cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Макс Борн
Ран живот
Роден се обидел да ги презентира своите резултати на состанокот во Гетинген по математичко општество. Неколку недели подоцна тој не се далеку пред да се оспорени од Клајн и Макс Абрахам, кој го отфрли релативитетот, и принуден да го прекине предавањето. Сепак, Хилберт и Рунге беа заинтересирани за работата на Борн, а по некоја дискусија со Борн тие станаа убедени во вистинитоста на своите резултати, и го убедил да предава повторно. Овој пат тој не беше прекината, и Фогт понудени да се спонзорираат хабилитација теза Роден е Роден потоа објави својот говор како член на "Теоријата на цврсти тела во Кинематика на принципот на релативноста" германски: „Die Theorie des starren Elektrons in der Kinematik des Relativitätsprinzips“, што го воведе концептот на Борнова цврстина. Борн на 23 октомври ја презентиранл својата хабилитација на Томсоновиот модел на атомот.
Берлин и Франкфурт
Борн се населил како млад академик во Готинген како надворешен предавач. Во Готинген, Борн бил сместен во куќа за издавање водена од сестра Ени на Далман Штрасе 17, позната како Ел Бокаребо. Името е изведено од првите букви од презимињата на станарите. Ел за Ела Филипсон (студент по медицина), Бо за Борн и Ханс Болза (студент по физика), Ка за Тодор Фон Карман (надворешен предавач) и Ре за Албрехт Ренер (друг медицински студент). Чест посетител во куката бил Пол Питер Евалт, докторат од Арнолд Сомерфилд позајмен на Хилберт во Готинген како специјален асистент за физика. Ричард Курант, математичар и надворечен предавач кои ги нарекувал овие луѓе „во група“.
Во 1912 г., Борн ја запознал Хеди Еренберг ќерка на професор по право на универзитетот во Лајпцик и пријателка на ќерката на Карл Рунге, Ирис. Таа била со еврејско потекло од страна на таткото иако тој станал Лутарист кога се оженил како и сестра му на Макс, Кети. И покрај тоа што не ја практикувал неговата религија, тој одбрал да се промени и неговата свадба на 02,08,113 била церемонија во градина. Сепак, тој бил прогласен за лутерис во март 1914 г. од истиот пастор кој ја извршил неговата свадбена церемонија. Борн ги сметал религиозните професии и црквите како неважни. Неговата одлука да биде покрстен била делумно заради неговата жена и делумно за да се вклопи во Германското општество. Од бракот произлегле три деца: две керки, Ирена родена во 1914 г. и Маргарита родена во 1915 г. и синот Густав роден во 1921 г. За време на бракот, Борн е поврзан со правникот Виктор Ехренберг, татко на неговата сопруга и Рудолв Фон Јеринг, дедо на неговата сопруга, како и со Ханс Ефренберг Кој е чичко на Британскиот комичар Бен Елтон.
До крајот на 1913 г., Борн издал 27 текстови, вклучувајќи важна работа за релативност и динамичноста на кристалните решетки, која стана книга. Во 1914 г. добил писмо од Макс Планк објаснувајки дека ново изворедно професорско место е отворено за теориска физика во универзитетот во Берлин. Местото било понудено на Макс Фон Лау, но тој го одбил.Борн прифатил. Првата светска војна почнала да беснее. Набрзо после пристигањето во Берлин во 1915 г. тој се придружил на армијата.Во октомври се приклучил на армијата на Берлин за артилериски истражувања и развојни организации, под Рудорф Ладенбург, кој воспоставил специјална единица за нови технологии. Во Берелин, Борн станал животен пријател со Ајнштајн, кој станај чест посетител на Борновиот дом. Во деновите на примирје во ноември 1918г, планк го ослободил Борн. Можноста да се види со Фриц Хабер тој месец водело кон дискусија за јонските компоненти кој се формираат кога металот реагира на халоген, кој денеска е познат како Борн-Хабер циклус.
Пред Борн да го добие местото во Берлин, Фон Лауе се премислил и одлучил дека го посакува и покрај се.Тој се договорил со Борн и сродните факултети да разменуваат работи. Во април 1919 г Борн станал професор и директор на институтот за теориска физика на научниот факултет во универзитетот во Франкфурт. Додека бил таму, му пристапиле од универзитетот во Готинген, кој барале замена за Петер Де Би како директор за институтот за физика. теориската физика, му рекол Ајнштајн, ќе цвета каде што си ти, не може да се најде подобар од Борн во Германија денес. Во преговорите за позицијата со министерот за образование, Борн се договорил за друга позиција, за експериментајна физика, во Готинген за неговиот долгогодишен пријател и колега Џејмс Френк.
Готинген
Солвеј конференција, 1927г. Борн е втор од десно во вториот ред помеѓу Луис Де Брогол и Нилс Бор.
Дванаесет години Борн и Френк беа во Готинген од 1921 г. до 1933 г., Борн имал соработка со поделени гледишта за основните научни концепти – различна предност за учење и неговите истражувања за развојот на квантната теорија. Пристапот на тесна соработка на теорискиот физичар и експерименталниот физичар било споделено помеѓу Борн во Готинген и Арнолд Сомелфилд од универзитетот во Минхен, кој бил редовен професор по теориска физика и директор на институтот за теориска физика – основен двигател за развојот на квантната теорија. Борн и сомерфилд не само што ги споделуваа нивните пристапи во користење експериментална физика за да ги тестираат и унапредат нивните теирии, но сомерфилд, во 1922 г. кога бил во САД во универзитетот во Винсконсин – Мединсон, го пратил неговиот студент Вернер Хајсенберг да му биде асистент на Борн. Хајсенберг се вратил во Готинген во 1923 г., каде што ги завршил неговите усовршувања со Борн во 1924г, и станал надворешен предавач во Готинген.
Во 1925, Борн и Хајсенберг ја формулираа механичката матрица претставувајки ја квантната механика. На 09.07, Хајсенберг му даде на Борн материјал насловен како квантно – теориска реинтерпретација на кинематичките и механичките врски за да го разгледа, и да го поднесе за издавање. Во материјалот Хајнзенберг формулирал квантна теорија, избегнувајки конкретни претставувања на орбитата на електронот преку користење параметри како транзитни можности за квантни скокови, кои произлегуваат користејки две индексни кореспонденции во почетните и крајните изјави. Кога Борн го прочитал материјалот, ја препознал формулацијата која може да биде преработена и проширена во системскиот јазик на матрици, која што тој ја научил од својата студија под менторство на Џејкоб Розанес при Бреслау универзитетот.
Сè до ова време, матриците беа ретко користени од физичарите, се еметало дека припаѓаат во царството на чистата математика.Густав Мие ги употребил во материјал за електро динамика во 1912 и Борн ги употребил во неговата работа за теоријата за кристални решетки во 1921г. Додека матриците со користеле во овие случаи, алгебрата на матрици со нивната мултипликација не се вклопи во сликаата како во случајот со формулација на матрица за квантна механика. Со помош на својот асистент и поранешен студент Паскал Џордан, Борн веднаш почнал да прави транскрипција и проширување и ги поднеле своите резултати за објавување, материјалот бил добиен за публикација само 60 дена после Хајсен Берговиот материјал.Дополнителен материјал бил поднесен за публикација пред крајот на годината од страна на трите автори. Резултатот бил изненадувачка формулација:
Каде што P и Q се матрици за место и време, а I  е идентификациона матица.Резултатот се зголемува бидејќи мултипликационата матрица не е комутативна. Ова формулација беше целосно придадена на Бор, кој исто утврди дека сите елементи кој не се на дијагоналата на матрицата се 0. Бор сметал дека овој материјал со Џордан содржи најбитни принципи за квантна механика вклучувајќи ја проширената електро динамика. Материјалот го постави Хајзенберговиот пристап на цврста математика основа.
Дури и Борн бил изненаден кога открил дека Пол Дирак размислувал на иста линија со Хајзенберг.Набрзо Волвганг Поли го употребил матричниот метод за да ги пресмета енергетските вредности на водородниот атом и открил дека тие се сложуваат со боровиот модел. Друг значен придонес е направен од Ервин Шредингер, кој гледал на проблемот користејки брановидна механика. Ова имало многу забелешки во тоа време, нудејки ја можноста за враќање на детерминистичка класична физика. Борн не би имал ништо од ова, како што е спротивно на фактите детерминирани од проектот. Тој ја формулирал новата стандардна интерпретација за функцијата за веројатната густина за ψ*ψ во Шредингеровата равенка, која е објавена во јули 1926.
Во писмото до Борн на 4 декември 1926, Ајнштајн ја направил својата позната напомена за квантната механика: "„Квантната механика е конкретно наметнувачка. Но внатрешен глас ми кажува дека не е сè уште вистинската работа. Теоријата многу кажува, но не не доближува до тајната на старите. Јас, на било кое ниво, сум убеден дека тој не игра со коцката.“"
Цитатот често е парафразиран во “Господ не игра со коцки”.
Во 1928, Ајнштајн ги номинирал Хајзенберг, Борн и Џордан за Нобелова награда во физика, но Хајзенберг сам освоил во 1932 за создавањето на квантната механика, апликација која водела кон откривње на алотропските форми на водород кога Шредингер и Дирак ја поделиле наградата во 1933 за откривање нлви продуктивни форми на атомска теорија. На 25 ноември 1933, Борн добил писмо од Хајзенберг во кое тој вели дека го одложува пишувањето заради лоша совест за која тој ја добил наградата за добра работа во Готинген во соработка со Вас, Џордан и јас. Хајзенбер кажал дека придонесот на Борн и Џордан за квантната механика не може да биде променета со лоша одлука однадвор. Во 1954, напишал статија во која го величи Планк за неговиот увид цо 1900, во која ги кредитира Борн и Џордан за финалната математичка формулација на механичка матрица и Хајзенберг посочил колку е голем нивниот придонес за квантната механика, кој не бил доволнозапознаен од јавноста.
Тие кои ги добиле своите докторски дипломи под менторство на Борн во Готинген ги вклучува Макс Делбруг Зегривт Флуг, Фредерих Хунт, Паскал Џордан, Марија Гоперт и др. Асистентите на Борн во универзитетот во Готинген ги вклучува Енрико Ферми, Вернер Хајзенберг, Герфарт Хезберг и др. Волтер Хајтлер станал асистент на Борн 1928 г и го комлетирал своето усовршување под негово менторство во 1929г.Борн не само што го препознал талентот за работа со него, но тој дозволил да биде покрај звездите, трпеливо доделувајки му респектабилни задачи. Делбруг и Гоеперт Маер продолжија за да освојат Нобелова награда.
Подоцнежни години од животот
Во јануари 1933, Нацистичката партија доаѓа на власт во Германија. Во Мај, Борн станува еден од шесте професори кои биле суспендирани од Гетинген поради неговите еверјски корени; Френк се претпоставува дека веќе напуштил.За дваесет години успеваат да го претворат Гетинген во еден од најдобрите светски центри за физика. Борн започнал со барање на нова работа, пишувајќи писмо до Марија Геперт-Маер на Универзитетот Џонс Хопкинс и Руди Ладенбург на Универзитетот Принстон. Набрзо почнале да пристигнуваа голем број на понуди за работа, па така ја прифаќа работата на колеџот Ст. Џон во Кембриџ. Додека престојувал во Кембриџ, ја напишал популарната научна книга, Немирниот универзум (The Restless Universe) и учебникот Атмоска физика, кој набрзо станал стандарден учебник кој успеал да достигне и седум едиции. Неговата фамилија многу брзо се прилагодила на животот во Англија, каде неогвата ќерка Ајрин се омажила за Велшанецот Бринли (Брин) Њутон-Џон (подоцна заедно родителите на познатата Оливија Њутон-Џон), додека пак Гритли се омажила за Англичанецот Морис Прајс.
Позицијата на Брон во Кембриџ била само привремена, а неговиот престој во Гетинген бил прекинат во мај 1935. Оттука тој ја прифаќа понудата од Ч.В.Раман да замине за Бенгалор во 1935. Борн размислувал за можноста да прифати постојана позиција, но Индискиот институт за наука не создал дополнително место за него. Во ноември 1935, на фамилијата Брон им било одземено германското државјанство. Неколку недели подоцна Гетинген го откажува докторатот на Борн. Борн размислува за понудата од Пјтор Капица во Москва, па почнува да го изучува рускиот јазик со Гениа, жената на Рудолф Пајерлс. Но многу набрзо Чарлс Галтон Дарвин побарува од Борн да размисли за можноста тој да биде негов заменик како Таит професор по природна филозофија на Универзитетот во Единбург. Понудата била прифатена од страна на Борн и тој ја превзим функцијата во Октормври 1936.
Во Единбург, Борн го промовира изучувањето на математичка физика. Тој имал два германски асистента, Е. Валтер Келерман и Клаус Фукс, со кои заедно продолжиле да го истражуваат мистериозното однесување на електроните. Борн станал член на Кралското друштво на Единбург во 1937 и Кралското друштво на Лондон во март 1939. Во текот на 1939 успеал да им помогне на многу пријатели и роднини во Германија при нивниот излез од државата, вклучувајќи ја и неговата сестра Кете. Борн добива сертификат за натурализација како Британски субјект на 31 август 1939, еден ден пред избивањето на Втората светска војна во Европа. Борн останува во Единбург сè до неговата пензија на 70 години во 1952. Во 1954 година се повлекува во Бад Примонт, Западна Германија. Во Октомври дознава дека ќе биде добитник на Нобелова награда. Неговите колеги физичари никогаш не престанале со неговата номинација за престижната награда. Франк и Ферми го номинирале во 1947 и 1948 година за неговата работа со кристални решетки, а низ годините исто така бил номиниран и за неговата работа со цврста состојба, квантна механица и други теми. Во 1954, тој ја добива наградата за „Основно истражување во квантната механика, особено во статистичка интерпретација на брановата функција“, нешто на кое работел сам. Во неговиот Нобелов говор тој се освртува на филозофиските импликации во неогвата работа:
"„Верувам дека идеите како апсолутна сигурност, апсолутна точност, последната вистина, итн, се плод на имагинацијата која не смее да се отстапува во која било област на науката. Од друга страна, секое тврдење на веројатноста или е во право или не, од гледна точка на теоријата на која се заснова. Ова размислување (Lockerung des Denkens) ми се чини дека е најголемиот благослов што модерната наука ни го пружила. За верување во една вистина а со тоа верување и на поседувачот е коренот на сите зла во светот.“"
По неговото пензионирање, тој продолжува со научна работа и издава нови едиции на сопствените книги. Умира во болницата во Гетинген на 5 јануари 1970. Закопан е на градските гробишта, на истото место како Валтер Нернст, Вилем Вебер, Макс вон Лау, Ото Хан, Макс Планк и Давид Хилберт. Негови правнуци се текстописецот Брет Голдсмит, пејачот Тоти Голдсмит и професионалниот возач Емерсон Њутон-Џон.
Дедовиот сон
Дедовиот сон (руски: Дядюшкин сон) — роман на рускиот писател Фјодор Михајлович Достоевски, првпат бил објавен во 1859 година.
Содржина
Додека Марја Александровна брза кон својот имот што е можно побрзо да разбере нејзиниот сопруг, Павел Александрович, влегува во собата на принцот, го буди од сон и го убедува дека само сонувал за неговата свршувачка. Сенилниот К. го прифатил и тоа. Враќајќи се од имотот, Марија Александровна во нејзиниот стан затекнува неколку други дами од високото општество кои се дојдени само да го искажат своето непријателство, кон газдарицата, невешто покривајќи го. Кога принцот К. конечно известува за својот „сон“ и Марја Александровна залудно се обидува да ја посочи автентичноста на настаните, скандалот е завршен. Марја Александровна и Зинаида стануваат потсмев на жителите на Мордасоф.
Тука не завршува приказната, мајката и ќерката го напуштаат градот а по неколку години, повторно се враќаат, сега веќе етаблирани во високото општество, богати, благодарение на тоа што мајката повторно, со своите интриги успева да ја омажи својата ќерка за „добра прилика“.
Критички осврт кон романот
Според книжевниот критичар Николај Чирков, во ова дело Достоевски за прв пат во својата книжевна практика се посветил кон формата на „драматизиран роман“. Константин Мочулски напишал дека оригиналната идеја на авторот е поврзана со драмата и драматуршката подлога; од различни причини, оваа идеја останала нереализирана, но останале траги на одредена театралност. Фјодор Михајлович планирал да создаде дело за театар не се само дијалозите и забелешките, туку и со композицијата, во која интриганството на ликовите е „театарска и експресивна“. Грегори Фридландр, во хрониката исполнета со секојдневни проблеми, истовремено открил и обележја на комедијата и трагедија.
Влијание
Романот е значаен како предвесник на идните негови големи романи кои покрај севкупната содржина, имаат одредена драматуршка епика која ќе биде основата во создавањата на идни театарски адаптации прку кои Достоевски како прозен автор ќе биде откриван и како драмски творец со низа заплети и драматуршки моменти кои се исклучително значајни во театарскиот јазик.
Радлер
Во некои јурисдикции, ниското ниво на алкохолот во овие пијалаци ги прави ослободени од законите со кои се регулира продажбата на алкохолни пијалаци. Безалкохолните шанди или радлер се познати како "рок шандии".
Список на државни водачи во 603 година
Ова е список на државни водачи во 03 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
IC 621
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 621 се споменува и како UGC 2298, MCG 8-6-11, CGCG 554-8.
Откривање
Објектот е откриен на 6 септември 1888 година од страна на Луис Свифт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 621 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,6 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,9 m/лм2. IC 621 има привидни димензии од 1,4' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 49 м 45,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +46° 58' 32"". Положбениот агол на објектот е во износ од 155°.
Други поделби
Проучување на IC 621 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 10729.
Користена литература
Vol.I. Pasadena, Calif., California Institute of Technology, 1961. Also, successive volumes through 1968. (1,380) (Catalog)
Рипуарски Франки
Рипуарските Франки (латински: Ripuari) биле Франки кои живееле долж средниот тек на Рајна околу Келн, во денешна Северна Рајна-Вестфалија (Германија) за време на римскиот период. Овие Франки се групирале во текот на втората половина на 5 век за да основаат кралство во Келн, кое е интегрирано во франското кралство на Хлодовик. Од 7 век натаму се нарекуваат Рипуарски Франки.
Потекло на поимот
Името Рипуари, и варијантите Рипаурии и Рипарии, можеби е поврзано со латинскиот збор ripa, (латински за "речен брег"), што според Пери би значело луѓе од Рајна иако поврзаноста со "ripa" се зема со доза на сомнеж од страна на други историчари. Генерално, Рипуарците се смета дека се народ кој доаѓа од долините на Рајна и се разликуваат од Салијците (Франките од  Сал, реката Ајсел, односно, Франките од соленото море. првата нејасна референца за Рипуарците била доделена од историчарот на Готите Јорданес. Јорданес нив ги споменува во книгата Гетика (Потеклото и делата на Гетите), која датира од околу 551, каде тој племето "Рипарии" го листа како едно од сојузниците на Аециј во Битката кај Каталаунските полиња:
Историја
Народот кој бил познат како Рипуарци веројатно биле дел од франската војска која била поразена од имепаторот Максимијан (250-310) во Битката кај Трир. Тие почнале да го населуваат регионот Андернах долж Рајна во текот на 5 век и го зазеле Келн, на левиот брег на Рајна во областа позната како Германија Секунда. Тие исто така се прошириле во Белгика Секунда сè до реката Мозел, сепак без да го заземат градот Трир.
Рипуарците се појавуваат во пишаната историја во првата половина на 7 век, кога го добиле Рипуарскиот закон (Lex Ripuaria) од страна на подоминантните Салиски Франки.
Кралството на Рипуарските Франки
Политичката ситуација за Франките се изменила во средината на 5 век. Хлодион Долгокосиот ја нападнал Белгија Секунда, бил поразен од Аециј но овој му доделил на Хлодион федус на териториите кои ги освоил. Оваа ситуација ги изолирала Рипуарските Франки од римскиот свет додека на југ биле блокирани од Бургундите, кои пак добиле федус во Германија Секунда, а и од Алеманите кои ги потиснувале накај југозапад. Освен тоа Рипуарците трпеле притисок и од други германски народи. Во 451, се наоѓале во близина на напливот на Хуните на Атила. Единствената опција да преживеат било да се обединат во единствено кралство.
Ниеден документ не ја споменува датата на основање на кралството на Рипуарските Франки. Може само да се претпостави дека тоа било некаде меѓу 431, датата на федусот меѓу Аециј и Хлодион, и 469.
Токму околу таа дата едно писмо од Сидониј Аполинар раскажува дека некој принц по име Сигемер дошол во Лион да се жени. Описот на облеката ги навело историчарите да заклучат дека станувало збор за принц на Рипуарските Франки а фактот дека се оженил со некоја од Лион, еден од главните градови на бургундското кралство, остава простор да се мисли дека се оженил со бургундска принцеза. Од 461/465, бургундскиот крал Гондиок е еден од тројцата Магистри милитум во Галија, именуван по совет на неговиот зет патрицијот Рицимер. Кралот на Бургундите бил значајна личност од прв план во таа епоха а бракот на Сигемер бил веројатно склучен во рамки на некаков сојуз меѓу кралството на Рипуарските Франки со она на Бургундите против заедничкиот непријател - Алеманите. Според германскиот историчар Франц Стааб, кој главно се потпирал врз археолошки пронајдоци, а особено оние од франските ископини од Ренанија, веројатно на таа дата Рипуарските Франки добиле одобрение од Гондиок и Рицимер да се населат на левиот брег на Рајна и да го направат Келн нивна престолнина.
Преку ваквите сојузи Рипуарските Франки се ставиле во положба да им бидат непријатели на Салиските Франки : впрочем Гондиок, новиот сојузник на Рипуарците бил спротивставен на еден друг магистер милитум, римјанинот Егидиј кој бил во сојуз со Салијците, ,.
Една од двете први акции била да се освои градот Трир со цел географски да се доближат до Бургундија и да направат солиден блок против Алеманите. Повеѓето историчари мислат дека ова освојување се случило околу 470, кога грофот Арбогаст го напуштил градот, , Но Франц Стааб, врз основа на археолошките ископувања околу градот Трир, смета дека освојувањето се случило подоцна. Околу 500, тие се населиле и во регионот на Мец како што покажува географскиот атлас од анонимен автор од Равена кој ги опишува овие региони како дел од Francia Rinensis.
На крајот на 5 век, на чело на кралството бил кралот Сигеберт. Се чини дека тој одново станал сојузник на Салиските Франки на Хлодовик, но не учествувал во походот кој Хлодовик го водел против Сиагриј, за разлика од франските кралеви Рагнакер и Харарик. Можно е неговата задача да била да го чува ’’грбот’’ на франските кралства. Во 496, Алеманите го нападнале неговото кралство и овој морал да го викне Хлодовик за да ги одбие нивните напади. Тој бил ранет во оваа битка од каде му е и прекарот « Сигеберт Куциот ». Во 507, испратил војска на чело со Хлодерик, која се борела заедно со Хлодовик во борбата против Визиготите во Битката кај Вује. Сигеберт умрел некое време подоцна па така Хлодерик и Рипуарските Франки го одбрале Хлодовик за свој крал, ,.
Црковни отци
Црковни отци или Свети отци — ранохристијански теолози и писатели, кои извршиле големо влијание врз христијанството како нова религија. Кога се зборува за Апостолските отци се мисли на неколкумина ранохристијански автори коишто живееле и работеле во втората половина на 1 век и првата половина на 2 век. Овие автори се сметаат за многу важни во раната црква, но нивните дела не се вклучени во книгите на Новиот завет. Терминот „апостолски мажи“ се употребува за да се потенцира нивната поврзаност со апостолите, со ова се прави една врска помеѓу апостолите кои лично го познавале Исус и подоцнежните генерации на христијански апологети и развивачи на христијанското учење. Дисциплината која се занимава со изучување на црковните отци и нивните дела се нарекува патристика (или патрологија).
Делата на Црковните отци покриваат повеќе литературни форми, па така делата на Климент Римски се во форма на писма (посланија), други пак третираат историски настани, како на пример мачеништвото на Поликарп Смирнски, а Дидахи, пак, претставува упатство за морална и литургијска пракса. Покрај овие Црковни отци во делата на Црковните отци сретнуваме и други дела и писатели, но истите денеска се исчезнати. Тие постојат само како посочувања, цитати, прераскажување или фрагменти пишувани на папирус. Честопати овие дела за третираат теми за кои не се зборува во канонските книги на Новиот завет. Покрај овие во периодот на Црковните отци се среќава и дела кои може да се класификуваат како деспосини, апокрифи, псевдографии и дела на нехристијански водачи или кривоверци како што биле на пример Маркион и Валентиј.
Климент Римски
Традицијата го именува Климент, четвртиот епископ на Рим за писател на ова послание, а поголемиот број научници се сложуваат со автентичноста на посланието. Денес генерално се смета дека е напишано подоцна од времето кога живеел свети Климент и се лоцира во втората половина на 2 век помеѓу 140 – 160 година. Според ова тоа не може да биде негово дело. Додека Првото послание на Климент има форма на послание, Второво повеќе наликува на запишана омилија или проповед, со што претставува најстара проповед стигната до нас надвор од Новиот завет.
Игнатиј Антиохиски
Игнатиј Антиохиски (познат уште и како Богоносец) (35 – 110) бил третиот епископ на Антиохија и ученик на светиот апостол и евангелист Јован. На патот кон своето мачеништво во Рим, Игнатиј напишал повеќе писма кои денеска се познати и претставуваат пример за теологијата на раното христијанство. Во овие писма меѓу останатото се зборува и третира еклесиологијата, тајните и улогата на епископот. Во нив, Игнатиј јасно ја претставил хиерерхијата на локалната црква која според него е составена од: епископ, свештеници и ѓакони и тврди дека во некои од црквите говорел под инспирација на Светиот Дух. Тој е втор, после Климент Римски кој ги споменал Посланијата на апостол Павле.
Поликарп Смирнски
Поликарп Смирнски (69 – 155) бил епископ на Смирна и според традицијата ученик на Јован. Свети Поликарп се обидел, но не успел да го убеди епископот на Рим, Аницет, Велигден да се слави на 14 Нисан, а го одбил предлогот на римскиот епископ источните епископи да го преземат датумот за славење на Велигден од западните епископи. Во 155 година Поликарп бил убиен, бидејќи бил христијанин. Негов ученик бил свети Иринеј Лионски.
Дидахи претставува краток ранохристијански трактат, кој поголемиот број научници го датираат почетокот на 2 век. Во него постојат упатства за христијанските заедници. Самиот текст е поделен на три дела во кои се третират христијански поуки, ритуали како што е крштението и евхаристијата и црковната организација. Некои од Светите отци го сметаат за дел од Новиот завет, а други, пак, силно го отфрлаат.
Делови од Дидахи можеби го составувале и првиот пишан катахизис. Сè до 19 век за Дидахи се знаело само преку други текстови во коишто истиот се спомнувал, но во 1873 година бил откриен целосниот декст на ова ранохристијанско дело.
Пастирот Ерма
Пастирот Ерма претставува апокалиптично-пророчко дело кое некои од раните отци на Црквата го сметале и за канонско, такви се Иринеј и Тертулијан. Напишано е во градот Рим на грчки јазик. Делото е составено од 5 виденија, 12 заповеди и 10 приказни (параболи) и е во алегориска форма, а се обраќа до верните повикувајќи ги на покајание за гревовите коишто ги направиле.
Истакнати отци
Еве скратен список на неки од поистакнатите отци од источното и западното христијанство:
NGC 6928
NGC 6928 — спирална галаксија во соѕвездието Делфин, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6928 се споменува и како IC 1325, UGC 11589, MCG 2-52-17, CGCG 424-21, IRAS 20304+0945.
Откривање
Објектот е откриен на 15 август 1863 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6928 е од видот SBab. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,4 m/лм2. NGC 6928 има привидни димензии од 2,1' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 20 ч 32 м 50,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +9° 55' 39"". Положбениот агол на објектот е во износ од 106°.
Други поделби
Проучување на NGC 6928 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 64932. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 209; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1091. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 812.
NGC 6929
NGC 6929 — леќеста галаксија во соѕвездието Орел, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6929 се споменува и како MCG 0-52-35, CGCG 373-35, NPM1G -02.0441.
Откривање
Објектот е откриен на 21 јули 1827 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6929 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 6929 има привидни димензии од 0,8' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 20 ч 33 м 21,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -2° 2' 12"". Положбениот агол на објектот е во износ од 77°.
Други поделби
Проучување на NGC 6929 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 64949. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 254; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5180. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 794.
Готска архитектура
Готската архитектура е архитектонски стил, кој настанала во периодот на средниот век. Готската архитектура се развила од романската архитектура и била заменета од ренесансната архитектура.
Почетоците на овој стил потекнуваат од 12 век сè до 16 век во Франција. Оваа архитектура е позната по своите големи катедрали, опатии и цркви, замоци, дворци, сали, универзитети. Нејзината главна одлика е создавањето на емоција. Големината на објектот не е многу важен, ако се има предвид дека денеска многу мали објекти се вклучени во списокот на светско наследство на УНЕСКО. Со еден збор, проучувањето на готската архитектура е проучување на изработката и изградбата на различни видови цркви и катедрали.
Потекло на поимот
Името готика кога се употребува во архитектурата треба да се напомени дека нема ништо општо со историјата на готскиот народ, чија уметност и култура се сметала пред сè како варварска и оваа време го нарекувале како “мрачно“. Некои архитекти имале погрешни сваќања околу готската архитектура, чии елементи честопати ги идентифицирале со барокот. Во општеството, готиката повторно била вметнета во употреба во 19 век, кога биле реконструирани голем број на готски дела. Во Германија, оваа доба била прогласена како германски народен стил. Во XX век овој нов стил бил наречен неоготика, односно неоготска архитектура, која најголем развој имала во САД и Англија.
Дејство
Готската архитектура настанала од трансформацијата, монументализацијата и новите архитектурни елементи во романиката во Франција во областа Ил де Франс, од каде биле користени елементи и од романиката во Нормандија.
Кон крајот на 12 век, Европа била разделена на множество градови, држави и царства. Зоната која тогаш ја опфаќала модерна Германија, Белгија, Холандија, Луксембург, Швајцарија, Австрија, источна Франција и голем дел од северна Италија номинално била дел од Светото Римско Царство, каде местните владетели имале значителна автономија. Англија, заедно со Франција, Шкотска, Сицилија и Шпанија биле независни царства. Норвешка била под влијание на Англија, Полска под Германија.
Во Франција варовникот бил лесно достапен во неколку степени. Многу фин бел варовник од Кан (Нормандија) се користел за декоративни скулптури. Англија исто така имала големи извори на варовник, мермер и песок. За разлика од нив, во северна Германија, Холандија, Скандинавија и Полска, овие материјали биле многу малку достапни за местните градежници. Во Италија, каменот бил користен, како и тулата. Мермерот бил доста застапен при изработка на определени објекти. За прва готска катедрала се смета дека била изградена во Франција во Сен Дени, која била срушена во 12 век.
За најрана готска архитектура се смтаат скулптурите, создавани за катедралите и црквите. Малку подоцна започнало создавање на творби кои биле сврзани најчесто со Стариот и Новиот завет.
Галерија
Gotik
Бабаџан
Бабаџан — роман од македонскиот писател Живко Чинго. Романот е објавен посмртно во 1989 година, од страна на издавачката куќа „Наша книга“ од Скопје, во рамките на едицијата „Современа македонска книжевност“.
Сакраменто
Сакраменто е главниот град на американската сојузна држава Калифорнија.
Ѓаволски Ѕид
Ѓаволски Ѕид — природна карпеста појава на југозападните падини на планината Богословец и десниот брег на реката Брегалница.
Географија и местоположба
Ѓаволскиот Ѕид се наоѓа околу 2 км југоисточно од врвот Свети Јовански Рид и околу 250 м северно од реката Брегалница, на надморска височина од околу 250 м. Месноста во којашто е сместен е релативно слабо пристапна. Со теренсо возило, до него може да се пристапи од два правци. Првиот е по макадамски пат којшто води од ЖС „Овче Поле“ до селото Богословец во должина од 5,5 км. Потоа, по патека се оди пеш до седлото Калиманец (548 м) меѓу врвовите Свети Јовански Рид (755 м) од десната (северна) и Тиски Врв (747 м) од левата (јужна) страна во југозападен правец на движење во должина од 5 км. Оваа патека на движење е потешка, особено во крајниот дел. Вториот начин е по макадамски пат кој започнува близу ЖС „Овче Поле“, продолжува покрај селата Делисинци и Аџибегово, и води по течението на Светиниколска Река. По поминати 7 км и околу 1 км пред вливот на Светиниколска Река во Брегалница се скршнува кон исток по слабо проодна патека и по околу 2,5 км се пристигнува до Ѕидот.
Ѕидот се протега во правец исток-запад-северозапад во должина од 300-400 н. Појавата започнува од месноста Грлиште во југозападното подножје на Тиски Врв (747 м), продолжува околу 260 м кон запад до месноста Плавиште и потоа свртува кон северозапад долж западното подножје на планината Богословец. Карпестите образби се најизразени од обете страни на Грлишки Дол, односно на 50 м од реката Брегалница од нејзината десна страна. На источната страна од долот, појавата е долга околу 100 м и во средишниот дел речиси целосно е еродирана до подлогата. На западната страна од долот, појавата е нешто подолга и пониска. Висината на Ѓаволскиот Ѕид е променлива во зависност од сочуваноста и интензитетот на ерозија, а во просек изнесува од 2-5 м со најголема висина од 11 м. Ширината е релативно изедначена, но поради различниот интензитет на ерозија се движи од помалку од 1 м до околу 2,5 м. На некои места каде што карпите се поцврсти, од Ѓаволскиот Ѕид се испакнуваат ‘ртови, што исто така е последица на различниот интензитет на ерозија.
Геоморфологија
Карпестите образби на Ѓаволскиот Ѕид имаат главно природно потекло, но одредено влијание во нивното образување имал и човечкиот фактор. Како последица на раседната тектоника и регресивното навлекување на карпестите маси од палеозојскиот комплекс на планината Богословец дошло до нарушување на еоценските седиментни слоеви во близина на раседните линии. Нивната положба којашто претходно била хоризонтална постепено станала вертикална поради притисоците од северната страна, а ова е јасно забележливо на повеќе места во овој предел. Ѓаволскиот Ѕид се состои од варовници и песочници коишто се испакнати во однос на околината, бидејќи меките карпести маси се еродирани и однесени. Структурата на карпите не е целосно хомогена и содржи квартни жици и песочници, па на одредени места постепено се создаваат пукнатини и мали процепи коишто на Ѓаволскиот Ѕид му даваат мозаичен изглед како на ѕид изграден од камени блокови. Поради притисоците од планината Богословец од север, вертикално исправените слоеви се јавуваат како ленти во појас чија ширина изнесува околу 300-400 м. Јужниот дел на слоевите, каде што е сместен Ѓаволскиот Ѕид е најсилно еродиран и има најцрвсти варовнички ленти, па затоа на тоа место појавата е најизразена. Меандрата образувана од реката Брегалница на југ постепено се поместува кон север и бавно го поткопува наоѓалиштето, а за период од неколку илјади години може и целосно да го еродира.
Освен водата којашто се слева по карпите и врши механичка и хемиска ерозија, важно влијание имаат и температурните промени затоа што се работи за присојна страна со изразито дневно загревање и ноќно ладење. Екстремните годишни температури на подрачјето изнесуваат -22.7 °C и 42.5 °C, што значи дека температурната разлика е 65.2 °C. . Сепак, од особено значење се дневните и сезонски температурни промени, кои исто така се значителни со оглед на експонираноста на појавата. Врнежите во подрачјето се ниски и изнесуваат 480 мм годишно, иако највисоките дневни вредности можат да достигнат до 62 мм, а интензитетот понекогаш остигнува и до 25 мм во 20 мин. Ваквиот интензитет на врнежи во оголен предел со наклони како што е подрачјето на Ѓаволскиот Ѕид предизвикува забрзано плакнење на површината. Силните ветрови водат до откршување на ситни парчиња од карпите, а дел од нив удираат во карпестите блокови предизвијувајќи коразија на површината. Растителноста исто така врши напукнување и разорување на блоквите, па затоа и доаѓа до нивно кршење на парчиња.
Во врска со влијанието на човечкиот фактор, на просторот околу појавата со векови била уништувана шумската растителност. Со тоа, на површината се окткриени оголени почвени и карпести слоеви коишто се на удар на атмосферските влијанија и на тој начин доаѓа до засилена ерозија и во релјефот се појавуваат карпести лентести слоеви. Врз основа на значителното човеково влијание, степенот на ерозија на еоценските седименти и погодните природни влијание, создавањето на Ѓаволскиот Ѕид веројатно се случило пред околу 1.000-2.000 години, иако неговото образување и менување и натаму се одвива. Според составот на карпестите маси на појавата, најбргу се уништуваат деловите коишто се најподложни на ерозија, односно оние коишто се сместени во доловите на самите вододелници, затоа што се најмногу на удар на површинските текови, ветровите и др. Оттука, изгледот на појавата за неколку стотици години би се изменил во зависност од промената и динамиката на ерозивните фактори. Некои делови се очекува целосно да бидат уништени, а можно е да се појават нови во сличен или поинаков облик. Како последица на природниот процес на развој на релјефот, во иднина Ѓаволскиот Ѕид се очекува целосно да биде уништен.
Природна појава или човечка градба
Постои научен спор во однос на потеклото на Ѓаволскиот Ѕид. Најзастапено е мислењето дека се работи за природна карпеста појава, но постојат и мислења дека станува збор за древна мегалитска градба. Во 1970 година, југословенскиот археолог Милутин Гарашанин утврдил присуство на врзивен материјал со црвена боја меѓу некои од блоковите, што оди во прилог на тезата дека се работи за човечка творба. Сепак, ваквата претпоставка наметнува колебање околу тоа како се изведувала изградбата, бидејќи ѕидот се наоѓа на изразито тешко пристапно терен. Поради тоа, превезувањето на огромни камења тешки и по 4 тона барало соодветна техника и умешност на градителите.
Предание за Бог и ѓаволот
Кај народот од околните места постои верување дека градбата е дело на надземни сили, односно на ѓаволот, па оттаму и го добил името „Ѓаволски ѕид“. Според легендата, ѓаволот се обложил со Бога дека за една ноќ ќе изгради ѕид и ќе ја пренасочи Брегалница преку ридот кон Овче Поле. Ноќта започнал да го гради ѕидот и тоа го правел со голема брзина, така што немало сомнение дека ќе ја оствари својата цел. Но, откако Бог увидел дека заканата дека заканата станува реалност, предвреме разбудил еден петел кој пропеал, означувајќи го почетокот на зората, па така ѓаволот не успеал до крај да оствари својата замисла.
Предание за вонземски сили
Во малку подревен облик, кај народот пости верување дека ѕидот е дело на вонземјани, а во прилог на ова преданиесе наведуваат приказни според кои во последните пет декади наводно над Ѕидот виле забележани педесетина неидентификувани летечки објекти. Мештанин познат како Дедо Иљо од селото Богословец велел дека уште како дете со своите другари забележувал необични летала коишто често го надлетувале Ѕидот и предизвикувале страв кај месното население. Голем број риболовци и ловци исто така забележале надлетување и дури спуштање на необични летала. За вакви необични појави во 2020 година се пишувало во повеќе медиуми во Македонија и во странство.
Тунел со богатство од римско време
Меѓу трагачите по злато е распространета приказна според која Ѕидот потекнува од римскиот период и дека тој крие тунел со големо богатство. Тунелот е обележан и на некои топографски карти коишто вешти измамници им ги продаваат на научни трагачи по богатство. Според нив, тунелот е главна причина што Ѕидот го посетуваат диви копачи на богатство. Некои медиуми пишувале дека хеликоптер на НАТО од подножјето на ѕидот кренал огромна плоча, а очевидци тврделе дека притоа е изнесено големо богатство. Освен тоа, во повеќе наврати биле забележани диви копачи од соседната земја кои претставуваат опасност за состојбата на Ѕидот.
Список на државни водачи во 1396 година
Ова е список на државни водачи во 396 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Кардинал (пеперутка)
Кардиналот (лат. Argynnis pandora) е пеперутка од семејството шаренци (Nymphalidae). Оваа пеперутка е мошне честа низ јужна Европа.
Крилјата им имаат распон од 64-80 мм. Лета од април до септември, а во Европа од мај до август, зависно од местото.
Ларвите се хранат со љубичици.
Линдзи Стирлинг
Линдзи Стирлинг е родена на 21 септември 1986 Санта Ана, Калифорнија, САД. Таа е американски виолинист,танчер,композитор. Инаку Линдзи Стирлинг е можеби првата (и единствената) артистка во светот која направила комбинација од класична виолина, модерен танц. На 18 септември 2012 година Линдзи го издаде својот прв албум, наречен Линдзи Стирлинг кој бил инспириран од неверојатно успешното присуство на нејзините песни на Ајтјунс. Составен од 10 оригинални песни, албумот совршено го доловува специфичниот виолина-дабстеп стил на Линдзи. Таа компонира, прави кореографии и ги режира сите свои оригинални музички дела и спотови.
Нејзина изјава:
Љубовта кон класичната музика на Линдзи започнала со бесплатните концерти во нејзиниот град и со музиката на Чајковски, Бетовен и Моцарт која секојдневно била слушана во нејзиниот дом. На 5-годишна возраст таа ги молела нејзините родители за часови по виолина. По една година, нејзината мајка конечно попуштила и нашла професор кој можеле да си го дозволат и кој ќе ѝ одржува на Линдзи 15-минутни часови секоја втора недела. Таа се надевала дека на младата Линдзи брзо ќе ѝ здодее, но по 20 години тоа сè уште не се случило.
Фотоника
Историја
Зборот 'photonics' е изведен од грчкиот збор "phos" што значи светлина (која има генитивен случај "photos" и во сложени зборови се користи коренот "photo-"); се појави во доцните 1960-ти за да се опише поле за истражување чија цел беше да се користи светло за да се извршат функции кои традиционално паднаа во рамките на типичниот домен на електроника, како што се телекомуникациите, обработка на информации итн.
Фотониката како поле започна со пронајдокот на ласерот во 1960 година. Следеа и други случувања: ласерската диода во 1970-тите, оптичките влакна за пренос на информации и влакното засилувач допир со ербиум. Овие пронајдоци ја формираа основата за телекомуникациската револуција на крајот на 20 век и ја обезбедија инфраструктурата за Интернет.
Иако претходно беше измислена, терминот фотоника се најде во општа употреба во 1980-тите, кога телекомуникациските мрежни оператори усвоија фибер-оптички пренос на податоци. Во тоа време, терминот бил широко користен во Bell Laboratories.Неговата употреба беше потврдена кога IEEE Lasers и Electro-Optics Society основа архивски весник со име Photonics Technology Letters на крајот на 1980-тите.