cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Карневал во Бразил
Стилот на Минас Гераис
Сепак, некои, на карневалските прослави во Оуро Прето (Ouro Preto) гледаат како на закана за старата и историска хармонија во регионот. Според една таква личност : последните новости во индустријата од околните области, растот на населението и зголемувањето на уличниот сообраќај го загрозуваат карневалот како што се сеќаваат постарите граѓани. Причина за загрижување е уличниот карневал на Оуро Прето (Ouro Preto), привлекувајќи студенти кои доаѓаат од цел Бразил во потрага по возбуда. Студентите ги преплавуваат улиците пуштајќи гласна и дискутабилно уривачка музика.
Други стилови
Некои јужни градови како Куритиба (Curitiba), Флорианополис (Florianopolis), Камборију (Camboriu) и Порто Алегре (Porto Alegre) имаат помали самба училишта или блокос (blocos), но како и во градовите на државата Сао Паоло, се чини дека тие претпочитаат балови отколку улично танцување.
Самбодромо
Карневалските паради во Рио де Жанеиро и Сао Паоло се одржуваат во Самбодромо (Sambodromo), кој се наоѓа во близина на градскиот центар. Во градот Рио, парадите започнуваат во 20 : 00 или 21 : 00 часот (зависно од датумот) и завршуваат околу 05 : 00 часот наутро. Подземната железница на Рио де Жанеиро работи 24 часа за време на главните денови на парадите.
Точниот број на гледачи во Самбодромо (Sambodromo) може да е дури и повисок од официјалниот број на седишта, споменат подолу. Исклучок е секторот 9. Всушност, зборот "седиште" не е релевантен. Во сектор 1, овозможен е пристап на локалната заедница по симболична цена. Секторите 6 и 13 се најевтини. Секторите 3, 5 и 7 имаат еднакво добар поглед (иако меѓу нив постои разлика во цената). Сектор 9 има обележани седишта, па следствено, има помалку гужва. Централната кружна ложа и блоковите се најдобри и со соодветна цена.
•	Блокови (5,992 седишта)
Специјални блокови : четири прегради меѓу секторите 3, 5, 7 и 9, со по 20 седишта во А блоковите и 18 седишта во Б блоковите. Блоковите во секторите : 3, 5, 7, 9, 11 и 4 : 24 блокови по сектор, вкупно 144 блокови. Во сектор 2, блоковите А, Б и В, од кои секој блок содржи 12 седишта, се распоредени на 3 ката.
Откриени блокови со прегради и столчиња за секој од шесте закупници, во секторите 3, 4, 5, 7, 9 и 11.
•	Столчиња
Во секторите 6 и 13 се сместени 4,220 столчиња. Од нив, 525 столчиња се за параплегичари и нивната придружба.
•	Редови на седишта (вкупно 16,804 седишта)
Откриен простор до 15,80 метри висок, каде може да се стигне преку скали. Секој од секторите 3, 4, 5, 7 и 11 собираат по 2,900 гледачи. Секторот 9 брои 2,306 седишта.
•	Популарни редови на седишта (вкупно 25,700)
Сектор 1 : во областа каде училиштата се организираат за парадата ; Секторите 6 и 13 - во Praca da Apoteose (Прака да Апотеосе) од каде може да се види крајот на парадата. Сектор 1 може да прими до 6,500 гледачи додека секторите 6 и 13, двата, примаат до 9,600 гледачи.
Самба
Со корени од Баија, поточно од африканските ритми, пристигнува во Рио де Жанеиро околу 1920-тата година и сè уште е еден од најпопуларните стилови на Бразил, заедно со Samba-pagode и Samba reggae (бендот Олодум од Салвадор да Баија го прославува стилот самба-реге). Од романтични самба песни (samba-cancoes), кои се пеат во баровите до експлозивни паради со тапани кои се случуваат за време на карневалот, самбата секогаш буди пријатно и весело расположение. Самбата се развива како посебен вид на музика, на почетокот од 20 век, во Рио де Жанеиро (тогашен главен град на Бразил). Во 1930-тите, група на музичари, предводени од Исмаел Силва (Ismael Silva), во соседството на Естасисио де Са (Estacio de Sa), го основаат првото самба училиште, Deixa Falar (Остави да зборува). Тие го трансформираат музичкиот жанр за да го приспособат на карневалската парада. Во оваа декада, радиото ја зголемува популарноста на жанрот низ целата земја и со поддршка на националистичката диктатура на Гетуљо Варгас (Getulio Vargas), самбата станува "официјална музика" на Бразил.
Во наредните години, самбата се развива во повеќе правци, од нежната самба-канкао (samba-cancao) до тапанарски оркестри кои го прават саундтракот на карневалската парада. Еден од овие нови стилови е босанова (bossa nova), создадена од белци кои ѝ припаѓаат на средната класа. Популарноста на стилот постепено се зголемува, со работата на Жоао Илберто (Joao Gilberto) и Антонио Карлос Жобим (Antonio Carlos Jobim). Во шеесеттите години, Бразил е политички поделен и левичарските музичари на босанова (bossa nova) започнуваат да го намамуваат вниманието на музиката направена во favelas (сиромашни квартови). Во овој период се откриваат многу познати уметници. Имиња како Картола (Carlota), Нелсон Кавакино (Nelson Cavaquinho), Вела Гарда да Портела (Velha Guarda da Portela), Зе Кети (Ze Keti) и Клементина де Хесус (Clementina de Jesus) ги снимаат своите први албуми. Во седумдесеттите години, самбата се враќа на радијата. Композитори и пејачи како Мартино да Виља (Martinho da Vila), Клара Нунес (Clara Nunes) и Бет Карвало (Beth Carvalho) доминираат на хит парадата.
На почетокот од осумдесеттите години, откако самбата се дислоцира во подземјето, што се должи на стилови како диско стилот и бразилскиот рок, таа повторно се појавува во медиумите со музичко движење создадено во предградијата на Рио де Жанеиро. Се работи за пагода (pagode), обновена самба, со нови инструменти, на пример бањо (banjo) и тантан (tantan), како и нов јазик кој е повеќе популарен и во кој доминира сленгот. Најпознати имиња се Зека Пагодино (Zeca Pagodinho), Алмир Гинето ( Almir Guineto), Групо Фундо де Кинтал (Grupo Fundo de Quintal), Хорхе Арагао (Jorge Aragao) и Ховелина Перола Негра (Jovelina Perola Negra). Разни самба училишта се основаат низ Бразил. Самба училиштето ги комбинира танцувањето и забавувањето во ноќен клуб со збирното место на општествен клуб и ставот на заедницата во врска со волонтерските групи. За време на спектакуларниот карневал во Рио, познати самба училишта парадираат во Самбодромо (Sambodromo). Настан кој не смее да се пропушти.
Ахе
Ахе (аxе) не се однесува конкретно на некој стил или музичко движење туку повеќе се однесува на употребливо брендовско име кое ги обединува уметниците од Салвадор (Salvador), кои прават музика во бразилски, карибски и африкански ритми со поп-рок пресврт, што придонесува за нивниот успех на бразилските хит паради, почнувајќи од 1992 година. Ахе (аxе) претставува ритуален поздрав кој се употребува во склоп на религиите Кандомбле (Candomble) и Умбанда (Umbada) и има значење на "позитивна вибрација". Зборот музика се припојува на Ахе, кој се користи како сленг во рамките на локалниот музички бизнис, од страна на еден новинар со намера да создаде омаловажувачки термин за претенциозниот стил на тацување.
Даниела Меркјури (Daniela Mercury) започнува да се прославува како пејачка во Рио и Сао Паоло, сè што води потекло од Салвадор се етикетира со Ахе музика. Наскоро, уметниците забораваат на потценувачкото потекло на овој термин и започнуваат да ги користат неговите предности. Саундтракот на карневалот во Салвадор, форсиран од страна на медиумите, брзо се распространува низ целата земја (преку карневалските забави во мртвата сезона), зајакнувајќи ги нејзините индустриски потенцијали и исфрлувајќи хитови низ целата година во 90-тите.
Тестирани според интензитетот на карневалската динамика, Ахе песните остваруваат комерцијален успех во Бразил во текот на минатата декада. Особено поволна за уметниците од Баија е 1998 година : вклучувајќи ги Даниела Меркјури (Daniela Mercury), Ивет Сангало (Ivete Sangalo), Чиклет ком Банана (Chiclete com Banana), Аракету (Araketu), Чеиро де Амор (Cheiro de Amor) и Е о Чан (E o Tchan) кои продале над 3,4 милиони плочи.
Микарета
Толпата го следи електричното трио (trio electico) пеејќи, играјќи и скокајќи на звуците од музиката. За да се биде овластен за следење на камионот, мора да се плати влезница (билет) за еден од неколкуте "blocos" (блок). Блоко (bloco) е претпријатие кое се здобива со дозвола да учествува во микарета, го ангажира бендот, продава влезници и врши контрола на пристапноста.
Бразил располага со неколку микаретас (micaretas) кои, во текот на годината, се случуваат во различни градови. Тие можат да се одвиваат на улиците (традиционална микарета) или во затворен, заграден простор (микарета од затворен тип).
Безбедност
Во 1980-тите Бразил започнува да развива репутација на насилство и криминал како последица на големиот долг заради кој нема пари за неопходностите како полиција, болници и училишта. Меѓутоа, во раните 1990-ти, работите почнуваат да се менуваат, бидејќи Владата е во можност да го намали својот долг а со тоа и да вложи пари во јавните служби, тргнувајќи од полицијата. Полицајци се стационирани онаму каде што обично е детектиран проблем : градските улици, плажите итн., и стапката на криминал започнува да опаѓа. Истовремено, значително големите инвестиции во туризмот придонесуваат заштитата на туристите да стане приоритет на Владата. Туризмот во Бразил моментално е главен приоритет, и се прави сè во интерес на безбедноста и комодитетот на посетителите.
Таксито е многу безбедно и достапно насекаде, и покрај тоа што повремено се пријавува по некој инцидент. Таксито го зазема првото место кога е во прашање најчесто упоребуваното превозно средство од страна на туристите, а со оглед на ниските трошоци и практичноста, обично е и она кое најмногу се препорачува.
Иако фотографиите и видеата од карневалот на Салвадор обично не се фокусирани на полициските службеници, безбедносниот систем е присутен. Освен редовната полиција, славениците танцуваат меѓу екипа за безбедност од над 600 луѓе, обезбедена од блокос (blocos), чија функција е да ги држи под контрола толпите и да го одржува текот на движењето, во најдобар можен ред, по означениот круг. Сите приватни планови за безбедност однапред ги прегледува бразилската сојузна полиција. Во глобала, ова се функциите кои ги обавуваат безбедносните организации за време на парадата :
•	Носачи на јажиња : Тие ги носат јажињата кои ги одделуваат танчерите кои се приклучиле на блоко (bloco) од оние танчери кои не се регистрирани (т.н. "пуканка" веселбари), и да помогнат да се одржи темпото и спречи создавањето на потешкотии во движењето (тесно грло). Вкупно постојат околу 400 носач на јажиња.
•	Контролор на јажиња : Секој контролор набљудува околу 10 носачи на јажиња.
•	Надзорник на јажиња : Секој од нив врши надзор на околу 5 контролори на јажиња.
•	Раководител на дисциплина : Околу 70 раководители чекорат на чело на блокото (bloco) во улога на предводници, водат грижа за тоа танчерите да бидат на одредена дистанца од јажињата и го следат пристапот на веселбарите до возилото за поддршка.
•	Набљудувачи на редица : Тие ги следат редиците до бањите, регистар-касите и баровите.
•	инспектори на учесници : Тие се движат среде танчерите, водејќи сметка "пуканка-веселбарите" да не го окупираат просторот кој е резервиран за регистрираните танчери и внимаваат на појавата на фалсификувани костими и неовластени продавачи.
•	безбедносни агенти : Повеќе од 50 професионалци се движат наоколу особено во екот на блокос (blocos), подготвени да се справат со прекумерено или агресивно однесување. Тие мора да се вработени во компании одобрени од страна на федералната полиција.
Македонски вез
Носители на везбеното творештво
Носители на везбеното творештво во Македонија исклучиво биле народните носии, посебно селските, кои се задржале во својата комплетна животна функција сè до првите децении на овој век. Везот претставувал карактеристичен традиционален украс, особено на женските носии, а од нив најмногу cе везеле кошулите и покривалата за на глава. Женската кошула, cо cвоите скромни кројни елементи на туниковидна облека, типична за цела Македонија, задржала траги на прастари форми, кои ја доведувааат во непоредна врска со старобалканската орнаментирана туника, употребувана на Балканот уште пред доаѓањето на словените, а која не му била туѓа ни на словенкиот вет. Задржувајќи се на првобитните стадиуми во развојот на оваа облека што се однесува до нејзиниот облик, македонските кошули ја развиле понатаму нејзината декорација, во која се одразил и раскошниот стил на византискиот текстил. Меѓу разните женски везени покривала за на глава посебно место им припаѓа на невестинските сокаи и убруси, а тие не само што се истакнуваат како врвни естетки вредности на македонската везбена уметност, туку имаат и историско значење како најстари македонски везбени изработки досега, во кои што е конзервирана голема архаичност. Нивната очигледна сличност по форма, техника, орнаментација и функција, со соодветни делови од носиите на некои народи од Поволжјето, не можела да никне случајно и секако потврдува многу дамнешни културно-историски врски.
Изработка на везовите
Македонските везови се работени редовно со домашни волнени конци, што го овозможувало и некогашното развиено македонско овчарство. За везење на празнични и невестинки носии се употребувала и домашна свила, а речиси насекаде, за нив се користела и срма. Посебно карактеристичен бил домашниот традиционален начин на приготвување волнени конци за везење, кои се сукале и удвојувале само со раце, без никакви технички помагала, што претставува еден од најпрвобитните степени на предење текстилни влакна. Карактеристично речиси за сите македонски везови е нивната изведба со броење на жиците од платното и најчесто од опачната страна, што овозможува полесно броење, но кое бара и развиена техничка вештина. Во поглед на техничката изведба, за македонските везови најтипична е гобленската техника - полнеж, која со своите варијанти достигнала виоко техничко ниво. Одделни техники во везот - релјефните, ажурните, крвчињата - се ограничени само на некои области. Везењето со прави ободи - сокаечко, трупа - најмногу се застапени на женските покривала за на главаа, кои, поради мошне сложената техничка изведба, често ги изработувале само поединечни везилки.
Бои на везовите
Во колоритот на македонските полихромни везови, доминира црвената боја во нејзиниот широк тонски регистар, но тоа е во зависност од регионот и од хронологијата на нејзината употреба. Меѓутоа, присутна е паралелната примена на две нијанси на црвената боја, било како алтернација или како фон и орнамент. Друга доминантна боја е црната, а во својство на секундарни бои е застапена модрата, зелената и жолтата, поретко и белата. Притоа, колоритните односи во македонскиот народен вез се строго определени, боите се комбинирани во согласност со закономерни ритмички принципи, кои откриваат еден беспогрешен вкус кај селската жена, која и не ги познавала законите на хармонијата.
Орнаментика
Општа одлика на македонскиот народен вез е строго геометриската орнаментика. Геометриските мотиви се застапени во нивниот најширок обем - од наједноставни прави и цик-цак линии до сложени геометрики облици. Често и не е јасно што претставуваат одделни орнаментални мотиви, кои во процесот на нивното пренесување од генерација на генерација, од место на место, сè повеќе се модифицирале и губеле од своето првобитно значење, оформувајќи се во апстрактни геометризирани орнаменти.
Секој предел во Македонија ја одржувал, низ поколенија, својата традиционална определеност за орнамент, техника или колорит, наследени уште од дамнешни времиња. Овие специфичности, особено во западниот дел на Македонија имаат потекло уште од прасловенскиот период. Големите миграциони движења во Македонија во последниве два века придонеле за едно везбено шаренило на територијата на Македонија. Но, и покрај тоа, секој предел ги задржал своите специфични везбени особености, приспособувајќи ги новите влијанија на старите ликовно-естетски одлики и традиционални норми.
Везот на женската носија од Кумановско, по својот ликовен третман и карактеристична чисто геометриска орнаментика, создадена од аглести форми со испрекршени и назабени контури, е единствен во Македонија. Оригинално и архитектонично конструираните орнаменти, во пртежно црвен тоналитет, остро се оцртуваат на црниот фон, а техничката изведба со бодови во спротивни правци - што е инаку атипично за македонскиот вез - ја надополнуваат везбената декорација и со ефекти на светло-сенка.
Женските кошули од Скопска Црна Гора се одликуваат со импозантна црна релјефна орнаментика, која по стил и фактура доследна споредба наоѓа во текстилната декорација на богато орнаментираните коптски туники од ранохристијанско време. Орнаментите најчесто се истакнуваат преку виртуозната игра на везбените техники или со дискретна примена на темномодри комбинации. Црниот релјефен вез од дебели конци е застапен и на женската носија од Долни Полог, но нејзината специфичност е изобилната примена на бела срма и тенки метални ленти, што и даваат на оваа орнаментика блесок и посебна убавина.
Спротивно на смирениот црн колорит во везот на Скопска Црна Гора, женската носија од Скопска Блатија се одликува со разнобојна и разиграна орнаментика, која и по орнамент и по техничка изведба се разликува од претходните. За основа на орнаментите служи само белото платно, а везот изобилува со разни геометриски мотиви, но и со цветни стилизации, дури и митолошки претстави, најчесто аждери.
Живописните и познати мијачки носии ги карактеризира нивниот оригинален вез со линеарно-геометрики мотиви во интензивна црвена боја, а неговата специфичност е ажурната техника, но од друг вид, што ја користеле и везилките од Дебар за украсување на својата стара носија. Ситната и префинета релјефна орнаментика, како и извонредно оригиналната орнаментална композиција, им даваат карактеристичен печат на везените кошули од Дебарски и Струшки Дримкол, од Струшко и Охридско поле. А сите заедно претставуваат вистинска орнаментална цветна градина, зошто тука цветните стилизации достигнале најширока примена и најреална интерпретација на природните форми. Со посебни естетски и технички квалитети се истакнуваат струшките и охридските сокаи за на глава, везени со свила или волна, во чија орнаментика доминираат геометриските мотиви.
Во женските носии од Кичевијата и Порече доминираат геометриските мотиви во раскошни комбинации, а по орнаменталниот карактер и смелите колористични решенија на одделни примероци, овие везови се доближуваат и до најсовремените ликовни настојувања. Но, творечките димензии на жената најмаркантно се превентирани на убрусите за на глава, кои, заедно со македонските сокаи, претавуваат вистински ремек дела на македонската везбена уметност.
Во областа Река меѓу Лерин и Костур, женските носии се украсени со вез, кој ги наоѓа своите аналогии во носијата на најблиските битолски села, но кој се одликува со некои специфики во стилот, додека везбените мотиви од Леринско Поле се реализирани исклучително во техниката крвчиња, што е редок феномен.
Сите овие регионални видови во македонското везбено творештво, создавани со векови од многубројни анонимни мајстори на уметничкото изразување во везот, откриваат една развиена творечка фантазија, една беспрекорна мисла за игра на бои и форми и техничка изведба изградена до совршенство.
Изработка на македонскиот народен вез
Од текстилните материјали што служеле за изработка на деловите од носијата украсени со вез покрај памукот, кој одамна се произведувал во Македонија, некогаш биле ленот и конопот, познати како стари индустриски култури. Херодот споменува дека и Тракијците ја приготвувале својата облека од коноп, а за употребата на лен и коноп знаеле и старите Словени. Во X век од струмичкиот крај се изнесувало ленено платно за Цариград, а и денес во Македонија постојат села, чиишто имиња сведочат за некогашното одгледување на овие стари индустриски култури. Од друга страна, не само што најстарите везени примероци се работени на ленено или на конопено платно, туку извесни везови и посебно барале ленен материјал поради појаките нишки, како ажурниот вез "чикме" во Полог, додека во Охридско Поле белите везени "чикмиња" по кошулите до неодамна се изработувале со ленени конци.
Техники на везење
Понатаму и самата технологија околу приготвувањето на материјалите за везење содржи видни традицонални обележја што потекнуваат најверојатно од подалечното минато. Така, на пр., карактеристично е дека скоро во цела Македонија до неодамна се употребувале за везење т.н. "подавани" или "пуштани" конци, сукани и присукувани само со раце и без никакви помагала, кое редовно го правеле по две девојки, а кое од друга страна укажува на еден од најпрвобитните начини за добивање конци што се одржал до денес.
Материјали во везните техники
За везење најчесто се употребувале волнени конци, што било условено и од развиеното сточарство некогаш во Македонија, а се приготвувале на домашен, традиционален начин од најквалитетната волна ("каделка"). Покрај волната, особено за празничните облеки, за везење биле во употреба и свилени конци, а во некои краишта во Македонија било познато и домашното одгледување на свилена буба. Најчесто биле везени со свила сокаите, убрусите и марамите, а кошули со свилен вез најдолго се одржале во Полог, Дебар, Малесија, Охридско Поле, Горна Преспа и Мариово. Скоро насекаде повеќе или помалку во везот била застапена и срма, особено во Скопска Блатија, Полог, Порече, Прилепско-битолско Поле и др. Од почетокот на овој век некаде навлегле во употреба купечки волнени конци - "фанелки" (Кичевија), "преѓиче" или "од камила в'лна" (Полог) и др.
Употреба на боени конци
Карактеристично за постарите македонски везови е употребата на конци обоени со природни средства за боење, познати уште на старите Словени. Да споменеме само дека употребата на броќ за добивање црвена боја како најзастапена во македонските везови, а чија употреба кај Јужните Словени потекнува уште од времето на нивната заедница, доскоро била широко распространета низ цела Македонија, кое го потврдуваат и усните традиции. Од друга страна, разните технолошки постапки при народното боење зачувале многу елементи од примитивните начини на боење, меѓу кои е и особено старото боење волна за везење во буниште, до неодамна познато скоро во цела Македонија.
Меѓу битните одлики на македонскиот народен вез е и неговата полихромност, иако познавањето на повеќе тонови од иста боја, во границите на одделните области, не е особено застапено. Во колоритот на македонските везови доминира црвената боја, која е особено карактеристична за мијачкиот вез, во Прилепско-битолско Поле, Мариово и др. За Дебарски Дримкол најтипична е портокаловата боја. Покрај црвената, најмногу е застапена црната боја, која е доминантна за везовите од Скопска Црна Гора и Долни Полог. Во комбинација со овие две бои мошне често се застапени уште жолто, модро и зелено, само како колористични ефекти. Посебно карактеристична е жолтата боја за везовите, од Кичевија и Железник.
Измени во колоритот во XIX век
Промените во колоритот, кои настанале главно поради употребата на индустриски бои од крајот на XIX век, условиле поголеми промени и во регионалните специфичности на македонските везови. Така на пр., некогашните "аловни везови" од Прилепско-битолско Поле изработувани со "старо аловно" - "Прилепско", се промениле со "битолско аловно" , во Железник, наместо "жолто полјанско" (црвено), влегло во употреба "жолто горноселско" (лимоново), во Скопска Котлина - "топско жолто" итн. Овие промени, од своја страна, укажуваат уште еднаш на карактерот на меѓусебните врски во везбената орнаментика на одделните пределски целини во Македонија.
Етнографски одлики на везот
Карактеристична особеност на македонскиот вез му даваат и густо извезените површини, така што се исполнуваат во соодветни бои не само орнаментите, туку и самиот фон. Понекогаш бели неизвезени делови од фонот ги формираат орнаментите или само нивните контури, а поретко за фон на мотивите служи самото бело платно. Сите везови се работени со броење вдолж жиците од платното и најчесто од опачната страна.
Најзастапената техника е т.н. "полнеж" (гобленска техника, коси бод). Скоро нема крај во Македонија каде оваа карактеристична техника за македонскиот вез, макар и со незначителни локални разновидности, не е позната. Најпрво со тенок црн, поретко разнообоен конец се обележуваат контурите на орнаментите (се "црни", "лози", "ора", "бразди", "снове", "везе" итн.), а потоа се полнат со разнобојна волна, свила или срма. Карактеристично е за македонските полнети везови и бодовите да се пружаат сè во еден правец, при што исклучок прават само везовите од Кумановско, Скопска Блатија и, делумно, од Полог.
Меѓу најзастапените техники спаѓаат и оние со прави бодови - "подлачно", "сокаечко", "клашнечко" и сл. кои покажуваат нешто поголеми разновидности во начинот на везењето. Карактеристично е дека со оваа техника се везени скоро сите македонски сокаи.
Крвчињата, како основна техника, се застапени само во везовите од Леринско Поле, Кичевија и Порече, а во поново време и во Радовишко Поле. Инаку, нивната примена, макар и во ограничена мера, се забележува скоро во сите македонски везови.
Извесни техники како основни се ограничени само на некои области, како мијачкиот ажурен вез "кинатица", дебарскиот ажур "кесме", релјефните техники од Скопска Црна Гора и Долни Полог, "скорците" од Дебарски Дримкол и "нофтено" од Струшко Поле, "писани" и "грабени везови" од Прилепско-битолско Поле и Мариово и др.
Мијачки вез
Посебно интересен е мијачкиот вез, во кој можеме да бараме повеќе елементи на стари културни традиции со оглед на поголемата зачуваност на мијачката носија. Имено, населението од неколку мијачки оази - С. Ореше и Папрадиште (Бабуна), Смилево (Железник) и Ехлоец (Кичевија), кое мигрирало од својот матичен предел Мала Река уште во текот на XVIII век, благодарение на својата етничка жилавост, ја зачувало до денес својата богато везена носија скоро во непроменет вид, а на чие создавање и формирање уште пред мијачките миграции без сомнение и претходел еден релативно подолг временски период.
За некои женски кошули типични се белите везови во долниот дел, најчесто во ажурна техника со функција на соединувачки шев, познати како "чикмиња" (Мијаци, Дебарски и Струшки Дримкол, Охридско Поле, Горна и Долна Преспа и Леринска Река).
Очеславци
Очеславци (словенечки: Očeslavci) — населба во Општина Горња Радгона во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
NGC 3883
NGC 3883 — спирална галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3883 се споменува и како UGC 6754, MCG 4-28-53, CGCG 127-54, NPM1G +20.0286.
Откривање
Објектот е откриен на 13 април 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3883 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,6 m/лм2. NGC 3883 има привидни димензии од 2,8' х 2,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 159°.
Други поделби
Проучување на NGC 3883 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 36740. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 147; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1443. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 103.
1701 во уметноста
1701 година во уметноста содржи некои значајни настани.
NGC 1799
NGC 1799 — леќеста галаксија во соѕвездието Еридан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Баканас
Баканас е град во покраината Алмати во југоисточен Казахстан. Градот е главен град на округот Балхаш.
NGC 1799
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1799 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 1799 има привидни димензии од 1,1' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 7 м 44,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 7° 58' 8". Положбениот агол на објектот е во износ од 125°.
Други поделби
Проучување на NGC 1799 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 16783. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 270; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5330. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1526.
The New Zealand Herald
The New Zealand Herald (мак. Новозеландски Хералд) е дневен широколисен весник кој се печати во Окленд, Нов Зеланд. Тиражот му брои 200.000 примероци. И покрај името, весникот циркулира главно во пошироката оклендска обалст. Се доставува и во горната половина на Северниот остров вклкучувајќи го Нортленд, Ваикато и Кинг Кантри.
Herald бил основан во 1863 од Вилијам Чисхолм Вилсон и за првпат издаден на 13 ноември таа година. Во 1876, New Zealand Herald се споил со весникот The Southern Cross во сопственост на Алфред Хортон. Весникот The Southern Cross почнал да се издава во 1843.
Семесјтвата Вилсон и Хортон фигурирале во сопственоста на весникот сè до 1996 кога Сер Тони Орајли, сопственикот на Independent News & Media Group од Даблин го купил делот на Хортоновите.
Неделното издание во таблоиден формат, the Herald on Sunday (Хералд в недела), за првпат почнало да се издава на 3 октомври 2004, заедно со саботното издание наречено Weekend Herald (Викенд-Хералд).
Дифенилметан
Дифенилметан е органско соединение со формула (C6H5)2CH2. Соединението се состои од метан во кој двата водородни атоми се заменети со фенилни групи. Дифенилметилната група исто така е позната како бензхидрил.
Се добива со Фридел-Крафтсова алкилација на бензил хлорид со бензен во присуство на Луисова киселина како алуминиум трихлорид:
Договор од Амасија (1555)
Договор од Амасија (Amasya Antlaşması) — мировен договор потпишан на 29 мај 1555 година помеѓу Османлиското Царство и Сефевидското Царство, преку кој завршила втората Отоманско-персиската војна (1532–1555).
Договорот ја дефинирал границата меѓу двете земји и истиот бил проследен со дваесетгодишен мир. Со овој договор, Ерменија и Грузија биле поделени меѓу двете земји, Османлиите го добиле поголемиот дел од Ирак заедно со Багдад кој им овозможил излез на Персискиот Залив, а Персија го задржала својот поранешен главен град Тебриз. Османлиите според договорот им дале дозвола на персиските верници да одат слободно во светите места Мека и Медина.
1702 во уметноста
1702 година во уметноста содржи некои значајни настани.
1703 во уметноста
1703 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Загрозен јазик
Загрозен јазик е јазик на кој му прети опасност да биде сосема изумрен или да не се користи за секојдневна комуникација. Вкупниот број на јазици во светот е непознат. Проценките варираат во зависност од тоа кои фактори влијаат врз истите. Мајкл Краус проценува дека во светот има околу 6.000 јазици кои се во активна употреба во 2007. Оваа проценка е исто така користена и од УНЕСКО. Краус исто така наведува дека еден јазик може да се смета за „безбеден“ ако истиот го зборуваат деца во наредните 100 години, загрозен се смета тој јазик кој нема да биде зборуван од деца во наредните 100 години и речиси изумрен се смета тој јазик кој не се зборува од деца.
Утврдување на загрозеност
Иако нема јасни критериуми за одредување кој јазик е загрозен, сепак се земаат предвид следните општи критериуми:
УНЕСКО ја дава следната дефиниција за загрозен јазик: загорзен јазик е тој јазик кога говорниците сè помалку го користат, кога јазикот се користи само во одредени сфери и кога јазикот не се пренесува од колено на колено. Така, нема нови говорници, возрасни или деца.
Според атласот на УНЕСКО за загрозени јазици, 2.500 јазици се поделени во пет категории на загрозеност: ранливи, дефинитивно загрозени, тешко загрозени, критично загрозени и изумрени.
Другата публикација на УНЕСКО, Црвена книга на загрозени јазици, ја користи следната класификација: „можно загрозени“, „загрозени“ и „лошо загрозени“.
Степен на загрозеност
УНЕСКО ја утврдила следната скала на загрозеност на јазиците :
Јазично оживување
Јазично оживување е процес кој се спроведува од некоја организација, општествена или културна група, влада или политичка организација за оживување или зголемување на бројот на говорници на некој одреден јазик. Најчесто јазиците чиј број на говорници опаѓа се класифицирани како загрозени, мртви или изумрени јазици. Во такви случаи, целта на јазичното оживување е да го зачува јазикот како средство за комуникација. Иако овој процес зависи од инволвираните страни или политичката и општествена околност, најчесто целта на овој процес е да се овозможи еден јазик да стане повторно активно зборуван. Овој процес е спротивен на јазичното изумирање. Добро познати примери за јазично оживување се хебрејскиот јазик, белорускиот јазик, корнишкиот јазик, манскиот јазик, шкотскиот јазик, ирскиот јазик итн.
Македонија
Според атласот на УНЕСКО, во Македонија има седум загрозени јазици, и тоа:
NGC 6228
NGC 6228 — спирална галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 28 јуни 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6228 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 14 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 6228 има привидни димензии од 1,1' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 16 ч 48 м 2,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +26° 12' 46"". Положбениот агол на објектот е во износ од 130°.
Други поделби
Проучување на NGC 6228 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 59007. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 156; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2062. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1377.
1704 во уметноста
1704 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Белхатув
Белхатув (Bełchatów) — град кој се наоѓа во Полска, во Лоѓското Војводство, со население од 60,970 жители според податоци од 2010 година. Белхатув е седиште на истоимениот регион.
Географија
Градот се наоѓа во историскиот регион Голема Полска, јужно од Лоѓ и западно од Пјотркув Трибуналски.
Седумаголник
Седумаголник – многуаголник со седум темиња и седум страни.
Правилен седумаголник
Внатрешните агли на правилен седумаголник имаат по 128,57° (степени), а збирот на сите внатрешни агли на кој било седумаголник изнесува 900°.
Ако основната страна на седумаголник е t\,\!, неговата плоштина се определува со формулата:
Плоштината може да се пресмета и со:
каде R - е полупречник на опишаната кружница, а r - е полупречник на впишаната кружница.
Периметарот на седумаголникот чија страна е со должина t\,\! ќе биде еднаков на 7t\,\! односно или.
Конструкција
Правилен седумаголник не може да се конструира со шестар и линијар. Во 1796 година Гаус докажал дека правилен n-аголник може да се конструира со помош на шестар и линијар само кога n е прост број во облик 2^p+1, каде p=2^k, за k=0,1,2,.... Како 7 е прост број кој го нема тој облик, конструкцијата на правилен седумаголник не е можна. Можно е да се изведе конструкција со помош на обележен шестар и линијар, но таа не се прифаќа како математички коректна.
Каде може да се види седумаголник
Некои монети кои денес се користат во Обединетото Кралство, како некои монети во Европската унија имаат изменет облик на правилен седумаголник затоа што таквите парички се со карактеристичен облик и лесно можат да се препознаваат на допир, а од друга страна имаат неочекувана особина, иако немаат кружен облик можат да се користат во апаратите кои работат со монети.
Богослужбен јазик
Боослужбен јазик (литургиски или свет јазик) — јазик кој се користи и негува за верски потреби (особено во богослужбата) од луѓе кои користат друг јазик за секојдневна комуникација.
Концепт
Штом еден јазик стане поврзан со некој религиски обред, следбениците на таа религија го поврзуваат јазикот исклучиво со таа религија. Така, при преводи на свети текстови постои опасност од губење на автентичност при преводот и сеопшта прифатеност на преводот. Често се смета дека богослужбениот јазик има поголема гордост и свеченост одошто јазикот кој активно се зборува. Поради тоа, свештениците при обука за религија која ја следат се обучуваат и го изучуваат богослужбениот јазик и тоа е значаен културолошки елемент. Во минатото, поради можноста на свештениците да пишуваат и читаат некој јазик, тие биле симбол за писменост. Во западниот свет тоа било познавањето на латинскиот, а во православието старословенскиот јазик.
Доста често богослужбениот јазици имаат јазични елементи кои модерните јазици ги немаат, најмногу поради фактот што модерните јазици поминале низ промени во минатото. Богослужбениот јазик може да е жив јазик, мртов јазик или стара форма на некој модерен јазик. Така на пример, македонскиот и црковнословенски јазик се богослужбени јазици во Македонија, додека англискиот јазик со елементи од средновековието се користи во протестантството. Богослужбениот јазик може да биде разбирлив за населението, но и обратно. Ваквиот јазик не мора да потекнува од регионот кајшто се користи.
Богослужбени јазици и вери
Некои примери за богослужбени јазици се:
Аеродром Берлин-Бранденбург
Аеродромот Берлин-Бранденбург или службено Аеродром Берлин-Бранденбург Вили Брант (Flughafen Berlin Brandenburg Willy Brandt) е меѓународен аеродром во изградба, сместен во близина на моменталниот Аеродром Шенефелд во Шенефелд, 18 километри јужно од центарот на Берлин, Германија. Планирано е да ги замени аеродромите Тегел и Шенефелд и да стане единствен комерцијален аеродром, кој ќе го опслужува Берлин и околната покраина Бранденбург, област со над 6 милиони жители. Именуван е по поранешниот германски канцелар Вили Брант.
Првично планиран да биде отворен во 2010, аеродромот Берлин-Бранденбург доживеал серија на доцнења поради слабото планирање, управување и изведба на градбата. До март 2013 не било познато кога аеродромот ќе биде отворен, иако секој датум пред 2014 бил отфрлен. Поради овие проблеми, првично најавениот буџет за изградба на аеродромот ќе биде значително надминат.
Lufthansa (вклучувајќи ја и нејзината подружница Germanwings) се очекува да бидат водечки авиопревозници на аеродромот Берлин-Бранденбург, како што и обете компании најавиле свое седиште тука. EasyJet се очекува да стане трет најголем авиопревозник. Со проектиран број на патници од околу 27 милиони на година, Берлин-Бранденбург ќе стане трет најпрометен аеродром во Германија и еден од петнаесетте најпрометни во Европа.
1705 во уметноста
1705 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Баласаз
Баласаз е село во покраината Алмати во југоисточен Казахстан.
Хилерзе
Хилерзе (Hillerse) — општина во округот Гифхорн, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Општински единици
Општината Хилерзе е поделена на следниве единици (во заграда е нивниот број на жители, состојба 1 јануари 2009 г.:
Средно Нерези
Средно Нерези — скопска населба во западниот дел на Општина Карпош, сместена на падините на Водно.
Географија
Населбата се наоѓа малку над населбата Долно Нерези, и понекогаш се смета за дел од неа. Сместена е во југозападниот дел на градот, на исток од реката Вардар и на југ од булеварот „Македонија“.
Историја
Местото непрестајно населено уште од брозеното време, за што сведочи старата населба во денешното наоѓалиште Круша.
На крајот на XIX век Средно Нерези било село во Скопската каза на Отоманското Царство. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. во Нерези (Горно, Долно и Средно) живееле 260 Македонци христијани и 300 Арнаути муслимани.
На почетокот на XX век целото христијанско населени на селото било под врховенството на Бугарската егзархија. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 во Нерези имало 288 Македонци под егзархијата.
На етничката карта на Северозападна Македонија од 1929 г. Афанасиј Селишчев го обележал Нерези како мешано македонско-албанско село.
Демографија
Според пописот од 2002 година Средно Нерези било попишано со Долно Нерези и заедно имале 12 418 жители.
1706 во уметноста
1706 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Јуденбург
Јуденбург е историски град во Штаерска, Австрија.
Градот е административен центар на округот Муртал, кој бил создаден на 1 јануари 2012 година од поранешните окрузи Јуденбург и Кнителфелд. Претходно, градот бил главен град на истоимениот округ.
На 1 јануари 2015 година, соседните општини Обервег и Рајфлинг биле придодадени кон Јуденбург.
Географија
Јуденбург се наоѓа во средишниот дел на Австрија, 210 километри југозападно од главниот град Виена. Главниот град на покраината Штаерска, Грац, е оддалечен 90 километри источно од градот
Градот е сместен во долината на реката Мура. Над градот се издигаат Алпите, или поточно Зиталските Алпи. Градот се наоѓа на надморска височина од 740 метри.
Историја
Археолошките наоди укажуваат на тоа дека областа била населена најмалку од времето на келтското кралство на Норик. Јуденбург првпат бил спомнат во 1074 година како меркатум Југинбурх, пазариштен град во рамките на имотите на замокот Епенстеин, наследното седиште на баварското благородничко семејство Епенстајнер, кое владеело како штаерски маркгрофови во 11. век. Името буквално означува „еврејско гратче“, асоцирајќи на потеклото на градот како трговска населба на патот од долината на Мура низ планинскиот превој Обдах, во кое евреите играле главна улога, и затоа се претставени во грбот на градот.
По исчезнувањето на династијата Епенстајнер во 1122 година, имотите биле предадени на штаерските отакари и во 1192 година на династијата Бабенберг, кои биле војводи на Австрија од 1156 година. Јуденбург ги добил своите градски привилегии во 1224 година и правото да наплатува патарини во 1277 година. Градот прераснал во важен трговски центар за железна руда која била ископувана во блискиот Ајзенерц, но исто и за келтската валеријана која се користела за изработка на парфеми во 13. и 14. век. На Јуденбург дури и му бил доделен монополски статус при трговијата со валеријана од хабсбушкиот император Фридрих III во 1460 година. По неколку погроми, сите евреи биле протерани од Војводството Штаерска по наредба на императорот Максимилијан I во 1496 година. По пробивот во Италија, генералот Наполеон Бонапарт направил свое седиште во Јуденбург и бил таму, во ноќта на 7–8 април 1796 година, кога го потпишал јуденбуршкиот договор со австријците.
Јуденбург станал дел од Третиот Рајх по австрискиот Аншлус со Германија во 1938 година. За време на втората светска војна, подкамп на концентрациониот логор Маутхаузен бил сместен во близина, каде по војната бил основан центар за раселени лица. Јуденбург исто така бил еден од неколкуте градови кои го виделе предавањето на Козаците на црвената армија
Збратимени градови
Јуденбург е член на Douzelage, единствена асоцијација на збратимени градови која се состои од 27 градови од Европската Унија.
Клина
Клина (албански: Klinë или Klina) — град и општина во Пеќкиот округ во западниот дел на Косово. Населението на општината изнесува 37,585, а во градот живеат 5,542 жители.
Туристичка атракција
На територија на оваа општина се наоѓаат живописните Водопади Мируше.
Брисков-Финкенхерд (амт)
Брисков-Финкенхерд (Brieskow-Finkenheerd) — општинска заедница во округот Одра-Шпре, во Бранденбург, Германија. Неговото седиште е во Брисков-Финкенхерд.
Општинската заедница Брисков-Финкенхерд се состои од следниве општини:
Кастамону (покраина)
Кастамони (турски: Kastamonu) — покраина во северна Турција. Административен центар на вилаетот е истоимениот град Кастамони. Покраината има 322 759 жители (2006) и површина од 13 108 км2. Разделена е на 20 окрузи.
Одрински договор (1568)
Одрински договор — мировен договор склучен по крајот на Битката кај Сигетвар помеѓу Австрија и Отоманското Царство на 17 февруари 1568 година.
Австриските амбасадори во Истанбул пристигнале на 26 август 1567 година и по долготрајните разговори со Мехмед-паша Соколовиќ и Селим II, договорот бил потпишан по пет месеци во Одрин со кое се ставила крај на војната меѓу двете земји. . Светиот римски цар Максимилијан III се согласил да плати 30.000 дукати и го признал владеењето на Османлиите над Молдавија и Влашка.
Робин Рајт
Робин Гејл Рајт (родена 8 Април 1966) - американска глумица и продуцент. Таа станува позната како Claire Underwood во политичката драма "House of Cards" на Netlflix, за кој таа доби Златен Глобус за најдобра глумица - телевизиски сериски драми во 2013, правејќи ја првата глумица што добила Златен Глобус за онлајн-телевизиска серија на интернет. Рајт има добиено последователни Primetime Emmy номинации во категоријата Извонредна главна глумица - Драма за "House of Cards" помеѓу 2013 и 2017 година.