cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Центурион
Центурион била позиција во римската војска за време на антиката, номинално командант на една центурија, воена единица од околу 80 легионери. Во римска легија, центуриите биле групирани во кохорти командувани од најстариот центурион во тој кохорт. Престижниот прв кохорт бил предводен од примус пилус, најстариот центурион во целата легија и трет командант на легијата.
Симбол на центурионот бил стап од лоза, со кој тие ги дисциплинирале дури и римските граѓани, кои пак законски биле заштитени од физичко казнување. Центурионите исто така служеле и во римската морнарица. По маријанските реформи на Гај Мариј во 107 г. п.н.е., центурионите биле професионални офицери. Во доцната антика и средниот век, центурионите на византиската армија биле познати и под името кентарх.
Улога
Во римската пешадија, центурионите командувале со центурија. За време на Средната Република, овие центурии биле групирани во парови за да сочинуваат манипул, секоја центурија се состоела од 30-60 мажи. По Маријанските реформи, една центурија вообичаено се состоела од околу 80 мажи, а шест такви центурии формирале легионерски кохорт. Подоцна, генералите и царевите ги менувале овие бројќи. Јулиј Цезар, на пример, го направил првиот кохорт од 5 центурии со двојна сила. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2020)">потребно е цитирање  ] Центурите добиле многу повисока плата од просечните легионери. Ветераните легионери често останувале под водство на нивните поранешни центуриони.
За време на Римското Царство, центурионите останувале до старост во својот кохорт, командувајќи со центурија со повисоко првенство, сè додека да го преземе целиот кохорт. Најдобрите центурии биле унапредувани до Првиот кохорт, наречен Прими Ординес, командувајќи со една од десетте центурии и исто така преземајќи штабна улога. Најстариот центурион на легијата бил Примус Пилус кој командувал со првата центурија.Примус Пилус, исто така бил дел од воениот совет. Примус Пилус бил наречен така затоа што неговата центурија била прва меѓу првите во кохортот. Само осум офицери во целата легија го надминувале Примус Пилус: легат (legatus legionis), кој командувал со легијата; постар трибун (tribunus laticlavius), втор командант на легијата; префект на кампот (praefectus castrorum); и пет други трибуни (tribuni angusticlavii) кои служеле како високи штабни офицери на легатот со ранг приближно еквивалентен на денешниот полковник.
Споредбите меѓу центурионите и денешните рангови на офицери може да доведат до многу неточни претпоставки. Центурионите можеле да бидат избрани, назначувани од Сенатот или унапредени од различни причини. За Јулиј Цезар се вели дека ги унапредувал своите центуриони за прикажана храброст. Историчарите наведуваат примери за нив дека биле први под ѕидовите на непријателот или за време на пробивот. Различните рангови на центурионите може да се споредат со денешнте рангови помлад и среден офицер. Под центурионите се наоѓаа оптионите, кои биле втори команданти на центуриите.
Центурионите биле лично одговорни за обука и дисциплина на легионерите под нивната команда, и тие имале репутација на справување со строги казни. Такит раскажува приказна во „Аналите“ за еден центурион познат како „Кедо Алтерам“, што грубо се преведува до „Фати ми друг“.
За разлика од легионерите, римските центуриони ги носеле мечевите на левата страна како знак на разликување и носеле пугио (кама) од десната страна, како споредно оружје.
Центурионите носеле попречна перјаница на својот шлем со што се разликувале од другите легионери.
Центуроните често имале важен социјален статус и моќни позиции во општеството. Се чини дека го добивале својот статус според нивниот ранг.
Квалитетите неопходни за да се биде центурион
Центурионите требало да бидат писмени (да можат да читаат писмени наредби), да имаат препораки, да имаат најмалку 30 години и веќе да служеле неколку години во војска. Тие исто така требало да знаат како да го зголемат моралот на своите војници.
Грб на Американска Самоа
Грбот на Американска Самоа се заснова на традиционалниот местен дизајн. Поголемиот дел од мотивите се од полинезиската митологија и култура. Во горниот дел на грбот се наоѓа натписот "Seal of American Samoa - 17 април 1900" (Грб на Американска Самоа - 17 април 1900), а во долниот дел го има мотото "Samoa Ia Muamua Le Atua" (Самоа, нека Бог биде прв).
Мамутница (Горобинци)
Мамутница  — градиште од доцноантичкото време. На 5 км југозападно од селото, на границата на атарите на селата Трстеник, Иванковци и Џидимирци се забележуваат остатоци од бедем. Местото лежи на стариот пат за Скопје. .
Кочо Огулари
Кочо Огулари — кукушко село во Егејска Македонија, Република Грција.
Милован Ѓилас
Милован Ѓилас (Подбиште, Црна Гора, –  ) е поранешен комунистички раководител на СФР Југославија и најпознат дисидент од поранешна Југославија.
Комунист
Во КПЈ се зачленува во 1933 година. Набрзо настанува голема провала при што се уапсени голем број комунисти, вклучително и Ѓилас. Осуден е на пет година робија и е затворен во затворот во Сремска Митровица. Поради здравствени причини, во 1936 година е помилуван и пуштен на слобода.
Ѓилас брзо се стекнува со углед кај раководството на КПЈ што доведе до тоа на почетокот на 1940 да биде примен во Политбирото на Партијата.
По окупацијата на Југославија од страна на Силите на Оската Ѓилас како член на Политбирото по автоматизам е избран во Врховниот штаб. Испратен е во Црна Гора за таму да раководи со борбата. При раководењето со борбата, Ѓилас зазема секташки позиции, поради кои на почетокот од 1942 е партиски казнет, иако не и исклучен од КПЈ.
По ослободувањето на земјата, Ѓилас се профилира како еден од водечките раководители на КПЈ и на Југославија, препознатлив по своите догматски сфаќања и пристап кон прашањата.
Сепак, по Резолуцијата на Информбирото и откако КПЈ се реши да раскине со своето сталинистичко минато, Ѓилас станува еден од најголемите поборници на новиот курс. Заедно со Борис Кидрич го „пронаоѓа“ самоуправувањето кај Маркс и пополека почнува да еволуира од еден од најригидните водачи на југословенската комунистичка партија во најслободноумниот член на тогашното раководство на КПЈ. Од тоа време потекнуваат неговите брошури „Ленин за односите помеѓу социјалистичките држави“ и „Современи теми“, во кои врши остра критика на сталинизмот, врз основа на тезата дека сталинизмот дегенерирал од ленинизмот.
Дисидент
Понесен од критиката на сталинизмот и од позитивните ефекти што критиката на СССР ја имаше врз состојбата со слободата на мислата во Југославија, Ѓилас во 1953 година преминува од критика на советскиот комунизам на критика на југословенскиот комунизам. Од октомври 1953 година до јануари 1954 година, тој пишува серија колумни во „Борба“ во кои се залага за либерализација на партијата и државата и за воведување на повеќепартиски систем, а во својот сатиричен расказ „Анатомија на еден морал“, објавен во истиот период, ја критикува дволичноста што владеела во редовите на комунистичкото раководство во земјата. Тито и останатото раководство на Партијата негативно реагира на неговите написи. На Третиот пленум на СКЈ одржан на 16 и 17 јануари 1954 година, Ѓилас е повикан да се откаже од своите ставови. Тој одбива така што постапи, поради што е обвинет за „анархолиберализам“ и е отстранет од власта.
Во 1955 во САД е објавена неговата книга „Нова класа“ во која тврди дека во Југославија и во останатите комунистички земји се кристализира нова владејачка класа. Поради ставовите изнесени во оваа книга Ѓилас е осуден на три години затвор и е затворен во Сремска Митровица. Пуштен е на слобода во 1958, но не се откажа од своите ставови, главно застапувајќи демократско-социјалистички позиции. Во 1966 му е дозволено да емигрира од Југославија. Се враќа во Југославија по падот на комунистичкиот систем.
Алехандро Рехон Учин
Вилберт Алехандро Рехон Учин (шпански: Wilberth Alejandro Rejon Huchin; Мерида, Јукатан, 18 мај 1997) е мексикански писател, културен менаџер и новинар. Тој бил соработник на културниот фестивал за интерфејс 2016 година во Мерида и директор и основач на меѓународниот поетски фестивал Текох, Јукатан. Дел од неговото дело е преведено на арапски, италијански, романски, каталонски, бенгалски, француски и грчки. Добитник е на различни признанија за неговата работа во културните и книжевните медиуми, како што е Меѓународниот медал за култура и уметност, кермит Гаридо.
Автор на четири книги поезија објавени во Шпанија, Чиле, Аргентина и САД.
Грб на Валис и Футуна
Грбот на Валис и Футуна е штит со црвена боја на која во горниот лев агол се наоѓа знамето на Франција, а во долниот десен агол се наоѓа крст на Св. Андрија на бела подлога.
Стамбеков мост
Мостот преминува притока на реката Венетик, близу до нејзините извори, северозападно од гребенското село Тирија. Изграден е околу 1850 г. Ја поврзува Турија со мечовското село Милија во Епир. Наполно е реставриран во 2006 г. Од старите слики се гледа дека во минатото мостот имал парапети и аркади.
Во 1995 г. мостот е прогласен за споменик на културата.
Консепсионска катедрала
Консепсионската катедрала, поточно: „Катедрала на Пресветото Зачнување“ (шпански: Catedral de la Santísima Concepción) е катедрала на градот Консепсион, Чиле. Почнала да се гради во 1940 г., а завршила во 1964 г. Во целина, катедралата е во стил на неороманескна. Објектот е висок 22 метри. Ова е едно од најважните храмови на Чиле.
Космос-1627
Космос-1627 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 1 февруари 1985 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 810 килограми. Космос-1627 бил военoнавигациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 104,8 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1017 км, а најмалото на 957.
Атанас Белчев
Атанас Димитров Белчев (Русиново, - Русиново,, ) — даскал и револуционер, малешевски војвода на Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација.
Животопис
Белчев е роден во малешевското село Русиново. Завршил средно образование и многу години учителствувал низ Малешевијата. Стапил во ВМОРО.
Во 1897 година Белчев учествувал во создавањетото работилницата за оружје на организацијата во пијанечкото село Саблар. Во 1903 година учествувал во Илинденското востание со четата на Христо Чернопеев.
По востанието во 1906 година Белчев станал раководител на Малешевската револуционерна околија.
На 29 октомври 1910 година четата на војводата Белчев водел борба со првата дружина на античетническиот отред (авџи табур). Битката завршила без победник.
Коркутово
Коркутово или Коркут (Τέρπυλλος, Терпилос, до 1926 Κιορκούτ, Коркут) — село во Општина Кукуш во Кукушкиот округ, Егејска Македонија, денес во областа Централна Македонија, Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 11 километри североисточно од градот Кукуш, на неколку километри од грчко-македонската граница, во близина на североисточниот брег на Дојранското Езеро. Селото се наоѓа на надморска височина од 213 метри.
Кара Махмутли опфаќа површина од 45 квадратни километри.
Историја
Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Коркутово се состоело од 90 семејства и 265 жители муслимани Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година Коркут имало 820 жители муслимани.
Во текот на Балканските војни, селото настрадало од страна на грчките војски.
Демографија
Во 1928 година селото било чисто бегалско со 848 жители бегалци, додека во 1940 година селото броело 1257 жители. Селото во пописот од 1951 година броело 1040 жители, на пописот од 1961 година, во селото живееле 1019 жители, во 1971 година имало 708 жители, во 1981 година имало 734 жители, додека во 1991 година имало 605 жители. Денеска, населението на селото е 73 жители според пописот од 2001 година.
Денеска, населението на селото е 600 жители според пописот од 2001 година.
IC 1977
IC 1977 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1977 се споменува и како Reiz 2982.
Откривање
Објектот е откриен на 27 јануари 1904 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1977 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,8 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,8 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. IC 1977 има привидни димензии од 0,4' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 54 м 25,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +18° 55' 44"".
Други поделби
Проучување на IC 1977 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Ада Нилсон
Ада Константија Нилсон (21 септември 1872 – 23 мај 1964) била рана шведска жена лекар. Таа била една од основачите на изборното списание Тидеварвет во 1923 година.
Биографија
Нилсон е родена во Содра Самс во 1872 година. Таа е израсната во една фарма. Нејзиниот татко, кој помагал да се водат текстилните работници во викендичка, починал кога таа имала тринаесет години, а таа заминала да живее во Стокхолм. Во 1891 година, таа била една од првите жени што се стекнала со медицинска обука, првично во Упсала и главно во Стокхолм. Таа ги запознала Лидија Валстром и Алма Сундквист кои биле пионери, исто така. Таа била членка на Националното здружение на либерални жени.
Списанието Тидеварвет е основано во 1923 година од Керстин Хеселгрен, Онорин Хермелин, која била едукатор, Ада Нилсон, Елизабет Там, либерална политичарка и Елин Вагнер, која била авторка. Основачите кои имале либерален политички став биле познати како групата Фогелштад. Нилсон била еден од главните финансиери на проектот и станала главен уредник со нејзината нова пријателка Елин Вагнер како негов прв уредник. Списанието требало да излегува до 1936 година и три години (1925-28) списанието имало бесплатен консултант, но било тешко да се финансира.
Смрт и приватен живот
Нилсон имала многу блиски односи со Хонорин Хермелин. Во текот на последната година од нејзиниот живот, Нилсон отишла да остане во Фогелштад кај Хермелин. Нилсон починала во. Таа била речиси слепа и сиромашна. Таа била погребана на гробишта во близина на нејзиното родно место. Нејзиниот живот е еден од оние што ги прославува Сири Деркерт во метро станицата Остермалмсторг во Стокхолм.
NGC 5420
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5420 се споменува и како MCG -2-36-6, IRAS 14012-1422.
Откривање
Телото е откриено на 1886 година од страна на Френсис Ливенворт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5420 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 5420 има привидни димензии од 1,7' х 0,7'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 3 м 59,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -14° 37' 2"". Положбениот агол на објектот е во износ од 138°.
Други поделби
Проучување на NGC 5420 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 50121. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 286; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5560. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1036.
Користена литература
Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157)
NGC 826/1
NGC 826/1 — спирална галаксија во соѕвездието Триаголник, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 826/1 се споменува и како CGCG 504-19.
Откривање
Објектот е откриен на 18 септември 1871 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 826/1 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 826/1 има привидни димензии од 0,8' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 9 м 25,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 30° 44' 22". Положбениот агол на објектот е во износ од 60°.
Други поделби
Проучување на NGC 826/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 8230. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 92; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2309. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1248.
Вишешница
Вишешница — дел од еден поголем планински масив кој ја опфаќа и Дрен Планина и всушност е продолжение на неа. Се наоѓа веднаш над Тиквешкото Езеро, а името го добила по карпата со исто име која се издига над Полошкиот Манастир.
Географски факти
Зафаќа површина од околу 235км2, од кои 150км2 се во границите на Општина Кавадарци, а остатокот во Општина Прилеп. Главниот правец на протегање е север-југ. Планината е ограничена со Црна Река и Тиквешкото Езеро на југ, на исток продолжува езерото, па после ХЕЦ Тиквеш сè до спојот на Црна Река и Раечка Река. Северната граница на Вишешница е низводно по Раечка Река и Дреновската Клисура, додека на запад граничи со Царевиќка Река и Тројачко Поле. Превојот Клен 934 м.н.в. е најниска точка помеѓу Вишешница и Дрен.
Највисок врв е Чаве со висина од 1557 метри, кој се наоѓа на главниот гребен кој се протега во правец југ-север, почнува на превојот Клен 934м.н.в., па оди до врвот Попче 1081 м.н.в., продолжува до Богданов Гроб 1041 м.н.в., по ридот на Смилова Тумба се движи по сртот Србиново и доаѓа до врвот Студено 1326 м.н.в., продолжува до тригонометар 1362, па кота 1442, и се искачува на врвот Чаве, потоа почнува да се спушта сè до Бабакитина чешма, продолжува кон Кобиларник 1409 м.н.в. се спушта кон Крива Тумба 1141 м.н.в. од таму оди кон Камен 915 м.н.в. и се спушта во Раечка Река. Треба да се забележи дека од врвот Чаве лево и десно се формираат помали гребени вкупно 4 на број.
Втор изразит гребен е гребенот на карпата Вишешница 1342 м.н.в. кој почнува од Црна Река, се качува на ритчето Коприва 616 м.н.в., па литиците со име Бршлен 1120 м.н.в., после Вишешница следува Голема Рудина 1403 м.н.в., Мала Рудина, Погана 1353 м.н.в. и се качува на врвот Орле 1480 м.н.в., спроти него на исток е врвот Галчин 1472 м.н.в. Овие два врва се често одредиште на ентузијастите, дали за планинари дали за поекстремни искуства, бидејќи и двата врва се стрмни, посебно Орле кој е тесен и не многу пристапен.
Над брегот на езерото, на падините на планината се наоѓа и познатата пештера Чулејца
Врвови
Како поголеми врвови можеме да ги издвоиме:
Геологија
Во тријас се формирани мермеризираните варовници и доломити како и глинести шкрилци и песочниците.
Во периодот на креда формирани се и конгломератите (к22).
Во плиоцен формирани се кварцлатските бречи и туфови и бречи.
Според Геолошкиот Завод геолошката подлога е формирана од: варовнички бречи, мусковити гнајсеви, микашисти, габро, лилјакови шкрилци биотит гранити, гранито-гнајс и серија парашкрилци. Многу интересна серија претставува боалната серија на приземот, вклучувајќи ги и лилјаковите шкрилци кои се одликуваат со тоа што се јавуваат во вид на тесни ленти меѓу нив вклештен серија на варовниците на горен тријас. Староста на овие гелошки формации е од Горна Креда.
Во прекамбриум се формирале окцесто-амигдалоидни дволискунски гнајсеви, порфиоридни гранидиорити и Гранат-стауролитски микашисти
Хидрографски факти
Иако навидум е слаба со воден потенцијал Вишешница има голем број на реки и извори. Сите тие се влеваат во Црна Река директно или индиректно, која спаѓа во егејското сливно подрачје. Почнувајќи од горниот дел на планината реките што се влеват во Црна Река или Тиквешко Езеро се следните: Коритата ова рекичка има вода само во пролетните месеци со карпест терен, непроодна, со должина од 3км, Дабечка Река, извира кај Смилова Тумба, долга е 4,6км и пресушува после месец јуни, Галишка Река извира кај долчињата кај Балгазова Тумба по пат заедно со Растовата стварат поголема рекичка која под селото Галиште е во карпи и непроодна долга е 8км и исто така пресушува во лето. Праведничка Река се формира од месноста Мушмулот и Сливче долга е 5,2км, има бројни извори и во лето има вода цо мали количини. Реката Дреновица се образува од два извори блиску под Бабакитина чешма и Балгазова тумба, долга е 7,7км се влева близу до браната на Тиквешко Езеро вода има во текот на целата година иако во последно време знае да пресуши и во лето. Ќесендревска Река извира под врвот Кобиларник и потоа под селото Ќесендре се влеват два помали дола (Грбавечка р.), вода има во текот на цела година и долга е 5,7км, треба да се забележи дека оваа река се влева во Раечка Река, под селото Раец.
Од западната страна на планината се истакнуваат само две рекички кои се влеват во Раечка Река, тоа се Раково која поминува низ селата Дрен, Смолани и Царевиќ, река која во долнито тек се вика Царевиќка Река, вода има во текот на летото долга е 9,9км, друга помала река е Решка Река која извира под Чаве и минува покрај селата Мал и Голем Радобил, вода има скоро цела година и се користи за наводнување, популарно помеѓу мештаните за т.н.ваѓи, долга е 5,8км.
Климатски услови, флора и фауна
Изградбата на брана на Црна Река и создавање на Тиквешкото Езеро создадени се услови за променета микроклима под влијание на поголемото испарување од езерото и повеќе врнежи на ова подрачје кое довело до зголемена релативна влажност, која пак е добра за да има помали замави посебно на микроекспозиите поблиску до езерото. Преку Вардар и Црна Река се чувствува продорот на средоземната клима која со мешањето на планинската клима довела до голема биоразновидност кој се изразува повеќе во флористичкиот состав. Сето ова заедно со фауната ја прави Вишешница еден микро резерват богат со многу видови кои се утврдени во многу научни трудови. Преку интерполација на резултатите добиени од метеоролошката станица Кавадарци, Прилеп и Битола е добиена проценета релативни вредности на климатолошките услови и тоа утврдена е средно годишна температура на воздухот која се движи од 13°Ц на најниските висини, па до 5°Ц на највисоките места. Средна годишна сума на врнежи се движи од 530 па до 950 мм. Најмали количини се забележуваат во јуни, јули и август. Според аридноста климата е семиаридна, семихумидна и хумидна. Накусо кажано климата е изменето континентална со влијание на планинската клима нба поголеми надморски висини. Ваквите климатски фактори довело да во долниот дел на планината да се развијат дабово-белгаберовите шуми, погоре горунови и црнгаберови шуми, а во горните делови се развиле буковите заедници.
Највпечатлива шумска заедница која се јавува тука е заедницата од дива фоја (Juniperus excelsa) и див бадем, претставува заедница која е орографски-едафски условена. Се јавува на стрмни карпести терени, често во пукнатини од стени, главни на варовник или дијабаз. Освен дивата фоја, тука се среќаваат и следните видови како даб благун (Quercus pubescens), црн јасен (Fraxinus ornus) питомата фоја Juniperus foetidissima и др. Во катот на грмушките се јавува и црвена смрека, додека во приземната вегетација доминираат Cyclamen neapolitanum, Ranunculus psilostadys, Orhis purpurea, Potentila micrantha, Lithospermum purpureum Vernica hamaedris и др.
Друга специфична заедница која е условена микроклиматски и едафолошки е заедницата на грипа(Phillyrea) и бел габер (Carpinus orientalis) оваа заедница е интересна бидејќи грипата е вид кој има кожни лисја и е зимзелен вид, кој во зима не ги фрла листовите, други видови кои се среќаваат во оваа заедница се даб цер, црн јасен, горупла (Cerasus mahaleb), глув јавор (Acer obtusatuм) и др. Во катот на грмушките се јавуваат, црвената смрека, леската, дрен, прасика, влакнест глог и др. Кај тревите се јавуваат широколисна шашика, здравец, белушина, соломонов печат(вратинец), коленика и др.
Други дрвни видови и грмушки кои се јавуват тука се: зајчика, капина, глог, курика(Euonymus), киселачка, бука, црн бор, дива цреша, оскруша, бреклинка (Sorbus torminalis),драка (Paliurus spina-christi), даб горун потоа Jasminum fruticans, Лилјаче (Syringa vulgaris), копривка (Celtis tournefortii) prunus webbii и др. Сите овие заедници кои се орографски и едафски препознаени се забележува дека дрвенастите видоди вршат еден вид инвазија врз голите површини коишто порано природни ним им припаѓале, ова е условено бидејќи сега нема тука населено место и нема стока. Под врвот Чаве на источна екпозиција се забележува и присуство на десетици стебла на молика, најверојатно донесени со птиците, но и поранешниот ареал на моликовите шуми допирал до тука и пошироко. Највпечатлива флористичка појава на Вишешница и Тиквешкото Езеро е дрвниот вид Гол Човек (Arbutus neandrach), кој е обусловен од климатските услови, тоа е зимзелено дрво или грмушка со мазна кора, која се лупи во лето, а под неа има друг слој кора која е портокалова. Видот е карактеристичен за Средоземјето и Блискиот Исток. На удар е на човекот кој го ползува во своите домови за украс.
Од животните кои се среќаваат тука треба да се набројат крт, див зајак, верверица, лисица, невестулка, волк, куна златка, куна белка, јазовец, дива мачка, дива свиња, срна, поскок, шарка, сив смок.
За птиците ќе се осврнеме повеќе бидејќи посебноста на Тиквешкото Езеро и карпите кај Галиште и бројните пештери како и неприсуството на човекот придонесува за голем број заштитени птици да се јавуваат овдека. Тука се среќаваат разни птици кои според тоа дали се гнездат само тука или претстојуваат преку целата година или само минуваат се делат на гнездилки, зимски резиденти и птици минувачки. Потоа следува уште една поделба, така гнездилките се делат на станарки и летни резиденти, од станарките забележани се 56 видови од кои може да се набројат сива врана, гавран, страчка, сојка, билбил, обична ѕвингалка, мала чучурлига, Бела тресиопашка, планинска тресиопашка, мала црноглава сипка, мустаклеста сипка, рибарче, европска лазачка, Карпеста лазачка, Сив клукајдрвец, Мал шарен клукајдрвец, Имеличар, Дрозд пејач, Планински був, Белонокта ветрушка, Планински сокол, Златен орел, Црвена луња, Белоглав мршојадец,Брадест мршојадец, Црн мршојадец, Лештарка, разни гулаби, нуркачи, пајки и еребици.
Група 10 на периодниот систем
Група 10 (никлена група) — група елементи од периоден систем која ги опфаќа никелот (Ni), паладиумот (Pd), платината (Pt) и дармштатиумот (Ds) — преодни метали од d-блокот. Сите познати изотопи на дармштатиумот се радиоактивни со краток период на полураспад и не се среќаваат во природата, туку вештачки создадени во крајно мали количества, во лабораториски услови.
Вишешница
Климатски услови, флора и фауна
Зимски резиденти забележани се: Ливадски кос, Лисест глувчар, Сива патка, Патка лажичарка, Планинска ѕвингалка разни корморани, галеби и нуркачи.
Група 10 на периодниот систем
Како и кај другите групи, елементите од оваа група имаат свои шеми на електронската конфигурација (особено во последната обвивка). Сепак, тие се особено слаби, со исклучок на оваа кај паладиумот. Предвидената конфигурација на дармштатиумот се заснова на релативистичката стабилизација на орбиталата 7s која е доследна на дијагоналното правило, што е необично за оваа група.
Вишешница
Климатски услови, флора и фауна
Птици минувачки: Мал галеб, Црноглав галеб, Црна рибарка, Калуѓерка (птица), Бојник (птица) и др.
Литература
Геолошка карта и толкувач во размер 1:100.000(К 34-104)-Геолошки Завод-Скопје 1976 г., автори Н. Думурџанов, С. Христов, Б. Павловски и В. Иванов.
Група 10 на периодниот систем
Својства
Металите од групата 10 се бели до светлосиви по боја, со голема сјајност и отпорност на потемнување (оксидација) при стандардни услови. Се одликуваат со голема ковливост и влегуваат во оксидациски состојби +2 и +4 (+1 при посебни услови). Постоењето на состојбата +3 е спорно, бидејќи се смета за привид создаден од други две состојби. Во теорија, металите од групата 10 даваат и оксидација во сосојтба +6 под точно определени услови, но ова треба да се докаже опитно за сите нив освен веќе докажаната платина.
Вишешница
Литература
Одлики на климатско-вегетациско-почвените зони во Република Македонија, МАНУ Скопје, 1996г., Ѓ. Филиповски, Р. Ризовски и П. Ристевски.
Група 10 на периодниот систем
Примена
Металите од групата 10 имаат неколку заеднички примени. Тие се:
Вишешница
Литература
Податоци од УХМР.
Посебни Планови за стопанисување со шумите за шумско-стопанските единици „Пролетник“, „Вишешница“ и „Царевиќ-Беловодица-Дрен“ изработени од ЈП Македонски Шуми Скопје, Сектор за Уредување.
Група 10 на периодниот систем
Биолошка улога и токсичност
Никелот има важна улога во биохемијата на организмите како дел од активниот центар за ензими. Останатите елементи од групата немаат биолошка улога, туку се токсични.
Вишешница
Литература
Мариово, природни и социо-еконосмки обележја и можности за развој, од Друштво за наука и уметност-Прилеп 1987г.
Орнитофауна на Тиквешкото Езеро и неговата околина со посебен осврт на птиците од редот Accipitres (соколовидни) магистерски труд на С. Јанче, ШФС Скопје 1992 г.
Осое (Горобинци)
Осое — населба од доцноантичкото време. На 4 км западно од селото, при пошумувањето биле откриени остатоци од ѕидови. На површината има фрагменти од керамички садови, тегули и имбрекси. .
Грб на Кокосовите Острови
Грбот на Кокосовите Острови е неофицијално лого на кое се наоѓа палма со кокоси по кои островот го добил името.
Иван Раденовиќ
Иван Раденовиќ (роден на 10 јуни 1984 година) бил поранешен српски професионален кошаркар кој последен пат настапувал за кошаркарската екипа на Спиру Шарлроа од белгиската лига. Во својата кариера настапувал на позициите преден напаѓач и центар. Иван настапувал и во натпреварите од колеџ кошарката и тоа за составот на Аризона Вајлдкетс (диви мачки).
Почетоците
Иван Раденовиќ е роден во Белград, Социјалистичка Република Србија, во поранешната држава Југославија. Почнал да игра кошарка во јуниорските тимови на екипата на белградски Партизан. Неговиот талент дошол до израз за време на турнирот, односно Игрите на Алберт Швајцер во Германија во 2002 година, каде што настапувал за младинскиот тим на селекцијата на Србија. На тој турнир имал просек од 7,4 поени и 3,0 скока по натпревар, додека ударите ги упатувал со прецизност од 59,3 проценти (16 од 27). Својот прв натпревар во сениорскиот тим на екипата на Партизан го имал во сезоната 2002-2003.
Факултетска кариера
На средината на сезоната 2003–04, Раденовиќ му се придружил на машкиот кошаркарски тим Аризона Вајлдкетс. Во таа екипа тренер бил Лут Олсон. Иван Раденовиќ го имал еден од најуспешните први натпревари во историјата на Вајлдкетс на 28 декември 2003 година, постигнувајќи 17 поени против екипата на Универзитетот Либерти. Истата сезона, Раденовиќ ги заслужил и ја освоил награда. Тој бил одлично засилување за тимот на популарните Диви мачки на кој му било потребна помош на позицијата на висок играч. Таа сезона Раденовиќ имаl просек од 5,8 поени и 2,9 скока по натпревар. Упатувал удари од игра за три поени со прецизност од 25,7% за два поени од 39,7% и 76,7% од линијата за слободни фрлања.
Во текот на сезоната 2004–05, играта на Раденовиќ многу била подобрa. Тој бил клучен играч во тимот на Вajлдкeт кој загубил од составот на Илиноис Фајтинг Илини во натпреварот во 2005 година на NCAA машката дивизија I кошаркарски турнир Елитна осумка. Во текот на сезоната Раденовиќ имал просек од 8,6 поени, 5,5 скока по натпревар и остварил 4 резултати со двоен учинок (дабл-дабл) и на шест натпревари имал двоцифрен учинок на скокови (над 10 скокови). Забележителен настап имал на натпреварот против составот на Pac-10 од УКЛА кога постигнал 19 поени и 12 скока. Истата сезона Раденовиќ бил избран за играч со најдобар напредок помеѓу своите соиграчи.
Сениорска сезона 2006-07 му била година во која бил лидер во тимот исполнет со многу талентирани играчи. Отсуството на скоковите на соиграчот Кирк Волтерс во текот на целата сезона го нарушил планот и играта на екипата на Дивите мачки. Дивите мачки биле принудени да се потпрат на помладите членови во составот како што биле: Чејс Будингер и Маркус Вилијамс. Тимот загубил од составот на Пердју во првото коло на турнирот во месец март 2007 година. Во сезоната 2006–2007, Раденовиќ остварувал во просек по 15,1 поен и 7,6 скокови и 2,1 асистенции по натпревар. Ударите ги упатувал со прецизност од 50,7% од поле. Неговиот врв на сезоната бил на 3 март 2007 година на натпревар со вкупно постигнати 37 поени, 9 скока и 7 асистенции во победата над екипата на Стенфорд во продолженија од 85:80. На тој натпревар изведувал слободни фрлања 11 од 11. Бил чуван, односно на него директно внимавале двајца идни играчи од НБА лигата, едниот, пикот од топ 14, Брук Лопез и неговиот брат близнак Робин Лопез.
Професионална кариера
Откако останал без можноста за драфт на НБА драфтот во 2007 година, Раденовиќ се приклучил на екипата на Лос Анџелес Клиперс во Летната лига во Лас Вегас. Тој настапил само на три од вкупно петте натпревари за составот на Клиперси, по што се разделил со тимот. Во месец август 2007 година, Раденовиќ се преселил во Европа и потпишал двегодишен договор со кошаркарската екипа на Акасвају Гирона од шпанската лига АЦБ. По една сезона во составот на Гирона, тој се преселил во клубот од грчката лига Панелиниос, потпишувајќи едногодишен договор.
Во месец септември 2009 година, Раденовиќ потпишал едногодишен договор со силниот руски клуб ЦСКА од Москва, но на крајот на месец декември неговиот договор бил раскинат. Тој ја завршил сезоната 2009-10 во шпанскиот тим Кахасол Севиља. Во месец август 2010 година, се преселил во екипата на Менорка Баске, до крајот на сезоната 2010-11. Во месец јули 2011 година, Раденовиќ потпишал двегодишен договор со кошаркарската екипа на Доњецк.
На 24 септември 2013 година потпишал со екипата на Црвена ѕвезда за сезоната 2013–14. На 10 натпревари во Евролигата со составот на Црвена ѕвезда имал просек од 8,2 поени, 3,5 скока и 1,7 асистенции по натпревар.
На 25 јануари 2015 година, Раденовиќ потпишал договор со полскиот клуб АЗС Кошалин за време на остатокот од сезоната 2014–15 во ПЛК лигата.
На 6 октомври 2015 година, потпишал отворен договор со босанскиот тим на Игокеа. Во месец јануари 2016 година, ја напуштил кошаркарската екипа на Игокеа и потпишал со составот на Хапоел Холон за време на остатокот од сезоната 2015-16 во израелската прва лига.
На 24 јануари 2017 година, Раденовиќ потпишал со белгискиот клуб Спиру Шарлероа за време од остатокот од сезоната 2016–17.
Територија на Какета
Територија на Какета (Territorio del Caquetá) беше територија на Соединетите држави на Колумбија.
На север се граничеше со територијата на Сан Мартин.
Во уставот од 1863 година беше дел од државата Каука.
Коџа Омерли
Коџа Омерли — кукушко село во Егејска Македонија, Република Грција.
Брце (Сливово)
Брце — археолошко наоѓалиште во селото Сливово во областа Дебрца. Претставува раносредновековна црква со некропола. Се наоѓа на околу 2 км југозападно од селото, од двете страни на патот Сливово-Врбјани. Површината обилува со фрагментирана садова и градбена керамика со припадност на средниот век. Во северниот дел своевремено биле раскопувани гробови меѓу кои се издигала средновековна словенска црква.
885
885 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 885 година од новата ера, 885. од првиот милениум, 85. од IX век и шеста од 880-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6393 и 6394 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5635 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4645 и 4646 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1638.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 885 година се протега во 3521 и 3522, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3581 и 3582 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1428. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 271 и 272 исламска година.
Федерација на италијанската музичка индустрија
Федерација на италијанската музичка индустрија (FIMI) (Federazione Industria Musicale Italiana) е чадорска организација која ги следи речиси сите аспекти на музичката индустрија за снимање на италијански.
Резултат на намалувањето на ЦД сингловите и продажбите во Италија, FIMI ги заменува неговите табели за физичка синглови со дигитален даунлоад и табела-врз основа на правни Интернет и мобилни преземања на 1 јануари 2008 година.
Сертификации
Продажбата на барања за музички снимки во Италија за домашни и меѓународни репертоар се наоѓа во истата нивоа.
Албуми
Забелешка: Мулти-платинест се однесува на албумот, кој е продаден во повеќе од 120.000 копии, но сѐ уште не се продадени над 300.000 копии.
Синглови
Сертификацијата за синглови започнала во 1999.
Забелешка: Мулти-платинест се однесува на сингл кој е продаден во повеќе од 60.000 копии, без оглед дали на ЦД формат, или со музичко спуштање.
Музички ДВД-а
Забелешка: Мулти-платинест однесува на музичките ДВД-а кои се продадени во повеќе од 40.000 копии.
Бујар Османи
Бујар Османи (роден на во ) — македонски хирург и политичар, тековен министер за надворешни работи на Република Македонија.
Грб на Гуам
Грбот на Гуам се наоѓа на средината на знамето на Гуам. Грбот има облик на камен за лов од племето Чаморо. На грбот е претставен заливот Агна во кој се наоѓа „проа“ (вид на микронезиско пловило, и кокосово дрво, познато и како „Дрво на животот“. Во средината на грбот стои натписот "GUAM".
АкордиоМ
АкордиоМ - македонско хармоникашко трио кое го сочинуваат: Зорица Каракутовска, Бојан Волчевски и Филип Стамевски.
Пред формирањето на триото „АкордиоМ“, неговите членови биле дел од повеќе музички ансамбли кои понекогаш настапувале заедно. Инаку, Бојан Волчевски и Филип Стамевски се поранешни студенти на професорката Каракутовска. Репертоарот на „АкордиоМ“ го сочинуваат транскрипции, т.е. композиции оригинално напишани за други камерни оркестри (дела на Вивалди, Бах, Моцарт, итн.), како и дела напишани специјално за хармоника (Дербенко, Пјацола и Галијано), а посебно место во нивниот репертоар заземаат делата на македонската композиторка Бете Илин од кои некои се напишани специјално за овој состав. Покрај во Македонија, триото има настапувано во повеќе земји, како: Србија, Бугарија, Хрватска, Франција, Италија, Луксембург, Португалија, итн.
Поп 100
Поп 100 била табела за песни која за првпат се појавила во февруари 2005 и билс издавамс од магазинот Билборд во САД сè до нејзиното распаѓање во 2009. Ранкирала песни заснована на ерплејот на мејнстрим топ 40 радио станици, продажби на синглови и дигитални спуштања.
Петнаесетгодишен јубилеј (Фабержеово јајце)
Петнаесетгодишен јубилеј – царско Фабержеово јајце, едно од серијата од педесет и две јувелирски велигденски јајца изработено под надзор на рускиот јувелир Петар Карл Фаберже за руското царско семејство.
Ова јајце било поклон за царицата Александра Фјодоровна од нејзиниот сопруг царот Николај II, кој имал трајна нарачка за две Фабержеови велигденски јајца секоја година, едно за мајка му и едно за неговата сопруга.
Во 1911 година на царицата мајка ѝ било поклонето јајцето Ловорово дрво
Опис
Јајцето е направено од злато, зелен и бел емајл, украсено со дијаманти и кварц. Површината е поделена на осумнаесет панели со 16 минијатури.
Дизајнот на јајцето ја одбележува петнаесетгодишнината од крунисувањето на Николај II на 26 мај 1896 година.
Во јајцето нема изненадување спротивно на царевите експлицитни инструкции за овие јајца и без објаснување, не било направено изненадување за ова јајце.
Сопственост
Јајцето било во сопственост на Малколм Форбс во Форбсовата збирка. Виктор Векселберг купил девет царски јајца како дел од збирка за скоро 100 милиони долари. Се проценува дека поединечно јајцето вреди 10 до 15 милиони долари. Денес јајцето е дел од Збирката Виктор Векселберг, во сопственост на фондацијата „Врска на времињата“ и е сместено во Музејот Фаберже во Санкт Петербург.
Техеран
Техеран (персиски: تهران‎ Tehrân) — главен град на Иран и провинцијата Техеран. Со население од околу 8,8 милиони во градот и 15 милиони во неговата поголема метрополитенска област, Техеран е најнаселен град во Иран и Западна Азија, и има втора по големина метрополитенска област на Блискиот Исток. Техеран е рангиран на 29-то место во светот според бројот на населението на неговата метрополитенска област.
Во класичната ера, дел од територијата на денешен Техеран била окупирана од Реј, град со медијско население. Во текот на своето постоење, Техеран бил цел на напади и уништувања од арапските, турските и монголските инвазии. Неговиот современ наследник останал како урбана област апсорбирана во градското подрачје познато под името Голем Техеран.
Техеран првпат бил избран за главен град на Иран од страна на Мухамед-хан Каџар од династијата Каџари во 1796 година, со цел да остане близу до иранските територии на Кавказ, пред да биде одвоен од Иран како резултат на Руско-персиските војни и за да ги избегне фракциите на претходните владејачки ирански династии. Главниот град се преселил неколкупати низ историјата, а Техеран е 32-миот национален главен град на Иран.
Градот бил седиште на Каџарите и Пахлевите, двете последни монархии на Иран. Тој е дом на многу историски збирки, вклучувајќи ги и кралските комплекси на Голестан, Садабад и Ниваран, како и најважните владини згради во модерната ера.
Големи размери и реконструкција на градот започнле во 1920-тите години, а Техеран станал одредиште за масовни миграции од целиот Иран од 20 век.
Најпознатите знаменитости во Техеран се кула Азади, споменик изграден во 1971 година под власта на Мухамед Реза Пахлеви, за да ја одбележат 2.500-тата година од основањето на Иран и кула Милад, шестата највисока кула која била завршена во 2007 година. Мостот Табијат, новоизградена атракција, бил завршен во 2014 година.
Мнозинството од населението во Техеран се луѓе од персиско говорно подрачје и околу 99% од населението го разбираат и зборуваат персискиот јазик, но има големи популации на други ирански етнички групи, како што се Азербејџани, Ерменци, Лури и Курди кои живеат во Техеран и го зборуваат персискиот како втор јазик.
Техеран го опслужуваат меѓународните аеродроми на Мехрабад и Хомеини, централната железничка станица, системот за брз транзит на Техеранско метро, системот за брз транзит на автобуси, тролејбусите и голема мрежа на автопати.
Имало планови да се пресели иранскиот главен град од Техеран во друга област, главно поради загадувањето на воздухот и изложеноста на градот на земјотреси. До денес, не се одобрени дефинитивни планови. Истражувањето на 230 градови го рангирал Техеран на 203-то место за квалитетот на животот. Според Индексот на глобални одредишта за градови во 2016 година, Техеран е меѓу првите десет најбрзо растечки одредишта.
Историја
Потеклото на името Техеран е неизвесно. Населбата на Техеран датира повеќе од 7.000 години.
Класична ера
Планината Дамаванд, највисокиот врв на Иран, кој се наоѓа во близина на Техеран, е важна локација на Фирдуси во Шахнаме, иранската епска поема која се заснова на античките легенди на Иран.
Средновековен период
За време на владеењето на Сасанидското Царство, во 641 година, Јаздегерд III го издал својот последен апел до нацијата од Реј, пред да побегне во Хорасан. Градот бил под доминантната фамилија на Мехран, а Сијавакш, син на Бахрам VI, кој се спротивставил на муслиманската инвазија на Персија од 7 век. Поради овој отпор, кога Арапите ги освоиле Реј, тие наредиле градот да биде уништен и повторно изграден од страна на аристократот Фарукзад.