cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Манастир (Милетково)
Наоѓалиштето се наоѓа помеѓу селата Смоквица и Милетково, спроти Исарот, недалеку од мостот на Вардар. На голем простор по површината се среќаваат фрагменти од керамички садови и градежен материјал. Се забележуваат и темели градени од камен и варов малтер. На ова место, според податоците добиени од мештаните, биле најдени: торзо од женска статуа, профилиран блок од мермер и тордирана колона, кои сега се сместени во дворот на црквата Св. Димитрија во селото Смоквица Наоѓалиштето е прогласено за културно наследство на Македонија.
Никодим Царкњас
Архимандритот Никодим Царкњас — македонски монах и поборник за македонскиот народ во Егејска Македонија. Со својата упорна и посветена борба за признавање на правото на сопствен јазик и црква на Македонците во Егејска Македонија, Отец Никодим Царкњас е една од водечките фигури и симбол на движењето на Македонците од Егејска Македонија за остварување на националните и политичките права.
Роден е во во 1942 г. во селото С’ботско, Мегленско/Воденско. Во 1973 бил замонашен како член на грчката православна црква. Во 1991, на позиција архимандрит, бил протеран од Црквата во Грција. Причините за неговото исклучување се спорни. Грчката Црква го обвинува за сериозно нарушување на етиката, и по одлуката на Светиот Синод бил доведен пред црковното правосудство и на 11 март 1992 година бил исфрлен од грчката црква.
Самиот бил иницијатор и носител на градбата на црква во родното село, која е осветена во 2001 година и во која проповеда на македонски јазик.
Добитник е (2006) на признанието „Духовен воин“, што го доделува културната манифестација „Македонски духовни конаци“ за смиреноста и истрајноста во заложбата за проповед на македонски јазик.
Лошо образование
Лошо образование (La mala educación) е филм на шпанскиот режисер Педро Алмодовар снимен во 2004 година. Режисерот работел десет години на приказната за овој филм. Филмот се работи за двајца другари (и љубовници) од детството кои повторно се среќаваат. Сексуално злоупотребување од католички свештеници, транссексуалност, конзумирање дрога и метафикција се теми во овој филм.
Резиме
(Треба да се напомене дека ова резиме е напишано по хронолошки редослед, додека во филмот некои елементи се присутни преку флешбекови и сцени од филмот на Енрике заснован на расказот на Игнасио, во која братот на Игнасио, Хуан, е портрет на Игнасио од 80-тите)
Филмот прави скок во 1980-те, кога момчињата се веќе повозрасни. Енрике (Феле Мартинес) успешен филмски режисер, на ѕидот на чие студио стои постер од филм наречен Бабата дух (La abuela fantasma) (овој наслов е првобитниот наслов на следниот филм на Алмодовар, Враќање), добива посета од странец (Гаел Гарсија Бернал) – глумец кој бара работа и кој тврди дека е Игнасио, симпатијата од интернатот. Игнасио со себе донел расказ која ги раскажува нивните случки во интернатот и физичката и сексуална злоуботреба на отецот Маноло (Даниел Хименес Качо).
Енрике сака да направи филм од оваа приказна, но Игнасио вели дека тоа ќе го дозволи под услов тој да ја игра улогата на Захара, транссексуалец. Енрике е скептичен бидејќи човекот што е пред него не е ист како оној што порано го сакал. Тој решава да оди во Галисија кај мајката на Игнасио, и таму дознава дека вистинскиот Игнасио е мртов веќе четири години, а човекот кој дошол кај него е помладиот брат на Игнасио – Хуан.
Енрике е заинтересира да дознае зошто Хуан го прави тоа, па затоа решава да го направи филмот без да му каже на Игнасио/Хуан дека знае. Енрике и „Игнасио“ започнуваат врска и Енрике го поправа сценариото така што тоа заврши со отец Маноло, кого Игнасио го уценувал поради злоупотребата за да му даде пари за да направи операција за промена на пол, како го убива Игнасио. При снимањето на сцената, „Игнасио“ изненадно почнува да плаче.
Од стилот на најавната шпица и музиката која потсетува на творбите на Бернард Херман, овој филм му оддава почит на класиците на Хичкок како Вртоглавица, во кој фатална жена од минатото на главниот лик излегува на површина, но со двоен идентитет и крие мрачна тајна.
Премиера и реакции
Овој филм се разликува од другите филмови на Алмодовар бидејќи скоро сите улоги се машки (а во другите негови филмови преовладуваат женски приказни) и се смета за еден од најсериозните филмови. Имаше чест да го отвори 57-от Кански филмски фестивал во 2004, а со тоа стана првиот шпански филм што го сторил тоа (ова отворање делумно беше посветено и на загинатите во бомбашките напади на Мадрид претходниот месец). Поради сцени со сексуална содржина, филмот имаше ограничена премиера во САД, и му се намали популарноста поради друг шпански филм, Mar Adentro, кој освои Гоја награда и Оскар за најдобар странски филм. Многумина претпоставуваат дека следниот филм на Алмодовар, Враќање, е потрадиционален затоа што се обидувал да се искупи за „премногу контроверзниот“ Лошо воспитание.
Смреков Рид (Милетково)
Смреков Рид  — археолошко наоѓалиште во гевгелиското село Милетково. Претставува населба од хеленистичко време и римското време.
На околу 2 км западно од селото, на блага височина со зарамнето плато се наоѓаат многу фрагменти од керамички садови и градежен материјал Наоѓалиштето е прогласено за културно наследство на Македонија.
Лија Ален
Лија Браун Ален (Leah Allen; во Провиденс, Род Ајленд – февруари 1973 ) била американски астроном и професор по астрономија во колеџот Худ.
Публикации
WorldCat
Малечок Прлик (Моин)
Малечок Прлик  — археолошко наоѓалиште во гевгелиското село Моин. Претставува утврдена населба од доцната антика.
На 1 км западно од селото, во нивите на К., Ј. и М. Проданови се наоѓаат фрагменти од керамички садови, тегули, имбрекси, а видливи се и темели од ѕидови. Местоположбата, од стратегиска гледна точка, упатува на фортификација Наоѓалиштето е прогласено за културно наследство на Македонија.
Мечкин Дол (Моин)
Мечкин Дол — археолошко наоѓалиште во гевгелиското село Моин. Претставува водовод од доцната антика.
На 1,5 км западно од селото, на десниот брег на Чучуланска Река се гледаат остатоци од мал канал граден од камен и варов малтер, со димензии од 0,30 × 0,25 м. Исто така се пронајдени и фрагменти од керамички тубулуси. Се работи за остатоци од водоводна мрежа која го снабдувала со вода наоѓалиштето Чучулан Наоѓалиштето е прогласено за културно наследство на Македонија.
Градиште (Орах)
Градиште — археолошко наоѓалиште крај кумановското село Орах. Наоѓалиштето претставува градиште од римското време. Западно од маалото Сулевац се издига висок рид со зарамнето плато што има доминантна местоположба. На висорамнинката со површина 300 × 200 м се среќаваат остатоци од фортификација, фрагменти од керамички садови, питоси и градежен материјал. Во средишниот дел се пронајдени ѕидови, веројатно од цистерна за вода.
IC 558
IC 558 — галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 30 октомври 1889 година од страна на Гијом Бигурдан.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 558 е од видот *2.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 22 м 31,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +10° 29' 25"".
Други поделби
Проучување на IC 558 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Јордан Плевнеш
Јордан Плевнеш — македонски драмски писател и дипломат.
Животопис
Добитник е на повеќе награди и признанија: награда на весникот „Студенски збор“, на 23 МЕС во Сараево награда за најдобар драмски текст, вонредна награда на Стерииното позорје и др.
Кон крајот на 2013 г., обновениот објект на Македонскиот народен театар се отвори со премиера на неговата драма „Вечната куќа“ во режија на Дејан Пројковски. Женет е со Лилјана, со која ги имаат синовите Константин и Илија.
IC 559
IC 559 — галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 559 се споменува и како IRAS 00253-0020.
Откривање
Објектот е откриен на 27 август 1892 година од страна на Стефан Жавел.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 559 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 15 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. IC 559 има привидни димензии од 0,4' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 27 м 57,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -0° 3' 41"".
Користена литература
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)
Коритница (Лопатица)
Коритница — археолошко наоѓалиште во битолското село Лопатица. Претставува некропола од римско време. Се наоѓа на околу 1 км источно од селото, каде со орањето на земјата биле откриени гробови од типот „на две води“ градени од големи тегули.
Јена
Јена (Jena) — универзитетски град во средишна Германија на реката Зале. Има население од околу 103.000 жители и е вториот најголем град во сојузната покраина Тирингија, по Ерфурт.
Историја
Јена била првпат спомената во документ од 1182 година. Во век било во посед на грофовите од Лобдебург, но во следниот век се развил како слободен пазарен град со закони. Локалната економија главно се потпирала на производството на вино. Во 1286, доминиканците се населиле во градот, следени од цистерцијанците во 1301.
Грофовите од Мајсен ја наметнала својата власт над Јена во 1331. Од 1423, припаѓал на изборното кнежевство Саксонија на династијата Ветин, која го наследила Мајсен и останал под нивна власт до поделбата на земјите на Ветин во 1485.
Реформацијата дошла во градот во 1523. Во следните години, доминиканските и кармелитските манастир биле напаѓани од граѓаните. Во 1558, универзитетот (сега наречен Универзитет Фридрих Шилер Јена) бил основан од изборниот кнез Јохан Фридрих Велокодушен.
За краток период (1672–1690), Јена била главен град на независното војводство (Саксо-Јена). Во 1692, било припоено од Саксо-Ајзенах, а во 1741, на Војводството (подоцна Големо Војводство) Саксо-Вајмар, на кое припаѓала до 1918.
На крајот на век, универзитетот станал најголем и најпознат во германските држави и ја направил Јена центар на идеалистичката филозофија (со професори како Јохан Готлиб Фихте, Георг Вилхелм Фридрих Хегел, Фридрих Шилер и Фридрих Вилхелм Јозеф Шелинг) и на раниот романтизам (со писатели како Новалис, браќата Шлегел и Лудвиг Тик). Во 1794, писателите Гете и Шилер се сретнале на универзитетот и го започнале своето долгогодишно пријателство.
На 14 октомври 1806, Наполеон се борел и ја поразил пруската армија овде во Битката кај Јена-Ауерштет. Отпорот против француската окупација бил силен, особено помеѓу студентите од градор, многу од нив се бореле во слободните сили Лицов во 1813. Две години подоцна, братството Urburschenschaft било основано во градот.
На крајот на век, со изградбата на железничката линија Зал (Saalbahn) долж реката Зале од Хале/Лајпциг до Нирнберг, Јена станала центар на прецизното инженерство, оптика и правењето на стакло, со основањето на светски познатите компании Carl Zeiss AG и Schott Jenaer Glaswerk, од Карл Цајс, Ернст Абе и Ото Шот.
Во 1945, кон крајот на Втората светска војна, Јена бил силно бомбардирана од американските и британските сили. 153 луѓе загинале и поголемиот дел од средновековниот центар на градот бил уништен (иако обновен по крајот на војната).
Дел од Државата Тирингија од нејзиното основање во 1920, бил припоен кон Германската Демократска Република во 1949, а нејзиниот округ Гера во 1952. Од 1990, градот Јена припаѓа на Слободната Држава Тирингија во обединетата Сојузна Република Германија.
Стопанство
Денес, економијата на градот е сочинета од биоинформатиката, биотехнологијата, програмската опрема и фотониката. Областа околу Јена е помеѓу 50. најбрзо растечки региони во Германија, со многубројни меѓународно познати научно-истражувачки институции и компании, значително мала невработеност и многу млади луѓе. На Јена ѝ била доделена титулата „Stadt der Wissenschaft“ (град на науката) од Stifterverband für die Deutsche Wissenschaft, германското здружение за наука, во 2008.
Главни знаменитости
Во близина на градот се замоците во Дорнбург и замокот во Капелендорф.
Меѓународни односи
Јена е збратимена со:
Дејвид Грос
Дејвид Грос — американски честичен физичар и струнотеоретичар. Заедно со Франк Вилчек и Дејвид Полицер, е награден со Нобелова награда за физика во 2004 година за нивното откритие на асимптотска слобода. Toj е поранешен директор и сегашен предавач на Глуковото место за теориска физика на Кавлиевиот институт за теориска физика при Калифорнискиот универзитет. Тој е исто така факултативен член на одделот за физика при Калифорнискиот универзитет и е моментално поврзан со институтот за квантни студии при Чапмановиот универзитет во Калифорнија.
Животопис
Тој се родил во еврејско семејство во Вашингтон на 19 февруари 1941 година. Неговите родители биле Нора и Бертрам Мирон Грос (1912–1997). Грос се стекнал со диполмата и мгистратурата од Еврејскиот универзитет во Ерусалим, Израел, во 1962 година. Докторатот го стекнал на Клифорнискиот универзитет во 1966 година пор раководство на Џефри Чу.
Тој бил помлад член на Харвард и професор на Принстонски универзитет до 1997 година. тој е добитника на стипендијата на Мекартуровата фондација во 1987 година, Дираковиот медал во 1988 година и Харвиевата награда во 2000 година.
Во 1973 година, Грос, работејќи заедно со дипломецот, Франк Вилчек, на Принстонски универзитет, ја откриле асимптотската слобода, која вели дека колку што се поблизу кварковите, толку е помало силното заемодејство (или промената на бојата) меѓу нив, кога кварковите се во непосредна близина, јадрената сила меѓу ним е толку мала што тие се однесуваат скоро како слободни честички. Асимптотската слобода, независно биа откриена и од Полицер, и е важна за развојот на квантната хромодинамика.
Грос, заедно со Џефри Харви, Емил Мартинец и Рајан Ром исто така ја создале теоријата за хетероитична струна. Четворицата стекнале прекар „Пиринстонов струнов квартет“.
Во 2003 година, Грос биле еден од 22 нобеловци кој го потпишал Хуманистичкиот манифест.
Рејс ул-ќутаб
Рејс ул-Ќутаб (رئيس الكتاب), или Рејс Ефенди — висока функција во администрацијата на Отоманското Царство. Во превод како „началник на книжниците “ или „главен службеник“, носителот на функцијата првично бил шеф на канцеларијата на Царскиот Совет, претворајќи се во аналог на министер за надворешни работи. Во 1836 година, со основањето на османлиското Министерство за надворешни работи за време на реформите во Танзиматот, титулата рејс ул-ќутаб била формално сменета во министер за надворешни работи (Hariciye Nazırı).
Воспоставување и еволуција
функцијата за првпат е потврдена во раните 1520-ти, и според голема веројатност, била воведена од страна на Сулејман Величествениот (р. 1520–66), иако можеби постоела многу порано од тогаш. Како што потврдува неговото име - reis ül-küttab значи исто колку и „главниот писар“ или „главниот службеник“ - функцијата била задолжена за службениците на Царскиот Совет (диван), кој ја формирал владата на Отоманското Царство.
Во 16 и 17 век, рејс ул-ќутаб бил извлечен од високиот секретарски персонал на везирите или, почесто, и од почетокот на 17 век, скоро исклучиво, на Големиот везир. Воспоставена била редовна линија за унапредување (тарик), при што еден рејс ул-ќутаб можел да напредува од обичен секретар на секретаријатот на Големиот везир до постар службеник и на крајот до шеф на бирото (mektubcı). Последната функција имала непосредна близина со Големиот везир и претставувала отскочна даска за највисоките функции во царството.
Функции
Рејс ул-ќутаб служел и имал близок контакт со Големиот везир, често придружувајќи го во посетите кај султанот, и на посетите со странски амбасадори. Меѓутоа, иако тој присуствувал на состаноците на Диванот, пристигнувајќи и заминувајќи по везирите, тој немал право да зборува сам во него или директно со султанот и бил должен да го стори тоа преку Големиот везир.
Неговата главна улога била како шеф на Одделот за Диванот ( divan-i hümayun kalemi ), кој пак бил поделен на три дела: beylik, под beylikçı од средината на 17 век, кој бил одговорен за изготвувањето и објавување на сите царски декрети (ферман) или уредби (евамир) и за чување архива на оригиналите на сите закони и прописи (канун) и договори со други држави; тахвилот, кој бил одговорен за издавање на секоја диплома (берат) на провинциските гувернери, судии и тимариоти; функцијата ru'us („одредби“), задолжена за обезбедување разни службеници, како и исплата на пензии од трезорот или од добротворни институции ( вакф ). Целата државна преписка, освен воени или финансиски работи, била во негови раце.
Друг подреден службеник, amedcı divan-i hümayun („референт на Диванот“), бил одговорен за дипломатско допишување и за водење на евиденција за меморандумите (telhis) и извештаите (takrir) презентирани на султанот од големиот везир во име на Диванот. Рејс ул-ќутаб ги носел овие документи во посебна торба на состаноците на Царскиот совет. Големиот везир таму им ги читал на собраните министри, а потоа ги давал на друг специјален службеник, telhiscı („писател на меморандуми“).
Зголемување на важноста
До почетокот на 17 век, рејс ул-ќутаб бил помал по ранг и подреден на нишанџи, но сукцесијата на способниот реис, заедно со неможноста на некои од именуваните нишанџи резултирале во опаѓање на вторите и раст на моќта на рејс ул-ќутаб. Станувањето приврзани за Големиот везир му овозможило на рејсот да се ослободи од контролата врз нишанџијата, и се совпаднало со зголемувањето на трансферот на државните работи од Царскиот совет исклучиво на надлежноста на Големиот везир.
Зголемувањето на важноста на надворешните односи за отоманското Царство од овој период исто така играло улога, бидејќи реисот бил одговорен за проверка на договорите архивирани во Бејлик и заверување на одговорите на барањата, белешките и молбите на странските амбасадори до Отоманската влада. Овој процес довел да до реис ул-ќутаб постепено да прерасне во де факто министер за надворешни работи, улога што се утврдила по успешното водење на преговорите за Договорот од Карловиц во 1699 година од тогашниот рејс ул-китаб, Рами Мехмед Ефенди. Како и да е, протоколно и церемонијално, reis ül-küttab сепак ја задржал својата прилично помлада позиција до крајот на 18 век; на пример, тој не смеел да седи во седиштето на Царскиот совет, но имал седиште надвор, reis tahtası, и неговата улога во дворските церемонии останале ограничена.
Така останало до Селим III, кога реформата на Диванот во 1792 година му овозможило да стане еден од десетте по функција членови на Советот. Оттогаш, reis ül-küttab станал официјално одговорен за надворешните односи, улога што се одржувала до укинувањето на функцијата, на 11 март 1836 година, заедно со неговиот аналог за внатрешни работи, Кахи Бег, и нивно заменување со два нови -стилски министерства.
Амитоза
Амитоза (двојна делба, или проста делба) е еден вид на бесполово размножување на бактерии (prokaryotes), одредени протозои и некои органели (митохондриите, хлоропласти, пероксизоми) во евкариотската клетка, во кој една клетка се дели на две нови клетки.
IC 560
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 560 се споменува и како MCG -2-2-32, NPM1G -12.0022.
Амитоза
Новоформираната клетки се генетски клонови на мајчините клетки. Кога протозои се различни попречни и надолжни во зависност од позицијата на ниво на поделба. Цепната поделба е различна од митозата, за наплата на телото по сечење на кабел во два дела (некои валентност flatworms) и на вегетативно размножување кај растенијата.
Делба на бактериите
Делбата на бактериите е предмет на истражување во многу истражувачки лаборатории низ целиот свет, благодарение на што е воспоставен генетскиот механизам на овој процес. Разбирањето на механизмот на оваа поделба е многу важно поради наоѓање на хемиски препарати или антибиотици кои влијаат на поделбата, а со тоа и на ширење на бактериски инфекции. За време на поделбата, се разликуваат следниве процеси:
и синтеза на клеточниот ѕид на нови бактерии. Овој навидум едноставен процес, всушност, е многу сложен и регулиран со клеточни контролни механизми кои обезбедуваат временска и просторна доследност на физиолошката состојба на клетката, како и репликација, цитокинеза и други. Регулаторните механизми досега не се доволно разјаснети и бараат понатамошни истражувања за целосно објаснување на развојот за време на бактериската поделба на бактериите.
ДНК репликација Пред одвојувањето, ДНК е прикачена на клеточната мембрана, а потоа се врши нејзина репликација. Бактериите содржат една молекула на ДНК во облик на прстен. Репликацијата започнува на одреден дел од кружната молекула на ДНК, ДНК синџирите се одделени и секој од нив се синтетизира врз основа на комплементарност со нов синџир. Така се формираат две молекули на ДНК, од кои секоја содржи стари ланец и нов синџир ( полуконсервативност ) кои се комплементарни еден со друг. Новоформираните ДНК молекули се токму истиот кој обезбедува дека новите клетки ги имаат истите копии од гените и својствата, како и клетките од кои потекнуваат.
Други процеси По репликацијата е направена, клетката содржи две еднакви кружни ДНК молекули. И двете молекули се прилепуваат кон клеточната мембрана, по што клетката почнува да се издолжува, со што ги одвојува молекулите на ДНК. Кога ќелијата достигне двоен волумен, инвазијата на клеточната мембрана започнува во внатрешноста на ќелијата. Потоа бактериите се делат на два еднакви или нерамни делови со една молекула на ДНК во секој дел.
Поделбата на клеточната цитоплазма е контролирана од група од десетина белковини кои се блиску до местото каде што клетките треба да се поделат. Тестовите на бактериите на echerhii coli доведоа до знаење дека за нејзино пренасочување е потребна активност на групата составена од 9 гени (ftsA, ftsI, ftsK, ftsL, ftsN, ftsQ, ftsW, ftsZ и zipA). Клучната улога е FtsZ белковината која го формира прстенот на местото на поделба. Други молекули вклучени во поделбата на бактериската клетка се групирани околу прстенот. Клеточната мембрана инвадира (расте кон внатрешноста на клетката) и ја дели клетката на два дела. Биохемиските механизми кои се одговорни за овој процес не се доволно разјаснети. После тоа се синтетизира клеточниот ѕид на нови бактерии.
IC 560
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 30 м 50,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -12° 43' 11"".
Амитоза
Делба на бактериите
Белковина FtsZ Таа е широко распространета и се наоѓа во вистински бактерии ( Eubacteria ), архебактерии ( Archaea ), а исто така и во организмот на еукариотските клетки. Се смета дека е хомолог на тубулин, клучна компонента на микротубулата на еукариотските клетки, која е речиси универзална за овие клетки.
Таа е одговорна и неопходна за поделба на бактериската клетка, бидејќи игра клучна улога во своите цитокини. Се верува дека оваа белковина е неопходно на самиот почеток на едукацијата на бариерата и за последниот чекор во цитокините. Нејзината концентрација во клетката ја регулира честотата на поделбата. Генетските студии покажаа дека ендогените клеточни поделби инхибитори работат на тоа. Таа формира прстен во дел од ќелијата каде што ќе се формира поделбата. Прстенот останува прицврстен на краевите на инвагинацијата на клеточната мембрана сè додека преградата не е комплетно формирана и клетката не е поделена на две нови. За активноста на оваа белковина, присуството на GTP (гуанозинтрифосфат), кое со хидролиза, ослободува енергија неопходна за цитокинеза.
Стапка на репродукција
Во поволни услови, бактериите се делат на секои 20-30 минути, што им дава неверојатен репродуктивен потенцијал. Од само една бактерија, по 24 часа континуирано ширење, ќе се формира 2,81x10 (на четиринаесеттата) бактерија, што е еднакво на бројот на клетки во човечкиот организам. Очигледно, третманот на бактериски болести мора да биде многу брз и ефикасен. За среќа, бактериите многу ретко може да ја задржат оваа стапка на репродукција долго време, бидејќи тие се ограничени од фактори на животната средина (недостаток на хранливи материи, бактериска инфекција итн.).
Музеј Резан Хас
Музејот има многу невообичаена археолошка колекција и обезбедува простор за изложби во зградата на Универзитетот Кадир Хас.
Музејот се состои од цистерна која датира од 11 век, наречена „Каранлик чешме“ (во превод: „Темна фонтана“), која е една од ретките византиски градби надвор од Цариградските ѕидини покрај Златниот Рог. Друг важен дел од музејот е хамамот од 17 век од отоманската ера, кој се наоѓа на врвот на цистерната. Музејот има археолошки, културни и уметнички изложби.
РК Борац Бања Лука
Ракометен клуб Борац Бања Лука (српски: Рукометни клуб Бопац Бања Лука) — ракометен клуб од Бања Лука, Република Српска, Босна и Херцеговина. Тој е дел од спортското друштво Борац.
Сојузната лига на Југославија била основана во 1957 година. Ракометниот клуб Борац станал нејзин член и оттогаш се натпреварувал во лигата до распадот на СФР Југославија во 1992 година. Борац бил шампион на СФР Југославија седум пати помеѓу 1959 и 1981 година.
Покрај тоа, РК Борац Бања Лука дванаесет пати го освоил Купот на Република Српска помеѓу 1993 и 2013 година. Купот не се одржал во 1995 година поради воени активности.
Од 1993 до 2001 година се натпреварувал во првата лига (тогаш највисок ранг) на Република Српска, во која бил шампион во сите осум сезони. По тој период е основана заедничката лига на Босна и Херцеговина, во која Борац се натпреварува и денес.
NGC 6880
NGC 6880 — спирална галаксија во соѕвездието Паун, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6880 се споменува и како ESO 73-37, AM 2013-710, IRAS 20142-7100.
Откривање
Објектот е откриен на 27 јуни 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6880 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 6880 има привидни димензии од 2' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 20 ч 19 м 29,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -70° 51' 34"". Положбениот агол на објектот е во износ од 35°.
Други поделби
Проучување на NGC 6880 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 64479. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 457; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9311. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Мајорат (новела)
Мајорат - расказ (новела) на германскиот писател Е. Т. А. Хофман.
Содржина
Дејството на расказот се случува во последната деценија на XVIII век. Во близина на Источното Море се наоѓа замокот Р...ситен, сопственост на старото благородничко семејство Р. Во него живеат две старици, роднини на баронот Родерих, заедно со слугата Франц и со уште неколку слуги. Баронот Родерих го посетува замокот секоја есен, заедно со голема група свои гости со кои оди да лови во околните шуми. Некое време пред неговото доаѓање, во замокот пристигнуваат стариот адвокат Ф. и неговиот внук Теодор, кои треба да завршат некои правни работи. Уште првата ноќ по нивното пристигнување, Теодор слуша чудни гласови, а потоа здогледува и еден дух кој се обидува да влезе низ ѕидот, на местото каде порано се наоѓала врата. Истовремено, адвокатот Ф. има кошмар, т.е. го сонува она што му се случува на Теодор. Утреднета, духот се појавува повторно, но адвокатот успева да го избрка. По неколку дена, во замокот доаѓа баронот, а Теодор веднаш се вљубува во бароницата Серафина, убава жена на возраст од 20 години. Постепено, со помош на нејзината пријателка Аделаида и користејќи ја својата музичка вештина, Теодор успева да воспостави близок однос со Серафина. Тој ѝ ја раскажува случката со духот, а во нејзиното однесување препознава дека и таа е вознемирена поради некоја семејна тајна поврзана со замокот. Еден ден, Серафина претрпува нервна криза, а баронот го замолува Теодор да ѝ помогне со својата музика. Меѓутоа, утредента адвокатот Ф. и Теодор го напуштаат замокот и тој никогаш повеќе не ја видел бароницата.
По заминувањето од замокот, адвокатот Ф. се разболува и Теодор го минува времето негувајќи го него. Еднаш, прегледувајќи ги своите писма, Теодор наоѓа примерок од косата на Серафина со траги од крв и тоа повторно му ги враќа спомените на бароницата и на случката со духот. Летото, откако закрепнува од болеста, адвокатот Ф. му ја кажува на Теодор тајната на замокот Р...ситен:
Откако го завршил раскажувањето, адвокатот Ф. му кажал на Теодор дека два дена по нивното заминување од замокот, возејќи се со санки, бароницата Серафина загинала во несреќен случај. Многу години подоцна, враќајќи се од Петроград, Теодор повторно го посетил замокот Р...ситен (кој веќе бил разурнат) и од месните жители разбрал дека по смртта на баронот, замокот ѝ припаднал на државата, а во меѓувреме селаните често имале можност да го видат духот на Даниел.
Осврт кон делото
„Мајорат“ е една од најдобрите и најпознатите новели на Хофман и се смета за претставителна во поглед на тематиката, стилот и композицијата. Централниот мотив во новелата е појавата на духови, со што таа се вбројува во долгата низа Хофманови раскази со тематика на „стравот и ужасот“. Меѓутоа, во посредна форма, во овој расказ Хофман дава и слика на распаѓањето на моралот на германската феудална аристократија.
Василевс
Василевс (грчки: Βασιλεύς; Βασιλεύς) — стара владетелска титула со значење „крал“ што се користела во Стара Грција и во Македонија, а подоцна ги означувала римските цареви и византиските цареви.
Потекло на името
Етимологијата на зборот не е многу јасна. Ако е зборот изворно грчки, тогаш може да произлегува од старогрчкото βασίς („како основа“). Но тоа е сомнително, повеќето јазичари претпоставуваат дека е тоа збор прифатен од Грците уште во бронзена доба поаѓајќи од еден друг линнгвистички супстрат на источното Средоземје, можеби од тракискиот или од анадолискиот јазик.
Стара Грција
Зборот првпат е употребен на глинени плочи откриени при ископувањата на микенските палати разорени од пожар. Глинените плочи датираат од XIII до XII век и се пишувани со линеарно Б. Називот „василевс“ (qa-si-re-u) во почетокот бил користен за благородници или високи службеници кои биле надзорници на областите во микенските држави. Не е познато какви биле службите и обврските на еден qasireu и тоа е тема за натамошни дискусии.
Грчкиот владетел е именуван како  /  (wa-na-ka во линеарно писмо Б) а негов женски пандан е   /  (wa-na-sa во линеарно Б). Називот подоцна станува  /, а за женскиот род подоцна е   /  — и најчесто е толкуван како „велики крал“ и значи некој кој „владее над други кралеви“. Wanax значи дека ја има власта над повеќе локалани „василевси“, а според некои автори тоа е општествена организираност од прото-феудален тип од бронзана доба. Подоцна, значењето на зборот се шири во смисла на крал, како што потврдуваат записите на Хомер во кои Агамемнон и Пријам ја носат таа титула.
Ахеменидските кралеви на Персија носеле назив и Велики Василевс (Велики цар) или пак Basileus Basileôn, што е персиски превод на Shâhanshâh (крал на кралевите).
Употребата на називот „василевс“ била ограничена само на неколку грчки држави во кои не било укинато пренесувањето на кралската власт преку наследување. Така биле именувани кралевите на Спарта, на Македонија и на Епир како и други кралеви на варварски племиња одТракија и од Илирија.
Називот бил употребуван и во Атина во време на класичната епоха за означување на еден од архонтите, притоа смислата била симболична за свештеничката функција. Во другите градови-држави овој назив никогаш не се употребувал. Владетелот имал титула тиранин или архонт.
Оваа титула ја имал и Александар Македонски и неговите грчки наследници во Египет, Месопотамија и во Македонија. Женскиот пандан е /  и означува царевица која владее како Клеопатра или кралица како сопруга на крал.
Потоа, називот се однесувал на кој и да е крал од хеленофонската зона од Римското Царство, како на пример Херод во Јудеа.
Византија
Во времето на Византија, василевсот бил цар. Херакле го прифаќа овој назив за да ја замени латинската титула август (лат. Augustus, во грчка транскрипција Augustos) во 629 година: тогаш називот добива значење на „император“. Се користи како официјална титула од времето на Јустинијан II кога грчкиот го заменува латинскиот јазик на монетите и во официјалните документи.
Кога Римјаните го освоиле Средоземје, царската титула „цезар август“ во почетокот се предавала како „Кајсар Себастос“ („достоинствен цезар“) а подоцна била хеленизирана во „кајсар августос“. Владетелската титула „император“ („некој што ја има целата власт“), била предавана со „автократор“. „ВАСИЛЕВС“ било врежано на византиска монета со латинично писмо (наместо „C.IMP.“ за „Caesar Imperator“). Подоцна било користено грчкото писмо.
Титулата „василевс“ предизвикала многу спротивставување кога папата го крунисал Карло Велики како „византиски цар“, затоа што франачкиот крал не водел потекло од римските цареви и не бил именуван како западен цар од некој источен цар како што било според римското право. Во очите на царевица Ирена, регентка на синот Константин VI, Карло Велики неправедно ја присвоил таа титула и имал легитимитет само како крал на Франките, но не и како „цар на Римјаните“ што била титула наменета само за византиските владетели („Βασιλεὺς αὐτοκράτωρ τῶν Ῥωμαίων“). И покрај тоа, Карло Велики предложил да се ожени со Ирена, но таа го одбила; самата таа го користела називот „василиса“ наместо „василиса“ („царевица“) и не му ја признала царската титула на Карло Велики.
Божествен концепт
Василевс е титула (цар, крал, војвода, господар) што во целиот православен свет во почетокот не била пренесувана со наследување, иако некои династии понекогаш успевале да го задржат престолот и по неколку генерации. Царот го црпел својот легитимитет од Божјата волја, а не од своите предци. Јован II Комнин сметал дека „должноста за царството му е доделена од Бога“. Таквото божествено влијание било уште појасно кога царот бил узурпатор: таков бил случајот со Никифор I и со Василиј I, на кои „Господ е тој што им доделил да владеат со христијаните за сегашното поколение“.
Како поединец, василевсот бил само „слуга и помошник Господов“ (ἐργαστὸς καὶ λοχαγὸς τοῦ Θεοῦ) и сите негови дела биле тесно поврзани со божествените намери. Таквата концепција главно ја среќаваме во воените операции: Алексеј I Комнин и Јован II Комнин сметале дека војската е „под Господа како главен генерал, а јас сум само негов потчинет“: воениот поход можел да почне само ако оди по божји пат. Таквиот концепт подразбирал дека Господ можел секого да го постави на царскиот престол: Јустинијан I, Михаил II, Василиј I Македонецот, Михаил IV или Михаил V, и иако сите тие биле луѓе од народот, сепак биле сметани како одбрани за да владеаат со царството. Таквиот концепт за царската функција имал две последици: сѐ додека василевсот ја имал Божјата милост (односно, умеел да ја чита неговата волја: бунтувањето против царот всушност било бунт против Господ, а бунтовникот бил непријател на Господа (θεομάχος), или тоа било сквернавење (καθοσίωσις, збор што го употребил Михаил Аталијат по бунтот на Константин X Дука против Никифор I); но ако василевсот бил „слеп“ за Божјите намери, тогаш бил непријател на Господа, а побунетиот пак стнувал „слуга и помошник“ Господов. Во овие спротивставени религиозни и теолошки догми во царството, како што биле „иконоборството“ и „правоверието“, секоја страна била убедена дека е „просветлена“ и дека може да се бори против заслепеноста на своите противници коишто, пак, биле во „мрак“. Во такви услови, царот можел да прави сѐ што било во границите на Божјата волја, а неговите жртви биле како оние на некој Божји војник; ако го победеле, значи дека тој не умеел да ја согледа Божјата волја (и затоа победените биле физички ослепувани пред да бидат принудени да се замонашат како Роман IV Диоген).
Симболи на моќта
Царот на земјата бил опкружен со декор што го симболизирал божественото потекло на неговата функција и ја наметнувал идејата за светата моќ на секој што бил во негово присуство. Тој бил земска слика на божествениот свет, така го сфаќале Византијците. Темата за светиот цар била користена на дворот на Лав VI, на Алексеј и на Алексеј III. Истото важи и за Роман IV Диоген кој, откако ја преминал Средна Азија, неговите војници на него гледале како да бил „рамен на Бога“.
Најважен симбол за царската моќ била сепак пурпурната боја: царот бил облечен во пурпур, и неговите чизми биле пурпурни и биле посебен знак на царската власт: сѐ додека царот ги носел, можел да го владее царството. Само царот кому му била дадена власта од Бога, можел да го носи царскиот пурпур (облека, круни, чевли).
Друг симбол на власта била монетата, златната номисма или сребрената монета кои имале таква света вредност што ако некој ги фрлел наземи, тоа претставувало навреда на царот.
Легален авторитет
Царството не било теократија, затоа што законот кој владеел во него, му се наметнувал и на василевсот - одбран од Бога, но тој морал да се покорува и да го почитува затоа што самиот бил негово олицетворение и не можел да прави тирански испади бидејќи со тоа би го негирал самиот закон. На тој начин, како што вели Кекавмен, почитувањето на законите обезбедувало посветеност.
Најважен од законите што морал да ги почитува василевсот бил законот за наследување на престолот: сѐ доаѓало од Бога и Византиецот бил убеден дека насилното земање на власта не било законско. Затоа Исак I Комнин ќе абдицира зашто ќе го гризе мислата дека дошол на власт спротивно на законите.
Династички принцип
Династичкиот принцип, поточно наследното пренесување на царската власт, во почетокот не постоел: тој се наметнал постепено почнувајќи од IX век.
Цариците кои владееле се породувале во посебна соба на Светата палата, во пурпурна соба порфира и детето што се раѓало таму било порфирогенет, па поради тоа се претпоставувало дека детето ќе биде наследник на престолот.
Династичкото право се наметнало со македонската династија: за да си осигура свој наследник, Василиј I ги приклучува кон престолот своите деца Константин, Лав и Александар и вовел практика што потоа се повторувала.
Неговиот најстар син Александар III, немал деца. Неговиот наследник Лав VI договорил три брака, но немал наследник што ќе го наследи: и прекршувувајќи го законот што самиот го донел, го склучил и четвртиот брак од кој се родил синот Константин за кој царевицата Зое се поргижила да го роди во порфира.
Кога станал цар, Константин VII почнал да бледнее неговиот статус на вонбрачен озаконет син како порфирогенет, по што се разликувал од својот очув, царот Роман I Лакапин: ако овој успеел да ги приклучи своите деца кон престолот, сепак, не можел да го отстрани Костантина од наследувањето. Откако на Лакапен и неговите синови не му успеало да дојдат на власт, се покажала приврзаноста на Византијците кон наследување на престолот: законскиот наследник бил синот на Лав VI, без оглед на условите во кои бил зачнат.
Исто така и Роман II Македонецот ги приклучил своите два сина Василиј II и Константин VIII кон престолот: и иако биле узурпатори, Никифор II Фока и Јован I Цимискиј не можеле да ги отстранат од престолот.
Оваа приврзаност на Византијците кон начелото на легитимитет ќе го натера народот, по смртта на Зое а потоа и по смртта на нејзиниот сопруг Константин IX, да ја извлечат од манастир последната ќерка на Константин VIII, Теодора за да ја прогласат за василиса.
Вилијам Лоренс Брег
Сер Вилијам Лоренс Брег (31 март 1890 — 1 јули 1971) — Британски физичар и кристалограф со Австралијанско потекло кој го поставил (1912 г.) Бреговиот закон за дифракција на X-зраци, кој е основа за определување на кристалната структура. Тој беше заеднички добитник (со неговиот татко, Вилијам Хенри Брег) на Нобелова награда за физика во 1915: "За нивната заслуга во анализата на кристалната структура со помош на X-зраци" важен чекор во развојот на Рентгенската структурна анализа. Тој бил прогласен за витез во 1941. Заклучно со 2014 година, Лоренс Брег е најмладиот добитник на Нобелова награда за физика, примајќи ја наградата на само 25 годишна возраст. (Најмлад добитник на Нобелова награда од сите категории е Malala Yousafzai во 2014 година на возраст од 17 години). Брег беше директор на Кевендишката Лабораторија, во Кембриџ, кога откривањето на структурата на ДНК беше пријавено од Џејмс Ватсон и Францис Крик во февруари 1953 година.
Раниот живот и образование
Брег е роден во Северна Аделаида, Јужна Австралија. Уште на млади години покажал интерес кон науката и математиката. Неговиот татко, Вилијам Хенри Брег, бил професор по математика и физика на Универзитетот на Аделаида. На 5 годишна возраст, само што почнал да оди во училиште, Брег паднал од својот трицкл и си ја скршил раката. Неговиот татко кој прочитал за Рентгеновите експерименти во Европа, ги искористил ново откриените X-зраци и неговата опрема да ја испита скршената рака. Ова е првата снимена хируршка употреба на X-зраци во Австралија.
Брег бил многу способен студент. По започнувањето на неговите студии во колеџот Св. Петар, Аделаида во 1905 г. тој заминал во Универзитетот на Аделаида на 16 годишна возраст за да учи математика, хемија и физика, дипломирајќи во 1908 година. Истата година неговиот татко ја прифатил ,,Кевендишката столица на физиката" на Универзитетот на Лидс, и го вратил семејството назад во Англија. Брег се запишал на колеџот Тринити, Кембриџ во есента 1908 г. и добил целосна стипендија по математика, иако го полагал тестот во кревет болен од пнеумонија. По брзо совладување на математиката, тој преминал на учење физика во подоцнешните години од неговите студии, и дипломирал со првата класа во 1911 година. Во 1914 г. бил избран за стипеднија на колеџот Тринити – стипендија која на колеџот Кембриџ вклучува поднесување и одбрана на тезата.
Покрај образованието, друга работа која го интересирала Брег било собирање на школки; неговата лична колекција содржела примероци од над 500 видови; сите од нив лично собирани во Јужна Австралија. Тој открил нови видови на сипа - Sepia braggi, именувана по него од страна на Џозеф Верко.
Рентгенска структурна анализа
Брег е најпознат по неговиот закон за дифракција на X-зраци од кристали. Бреговиот закон ни овозможува да ја пресметаме позицијата на атомите во рамките на кристал преку начинот на кој X-зрак е дифрактиран од кристалната решетка. Го направил ова откритие во 1912 година, додека бил прва година на универзитетот во Кембриџ. Дискутирал за своите идеи со неговиот татко, кој го развил спектрометарот во Лидс. Оваа алатка овозможила многу разчични типови на кристали да бидат анализирани.
Опсег на звук
Истражувачката работа на Брег била прекината од двете Светски Војни. За време на двете војни тој работел на методи за опсег на звукот за лоцирање на пушките на непријателот. Во оваа работа бил потпомогнат од Вилијам Такер, Харолд Робинсон и Хенри Хеминг. За неговата работа за време на Првата светска војна бил награден со Воен Крст и бил назначен за Офицер на редот на Британската Империја.
На 2 септември 1915 г. неговиот брат бил убиен за време на Галиполската Операција. Набргу потоа, Вилијам Лоренс Брег дознал дека бил добитник на Новелова Награда за физика, на 25 годишна возраст.
Помеѓу двете војни, од 1919 до 1937 година, Брег работел на Викториниот универзитет на Манчестер како професор по физика. По Втората светска војна, се вратил во Кембриџ, разделувајќи ја Кевендишката Лабораторија во истражувачки групи. Тој верувал дека ,,идеален истражувачки тим треба да се состои од шест до дванаесет научници и неколку асистенти".
Истражување за белковини
Известувањето на Брег за откривањето на структурата на ДНК било донесено на Солвејска конференција за белковини во Белгија на 8 април 1953 година, но не било забележано од страна на печатот. Поради тоа Брег подоцна одржал говор во Медицинското Училиште и Болница во Лондон во четврток, 14 мај 1953 година, кој резултирал со статија на Ричи Калдер во вестите на Лондон во Петок, 15 мај 1953 година, под наслов „Зашто си ти ти. Најблиската тајна на животот.“
Брег бил задоволен да види дека методот со X-зраци кој тој го развил четириесет години порано било срцето на овој увид за природата на самиот живот. Во исто време во Кевендиш, Макс Перуц исто така работел на својот труд со кој освоил Нобелова награда а тоа е структурата на хемоглобин. Брег подоцна последователно и успешно лобирал за, и ги номинирал, Крик, Ватсон and Марис Вилкинс за Нобеловата награда за Физиологија или Медицина во 1962 година; Вилкинс го користел претходно истажениот труд (корситејќи Рентгенска структурна анализа) на колеџот Кингс во Лондон за да ја открие структурата на ДНК молекулата. Покрај овие истражувачи бил и Розалинд Френклин, чија "фотографија 51" покажала дека ДНК е двојна спирала, а не тројна како што претпоставил Лајнус Полинг. френклин починал пред да ја добие наградата (која се дава само на живи луѓе).
За разлика од миоглобинот, во кој околу 80% од аминокиселинските остатоци се во алфа-спираланата конформација, во лизозимска белковина содржината на алфа-спиралата е само околу 40% од аминокиселинските остатоци во четири главни делови. 3_{10} спиралата e претходен предлог за структурата на полипептиди направен од Брег, Кендру и Перуц во 1950 година. Во оваа конформација, секој трет пептид е водородно споен назад за првиот пептид, со што се формира прстен што содржи десет атоми.
Кралска Институција
Тој имал долга поврзаност со Кралската Институција вклучувајќи:
Во 1931, 1934 и 1961 Брег бил поканет да ја испорача Новогодишната лекција на Кралската Институција на ,,Универзитетот на Светлото, ,,Електрисити и Електрисити. Тој исто така ги запознал со програмата додека престојувал на Кралската Институција.