cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Популациона генетика
Проток на гени и трансфер
Миграцијата во или надвор од популацијата може да ги промени алелните честоти, како и да внесе генетска варијација во рамките на популацијата. Имиграцијата може да додаде нов генетски материјал во веќе усвоениот генофонд на популацијата. Обратно, емиграцијата може да отстрани генетски материјал.
Репродуктивна изолација
Од друга страна, хибридизацијата е важен начин на видообразба кај растенијата, бидејќи полиплоидијата (појава кога има повеќе од две копии од секој хромозом) повеќе се толерира кај растенијата отколку кај животните. Полиплоидијата е важна кај хибридите затоа што дозволува размножување, со тоа што двата различни сета од хромозоми се спаруваат со идентичен партнер за време на мејоза. Полиплоидите исто така имаат поголем генетски диверзитет, што им овозможува да ја избегнат инбридинг депресијата во малите популации.
Генетска структура
Поради физичките пречки за миграција, заедно со ограничената тенденција за движење или распространување на единките (вагилност), и тенденцијата да се остане или да се врати во родното место (филопатрија), ретко сите природни популации се вкрстуваат на толку погоден начин како што е во теоретските случајни модели (панмиксија) (Buston et al., 2007). Обично постои географски простор во кој единките се поповрзани отколку тие случајно одбрани од општата популација. Ова се нарекува мерка до која популацијата е генетски структурирана (Repaci et al., 2007). Генетското структурирање може да се предизвика со миграција поради историска климатска промена, ширење на просторот на живеење или достапноста на живеалиште.
Хоризонтален трансфер на гени
Хоризонтален трансфер на гени е трансферот или преносот на генетски материјал од еден организам до друг организам кој не е негово потомство; оваа појава е најчеста кај бактериите. Во медицината, оваа појава придонесува за ширењето на отпорност на антибиотици, како кога една бактерија ќе се здобие со гени на отпорност, таа може брзо да ги трансферира на други видови. Хоризонталниот трансфер на гени од бактерии до еукариоти какви што се квасецот Saccharomyces cerevisiae и инсектот Callosobruchus chinensis е исто така можен. Пример за трансфери од поголем ранг се еукариотските бделоидни ротифери, кои се здобиле со низа гени од бактерии, габи и растенија. Вирусите можат исто така да носат ДНК меѓу организмите, дозволувајќи трансфер на гени дури низ биолошките домени. Генскиот трансфер од поголем ранг се среќава и кај предците на еукариотските клетки и прокариотите, за време на здобивањето со хлоропласти и митохондрии.
Опсег на проучување и теориски проблематики
Можеби најзначајното "формално" достигнување на модерната еволуциска синтеза е резултат од математичката популациона генетика.
Левонтин (1974) ја одредил теориската задача на популационата генетика. Тој замислил два простора: генотипски простор и фенотипски простор. Предизвикот за создавање на целосна теорија во популационата генетика се состои од сет на правила кои под претпоставка ќе одредат (исцртаат) популација на генотипови (G1) во еден фенотипски простор (P1) каде дејствува природната селекција, како и од друг сет на правила кои ја картираат добиената популација (P2) назад до генотипскиот простор (G2) каде со помош на Менделовата класична генетика можат да се предвидат следните генерации на генотипови. Шематски, ова би изгледало вака:
T1 ги означува генетските и епигенетските закони, аспектите на функционалната биологија, или развитокот кој го претвора генотипот во фенотип. Ова е т.н. генотип-фенотип исцртување. T2 е претворбата која е резултат на природната селекција, а T3 се епигенетските односи кои ги предвидуваат генотиповите на избраните фенотипови, додека T4 се правилата на Менделовата генетика.
Презир (филм од 1963)
Содржина
Пол Жавал (го игра Пиколи) е драмски писател кој е оженет со младата Камиј (ја игра Бардо). Него го ангажира американскиот филмски продуцент Џереми Прокош (го игра Паланс) за да го преработи сценариото за филмот заснован врз „Одисејата“ на Хомер, а кого го режира Фриц Ланг (се игра себеси). Бескрупулозниот Прокош се обидува да ја освои Камиј, а намерата ја остварува за време на снимањето на островот Капри. Претходно, меѓу Пол и Камиј доаѓа до кавга и таа му кажува дека повеќе не го сака. Додека Пол учествува на снимањето на филмот, Прокош и Камиј патуваат со неговиот автомобил во Рим, но патем погинуваат во сообраќајна несреќа.
IC 1905
IC 1905 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1905 се споменува и како NPM1G +19.0329.
Откривање
Објектот е откриен на 27 јануари 1904 година од страна на Макс Волф.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 46 м 53,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +19° 6' 40".
Други поделби
Проучување на IC 1905 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 3090099.
Сирачево
Сирачево (Περιβολάκι, Приволаки, до 1927 Σαράτσι, Сираци) — село во Општина Лагадина во Солунскиот округ, Егејска Македонија, денес во областа Централна Македонија, Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 3 километри западно од градот Лагадина во Лагадинското Поле. Селото се наоѓа на надморска височина од 96 метри.
Историја
Во XIX век Сирачево е село, кое припаѓало кон Лагадинската каза на Отоманското Царство. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 200 жители Македонци.
Селото било под влијание на Цариградската патријаршија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 288 македонски гркомани и работело грчко училиште.
Во текот на Втората балканска војна, селото било окупирано од страна на грчките војски. По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција. На пописот од 1913 година биле евидентирани 104 жители, додека на пописот од 1920 година, во селото биле евидентирани 310 жители. Според Лозанскиот договор, во селото било населено грчко население од Мала Азија, Источна Тракија и Понд. Во 1927 година, селото било преименувано во Приволаки.
Демографија
Во 1928 година селото броело 568 жители. , додека во 1940 година селото броело 761 жител.
Селото во пописот од 1951 година броело 805 жители, на пописот од 1961 година, во селото живееле 822 жители, во 1971 година имало 752 жители, во 1981 година имало 754 жители, додека во 1991 година имало 950 жители. Денеска, населението на селото е 841 жител според пописот од 2001 година.
Гасно поле Медвежје
Гасното поле Медвежје е наоѓалиште на природен гас кое се наоѓа во автономниот округ Јамало-Ненец. Откриено е во 1967 година и го развило претпријатието Гаспром. Производството започнало во 1972 година и се произведува природен гас и кондензат. Вкупните докажани резерви на полето на гас Медвежје се околу 83 трилиони кубни метри (2370 км³), а производството во 2013 година се планирало да биде околу 4,89 милијарди кубни метри / ден.
1054
1054 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1054 година од новата ера, 54. од вториот милениум, 54. од XI век и петта од 1050-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6562 и 6563 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5804 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4814 и 4815 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1807.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1054 година се протега во 3690 и 3691, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3750 и 3751 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1597. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 445 и 446 исламска година.
Станово
Станово — поранешно село во Егејска Македонија, Република Грција.
ОУ „Никола Вапцаров“ - Струмица
Никола Вапцаров — основно училиште во Струмица, Општина Струмица.
NGC 7743
NGC 7743 — спирална галаксија во соѕвездието Пегаз, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7743 се споменува и како UGC 12759, MCG 2-60-11, CGCG 432-22, IRAS 23417+0939.
Откривање
Објектот е откриен на 18 октомври 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7743 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 7743 има привидни димензии од 2,8' х 2,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 44 м 21,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +9° 56' 2"". Положбениот агол на објектот е во износ од 80°.
Други поделби
Проучување на NGC 7743 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 72263. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 170; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1170. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 318.
Сана Нилсен
Сана Викторија Нилсен (родена на 27 ноември 1984 година) е шведска пејачка и телевизиска водителка. На нејзиниот седми обид, таа победила на „Мелодифестивален“ во 2014 година со песната „Undo“ и така ја претставувала Шведска на Евровизија 2014 во Копенхаген, Данска, завршувајќи на 3. место во генерален пласман. Сана била еден од коментаторите на Евровизија 2015 за Шведска и била домаќин на Мелодифестивален 2015 заедно со комичарот Робин Полсон. Таа била најавена како нова водителка на шоуто за пеење Allsång på Skansen за летото 2016 година. Таа била домаќин на Евровизија Забава во Теле2 Арената за Евровизија 2016.
Кариера
Нилсен е родена и пораснала во градот Еденрид во општина Бромала, Сканија. Нејзиниот дедо по татко бил Данец од Орхус. Кариерата на Нилсен започнала на неколку потраги за таленти, првата била во 1992 година во Олофстром. Во 1994 година учествувале во потрага по таленти во Калинџ и победила со песната „Can You Feel the Love Tonight“. Нилсен настапувала со танцовата група Матс Елмс помеѓу 1995 и 1996 година на единаесет години.
Македонија во 2003 година
Фудбал
* Пријателски натпревари
Сана Нилсен
Кариера
Во исто време, таа стигнала до првото место на листатаСвенсктопен со песната „Till en fågel“. Нилсен станала најмладата личност која достигнала број еден на листата.
Во септември 1996 година, излегол деби-албумот на Нилсен „Силвертонер“. Рецензент на албумот за Göteborgs-Posten ја споредил Нилсен со Карола Хаггвист и Сисел Киркјеби. Во текот на следните години Нилсен го издала албумот Min önskejul во 1997 година и синглот „Time to say goodbye“ во 1999 година. За време на средното образование, студирала на програмата Естетика и музика во Хеленехомс Гимнастин во Малме.
Во декември 2001 година, Нилсен учествувала на божиќна турнеја заедно со Кристер Сјогрен, Стен Нилсон и Шарлот Перели. Во 2002 година таа била на турнеја со Роџер Понтаре и во декември истата година учествувала на Божиќен концерт со Кале Мораеус, а во 2003 и 2004 со Тито Белтран.
Во февруари 2006 година, нејзиниот втор соло-музички албум Nära mej, nära dej бил објавен со текст и музика на Фредрик Кемпе и Маркос Убеда. Во јули-август 2007 година таа била на нова музичка турнеја наречена Сомар, Сомар, Сомар заедно со Ширли Клемп и Соња Алден. Во април 2008 година бил објавен Посилен, нејзин прв албум отпеан целосно на англиски јазик. Истата година бил издаден албумот Our Christmas, кој содржел божиќни песни заедно со Ширли Клемп и Соња Алден.
Во 2011 година, таа го издала албумот I'm In Love. Во декември 2013 година, Нилсен го издала својот седми студиски албум наречен Min jul, кој содржи божиќни песни.
Учество на Мелодифестивален
Нилсен учествувала седум пати на „Мелодифестивален", годишното музичко натпреварување во Шведска и националниот избор за Евросонг. Дебитирала во 2001 година изведувајќи ја „I går, i dag“, која завршила на третото место. Повторно се вратила на натпреварот во 2003 година со „Hela världen för mig“, и завршила петта. По едногодишна пауза, Нилсен се вратила повторно на Мелодифестивален 2005 година со „Du och jag mot världen“, овој пат како дует со Фредрик Кемпе, и завршиле на осмото место.
2007 година
На 3 март 2007 година, Нилсен повторно учествувала наМелодифестивален со „Vågar du, vågar jag“. За време на баражот Втора шанса, песната се квалификувала во финалето во Глоуб Арената во Стокхолм на 10 март 2007 година, каде што песната завршила на седмото место по финалето на Мелодифестивален 2007.
2008 година
Нилсен учествувала на Мелодифестивален 2008, изведувајќи ја „Empty Room“, напишана и компонирана од Боби Јунггрен и Алена Гибсон. Таа стигнала до финалето од полуфиналето во Вестерос на 16 февруари 2008 година Иако песната го освоила јавниот телевоутинг во финалето во Стокхолм Глоуб Арената на 15 март, победувајќи ја второпласираната песна на Шарлот Перели „Hero“ со повеќе од 50.000 гласови, ја изгубила можноста да ја претставува Шведска на Евровизија. откако загубила од Перели во севкупниот систем за бодување по бодови, откако гласањето на жирито било вметнато во резултатите, со што завршила на второ место во финалниот пласман.
Во текот на 2008 година, „Empty room“ победила на натпреварот за втора шанса ОГАЕ 2008 со 91 бод предност пред второпласираниот Корал од Шпанија.
Враќање во 2011 година
Нилсен учествувала на Мелодифестивален 2011, со песната „I'm in love“. Таа била прва во второто полуфинале кое се одржало во Гетеборг на 12 февруари 2011 година. Еден месец подоцна, таа завршила на четвртото место во финалето.
Победа на Мелодифестивален и Евровизија 2014 година
Нилсен решила да се врати на Мелодифестивален во 2014 година, овој пат со песната „ Undo“. Таа се натпреварувала во второто полуфинале одржано на 8 февруари, во кое се пласирала во финалето, што се одржало во Пријатели Арена, Стокхолм на 8 март. Таа победила во финалето и ја претставуваше Шведска на Евровизија 2014 во Копенхаген, Данска во првото полуфинале на 6 мај. Нилсен се пласирала во финалето, каде го освои третото место со 218 бода. Со тоа Нилсен го освоила највисокиот дострел на Шведска на Евровизија по Лорин во 2012 година. Undo стана првата песна на Нилсен која стигнала на 40-тото место на листата Топ 40 синглови во Велика Британија.
По Евровизија 2014 година
На 29 септември 2014 година, Нилсен беше објавен како домаќин на Мелодифестивален 2015 заедно со комичарот Робин Полсон.
На 10 април 2015 година било објавено дека Нилсен и Едвард аф Силен ќе го коментираат емитувањето на СВТ на Евровизија 2015.
Во август 2015 година беше објавено од СВТ дека Нилсен ќе стане новиот водител на пејачкиот серијал Allsång på Skansen во Скансен во Стокхолм во летото 2016 година.
Нилсен се вратила на Евровизија кога била домаќин на настанот „Евровизија забава“ кој се одржал во Теле2 Арената ноќта на финалето на Евровизија 2016.
По две години, Сана се вратила повторно на Евровизија во мај 2018 година во Лисабон, како коментатор на националниот шведски радиодифузер, Телевизија Сверигес (СВТ).
Личен живот
Сана Нилсен се свршила во 2006 година во Лас Вегас, парот живеел во Лидингe надвор од Стокхолм пред да се раздели во 2008 година. Таа во моментов живее во Ерста јужно од Стокхолм со своето момче Јоаким Рамсел.
Бројнроде
Бројнроде (Bräunrode) — село и поранешна општина во округот Мансфелд-Зидхарц, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јануари 2010 е дел од градот Арнштајн.
Марко и цар Мурат
Марко и цар Мурат или Марко и Мурат-бег — македонска епска песна за Крале Марко.
Содржина
Царот Мурат наредува Турците да не пијат вино, а христијаните да не носат зелена облека. Крале Марко не ја слуша наредбата и ги присилува Турците да пијат вино на Рамазан, а самиот тој си носи зелена наметка. Затоа, царот дава проглас дека кој ќе го убие Марко, за награда ќе ги добие градовите Скопје и Едрене. На прогласот се јавува црна Арапина, кој оди во потрага по Марко, кого го наоѓа по меаните во Стамбол (Истанбул) како безгрижно си јаде и пие. Арапот не го препознава Марко, кажувајќи му дека сака да го зароби или да го убие. Слушајќи ги тие зборови, Марко му ја сече главата на Арапот и му ја носи на царот Мурат. Тогаш, царот му дава дозвола да прави што сака, а освен тоа, му ги дава градовите Скопје и Едрене.
Поникве (Церкница)
Поникве (словенечки: Ponikve) — населба во Општина Церкница во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Нотрањска. Населбата сега е вклучена во Приморско-нотрањскиот статистички регион.
Рача-Лечхуми и Долна Сванетија
Долна Сванетија или Рача-Лечхуми и Долна Сванетија(груз.: რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი Račʼa-Lečxumi da Kvemo Svaneti) е регион во северозападна Грузија која ги вклучува историските региони Рача, Лечхуми и Долна Сванетија. Има површина од 4,954 км2 и вкупн население од 32,089 (2014 попис). И е најретко населен регион во земјата. Главен град е Амбролаури.
Двете Англичанки и континетот
Двете Англичанки и континентот (француски: Les deux Anglaises et le continent) е француски филм од 1971 година, во режија на Франсоа Трифо. Филмот е заснован на романот на Анри-Пјер Рош. Главните улоги ги играат: Жан-Пјер Лео, Кика Маркам, и Стејси Тендетер.
Синопсис
Дејствието се одвива на почетокот на 20 век. За време на патувањето во Велс, Французинот Клод (го игра Лео) ги запознава сестрите Ен (ја игра Маркам) и Мјуриел (ја игра Тендетер). Ен е вајарка, а Мјуријел е учителка. Во текот на следните 20 години се менуваат чувствата меѓу Клод и двете сестри, но романтичните односи често ги оневозможува физичката оддалеченост, двете силни мајки и конвенциите на времето. Клод станува уметнички критичар и сите тројца ги изразуваат своите потиснати страсти низ нивните професии...
Ане Лашкоска
Родена на 24.2.1978 година во Прилеп - Дипломирала на Природно-математички факултет – инженер по хемија и член на ВМРО - ДПМНЕ.
Dimelaena oreina
Dimelaena oreina, златниот месечев лишај, е зеленикаво жолт плакодиоиден лишај. Бојата на зеленикаво жолтиот талус е добиена од усничната киселина во кортексот.
Живеалиште и опсег
Лишаите растат на стрмни површини на тврди силикозни карпи од 400 до 2800 метри. Има светска дистрибуција надвор од тропските предели, Австралазија и Антарктикот. Вообичаено е во пустината Соноран во Аризона, Калифорнија, Долна Калифорнија, Долна Калифорнија Сур, Сонора, Мексико и Чивава, Мексико.
Благој Шамбевски
Благој Шамбевски (1921, Долно Српци — 1974, Минхен) — учесник во Народноослободителната борба и еден од најзначајните личности во македонската дијаспора во втората половина на XX век.
Животопис
Благој Шамбевски е роден во 1921 година, во битолското Долно Српци. За време на Втората светска војна, Шамбевски учествувал во Народноослободителната борба за ослободување на Македонија. Веднаш по војната, тој бил осуден на затворска казна во траење од 15 години, под обвинение дека бил член на тајно движење за обединување на Македонија и дека се приклучил на групата ВМРО-Михајловистичка. Во 1962 година, тој бил ослободен и емигрирал во Германија, каде што станал член на Движењето за ослободување и обединување на Македонија (ДООМ), а истовремено бил дел од редакцијата на весникот „Македонска нација“.
Шамбевски бил убиен со удар во главата, веројатно со железен предмет, ноќта меѓу 31 јули и 1 август 1974 година во Минхен, во хотелот „Ројал“, каде работел како чувар, а за неговата смрт повеќе странски весници изразиле сомневање дека се работи за убиство, нарачано од југословенската тајна служба. Тој бил погребан во Минхен, во служба на хрватскиот католички свештеник Доминик Шушњар, а на погребот присуствувале над 1.000 луѓе. Пет дена по убиството, полицијата не им го давала телото на жена му Зора и на синот.
Во декември 2013 година, Комисијата за верификација на фактите го отворила полициското досие што се водело за Шамбевски (кое содржело повеќе од 1 000 страници), со што започнал процесот на неговата политичка рехабилитација.
Аргентинско Море
Аргентинско Море (Mar Argentino) — море на континенталниот гребен кај источниот атлантски брег на Аргентина.
Географија
Морето е сместено во Јужниот Атлантски Океан кај југоисточниот брег на Аргентина, протегајќи се од напоредникот на Монтевидео (Уругвај) на југ до Огнена Земја, 800 км северно Антарктикот. Зафаќа површина од и со тоа е едно од најголемите мориња на светот. Просечната длабочина изнесува 1.205 м, а најголемата е 2.224 м. Соленоста е 3,5 %.
Морето постепено се шири на југ, наспроти стеснувањето на континенталната маса. Морската платформа има низа висорамнини кои на исток се спуштаат во облик на големи тераси или скалила. Поради скалестите висорамнини, Аргентинското Море е морфолошки слично на вонандска Патагонија. Фолкландските Острови исто така се сместени на континенталниот гребен на Аргентинското Море.
Територијален спор
Исклучивата економска зона на која полага право Аргентина се поклопува со онаа на Обединетото Кралство (Фолкландските Острови) и слични британски полагања околу Јужна Џорџија и Јужните Сендвички Острови. Според британското полагање, границата почнува од точката меѓу Аргентина и островите на запад, па се протега 200 морски милји во други правци, со слични полагања околу другите британски прекуморски територии.
Аргентина еднострано прогласила сопственост на територијата без консултации со Британија, иако Обединетото Кралство успешно управува со подрачјето преку 180 години. Од 1990 до 2005 г. риболовот и рударството во зоната биле под управа на заеднички аргентинско-британски комисии, но Аргентина еднострано ја напуштила оваа уредба и почнала со агресивно залагање за нејзиното право на Фолкандските Острови. Аргентина официјално имала едно патролно пловило во неспорните аргентински води, и нејзините бродови не влегуваат во британската економска зона, иако познато е дека рибарските бродови од фолкландска страна на повеќе наврати трпеле закани од аргентински воени бродови по радиостаница.
Според одредбите на Член 59 од конвенцијата на ООН, спорните полагања не се правосилни додека двете страни не го решат спорот.
Биоразновидност
Аргентинското Море се вбројува во најумерените подрачја на светот. Од југ поминува Фолкандската струја, која доаѓа од Антарктикот, а од север доаѓа Бразилската струја.
Во морето има дванаесет области на значајна биоразновидност. Меѓу нив се две меѓународни заштитени подрачја, едно државно и осумнаесет покраински.
Во морето се застапени планктоните, алгите, раковите, сардините и сарделите. Тие се храна за вишите жители на морето како пингвините, кормораните, ајкулите, китовите, делфините, аргентинските морски свињи, крзнените фоки, морските лавови и јужни морски слонови.
Џамија (Беловиште)
Џамија (Беловиште) — една од двете џамии во селото Беловиште, во Општина Гостивар, Македонија.
MacOS
macOS (мек оу-ес тен или мак о-с десет) е серијал од оперативни системи и графички кориснички посредници засновани на Unix, изработувани, дистибуирани и продавани од Apple Inc.. Од 2002 година, Mac OS X оди заедно со сите нови компјутерски системи од Macintosh. Наследник е на Mac OS 9, последната верзија на „класичниот“ Mac OS, којшто е главниот оперативен систем на Apple од 1984 година.
Шортенс
Шортенс (Schortens) — град во округот Фризија, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Шортенс станал град во 2005 година и сега е втор најголем град по Фарел во округот.
Географија
Шортенс се наоѓа во областа Јеферланд на Источнофризискиот Полуостров, на раб на мочуриште.
Соседни општини
Шортенс на северозапад се граничи со Јефер, на север со општината Вангерланд, на исток со слободниот град Вилхелмсхафен, на југ со општината Занде и на југозапад со општината Фридебург, која припаѓа на округот Витмунд.
Градски единици
Градот се состои од дванаесет градски единици: Шортенс, Хајдмиле, Графшафт, Акум, Зиленштеде, Шост, Рофхаузен, Миделсфер, Адернхаузен, Естрингфелде, Остим и Упјефер.
Местата Шортенс, Хајдмиле, Естрингфелде и Остим го образуваат градското јадро од околу 13.000 жители.
Клима
Шортенс е под влијание на Северното Море.
Историја
Гробови откриени при ископувања во 1970-тите години означуваат постоење на рани човечки населби во областа на Шортенс уште во век.
Во 1158 година, Шортенс бил првпат споменат како „Скротин“ во документ од папата Адријан IV. Подоцна, името било променето во „Скротинге“. Во 1400 година, местото било наречено „Шортензе“.
Црквата „Св. Стефан“ во Шортенс била изградена по 1153 година како последица на победата на Естрингер.
Во средниот век, манастирот Естрингфелде бил познат по одгледување на коњи.
Во текот на втората половина на 1900-тите, поморската база Вилхелмсхафен придонела силно кон развој на градот. Многу работници се населиле во идниот град Шортенс, а железничката линија до Јефер, воспоставена во 1871 година, исто така придонела за развој на градот. По крајот на Втората светска војна, производството на воени бродови престанала и скокнала стапката на невработеност. Од 1946 година, бран на бегалци од поранешните германски територии го зголемиле населението.
Во 1936 година била отворена воздухопловната база Упјефер, која и денес се користи.
Шортенс добил градски права на 21 јануари 2005 година.
Градски совет
Градскиот совет се состои од 32 избрани членови, што одговара за градови со број на жители помеѓу 15.001 и 20.000 жители. Членовите се избираат на општи избори на секои пет години.
На последните општински избори на 11 септември 2016 година биле добиени следниве резултати:
Градоначалник
Моментален градоначалник на Шортенс е независниот Герхард Белинг.
Збратимени градови
Шортенс е збратимен со следниве градови:
Стафолија
Стафолија — село во Егејска Македонија, Република Грција.
Космос-1485
Космос-1485 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 26 јули 1983 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6300 килограми. Космос-1485 бил воен сателит.
Крантор
Крантор (Κράντωρ) бил грчки филозоф од старата школа, роден веројатно околу средината на 4 век п.н.е., во Соли на Киликија. Крантор се преселил во Атина за да студира филозофија, и таму станал ученик на Ксенократ и пријател на Полемо. Крантор е првиот следбеник на Платон кој напишал коментари за делата на својот учител. Има напишано повеќе дела, а се обидел да пишува и поезија. Познато е дека негови омилени поети биле Хомер и Еврипид.
Космос-1485
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 92,2 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 72,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 414 км, а најмалото на 356.
ХЕК „Југохром“
Хемиско-електрометалуршки комбинат „Југохром“ (скратено и само како „Југохром“) — еден од најголемите комбинати во индустријата на Македонија. Во периодот 1985-1988 година имал околу 7.000 вработени, а пред затворањето во ноември 2016 година имал околу 1.000 вработени.
Главни проблеми со кои се соочил комбинатот било снабдувањето со електрична енергија и еколошките проблеми. Комбинатот бил затворен во ноември 2016 година поради неисполнети услови за добивање еколошка дозвола.
Историја
Комбинатот бил основан со одлука на Владата на Народна Република Македонија во 1952 година како Фабрика за хромни производи и феролегури со цел да врши експлоатација на хромна руда од љуботенскиот серпентински масив со користење на електрична енергија од штотуку изградените мавровски хидроцентрали.
Изградбата започнала од 1953 година, а производството од 1957 година со изградбата на 4 електролачни печки, иако во погонот „Хемија“ се произведувале хромни соли уште во 1950 година.
Во периодот 1960-1965 година започнува производството и на калциумкарбид и калциумцијанамид.
Комбинатот постојано се гради и се проширува до 1990-тите години, кога почнува да се прекинува производството во повеќе погони, а дел од нив се издвоени и работат како самостојни единки.
По повеќе трансформации, во 2000 година продолжува успешно да работи под името Силмак со доминантна сопственост на странски капитал.
Основно проблем за комбинатот било снабдувањето со електрична енергија, која била сѐ подефицитарна и сѐ поскапа, а производството на феролегури во електролачни печки е еден од најголемите потрошувачи на електрична енергија.
Погони
Во склоп на комбинатот постои и железничката станица „Јегуновце Фабрика“.
Објекти
Комбинатот „Југохром“ ги подигнал хотелите „Славија“ и „Попова Шапка“ во скијачкиот центар Попова Шапка, хотелот „Неда“ во Галичник, хотелот „Ривиера“ во Охрид и други.
Екологија
Производството на хромни соли е прекинато поради штетното дејство на шествалентниот хром, кој и денес претставуваат закана за загадување на водите во подрачјето на планината Жеден, од каде што потекнува и изворот Рашче. Во 2020 година бил претставен план за чистење на депонијата каде има отпадни материјали на шествалентниот хром, но поради законски пречки истиот не започнал да се реализира.
NGC 5317
NGC 5317 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5317 се споменува и како NGC 5364, UGC 8853, MCG 1-36-3, CGCG 46-9, IRAS 13536+0515.
Откривање
Објектот е откриен на 7 април 1828 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5317 е од видот Sbc/P. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,1 m/лм2. NGC 5317 има привидни димензии од 6,8' х 4,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 56 м 11,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +5° 0' 56"". Положбениот агол на објектот е во износ од 30°.
Други поделби
Проучување на NGC 5317 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 49555. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 241; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 315. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 96.
Надворешни врски
NGC 5317
NGC 734
NGC 734 — спирална галаксија во соѕвездието Кит, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Грајфенхаген
Грајфенхаген (Greifenhagen) — село и поранешна општина во округот Мансфелд-Зидхарц, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јануари 2010 е дел од градот Арнштајн.
NGC 734
Откривање
Телото е откриено во 1886 година од страна на Френсис Ливенворт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 734 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 m/лм2. NGC 734 има привидни димензии од 0,7' х 0,5'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 53 м 28,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 16° 59' 44". Положбениот агол на објектот е во износ од 5°.
Други поделби
Проучување на NGC 734 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 170023. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 309; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5856. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 891.
Прва дама на Македонија
Прва дама на Македонија — титула која ја носи сопругата на Претседателот на Република Македонија. Таа нема официјална функција, но има исклучиво церемонијална улога. Тековна прва дама на Македонија е Елизабета Пендаровска, сопруга на претседателот Стево Пендаровски, а прва која ја носи оваа титула е Нада Глигорова, сопругата на Киро Глигоров.
Подсливница
Подсливница (словенечки: Podslivnica) — населба во Општина Церкница во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Нотрањска. Населбата сега е вклучена во Приморско-нотрањскиот статистички регион.
Солон
Солон (грчки:, околу 638 п.н.е. - 558 п.н.е.) бил атински државник, законодавник и лирски поет, еден од седумте мудреци на Стара Грција. Најмногу е запаметен по неговите настојувања да воведе законски ред против политичкото, економското и моралното опаѓање во древна Атина. Тој го поткренал националниот дух на жителите на Атина, ги ублажил маките на сиромашните луѓе и го создал либералниот устав на Атина. Притоа, за да им даде на граѓаните можност да ги практикуваат неговите закони, тој одлучил да ја напушти Атина. Иако неговите реформи не останале долг период, сепак Солон е познат како основоположник на атинската демократија.
Ден на востанието на Македонија
Ден на востанието на Македонија или Ден на народното востание на македонскиот народ познат и само како 11 Октомври — државен празник кој се празнува на 11 октомври во Македонија. Востанието е против фашизмот и со тоа започнува борбата за ослободување на македонскиот народ. Тоа е важен меѓник во борбата за самобитност и самостојност на македонскиот народ. Со својата вооружена борба, Македонија не станала квислиншка територија, туку, напротив, жешко подрачје за окупаторот и дала свој придонес во победата над фашизмот во Втората светска војна.
Историја на настанот
По фашистичката агресија од страна на Германија и Бугарија и окупацијата на Југославија во 1941 година, Македонија повторно е поделена, овојпат помеѓу италијанскиот и бугарскиот окупатор.
И пред 11 октомври 1941 година доаѓа до вооружен отпор против окупаторот. Така, на 8 септември Лазо Колевски убива бугарски стражар кај Богомилскиот тунел, истиот ден во Скопје Боро Петрушевски убива бугарски фашистички војник, на 7 октомври во Скопје е извршен обид за убиство на агентот Мане Мачков, во кој загинува Благоја Деспотовски - Шовељ, а на 8 октомври Трајко Бошкоски - Тарцан, пробивајќи се низ непријателскиот обрач во Прилеп, убива еден непријателски полицаец.
Сепак, за почеток на востанието против фашизмот во Македонија се смета нападот кој Прилепскиот партизански одред „Гоце Делчев“ го извршува во Прилеп на 11 октомври 1941 година. Во нападот учествуваат 16 партизани, распределени во три групи. Првата го напаѓа бугарскиот полициски участок, втората - затворот, а третата има задача да ги прекине телефонските врски и електричната инсталација.
Во акцијата на првата група бил убиен еден бугарски, фашистички стражар од участокот во Прилеп. Потоа, Аспарух Јосифовски фрлил бомба врз стражарницата. Меѓутоа, надвор се нашол уште еден војник и отворил оган врз групата и со тоа овозможил стражарите да се извлечат. Потоа настанала вооружена престрелка, а групата успеала да се извлече по речното корито. Помеѓу партизаните немало загинати.
Втората група нападот го започнала точно во 22 часот. Во предвиденото време незабележана групата се доближила до затворот и во моментот кога ја слушнала престрелката пред полициската станица по фрлената бомба јуришала на затворот. Од затворот било возвратено со оган. Откако било констатирано дека не може да се влезе во затворот за да се ослободат затворениците биле фрлени бомби со што било овозможено без губитоци групата да се повлече по тесните улици.
Третата група со спојување на телефрафските и електричните жици успешно го прекинува телефонскиот сообраќај за да не може воениот бугарско-фашистички гарнизон во Прилеп да биде информиран за нападот.
По изведените акции сите три групи се повлекуваат без губитоци на зборното место наречено Средоточна вода во текот на ноќта додека во градот сѐ уште се слушаат истеели од огнено оружје.
Според оптужницата на бугарскиот, фашистички воен суд против учесниците на нападот на полициската станица групата се обучувала во близина на Марковите Кули. Напаѓачите располагале со околу дваесет пушки со неколку бомби, со 300-400 куршуми, со леб и со други намирници. Во оптужницата се вели дека во текот на нападот со три куршуми бил убиен стражарот Петар Дамев Колев во текот на извршување на стражарската должност. Стражарот Стојан Иванов Георгиев бил ранет во левата нога и во градниот кош пред полициската станица. Како резултат на отпорот кој бил даден, се вели во оптужницата, напѓачите фрлиле рачна бомба која експлодирала, но не повредила никого.
Дејствија има и во Кумановско. На 12 октомври 1941 година, во областа Студена вода е формиран Кумановскиот (Козјачки) партизански одред, а во областа Менкова колиба Карадачкиот партизански одред. При првите судири со бугарската војска овие партизански одреди биле разбиени. Карадачкиот одред е разбиен на 14 октомври, а Козјачкиот одред - на 17 октомври. Скопскиот партизански одред, формиран веќе во август, не зема учество во овие настани, бидејќи борците не биле известени. Иако активноста на овие први партизански одреди е скромна, таа претставува иницијална каписла за продолжување на борбата.
Во Македонија
Посебна важност има и свечено положување цвеќе на Партизанските гробишта во Скопје од страна на повеќе делегации на Владата, на Собранието, на Претседателот на Македонија, на Главниот одбор на Сојузот на борци на Македонија, делегација на Министерството за одбрана и Генералштабот на Армијата и на Град Скопје.
Не изостанува и редовната свечена академија и обраќање на повеќе македонски државници и поранешни партизани во Домот на АРМ во Скопје. Исто така се изведуваат и крводарителски акции.
Во дијаспората
Празникот се прославува не само во Република Македонија, туку и во целиот свет каде што живеат Македонци. Традиционална прослава има секоја година во главниот град на Велика Британија, Лондон. Македонските друштва од Германија секоја година организираат прослави со богата културно-уметничка програма, каде настапуваат повеќе естрадни ѕвезди од Македонија.
Награда 11 Октомври
По повод на овој празник во Република Македонија традиционално се доделуваат наградите „11. Октомври“ за животно дело во областа на науката, уметноста, стопанството и други дејности. Традиционално наградите се доделуваат во зградата на Македонското Собрание. Според [http://www.pravo.org.mk/download.asp?ID=1&zID=677. Законот за државните награди на Република Македонија] со државната награда „11 Октомври” со оддава највисоко признание за животно дело во областа на науката, уметноста, стопанството и во другите дејности од јавен интерес. Државната награда се доделува на поединци, група творци, екипи, установи, трговски друштва и здруженија на граѓани од земјата. Под условите определени во конкурсот може да се додели и на странски државјани, група творци, екипи и институции од странство.
Во чест на празникот
Поради големото значење на тој настан во македонската историја, многу училишта во Македонија го носат името „11 Октомври“ (ОУ „11 Октомври“ - Куманово, ОУ „11 Октомври“ - Ново Село, ОУ „11 Октомври“ - Урвич, ОУ „11 Октомври“ - Центар), како и многу улици и јавни претпријатија. Најголемо претпријатие беше фабриката за автобуси „ФАС 11 Октомври“ од Скопје.
Хитенер Берге
Хитенер Берге (Hüttener Berge) — општинска заедница во округот Рендсбург-Екернферде, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Седиште на општинската заедница е Грос Витензе. Била создадена на 1 јануари 2008 година од поранешните општински заедници Хитен и Витензе. Општинската заедница Хитенер Берге се состои од следниве општини:
Утрото на бессоните
„Утрото на бессоните“ — збирка раскази од македонскиот писател Андреј Ал-Асади, објавена во 2021 година од издавачката куќа Бегемот во рамките на библиотеката „Наше маало“.
Содржина
Збирката содржи 13 раскази:
За делото
Во збирката, авторот одлучно и бескомпромисно го „истражува“ младиот човек во неговиот урбан контекст, во психолошката замрсеност, соочен со безизлезноста, заробеноста, несоодветноста, меланхоличноста, честопати отсликани со очудувачка и онирична форма, водејќи го читателот по патот на некоја друга, помалку позната или непозната свест и потсвест. Патот по кој авторот го води читателот минува низ фантастични и завиени предели, притоа искажувајќи ја „многуслојноста“ на себеспознавањето на главните ликови, но исто така, преточувајќи ја во алегорија за животот на урбаниот млад човек. Сето тоа авторот не го искажува со неосновна бунт и со младешки пркос, туку напротив, неговото пишување се одликува со самоуверена и концизна мисла која засега пошироки, универзални и безвремени прашања што ја измачуваат човечката мисла, како: себеспознавањето, духовноста, несфатеноста, младешкиот идентитет итн.
Технички одлики
Книгата, со обем од 101 страница и со димензии од 19 сантиметри, е каталогизирана во НУБ „Св. Климент Охридски“, Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-4869-50-4. Таа е испечатена во печатницата Графоден во тираж од 500 примероци, а издавањето на книгата било финансиски помогнато од министерството за култура. Графичкото уредување го направила Наталија Луковска, лектурата е дело на Ирена Ралева, а јазичната редакција на направил Филип Димевски.
Едо (период)
Едо (江戸時代) или Токугава (јапонски: 德川時代) — периодот од 1603 до 1868 година во историјата на Јапонија, кога Јапонија била под власт на шогунатот Токугава и 300 регионални даимјоо. Периодот се одликувал со економски раст, строги општествен поредок, изолационистичка надворешна политика, стабилна популација, "пацифизам", и популарни уживања на уметноста и културата. На шогунатот бил официјално основан во Едо на 24 март 1603 година со Токугава Иејасу. Периодот дојде до својот крај со реставрацијата на Меиџи на 3 мај 1868 година по падот на Едо.
Консолидација на шогунатот
Се случила револуција од времето на шогунатот Камакура, кој постоел заедно со судот на императорот, до шогунатот Токугава, кога самураите станале неприкосновени владетели во она што историчарот Едвин О. Рајшауер го нарекол „централизиран феудален“ облик на шогунот. Инструментален во подем на новиот бакуфу (воедна влада на Јапонија) бил Токугава Иејасу, главниот корисник на достигнувањата на Ода Нобунага и Тојотоми Хидејоши. Веќе моќен даимјоо, Ијеасу профитирал со неговиот трансфер во богатата област Кантоо. Тој одржувал два милиони коку земја (56 хектари), нов штаб во Едо (поранешно име за Токио), стратешки сместен град во замок, а исто така имал дополнителни 2 милиони коку земја и триесет и осум вазали под негова контрола. По смртта на Хидејоши, Ијеасу брзо се придвижил да ја преземе контролата од кланот Тојотоми.
Победата на Иејасу над западниот даимјоо во Битката кај Секигахара (21 октомври 1600 година или во јапонскиот календар на 15-тиот ден од деветтиот месец од петтата година од Кеичоо ерата) му дала контрола над цела Јапонија. Тој брзо ги укинал бројните непријателски даимјоо куќи, ја намалил моќта на други, како што биле Тојотоми, и го редистрибуирал пленот од војната на неговото семејство и сојузници. Иејасу сепак не успеал да постигне целосна контрола врз западните даимјоо, но неговото преземање на титулата на шогун помогнал да се консолидира системот на алијансата. По натамошното зајакнување на својата база на моќност, Иејасу го инсталирал неговиот син Хидетада (1579–1632) како шогун ,а самиот се пензионирал како шогун во 1605 година. Тојотоми сè уште претставувал значителна закана и следната деценија Иејасу ја посветил на нивното искоренување. Во 1615 година, армијата Токугава го уништила упориштето Тојотоми во Осака.