cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шиш-тавук
Подготовка и сервирање
Јадењето се состои од коцки пилешко месо кои се маринирани, а потоа печени на ражен. Најчесто маринадата се состои од јогурт и сок од лимони, или доматно пире, но постојат и други варијанти. Се конзумира во вид на сендвич, или пак на чинија во комбинација со зеленчук, со ориз или помфрит. Турската варијанта на ова јадење најчесто се служи со ориз, јогурт и зеленчук печен на скара. Во Сирија и Либан најчесто се служи со сос од лук, со хумус и со салата од табуле. Во сендвичот се додава: салата, домат, и кисела репка. Во Израел се служи со таан, пржен кромид, пита лепче, печени лути пиперки (најчесто чили), салата од табуле и туршија (маслинки, моркови, бабури, зелка и репка).
Мате Малеш
Мате Малеш (роден во Шибеник, 11 март 1989) — хрватски фудбалер, играч од средниот ред на Клуж.
Клупска кариера
Малеш ја започнал својата кариера во Шибеник, за кој дебитирал на возраст од 17 години, на 4 август 2006 во натпревар против Динамо Загреб.
Репрезентативна кариера
Тој го направил своето деби за сениорската репрезентација на 5 март 2014 во пријателскиот натпревар Швајцарија-Хрватска (2-2), заменувајќи го Лука Модриќ во 56-тата минута.
Open GL
Open GL е мулти платформен АПИ за рендирање 2D и 3D компјутерска графика.
Историја на графичкиот софтвер
Во 1980-тите години развивањето на софтвер кој би можел да функционира со широк аспект на графички хардвер било вистински предизвик. Софтверските инженери пишувале општи инетрфејси и драјвери за секој хардверски дел. Ова било премногу скапо и резултирало во вложување на преголем труд. Во 1990-тите години SIilicon Graphics бил водач во 3Д графики за опслужувачки машини. Нивниот интерфејс бил прифатен како стандард во таа индустрија бидејќи тој интерфејс бил многу полесен за употреба бидејќи поддржувал можност за истовремено генерирање на графичките елементи. Но бидејќи Sun Microsystems, Hewlett-Packard и IBM исто така успеале да извадат хардверски компоненти кои поддржуваат друг стандард SGI во тоа време почнале да слабеат како компанија со нивниот производ IRIS GL интерфејс па морале да преземат нешто со кое што би ги зацврстиле своите позиции на тогашниот пазар. Како резултат на целата ситуација тие го пуштаат OpenGL стандардот. OpenGL како стандардизиран пристап до хардверот има голем придонес во обединувањето на графичкиот хардвер со тоа што почнале да го користат OpenGL како јазик кој имал повисоко ниво за 3Д развој на софтвер. Понатаму излегуваат се понови и поусовршени верзии на OpenGL од 1.0 до 4.1 излезена верзија во јули 2010 година. Директна конкуренција на OpenGL претставува Direct3D на Microsoft кој понатаму прават заеднички проект наречен Fahrenheit кој поради неуспех го напуштаат во 1999 година.
Општо за OpenGL
OpenGL (Open Graphics Library) претставува стандардна спецификација на ниско ниво која се користи на повеќе платформи за пишување апликации кои создаваат 2D и 3D компјутерска графика.
Овој најшироко прифатен графички стандард, што пред сè се должи на фактот дека е open-source и со тоа е достапен на сите, се состои од повеќе од 250 различни функциски повици кои можат да се користат за многу работи, вклучувајќи и комлексни тридимензионални сцени и тоа само од едноставни примитиви, како точки, линии, многуаголници, слики и битски карти, но и покомлексни примитиви и својства како списоци за приказ, трансформации за моделирање, осветлување и текстури, прозирност итн. OpenGL е создаден од Silicon Graphics Inc. (SGI) во 1992. Најмногу се користи во CAD, виртуелна реалност, научна визуелизација, информатичка визуелизација, симулација на летови итн. Како конкурент на DirectX се користи и при развој на видеоигри, со таа разлика што е независен од платформата, оперативниот систем, како и системот на прозорци кои се користи, что не е случај за DirectX.
Историјата на OpenGL започнува во 1990-тите кога Kurt Akeley и Mark Segal ја напишале првата OpenGL спецификација - OpenGL 1.0. Оттогаш се издадени уште неколку верзии 1.1, 1.2, 1.2.1, 1.3, 1.4, 1.5, 2.0 и најновата верзија OpenGL 3.0 која е издадена на 11 Август, 2008 година. Моментално OpenGL е управуван од непрофитабилен конзорциум што се занимава со технологија, Khronos Group, Inc. Во ОpenGL основните операции е да прифаќа примитиви како точки, линии и многуаголници и да ги претвори нив во пиксели. Тоа е возможно и го прави графичкиот pipeline познат како ОpenGL state machine. Повеќето ОpenGL команди или му даваат примитиви на графичкиот pipeline или наоѓаат начин како да ги обработи. ОpenGL претставува интерфејс на ниско ниво со што се бара од програмерите да ги пишуваат сите чекори поединечно за да изгенерираат некоја сцена. Таквиот дизајн на ОpenGL бара програмерите да имаат добро познавање на графичкиот pipeline но исто така дава можност за поголема слобода за имплементација на нови алгоритми за генерирање.
Open GL текстови
OpenGL не поддржува фонтови и со тоа следи дека не е компатибилен за директна поддршка на текстови, но OpenGL поддржува мапа од битови наречена bitmap и таа може да биде искористена за создавање на различни текстови наречени bitmap фонтови. За тоа се користат ортографски проекции за 2Д текст а за подобрување на перформансите се користат display lists. Каде се користат OpenGL фонтовите во денешно време? Најчесто се користат во Авио Контролните инструменти, во географијата со обележување на имиња на мапи, во видео игрите кога се прикажуваат текстови како ранг листи, и каков било текст исто така се користат и во други видео материјали како преводи и друг информативен текст. Постојат три пристапи за генерирање текст во OpenGL. Тие се Bitmap (Raster) фонтови, Geometric (polygonal), и Texture Mapped фонтови.
Open GL фонтови
OpenGL не поддржува фонтови и со тоа следи дека не е компатибилен за директна поддршка на текстови, но OpenGL поддржува мапа од битови наречена bitmap и таа може да биде искористена за создавање на различни текстови наречени bitmap фонтови. За тоа се користат ортографски проекции за 2Д текст а за подобрување на перформансите се користат display lists. Каде се користат OpenGL фонтовите во денешно време? Најчесто се користат во Авио Контролните инструменти, во географијата со обележување на имиња на мапи, во видео игрите кога се прикажуваат текстови како ранг листи, и каков било текст исто така се користат и во други видео материјали како преводи и друг информативен текст. Постојат три пристапи за генерирање текст во OpenGL. Тие се Bitmap (Raster) фонтови, Geometric (polygonal), и Texture Mapped фонтови.
Bitmap (Raster) фонтови
Овој тип на фонтови се совршени за менување на големината и ротирање. Бидејќи bitmap фонтовите се по природа растеризирани тие се генерираат многу брзо и претставуваат одличен избор каде што е потребна голема брзина. Функцијата со која што се одредува позицијата на фонтот е glRasterPos. Вообичаени проблеми кои се појавуваат со овие фонтови е што битовите исчезнуваат кога растер позицијата е надвор од видното поле иако останатиот дел од битовите се внатре во видливото поле. Иако овие фонтови изгледаат како успешни потребна е огромна моќ за да се прикаже обичен текст. Количината на податоци потребна за да се прикаже текстот е голема бидејќи секоја рамка се праќа од обработувачот до графичката картичка за секој карактер во рамката. Тоа доведува до значително искористување на ресурсите кои ги поседува машината. Имплементацијата на OpenGL скоро секогаш ја *испревртува содржината на податоцит50е во некој облик помеѓу обработувачот и баферот на рамката. Многу од 3Д графичите чипови не се дизајнирани да цртаат bitmap воопшто, OpenGL софтверскиот драјвер мора да чека сè додека 3Д хардверот не заврши комплетно со цртање па потоа да ги проследи пикселите на баферот. Додека тоа се случува графичкиот хардвер безпотребно чека. Овој тип на фонтови имаат една голема предност во однос на другите типови бидејќи во софтверските OpenGL имплементации е побрз од сите други.
Geometric (Polygonal) фонтови
Секоја буква или знак кај овој вид на фонтови се исцртува со помош на линии и точки таканаречени геометриски примитиви. Може да се бира дали многуаголниците ќе бидат исполнети или празни. За многуаголниците важат истите функции како и за било кој друг многуаголник како што се ротирање, намалување, зголемување, боја, осветлување, текстура. Негативни работи кај овој тип на графички фонтови се тоа што дизајнирањето на фонтовите е доста комплицирано и скапо чини, бројот на линии и многуаголници потребен за да се создава некоја буква или знак може да биде многу голем со тоа што ќе ги злоупотреби перформансите на машината.
Texture - Mapped фонтови
Овој фонт е зачуван во една или две текстурни мапи и секоја буква е нацртана како еден четириаголник. За да се направи ваков тип на фонт потребно ни е bitmap од фонтот и објаснување каде во мапата се наоѓаат буквите. Димензиите на буквите се зачувани во податочната структура во сликовните податоци. За да се создава текстура на фонтот прво се создава фонт се запишуваат димензиите на секој знак и се печатат знаците на мапата од битови. Координатите на текстурата се зачувуваат во glxGLYPHDATA структурата и се печатат понатаму во мапата од битови. Недостатоците кај овие фонтови се тоа што големината на текстурната мапа може да биде многу голема особено ако се потребни и големи и мали букви или ако е потребно фонтот да изгледа убаво и на големи димензии. Ова претставува проблем кај некои графички хардвери кои поддржуваат мали текстурни мапи ( пр. 3Dfx Voodoo генерира мапи до 256 х 256 пиксели). Ако се користи MIP мапирање со намалување или зголемување на фонтовите се добива матен изглед.
GLX
Пристапот до фонтот се изведува на нормален начин со функцијата XLoadQueryFont.Со користење на glXUseXFont се создаваат дисплеј листи една за секој знак/буква. Предности се што може да го користи било кој фонт што се наоѓа на системската машина и тоа што лесно се додаваат фонтови за лична употреба со додавање на патеката од фонтот до нашата патека                %xsetfp+/usr/people/gerard/fonts % xset fp rehash Недостатоци се што користи само bitmap, нема можност за 3Д и работи само на Unix системи.
GLC
Ова е библиотека која користи Adobe Type1 фонтови. Поддржува bitmap, линии, триаголници како генерирачки стилови. Оваа библиотека е достапна само на SGI опслужувачи под името IRIX 6.2 или понова. Предности се што користи Adobe Type1 фонтови и што може да црта bitmap со ротирање. Недостатоци се што само користи ASCII фонтови кои треба да се претвораат со pfb2pfa.
GLTT
GLTT претставува бесплатен и квалитетен TrueType платформа. GLTT користи FreeType за да ги извади контурите за растеризирање и има едноставен но моќен интерфејс за генерирање текст. GLTT ги поддржува bitmap, geometric, polygonized стилови на генерирање текст. Предностите се тоа што многу лесно се користи и доста е моќен. Исто така работи и на Windows и на Unix платформа. Недостатоци се тоа што е доста побавен во однос на texure-mapped стилот но и покрај тоа GLTT е многу корисен за генерирање на фонтови од тексурирани слики.
FTGL
FTGL претставува наследникот на GLTT. FTGL е напишан против FreeType2 интерфејсот. FTGL ги поддржува Geometric, Polygonal, Texture - Mapped, Bitmapped, Antialiased pixmapped стиловите на генерирање. Предности се тоа што многу лесно се користи и е моќно и повеќенаменско. Исто така работи и на Windows и на Unix платформа. Може да го користи било кој TrueType фонт. Недостатоци се тоа што е потребно многу време за вчитување на фонтовите.
WGL
Овој фонт е наменет исклучиво за Windows платформата. Постојат две опции: Bitmap - wglUseFontBitmaps Outline - wglUseFontOutlines Предности: Лесен за употреба и може да користи кој било Windows фонт вклучувајќи TrueType. Недостатоци: Само за Windows платформа, нема пристап до контурите на фонтот директно. Пристап до димензиите на фонтовите преку Win32 API.
GLF
Овој тип на генерирачки фонт е создаден од Роман Подобедов. Оваа библиотека поддржува најразлични техники за генерирање на текст вклучувајќи bitmapped, geometric, и texture-mapped. Со GLF може да се прикаже најразличен вид на текст како исполнет, само со контурите и 3Д. Интерфејсот на GLF е јасен но многу обемен. Недостатокот кај овој фонт генератор е тоа што не е документиран и не е можно да се претвораат фонтови во .glf формат. '''
Надворешни врски
OpenGL
Начин на творба
Еден параметар на начинот на творба е структурата, односно колку блиску говорните органи се во сооднос еден со друг. Други параметри се на пример инволвирање на гласовите „ар“ и струјните согласки. Често и насализацијата е вклучена, но некои јазичари како Питер Ледфогид не ја вклучуваат неа.
Брњарци
Брњарци — село во Општина Гази Баба, во околината на градот Скопје.
Географија и местоположба
Селото Брњарци се наоѓа во источниот дел на Скопската Котлина на оддалеченост од 10 километри североисточно од градот Скопје. Сместено е на допирот на падината на Скопска Црна Гора од североисток и пространото котлинско дно на југозапад, при што ваквата местоположба му овозможува одлични услови од економско-стопански аспект. Подножјето на југоисточната падина на Скопска Црна Гора кое се спушта од северозападен правец завршува со издаден рид кој го раздвојува Брњарци од соседното Арачиново, а на кој постои извор и соѕидана каптажа за водите кои се користат за пиење. Ридот кој се издава кон североисток отвора мал дол низ кој протекува извор со кисела вода и кој се протега надолу до сретсело каде што е соѕидана селската чешма. Брњарци е рамничарско село расположено на надморска височина од 290 метри. Атарот зафаќа површина од 5,8 км2, од кои обработливото земјиште зафаќа 339,7 хектари, пасиштата 191,5 хектари и шумите 13,3 хектари. Во целина селото има збиен тип, а краевите (маалата) носат име според разгранетит родови, на пример: Пупевски, Милошевски, Бунгуровски, Шоповски. До селото Брњарци се стигнува по афалтирани патишта од две страни: од исклучувањето лево на влезот во Арачиново и преку поновоасфалтираниот пат кој води од Стајковци. Кога се оди од подалеку или се вози по обиколницата над селото се забележува и препознатливо доминира белата купола на селската црква.
Историја
Во повеќе наврати се напаѓани деца и сквернавни гробишта пред православни празници (2007, 2013), а последен инцидент е забележан со сквернавењето на православните гробишта со кршење на надгробните плочи и крстови на Задушница во февруари 2014 година. Сепак, Македонците опстојуваат на сите притисоци и остануваат да живеат во Брњарци, обработувајќи ги своите имоти во арачиновскиот атар, а постојано се забележани македонски свадби и новороденчиња. Ваквата положба влијае и за решителноста и изразениот македонски патриотизам и родољубие кај населението на Брњарци, видлив по многубројните македонски обележја и симболи на селската чешма, игралиште како и македонски знамиња на куќите.
На 29 октомври 2017 година, во пресрет на Локалните избори во Македонија, во Брњарци одново се осквернавени и искршени над 40-тина надгробни плочи.
Потекло и значење на името
Името на селото Брњарци е со македонско потекло и означува патронимско име, односно име на заедница, кое што потенува од географско именување, можеби од постаро има на вода како *Брьнја што произлегува од старословенскиот збор брьниѥ кој означува кал, калливо место. Друга научна претпоставка поврзана со ова значење е дека името на селото потекнува од зборот *бърнар односно *бърняр со значење на човек што меша кал (за тули), калџија, тулар. Ваквите претпоставки соодветствуваат со условите на теренот во непосредната околина на Брњарци над кое што има силни извори на вода со каллива земја, а сѐ до педесеттите години на XX век во непосредна близина на селото се наоѓало и големото познато Арачиновско или Горно Блато со многу каллива почва. Имиња на места кои потекнуваат од старословенскиот збор брьниѥ со значење на калливо место во Македонија се и с. Брник во Мариово и Брвеница за која постои таква претпоставка, а имиња како Брно, Брник, Брњак, Брњаре постојат и во други словенски земји како Чешка, Словенија, Србија (Косово) итн. Имајќи предвид дека крај селото порано имало блатно и мочурливо водесто земјиште, крај кое вообичаено растат барски растенија и ниски грмушки - прнари, постои многу мала можност потеклото името да се поврзе и на оваа основа.
Стопанство
Според поставеноста на положбата на селото, Брњарци има поледелска функција. Земјоделството е главното занимање на населението, при што секое домаќинство има од 2 до 10 хектари обработливо земјиште. Највеќе се огледуваат „бели жита“ тутун и винова лоза. Во поново време во голем развој е и градинарството и одгледувањето раноградинарски култури и зеленчук од оранжериско производство под пластеници, кои се продаваат на пазарите во Скопје. Денес во Брњарци од поледелството најмногу се одгледуваат жито (пченица и јачмен) во нивите во полето под селото во правец кон Арачиново и Стајковци, и градинарските растенија односно зеленчук - кромид, лук, праз, пиперки (зелени), домати, краставици, марула, спанаќ, морков, зелка, боранија, магданос под пластеници (и отворено) насекаде низ селото како и бројни лозови насади во подножјето на ридот веднаш над селото и селската црква. Заедно со соседните околни села како Стајковци и Инџиково, производителите на градинарски производи од Брњарци се едни од најголемите снабдители на зелените пазари во Скопје со кромид, лук, праз, марула, патлиџан (домат), зелени пиперки и друг вид на раноградинарски зелечнук. Во минатото и сточарството било доста важна стопанска гранка, при што секое домаќинство имало 20 до 30 овци, а доста се одгледувале и биволи. Сѐ до Втората светска војна бил раширено стопанисувањето во семејни задруги кои одгледувале поголем број на стока. Местоположбата на Брњарци е доста поволна за сточарство, планинската тревната падина над селото со ретка нискостеблеста шума е поволна за напасување на овци и кози, а обилно напоените ливади во котлинското дно под селото се поволни за напасување на крупен добиток. Денес се напасува многу мал број на овци и кози и се одгледува живина во дворовите. Поради близната со градот Скопје, помал дел се занимава и со занаетчиски (превоз, столарство), трговски и други услужни дејности.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Брњарци живееле 84 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Брњарци имало 96 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
На пописот од 2002 година, селото имало 395 жители, од кои 392 Македонци и 3 Срби.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 1.254 жители, од кои 460 Македонци, 770 Албанци, 1 Србин, 4 останати и 19 лица без податоци.
Брњарци е средно село по големина со исклучиво македонско население и без позначајни промени во бројот на жителите. Во 1961 година селото броело 341 жител од кои 318 Македонци и 14 Албанци, додека во 1994 Брњарци имало 418 жители, сите Македонци.
Родови
Според истражувањата од 1954 година, родови во селото:
Македонски
Албански
Општествени установи
Во селото работи основно училиште до четврто одделение кое се наоѓа на самото сретсело, а во чија близина е и селското игралиште.
Самоуправа и политика
Селото Брњарци од 1996 до 2004 припаѓало на Општина Арачиново, а од 2004 година е засебна месна заедница во рамки на Општина Гази Баба со заедничка канцеларија со повеќе други села во МЗ Стајковци и технички секретар Тони Бојковски.
Редовни настани
Селската слава на која се одржува голем народен собор е Петровден, посветена на светецот на селската црква.
Иселеништво
Во време на отоманското владеење од Брњарци се иселиле следните македонски родови: Ѓоревци (во с. Стајковци), Брњарци (во с. Пчиња - Кумановско), Шкатуновци (во с. Кучково), Гарбучкови (непознато), додека во подоцнежно време едно домаќинство од родот Пупевци се иселило во Скопје. Во најново време забележани се иселеници во Скопје (населбите М.А. Ченто, Маџари, Автокоманда во блискиот источен дел на градот), Стајковци, како и во странство во Словенија, Германија и Италија. Презимето Брњарчевски кое во денешно време се среќава на жители во населбите Ѓорче Петров и Геге-Новоселски пат во крајниот западен дел Скопје, можно е да потекнува од луѓе со директно потекло од Брњарци или од родот Шкатуновци од Кучково доселен од Брњарци. Меѓу триесеттите и педесеттите години на XX век во селото се доселиле, па потоа си заминале следните муслимански родови: Имерови, Абдураманови (двата турски од бегалци-мухаџири од Бугарија, дојдени од Кумановско), Расимови (Албанци од Љуботен), Елезови (поалбанчени роми - „маљоци“ од Косово).
Роналд Куман
Роналд Куман (роден 21 март 1963) - холандски фудбалски тренер и поранешен играч.
Животопис
Куман бил една од ѕвездите на холандската репрезентација, заедно со Марко ван Бастен, Руд Гулит, Франк Рајкард и Денис Бергкамп. Со репрезентацијата го освоил Европското првенство во 1988 година, и тој се појавил на две Првенства во 1990 година и во 1994 година.
Играчката кариера ја започнал во Гронинген, од каде тој се преселил во најуспешниот холандски клуб, Ајакс, каде што тој го освои холандското првенство во 1984/85. Од Ајакс преминува во соперничкиот ПСВ каде што освоил три последователни холандски првенства во (1986/87, 1987/88, 1988/89) како и Купот на Шампионите во 1988 година.
Куман е само еден од петтемина европски играчи кои биле во иста сезона и ја освоил тројка со својот клуб, а некој во светот со државните репрезентации.
Како играч од средниот ред тој се приклучил на Барселона во 1989 година и станува дел од тимот на соништата на Јохан Кројф. при што освоил четири последователни Ла Лига титули, во периодот од 1991 до 1994 година и една во Лигата на Шампионите во 1992 година, каде што тој го постигнал победничкиот гол во финалето против Сампдорија.
Како тренер Куман има освоено три холандски шампионти: две со Ajaкс (2001/02, 2003/04) и еден со ПСВ- (2006/07). Единствениот човек кој играл и бил тренер на големата Тројка на холандскиот фудбал: Ајакс, ПСВ, Фејенорд. Освен од Холандија тој тренерал тимови во Португалија (Бенфика), Шпанија (Валенсија) и во Англија (Саутемптон и Евертон).
Гаспар де Карвахал
Гаспар де Карвахал (1500–1584) бил шпански доминикански мисионер во Новиот свет, познат по хрониката на некои од истражувањата на Амазон.
Пристигнување во Новиот свет и Амазонската експедиција
Де Карвахал е роден во Трухиљо. Откако влегол во доминиканскиот ред во Шпанија, тој тргнал за Перу во 1533 година, посветувајќи се на преобраќањето на Индијанците. Во 1540 година, Карвахал се придружил како капелан на експедицијата на Гонзало Пизаро, гувернер на Кито, која ја барала Ла Канела, наводната „Земја на циметот“, источно од Кито.
Експедицијата, под тешки услови, ги преминала Андите и во амазонската џунгла, гостопримлива територија без одредби. Гонзало Пизаро му наредил на својот втор во командата, Франциско де Орелана да ја следел реката Напо со педесет луѓе, за да ја најде нејзината уста. Надежта била дека мажите ќе можеле да најдат храна и да ги вратат во малиот чамец со кој отидоа. Орелана стигнала до сливот на Напо и Тринидад, но тој не најде одредби. Не можејќи да се врати поради струјата, тој решил да продолжи да ја следи реката, додека не стигнал до вливот на Амазон во 1542 година.
Реласионот и белегот на Карвахал во историјата
Карвахал, кој бил еден од преживеаните на експедицијата, ги раскажал настаните во неговото дело Relación del nuevo descubrimiento del famoso río Grande que descubrió por muy gran ventura el capitán Francisco de Orellana („Извештај за неодамнешното откритие на познатата река Гранд која беше откриен со голема среќа од капетанот Франциско де Орељана“). Во него фраерот ги запишал датумите на експедицијата, како и голем број белешки од етнолошки интерес како што се големината и расположбата на домородните народи кои ги окупирале бреговите на реката, нивните тактики на војна, ритуали, обичаи, прибор и слично.
Ова дело останало нејасно долго време, објавено дури во 1895 година од Чилеанецот Хозе Торибио Медина. Делови од Relación, покрај интервјуата на Орелана и некои од неговите луѓе, беа користени од Гонзало Фернандез де Овиедо во неговата Historia general y natural de las Indias („Општа и природна историја на Индија“), напишана во 1542 година. но не објавен до 1855 година. Во 1934 година, Relación повторно бил објавен, овој пат опширно ревидиран од HC Heaton. Во голема мера поради Relación е запаметен фраерот Карвахал во историјата.
Дневникот на отец Карвахал за експедицијата во Орелана неодамна станал познат. Повеќе од четири века, научниците ги отфрлале неговите извештаи за големите градови, добро развиените патишта, монументалната градба, утврдените градови и густото население. Се сметало дека киселите почви на Амазонија не можеле да го поддржат нивото на земјоделство неопходно за одржување на таква цивилизација. Неговите пишувања во голема мера биле отфрлени како измислици и пропаганда.
Подоцна кариера меѓу Индијанците
По неговото враќање во Перу, Карвахал бил избран за потпретседател на манастирот Сан Росарио во Лима. На оваа функција, тој бил избран да арбитрира помеѓу вицекралот, Бласко Нуњез Вела, и ревизорите на Реал Аудиенсија во 1544 година. За жал, се чини дека посредувањето било неплодно. По смирувањето на Перу, тој бил испратен од неговите претпоставени како мисионер во Тукуман, сега во Аргентина, именуван за заштитник на Индијанците во таа област.
Во 1565 година Карвахал бил избран за претставник на неговата провинција пред шпанскиот двор и пред папата, но веројатно тој никогаш не го преминал океанот. Починал во Лима во 1584 година.
Не знаејќи го тоа, експедицијата на Гаспар де Карвахал ги пренесе болестите на Стариот свет, особено големите сипаници, маларијата и жолтата треска во длабоките области на Амазон. „Еден писател ( Антонио Виеира, 1842) процени дека во 37-те години помеѓу 1615 и 1652 година, повеќе од два милиони Индијанци кои живееле на долниот дел на Амазон умреле како резултат на овие новововедени болести.
Во популарната култура
Филмот на Вернер Херцог од 1972 година Агире, Божјиот гнев го прикажува Гаспар де Карвахал (како што го игра глумецот Дел Негро ) како капелан и хроничар на лудото потекло на Амазон од Лопе де Агире. Оваа експедиција, која се одржала во 1561 година (речиси дваесет години по онаа на Орелана), бил извор на инспирација за филмот. Дополнително, Карвахал бил прикажан како убиен од домородци. Меѓутоа, филмот вклучувал многу ситуации и личности од хрониката на Карвахал, што би рекле од експедицијата на Орелана.
Матилда (кралица на Англија)
Мод или Матилда ( — ) била ќерка на англискиот крал Хенри I и неговата сопруга Матилда. Во времето кога е родена таа била крстена како Аделаида,, но по свадбата со императорот Хенрик V, таа го примила името Матилда.
Во текот на 1125 година, на 23 години, таа останала вдовица и без потомство од бракот со германскиот цар. Така, по налог на својот татко, таа се вратила во Англија. Во меѓувреме, нејзиниот брат и престолонаследник Вилијам Аделин загинал кога неговиот брод се срушил, таа станала единствената наследничка на англискиот престол. За ова, Хенри презел низа од дејствија. Така, првиот чекор на Хенри бил принудителна заклетва на англиските барони, според која тие го признаваат законското право на Матилда на престолот. Таа церемонија се одвила на 1 јануари 1127 година, а по една година, на 17 јуни 1128 година, таа била омажена за Готфрид Плантагенет.
Сепак, Матилда не успеела да ги освои симпатиите на бароните, кои во голем степен не ја сметале за своја, главно поради тоа што таа ја напуптила земјата уште од својата деветгодишна возраст, и на тој начин била воспитувана во германски дух. Така, по смртта на нејзиниот татко, таа не била крунисена за кралица.
Главен претендент за англискиот престол имал внукот на Вилијам I, Стефан. Благодарение на големата поткрепа, тој на 26 декември 1135 година бил прогласен за крал на Англија. Ова го дало почетокот на граѓанската војна во земјата која продолжила во следните осумнаесет години. Најголемиот си успех Матилда го постигнала во февруари 1141 година, кога на Стефан му нанела голема пораз во Битката кај Линколн, го заробил и го затворил во темница. Така, на 3 март таа се прогласила за Прва дама на Англичаните, а на 8 април за Прва дама на Англичаните и Норманите. Во текот на јуни, таа заминала за Лондон, со цел да го организира крунисувањето. Сепак, таа не била пречекана со големо уважување во престолнината, бидејќи наредила да се покачат даноците. Ова предизвикало бунт меѓу населениеѕо, кој се проширил до таков степен што таа морала да го напушти Лондон.
NGC 4635
NGC 4635 — спирална галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4635 се споменува и како UGC 7876, MCG 3-32-87, CGCG 100-3, IRAS 12402+2012, KUG 1240+202, KARA 547, CGCG 99-113.
Откривање
Објектот е откриен на 17 март 1831 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 42 м 38,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +19° 56' 48"". Положбениот агол на објектот е во износ од 170°.
Апат
Остров Сондерс (Saunders Island, Saunders Ø) или Остров Апат (гренландски: Appat) е остров во заливот Норт Стар во Бафиновиот Залив во општината Касуитсуп во Гренланд. Овој остров своето меѓународно име го добило по британскиот морепловец Џејмс Сондерс.
Географија
Островот се наоѓа во блзина јужниот брег на устието на фјордот Волстенхолме, северно од островот Волстенхолме. Островот е карпест и воедно е најголем остров во заливот. Островт е рамен со стрмни страни. Највисока точка на островот е 391 м. Овој остров е одделен од копното со мореузот Бајлот.
Историја
Под команда на Џејмс Сондерс во 1849 бродот „Норт Стар“ запловил кон Северниот Пол. Експедицијата тргнала да ја пронајде експедицијата на Џејм Кларк Рос, која пак во 1848 година била на пат да ја пронајде експедицијата на Џејмс Франклин.
По неуспехот да ги пронајде експедициите, мисијата била прекината и имало одлука да се врати во Лондон пред зимата. Сепак, бродот на Џејмс Сондерс бил заглавен во мразот во Мелвиловиот Залив, во севрозападниот дел на Гренланд. Така, зимата во 1849-1850, Сондерс именувал неколку релјефни формации во областа.
Олимпија
Олимпијада (околу 375 —  316 год. п.н.е. ) — епирска принцеза, ќерка на епирскиот крал Неоптолем I Епирски, четврта жена на македонскиот крал Филип II и мајка на Александар III Македонски.
Потекло
Олимпијада била ќерка на Неоптолем I Епирски, крал на Молосијците, едно од епирските племиња, и сестра на Александар I Епирски. Нејзината фамилија била член на Еакидите, многу почитувана фамилија во тоа време, која била со потекло од Неоптолем, син на Ахил. При раѓање го добила името Поликсена, како што забележал Плутарх во своето дело Моралија, а подоцна го променила нејзиното име во Миртал, пред да се омажи за Филип II Македонски. Името Олимпијада било трето или четврто име под кое е таа позната, го добила најверојатно во чест на Филиповата победа на Олимписките игри во 356 п.н.е., годината кога се родил нивниот син Александар. Последното нејзино име било Стратоника, што најверојатно е епитет придодаден на Олимпијада во чест на нејзината победа над Евридика во 317 п.н.е.
Жена на Филип
Нивниот брак бил доста нестабилен, неверствата на Филип II и љубомората на Олимпијада довеле до проблеми во нивната врска и развод. Најкритичен момент бил кога Филип II се оженил со млада Македонка, аристократка по име Клеопатра во 337 п.н.е., која била внука на генералот Атал, која по мажењето го променила името во Евридика. Сето ова предизвикало големи тензии помеѓу Филип, Олимпијада и Александар. Олимпија самоиницијативно, заедно со својот син Александар, заминала во егзил во родниот Епир, престојувајќи кај својот брат Александар I Епирски, кој во тоа време бил крал. Филип сакајќи да го зацврсти пријателството со Александар I Епирски му ја понудил раката на неговата ќерка Клеопатра (заедничка ќерка на Филип и Олимпија), за жена, факт кој уште повеќе ја разлутил Олимпија и ја принудил на изолација бидејќи не можела да смета ниту на поддршката од својот брат. Но, Филип бил убиен од страна на неговиот телохранител Павзаниј. Олимпијада после тој настан се вратила во Македонија при што била осомничена дека го организирала убиството на Филип.
Влијание врз политиката
Подоцна Олимпијада наредила Евридика и нејзиното дете од Филип да бидат убиени, со цел да го обезбеди патот на Александар до позицијата крал на Македонија. За време на воените походи на Александар, Олимпија редовно кореспондирала по писмен пат и можеби успеала да го убеди дека неговиот татко не бил Филип туку Зевс. Односите помеѓу Александар и Олимпијада биле блиски, но нејзиниот син секогаш ја држел мајка си настрана од политиката. Но сепак, Олимпијада имала големо влијание во Македонија и подоцна му предизвикала големи проблеми на Антипатар, регентот на Македонската Империја. Во 330 п.н.е., таа се вратила во Епир и служела како регент на Епирската држава, бидејќи нејзиниот брат Александар I Епирски го загубил животот за време на неговиот поход во југоисточна Италија.
По смртта на Александар Македонски во Вавилон 323 п.н.е., неговата жена Роксана посмртно му родила син, Александар IV, кој заедно со вујко му Филип III, полубратот на Александар Македонски кој бил со ментални недостатоци, под регентство на Пердика владееле со Македонската Империја. Пердика се обидел да ја зајакне својата позиција женејќи се со Никеја, ќерката на Антипатар. Во исто време, Олимпијада на Пердика му ја понудила раката на својата ќерка Клеопатра. Пердика прифатил да се ожени со Клеопатра, но од друга страна Антипатар се нашол навреден. Сето тоа довело до непријателства помеѓу Антипатар и Пердика, избила и своевидна граѓанска војна во Империјата. Од таа војна Антипатар излегол победник и станал нов регент на империјата. Но само после една година и тој починал.
Полиперхон го наследил Антипатар во 319 п.н.е. како регент, но неговиот син Касандар, го киднапирал Филип III, и го изнел надвор од Македонија. Полиперхон навлегол во Епир, ја земал Роксана и нејзиниот син Александар IV со него. На почетокот Олимпијада не била инволвирана во овој конфликт, но подоцна сфатила дека во случај да завладее Касандар со империјата, нејзиниот внук ќе ја загуби круната. Како резултат на тоа, таа се здружила со Полиперхон и заедно со воените сили на нејзиниот братучед Еакид извршила инвазија врз Македонија и успеала да му ја одземе власта на Касандар во 317 п.н.е., при што го фатила и убила Филип III во октомври истата година, а многу поддржувачи на Касандар биле масакрирани. Касандар успеал да се извлече а подоцна со помош на своите азиски сојузници се регрупирал и извршил опсада на Олимпија кај Пидна. После година дена опсада ја присилил Олимпијада да се предаде. Полиперхон и Еакид се обиделе да ја ослободат, еден од условите за нејзината капитулација биле Касандар да го поштеди нејзиниот живот. Но Касандар не го одржал своето ветување, ја убил 316 п.н.е., додека Роксана и Александар IV биле подоцна потајно убиени.
Литература
Примарни извори
Секундарни извори
Космос-789
Космос-789 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 20 јануари 1976 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 810 килограми. Космос-789 бил военoнавигациски сателит.
Џуџест синец
Џуџестиот синец (Cupido minimus) — пеперуга од семејството на синци. Пеперугата може да се пронајде и во Македонија. Карактеристично за овие пеперуги е што има забележано канибализам во фазата на гасеница.
Опис
Пеперугата на горната страна е во сивкасто сина боја во ценстралниот дел. Кон краевите се прелива кон кафеава боја. Рабовите се влакнести во бела боја. Антените се во бела и црна боја. Женката има потемни нијанси на бои. Долната страна е во кремаста боја со црни точки со бели рабови.. Распонот на крилјата е од 16 до 27 мм.
Живеалиште
Пеперугата живее во тревни површини, напуштени места, покрај железници и покрај шумски предели.
Пеперугата живее во скоро цела Европа, Мала Азија, Кавказ па сè до рускиот Далечен Исток.
Исхрана
Храна за ларвите се: Oxytropis campestris, Astragalus alpinus, Lotus corniculatus, Anthyllis vulneraria, Melilotus, Coronilla, Medicago, Anthyllis vulneraria, Astragalus glycyphyllos и Astragalus cicer.
In the UK, small blues lay their eggs, live, and feed exclusively on the kidney vetch. While females obtain all of their nutrients from plants, males will extract salts and minerals from carrion, dung, and mud puddles.
Парење
Кога се додворуваат, мажјаците наоѓаат покриено парче трева или грмушка додека чекаат женки. Во овој период, мажјаците се многу територијални на нивната места. Женките што летаат покрај нив ќе се парат со мажјаците без детално додворување. Спарените женкисе обидуваат да ги избегнат другите мажјаци чекајќи во тревите далеку од видното поле кога мажјакот е во близина.
Положување јајца
По парењето, женката бара соодветно место за да снесе едно јајце, како што се на пример растенија. Откако ќе најде, таа го положува кај цветот за да го задржи скриено и го зацврстува јајцето. Со цел да ги спречи другите женки да снесат јајца на истиот цвет, малата женка го трие стомакот со цветчињата пред да замине за да остави маркер за мирис. Гасениците се канибалистички и се јадат една со друга ако се изведат повеќе на ист цвет. Сепак, овој маркер за мирис не трае повеќе од неколку дена, така што на растението често се наоѓаат повеќе јајца.
Подвидови
Cupido minimus trinacriae Ruggero Verity, 1919 Sicily
Статус
Во последниве години, џуџестиот синец изгубил голем дел од своето живеалиште во Обединетото Кралство, со што станал приоритетен вид за зачувување во Северна Ирска и според Акциониот план за биолошка разновидност на Обединетото Кралство.
Јордана Слатникова
Јордана Слатникова (1924 во Постол, Ениџе Вардарско - 1948 на Грамошта) — македонски борец. Од 1943 е член на ЕПОН и организатор на младинците од нејзиното село. Во 1944 влегува во ЕЛАС а по тоа и во Демократската армија на Грција. Загинува 1948 година во битките на планината Грамошта, на 24 годишна возраст.
NGC 2409
NGC 2409 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Крма, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2409 се споменува и како Bochum 4.
Откривање
Објектот е откриен на 12 февруари 1836 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2409 е од видот OCL. Видливиот сјај со голо око изнесува 7,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 7,5 m. NGC 2409 има само една позната привидна димензија, која изнесува 2,5'.
Други поделби
Проучување на NGC 2409 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 319; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5983. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 683.
Кобелсдорф
Кобелсдорф — село и поранешна општина во округот Витенберг, Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јануари 2009, е дел од градот Косвиг (Анхалт).
Штефан Ефенберг
Во сезоната 2015-2016, Ефенберг ја водел екипата на Падерборн и тоа за сега му е единствениот тренерски ангажман во кариерата.
Клупска кариера
Ефенберг е роден во Хамбург и ја започнал својата кариера во малку познатиот клуб Викторија Хамбург. Во 1986 година се преселил во младинскиот тим на Борусија Менхенгладбах, каде одиграл една сезона, а веќе за следната бил промовиран во првиот тим. Во сезоната 1988-1989 на возраст од 20 години веќе станал стандарден првотимец на Борусија. Во 1990 преминал во Бајерн Минхен, каде го освоил Суперкупот на Германија и бил вицешампион во Бундеслигата. Следната сезона 1991-1992, Ефенберг бил еден од клучните играчи на Бајерн, завршувајќи ја сезоната со 10 постигнати гола. Меѓутоа со враќањето на Лотар Матеус во Бајерн, Ефенберг го напуштил клубот и потпишал за италијанската Фјорентина, каде им се приклучил на двајца одлични фудбалери Брајан Лаудруп и Габриел Батистута кои веќе настапувале таму. На општо изнендадување и покрај неколкуте одлични играчи во првата сезона на Ефенберг во Италија, Фјорентина испаднала од Серија А. Меѓутоа следната сезона во Серија Б, тимот го покажува својот квалитет со одличните игри и освојувајќи ја титулата се враќа во Серија А.
По завршувањето на Светското првенство 1994 Ефенберг се вратил во Германија, во клубот во кој поникнал - Борусија Менхенгладбах. Во 1995 со Менхенгладбах го освоил Купот на Германија. Во летото 1998 Ефенберг одново станал член на Бајерн Минхен за да ги оствари најголемите успеси во кариерата, освојувајќи: три титули по ред во Бундеслигата, еден Куп на Германија и три Лига купови. Во сезоната 1998-1999 играл во финалето на Лигата на шампионите, каде неговиот клуб во неверојатен натпревар бил поразен од Манчестер Јунајтед со 1-2. Откако Матеус го напуштил клубот и заминал во САД, тој ја презел капитенската лента на Бајерн. Во сезоната 2000-2001 го одиграл своето второ финале со Бајерн во Лигата на шампионите против Валенсија, придонесувајќи за победата на својот тим со гол од пенал за конечниот резултат 1-1 во регуларниот дел од натпреварот; Бајерн победил по изведување на пенали. Ефенберг бил избран за фудбалер на годината во ова натпреварување. Меѓутоа, следната сезона 2001-2002 го загубил местото во почетната постава поради што одиграл само 17 натпревари.
Во летото 2002 заминал во екипата на Волфсбург, меѓутоа таму престојот не му бил многу успешен, бидејќи одиграл само 19 натпревари во сите натпреварувања. Последната сезона во кариерата (2003-2004) ја изиграл во дресот на катарскиот клуб Ал-Араби, а по нејзиниот крај во 2004 година ја завршил кариерата.
Репрезентативна кариера
Ефенберг бил повикан и за Светското првенство 1994. Во натпреварот од групната фаза против Јужна Кореја, Ефенберг бил заменет а потоа покажал среден прст кон навивачите. Оваа постапка го натерала селекторот Берти Фогтс да го исклучи играчот од средниот ред од репрезентацијата. После четири години пауза, Ефенберг се вратил во репрезентацијата и одиграл уште два пријателски натпревари во септември 1998 година.
Тренерска кариера
По повеќе од десеттина години откако ја завршил својата играчка кариера, Ефенберг бил назначен за тренер на Падерборн на 13 октомври 2015. На 3 март 2016 добил отказ.
Неготино
Неготино — град во средишниот дел на Македонија, сместен во средното Повардарие, од двете страни на реката Вардар и зазема значителен простор во Тиквешката Котлина. Од Скопје, Неготино е оддалечено 95 км, а најблизок град е Кавадарци, кој е на растојание од 10 км.
Градот претставува административно седиште на истоимената општина, која опфаќа уште и 12 села.
Климата и почвата се идеални за одгледување на грозје и добивање на вино.
Антички период
Името Неготино е словенизирано име на античката населба Антигонеја (Antigonea) која што во 3 век п.н.е. ја создал македонскиот владетел Антигон Гонат (278-242 п.н.е.), откако ја освоил Пеонија. Античкиот град бил стратешко седиште, добро укрепено, со импозантни градби и величествени храмови, пространи и раскошни палати изградени од мермер и делкан камен. Древниот град Антигонија постоел до почетокот на VI век, односно 518 година, кога бил разурнат од силен земјотрес, што го зафатил речиси целото подрачје на денешна Македонија. Тогаш катастрофално настрадале Скупи, Стоби, Хераклеја, Астибо, Идомена.
Османлиски период
Денешниот град Неготино е создаден во доцниот среден век како занаетчиска населба.
По доаѓањето на Османлиите на овие простори (1385 година), Али Паша-Јанински повторно ја активирал тврдината, бидејќи во непосредна близина, од десната страна на реката Вардар, се протегал патот Скопје-Солун. На преминот од Демиркаписката Клисура неговата војска им наплатувала царина на трговците кои тука проаѓале.
Во првите години од XIX век Неготино било чифлик, составен од триесетина куќи. Го управувале Ќазим-бег и Кантур-бег. Подоцна до чифликот, според преданијата, некој богат трговец, по име Неготин, изградил ан кој служел за одмор и преноќевање на кираџиите и карваните. Се претпоставува дека оттогаш малата населба почнале да ја нарекуваат Неготино.
Во 1821 година богатиот Турчин Хаџи Таир-ага Синан во градот изградил саат-кула, џамија и безистен со околу 15 дуќани. Така почнувала да се образува и да расте населбата, која поради добрата местоположба привлекувала голем број на трговци и занаетчии од околните места. За брзиот развој на Неготино придонеле и неколкуте Евреи кои се доселиле од Солун во 1865 година. Како гратче Неготино првпат се споменува дури во 1837 година. Тогаш овде се изградени црквата „Св. Атанас“ и ќелијно училиште, второ во Тиквешијата после ваташкото. Во својот напис целосно посветен за Тиквеш насловен како „Љубљано-Пеонија“, објавен во „Цариградски Весник“ на 12 февруари 1855 година, македонскиот просветител Јордан Хаџи-Константинов - Џинот запишал дека Неготино (Тиквеш) имa една убава црква и едно мало училиште, две мошеи (џамии), една медреса, часовник и други старини. Тука се собирал пазар од Велес, Штип, Прилеп, Дојран и Струмица секој четврток, а тука седелe и управни чиновници како ајан, кадија и муфтија. Во 1879 година Неготино станало управно седиште на османлиската власт во Тиквешко. По една година градот веќе имал 1.800 жители, претежно Македонци. На почетокот на 20 век градот имал 700 куќи и чаршија со близу 300 дуќани. Во 1893 година неготинското училиште станало двокласно. Трговијата и занаетчиството се развиваат со позабрзано темпо. Значително пораснало и населението во градот. Се тргувало со грозје, вино, брашно, волна и свила. Трговската стока била пренесувана со сплавови за Солун, преку Вардар кој бил пловен од Велес до устието на Егејското Море. Економскиот подем на гратчето кулминира пред Балканските војни, кога населбата броела дури 700 куќи. Во градската чаршија и воопшто во целиот град, имало околу 300 занаетчиски и трговски дуќани. За време на Балканските војни, дел од градот заедно со чаршијата бил опожарен.
Најнов период
Како ден на Општината се празнува 8 ноември, Ден на ослободувањето на Неготино од фашистичките окупатори во 1944 година. Неготино својот најголем подем го постигнува во втората половина на 20 век кога прераснало во современа градска населба со развиена инфраструктура.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Неготино живееле 2.395 жители, од кои 1.925 Македонци православни, 320 Македонци муслимани, 90 Власи и 60 Роми.
Според пописот на населението од 2002 година, во градот имало 13.284 жители и спаѓал во групата на средни градови. Етнички гледано, населението е составено од: