cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Политика на девизниот курс на Македонија
Политика на фиксен девизен курс
Пресврт во политиката на девизен курс се случи на почетокот на 1994 г., кога централната банка започна да го одржува девизниот курс на стабилно ниво од 27 денари за една германска марка. Оттогаш, централната банка започна да води политика на de facto фиксен девизен курс, како основно номинално сидро за стабилизирање на цените. Подоцна, во октомври 1995 г., НБРМ официјално ја усвои стратегијата на таргетирање на девизниот курс, со што девизниот курс стана посредна цел на монетарната политика. Импресивната стабилност на девизниот курс на марката продолжи до 9 јули 1997 г., кога е извршена девалвација на денарот од 16%. Потоа, централната банка продолжи да го одржува девизниот курс во тесни рамки околу нивото од 31 денари за една марка, а ваквата политика се задржа и по воведувањето на еврото. Во целиот овој период, централната банка се покажа како исклучително делотворна во контролата на девизниот курс, успешно неутрализирајќи ги сите притисоци за депрецијација или апрецијација на денарот. Притоа, почнувајќи од јануари 2002 г., формулирањето на политиката на девизен курс беше законски ставено во надлежност на НБРМ, меѓутоа, со измените на Законот за НБРМ, кон крајот на 2010 г., режимот на девизниот курс е ставен во заедничка надлежност на централната банка и владата.
Сигурносен прстен
Сигурносниот прстен или Зегеровиот прстен служи како осигурувач од осно поместување на оска или вратило, односно делови кои лежат на оска или вратило, или се вметнати во соодветно куќиште. Најчесто се употребуваат како осигурувачи против испаѓање на болцни, за позиционирање на валчести лежишта на вратило или во куќиште, како и за осно позиционирање на разни машински делови (макари, ременици, запченици) на оски или вратила. Надворешните и внатрешните сигурносни прстени се навлекуваат со специјални клешти за сигурносни прстени на болцни, оски и вратила или се вовлекуваат во лежишта.
Видови сигурносни прстени
Сигурносните прстени се делат на:
Материјал од кои се изработени сигурносните прстени
Сигурносните прстени се изработуваат од челик за пружини (на пр. C55E, C60E спрема EN 10027-1) со затегнувачка цврстина Rm ≈ 1200 N/mm2, која ги осигурува потребните својства за нивна еластичност. Имено, при вградување на сигурносните прстени потребно е со посебни клешти прилично еластично да се деформираат (надворешните сигурносни прстени се растегнуваат, а внатрешните да се притегнуваат), за да може да се вметнат во жлебот на оската или вратилото, односно во куќиштето. Во насока кон слободните краеви сигурносните прстени имаат нешто намален попречен пресек, со што се осигурува рамномерна еластичност на сигурносниот прстен по цел негов обем, а со тоа и рамномерен површински притисок на страниците на жлебовите во радијална насока.
На сигурносните прстени не им се проверува посебно цврстината, туку се проверува само можната осна сила (на пр. од делувањето на цилиндрични запченици со коси заби, конусни запченици, итн.) која го оптоварува сигурносниот прстен на површински притисок, свивање и кинење. Таа сила мора да биде помала од допуштеното осно оптоварување на сигурносниот прстен. За големи осни сили наместо сигурносен прстен се употребуваат матици, поклопци на лежишта и други конструктивни решенија кои осигуруваат појако осигурување на осната положба на машинските делови.
Вокло
Вокло (словенечки: Voklo) — населба во Општина Шенчур во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
Бугариево
Бугариево (Νέα Μεσημβρία, Неја Месимврија; до 1926 г. Μπουγαρίοβο/ν, Μπουλγκαρίεβο, Бугариово/н, Булгариево; до 1953 г. Καραβίας, Каравијас ) — село во Солунско, Егејска Македонија, денес во општината Илиџиево на Солунскиот округ во областа Централна Македонија, Грција. Населението брои 3.050 жители (2011). Сè до Балканските војни, ова било чисто македонско село.
Географија
Селото е сместено во областа Вардарија на Солунското Поле на 20 км северозападно от Солун, 34 км јужно од Кукуш и 5 км северно од Каваклиево.
Во Отоманското Царство
Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Булгариево (Bulgarievo) е посочено како село со 43 домаќинства од 178 жители Македонци.
Во 1900 г. според Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во Бугариово живееле 590 Македонци христијани. Сите жители потпаднале под врховенството на Бугарската егзархија. По податоци егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. имало 720 жители, сите Македонци под егзархијата. Во селото работело бугарско училиште чија учителка била Олга Михајлова од Солун.
Во Грција
По Балканските војни во 1913 г. селото е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор, кога броело 731 жител. За време на Првата светска војна Мештаните биле подложени на репресии од страна на грчките власти, поради што голем дел од нив биле приморани да се преселат во Бугарија, првично во Западна Тракија. Во 1915 г. во селото се населени 80-90 грчки семејства на Тракија, а во 1920 г. доведени се и Грци од Понд и Кавказ.
Летото 1925 г. со италијанскиот брод „Габриела“ дошле 340 семејства од Несебар, од кои во март 1926 г. 288 семејства се населиле во Бугариево, односно во тогаш новата населба Неја Месимвирија (Нов Несебар). Истата 1926 г. селото е преименувано во Каравија, во чест на андартскиот капетан Јоанис Каравитис. Во 1928 г. Бугариево е заведено како мешано македонско-грчко село со 527 жители, кои во 1940 г. се намалиле на 399 лица. Напоредно на самото Бугариево (тогаш Каравија), новата населба Неја Месимврија, со која се споило по Втората светска војна, истата 1928 г. имало 935 жители, кои во 1940 г. нараснале на 1.049. Броејќи ги заедно 1928 г. местото имало вкупно 1.293 дојденци од 356 семејства.
Црква „Св. Атанас“
Главн знаменитост на Бугариево е дрквата „Св. Атанас“ изградена на местото на стар манастир основан од калуѓерката Пелагија в XVII век кој горел на три наврати. Во сегашниот облик црквата е изградена во 1858 г. како трикорабна поствизантиска базилика. Македонското население на 2 мај во црквата ја одбележувало селската слава. Живописана е од познатиот мајстор Константин Ламбу од погрченото солунско село Кулакија. Прогласена е за заштитен споменик на културата.
Население
Податокот за 1940 г. одделно ги брои старото и новото село.
Стопанство
Во селото се произведува памук, жито и бостан, а познато е и по виното и ципурата.
Голем Карабурун
Голем Карабурун — солунско село во Егејска Македонија, Република Грција.
Еил Малк
Еил Малк или Мешерчар ― главниот остров на Мешерчарските Oстрови, островска група на Палау во Тихиот Океан. Во потесна смисла, само југоисточниот полуостров Мешерчар се нарекува Еил Малк. Сместено е на 23 километри југозападно од Корор, во близина на гребенот Палау. Овој густо пошумен остров има облик на буквата Y, е до 6 км долг и 4,5 км широк. На островот има повеќе од 10 мали езера. Најпознато е езерото Медуза на исток од островот.
Еил Малк е ненаселен, но имало најмалку едно село, можеби три села во периодот помеѓу 1200 и 1450 година.
Сезар Бирото
Сезар Бирото (француски: Histoire de la grandeur et de la décadence de César Birotteau) — роман од 1847 година на францускиот писател Оноре де Балзак. Сезар Бирото е дел од Балзаковата серија Човечка комедија.
Стефан Лив
Стефан Лив (полски и шведски: Stefan Liv), роден Патрик Шлиж (Patryk Śliż, 21 декември 1980 – 7 септември 2011) бил полско-шведски професионален хокејар, кој играл на позиција голман. Лив играл професионално во Шведска, Северна Америка и Русија. Лив одиграл девет сезони за ХВ71 во најдобрата лига во Шведска. Тој играл една сезона на малата лига во хокеј на мраз во Северна Америка и потоа се вратил во Европа. По неговото враќање, тој играл за три сезони во Шведска, а потоа се пресели во Русија во 2009 година.
Стефан Лив бил член на Локомотив Јарославл во Континенталната хокејарска лига (КХЛ) кога тој починал, заедно со остатокот од тимот во во авионска несреќа. Тој бил член на неколку шведски државни репрезентации, вклучувајќи го Олимпиското првенство во 2006. Улица во Јенкепинг е именуван „Стефан Ливс“ на 2 август 2013 година.
Почетокот на животот
Лив е роден во Гдањск, Полска, како Патрик Шлиж. Тој бил даден во дом за деца без родители во Гдањск и посвоен од страна на шведското семејство на возраст од две. Тој го чувал неговото оригинално име како трето дадено име.
Шапка (планина)
Шапка (Πιέρια, Пиерија) — планински венец во јужниот дел на Егејска Македонија, на територијата на Берско, Катеринско и Кожанско (денешните окрузи Иматија, Пиерија и Кожани ). Највисока точка е врвот Бајрак (гр. Фламбуро) со 2.193 м. Има издолжен облик, образувајќи долг тесен гребен, во правец североисток-југозапад.
Географски и историски одлики
Прекриена е со мешана листопадна и зимзелена шума и претставува една од најбогатите планини со растителност во денешна Грција, како и една од најпристапните.
На подножјето на Шапка се наоѓа познатото село Кутлеш и остатоците од древната македонска престолнина Ајга.
Рекреација
На Шапка е сместен скијачкиот центар Скутерна (гр. Елатохори).
Бета-каротин
β-Каротин — органско соединение.
Каротинот е супстанца присутна во морковите, тиквите и слатките компири, на кои им ја дава портокаловата боја и е најчеста форма на каротин во растенијата. Во природата, β-каротинот е претходник (онеспособен облик) на витаминот А, кој се добивива преку дејствување на ензимот бета-каротин 15,15'-монооксигеназа.
ФК Данди Јунајтед
ФК Данди јунајтед (Dundee United Football Club) е шкотски професионален фудбалски клуб од Данди. Основан е 1909 како Данди Хибернијан, па така во 2009 година е прославена стогодишницата од постоењето на клубот. Сегашното име клубот го носи од 1923. Прекарот на Данди Јунајтед е Тероритите, а навивачите се нарекуваат Арапи.
Клуб игра во портокалова опрема од 1960-тите, а на моменталниот стадион, Танадајс парк, играат уште од основањето. Данди Јунајтед моментално се натпреварува во Премиер лига а од 2009. е под водство на менаџерот Питер Хјустон. Тие имаат една титула првак на Шкотска, една титула во Купот на Шкотска и двапати биле победници на шкотскиот лига куп. Во Европските натпреварувања најголеми успеси на клубот се финале на Куп на УЕФА во сезоната 1986-87 и полуфинале на Европскиот куп во сезоната 1983-84.
Пештерска порта
Пештерска порта ― вештачка барикада обично поставена на, или веднаш внатре, на влезот во пештера во обид да го попречи или отежни пристапот на луѓето до внатрешноста на пештерата. Причината за затворање на пештерата може да биде различна, но може да е поради заштита на чувствителни или загрозени видови лилјаци, заштита на кревката содржина на пештерата или ограничување на пристапот до опасните пештери.
Индустрискиот стандард или „Основен дизајн на портата“ е вертикално поставена рамна решетка од хоризонтални шипки. Растојанието на решетката на шипките е од клучно значење за да се овозможи пристап на мали животни, како лилјаци, но ограничување на влезот на луѓето. Постојат и други дизајни, но се чини дека растојанието меѓу решетката е универзално.
IC 1546
IC 1546 — галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 27 март 1906 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1546 е од видот *.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 11 ч 31 м 50,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +12° 56' 17".
Надворешни врски
IC 1546
1446
1446 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1446 година од новата ера, 446. од вториот милениум, 46. од XV век и седма од 1440-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6954 и 6955 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6196 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5206 и 5207 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2199.
Бад Зулца
Бад Зулца (Bad Sulza) — град во округот Вајмар, во Тирингија, Германија. Се наоѓа на реката Илм, 15 километри југозападно од Наумбург и 18 километри северно од Јена.
Вогље (Шенчур)
Вогље (словенечки: Voglje) — населба во Општина Шенчур во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
Јамиски јазик
Јамискиот јазик (雅美) или познат како таоски јазик — батански јазик од групата на филипински јазици од семејството австронезиски јазици. Јазикот се зборува на Тајван. Јамискиот јазик е единствен староседелски тајвански јазик кој не е дел од формозанските јазици, туку споделува одлики со филипинските јазици.
Мојсеј Мурин
Преподобен Мојсеј Мурин бил родум од Египет, а по професија прво бил разбојник и водач на разбојничка дружина, а потоа бил покајник и голем подвижник.
Живот
Како роб на некој господар, Мојсеј побегнал и станал разбојник. Поради неговата голема телесна снага и безобзирноста, разбојниците го избрале за свој старешина. Одеднаш на него наишла грижа на совеста и покајание за неделата што ги извршил, ја оставил дружината, стапил во некој манастир и се предал потполно на послушност на својот духовник и на манастирскиот ред. Многу се користел со поуките на светите Макариј, на Арсениј и на Исидор. Подоцна се повлекол на безмолвие во една келија, каде што целиот се предал на телесен труд, молитва, бдеење и богомислие. Мачен од демонот на блудот, тој се исповедал кај духовникот Исидор и од него добил совет да пости што повеќе и да не јаде до ситост. Но кога и тоа не помогнало, тој по совет на старецот, почнал ноќе да бдее и да се моли стоејќи; потоа, вообичаено, почнал по цела ноќ да им носи вода на старците од оддалечен бунар. По шестгодишен огромен труд, најпосле св. Исидор чудотворно го исцелил од блудните помисли, фантазии и соништа наведувани на него од демонот. Во староста бил ракоположен за свештеник. Основал свој манастир и имал 75 ученици, а поживеал во овој живот 75 години. Ја провидел својата смрт и еден ден им рекол на своите ученици да бегаат, бидејќи варвари ќе удрат на манастирот. Кога учениците и него го викале да бега, тој рекол дека треба да погине од насилие, зашто и самиот некогаш правел насилие, според зборовите: сите што се фаќаат за нож, од нож ќе загинат (Мат.26:52). Па останал со 6 собраќа; варварите дошле и ги убиле. Еден од браќата бил скриен во близина и гледал, и видел 7 светли венци како се спуштиле на седумте маченици.
Речани (Челопечко)
Речани (именувано и како Речани - Челопечко) — мало село во областа Рабетинкол, во Општина Кичево, во околината на градот Кичево.
Етимологија
Речани под тоа име било првпат споменато во турски документи од век. Потеклото на името доаѓа од хидронимот „река“ и додавката „-јани“ со значење жители на река, луѓе населени покрај река. Другиот дел од името го добива поради близина до селото Челопеци, со цел да се прави разлика со истоименото село во близина на Зајас.
За да се разликува од селото близу Зајас во минатото било нарекувано и Чифлик-Речани.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Рабетинкол, во Кичевската Котлина и во крајниот источен дел на територијата на Општина Кичево, чиј атар се допира со подрачјето на Општина Македонски Брод. Селото е ридско, на надморска височина од 660 метри. Од градот Кичево е оддалечено 15 километри.
Ова мало село е сместено на левиот брег на Рабетинска Река, притока на Треска. Околни села се Миокази, Орланци, Светораче и други. Сместено е западно од планината Песјак.
Селото има збиен тип. Постојат четири групи на куќи наречени по родовите: Костовци, Дејановци, Булиовци и Танасковци.
Историја
Околу Речани се сретнуваат старини и специфични топоними, кои укажуваат дека селото постоело уште одамна. На повеќе месности (Вис, Огради и други) се ископани стари гробови, за кои мештаните тврдат дека не се нивни.
Во историските извори се споменува под истото име во втората половина на век.
Преданието говори дека некогаш селото се наоѓало близу самата Рабетинска Река, на месноста Дуња. Но, реката тоа село го однела, поради што селаните изградиле куќи на повисоко земјиште. На селиштето се наоѓа црква и во околните ниви се забележуваат темели од куќи.
Во век, Речани било село во Кичевската каза на Отоманското Царство.
За време на Илинденското востание во 1903 година, близу Речани, се водела борба во месноста Подувач. Во борбата загинале 37 Македонци од околните села, а шест од нив биле од Речани. На тоа место денес е подигнат споменик.
Селото било запалено во 1907 година поради четничко-комитски акции.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 5,8 км2. На него преовладуваат шумите на површина од 456 хектари, на обработливото земјиште отпаѓаат 71 хектар, а на пасиштата 45 хектари.
До крајот на отоманската власт, обработливата земја во атарот на селото била на аги. Селаните ја добиле дури под свое дури во српско време.
Население
Според податоците од 1873 година, селото имало 9 домаќинства со 38 жители христијани (Македонци).
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Речани имало 120 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Речани имало 128 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Селото е мало, населено со македонско население, но е во фаза на целосно раселување. Така, во 1961 година броело 133 жители, а во 1994 година само 31 жител.
Според пописот од 2002 година, во селото Речани живееле 22 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 14 жители, сите Македонци.
Родови
Речани е чисто македонско православно село. Најстар род е Костовци, иако селото постоело и пред нивното доселување. Сепак, во селото не се зачувани староседелски родови.
Според истражувањата на Јован Трифуноски во 1960-тите години родови во селото се: Костевци (10 к.), најстар род во селото доселени се почетокот на XIX век од селото Рабетино, таму им се род Дојчиновци. Го знаат следното родословие: Христаќија (жив на 66 г. во 1961 година) -Мисајл-Силјан-Коста, основачот на родот кој се доселил од Рабетино; Дејановци (5 к.), потеклото им е од Охридско, родот го основал Тодор. Тодор во старината направил беља па пребегнал најпрво во Македонски Брод, но таму не се задржал долго туку се префрлил во Речани. Во Дејановци го знаат следното родословие: Козмо (жив на 70 г. во 1961 година) -Иван-Дејан-Тодор. По Дејан го носат името; Танасковци (2 к.) доселени се од Македонски Брод, дошол Атанаско, тој во Речани бил голем сточар имал околу 1000 овци и Булиовци (5 к.) доселени се после Танасковци од поречкото село Девич.
Според истражувањата пак на Тома Смиљаниќ во периодот од 1921-1926 година родови во селото се: Костевци (4 к.), доселени се од селото Рабетино; Таневци (3 к.), доселени се од Македонски Брод; Неделковци (1 к.), доселени се од Требино во Порече; Стефановци (3 к.), доселени се од Македонски Брод. Сите кои дошле од Порече биле на чифлик во Лактиње, но таму му работеле на бегот бесплатно, па побегнале во Речани и Билбиловци (1 к.), доселени се од селото Требино во Порече.
Самоуправа и политика
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Кичево. Селото припаѓало на некогашната општина Кичево во периодот од 1955 до 1965 година.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Орланци, во која покрај селото Рабетино, се наоѓале и селата Дупјани, Козичино, Крушица, Миокази, Орланци, Патец, Речани, Светораче и Челопеци. Речани во периодот 1950-1952 се наоѓало во некогашната Општина Светораче, во која тогаш влегувале селата: Дупјани, Козичино, Крушица, Речани, Рабетино, Светораче и Патец.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 0810 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на селскиот дом.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 17 гласачи.
На парламентарните избори во 2020 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 18 гласачи.
Иселеништво
Од селото се има иселено староседелскиот род Поп Симоновци (1 к.) за време на отоманскиот период, кога отишле во селото Орланци. Исто така, родот Софевци се преселил во селото Раштани. Големо иселување од селото настапило по Втората светска војна.
Шенефелд
Шенефелд (Schönefeld) — општина во округот Даме-Шпревалд, во Бранденбург, Германија. Се граничи со југоисточните окрузи на Берлин. На нејзина територија се наоѓа меѓународниот аеродром Берлин-Шенефелд.
Географија
Се наоѓа на околу 22 километри југоисточно од Берлин, веднаш до еден од двата берлински аеродрома, Берлин-Шенефелд (SXF), кои се очекува да бидат заменети од аеродромот Берлин-Бранденбург (BER). Новиот аеродром е во изградба и се очекува исто така да се наоѓа во Шенефелд, веднаш до сегашниот аеродром.
Општински единици
Општината Шенефелд е составена од шест населени места, поранешни општини пред да бидат припоени во 2003:
Населбата Кинберг, дел од Валтерсдорф, било целосно раселени поради проширувањето на аеродромот Берлин-Бранденбург и сега се развива како комерцијална зона.
Историја
Првото зачувано спомнување на Шенефелд на територијата Мителмарк потекнува од 1242. Сконенфелде, потоа посед на грофовите од Зелхоф, е документиран во 1375 во земјишната книга на императорот Карло IV, кога владеел како маркгроф на Бранденбург. Селската црква, повторно изградена во 1904/05 според плановите на Франц Хајнрих Швехтен, вклучува голем барокен олтар. Валтерсдорф и Васмансдорф исто така имаат свои селски цркви кои потекнуваат од првата половина на 13 век.
Од 1933 постои авионската компанија Хеншел и поседува три писти веднаш до селото. Повеќе од 14.000 воздухоплови биле направени во фабриката до 1945, кога објектите биле заземени од Црвената армија. Во гробиштата Гросцитен има споменик на 200 воени заробеници и присилни работници кои умреле во текот на Втората светска војна. Советските воздухопловни сили ги користеле пистите од 1946, а една година подоцна било наредено отпочнување на цивилни летови за снабдување на Источен Берлин.
Пред повторното обединување на Германија, Шенефелед се граничел со окрузите на поранешниот Западен Берлин (денешните Нојкелн и Темпелхоф-Шенеберг ), а од 1961 до 1990 бил одделен со Берлинскиот ѕид.
Економија
Аеродромскиот центар, индустриска област во Валтерсдорф и аеродромот се важни извори на приход за Шенефелд.
Седиштето на Private Wings се наоѓа на самиот аеродром. Пред нејзиното распуштање, источногерманската авионска компанија Interflug го имала своето седиште на аеродромот. Bremenfly исто така го своето седиште во Шенефелд.
Министерство за наука и технологија на НР Кина
Министерството за наука и технологија на Народна Република Кина, поранешна Државен научен и технолошки одбор, ― централно владино министерство кое ги координира научните и технолошките активности во НР Кина.
Го наследил Државниот научно и технолошки одбор во 1998 година. Во 2018 година, МНТ ги презело функциите на Државната управа за надворешни стручни работи.
Себастјен Тиржо
Себастјен Тиржо (Sébastien Turgot; р. ) — француски друмски велосипедист, кој вози за аматерската екипа УС Сен-Ерблен. Бил професионален возач од 2008 до 2016 година.
Неговиот најголем резултат бил на третото место на Париз-Тур 2008, откако водел во последните 100 метри, но бил победен од Филип Жилбер од и Јан Кујкс од. Неговото трето место не било очекувано од никого, но тоа било потврда на неговите способности, како што ги покажал на бројните француски национални велодромки првенства.
Во 2012, Тиржо бил второпласиран на една од најпрестижните трки во велосипедизмот, Париз-Рубе.
Распоред на резултатите на големите трки
СО = се откажал; — = не учествувал
Царево Село (Солунско)
Царево Село или Василика (Βασιλικά) — гратче во Солунско, Егејска Македонија, денес во состав на Општина Седес (Терми). Според пописот во 2011 г. има 4.200 жители.
Династија Сфорца
Династија Сфорца е италијанска аристократска фамилија која во периодот од 1450 до 1535 година биле на чело со Миланското војводство.
Сфорца произлегува од еден кондотиер од селско потекло Џиакомо или Муцио Атендоло, понекогаш нарекуван Џијакомуцо во Котињола во Романа, роден во јуни 1369 година, водач на една банда од авантуристи. Тој го зел името "Сфорца". Неговиот вонбрачен син Франческо I Сфорца се оженил со Бјанка Марија Висконти, ќерка на Филипо Марија Висконти. По смртта на Филипо, Франческо станал војвода од Милано и на тој начин започнало управувањето на Миланското војводство од страна на династијата.
NGC 5047
NGC 5047 — леќеста галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5047 се споменува и како MCG -3-34-36.
Откривање
Телото е откриено на 7 мај 1787 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5047 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 5047 има привидни димензии од 2,7' х 0,5'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 15 м 48,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -16° 31' 6"". Положбениот агол на објектот е во износ од 75°.
Други поделби
Проучување на NGC 5047 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 46150. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 285; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6113. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 737.
31
31 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 31 година од новата ера, 31. од првиот милениум, 31. од I век и втора од 30-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5539 и 5540 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4781 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3791 и 3792 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 784.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 31 година се протега во 2667 и 2668, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2727 и 2728 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 574. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 609 и 608 година пред хиџра.
Едвард Саид
Едвард Уеди Саид ( - ) — палестинско-американски литературен теоретичар и активист за палестинските права. Основач е на постколонијализам.
Роден е во Ерусалим во христијанско арапско семејство. Го минал детството во Каиро, а како тинејџер заминал на студии во САД. Долго време предавал англиски и компаративна книжевност на Универзитетот Колумбија. Најпознат во областа на културните студии е по својот концепт на „ориентализам“ (и истоимената книга од 1978) и развивањето на полето на постколонијалните студии.
Бил класично образован пијанист, голем познавач на музиката, а неговите бројни есеи на оваа тема се собрани во „Музика на граница“ од 2009. Почина од леукемија во 2003 година.
Алигатори од канализацијата
Легенда
Легендата вика дека кога многу богати фамилии се вратиле во Њујорк од одмор во Флорида тие донеле мали алигатори да им биднат миленичиња. Со тек на времето, алигаторите почнале да раснат и сопствениците сфатиле дека не можат да се грижат за нив па ги фрлиле во тоалет. Алигаторите наводно така дошле во канализација. Што се случувало со тие алигатори тоа не е познато. Најчесто се зборува дека тие алигатори успеале да опстанат во канализацијата. Се зборува дека се хранеле со глувци и со ѓубре. Спрема приказните, тие растеле до огромни димензии и ги напаѓале радниците во канализациите.
Аркадиј
Флавиј Аркадиј (латински: Flavius ​​Arcadius) (377 / 378-1 мај 408) бил цар на Источното Римско Царство во периодот од 395 до 408 година. Во некои историски извори, Аркадиј е претставен како првиот византиски цар.
Аркадиј бил најголемиот син на Теодосиј I и Елија Флацила. Роден во Шпанија, непосредно пред стапувањето на Теодосиј на престолот, Аркадиј ја добил титулата август од својот татко во јануари 383 година и станал негов соцар и наследник. Помалиот брат Хонориј исто така бил прогласен за август во 393 година. Откако Теодосиј I Велики починал во јануари 395 година Римското Царство била поделена за последен пат на источна на чело со Аркадиј и западна на чело со Хонориј.
Управување
Додека брат му бил под влијание на Стилихон, Аркадиј бил под влијание на еден од своите министри - Руфин. Некои сметаат дека Стилхон имал амбиции да ги контролира и двата браќа, па затоа тој се посочува како нарачател на убиството на Руфин од страна на готски наемници во 395 година. Во исто време, тој бил под влијание и на неговата сопруга, Елија Евдоксија. На оваа ситуација се спротивставил Јован Златоуст, патријарх на Цариград.
Востание на Готите
Притиснати од Хуните на североисток, готските федерати во Мизија и Панонија ја обновиле својата агресија против Римското Царство. Во 395-400 година еден од вестготските главатари, Аларих I, кренал востание на федератите против империјата и неколку години ги ограбувал Тракија, Илирик и Грција, по што се насочил на запад кон Италија. Соочен со оваа закана Руфин одбил воено помош на западниот регент Стилихон, стравувајќи од неговите амбиции да ги контролира и двајцата императоори. Сепак Стилихон ја одбранил успешно империјата и во 397 година постигнал превласт над Аларих, по неколку години воени дејствија во Илирија.
По наредба на Руфин, војниците на Источната империја биле вратени во Цариград, наместо да се борат со непријателот, но тоа довело до соборување и убиството на великодостојникот од готските платеници, Гаинас во ноември 395 година. Во секој случај новиот советник на Аркадиј станал Евтропиј, кој го зазел местото на Руфин. Во овој период имало неколку обиди за опсада и заземање на Константиноопол.
Истовремено, Гаинас успеал да обезбеди поддршка од повеќето готски војници и застанал на чело на нов бунт против царот (396 година). Обединетите сили на неколку остроготски и вестготски главатари ја ограбиле Тракија и околината на Цариград и дури за некое време преминале во Мала Азија. Од тогаш датираат првите документи на Хуните во римска територија.
На крајот на краиштата, царот Аркадиј бил принуден да ги прифати Готите во Цариград и да го објави Гаинас за новиот magister militum во 399 година, откако Евтропиј станал доста непопуларен. Присуството на варварите-аријаните во главниот град, сепак наскоро предизвикало масовен народен бунт, во кој биле убиени околу 7.000 готски платеници по наредба на Аркадиј. Во немирите била запалена царската палата. Тогаш, со помош на друг готски војвода - Фравита, Гаинас и неговите војници биле протерани од градот во почетокот на 400 година. На следната година остатоците од готската бунтовничка армија била уништена во Мизија од Хуните, кои склучиле сојуз со источната империја.
По уништувањето на готската закана, во Цариград бил изграден Форум на Аркадиј.
Последни години
Аркадиј бил под влијание на својата сопруга Елија Евдоксија, која во 399 година го убедила на нејзиниот сопруг да го отпушти Евтропиј. Елија Евдоксија која влегла во конфликт со Јован Златоуст, наводно поради тоа што самиот тој имал голема контрола над Аркадиј. Јован Златоуст морал да побегне од градот. Кога населението дознало дека нивниот омилен патријарх е осуден, луѓето се кренале на бунт пред вратите на Големата палата и предизвикале пожар, уништувајќи голем дел од црквата Света Софија и дел од сенатот на плоштадот Августајон. Во 404 година починала Евдоксија, а населението на Цариград оваа прерана смрт на Евдоксија ја протолкувале како казна за лошиот однос со Јован Златоуст.
Пештерско уривање
Во рударството, поимот паѓање на покривот се користи за да се однесува на многу видови уривања, кои се однесуваат на паѓање на едно парче шкрилец до уривања кои образуваат карстна дупка која се протега до површината. Сепак, паѓањата на покривот во рударството не се случајни. Во долгоѕидното рударство и изнесувачкото рударство, рударите систематски ја отстрануваат сета поддршка од под големи површини на покривот на рудникот, дозволувајќи му да се насели веднаш надвор од работната површина. Целта на ваквите методи на рударство не е да се спречи падот на покривот и површината што следи слегнување, туку да биде управувано.
Високо (Шенчур)
Високо (словенечки: Visoko) — населба во Општина Шенчур во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
Велибор Васовиќ
Велибор Васовиќ (Пожаревац, 3 октомври 1939 — Белград, 4 март 2002) — фудбалер кој играл за: Партизан, Црвена ѕвезда, Ајакс и член на југословенската фудбалска репрезентација.
Васовиќ во својата професионална кариера бил и фудбалски тренер.
Детството и почетоците на младоста
Велибор Васовиќ е роден на 3 октомври 1939 година во Пожаревац, како деветто дете на Живојин, даночен службеник, и Јелена Васовиќ (роденото презиме Лаушевиќ), домаќинка. Тој имал четворица постари браќа и три постари сестри. Едната од сестрите починала пред неговото раѓање. По Априлската војна и окупацијата на Кралството Југославија, татко му Живојин бил одведен во германско заробеништво, каде поминал четири години, додека најстарите браќа и сестри на Велибор Васовиќ се придружиле во редовите на партизаните.
По завршувањето на основното училиште во Пожаревац, семејството Васовиќ се преселило во Белград. Татко му Живојин починал во 1953 година. За семејството се грижел вујкото на Васовиќ, Давид Лаушевиќ, висок функционер во Управата на државна безбедност (УДБА). Велибор Васовиќ дипломирал како студент на Првата белградска гимназија, а подоцна дипломирал и на Правниот факултет на Универзитетот во Белград.
Партизан и Црвена ѕвезда
Фудбалската кариера Васовиќ ја започнал како 15-годишник во белградскиот фудбалски клуб Партизан. Тој брзо успеал да се избори во тимот од најдобрите единаесет играчи. Во црно-белиот дрес одиграл вкупно некаде повеќе од 300 натпревари. Со клубот на Партизан освоил четири шампионски титули и тоа во сезоните 1960/61, 1961/62, 1962/63 и 1964/65.
Во сезоната 1963/64 Васовиќ се преселил во екипата на Црвена ѕвезда и со својот трансфер привлекол големо медиумско внимание. Пред неговото трансферирање, никогаш не се случило фудбалер од ниту еден од овие два ривалски клуба да се пресели во спротивниот табор. Таа година со екипата на Црвена ѕвезда повторно ја освоил шампионската титула на Југославија, што му била четврта во низа. Тој одиграл само 13 натпревари. Според тогашните извори, за таа една сезона помината во клубот на Црвена ѕвезда, добил пет милиони динари, колку што приближно чинеле тогаш два автомобили од марката Мерцедес.
''„Тогаш мојот договор истекуваше, но истекувал и на Јусуфи. И тој и јас бевме репрезентативци. Во управата на Партизан во тоа време беше и мојот веќе споменат вујко Давид Лаушевиќ, па мудрите луѓе во клубот мислеле дека е подобро да се дадат големи средства на Јусуфи за да не замине, а јас по природата на нештата да молчам бидејчи мојот вујко ќе ме среди. Секако јас веднаш отидов кај Аце Обрадовиќ и му реков „Чичко Ацо, ако Црвена ѕвезда има пари јас би...“ И така дојдов во екипата на Црвена ѕвезда исплатен од црниот фонд. Во Партизан беа запрепастени. Генералот Илија Радаковиќ, тогаш беше претседател на Партизан, веднаш одлучи, исто така, од црниот фонд да ми даде двојно повеќе само да се вратам. Започна невиден притисок. Се јавуваа на телефон, пишуваа писма, ги организираа навивачите... Уште го чувам писмото во кое еден офицер на ЈНА се закануваше со убиство и тоа на средина од стадионот со помош на снајпер ако не се вратам. И што е најубаво, човекот се потпишал со целото име и презиме, ја напишал и адресата, сѐ.“''
Велибор Васовиќ, 1986 година.
По една сезона помината во екипата на Црвена ѕвезда Васовиќ се вратил во составот на Партизан со кој повторно ја освоил титулата шампион на Југославија во сезоната 1964/65. Сепак, неговото враќање во црно-белите било проследено со контроверзии. Во ситуацијата кога тренирал со играчите на екипата на Партизан, а платата ја земал од клубот на Црвена ѕвезда, по замислата на тогашниот потпретседател на Партизан, Чедо Џомба, Васовиќ заминал директно кај потпретседателот на СФРЈ, Александар Ранковиќ. Разговорот траел 45 минути во зградата на Сојузниот извршен совет. Откако Васовиќ ја објаснил целата ситуација, Ранковиќ одговорил со: „Ќе размислиме и ќе видиме“. Епилогот бил постигнатиот договорот помеѓу челниците на вечните ривали Илија Радаковиќ од една страна и Аца Обрадовиќ од друга: Васовиќ се вратил во екипата на Партизан, а Звездан Чебинац заминал во составот на Црвена ѕвезда.
''„Моето враќање во Партизан предизвика раздор и незадоволство помеѓу останатите играчи. Насетија дека клубот може да се уценува за пари, Галиќ, Јусуфи, Зоран Миладиновиќ и останатите, едноставно не сакаа да играат...Така се случи на пример да играме во Скопје, против Вардар за бодови само Владица Ковачевич и јас и сите останати од младинската екипа.“''
Куп на шампиони со Партизан
Со освојувањето на титулата шампион на Југославија во сезоната 1964/65, екипата на Партизан се здобила со правото за настап во Купот на европските шампиони. Тогашните бебиња на Партизан, предводени од тренерот Абдулах Гегиќ, биле сериозен ривал на било кој европски клуб во тоа време.
Екипата на Партизан во повеќето натпревари од Купот на шампионите настапувала во следниот состав:
Екипата на Партизан за пред-натпреварот како противник го добила францускиот шампион Нант. Со победата во Белград од 2:0 и нерешениот резултат на гостински терен 2:2, била надмината првата пречка со вкупен резултат од 4:2.
Нареден противник бил шампионот на Германија Вердер од Бремен. Екипата на Вердер била елиминирана со вкупен резултат од 3:1. Во Белград било 3:0, а во Бремен 0:1 за клубот на Вердер.
Во полуфиналето составот на Партизан го чекал шампионот на Англија, екипата на Манчестер Јунајтед. Но, и овојпат бебињата (младите играчи) на Партизан успешно ја завршиле задачата со вкупен резултат од 2:1 (2:0 во Белград и 0:1 во Лондон). По тој натпревар екипата на Партизан се квалификувала за финалето.
Финалето на Купот на шампионите се одиграло во Брисел на 11 мај 1966 година, а противник на составот на Партизан бил шампионот на Шпанија, екипата на Реал од Мадрид. Се играло на познатиот стадион „ Хајсел “ пред 55.000 гледачи. Екипата на Партизан во сѐ бил рамноправен противник на составот на Реал од Мадрид. Во 55 минута клубот повел со голот на Велибор Васовиќ. За жал на играчите на Партизан, тоа било сѐ што можеле да направат. Составот на Реал со головите на Амансио и Серена успеал да го совлада клубот на Партизан и да ја освои титулата шампион на континентот.
Ајакс
По финалниот натпревар во Купот на шампионите, повеќето играчи на екипата на Партизан си нашле ангажмани во странски клубови. Велибор Васовиќ немал менаџер, па отишол и сам се понудил. Тој поминал два месеци во Западна Германија, обидувајќи се да потпише за составите на Минхен 1860 и Борусија од Дортмунд. Кога веќе размислувал да се врати во Белград и да ја продолжи кариерата во екипата на Партизан, за него се заинтересирал составот на Ајакс од Амстердам. Васовиќ за екипата на Ајакс настапувал од 1966 до 1971 година. Тој одиграл 145 првенствени натпревари и постигнал 13 првенствени голови. Со Ајакс освоил три холандски титули во сезоните 1966/67, 1967/68 и 1969/70 и три холандски купови во сезоните 1966/67, 1969/70 и 1970/71. Васовиќ билкапитен на Ајакс. Таа чест пред него не била доверена на ниту еден странски играч. Васовиќ бил првиот странец, капитен на екипата на Ајакс. Составот на Ајакс бил сензација во Европа во тие сезони со својот нов стил на игра. Тренерот Михелс го вовел таканаречениот тотален фудбал, каде секој играч можел да игра на која било позиција, а изборот на играчи од тимот на Ајакс му го овозможило сето тоа.
Веднаш во првата сезона, Васовиќ заедно со екипата на Ајакс го освоил Купот на Холандија, но и шампионската титула, и таа година, 20-годишниот Јохан Кројф станал најдобар стрелец во лигата со дури 33 постигнати голови.
Годеч
Годеч (Годѐч) — град во Западна Бугарија, административен центар на општината Годеч во Софиската Област. Има население од околу 4.193 жители (2022).
Велибор Васовиќ
Ајакс
Во екипата на Ајакс, каде што минал пет сезони, под палката на тренерот Ринус Михелс, Васовиќ бил капитен на играчи од светска класа како што биле: Јохан Кројф, Јохан Нескенс, Вим Сурбијер, Ханц Стај, Бари Хулшоф, Гери Мирен и Пит Кајзер. Велибор Васовиќ имал можност прв да го подигне првиот трофеј од Купот на шампионите за екипата на Ајакс освоен како капитен. Тоа бил прв трофеј од вкупно четири колку што составот на Ајакс има освоено во историјата.
Годеч
Географија
Градот се наоѓа во планинска област на 21 км од Драгоман, 55 км од Берковица и 50 км од главниот град Софија. На север се издига Берковскиот дел на Стара Планина со врвот Ком (2016 m), на југ се наоѓа планината Чеп’н со највисок врв Петровски крст (1206 m), а на исток се крајните делови на Мала Планина.
Велибор Васовиќ
Финалиња на Купот на шампионите со екипата на Ајакс
Финалето се одиграло во Лондон на 2 јуни 1971 година, а противник на екипата на Ајакс бил шампионот на Грција, екипата на Панатинаикос од Атина. Натпреварот се играл на стадионот „ Вембли “ пред околу 90.000 гледачи. Екипата на Ајакс била фаворит. Составот на Панатинаикос во неверојатна завршница во полуфиналето во два натпревари ја елиминирал екипата на Црвена ѕвезда. Составот на Црвена ѕвезда го добила првиот натпревар во Белград со резултат од 4:1 и се очекувало сигурно финале, но екипата на Панатинаикос предводена од тренерот Ференц Пушкаш победила во Атина со резултат од 3:0 и благодарение на голот постигнат на гостински терен се пласирала во финалето. Ова веќе бил огромен успех за грчкиот тим, па екипата на Ајакс само рутински ја завршила работата и му овозможила на Васовиќ да го подигне првиот трофеј за составот на Ајакс како освојувач на Купот на шампионите. Велибор Васовиќ за првпат не постигнал гол во финалето, но првпат го освоил истото.
Годеч
Историја
Во градот има остатоци од мал римски храм од II-IV век (најверојатно ѝ припаѓал на божицата на ловот Дијана), кој е прогласен за национален споменик на културата.
Велибор Васовиќ
Финалиња на Купот на шампионите со екипата на Ајакс
Екипата на Ајакс финалниот натпревар од Купот на шампионите го одиграл во следниот состав:
Годеч
Историја
Во османлискиот период Годечкиот крај бил дел од Шехирќојската Kаза (Пирот) и нахијата Висока. Во џелепкешанскиот регистар на Пиротскиот Кадилак од 1581 година, како џелепи се забележани месните жители Дмитар Јован, поп Петар 30 и Стојан Радослав, кои имаат обврска да ѝ предадат на државата вкупно 85 овци.
Велибор Васовиќ
Репрезентација
Велибор Васовиќ настапувал за репрезентацијата на Југославија во периодот од 1961 до 1966 година. За тоа време одиграл 32 натпревари и постигнал два гола, но и еден автогол.
Годеч
Историја
По ослободувањето на Бугарија, Годеч бил вклучен во Царибродската Околија. Во 1905 година, селото Годеч, кое било центар на општина, имало 488 жители, распоредени во 9 маала: Глотнаца, Елечанова, Јовкина, Молак, Негулова, Равна, Старо Село, Стојкина и Трап. По Нејскиот мировен договор од 1919 година, Западните Покраини му биле предадени на Кралството на Србите, Хрватите и Словенците, а центарот на околијата бил преместен од Цариброд во Годеч. Повеќето жители на околните маала се преселиле во самиот град во 1960-тите. Главна егзистенција била сточарството.