, српската армија се повлела во 1920 година.
Во Првата балканска војна, Србија, Црна Гора и Грција заеднички го нападнале Османлиското царство и во следните неколку месеци ги поделиле сите територии од царството, кои биле населени со Албанци. Кралството Србија го окупирало поголемиот дел од територијата на Албанија, заземајќи поголем дел од јадранскиот брег на Албанија.
За време на окупацијата се извршени многу злосторства против албанското население со цел целосно да се промени етничкиот карактер на населението коешто живеело на тие простори. Според Коста Новаковиќ, вкупниот број на жртви за време на окупацијата во сите албански области под српска окупација е проценет на околу 120.000 Албанци од двата пола и на сите возрасти. Српската влада, официјално ги негирала поголемиот дел од извештаите за воени злосторства.
Под силен меѓународен притисок, балкански соседи, во средината на 1913 биле принудени да се повлечат од територијата на меѓународно признатата држава Албанија. Во новата држава, Кнжежеството Албанија била вклучена само половина од територијата населена со етнички Албанци, а останатите територии населени со Албанци биле дел од соседните земји. По војната, Косово било составен дел на Србија.
Овие настани значително придонеле за развој на српско-албанскиот конфликт.
Денис Шредер
Денис Шредер (германски: Dennis Schröder, Брауншвајг, 15 септември 1993) е германски кошаркар, плејмејкер на Лос Анџелес Лејкерс и на германската репрезентација.
Кариерата ја започнал во својот роден град Брауншвајг, каде играл за екипите на Фантомс Брауншвајг и СГ Брауншвајг. Во 2013 година, се пријавил на НБА драфтот каде бил избран од Атланта Хокс како 17-ти пик во првата рунда. Напредувајќи полека во НБА, тој станал од ротациски до главен играч во тимот. Сепак, по пет години во Атланта тој бил разменет во Оклахома Сити Тандер каде играл до 2020 година. Сезоната 2020-2021 целосно ја поминал во дресот на Лос Анџелес Лејкерс, додека наредната ја започнал со Бостон Селтикс, а ја завршил со Хјустон Рокетс
Сметан за еден од Шредер најталентираните германски кошаркари, Шредер е стандарден член на германската репрезентација. За својата земја настапил на Светското првенство 2019 и на Европските првенства во 2015, 2017 и 2022.
Семејство
Роден е во Брауншвајг, од татко германец и мајка гамбијка. По смртта на неговиот татко (во 2009 година) и помагал на мајка си која работела како фризерка. По религија е муслиман.
Контроверзност
Во септември 2017 година, тој бил уапсен поради тепачка.
Технички одлики
Игра на позицијата плејмејкер, а надарен е со таква брзина што го прави еден од најбрзите играчи во НБА. Тој е инстинктивен играч, кој често внесува ентузијазам во своите настапи. Иако претпочита да го напаѓа рекетот со влезови, тој е и добар додавач.
Неговиот прекар е Германскиот Рондо, бидејќи често е споредуван со НБА играчот Рејџон Рондо.
Атланта
Во истата година, 2013, тој бил избран во јули, како 17-ти од Атланта Хокс. Тој потоа го потпишал договорот со Атланта Во текот на првата сезона често играл во вториот тим на Атланта во НБА лигата. На 22 декември 2014 година, во победа против Далас Маверикс, постигнал рекордни 22 бода. Со невообичаен кош постигнал убедлива победа над Вашингтон во јануари 2015 година.
Репрезентација
Тој бил член на помладиот репрезентативен национален тим на Германија. Од 2014 година тој станал стандарден член на сениорскиот тим. Тој особено се истакнал на Европското првенство 2015 година кога ја водел играта на неговиот тим. Сепак, Германија испаднала по првата фаза, и во директната борба за премин изгубила од Шпанија, и тоа со промашување на Шредер од линијата за слободни фрлања.
Вардар
Вардар — најголемата река во Македонија и воопшто целиот регион Македонија. Долга е 388 км и нејзиниот речен слив опфаќа површина од приближно. Извира во Гостиварско и завршува во Солунскиот Залив, Егејска Македонија, во заштитената месност наречена Делта на Вардар. Поради реката, по поделбата на Македонија по Балканските војни, овој дел на Македонија бил наречен Вардарски дел на Македонија или едноставно Вардарска Македонија. Повторно, поради својата географска одлика на овие краишта, според реката била наречена Вардарска бановина која била административна единица на Кралство Југославија во периодот 1929-1941.
Течение
Вардар има навистина композитна речна долина поради редењето на клисури и котлини една по друга вдолж нејзиното течение. Реката извира во Вруток, неколку километри југозападно од Гостивар во северозападниот дел на Македонија. Продолжува да тече низ градот Гостивар и котлината Полог каде се влеваат неколку притоки: Лакавица, Маздрача, Пена, Бистрица, Ракита. Потоа преку Дервенската Клисура навлегува во Скопската Котлина каде прима вода од Лепенец, Треска, Пчиња и Маркова Река и минува низ Скопје. Минувајќи низ Таорската Клисура каде се влева Кадина Река, Вардар навлегува во малата Велешка Котлина и минува низ Велес. Овде се влеваат реките Тополка и Бабуна. Потоа преку Велешката Клисура навлегува во Тиквешката котлина каде се влеваат двете нејзини најголеми притоки Црна Река од десна и Брегалница од лева страна. Навлегува во познатата Демиркаписка Клисура, а преку нејзе во Гевгелиско-валандовската Котлина кадешто ја преминува грчката граница, минува низ Циганската Клисура, и течејќи низ Солунското Поле се влева во Егејското Море во паркот Делта на Вардар западно од Солун, Егејска Македонија.
Стопанско, сообраќајно и водостопанско значење на реката Вардар
Во средината на XIX век, реката Вардар била пловна и по неа со сплавови се пренесувале жито, волна, дрва, сирење, мед итн. Еден сплав носел околу шест тони товар, а сплавовите од Велес до Солун пловеле за неколку часа. Во својот патопис од 1858 година, германскиот правник Јохан Хан запишал дека по Вардар се пловело и со чунови и со кајаци. Притоа, тој кажува дека првите обиди за превоз на жито од Скопје до Солун по воден пат биле направени неколку години пред тоа. Исто така, други извори потврдуваат дека житото се пренесувало од Скопје до Велес со чунови, а оттука стоката се носела во Солун со кајаци. Еден вардарски чун пренесувал околу 240 шиници жито. Изработката на вакви чунови во Велес чинела околу 600 пијастри, а во Солун чуновите морале да бидат продадени по цена од околу 10% од почетната, зашто Вардар бил премногу тежок за патување спротиводно. Чуновите се изработувале од дрво кое пристигало од Тетово, Битола и Прилеп, а најмногу ценето било дрвото од Прилеп. Инаку, најчесто чуновите патувале ноќе при што секој чун го управувале по двајца искусни кормилари. Најголеми тешкотии во пловидбата чуновите имале кај Таорската Клисура, Железната Порта кај Демир Капија и кај Циганските Теснини, а за време на транспортот на жито од Велес до Солун загубата изнесувала околу 2% од товарот.
Долината и течението на реката Вардар претставуваат многу важен предел за Македонија, од економско-стопански, сообраќаен и воено-стратешки аспект. По долината на Вардар се наоѓаат автопатот „Пријателство“ (Е-75) кој е дел од европскиот коридор 10 и ја поврзува Македонија со Србија и Егејска Македонија, во горното течение на Вардар пак се наоѓа автопатот Скопје - Тетово - Гостивар кој пак е дел од европскиот коридор 8 што ја поврзува Македонија со Бугарија и Албанија. Како дел од истите 2 европски коридори во долината на реката Вардар се наоѓаат и електрифицираната железничка пруга Скопје - Солун и пругата Скопје - Кичево. Овие сообраќајни правци се од огромно економско и стопанско значење за Македонија со оглед на тоа што тие се главната артерија на поврзување со сите останати делови на државата и со соседните држави. Во минатото по реката Вардар се одвивала трговија и по воден пат со сплавови и чунови („гемии“), најчесто на потегот од Велес до Солун. Денес реката не е пловна, иако има некои идеи таа повторно да се направи пловна. Ваквата местоположба на долината на Вардар отсекогаш имала големо воено-стратешко значење. Денес најголемиот воен полигон на АРМ, „Криволак“, кој воедно е и регионален тренинг центар, се наоѓа токму во долината на Вардар од неговата лева страна кај селата Пепелиште, Џидимирци и Криволак. Водената моќност на реката Вардар е искористена само во нејзиниот изворишен дел каде работи ХЕЦ „Вруток“. Во план е изградба на големиот проект „Вардарска Долина“, во кој е предвидена изградба на 10 помали хидроцентрали за производство на струја, по течението на Вардар од Велес до Гевгелија.
Григориј Богослов
Свети Григориј Богослов, познат и како Григориј Назијанзанин (иако тоа всушност повеќе се однесува на неговиот татко) и Григориј Помладиот — архиепископ на Цариград, кој се смета за еден од најголемите богоносни отци и учители на христијанската црква. Познат е и како најиздигнат реторичар од времето на Црковните отци. Како образуван оратор и филозоф, тој успеал да влијае на воведувањето на хеленизмот во ранохристијанското учење, со што се создала парадигма меѓу византиските теолози и црковни лица.
Животопис
Свети Григориј Богослов е роден околу 330 година во гратчето Аријанз, Кападокија во Мала Азија. Неговиот татко, Григориј Назијанзин постариот во младоста припаѓал на малкупознатата секта испистарии, во која елементите на паганството биле помешани со јудаизмот. Следбениците на тоа учење го отфрлале идолопоклонството и принесувањето жртви, но му се поклонувале на огнот и на светилата, ја почитувале саботата, но го отфрлале обрезанието. Подоцна, главно под влијание на сопругата, тој ја примил христијанската вера и им се обратил на отците на Никејскиот собор во 325 година со молба да ја прими светата тајна Крштение, и бил крстен од архиепископот Кападокиски Леонтиј. Набргу бил избран за презвитер, а потоа и за епископ на Назианз, како наследник на Леонтиј. Тој мошне долго управувал со епархијата, покажувајќи кроткост како пастир и строгост како администратор. Мајкта на свети Григориј, Нона, не само што била сотрудничка, туку и предводничка на својот сопруг: потчинувајќи му се во семејните работи, таа му била „учителка“ на Григориј во побожноста. Таа постела и ги минувала вечерите во молитва, се занимавала со добротворна активност, станувајќи покровителка на вдовици и на сираци. Таа имала решавачка улога во христијанското воспитување на своите деца - Григориј помладиот, Кесариј и Горгониј. Според сведоштвото на самиот Григориј помладиот, тој се родил благодарение на мајчината молитва: таа силно сакала да има син, и за тоа горливо Го молела Бога, давајќи завет дека ќе Му го посвети својот првенец. Еднаш во сон таа го видела идното момче и го слушнала неговото име.
Идниот светител стекнал блескаво образование, коешто започнало во Назианз, кадешто Григориј учел заедно со Кесариј. Потоа тој го посетувал школото во „митрополијата на науките“ Кесарија Кападокиска, кадешто за првпат се сретнал со свети Василиј Велики. Реториката ја изучувал во „палестинските школи коишто во тоа време биле во процут“, односно во Кесарија Палестинска. Григориј, исто така, „вкусил нешто од словесноста“ во Александрија, којашто ја нарекувал „лабораторија на сите науки“. Како во Александрија, така и порано во Кесарија, Григориј можел да се запознае со литературното наследство на Ориген, којшто предавал во двете училишта; во Александрија Григориј имал можност да се среќава со свети Атанасиј Велики, а исто така и да слуша лекции на прочуениот егзегет Дидим. За време на своето обучување во кападокиските школи, Григориј морал да го мине курсот кој приближно соодветствува на денешното основно и средно образование. Наставата во почетната школа вклучувала изучување на алфавитот и аритметика, читање на глас, писмени вежби, учење напамет на фрагменти од делата на древните поети, пред сè на Хомер, толкување на научените текстови. Курсот на средното образование вклучувал во себе математика, геометрија, астрономија и теорија на музиката, кон што можеле да се додадат и други предмети, меѓу кои и медицната. Реториката и софистиката се однесувале на сферата на високото образование. Можно е да се претпостави дека во Кесарија и во Александрија, Григориј го започнал своето универзитетско образование, коешто потоа го продолжил во Атина. Љубовта на Григориј спрема ученоста, особено спрема словесните науки и филозофијата, била исто толку силна како и неговата предаденост на христијанската вера. Ценејќи ја високо античката култура, тој сепак на прво место ги ставил „вистинските науки“ т.е. христијанското учење.
По враќањето во татковината, речиси против своја воља и по долго колебање, ракоположен е за презвитер во Назијанз од страна на татка си. На Пасха 362 година, ја презема пастирската должност во градот, и во таа прилика го изговара знаменитото слово – „Кон светата Пасха и за колебањето“, поместено во овој број на нашата периодика. Во екот на борбата со аријанската ерес бил поставен за епископ по залагање на Свети Василиј, а по неговата смрт, бил повикан да ја брани христијанската права религија во Цариград, каде во тоа време непопречувано царувала ереста поткрепена од државната власт. Според зборовите на самиот Свети Григориј:
Свети Григориј започнал да проповеда во приватен дом на некои свои роднини, кој подоцна го преуредува во храм под името „Анастасија“, во знак на воскресението на православието. Во таа прилика ги произнесел своите славни беседи „За богословието“. Аријанците под закрила на власта реагирале бурно. На свети Григориј му праќале убијци, толпата упаѓала во неговиот храм, го гаѓале со камења. А, згора на сè, неговите противници го обвинувале за нарушување на јавниот мир. Но конечно, благодарение на проповедничките усилби на свети Григориј Богослов, православието торжествува во Цариград и било укрепено на Вториот вселенски собор од 381 година, во чија работа учествувал и самиот тој.
При крајот на животот ги напуштил епископските должности и си ја исполнилдамнешната мечта - се предална богосозерцателен живот, патувајќи по пустините и монашките обители. Се упокоил во 389 г.
Кошани
Кошани — село во Општина Кавадарци, во околината на градот Кавадарци.
Историја
Подрачјето на Кошани е населено уште од доцната антика, за што сведочат три наоѓалишта околу самото село.
Во XIX век селото било дел од Тиквешката каза на Отоманското Царство.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Кошани живееле 150 жители, сите Македонци.
Според пописот од 2002 година, во селото живеат само 2 жители, Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 2 жители, сите Македонци.
Родови
Кошани е македонско село.
Бајанцаган, Бајанхонгор
Бајанцаган (Баянцагаан, богато бело) е област во Монголија во покраината Бајанхонгор. Во 2006 година, неговото население било 3,599.
Уметноста во 1958 година
1958 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Лусија Ангисола
Лусија Ангисола (1536 или 1538 - пред 1568) била италијански маниристички сликар при крајот на ренесансата.
Многу малку се знае за животот на Лусија. Само неколку слики на Лусија се познати и само две преживеани се потпишани.
Родена е во Кремона, Италија, таа беше трета од петте ќерки од кои сите биле сликари. Нејзиниот татко, Амилкер Ангисола, беше член на Џеновско мало благородништво и ги охрабри сите од неговите ќерки да развијат уметнички вештини. Лусија веројатно била обучена со нејзината најстара сестра Софонисба Ангисола и нејзините дела, главно портрети, се слични во стил и техника. Лусија беше најталентирана од сестрите на Софонисба.
Еден од нејзините постоечки слики, Портрет на Пјетро Марија, доктор во Кремона, (почетокот на 1560-тите) бил пофален од страна на Вазари, кој го виде кога го посети семејството по нејзината смрт. Вештината на Лусија е докажана во нејзината способност да ја илустрира личноста на ликот.
Лусија почина во своите 20-тите години, и немала можност стане соперник на попознатата сестра Софонисба.
Куќа на ул. „Широк сокак“ бр. 65 (Битола)
'''Куќа на ул. „Широк сокак“ бр. 65 — архитектонско обележје во градот Битола, заведена како културно наследство на Македонија во Списокот на заштитени добра''' на Министерството за култура под реден број 106 во Битола.
Уметноста во 1959 година
1959 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Тасмански ѓавол
Тасманскиот ѓавол (Sarcophilus harrisi) е месојаден торбар моментално сретнат во дивината само на австралијанскиот остров држава Тасманија. Тасманскиот ѓавол е единствениот постоечки член од родот Sarcophilus. Со големина на мало куче, но кус и мускулест Тасманскиот ѓавол сега е најголемиот месојаден торбар во светот по изумирањето на Тасманскиот тигар (Thylacine) во 1936 година. Карактеристичен е по своето црно крзно, силната реа кога е под притисок, екстремно бучен и вознемирувачки крик и крволочноста кога јаде. Познато е дека истовремено го лови пленот и се храни со мрша и иако често е осамен понекогаш јаде со другите ѓаволи. Тасманскиот ѓавол бил истребен од австралискиот континент пред скоро 300 години, сосема пред колонизацијата од Европејците во 1988 година. Бидејќи тие биле гледани како закана за добитокот во Тасманија, ѓаволите биле ловени сè до 1941 година кога официјално биле заштитени. Од доцните 1990-ти болеста на ѓаволите тумор на лицето го смалила значително населувањето на ѓаволот и сега се заканува на опстанокот на видовите кој во мај 2009 година беше прогласен за загрозен. Актуелно отпочнати се програми од Тасманската влада за да се намали ударот на болеста.
Таксономија
Природонаучникот Џорџ Харис го напиша првиот објавен опис на Тасманскиот ѓавол во 1803 година именувајќи го Didelphis ursina. Во 1838 година ѓаволот беше преименуван во Dasyurus laniarius од Ричард Овен, пред да се премести во родот  Sarcophilus  во 1841 година и именуван како  Sarcophilus harrisii или „Харисовиот љубител на месо“ од Пјер Ботард. Понатамошната ревизија на таксономијата на ѓаволот објавена во 1987 година настојувала да ги промени имињата на видовите Sarcophilus laniarius засновани врз копнените фосилни забелешки од само неколку животни. Сепак ова не било прифатено од таксономната заедница во целост и името S.harrisi било задржано и S.laniarius се деградирало на фосилните видови. Филогенетичката анализа покажува дека ѓаволот е најблиску сроден со торбарите и најдалечен до изумрениот Тасмански тигар (Thylacine).
Физички опис
Тасманскиот ѓавол е најголемиот преживеан месојаден глодач во Австралија. Има набиена и дебела конструкција, со голема глава и опашка која е речиси половина од неговата телесна должина. Ѓаволот собира телесна маснотија во опашката,затоа болните ѓаволи често имаат тенки опашки. Необично за глодач, неговите предни нозе се малку подолги од задните нозе. Ѓаволите можат да трчаат до 13 километри (8,1 милји) на час на кратки растојанија. Крзното е најчесто црно иако се вообичаени нерамномерни бели дамки на градниот кош и задникот. Мажјаците најчесто се поголеми од женките, имајќи просечна глава и телесна должина од 652 милиметри (25,7 инчи), со 259 милиметри долга опашка и просечна тежина од 8 килограми (18 фунти). Женките имаат просечна глава и телесна должина од 570 милиметри (22 инча), со 244 милиметри долга опашка и просечна тежина од 6 килограми (13 фунти). Просечното животно исчекување на Тасманскиот ѓавол во дивината е предвидено на 6 години, иако тие може да живеат подолго во заробеништво. Ѓаволот има долги мустаќи на лицето и израстоци на врвот на главата. Тие му помагаат на ѓаволот да го открие пленот кога трага во темнината и помош при откривањето кога другите се близу во текот на хранењето. Кога е вознемирен, ѓаволот може да создаде јака миризба чија острина е конкурентна дури со таа на творот. Слухот му е доминантно чувство и исто така има одлично чувство за мирис. Откако ѓаволите ловат навечер, нивниот вид изгледа е најдобар во црно и бело. Во овие услови тие веднаш можат да откријат објекти во движење, но потешко гледаат неподвижни објекти. Анализата од силата на каснувањето на цицач во однос на големината на телото покажува дека ѓаволот има најјако каснување од било кој жив цицач (''преку 5100 фунти на квадратен инч или 35.000 килопаскали) Моќта на вилицата е делумна поради неговата релативно голема глава. Тасманскиот ѓавол исто така има комплет од заби кои растат споро во текот на неговиот живот.
Размножување
Женките почнуваат да се размножуваат кога ќе достигнат полова зрелост, вообичаено во нивната втора година. Од овој момент, тие се плодни еднаш годишно, создавајќи повеќе јајце-клетки додека се во топло. Парењето се случува во март на заштитени места во текот на денот и ноќта. Мажјаците се борат за женки во сезоната на размножување и женките ѓаволи ќе се парат со доминантниот мажјак. Ѓаволите не се моногамни и женките ќе се парат со неколку мажкаци ако не се заштитени по парењето. Бременоста трае 21 ден и ѓаволите се породуваат со 20 до 30 младенчиња, секое тежејќи точно 0,18 до 0,24 грама. Кога младенчињата ќе се родат натпреварот е жесток како што се движат од вагината до торбата. Веднаш штом се во торбата, тие остануваат врзани за брадавица во следните 100 дена. Торбата на женката Тасмански ѓавол, слична на таа од вомбат ( австралиски торбар), ретко се отвора, затоа физички е тешко за женката да делува со млади во торбата. Покрај големото легло при раѓањето, женката има само четири брадавици, затоа не повеќе од четири бебиња се храната во торбата и како што старее женката ѓавол се помали стануваат нејзините легла. Во просек повеќето женки преживуваат отколку мажјаците. Во торбата исхранетите млади броз се развиваат. На 15 дена надворешните делови од увото се видливи. Очните капаци се видливи по 16 дена, мустаќите на 17 дена и усните на 20 дена. На младите им расне крзно на 49 дена и имаат целосно крзно до 90 дена. Нивните очи се отвораат кратко по развивањето на крзното помеѓу 87 и 93 дена и нивните усни можат да го олабават држењњето за брадавицата на 100 дена. Тие ја напуштаат торбата 105 дена по раѓањето, појавувајќи се како мали копии на родителот и тежејќи точно 500 грама (18 унци). За ралика од младите на кенгурот, младите ѓаволчиња не се враќаат во торбата, наместо, тие остануваат во дувлото за уште 3 месеци, прво ризикувајќи надвор од дувлото меѓу октомври и декември, пред да станат независни во јануари. Женките ѓаволи се зафатени со одгледување на нивните мали за цели шест недели од годината.
Екологија и однесување
Тасманските ѓаволи се распространети и прилично чести низ Тасманија, но брзо умираат од рак на лицето. Пронајдени во сите живеалишта на островот, вклучувајќи ги предградијата на урбаните области тие особено сакаат суви склерофилни (sclerophyll) шуми и крајбрежни кории. Тасманскиот ѓавол е ноќен и мрачен ловец, поминувајќи ги деновите во густа грмушка или во дупка. Малите ѓаволчиња можат да се качат на дрвјата, но ова станува се потешко како што растат поголеми. Ѓаволите можат и да пливаат. Тие се претежно повлечени животни и не формираат чопор. Заземаат територии од 8 до 20 км2 што може значително да се вклопи меѓу различни животни. Тасманските ѓаволи може да зграпчат плен со големина на мал кенгур, но во пракса тие се опортунисти и многу често јадат мрша отколку што ловат жив плен. Иако ѓаволот претпочита вомбати, ќе јаде мали локални цицачи, домашни цицачи (вклучувајќи овци), птици, риби, инсекти, жаби и влекачи. Нивната исхрана е многу разновидна и зависи од достапната храна. Во просек тие јадат 15 % од нивната телесна тежина секој ден, но сепак тие можат да изедат 40% од нивната телесна тежина за 30 минути ако им се зголеми можноста. Тасманските ѓаволи ги уништуваат сите траги од мршата,голтајќи ги коските и крзното покрај месото и внстрешните органи. Во тој поглед, ѓаволот има заслужена благодарност од тасманските фармери, по брзината со која тие шистат мрша помагајќи да се спречи ширењето на инсекти кои можат поинаку да му наштетат на добитокот. Иако тие ловат сами, јадењето е друштвен настан за Тасманскиот ѓавол. Поголемиот дел од вревата својствена за животното е резултат од бучното заедничко јадење на кое до 12 единки може да се соберат и често може да се слушнат на далечина од неколку километри. Истражување за хранењето на ѓаволите препозна 20 физички ставови, вклучувајќи го нивното карактеристично пакосно прозевање и 11 различни вокални звуци кои ѓаволите ги користат да комуницираат додека се хранат. Тие обично остваруваат доминантност преку звукот и физичкиот став, иако се случува и борба. Возрасните мажјаци се најмногу агресивни и заплашувањето е често во борбата за храна и партнер.
Заштитна состојба
Некое време Тасманија беше последното засолниште на големите месојадни торбари. Сите поголеми месојадни торбари изумреле на континентот Австралија кратко по населувањето на луѓето. Само најмалите и најприлагодливите преживеале. Фосилен доказ од западна Викторија покажува дека Тасманските ѓаволи држеле место на австралискиот континент скоро до пред 600 години (отприлика 400 години пред колониацијата на Европејците). Нивното исчезнување е препишано на крволочноста на дингата и ловењето од локалните австралијанци. Во Тасманија слободна од динга, месојадните торбари сѐ уште дејствувале кога пристигнале Европејците. Искоренувањето на Тасманскиот тигар (Thylacine) по доаѓањето на Европејците е добро познато, но исто така и Тасманскиот ѓавол бил загрозен. Првите тасмански доселеници јаделе Тасмански ѓавол кој го опишале дека е вкусен како телешко. Како што се верувало дека ѓаволите ќе ловат и убиваат добиток, награден метод да се отстрани ѓаволот од селските имоти беше воведена во почетокот на 1830 година. Во наредните 100 години, фаќањето во стапици и труењето ги доведе д оработ на изумирање. По смртта на последниот Тасмански тигар (Thylacine) во 1936 година, заканата за ѓаволите беше согледана. Тасманскиот ѓавол беше заштитен со закон во 1941 година и популацијата полека се повратила. Најмалку две главни популации пропаѓаат, веројатно поради епидемијата од болест која се појавила во запишаната историја во 1909 година и 1950 година. Моментално популацијата на Тасманскиот ѓавол е соопштена од тасманското инистерство за основни индустрии и вода, кое достигнува од 10 000 до 100 000 единки, со можни 20 000 до 50 000 возрасни единки. Главниот научник во програмата за болеста на ѓаволот-тумор на лицето Хамиш Меккалум нуди поскромна проценка од најмалку 20 000 единки и најмногу 75 000.
Културни одлики
Тасманскиот ѓавол е значајно животно низ Австралија. Симбол е на Тасманските Национални паркови и службата за дивиот свет и поранешниот тасмански австралиски водечки фудбалски тим кој играше во Викторијанската фудбалска лига познат како Ѓаволите. Застарениот кошаркарски тим Хобартовите ѓаволи во НБЛ (NBL) беше именуван по ова животно. Ѓаволот беше еден од шесте домородни австралиски животни кои се појавија на комеморативните австралиски монети од два долари издадени меѓу 1989 и 1994 година. Тасманските ѓаволи се популарни кај домашните и меѓународнит туристи. Поради нивната единствена личност Тасманскиот ѓавол беше предmет на многубројни документарни емисии и во реалистични детски книги. Неодамнешен австралиски документарец за Тасманскиот ѓавол, Стравовите од Тасманија (Terrors of Tasmania), режисиран и продуциран од Дејвид Перер и Елизабет Перер-Кук, беше издаден во 2005 година. Документарецот следи женка ѓавол наречена Manganinnie низ сезоната на размножување и раѓање и одлгедувањето нма нејзините млади. Документарецот исто така обрнува внимание на ефектите од туморот на лицето на ѓаволот и заштитните мерки преземани за да се обезбеди преживување на Тасманскиот ѓавол. Документарецот е екранизиран на телевизиите во Австралија и во САД на каналот на Национална географија. Забраните за извоз на Тасманскиот ѓавол значи дека ѓаволите нормално може да бидат видени в озаробеништво во Австралија. Последниот познат прекуокеански ѓавол почина во детската зоолошка градина Форт Вејн во 2004 година. Сепак Тасманската влада испрати пар ѓаволи во зоолошката градина во Копенхаген, следејќи го раѓањето на првиот син на Фредерик, крунисаниот принц на Данска и неговата тасманска жена Марија во октомври 2005 година. Ова се единствените ѓаволи кои можат да се видат надвор од Австралија. Тасманскиот ѓавол е веројатно меѓународно најдобро познат како инспирација за цртаниот лик на Looney Tunes, Тасманскиот ѓавол или „Таз“. Додека цртаното отелотворување лиши на модернизиран ѓавол (истакнати песјаци, голема глава, кратки нозе, ограничени се сличностите во однесувањето помеѓу двата, состоејќи се главно од бучно однесување, алчен апетит и срамежливо однесување. Истражувачи исто така именувале гнетски измутиран глушед „Тасмански ѓавол“. Глушецот мутант е непотполн во развојот на сетилни влакнести клетки на увото, доведувајќи го мутантот до ненормални однесувања вклучувајќи тресене на главата и кружење, многу слично како ликот „Таз“ отколку како вистинсиот Тасмански ѓавол. За 2.6.29 изданието од Линуксовото јадро (Linux kernel), Линус Торвалдс повремено ја заменува маскотата Тукс со маскотата на Тасманскиот ѓавол именуван како „Туз“. Ова е поддршка на кампањата да се спаси Тасманскиот ѓавол.
Филогенеза
Тасманскиот ѓавол (Scarsophilus harrisii) припаѓа на семејството Dasyuridae. Scarsophilus harrisii е дел од родот Scarcophilus кој содржи други два вида кои сега се фосили S.laiarius и S.Moomaensis. Ова се единствените од познатите фосили од Плеистоцинот. Врската меѓу трите вида е сѐ уште нејасна. Тасманскиот ѓавол е единствениот жив член на Scarcophilus и може да се најде на австралијанскиот остров држава Тасманија. Тасмаснкиот ѓавол е близу сроден со другите торбари како куните(Quolls), нумбатите и сега изумрениот Тасманскиот тигар.
Аналогни структури
Иако Тасманските ѓаволи имаат многу структури кои се аналогни со други видови, нивната неверојатна силна вилица и остри заби кои споро растат се видени кај неколку други животни. Crocuta crocuta поинаку познато како хиена има силни вилици и широки катници кои им овозможуваат да стигнат до секој дел од мршата  и да ги кршат коските. Овие две струтури имаат одлики кои се прилично слични во употреба, моќните вилици од двата вида помагаат в оспречување на грабливците ако тие се загрозени и во опасност исто така за да им дадат побесен изглед. Исто така овие силни вилици и заби им помагаат на двата вида да јадат месо, мрша и органите од нвниот плен. Додека овие два вида имаат иста особина со иста употреба, двата независно ја развиле оваа особина иако тие не се близу сродни.
Хомологни структури
Повеќето торбари имаат опашки,сепак Тасманскиот ѓавол (Scarsophilus harrisi) има посебно приспособување, каде што има ано-генитална жлезда на основата од неговата опашка, за да го остави неговиот мирис преку површината зад него. Фактот дека торбарите иаат иста основна структура на опашката, ова навестува дека торбарите како Тасманскиот ѓавол, куните, нумбатите итн. се развиле од заеднички предок кој имал екстремитет со иста структура.
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Зелениково
Свети Ѓорѓи (позната и како Свети Ѓорѓија) — македонски православен храм во селото Зелениково, поточно во населбата Станица Зелениково. Црквата е сместена на врвот на ридот веднаш над селото, над последните куќи и училиштето Марко Цепенков, веднаш од десната страна на патот кој води кон селото Градовци. Во рамките на црквата има и трпезарија и маси на кои се раздава храната на црковните собори, а исто така има и гробишта.
Бонделум
Бонделум (Bondelum; севернофризиски: Bonlem) — општина во округот Северна Фризија, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Рендинска базилика
Рендинска базилика (Βασιλική της Ρεντίνας) — средновековна црква кај селото Рендина, Лагадинско, Егејска Македонија. Своевремено била катедрала на Рендинскатата епископија на Вселенската патријаршија. Денес е во урнатини.
Црквата се наоѓа во склоп на Рендинската тврдина. Изградена е во X век врз цистерна од VI век. Цистерната е изградена од царот Јустинијан I при обновувањето на тврдината и има димензии од 4,5 × 9 и длабочина од 4,6 м. Подот е направен од плочки. Храмот претставува трикорабна базилика со дрвен покрив.
Макаровец (Ораовец)
Макаровец (или Пештера) — населба во пештера од палеолитското и бронзеното време во атарот на селото Ораовец, Македонија. На 2 километри северозападно од селото, во месноста Пешти, високо над десниот брег на реката Бабуна се наоѓа пештерата Макаровец во вкоја се вршени истражувања на плеистоценската фауна од страна на Природонаучниот музеј на Македонија. При ископувањето за таа цел се откриени и фрагменти од керамички садови од бронзеното време, камени и кремени артефакти од помладиот палеолит. Наодите се чуваат во Музејот на Македонија во Скопје.
Список на највисоки градби
Во продолжение е списокот на 12 највисоки цврсти (бетонски) градби во светот. Во овој список не се вклучени структури кои се направени од метална решетка и/или поткрепени со сајли.
Уметноста во 1960 година
1960 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Шејди Рекордс
Шејди Рекордс (Shady Records) е американска издавачка куќа основана во 1999 година од страна на раперот Еминем (познат и под псевдонимот Слим Шејди) со помош на неговиот менаџер Пол Розенберг по успехот со албумот The Slim Shady LP. Оваа куќа досега издала 21 студиски албум, од кои 14 биле одликувани со платинест сертификат од страна на Здружението на музичките сниматели на Америка. Освен Еминем, од попознатите имиња кои членуваат во Шејди Рекордс се 50 Cent, Yelawolf и D12.
Бошевци (Здуње)
Бошевци или Бојќевци — археолошко наоѓалиште во поречкото село Здуње. Претставува црква и некропола од средниот век. Се наоѓа на околу 3,5 до 4 км североисточно од селото, на десниот брег на реката Треска, на едно не многу високо плато, каде се наоѓа мала гробишна црква со некропола околу неа. Со заштитните археолошки ископувања извршени во 1985 година била откриена еднокорабна црква со димензии од 2,50 × 2,20 м. Околу неа се истражени 7 гроба градени од камени плочи - тип циста. Според откриените наоди, црквата и некрополата биле во употреба од почетокот на XIV до XVI век.
Бад Лаухштет
Бад Лаухштет (Bad Lauchstädt) — град во округот Зале, во Саксонија-Анхалт, Германија. Се наоѓа 13 километри југозападно од Хале. Во јануари 2008, кон Бад Лаухштет се приклучиле поранешните општини Шафштет, Делиц ам Берге и Клобикау.
Албанско востание (1912)
Албанското востание од 1912 година во Отоманското Царство се одвивало во периодот од јануари до август 1912 година. По серијата успеси албанските револуционери го зазеле Скопје кој бил административен центар на Косовскиот вилает. Востанието завршило на 4 септември 1912 година, кога Високата порта се согласила да ги исполни барањата на востаниците. Незадоволството на останатите балкански народи од постигнатиот успех на албанските востаници претставува еден од поводите за започнување на Првата балканска војна.
Позадина
Во јули 1908 година во Отоманското Царство започнала Младотурската револуција. Како последица на тоа во Албанија даноците се зголемиле а Албанците продолжиле да се регрутираат во османлиската армија, а цивилното население било разоружано. Во 1910 година започнале серија од востанија кои не завршувале со успех. Во јануари 1912 година Хасан Приштина и Исмаил Кемал започнале подготовка за ново востание.
Текот на востанието
Востанието избувнало во јануари 1912 година и истото било поддржано од Србија и Црна Гора. Италија од друга страна исто така го поддржала востанието бидејќи во исто време војувала со Османлиите. Нивната помош се должела на дополнителна дестабилизација на Османлиското Царство. Претходно албанските претставници се состаниле со османлиските власти но не добиле позитивен одговор во нивните барања. Исмаил Кемал бил одговорен за испорака на 15.000 пушки во Косово преку Црна Гора. Претходно бил низ европските земји каде добил оружје и средства и меѓународна поддршка за востанието. Во исто време тој кординирал со раководството на востаниците преку Британската амбасада во Скопје.
Хасан Приштина направил обид да ја привлече Бугарија како сојузник, нудејќи создавање на независна албанско-македонска држава во Македонија, поддржан од британскиот конзул во Скопје. Биртанският конзул ветувал силна поддршка на востанатото на Албанците.
Востанието започнало во западниот дел на Косовскиот вилает, на чело на кое застанале Хасан Приштина, Некџиб Драга, Бајрам Цури, Риза Беј и други. Есад Паша Топтан се обврзал да организира востание во централна Албанија и во округот Мирдита. Албанските војници и офицери се повлекле од отоманската армија и се вклучиле во востанието. До август 1912 година востаниците ја зазеле целата територија на Косовскиот вилает (Нови Пазар, Приштина, Скопје и Сиеница), делови од Скадарскиот и Јанинскиот вилает (Елбасан, Лесковик и Коница) и Дебар, дел од Битолскиот вилает.
За успехот на востанието помагнала и турско-италијанската војна. Отомански сили се противеле на заповедите да се борат со албанските муслимани револуционери, бидејќи ги сметале за браќа по вера.
Албанските востаници упатиле со голем број на барања до Младотурската влада. Тие биле објавени во албанските емигрантски весници во Царството Бугарија во март 1912 година. Дел од барањата се именувањата на албански офицери во владината администрација, интегрирање на албанскиот јазик во локалните училишта и ограничување на регрутацијата на Албанци во Османлиската армија за Косовскиот вилает. Самите Албанци биле поделени, некои од нив биле наклонети кон Младотурскиот Комитет за единство и напредок, други на либералната партија, а трети биле за обновување на автократија на Абдул Хамид II. На 9 август 1912 година албанските востаници поднеле нов список на барања за реформи и создавање на автономен албански вилает. Меѓу барањата биле економски развој на албанските територии, целосна амнестија на бунтовниците и судски процеси за османлиските офицери кои учествувале во задушувањето на востанието.
Последици
На 4 септември 1912 година Високата порта го прекратила албанското востание, откако се согласила со сите барањата на револуционерите. Успехот на албанското востание дало сигнал на балканските држави дека Отоманското Царство слабее. Создавањето на автономен албански вилает, опфаќајќи територии населени со христијанско население се третирале како закана за националните интереси на останатите христијански земји од Балканот. Хасан Приштина започнал подготовка на ново востание за по три до четири месеци, но неговите планови пропаднале по почетокот на Балканската војна.
NGC 3088A
NGC 3088A — леќеста галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3088A се споменува и како NGC 3088, UGC 5384, MCG 4-24-10, IRAS 09583+2238, CGCG 123-13, NPM1G +22.0266.
Откривање
Објектот е откриен на 12 март 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3088A е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 11,6 m/лм2. NGC 3088A има привидни димензии од 0,5' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 1 м 8,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 22° 24' 22". Положбениот агол на објектот е во износ од 69°.
Други поделби
Проучување на NGC 3088A е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 28997. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 144; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1418. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1352.
Гороховец
Гороховец (Гороховец) — град во Владимирската област, Русија. Има население од
Васил Зафирчев
Васил Зафирчев — македонски театарски и филмски глумец, музичар и водител.
Животопис
Васил Зафирчев дипломирал во 2002 година на Факултетот за драмски уметности во Скопје. Веднаш потоа, Зафирчев настапувал во повеќе театри во Македонија, како Македонскиот народен театар, Драмскиот Театар, народните театри во Велес, Прилеп и Струмица и Македонската Опера и Балет. Со своите 33 години, Зафирчев остварил повеќе од 60 улоги во театар, телевизија и на филм. Добитник е на сите престижни глумечки награди во Македонија, меѓу кои и на највисокото глумечко признание „Ристо Шишков”, како и на повеќе меѓународни театарски награди.
Уметноста во 1961 година
1961 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Архимед (кратер)
Архимед — голем месечев ударен кратер којшто се наоѓа на источните рабови од Езерото на Дождовите (Mare Imbrium).
Долни Сливник (Сливник)
Долни Сливник — населба од доцноантичкото време во атарот на селото Сливник, Македонија. На југоисточната периферија на селото, во нивата на А. Мустафов, при обработувањето на земјата се пронајдени фрагменти од керамички садови, питоси и градежен материјал.
Богд, Бајанхонгор
Богд (Богд) е област во Монголија во покраината Бајанхонгор. Во 2006 година, населението било 2.900.
Хазелунд
Хазелунд (Haselund) — општина во округот Северна Фризија, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Оливје Ле Гак
Оливје Ле Гак (Olivier Le Gac; р. ) — француски професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата.
Бил именуван во почетниот состав за Вуелта а Еспања 2015 и за Џиро д’Италија 2016. Во јуни 2017 година бил именуван во почетниот состав за Тур де Франс 2017.
Распоред на резултатите на големите трки
СО = се откажал; — = не учествувал
Уметноста во 1962 година
1962 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Западна Екваторија
Западна Екваторија (Western Equatoria, غرب الاستوائية) е една од десетте сојузни држави во Јужен Судан. Државата има вкупна површина од околу 79,319 км2 и население од околу 1,731,341. Главен град на оваа сојузна држава е Јамбио.