cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 3708
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3708 е од видот NF.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0.
Други поделби
Проучување на NGC 3708 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 237; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4933. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1400.
Жерар Улие
Кариера
Во 1982 година, Улие бил назначен за тренер на прволигашот Ланс, со кои во првата сезоната завршил на 4-тото место. Во 1985 година ја презел функцијата во Париз Сен Жермен, со кој уште во првата сезона успеал да ја освои титулата во француското првенство - што била прва во историјата на парискиот клуб.
Во 1998 година бил назначен за менаџер на англискиот Ливерпул. До 2004 година, тој ги водел редситe во 307 официјални натпревари (најмногу во еден клуб во неговата кариера) освјувајќи неколку трофеи како ФА Купот, два Лига купа, еден ФА Черити Шилд, еден Суперкуп на УЕФА и пред се Купот на УЕФА во сезоната 2000-2001, победувајќи го во неверојатен натпревар шпанскиот Алавес во финалето со 5-4 со златен гол. Во 2004 година, со заемен договор тој и Ливерпул ја прекинале соработката и тој бил наследен на клупата на Ливерпул од Рафаел Бенитес.
Во периодот 2005-2007, Улие бил тренер на Олимпик Лион, со кои освоил две титули во Лига 1. Својата последна сезона во кариерата како тренер (2010-2011) ја поминал на клупата на.
Улие починал на 14 декември 2020, на возраст од 73 години, после долгогодишните срцеви проблеми.
Почести
Кавалер на Легијата на честа (Франција) — 2002
Орден на Британската Империја (Велика Британија) — 2003
Драге Ристески
Драге Кирев Ристески (прекар: Драге Карбуничанец) ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувал од селско семејство кое претежно се занимавало со земјоделие. Како млад симпатизер на народно ослободителното движење, во пролетта 1943 година станал член на СКОЈ и меѓу првите заминал во партизанското прифатилиште во Лопушник каде учествувал во формирањето на Кичевско-мавровскиот партизански одред на 21 мај 1943 година. По неколкуте акции, Одредот се судрил со балистите во Лопушник кај месноста Невестински Гроб во кој судир Драге бил смртно погоден. Тој е првата жртва на Одредот.
248 п.н.е.
248 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 248. година пред новата ера, 248. од првиот милениум п.н.е., 48. од 3 век п.н.е. и деветта од 240-тите п.н.е.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5260 и 5261 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4502 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3512 и 3513 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 505.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 248 година се протега во 2388 и 2389, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2448 и 2449 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 295. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 896 и 895 исламска година пред хиџра.
Отомански поморски експедиции во Индискиот Океан
Позадина
По експедициите на Васко де Гама, моќната португалска морнарица ја презела контролата на Индискиот Океан во почетокот на 16 век. Тоа претставувало закана за крајбрежните градови на Арапскиот Полуостров и Индија. Членови на морнарицата се населиле во Гоа, град на западниот брег на Индија во 1510 година.
Отоманската контрола на Црвено Море во меѓувреме започнала во 1517 кога Селим I го зазел Египет. Поголемиот дел од Арапскиот Полуостров набргу паднале доброволно под Отоманското Царство. Пири Рејс, кој бил познат по својата мапа на светот ја претставил на Селим само неколку недели по зазимањето на Египет. Во таква ситуација започнало турско-португалското соперништво. Селим започнал преговори со Музафер II, султан на Гуџарат во Индија за можни заеднички дејства против Португалија во Гоа. Сепак, Селим починал во 1520 година.
Во 1525 за време на владеењето на Сулејман I, Селман Рејс бил назначен како адмирал на отоманската флота во Црвеното Море и бил задолжен за одбраната на отоманските крајбрежни градови против португалските напади. Во 1534 Сулејман пристигнал до Басра и Персиски Залив. Отоманското Царство уште се соочувала со проблемот на португалските контролирани брегови. Повеќето крајбрежни градови на Арапскиот Полуостров биле или португалски пристаништа или португалски вазалства. Друга причина за соперништво меѓу двете земји била во трговијата. Во 15 век главните трговски патишта од Далечниот Исток до Европа се одвивале преку Црвеното Море и во Египет. Додека Отоманското Царство имала голема моќ на Средоземјето, таа не била во можност да ја пренесе морнарицата во Црвено Море. Новата флота била изградена во Суецкиот Канал. Официјалната причина на експедиците во Индискиот Океан била поканата од Индија.
Експедиција од Хадим Сулејман-паша, 1538
Бахадур Шах, (син на Музафер II кој преговарал со Селим) апелирал до Цариград за заедничка акција против португалската морнарица. Сулејман I ја искористил оваа можност за да ја провери португалската доминација во Индискиот Океан и го именувал Хадим Сулејман-паша како адмирал на неговата флота. Поморските сили биле составени од околу 90 галии. Во 1538 година тој пловел кон Индија преку Црвеното и Арапското Море, само за да дознаее дека Бахадур Шах бил убиен за време на судирите со португалската морнарица и неговиот наследник направил сојуз со Португалија. По неуспешната опсада на Диу, тој одлучил да се повлече. На својот пат назад кон Суец тој го освоил поголемиот дел од Јемен.
Експедиција од Пири Рејс, 1548-1552
По првата експедиција, португалската морнарица го зазела Аден и го ставилa под опсада градот Џеда (во денешна Саудиска Арабија) и се обидeле да навлезат во Црвеното Море. Целта на втората експедиција била да се врати власт во Црвеното Море и Јемен, да се блокира португалскиот пристап кон Персискиот Залив и да се обнова османлиската контрола над Индиски Океан.
Новиот адмирал бил Пири Рејс (кој претходно ја презентирал својата Мапа на светот на Селим), во 1548 година го зазел Аден и ја обезбедил контролата на Црвеното Море. Тој продолжил кон исток и го зазел Мускат во 1552, пропирувајќи ја османлиската власт во денешен Оман. Областа околу Мускат под контрола на Португалија паднала во 1507 година. Тој потоа заминал за Ормускиот Проток во Персискиот Залив и успеал да го зазеде. По зазимањето на Катар тој одбил да продолжи со работа и се вратил во Суец. Поради овој потег подоцна тој бил казнет од султанот.
Експедиција од Мурат Рејс Постариот, 1552
Целта на оваа експедиција била да се донесе флотата назад кон Суецк. Новиот адмирал бил Мурат Рејс Постариот. Додека се обидувал да плови надвор од Персискиот Залив, тој наидел на голема португалска флота каде доживеал неуспех.
Јонче Нестороски
Јонче Темков Нестороски (1926 во Злести, Охридско - 27 април 1945 во Кајгана, Хрватска) македонски партизан, учесник во НОБ.
Животопис
Јонче Темков Нестороски е роден во селото Злести. Се занимавал со земјоделство. Во НОБ доброволно стапува во август 1944 година, во втората македонска ударна бригада. Загинува во јуришните борби на Сремскиот фронт кај Кајгана, на 27 април 1945 година.
Смоли (село)
Смоли (Smoły) — село во општината Закрочим во Новодвурскиот Округ на Мазовското Војводство, Средна Полска.
Говедарник (Македонска Каменица)
Говедарник  — археолошко наоѓалиште кај градот Македонска Каменица. Наоѓалиштето претставува некропола од доцната антика
Каранфил Дамјаноски
Каранфил Крстев Дамјаноски (1871 во Сливово, Охридско - 5 декември 1943 во Сливово, Охридско) македонски партизан и поранешен член на ВМОРО, учесник во НОБ и Илинденското востание.
Итан Хејтер
Итан Едвард Хејтер (Ethan Edward Hayter; р. ) — британски професионален велодромски и друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата.
Кариера
Хејтер започнал да вози на Велодромот Херн Хил во 2012 година на 13 години. Настапувал за велосипедскиот клуб ВК Лондрес од 2012 до 2016 година и останал нивен почесен член. Во 2016 година се приклучил на сениорската академија на британската федерација, откажувајќи се од студиите во математика, физика и хемија.
Возел во дисциплината екипна потера на Светското велодромско првенство 2018, каде го освоил златниот медал. Во август 2018 година било пријавено дека Хејтер ќе се приклучи на како стажант до крајот на годината. Истиот месец настапил на Европското велодромско првенство во Глазгов, каде освоил бронзени медали како дел од британскиот состав за екипна потера, медисон заедно со Оливер Вуд и поединечен златен медал во омниум.
Личен живот
До 2021 година живеел во Манчестер со велосипедистот Фред Врајт.
Распоред на резултатите на големите трки
СО = се откажал; — = не учествувал
Третична структура на белковините
Третична (терцијарна) структура на белковините  е тридимензионалната форма на белковинската молекула. Во третичната структура на една белковина влегуваат неговиот полипептиден синџир и една или повеќе вторични структури, односно домени, кои тој синџир ги формира. Страничните ланци на аминокиселинските остатоци можат да стапат во интеракција и да се врзуваат на повеќе различни начини. Интеракциите и врските на страничните ланци на една белковина ја одредуваат нејзината третична структура. Третичната структура на белковините е дефинирана од нејзините атомски координати. Овие координати може да се однесуваат или на белковински домен или на целата третична структура. Голем број на третични структури можат да се склопат во четвртична структура.
Историја
Науката за третичната структура на белковините има напреднато од хипотеза до големо научно поле со детални дефиниции. Иако Емил Фишер посочил дека белковините се изградени од полипептидни синџири и странични ланци на аминокиселинските остатоци, Дороти Мод Вринч прва ја инкорпорирала геометријата предвидувањето на структурата на белковините. Вринч ова го демонстрирала со моделот на циклол, кое претставувало првото предвидување на структурата на глобуларна белковина. Современите методи се способни да ја одредат, без предвидување, третичната структура на мали белковини (<120 остатоци) до 5 Å (0,5 nm) резолуција.
Детерминанти
Глобуларните белковини имаат јадро од хидрофобни аминокиселински остатоци и површина од хидрофилни аминокиселински остатоци кои стапуваат во интеракција со водата. Овој аранжман може да ги стабилизира интеракциите во рамките на третичната структура. На пример, кај секреционите белковини, кои не се наоѓаат во цитоплазмата, дисулфидните врски помеѓу цистеинските остатоци помагаат да се одржи третичната структура. Кај белковините со различна функција и различна еволуција постои сличност во тоа што може да поседуваат исти третични структури со исклучителна стабилност. На пример, TIM цилиндарот (анг. TIM barrel), именуван по ензимот триоза-фосфат изомераза, е честа третична структура која се среќава кај белковини со сосема различна функција и потекло. Оттука, белковините можат да бидат класифицирани според типот на третична структура која ја поседуваат. Бази на податоци за белковини кои користат ваква класификација се SCOP и CATH.
Стабилност на нативните состојби
Нативната состојба или нативната конформација на една белковина е неговата најтипична конформација во клеточната средина.
Шаперони
Често се претпоставува дека нативната состојба на една белковина е термодинамички најстабилна од сите други состојби и дека белковината може да ја достигне пред да биде потполно транслатиран. Белковинските шаперони во клеточната цитоплазма им помагаат на ново-синтетизираните полипептиди да ја достигнат својата нативна состојба. Некои шаперони се високо специфични во нивната функција, на пример белковинската дисулфид изомераза; други имаат поопшта функција и способни се да им помогнат на повеќето глобуларни белковини да се склопат, како што е, на пример, прокариотскиот GroEL/GroES систем на белковини и хомологните еукариотски белковини на топлински шок (системот Hsp60/Hsp10).
Кинетички стапици
Кинетиката на склопување може да ја зароби белковината во високоенергетска конформација. Високоенергетската конформација може да придонесе за функцијата на белковината. На пример, хемаглутининот (HA) е единечен полипептиден синџир кој, кога е активиран, протеолитички се раскинува за да даде два полипептидни синџира. Двата синџири се одржуваат во високоенергетска конформација. Кога локалната pH вредност опаѓа, белковината подлегнува на енергетски поволна конформациска промена, што му овозможува да продре во клеточната мембрана на домаќинот.
Метастабилност
Некои третични белковински структури може да опстојуваат во долготрајни состојби кои не претставуваат очекуваната најстабилна состојба. На пример, многу инхибитори на серинската протеаза покажуваат ваква метастабилност. Тие подлежат на конформациона промена само кога една петелка на белковината бива пресечена од страна на протеаза.
Цитоплазматска средина
Предвидувањето на белковинската третична структура зависи од тоа дали е позната првичната структура на белковинската молекула и од споредувањето на можната предвидена третична структура со други познати третични структури во банките на податоци за белковини. Оваа споредба ја зема само предвид цитоплазматската средина за време на синтезата на белковината, до тој степен што слична цитоплазматска средина можела, исто така, да влијае на структурата на белковините регистрирани во банката на податоци за белковини.
Врзување на лиганд
Структурата на една белковина, на пример ензим, може да се промени откако ќе ги врзе неговите природни лиганди, на пример кофактор. Структурата на белковината кога таа има врзано лиганд се нарекува холоструктура, додека структурата на слободната, неврзана белковина се нарекува апоструктура.
Одредување
Познавањето на третичната структура на водорастворливите глобуларни белковини е понапредно од познавањето на структурата на мембранските белковини, бидејќи глобуларните белковини полесно се изучуваат со моментално достапната технологија.
Рендгенска кристалографија
Рендгенската кристалографија е најчестата алатка за одредување на структурата на белковините. Таа дава висока резолуција на структурата, но не дава информации за конформационата флексибилност на белковините.
NMR
NMR (јадрена магнетна резонанца) за одредување на структурата на белковините дава релативно пониска резолуција на белковинска структура и е ограничена на помали белковини. Сепак, може да даде информации за конформационите промени на белковина во раствор.
Интерферометрија со двојна поларизација
Интерферометријата со двојна поларизација обезбедува комплементарни информации за белковини заробени на површина. Таа помага во одредувањето на структурата и конформационите промени со текот на времето.
Очаушка пештера
Очаушка пештера е пештера која се наоѓа на северозападните падини на планината Очауш, во селото Горњи Очауш, Општина Теслиќ, Република Српска, БиХ.
Истражена должина на пештерата е 512 метари. Оддалечена е околу 50 км од градот Теслиќ. Влезот се наоѓа на височина од 973 мнв, а приодот до влезот е стрмен и прилично тежок, така да не е често посетена.
Пештерата стручно е истражувана и премерувана неколку пати, но ниту еднаш во потполност. Првите истражувања ги вршела екипата на Националниот музеј од Сараево уште во 1971 година.
Во периодот од 1983 до 1987 година професорот по географија од средното училиште во Теслиќ, Чедомир Црногорац, во повеќе наврати со учениците ја посетувал пештерата и вршел некои од мерења.
Први пообемни мерења и истражувања ги извршило Спелеолошкото друштво "Понир" од Бања Лука во 1997 и 1998 година.
Махмуд Недим-паша
Махмуд Недим-паша (~ – ) — османлиски државник грузиска народнсот. Татко му Мехмед Неџиб-паша бил валија на Багдадскиот вилает.
Бил на неколку пониски државни функции во Високата порта, па потоа станал министер за надворешни работи, валија на Дамаскиот и Ајдинскиот (измирски) вилает, министер за трговија, па потоа и валија на Триполскиот вилает. Освен тоа, бил успешен и како министер за правда и министер за морнарицата во 1869 г., па потоа два наврата и голем везир (премиер), од 1871 до 1872 и 1875 до 1876 г.
Бил многу близок со султанот Абдул Азис, но и под големо влијание на рускиот амбасадор, генералот Николај Игнатјев пред Руско-турската војна. Поради оваа „послушност“ кон Русите го добил прекарод „Недимов“.
Неделска Вода (Лопатица)
Неделска Вода — археолошко наоѓалиште во прилепското село Лопатица. Претставува осамен наод од ранохристијанското време.
Рифат Хаџиселимовиќ
Рифат Хаџиселимовиќ (Шипраге, 7 јануари 1944) — еден од водечките босанскохерцеговски генетичари, академик. Од 2013 година, по повеќе од 45 години работа, бил избран во звање емеритус и работи како научен советник на Институтот за генетско инженерство и биотехнологија во Сараево.
За дописен член на Академијата на науките и уметностите на Босна и Херцеговина бил избран во 2018 година.
Орк (митолигоја)
Орк (латински: Orcus) — бог на смртта во римската митологија, сличен на богот Ад во старогрчката митологија. Неговото име често се употребувало како синоним на подземниот свет.
249 п.н.е.
249 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 249. година пред новата ера, 249. од првиот милениум п.н.е., 49. од 3 век п.н.е. и последна од 240-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5259 и 5260 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4501 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3511 и 3512 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 504.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 249 година се протега во 2387 и 2388, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2447 и 2448 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 294. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 897 и 896 исламска година пред хиџра.
Тумачки јазик
Тумачкиот е афроазиски јазик, дел од групата на чадски јазици од погрупата на источночадски јазици.
Преглед
Според пописот од 1993 година, јазикот го зборуваат 25.200 Тумаци во Чад. Јазикот се зборува во југозападниот дел на државата, поточно во регионот Мандул. Јазикот е составен од два дијалекта, мотунски, маверски и тумачки. За овие дијалекти, Бленч (2006) смета се посебни јазици. Повеќето Тумаци користат и сарански јазик, најголемиот јазик во Чад. Јазикот се пишува на латиница. Гринберг смета дека гулејскиот можеби е дијалект на тумачкиот.
NGC 3709
NGC 3709 — засега неутврден објект во соѕвездието Лав, заведен во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 1886 година од страна на Ормонд Стоун, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3709 е од видот NF.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0.
Други поделби
Проучување на NGC 3709 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 237; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4933. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1400.
Тоше Проески
Тодор „Тоше“ Проески (Прилеп, 25 јануари 1981 — Нова Градишка, 16 октомври 2007) — познат македонски поп-пејач и една од најголемите ѕвезди на балканската музичка сцена, каде што е доживуван како заштитен знак на Македонија. Музичката кариера ја започнал со настапот на прилепскиот фестивал Мелфест во 1997, каде што и победил изведувајќи ја песната Yesterday од Битлси. Патот кон ѕвездите му го отвораат песните Пушти ме (1997) и Остани до крај (1998). Имал блиска соработка со Џеф Бек, Григор Копров, Жељко Јоксимовиќ, Леонтина Вукомановиќ, Марина Туцаковиќ, Бора Ѓорѓевиќ, Миро Буљан, Антонија Шола, Тони Цетински, Phoebus, Ања Рупел и голем број на други влијателни балкански и светски музичари и композитори. Се смета дека подемот во неговата кариера започнал по изведбата на песната Твоите бакнежи на моите бели кошули на Скопскиот фестивал во 1999 година. Во меѓувреме Тоше станал дел од продуцентската куќа Авалон, каде што останал сè до истекувањето на неговиот договор во април 2002. Во 2004 година бил прогласен за Амбасадор на добрата волја на УНИЦЕФ. Негов заштитен знак е познатиот израз Ве сакам сите.
Загинал на 16 октомври 2007 во сообраќајна несреќа во Хрватска. Посмртно бил прогласен за заслужен граѓанин на Македонија. Денот на неговиот погреб, 17 октомври, бил прогласен за Ден на национална жалост.
Рани години
Роден е како Тодор Проески во Прилеп, во влашко семејство, чие постојано живеалиште било Крушево. Музичкото образование го стекнува во музичко училиште во Битола и на Музичката академија во Скопје. Првите почетоци на музички план Тоше Проески ги прави уште во раното детство настапувајќи на детскиот фестивал „Златно славејче“ во 1992 година со песната „Јас и мојот дедо“ испеана на влашки јазик. Тоше Проески ја започнува својата музичка кариера на фестивалот „Мелфест” каде во 1997 година победува со изведбата на Yesterday на Битлси. Истата година учествува и на „Макфест” со композицијата „Пушти ме". Тоше работел со еден од најпознатите македонски композитори и текстописци Григор Копров, соработка која му донела два од најголемите хитови Усни на усни и Сонце во твоите руси коси. Во 1999 година го издал својот деби-албум „Некаде во ноќта" кој содржи единаесет песни. Летото истата година, Тоше го одржал својот прв концерт, кој, и покрај дождот и лошото време, останува незаборавен за неговите обожаватели.
Српската продукциска куќа „BK Sound” ги откупува правата за издавање на следниот албум на Тоше на просторот на поранешна Југославија, што пак ќе резултира со Оскар на популарноста на просторот на поранешните југословенски републики за 2000 година, како и со целосно распродадени концерти во Скопје и Белград. Во 2001 година Тоше, заедно со неколку други македонски пејачи, отпочнува турнеја низ Австралија.
Ѕвездена слава
Откако минува одредено време заедно со својата нова менаџерка Лилјана Петровиќ снимајќи во студио во Атина, Грција, Тоше го пушта во продажба својот трет албум „Ако ме погледнеш во очи" на македонски и српски јазик. Следи период на интензивна промоција во Македонија, Србија, Босна и Херцеговина и Бугарија. Во април 2003 година, Тоше победува на фестивалот „Беовизија" со песната „Чија си" која станува огромен хит во поголем дел од балканските републики.
Со цел да го подобри своето пеење, Тоше оди на часови кај маестро Вилијам Рајли во Њуjорк кој во својата кариера е и учител на Лучано Павароти. По враќањето, Тоше одржува низа хуманитарни концерти низ Македонија. Ја добива Хуманитарната награда Мајка Тереза а во 2003 година станува регионален УНИЦЕФ амбасадор.
Следната година МРТВ го избира Тоше за претставник на Евровизискиот настап кој се одржува во Истанбул, Турција. Во февруари, со помош на телегласање, жири и лично мислење, избрана е песната Ангел си ти. Во април Тоше го издава албумот „Ден за нас", двојно це-де на кое се сместени осумте песни изведени на изборот за песна на Евровизија. Следниот месец, Тоше го освојува 14-то место со песната „Life", англиската верзија на „Ангел си ти”. Пред изборот, станува омилена личност меѓу репортерите, преку демонстрација на неговите извонредни оперски квалитети на прес-конференциите.
Неговиот следен албум — Божилак — е компилација на 14 избрани македонски народни песни проследени од симфониски оркестар. Во 2007 година, Тоше го издава и Игри без граници — неговиот последен албум.
Сао Томе и Принсипе
Сао Томе и Принсипе, службено Демократска Република Сао Томе и Принсипе, е островска држава во Африка, во центарот на Гвинејски Залив. Државата се состои од два острови: Принсипе и Сао Томе, разделени меѓу себе 140 км, а додека од брегот на Африка се оддалечени 250 односно 225 км. Двата острови се состојат од венец на изумрени вулкански острови. Сао Томе, поголемиот остров, се наоѓа северно од екваторот и го добил името по Свети Тома, поради тоа што Португалците пристигнале за првпат на островот на самиот ден Св. Тома. Сао Томе и Принсипе е втората најмала земја во Африка, во поглед на населението. Исто така, таа е најмалата земја каде се зборува португалски јазик.
Тоше Проески
Ѕвездена слава
Неговиот последен концерт (уште еден во низата хуманитарни концерти) одржан на 5 октомври 2007 година на градскиот стадион во Скопје бил посветен на ревитализација на македонското школство. На концертот биле присутни повеќе од 40.000 посетители.
Композитор и текстописец
Тоше Проески исто така се потврдува и на полињата на компонирањето музика. Има напишано неколку песни за себе — Има ли ден за нас?, Слушаш ли?, Малечка и Полско цвеќе. Во 2004, Проески ја компонира и Муза — голем хит за Мартин Вучиќ и наслов на неговиот следен албум. Во едно интервју, Тоше има речено дека има повеќе од 100 искомпонирани и напишани песни за кои чека прав момент за да ги издаде.
Супер Тоше
Борба против злото, елиминација на непријателите, победа на доброто биле главните црти на стрипот „Супер Тоше“, во кој главниот јунак бил правен според ликот на Тоше Проески. „Супер Тоше“ бил првиот стрип во државава во кој главен протагонист бил популарниот пејач, а сето тоа било дел од хуманитарната кампања која се одвивала под мотото „Суперхерој на хуманоста“. „''Во стрипот ги вметнавме сите доблести и одлики на Тоше за да изградиме фиктивен суперхерој, кој се надеваме ќе прерасне во идол на младите. Тоше е идеализиран, но на тој начин сакаме да им дадеме верба на младите за победа на доброто над злото''“, изјавил своевремено Оливер Ромевски, автор на „Супер Тоше“. „''Задачата на Тоше воопшто не беше лесна. Тој како оружје го имаше својот суперглас со кој се обидуваше да го елиминира злото и да ги победи непријателите, меѓу кои предничеше Мистер Пират, главен во пиратеријата во целиот свет, шверцот со деца, криминалците со дрога и оружје''...“ Згодите и незгодите на Супер Тоше биле стокмени на 32 страници во црно-бела техника, а на дел од нив било сместено и интерактивното катче Супер Тоше обожавателски клуб, како и хуманитарните содржини наменети за оние што имаат потреба од помош.
Победа на Беовизија
На 13 април 2003 година, Тоше Проески победил на првата Беовизија (фестивал на кој од 2004 година се избира српско-црногорскиот, а од 2007 само српскиот претставник на Евровизија). Тоше на Беовизија настапил со песната Чија си, на авторскиот тандем Леонтина Вукомановиќ и Жељко Јоксимовиќ, која на крајот имал вкупно 75 бода, што било дури за 29 гласа повеќе од второпласираната композиција.
Сао Томе и Принсипе
Географија и клима
Островите Сао Томе и Принсипе се наоѓаат во Алтантскиот Океан на околу 300 и 250 километри оддалеченост од Габон и воедно е втора најмала држава во Африка. Двата острова се дел од камерунската вулканска линија.
Тоше Проески
Победа на Беовизија
Значењето на победата на Тоше била голема пресвртница и значаен момент во неговата кариера, особено поради тоа што на фестивалот настапиле мошне популарни екс-југословенски ѕвезди, а во стручното жири членуваа истакнати музички дејци. Искачувајќи се на сцената, уште еднаш да ја отпее победничката песна, Тоше Проески не пропушти прилика да ја спомне својата земја, истакнувајќи дека би било убаво доколку Македонија или СЦГ во 2005 ја организираат Евровизија.
Сао Томе и Принсипе
Географија и клима
Сао Томе е 50 километри долг и 32 километри широк и повеќе е планински одошто Принсипе. Највисокиот врв во Сао Томе е 2.024 метри. Принсипе е долг 30 километри и 6 километри широк.
Климата во Сао Томе и Принсипе е тропска и топла со просечна годишна темепература од 27 °C. Температурата ретко се подига над 32 степен. Ноќите се поладни. Дождната сезона во Сао Томе и Принсипе е од октомври до мај.
Тоше Проески
Тоше Проески на натпреварот за песна на Евровизија 2004
На 49-тото издание на Изборот за песна на Евровизија, Македонија ја претставувала нејзината најголема музичка ѕвезда Тоше Проески. Тоше се претставил со песната Life, која всушност била преработена верзија на оригинално избраната Ангел си ти.
Сао Томе и Принсипе
Политички систем
Сао Томе и Принсипе е повеќепартиско општество од 1990 година. Претседателот на Сао Томе и Принсипе се избира за мандат од пет години. Еден претседател може да се кандидира за два мандата. Премиерот се избора од страна на претседателот, а додека четиринаесетчлениот кабинет се избира од страна на премиерот.
Тоше Проески
Тоше Проески на натпреварот за песна на Евровизија 2004
Оваа песна била избрана на 14 февруари 2004 година, во конкуренција со уште седум други песни од еминентни музички имиња, напишани специјално за Тоше.
Инаку, музиката и аранжманот на песната Ангел си ти се на Јован Јованов, а текстот на Илија Николовски. Оваа композиција била убедливо најдобра, како според телевоутингот, така и според 11-членото жири, а најмногу му се допаднала и на самиот Тоше.
Сао Томе и Принсипе
Политички систем
Националното собрание е составено од 55 членови, кои се избрани за четиригодишен мандат. Судската власт во Сао Томе и Принсипе е независна.
Тоше Проески
Тоше Проески на натпреварот за песна на Евровизија 2004
На Изборот за песна на Евровизија, Тоше со својата моќна и енергична изведба како и со придружните вокали кои направиле артистично шоу на сцената, успеа да се пласира од полуфиналната на финалната вечер. На финалната вечер, со освоени 47 бода се пласирал на 14-тото место.
Иако Тоше не бил задоволен од својот пласман, поради познатата соседска размена на гласови, како и поради самиот евровизиски концепт кој не бара врвни пејачки квалитети, туку акробации и жонглирање на сцена, сепак Македонците достојно ја пречекале својата ѕвезда при враќањето од Истанбул во толкава бројност и толкава еуфорија, исто како Тоше да победил на Евровизија.
Сао Томе и Принсипе
Административна поделба
Сао Томе и Принсипе е поделен на две покраини: Принсипе и Сао Томе.
Покраините понатака се поделени на седум области, од кои шест се на островот Сао Томе и една на островот Принсипе. Принсипе има самоуправувачка влада од 29 април 1995.
Тоше Проески
Вториот голем концерт на Градски стадион
На 23 јуни 2006 година се случил вториот голем солистички концерт на Тоше, на Градскиот стадион. Спектакуларниот концерт започнал со привлечна танчерска група од Белград и во ритамот на придружниот состав на Тоше, Blue Funky Individuals. Воведните стихови на огромниот хит По тебе ветувале дека журката на Градски ќе биде незаборавна.
Легендарната Јужна трибина била преполна, како и тревникот пред бината, што уште повеќе го мотивирал Тоше да го даде својот максимум. Се ределе хитовите од албумот По тебе: Рани на усните, Громови на душа, Кој ли ти гризе образи, Полско цвеќе..., како и песните од претходните изданија: Во коси да ти спијам, Лејди, Излажи ме, Сонце во твоите руси коси, Далеку од мене, Ангел си ти... Секоја од нив била прифатена еуфорично.
Сао Томе и Принсипе
Стопанство
Од 1800-тите, економијата на Сао Томе и Принсипе била заснована на земјоделието. Кога државата се обидувала да стекне независност, португалските поседи на плантажите заземале околу 90% од обработливата земја. После независноста, контролата над поседите потпаднала во рацете на повеќе земјоделски компании. Главна суровина за извоз на Сао Томе и Принсипе е какаото и зазема околу 95% од вкупниот извоз.
Тоше Проески
Вториот голем концерт на Градски стадион
Некаде на половината на концертот, на сцена се појавил етно-пејачката Биља Крстиќ, која во дует со Тоше ја испеала Јовано, Јованке, а додека Тоше се пресоблекувал, Биља ја почестила публиката со својот голем хит Пуче пушка од филмот Зона Замфирова. Со неверојатна енергија, Тоше бил брилијантен и во другиот дел од концертот, кој официјално завршил длабоко по полноќ.
Сао Томе и Принсипе
Демографија
Вкупното население на Сао Томе и Принсипе е 138.500, од кои 137.500 живеат на Сао Томе, а додека 6.000 жители има на Принсипе. Сите се потомци на различни етнички групи, па така досега се забележани:
Иако Сао Томе и Принсипе е мала држава таа има четири национални јазици: португалски јазик (официјален), португалски креолски јазик, фороански јазик, анголски јазик и принсипенски јазик.
Тоше Проески
Вториот голем концерт на Градски стадион
На бисот уште еднаш ја отпеал По тебе, како и Зајди, зајди. Веднаш после концертот Тоше заминал за Будва.
Сао Томе и Принсипе
Култура
Културата во Сао Томе и Принсипе е мешавина на африкански и европски елементи.
Сао Томе е познат по усуата, додека Принсипе по деша ритамот. Чилоли е музички танц кој изразува праматична приказна.
Тоше Проески
Концерт во Белградска арена
На 14 февруари 2007 година, Тоше одржал спектакуларен концерт во српската престолнина — Белград. На неговиот концерт присуствувале помеѓу 15 и 20 илјади луѓе од сите генерации. Концертот се одржал во Белградската арена, најубавата сала за концертни, културни и спортски активности на Балканот.
Сао Томе и Принсипе
Политика
Сао Томе и Принсипе е една од првите африкански држави кои ја прифатиле демократијата. Оваа држава тоа го направила уште во 1990 година. На претседателските избори одржани во јули 2001 година, кандидатот поддржан од Независната демократска партија Фрадик де Менезес бил избран во првиот круг.
На 16 јули 2003 година мајорот Фернандо Переира ја презел власта во Сао Томе и Принсипе со воен удар. Се смета дека воениот удар е последица на работата на владата со нафтените корпорации. По само седум дена преговори бил склучен договор и Переира се повлекол од власт, а Менезес пак ја водел државата.
Тоше Проески
Концерт во Белградска арена
За концертот на Тоше, српските медиуми известувале неколку дена претходно, респектирајќи го како голем и централен настан во српската метропола. Тоше со своето тричасовно шоу успеал да го докаже тоа. Тој го започнал концертот со песната Пратим те (македонска верзија По тебе), а потоа се изнаредиле сите негови хитови од српската фаза на неговата кариера, со исклучок на Тајно моја, која публиката на течен македонски ја испеала хорски, од прв до последен збор.
Сао Томе и Принсипе
Односи со други држави
Сао Томе и Принсипе генерално е во добри односи со повеќето држави. Државата има амбасади во Ангола,Белгија,Габон,Португалија и Соединетите Американски Држави. Член е на сојузот на држави во кои службен јазик е португалскиот јазик.
Тоше Проески
Концерт во Белградска арена
Како што забележале некои медиуми, Тоше на концертот се покажал како одличен гитарист, речиси на самиот старт кога се фатил за гитара, во изведба на Лејди. Со него на сцена биле и членовите на неговиот бенд Blue Funky Individuals, диригентот Саша Николовски - Ѓумар, симфониски оркестар, хор... и сите беспрекорно си ја завршиле својата работа.
Тоше на концертот имал и многубројни гости, Биља Крстиќ со која ги испеала македонските народни песни Јовано,Јованке и Море сокол пие, Џана Нанини, со која заедничката песна Арија ја имала својата светска премиера, Александра Милиќевиќ со која ја испеала песната 1200 милји (во оригиналната изведба со Гоца Тржан), оркестарот на Срѓан Азировиќ со кој ја исполнил Несаница (тема од филмот Ивкова слава) и Танец кои уште еднаш докажале дека се вистински македонски културни амбасадори.
Сао Томе и Принсипе
Војска
Оваа држава има прилично мала војска и таа е поделена на четири делови: армија (Exército), морнарица (Guarda Costeira), претседателска гарда (Guarda Presidencial) и државна гарда.
Тоше Проески
Концерт во Белградска арена
Крајот на концертот бил вистински делириум, бидејќи за крај биле оставени неговите најголеми хитови — Лагала нас мала, Чија си и Срце није камен. Како специјален подарок од Тоше за неговите обожаватели, тој ги испеал Fragile од Стинг, Nothing else matters од Металика и Као какао од Леб и сол.
Сао Томе и Принсипе
Интересни факти
Сао Томе и Принсипе е првата држава која ја повлекла одлуката за признавање на Косово. Повлекувањето се случило во 2013 година.
Тоше Проески
Концерт во Белградска арена
На 12 февруари 2008 година концертот од Белградската арена започнал да се продава во ДВД-издание. Овој концерт е одлика на неговиот патриотизам и сè она што бил Тоше – велат од неговата матична продукција „Аворд“. На ДВД-то има материјали од хрватскиот Радиски фестивал во Хвар, промоцијата на албумот „Игри без граници“ од Загреб.
Победа на Хрватски радиски фестивал
Најпопуларниот македонски пејач Тоше Проески, го продолжил искачувањето кон врвот на балканската музичка сцена со победата на Хрватски радиски фестивал на 9 јуни 2007 година. Тој со песната Veži me za sebe, сосема заслужено освоил Гран при во категоријата поп-рок и урбана музика, освојувајќи вкупно 16.589 гласови.
Сао Томе и Принсипе
Спорт
Спортот е популарен во оваа држава. Фудбалот се истакнува како најпопуларен спорт.Фудбалската репрезентација на Сао Томе и Принсипе е под раководство на фудбалската федерацијата на државата. Фудбалската репрезентација е член на Африканската Фудбалска Конфедерација и ФИФА.
Тоше Проески
Третиот голем концерт на Градски стадион
Под мотото „Образованието е одговорност на сите“ поп-ѕвездата Тоше Проески, на 5 октомври 2007 во 19:30 часот, одржал спектакуларен хуманитарен концерт на Градскиот стадион во Скопје, поддржан од организацијата УСАИД. Парите од билетите, кои чинеле 200 денари, се искористиле за петгодишниот проект за основно образование финансиран од фондацијата. Со нив ќе бидат реновирани околу 100 училишта во Македонија, ќе се подобри наставната програма и ќе се спроведат образовните реформи. На вечерната прес-конференција во хотелот „Континентал“, освен Тоше, присуствувале претставници од УСАИД. Директорот Мајкл Еди, кој се обратил на македонски, рекол дека се гордее што работи со ѕвезда од рангот на Проески. Тоше истакнак дека „Никола Карев“, училиштето во кое учел во Крушево, забрзано се реновира.
— ''Чест ми е што сум дел од проект од вакви размери и од големи планови за македонското образование. Сите концерти ми се драги, но хуманитарните многу ми значат оти остануваат трајно. Ако се подобри образованието во Македонија, ќе имаме поздраво општество'' — изјавил Тоше.
Како негови гости настапиле Адријан Гаџа, Бојан Маровиќ и Антонија Шола. Тоше на прес-конференцијата непосредно пред концертот истакнал дека секогаш ќе се чувствува како Македонец и никогаш нема да ја напушти својата татковина. — ''На успехот секогаш е залепено зло зашто човечката природа е таква. Се надевам на поддршка од сите за да се справам со злобните луѓе, оти не можам да го направам тоа сам'' — рекол пејачот. Третиот голем солистички концерт на Тоше Проески, на Градскиот стадион, повеќеилјадната публика ќе го памети по неговиот силен и енергичен настап, како и по фактот дека таа ноќ Тоше максимално ѝ се дал на македонската публика. Особено запаметено останува неговото барање: „Сликајте ме со ѕвезденото небо", кога илјадници мобилни телефони и запалки светнале на неговите романтични рефрени.
По завршувањето на концертот, на Тоше и на неговите колеги им биле доделени статуетки Мајка Тереза, од истоимената фондација, како знак на благодарност за хуманото дело. Тоше ја предал статуетката на неговата мајка Доминика, која му ја всадила хуманоста од мали нозе. Додека се случувало сето тоа, небото над Скопје, го осветлувало величествен огномет во чест на Тоше.
Со специјални материјали, концертот од 5 октомври 2007 година, бил емитуван на Бадник — 6 јануари 2008 година на А1 Телевизија, од 15 до 19 часот.
Сообраќајна несреќа
Тоше Проески загинал на 16 октомври 2007 во трагична сообраќајна несреќа на автопатот Загреб — Липовац, кај местото Нова Градишка во Република Хрватска, на возраст од 26 години. Во мигот на несреќата, Тоше се наоѓал на совозачкото седиште во возилото фолксваген туарег (Volkswagen Touareg) кој со голема брзина удрик во приколката на камионот пред него и потоа во крајпатната заштитна ограда. Останатите двајца патници — возачот Ѓорѓе Георгиевски поминал со потешки, додека неговата менаџерка Лилјана Петровиќ, со полесни повреди. И двајцата биле вон-животна опасност.
Последното испраќање на Тоше
Телото на Тоше пристигна на аеродромот „Александар Велики" од Хрватска, на 16 октомври, околу 23 часот, со хеликоптер на Армијата на Република Македонија. Целата нација со солзи го пречека во родната Македонија, со оглед на тоа дека настанот беше пренесуван од сите национални телевизии. На аеродромот, неговото тело беше пречекано од неговите најблиски и од владина делегација на чело со премиерот Никола Груевски. Беше организирана мала процесија од страна на почесната гарда на Армијата. Во сите македонски градови и села веќе беше отпочнато оплакувањето на најомилениот естраден лик и македонска национална гордост. На плоштадот „Македонија" во Скопје, масовно се палеа свеќи, а народот спонтано излегуваше на улиците за да го пречека и испрати на патот до Крушево.
Погребот на најголемата македонска музичка ѕвезда започна утредента во 13 часот, откако претходно беше одржана комеморација пред споменикот Македониум. "Крушево и Македонија уште од Илинден 1903-та не ги обземало таква тага и очај. И со право, зашто изгуби ангел. Продолжи Тоше да пееш, на небото, придружуван од ангели" - се прости архиепископот г.г. Стефан од „ангелскиот глас“. Овие зборови на архиепископот г.г. Стефан најдобро ја опишуваат атмосферата во која Македонија се прости од својот „ангелски глас“ Тоше Проески. Со липање и со неизмерна почит верната публика и на крушевско Гумење му го подари последниот аплауз на својот сакан. Премиерот Никола Груевски во обраќањето рече дека Тоше нè научи на чистота, на јасност, на упорност, на скромност, на хуманост, на искреност. - Нè научи на вредности на кои треба да почива универзумот. „Ни остави песна за да нè теши и да нè потсети како е да се биде човек" - рече Груевски на комеморацијата пред неколку илјади крушевчани, Македонци, почитувачи на Тоше, кои како река дојдоа да се простат со својот миленик. Тажното простување од големата ѕвезда почна уште во 11 часот, во црквата „Пресвета Богородица“, каде што Тоше бил крстен. Од црквата ковчегот беше ставен на лафет од каде што поворката тргна кон месноста Гумење, кај Споменикот на крушевската револуција. Глумицата Весна Петрушевска со говор се прости од својот пријател. - „Најстрашно е што Македонија го изгуби најдоброто нешто. Мислам дека умре надежта. Мислам дека умре најголемата ѕвезда што некогаш се родила во Македонија".
Посмртно прогласен за почесен граѓанин на Македонија, Тоше беше погребан со најголеми државни почести. На неговото испраќање присуствуваше државниот врв, а венци пред ковчегот со неговото тело положија претседателот Бранко Црвенковски, премиерот Груевски, претседателот на Собранието Љубиша Георгиевски и речиси сите членови на Владата, делегации од политичките партии, хуманитарни организации на кои тој несебично им помагаше. Во реката луѓе што се поклонија пред големиот пејач беа неговите колеги, пејачи од Македонија и од Балканот, глумци, црковниот врв, но и одбојкарите од неговиот клуб, игроорци, неговите пријатели, илјадници обожаватели. Последна почит му оддадоа и многу негови пријатели од балканската естрада, меѓу кои македонската поп дива Калиопи и нејзиниот сопруг, глумецот Васил Зафирчев, оперската дива Весна Гиновска-Илкова, Бени и Нора Шакири, пејачот Адријан Гаџа, хрватските пејачи Аки Рахимовски, Тони Цетински, српските пејачки ѕвезди Жељко Јоксимовиќ, Светлана Ражњатовиќ и други. Беа и амбасадорката на САД Џилијан Миловановиќ, евроамбасадорот Ерван Фуере и градоначалникот на Скопје Трифун Костовски.