cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 2589
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 24 м 29,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 8° 46' 4".
Други поделби
Проучување на NGC 2589 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 276; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5427. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1015.
Хари Потер (лик)
Хари Џејмс Потер (Harry James Potter) e насловниот лик и протагонистот од фантастичниот серијал на Џ. К. Роулинг, Хари Потер. Книгата покрива седум години од животот на ова сираче, кое на својот единаесетти роденден, дознава дека е волшебник. Тој учи во Хогвортс училиштето за магии и волшебништво каде учи да си ги усоврши волшебните способности. Под водство на љубезниот директор Албус Дамблдор, Хари открива дека е веќе познат низ волшебничкиот свет и дека неговата судбина е поврзана со таа на Лорд Волдеморт, мрачниот и злобен волшебник кој ги убил мајката и таткото на Хари.
Концепт и создавање
Според Роулинг, идејата за обете, Хари Потер книгите и нивниот истоимен протагонист дошла додека чекала одложен воз од Манчестер до Лондон во 1990. Таа изјавува дека идејата за „ова слабичко, црнокосо, момче со очила кое не знае дека е волшебник стануваше се повистинита за мене“. Додека ги изведувала идеите за нејзината книга, таа одлучила да го направи Хари сирак кој посетувал интернат наречен Хогвортс. Таа објаснува во едно интервју за The Guardian од 1999: „Хари мораше да биде сираче — што му нуди целосна слобода, без страв од изневерување или разочарување на своите родители ... Хогвортс мораше да биде интернат  — половина важни работи се случуваат навечер! Потоа тука е и безбедноста. Имајќи сопствено дете, дополнително се уверив дека децата пред сè сакаат безбедност, а токму тоа Хогвортс му го нуди на Хари.“
Роулинг исто така тврди дека Хари е поволен вистинит пример на кој децата можат да се угледаат. „Предноста на измислениот херој или хероина е тоа што можеш да ги запознаеш нив подобро отколку што можеш да запознаеш еден жив херој, многумина од кои никогаш не би ни ги запознале [...] ако луѓето го сакаат Хари и се поистоветуваат со него, јас сум задоволна, бидејќи мислам дека е многу пријатен.“
Прва книга
Хари првпат се појавува во Хари Потер и Каменот на мудроста (во UК публикувана како Harry Potter and the Sorcerer's Stone, додека во САД како Harry Potter and the Philosopher's Stone) како главниот протагонист во романот. Кога Хари имал повеќе од една година, неговите родители биле убиени од моќниот мрачен волшебник, Лорд Волдеморт; како и да е, Хари ја преживеал убиствената клетва на Волдеморт, која се рефлектирала и ја одкоренала душата на Волдеморт од неговото тело. Како резултат, на своето чело Хари носи лузна во облик на громотевица. Во волшебничкиот свет Хари е познат како единствената позната личност која ја има преживеано „Авада Кедавра“, убиствената клетва. Од тогаш па натаму, Хари е познат како „Момчето што преживеа“. Всушност, Волдеморт исто така преживеал, иако само неговата душа останала откако неговото тело било целосно уништено.
Според Роулинг, враќањето назад во минатото на приказната било проблем на обратно планирање: „Основната идеја [е што] Хари ... не знае дека е волшебник ... и затоа јас работев наназад од таа позиција за да дознаам како би било кога тој не би знаел што е ... Кога имал само една година, најзлобниот волшебник на сите времиња се обидел да го убие. Тој ги убил родителите на Хари, а потоа се обидел да го убие и Хари — се обидел да проколне ... Хари мора да дознае, пред ние да дознаеме. И — затоа  — поради мистериозна причина, клетвата не проработела на Хари. Така тој е оставен со оваа лузна во облика на молња на неговото чело и со клетвата рефлектирана во злобниот волшебник кој се крие се оттогаш.“
Како резултат, Хари е напишан како сираче живеејќи бедно со своето единствено преостанато семејство, суровите Дарслиеви. На својот единаесетти роденден, Хари дознава дека е волшебник со доаѓањето на Рубеус Хагрид кој го известува дека набргу ќе започне да следи настава во Хогвортс, училиште за магии и волшебништво. Таму дознава за неговите родители и неговата поврзаност со мрачниот лорд, тој е распределен во домот Грифиндор, се спријателува со соучениците Рон Визли и Хермиона Гренџер и го спречува обидот на Волдеморт да го украде каменот на мудроста. Тој исто така започнува соперништва со ликовите Драко Малфој, соученик од елитно волшебничко семејство и студениот уважен мајстор за напивки, Северус Снејп, ментор на Драко и глава на домот Слитерин. Двете несогласувања продолжуваат низ целиот серијал. Во интервју од 1999, Роулинг изјавува дека Драко е заснован на неколку прототипични училишни насилници на кои наидувала, а Снејп на нејзин садистички учител кој ја злоупотребувал својата моќ и позиција.
Роулинг наведува дека поглавјето Огледалото на Етиблеж од Хари Потер и Каменот на мудроста го смета за најомилено; огледалото ја одразува најдлабоката желба на Хари, имено да ги види своите мртви родители. Нејзина најомилена смешна сцена е кога Хари не сакајќи ослободува боа од зоолошката во присуство на преплашените Дарслиеви.
Втора до четврта книга
Во втората книга, Хари Потер и Одајата на тајните, Роулинг го соочува Хари со Том Марволо Ридл, „сеќавање“ на Лорд Волдеморт во врежано во таен дневник кој го поседува помладата сестра на Рон Визли, Џини Визли. Кога сосема неочекувано, се пронајдуваат ученици од неволшебничко потекло скаменети, многумина се сомневаат дека Хари стои зад нападите. Во кулминацијата, Џини исчезнува. За да ја спаси, Хари се бори со Ридл и чудовиштето кое Ридл го контролира и е скриено во одајата на тајните. Во третата книга, Хари Потер и Затвореникот од Азкабан, Роулинг користи заплет кој вклучува патување низ времето. Хари дознава дека неговите родители биле предадени на Волдеморт од нивниот пријател Питер Петигру, кој ја пренел вината за злоделата на кумот на Хари, Сириус Блек, доведувајќи Сириус да биде затворен во затворот Азкабан. Кога Сириус бега во потрага по одмазда, Хари и Хермиона користат временски вител за да го спасат Сириус и хипогрифот по име Бакбик. Но, Петигру побегнува, а невиниот Сириус останува прогонуван бегалец.
Во претходните книги, Хари е пишуван како дете, но Роулинг наведува дека во четвртиот роман, Хари Потер и Пламениот пехар, „Како што тој расте неговите видици буквално и метафорички се шират“. Зрелоста на Хари која е сè уште во развој, станува се појасна, и како доказ служи неговото романтично заинтересирување за Чо Чанг, ученичка од Ревенкло. Сепак, тензијата расте, кога Хари е мистериозно одбран од пламениот пехар да учествува во опасниот Тробој, иако и друг хогвортски шампион, Седрик Дигори, е веќе одбран.
Тоа е всушност разработена измама на Волдеморт за да го намами Хари во смртоносна замка. За време на последниот предизвик во турнирот, Хари и Седрик се телепортирани на гробишта каде Седрик е убиен, а Волдеморт со помош на Питер Петигру, ја користи крвта на Хари во ужасен ритуал да си го воскресне своето тело. Хари влегува во двобој со Волдеморт, каде нивните стапчиња воспоставуваат волшебна врска и магично протекуваат, присилувајќи ги душевните еха на жртвите на Волдеморт, вклучувајќи ги и тие на Седрик и Лили и Џејмс Потер, да бидат протерани од неговото стапче. Духовите на кратко го заштитуваат Хари со што тој добива време да избега во Хогвортс со телото на Седрик. За Роулинг, оваа сцена е важна бидејќи ја покажува храброста на Хари, а со повраќањето на трупот на Седрик, тој демонстрира несебичност и сочувство. Роулинг вели, „Тој сака да ја спаси дополнителната болка на родителите на Седрик.“ Таа додава дека оневозможувањето да телото на Седрик не падне во рацете на Волдеморт е засновано на класичната сцена во Илијада каде Ахил го повраќа телото на својот најдобар пријател Петрокле од рацете на Хектор. Роулинг исто така има споменато дека четвртата книга означува крај на една ера во животот на Хари, а преостанатите три книги, друга, „Тој повеќе не е заштитен, а беше многу заштитен сè до сега. Но, тој е многу млад за такво искуство. Многу од нас не се соочуваат со такво искуство сè до малку подоцна во животот. Тој само што пристигна до 15 години и тоа токму сега.“
Петта и шеста книга
Во петтата книга, Хари Потер и Редот на фениксот, Министерството за магии започнува валкана кампања против Хари и Дамблдор, несогласно нивните тврдења дека Волдеморт е вратен. Нов лик е претставен кога Министерството за магии ја поставува Долорес Амбриџ како најскорешниот инструктор по одбрана од мрачните вештини во Хогвортс (и шпион за Министерството). Бидејќи параноичното Министерство се сомнева дека Дамблдор формира волшебничка армија за да ги разурне, Амбриџ одбива да ги учи учениците на одбрандбена магија. Таа постепено се здобива со повеќе моќ, и најпосле го портерува Дамблдор и зазема контрола врз училиштето. Како резултат, растечкото гневно и чудно однесување на Хари речиси го оддалечува Хари од Рон и Хермиона.
Роулинг вели дека го ставила Хари под екстремен емотивен стрес за да ја покаже неговата ранливост и човечност — контрастно на неговиот одмаздник, Волдеморт. „[Хари е] доста човечки херој, а тоа е, очигледно, контраст, помеѓу него, како многу човечки херој и Волдеморт, кој намерно и промислено се дечовекоризирал себеси. И Хари, затоа, мораше да постигне точка каде за малку не се разурнува, и вели дека не сака да игра повеќе, дека тој не сака повеќе да биде херојот – и дека изгубил премногу. И дека повеќе не сака ништо да изгуби. Така што – Феникс беше точката за која одлучив дека тој ќе го доживее своето рушење.“
По наговор на Хермиона, Хари формира тајна ученичка организација наречена Армијата на Дамблдор каде ги изучува учениците на одбрана од мрачните вештини. Нивниот план е спречен, кога член на Армијата на Дамблдор ја известува Амбриџ за А.Д., придонесувајќи да Дамблдор биде отстранет како директор. Хари страда од уште еден емоционален удар, кога неговиот кум, Сириус е убиен за време на двобој со Смртојадот Белатрикс Лестрејнџ во Одделот за мистерии, но Хари на крајот успева да го порази планот на Волдеморт да украде важно пророштво и помага да се откријат злокобните мотиви на Амбриџ. Роулинг изјави: „И сега тој [Хари] ќе се издигне од пепелта, засилен.“ Страничен заплет во Редот на фениксот вклучува романса на Хари со Чо Чанг, која набргу се расплетува. Роулинг вели: „Тие никогаш нема да беа среќни, подобро беше што завршија порано!“
Нов лик се појавува кога поранешниот хогвортски мајстор по напивки Хорас Слагхорн го заменува Снејп, кој го зазема местото на професор по одбрана од мрачните вештини. Хари ненајдено успева по напивки, користејќи стар учебник некогаш припагајќи на многу талентиран ученик познат само како „Полукрвниот Принц“. Книгата содржи многу рачно напишани белешки, вежби и нови магии; Хермиона, верува дека користењето на овој учебник е мамење. Преку приватни состаноци со Дамблдор, Хари дознава дека за младоста на Волдеморт како сирак, неговото издигнување до моќ и како ја исцепкал својата душа на Хоркрукси за да постигне бесмртност. Два Хоркрукси се уништени; дневникот и прстен, а Хари и Дамблдор лоцираат уште еден, иако е лажен. Кога Смртојади го напаѓаат Хогвортс, Снејп го убива Дамблдор. Како што Снејп бега, Хари открива дека Снејп e Полукрвниот Принц — восхитувачкиот ментор на Хари е всушност неговиот омразен непријател.
Сега останува на Хари да ги пронајде и уништи преостанатите Хоркрукси на Волдеморт и да ја одмазди смртта на Дамблдор. Во интервју од 2005 со водителкта на NBC‏‎ Кејти Курик, Роулинг изјавува дека [по настаните од шестата книга] Хари, „си тврди дека сега тие се во војна. Тој сè повеќе борбено се искалува. Тој е сега подготвен да излезе и да се бори. И тој е трага по одмазда [против Волдеморт и Снејп].“
Оваа книга исто така се фокусира на мистериозните дејствија на соперникот на Хари, Драко Малфој. Волдеморт го принудува преплашениот Малфој да се обиде да го убие Дамблдор. За време на двобој помеѓу нив во бањата на Мрачната Мирта, Хари користи магија на Полкрвниот Принц, Сектумсемпра на Малфој, кој како резултат се здобива со речиси фатални повреди. Хари е преплашен од тоа што го направил и почнува да сочувствува за Драко, откако дознава дека тој е присилен од наредба на Волдеморт под закана дека ќе ги убие неговите родители.
Физички изглед
Низ серијалот, Хари е опишуван како ја наследил вечно несредната коса на татко му, светлозелените очи на мајка му и лузна во облик на громотевица на неговото чело. Понатаму е опишуван како „мал и слаб за негова возраст“ со „слабичко лице“ и „испакнати коленици“, и како носи округли очила. Во првата книга, лузната е опишана како „единственото нешто што Хари го сака кај својот сопствен изглед“. Кога беше прашано што е значењето на лузната на Хари, Роулинг изјави, „Сакав да биде физички обележан од тоа низ што поминал. Тоа е надворешен израз за тоа што тој го пребродел внатре во себеси ... Исто како да се биде избраниот или проколнатиот, нешто во таа смисла...“
Роулинг објасни дека ликот на Хари првпат и дошол кога ја осмислувала самата идеја за серијалот, гледајќи го како „слабичко, црнокосо, момче со очила“. Таа исто така има споменато дека мисли дека очилата на Хари се трагата за неговата ранливост.
Надворешни врски
Figuren der Harry-Potter-Romane
1530
1530 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1530 година од новата ера, 530. од вториот милениум, 30. од XVI век и прва од 1530-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7038 и 7039 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6280 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5290 и 5291 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2283.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1530 година се протега во 4166 и 4167, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4226 и 4227 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2073. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 936 и 937 исламска година.
Марија Антоанета
{| align=right
Марија Антоанета Хабсбург-Лоренска (Maria Antonia Josepha Johanna von Habsburg-Lothringen; Marie Antoinette Josèphe Jeanne de Habsbourg-Lorraine); (родена на 2 ноември 1755 во Виена - гилотирана на 16 октомври 1793 во Париз), била принцеза на Австрија и кралица на Франција и на Навара. Таа била петнаесеттото и претпоследно дете на Франц I, Свет римски цар и на Марија Тереза Австриска. Нејзини браќа се Светите римски цареви Јосеф II и Леополд II.
На 14 годишна возраст, на денот на нејзината свадба со Луј XVI, престолонаследник на Франција и таа ја добила истата титула. По смртта на кралот Луј XV, во мај 1774, нејзиниот маж Луј XVI го наследил францускиот престол како а Марија Антоанета ја добила титулата Кралица на Франција и Навара. По седум години брак, на свет донела девојче, Марија-Тереза Шарлота, кое било првото од нивните четири деца.
За време на теророт и кулминацијата на Француската револуција, сопругот на Марија Антоанета бил симнат од престолот, а кралското семејство било заробено. Марија Антоанета била осудена за предавство и била погубена на гилотина на 16 октомври 1793, девет месеци по нејзиниот сопруг.
Познатата фраза „ако народот нема леб, нека јаде колачи“ често ѝ се препишува токму на Марија Антоанета. Сепак не постои цврст податок кој докажува дека токму таа ја кажала и истата денес се смета за новинарско клише.
Детство и младост
Родена во дворецот Хофбург во Виена во 1755 г., Марија Антоанета била најмладата ќерка на Франц I и Марија Тереза, императори на Светото Римско Царство. Марија Антоанета била опишувана како „малa, но потполно здрава принцеза“. Во австрискиот кралски двор била позната како "Мадам Антоан".
Таа особено ја сакала музиката и научила да свири на чембало и свирела пред многу луѓе и гости во дворот.
Според многу извори, нејзиното детство било малку комплексно. Од една страна, нејзините родители донеле неколку промени во животот во кралскиот двор, кои ја прават Австрија еден од најнапредните кралски дворови во Европа. Иако одредени функции во кралскиот двор останале формални како што се налагало, кралот и кралицата направиле доста промени во кралскиот двор. Како на пример, дозвола за влез во дворот, релативно поопуштен стил на облекување и укинување на одредени дворски прoтоколи како што бил ритуалот каде дузина дворјани присуствуваат во кралските одаи за време на раѓањето на наследниците. Овој ритуал воопшто не ѝ се допаѓал на кралицата така што таа не дозволила дворјаните да присуствуваат во нејзините одаи додека се пораѓала.
За разлика од идиличниот „приватен“ живот кој го водела, нејзината планирана улога во политиката била доста мала, иако била со цел да го зајакне сојузништвото на Австрија и Франција преку бракот, што било и првичната цел на мајка ѝ. Марија Антоанета често била запоставувана од својата мајка, која имала уште деца за кои требала да се грижи и да договара бракови. Од таа причина, подоцна Марија Антоанета го опишува својот однос со мајка ѝ како однос исполнет со страхопочит. Кај неа се појавила и недоверба кон образованите постари жени поради блискиот однос на мајка ѝ со нејзината постара сестра, принцезата Марија Кристина, која е родена на ист ден како мајка ѝ, и била нејзиното миленичка. Недостигот на контрола кон децата се одразил и на нејзиното образование, за што нѝ говори и фактот дека таа на 15 годишна возраст одвај умеела да чита и да пишува на својот мајчин германски јазик.
Бракот со Луј XVI (1767 – 1770)
Причините кои водат до нејзината веридба со престолонаследникот на Франција започнуваат во 1765 кога Франц I, светиот римски цар, починал од инфаркт во август истата година и ја оставил својата сопруга Марија Тереза да владее заедно со најстариот син и престолонаследник, царот Јосеф II. Во тоа време, за неколку од сестрите на Марија Антоанета веќе била договорена свршувачка или се воделе преговори за свршувачка (принцезата Марија Јосефина со кралот Фердинанд од Неапол, а Дон Фердинанд од Парма имал намера да се сврши со некоја од останатите принцези). Целта на овие бракови било да се зацврстат различните критични сојузништва во кои Марија Тереза влегла поради Седумгодишната војна во 1750-тите и ги вклучувало Парма, Неапол, Русија и најважно вечниот непријател на Австрија – Франција. Бракот меѓу младиот престолонаследник Луј и Марија Антоанета не би се склучил доколку овие две земји не биле приморани да влезат во сојуз поради Седумгодишната војна.
Во 1767 семејството заболело од мали сипаници. Антонина била една од неколкуте деца кои биле имуни бидејќи како помала веќе ја имала прележано. Жената на царот Јосеф II, Марија Јосефина, починала прва. Самиот Јозеф II се заразил но за малку ја избегнал смртта. Ќерката на Марија Тереза, Марија Јосефина ги фатила сипаниците од својата снаа (со исто име) и набргу потоа починала. Марија Елизабета, уште една постара сестра на Антонина, исто така се заразила и иако не умирела, нејзиниот надворешен изглед бил уништен и како таква не била добра понуда за брак. За да ја надомести загубата, Марија Тереза за бракот со кралот од Неапол ја дала една од останатите своите ќерки, Марија Каролина. А принцезата Марија Амалија, најстарата сестра која имала право да се мажи, се свршила со Дон Фердинанд од Парма.
Официјално Марија Антоанета била предадена на французите на 7 мај 1770 на еден остров на реката Рајна во близина на Келн. Со целото примопредавање раководел Филип де Ноилес, кои подоцна станал и главен домаќин на домот на Луј XV од Франција. Една седмица подоцна таа го запознава и својот сопруг, Луј Август и кралските роднини (сестрите на Луј XV, познати како Мадами ). Пред да стигнат во Версај, таа го запознала и своите девери Луј Станислас Ксавие и Шарл Филип, кои ќе имаат важна улога во нејзиниот живот и по нејзината смрт. Потоа ја запознала и останатата фамилија, вклучувајќи ја и најмаладата сестра на својот свршеник, Мадам Елизабет, која ќе ѝ остане најблиската и најлојалната пријателка до крајот на животот.
Целата церемонија околу венчавката се случила на 16 мај 1770 во дворецот Версај, по која следела првата брачна ноќ. Според обичаите обврските кон бракот започнувале со првата брачна ноќ. Но бидејќи ова не се случило, цели седум години репутацијата на престолонаследникот и престолонаследничката на Франција биле доведени до прашање.
Во францускиот двор овој брак не бил многу прифатен од страна на старешините, токму поради долгогодишната тензија помеѓу Австрија и Франиција. Многумина пак од дворот, од друга страна, биле активни во промовирање на бракот помеѓу престолонаследниците и разните саксонски принцези. Мадамите пак зад грб ја нарекувале "l'Autrichienne" („Австријката“). Многумина ја обвинувале дека сака од кралот да направи австриски слуга и да ги уништи долгите традиции (како на пр. назначувањето на луѓе на одредени позиции според познанството, а не според аристократската титула) или пак за тоа дека често правела шеги за влијанието на постарите жени во кралскиот двор. Со многу фамилии од кралскиот двор имала доста деликатен оснос.
Меѓусебниот однос на Марија Антоанета со Мадам де Бари требал да се подобри, бидејќи Мадам де Бари му била љубовница на Луј XV и како таква имала соодветно политичко влијание врз кралот. Таа дури влијаела и да се симне од власт војводата од Шосел, кој помагал во преговорите за франсуско-австрискиот сојуз, како и при преговорите за самиот брак на Марија Антоанета. Медамите не ја сакале Мадам де Бари и со малку манипулација успеале да ја убедат престолонаследничката да не ја прифати и признае љубовницата што многумина го сметале за политичка грешка на Марија Антоанета. По неколку месечен притисок од страна на нејзината мајка и од страна на австрискиот министер, Марија Антоанета се сложила да ѝ прозбори на Мадам де Бари, на новогодишната вечер во 1772. Иако целиот разговор бил сведена на баналниот коментар на Марија Антоанета дека „денес има многу гости во Версај“, Мадам де Бари била задоволна и кризата била надмината. Подоцна Марија Антоанета станала покултурна кон Мадам де Бари на задоволство на Луј XV.
Од самиот почеток, престолонаследничката постојано се допишувала со својата мајка која тајно добивала информации за однесувањето на ќерката. Во своите први писма Марија Антоанета пишувала дека ѝ недостига драгиот дом во Австрија. Иако писмата биле трогателни, подоцна Марија Антоанета изјавила дека таа повеќе се плашела од својата мајка отколку што ја сакала. Антоанета била постојано критикувана од мајка си дека е неспособна „да ја разбуди страста“ кај својот сопруг, кој ретко спиел со неа, интересирајќи се повеќе за лов. Мајка ѝ одела до таа крајност што директно ѝ кажала на Марија Антоанета, дека повеќе не е убава и дека ја изгубила сета грандиозност што ја поседувала.
За да надомести поради незаинтересираноста на својот сопруг и бескрајните критики од својата мајка, Марија Антоанета почнала сè повеќе да троши на коцкање и облека, играјќи карти и обложувајќи се на коњски трки, како и патувања до градот, нова облека, чевли, помади и шминки. Од неа, според традицијата, и се очекувало да троши на облека за да се истакне над другите жени од кралскиот двор и да биде водечки пример за мода во Версај (претходната кралица Марија Лешчинска, починала во 1768, две години пред пристигнувањето на Марија Антоанета во дворот).
Марија Антоанета започнала да склопува цврсти пријателства со различни жени од својата придружба. Најзабележителни биле пријателствата со чувствителната вдовица, принцезата де Ламбал, која Антоанета ја назначувала како "интендантка на домаќинството" (највисоката позиција, до која може да се издигне една придворна дама во францускиот кралски двор), милата и невообразена војвотка де Полињак, која го формирала и камен-темелникот на блискиот круг на пријатели на кралицата - Посебно Друштво на Кралицата (на француски „Société Particulière de la Reine“).Полињак подоцна станала и кралска гувернанта и му била пријателка и на Луј. Блискоста на Марија Антоанета со овие дами била под влијание на разните популарни публикации, кои промовирале ваков тип на пријателства, но подоцна постоеле обвиненија за лезбејство меѓу овие дами. Други кои ја имале нејзината доверба биле братот на нејзиниот сопруг, графот д'Артоа, војводата на Прованса, и Кристоф Вилибалд Глук, нејзиниот поранешен учител по музика, кој го земала под свое патронство веднаш по неговото доаѓање во Франција.
Една седмица по премиерата на операта на Глук Ифигенија во Олида, која Марија Антоанета ја направила патрон на уметностите, Луј XV се разболел (27 април 1774). На 4 мај 1774 тој бил приморан да ја испрати својата љубовница надвор од Версај, а на 10 мај 1774 во три часот напладне тој починал од мали сипаници на 64 годишна возраст. Сопругот на Марија Антоанета, Луј XVI од Франција официјално бил крунисан на 11 мај 1774, во катедралата Нотр-Дам во Ремс. Марија Антоанета не била крунисана заедно со него и за време на целата церемонија на крунисувањето го придружувала доста кратко.
1774–1778: Првите години
Без разлика како е опишана во современите политички публикации, новата кралица имала многу мало политичко влијание врз својот сопруг. Луј, кој уште како мал бил анти-австриски воспитан, потпомогнат и поддржан од неговите два најважни министри, главниот министер и министерот за надворешни работи, и многу често го блокирал нејзиниот избор на кандидати за одредени важни позиции (вклучувајќи го и Шоасел). Сите тројца биле анти-австриски настроени и биле свесни за потенцијалните последици доколку и дозволат на кралицата, а преку неа и на австрискиот двор, да имаат збор во француската политика.
Положбата на Марија Антоанета станала особено несигурна кога на 6 август 1775 нејзината снаа, графицата д`Артоа, родила син кој станал наследник на францускиот престол, кога татко му, графот д`Артоа, станал крал Шарл X на Франција во 1824. Како резултат на тоа во јавноста излегле многу карикатури каде најчеста тема била импотентноста на кралот и како кралицата бара сексуално задоволство кај други мажи и жени. Меѓу нејзините љубовници, за кои доста се говорело биле нејзиниот близок пријател, принцот де Ламбал и стројниот девер,графот од Артоа со кого кралицата била во добри односи.
Сето ова придонело кралицата да се оддаде на трошење за фустани од познатата Розе Бертин како и на коцкање и едноставно да се забавува. Еднаш, без престан играла карти цели три дена со играчи од Париз, сè до нејзиниот 21-ви роденден. Исто така започнала за има различни додворувачи,на кои им дозволила да влезат во потесните кругови, како што биле баронот де Бесенвал, војводата де Шони и Валентин Естерхази.
На Марија Антоанета ѝ била дадена целосна слобода да го реновира дворецот Мал Тријанон во Франција, кој ѝ го подарил кралот Луј XVI на 15 август 1774. Таа најмногу внимание обрнала на хортикултурата, уредувајќи го дворот во стил на англиските градини, со различни специфични растенија. Иако малиот дворец бил изграден во времето на Луј XV, дворецот Мал Тријанон станал асоцијација за екстравагантноста на Марија Антоанета. Постоеле многу гласини дека ѕидовите биле покриени со злато и дијаманти.
Поголем проблем бил секако неплатениот долг кој Франција го имала поради Седумгодишната војна. Истиот бил дури и зголемен кога Луј XVI влегол во војна со Велика Британија поради северноамериканските колонии.
Во средина на подготовките за испраќање на помош за Франција и во времето на првите либели, кралот Јосеф дошол во шестнеделна посета кај својата сестра и својот зет на 18 април 1777, за да види зашто нивниот брак не бил „исконзумиран“ и немало наследник. Често се верувало дека Луј XVI страда од фимоза и дека потребно е да направат одредени исправки. На 30 август 1777 бракот бил официјално „исконзумиран“. Осум месеци подоцна, во април, се шпекулирало дека кралицата е конечно бремена. Потврдено било истото на 16 мај 1778.
1778–1781: Мајчинството
Во текот на нејзината бременост се случиле две нешта кои влијаеле на нејзиниот подоцнежен живот. Прво било враќањето на убавиот Швеѓанец, грофот Аксел фон Ферсен во Версај на две години. Второ, богатиот но злобен братучет на кралот, грофот де Шартес, бил прогонен поради неговото сомнително раководење во ослободителна војна против британската колонијална власт во Соединетите Држави. Покрај ова, братот на Марија Антоанета, кралот Јосеф, почнал да има претенции кон престолот на Баварија, право засновано на неговот втор брак со принцезата Марија Јосефа од Баварија. Марија Антоанета се залагала кај својот маж Франција да заземе став на страна на Австрија, но била одбиена од кралот и неговите министри. Тешенскиот мировен договор, потпишан на 13 мај 1779 го смирил краткиот конфликт, но овој инцидент уште еднаш го докажал малото влијание што кралицата го имала во политиката. Ќерката на Марија Антоанета, Марија-Тереза-Шарлота, на која ѝ била даденa почесната титула „Mадам Ројал“ е родена во Версај, после доста тешка бременост, на 19 декември 1778, следело тешкото породување каде кралицата буквално колабирала од задушување и крварење. Во спалната на кралицата имало голем број дворјани кои присуствувале на раѓањето и доктор кој требал да го сопре крварењето, доколку дошло до тоа. Поради ова грозоморно искуство, кралицата забранила присуство на лица од кралскиот двор во спалната каде се случувале нејзините идни породувања.
Татковството на бебето било ставено под знак прашање, особено од страна на војводата на Прованса, кој секогаш отворено преку разни дела ја покажувал својата желба за да го заземе престолот на својот брат. Сепак татковството никогаш не било сомнително за самиот крал, кој бил доста близок со својата ќерка.
Раѓањето на ќерка значело дека протисокот да се роди машки наследник продолжил. Марија Антоанета пишувала дека е загрижена за своето здравје, кои најверојатно било и причина за пометнувањето, летото 1779.
Во меѓувреме, кралицата, со дозвола од кралот започнала да внесува промени во традицииите кои постоеле во кралскиот двор. Некои промени, како што било укинување на раздвоенените простории за јадење веќе одредено време се практикувале, но наишле на голема осуда од страна на постарите дворјани. Особено важно било укинувањето на тешката шминка и на тесните корсети, за да се добие поженствен изглед и неговата замена отпрвин со полонеза, а потоа и со едноставен фустан од муслин кој го носела на портретот од Виже Лебрен. Исто така во 1780 г. започнала да учествува во аматерски претстави и мјузикли, во театарот кој бил изграден за неа и за останатите дворски дами кој сакале да се оддадан на убавината на глумењето и пеењето. Во 1780, два кандидата маркезот де Кастрис и грофот де Сегур, кои биле поддржани од Марија Антоанета за одредени позиции, биле назначени за министри (едниот за министер на морнарицата а другиот за министер за војна). Иако многумина сметале дека овие позиции им биле дадени само поради поддршката од кралицата, вистината била дека истите ја имале поддршката од министерот за финансии Жак Некер. Подоцна истата година, здравјето на Марија Тереза започнало да се влошува поради едема и непознати респиратерни проблеми. Таа починала на 29 ноември 1780 во Виена, на возраст од 63 години. Била оплакувана низ цела Европа. Иако Марија Антоанета сметала дека со смртта на нејзината мајка ѝ ќе се доведе до опасност француско-австрискиот сојуз (како и самата лично), царот Јосеф лично преку своите писма ја уверил дека нема никаква намера да го прекине сојузништвото. Марија Антоанета продолжила да се допишува со својата мајка сè до нејзината смрт.
Три месеци по смртта на нејзината мајка, се рашириле гласини дека Марија Антоанета е бремена, и истите биле потврдени во март 1781. Кралска посета на Јосеф II во јули, со цел да се обнови француско-австрискиот сојуз и да ја види својата сестра, била проследена со лажни гласини дека Марија Антоанета тајно му префрла пари од трезорот.
На 22 октомври 1781 кралицата го родила Луј-Жозеф-Ксавиер-Франсоа, на кого му била дадена титулата војвода од Бретања. Реакцијата за раѓањето на наследник најдобро била опишана во зборовите на самиот Луј XVI, кој ги напишал во својот дневник: „Мадам, вие ги исполнивте нашите желби и желбите на Франција, вие сте мајка на престолонаследникот.“ Во следните неколку недели пробувал да кажува реченици, во кои било вклучено „мојот син, престолонаследникот“. Три дена пред пораѓањето дошла и веста дека војната со Велика Британија поради северноамериканските колонии, завршила со предавањето на генералот Лорд Корнвалис, кај Јорктаун.
1782–1785: Опаѓањето на популарноста
Покрај големото славење за раѓањето на престолонаследникот, политичкото влијание на Марија Антоанета, такво какво што било, не носело никаква корист на Австрија. Напротив по смртта на Маурепас, влијанието на Вергенес сѐ повеќе се зголемувало, а во врска со политичките прашања таа повторно била игнорирана. Истото се случило и по времето на војната кога нејзиниот брат сакал да го пробие патот преку реката Шелда, како и во обидот да ја преземе Баварија, барањето за австријска поддршка било повторно одбиено сметајќи дека тоа не е во интерес на Франција.
Кога од својот брат била обвинета дека е „будала“ поради својата политичка неактивност, Марија Антоанета рекла дека таа има малку моќ врз политиката. Кралот многу ретко зборувал со неа за политика, а неговото антиавстриско воспитување што го стекнал како дете ги поткрепувало неговите одбивања за учество на неговата жена во донесувањето политички одлуки. За да ја добие саканата информација морала да се преправа пред министрите дека ја има стекнато целосно довербата на кралот. Ова било причина во кралскиот двор да се смета дека таа има многу повеќе моќ отколку што навистина имала. Како што напишала: „Би било ли мудро да имам конфликти со неговите (на Луј XVI ) министри, за прашања за коишто е речиси сигурно дека кралот нема да ме поддржи?“
Темпераментот на Марија Антоанета повеќе пронаоѓал вентил во надгледувањето на образованието на своите деца. Ова било спротивно на традицијата во Версај, каде кралицата најчесто имала мал удел во врска со „наследниците на Франција“, како што се нарекувале кралските деца. Тие најчесто биле испраќани во различни земји, кои се бореле да ја имаат таа привилегија. Откако кралската гувернанта од периодот на раѓањето на престолонаследникот, банкротирала и била принудена да се откаже од работата, постоела контроверзност за тоа кој ќе ја наследи. Марија Антоанета на оваа позиција ја назначила својата фаворитка, војвотката де Полињак. Ова наишло на неодобрување од страна на кралскиот двор, бидејќи се сметало војвотката е премногу „нескромно “ воспитана за да може да ја врши оваа работа. Од друга страна, и кралот и кралицата целосно ѝ верувале на Мадам де Полињак, а и таа имала сопствени деца со кои кралицата била блиска.
Во јуни 1783, Марија Антоанета била повторно бремена. Истиот месец, грофот Аксел фон Ферсен се вратил од Америка и бил примен во нејзиното потесно друштво. Тој заминал во септември да биде капетан на личната гарда на кралот на Шведска, Густав III, за време на неговата тура низ Европа. Два месеци подоцна Марија Антоанета имала повторно спонтано пометнување и сѐ повеќе се плашела за своето здравје. Во обид да се смири, за време на првата посета на Ферсен и потоа по неговото враќање на 7 јуни 1784, кралицата се занимавала со „Селцето на кралицата“ (на француски: „Hameau de la Reine“), модел на село во градината на дворецот Мал Тријанон, со мала воденица и дванаесет колиби, од кои девет сѐ уште постојат. Ова одвлекување на вниманието, предизвикало повторно врева меѓу народот, кога цената за селцето се обелоденила и стигнала до рацете на критичарите. Вистина било дека истото било копија од друг „модел на село“ во градина изграден во 1774 за принцот од Конде, на неговиот имот во дворецот дворецот Шантији.
Постојано во потрага во нешто што ќе ѝ ги одвлече мислите, Марија Антоанета станала страстен читател на историски романи и нејзиниот научен интерес станал толку голем што била сведок на пуштањето на првиот балон на топол воздух. Била фасцинирана од филозофијата на Русо „назад во природата“, како и од културата на Инките во Перу и нивното обожување на сонцето, за кое читала во книгите од својата библиотека. Читала и биографии за важни британски личности како премиерот Вилијам Пит помладиот и британскиот амбасадор во Франција, војводата од Дорсет. Таа дури пројавила и интерес за учење на англиски и иако никогаш не успеала да го совлада течно, сепак можела со својот неправилен англиски да пишува писма до нејзината пријателка, војвотката од Девоншир, чиј живот имал доста сличности со нејзиниот.
Откако шестнеделната посета на Ферсен завршила, кралицата во август изјавила дека е бремена. Мислејќи на идната принова во фамилијата, таа го купила замокот Сен-Клод, место што отсекогаш го сакала. Планирала да го остави како наследство на своите помлади деца без никаков услов од кралството. Особено критикувана аквизиција од благородниците но и од сѐ поголемиот процент на населението, кое било шокирано од тоа како може француската кралица да поседува сопствен замок независно од кралот. Иако баронот де Бретоил работел во нејзина полза, поради купувањето не успеал да ја подобри сликата за кралицата кај народот. Скапата цена на имотот, речиси 6 милиони лири, на кои биле додадени и дополнителните трошоци за редекорација, значеле помалку пари за исплаќање на големиот долг на Франција.
На 27 март 1785, Марија Антоанета го родила вториот син, Луј-Шарл, кој станал војводата на Нормандија. Значително појак од болежливиот престолонаследник, кралицата новороденото бебе го викала моето топче љубов („chou d'amour “). Ова секако водело уште еднаш до различни сомневања за вонбрачност. Овие сомневања, заедно со постојаните публикации во либелите, безкрајните приказни за кралските интриги, случувањата со Јосеф II, како и купувањето на дворецот Сен-Клод лесно ја згаснале популарноста на кралицата и сликата на развратна, расипничка, празноглава странска кралица брзо се врежала во француската психа.
Иако се направило намалување на кралската придружба, финансиската состојбата во Франција постојано се влошувала и на крај кралот бил приморан, во соработка со министерот за финансии да го свика Советот на благородниците, последен пат свикан пред 160 години. Советот заседавал и се обидел да донесе некои реформи кои биле потребни да се олесни финансиската состојба доколку Парламентот одбие да сработува. Првиот состанок на Советот се одржал на 22 февруари 1878 и Марија Антоанета не била присутна. Нејзиното отсуство потоа било причина таа да биде обвинета дека го потценува работењето на Советот.
Без разлика, Советот немал никаков успех со и без кралицата, бидејќи не донел никакви реформи и наместо тоа дошло до ситуација да му се спротивставуваат на кралот, да бараат други реформи и помирување со Парламентот. Како резултат на тоа кралот го отпуштил министерот за финансии на 8 април 1787, а Верген умрел на 13 февруари. Кралот, уште еднаш игнорирајќи ги проавстриските кандидати на кралицата, назначил својот пријател од детството, де Монтморин, да го земе местото на Верген како министер за надворешни работи.
Во овој период, иако нејзините кандидати биле одбивани, кралицата започнала да ги занемарува своите безгрижни активности и сѐ повеќе да се вклучува во политиката и најчесто против интересите на Австрија. За ова постоеле повеќе причини. Прво нејзините деца биле „наследници на Франција“ и како такви нивната иднина како водачи на Франција морала да се осигура. Второ, концентрирајќи се на децата, кралицата сакала да ја поправи сликата за себе која ја добила со „Аферата дијамантска огрлица“. Трето, кралот започнал да се повлекува во донесувањето на одлуките во владата поради депресијата во која паднал поради целиот притисок врз него. Симптомите на депресија во либелите биле прикажани како пијанства. Поради сите овие нешта, Марија Антоанета на крајот активно влегла на политичката сцена, иако тоа никогаш не ѝ била целта. Во нејзината нова улога како политичар, со висок степен на моќ, кралицата го дала најдоброто од себе за да помогне да се смири ситуацијата помеѓу Советот и кралот.
Оваа промена во политичката улога го сигнализирало почетокот на крајот на влијанието на војвотката де Полињак, бидејќи на Марија Антоанета не ѝ се допаѓале огромните трошоци и нивното влијание на финансиите во кралството. Војвотката заминала кон Англија во мај, оставајќи ги своите деца во Версај. Во мај исто така Етјен Шарл де Ломен де Брин, архиепископот од Тулуза и еден од сојузниците на кралицата, бил назначен за министер за финансии. Тој веднаш вовел нови мерки на штедење во кралскиот двор.
Сепак сето тоа не помогнало да се подобри финансиската ситуација. Бидејќи тој бил поддржувач на кралицата неговиот неуспех влијаел и на политичкиот статус на кралицата. Финансиската клима на земјата била сѐ полоша и поочајна и резултирало со отпуштање на Советот на благородниците на 25 мај, бидејќи не успеале да пронајдат решение. Немањето соодветно решение и вината за тоа погрешно ѝ се препишувале на кралицата. Вистината била дека неуспехот бил сплет од неколку други фактори: неколку од војните биле прескапи, преголемата кралска фамилија, чии огромни навидум наивни трошоци ги надминувале дури и оние на кралицата, како и неподготвеноста од страна на многу аристократи да помогнат да се намалат трошоците на владата преку давање на повисоки даноци од своите споствени богатства. Летото 1787 Марија Антоанета го добила прекарот „Мадам Дефицит“, поради тоа што јавноста сметала дека таа сама ја уништила економијата на нацијата.
Кралицата се обидела да се одбрани со својата пропаганда, во која се прикажала како грижлива мајка, што особено се гледа од портретот од неа и нејзините деца направен од Елизабет Виже Лебрен (1787) и кој бил премиерно покажан во Кралскиот академски салон во Париз во август 1787. Оваа стратегија не била воопшто успешна, поради смртта на најмалото дете на Кралицата, принцезата Софија. Во тоа време Жан Батист Валлен-Деламот избегал од затвор од Франција и пребегал во Лондон од каде пуштил разноразни лаги за неговата наводна „врска“ со кралицата.
Политичката состојба во 1787 започнала да се влошува кога Парламентот бил распуштен и кулминирала на 11 ноември кога кралот се обидел да го искористи правото на присуство во Парламентот (правосудна ложа, - „lit de justice“) за да ги убеди да се донесат одредени реформи. Но неочекувано бил предизвикан од страна на својот братучед, кој претходно бил разрешен, војводата од Шартр, кој од неодамна починатиот татко ја наследил титулата војвода на Орлеанс кој јавно протестирал против постапките на кралот и поради тоа подоцна бил прогонет. Мајскиот декрет, кој излегол на 8 мај 1788 наишол на неодобрување од страна на јавноста. Конечно на 8 јули и 8 август кралот ја објавил својата намера да го поврати Сталешкото собрание „Estates General“, преку легислатива за негово избирање, собранието од 1614 па дотогаш била забрането.
Марија Антоанета не била директно вклучена во случувањата во Парламентот, со Мајскиот декрет и Сталешкото собрание. Наместо тоа, нејзина примарна грижа при крајот на 1787 и почетокот на 1788 било подобреното здравје на престолонаследникот. Тој страдал од туберколоза, а во неговиот случај болеста мутирала и значително го згрбавила неговиот ’рбетен столб. Бил однесен во Шато а'Модо, со надеж дека свежиот селски воздух ќе помогне во неговото опоравување. За жал, преселбата не ја подобрила многу состојбата на престолонаследникот, која постепено почнала да се влошува.
Кралицата била присутна со својата ќерка, Мадам Ројал, кога султанот Типу Саиб од Мајсур го посетил Версај, за да бара помош против Британија. Уште поважно, таа го спровела повторното назначување на Жак Некер како министер за финансии на 26 август, иако била доста загрижена, дека повторното назначување ќе биде нејзина вина доколку Некер не успее да изнајде реформи за финансиската состојба во Франција.
Во текот на месец мај, во Сталешкото собрание почнало да се јавува тензија меѓу демократскиот трет сталеж (кој се состоел од буржоазијата и селаните) и кралските благородници од вториот сталеж. Браќата на кралот започнале да стануваат на се повлијателна позиција. И покрај овие случувања кралицата се концентрирала само на својот син, кој бил на смртна постела. На 4 јуни, престолонаследникот ѝ подлегнал на болеста во Модо, а кралицата била покрај него. Неговата смрт, која во нормални услови би била национално оплакувана, била практично игнорирана од страна на францускиот народ, кој наместо тоа се спремал за следното заседание на Сталешкото собрание и благонадежно решение за кризата со лебот. Кога третиот сталеж се декларирал себеси како Национално собрание и ја зазел Тениската сала во Версај, се појавиле гласини дека кралицата рекла дека посакува да се бања во нивната крв, Марија Антоанета во тоа време го оплакувала својот најстар син.