cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Во Селото (Нивичани)
Во Селото — археолошко наоѓалиште во кочанското село Нивичани. Наоѓалиштето претставува населба од доцноантичко време. На просторот на селото, речиси во сите дворови на селските куќи се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и покривни ќерамиди. На јужниот крај на селото биле откопани и неколку гробови градени од големи камени плочи.
Св. Димитрија (Брусник)
'''Св. Димитрија''' — археолошко наоѓалиште во битолското село Брусник. Претставува црква и некропола од среден век. Се наоѓа во и околу сегашната црква „Св. Димитриј“, која била изградена во времето на Првата светска војна, а обновена во 1930 година. Според исказите на жителите, при корнењето на еден стар костен биле откриени гробови.
Центар за истражување на турбулентност
Центарот за инстражување на турбулентност (ЦИТ) е истражувачки конзорциум кој е насочен кон проучување на турбулентността. Со центарот реководат универзитетот „Стенфорд“ и НАСА, а прв (и единствен) дирекот е професорот Парвиз Моин. Центарот е основан во 1987 година.
Главни програми на центарот се обемниот капацитет за постојани истражувачи, биеналната летна програма, семинари и конференции. Центарот редовно објавува и збирки на кратки истражувачки трудови. ЦИТ е познат по основните истражувања на турбулентните текови пред сè со компјутерски симулации.
Нидеркунерсдорф
Нидеркунерсдорф (Niedercunnersdorf) — поранешна општина во округот Герлиц, во Саксонија, Германија. Од 1 јануари 2013 е споена Ајбау и Оберкунерсдорф и заедно ја создале новата општина Котмар.
Крап
Крап (Cyprinus carpio) — риба која припаѓа на семејството крапови, живее во бавно проточни или непроточни води, така што претежно живее во долните текови на реките и во езерата. Таквите води (топли, со помало количество на кислород и побавно течение) се нарекуваат крапски или ципринидни води.
Опис и распространетост
Крапот има доста високо и странично сплескано тело покриено со крупни скралушки. Секоја скралушка на врвот наслободниот крај има по една темна пега. Има ралативно мала глава во однос на телото. Устата е завршна, завртена нагоре. На краевите има два пара мустаЌи. Карактеристично е што усните кај крапот се издолжуваат како хармоника. Грбната перка е голема, малце засечена и започнува од највисокиот гребен на грбот, пред почетокот на стомачната перка и завршува после завршетокот на аналната перка. Опашната перка е длабоко засечена. Телото на крапот од горната страна е темносиво зелено, додека странично е жолто кафеаво. Бојата на стомачната страна е жолто бела. Очите по боја се жолтеникави. Крапот е риба со можеби најголемо распространување. Се смета дека прататковина му се водите кои што припаѓаат на Кина, Јапонија, Средна Азијаи сливот на Црно Море, од каде што многу одамна почнало неговото распространување. Во Европа ги населува речиси сите води кои според условите одговараат за негово живеење.
Основни биолошки одлики
Според местото на полагање на икра крапот припаѓа на фитофилната еколошка група на риби. Времето на полагање на икра е доста долго и полово зрели единки може да се сретнат од крајот на месец април кога температурата на водата во крајбрежието е повисока од 18°С, па сè до крајот на месец јуни. Бројот на зрна икра е доста различен и зависи од возраста на единките и нивната тежина. Бројот на зрна икра кој што може да го исфрли една женска единка се движи од 30.000 (триесет илјади) до 1.000.000 (еден милион). Икрата има дебел леплив слој со кој интензивно се прилепува за подлогата, односно за подводната растителност. На тој начин во текот на целиот период на развој икрата е над тињестото дно. Единките на крапот созреваат на различна возраст. Машките единки полова зрелост достигнуваат во втората, односно третата година од животот, додека женските единки полова зрелост достигнуваат една година подоцна. Созревањето на крапот е пред се поврзано со неговото растење и како должина на која што крапот прв пат се мрести е должина од околу 25 см. Во зависност од местото на живеење и растењето на крапот е различно. Крапот може да нарасте и повеЌе од 80 см. и повеЌе од 10 кг. тежина. Ваквите примероци се доста ретки. Крапот е сèштојад и има широк спектар на исхрана. Младите претежно се хранат со зоопланктон, а возрасните единки со мекотели, црви, ларви од инсекти, зоопланктон, полжавчиња, школки и растителна храна од дното. Зимата ја поминуваат во поголеми јата, во подлабоките и помирни места каде струењето на водата е послабо. При температура пониска од 12 °C нагло ја намалуваат исхраната, а при температура на водата под 5 °C се припива во тињата или најгустиот дел на растителноста и престанува да се движи и храни. Во тој период крапот преспива „зимски сон”.
Размножување
Се размножуваат на пролет, кога возрасните единки патуваат до подрачја погодни за мрестење. Тоа е обично плитка вода во помирни делови на реките или во поплавени зони. Во текот на парењето женката испушта голем број лепливи јајца врз водната растителност.
Значење
Крапот претставува значајна компонента во вкупната ихтиомаса на Охридско Езеро. Месото му е многу вкусно и има големо стопанско значење. Крапот од Охридското Езеро има голема улога во развојот на рекреативниот риболов.
Список на државни водачи во 58 година
Ова е список на државни водачи во 8 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Мајкл Китон
Мајкл Китон (англиски: Michael Keaton) (5 септември, 1951, Робинсон Тауншип, Пенсилванија, САД) е американски филмски глумец, режисер, продуцент и поранешен комичар.
Животопис
Мајкл Китон е роден како Мајкл Џон Даглас во Робинсон Тауншип, во државата Пенсилванија. Неговото семејство има шкотско потекло, а емигрирало во САД во 19 век. Мајкл бил најмладиот од деветте деца, од кои две починале, а најстарито брат бил постар од него за дури 20 години. Во детството, тој живеел на фарма во која на почетокот немало ни водовод, а неговите родители биле сиромашни. Според неговото признание, тој имал прекрасно детство и бил палаво дете. Еден ден, татко му донел дома половен телевизор во црно-бела техника и така Мајкл го открил светот на филмот. Неговата прва љубов биле вестерн-филмовите, а потоа ги засакал комедиите.
Филмска кариера
Првата позначајна филмска улога, Китон ја добил во 1983 година, во филмот на Рон Хауард, Ноќна смена. Сепак, светска популарност остварил преку соработката со режисерот Тим Бартон, со кој ги снимил филмовите Битлџус и две продолженија од серијалот за Бетмен. Тој период, Китон го оценил како накјреативниот дел од неговиот живот.
Храм на Христос Спасителот
Храм на Христос Спасителот (Храм Христа Спасителя) — највисоката православна црква во светот. Црквата се наоѓа во Москва, на кејот на истоимената река.
Изглед
Првиот архитектонски проект за катедралата бил завршен од самиот Цар во 1817, изведен во неокласичен дизајн исполнет со масонски симболи. Првите градежнички работи биле започнати на највисоката точка на Москва, која многу скоро се покажала како несигурна. Во меѓувреме, Александар I бил наследен од неговиот брат Николај I, кој бил голем патриот и православен верник и кому масонските и неокласични елементи не му се допаѓале.
Поради тоа, тој го анагажирал својот најомилен архитект Константин Тон да направи нов дизајн на катедралата, но овој пат по примерот на Света Софија од Истанбул, тогашен Цариград. Новиот неовизантиски стил бил одобрен, и во 1839 започнала изградбата на конаците и Црквата на новоизбрана локација.
Изградба
На катедралата ѝ биле потребни многу години за нејзината изградба (сè до 1860); деталните фрески продолжиле да се изработуваат од страна на најдобрите руски сликари и резбари и во следните дваесет години од нејзината изградба. Катедралата била осветена на 26 мај 1883 - на денот на крунисувањето на рускиот Цар Александар III.
Рушење
По Октомвриската револуција во Русија во 1917 местото на кое се наоѓа катедралата било избрано од страна на Советите како многу погодна локација за изградба на споменик на социјализмот познат како Палата на Советите. Споменикот бил замислен да биде изграден во модернистички стил кој би служел како поддршка на огромната статуа на Владимир Илич Ленин. Поради тоа, на 5 декември 1931 година, по наредба на Каганович, катедралата била разурната со динамит.
Изградбата на Палатата на Советите била попречена и запрена поради недостиг на финансиски средства, како и честите поплави од реката Москва која се наоѓа во близина и ближењето на војната. Поплавената основа останала во таа состојба сè до времето на Никита Хрушчов, кога била пренаменета во јавен базен.
Новата црква
Со крајот на Советското владеење, Руската православна црква добила одобрение за ре-изградба на Црквата на Исус Христос Спасителот во февруари 1990. Фондот за прибирање средства бил отворен во 1992. Пониската црква била осветена во 1996 година, додека целата црква била обновена и осветена на 19 август 2000.
Надворешни врски
55.74444°N, 37.60556°W
Капалбати
Капалбати (Kapalbhati) - стара индиска вежба за дишење.
Опис
Називот „капалбати“ потекнува од санскритските зборови kaphala, што значи чело и bhati, што значи светлина. Капалбати претставува двојна вежба: таа е вежба за дишење („пранајама“) и вежба за јогиско чистење („крија“). Се смета дека оваа вежба помага за отстранување на вишокот слуз од телото, дека го зајакнува сончевиот плексус и дека ги прочистува белите дробови. Исто така, поради силното издишување и вовлекувањето на стомакот, вежбата му помага на телото да се ослободи од јаглерод диоксидот, а истовремено овозможува да се внесе повеќе кислород во крвта. На тој начин, оваа вежба го прочистува умот, ја подобрува концентрацијата и дава мир и стабилност.
Изведување на вежбата
Капалбати се изведува така што се седнува во седечка положба при што ’рбетот, вратот и главата треба да бидат исправени, а рацете треба да бидат опуштени со дланките потпрени на колената и свртени нагоре. издишувањето е на нос, додека истовремено се вовлекува стомакот навнатре. Вдишувањето преку носот е опуштено, природно и нормално при што стомакот се враќа назад во природната положба. Кога се издишува, рацете може да бидат ставени на долниот дел од стомакот, со цел тој да се вовлече што повеќе кон ’рбетот. Вежбата се изведува околу 10-15 минути, наеднаш или во три серии од по пет минути. Во секој случај, минималното траење на вежбата е пет минути, а таа треба да се изведува во раните утрински часови, со празен стомак или 3-4 часа по јадење. Вежбата не треба да се прави доцна во ноќта, бидејќи може да предизвика несоница. Капалбати треба да ја избегнуваат лицата кои страдаат од: висок крвен притисок, срцеви проблеми, вртоглавица, епилепсија, повраќање, чир на желудникот, како и за време на бременоста.
Јордан Петровски
Јордан Трајков Петровски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Израснал во сиромашно работничко семејство. Неговите родители, по потекло Македонци од Ќустендил се преселиле во Куманово, каде го продолжил натамошното образование во кумановската гимназија. Се дружел и соработувал со напредната средношколска младина, под чие влијание станал голем симпатизер на НОВ. Во јули 1944 година со група напредни младинци заминал во НОВ и станал борец на Третата македонска ударна бригада. Бил распореден за пушкомитралезец во вториот баталјон. Учествувал во борбите во близина на Табановце, Ристовац и на други места. Бил учесник во борбите против Германците и балистите во околината на Треска и за ослободувањето на Велес. На 13 ноември 1944 година храбро загинал, во уличните борби за ослободувањето на Скопје.
Пиндар
Пиндар (Πίνδαρος, Pindaros; латински: Pindarus, околу 522 — 443 год. п.н.е.) — старогорчки поет, кој се смета за најголем хорски лиричар во Стара Грција.
Живот и дело
Пиндар ја изучувал поезијата дома, а потоа во Атина. Уште за време на животот, тој се здобил со голема слава во сите градови на Стара Грција кои му правеле чест како на полубог. Имено, Старите Грци верувале дека богот Пан го сакал Пиндар и неговите песни и дека поетот му ја возвратил љубовта така што ги напишал своите химни кои девојките од Теба ги пееле за време на празниците. Притоа, Плутарх тврди дека самиот Пиндар го слушнал богот Пан како ги пее неговите химни. Така, сите грчки градови го прогласувале за свој гостин, а во најголемото грчко светилиште, Делфи, тој имал свој престол во храмот на Аполон, од каде самиот тој ги читал своите химни. Уште повеќе, неговата слава ги надминувала границите на Стара Грција: во еден храм на Амон Ра во Египет, патописецот Павзанија видел триаголна плоча на која била напишана химната која Пиндар ја испратил таму, а која била чувана како реликвија. Исто така, македонскиот крал Аминта и тиранот Хиерон од Сиракуза го канеле Пиндар за време на големите свечености. Според преданието, во една прилика, Пиндар му рекол на Хиерон: „Кнезу, јас се разбирам само во метриката.“ Најпосле, кога Александар Македонски ја освоил Теба, тој ја поштедил единствено куќата на Пиндар.
Пиндар живеел во време кога многу гранки од големото стебло на еленската лирика се исушиле, а хорската песна најраскошно расцветала. Од целокупните негови дела потполно се зачувани само четири книги, таканаречени епиникии, т.е. победнички песни испеани како благодарност на најголемиот момент во животот на човекот, славата на неговата победа. Од другата негова поезија зачувани се само делови.
Пиндар е најголемиот и последниот гласник на еолско-дорскиот начин на живеење, како што се живеело во богатите кругови кон почетокот на 5 век п.н.е. Тој бил учител само на еден сталеж: на благородниците.
Стилот на Пиндар се одликува со тоа што мислите му се ројат и брзо летаат, не застанувајќи на детаљи, при што едната ја престигнува другата, а зборовите како да не можат да се стигнат. Јазичниот израз му е збогатен со нови и смели метафори, сјајни слики. Во богатството на сликите му нема рамен. Споредбите се ретки и не се разработени како кај Хомер, туку само се навестени. Величествените воведи во неговите епиникии, самиот Пиндар ги споредувал со „портата на палата која е украсена со златни столбови“. Наречјето му е дорско-беотско. Од неговите 45 епиникии, секоја има свој посебен метрички облик.
Влијанија
Влијанието на Пиндар се забележува во духот и дикцијата на хорската лирика на Софокле. Меѓу другите негови следбеници се: Џон Драјден и Александар Поп во Англија, како и Русите Лермонтов, Г.Р. Державин, Пушкин и други.
Надворешни врски
Historic editions
NGC 6503
NGC 6503 — спирална галаксија во соѕвездието Змеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 22 јули 1854 година од страна на Артур фон Ауверс, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 6,2 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6503 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 10,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 6503 има привидни димензии од 7' х 2,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 49 м 27,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +70° 8' 37"". Положбениот агол на објектот е во износ од 123°.
Други поделби
Проучување на NGC 6503 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 60921. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 30; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4432. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 801.
Робово (појаснување)
Робово може да се однесува на следниве места:
Приморска бановина
Приморската бановина — административно територијална единица (бановина) во рамките на Кралството Југославија од 1929 до 1939 годдина, кога со договорот помеѓу Цветковиќ и Мачек се споила со Савската бановина и други помали територии, создавајќи ја Хрватската бановина. Се наоѓала на западниот дел на земјата, земајќи го поголемиот дел од приморјето. Главниот град бил Сплит. Денес на таа територија се наоѓаат Хрватска и Босна и Херцеговина.
На чело на бановината бил бан, именуван од кралот, по предлог од Министерскиот совет, со мандат од 4 години. Оваа бановина зафаќала површина од 19563 км2.
330 Адалберта
330 Адалберта — астероид кој е во орбитира во главниот појас. Откриен е од страна на Макс Волф на 2 февруари 1910 година во Хајделберг.
Објект откриен на 18 март 1892 година од страна на Макс Волф со привремена ознака „1892 X“ бил именуван како 330 Адалберта, но истиот никогаш повторно не бил забележан. Во 1982 година се заклучило дека набљудувањата кои се однесувале на ознаката 1892 X се всушност ѕвезди, и дека објектот како астероид никогаш не ни постоел. Името и бројот 330 Адалберта биле повторно искористени за друг астероид откриен од страна на Макс Волф на 2 Февруари 1910 година, кој бил со привремената ознака A910 CB.
Оберкунерсдорф
Оберкунерсдорф (Obercunnersdorf) — поранешна општина во округот Герлиц, во Саксонија, Германија. Од 1 јануари 2013 е споена со Ајбау и Нидеркунерсдорф и заедно ја создале новата општина Котмар.
Градиште (Нивичани)
Градиште — археолошко наоѓалиште во кочанското село Нивичани. Наоѓалиштето претставува населба од градиште од доцноантичкото време. На северниот раб на селото, на висок рид со доминантна местоположба, на простор од 100 × 70 м се гледаат остатоци од темели на бедем. Во внатрешноста на тврдината има зачувани темели од помали објекти, а по површината се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и градежен материјал. Пронајдени се и повеќе монети од III-IV век, од кои една се чува кај жител од Кочани.
Илкова Чешма (Брусник)
Илкова Чешма — археолошко наоѓалиште во битолското село Брусник. Претставува населба од римско време. Се наоѓа на северниот крај од селото, десно од патот за Битола, каде по површината се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси, тегули и друг градежен материјал.
Бугарски милет
Булгар милет или бугарски милет е милет, односно бугарска религиозна, јазична и етничка заедница во рамките на Отоманското Царство во периодот од средината на XIX до почетокот на 20. век. По средината на 19. век класичниот отомански милетски систем почнал да се распаѓа со постојана идентификација на вероисповеда со етничкиот идентитет, и терминот "милет" започнал да се користи како синоним за нација. Првично како милет биле признати бугарските унијати, а потоа и милетот на бугарските источноправославни христијани ( Eksarhhâne-i Millet i Bulgar). Милетите имале законско право да градат свои автономни институции како цркви, училишта, болници и друго, во посебни места низ населените места, кои имале етно-религиски карактер. Бугарската борба за признавање на посебна црква основана на национален принцип, претставувалa директна закана за севкупниот уред на османлиската држава заснован на системот за идентификација на религијата со националноста. Во 1849 година султанот за првпат го признал постоењето на посебен бугарски етнос, а со признавањето на бугарскиот милет во 1870 година било признаено постоењето на посебна бугарска нација. Постепено, милетскиот систем се распаднал целосно, а овој процес се совпаднал со создавањето во 1878 г. и зајакнувањето на Третата бугарска држава, во која се влел големиот дел од бугарскиот милет. Тој практично и станал јадрото на новата бугарска нација.
Милетски систем
Во Отоманското Царство не постоел редовен систем за попис на населението со утврдени методи и принципи како во западноевропските држави. Осмaнските власти го евидентирале само машкото население и тоа не по национална основа, туку по вероисповед. Мажите муслимани биле запишувани поради воената обврска, а христијаните поради даноците. Меѓутоа постоеле еден вид на матични книги т.н нуфуз дефтери во кој биле запишувани датумот на раѓање, името, името на родителите и презимето, меѓутоа од нуфузите не може да се утврди националниот состав на населението во Македонија. Под графата Муслимани биле запишувани: Турците, Ромите, исламизираните Македонци, Арнаутите, Черкезите, Арапите и други, односно припадниците на муслиманската вероисповед. Во графата Рум-милет (Грци) биле запишувани сите православни христијани во Отоманското Царство кои биле под духовна јурисдикција на Цариградската патријаршија, тука спаѓаат Македонците-патријаршисти кои биле нарекувани и како Грци. Христијанското население кое било под духовна власт на Бугарската егзархија било запишувано како Булгар-милет, тука спаѓаат Македонците-егзархисти кој биле нерекувани и како Бугари. Од национален аспект само за Евреите постоела посебна графa како Јауди, но и тука имало исклучок. Евреите муслимани биле впишувани како Турци.
Позадина
По падот на Бугарија под отоманска власт населението ја загубило својата национална црква и држава и на тој начин станало подложно на асимилација. Таа асимилација била извршувана преку исламизацијата која била како насилна, така и доброволна. Освен тоа, Бугарите биле жртви на верска, политичка, економска и правна дискриминација. Како резултат на тоа, народот почнал постепено да го губи својот етнички идентитет и кон средината на 18-от век, бугарскиот дух останал зачуван главно во изолираните манастири. Бугарите биле иселени во оддалечените села, сместени во планинските предели, а во градовите доминирало исламско (вклучувајќи исламизирано), грчко (вклучувајќи погрчено) и еврејско население. Според некои автори како Петар Мутафчиев, Бугарите ја изгубиле речиси целосно својата народност кон крајот на 18. век, а според други како Христо Гандев тие несомнено имале свест дека припаѓаат и кон посебна етничка заедница, но таа не создавала толку силни чувства на приврзаност и лојалност како кон верската припадност. Тогаш Бугарите биле дел од т.н. Рум милет и се идентификувале повеќе како христијани, а  татковината им се протегала до границите на земјата на родната населба. Според трети научници, поимот „Бугарин“ тогаш не бил само етничка категорија, а имал и социо-битно значење. Со него се одликувале православните селани, кои зборувале бугарски и формирале пониско образована група, која била ангажирана главно со земјоделство или сточарство. Во таа смисла Бугарите го загубиле својот „статус“ како одделна и самостојна етничка заедница. Тие биле третирани од освојувачите едноставно како друговерски царски поданици под надзорот на Цариградската патријаршија. Самите Османци, дел од т.н. Исламски милет ги нарекувале Бугарите: „раја“, т.е. обични селани, и „зимми“, т.е. „луѓе на Писмото“ или „урум“ (православни). Муслиманите исто така ги нарекувале во тоа време христијаните „ѓаури“, што значи „луѓе кои не ја исповедуваат вистинската вера“, „неверници“. Како зачетник на бугарската преродба се смета калуѓерот Паисиj Хилендарски, кој во 1762 година го напишал првиот бугарски преродбенички текст „Историја словенобугарска“.
Формирање и признавање
По Големата француска револуција (1789 - 1799 година) започнал порастот на национализмот во Европа, вклучително и во Отоманското Царство. Бугарската идеја се изразувала во овој период во спорадични акти на црковен протест против денационализаторската политика на Цариградската патријаршија. Меѓу новите идеи кои внеле просветителството меѓу Рум-милетот, била и идејата за граѓанска нација. На бугарското земјиште започнал процес на национална бугарска преродба, и како резултат на тоа почнала борбата за бугарска црковна независност, наречена во тоа време Бугарско национално движење. Ерата на јавни реформи, наречена Танзимат, започнала со воведување на пакет закони во 1839 година и завршила со усвојување на првиот отомански устав од 1876 година, но и тоа дало дополнителни надежи на Бугарите. Според Георги Раковски од 1848 година, отоманска влада започнала во некои официјални документи да ги одделува Бугарите од Рум-милетот и да им дава народносно име: Бугар-милет. Во 1849 година бил издаден официјален султански ферман, со кој се овозможило Бугарите во Цариград да имаат свој храм. Во 1860 година бугарските свештеници таму еднострано прогласили независност на Бугарската црква од Цариградската патријаршија, но тоа довело до репресија и зајакнување на католичката пропаганда. Така на 14 април 1861 година Јосиф Соколски бил признат од султанот со специјален берат за „милет баши на Бугарите унијати со Рим“, што значело формално признавање на бугарскиот народ. Истовремено во Русија добил замав панславизмот, кој влијаел силно на руската надворешна политика, која имала зацртано да ги заштитува националните движења на балканските Словени и да им помага при создавањето на нивните држави. Така, не без помошта на руските дипломати во Цариград, на 28 февруари 1870 година султанот Абдул Азиз издал ферман со кој била призната самостојна Бугарска егзархија. Вака де јуре било признато постоењето на посебен бугарски народ. Во пракса, поголем дел од унијатите станале егзархисти по формирањето на Егзархијата.
Македонските Словени како дел од Булгар милетот
Како дел од бугарскиот милет, во минатото голем дел од Македонците биле именувани и сами се именували како Бугари. По заедничка децениска борба на бугарските и бугарско-македонските елити била создадена бугарската црква. Првично во териториите под јурисдикција на Бугарската егзархиja бил вклучен Велес. Процесот на гласање за припојување кон Егзархијата во македонските епархии во Охрид и Битола во 1874 завршил со резултат повеќе од две третини за Егзархијата. Во Охрид од општо 9,387 христијански фамилии само 139 луѓе гласале за останување во Патријаршијата, а во Скопје од 8,698 христијански фамилии 8,131 се присоединиле кон Егзархијата. Со Санстефанскиот мировен договор од 1878 година се воспоставила автономна бугарска држава во рамките на Отоманското Царство, која ја опфаќала речиси цела Македонија. Големите сили не биле задоволни со таа Голема Бугарија и ова незадоволство довело до одржување на Берлинскиот конгрес кој ставил крај на оваа држава. По краjот на Руско-турската војна Бугарската егзархија се соочила со нови тешкотии. На митрополитите не им било дозволено да се вратат назад во нивните епархии, а исто така Северна Добруџа и реонот на Ниш, Пирот и Врање, кои по 1878 преминале во Романија и Србија. По потпишувањето на мирот, Егзархот се вратил во Цариград дури во 1880 во обид да ја одбрани целоста на црквата, бидеjки отоманската власт побарала Егзархијата да остане само во границите на новокреираното Кнежевство Бугарија, а сите други епархии да бидат дадени одново на грчката Цариградска патријаршија. Но под меѓународен притисок на 17 декември 1883 година султанот го потврдил деjството на ферманот од 1870 година. Процесот на враќање всушност продолжил повеќе од една деценија. Во епархиите, кои останале под власта на Цариградска патријаршија, било дозволено Егзархијата да има свои претставници, нарекувани егзархиски намесници, кои ги организирале црковното и образовното дело. Припадниците на Бугарската егзархија во Македонија во 1900 година биле 817,000 од општо 1,370,949 христијани (од кои словенојазичните христијани биле 1,032,533) во областа и при вкупно население од сите религии 2,258,224, кое изнесува 59,6% од сите христијани (79,1% од словенојазичните христијани) и 36,2% од вкупното население. Во резултат на политиката на Кралство Југославија и Кралство Грција спроведена меѓу двете светски војни сите локалните бугарски цркви и училишта биле затворени или претворени во српски или грчки, а свештениците и учителите биле малтретирани и протерани во Бугарија. Како резултат, по Балканските војни и по Првата светска војна имало големи бегалски маси од Грција и Југославија во Бугарија.
Оделување на Македонците од бугарскиот милет
Во 1881 година во Солун со дозвола на валијата Галиб паша била отворена Солунската машка гимназија Св. Кирил и Методиј. Низ клупите на оваа гимназија поминале голем број на македонски револуционери и дејци, меѓу нив биле: Пере Тошев, Ѓорче Петров, Петар Поп Арсов, Даме Груев, Крсте Петков Мисирков, Гоце Делчев, Борис Сарафов и други. Учебна 1882/1883 година директорот Божил Рајанов и професорот Трајко Китанчев побарале поголема автономија за гимназијата и негодувале поради методите на наставата и карактерот на образованието.
Од своја пак страна Трајко Китанчев за време на празничните денови во црквата св. Кирил и Методиј во Солун одржувал проповеди кој секогаш ги завршувал со зборовите: ''Браќа има крај на теглото, на неволјите. Амин!'' На тој начин Китанчев го револуционизирал македонското солунско граѓанство. Под влијание на Рајанов и Китанчев бил и Ѓорче Петров, кој тогаш бил ученик во четврти клас и тој започнал да објавува анонимни писма во весникот Балкан, во овие писма Петров ја напаѓал црковно-просветната дејност на Бугарската егзархија.
Во учебната 1883/1884 година Трајко Китанчев и Рајанов останале без служба, а за нов директор бил поставен Георги Кандиларов и тоа било повод за започнување на еден училиштен бунт. Ѓорче Петров напишал една брошура во која ја нападнал гимназијата и директорот, потоа дошло до еден бунт и поради тоа биле исклучени 14 ученици, а меѓу нив биле Пере Тошев и Ѓорче Петров.
Во учебната 1887/1888 година повторно дошло до бунт во солунската гимназија. Поводот за бунтот биле политичките борби кој се воделе меѓу русофобите и русофилите во Бугарија, првите биле Стефан Стамболов, а вторите со Бугарската егзархија. Овие борби се пренеле во солунската црковно-училишна општина и во Солунската машка гимназија. Учениците овие борби ги искористиле да го постват прашањето за воведување на македонскиот јазик во наставата. Тие истакнале:
Поради овој бунт од гиманзијата биле исклучени 38 ученика, од ко 14 седмокласници. Во овој бунт предводници биле Даме Груев и Петар Поп Арсов. Митрополитот Теодосиј Гологанов ги согледал штетните влијанија на странските пропаганди во Македонија и опасноста за македонскиот национален индивидуалитет. Во своето писмо од 22.06.1891 година до проигуменот Дионисиј пишува:
Митрополитот Гологанов против бугарската пропаганда презел и конкретни мерки. Имено, најпрво го отстранил директорот на скопското училиште Антон Наследников бидејќи бил Бугарин. Потоа презел акција за остранување на сите проегзархиски чиновници од црковно - училишната општина преку организирање на нови избори. При изработката на списокот на учители за учебната 1891 - 92 година ги остранил имињата на сите учители кои биле родум од Бугарија и ги заменил со Македонци. Сакал да се отвори словенско одделение при вилаетската печатница во Скопје каде требало да се печатат книги на македонски јазик.
На крај ги изгорел сите дукументи од Митрополијата и ги заменил со нови во кои намерно бил изоставен зборот Бугарска егзархија. Овие документи биле печатени на македонски јазик, штипско - велешко наречје. Во почетокот на октомври 1891 г. за првпат почнал јавно да ја критикува Егзархијата заради посегањето по самостојноста на македонските црковни општини и нејзината великобугарска политика, предлагајќи отфрлање на туѓите цркви – цариградската и егзархиската.
Во вторта половина на 1891 година во Софија била формирана Младата македонска книжевна дружина (ММКД) која во јануари 1892 година го издала првиот број на списанието „Лоза“. ММКД во Предговорот на списанието укажува на опасноста од странските пропаганди во Македонија и повикува на организирано спротивставување од страна на Македонците. Во прилозите објавени во „Лоза“ на еден вешт начин се прави обид за прикажување на посебниот историски, културен и етнографски карактер на Македонија, при што се води сметка да се подзадоволи и вкусот на бугарското општество. Освен тоа Лозарите практикувале еден специфичен јазик и правопис, различен од бугарскиот, со тенденција истиот да послужи како основа за идниот литературен јазик на Македонија. Поради овие тенденции Младата македонска книжевна дружина и списанието „Лоза“ се нашле на отстрел пред бугарското општество и влада. Притоа предводничката улога ја имал провладиниот официоз весникот „Свобода“. По појавата на првиот број на „Лоза“, в. „Свобода“ пишува:
Левов откако ги анализира првите два броја на списанието Лоза констатира дека тоа е сепаратистичко движење и затоа ја алармира бугарската јавност:
Странските пропаганди во Македонија придонеле да дојде до две спротивни состојби. Од една страна под влијание на пропагнадите населението во Македонија почнало да се дели на Срби, Бугари и Грци, а сето тоа дејствувало ретроградно врз македонското ослободување.
Наспроти таквата состојба, самите пропаганди придонеле да дојде до збивање на редовите на младата македонска интелигенција која излезот од таквата ситуација, односно ослободувањето на Македонија од Отоманското Царство и зачувувањето на македонскиот индивидуалитет, го гледале во создавање на една револуционерна организација.
Со текот на времето пропагандите станале: кохезионен фактор кој ги збил редовите на македонската младина, граѓанските, првенствено егзархиските средини и интелигенција. Во голема мера странските пропаганди допринеде да дојде до формирање на Македонската револуционерна организација. Каков бил ставот на Македонската револуционерна организација кон Странските пропаганди се гледа од брошурата Стамболовштината во Македонија напишана од Петар Поп Арсов по барање на Централниот комитет на Организацијата. Меѓу другото во оваа брошура се истакнува:
Од оваа брошура се гледа дека Македонската револуционерна организација започнала борба со Бугарската егзархија и Егзархиската групација во Македонија кои биле спроводници на Бугарската пропаганда во Македонија.
МНЛД официјално е конституирано на 28 октомври 1902 година со 19 потписници, а меѓу нив биле (Крсте Петков Мисирков, Димитрија Чуповски, Дијамандија Трпков Мишајков, Стефан Јакимов Дедов, д-р Г. К. Константинович и др.).
Една од главните цели МНЛД е афирмација на македонскиот јазик во литературата и тоа го направиле преку издавање на разни брошури и списанија. Треба да се истакне дека Крсте Петков Мисирков со поддршка на Другарството ја објавил за За македонцките работи во 1903 година. Со оваа дело јасно бил истакнат македонскиот индивидуалитет и македонски јазик.
Македонската интелигенција запазувањето на македонскиот национален индивидуалитет го видела во создавање на една револуционерна организација. Антипропагандните определби на организацијат се гледаат во нејзините уставо - статутарни акти : Организацијата се бори да ги премавне шовинистичките пропаганди и национални расправии, кои го цепат и ослабуваат македонското и одринското население во неговата борба против општиот непријател.
Крсте Петков Мисирков во својата книга За македонцките работи истакнува:
Бугарскиот трговски агент во Солун, Атанас Шопов и солунскиот валија Хасан Фехми паша во почетокот на 1904 година имале разговор, при што валијата постојано се оплакувал од Македонците и го прашал Шопов: „Дали Македонците уште бујствуваат во Бугарија?“ На тоа Шопов одговорил:
Дека еден дел од дејците на Македонскиот комитет се залагале за самостојна македонска држава се гледа од извештајот на Кузман Дамјанович од 4.03.1899 година во кој тој ја забележал дискусијата на македонските дејци, а меѓу нив се нашле Коста Шахов, Андреј Љапчев и други. Меѓу нив се разврзала дискусија во која било истакнато:
На 6 април 1896 г. се сретнал со српскиот дипломатски претставник Владан Ѓорѓевиќ. Притоа, Фердинанд ја истакнал потребата од српско-бугарско зближување за што главен проблем претставувале нивните спротивставени интереси во Македонија. Во разговорот, Фердинанд потенцирал дека додека Србите и Бугарите се расправале за раженот, зајакот сè уште бил во шума. Во контекст на тоа Фердинанд истакнал:
Францускиот публицист, книжевник и новинар Гастон Рутие, есента 1903 година, веднаш по Илинденското востание ја посетил Македонија. Своите впечатоци од Македонија ги објавил во 1904 година во книгата:“La qusetion masédoine – on doit au peuple vérité“.Освен Македонија, Гастон Рутие ја посетил и Бугарија, каде собирал информации за македонското прашање. Меѓу другите, таму се сретнал со Иван Шишманов - бугарски министер за образование, кој според него бил доста забележителен и образован.Притоа во разговорот со него во врска со македонското прашање И. Шишманов истакнал:
За координација на бугарската политика во однос на македонското прашање во 1904 година при Министерството за надворешни работи на Бугарија било формирано Второто политичко одделение со задача „исклучиво да се занимава со македонските работи“. Оваа институција врз основа на сознанијата добиени преку официјалните бугарски институции, по разузнавачки канали, и други извори, изготвувала извештаи, анализи и предлози за потребите на бугарската политика во однос на македонското прашање. За таа цел на 25. III. 1906 година е подготвен опширен извештај на 34 страници машинопис. Во него е направена анализа на состојбите во Македонија и македонското револуционерно ослободително движење предводено од ВМОРО како и на успесите и недостатоците на бугарската политика. Во документот истовремено се препорачуват средства и методи за перспективната бугарска политика во однос на Македонија и македонското ослободително движење.
Според извештајот главна задача на бугарската политика во однос на македонското прашање треба да биде: „од една турска Македонија, ние треба да создадем една цела, неделива и бугарска Македонија“. Додека во однос на идејата за автономија на Македонија која била програмска определба на ВМОРО во извештајот се вели: „Автономијата, ако таа се оствари, нам не ни е потребна како одвлечен принцип на слободата. Таа треба да биде или бугарска автономија или никаква“.
Во извештајот се констатира дека „триумфот за бугарската идеја“, во Македонија, „ќе биде голем“, доколку „се поддржува интернационалноста во Организацијата“. Меѓутоа во контекст на тоа се вели:
Последново е експлицитна потврда од официјално бугарско ниво дека Сандански и неговите приврзаници не само што не се чувствувале за Бугари, туку и така проповедале. По адреса на истата групација се изречени следниве констатации: „Луѓето, кои навистина ја оцрнуваат автономната идеја и предизвикуваат сомневање во нивните чувства кон народното (бугарско б.н) единство, за жал постојат во Организацијата“.
Во продолжение за нив се вели: „Тие, кои мислаат, дека може лесно да се отцепат живеат со илузии за некакво помирување меѓу народите. Тие гледаат пречки во одделните аспирации на секој народ за територијално проширување... Тие се одрекуваат од политичката целина со Бугарија и претпочитат да образуваат од Македонија одделна политичка единица, која ќе послужела, барем како јатка на идната Балканска федерација“. Понатаму за истата група се вели: „Луѓето од таа група се вдахновуваат од мислата дека живеат за Македонија и само за Македонија. Ете зошто тие се хранаат со илузии да не му допуштат на бугарскиот кнез да стави кралска круна на својата глава за сметка на Македонија, а исто да ја бранат целоста и независноста на земјата од пљачката на кнезот“.
Во споменатиов извештај Македонците, вообичаено се третираат како Бугари. Меѓутоа, притоа се потенцира дека „за разбудување на бугарските национални чувства... заслуги имаат црквите и училиштата“. Последново е самопризнание дека присуството на „бугарска национална свест“ во Македонија всушност не е последица на некакво внатрешно чувство и самоопределување, туку наметната свест преку официјалните бугарски институции во услови на отсуство на каква било македонска институција. Интересно во извештајот кога станува збор за Македонците под српско влијние за нив се користат термините: Македонци, србомани, посрбени Македонци, и србизирани Македонци. Кон крај од документот се предлагат мерки за нивно оттргнување од српското влијание, на начин што за таа цел треба да се искористат услугите на неколку „вистински Македонци“.
Географски координатен систем
Географскиот координатен систем ја прикажува секоја локација на Земјата со две или три координати на сферен координатен систем којшто е подреден со оската на вртење на Земјата. Позајмувајќи теории од античките Вавилонци, а подоцна проширени од познатиот грчки мислител и географ Птоломеј, на полн круг му се припишуваат 360°.
Географскиот координатен систем овозможува секоја локација на Земјата да биде определена преку три координати на сферичниот координатен систем, кој е подреден на оската на вртење на земјата.
Прва и втора димензија, географска широчина и географска должина
Нултиот степен од напоредникот на географската должина е означен со екваторот. Тоа е замислена линија која ја дели Земјината топка на северна и јужна полутопка.
Со комбинација на овие два агли хоризонталната позиција на која било локација на земјата може да биде определена.
Трета димензија - длабочина односно надморска височина
За целосно да се определи некоја локација на земјата, мора исто така и да се определи нејзината висина во однос на нивото на морето. За локации кои се наоѓаат под морското ниво се користи центарот на земјата како референтна точка.
Цветен чај
Цветен чај или расцветувачки чај (кинески: 香片, 工艺茶, или 开花茶) е чај кој е составен од снопче сушени чаеви листови околу исушен цвет. Ваквата врста чај се прави со соединување на чаеви листови и цвет во вид на снопче или топче, и потоа сето тоа заедно се остава да се исуши. Кога се става во чаша со топла вода, снопчето се одвиткува и симулира процес на расцветување на цвет, па така цветот е во средишниот дел од расцветаната композиција. Најчесто ваквите чаеви потекнуваат од покраината Јунан во Кина. Најчести цветови кои се користат за ваквите цели се амаранта, хризантема, јасмин, лилјан, хибискус и османтус.
Олберсдорф
Олберсдорф (Olbersdorf) — општина во округот Герлиц, во Саксонија, Германија.
Податочно рударење
Податочно рударење (чекор во анализата за откривање на знаењето во податочни бази, кратко ОЗПБ англ. KDD; knowledge discovery in databases) е релативно млада интердисциплина во полето на компјутерските науки и претставува процес на откривање на шаблони (англ. patterns) во големи податочни множества со помош на методи кои спаѓаат во неколку други науки како вештачка интелигенција, машинско учење, статистика и системи за податочни бази.
Целта на податочното рударење е да се извлечат знаења од податочно множество во форма читлива за човекот со помош на активности како што се: управување со податоци и податочни бази, обработка на податоци, моделирање и заклучување, метрики за податоци од интерес, анализа на комплексност, пообработка на откриените структури, визуелизација и online надоградување на системи.
Употреба
Поимот е технички жаргон кој најчесто е погрешно употребуван со значење дека се работи за каква било форма на обработка на информации од големи податоци (собирање, извлекување, складирање, анализа и статистика), но исто така се прави и генерализација на каков било систем за компјутерски потпомогнато носење на одлуки вклучувајќи ги вештачката интелигенција, машинското учење и бизнис интелигенцијата. Вистинското значење на зборот е откривање, дефинирано како „откриj нешто што е ново”. Дури во некои книги зборот е злоупотребуван поради маркетиншките причини иако самиот контекст на книгите не е соодветен на податочното рударење. За ваквите примени посоодветен би бил зборот податочна анализа или аналитика, доколку се работи за конкретни методи може да се користи и името на самиот метод (на пример, машинско учење).
Процес
Податочното рударење е автоматски или полуавтоматски процес на анализа на голема количина на податоци со цел да се извлечат претходно непознати шаблони од интерес како што се: групи на податочни записи (анализа на кластери), невообичаени записи (детекција на аномалии) и зависности (рударење на асоцијативни закони). Овој процес на анализа најчесто вклучува техники како што се просторни индекси. Шаблоните може да бидат претставени во вид на извештаи за влезните податоци, и искористени во понатамошни анализи, или на пример во машинско учење и предикативна аналитика. На пример, може да бидат откриени неколку групи во податоците кои се анализираат. Потоа овие групи може да бидат искористени за попрецизни предвидувања од страна на систем за потпомогнато носење на одлуки. Во чекорот на податочно рударење не влегуваат чекорите на собирање на податоците, подготовка и претставување на резултатите од истите, но овие чекори се дополнителни во процесот на откривање на знаење од податочн
Континуирана иновација
Иако податочното рударење е релативно нов термин, технологијата не е. Компаниите користат моќни компјутери за да се разгледа обемот на скенираните податоци на супермаркетот и да се анализираат годишните извештаи за истражувањето на пазарот. Сепак, континуираните иновации во компјутерската моќ на обработка, дисковите за складирање и статистичкиот софтвер, драматично ја зголемуваат точноста на анализата додека истовремено се намалуваат трошоците.
Пример
На пример, еден среднозападен синџир го користи податочно рударскиот капацитет на софтверот Оракл (Oracle) за анализирање на локалните модели за купување. Тие откриле дека кога мажите купуваат пелени во четврток и сабота, тие исто така се склони да купат и пиво. Понатамошна анализа покажува дека овие купувачи обично го правеле нивниот неделен шопинг на намирници во сабота. Во четврток, купувале само по неколку предмети. Трговците на мало заклучиле дека тие купиле пиво за да имаат на располагање за претстојниот викенд. Синџирот може да ги користи овие новооткриени информации на различни начини за да ги зголеми своите приходи. На пример, тие може да го поместат пивото да стои поблиску до пелените. И, тие би можеле да бидат сигурни дека пивото и пелените ќе бидат продадени по полна цена во четврток.