cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Блискоисточен дишен синдром
Вирологија
Блискоисточниот респираторен синдром е предизвикан од новооткриениот СРС-коронавирус (MERS-CoV), вид собазен пар РНК кој му припаѓа на родот бетакоронавируси кој е различен од САРС коронавирусот и коронавирусот на настинката.
Камили
Една студија изведена помеѓу 2010 и 2013 година, во која инциденцата на СРС беше проценета кај 310 камили, откри висок титар на неутрализирачки антитела на СРС-коронавирус во крвниот серум на овие животни. Други студии секвенцирале СРС-коронавирус од брисеви од нос од камили во Саудиска Арабија и открија дека имаат секвенци идентични со претходно секвенцираните човечки изолати. Кај некои камили, исто така, било пронајдено дека имаат повеќе од една геномска варијанта во назофаринксот. Исто така постои извештај од Саудиска Арабија за човек кој се разболел после седум дена по аплицирањето лекарства на носовите на неколку болни камили, а подоцна било пронајдено дека и тој и една од камилите имаат исти видови на СРС-коронавируси. Сè уште е нејасно како вирусот се пренесува од камилите на луѓето. Светската здравствена организација (СЗО) советува избегнување на контакт со камили и да се јаде само добро печено/варено месо од камила, пастеризирано млеко од камила, и да се избегне пиење урина од камила. Урината од камилата се смета за лек за разни болести на Блискиот Исток. Министерството за земјоделство на Саудиска Арабија ги советува луѓето да избегнуваат контакт со камили или да носат маски за дишење кога се околу нив. Како одговор „некои луѓе одбиле да го послушаат советот на владата“ и во знак на пркос ги бакнуваат своите камили.
Од лице на лице
Постојат докази за ограничено ширење на СРС од лице на лице, како во рамките на домаќинствата, така и во рамките на здравствените установи како што се болниците. Најголемиот број на пренесување на болеста се јавил во „услови на близок контакт со сериозно болни пациенти“, а нема докази за пренесување од асимптоматски случаи.
Дијагноза
Светската здравствена организација (СЗО) публикува лабораториски водич, надзор и испитување, дефиниција на случај и други материјали на нејзиното мрежно место. Нејзината тековна дефиниција на случај е дека потврден случај се идентификува кај лице со позитивни лабораториски тестови со „молекуларна дијагностика вклучувајќи или позитивен ПВР на најмалку два специфични геномски цели или единствена позитивна цел со секвенцирање во една секунда“.
Светска здравствена организација
Според СЗО можен случај е
Радиологија
Резултатите од рендгенски снимки на градите вообичаено покажуваат нееднакви инфилтранти со вирален пневмонитис и САРН. Долните лобуси имаат тенденција да бидат повеќе вклучени.
Лабораториско тестирање
Според извештаите случаите на СРС имаат низок број на бели крвни зрнца и особено ниски лимфоцити.
За тестирање на полимеразна верижна реакција (ПВР, англ. polymerase chain reaction, PCR), СЗО препорачува земање примероци од долниот респираторен тракт со бронхоалвеоларна лаважа, примерок од плунка или трахеален аспират со оглед дека истите имаат најголеми вирусни оптоварувања. Постојат студии кои користат земање примероци од горниот респираторен тракт преку назофарингеалното стапче.
Превентивни мерки
За тестирање на полимеразна верижна реакција (ПВР, англ. polymerase chain reaction, PCR), СЗО препорачува земање примероци од долниот респираторен тракт со бронхоалвеоларна лаважа, примерок од плунка или трахеален аспират со оглед дека истите имаат најголеми вирусни оптоварувања. Постојат студии кои користат земање примероци од горниот респираторен тракт преку назофарингеалното стапче: За постапките кои носат ризик од аеросолизација, како што е интубацијата, СЗО препорачува дека давателите на здравствени услуги, исто така: Времетраењето на заразноста исто така е непознато, па не е дефинирано колку долго пациентите треба да бидат изолирани. Тековните препораки се дека пациентите треба да се задржат 24 часа по решавањето на симптомите. При избувнувањето на САРС, вирусот не бил востановен кај пациентите после решавање на нивните симптоми.
Се верува дека постојното истражување за САРС може да обезбеди корисен примерок за развивање на вакцини и терапија за СРС-инфекција. Можните вакцини моментално ги очекуваат клиничките резултати.
Третман
Иако се покажа дека СРС ја антагонизира продукцијата на ендоген интерферон, третман со ИФН ендогенти типови I и III (IFN-α и IFN-λ, соодветно) делотворно ја редуцира виралната репликација ин витро. Кога на резус макаки им бил даден интерферон-α2b и рибавирин и биле изложени на СРС, тие развиле помалку пневмонија отколку контролните животни. На пет критични пациенти со СРС во Саудиска Арабија со САРС и на вентилација им бил дадени интерферон-α2b и рибавирин, но сите умреле од болеста. Третманот бил почнат во доцен период од нивната болест (просечно 19 дена после приемот во болница) и тие веќе биле неуспешно третирани со стероиди, па останува да се види дали би имале подобрување при ваков третман во поран период од болеста. Друга предложена терапија е инхибиција на виралните протеазни или киназни ензими. Истражувачите испитуваат бројни начини за борба против коронавирусот на блискоисточниот респираторен синдром, вклучително користење на интерферон, хлороквин, хлорпромазин, лоперамид и лопинавир како и други агенси како микофенолична киселина и камостат.
1600 во музиката
1600 година во музиката содржи некои значајни настани.
Реон
Реон — месност определена со некакви географски, економски и сл. признаци; дел од населено место определено со некакви признаци. Го одликува одредена географско-територијална еднородност и особеност. Спрема големината може да се издвојат микро, мезо и макрореони.
Исто така, реон може да биде административно територијална единица во уредувањето на некои држави, на пр. Русија, Белорусија и др. Понекогаш реонот се смета и за синоним за регија.
Бабини Колиби (Двориште)
Бабини Колиби (наречени уште и Чаплаковски Колиби) — населба од доцноантичкото време и старохристијанска црква. Помеѓу селата Двориште и Ратево, под ридовите Шуманов Рид и Црква, од двете страни на долот се гледаат темели од стар објект околу кој има многу градежен материјал, фрагменти од керамички садови и питоси. На овој простор, бил најден епиграфски споменик посветен на царот Каракала.
Жо
Жоао Алвеш де Азис Силва (роден на 20 март 1987 година), попознат како Жо, е бразилски фудбалер, напаѓач на Ал Шабаб.
Коринтијанс
Роден во Сао Паоло, Жо играл за бразилскиот тим Коринтијанс во текот на годините од 2003-2005. Тој направил 54 настапи за тимот постигнувајќи 23 гола. Во 2005 година тој направил трансфер во рускиот клуб ЦСКА Москва.
ЦСКА Москва
Жо постигнал 14 гола во неговите први 18 настапи за ЦСКА Москва. Во еден натпревар од Лигата на шампионите против Интер од Милано, Жо го постигнал првиот гол во натпреварот но неговиот тим загубил дома со 2-1. Во следниот натпревар против истиот противник тој одново го отворил резултатот, ЦСКА водела и со 2-0, но загубиле со 4-2 во драматичен натпревар на Сан Сиро. Вкупно во сите конкуренции, Жо одиграл 77 натпревари за ЦСКА Москва и постигнал 44 гола.
Манчестер Сити
На 31 септември 2008 година, Жо потпишал со Манчестер Сити за непозната сума која се смета дека била во вредност од околу 19.000.000 £, што претставувало клупски рекорден трансфер во тој момент. Тој постигнал еден лигашки гол во 9 натпревари, против екипата на Портсмут, и исто така постигнал два гола во Купот на УЕФА против Омонија. Жо наишол на силни потешкотии во обидот да се вклопи во тимот на Сити и одиграл само 6 натпревари на почетокот на сезоната 2008-09.
Жо му се приклучил на Евертон на заем во февруари 2009 година, со договор до крајот на сезоната 2008-09. Тој го направил своето деби на Гудисон Парк против Болтон Вондерерс, постигнувајќи два гола во победата од 3-0, воодушувајќи го менаџерот Дејвид Мојес уште на своето деби. Тој ја завршил сезоната со пет гола во дванаесет лигашки настапи, иако го пропуштил финалето на ФА Купот бидејќи имал забрана за настап во куповите, откако играл во последните 20 минути во поразот на Манчестер Сити во третата рунда од ова натпреварување од Нотингем Форест.
Тој се вратил во Манчестер Сити на крајот на сезоната, но набрзо повторно му се приклучил на Евертон на едносезонска позајмица до крајот на сезоната 2009-10, со опција за постојан трансфер по завршувањето на сезоната. Неговиот прв гол по позајмицата бил постигнат против АЕК во Лига Европа во групната фаза, кој Евертон го добил со 4-0. Тој се вратил во Бразил без дозвола во текот на Божиќниот периодот, по што менаџерот на Евертон Мојес го суспендирал за прекршување на правилата на однесување.
По овој скандал во Евертон, тој се вратил во Манчестер Сити и бил позајмен на Галатасарај на истиот ден. Тој постигнал три гола за време на неговата позајмица во Галатасарај.
На 21 ноември 2010 година Жо бил стартер за Манчестер Сити во убедливата победа на неговиот тим со 4-1 над Фулам на Марк Хјуз (менаџерот кој го доведе во Сити), а Жо исто така одиграл своја улога во убедливата победа на тимот иако не постигнал гол. Жо исто така бил вклучени и во победата од 3-1 на Манчестер Сити нагостувањето кај Вест Хем пред Божиќ и го постигнал единствениот гол во ремито 1-1 на Сити со Јувентус во УЕФА Лига Европа.
Интернасионал
На 20 јули 2011 година, по разочарувачкиот престој во Манчестер Сити, во кој постигнал само шест гола во 41 настап, Жо одлучил да се врати назад во Бразил и да му се приклучи на Спорт Клуб Интернасионал за да се обиде да ја оживее својата кариера.
Атлетико Минеиро
Во мај 2012 година, Жо се преселил во друга бразилска екипа потпишувајќи со Атлетико Минеиро.
Ал Шабаб
Во јули 2015 година, Жо потпишал договор со екипата на Ал Шабаб од Дубаи.
Брчко (град)
Географија
Градот Брчко е сместен во Посавина, на десниот брег на реката Сава, односно на утоката на нејзината десна притока Брка, на 44°52" северна географска широчина и 18°49" источна географска должина, на 96 метари надморска височина. Источно од градот се простира плодната Семберија, а западно е Посавина, додека на петнаесет километри јужно градот е по должина на стрмнините на планината Мајевица.
Транспорт
Низ Брчко поминува железничката линија која ги поврзува Винковци и Тузла. Покрај тоа, на Сава има пристаниште кое е значајни за градот.
Сердица
Сердица (словенечки: Serdica) — населба во Општина Рогашовци во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Прекмурје. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
Вуелта а Еспања 2019 - етапа 1 до етапа 11
Вуелта а Еспања 2019 е 74. издание на Вуелта а Еспања, една од трите големи трки во велосипедизмот. Вуелта започнала во Торевиеха со екипен хронометар на 24 август, а етапата 11 се одржала на 4 септември со етапа до Урдакс. Трката завршила во Мадрид на 15 септември.
Јежи Бартмињски
Јежи Бартмињски (Jerzy Bartmiński; 19 септември 1939 во Пшемишл — 7 Февруари 2022 во Лублин), Полска) - полски јазичар, етнолингвист, фолклорист, славист, професор по хуманистички науки, редовен професор на Универзитетот „Марија Кири - Склодовска“ во Лублин како и при Институтот за славистика на Полската Академија на Науките и активен член на Полската Академија на Уметностите.
Образование и научна дејност
Од почетокот на Втората светска војна до 1947 година живеел на парохијата на неговиот вујко Флориан Зајонц заедно со мајка му, постарите браќа (Станислав и Марјан), а исто така и помалата сестра Марија родена во 1941 година. Тој го започнал своето образование во основното училиште во тоа место. Подоцна студирал полска филологија на Универзитетот „Марија Кири - Склодовска“ во Лублин. Студиите ги завршил во 1961 година. Во 1971 година, по одбраната на својот труд на тема народен јазик, се стекнал со титулата доктор на науки. Во 1978 година хабилитирал на Хуманистичкиот оддел на Универзитетот каде студирал, со теза посветена на стилистичката етимологија.
Во 1991 година станал доцент, а во 1997 редовен професор. Од 1976 година управувал со работата на истражувачки тим, од што произлегол Одделот за текстологија и граматика на современиот полски јазик. Во периодот од 1992 до 2009 ја исполнувал функцијата раководител на одделот. Создал и две нови студиски насоки - украинска и белоруска филологија. Исто така станал и редовен професор на Институтот за славистика на Полска Академија на Науките.
Во 2008 бил избран како член кореспондент на Полската Академија на Уметностите, а на 14 јуни 2014 година како редовен член на таа институција во Првиот филолошки оддел. Член бил и на жирито на Советот за полски јазик (за првпат станал член во 1999 година).
Јежи Бартмињски бил автор на околу 300 публикации. Во областите на неговиот научен интерес беа проблемите на текстологијата, флексијата и стилот, семантиката, аксиолошкиот речник, видовите на полски фолклор, синтаксата, јазичните категории, етнолингвистиката (јазичната слика на светот и јазичните стереотипи).
Личен живот
Син на Мјечислав и Франќиска Зајонц, брат на Станислав, Марјан, Марија, Флориан и Јан. Внук на Флориан Зајонц. Двапати женет, негова прва жена била Изабела Гурак, која починала во 1999 година и со која имал шест деца, а од 22 септември 2001 година е женет со Станислава Њебжеговска - Бартмињска.
Бета Вукановиќ
Бета Вукановиќ (Бамберг, 18 април 1872 - Белград, 31 октомври 1972) била српска сликарка која му припаѓала на импресионизмот. Подоцнежните дела биле реалистички, но секогаш ја задржале импресионистичката палета.
Биографија
Родена е на 18 април 1872 година, во Бамберг, Германија, како Бабет Бахмајер (Babette Bachmayer). По завршувањето на основното училиште и женската гимназија, во 1890 година се запишала во приватното сликарско училиште на Карл Мара и Антон Ажбе во Минхен. Во работното атеље го запознала Ристо Вукановиќ, а потоа и се венчале во 1898 година. Наместо да одат на меден месец, тие отпатувале за Белград, за кој нејзините пријатели секогаш и зборувале дека тоа е мал град без интерес за уметност.
Во Белград пристигнале летото 1898 година. Во времето на нивното пристигнување, главниот град прераснал од ориентален град во европски град. За да ја оживее уметноста, брачната двојка почнала низа активности. Истата година го основале Здружението на српски уметници за пластична уметност и музика, кое траело пет години.
Во 1898 година, Бета за првпат изложувала, заедно со нејзиниот сопруг и со вајарот Симеон Роксандиќ во Белград, во салата на Народното собрание, на кое му доставувале слики на колички, над турска калдрма, заковале клинци и закачувале слики на ѕидовите. На изложбата присуствувал и кралот Милан Обреновиќ, голем обожавател на уметноста и колекционер, кој ги повикал да изложуваат и во дворецот. Изложбата во дворецот била реализирана во 1900 година. По тој повод кралот Милан ја купил сликата на Риста Вукановиќ „Дахија“, а сумата за која била купена била доволна да купи земјиште на падината на Дунав, на аголот од улиците Господар Јованов и Капетан Мишина, каде подоцна изградиле куќа. Во 1899 година брачниот пар добил дозвола од Министерството за образование да ја наследи првата српска школа за сликарство и цртање од нејзиниот основач Кирил Кутлик, по неговата смрт. Педагошката работа ја започнале во 1900 година. Откако смениле две адреси, семејството Вукановиќ го преселиле училиштето во нивната куќа на улицата Капетан-Мишин бр.13. Куќата, со изменета фасада, сè уште постои и е споменик на културата на Белград од 1984 година. Дизајнирана е од Милан Капетановиќ, дизајнерот на југословенскиот павилјон на Светската изложба во Париз. Во куќата биле изградени четири големи студија. Од се, најубава била фасадата на куќата, каде што над главниот влез Бета ги насликала „Три музи“ - музика, сликање и танц, симболично претставени, во вид на три убави жени, околу кои имало сини цветови - перуники и шарени пердуви од паун. Фасадата заедно со ова дело е уништена во бомбардирањето за време на Втората светска војна, а единствен спомен од фасадата е разгледницата во издание на „Геце Кона“. Меѓутоа, во каталогот на Заводот за заштита на спомениците на културата во Белград се наведува дека оваа декорација, насликана во техниката на фрескоживопис, била изгубена при промените и преправките на објектот во 1930-тите.
Сликарската школа работела од 1902 до 1905 година. Риста ги водел машките а женските класови Бета, а подоцна им се придружиле сликарот Марко Мурат и вајарот Ѓорѓе Јовановиќ. Целта на училиштето била да ги подготви идните студенти на странски сликарски академии, но и наставниците по цртање за гимназијата и женските колеџи. Училиштето во 1905 година прераснало во Уметничко и средно училиште, кога тие се преселиле на улицата на кралот Петар, а подоцна и во Кралското уметничко училиште во кое Бета Вукановиќ предавала и цртање и акварелисање( акварел ). Од ова училиште произлегле генерации импресионисти.
Една од првите слики што Бета ја насликала во Србија е „Кршна слава“, тема карактеристична за српскиот народ. Со таа слика таа успеала да го спои своето минхенско образование и чувствата кон Србија. Сликата била изложена и наградена на Светската изложба во Париз во 1900 година, каде што се претставила со својот сопруг, под презимето Вукановиќи.
Тие учествувале во основањето на Друштвото на српските уметници „Лада“ во 1904 година, по повод стогодишнината од Првото српско востание. Тие редовно изложувале на изложбите на ова друштво. Во 1958 година, таа била избрана за доживотен почесен претседател на Лада.
Работела како доброволна медицинска сестра, прво во Балканските војни. Поради познавањето на странски јазици им помагала и асистирала на странските лекари. Одликувана е со Орден за нега на ранети и болни (1912) и со орден за заслуги на Црвениот крст на Србија (1913).
Кога започнала Првата светска војна, Ристо тешко се разболел. Покрај него, во болница се грижела и за ранетите. Со српската војска, парот отишол на југ во Солун, а потоа со група ранети во Марсеј (Франција). Два нејзини акварели се зачувани од тој период: француски војници од африканските единици во 1915 година и пејзажот на Марсеј (1916 година). Двете слики сега се наоѓаат во Воениот музеј во Белград.
Бидејќи Народната банка на Србија успела да ја зачува довербата во вредноста на динарот со добра емисиона политика, дури и за време на војната, таа се соочила со проблемот на недоволно оптек на пари. Бета подготвила банкнота од 50 динари, од кои првата била издадена во март 1915 година во Париз. Издадени се вкупно 1.025.000 примероци и не е забележан фалсификат. Меѓутоа, бидејќи бил изработен набрзина, со лоша боја и грешки во натписот, наишол на голем отпор кај народот, кој поради лошиот изглед го нарекол „воена банкнота“ или „пега“. Банката одлучила да го прекине понатамошниот маркетинг и истата година била повлечена од оптек. Денес се рангира меѓу нумизматички највредните српски банкноти. Ристо работел како инспектор на неколку места во Франција, во српските средни училишта, отворени за деца од Србија погодени од војната. Починал на почетокот на 1918 година и бил погребан на воените гробишта во Тије, каде што Бета му подигнала споменик и редовно го посетувала гробот.
Наскоро го основала Друштвото на ликовни уметници во Белград (1919), а во 1921 година станала учителка во Уметничката школа.
Во Втората светска војна, таа одбила да се приклучи на движењето „Културбунд“ и ги искористила сите привилегии што доаѓаат со тоа, велејќи дека се смета себеси за Србинка. Сликањето и помогнало да ги надмине бомбардирањата и ужасите на војната.
Сликала и цртала до крајот на животот. Речиси секој ден одела во своето студио, каде што имала посети од 12 до 14 часот. Често седела во блискиот парк и забележувала сцени кои ќе и ги разбудат чувствата.
Таа ја освоила наградата за животно дело во 1971 година.
Починала на 31 октомври 1972 година на стогодишна возраст и била погребана на Новите гробишта во Белград.
Слики
Заедно со Марко Мурат, Бета Вукановиќ е најважниот и најтипичен претставник на plein air. Таа ја усвоила оваа насока уште во Минхен. Таа ги учела уметниците во Србија да работат на отворено. Кога импресионизмот почнал да слабее, таа го нагласила цртежот, ја зацврстила формата и ги задржала боите на импресионизмот. Сликала портрети, пејзажи (со мотиви од Вардарска Македонија, Србија и Босна) и мртва природа. Изложувала на сите изложби на југословенската Лада, како и во Рим, Минхен и Париз.
Карикатури
Таа се смета за зачетник на уметничката карикатура во Југославија. Според некои податоци, таа е автор на над 500 карикатури, од кои зачувани се 140. Првите карикатури ги направила во основно училиште, цртајќи ја учителката. За тоа била казнета, но не се откажала, сметајќи дека не прави ништо лошо цртајќи смешни портрети, за кои сметала дека не навредуваат никого, туку се само смешни. Своите карикатури за прв пат ги претставила во 1910 година на Четвртата изложба во Лада, каде што претставила 60 дела. Подоцна изложувала карикатури, но никогаш во толкава мера како за прв пат. Во овој тип нејзини дела преовладуваат фигурата и карактерот. Таа најчесто ги карикатурирала своите современици, познати личности од културниот и општествениот живот. Повеќето од цртежите се акварели. Со своите карикатури го илустрирала романот на Бранислав Нушиќ „Општинско дете“ во 1902 година.
Кон крајот на животот веќе не правела карикатури. Последната е најверојатно „Автокарикатура“, објавена во дневниот весник Политика во април 1954 година. Во 1949 година, Народниот музеј во Белград купил околу 50 нејзини карикатури. Задоволна од изложбата организирана во 1968 година, таа на Музејот му подарила уште единаесет свои карикатури.
Графика
Таа донела дел од своите графики од Германија, а подоцна направила и нови. Во Белград овие нејзини дела не биле ценети. На изложбата „Бјанко е неро“ во Рим во 1902 година, италијанскиот крал купил две, а адвокатот Скоти, правен советник на српската амбасада во Рим, еден. Разочарана од незаинтересираноста на белграѓани, неколку години по пристигнувањето во српската престолнина, таа му подарила алат за бакарно гравирање на својот ученик Љубомир Ивановиќ, кој подоцна станал одличен графичар.
Во тестаментот на Музејот на град Белград му оставила 247 слики, пастели, акварели и цртежи. Покрај тоа, Музејот купил некои предмети од нејзиното студио, како и медали, одликувања и декрети по нејзината смрт, што е додадено на нејзиното наследство, кое има вкупно 293 предмети.
Луитполдов Брег
Луитполдов Брег (Prinzregent-Luitpold-Land) е оној дел од брегот на Coats Land што се протега од близината на Ледникот Хејс, на 27°54′W, до 36°W, што се смета како источна граница на Филхнеровиот Леден Гребен. Откриена е од Вилхелм Филхнер, водач на Втората германска антарктичка експедиција, 1911–12, и именувана по Луитполд, принцот регент од Баварија.
Засолниште Вирген де лас Нивес
Засолништето Вирген де лас Нивес (-79.16667°N, -38.88333°W) е аргентинско засолниште на Антарктикот сместено на Filchner- Ледениот гребен Рон на Луитполдовиот Брег, 150 километри јужно од Базата Belgrano I. Засолништето е управувано од Аргентинската армија и беше отворено на 2 декември 1958 година и е под базата Белграно II.
Прибежиштето е изградено во Аргентинска Антарктичка кампања од 1958–1959 година под надзор на потполковник Хорхе Де Марци и мајор Педро Аркондо. Во тоа време, тоа беше најјужното засолниште на Антарктикот во Аргентина, повеќе на југ од Бегалецот Санта Барбара и старата База Собрал. Името на засолништето се однесува на Пресвета Богородица од снеговите.
Свила
Свила или коприна — природно белковинско влакно, што може да биде исткаено во текстил. Најпознатиот тип на свила се добива од чаури, кожурци и ларви на свилената буба (Bombyx mori), кои се одгледувани во заробеништво. Свилата има сјаен изглед, заради кој е и ценета, а кој потекнува од триаголната структура, ѝ овозможува на свилената ткаенина да ја прекршува светлината од различни агли.
Свилата ја прават и неколку други инсекти, ама единствено свилата од гасениците од пеперутки се користи во текстилното производство. Истражувани се и други свили кои се разликуваат на молекуларно ниво. Свилата главно се произведува од ларви на инсекти кои завршуваат со метаморфоза. Производството на свила е посебно вообичаена кај Хименоптерите (пчели, оси и мравки) и некогаш ја користат за правење гнезда. Други видови на Артроподи прават свила, најчесто разни Аракниди како што се пајаците.
Дива свила
Дивата свила се произведува почесто од гасеници, отколку од свилените буби, кои можат да бидат вештачки култивирани. Варијациите на дивата свила познати се и користени во Кина, Јужна Азија и Европа уште од многу одамна, ама производството секогаш било значително помало од производството на култивираната свила. Се разликуваат од припитомените варијации во бојата и текстуата. Чаурите кои се собрани во дивината често веќе се оштетени со развојот на пеперутката пред да бидат собрани, па така третираниот свилен конец е пократок поради раздвојувањето на чаурите т.е. кожурците. Дивата свила потешко се бои отколку свилата од култивираните свилени буби.
Историја
Почетоците на производството на свилата датираат од 6000 до 3000 години п.н.е. Заради големата вредност, Кинезите под закана со смртна казна ја чувале тајната за свилата. Постепено свилата од Кина преку Тајланд и Индија се проширила во југоисточна и јужна Азија, а во Европа ја донеле византиските монаси, така што, според легендата, ги скриле кожурците во бамбусови стапови.
Хемиски особини
Свилата е составена од аминокиселината GLY-SER-GLY-ALA-GLY и со облик на бета набрчкани листови. Внатрешниот ланецна Н-врската е формиран над и под рамните мрежи на Н-врската. Фибронската молекула се состои од седумнаесет аминокиселини меѓусебно поврзани во молекула со биополимери. Од аминокиселини најмногу се затапени глицин, аланин, серин и тирозин. Првите три киселини сочинуваат 90% од сите аминокиселини на фиброинот. Исто така мала е и содржината на цистин, глутаминска и аспарагинска киселина.
Високата содржина на глицерин, од 50%, дозволува тесно пакување на влакна, кои се цврсти и издржливи на растегнување. Влечната сила е поради ковалентните пепидни врски, патем белковинската форма на бета листовите, кога е развлечена силата се префрлацва на овие цврсти врски и тие пукаат.
Хемиски састав на сировата свила зависи од расата на свилената буба, исхраната, климата и другите услови на одгледувањето. Свилата е отпорна на повеќето минерални киселини, но е се разложи во сумпорна киселина. Наклонета е на пожолтување при допир со пот. Поради голема асорпциска способност фиброинот бргу и многу добро ја впива потта, но истовремено бргу се заситува со неа и се создаваат „потни дамки“ на кои облеката бргу се кине. Фиброинот како и кератинот се постојани спрема дејството на микроорганизмите – габички и бактерии кои предизвикуваат интезивно разградување нау целулозни влакна.
1599 во музиката
1599 година во музиката содржи некои значајни настани.
Просо
Просо (науч. Panicum miliaceum, поточно обично просо или бело просо) — важна житарка во земјоделството. Дивиот предок и местото на припитомување на просото се непознати, но како полјоделска култура првпат се среќава во Закавказјето и Кина пред околу 7.000 години, што веројатно значи дека е независно припитомено на двете места. Денес сè уште се одгледува на големо во Индија, Русија, Украина, на Блискиот Исток, во Турција и Романија. Во Македонија се одгледува претежно за потребите на живинарството. Се продава и како макробиотска житарка и како храна за оние што не можат да јадат пченични производи поради глутенот.
Просото е добро приспособено да расте на разни почви и климатски услови. Има краток вегетативен период и бара само малку вода - најмалку од сите житарки, и со тоа е одлично за суви предели кајшто не се ора. Растението е едногодишна трева и достигнува просечна височина од 1 м. Зрната растат во групи на секое гранче и не надминуваат 2-3 мм во големина. По боја можат да бидат драп, жолти, портокалово-црвени или кафеави.
Во светот се познати и други растенија што се нарекуваат „просо“ и имаат слична намена, но не се сродни на него. Такви се бисерното просо (Pennisetum glaucum), бреницата (Setaria italica), кораканот (Eleusine coracana) и дивото просо (род Echinochloa).
Историја и припитомување
Дивиот предок на просото сè уште не е успешно утврден. Во средна Азија се среќаваат певелни облици на оваа житарка што виреат на подрачје од Каспиското Море до Сјинџанг и Монголија, и постои можност овие полусуви подрачја да се дом на вистински диви облици на просото." Вакво просо е најдено во неолитски наоѓалишта во Грузија (од V и IV милениум п.н.е.), како и ископаните села од културата Јангшао во источна Кина. Според другите наоди, просото пристигнало во Европа накратко по неговото појавување во Грузија, и тоа најпрвин во источна и средна Европа. Меѓутоа, требало да поминат илјадници години пред истото да се појави во Италија, Грција и Иран, па така најраните наоди на Блискиот Исток се среќаваат во рушевините на градот Нимруд (Ирак) кои датираат од 700 п.н.е.
Надворешни врски
ذيل الثعلب الإيطالي Juwawut
Шморда
Шморда (Schmorda) — општина во округот Зале-Орла, во сојузната покраина Тирингија, Германија.
Geographie
Шморда се наоѓа североисточно од вештачкото езеро Хоенварте. Северно од местото се наоѓа градот Ранис.
Ватерполо на Летните олимписки игри 2012
Турнирите во Ватерполо на Летните олимписки игри 2012 во Лондон, Велика Британија се одржале во новата Ватерполо арена, која е во склоп на Олимпискиот парк од 29 јули до 12 август. За време на натпреварите во ватерполо, арената собирала 5.000 гледачи. Дванаесет репрезентации учествувале во машкиот турнир, и осум репрезентации во женскиот турнир.
Во машкиот турнир златото го освоила репрезентацијата на Хрватска, пред Италија и Србија, кои го освоиле среброто и бронзата. Во женскиот турнир златотo го освоила репрезентацијата на САД, пред Шпанија и Австралија, на кои им припаднале среброто и бронзата.
Квалификации
Двете репрезентации на Австралија, се квалификувале директно, додека пак африканските квалификации не се одржале и бројот на места од светскот квалификациски турнир се зголемил на 4.
Писандар
Писандар - атински државник.
Писандар им се придружил на олигарсите на кои не им се допаѓал атинскиот демократски устав. Можноста за преврат им се укажала по поразот на Атина на Сицилија, во 413 година п.н.е., кога со помош на разни средства олигарсите успеале да го исплашат народот кој во 411 година п.н.е. ги прифатил предлозите на Одборот на триесетмината. Овој одбор изработил нацрт на новиот атински устав, според кој политичките права им припаѓале само на оние кои се најспособни (телесно или според имотот) да се занимаваат со политика, а нив не смее да ги има помалку од 5.000. Така, поголемиот дел од народот ги изгубил политичките права, а бил избран Совет од 400 членови, кој ја извршувал улогата на провизорна влада со неограничени овластувања. Потоа, Советот ги прогонувал и убивал демократите; не го свикувал собранието ниту тогаш кога Атина преговарала со Спарта; а дефинитивниот устав што го изработила комисијата никогаш не бил воведен. Меѓутоа, војската не ѝ се покорила на новата власт, туку им останала верна на демократите. Кога се одметнал речиси целиот Хелеспонт и кога се прочуло дека атинската морнарица била катастрофално поразена кај Еретрија (на Пелопонез), а речиси целата Еубеја се одметнала, народот во Атина се побунил и се собрал на Пикна, а потоа го соборил Советот, по четиримесечна власт. По соборувањето на власта бил воведен олигарскиот устав според кој граѓански права имале сите луѓе кои служеле како хоплити.
Од пеколот до Тексас (филм)
„Од пеколот до Тексас“ (англиски: From Hell to Texas) — американски филм од 1958 година, во режија на Хенри Хатавеј (Henry Hathaway), по сценариото на Роберт Бакнер (Robert Buckner) и Вендел Мајес (Wendell Mayes). Филмот е заснован врз романот „The Hell-Bent Kid“ на Чарлс О. Лок (Charles O. Locke). Главните улоги ги толкуваат: Дон Мареј (Don Murray), Дајен Варси (Diane Varsi), Чил Вилис (Chill Willis), Денис Хопер (Dennis Hopper), Р. Г. Армстронг (R. G. Armstrong), Џеј Ц. Флипен (Jay C. Flippen), Марго (Margo), Џон Ларч (John Larch), Кен Скот (Ken Scott), Родолфо Акоста (Rodolfo Acosta) и Салвадор Багес (Salvador Baguez).
Хенри Хатавеј
Хенри Хатавеј (1899 - Лос Анџелес, ), славен американски филмски режисер. Добитник е на еден „Оскар“, но сними дури 66 филмови, меѓу кои најпознати се неговите вестерни „Наследството на пустината“, „Напад на поштенската кочија“ и „Ѓаволска градина“.
Градиште I (Двориште)
Градиште I — градиште од доцноантичкото време. На 2 километри северно од селското училиште, на врвот на ридот се гледаат темели од бедемот кој оградувал простор од 250 × 200 метри. Бедемот е ѕидан од камен и варов малтер. Во внатрешноста на градиштето се среќаваат многу фрагменти од питоси и покривни ќерамиди.
Штајна
Штајна (Steina) — општина во округот Бауцен, во Саксонија, Германија.
Рис (филм од 1982)
Рис (полски: Ryś) - полски филм од 1982 година, во режија на Станислав Розович, кој е автор и на сценариото, заедно со Јарослав Ивашкјевич, засновано врз неговиот кус расказ. Главните улоги ги толкуваат: Јежи Раѕивилович, Францишек Пјечка, Пјотр Бајор, итн.
Синопсис
Дејствието на филмот се одвива за време на Втората светска војна, во едно мало место во Полска. Во црквата во која служи младиот свештеник Конрад (го игра Раѕивилович) доаѓа младото момче Рис(го игра Бајор) кое бара да се исповеди за гревот што треба да го направи - убиството на еден селанецот Алојз (го игра Пјечка) кој е обвинет како соработник со окупаторот. Конрад настојува да го разубеди момчето, но без успех. Потоа, тој се запознава со Алојз и во таа прилика дознава дека тој крие еврејско девојче. Тогаш, Конрад по секоја цена сака да го спречи убиството и се нуди да го преземе гревот, односно тој да го изврши убиството. Рис му го дава пиштолот, а Конрад пука во него и ја губи свеста. Кога се освестува, до него се наоѓа Алојз и заедно да заминуваат во партизани.
115 п.н.е.
115 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 115. година пред новата ера, 115. од првиот милениум п.н.е., 15. од 2 век п.н.е. и шеста од 110-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5393 и 5394 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4635 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3645 и 3646 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 638.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 115 година се протега во 2521 и 2522, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2581 и 2582 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 428. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 759 и 758 исламска година пред хиџра.
Иван Колосенко
Иван Колосенко ( во Русија — во ) — руски партизан, борец за слобода на Македонија, припадник на Црвената Армија и учесник во НОВ.
Животопис
Кога во септември 1944 година Дванаесеттата македонска ударна бригада го имала минирано транспортниот воз кај Зелениково, со уште неколку заробеници успеал да побегне од заробеништво и да и се приклучи на бригадата. Така станал борец во нејзините редови во составот на втората чета од првиот баталјон. Бил смел и примерен борец и бргу станал пушкомитралезец и командир на одделение. Во завршните борби за ослободувањето на Македонија и Скопје, со бригадата се борел за заземање на хидроцентралата Матка, каде биле сконцентрирани големи балистички сили. Во оваа жестока борба против балистичките банди, Иван храбро загинал со уште неколкумина свои соборци.
Во нивна чест во дворот на хидроцентралата Матка е подгинат споменик, пред кој се чествува нивното храбро дело за спасување и ослободување на градот Скопје. Официјални државни претставници на Руската амбасада во Македонија исто така учествуваат во овие настани и вообичаено церемонијата се случува околу 9 мај - денот на победата над фашизмот.
Корибанти
Корибанти - свештеници на фригиската божица Кибела.
Митот за Кибела
Кибела била фригиска божица на плодноста, азиски пандан на египетската Изида. Најпознатиот мит поврзан со Кибела е оној каде таа се вљубила во момчето Атид, кој се одликувал со извонредна убавина. Меѓутоа, тој ја изневерил божицата и сакал да се ожени со една принцеза. Разлутената божица сакала да му се одмзади и се појавила на неговата свадба и сите гости ги зафатил пански страв така што полуделе. Атид избегал во шумата, полудел и се убил.
Во чест на Атид, самата Кибела го воспоставила празникот на жалоста за време на пролетниот еквиноциј. Тогаш, корибантите оделе во планините да го бараат Атид, а кога ќе го пронајделе, т.е. некоја слика која го претставувала него, се предавале на голема радост и играле, во придружба на разни инструменти, така што се вртеле во стилот на турските дервиши. Таквиот занос, кој лечел од лудило, го спомнува Аристофан во своите драми.
Иван Костов
Иван Јорданов Костов (роден на во ) е политичар и поранешен премиер на Бугарија во периодот од 1997 до 2001 година. Во периодот од 1994 до 2001 година бил водач на СДС, а од 2004 претседател на Демократи за силна Бугарија.
Свети Јуриј (Рогашовци)
Свети Јуриј (словенечки: Sveti Jurij) — населба во Општина Рогашовци во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Прекмурје. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
Жеравна
Жеравна е село во централниот дел на источна Бугарија, дел од општината Котел, Сливенска област. Селото, сместено во мала долина подножјето на Стара Планина, е архитектонски резерват од национално значење и се состои од повеќе од 200 дрвени куќи од Отомански стил (XVIII и XIX век), како туристичко одредиште кое се равива со голема брзина.
Популарни места во селото ја вклучуваат куќата-музеј на трговецот Руси Чорбаџи од почетокот на 18 век, потоа црквата Св.Никола осветена во 1834 година која содржи икони од 18 и почетокот на 19 век, куќата-музеј на познатиот писател Јордан Јовков роден во 1880 година, уметничка галерија која била училиште во тоа време и куќата-музеј на учителот Сава Филатеров.
Во септември 2005 година селото има население од 460. Жеравна е на 579 метри надморска височина.
Каталог „Хенри Дрејпер“
Хенри Дрејпер Henry Draper Catalogue, HD) — ѕвезден каталог објавен помеѓу 1918 и 1924 г. кој содржи спектроскопски класификација на 225.300 ѕвезди. Подоцна е дополнет со Додатокот „Хенри Дрејпер“ (Henry Draper Extension, HDE), објавен од 1925 до 1936 г. во кој се класификуваат уште 46.850 ѕвезди и со Дополнителните карти на „Хенри Дрејпер“ (Henry Draper Extension Charts, HDEC), објавени од 1937 до 1949 г. со уште 86.933 ѕвезди. Заклучно со август 2017 г. класификацијата опфаќа 359.083 ѕвезди Првичниот каталог го опфаќа целото небо до привидна фотографска величина од 9; со додатоците се дополнети уште ѕвезди од извесни подрачја.  Овој каталог претставува пионерски напор за подредување на ѕвездените спектри, а неговите броеви се широко застапени во означувањето на ѕвездите.
Употреба и достапност
Ѕвездите во главнината на каталогот се со средна величина, до 9m (околу од сјајноста на најслабите ѕвезди видливи со голо око). Додатоците ги покриваат ѕвездите до величина 11, избрани од извесни небесни подрачја. Првичниот каталог ги води ѕвездите со броеви од 1 до 225300 (со претставката HD), подредени нагорно според нивната ректасцензија за епохата 1900,0. Првиот додаток почнува со 225301, а завршува со 272150 (со претставката HDE), а оној од дополнителните карти опфаќа ѕвезди од 272151 до 359083 (со претставката HDEC). Честопати се среќава само претставката HD, бидејќи бројчениот редослед е доследен и не прави забуна. Означувањето според каталогот „Хенри Дрејпер“ е мошне распространето.
Денес каталогот „Хенри Дрејпер“ е достапен преку службата VizieR на Центарот за астрономски податоци во Стразбур како каталог бр. III/135A.
Прва пунска војна
Првата пунска војна (264.-241.г.п.н.е.) се водела на копно, главно на Сицилија и во Римската провинција Африка, но во голема мера и на море. Војната ги чинела скапо обете страни, но по 20 години Рим излегол победник, конечно освојувајќи ја Сицилија и приморувајќи ја победената Картагина да плаќа огромни отштети. Штетите од војната ја дестабилизирале Картагина до таа мерка, што Рим ги присвоил и Сардинија и Корзика неколку години подоцна.
Војната започнала како локален конфликт на Сицилија, во кој се замешале и Картагина и Рим. На море, во почетокот Картагина била супериорна, но Рим набргу изградил моќна флота и почнал да ги добива и битките на море. Целиот период на војувањето, со исклучок на неколку битки бил победнички за Римјаните, и во 241.г.п.н.е. Картагина била принудена да му ја отстапи Сицилија на Рим. Покрај тоа, Картагина била принудена да плаќа и огромни репарации.
На крајот на војната, Римската морнарица била доволно моќна за да спречи напад на Италија од вода и ги контролирала важните поморски трговски патишта. Во 238. п.н.е. платеничките трупи на Картагина се побуниле и Рим ја искористил приликата за да ги преземе островите Сардинија и Корзика. Оттогаш Рим практично во целост го контролирал Медитеранот и го нарекувал „Наше море“.
Во 219 г. п.н.е. Ханибал Барцид го нападнал Сагунтум во Хиспанија, град сојузник на Рим, што било повод за Втората пунска војна.
My Happy Ending
"My Happy Ending" е песна од канадската пејачка-текстописец Аврил Лавињ, од нејзиниот втор студиски албум Under My Skin. Продуцент на песната е Бач Валкер. Издадена е како втор интернационален сингл од албумот во 2004 и станал четвртиот најуспешен сингл. Песната се искачила на повисоки места отколку "Don't Tell Me", првиот сингл на албумот. Во Обединетото Кралство синглот се искачил во топ пет; Во САД на деветто место, а во Мексико на прво место. Структурно песната е напишана во 4/4 такт.
"My Happy Ending" добила платинска сертификација од RIAA во јануари  2005 година, правејќи ја песната втор платински сингл на Лавињ, после "Complicated" (2002).
Надворешни врски
Under My Skin Under My Skin
Тигран Барсегјан
Тигран Барсегјан (роден на 22 септември 1993 г.) — ерменски фудбалер, или од  на Слован Братислава и на ерменската репрезентација.
Пунски војни
Пунските војни биле војни помеѓу Римската Република и Картагина водени помеѓу 264. и 146.г.п.н.е. Тие се познати како Пунски војни според латинското име (punici, poenici) за предците на картагинците - феникијците.
Тигран Барсегјан
Клупска кариера
Роден во Ереван, главниот град на Ерменија, Барсегјан играл во клубовите Банантс, Гандзасар и Мика во Премиер лигата на Ерменија. На 30 август 2016 година, тој потпишал за македонскиот клуб Вардар, каде веќе играл неговиот колега од ерменската репрезентација, Ховханес Хамбарџумјан.
Пунски војни
Главната причина за војните бил судирот на интересите помеѓу Картагинското царство и Римската Република која била во подем. На почетокот на првата војна, градот-држава Картагина била доминантна сила во западното Средоземје со големо поморско царство кое се протегало по брегот на Пиринејскиот Полуостров, островите во Средоземното Море и во северна Африка од Египет до Атлантскиот Океан. Во меѓувреме, Рим завладеал со целиот Апенински Полуостров и тежнеел да се прошири понатаму.
Тигран Барсегјан
Клупска кариера
На 24 ноември 2021 година, Барсегјан потпишал за словачкиот клуб Слован Братислава.
Пунски војни
Со крајот на третата војна, по повеќе од 100 години војување и смртта на стотици илјади војници на обете страни, Рим го освоил Картагинското царство и го уништил градот до темел. Во истиот период, Рим водел војни напоредно и со Илирија, Македонија и Сирија, кои исто така завршиле со победа. Со тоа Рим станал доминантна сила во тогашниот познат свет.
Тигран Барсегјан
Репрезентативна кариера
Барсегјан бил дел од составот на репрезентацијата на Ерменија до 21 година во 2014 година. Во 2016 година, тој го одиграл својот прв натпревар за сениорскиот тим на Ерменија.
Пунски војни
Прва пунска војна
Првата пунска војна (264.-241.г.п.н.е.) започнала како локален конфликт на Сицилија, во кој се замешале и Картагина и Рим. Војната ги чинела скапо обете страни, но по 20 години Рим излегол победник, конечно освојувајќи ја Сицилија и приморувајќи ја победената Картагина да плаќа огромни отштети. Штетите од војната ја дестабилизирале Картагина до таа мерка, што Рим ги присвоил и Сардинија и Корзика неколку години подоцна.
Во 241.г.п.н.е. Картагина била принудена да му ја отстапи Сицилија на Рим. Покрај тоа, Картагина била принудена да плаќа и огромни репарации.
Втората пунска војна
Во 219. Ханибал Барцид го нападнал Сагунтум во Хиспанија, град сојузник на Рим, што било повод за Втората пунска војна (218.-201.г.п.н.е).
На почетокот, војната се одвивала на три места: во Италија, кајшто Ханибал навлегол од север преку Алпите и неколкупати ги победил Римските легии, во Хиспанија кајшто брат му на Ханибал, Хасдрубал Барцид, ги бранел Картагинските колонијални градови со променлив успех, сè додека конечно не се повлекол кон Италија, и на Сицилија, кајшто Римјаните оствариле воена превласт.
Во Хиспанија, еден млад Римски командант, Публиј Корнелиј Скипион успеал да ги победи Картагинските сили предводени од Хасдрубал. После зацврстувањето на позициите во Хиспанија, Скипион се заканувал да ја нападне и самата Картагина, и Ханибал бил принуден да се повлече во Африка. Во Битката кај Зама во 202. Римјаните конечно го победиле Ханибал, и Картагина била принудена да склучи мир под понижувачки услови: откажување од странските колонии, плаќање на големи отштети и забрана за создавање на сопствена војска и морнарица.
Трета пунска војна
Третата пунска војна (149.-146.г.п.н.е.) значела долга опсада на Картагина, која завршила со целосно уништување на градот. Причина за избивањето на војната биле растечкото нерасположение кон Рим во Шпанија и Грција, како и подемот во поморската моќ и во богатството што го имала Картагина во 50-те години по Втората пунска војна.