cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Список на државни водачи во 979 година
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Зост (округ)
Зост (Kreis Soest) — округ во средишниот дел на сојузната покраина Северна Рајна-Вестфалија, Германија. Се граничи со окрузите Варендорф, Гитерсло, Падерборн, Горен Зауерланд, Марковскиот округ, Уна, како и со независниот град Хам. Седиште на округот е градот Зост.
Географија
Округот ги опфаќа ридските предели на областа Зауерланд и ниските делови северно од него, наречени Хелвег. Ниското земјиште има мошне плодна лесова почва, поради што подрачјето има развиено земјоделство уште од стари времиња. Главни реки кои течат низ округот се Рур, Липе и Мене, на које денес се наоѓа вештачкото Менско Езеро. Највисока точка е Варштајн (580 м), а најниска е долината на Липе (65 м).
Грб
На окружнот грб се претставени два симбола на Келнските епископи, во чија сопственост бил Зост сè до 1449 г. На левата половина е клучот на Свети Петар — заштитник на Келн; десно е црниот крст на Келн. По спојувањето на округот со Липштат врз крстот е ставена и розата — симбол на областа Липе. Оваа нова верзија на грбот е усвоена во 1976 г.
NGC 4693
NGC 4693 — спирална галаксија во соѕвездието Змеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4693 се споменува и како UGC 7962, MCG 12-12-18, CGCG 335-23, IRAS 12452+7126.
Откривање
Објектот е откриен на 7 април 1793 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4693 е од видот Scd. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 m/лм2. NGC 4693 има привидни димензии од 2,4' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 47 м 9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +71° 10' 34"". Положбениот агол на објектот е во износ од 34°.
Други поделби
Проучување на NGC 4693 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 43141. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 26; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4397. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1341.
Мајонез
Мајонез — густ крем, често користен како сос. Тоа е стабилна емулзија на масло, жолчка од јајце, и оцет или сок од лимон, со многу опции за разубавување со други билки и зачини. Белковини и лецитини во жолчката служи како емулгатори во двете мајонез и холандски сос. Комерцијални алтернативи без јајце кои се достапни за вегани и другите кои сакаат да ги избегнат производи од животинско потекло и холестерол, или кои се алергични на јајца. Во Соединетите Држави, продажби на мајонези се околу $1,3 милијарди годишно.
Мајонез варира во боја, но често е бел, кремаст, или бледо жолта. Тоа може да се движи во текстура од таа на лесниот крем за густ гел. Во земји под влијание на француската култура, сенф е исто така честа состојка, но додавњето на сенф го свртува сосот во преуредување со различен вкус и сенфот дејствува како дополнителен емулгатор.
Зборот мајонез не бил користен за сос пред почетокот на 19 век. Најраната референца се појавува да биде од страна на Александар Виард  (1806), кои сепак никогаш не дава рецепт за сосот. Во тој момент, сосот беше направен со пача или желе, наместо јајце емулзија.
Стефан Маларме
Етјен Маларме, попознат како Стефан Маларме (, –, ) – француски поет, предавач, преведувач и критичар.
Обожувач на Теофил Готје, Шарл Бодлер и Теодор де Банвил, Стефан Маларме објавува неколку поеми во 1862 година. Професор по англиски, од 1863 до 1871 година тој престојува во Турнон-на-Рона, Безансон и Авињон пред да пристигне во Париз. Тука тој ги посетува книжевните автори како Пол Верлен, Емил Зола и Огист де Вилје де Л’Ил-Адам и уметници како Едуар Мане кој во 1876 година насликал негов портрет.
Во својата професија како професор тој се судира со одредени тешкотии (учениците му дофрлуваат), а води мирен семеен живот но со одредени финансиски тешкотии и неволји. Пишува длабоко обработени поеми и ги прима своите пријатели творци во вторниците на улицата Рим или во својата викендичка во Валвен, близу Фонтенбло каде умира на 9 септември 1898 година на 56-годишна возраст.
Привлечен од естетиката на „ларпурлартизмот“, тој соработува со „Современ Парнас“ од 1866 години, трагајќи да го надмини чувството на немоќ поврзано со депресивната состојба. Оттогаш е во потрага по чиста убавина што само уметноста може да ја создаде: „светот е створен за да заврши во убава книга“, е негова изјава. Презема амбициозни дела на кои работи долго како „Еродијада“ (Hérodiade, 1864-1887) или „Попладнето на еден фаун“ (L'Après-midi d'un faune, 1865-1876 за кое Клод Дебиси пишува музика, 1892-94). Обожувач на Едгар Алан По, тој го превел „Гарванот“ (1845), кој бил издаден во 1875 година со илустрации на Едуар Мане.
Во 1887 година излегува едиција од негова поезија која ја покажува неговата стилистичка потрага. Исходот од оваа амбиција за апсолутна поема се појавува во графичката поема од 1897 година „Фрлањето на коцки никогаш не ја укинува шансата“. Оваа потрага по напрегнат израз кон прочистеното сепак на времето го чини префрлањето за херметизам кој останува прикачен за малармеската уметност.
Реномето на Стефан Маларме се консолидира уште повеќе од 1884 година кога Пол Верлен го вбројува во својата серија на „Проколнати поети“ со објавата на една долга статија за Маларме, и како носител на модерното и близок до авангардистите во уметноста и литературата, младите поетски генерации, од Анри де Рењие и симболистите до Пол Валери, го признаваат за маестро. Така, авторот на едно амбициозно поетско дело, Стефан Маларме бил иницијатор, во втората половина на 19 век, на обнова на поезијата чие влијание се мери сè до современите поети како Ив Бонфоа.
Животопис
Маларме е роден на 18 март 1842 година, во Париз. Кога бил на седумгодишна возраст починала мајка му, така што го одгледала неговата стара баба која го обожавала. Во 1852 година бил сместен во интернат каде се покажал како слаб ученик поради што бил отпишан во 1855 година. Неговиот гимназиски период е обележан со смртта на неговата сестра во 1857 година. Во ова време тој ги напишал своите први младешки песни, собрани во „Меѓу два ѕида“ (Entre deux murs), кои се под силно влијание на Виктор Иго, Теодор де Банвил и Теофил Готје. Запознавањето со „Цвеќето на злото“ на Шарл Бодлер во 1860 година имало големо влијание врз неговите први дела. Истата година, по завршувањето на гимназијата, Маларме го заменил неговиот остарен татко и станал приправник кај еден даночник во Санс, како „првиот чекор кон отапувањето“. Во 1862 година, неколку негови песни биле објавени во разни ревии. Тој се запознал со младата германска гувернанта, Марија Герхард (родена 1835 година) и, според неговото сведоштво, „откако научив малку англиски за полесно да го читам По, отпатував во дваесеттата година во Лондон, главно за да побегнам, но исто така и за да научам англиски јазик кој подоцна ќе го предавам во едно катче, мирен и без други приходи...“ Во Лондон престојувал од ноември 1862 до крајот на летото 1863 година.
Неспособен за војна служба, Стефан Маларме се оженил со Марија Герхард во Лондон на 10 август 1863 година. Во септември добил уверение за да може да предава англиски јазик (тој му бил професор на Анри Барбис) и добил служба во кралската гимназија во Турнон. Во овој период продолжил да пишува песни, како „Цвеќињата, страв“, „Уморен од горчлив одмор“ итн. Летото 1864 година, во Авињон, Маларме се запознал со поетите кои твореле на провансалски јазик: Теодор Обанел, Жозеф Руманиј и Фредерик Мистрал со кои започнал да се допишува. Неговата ќерка Женевјев е родена во Турнон, на 19 ноември 1864 година, а овој настан го опишал во песната „Подарокот на песната“. Во овој период, тој бил паралелно професор по англиски јазик во Турнон, Безансон, Тулон и Париз. Следната година, Маларме ја напишал „Попладнето на еден фаун“ за која се надевал да се прикажува во „Театр Франсе“, но таа била одбиена. Тогаш, тој се поврзал со париското книжевно милје, особено со Леконт де Лил и со Жозе-Марија де Ередја.
Во 1866 година дошло до пресврт во животот на Маларме: при еден престој во Кан кај неговиот пријател Ежен Лефебир, тој навлегол во период на апсолутен сомнеж кој траел сè до 1869 година. Во 1867 година, кога бил на служба во Авињон, повеќепати го посетил Фредерик Мистрал во Мајан. Во 1869 година почнал да го пишува поетскиот и филозофски расказ „Игитур“ кој останал недовршен и кој го означува крајот на неговиот период на поетска немоќ, започнат во 1866 година. Во 1870 година, Маларме се повлекол од јавното образование од здравствени причини. На 16 јули 1871 година, во Санс се родил неговиот син Анатол (кој набргу умрел на осумгодишна возраст). До 1871 година, Маларме престојувал во Турнон, а потоа во Безансон и во Авињон, а кон крајот на ноември се преселил со семејството во Париз, каде добил вработување и каде останал до крајот на животот. Со својата скромна заработувачка успеал да купи мала куќа во местото Валвен, на реката Сена.
Од 1874 година, Маларме, здравствено нежен, често престојувал во Валвен во близината на Фонтенбло. Тој, за себе и своите блиски го изнајмил првиот кат од една стара гостилница на брегот на Сена. Подоцна го откупил и со свои раце го разубавувал за од него да створи свој дом. Таму деновите течеле меѓу две ловења со познатите гости, спроти шумата која блескала во Сена, за која Маларме рекол: „ја чествувам реката која остава цели денови да исчезнат во нејзините води без да се има впечаток дека се изгубени.“
Во 1884 година, Пол Верлен ја објавил својата трета статија од „Проколнатите поети“, посветена на Маларме. Истата година, Жорис-Карл Уисманс го објавил романот „Наспроти“ (À rebours) чија главна личност ги обожува поемите на Маларме. Овие две дела го зголемиле угледот на Маларме. Неговата прва песна без пунктуација излегла во 1886 година, насловена „Да ме воведат во твојата приказна“ (M'introduire dans ton histoire). Конечната верзија на „Попладнето на еден фаун“ била издадена во 1887 година. Една година подоцна бил обајевн неговиот превод на поезијата на Едгар Алан По.
Во 1891 година, неговото здравје било повторно нарушено. Маларме прво користел боледување, а потоа имал намален фонд на часови. Во тој период се запознал со Оскар Вајлд и со Пол Валери кој бил чест гостин на „маларменските вторници“. Во 1892 година, по смртта на Ежен Мане, братот на Едуар Мане, Маларме станал старател на неговата ќерка, Жули Мане чија мајка била сликарката Берта Моризо. Во овој период, Клод Дебиси го почнал компонирањето на „Прелудиум за попладнето на еден фаун“, претставен во 1894 година. Во ноември 1893 година, Маларме се пензионирал, но следната година држел книжевни предавања во Кембриџ и во Оксфорд. Две години подоцна, тој присуствувал на закопот на Пол Верлен кој починува на 8 јануари 1896 година.
Во 1898 година, Маларме застанал на страната на Емил Зола кој во весникот „Зора“ од 13 јануари го објавил својот напис „Обвинувам“ (J’accuse) во одбрана на капетанот Алфред Драјфус. На 8 септември 1898 година, Маларме имал спазма на ларинксот. Истата вечер, тој им напишал на жената и ќерката да ги уништат записите и белешките, наведувајќи дека „нема книжевно наследство...“ Утредента, при повторената спазма, тој умрел во рацете на својот доктор, во присуство на сопругата и ќерката. Погребан е до неговиот син Анатол, на гробиштата Саморо, во близината на Валвен.
Творештво
Во своето прославено писмо до Верлен од 1885 година, Маларме напишал дека дарбата за пишување ја наследил од неколку свои предци. Тој почнал многу рано да пишува песни, според неговото сведоштво, уште за време на бројните преселби од еден до друг пансион, од една до друга гимназија, „со ламартиновска душа, со тајна желба да го заменам Беранже... на стотици школски тетратки се обидував да пишувам стихови и тие секогаш ми беа одземани...“ Од тоа време, Маларме ја зачувал „Кантата за првата причесна“ и една поема поделена на два дела: „Нејзиниот гроб е ископан“ и „Нејзиниот гроб е затворен“. Големо значење во неговиот поетски развој имало запознавањето со творештвото на Теофил Готје, како и запознавањето со поетот Емануел Дезесар, кој го поттикнувал да пишува. Со негово посредство, Маларме набргу запознал и други поети, меѓу кои и Анри Казалис (познат под псевдонимот Жан Лаор) со кого останал добар пријател до крајот на животот. Откако во 1862 година го прочитал второто издание на „Цвеќињата на злото“, сè што напишал во следните неколку години било под влијание на Бодлер Периодот околу 1864 година ја претставува парнасовската фаза во творештвото на Маларме, иако постои суштинска разлика меѓу неговата поезија и чистите парнасовци, предводени од Леконт де Лил. Имено, во песните на Маларме од овој период нема никаква трага од студената убавина на парнасовската школа, туку низ неговите совршени стихови струела нова музика, блага, непосредна и делумно романтична. Истовремено, за разлика од романтичарите, уште во својата рана фаза, Маларме знаел да се воздржи од претераните изливи на чувствата, а најдобри примери се неговите песни: „Воздишка“ (Soupir), „Привидение“ (Apparition), „Морско ветре“ (Brise marine), „Прозорци“ (Les fenêtres), „Синило“ (L'Azur) итн.
Следната пресвртна точка во развојниот пат на Маларме било запознавањето со творештвото на Едгар Алан По и од тој момента натаму, тој се одвоил од сите тогашни поетски струи и почнал да пишува автентична поезија. Во оваа фаза од неговото творештво особено се истакнува поемата „Иродијада“, која најпрвин била замислена како драмски текст (трагедија) кој требало да биде прикажан во Театр-Франс. На ова дело, Маларме работел многу долго, а во јуни 1865 неочекувано ја прекинал работата која потполно го исцрпела. Тогаш, тој почнал да пишува сосема ново дело, „Попладнето на еден Фаун“ на кое, исто така, работел долго време, но кое било објавено во 1876 година. Всушност, во 1874 година, тој му го понудил делото на уредникот на книжевното списание „Современ Парнас“, но поемата била одбиена. Таквиот одговор е разбирлив имајќи го предвид настојувањето на Маларме на студениот и безличен парнасовски александринец да му даде флуидност и намерна дисонанца. Со помош на новите ритми, тој сакал парнасовскиот стих да го спои со „суштинската разновидност на човечките чувства“, но неговите обиди не биле прифатени од Парнасовците.
Во 1871 година, Маларме конечно успеал да се пресели во Париз, но неговата книжевна судбина сè уште била неизвесна: иако повремено ги објавувал своите песни во списанијата, тој уште морал да се бори за својот книжевен успех. Во тој период на криза во светската поезија, Маларме не бил подготвен на компромис во поглед на уметничкиот квалитет. Така, во едно интервју, тој истакнал дека „поетот мора во времето какво што е ова, додека штрајкува пред општеството, да ги отфрли сите ниски средства кои можат да му бидат понудени, зашто тие не се соодветни на неговата замисла и неговата скриена работа.“ Меѓутоа, по појавата на „Проколнатите поети“ на Верлен и романот „Наспроти“ на Уисманс, маларме конечно станал познат во париските книжевни салони. Уште повеќе, тој набргу станал најдрагиот учител на бројни млади поети кои од провинциските градови доаѓале во Париз во потрага по уметничка афирмација. На пример, Франсис де Миомандр напишал: „... а за нас Париз не беше градот кој се гордее со Ајфеловата кула и Триумфалната порта, Лувр и Сена, туку градот во кој се наоѓаше станот на Стефан Маларме. Ах! како ја проколнувавме нашата студентска сиромаштија која нè спречуваше да се качиме на воз и да појдеме горе, очекувајќи ја приликата да бидеме претставени пред Учителот... да го слушаме тој чуден и пригушен глас како зборува за што било: зашто знаевме дека сè за кое зборуваше тој, без оглед на тоа за колку безначајна работа да станува збор, го подигнуваше до висината на сонот, правејќи до тоа нешто суштинско и преубаво.“ Притоа, секој вторник, во својто стан Маларме одржувал книжевни состаноци кои ги надминале останатите книжевни салони во Париз.
Последните години од животот, Маларме забрзано го подготвувал изданието на своето целокупно поетско творештво, но умрел една година пред неговото објавување. исто така, тој не го дочекал ниту објавувањето на двете дела кои ги завршил пред неговата смрт - „Игитур, или Елбеноновото лудило“ (кое го открил неговиот зет Едмон Бонио кој бил извршител на тестаментот на Маларме) и поемата „Фрлените коцки никогаш нема да го уништат Случајот“ (Un coup de dés jamais n'abolira le Hasard). Освен тоа, по неговата смрт биле пронајдени голем број катрени кои ги пишувал во разни пригодни моменти, а кои биле расфрлани по разни писма, албуми и книги.
Поетиката на Маларме
Уште на дваесетгодишна возраст, Маларме се определил за пишувањето како највозвишен чин на своето постоење и до крајот на животот останал доследен на себеси со цел со пишувањето да му даде смисла на својот скромен живот. Според него, светот е создаден за да се дојде до една убава книга, зашто уметноста е единствената религија, а ументикот е свештеник и божество. На тој начин, тој храбро го поништил Бога, истакнувајќи се како единствениот француски поет од 19 век кој немал никаков „комплекс од Бога“ и едноставно, во своето творештво го занемарувал божественото. наспроти тоа, тој сметал дека „должноста на поетот е орфичкото објаснување на Земјата“, а неговиот законик е Големото Дело, т.е. единствената Книга која ја замислил самиот поет и која ја остварува со својата волја. Во таа смисла, во своето прославено писмо до Верлен, Маларме напишал дека можеби ќе успее да го оствари ако не целокупното Дело, тогаш барем еден мал негов дел.
Осврт кон творештвото на Маларме
Читајќи го Хегел, Маларме открил дека ако „Небото е мртво“, ништожноста е појдовна точка која води до Убавото и Идеалното. На оваа филозофија мора да ѝ соодветствува нова поезија која ја кажува светата моќ на Зборот. Со ритамот, синтаксата и реткиот вокабулар, Маларме создава јазик кој го воскреснува „отсутниот од сите букети“. Песната станува свет затворен само во себе чие значење се раѓа од резонанцијата. Стихот се претвора во боја, музика, богатство на чувството, „натпревар на сите уметности предизвикувајќи чудо.“ Со Маларме „сугестијата“ станува основата на антиреалистичната поезија и од симболизмот прави книжевен импресионизам. Неговото дело тогаш е отсуството на значење кое „значи повеќе“ и поетот бара да ги достигне „сјајот кој се наоѓа зад гробот.“
„Поезијата е изразот, преку човековиот јазик доведен до есенцијалниот ритам, на мистериозното значење на аспектите на постоењето: така му дава автентичност на нашиот престој и ја сочинува единствената духовна задача.“
Во предговорот кон посмртното издание на делото „Игитур“ (1925), зетот на Маларме, д-р Едмон Бонио напишал дека „Маларме не треба да се објаснува, туку да се чувствува и да се сака.“
Уште за време на животот, Маларме ја достигнал поетската слава, но истовремено неговото дело било критикувано, а најчетото обвинување било дека неговите стихови се нејасни. По неговата смрт, голем број книжевни истричари и критичари се обиделе да ја толкуваат неговата поезија и да ја расветлат нејзината таинственост. Неговиот следбеник Пол Валери ја опишал нејасноста на песните на Маларме на следниов начин: „Забележував дека тие премногу нејасни стихови поседуваат некаква чудна чистота: во нив постоеше неопходноста која ги задржуваше во моето сеќавање... А се случи тоа стиховите на Маларме без напор да се задржуваат во мојот дух: ги знаев, и сè уште ги знам, откако сум ги прочитал само еднаш или двапати. Уште повеќе: повторувајќи ги во себе тие стихови кои се толку тешки за разбирање, забележав дека енигмите се разрешуваат, дека се насетува значењето. Поетот се потврдуваше. Повторувањето го носеше мојот дух до една определена граница, до смисолот кој беше совршено определен.“ Најголемата тешкотија при читањето на последните песни на Маларме (претежно, сонети) претставува нивната исклучителна концизност, бројните јазли со разни значења, неочекуваните промени и сложените метафори. Во желбата што повеќе да го ослободи зборот, што поволшебно да ги оркестрира своите впечатоци, Маларме ја ослободил својата песна од интерпункцијата и со тоа го направил еден од најкапиталните потфати во развојот на модерната уметност.
Познатите книжевни состаноци кои секој вторник се одржувале во домот на Маларме биле посетувани од голем број млади поети. Меѓутоа, тие веднаш сфатиле дека не можат да ја продолжат уметноста на нивниот Учител која била завршена самата по себе. Оттука, Маларме не извршил посебно влијание врз младите поети, а уште помалку може да се каже дека тој бил водач на некоја поетска школа. Самиот тој, во едно интервју изјавил: „Ги презирам школите и сето она што е слично на нив: се спротивставувам на сето она што професорски се врзува за литературата која е целосно поединечна. Јас отсекогаш се интересирав за идеите на младите луѓе и веројатно поради тоа личам на водаш на школа. Но, всушност, јас сум осаменик...“ И покрај неговата одбивност кон школите, Маларме извршил многу големо влијание врз развојот на уметноста во првата четвртина на 20 век, зашто негови ученици биле: Клодел, Жид, Валери итн., кои од него го наследиле високиот уметнички морал.
Значење и влијание
Францускиот писател Жорис-Карл Уисманс се изразува пофално за поезијата на Маларме, истакнувајќи ги „тие испреплетените и скапоцени идеи“ кои тој ги “врзуваше со еден јазик со голема спојувачка моќ, јазик осаменички и таен, полн со збиени реченици, елиптички обрти, смели тропи. Забележувајќи ги и најдалечните аналогии, тој честопати со еден израз, кој истовремено, преку ефектот на сличноста, ја даваше формата, мирисот, бојата, квалитетот и сјајот... Така тој успеваше да го отстрани искажувањето на споредбата која сама се воспоставува во духот на читателот, преку аналогијата, штом ќе го препознае симболот... и го сосредоточуваше на еден единствен збор, на целината која... пружа единствена и комплетна глетка, целовитост.“ Уисманс ги истакнува песните во проза на Маларме кои ги оценува како ремек-дела, „зашто во себе обединуваа еден толку прекрасно ритмичен јазик што самиот од себе успиваше, како некакво меланхолично баење, како некаква опојна мелодија и наведуваше на неодоливо сугестивни мисли и пулсирања на душата....“
Марко Валериј Марцијал
Марко Валериј Марцијал, познат како Марцијал, (латински: Marcus Valerius Martialis, околу 40 - околу 104) - римски поет.
Животопис
Марцијал се родил околу 40 година во Билбилис (западна [[Арагонија]]), каде што се школувал, а подоцна, за време на царот Нерон, се преселил во Рим. Иако не бил имотен, тој не сакал да се вработи, туку преживувал благодарение на помошта на пријателите и земјаците. Бил познат како човек кој им ласка на другите, а особено на Домицијан. Бил близок пријател со Сенека и со другите најугледни писатели. Во Рим престојувал непрекинато цели 34 години, а потоа пак се вратил во родното место, каде умрел.
Творештво
Марцијал напишал 15 книги со епиграми од кои последните две имаат хеленски наслови: Xenia и Apophoreta. Претпоследната книга содржи епиграми кои гостите им ги подаруваат на домаќините при гозбите, а последната книга содржи натписи на даровите кои за време на свечените гозби домаќинот им ги дава на гостите. Всушност, последните две книги содржат епиграми во вистинската смисла на зборот, додека останатите содржат сатирични епиграми. Во своите сатирични епиграми, тој ги критикувал лошите страни на римското општество. Подоцна, Марцијал влијаел врз сите европски писатели на епиграми, а неговите дела се сметаат за врв во овој жанр. Според Лесинг, епиграмите на Марцијал останале ненадминати во целата светска книжевност, а тој бил пример за Шилеровите и Гетеовите славни „Ксении“.
Корјо
{{Infobox country {{lang|ko|고려}} (Хангул) {{small|(918–1270, 1356–1392)}} Vassal state of the Yuan dynasty {{small|(1270–1356)}} (918–1392) де факто Воена хунта (1170–1270) (1370–1392) Кеѓонг Привремен : Чорвон (918–919) Гангва (1232–1270) Ханјанг (1382–1383, 1390–1391) Early Middle Korean, Classical Chinese (literary) South Korea }} Корјо ( [ko.ɾjʌ]) ― држава на Корејскиот Полуостров основана по падот на државата Сила во 935 година и постоела до доаѓањето на власт на династијата Чосон во 1392 година. Името на денешна „Кореја“ е изведено од Корјо кое за првпат било употребено на почетокот од 5 век од Когурјо. Според корејските историчари, за време на Корјо, поединечните идентитети на Когурјо, Пекче и Сила биле успешно споени во еден ентитет кој станал основа на денешниот „корејски“ идентитет.
Времето на државата Корјо било познато како „Златно доба на будизмот“ во Кореја. Во Корјо имало развиена трговија, а трговци доаѓале дури од Блискиот Исток. Главниот град во денешен Кесонг, Северна Кореја бил центар на трговијата и индустријата. Корјо бил период на големи достигнувања во корејската уметност и култура.
Корјо постојано се борел со северните царства како Љао (Китани) и Џин (Џурчени). Кон крајот на 14 век, успеал да се одбрани од големата војска на Црвените турбани од Кина и јапонските пирати. Последниот напад против династијата Минг завршил со државен удар од генералот Ји Сонг-ги кој ставил крај на династијата Корјо.
Основање
Кон крајот на VII век, кралството Сила ги обединило трите корејски кралства и настапил период во историографијата познат како „Обединета Сила“ или „Доцнежна Сила“. Кон крајот од 9 век, Обединета Сила, растргната од внатрешни судири, ослабнала и ја изгубила власта врз намесниците. Земјата западнала во граѓанска војна и востанија, по што накратко на Корејскиот Полуостров повторно се појавиле три држави. Ерата на трите кралства завршила откако Корјо во 936 година ги освоила Сила и Хупекче.
Доцен Когурјо потекнува од северните региони на Доцна Сила, кој заедно со неговиот главен град лоциран во денешен Кесонг, Северна Кореја, биле упориште на когурјиските бегалци. Меѓу бегалците од Когурјо бил и Ванг Гон. Во 918 година, Ванг Гон со своите генерали го соборил кралот на Когурјо и на негово место ја основал државата Корјо. Ванг Гон, кој постхумно ќе стане познат по неговото храмско име Теџо или „Големиот прародител“, го вратил името на своето кралство во „Корјо“, го усвоил името на епохата „Небесен мандат“ и главниот град го преселил назад во Кесонг. Корјо се сметал себеси за наследник на Когурјо и полагал право на Манџурија како негово вистинско наследство. Еден од првите декрети на Теџо бил повторно да ја насели и заштити древната престолнина на Когурјо, Пјонгјанг, која долго време била во урнатини; потоа, ја преименувал во „Западна престолнина“, а пред да умре, ѝ придал големо значење во неговите Десет наредби за неговите потомци.
Обединување
За разлика од Кунг Је, кој бил непријателски настроен кон Сила, Теџо (Ванг Гон) бил дарежлив кон ослабеното кралство. Во 927 година, Ќон Хвон, кој кога го основал Доцно Пекче се заветил дека ќе го одмазди последниот крал на Пекче, го ограбил главниот град на Доцна Сила, го принудил кралот да се самоубие и поставил марионета на тронот. Теџо ѝ дошол на помош на Доцна Сила, но во близина на денешен Тегу претрпел голем пораз од Ќон Хвон; Теџо едвај си го спасил од својот живот благодарение на саможртвата на генералите Шин Сеонгјеонг и Ким Нак, а потоа, Доцно Пекче станало доминантна воена сила меѓу подоцнежните три кралства. Меѓутоа, по победите над Доцно Пекче во 930 и 934 година и мирната анексија на Доцна Сила во 935 година, рамнотежата на силите превагнала кон Корјо. Теџо љубезно ја прифатил капитулацијата на последниот крал на Сила и воспоставил владејачката класа во Доцна Сила. Во 935 година, Ќон Хвон поради наследен спор бил сменет од престолот од неговиот најстар син и бил затворен во храмот Кејмсанса, но три месеци подоцна тој побегнал во Корјо и бил примен со почит од неговиот поранешен непријател. Следната година, по барање на Ќон Хвон, Теџо и Ќон Хвон со армија од 87.500 војници го освоиле Доцно Пекче, по што завршил периодот на подоцнежните три кралства. Корјо мирно ја анектирал Доцна Сила во 935 година и воено го освоил Доцно Пекче во 936 година, успешно обединувајќи го Корејскиот Полуостров.
По уништувањето на Бохај од страна на китанската династија Љао во 927 година, последниот престолонаследник на Бохај и голем дел од владејачката класа побарале засолниште во Корјо, каде што биле срдечно пречекани и дадена земја од Теџо. Покрај тоа, Теџо го вклучил Бохајскиот престолонаследник во кралското семејство Корјо, обединувајќи ги двете држави наследнички на Когурјо и, според корејските историчари, постигнал „вистинско национално обединување“ на Кореја. Според Goryeosa jeolyo, бегалците од Бохај кои го придружувале принцот престолонаследник броеле десетици илјади домаќинства. Теџо имал силен анимозитет кон Китаните кои го уништиле Бохај. Во 942 година, династијата Љао испратила 30 пратеници со 50 камили како подарок, но Теџо ги протерал пратениците на остров и ги изгладнувал камилите под мост, во она што е познато како „Инцидентот на мостот Манбу“ Според Зижи Тонџијан, Теџо му предложил на Гаотзу од Доцен Џин да ги нападнат Китаните за да им се одмаздат за Бохај. Исто така, во неговите Десет заповеди за неговите потомци, тој изјавил дека Китаните се „дивјачки ѕверови“ и треба да се чуваат од нив.
Корјо-китанска војна
По „Инцидентот на мостот Манбу“ во 942 година, Корјо се подготвил за војна со Китанското Царство: Чонџон во 947 година основал резервна воена сила од 300.000 војници наречена „Сјајна армија“, а Кванџон изградил тврдини северно од реката Чонгчон, проширувајќи се кон реката Јалу. Китаните го сметале Корјо за потенцијална закана и извршиле инвазија во 993 година. Корејците биле поразени во нивното прво соочување со Китаните, но успешно се одбраниле од нив на реката Чонгчон. Започнале преговори помеѓу командантот на Корјо, Сео Хуи и командантот на Љао, Ксијао Сунинг. Било заклучено, Корјо да стапи во номинално вазалство со Љао, да ги прекине односите со Сунг, а Љао на Корјо му ја отстапил земјата источно од реката Јалу. Потоа, Корјо на својата нова територија основал „Шест гарнизонски населби источно од реката“. Во 994 година, Корјо ѝ предложил на Сунг заеднички воен напад врз Љао, но бил одбиен; претходно, во 985 година, кога Сунг предложила заеднички воен напад врз Љао, Корјо одбил. Извесно време, Корјо и Љао биле пријателски настроени. Во 996 година, Сеонѓонг се оженил со принцеза од Љао.
Откако Китанското Царство се проширило и станало помоќно, побарало од Корјо да му ги отстапи Шестте гарнизонски населби, но Корјо одбил. Во 1009 година, Канг Џо извршил државен удар, го убил Мокчонг и го поставил Хјонџонг на тронот. Следната година, под изговор за одмазда на Мокчонг, царот Шенгзонг од Љао со армија од 400.000 војници извршил инвазија на Корјо. Во меѓувреме, Корјо се обидел да воспостави односи со Сунг, но бил игнориран, бидејќи Сунг во 1005 година го потпишал договорот од Чанјуан. Корјо победил во првата битка против Љао, но во втората битка војската на Корјо претрпела големи загуби и се разбегала, а многу команданти биле заробени или убиени, меѓу кои бил и Канг Џо. Подоцна, Пјонгјанг бил успешно одбранет, но војската на Љао тргнала кон Кесонг. Хјонџонг, по совет на Канг Гам-Чан, се евакуирал во Наџу, а набргу потоа Кесонг бил нападнат од војската на Љао. Ха Гонг-џин и Го Јеонг-ги биле пратени да бараат мир, со ветување дека кралот лично ќе му оддаде почит на царот Љао и на Китаните, кои биле напаѓани од прегрупираната корејска војска. Барањето било прифатено и започнале со нивното повлекување. Меѓутоа, Китаните биле непрестајно напаѓани за време на нивното повлекување; Јанг Гју спасил 30.000 воени заробеници, но умрел во битка. Според Историјата на Љао, Китаните ги зафатил силен дожд и фрлиле голем дел од својот оклоп и оружје. Според Корјоса, Китаните биле нападнати додека ја преминувале реката Јалу и многумина се удавиле. Исто така, Хјеонџонг не го исполнил своето ветување дека лично ќе му оддаде почит на императорот Љао, и кога од него било побарано да ги отстапи Шестте гарнизонски населби, тој одбил.
Во 1014 година, Китантите изградиле мост преку реката Јалу и го нападнале Корјо во 1015, 1016 и 1017 година. Во 1015 година победиле Корејците, во 1016 година Китаните и во 1017 година повторно Корејците. Во 1018 година, Љао со армија од 100.000 војници започнала инвазија на чело со Сјао Паја, постариот брат на Сјао Сунгнинг. Армијата на Љао била веднаш нападната од заседа и претрпела големи загуби: командантот на Корјо Ган Гам-Чан ја бранел големата притока на реката Јалу и ја пуштил водата врз китанските војници, кои потоа биле нападнати од 12.000-на елитна коњаница. Војската на Љао продолжила кон Кесонг под постојани непријателски напади, но откако не успеала да го заземе добро бранетиот главен град се повлекла. Војската на Љао додека се повлекувала во денешен Кусон била пресретната од Ган Гам-Чан и доживеала голем пораз, при што само неколку илјади војници избегале. Шенгзонг имал намера повторно да нападне, но се соочил со внатрешно противење. Во 1020 година, Корјо пратил данок и Љао прифатил, со што се обновиле номиналните вазални односи. Шенгзонг не барал Хјеонјонг лично да му оддаде почит или да ги отстапи Шестте гарнизонски населби. Единствени услови биле „декларација за вазалство“ и ослободување на притворениот пратеник на Љао. Хјеонџонг ја задржал титулата на владеење и одржувал дипломатски односи со династијата Сунг. Кесонг бил обновен, поголем од порано, и, од 1033 до 1044 година, за одбрана од идни инвазии бил изграден Чеоли Џангсеонг, ѕид кој се протега од устието на реката Јалу до источниот брег на Корејскиот Полуостров. Љао никогаш повеќе не го нападнал Корјо.
Златно доба
По Корјо-китанската војна, била воспоставена рамнотежа на силите во Источна Азија помеѓу Корјо, Љао и Сунг. Со победата над Љао, Корјо бил уверен во своите воени способности и повеќе не бил загрижен за воената закана од Китаните. Фу Би, голем советник од династијата Сунг, високо ја проценил воената способност на Корјо и рекол дека Љао се плаши од Корјо. Понатаму, во врска со ставот на Корејците, тој рекол: „Помеѓу многуте племиња и народи кои, во зависност од нивната моќ на отпор, биле или асимилирани или станале вазали на Китаните, само Корејците не наведнуваат глави“. Сунг го сметал Корјо како потенцијален воен сојузник и одржувал пријателски односи како рамноправен партнери. Во меѓувреме, Љао се обидел да изгради поблиски врски со Корјо и да го спречи воениот сојуз Сунг-Корјо, повикувајќи се на занесот на Корјо со будизмот, и му понудил на Љао будистичко знаење и артефакти на Корјо. Во текот на 11 век, Корјо се сметал за „држава што може да даде воена надмоќ или на Сунг или на Љао“. Кога царските пратеници, кои ги претставувале императорите на Љао и Сунг, отишле во Корјо, тие биле примени како рамни на себе, а не како сузерени. Меѓународната репутација на Корјо била значително зголемена. Почнувајќи од 1034 година, трговци од Сунг и пратеници од различни племиња Џурчен и кралството Тамна присуствувале на годишниот Палгванхо во Кесонг, најголемата национална прослава во Корјо; трговците на Сунг присуствувале како претставници на Кина, додека пратениците Џурчен и Тамна присуствувале како членови на тијанксијата на Корјо. За време на владеењето на Мунџонг, присуствувале и Хеишуи Мохе и Јапонија, меѓу другите. Кралството Тамна на островот Чеџу било инкорпорирано во Корјо во 1105 година.
Златното доба на Корјо траело околу 100 години до почетокот на 12 век и бил период на трговски, интелектуални и уметнички достигнувања. Главниот град бил центар на трговијата и индустријата, а неговите трговци развиле еден од најраните системи на двојно книговодство во светот кој се користел до 1920 година Корјоса го евидентира доаѓањето на трговците од Арабија во 1024, 1025 и 1040 година, и стотици трговци од Сунг секоја година, почнувајќи од 1030-тите. Имало развој во печатењето и издаваштвото, проширување на знаењето за филозофијата, литературата, религијата и науката. Корјо објавувал и увезувал многу книги, а кон крајот на 11 век, извезувал книги во Кина; династијата Сунг препишала илјадници корејски книги. Првата Tripitaka Koreana, напишана во околу 6.000 тома, била завршена во 1087 година. Приватната академија била основана во 1055 година од Чое Чунг, кој е познат како „ Хедонг Конфуциј“, а набргу потоа имало 12 приватни академии во Корјо кои му конкурираа на националниот универзитет Гукјагам. Неколку владетели од Корјо го реформирале и ревитализирале националниот образовен систем, создавајќи истакнати научници како Ким Бу-сик. Во 1101 година, во Гукјагам било основано печатарското биро Сеојеокпо. Во почетокот од 12 век, биле основани месни училишта. Владеењето на Мунџонг, од 1046 до 1083 година, било наречено „Владеење на мирот“ и се смета за најпросперитетен и мирен период во историјата на Корјо. Мунџонг бил многу фален и опишан како „добронамерен“ и „свет“ (賢聖之君) во Корјоса. Мунџонг имал 13 сина: тројцата најстари го наследиле на тронот, а четвртиот бил истакнатиот будистички монах Ичеон.
Корјо-џурченска војна
Џурчените во регионот на реката Јалу биле вазали на Корјо уште од владеењето на Ванг Гон, кој ги повикал за време на војните во периодот на доцните три кралства, но Џурчените ја менувале верноста меѓу Љао и Корјо повеќе пати, користејќи ги несогласувањата меѓу двата народа; тие претставувале закана за граничната безбедност на Корјо, а Џурчените на Корјо му понудиле вазалност, и за возврат очекувале раскошни подароци. Џурчените кои ги населувале областите северно од Корјо традиционално им оддавале почит на монарсите од Корјо, а Корјо го нарекувале своја „матична земја“ со оглед на минатите врски меѓу Когурјо и нивните поданици Мохе,  но по поразот на Корејците од Љао во 1019 година, племето Вањан од Хеишуански Мохе ги обединил џурченските племиња и станала моќна држава.
Откако на почетокот од 12 век геополитичката ситуација почнала да се менува, Корјо започнал две големи воени кампањи од 1104 до 1109 година предводени од амбициозниот крал Јеџонг кој се заколнал дека ќе ги врати поранешните територии на Когурјо, кои ги држеле џурченските племиња, династијата Џин, Вањан Вујашу и Агуда, за да се спречат потенцијалните напади од џурченските племиња. Војската на Корјо со приближно 250.000 војници на почетокот успеала да ги опустоши џурченските територии и да ги изгради стратегиските „Девет тврдини“ (동북 9성, 東北九城). По инвазијата, многу џурченски племиња се предале на корејските сили, но многу од нив продолжиле со жесток отпор. Џурченските племиња под водство на Вањан Вујашу извојувале пирова победа бидејќи Корјо сметал дека обезбедувањето на Деветте тврдини е прескапо, иако имале предност во војната. Корјо на крајот пристапил кон неволно потпишување на мировен договор со племето Вањан и подоцна ќе му ги отстапи Деветте тврдини на Вујашу, а за возврат примиле дарови од Џурчените, целосна репатријација на корејските доселеници и гаранција за ненапаѓање. Иако не успеале да ги вратат поранешните земји на предците, Корјо успеал да одржи мирни односи со династијата Џин, која напредувала со освојувањето на династијата Љао и Северен Сунг.
Во 1115 година Џурчените ја основале династијата Џин, а во 1125 година Џин ја уништил династијата Љао, кој бил сузерен на Корјо, и започнал инвазијата на Сунг. Како одговор на тоа, во 1126 година Корјо се прогласил за вазал на Џин. Потоа, мирот бил зачуван и Џин никогаш не го нападнал Корјо.
Борби за власт
Во 1135 година, Мичонг се залагал за преместување на главниот град во Согјонг (денешен Пјонгјанг). Овој предлог ги поделил благородниците. Една група, предводена од Мичонг, верувала дека со преместување на главниот град во Пјонгјанг ќе можат да се прошират во Манџурија. Другата, предводена од Ким Бу-сик била за задржување на статус кво. Мичонг не успеал да го убеди кралот; се побунил и ја основал државата Дебанг, но тоа не успеало и бил убиен.
Воен режим
Во 1170 година, група армиски офицери предводени извршиле успешен државен удар. Кралот Јиџонг бил пратен во егзил, а на престолот бил поставен кралот Мјонѓонг. Моќта, сепак ја поседувале генерали кои користеле елитна гарда позната како Тобанг за да го контролираат тронот. Со ова започнала воената диктатура во Корјо. Во 1179 година, на власт дошол младиот генерал Ќонг Даесеунг и се обидел да ја врати моќта кај монархот. За време на воената диктатура, Корјо речиси 30 години бил цел на инвазии од Монголското Царство. Во 1258 година, водачот од кланот Чое бил убиен од своите дворјани, по што власта била вратена на монархијата и бил склучен мир со Монголите; сепак, во дворот продолжиле борбите за власт, а воената диктатура завршила во 1270 година. Од тогаш, Корјо станал полуавтономна држава, покорена на династијата Јуен предводена од Монголците. Независноста била повторно воспоставена за време на владеењето на Гонгмин во средината на 14 век. Потоа биле извојувани победи врз војските на Црвениот турбан кои го нападнале Корјо од север и Вокоу од југ. Во 1388 година, Ји Сеонг-ги бил испратен да ја нападне династијата Минг во Љаодунг, но тој со своите сили извршил државен удар и го победил Чое Јонг; во 1392 година, на местото од Корјо основал нова држава Чосон, и ставил крај на 474-годишното владеење на Корјо на Корејскиот полуостров.
Мелитопол музеј за локална историја
Мелитополски музеј за локална историја ( украински : Мелітопольський краєзнавчий музей ) е музеј во Мелитопол, Украина. Во него се изложени предмети кои се однесуваат на историјата и природата на регионот. Музејот се наоѓа во поранешниот замок Черников, изграден во 1913 година. Од 2022 година нејзин директор беше Лејла Ибрагимова.
Историја
Збирката на музејот започна во 1900 година, кога Мелитополското Земство купи колекција од 180 таксидермирани птици за 750 рубли. Во 1910 година, колекцијата на Земство била комбинирана со колекцијата на Мелитополското вистинско училиште. На 1 мај 1921 година, Регионалниот музеј Мелитопол беше отворен во зграда на улица Џержински, а првиот директор на музејот беше учителот Д. Сердјуков.
Од 1928 година, музејот окупираше три мали соби и коридор. Трите простории опфаќаа историски и природни, како и етнографски и археолошки одделенија. Иако музејот имаше многу експонати, недостатокот на простор и несистематската организација на музејскиот материјал, според директорот на музејот, И.П. Курило-Кримчак, го отежнале пристапот до колекцијата.
Во раните 1930-ти, Курило-Кримчак започна обемна конзерваторска работа, заштитувајќи ги природните резервати на Северна Пријазовија од заробување за земјоделски цели. Меѓутоа, во јануари 1935 година, тој беше отпуштен од музејот и уапсен. За време на Втората светска војна бил назначен за градоначалник на Мелитопол од Германците и продолжил со работата во музејот, повторно како негов директор.
Во 1967 година, музејот се пресели во поранешната палата Черников на улицата Карл Маркс (сега улица Михаило Хрушевски ). Од 1971 година директор на музејот бил Б.Д. Михаилов. Во 1972 година, во музејот беше создадена диорамата „Напад од советските трупи на линијата Вотан во октомври 1943 година“.
На 10 март 2022 година, по рускиот напад врз градот, директорката на музејот, Лејла Ибрагимова, беше уапсена во нејзиниот дом од страна на руските сили и беше задржана на непозната локација. Исто така, беше објавено дека руските трупи украле збирка скитско злато, која ја откриле археолозите во 1950-тите. Севкупно, руските војници ограбиле најмалку 198 златни предмети, ретко старо оружје, вековни сребрени монети и специјални медали, рече Ибрахимова.
Зграда
Трикатната палата на трговецот Иван Черников од Вториот еснаф е изградена во 1913 година. Ентериерите на зградата се богато украсени со уметнички штуко. Иван Егорович Черников двапати бил избран за претседател на Градскиот совет на Мелитопол - од 1891 до 1895 година и од 1901 до 1905 година. Браќата Черникови поседувале трговска куќа специјализирана за снабдување на производителите на Мелитопол. На првиот кат од замокот на Черников имало продавница во која се продавале машини за шиење на американската компанија „ Сингер “, а двата горни ката од куќата биле станбени објекти.
Во 1917 година, семејството Черников емигрирало во Франција. Од јуни до октомври 1920 година, во зградата било сместено седиштето на генералот Врангел. Во 1920-тите и 1930-тите, зградата имала работни клубови. За време на Втората светска војна, во замокот бил сместен германскиот командант, а по ослободувањето на Мелитопол во него биле сместени комитетите на Комунистичката партија и Комсомол. На приземјето на зградата долги години работеше штедилница. Во 1967 година градските власти ја префрлиле зградата во Музејот за локална историја.
Колекции
Колекцијата во Мелитополскиот музеј за локална историја се состои од приближно 60.000 предмети. Во него се наоѓа уникатна колекција на скитско злато од четвртиот век п.н.е., добиено како резултат на ископувањата на Мелитополскиот курган. Музејот има нумизматичка колекција, која вклучува монети, нарачки и медали, жетони, печати, значки и банкноти. Голем дел од колекцијата е добиена во 1986 година како резултат на случајно откривање на збирка сребрени монети од 1895-1925 година. Текстилната колекција ги одразува карактеристичните одлики на различните области на Мелитопол. Колекцијата за украсни уметности вклучува предмети од антички мебел, порцелан и керамика. Природната колекција вклучува геолошки, палеонтолошки, ботанички, зоолошки и ентомолошки примероци.
Музејот има и збирка на историски фотографии, книги и документи кои ги запишуваат аспектите на економскиот, политичкиот и културниот живот на Мелитопол. Уметничката колекција вклучува дела на уметникот Александар Григориевич Тишлер, кој потекнувал од градот. Друг значаен предмет во збирката е спомен-каменот Духобор, кој бил издлабен во деветнаесеттиот век од Духобори кои биле протерани од нивниот дом кај Мелитопол во селото Богдановка (Старобогдановка).
Многу од предметите беа ограбени од руски војници за време на руската инвазија на Украина во 2022 година.
Густав Лежен Дирихле
Густав Лежен Дирихле ( во Дурен - 5 мај 1859) бил германски математичар.
Живот и Учителство во Брслау
За Дирихле, првата задача во Брслау била да се квалификува како универзитетски лектор. Според правилата тоа значело: Првиот и вториот услов не претставувале сериозен проблем, меѓутоа третиот услов претставувал проблем заради не знаењето на Дирихле да го зборува латинскиот течно.