cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бледски замок
Бледски замок — замок во градот Блед, Словенија. Замокот бил изграден на врвот на 130 метри високата карпа над езерото Блед. Таа е една од најпосетените туристички атракции во Словенија, а денес објектот е претворен во музеј. За првпат објектот се споменува во 1004 година, што го прави еден од најстарите во Словенија. Најстариот дел од замокот е романската кула. Во средниот век биле изградени повеќе кули. Другите згради биле изградени во барокниот период. Во горниот двор се наоѓа капела која била изградена во 16 век, а реновирана околу 1700.
NGC 5614
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5614 се споменува и како UGC 9226, MCG 6-32-22, CGCG 192-14, Arp 178, VV 77, IRAS 14220+3505.
Откривање
Објектот е откриен на 1 мај 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5614 е од видот Sab. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 5614 има привидни димензии од 2,4' х 2'.
Антон Панов
Антон Панов (Стар Дојран, – Струмица, ) — истакнат македонски драмски писател.
NGC 5614
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 24 м 7,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +34° 51' 33"". Положбениот агол на објектот е во износ од 130°.
Антон Панов
Биографија
Татко му бил ситен трговец на риба, но и активен учесник во Револуционерната Организација, која по илинденското востание е подложена на репресии, а нејзините членови биле затворани и испраќани на заточени. И таткото на Антон Панов Ѓуро ќе биде затворен и испратен на заточение во Беаз - Куле во Солун. Антон од татко му ја наследил гордоста и борбеноста, а уметничкото од мајка му Руша (Марушка) и баба му Ката, кои биле талентирани за драмски импровизации. Уште како мал Антон чиракува во дуќанот на татко си, иако не го сакал тој занает- трговијата. Во 1923 година неговите родители се преселуваат во Белград, каде Антон го продолжува гимназиското образование во 3-та машка гимназија. Поради спор со еден од професорите, ја напушта гимназијата и приватно ги полага испитите. Во 1933 година тој ќе ја предаде драмата на Народниот театар во Белград, но тие не биле заинтересирани и ја одбиле иако тамошниот режисер сакал да ја прифати. Кога режисерот ќе премине на работа во Скопскиот театар, ќе ја побара драмата. Премиерата се одржала на 03.03.1936 година. По театарската сезона, Панов отишол во Петроварадин каде се оженил.
NGC 5614
Други поделби
Проучување на NGC 5614 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 51439. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 111; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2556. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 127.
Антон Панов
Биографија
Во македонската книжевност Панов е познат како автор на драмски дела. Неговата драма „Печалбари“ е напишана на македонски јазик во периодот меѓу двете светски војни, време во кое употребата на македонскиот јазик била забранета. Драмата првпат е изведена во Скопје на 3 март 1936 г., а потоа е изведувана во многу театри, меѓу кои и во Белград и Скопје. Неговата книжевна дејност е од извонредно значење за македонската книжевност. Друга позната драма на Панов е „Пиликатник“, која го обработува животот на дојранските рибари.
Книжевни дела
Панов напишал повеќе прозни и сценски текстови.
Сатурнови месечини
Планетата Сатурн досега има 56 познати месечини.
Вовед
Точниот број на месечини на Сатурн веројатно никогаш нема да биде определен поради фактот, дека многу од телата, кои се дел на Сатурновите прстени, имаат премногу мали димензии за некогаш да бидат забележани и квалифицирани.
До средината на XX век познати биле само 9 месечини. Во 1980 год. вселенските програми како Војаџер открија 9 нови месечини во близина на орбитата околу планетата. Во 2000 г. 12 нови месечини беа откриени, сите на големи разстојанија од планетата и на високоексцентрични и повратни орбити — најверојатно тела, заробени од гравитацијата на Сатурн.
Вселенската програма Касини-Хајгенс влезе во орбита околу планетата на 1 јули 2004 г. и при извршени набљудувања беа откриени три мали месечини во внатрешноста на системот. Набљудавани се и неколку непотврдени објекти. На 16 ноември 2004 г. беа набљудувани објекти во прстените на планетата. На 3 мај 2005 г. астрономи во обсерваторијста Мауна Кеја на Хаваите, САД го известија откривањето на 12 нови месечини. .
За откритието во 1905 г. се покажа дека месечината Темида не е точно.
Потврдени месечини
Сатурновите месечини се подредени според орбиталниот период (или просечната оска), од најкратка до најдолга. Месечините имаат сфера се обележани со задеблени, неправилните се обележани со црвена, портокалова и сива позадина.
Непотврдени месечини
The following objects (набљудувани од леталото Касини) сѐ уште не се потврдени како тврди тела. Сѐ уште не е јасно дали овие објекти се навистина месечини или насобрани купчиња во внатрешноста на прстенот Ф.
Групирање на месечините
Месечините на Сатурн можат најбазично да бидат поделени на шест групи.
Пастирски месечини
Пастирските месечини се мали по размер тела на орбита во некое на прстените на Сатурн или блиску до нив. Тие се грижат за формата на прстените, и им ги дават препознатливите линии. Пастирските месечини на Сатурн се Пан, S/2005 S 1, Атлас, Прометеј, Пандора и S/2004 S 3 (како и непотврдените месечиниS/2004 S 4 и S/2004 S 6).
Коорбитални месечини
Јанус и Епиметеј се коорбитални месечини. Тие се со помалиразмери и имаат пречник од неколку километри. На секои 4 години, тие си ги менуваат орбитите.
Тројански месечини
Тројанските месечини се еден вид на коорбитални месечини, на орбитата околу Сатурн, само што имаат поголема маса. Тетида има две тројански месечини — Телесто и Калипсо, како и Диона — Елена и Полидевк.
Надворешни масивни месечини
Оваа група ги опфаќа најмасивните месечини на Сатурн на орбитата околу Е-прстенот — Реја, Хиперион, Титан и Јапет.
Инуитска група
Инуитската група вклучува 5 месечини со растојание до Сатурн и наклони — Кивиок, Ијирак, Палијак, Сијарнак и S/2004 S 11.
Нордиска група
Нордиската група вклучува 18 месечини со растојание до Сатурн и наклони — Феб, Скати, Нарви, Мундилфари, Сутунгур, Тример, Имир, од S/2004 S 7 до S/2004 S 10 и од S/2004 S 12 до S/2004 S 18. Сите се на повратна орбита.
Галска група
Во Галската група се наоѓаат три од највнатрешните месечини со орбитални разстојанија и инклинации — Албиорикс, Ериапо и Тарвос.
Именување
Некои астероиди носат имиња на месечини на Сатурн, како на пример 55 Пандора, 106 Диона, 577 Реја, 1809 Прометеј, 1810 Епиметеј, 4450 Пан.
Врбоец
Врбоец — село во Општина Крушево, во околината на градот Крушево.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во југоисточниот понизок дел на Општина Крушево, чиј атар се допира со подрачјето на Општина Кривогаштани. Селото е ридско, на надморска височина од 640 метри. Од градот Крушево селото е оддалечено 6 километри.
Селото се наоѓа во подножјето на гребенот Црн Врв (на карта Врбовац). Во минатото во секој двор од куќите имало бунар. Западно од селото извирале изворите Манастириште, Лескоо Кладенче, Езериште и Милеа Чешма.
Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Стеже, Ропеш, Опаљеник, Кобел, Радобирка, Кленика, Калојца, Скршена Врба, Орлов Даб, Гробишта, Кале, Манастириште, Чаир, Шеро Трло, Цер, Лиманова Нива, Алимов Камен и Спаиски Гробишта.
Селото има збиен тип, поделено на две маала: Долно и Горно Маало. Тие понатаму се делат на групи роднински куќи. Маалата се незначително оддалечени едно од друго.
Историја
Трагови од старини се наоѓаат на месноста Кале, возвишение западно од Врбоец (945 м.). Таму се наоѓаат остатоци од тврдина, околу кои пораснала шума. Сепак, мештаните немаат преданија за оваа тврдина. Недалеку од Кале се наоѓа изворот Лесково Кладенче. На местото Манастириште, околу 1000 метри западно од селото се наоѓаат помали тераси со ливади и чешма. Таму има остатоци од ѕидови, а некои мештани мислат дека таму се наоѓал манастирот „Св. Богородица“. Денес, таму е подигната црквата „Успение на Пресвета Богородица“.
Во самото село може да се видат темелите на срушената црква „Св. Атанасиј“. Каменот е од различен облик и величина и е донесен од околината. Има и неколку парчиња скршени мермерни столбови. Црквата била долга 12, а широка 5 метри, во насока исток-запад. До почетокот на век, ѕидовите на црквата добро се забележувале, но подоцна Албанецот Фаик Шутески го употребил материјалот од тие ѕидови за градба на својата куќа. Околу црквиштето се наоѓаат селските гробишта.
Остатоците на старини и народната традиција кажуваат дека Врбоец најпрвин било христијанско словенско село. Од првата половина на век тука започнале да се доселуваат муслимански Арбанаси од Северна Албанија, кои дошле преку Дебар. Поради тоа, во истиот век, сите христијански го напуштиле селото. До 1912 година, кога Врбоец било чисто муслиманско село, Албанците пораснале на 35 куќи. Главни албански родови биле: Реџеповци, Ајровци, Далиповци, Амедовци, Шутевци, Чакре, Светотодорци и други.
Во периодот 1912-1926 година, Арбанасите го напуштиле селото продавајќи ги нивите и куќите, одејќи во Битола, Турција и Албанија. Место нив сега во ова село живеат доселеници - Власи и Македонци, најчесто од околните села.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 6,9 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 298,8 хектари, на шумите отпаѓаат 264,8 хектари, а на пасиштата отпаѓаат 103,1 хектар.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов (Македонија, Етнографија и статистика) од 1900 година, Врбоец или Врбовци има 234 жители, од кои 150 Албанци, 66 Роми и 24 Македонци.
Според Димитар Гаџанов во 1916 година во Врбоец имало 250 Турци.
Врбоец е средно село по големина, без некои промени во населеноста. Во 1961 година селото броело 352 жители, а во 1994 година бројот се намалил на 288 жители, македонско население.
Според пописот од 2002 година, во селото Врбоец живееле 256 жители, од кои 255 Македонци и 1 останат.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 227 жители, сите Македонци.
Родови
Врбоец е македонско село, а порано живееле и албански и до скоро и влашки родови.
Според истражувањата на Јован Трифуноски во 1952 година родови во селото се:
Самоуправа и политика
Во век, Врбоец било село во Прилепската каза на Отоманското Царство.
Селото влегува во рамките на Општина Крушево, која била една од ретките општини во Македонија која не била изменета при територијалната поделба во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото припаѓало на тогашната Општина Крушево.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Кривогаштани, во која покрај селото Врбоец, се наоѓале и селата Годивје, Кореница, Кривогаштани, Крушеани, Локвени, Милошево, Свето Митреви и Турско. Селото влегувало во рамки на Општина Свето Митрани во периодот 1950-1952, кога во нејзе се наоѓале селата Врбоец, Милошево, Пресил и Свето Митрани.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1196 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 202 гласачи. На локалните избори во 2021 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 209 гласачи.
Културни и природни знаменитости
Во минатото во селото постоела и црквата „Св. Атанасиј“, од која до век се познавале остатоци од ѕидовите.
Шимке-имунокоскена дисплазија (Болеста на Шимке)
Шимке-имунокоскена дисплазија е ретко генетско развојно нарушување кое влијае на производството на дентинот на забите, најчесто покажувајќи автосомно доминантно наследување кое предизвикува малформација на коренот. Тоа ги погодува и примарните и трајните заби кај приближно 1 на секои 100.000 пациенти. Се одликува со присуство на нормална глеѓ, но атипичен дентин со абнормална пулпална морфологија. Виткоп во 1972 година го класифицира ДД во два вида кои се Тип I (ДД-1) е радикуларен тип, а типот II (ДД-2) е коронален тип. DD-1 е дополнително поделен на 4 различни поттипови (DD-1a,1b,1c,1d) врз основа на радиографските одлики.
Знаци и симптоми
Клинички забите изгледаат нормално по боја и морфолошки изглед; сепак, тие се вообичаено многу подвижни и предвреме се ексфолираат.
Нискиот раст е резултат на сплескување на пршлените што доведува до скратување на вратот и трупот. Висината на возрасните е 136 - 157 см за мажи, и 98,5 - 143 см за жени. Бубрежната болест се манифестира со прогресивен кортикорезистентен нефротски синдром и често води кон бубрежно откажување и потреба од трансплантација. Обично, првите знаци на бубрежната болест се протеинурија и хипертензија.
Во имуниот систем дефектот е во клеточниот имунитет - нема доволно Т-клетки. Овие клетки се важни при идентификација на страните супстанции и при одбрана од инфекција. Како резултат на овој недостаток, зголемена е појавата на животозагрозувачки инфекции и болести со имунодизрегулација, како и автоимуни болести.
Како најчести манифестации се сретнуваат лордозата (изразена кривина во долниот дел на ‘рбетот), темни петна по кожата (хиперпигментации) кои се типични на градниот кош, напред или на грбот, широка база на носот и заоблен тип на нос. Поретко се сретнува акумулација на масни депозити или фиброзно ткиво во ѕидот на артериите (атеросклероза), намален крвоток во мозокот (церебрална ишемија), главоболки кои наликуваат на мигрена, намалена активност на штитната жлезда (хипотироидизам), намален број на лимфоцити (лимфопенија), ентеропатија, нормоцитна или микроцитна анемија. неразвиеност на коските на карлицата (хипопластичен пелвис), микроцефалија и  азоспермија кај машките, и ирегуларни менструации кај женските пациенти. Кај тешките случаи, симптомите на болеста се присутни уште од раѓање. Кај полесните, симптомите  се јавуваат подоцна во детството.
Причини
Мутацијата на колагенот тип 1 (COL1 A1, COL1 A2) предизвикува DI-1. Тоа е слично на системската состојба на забните одлики познати како несовршена остеогенеза. DI-2, DI-3 и DD-2 ја делат истата генетска мутација на дентин сиалофосфобелковината, кој се наоѓа на хромозомот 4. Тие се автосомно-доминантни заболувања со целосна пенетрација и променлива експресивност. Затоа, преовладувачките теории сугерираат дека DI-2, DI-3 и DD-2 се категоризираат како единствен ентитет на болеста со променлива сериозност на изразување. Сепак, причините за ДД-1 допрва треба да се теоретизираат.
Повеќето пациенти фатално завршуваат во детската возраст или во раната адолесценција. Пациентите со поблага форма и доцен почеток, можат да поживеат до адултната возраст. Кај повеќето пациенти очекуваниот животен век е ограничен на детство или рана адолесценција, заради мозочен удар, инфекции, откажување на коскената срж и ренална инсуфиенција. Забележано е преживување до зрелост, кај пациенти со поблага и подоцнежна форма на болеста и успешно управување со бубрежните манифестации.
Дијагноза
Дијагнозата најчесто се заснова на општ преглед и радиографија, а треба да се направи кога се сомневаме за абнормалност на забите бидејќи повеќето зафатени заби имаат нормален клинички изглед.
Диференцијалната дијагноза е многу важна за да се има конечна дијагноза бидејќи некои радиографски или хистолошки одлики на дисплазијата на дентинот може да имаат сличност со различни нарушувања:
Дијагнозата се заснова на внимателно клиничко, биохемиско и радиолошко оценување со остеопенија, овоидни и сплескани вертебрални тела, и хипопластични феморални глави и ацетабуларни покриви како типични радиографски одлики. За да се потврди дијагнозата може да се направи молекуларно тестирање.
Болеста на Шимке е предизвикана од мутации во СМАРКАЛ-1 генот кој ја енкодира белковината хХАРП одговорна за ремоделирање на хроматинот во хромозомите.
Радиографска одлика
Со други зборови, зафатените примарни заби обично имаат абнормален облик или пократки корени од нормалните. Остатокот од пулпата комора во форма на „полумесечина/полумесечина“ кај трајните заби може да се види на рентген. Корените може да изгледаат како потемни или радиолуцентни/шилести и кратки со апикална констрикција. Дентинот се поставува ненормално и предизвикува прекумерен раст во комората на пулпата. Ова ќе го намали просторот на пулпата и на крајот ќе предизвика нецелосно и целосно бришење на комората на пулпата кај трајните заби.
Повеќето погодени лица имаат специфични физички одлики. Овие вклучуваат фина коса (60%), тенка горна усна, широк низок мост на носот (68%), луковичен врв на носот (83%) и непропорционално низок раст (98%). Дополнителните одлики вклучуваат прекумерно искривување на лумбалниот ʼрбет навнатре (лумбална лордоза, 84%), испакнат стомак и хиперпигментирани макули (85%) на трупот и повремено на вратот, лицето, рацете и нозете.
Тип II: Коронален тип
Тип II најмногу би предизвикал промена на бојата на примарните заби. Зафатените заби обично се појавуваат како кафеаво-сини, кафеави или жолти. Проѕирната „опалесценција“ често е една од одликите за опишување на забите со DD-2. Во некои случаи забите може да имаат малку килибарна боја, но во повеќето случаи трајните заби не се засегнати и изгледаат нормално без оглед на бојата, формата и големината. Рендгенските снимки на забите се клучот за дијагностицирање на дисплазија на дентинот, особено на трајните заби. Абнормалностите на комората на пулпата се главната одлика за да се направи конечна дијагноза.
Кај примарните заби, дисплазијата на короналната дентин може да изгледа слична на Dentinogenesis Imperfecta тип II (DG-II), но ако се чини дека одликите на абнормалностите се поизразени кај трајните заби, тогаш размислете за промена на дијагнозата во DGI-II наместо DD-2.
Радиографски одлики
Во короналниот тип, забите покажуваат нормални корени кои содржат зголемена пулпа со абнормални екстензии кон корените, што често се опишува како „туба од трн“ обликувана на денталните радиографија. Покрај ова, многубројни пулпа камења често може да се најдат во пулпа комори поради абнормални калцификации. Кај примарните заби, комората на пулпата обично е целосно избришана, но кај трајните заби, пулпата може делумно да се избриша по ерупцијата.
Хистолошки одлики
Постојат неколку студии и предлози кои беа дизајнирани да ја објаснат патогенезата на ДД, но главната причина за причината сè уште останува нејасна во стоматолошката литература. Логан и сор., сугерираа дека забната папила е причина за абнормален раст или развој на коренот. Тие, исто така, предложија калцификацијата на повеќе дегенеративни фокуси во папилите да го намали растот и на крајот да доведе до пулпална облитерација. Весли и сор., сугерираат дека одонтобластите со абнормална функција и/или диференцијација главно се должат на атипична интеракција помеѓу одонтобластите и амелобластите. Хистопатолошки, подлабокиот слој на забите покажува абнормален дентински тубуларен модел со неструктурирани, неорганизирани, абубуларни области со нормален изглед на глеѓта. Глобуларна или мала маса на заоблен или неправилен облик на атипичен дентин често се гледа во пулпата.
Третман
Со различни опции достапни за стоматолозите, третманот на оваа состојба сè уште може да биде тежок. Ендодонтскиот третман не се препорачува за заби со целосно бришење на каналите на коренот и пулпата. Алтернативен третман за заби со периапикални апсцеси и пулпална некроза е забната екстракција. Ретроградните пломби и периапикалната хирургија е опција за третман на заби со подолги корени, како и ортодонтски третман. Сепак, ортодонтскиот третман може да доведе до уште поголема ресорпција на корените, што може да доведе до дополнителна подвижност на забите и предвремено пилинг. Друг предложен третман, за успешна орална рехабилитација, е вадење на сите заби, киретирање на сите цисти и обезбедување на комплетна протеза на пациентот. Комбинацијата на калемење на коски и техника на синус лифт исто така може да биде успешна за да се постигне имплант.
Бидејќи болеста зафаќа повеќе органски системи, водењето на пациентите треба да е мултидисциплинарно. За пациентите со терминална бубрежна инсуфициенција, терапија на избор е бубрежната трансплантација. Заради постоечкиот имун дефицит, имуносупресивната терапија по бубрежната трансплантација е асоцирана со зголемен ризик од отфрлање и тешки опортунистички инфекции. За имунодефициенцијата и другите хематолошки абнормалности, терапија на избор е трансплантација на коскената срцевина.
Управување
Најдобар метод за одржување на здравјето на забите е да се практикува примерна орална хигиена. Ако се интервенира, веројатно ќе дојде до поголемо губење на забите. Сепак, фактори како што се сегашната поплака, возраста на пациентот, сериозноста на проблемот, може да влијаат на планот или опциите за лекување.
Круни од не`рѓосувачки челик
Круните од не'рѓосувачки челик, кои се познати и како „холни коронки“ можат да спречат абење на забите и да ја одржат оклузалната димензија кај зафатените примарни заби. Меѓутоа, доколку се бара, може да се додадат композитни облоги или коронки со композитни ленти од естетски причини.
Ендодонтски третман
Ендодонтската интервенција може да помогне да се зачува постојното здравје на засегнатите трајни заби. Тешко е да се изврши ендодонтска терапија на заби кои развиваат апсцеси како резултат на облитерација на коморите на пулпата и коренските канали. Алтернатива на конвенционалната терапија би било ретроградно полнење и периапикална киретажа. Сепак, овие терапии не се препорачуваат за заби со прекратки корени.
Отстранливи протези
Забите со кратки тенки корени и изразени цервикални констрикции се понеповолни за индиректни реставрации како што е поставувањето на коронката. Ако ендодонтскиот третман не успее и се развие апсцес околу врвот на коренот, екстракцијата на зафатените заби би била најдобрата опција за третман. Протезите или над протезите може да се сметаат како рехабилитација додека не се заврши растот. Лиени парцијални протези, исто така, би можеле да бидат алтернативна опција за третман и функционираат само ако има неколку заби кои имаат доволно должина на коренот за да послужат како ретензивна намена.
Петар Димитров
Петар Димитров — македонски просветен деец.
Петар Димитров е роден во село Зарово, Солунско. Тој е познат и како Петар Солунски. Во околу 1864 година станал грчки свештеник во Сер, но набрзо се определил за борба против грцизмот. Соработувал со Стефан Верковиќ. Благодарение на неговата лична ангажираност, Солунската општина развила широка духовна и културно-просветна активност. По негова заслуга во Солун на 11 мај 1873 за првпат го празнувале денот на словенските просветители Кирил и Методиј. Негова главна преокупација била да создаде независна македонска црковна институција, заради што во еден период бил приврзаник на унијатското движење во Македонија. Под притисокна големобугарската пропаганда се откажал од унијатството и станал свештеник на Егзархијата. Одреден краток период во време на Руско-турската војна 1877-1878 г., бил уапсен од турските власти и затворен во Мала Азија. По ослободувањето емигрирал во Бугарија и бил свештеник во Софија, каде и починал на 2 декември 1895 година.
Зилупе (општина)
Зилупе (Zilupes novads) — општина во Летонија. Општината е создадена во 2009 година.
NGC 1269
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1269 се споменува и како NGC 1291, ESO 301-2, MCG -7-7-8, AM 0315-411, IRAS 03154-4117.
Откривање
Објектот е откриен на 1 ноември 1836 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1269 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 8,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 9,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 1269 има привидни димензии од 11' х 9,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 17 м 18,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 41° 6' 26". Положбениот агол на објектот е во износ од 72°.
Други поделби
Проучување на NGC 1269 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 12209. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 390; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7564.
Источна мадагаскарска струја
Источна мадагаскарска струја  е Океанска струја карактеристична за во близина на Мадагаскар.
Тече кон југ од 20°С на источната страна на Мадагаскар до јужната граница во Кејп Сен Мари и последователно ја храни Игленортската струја. Неговиот тек е комплициран со големи циклонски и антициклонски витли.
Источно Мадагаскарската струја има контролна улога во западната гранична струја на југозападниот Индиски Океан заедно со Мозамбичката струја. Просечната брзина на струјата на Источен Мадагаскар варира помеѓу 0,2 - 0-9 m/s со колуминација во пролет и најниска точка во лето.
Струјата на Источен Мадагаскар е интензивна и тесна и ретрофлектира во централниот Индиски Океан јужно од Мадагаскар слично на Игленортската струја јужно од Јужна Африка.
Источна Мадагаскарска струја (EMC) е една од западните гранични струи на Јужниот Индиски Океан. Како таква, таа игра важна улога во климатскиот систем со транспортирање на вода и топлина кон полот и рециркулирање до големиот Индиски Океан преку режимите на ретрофлексија на неговото јужно проширување. Пет сетови со податоци за крстарење и податоци за далечинско набљудување од различни сензори се користат за да се идентификуваат три состојби на јужната екстензија на ЕМС: рана ретрофлексија, канонска ретрофлексија и без ретрофлексија. Ретрофлексиите се случуваат 47% од времето. Јачината на ЕМС ја регулира состојбата на ретрофлексија, иако удираните мезоскалински витли исто така придонесуваат за формирање на ретрофлексија. Раната ретрофлексија е поврзана со транспортот на волуменот на ЕМС. Антициклонските витли што се движат од централниот Индиски Океан кон брегот го фаворизираат формирањето на рано ретрофлексија, антициклонските витли во близина на јужниот врв на Мадагаскар промовираат генерирање на канонска ретрофлексија и се чини дека нема ретрофлексија поврзана со пониска виртуелна кинетичка енергија (ЕКЕ). Познавањето на состојбата на ретрофлексија на ЕМС може да помогне да се предвиди (а) издигнувањето на крајбрежјето јужно од Мадагаскар, (б) цутот на фитопланктонот во југоисточниот дел на Мадагаскар и (в) формирањето на контраструја на Јужниот Индиски Океан (SICC).
Користејќи in situ и сателитски набљудувања, струјата на Источен Мадагаскар (EMC), силна струја што тече долж источниот брег на Мадагаскар, често се одвојува од брегот пред јужниот врв на островот и оди директно во Индискиот Океан, таканаречена ЕМС ретрофлексија. ЕМС ретрофлексијата се одликува со три добро дефинирани форми: рана ретрофлексија, канонска ретрофлексија и без ретрофлексија. Раната ретрофлексија на EMC е невообичаена нагло повратна струја директно во Индискиот Океан без да стигне до точката на одвојување, додека EMC Canonical Retroflection го враќа масовниот проток во близина на јужниот врв на островот. Ниту една ретрофлексија не се одликува со директно ширење на протокот кон Игленортската струја. Овие три облици на ретрофлексија се должат на јачината на ЕМС и придонесот на мезоскалините витли кои пристигнуваат од Индискиот Океан. Ретрофлексиите имаат импликации за јачината на издигнувањето на крајбрежјето, појавата на цветање на фитопланктонот во Југоисточна Мадагаскар и формирањето на контраструја во Јужниот Индиски Океан.
Оникс (река)
Оникс — поток на топена вода на Антарктикот кој тече на запад низ Долината Рајт од Ледникот Долен Рајт и езерото Браунворт од подножјето на ледникот до езерото Ванда, во текот на неколкуте месеци од летото на Антарктикот. Со должина од 32 километри, таа е најдолгата река на Антарктикот.
Географија
Реката Оникс тече подалеку од океанот, пример за ендореична дренажа, бидејќи ледникот Долен Рајт го блокира устието на долината Рајт. Има неколку притоки, а долж текот на реката има повеќе метеоролошки станици. Нивоата на протокот се многу променливи, и во текот на денот и помеѓу летата, при што некои години не успева да стигне до езерото. Спротивно на тоа, може да предизвика значителна ерозија во годините со поплави. Во 1984 година била исплаварена од истражувачи од Нов Зеланд. Еднаш, истекот на реката достигнал 20 кубни метри во секунда.
Животна средина
Нема риби во Оникс, но има микроскопски живот, а цветањето на алгите може да биде доста обемно. Животната средина се состои главно од цијанобактерии и други алги. Во реката живеат неколку микроживотни (нематоди, тардигради и ротифери). Повремено во подрачјето се јавуваат поморници.
Мониторинг
Реката Оникс е едно од многуте места што ги проучува Антарктичката програма на Соединетите Држави од Националната научна фондација. Податоците за истек се собираат од низводниот мерач во близина на езерото Ванда од 1969 година и на спротиводниот мерач во близина на ледникот Долен Рајт од 1972 година. Програмата на Антарктикот Нов Зеланд некогаш одржувала полупостојан камп на езерото Ванда, кој бил отстранет. Има мало истражувачко засолниште на езерото Ванда на неговиот источен крај. Во близина е сеизмичката станица со договор за сеопфатна забрана за тестирање во Бул Пас.
Откако се водат записи, сезоната на проток на реката Оникс почнува с порано и станала подолга.
Можен начин во македонскиот јазик
Образување
Формите на можниот начин во македонскиот јазик се најупростени од сите временски и начински форми. За сите три лица има по една форма за еднина и множина. Според тоа имаме пример со глаголот „зборува“:
Особености
Можниот начин служи за изразување претполагано, можно или посакувано дејство, независно од времето. Формите на можниот начин се застапени во стандардниот и дијалектниот македонски јазик, но се забележува поголема присутност во стандардниот. Обично овие форми се среќаваат во условните реченици, затоа што постои тесна врска меѓу можноста и условот.
Можниот начин, истиснувајќи или заменувајќи други глаголски форми, денеска се употребува и во други видови реченици, како на пример: Зошто би го слушале него?
Во однос на формата, неправилно е да се користи можниот начинс о сврзникот (за) да во целните реченици, како на пример: Тој излезе порано (за) да би стигнал навреме, туку треба да се користи: Тој излезе порано за да стигне навреме.
Космос-2292
Космос-2292 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, Русија на 27 септември 1994 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 108,9 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1953 км, а најмалото на 400.
Ото Кандлер
Ото Кандлер (германски: Otto Kandler, 23 октомври 1920, Дегендорф, † 29 август 2017, Минхен) бил германски ботаничар и микробиолог. Тој бил професор по општа ботаника на Универзитетот Лудвиг-Максимилијанс-Минхен.
Најважните откритија или фундаментални дела поврзани со името на Ото Кандлер доаѓаат од полињата на фотосинтезата, метаболизмот на јагленохидратите на растенијата, структурното објаснување на бактериските клеточни ѕидови (муреини / пептидогликани), систематиката на лактобацили, хемотахономијата на растенијата и микроорганизмите и реконцепција на филогенијата на организмите. Тој ги обезбеди првите експериментални докази за фотофосфорилација. Неговото откривање на основните разлики во клеточниот ѕид помеѓу бактериите и архејата го доведе до сознание дека тие формираат независна група на организми и го направија основач на археолошките истражувања во Германија. Заедно со Карл Вое, тој предложи педигре на животот со трите домени археа, бактерија, еукарја.
Живот
Ото Кандлер е роден на 23 октомври 1920 година во Дегендорф во Долна Баварија, како шесто дете на градинарско семејство и бил заинтересиран за растенијата и природата. На 12-годишна возраст, кога му кажал на свештеникот дека читал за Чарлс Дарвин, бил погоден од удар; но неговиот интерес за еволутивната биологија бил прусутен во целиот негов живот.
Осум години посетувал основно училиште во Деггендорф, бидејќи неговите родители не можеле да си ги дозволат потребните за средно училиште. Неговите учители, сепак, ги охрабриле родителите да продолжат да го изучуваат својот син. Така тој одел од 1935 до 1938, во „германското средно училиште“ во Штраубинг, институција за обука на наставници за надарени деца од не-богат дом. Сепак, неговите наставни програми биле сопрени од Втората светска војна.
Тој бил радиодифузер во Русија до крајот на војната. На крајот од војната неговата единица биле префрлена во Австрија. За да не влезе во руско ропство, тој го возел својот велосипед во окупирана американска област, бил американски воен заробеник, но бил ослободен по кратко време.
Во 1968 година тој го добил повикот до претседателот на Општата ботаника на Универзитетот Лудвиг-Максимилијанс-Минхен, кој го држел до неговото пензионирање во 1986 година. Неговиот широк научен интерес е евидентен во насловите на неговите 400 публикации.
UML
UML е кратенка којашто може да го има следново значење:
Црква „Св. Атанасиј“ - Требош
Свети Атанасиј претставува македонска православна црква во тетовското село Требош. Се наоѓа во самиот центар на селото. Првобитно црквата е изградена во 19 век, но обновена е во 1969 година, за на 10 октомври 1976 година да биде осветена. Околу црква се наоѓаат селските гробишта. Црквата неколкупати бил цел на грабежи.
Uriah Heep
Uriah Heep е една от „големите четири“ британски хард-рок групи заедно со Led Zeppelin, Black Sabbath и Deep Purple, создадена во 1967 година како поп-рок група „The Stalkers“ од Мик Бокс и Дејвид Бајрон. Името е променат до Uriah Heep околу февруари 1970 година. Сега, Мик Бокс е единствен оригинален член на групата.
Сараево (драма)
Сараево  е драмско дело напишано 1992/93 година од македонскиот драматург Горан Стефановски.
Ликови и сцени
„ Сараево “ е драма, приказна од еден град од 41 сценаи два додатоци
•Сара
•Руди
•Горчин
•Хамдија
•Фата
•Суљо
•Азра
•Мујо
•Маја
Јелена Лужина смета дека дури и неговите подоцнежни драми (Сараево, Хотел Европа) се само навидум „отворени драмски структури“. Нејзината клучна теза е искажана на следниов начин: Стефановски доследно практикува формално цврста, затворена, дури и ригидна, во литературна смисла, претоварена драмска конструкција. Секогаш – дури и во оние, во техничка смисла, најфрагментирани, навидум примерно постмодернистички примери – драматургијата на Стефановски е и останува силно обременета со три типично модернистички (а не постмодернистички!!!) постулати: секогаш раскажува некоја приказна...секогаш таа приказна ја раскажува „од почеток до крај“; секогаш сопствената драмска стратегија ја развива за преку неа да испрати некоја важна „порака“ или да ја уточни некоја судбинска вистина“ што мора да ја дознае цел свет.
Наспроти посочениот став на Лужина, подоцна се појавуваат книжевни теоретичари кои со своите цврсто аргументирани ставови посочуваат дека драмскиот дискурс/драмското писмо на Стефановски е постмодернистичко со битни белези на постмодернизмот уште во неговиот прв драмски текст Јане Задрогаз, со што сликата за критичката рецепција на неговото дело станува подинамична.
Драмата „Сараево“ е напишана во периодот 1992-93 година, што би се рекло непосредно по завршувањето на опсадата на истоимениот град и по војната што го промени од корен. Во поднасловот е наведено дека тоа се приказни од еден град, што нѐ наведува на фрагментарноста на делото и на нетрадиционалната драмска игривост. Ликовите се претопуваат еден во друг, целата пиеса е испресечена со песни, а вклучени се и завиден број историски засведочени личности.
„Во творечкиот чин“, вели Стефановски, „битно е да се стигне што поблиску до болот, за да се испита неговиот корен, да се расече гнојниот чир, за да може да се превозмогне. Ако се стигне само до болката и се остане таму, тоа не е доволно. Тоа би значело да се остане во патетика, во сентиментален занес. На тој начин човек би си ги блокирал патиштата за раскрстување со проблемот. Верувам дека еден од ефектните начини за ова е иронијата, цинизмот, способноста човек да се држи на иронична дистанца од себе самиот“¹. Иронијата е главната одлика на „Сараево“, проткаена со игра во игра (театар во театар), со динамизиран дијалог и со концизно згуснати реченици. Но предмет на овој труд не е литературно- уметничката вредност на театарската пиеса, туку спектарот на употребените симболи. Тука, во прв ред би се задржале на симболиката на водата и на небото, кои како нишка се провлекуваат низ целиот текст. Во сцена бр. 3, додека бегаат кон засолниште, носејќи го телото на Сара, Суљо пее:
„ Мошчаницо, водо племенита, Успут ти је поздрави ми драгог.“
Истата песна се повторува и во сцена бр. 41. Во сцена бр. 8, додека Фата ја кажува бајачката за здравје, пее и за пролетна вода. Водата како елемент на прочистување најјасно е прикажана преку солзата, па, така, во сцена бр. 12, Сара плаче за Горчин, мистификација на Сараево. Во чардакот на севдах (сцена бр. 14), „на средината има водоскок со свежа вода, што уште го викаме шадрван“². Шадрванот како елемент е објаснет и во песната на водите (сцена 30), каде што се вели дека тоа е млазот на водоскокот, изворот и устието, окото што плаче, јазикот што лиже и вената што блика. Азра со вода ги полева цвеќињата, готвачот без вода не може да го свари босанскиот лонец, ладната зима е негативно конотирана преку исповедта за водата што замрзнала, поплавата што ја однела воденицата во Касап чаршија, а на Суљо и на Мујо им треба вода за да си ја завршат својата работа како градски чистачи, меѓу многуте други.
[pullquote align=”right”]Освен во водата, Сараево го бара прочистувањето и во огнот[/pullquote] Освен во водата, Сараево го бара прочистувањето и во огнот. Водата како средство за прочистување ја остава старата форма и само ја облагородува, ги лекува болките. Огнот ја руши старата форма, го гори старото правејќи простор за новото, ги неутрализира болките, затоа е составен дел од речиси сите есхатолошки митови. Фата во сцена бр. 8 пее за огнот што може да помогне, за големиот преобразувач што чисти. Крајот на пиесата (не сметајќи го додатокот на Караѓорз Театар) ни го прикажува двоумењето на лицата насобрани околу Сара во однос на прашањето: дали умира или се крева од пепелот како феникс? Точниот одговор е дека мора прво да умре за да воскресне. Огнометот како симбол оплоден од огнот ја симболизира војната. Сараево сонува за јужни мориња, има висококатници чии врвови ги поткачуваат облаците, компарирани се сегашноста на Сараево како: Густи/тешки/ темни облаци/ смог/ Грдо сивило/ зимска ноќ без крај, и посакуваната иднина како: Лесни прозрачни/ бледи облаци/ Ведро синило/ Свежо утро во маСината боја симболизира спокојство. Плаче Сараево по синолички. Акцентирањето на синиот простор како посакувано опкружување укажува на вербата во Бога и на нивната патријархална организација. Дури пет хора го оплакуваат градот, враќајќи нѐ во времето на античката драма, каде што хорот е гласот на народот, на колективот, но неретко и гласник на боговите. Така, се појавуваат: Хор на облаци, Хор на покривите (кои се граничат со облаците), Хор на птиците-преселници (кои патуваат низ небото и кои се симбол на слобода), Хор на водата (која е сина како небото). Врескаат хоровите по спокојство. По слобода.
Но и покажуваат една пермутирана слика на Европа. Сара вели дека доаѓа од мракот на Европа, поставувајќи го мракот во средето на Западот, бидејќи доаѓа преку ОН. Сараево е тука папокот на светот, местото каде што се допираат четирите најбројни светски религии (католичката, муслиманската, еврејската и православната), оформувајќи ја розата на четирите ветрови. Кулата вавилонска е пресоздадена, но не за да ги скара народите, туку за да ги овоплоти јазиците, во света цел, во молитва за солидарност. Хамдија/Кустосот вели: во овој град не можеш да се определиш помеѓу четворица мажи. Сите егзистираат еден покрај друг, меѓите не се железни, туку се прелеваат.
Западот навлегува преку цигарите „малборо“, хотелите „Холидеј Ин“ направени за Зимските олимписки игри, очилата „рејбан“, чоколадите што не се топат и преку диеталните бисквити. Западот го користи јазикот како средство за приближување, асимилирање преку јазични игрички. Медиумите ја силуваат реалноста. Создаваат нова. Маја е новинарка што се занимава со убавина. Ја разубавува реалноста. Во нова амбалажа им ја сервира старата стварност на гледачите.
Уште еден симбол објаснет во речникот на Дуран, а аплициран во драмскиот текст на Стефановски, е коњот. Црниот вранец на кој јава Хасанаганица е нејзината желба за бегство. Но црната боја симболизира негативен, несреќен крај, умира Хасанаганица. Не го знаеме нејзиното име, само женската форма од името на маж ѝ, алудирајќи на тоа кој ја има превласта во носењето одлуки.
И Сара е предупредена дека предолго јавала на коњ низ дивина. Само што дивината е Европа. Дуран ја поврзува сликата на коњот со симболот на времето, со неговото протекување и минливост. Коњот е слика на самото време, годините се претставени на неговото тело, небото е грбот, а главата на коњот ја симболизира зората. (Дуран: 1991; 71) Апликативната функција во „Сараево“ би одела на линијата на минливост на западната надмоќ, но и на симптоматична верба / желба за внатрешно успокојување на душата во бавноста на Истокот.
[pullquote align=”left”]Коската на Сараево не се крши[/pullquote] Коската на Сараево не се крши. Поделено, расте во својата мекост како тесто. Сараево е нападнато од голтачот на градови, со тело на лав и со глава на човек. Сфингата. Сфингата од страна на Дуран е дефинирана како почеток на сите териоморфни сексуализации. Тука е победена не од човекот што ги знае вистинските одговори на загатките, туку од виножитото. Секаде е. На небото, под фустанот на болничарката, во срцата на сараевчани. Сара го прима првиот грев од Горчин. Тука, текстот се оддалечува од библиската подлошка каде што жената е иницијатор на првиот грев и топката (читај: јаболкото) е во рацете на машкиот елемент. Сара не го гризнува јаболкото, но го бакнува благиот Горчин. Меѓу знаењето и љубовта, го одбира второто. Кокошка vs. орел. Кокошката е Сараево, Босна. Орелот е Западот. Кокошките не летаат, не се слободни во воздушниот простор, приземјени се, но и желбите им се такви, ниски, еуфемизирани. Орелот е грабливец, брз е, но без почит за туѓиот простор. Кокошките сонуваат за благ дожд што ќе го измие калот, за нов бел снег што ќе ја прекрие нечистотијата, за гулаби и за врапци што ќе донесат врева и радост. Шатор vs. хотел. Хотелот е стерилен, ладен, со идеален тоалет. Шаторот е мал, но близу до природата, од него има совршен поглед на бескрајното небо. Азра/ Жената од прозорецот го гледа надворешниот свет низ скршен прозорец. Рамка има, стакло што би го одделило јавното од приватното, сопственото од колективното – нема. Башлар вели дека нешто затворено мора да ги чува спомените оставајќи им ги нивните вредности на слики. Спомените за надворешниот свет никогаш не ќе го имаат истиот тоналитет како оној на спомените на куќата. (Башлар: 2002; 38) Сараевските спомени од домот се измешани со оние од улицата. Улицата станува дом.
Сара кратко одговара со: летам, на прашањето што прави. Лета над Сараево впивајќи ја севдата во своите пори. А, „севда, тоа е нешто тешко и воздушесто и слатко и горко. Ти си вљубена, вљубена во љубовта, вљубена во себе затоа што си вљубена, вљубена во светот во кој постои љубов, тажна си и среќна што работите се такви какви што се, удавена во вино, потоната во спомени и желби. Не можеш да се ослободиш од тоа чувство. Штом еднаш ќе те фати, не те пушта“4. Како Сараево. ФУСНОТИ
1 Горан Стефановски: „Што ни вреди да знаеме колку е часот, ако не знаеме кој е векот“, стр. 20
2 Горан Стефановски: „Собрани драми“, книга втора, Табернакул, Скопје, 2010 г., стр. 248
4 Горан Стефановски: „Собрани драми“, книга втора, Табернакул, Скопје, 2010 г., стр. 248
Користена литература:
1.) Башлар, Гастон; Водата и соништата;Скопје: Табернакул,1997
3.) Стефановски, Горан; Собрани драми, книга втора; Табернакул, Скопје, 2010
4.) Durand, Gilbert; Antropoloshke strukture imaginarnog; Beograd: Biblioteka August Cezarec,1991
Избрана критичка библиографија
•1. Димитрова, А. (2012). Постмодернистичките стапици во драмите на Горан Стефановски. Скопје: Културна установа Блесок.
•2. Аврамовска, Н. (2004). „Автореференцијалноста на фолклорниот интертекст во драмите на Горан Стефановски“. Аврамовска. Н. Во вителот надереализацијата: дуплото дно на македонската драма. Скопје: Култура, 246-307.