cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
349
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5857 и 5858 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5099 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4109 и 4110 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1102.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 349 година се протега во 2985 и 2986, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3045 и 3046 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 892. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 281 и 280 година пред хиџра.
Народна Република Бугарија
Народна Република Бугарија (НРБ) — официјалното име на Бугарија од 15 септември 1946 до 15 ноември 1990. На 10 ноември 1989 Тодор Живков е сменет од функцијата генерален секретар на ЦК на БКП. По промена на Уставот на 3 април 1990 Државниот совет е разформирован и Петар Младенов е избран за претседател на Бугарија. По јавни протести на опозицијата во текот на летото на 1990 година тој се повлекува од државниот пост и од активниот политички живот, а на негово место Жељу Желев е избран за претседател на Бугарија. На 15 ноември 1990 година Народна Република Бугарија е преименувана во Република Бугарија.
Корнеј Чуковски
Корнеј Чуковски (руски: Корней Чуковский; Санкт Петербург, 31 март 1882 - Москва, 28 октомври 1969) — руски писател.
Животопис
Чуковски е роден во Санкт Петербург, но неговото семејство набргу се преселило во Одеса, каде во младоста работел како занаетчија (стаклар), но со сопствени сили (самоук) се стекнал со солидно образование.
Творештво
Иако е најпознат по своите книги за деца, Чуковски пишувал и за возрасни, а исто така, бил еден од најценетите руски книжевни критичари на своето време. Покрај тоа, тој бил и преведувач од англиски јазик. Најпознати дела на Чуковски се:
350
350 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 350 година од новата ера, 350. од првиот милениум, 50. од IV век и прва од 350-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5858 и 5859 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5100 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4110 и 4111 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1103.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 350 година се протега во 2986 и 2987, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3046 и 3047 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 893. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 280 и 279 година пред хиџра.
1700
1700 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1700 година од новата ера, 700. од вториот милениум, последна од XVII век и прва од 1700-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7208 и 7209 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6450 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5460 и 5461 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2453.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1700 година се протега во 4336 и 4337, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4396 и 4397 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2243. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1111 и 1112 исламска година.
Настани
Непознат датум
NGC 4993
NGC 4993 — елиптична галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4993 се споменува и како NGC 4994, ESO 508-18, MCG -4-31-39, AM 1307-230.
Откривање
Објектот е откриен на 26 март 1789 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4993 е од видот E/SB0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 4993 има привидни димензии од 1,3' х 1,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 9 м 47,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -23° 23' 2"". Положбениот агол на објектот е во износ од 168°.
Други поделби
Проучување на NGC 4993 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 45657. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 330; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6699. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1361.
Струмски Залив
Струмскиот Залив (Στρυμονικός Κόλπος) или Орфански Залив () — залив во Егејска Македонија, во северниот дел на Егејското Море (наречен Тракиско Море). Сместен е источно од полуостровот Халкидик и јужно од Серскиот Округ.
Наречен е по реката Струма што се влева во него. Другиот назив го носи по селото Орфан во Кавалскиот Округ.
Познајачни населени места крај Струмскиот Залив се Аспровалта, Лонкари, Бешик, Ставрос, Орфан, Враста, Олимпијада, Крушево.
Природна граница на заливот образуваа три планини: Кушница (Пангео) на североисток, Богданска Планина (Кедрилио) на север и Пијавица (Стратони) на југ.
Моклиште
Моклиште – месност каде што е мокро, влажно. Тоа е подрачје со екосистем на премин меѓу суво и мокро. Овој поим опфаќа различни видови животни околини, како што се мочуриштата, речните ракавци („мртвици“), мочуришните шуми, мочуришните ливади и слични, поплавени подрачја во поголемиот дел од годината. Флората и фауната се приспособени на целогодишниот вишок на вода.
Моклиштата имаат многу големо еколошко значење бидејќи на водните и мочуришните птици им служи како живеалиште, одмориште или зимувалиште. Моклиштата покриваат околу 6% од Земјината површина, но примарната продукција на нето биомаса учествуваат со околу 24%, што значи дека се високопродуктивни екосистеми. Покрај тоа, тие се многу ефикасен филтер на подземните води, а исто така обезбедуваат многу добра заштита од поплави. Со Рамсарската конвенција моклиштата се ставени под заштита.
Значајни моклишта се на пример Пантанал, Еверглејдс и плитките морски брегови. Во Македонија најзначајно моклиште е Студенчишкото Блато.
Конско (Гребен)
Конско или Коскон (, Елевтеро, до 1927 г. Κοντσικιότι, Концикиоти ) — село во Гребенско, Егејска Македонија, денес Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во околината на градот Гребен, на оддалеченост од 15 км на север. Забележително е тоа што во истата општина постои село со исто традиционално име, но другото Конско лежи крај реката Бистрица на североисток од ова село.
Космос-900
Космос-900 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 30 март 1977 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 94,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 518 км, а најмалото на 455.
Висок рид
„Висок рид“ е цртан филм од Советскиот Сојуз, создаден во 1951 г. од режисерите за анимации Леонид Амалрик и Владимир Полковиков. Обединети од слични креативни аспирации, режисерите нашле свој стил.
Заплет
Цртаниот филм е заснован на бајката „Црвена Гора“ од познатиот руски писател Виталиј Бјанки. За разлика од прозата во книгата, во цртаниот филм - сè е во стихови.
Двојката изградила гнездо на покривот на една селска куќа и само што го изградиле гнездото им го уништила локалната мачка, Чик сфатил дека е невозможно да се живее без другари и се согласил да се смести на Висок Рид.
На следниот обид на истата мачка да се гости со јајцата, пријателското стадо птици што живееле на Висок Рид силно и се спротивставило на мачката.
Синхронизација
Во 2000-2001 година, цртаниот филм бил обновен и преозвучен од ДОО Студио АС и ДОО Детска Сесија 1. Во новата верзија, фонограмот бил целосно заменет, современи глумци биле вклучени во преозвучувањето, податоците за инженерот за звук биле заменети во најавите (инженер за звук на новата верзија бил А. Поњавин ) и гласовните глумци. Сихронизацијата била исклучително негативно сфатена и од мнозинството гледачи на телевизија и од членовите на професионалната заедница.
Видео изданија
Цртаниот филм постојано бил објавуван на ДВД во колекции на цртани филмови:
Литература
Бајковити филмови. Сценарија на рачно нацртани филмови. Број 2. - М .: Госкиноиздат, 1952 година. - 184 стр. - 45.000 примероци ... Григориј Колтунов „Висок рид“ стр.136-149,
Голема северна војна
Големата северна војна се водела помеѓу Шведска и Отоманското Царство од една страна и Данска, Русија и Полско-литванската Државна Заедница од друга страна. Војната започнала во 1699 година а завршила во 1721 година со потпишување на шведско-руски договор. Крајот на војната го означува крајот на доминацијата на Шведска во регионот и значително територијално проширување на Русија на Балтикот.
IC 1398
IC 1398 — галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 27 март 1906 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1398 е од видот E3. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,2 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,2 m/лм2. IC 1398 има привидни димензии од 0,3' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 11 ч 17 м 54,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +12° 3' 17"". Положбениот агол на објектот е во износ од 120°.
Други поделби
Проучување на IC 1398 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1402998.
Користена литература
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)
Мисти
Мисти, исто така познат како Путина или Гуагуа Путина — стратовулкан од андезит, дацит и риолит, кој се наоѓа во јужниот дел на Перу, во близина на градот Арекипа. Со својот сезонски снежен покриен симетричен конус, Мисти се издига на 5,822 метри надморска височина и се наоѓа помеѓу планината Чачани (6,075 метри) и вулканот Пичу Пичу (5,669 метри). Последната ерупција се случила во 1985 година, 198 години по нејзината претходна документирана ерупција.
Опис
Мисти има три концентрични кратери. Активни фумароли или вулкански отвори за гас може да се видат во внатрешниот кратер. Во близина на внатрешниот кратер, шест инкиски мумии и ретки инкиски артефакти биле пронајдени во 1998 година за време на едномесечното ископување во режија на археолозите Јохан Рајнхард и Хозе Антонио Чавез. Овие наоди моментално се чуваат во музејот во Арекипа.
Околина
Долгата историја на ерупции од Мисти и неговите соседни вулкани предизвикало локалната почва да биде исклучително плодна, со што околината е една од најкорисните во Перу. Месните жители, исто така, прават широка употреба на бела вулканска карпа наречена силар, која е лесно употреблива. Градот Арекипа има значителен број на градби изградени со силар, што резултира со неговиот прекар „Белиот град“.
1406 п.н.е.
1406 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1406. година пред новата ера, 406. од вториот милениум п.н.е., 6. од 15 век п.н.е. и седма од 1400-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4102 и 4103 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3344 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2354 и 2355 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 653 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1406 година се протега во 1230 и 1231, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1290 и 1291 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 863 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 2089 и 2088 исламска година пред хиџра.
351
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5859 и 5860 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5101 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4111 и 4112 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1104.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 351 година се протега во 2987 и 2988, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3047 и 3048 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 894. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 279 и 278 година пред хиџра.
Јовица Наумчевски
Јовица Наумчевски (р. во ) — македонски поп фолк пејач, кој е дел од Група Молика.
Животопис
Наумчевски е роден на 15 јули 1989 година во Битола македонски пејач. Завршил средно музучко во Битола, потоа студирал на факултет за музичка уметност во Скопје. Во 2012 година до 2015 бил член на групата "Мотив Бенд" Битола. Од 2016 година е член на Група Молика. Тој има свој авторски песни. Со Група Молика и Анета Мицевска настапуваат секаде низ светот, имаат турнеи во Австралија, Америка, Германија, Турција и други земји. Тој има и дует песни со Анета Мицевска и Група Молика, и свој песни.
Физичка океанографија
Физичката океанографија — проучување на физичките услови и физичките процеси во океанот, особено движењата и физичките својства на океанските води.
Физичката океанографија е еден од неколкуте поддомени на кои е поделена океанографијата. Други вклучуваат биолошка, хемиска и геолошка океанографија.
Физичката океанографија може да се подели на описна и динамичка физичка океанографија.
Описната физичка океанографија се обидува да го истражува океанот преку набљудувања и сложени нумерички модели, кои ги опишуваат движењата на течноста што е можно попрецизно.
Динамичната физичка океанографија се фокусира првенствено на процесите кои управуваат со движењето на течностите со акцент на теоретските истражувања и нумеричките модели. Овие се дел од големото поле на геофизичка флуидна динамика (ГФТ) што е споделено заедно со метеорологијата. ГФТе подполе на хидродинамиката што ги опишува тековите што се случуваат на просторни и временски размери кои се под големо влијание на Кориолисовата сила.
Физичко поставување
Приближно 97% од водата на планетата е во нејзините океани, а океаните се извор на огромното мнозинство на водена пареа што се кондензира во атмосферата и паѓа како дожд или снег на континентите. Огромниот топлински капацитет на океаните ја ублажува климата на планетата, а нејзината апсорпција на различни гасови влијае на составот на атмосферата. Влијанието на океанот се протега дури и на составот на вулканските карпи преку метаморфизмот на морското дно, како и на оној на вулканските гасови и магми создадени во зоните на субдукција.
Температура, соленост и густина
Бидејќи огромното мнозинство од волуменот на светскиот океан е длабока вода, просечната температура на морската вода е ниска; приближно 75% од волуменот на океанот има температура од 0° – 5 °C (Пинет 1996). Истиот процент паѓа во опсегот на соленоста помеѓу 34 и 35 ppt (3,4-3,5%) (Пинет 1996). Сепак, сè уште има доста варијации. Температурите на површината може да се движат од под нулата во близина на половите до 35 °C во ограничени тропски мориња, додека соленоста може да варира од 10 до 41 ppt (1,0-4,1%).
Вертикалната структура на температурата може да се подели на три основни слоја, површински мешан слој, каде што наклоните се ниски, термоклин каде градиентите се високи и слабо стратификувана бездна.
Во однос на температурата, слоевите на океанот се многу зависни од географската ширина; термоклинот е изразен во тропските предели, но не постои во поларните води (Маршек, 2001). Халоклинот обично лежи во близина на површината, каде што испарувањето ја зголемува соленоста во тропските предели или топената вода ја разредува во поларните региони. Овие варијации на соленоста и температурата со длабочината ја менуваат густината на морската вода, создавајќи пикноклин.
Циркулација
Енергијата за океанската циркулација (и за атмосферската циркулација) доаѓа од сончевото зрачење и гравитационата енергија од сонцето и месечината. Количината на сончева светлина апсорбирана на површината силно варира во зависност од географската ширина, поголема на екваторот отколку на половите, а тоа предизвикува движење на течност и во атмосферата и во океанот што делува за редистрибуција на топлина од екваторот кон половите, а со тоа ја намалува температурата која би постоела во отсуство на движење на течност. Можеби три четвртини од оваа топлина се носи во атмосферата; остатокот се носи во океанот.
Атмосферата се загрева одоздола, што доведува до конвекција, чиј најголем израз е Хедлиевата циркулација. Спротивно на тоа, океанот се загрева одозгора, што има тенденција да ја потисне конвекцијата. Наместо тоа, длабоката океанска вода се формира во поларните региони каде ладните солени води тонат во прилично ограничени области. Ова е почеток на термохалинската циркулација.
Океанските струи во голема мера се поттикнати од стресот на површинскиот ветер; оттука големата атмосферска циркулација е важна за разбирање на океанската циркулација. Хедлиевата циркулација води до источни ветрови во тропските предели и антипасати во средните географски широчини. Ова води до бавен проток кон екваторот низ поголемиот дел од суптропскиот океански слив (Свердрупова рамнотежа). Повратниот тек се јавува во интензивна, тесна, западна гранична струја. Како и атмосферата, океанот е многу поширок отколку што е длабок, и оттука хоризонталното движење е генерално многу побрзо од вертикалното движење. Во јужната полутопка постои континуиран океански појас, па оттука и западните делови со средна географска ширина ја присилуваат силната антарктичка кружна струја. На северната полутопка копнените маси го спречуваат тоа и циркулацијата на океанот е поделена на помали океански витли во басените на Атлантикот и Тихиот Океан.
Кориолисов ефект
Кориолисовиот ефект резултира со отклонување на протокот на течност (десно во северната полутопка и лево во јужната полутопка). Ова има длабоки ефекти врз протокот на океаните. Особено тоа значи дека протокот оди околу системите со висок и низок притисок, дозволувајќи им да опстојуваат долги временски периоди. Како резултат на тоа, малите варијации во притисокот можат да произведат мерливи струи. Наклон од еден дел во милион во висина на морската површина, на пример, ќе резултира со струја од 10 cm/s на средни географски широчини. Фактот дека Кориолисовиот ефект е најголем на половите и слаб на екваторот резултира со остри, релативно стабилни западни гранични струи кои се отсутни на источните граници.
Екманов пренос
Екмановиот пренос резултира со нето пренос на површинските води 90 степени десно од ветрот на северната полутопка и 90 степени лево од ветрот на јужната полутопка. Како што ветрот дува низ површината на океанот, тој „се зафаќа“ за тенок слој од површинската вода. За возврат, тој тенок лист вода ја пренесува енергијата на движење на тенкиот слој вода под него, итн. Меѓутоа, поради Кориолисовиот ефект, насоката на движење на слоевите на водата полека се поместува сè подалеку и подалеку надесно како што се подлабоко во северната полутопка и налево во јужната полутопка. Во повеќето случаи, самиот долен слој на вода погоден од ветрот е на длабочина од 100 m – 150 m и се движи околу 180 степени, сосема спротивно од правецот во кој дува ветрот. Севкупно, нето преносот на вода би бил 90 степени од првобитната насока на ветрот.
Лангмуирово кружење
Лангмуировото кружење резултира со појава на тенки, видливи ленти. Ако дува ветер со повеќе од 3 м s−1, може да создаде паралелни бранови кои наизменично се креваат и спуштаат околу 5-300 метри. Во зоните на конвергенција се акумулираат остатоци, пена и алги, додека во зоните на дивергенција планктоните се фаќаат и се носат на површината. Ако има многу планктони во зоната на дивергенција, рибите често се привлекуваат да се хранат со нив.
Океанско-атмосферски интерфејс
Океанско-атмосферскиот интерфејс во океанот и атмосферата разменуваат флукс на топлина, влага и импулс.
Важните термини за топлина на површината се осетливиот топлински флукс, латентниот топлински флукс, дојдовното сончево зрачење и рамнотежата на долгите бранови (инфрацрвени). Општо земено, тропските океани ќе имаат тенденција да покажат нето добивка на топлина, а поларните океани нето загуба, резултат на нето пренос на енергија на половите во океаните.
Големиот топлински капацитет на океаните ја ублажува климата на областите во непосредна близина на океаните, што доведува до поморска клима на таквите локации. Ова може да биде резултат на складирање на топлина во лето и ослободување во зима; или за преносот на топлина од потопли локации: особено забележлив пример за тоа е Западна Европа, која барем делумно се загрева со северноатланскиот нанос.
Површинските ветрови имаат тенденција да бидат од ред метри во секунда; океански струи од ред сантиметри во секунда. Оттука, од гледна точка на атмосферата, океанот може да се смета за делотворно неподвижен; од гледна точка на океанот, атмосферата наметнува значителен напон на ветерот на неговата површина, а тоа предизвикува големи струи во океанот.
Океанот може да добие влага од врнежите или да ја изгуби преку испарување. Испарувачките загуби го оставаат океанот посолен; Средоземното Море и Персискиот Залив на пример имаат силна испарувачка загуба; добиениот столб од густа солена вода може да се проследи низ Гибралтарскиот Проток во Атлантскиот Океан. Порано, се верувало дека испарувањето / врнежите се главен двигател на океанските струи; денес се знае дека е само многу помал фактор.
Планетарни бранови
Келвиновиот бран е секој прогресивен бран што се канализира помеѓу две граници или спротивставени сили (обично помеѓу Кориолисовата сила и крајбрежјето или екваторот). Постојат два вида, крајбрежни и екваторски. Келвиновите бранови се водени од гравитацијата и не се дисперзивни. Ова значи дека Келвиновите бранови можат да ја задржат својата форма и насока во долги временски периоди. Тие обично се создаваат со ненадејно поместување на ветрот, како што е промената на трговските ветрови на почетокот на Ел Нињо-Јужна осцилација.
Крајбрежните Келвинови бранови ги следат бреговите и секогаш ќе се шират во насока спротивно од стрелките на часовникот на северната полутопка (со крајбрежјето десно од насоката на патување) и во насока на стрелките на часовникот на јужната полутопка.
Екваторските Келвинови бранови се шират на исток во северната и јужната полутопка, користејќи го екваторот како водич.
Познато е дека келвиновите бранови имаат многу големи брзини, обично околу 2-3 метри во секунда. Тие имаат бранови должини од илјадници километри и замав во десетици метри.
Росбиевите брановите или планетарните бранови се огромни, бавни бранови генерирани во тропосферата од температурните разлики помеѓу океанот и континентите. Нивната главна сила за враќање е промената на Кориолисовата сила со географската ширина. Нивните брановни замави се обично во десетици метри и многу големи бранови должини. Тие обично се наоѓаат на ниски или средни географски широчини.
Постојат два вида Росбиеви бранови, баротропни и бароклинични. Баротропните бранови имаат најголема брзина и не се разликуваат вертикално. Бароклиничните се многу побавни.
Посебната идентификациона одлика на е дека фазната брзина на секој поединечен бран секогаш има компонента кон запад, но групната брзина може да биде во која било насока. Обично пократките Росбиеви бранови имаат брзина на група кон исток, а подолгите имаат брзина на група кон запад.
Променливост на климата
Интеракцијата на океанската циркулација, која служи како тип на топлинска пумпа, и биолошките ефекти како што е концентрацијата на јаглерод диоксид може да резултира со глобални климатски промени на временска скала од децении. Познати климатски осцилации кои произлегуваат од овие интеракции, ги вклучуваат Пацифичката декадна осцилација, северноатлантската осцилација и арктичката осцилација. Океанскиот процес на термохалинска циркулација е значајна компонента на прераспределбата на топлината низ целиот свет, а промените во оваа кружење може да имаат големо влијание врз климата.
Ова е споен океански / атмосферски бран што кружи низ Јужниот Океан на секои осум години. Бидејќи се работи за бран-2 феномен (постојат два врва и две корита во кругот на географската ширина) на секоја фиксна точка во вселената се гледа сигнал со период од четири години. Бранот се движи кон исток во правец на Антарктичката околуполарна струја.
Океански струи
Меѓу најважните океански струи се:
Длабок океан
Во Норвешкото Море доминантно е испарливото ладење, а водната маса што тоне, длабоката вода на северниот дел на Атлантикот, го исполнува сливот и се излева на југ низ процепите во подморските прагови што ги поврзуваат Гренланд, Исланд и Британија. Потоа тече по западната граница на Атлантикот, а дел од протокот се движи кон исток по екваторот, а потоа кон полот во океанските басени. Длабоката вода на северниот дел на Атлантикоте внесена во околуполарната струја и може да се следи во индискиот и тихоокеанскиот басен. Протокот од басенот на Северноледениот Океан во Тихиот Океан, сепак, е блокиран од тесните плитки на Беринговиот теснец.
Западна граница
Идеализиран суптропски океански слив принуден од ветрови кои кружат околу системи со висок притисок (антициклонски) како што е височината на Азорите и Бермудите, развива кружна циркулација со бавни постојани текови кон екваторот во внатрешноста. Како што било дискутирано од Хенри Стомел, овие текови се избалансирани во регионот на западната граница, каде што брзо течат кон половите познати како западна гранична струја. Протокот во вистинскиот океан е покомплексен, но голфската струја, Агуласката и Курошио струја се примери за такви струи. Тие се тесни (приближно 100 km преку) и брзи (приближно 1,5 метри во секунда).
Голфската струја, заедно со нејзиното северно проширување, Северноатлантската струја, е моќна, топла и брза струја на Атлантскиот Океан што потекнува од Мексиканскиот Залив, излегува низ теснецот на Флорида и ги следи источните брегови на САД и Њуфаундленд на североисток пред да го премине Атлантскиот Океан.
Струјата Курошио е океанска струја која се наоѓа во западниот Тихи Океан во близина на источниот брег на Тајван и тече североисточно покрај Јапонија, каде што се спојува со источниот нанос на северниот Тихи Океан. Тоа е аналогно на Голфската струја во Атлантскиот Океан, пренесувајќи топла, тропска вода на север кон поларниот регион.
Складирање на топлина
Океанскиот топлински тек е турбулентен и комплексен систем кој користи атмосферски мерни техники како што е вртоложната коваријансата за мерење на брзината на пренос на топлина изразена во единица или петавати. Топлинскиот тек е проток на енергија по единица површина по единица време. Поголемиот дел од складирањето на топлина на Земјата е во нејзините мориња со помали фракции од преносот на топлина во процеси како што се испарување, зрачење, дифузија или апсорпција во морското дно. Поголемиот дел од океанскиот топлински тек е преку адвекција или движење на океанските струи. На пример, поголемиот дел од движењето на топла вода во јужниот дел на Атлантикот се смета дека потекнува од Индискиот Океан. Друг пример на адвекција е неекваторското загревање на Тихиот Океан, кое произлегува од подземните процеси поврзани со атмосферските антиклинали. Неодамнешните набљудувања на затоплувањето на водата на дното на Антарктикот во Јужниот Океан ги загрижуваат океанските научници бидејќи промените на водата на дното ќе влијаат на струите, хранливите материи и биотата на друго место. Меѓународната свест за глобалното затоплување го фокусирало научното истражување на оваа тема од создавањето на Меѓувладиниот панел за климатски промени во 1988 година. Подобреното набљудување на океаните, инструментацијата, теоријата и финансирањето го зголемиле научното известување за регионалните и глобалните прашања поврзани со топлината.
Промена на нивото на морето
Мерачите на плима и сателитската височина сугерираат зголемување на нивото на морето за 1,5–3 mm/год во изминатите 100 години.
Меѓувладиниот панел за климатски промени предвидува дека до 2081-2100 година, глобалното затоплување ќе доведе до пораст на нивото на морето од 260 до 820 мм.
Плимата и осеката
Подемот и падот на океаните поради плимните ефекти е клучно влијание врз крајбрежните области. Плимата и осеката на океаните на планетата Земја се создадени од гравитационите ефекти на Сонцето и Месечината. Плимите произведени од овие две тела се приближно споредливи по магнитуда, но орбиталното движење на Месечината резултира со плимни обрасци кои варираат во текот на еден месец.
Одливот и протокот на плимата произведуваат циклична струја долж брегот, а јачината на оваа струја може да биде доста драматична по тесните утоки. Влезните плими, исто така, можат да создадат плимна дупка долж река или тесен залив бидејќи протокот на вода против струјата резултира со бран на површината.
Tide and Current (Вибан,1992) јасно го илустрира влијанието на овие природни циклуси врз начинот на живот и егзистенцијата на домородните Хавајци кои се грижат за крајбрежните рибници. Aia ke ola ka hana што значи... Животот е во трудот.
Плимната резонанца се јавува во Заливот Фанди бидејќи времето потребно за голем бран да патува од устата на заливот до спротивниот крај, потоа да се рефлектира и да патува назад до устата на заливот се совпаѓа со плимниот ритам.
Како што површинската плима осцилира над топографијата, како што се потопени морски планини или гребени, таа генерира внатрешни бранови на плимата и осеката, кои се познати како внатрешни плими.
Цунами
Серија површински бранови може да се генерираат поради големи поместувања на океанската вода. Тие можат да бидат предизвикани од подморски одрони, деформации на морското дно поради земјотреси или удар на голем метеорит.
Брановите можат да патуваат со брзина до неколку стотици км/час низ површината на океанот, но во средината на океанот тие едвај се забележуваат со бранови должини кои опфаќаат стотици километри.
Цунамито, првично наречено плимни бранови, биле преименувани затоа што не се поврзани со плимата и осеката. Тие се сметаат за бранови со плитка вода, или бранови во вода со длабочина помала од 1/20 од нивната бранова должина. Цунамито има многу големи периоди, големи брзини и големи висини на бранови.
Примарното влијание на овие бранови е долж крајбрежјето, бидејќи големи количини на океанска вода циклично се придвижуваат во внатрешноста на земјата, а потоа се извлекуваат кон морето. Ова може да резултира со значителни модификации на крајбрежните региони каде брановите удираат со доволно енергија.
Цунамито што се случило во заливот Литуја, Алјаска на 9 јули 1958 година било високо 520 метри и е најголемото цунами измерено досега, речиси 90 метри повисок од кулата Вилис во Чикаго и околу 110 метри повисоко од поранешниот Светски трговски центар во Њујорк.
Површински бранови
Ветерот генерира површински бранови на океанот, кои имаат големо влијание врз морските структури, бродовите, ерозијата и седиментацијата на крајбрежјето, како и пристаништата. По нивното создавање од ветрот, површинските бранови на океанот можат да патуваат на долги растојанија.
NGC 7318A
NGC 7318A — галаксија во соѕвездието Пегаз, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7318A се споменува и како NGC 7318-1, UGC 12099, MCG 6-49-39, CGCG 514-61, VV 288, Arp 319, ARAK 560, HCG 92D, NPM1G +33.0464, Stephan's quintet.
Откривање
Објектот е откриен на 23 септември 1876 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7318A е од видот E2/P. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 7318A има привидни димензии од 1,2' х 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 35 м 56,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +33° 57' 58"". Положбениот агол на објектот е во износ од 5°.
Конско (Бистрица)
Конско или Куско (Ταξιάρχης, Таксиархис; 1919-1927 г. Κοσκό, Коско, до 1919 г. Κοτσκό, Коцко ) — гребенско село во Егејска Македонија, Република Грција.
Географија и местоположба
Атарот на селото излегува на брегот на реката Бистрица и во северниот дел се граничи со областа Населица. Забележително е тоа што во истата општина постои село со исто традиционално име, но другото Конско лежи крај на југозапад од ова село и источно од Добратово.
Flashing Lights
Flashing Lights — песна на американскиот хип-хоп артист, продуцент и текстописец Кање Вест. Беше издадена на 22 ноември 2007 година како четврт сингл за неговиот трет студиски албум, Graduation („Дипломирање“). Заслуги за продукцијата како и за текстот на песната земаа Вест и Ерик Хадсон. Во песната можат да се приметат и вокали изведени на Р&Б пејачот Dwele (Двел) како и дополнителни вокали од страна на Кони Мичел од групата Sneaky Sound System. Илустрацијата на официјалниот омот на синглот беше дизајнирана од страна на јапонскиот поп-артист, Такаши Мураками. Песната го постигна своето највисоко второ место на Американската билборд рап-песни табела (Rap Songs).
1699
1699 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1699 година од новата ера, 699. од вториот милениум, 99. од XVII век и последна од 1690-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7207 и 7208 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6449 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5459 и 5460 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2452.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1699 година се протега во 4335 и 4336, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4395 и 4396 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2242. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1110 и 1111 исламска година.
Сара Сара
Сара Сара — вулкан од кој се издига на 5,505 метри надморска височина и кој се наоѓа помеѓу езерото Паринацочас и реката Окоња во Перу и во провинцијата Паринацочас.
Шпанскиот свештеник Кристобал де Алборноз во 1583 година забележал дека Сара Сара е едно од најважните свети места во јужниот дел на Перу, со 2.000 колонисти што царот ги испратил во служба. Американскиот археолог Јохан Рајнхард ја истражувал локацијата на врвот во 1983 година, а тој и перуанскиот археолог Хозе Антонио Чавез воделе тим кои откриле повеќе од десетина статуи на врвот во 1996 година. Нивната експедиција била пренесува преку интернет. Наодите направени за Сара Сара моментално се чуваат во музејот во Арекипа.
Археолошката група Сара Сара била препорачана да биде прогласена за Национално културно наследство во 2003 година.
Вулканот Сара Сара е најсеверниот од вулканите во Централната Вулканска Зона на Андите. Сара Сара е заспан вулкан, сепак во последниот геолошки период покажа значителна вулканска активност и занесени ерупции, присуството на топли извори околу вулканот.
Литература
Reinhard, Johan (2005). The Ice Maiden: Inca Mummies, Mountain Gods, and Sacred Sites in the Andes. Washington, D.C.: National Geographic Society. ISBN 0-7922-6838-5.
Михаил Салтиков-Шчедрин
Животопис
Михаил Салтиков е роден во селото Спас-Угол, на 27 јануари 1826 година. Иако имал благородничко потекло, целиот живот го поминал како службеник во државната администрација. Истовремено, тој бил уредник на највлијателните руски списанија на 19 век, „Современик“ и „Отечествени записи“. Поради неговите напредни, демократски сфаќања, кон крајот на неговиот живот, во 1880-тите, царската власт му забранила на Салтиков-Шчедрин да ѝ се обраќа на читателската публика преку неговото списание.
Салтиков=Шчедрин починал на 10 мај 1889 година, во Санкт Петербург.
Творештво
Иако бил современик на Тургенев, Толстој и Достоевски, според својата книжевна постапка, Салтиков-Шчедрин не е дел од таа книжевна традиција, туку неговиот пат одел по друга насока. Ако се бараат претходници на неговото творештво, тоа би биле писателите Кантемир, Фонвизин, Грибоедов и Гогољ, кои со својата сатира се обидувале да ги поправат недостатоците на општеството. Тој ја започнал книжевната кариера кон крајот на 1840-тите, но идеолошки ѝ припаѓа на генерацијата писатели кои се појавиле за време на големите реформи, во 1860-тите, кога било укинато кметството во Русија. Во тој период се појавила група писатели кои се разликувале од големите руски автори, и тоа како по општествениот статус, така и по погледите на стварноста. Таа група настојувала да ги изобличи одликите на стариот систем, поради што оваа книжевна струја била позната како „изобличителни“. Салтиков-Шчедрин бил најистакнат претставник на тој правец, иако ни по своето потекло ниту по општествената положба не им припаѓал на „изобличителите“.
Во своите дела, Салтиков-Шчедрин силно, во остар сатиричен тон ги насликал феудалниот и бирократскиот режим на Русија, економското и моралното пропаѓање на благородниците, експлоатацијата на кметовите и ја напаѓал младата буржоазија која во тоа време го градела капитализмот во Русија. Притоа, по своите убедувања, тој им припаѓал на револуционерните демократи и во неговите први дела се чувствувало влијанието на социјалистите-утописти, но подоцна настанал пресврт во неговиот стил и тој започнал да пишува во сатиричен стил. Бескомпромисен, тој не ги трпел претставниците на благородничката книжевност, ги исмевал и правел пародии на нивните книжевни јунаци. Својата писателска мисија Салтиков-Шчедрин ја ценел исклучително многу. Тој ја признавал својата длабока врска со книжевноста, страдал поради нејзината подредена положба, а тој живеел поради читателите.