cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
НИП „Нова Македонија“
„НИП „Нова Македонија“ — поранешно македонско новинско издавачко претпријатие, основано од АСНОМ во 1944 година. Како последица на недоспеани долгови кон доверители, во 2003 година била отворена стечајна постапка на претпријатието, а четири години подоцна тоа било ликвидирано. За време на своето повеќедецениско постоење, ова претрпијатие ги издавало дневните весници „Нова Македонија“ и „Вечер“, неделниците „Пулс“, „Екран“ и „Котелец“, како и весниците на народностите во Македонија: „Флака“ на албански јазик и „Бирлик“ на турски јазик.
Организација и раководење
Директори на НИП „Нова Македонија“ биле:
Мадам Батерфлај
Мадам Батерфлај е опера во три чина (изворно два) од Џакомо Пучини. Италијанското либрето го напишале Лујџи Илика и Џузепе Џакоза.
Се заснова на расказот од Џон Лутер Лонг - „Мадам Батерфлај“ (1898), кој пак се базира на приказните што му ги раскажувала неговата сестра Џени Корел и полуавтобиографската новела „Мадам Хризантем од Пјер Лоти (1887). Според расказот на Лонг Дејвид Беласко напишал драма едночинка „Мадам Батерфлај: Јапонска Трагедија“, премиерно изведена во Њујорк во 1900 година, а летото, истата година и во Лондон, каде што Пучини ја гледал.
Изворната верзија на операта, во два дела, имала премиера на 17 февруари 1904 г. во Ла Скала во Милано. И покрај тоа што главните улоги ги изведеле звучни оперски пејачи како сопранот Розина Сторкио, тенорот Џовани Ѕенатело и баритонот Џузепе Де Лука, операта била лошо примена од публиката. Причина за ова, во одредена мера, е што Пучини предоцна го завршил ова дело, и немањето доволно време за проби. Пучини ја ревидирал операта, и го разделил вториот чин на два дела, и направил уште неколку други промени. По ова операта доживеала успех, почнувајќи со премиерата на обновената верзија на 28 мај 1904 г. во Бреша.
Верзии
Пучини напишал пет верзии на операта. Изворната верзија во два чина, со светска премиера во Ла Скала на 17 февруари 1904 г., е повлечена по катастрофалната премиера. Тогаш Пучини всушност ја препишува, овој пат во три дела. Втората верзија премиерно изведена на 28 мај 1904 година во Бреша, доживеала голем успех, со Соломија Крушелницка како Цио-Цио-сан.
Во 1906 година, Пучини пишува трета верзија, премиерно изведена во Метрополитен опера во Њујорк. Во 1907 година, откако Пучини направил неколку промени во оркестарските и вокалните партитури, објавена е и четвртата верзија, а изведена во Париз.
Во 1907 г., Пучини ги направил последните промени на операта (петта верзија), која е позната како „Стандардна верзија“, и која најчесто се изведува ширум светот.
Чин 1
Во 1904 година, американскиот поморски офицер Пинкертон изнајмува куќа на рид во Нагасаки, за себе и за својата идна сопруга „Батерфлај“. Вистинското име ѝ е Чио-Чио-Сан (јапонски збор за пеперутк ). Мадам Батерфлај е 15-годишна Јапонка, а Пинкертон сака да ожени со неа од интерес, и има намера да ја остави штом ќе си најде жена Американка, поради лабавите јапонски закони за развод. Свадбата треба да се одржи во куќата. Батерфлај е превозбудена што се мажи за Американец и затоа претходно тајно го прифаќа христијанството. По свадбената церемонија, нејзиниот непоканет вујко (будистички свештеник), кој разбрал за нејзиното покрстување, доаѓа во куќата, ја проколнува и им наредува на гостите да си заминат. Гостите си заминуваат и ја оговарајќи ја и одрекувјќи се од неа. Пинкертон и Батерфлај пеат љубовен дует и се подготвуваат за првата брачна ноќ.
Чин 3
Следното утро се буди Сузуки, а Батерфлај конечно заспива. Шарплес и Пинкертон влегуваат во куќата, заедно со новата сопруга на Пинкертон, американката Кејт. Тие дошле затоа што Кејт се согласила да го одгледа детето. Но, кога Пинкертон ќе види како Батерфлај ја украсила куќата за неговото враќање, сфаќа дека направил огромна грешка. Признава дека е страшливец и не може да се соочи со Батерфлај, оставајќи ги Сузуки, Шарплес и Кејт да ѝ ја соопштат веста на Батерфлај. Мадам Батерфлај се согласува да се откаже од детето ако Пинкертон лично дојде да ја види. Потоа се моли пред статуите на нејзините древни богови, се збогува со својот син и му ги врзува очите. Му става американско знаменце во рацете и оди зад сцената, убивајќи се со сепуку ножот на татко ѝ. Пинкертон влетува, но предоцна е, Батерфлај умира.
Кеплерови закони
Кеплерови закони
NGC 12
NGC 12 — спирална галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 12 се споменува и како UGC 74, MCG 1-1-40, CGCG 408-38.
Откривање
Објектот е откриен на 6 декември 1790 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 12 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 14 m/лм2. NGC 12 има привидни димензии од 1,1' х 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 8 м 44,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 4° 36' 44". Положбениот агол на објектот е во износ од 125°.
Други поделби
Проучување на NGC 12 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 645. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 215; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1465.
Ицански јазик
Ица и еден од подгрупата на јукатански јазици од фамилијата на мајански јазици. Денес јазикот е скоро изумрен, го зборуваат околу 10 стари луѓе во Гватемала. Останатите пропадници на народот ица зборуваат шпански јазик.
Регата во Сент Адрес (Моне)
Регата во Сент Адрес — слика масло на платно на импресионистичкиот сликар Клод Моне. Насликана е во 1867 година и е во сопственост на музејот Метрополитен.
Оваа слика и Плажата во Сент Адрес (Уметнитчки институт во Чикаго) веројатно биле замислени како пар. Тие се еднакви по големина, а нивната точка на гледање се разликува за само неколку метри.
Опис
Сент Адрес, добростоечко предградие на Авр, бил домот на татко му на Моне. Сиромашниот, Моне го поминал летото 1867 година со својот татко и тетка му Софи Лекадр по цена да ја напушти својата придружничка Камиј Донсје и нивниот новороден син Жан. Моне присуствувал на породувањето во Париз, а неколку дена подоцна се вратил на брегот.
Грбавечка Кула (Кесендре)
Грбавечка Кула — археолошко наоѓалиште во кавадаречкото село Кесендре. Претставува градиште од доцноантичко време.
Регата во Сент Адрес (Моне)
Опис
Парот слики ја спојува оваа сончева регата која убаво облечени буржуи ја гледаат при плима, со облачна сцена при слаба осека, рибарски чамци извлечени на плажата со морнари и работници. Бидејќи Моне никогаш не ги изложил сликите една до друга, контрастот меѓу нив веројатно не бил наменет како социјален манифест, туку ги одразувал различните услови под кои можело да се наслика истото место.
Грбавечка Кула (Кесендре)
Се наоѓа на 2 км југоисточно од селото, на рид со зарамнето плато. На површината се гледаат грамади од градежен камен, а делумно и трасата на бедемот што ја опкружувал населбата.
Регата во Сент Адрес (Моне)
Опис
На 25 јуни 1867 година, Моне забележал дека работи на дваесетина слики:"„Меѓу морските пејзажи, ги работам регатите на Авр со многу фигури на плажата и надворешното пристаниште покриено со мали едра“. (Клод Моне)"Сликата е потпишана долу лево.
Сопственост
? Анри Хехт, Париз (1873; купена во јануари за 500 франци од уметникот); ?продажба, Хотел Друо (Hôtel Drouot), Париз, 5 април 1884 година, бр. 25, како „Сент Адрес“; Диран-Риел, Париз, околу 1888–91 година, продаден на 20 август 1891 година на Виденер; Вајднер, Ешбурн, во близина на Филаделфија (1891–1907; продаден на 27 февруари 1907 година на Диран-Риел); Диран-Риел, Њујорк, 1907 година; Вилијам Черч Озборн, Њујорк (1907–д. 1951)
Стогови (циклус на Моне)
Стогови сено е серија од импресионистички слики од Клод Моне.
Главниот мотив на секоја слика во серијата се стогови на сено од пченица (или евентуално јачмен или овес: оригиналниот француски наслов, Les Meules à Giverny , едноставно значи ' Стогови кај Гиверни'). Насловот првенствено се однесува на дваесет и пет платна од серија според (Броеви на индекс на Вилденштајн 1266–1290) која Моне ја започнал при крајот на летото 1890 година и продолжил до следната пролет, иако Моне исто така создаде пет претходни слики користејќи го истиот мотив.
Серијата е позната по начинот на кој Моне ја повторуваше истата тема за да ги прикаже различните моменти на светлината  и атмосферата во различни периоди од денот и во различни времиња.
Серијата е меѓу најзначајните дела на Моне. Најголемите збирки „Стогови сено“ се чуваат во Музеј Орсе и Музеј Мармотан-Моне во Париз и во Институт за уметноста во Чикагу.
Други колекции се во Музејот на ликовни уметности, Бостон.
Други музеи што чуваат делови од оваа серија го вклучуваат Гети центар во Лос Анџелес, Музејот Хил-Стед во Фармингтон, Конектикат (кој исто така има една од петте од претходната жетва 1888–89), Шкотската национална галерија, Институт за уметности во Минеаполис.
Историја
Моне се населил во Живерни во 1883 година. Повеќето од неговите слики од 1883 година до неговата смрт, 40 години подоцна, биле со сцени во рамките на 3 km од неговиот дом и градини. Моне билинспириран и фасциниран од визуелните нијанси на пејзажот од околината и од бескрајните варијации на светлината во деновите и низ годишните времиња - а стоговите биле најчесто пред неговиот дом.
Моне претходно насликал еден предмет во различно светло и различно расположение. Меѓутоа, како што созреваше како сликар, неговите сликарски реализации на атмосферски ликовни феномени се повеќе го привлекувале особено не само со специфичните ефекти туку и со целокупните хармонии на боите што му овозможија авторска употреба на спектар од богат колорит. Најпрво се мислело дека стоговите билеедноставна тема. Сепак, современите писатели и пријатели на уметникот забележале дека темата на Моне била секогаш внимателно избрана, со внимателна мисла и анализа. Моне се обврзал да ги долови стоговите во директна светлина и потоа да се преиспитаат од иста гледна точка во различни, често попригушени, светлосни и атмосферски услови. Тогаш не било невообичаено за Моне, во потрага по хармонични транзиции во серијата, да ги менува платната назад во неговото студио.
Историја на циклусот
Стоговите му припаѓале на соседот, земјоделец на Моне, Мр Куеруел. Забележувајќи го начинот на кој светлината се менува на стоговите на М. Керуел, Моне ја замоли својата поќерка, Бланш Хошеде, да му донесе две платна, едно за сончеви и едно за облачни услови. Но, Моне. набргу открил дека не може да ја фати постојано променливата светлина и расположение на само со две платна: како резултат на тоа, неговата подготвена помошничка брзо донела онолку платна колку што може да собере нејзината количка.
Затоа, секојдневната рутина на Моне вклучувала  боја, штафелај и многу недовршени платна напред-назад, работејќи на кое било платно што најмногу наликува на сцената во моментот како што се условите и што светлината флуктуираше. Иако почна да ги слика стековите eна отворено, Моне подоцна ги ревидира своите првични впечатоци во своето студио, за да создаде контраст и за да ја зачува хармонијата во серијата.
Моне направи бројни слики „Стогови сено“. Тој насликал пет слики (Вилденштајн Индекс Броеви 1213–1217) со стогови како негов примарен предмет за време на жетвата во 1888 година. 900–995, 1073) вклучувале стогови и исто така некои попрецизно опишани : тоа се помали купишта сено за добиточна храна. Општ консензус е дека само платната произведени со жетвата од 1890 година (Вилденштајн Индекс број 1266–1290) ја сочинуваат вистинската серија „Стогови сено“. Сепак, некои коментатори вклучуваат дополнителни слики кога се повикуваат на оваа серија. На пример, Музејот Хил-Стед зборуваат за нивните две слики на стогови, иако едната е од „правилната“ жетва од 1890 година, а другата од жетвата од 1888 година.
Стилски анализи
Иако секојдневниот предмет бил постојан во текот на серијата „Сено“, основната тема може да се гледа како минливоста на светлината. Овој концепт му овозможил на Моне да користи повторување за да прикаже нијанси на перцепција како што се менуваше времето од денот, годишните времиња и времето. Речиси непроменливата тема му даде основа да ги спореди промените на светлината и расположението низ неговите нијансирани серијали. Првите слики од серијата биле започнати кон крајот на септември или почетокот на октомври 1890 година, и тој продолжи да ги создава овие слики околу седум месеци. Овие слики го направија Моне првиот сликар кој насликал толку големо количество слики од иста тема, диференцирани според светлината, времето, атмосферата и перспективата.
Почнувајќи од 1880-тите и 1890-тите, Моне се фокусираше на „Стогови сено“ и голем број други теми (другите серии ги вклучуваа „Утрата на Сена,“ Топола, Катедрала во Руан, Лондонскиот парламент, и Водни лилјани “, меѓу другото). За да работи на многу слики практично истовремено, тој се будел пред зазорување за да започне во најраното време од денот:
Како што утрото напредувало и светлината се менувала, тој се префрлал на последователни подоцнежни поставки на платното, понекогаш работејќи на десет или дванаесет слики дневно, секоја прикажувајќи малку поинаков аспект на светлината.Во писмото до Алис Моне дат. На 29 март 1893 година, Моне напишал дека работел на четиринаесет слики во еден ден во Руан. Процесот се повторувал во текот на денови, недели или месеци, во зависност од временските услови и напредокот на сликите додека не бидат завршени. Како што се менуваа годишните времиња, процесот бил обновен.
Одредени ефекти на светлината траат само неколку минути, така што на платната што документираат такви ефемери добивале внимание не повеќе од неколку минути на ден.„Во 1883 година Жил Лафорг зборувал за четвртина час како природен временски распон за Импресионистичко сликарство, додека самиот Моне спомна седум минути како граница за една од неговите серии „Топола“... и во 1918 година зборуваше за ефекти кои траеја „понекогаш најмногу три или четири минути“. Хаус, стр.142. Дополнително комплицирајќи ги работите, светлината на последователните изгрејсонце, на пример, може значително да се промени и ќе бара посебни платна во циклусот. Последователно, различни нијанса се видливи во секоја слика, и во секое дело, боја се користи за да се опише не само директната, туку и рефлектираната светлина. Во различни периоди од денот и во различни сезони, стоговите ја апсорбираат светлината од различни делови на бојата спектар. Како резултат на тоа, преостанатата светлина што се рефлектира од купите се гледа како постојано менување и се манифестира во карактеристични бои, блескаво јадро, додека светлината на зајдисонцето го обезличува врвовите со зелена боја и жолта боја, и ги расфрла осветлените делови од полето со честички од розова, портокалова и виолетова боја“. .
Многу значајни сликари биле под влијание на овој циклус, вклучувајќи ги Фовизам, Андре Деран и Морис де Вламинк. палец|десно|240 px|Стагови, снежен ефект, 1890–91, [[Национална галерија на Шкотска, Единбург, Шкотска.]]Серијата Стогови била финансиски успех. Петнаесет од нив беа изложени од Дјуранд-Руел во мај 1891 година, а повеќето од сликите биле продадени во рок од еден месец.
Тенесин
Тенесин (симб. Ts) — хемиски елемент со атомски број 117. Неговиот сегашен назив е признат од страна на МСЧПХ. Тој е вториот најтежок познат елемент и претпоследниот елемент од 7-та периода од периодниот систем.
Откривањето на тенесин било официјално објавено во Дубна, Русија, со руско-американска соработка во април 2010 година, со што го прави најново откриен елемент сè до 2019 година. Една од неговите ќерки изотопи била создадена директно во 2011 година, делумно потврдувајќи ги резултатите од експериментот. Самиот експеримент бил успешно повторен, од страна на истата соработка во 2012 година, и од заедничкиот германско-американски тим во мај 2014 година. Во декември 2015 година, заедничката работна група на Меѓународниот сојуз за чиста и применета хемија (IUPAC) и Меѓународниот сојуз за чиста и применета физика, која ги евалуира тврдењата за откривање на нови елементи, го признала елементот и му доделила приоритет на руско-американскиот тим. Во јуни 2016 година, IUPAC објавила декларација во која се наведува дека откривачите го предложиле името Тенесин по државата Тенеси, САД. Во ноември 2016 година тие официјално го усвоиле името "тенесин".
Тенесинот може да биде сместен во "островот на стабилност", концепт кој објаснува зошто некои супер тешки елементи се постабилни во споредба со општиот тренд на намалување на стабилноста, за елементите надвор од бизмутот на периодниот систем. Синтетизираните атоми на тенесинот траеле десетици и стотици милисекунди. Во периодниот систем, се очекува дека тенесинот ќе биде член на групата 17, а сите други членови се халогени. Некои од неговите својства може значително да се разликуваат од тие на халогените, поради релативистичките ефекти. Како резултат на тоа, се очекува тенесинот да биде испарлив метал, кој ниту формира анјони, ниту пак ги достигнува високите оксидациски состојби. Неколкуте клучни својства, како што се точката на топење и точката на вриење, како и неговата прва јонизирачка енергија, сепак се очекува да ги следат периодичните трендови на халогените.
Пред-откривање
Во декември 2004 година, тимот на Заедничкиот институт за јадрени истражувања (ЈИНР) во Дубна, Московска област, Русија, предложил заеднички експеримент со Националната лабораторија Оук Риџ (ОРНЛ) во Оук Риџ, Тенеси, САД, за да го синтезирааат елементот 117 – така-наречен поради 117-те протони во неговото јадро. Нивниот предлог вклучувал спојување на беркилиум (елемент 97) како цел и калциумот (елемент 20) како зрак, спроведен преку бомбардирање на беркилумот, како цел, со јадра од калциум: ова ќе го комплетира сетот од експерименти направени во ЈИНР за соединување на актиноиди цели со калциум-48 зрак, кои досега ги произвеле новите елементи 113-116 и 118. ОРНЛ, тогаш единствениот производител на беркилиум во светот, не можел тогаш да го обезбеди елементот, бидејќи привремено го прекинале производството, а повторното иницирање би било премногу скапо. Плановите за синтетизирање на елементот 117 биле прекинати, во корист на потврдувањето на елементот 118, кој бил произведен порано во 2002 година, со бомбардирање на калифорниумот како цел, со калциумот. Бараниот беркилиум-249 е  спореден производ во производството на калифорниум-252, а добивањето на потребното количество на беркилиум било уште потешка задача отколку добивање на калифорниумот, а исто така и многу скапо: тоа би чинело околу 3,5 милиони долари, па странките се согласиле да почекаат на комерцијалното производство на калифорниум, од кој би можел да се извлече беркилиумот.
Тимот на ЈИНР се обидел да го употреби беркилиумот, бидејќи калциумот-48, изотопот на калциум, кој се користи во зракот, има 20 протони и 28 неутрони, создавајќи сооднос помеѓу неутроните-протоните 1.4; а тоа е најлесното стабилно или блиску до стабилно јадро, со таков голем вишок на неутрони. Второто најлесно такво јадро, паладиумот-110 (46 протони, 64 неутрони, сооднос неутрони-протони 1.391), е многу потешко. Благодарение на вишокот на неутрони, се очекувало дека резултирачките јадра ќе бидат потешки и поблиски до општо посакуваниот остров на стабилност. Со цел достигнување на 117 протони, калциумот има 20, на тој начин тие требале да го користат беркилиумот, кој има 97 протони во своето јадро.
Во февруари 2005 година, водачот на тимот на ЈИНР, Јури Оганесијан, претставил колоквиум во ОРНЛ. Исто така, присуствувале претставниците на Лоренс Ливермор Националната Лабораторија, која претходно работела со ЈИНР во откривањето на елементите 113-116 и 118, и Џозеф Хемилтон од Вандербилт универзитетот, соработник на Оганесијан.
Хемилтон проверил дали ОРНЛ реакторот со висок флукс произвел калифорниум за комерцијална употреба: потребниот беркилиум требало да се добие како спореден-производ. Тој дознал дека не произвел па немало никакви очекувања за таква цел во блиска иднина. Хемилтон продолжил да ја следи ситуацијата, правејќи проверки понекогаш. (Подоцна, Оганесијан го нарекол Хемилтон како "татко на 117" за создавањето на оваа работа.)
Откривање
ОРНЛ продолжил со производството на калифорниум во пролетта 2008 година. Хамилтон го забележал рестартирањето на производството во летото, и постигнал договор за последователно извлекување на беркилиумот. За време на симпозиумот во септември 2008 година, на Вандербилт универзитетот во Нешвил, Тенеси, прославувајќи ја 50-та годишнина на факултетот за физика, тој го претставил Оганесијанот на Џејмс Роберто (тогашниот заменик-директор за наука и технологија во ОРНЛ). Тие воспоставиле соработка меѓу ЈИНР, ОРНЛ и Вандербилт; тимот на Лоренс Ливермор Националната лабораторија (ЛЛНЛ) во Ливермор, Калифорнија, САД, наскоро бил поканет да се приклучи. Во ноември 2008 година, американското Министерство за енергетика, кое го надгледувало реакторот во Оук Риџ, дозволило научна употреба на извлечениот беркилиум. Производството траело 250 дена и завршило кон крајот на декември 2008 година, што резултирало со 22 милиграма беркилиум, доволно за да се изврши експериментот. Во јануари 2009 година, беркилиумот бил отстранет од изотопскиот реактор со висок флукс на ОРНЛ; потоа бил последователно ладен 90 дена, а потоа бил процесуиран во Центарот за Радиохемиски истражувања и развој на ОРНЛ, за да се оддели и прочисти беркилиум материјалот, кое траело уште 90 дена. Неговиот полуживот е само 330 дена: по тоа време, половина од произведениот берклиум би требало да се распадне. Поради тоа, берклиумот како цел, морал брзо да се транспортира во Русија; за да експериментот биде остварлив, требало да биде завршен во рок од шест месеци од неговото заминување од САД. Целта била спакувана во пет оловни контејнери, кои требало да бидат пренесени од Њујорк во Москва.
Руските царински службеници, двапати одбиле да  дозволат целта да влезе во земјата, поради недостаток или нецелосна документација. Во распон од неколку дена, целта патувала преку Атлантскиот Океан пет пати. По пристигнувањето во Русија во јуни 2009 година, беркилиумот бил префрлен во Институт за истражување на атомски реактори (РИАР) во Димитровград, Уљјановска област, каде што бил депониран како слој од 300 нанометри на слој од титаниум. Во јули 2009 година, потоа бил транспортиран до Дубна, каде што бил инсталиран во акцелераторот за честички во ЈИНР. Калциум-48 зракот бил генериран со хемиско извлекување на мали количини од калциум-48, присутни во природниот калциум, збогатувајќи го 500 пати. Оваа работа била завршена во затворениот град Лесној, Свердловска област, Русија.
Експериментот започнал кон крајот на јули 2009 година. Во јануари 2010 година, научниците од Лабораторијата за јадрени реакции „Фљоров“ интерно најавиле дека откриле распаѓање на нов елемент со атомски број 117, преку два синџира на распаѓање: еден од непарен-непарен изотоп во процес на 6 алфа-распади пред спонтаното цепење, и еден од непарен-парен изотоп во процес на 3 алфа-распади пред цепењата. Добиените податоци од експериментот биле испратени до ЛЛНЛ за понатамошна анализа. На 9 април 2010 година, официјалниот извештај бил објавен во списанието Physical Review Letters, во кое изотопите биле идентификувани како 294117 и 293117, за кои се покажало дека имаат полуживоти од редот на десетици или стотици милисекунди. Работата била потпишана од страна на сите страни вклучени во експериментот до одреден степен: ЈИНР, ОРНЛ, ЛЛНЛ, РИАР, Вандербилт, универзитетот во Тенеси и универзитетот во Невада (Лас Вегас, Невада, САД), кои обезбедиле поддршка за анализата на податоци. Изотопите биле формирани на начин како што следи:
Конфирмација
Сите ќерки изотопи (производи на распаѓање) на елементот 117 претходно биле непознати; па затоа, нивните особини не можат да се користат за да се потврди тврдењето за откривање. Во 2011 година, кога еден од производите на распаѓање (289115) бил синтетизиран директно, неговите својства соодветствувале на оние измерени во тврдената индиректна синтеза од распаѓањето на елементот 117. Откривачите не поднеле барање за нивните откритија во 2007-2011 година, кога Заедничката работна група ги разгледувала тврдењата за откривање на нови елементи.
Тимот Дубна го повторил експериментот во 2012 година, создавајќи седум атоми од елементот 117 и потврдувајќи ја нивната претходна синтеза на елементот 118 (произведен по некое време, кога значително количество од беркилиум-249 како цел имал бета-распад во калифорниум-249). Резултатите од експериментот се совпаднале со претходниот исход; научниците потоа поднеле барање за регистрирање на елементот. Во мај 2014 година, заедничката германско-американска соработка на научници од ОРНЛ и ГСИ Хелмхолц центарот за тешки јонски истражувања во Дармштат, Хесен, Германија, тврделе дека потврдиле откривањето на елемент. Тимот го повторил Дубна експериментот користејќи го акцелерот Дармштат, создавајќи два атома на елементот 117.
Во декември 2015 година, ЈВП официјално го признал откривањето на 293117, на сметка на потврдување на својствата на неговата ќерка 289115, па на тој начин, наведените откривачи - ЈИНР, ЛЛНЛ и ОРНЛ добиле право да предложат официјално име за елементот. (Вандербилт бил изоставен од почетната список на откривачи по грешка, која подоцна била корегирана).
Во мај 2016 година, Лунд универзитетот (Лунд, Сканија, Шведска) и ГСИ фрлиле сомнеж врз синтезите на елементите 115 и 117. Синџирите на распаѓање доделени на 289115, при потврдувањето на синтезите на елементите 115 и 117, инструментот за изотопи открил дека се премногу различни за да припаѓаат на истиот нуклид со разумно голема веројатност. За пријавените 293117 синџири на распаѓање, одобрени како такви од страна на ЈВП, било утврдено дека е потребна поделба на поединечни збирки на податоци, доделени на различните изотопи на елементот 117. Исто така, било откриено дека тврдената врска помеѓу синџирите на распаѓање пријавени како 293117 и 289115 веројатно не постои. (Од друга страна, синџирите од неодобрениот изотоп 294117 се покажале како складни). Множеството од состојби, откриени кога нуклидите, кои не се парни-парни, подложени на алфа распаѓање не се неочекувани, па придонеле за недостаток на јасност во вкрстените-реакции. Оваа студија го критикувала извештајот на ЈВП за надгледување на суптилностите поврзани со ова прашање, и го забележала фактот дека единствен аргумент за прифаќање на откритијата на елементите 115 и 117, бил речиси сигурно не-постоечката врска која била " проблематична ".
Именување
Користејќи ја номенклатурата на Менделеев за неименувани и неоткриени елементи, елементот 117 треба да биде познат како ека-астат. Користејќи ги препораките од 1979 година, од страна на Меѓународниот сојуз за чиста и применета хемија (IUPAC), елементот привремено се нарекувал унунсептиум (симбол Уус) сè додека неговото откритие не биде потврдено и не се избере трајно име; привременото име е формирано од латинските корени "еден", "еден" и "седум", референца за атомскиот број на елементот 117. Многу научници во полето го нарекуваат "елемент 117", со симболот E117, (117) или 117. Во согласност со упатствата на IUPAC кои важеле во моментот на одобрувањето за откривање, постојаните имиња на новите елементи треба да завршуваат со "-иум"; ова го вклучувало и елементот 117, дури и ако елементот бил халоген, кој традиционално има имиња што завршуваат во "-ине"; меѓутоа, новите препораки објавени во 2016 година препорачувале користење на завршетокот "-ине" за сите нови елементи од групата 17. Во упатствата на IUPAC се наведува дека тимот кој го открил, ги има правата за именување на елементот.
По оригиналната синтеза во 2010 година, Доун Шоунаси од ЛЛНЛ и Оганесијан се изјасниле дека именувањето е чувствително прашање, и тоа било избегнувано колку што е можно повеќе. Сепак, Хемилтон таа година изјавил: "Јас бев клучен за да ја здружам групата заедно и да го добијам 249Bk за цел, неопходен за откривањето. Како резултат на тоа, јас имам намера да му дадам име на елементот. Не можам да ви го кажам името, но тоа ќе се однесува на регионот ". (Хамилтон предавал на Вандербилт универзитетот во Нешвил, Тенеси, САД).Во март 2016 година, тимот за откривање се согласил, на конференцискиот повик во кој биле вклучени претставници на вклученитечленови, со името "тенесин" за елементот 117. Во јуни 2016 година, ИУПАЦ објавил декларација во која се наведува дека откривачите ги доставиле своите предлози за именување на новите елементи 115, 117 и 118 на ИУПАК; предлогот за елементот 117 бил тенесин, со симбол Ts, по "регионот на Тенеси". Предложените имиња биле препорачани за прифаќање од страна на IUPAC Одделот за неорганска хемија; формалното прифаќање требало да се случи по истекот на петмесечен рок, по објавувањето на декларацијата. Во ноември 2016 година, имињата, вклучувајќи го и тенесинот, биле официјално прифатени. Загриженостите дека предложениот симбол Ts може да дојде до судир со ознаката за тозилна група, која се користи во органската хемија биле одбиени, следејќи ги постоечките симболи со такви двојни значења: Ac (актиниум и ацетил) и Pr (празеодиум и пропил). Церемонијата за именување на московиум, тенесин и оганесон се одржала во март 2017 година во Руската академија на науките во Москва; а посебна церемонија за тенесин била одржана во ОРНЛ во јануари 2017 година.
Јадрена стабилност и изотопи
Стабилноста на јадрата брзо се намалува со зголемувањето на атомскиот број по кириумот, елементот 96, чиј полуживот е четири пати поголем од оној на секој следен елемент. Сите изотопи со атомски број над 101 се подложни на радиоактивно распаѓање со полуживот помал од 30 часа. Нема елементи со атомски броеви над 82 (по оловото) кои имаат стабилни изотопи. Ова е поради постојаното зголемување на кулоновското одбивање на протоните, така што силната јадрена сила не може да го држи јадрото заедно за долго, наспроти спонтаното цепење. Пресметките сугерираат дека во отсуство на други стабилизирачки фактори, елементите со повеќе од 104 протони не треба да постојат. Меѓутоа, истражувачите во 60-тите години сугерираат дека затворените јадрени школки со околу 114 протони и 184 неутрони треба да се спротивстават на оваа нестабилност, создавајќи "остров на стабилност", каде што нуклидите би требале да имаат полуживот кој ќе достигне илјадници или милиони години. Додека научниците сѐ уште не го достигнале островот, самото постоење на супертешки елементи (вклучувајќи го и тенесинот) потврдува дека овој стабилизирачки ефект е реален, и генерално, познатите супертешки нуклиди стануваат експоненцијално подолго вечни, додека се приближуваат кон предвидената локација на островот. Тенесин е вториот најтежок елемент создаден досега, а сите негови познати изотопи имаат полуживот помал од една секунда. Сепак, ова е подолго од вредностите предвидени пред нивното откривање. Тимот Дубна верува дека синтезата на елементот е директен експериментален доказ за постоењето на остров на стабилност.
Екипен хронометар
Екипниот хронометар (ТТТ) — друмска велосипедска трка во која екипите на велосипедистите возат против часовникот (види поединечен хронометар за подетален опис на хронометарот).
Тенесин
Јадрена стабилност и изотопи
Било пресметано дека изотопот 295Ts ќе има полуживот од околу 18 милисекунди, и дека овој изотоп ќе биде можно да се произведе преку истата беркилиум-калциум реакција, која се користела при откривањето на познатите изотопи, 293Ts и 294Ts. Шансата на оваа реакција за производство на 295Ts се проценува дека е, најмногу, една седмина од шансата за производство на 294Ts. Пресметките кои користат квантен тунелинг модел предвидуваат постоење на неколку изотопи на тенесин до 303Ts. Најстабилен од овие се очекува да биде 296Ts, со полуживот на алфа-распаѓање од 40 милисекунди. Студија за модел на течна капка на изотопите на елементот покажува слични резултати; таа сугерира општ тренд на зголемување на стабилноста за изотопи потешки од 301Ts, со делумен полуживот кој ја надминува возраста на универзумот за најтешките изотопи како 335Ts, кога бета распаѓањето не се зема предвид. Полесни изотопи на тенесинот можат да бидат произведени во реакцијата 243Am+50Ti, која била сметана како план за вонредни ситуации од тимот на Дубна во 2008 година, ако 249Bk се покажал како недостапен, и може повторно да се разгледува во блиска иднина (2017-2018) за да се испитаат својствата на јадрените реакции со титан-50 зрак, што станува неопходно за синтетизирање на елементи после оганесонот.
Екипен хронометар
Екипите започнуваат на еднакви интервали, обично две, три или четири минути разлика. Почетниот поредок обично е заснован на поединечните времиња на претходните настани, но на екипните хронометри во склоп на повеќеетапните друмски трки (како Тур де Франс) највисоко пласираната екипа обично започнува подоцна. Тие што започнуваат подоцна имаат предност во дознавањето на времињата кои се потребни за победа (и исто така ова го прави настанот поинтересен за гледачите).
Тенесин
Атомски и физички
Пресметките ја потврдија точноста на оваа едноставна екстраполација, иако експерименталната верификација на ова во моментов е невозможна, бидејќи полуживотот на познатите изотопи на тенесинот се премногу кратки. Значајните разлики помеѓу тенесинот и претходните халогени најверојатно ќе произлезат, во голема мера поради спин-орбиталната интеракција - взаемната интеракција помеѓу движењето и спинот на електроните. Спин-орбиталната интеракција е особено силна за супертешките елементи, бидејќи нивните електрони се движат побрзо - со брзини споредливи со брзината на светлината – во однос на оние во полесните атоми. Во атомите на тенесинот, ова ги намалува 7s и 7p енергетските нивоа на електроните, стабилизирајќи ги соодветните електрони, иако две од 7р енергетските нивоа на електрони се повеќе стабилизирани отколку останатите четири. Стабилизацијата на 7s електроните се нарекува ефект на инертен пар; ефектот кој ја дели 7р подшколката на повеќе-стабилизирани и помалку стабилизирани делови се нарекува разделување на подшколката. Компјутерските хемичари ја разбираат поделбата како промена на вториот (азимутски) квантен број l од 1 до 1/2 и 3/2 за повеќе-стабилизираните и помалку-стабилизираните делови на 7p подшколката, соодветно. За многу теоретски цели, валентната електронска конфигурација може да биде претставена со цел да ја одрази 7p подшколката поделена како 7s7p7p.
Екипен хронометар
За разлика од поединечните хронометри, каде на натпреварувачите не им е дозволено употреба на заветрина, еден зад друг, на екипните хронометари, возачите во секоја екипа ова го користат како нивна тактика, секој член да биде на чело, додека колегите „седат“ позади. По нивниот ред, водечкиот возач ќе преземе, дозволувајќи на следниот возач да го преземе водството, додека водачот оди позади во екипата.
Тенесин
Атомски и физички
Исто така постојат и разлики за другите електронски нивоа. На пример, 6d електронските нивоа (исто така поделени на две, со четири кои се 6d3/26d3/2 и шест кои се 6d5/2) обете се подигнати, така што тие се блиску до енергијата на тие со 7s, иако не е предвидена 6d електронска хемија за тенесинот. Разликата помеѓу нивоата 7p1/2 и 7p3/2 е невообичаено висока; 9.8 eV. 6p подшколката на Астатот поделба е само 3.8 eV, а неговата 6p1/2 хемија веќе била наречена "ограничена". Овие ефекти предизвикуваат да хемијата на Тенесинот се разликува од оние на погорните соседи (види подолу).
Првата јонизирачка енергија на Тенесинот - енергијата потребна за отстранување на еден електрон од неутрален атом - е предвидено да биде 7,7 eV, пониско од оние на халогените, повторно следејќи го трендот. Како и неговите соседи во периодниот систем, се очекува да тенесинот има најниска ослободена електронска афинитетна-енергија, кога електронот ќе биде додаден на атомот - во неговата група; 2.6 или 1.80 eV. Електронот на хипотетичкиот сличен на водород тенесин атомот оксидира на тој начин што има само еден електрон, Ts116+—се предвидува да се движи толку брзо, што неговата маса е 1,9 пати од онаа на неподвижниот електрон, функција што може да се припише на релативистичките ефекти. За споредба, бројот на астатот сличен на водород е 1.27, а бројот на јодот сличен на водородот е 1.08. Едноставните екстраполации на законите за релативност индицираат контракција на атомскиот полупречник. Напредните пресметки покажуваат дека полупречникот на атомот на тенесинот кој формирал една ковалентна врска би требал да биде 165 pm, додека оној на астат би требал да биде 147pm. Со седумте најодалечени електрони отстранети, тенесинот е конечно помал; 57pm за тенесинот и 61 pm за астатот.
Екипен хронометар
Тактики и формација
Главниот принцип зад екипните хронометри е дека неколку возачи може да возат на чело на групата малку над нивниот аеробен праг, додека останатите ја користат заветрината зад тие возачи. Потоа возачите ротираат, дозволувајќи некои возачи да се повратат додека ја користат заветрината зад посвежите членови. Возачи кој вози на чело се вели дека ја презел смената.
Тенесин
Атомски и физички
Точките на топење и на вриење на тенесинот не се познати; претходни документи предвидуваат околу 350-500 °C и 550 °C, соодветно, или 350-550 °C и 610 °C, соодветно. Овие вредности ги надминуваат оние на астатот и на полесните халогени, следејќи ги периодичните трендови. Подоцнежниот документ предвидува дека точката на вриење на тенесинот е 345 °C (онаа на астатот се проценува на 309 °C, 337 °C или 370 °C, иако се пријавени експериментални вредности од 230 °C и 411 °C ). Густината на тенесинот се очекува да биде помеѓу 7,1 и 7,3 g/cm3, продолжувајќи го трендот на зголемување на густината помеѓу халогените; а проценетата вредност на астатот се очекува да биде помеѓу 6,2 и 6,5 g/cm3.
Екипен хронометар
Тактики и формација
Забрзувањата бараат посилни напори и поради тоа треба да имаат смирено и постојано темпо. Различни возачи имаат различна сила, аеробен праг и аеродинамика. СО цел да се израмнат напорите и да не „изгорат“ некои членови прерано, послабите возачи имаат пократки смени на чело на групата, а посилните возачи имаат подолги смени, сите со иста брзина без да има промена во темпото. Возачот ја завршува смената така што се преместува на крајот на групата, а возачот кој порано возел зад овој возач ја презема неговата задача. Возачот на кој му треба повеќе време за обнова на силата, може да помине повеќе време позади во групата, додека другите членови ротираат на чело на групата. Со забрзување на посакуваната брзина, возачите преземаат посилни, но пократки смени на чело на групата, како не би изгореле.
Тенесин
Хемиски
Познатите изотопи на тенесинот, 293Ts и 294Ts, се со многу краток-живот за да овозможат хемиско експериментирање во моментов. Сепак, многу хемиски својства на тенесинот се пресметани. За разлика од претходните елементи од групата 17, тенесинот не може да го покаже хемиското однесување кое е заедничко за халогените. На пример, флуорот хлорот, бромот и јодот рутински прифаќаат електрон за да се постигне постабилна електронска конфигурација на благороден гас, добивајќи осум електрони (октет) во нивните валентни школки наместо седум. Оваа способност ослабува со зголемувањето на атомската тежина одејќи надолу во групата; тенесинот би бил најмалку подготвен елемент од групата 17 кој би прифатил електрон. Во врска со оксидационите состојби се предвидува да формира, -1 се очекува да биде најмалку заеднички. Стандардниот редукциски потенцијал на двојката Ts/Ts− се предвидува да биде -0.25 V; оваа вредност е негативна и со тоа тенесинот не треба да се редуцира на -1 оксидациската состојба под стандардни услови, за разлика од сите претходни халогени.
Постои уште една можност за тенесинот да го комплетира својот октет - со формирање ковалентна врска. Како и халогените, кога ќе се сретнат два атома на тенесин се очекува да формираат врска Ts-Ts за да дадат молекула од два атома. Таквите молекули најчесто се врзани преку единечна сигма-врска меѓу атомите; тие се различни од пи-врските, кои се поделени на два дела, секој од нив поместен во насока нормална на линијата помеѓу атомите, и спротивни една на друга, наместо да се наоѓаат директно помеѓу атомите што ги врзуваат. Сигма-врската била пресметана за да покаже одличен антиврзувачки карактер во молекулата At2 и не е толку поволна енергетски. Се предвидува дека тенесинот ќе продолжи со трендот; силен pi карактер треба да се види во сврзувањето на Ts2. Се предвидува дека молекулата тенесин хлорид (TsCl) ќе оди понатаму, поврзана со едноставна пи-врска.
Настрана од нестабилната -1 состојба, превидени се уште три оксидациски состојби; +5, +3 и +1. Состојбата +1 треба да биде особено стабилна поради дестабилизација на трите најодалечени 7p3/2 електрони, формирајќи стабилна, половина-исполнета конфигурација на подшколката; астатот покажува слични ефекти. Состојбата +3 треба да биде важна, повторно поради дестабилизираните 7p3/2 електрони. Се предвидува дека состојбата +5 е невообичаена, бидејќи 7p1/2 електроните се спротивно стабилизирани. Состојбата +7 не е прикажана - дури и пресметана - за да биде остварлива. Бидејќи 7s електроните се во голема мера стабилизирани, се претпоставува дека тенесинот делотворно има само пет валентни електрони.
Екипен хронометар
Тактики и формација
Забележаното завршно време во екипниот хронометар често е засновано на n-тиот возач во секоја екипа. На пример, на етапните трки како Тур де Франс или Џиро д’Италија, завршното време е засновано на 5. возач во екипата од вкупно девет возачи по екипа. Затоа, екипата може да одбере неколку од своите возачи да преземат крајна смена или смртна смена кон крајот на хронометарот, каде возачите возат толку силно на чело на групата што на крајот се истоштуваат себеси, без надеж подоцна да се вратат во групата, дури и на последното место во формацијата. Потоа тие отпаѓаат и ги препуштаат преостанатите членови на екипата да го заврши екипниот хронометар.
Тенесин
Хемиски
Наједноставно можно соединение на тенесинот би требало да биде монохидридот, TsH. Врската се очекува да биде обезбедена од страна на 7p3/2 електронот на тенесинот и 1s електронот на водородот. Не-сврзувачката природа на 7p1/2 спинорот е поради тоа што се очекува дека тенесинот нема да формира чисти сигма или пи -врски. Според тоа, дестабилизираниот (така проширен) 7p3/2 спинор е одговорен за врската. Овој ефект ја издолжува молекулата TsH за 17 пикометри во споредба со вкупната должина од 195 pm. Бидејќи p електронските врски на тенесинот се две-третини сигма, врската е силна само две-третини во однос на онаа која би била, ако тенесинот не вклучувал спин-орбитални интеракции. Молекулата на тој начин го следи трендот за халоген хидриди, покажувајќи зголемување на должината на врската и намалување на енергијата на дисоцијација во споредба со AtH. Молекулите TlTs и NhTs може да се гледаат аналогно, земајќи го предвид спротивниот ефект прикажан со фактот дека електроните p1/2 на елементот се стабилизирани. Овие две одлики резултираат со релативно мал диполен момент (производ од разликата помеѓу електричните полнежи на атомите и поместување на атомите) за TlTs; само 1.67 D, позитивната вредност која имплицира дека негативниот полнеж е на атомот на тенесинот. За NhTs, моќта на ефектите се предвидува да предизвика пренос на електронот од атомот на тенесин во атомот на нихониум, со вредност на диполниот момент која е -1,80 D. Спин-орбиталната интеракција ја зголемува енергијата на дисоцијација на молекулата TsF, бидејќи ја намалува електронегативноста на тенесинот, предизвикувајќи да врската со исклучително електронегативен атом на флуор има повеќе јонски карактер. Тенесин монофлуоридот треба да има најсилна врска од сите монофлуориди во групата 17.
Екипен хронометар
Професионално ниво
На професионално ниво, велосипедските екипи често се придружувани од мотори, автомобили на екипата и членови на организацијата. На големите етапни трки, екипните хронометари ги вклучуваат сите членови на екипата, со време на петтиот возач кога ќе ја премине целта. Ова ја охрабрува екипата да го одржи минималниот број членови потребни за забележување на времето; што повеќе возачи има екипата, има можност за повеќе смени на чело на групата; некои екипи може да ги жртвуваат послабите возачи за да одржат посилни темпо или посилните возачи може да вложат поголеми напори во првиот дел на патеката за да ѝ дадат добар почеток на екипата, пред да отпаднат од групата и завршат сами.
Екипни хронометри на етапните трки
На етапна трка обично екипите се состојат од неколку членови. Секој член на екипата е задолжен со времето на n-тиот член на екипата кој ќе ја помине целта; ова е обично откако членот на медијаната од екипата со девет луѓе (н.п. петтиот од девет членови на екипата на Тур де Франс). Меѓутоа, доколку возачот отпадне од главната група на екипата на патеката, завршувајќи на (n+1)-то место или подоцна, потоа отпаднатиот возач ќе го добие своето време, не тоа на петтиот возач. Ова значи дека често има тешки одлуки за самиот водач на екипата и хаос, доколку не се почитуваат основните правила од менаџерот на екипата.
Правилото '(n+1)-тиот возач' исто така спречува водачот на екипата, кој е далеку посилен од останатите членови да вози со сопствено темпо и да постави добро време, притоа овозможувајќи им на послабите членови голем напредок во генералниот пласман. Традиционално, секоја екипа добива исто време забележано на таа етапа.
Започнувајќи од Тур де Франс 2004, единствената екипа која го добила истото време на Тур де Франс била победничката екипа; останатите екипи добивале казни засновани на нивните пласмани на таа етапа - на пример, возачите во екипа која завршила шест минути зад победникот може да изгубат само три минути во генералниот пласман. Според ова правило, секоја екипа која ќе заврши во рамките на 30 секунди од победничкото време може да заработи исто време. Ова се случило во 2005, кога Тим ЦСЦ завршиле две секунди зад екипата на Ленс Армстронг Дискавери Ченл на хронометарот таа година. Некои ги сметале овие промени како обид за спречување на членовите од УС Постал Сервис Тим, предводени од Ленс Армстронг, од добивање премногу време во однос на нивната конкуренција; организаторите категорично ги отфрлиле овие обвинувања. Откако се вратил екипниот хронометар на Тур де Франс 2009, оваа промена на правилото не била задржана. Екипниот хронометар во 2009 е скоро 30 километри пократок отколку во изданието во 2005.
Доколку етапната трка започне со екипен хронометар, водечката маичка му се доделува на возачот, кој е прв во победничката екипа.
Најбрзиот екипен хронометар на Тур де Франс бил на Дискавери Ченл во 2005. Екипата ја извозела етапата од 67,5 километри со просек од 57,324 км/на час.
Лукијан Мушицки
Лука „Лукијан“ Мушицки (Темерин, 27 јануари 1777 — Карловац, 15 март 1837) бил српски владика и поет.