cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1070
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6578 и 6579 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5820 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4830 и 4831 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1823.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1070 година се протега во 3706 и 3707, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3766 и 3767 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1613. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 462 и 463 исламска година.
NGC 721
NGC 721 — спирална галаксија во соѕвездието Андромеда, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 721 се споменува и како UGC 1376, MCG 6-5-43, CGCG 522-56, IRAS 01517+3908.
Откривање
Телото е откриено на 27 август 1862 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 721 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,9 m/лм2. NGC 721 има привидни димензии од 1,7' х 1'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 54 м 45,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 39° 22' 59". Положбениот агол на објектот е во износ од 135°.
Други поделби
Проучување на NGC 721 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 7097. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 61; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2816. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1225.
Скриено (филм од 2005)
Скриено (француски: Caché) — францускo-германско-австриско-италијански филм од 2005 година во режија на Михаел Ханеке, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Даниел Отуил, Жулиет Бинош и Морис Бениху. Во 2005 година, Ханеке освоил три награди на Канскиот фестивал, а филмот освоил пет европски филмски награди. Вкупно, филмот освоил 28 награди и имал 36 номинации.
Синопсис
Жорж (го игра Отуил) и Ан (ја игра Бинош) Лоран се брачен пар чиј мирен живот е нарушен откако непознат човек им испраќа видео-касета со снимка од нивната куќа. Нивната вознемирнеост се зголемува кога непознатиот човек им праќа цртежи на кои е прикажан човек кој крвари. Тие го пријавуваат случајот во полицијата, но таа не презема ништо бидејќи нема непосредна закана кон нив. Затоа, Жорж решава самиот да го открие натрапникот. Тој го посетува Маџид (го игра Бениу) чии родители работеле на имотот на родителите на Жорж. Откако неговите родители биле убиени за време на демонстрациите во Париз, Маџид бил посвоен од родителите на Жорж. Љубоморниот Жорж постојано го поткажувал Маџид кај неговите родители, кои одлучиле да го дадат во дом за сираци. Жорж смета дека Маџид му се одмаздува за направената неправда, но тој ги негира обвинувањата. Кога исчезнува синот на Жорж, полицијата ги притвора Маџид и неговиот син, но набргу ги ослободува, зашто синот на Жорж се враќа дома здрав и жив. Еден ден, Маџид го повикува Жорж и пред него извршува самоубиство, а вознемирениот и исплашен Жорж бега во својот дом без да го пријави случајот во полицијата. Набргу, него го посетува синот на Маџид кој го обвинува Жорж дека има нечиста совест.
Слободан Нинковиќ
Сметан за посветен глумец, Нинковиќ е познат и по неговата работна етика и плодниот став во театарот. Настапувал во Народниот театар во Белград, Ателје 212, театарот Бошко Буха, театарот Звездара и Југословенскиот драмски театар. Во неговиот театарски репертоар, тој се појавил повеќе од три илјади пати на сцената, вклучувајќи изведување во два различни театри две различни претстави во исто време ( Она воли Мамбо во театарот Битеф и Гробљанска во театарот Звездара). Тој е нашироко наречен „легенда за Смедерево “ од критичарите, глумци, историчари, писатели и академици.
Кариера
Поранешниот студент на Факултетот за драмски уметности во Белград, тој бил член на најуспешниот клас во историјата на Универзитетот, наречена „турбо-класа“. Класот со дванаесет ученици од 1984 година, предводен од Владимир Јевтовиќ, ги родил еден од најафирмираните и најплодните глумци во српскиот театар, телевизија и филм, вклучувајќи ги Драган Бјелогрлиќ, Весна Тривалиќ, Срѓан Тодоровиќ, Мирјана Јоковиќ, Милорад Вешнаќниќ, Стојановиќ, Драган Петровиќ, Бранка Пујиќ, Дарко Томовиќ, Татјана Венчеловски и Нинковиќ.
Најпознат по својот разновиден и широк опсег во театарот, тој е истакнат и за неговите комични и драмски улоги во Народниот театар во Белград, Ателје 212, театарот Бошко Буха, театарот Звездара и Југословенскиот драмски театар, вклучувајќи модерен репертоар и класичен дела од Рацин, Шекспир, Достоевски, Толстој, А.П. Чехов, Фокнер, Хомер и Молиер.
Се појавил во над педесет филмови, а глумел во над дваесет од нив. Меѓу неговите значајни заслуги се Погледот на Улис, Крстоносците, Ние не сме ангели, Свети Георгије убива аждаху и Сан зимске ноќи. Тој глумеше во комерцијално и критички успешните култни класични телевизиски серии како Отворена врата, Наша мала клиника и Сенки над Балканот. Се појави во споредни улоги во сериите Бољи живот и Фолк. Бил и водител на Беовизија 2007 година.
Работел и во радио и анимација. Тој е официјалниот српски глас синхронизација на Гуфи. Тој исто така ги изразил Тантор во српскиот синхронизација на Тарзан, Филоктет во српскиот синхронизација на Херкулес, Ли Шан во српскиот синхронизација на Кунг Фу Панда 3 и Смоки во автомобилите 3.
Неговата автобиографија Слушај сине ове велике речи, напишана од Јовица Тишма, излегла во февруари 2019 година Неговата книга Син мој треба да излезе во 2021 година.
Фудбалот во 1975 година
1975 година во фудбалот содржи некои значајни настани.
Манагва
Манагва (Managua) е главен град на Никарагва. Градот има околу 1.817.096 жители. Манагва се наоѓа северозападниот брег на езерото Манагва, во истоимениот департман. Во градот има и европски заедници на Каталонци, Германци и Французи.
Љангавич
Љангавич (Λαγκαδίκια, Лангадикија, до 1927 Љангавич) — село во Општина Лагадина во Солунскиот округ, Егејска Македонија, денес во областа Централна Македонија, Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на неколку километри од градот Лагадина во југоисточниот дел од Лагадинско Поле. Селото се наоѓа на надморска височина од 134 метри.
Историја
Во XIX век Хаџи Маала е турско село, кое припаѓало кон Лагадинската каза на Отоманското Царство. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 220 жители Турци.
Во текот на Втората балканска војна, селото било окупирано од страна на грчките војски. По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција. На пописот од 1913 година биле евидентирани 125 жители, додека на пописот од 1920 година, во селото биле евидентирани 180 жители.
Демографија
Во 1928 година селото броело 647 жители. , додека во 1940 година селото броело 779 жители.
Селото во пописот од 1951 година броело 881 жител, на пописот од 1961 година, во селото живееле 941 жител, во 1971 година имало 750 жители, во 1981 година имало 637 жители, додека во 1991 година имало 697 жители. Денеска, населението на селото е 729 жители според пописот од 2001 година.
IC 1897
IC 1897 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 27 јануари 1904 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1897 е од видот *.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 46 м 4,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +19° 0' 39"".
Други поделби
Проучување на IC 1897 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Користена литература
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)
Жените чекаат (филм)
Жените чекаат (шведски: Kvinnors väntan) е филм од 1952, во режија на Ингмар Бергман, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги толкуваат: Анита Бјорк, Ева Далбек, Мај-Брит Нилсон, Гунар Бјернстранд итн. Директор на фотографијата е Гунар Фишер.
Сиже
Филмот е дел од раното творештво на режисерот и претставува драма за врските на млади луѓе, раскажана од група на жени. Накратко, филмот претставува есеј за женската интима. Ракел, Марта и Карин минуваат извесно време во викендичка, чекајќи мажите да се вратат од работа. Времето го кратат разговарајќи за искуствата стекнати во бракот, но и надвор од него.
Жаклина Лазаревска
Жаклина Лазаревска (родена на година во ) — дипломирана математичарка-информатичарка на Природно - математички факултет во Скопје. Почнувајќи од 1 септември 1987 година таа е професорка по информатика во гимназијата „Св. Климент Охридски“ во Охрид. Во своите најплодни професорски години Жаклина Лазаревска напишала Учебник и Збирка задачи за Програмски јазици за III година гимназиски паралелки природно – математичко подрачје и Збирка задачи за програмирање во С ++. Пред да стане пратеник Лазаревска од 2013 до 2016 година беше советник во Советот на општина Охрид.
За време на нејзинот мандат како пратеничка на СДСМ таа била активна во следните активности на собранието:
Зелена пупавка
Зелена пупавка ( Amanita phalloides) е вид на отровна габа, зелена мушичка агарика, зелена обвивка, отровна печурка, клубенот. Не е секогаш зелена, како што сугерира нејзиното име, но има форми на бела, кафена и жолта боја. Доминантно е распространета на пониски надморски височини, во близина на листопадни дрвја или бор ови. Може да се најде низ Србија особено во Панонската низина, басенот Посавина и Подравина, околу Бања Лука и Тузла. Распространета е и во Република Македонија.
Таксономија
Зелената пупавка го добила своето латинско име во преписката помеѓу англискиот лекар Томас Браун и Кристофер Мерет. Исто така, оваа озлогласена печурка била опишана од францускиот ботаничар Себастиен Вајан во 1727 година. година, кој и го дал препознатливото име „ Fungus phalloides, annulatus, sordide virescens, et patulus “. Иако научното име значи „во облик на фалус“, не е јасно дали е именуван поради сличноста со буквален фалус или со печурките од родот. Во 1821 година, Елиас Магнус Фрис ја опишал оваа печурка но ги вклучил сите бели аманити во описот. Конечно во 1833 година, Јохан Хајнрих Фридрих Линк го користел името, според Персон кој го именувал 30 години порано. Иако Луис Секретан претходно го користел името, тоа не било прифатено во номенклатурата, бидејќи Секретан постојано не користел биномна номенклатура. Некои таксономисти не се согласуваат со оваа гледна точка.
Е типот на секцијата, група која ги содржи сите смртоносни видови печурки кои досега се идентификувани. Најистакнати меѓу нив се видовите познати како ангели на уништување, имено и, како и. Терминот „ангел на уништувањето“ понекогаш се користи и за, иако името „капа на смртта“ почесто се користи во англиското говорно подрачје. Некои од другите најчесто користени имиња се „смрдлива аманита“ и „смртоносна аманита“.
Ретка форма, целосно белата форма првично била именувана од Макс Бритзелмајр, иако нејзиниот статус бил нејасен. Таквите примероци може да се најдат меѓу нормално обоените зелени пупавки. Оваа форма била опишана во 2004 година. година како посебна сорта и именувана. Вистинскиот се мрести во пролетта и пожолтува во растворот, додека тоа не е случај со A. phalloides.
Живеалиште
Многу распространета и честа микориза габа, расте најмногу во дабови и други иглолисни шуми, но и во иглолисни шуми во периодот од јули до октомври.
Токсичност
Најотровната печурка, фатално отровна, смртоносната количина е околу 20 грама сурова печурка, сушењето и термичката обработка не влијаат на токсичноста. Знаци на труење се: повраќање, тешка дијареа, слабост и се појавуваат 7-8 часа по земањето на печурката, а понекогаш и по два дена. Затруениот веднаш да биде пренесен во болница. Нема противотров. Смртност до 50% од затруените.
Оваа печурка е многу отровна, но е уште поопасна бидејќи собирачите на печурки често ја мешаат со шампињони, поради белата боја на шапката. Првите симптоми на труење се појавуваат доцна, па третманот е тежок. Тој (според Фламер и Хорак, 1983) се состои од: рехидратација, форсирана диуреза, хемиперфузија, хемофилтрација. На пациентот му се даваат големи дози на пеницилин, тиоктинска киселина, силибинин или силимарин, хипербаричен кислород.
Шапка
Помеѓу 6-16,5 см, во форма како зелената пупавка, но бојата е целосно бела, како снег, а кожата е без потемни вродени влакна.
Листови
Тие се густи, слободни, бели, со бројни ламели, брашнести по целото сечило; Ширина 6-12 см.
Месо
Месото е целосно бело (за разлика од јадливата печурка со која лесно може да се помеша и каде што месото има темно кафеава боја).
Дршка
Таа е 5-15/0,8-2 см, а во пулпата до 3,3 см и е целосно бела.
Микроскопија
Спори 8-9/7-9 ( mi ), хијалин, амилоид, главно без вакуоли. Влакна на сечилото до 7 мм, главно надуени како балон.
Време на растење
VII-XI месец
Слични видови
Најслична на неа е пролетната пупавка ( Amanita verna ), а на неа и смрдливата пупавка ( Amanita virosa ). Зелената пупавка е сличен на една од најпопуларните печурки за јадење - шампињони.
Пелагонија
Пелагонија — најголемата котлина во Македонија, која самата по себе образува и посебна релјефна целина во рамките на родопската група на релјеф. Сместена е во југозападниот дел на Република Македонија и северозападниот дел од Егејска Македонија. Опфаќа површина од околу 4.000 км2 и нејзиниот правец на протегање е меридијански, север - југ, зафаќајќи должина од 80 километри и продолжувајќи кон Егејска Македонија.
Природно-географски и релјефни одлики на Пелагонија
Пелагонија всушност го претставува централниот западен дел на етничка Македонија. Таа денес се протега во две држави: Република Македонија и Егејска Македонија. Се состои од Битолското и Прилепското Поле во басенот на Црна Река и нејзините притоки во Македонија и Леринското Поле во Егејска Македонија. Поради својата пространост и големина, полињата во котлината се поделени на помали пределни целини како: Заградско Поле, Садово Поле, Српополе (Српот) во Прилепско, Гладно Поле на преодот и Ѓаватско Поле, Моштенски села (поле) во Битолско, Буф-кол во Леринско. Котлината е опкружена со планините Баба, Бушева Планина од запад, Даутица од северозапад, Бабуна од североисток, Селечка Планина и Ниџе од исток, додека на југ и југозапад е оградена со падините на Нередска Планина. Во минатото во времето на терцијарот Пелагонија била заезерена поради што денес (особено во Битолското Поле) е голема застапеноста на хумусна и алувијална почва. Просечната надморска височина на рамнината изнесува 650 метри и се движи од 710 до 615 метри во Прилепското Поле и од 610 до 540 метри во Битолското Поле со вкупна површина од 120,600 хектари. Низ Пелагонија тече Црна Река со притоките: Блата, Шемница, Драгор и Елешка (Сакулева) Река. Целата речна и водена мрежа претставува дел од егејското сливно подрачје.
Во делот за орографија во одделот за полињата, во својата книгата „Материјали по изучувањето на Македонија“ од 1896 година, македонскиот револуционер Ѓорче Петров дава опис за Пелагонија. Пелагониското поле е едно од најголемите и најплодните полиња во цела Македонија. Тоа е природна испакната рамнина, долга од север кон југ 14 часа, широка од исток кон запад 4 – 6 часа. Од сите страни е заградено со високи планини, како стени. Од исток го заградува Селечката планина и почетокот на Ниџе, од запад – Пелистерската и Крушевската планинска верига, од југ – падините на Вич Планина, а од север и северозапад — Даутица, Мукос, Преслоп и Козјак. Според местоположбата и изгледот тоа се разделува на Прилепско, Битолско и Леринско Поле. Во Прилепското Поле течат реката Блато и Прилепската Река, Битолско-Леринското поле се наводнува од Црна Река, Шемница, Сакулева Река и потоците на Пелистер. Бидејќи полето е рамно како тепсија, сите тие реки широко се излеваат за време на висок водостој, создавајќи околу себе блатести места.
Клима
Пелагонија има претежно умереноконтинентална клима, но негогаш во зимските месеци во неа продираат студени влијанија од север, кои навистина ја снижуваат температурата и ѝ даваат карактер на континентална клима. Поради близината на Егејското Море и географскаташирочина би требало да владее средоземната клима, но заради големата надморска височина владее умерено-континенталната клима. Средната годишна температура на воздухот во Прилеп и Битола е 11,2 °С. Просечните врнежи изнесуваат околу 640 мм, во Прилеп се 556,7 мм, а во Битола 602 мм.
Население
Во Пелагонија живеат повеќе од 200.000 жители, од кои доминантно мнозинство се Македонците со претежна застапеност во населените места од над 90%. Најголеми градови во котлината се Битола и Прилеп, а во грчкиот дел Лерин. На подрачјето на Пелагонија целосно влегуваат општините Могила, Долнени, Кривогаштани и во поголем дел општините Битола (без Цапарско Поле и потпелистерските села), Прилеп (без Мариово) и Новаци (без Мариово), а во помал дел и територијата на Општина Крушево. Освен населението кое потекнува оттука има и голем број на доселеници од областите Мариово, Железник (Демир Хисар) и Преспа. Во поглед на населеноста според густината на населението се издвојуваат два предели: рамничарското котлинско дно со над 100 жители и котлинскиот раб кој има до 30 жители. Особено слабо населен е источниот раб на котлината кон областа Мариово. Разликата во густината на населеноста е последица на стопанските прилики.
Според податоците од пописот од 2002 година, во рамки на општините кои се наоѓаат исклучиво во географското подрачје на котлината Пелагонија живеат 203.639 жители од кои:
Земјоделство и стопанство
Пелагониската Котлина, која претставува најголема рамница во Република Македонија, Преспанскиот езерски басен, како и специфичните климатски услови и поволната хидрографска мрежа се основни предуслови за развој на земјоделството во овој регион. Токму од овие причини, овој регион е житница на Република Македонија и најголем производител на тутун, јаболка, но и најголем млекопроизводител. Пелагонија претставува најголема житница во Македонија. Во Пелагонија се остваруваат најголемите приноси на пченица и пченка во државата, а покрај нив од житните култури во значаен обем се одгледуваат и јачменот, овесот и 'ржта. Пелагонија е исто така и најголем производител на индустриските култури како тутун, сончоглед, шеќерна репка во Македонија. Целата котлина, а особено Прилепското Поле, претставува најголем производител на тутун во Македонија и на Балканот. Од другите индустриски култури најзастапени се шеќерната репка, сончогледот и фуражните култури за сточна храна како детелина, луцерка, крмната пченка итн. Во повлажните предели со повеќе вода, по течението на Црна Река, особено во западните предели на Прилепското и Битолското Поле во селата Бучин, Обршани, Бела Црква, Кукуречани, Могила во големи количества се одгледуваат кромид и пиперки (црвени-ајварки и зелени). Во западниот дел на Битолското Поле во подножјето на планината Баба во селата Буково, Бистрица, Лажец, Породин се одгледуваат многу пиперки, особено од позната сорта на црвена пиперка со тенка лушпа која ситно се меле и се -прави познатиот зачин буковец. Овоштарството и лозарството се застапени во помала мера, а претежно околу Битола и западниот дел на Битолското Поле. Сточарството во Пелагонија е исто така доста развиено. Најразвиена гранка е краварството, особено во рамничарскиот дел на Битолското Поле и по течението на Црна Река каде што има голем број на тревнати ливади-утрини погодни за напасување на кравите. Покрај краварството се одгледуваат и голем број на овци, претежно во источните и северните предели кон Даутица, Селечка Планина и Мариово. Козарството е застапено во најмала мера во крајниот северен дел на Прилепското Поле во подножјето на Даутица и Бабуна. Поради големиот број на крави и овци, во Пелагонија се произведува и најголемиот дел од млекото во Македонија. Млекарството е застапено со повеќето млекарници „ИМБ Битола“, „Идеал Шипка“ кои се најголемите производители на млеко и млечни производи во Македонија како и бројни други помали приватни млекарници итн. Поради одличните услови, во Пелагонија во голема мерка е застапено и свињарството при што голем број на домаќинства одгледуваат свињи, а во селото Породин се наоѓа и една од најголемите свињарски фарма во државата во сопственост на ЗИК „Пелагонија“.
Во Пелагонија најразвиена е прехранбената индустрија, а како најголема житница во Македонија, на нејзиното подрачје се наоѓаат и најголемите пекарско-мелничарски комбинати „Жито Битола“ и „Жито Прилеп“, како и повеќе приватни мелничко-пекарски претпријатија како што се „Млин Стојчев“, „Пелафино“ фабриката за тестенини. Во Прилеп се наоѓаат прехранбената индустрија „Витаминка“, Тутунскиот комбинат и Пиварницата, а во Битола се сместени Пиварницата, Шеќераната, фабриката за квасец и неколку млекарници итн. Доста развиена е и металската индустрија и во Битола и во Прилеп, а развиени се и стакларската, идустријата за електрични апарати, градежни материјали итн.
Во Битолското Поле големи се резервите на јаглен, поради што работат два рудника за негово исцрпување: „Суводол“ и „Гнеотино“. Тука се наоѓа и најголемата термоелектрична централа во државата „ТЕЦ Битола“ која со своите 3 блока произведува 60% од електричната енергија во Македонија.
Од особено значење за економско-стопанскиот и индустрискиот развој на целиот регион е изградбата на Индустриската зона „Жабени“ која се протега на 85ha во близината на с.Жабени, јужно од Битола, како и ново-отворена индустриската технолошко-развојна зона „Прилеп“ кај селото Ново Лагово, во кои веќе се изградени неколку производствени индустриски капацитети од странски инвеститори.
Сообраќај
Поради својата положба Пелагонија претставува важно сообраќајно подрачје кое поврзува повеќе региони. Сообраќајното значење на Пелагонија е посебно големо поради близината на државните граници кон Грција и Албанија. Јужно од Битола се наоѓа граничниот премин Меџитлија на границата кон денешна Грција. Низ самата Пелагониска Котлина водат повеќе патни правци како магистралниот пат Прилеп - Битола кој на североисток се поврзува со автопатот „Александар Македонски“ (Е-75) од меѓународниот коридор 10 (Скопје - Солун), a на запад преку Ресен се поврзува со Охрид и меѓународниот коридор 8. Од Пелагонија водат и повеќе регионални патни правци кон Крушево, Демир Хисар, Кичево, Кавадарци и Мариово. Во план е изградбата на патниот правец Прилеп - Велес преку Бабуна кој постоел и во минатото. Низ Пелагонија минува и железничката пруга Велес - Прилеп - Битола, а која продолжува кон Егејска Македонија (Солун). Делот од пругата меѓу Битола - Кременица (граница со Грција).
Клиент
Клиент е лицето, најчесто регистрирано правно лице кое работи на профитна основа, кое со попуст ги пренесува на факторот своите нестасани договорни краткорочни парични побарувања.
Хаџи I Гирај
Хаџи I Гирај или Мелек Хаџи Гирај (кримскотатарски: Bır Hacı Geray, بیر-حاجى كراى‎‎; Melek Hacı Geray,ملک خاجى كراى‎‎, починал во 1466) — основач и прв владетел на Кримското ханство. Според традицијата, се смета дека бил потомок на 11-тата генерација на Тогрул I, хан на Кераитите, чии потомци се венчале со Џингисидите (монголски императорски клан на Џингис Кан и неговите наследници).
Хаџи I Гирај ја основал династијата Гирај и го вовел новиот државен симбол: „taraq tamğa“ кој е изведен од знаците на Златната орда. Тој ја основал својата резиденција во селото Салачик (во близина на денешен Бахчисарај во близина на тврдината Чуфут Кале). Современиот европски извор, The Chronicle of Dlugosz, го опишува како личност со исклучителни лични вредности и како совршен гувернер.
Хаџи I Гирај е погребан во Дурбе во Салачик во Бахчисарај.
Ловиса Орберг
Марија Lovisa Åhrberg или Årberg (17 мај 1801 година во Упсала, - 26 март 1881 година во Стокхолм, ), била шведски хирург и лекар. Таа легално работела како хирург долго пред официјално да им биде дозволено на жените да студираат медицина на универзитет во 1870 година. Ловиса Орберг може да се смета за прва жена-лекар во Шведска со официјална дозвола од властите да практикува медицина: сепак, таа немала официјална обука, а првата жена-лекар со високо образование станала Каролина Видерстрем.
Животопис
Како возрасна, Ловиса Орберг се населила во главниот град на Шведска - Стокхолм за да работи како домашна помошничка кај едно семејство од средна класа. Во слободното време им помагала на луѓето кои страдале од разни повреди, рани и болести. Најверојатно тоа започнало кога нејзината помош ја побарале пријатели од Упсала, каде што многумина знаеле за нејзината умешност во медицината. Поради нејзините успешни третмани, информацијата за нејзините медицински знаења и вештини почнала да се шири, и нејзините медицински услуги почнале сè повеќе и повеќе да се бараат и од клиенти во околината на Стокхолм. Првично нејзините пациенти беа сиромашни луѓе, но како што одминувало времето и побогатите луѓе почнале да ја вработуваат и да плаќаат многу за нејзините услуги. Набргу потоа, тааможела да ја напушти својата ранота како собарка, и веќе околу 1840 година, можела да се издржува работејќи само како лекар.
Тоа и не било толку невообичаено во пракса, бидјежи жените практикувале медицина во руралните средини, нивната пракса ја нарекувале пракса на лукав народ, како што бил случајот и со Хана Свенсдотер (1798–1864), која била нашироко позната како „Докторката во Врам“ заради нејзината стручност при третманот на повреди на нозете и тоа „надалеку, дури и надвор од Сканија“. Медицинската пракса на Ловиса Орберг сепак се сметала за поконтроверзна.
Обвинение за шарлатанство
И покрај тоа што Ловиса Орберг била успешна и позната како лекар, таа немала дозвола за да се работи како лекар. Нејзината обука и знаење, иако очигледно биле ефикасни и доволни, не произлегувале од формална медицинска обука или формално медицинско образование. Формалното обраование на жените било невозможно во тоа време, бидејќи на жените не им било дозволено да студираат медицина на универзитет сè до 1870 година.
За разлика од нејзината современичка Кисамор, која исто така била позната жена-лекар, но која имала долга традиција на „народно лекување“ како начин да се издржува себеси преку практикување медицина во руралните области, За разкика од неа, Орберг наишла на големо отпор од страна на мажите-лекари, особено кога почнала да стануваат позната жена-доктор која со совјата медицнска дејност во градот заработувала за живот. Против неа било пондесено формално обвинение, и медицинските власти отвориле истрага за шарлатанство.
На 12 мај 1852 година, кралот Оскар Први од Шведска, и доделил на Ловиса Орберг медал во сребро за Медборгерлиг Фертјонст („Граѓанска служба“), што во современото општество се сметало за конечно легитимирање на нејзината работа како лекар.
Хуманитарна акција
Фредрика Бремер се воодушевувала од Ловиса Орберг, и ја споменува во нејзиниот познат роман Херта од 1856 година:"Би сакала да си дозвилам тука да искажам зборови на внимание и признание за докторката во Стокхолм, госпоѓица Орберг и да изразам желба, богатите луѓе, кои повремено ги испраќаат своите кочии за да ја донесат кај нив вештата докторка, да посакаат, кога нив им е временски згодно, да го посведочат односот на оваа докторкла кон сиромашните луѓе од Стокхолм, кои итаат низ нејзините отворени врати со своите рани и повреди; тие, исто како и ние, ќе бидат воодушевени од бескрајната трпеливост, добриот хумор и великодушноста, со кои таа одвојува од своето време, грижливо, и одвојува од своите иљачи за илјадниците луѓе, кои немаат што да и дадат освен благодарност, што некои слабоумни луѓе ги сметаат за неблагодарни. Тие, како што ни ие би сакале, да и ’дадат подобра локација за нејзината добра работа, од онаа што таа сега ја има безмалку на улица, како и средства за да продолжи да го прави тоа што вешто го прави без премногу да загуби, а потоа тие, можеби,посреќно ќе прават тоа што сакаат."Новитетот жена-лекар во тоа време може да се илустрира со фактот што на Орберг вообичаено не ѝ се обраќале со називот „доктор“ туку со „лекарка за лечење рани“ или „Негувателката Орберг“. Орберг е опишана во книгата за За познати шведски жени објавена во периодот 1864-1866. Во таа книга, нејзината клиника е опишана како „клиника за сиромашните“ затоа што најлести клиенти и биле токму сиромашните луѓе. Соверемените записи говорат за тоа дека здравјето на Орберг било толку влошено заради напорната работа што во неколку навратиморала да земе одмор во Carlsbad. Тој напис завршува на следниот начин:
Може само да се надеваме дека нејзината преголема сила ќе осптои за добробит на многубројни луѓе, кои сè уште зависат од нејзината нега.
Во 1871 година, Ловиса Орберг станала слепа и се пензионирала. Таа имала удобен живот по пензионирањето, што може да се претпостави од богатството што го иставила кога починала. Се знае за само една студентка за која некогаш била обучувана под нејзино водство како нејзина уленилка, извесна „докторка Хенриксон“, која работела во „ Серафимерласаретет“ неколку години пред да отвори своја пракса во 1865 година: Таа официјално била нарекувана медицинска сестра, но во тоа време на постоела професијата обучена медицинска сестра, па такам се чини дека нејзината професија била тешка да се дефинира, исто како што бил случајот и на самата Орберг.
Една година пред нејзината смрт, во Шведска медицинската професија и официјално станала достапна за жени, и тие биле примани кско студентки на медицинските факултети на универзитетите. Така, Каролина Видерстрем станува првата жена лекар со официјална универзитетска диплома и лиценца за вршење на медицинска дејност.
Космос-1458
Космос-1458 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 28 април 1983 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 5900 килограми. Космос-1458 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,0 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,3°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 244 км, а најмалото на 209.
Маркгрофовија Мантова
Маркгрофовија Мантова (италијански: Marchesato di Mantova) — маркгрофовија во Ломбардија, Северна Италија, од 1433 до 1530 година. Со територијата управувала семејството Гонзага.
Фудбалот во 1974 година
1974 година во фудбалот содржи некои значајни настани.
Брајхолц
Брајхолц (Breiholz) — општина во округот Рендсбург-Екернферде, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Карола Маер Милобар
Карола Маер Милобар (родена 1876 година) станала првата жена лекар што практикувала медицина во Хрватска во 1906 година. Таа дипломирала на Медицинскиот факултет во Цирих во 1900 година. Клиниката во која работела се наоѓала на улицата Бериславишева во Загреб, од 1906 до 1945 година. Тоа била првата приватна клиника за болести на дигестивниот тракт и женски органи во Загреб.
Светни светлина (филм)
„Светни светлина“ е филм од 2008 режиран од Мартин Скорсезе кој документира два настапа во 2006 година на рокенрол бендот Ролинг Стоунс како дел од нивната „A Bigger Bang" турнеја. Истовремено филмот вклучува и архивски снимки од кариерата на бендот. Филмот е насловен според истоимената песна која е дел од нивниот албум „Бегство од главната улица“ (анг. Exile on Main St.) од 1972 година. Албум од звучната лента на филмот е издаден во април 2008 година од Јуниверсал.
Скорсезе ги снимил Ролинг Стоунс за време на нивните концерти во Њујорк на 29 октомври и 1 ноември 2006 во театарот „Beacon“. На концертните снимки им претходи краток полудраматизиран вовед за подготовките за настапот, вкрстен со историски исечоци од вести и интервјуа со членовите на бендот. Настапите, кои биле додадени на турнејата поради снимањето на филмот, вклучиле поинаква список на песни од типичната листа изведувана на другите концерти од турнејата, а во публиката се појавуваат познати личности како Бил Клинтон и Александар Кважњевски. Филмот исто прикажува заеднички настап на бендот со Бади Гај, Џек Вајт и Кристина Агилера.
Позади сцената, за време на настапот на 29 октомври, Ахмет Ертегун се здобил со повреди на главата од кои подоцна починал. Поради тоа, филмот му е посветен на Ертегун.
Лужички јазици
Лужичките јазици — мала група словенски јазици, дел од подгрупата на западнословенски јазици. Овие јазици се мајчини јазици на Лужичките Срби, автохтоно словенско население во областа Лужица во Источна Германија. Низ историјата, јазиците биле познати како вендски јазици или лужичкосрпски јазици. Овие јазици се слични со останатите западнословенски јазици, односно со полскиот, чешкиот, словачкиот и кашупскиот.
Денес има два стандардни лужички јазици: горнолужички јазик и долнолужички јазик. Горнолужичкиот го зборуваат околу 40.000 луѓе во Саксонија, додека долнолужичкиот е зборуван од околу 10.000 луѓе во Бранденбург. Оваа област каде се зборуваат овие јазици е позната како Лужица.
Во Германија, горнолужичкиот и долнолужичкиот се признати и заштитени малцински јазици. Двата јазика во Лужица се официјални, заедно со германскиот. Центар на горнолужичкорпската култура е Бауцен. Во градот горнолужичкиот е доста застапен во секојдневната комуникација и се користи на сообраќајните знаци. Како центар на долнолужичката култура се смета Котбус. Како и во Бауцен, така и во Котбус има двојазични сообраќајни знаци.
Medal of Honor (серијал)
Medal of Honor (MoH) е серијал од пукачки видеоигри од прво лице што се одвиваат во Втората светска војна, а во октомври, 2010 година, треба да излезе и игра што ќе се одвива во Авганистан. Првата игра е изработена од DreamWorks Interactive (сега EA Los Angeles) и издадена од Electronic Arts во 1999 година за конзолата PlayStation. Подоцна следеше цел серијал од игри Medal of Honor со неколку раширувања, за разни конзоли и за ЛС и Apple Mac. Автор на серијалот е Стивен Спилберг.
Приказна
Во Medal of Honor играчот е ставен во улога на војник од Сојузните сили, во текот на Втората светска војна, додека во Medal of Honor (2010), играта се одвива во модерно време во Авганистан, со модерно оружје.
Фудбалот во 1973 година
1973 година во фудбалот содржи некои значајни настани.
Спаладиум арена
Спаладиум арена — повеќенаменска спортска и забавна арена која се наоѓа во Сплит, Хрватска. Објектот бил отворен во декември 2008 година и бил домаќин на Светското првенство во ракомет следниот месец. . На Спаладиум арена своите домашни натпревари ги игра КК Сплит.
Во 2018 година во арената се одржиле неколку натпревари од Европското првенство во ракомет.
Критско востание (1866-1869)
Критското востание или Големата критска револуција (грчки: Κρητική Επανάσταση του 1866) претставувало тригодишно востание на Крит против Османлиското Царство и власт во периодот од 1866 до 1869 година.
Позадина
Во времето на Грчката војна за независност бил зафатен и островот Крит но и покрај успесите во селата на крајот од војната островот останал египетска провинција како вазалство на Османлиското Царство. Во 1840 година Крит бил вратен под директна контрола на Османлиите по неуспешното востание на островот кое било поддржано од Грција. По востанието од 1858 година во Крит биле донесени некои привилегии на христијаните како еднаквост меѓу народот, право на вероисповед. , образование и имот.
Тек на востание
Востанието било објавено официјално на 21 август 1866 година. Во почетокот востаниците успеале да се стекнат со контрола на голем дел од островот. Во ноември 1866 година голема отоманска војска започнала со опсада на манастирот Аркадиј кој служел како седиште за бунтовниците. Во манастирот се наоѓале 259 востаници и околу 700 жени и деца. По неколку денови борба Османлиите влегле во манастирот и ги убиле поголемиот дел од луѓето а оние кои останале живи биле депортирани. Овој настан предизвикал големо внимание кај Западна Европа и Северна Америка.
Христијанските востаници по овој настан побарале помош од САД, а Американците ги подржиле. Во 1868 година прашањето заз независност на Крит било упатено во Претставничкиот дом, но било одлучено да не се интервенира во внатрешните политики на Османлиското Царство.
Востанието завршило кога на островот пристигнал големиот везир Мехмед Емин Паша и издал закон според кој била дадена контрола на локалната администрација на христијаните од Крит.
Дом на култура Чачак
Дом на култура Чачак е културен центар сместен во Чачак, Србија.
Историја
Основан е на 1 јули 1971 година, како културен центар на градот Чачак, сместен на главниот градски плоштад.
Дом културата Чачак е и дом на најголемиот фикус на Балканот, кој бил засаден во 1971 година кога започнале работите на објектот. Од 2003 година е заштитено како „природно богатство од трет степен“. Местото е исто така домаќин на годишниот фестивал за анимација „Аниманима“ што се одржува во ноември.
1069
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6577 и 6578 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5819 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4829 и 4830 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1822.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1069 година се протега во 3705 и 3706, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3765 и 3766 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1612. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 461 и 462 исламска година.
Естрагон
Естрагон е повеќегодишна зелена билка од семејството главочика (Asteraceae). Тој е врста од родот пелин (Artemisia). Во природата расте како дива билка ширум Северна Америка и Евроазија, а комерцијално се одгледува за кулинарски и медицински цели. Типична е по полиморфната врста.
Подврстата ''Artemisia dracunculus var. sativa'' се одгледува заради својот лист кој заради богатата арома се користи во кулинарството, додека многу од останатите подврсти поради отсуство на арома нема кулинарска вредност. Како зачинска билка позната е под повеќе називи, во зависност од местото и начинот на одгледување: најголема кулинарска вредност има францускиот естрагон, потоа следи руски естрагон, а најмала вредност има див естрагон.
Опис на таксони
Францускиот естрагон се размножува исклучително преку ризоми, додека рускиот естрагон (A. dracunculoides) може да порасне и од семе. Иако рускиот естрагон има значајно помала арома и со тек на годините ги губи своите ароматска својства, самата билка е доста покрупна, поотпорна и има поголемо проиводство на лисја во споредба со францускиот вариет.
Етерично масло од естрагон содржи фенилпропаноиди како естрагол (16,2%) и метил еугенол (35,8%). Методи Гасна хроматографија и масена спектрометрија во етеричното масло од естрагон утврдено е постоење на транс (21,1%), α-транс (20,6%), лимонен (12,4%), α-пинен (5,1%), ало (4,8%), метил еугенол (2,2%), β-пинена (0,8%), α-терпинолен (0,5%), борнил ацетат (0,5%) и бициклогермакрена (0,5%).
Фактор
Фактор е лице кое со попуст купува долг (парично побарување) кој се должи на друг, со цел да се заработи преку наплатата на тој долг. Како фактор најчесто се јавуваат банки или специјализирани факторинг куќи. Факторот е договорната страна која ја врши карактеристичната чинидба кај овој договор, па според тоа во случај на спор кај меѓународен факторинг, меродавно би било правото на земјата на факторот и доколку договорните страни не договориле друго меродавно материјално право. Факторот се обврзува за клиентот да изврши најмалку две од наведените функции:
По правило, факторот нема право на регрес од клиентот во поглед на ненаплатливоста на побарувањата.
Фудбалот во 1972 година
1972 година во фудбалот содржи некои значајни настани.
NGC 5308
NGC 5308 — леќеста галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5308 се споменува и како UGC 8722, MCG 10-20-29, CGCG 295-12.
NGC 7732
NGC 7732 — спирална галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
NGC 5308
Откривање
Објектот е откриен на 19 март 1790 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
NGC 7732
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7732 се споменува и како UGC 12738, MCG 0-60-35, CGCG 381-26, Z 2339.1+0327, KCPG 590B, ""pierced"" galaxy.
Откривање
Објектот е откриен на 27 октомври 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
NGC 5308
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5308 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,3 m/лм2. NGC 5308 има привидни димензии од 3,7' х 0,7'.
NGC 7732
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7732 е од видот Scd. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,8 m/лм2. NGC 7732 има привидни димензии од 2' х 0,6'.
NGC 5308
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 47 м 0 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +60° 58' 22"". Положбениот агол на објектот е во износ од 60°.
NGC 7732
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 41 м 34 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +3° 43' 30"". Положбениот агол на објектот е во износ од 96°.
Други поделби
Проучување на NGC 7732 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 72131. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 589. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 431.
NGC 5308
Други поделби
Проучување на NGC 5308 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 48860. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 49; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4171. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 705.
Броеви во македонскиот јазик
Броевите во македонскиот јазик се зборови што се користат во македонскиот јазик за искажување количини. Броевите имаат три рода (машки, женски и среден), можат да се членуваат и се појавуваат во повеќе форми како: основни броеви, редни броеви, колективни броеви и мултипликативни броеви. Членувањето на броевите зависи од родот на именката.
Основни броеви
Основните броеви на македонскиот јазик се:
Броевите од 10 до 20 се формираат така што се додава наставката -наесет на основниот број. Наставката доаѓа од старомакедонската наставка за броевите „-на десет“.