cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 3055
Откривање
Објектот е откриен на 24 јануари 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Холгер Бадштубер
Холгер Феликс Бадстубер (германски: Holger Felix Badstuber, 13 март 1989 година ) — германски фудбалер кој во моментов игра за Штутгарт и за репрезентацијата на Германија. Неговата главна позиција во тимот е на пресвртна точка, и тој може да игра на левата страна. Тој имал професионално деби во Бундеслигата во сезоната 2009/10 на само 19 години, а веќе во таа сезона играл речиси секоја игра и му помогна на својот тим да освои трофеи во првенството и во Купот и да стигне до финалето на Лигата на Шампионите, заработил повик за избор кој ја претставуваше Германија на Светското првенство 2010 година. Поранешниот тренер на Баерн, Луис ван Гал, изјавиол дека е најдобар дефанзивен играч во Германија.
NGC 3055
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3055 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 3055 има привидни димензии од 2,1' х 1,3'.
Црни и жолти
Осврт кон делото
„Кинески театар“ е песна чиј поим е дополнително (и шеговито) објаснет во речникот на крајот од книгата. И во неа, авоторот внесува минимални означувачи кои го оправдуваат насловот. Така, нејзината содржина е поделена на чинови, а кинескиот карактер на театарот е означен со хартиените змејови како типичен симбол на кинеската култура. Исто така, кинескиот карактер е претставен и со употребата на зборот „мандарин“.
NGC 3055
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 55 м 17,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 4° 16' 10". Положбениот агол на објектот е во износ од 63°.
Црни и жолти
Осврт кон делото
Во песната „Прикаска по спротивен ред“ авторот направил песна која е азиска само поради градот Шангај кој е спомнат во првиот стих. Инаку, таа е духовита песна во која нештата се отпревртени, т.е. во песната се раскажува за една необична случка во која куферите ги загубиле своите стопани. На тој начин, со употребата на персонификацијата, поетот им дал човечко својство на предметите.
NGC 3055
Други поделби
Проучување на NGC 3055 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 28617. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 234; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 240. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 233.
Црни и жолти
Осврт кон делото
„Безбожната јапонска приказна“ е безбожна затоа што во неа Буда е прикажан како суров господар кој сурово го казнува својот поданик затоа што не му ја исполнил желбата.
„Песната за Јапонецот и за нешто друго“ претставува гордост на македонската поезија за деца, зашто во неа авторот обработил важен проблем за поезијата, воопшто - како настанува песната и како таа се претвора во уметничко дело. Уште во првата строфа, лирското Јас, кое зборува во множинска форма, посочува дека измислувањето песна е спротивставено на играта како физичка активност. Имено, фантазијата како игра со зборови не бара простор, зашто силата на фантазијата може да го прошири замислениот простор до бесконечност. Оваа песна е направена со употреба на зборовите што се римуваат со Јапонец: лонец, конец, ѕвонец итн. Исто така, во неа Јапонецот се менува со други народности чии имиња завршуваат на „ец“: Малаец, Бурманец, Виетнамец, Китаец.
Уметноста во 2008 година
2008 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Кристијан VIII Дански
Кристијан Фредрик (дански: Kristian Fredrik) прво нецели три месеци од мај до август 1814 година бил крал на Норвешка, а подоцна како Кристијан VIII крал на Данска од 1839 г. до неговата смрт во 1848 г. Кристијан Фредерик бил најстар син на наследниот принц Фредерик, помлад син на кралот Фредерик V од Данска и Норвешка. Бидејќи неговиот братучед Фредерик VI немал синови, Кристијан Фредерик станал престолонаследник во 1808 година.
Биографија
Принцот Кристијан Фредерик од Данска и Норвешка е роден на 18 септември 1786 година во палатата Кристијансборг, главна резиденција на Данската монархија на островот Слотхолмен во централниот дел на Копенхаген. Тој официјално бил најстар син на принцот Фредерик од Данска и Норвешка и војвотката Софија Фредерика од Мекленбург-Шверин. Како син на принцот Фредерик од Данска и преку лозата на неговиот вујко Кристијан VII, Кристијан Фредерик бил наследник на данската круна.
Кога се родил принцот Кристијан Фредерик, полубратот на неговиот татко, Кристијан VII, бил крал на Данска-Норвешка, но поради менталната болест на кралот, тој не можел самостојно да владее. На 21 јуни 1806 година, во Лудвигслуст се оженил со неговата братучетка, војвотката Шарлот Фредерика од Мекленбург-Шверин.
Младите сопружници најпрво живееле во палата во Војводството Холштајн. Таму им се родил нивниот првороден син, принцот Кристијан Фредерик, кој се родил и починал на 8 април 1807 година. Во 1808 година, се преселиле во Копенхаген, каде што на 6 октомври 1808 година, им се родил нивниот втор син и единственото преживеано дете, принцот Фредерик Карл Кристијан, идниот крал Фредерик VII од Данска.
Крал на Норвешка
Во мај 1813 г., како наследник на кралствата Данска и Норвешка, Фридрих VI го испратил во Норвешка како вицекрал за да ја промовира лојалноста на Норвежаните кон Олденбуршката династија. Кристијан направил се што можел за да ги зајакне врските меѓу Норвежаните и кралската куќа од Данска. По Килскиот договор според кој Норвешка требало да му биде отстапена на шведскиот крал, Кристијан Фредерик застанал на чело на норвешката партија за независност. На 16 февруари 1814 година, норвешкото собрание го избрал за регент на Норвешка.
Норвешкото уставотворно собрание на 17 мај го потпишло уставот, а Кристијан едногласно бил избран за крал на Норвешка под името Кристијан Фредерик. Кристијан не успеал да ги заинтересира големите сили за норвешката кауза. Под притисок на сојузничките сили воспоставил унија меѓу Норвешка и Шведска во согласност со условите на Договорот од Кил, а потоа се вратил во Данска. Рекол дека како уставен крал не можел ништо да направи без согласност од парламентот (Стортинг), кој не можел да се свика додека не дојде до прекин на непријателствата од страна на Шведска.
Шведска ги одбила условите на Кристијан и започнала кратка воена кампања во која норвешката војска била поразена од силите на шведскиот престолонаследник Карл Јон. Војната завршила со Конвенцијата од Мос на 14 август 1814 година. Според условите од овој договор, кралот Кристијан Фредерик ја префрлил извршната власт на Стортинг, а потоа абдицирал од престолот и се вратил во Данска. Стортинг, пак, ги усвоил уставните амандмани неопходни за да се овозможи личен сојуз со Шведска и на 4 ноември го избрал Карл XIII од Шведска за нов крал на Норвешка, под името Карл II.
Дански престолонаследник
По враќањето во Данска, во палатата Аугустенборг на 22 мај 1815 година Кристијан се оженил со својата втора сопруга, принцезата Каролина Амали од Шлезвиг-Холштајн-Сондербург-Аугустенбург (ќерка на Луиза Аугуста од Данска, единствена сестра на Фредерик VI). Со неа немал деца.
Кристијан имал десет вонбрачни деца, за кои внимателно се грижел. Се наведувало дека меѓу вонбрачните деца е и бајкописецот Ханс Кристијан Андерсен, но нема доволно докази за да се поткрепи тоа.
Крал на Данска
На 3 декември 1839 година седнал на данскиот престол како Кристијан VIII. Либералната партија се надевала дека Кристијан ќе им даде устав. Но, Кристијан станал конзервативен и постојано го отфрлал секој либерален проект. Административната реформа била единствената реформа која ја ветил. Често бил колеблив и половичен во врска со растечките национални немири во војводствата Шлезвиг и Холштајн, што го нарушувал неговиот углед во тие области. Дури во 1846 година јасно ја поддржал идејата Шлезвиг да биде данска област.
Кралот Кристијан VIII го продолжил покровителството на неговиот претходник во астрономијата, доделувал златни медали за откривање на комети со телескоп и финансиски го поддржувал Хајнрих Кристијан Шумахер. За време на неговото владеење, на Британците во 1845 им биле продадени последните дански поседи во Индија.
Неговиот единствен легитимен син, идниот Фредерик VII (1808–1863) три пати се женел, но немал легитимен наследник. Со оглед на тоа што веројатно немало да добие наследници, Кристијан сакал да избегне наследна криза и се ангажирал на Данска да ѝ обезбеди наследник.За наследен принц го избрал Кристијан IX. Изборот бил официјализиран со нов закон донесен на 31 јули 1853 година по меѓународен договор склучен во Лондон.
Кралот Кристијан починал од сепса во 1848 година и бил погребан во катедралата Роскилде на островот Зеланд, традиционално гробно место за данските монарси од 15 век.
Драч (село)
Драч — село во западна Албанија. Селото се наоѓа во областа Драч.
Црква „Живоносен Извор“ - Берово (Лагадинско)
Црквата се наоѓа во центарот на селото. Претставува мал темен храм. Судејќи по архитектонските особености, изградена е во XVII век.
Јармен-Тутов
Општинската заедница Јармен-Тутов се состои од следниве општини:
Левица (политика)
Левицата — сегмент од политичкиот спектар кого го сочинуваат политичките теории кои се стремат кон подобрување на животот на широкото мнозинство од населението преку залагање за повеќе рамноправност и повеќе слобода за припадниците на општеството во споредба со постојната состојба. Како дел од левицата обично се класифицираат социјалдемократијата, демократскиот социјализам, комунизмот, анархизмот и дел од зелените теории.
Покрај за означување на сегмент од политичкиот спектар, како левица се означуваат и фракциите или крилата во рамките на дадена политичка теорија или политички субјекти кои во однос на останатите припадници на своите матични теории или субјекти застапуваат ставови кои повеќе ги земаат во обѕир интересите на народните маси, или се послободарски или поегалитарни. Сепак, во таквите случаи треба да се има предвид дека нечие лево крило може да пројавува помалку левичарски одлики од десното крило на некој друг субјект.
Составот на левицата не е непроменлив и се менува како со текот на времето така и во однос на различни култури и земји. Либерализмот на своите почетоци, во услови на апсолутистичките режими пред Француската револуција, претставувал левица, но по воведувањето на капитализмот, преминал во центарот. Исто така, во одредени традиционални и конзервативни земји, она што во понапредните земји би се сметало за етаблирано и дел од центарот, би се третирало како радикално и левичарско. Сепак, при земањето предвид на ваквите национални варијации, треба секогаш да се внимава на глобалниот контекст.
Поделба на левицата
Левичарските теории можат да се поделат на повеќе начини:
Лудвиг III (Баварија)
Лудвиг III (германски: Ludwig Luitpold Josef Maria Aloys Alfried; 7 јануари 1845 - 18 октомври 1921) — последниот крал на Баварија, кој владеел од 1913 до 1918 година. Првично служел во баварската војска како поручник и продолжил да го држи рангот на Оберлејтант (прв поручник) за време на Австро-пруската војна. Влегува во политиката на 18-годишна возраст, станувајќи член на баварското законодавство и жесток учесник во политиката, поддржувајќи ги земјоделските реформи и реформите за право на глас. Подоцна во животот служи како регент и де факто шеф на државата од 1912 до 1913 година, владеејќи во име на неговиот братучед, Ото. Откако баварскиот парламент го усвои законот што му дозволува да го стори тоа, Лудвиг го симна Ото и самиот го презеде престолот. Тој ја предводеше Баварија во Првата светска војна и го загуби својот престол заедно со другите владетели на германските држави на крајот на војната.
Ајачо
Ајачо (Adiacium; Ajaccio; Aiacciu; Ajaccio) — град на островот Корзика и административен центар на истоимениот департман и регион во Франција. Ајачо е најголемиот град на овој средоземен остров и до 2018 г. бил седиште на департманот Јужна Корзика пред неговото укинување.
Штрасбург (Германија)
Штрасбург (службено: Штрасбург (Укермарк); Strasburg) — град во округот Западна Померанија-Грајфсвалд, во сојузната покраина Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Сместен е во историската област Укермарк, околу 16 километри западно од Пазевалк и 33 километри источно од Нојбранденбург.
Штрацебурх (Straceburch) бил основан во 1267 од војвовата Барним I како стратешко важно место близу границата со Мекленбург на запад и со Бранденбург на југ. Добил градски права и бил населен од Германци при нивното доселување на Исток. Областа била вмешана во долготрајниот конфликт помеѓу Бранденбург и Померанија и откако изборниот кнез Фридрих II на Бранденбург ја освоил територијата, померанските војводите на крајот успеале да го добијат Штрасбург според Пренцлаускиот договор од 1479.
Градот останал дел од пруската Покраина Бранденбург, но во 1952 владата на Источна Германија го воспоставила округот Нојбранденбург, кој се состоел од бранденбуршките градови Пренцлау, Темплин и Штразбург. При тоа Штрасбург бил административно седиште на околниот округ. По 1989 градот станал дел од новосоздадената покраина Мекленбург-Западна Померанија.
Меѓународни односи
Штрасбург е збратимен со:
NGC 1137
Откривање
Објектот е откриен на 17 октомври 1885 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1137 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,4 m/лм2. NGC 1137 има привидни димензии од 2,2' х 1,3'.
Други поделби
Проучување на NGC 1137 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 10942. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 220; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 51. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1453.
Космос-2046
Космос-2046 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 27 септември 1989 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 3000 килограми. Космос-2046 бил воен извидувачки сателит за следење на флоти.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 92,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 65,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 418 км, а најмалото на 403.
Видингхарде
Видингхарде (Wiedingharde; видингхардски: Wiringhiird) — поранешна општинска заедница во округот Северна Фризија, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Се наоѓала на брегот на Северното Море и на границата со Данска. Нејзиното седиште било во Нојкирхен. Во јануари 2008 година била споена со општинските заедници Кархарде, Зидерлигум и Бекингхарде и општините Нибил и Лек за да ја создадат општинската заедница Зидтондерн.
Општинската заедница Видингхарде се состоела од следниве општини:
Уметноста во 2009 година
2009 година во уметноста содржи некои значајни настани,.
Мет Тарнер
Мет Тарнер (англиски: Matthew Charles Turner; роден на 24 јуни 1994) — американски професионален фудбалер кој игра како голман за премиерлигашкиот клуб Арсенал и за репрезентацијата на Соединетите Американски Држави.
Њу Ингланд Револушн
Тарнер не бил избран на Супердрафтот на МЛС 2016 година, но тој потпишал професионален договор со клубот од МЛС, Њу Ингланд Револушн на 3 март 2016 година, по успешното предсезонско тестирање. На 29 април, тој му се приклучил на клубот од Јунајтед фудбалската лига Ричмонд Кикерс на позајмица и го направил своето професионално деби еден ден подоцна во победата со 1-0 над Торонто ФК II. За време на неговите две позајмици со Кикерс, Тарнер 7 пати ја зачувал својата мрежа во 27 натпревари.
Сезона 2018
Тарнер ја заработил почетната постава во Њу Ингланд Револушн влегувајќи во сезоната 2018, победувајќи ги Бред Најтон и Коди Кропер. Тој го направил своето деби во МЛС на 3 март 2018 година, на отворањето на сезоната против Филаделфија Унион, имајќи четири одбрани во поразот од 2-0. Тарнер ги започнал сите четири натпревари на Њу Ингланд на почетокот од сезоната, забележувајќи 1,25 примени гола и 16 одбрани во текот на тој период. На 31 март 2018 година, тој имал шест одбрани и ја забележа својата прва чиста мрежа во МЛС во победата на клубот од 2–0 на стадионот ББВА Компас против Хјустон Динамо ФК. Тоа била првата чиста мрежа што чуварот на Њу Ингланд ја забележал од 24 август 2016 година. Тој ќе успее уште четири пати да ја зачува својата мрежа во текот на сезоната 2018.
Сезона 2020
Тарнер имал извонредна сезона во 2020 година и последователно бил именуван како финалист за наградата голман на годината во МЛС. Во текот на сезоната, Тарнер започнал 22 од 23 натпревари на тимот, забележувајќи рекорд од 8–7–8, поставувајќи нов клупски рекорд за примени голови по натпревар (1,08), запишал шест чисти мрежи и го предводел својот тим до второ последователно учество во плеј-офот на Купот на МЛС. На крајот на сезоната, Тарнер се рангирал на второто место во историјата на клубот во процентот на одбрани и примени голови по натпревар (1,36). Тој дополнително завршил како лидер рангиран меѓу топ-10 голмани во МЛС по процент на одбрани, примени голови во просек и одбрани. Неговиот процент на одбрани бил највисок од кој било голман во МЛС од почетокот на сезоната 2019. Тој на крајот ќе ја заврши сезоната втор во гласањето за голман на годината во МЛС, зад Андре Блејк.
Во првиот круг од плејофот на Купот на МЛС 2020 година, Тарнер запишал чиста мрежа против Филаделфија Унион во победата од 2–0 на Револушн. Тарнер потоа одбранил удар од белата точка на Нани во победата во полуфиналето на Источната конференција на Револушн со 3–1 над Орландо Сити.
Сезона 2021
Тарнер продолжил да игра добро во текот на сезоната 2021 година, забележувајќи 1,25 примени голови во просек, 73,2 процент на одбрани и пет чисти мрежи на 28 натпревари. На 22 ноември 2021 година, тој бил прогласен за голман на годината во МЛС. Тој бил првиот голман во историјата на Револушн кој ја освоил таа титула. Во текот на сезоната 2021 година, Тарнер бил прогласен за МВП на натпреварот на сите ѕвезди на МЛС 2021 година, откако одбранил два пенали против ѕвездите на Лига МХ на 25 август 2021 година. Тој исто така поставил клупски рекорд со 17 победи во регуларниот дел од сезоната, што било изедначено за најмногу во лигата.
Арсенал
На 11 февруари 2022 година, било објавено дека Тарнер и клубот од Премиер лигата Арсенал се договориле за договор според кој тој ќе се пресели во лондонскиот клуб во летото 2022 година. Тој бил првото летно засилување на Арсенал во овој прозорец. Арсенал, наводно, платил трансфер од 6 милиони долари што потенцијално може да се зголеми на 10 милиони долари. На 27 јуни 2022 година, Арсенал го објавил Тарнер како нов играч на долгорочен договор. Тарнер го доби дресот со број 30.
Тарнер го започнал пријателскиот натпревар на Арсенал на 8 јули 2022 година со 1. ФК Нирнберг. Арсенал го добил натпреварот со 5–3. На 8 септември 2022 година, Тарнер започнал во натпреварот против ФК Цирих за време на групната фаза на УЕФА Лига Европа 2022/23, кој Арсенал го добил со 2–1. На 6 октомври, Тарнер ја забележела својата прва чиста мрежа за клубот во победата од 3–0 против Бодо/Глимт на Емирати во последователниот натпревар во Лига Европа.
По ова, Тарнер ќе продолжи да запишува чисти мрежи во понатамошните победи во Лига Европа против Бодо/Глимт повторно и ПСВ Ајндховен. Првиот од двата настапи, победата со 1-0 на гостински терен на стадионот Асмира на 13 октомври, привлекол пофалби од неговиот менаџер Микел Артета.
Меѓународна кариера
Тарнер го направил своето меѓународно деби на 31 јануари 2021 година, за машката репрезентација на Соединетите Држави, почнувајќи на голот против Тринидад и Тобаго во пријателски натпревар. Тарнер забележал чиста мрежа, бранејќи го пеналот на Алвин Џонс.
Тарнер започнал во сите шест натпревари за Соединетите Држави на Златниот куп на КОНКАКАФ 2021 година. Тој забележал пет чисти мрежи, вклучително и една во победата од 1-0 против Мексико во финалето. За неговиот настап, Тарнер бил награден со „Најдобар голман“ на турнирот.
Личен живот
Тој се оженил со својата сопруга Ешли Херон во 2022 година. Нивниот син Истон е роден на 29 јуни 2022 година.
Голишани
Голишани или Голешани (Λευκάδια, Левкадија; до 1926 година: Γκολοσάνη, Γκολεσάνη, Γκολεσίανη, Голосани, Голесани ) — село во Берско, Егејска Македонија, дел од денешната Општина Негуш, во Централна Македонија, Грција.
Ала
Ала или хала (множина: али, але или хали) — митско суштество кое се јавува во македонскиот, српскиот и бугарскиот фолклор. Алите се сметаат за демони на невремето чија главна цел е да ги водат облаците што носат град кон нивите, лозјата или овоштарниците со цел да ги уништат или украдат плодовите. Алите се мошне алчни и особено сакаат да јадат деца, иако нивната лакомост не е ограничена само на земјата. Се верува дека со нивните обиди да ги изедат сонцето и месечината го предизвикуваат затемнувањето на овие небесни тела. Доколку успеат, тоа би значело крај на светот. Кога човек ќе се сретне со алата, неговото ментално или физичко здравје, па дури и животот му е изложен на опасност. Меѓутоа, човекот може да ја добие нејзината благонаклоност доколку ѝ пристапи со почит и доверба. Добрите односи со алата се навистина корисни, бидејќи таа ги збогатува нејзините љубимци и им помага кога се во неволја.
Голишани
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на шест километри од градот Негуш и сосема близу главниот пат кој води од градот Бер и Негуш за Вртикоп, на надморска височина од 90 метри. Селскиот атар зафаќа површина од 9 квадратни километри.
Ала
На некои места од фолклорните записи алите се често нејасно опишани и постојат доста разлики во описите. Алата може да е претставена како црн ветер, огромно суштество со неодреден облик, чудовиште со огромна уста во облик на човек или змија, жена-змеј, гавран, итн. Во одредени описи, алите можат да се преобразат во човек или животно, па можат дури и да го опседнат човековото тело. Овие разлики најверојатно се должат на фактот дека алата е синтеза помеѓу словенскиот демон на невремето и сличен демон на пред-словенското население кое живеело во централниот дел на Балканот. Во народните приказни кадешто алата е претставена како човек, нејзината личност е неверојатно слична на руската Баба Јага. Се смета дека алите живеат во облаците или пак во езерата, изворите, таинствените далечни места, шумите, ненаселените планински места, пештерите или големите дрва. Алите често се непријатели со луѓето, но и тие имаат моќни непријатели кои можат да ги уништат, а тоа се пред сè змејовите. Во приказните со христијанско влијание, Св. Илија ѝ е непријател на алата. Меѓутоа, според некои верувања, св. Илија и змејот заедно се борат против алата. Орлите исто така се сметаат за заштитници од алите. Тие ги бркаат од нивите, со што го спречуваат уништувањето на плодовите.
Голишани
Географија и местоположба
Сместено е во областа Сланица, во западниот дел на Солунското Поле, во подножјето на планината Каракамен (Негуш Планина или Дурла).
Историја
Крај селото Голишани се наоѓаат урнатините на древномакедонскиот град Миеза. Околината има разни знаменити македонски гробници. Во 1877 г. данскиот археолог Карл Кинх ја открик Кинховата гробница источно од селото. Во 1942 г. Хараламбос Макаронас западно од Кирхевата ја открил Гробницата на Лисон и Каликле. Во 1954 г. источно од Кирхевата е откриена таканаречената Судна гробница. Во 1971 г. Екатерини Ромиопупу западно од Судната ја открила Антемиската гробница.
Ала
Потекло
Додека некои митолошки битија се заеднички за сите словенски етнички групи, алите се јавуваат само во бугарскиот, македонскиот и српскиот фолклор. Сепак, и кај другите словенски народи постојат демони на невремето. Кај источните словени овој демон е наречен Баба Јага. Таа е претставена како жена со огромен раст, голем нос, железни заби и испакната брада. Се верувало дека јаде деца и дека нејзиното присуство носи невреме и студ. Терминот баба е присутен во обичаите, верувањата и топонимите на сите словенски народи, најчесто како персонификација на ветерот, темнината и дождот. Поради ова, некои специјалисти веруваат дека постоело прасловенско божество или демон наречен Баба, кој бил поврзан со невремето.
Голишани
Историја
Селото во постаро време било многу поголемо, но настрадало за време на Негушкото востание поради масовното учество на селаните на страната на востаниците.
Ала
Потекло
Во некои изрази за невремето кај Јужните Словени, кои најчесто се употребуваат во рана пролет, се задржани и траги од таквиот демон (Баба Марта, бабини јарци, бабине хуке). Овие верувања биле донесени со доселувањето на словените на Балканот и се измешале со верувањата на домородните народи, што конечно придонело во развање на поимот ала. Предсловенското балканско потекло на поимот ала е поврзано со влва, што кај Власите во Србија било име за женски демони на невремето кои, исто како и алите, ги откорнувале дрвата и носеле облаци над нивите за да ги уништат плодовите. Грчкиот женски демон Ламја може исто така што придонел во развањето на поимот ала. Исто како и алите, таа е ненаситна и јаде мали деца. Во јужна Србија и Македонија, ламја е синоним за ала. Во Бугарија алата и ламјата се две различни суштества, но и покрај тоа имаат многу слични особини. Многубројните разлики во обликот на алата како што се обликот на животно, полуживотно и човек, докажуваат дека верувањата во овие демони не биле насекаде исти.
Потекло на поимот
Името на овој демон во стандардниот српски јазик доаѓа од дијалектот кој ја изгубил фонемата х, додека името хала е забележано во српскиот дијалект кој го задржил овој звук, и во бугарскиот јазик. Поради ова, се верува дека првобитното име го содржело звукот х на почетокот на зборот. Српскиот специјалист Љубинко Раденковиќ поради ова го отфрлува етимолошкото толкување дадено во неколку речници, вклучувајќи го и речникот на Српската академија на наука и уметности, во кој името на овој демон потекнува од турскиот збор «ала» (змија), затоа што во овој збор е отсутна фонемата х. Од друга страна, името може да потекнува од грчкиот збор кој означува град, χάλαζα (се изговара: халаза). Ова етимолошко толкување е дадено како предлог од страна на бугарскиот специјалист Иваничка Георгиева, а е прифатено од српските специјалисти Слободан Зечевиќ и Сретен Петровиќ. Според српскиот специјалист Марта Бјелетиќ, зборовите ала и хала потекнуваат од именката *хала во прајужнословенскиот јазик, дијалект на прасловенскиот јазик од кој произлегле јужнословенските јазици (х во хала претставува безвучен веларен фрикатив). Оваа именка е изведена од прасловенскиот корен *хал-, кој означува невреме, олуја, бес и слично.
Голишани
Историја
Селото настрадало при појавата на грчките андартски чети во областа.
Ала
Изглед
Не постои единствен и јасен концепт за изгледот на алата, иако таа е најчесто претставена како демон на ветерот, невремето и облаците што носат град. Во пределот Гружа во централна Србија се верува дека алата е невидлива, но може да се чуе нејзиното силно фучење кое одекнува пред темните облаци кои носат град. Во Бугарија селаните во темните облаци виделе силуета на страшна ала со огромни крила и голема опашка во облик на сабја. Кога над селото ќе се појавел облак на алата, селаните гледале нагоре со надеж дека ќе видат орел крстач на небото. Тие верувале дека моќната птица со крст на грбот може да го протера облакот на алата од нивите. Србите во Косово верувале дека алата го спушта нејзиниот опаш на земјата, а главата ја крие во облаците. Оној кој ќе ѝ ја видел главата, веднаш полудувал. На релјефот што се наоѓа над прозорот на црквата во манастирот Високи Дечани е прикажан орел како ја зграпчува змијоликата ала додека едно мало орле набљудува. Според еден опис од источна Србија, алата е огромно суштество со тело на змија и глава на коњ. Многу луѓе веруваат дека алата му е сестра на змејот и дека во основа личи на него. Во една магија од источна Србија, алата е претставена како триглава змија:
Во областа Бољевац, алата е опишана како црно и страшно суштество во облик на ветер. Слично како во Бољевац, и во пределот Хомоље во источна Србија алата ја замислуваат како црн ветер кој се движи над земјата. Каде и да стапне се создава виор прашина и вител, а оние кои ќе се изложат на виорот полудуваат. И во Бугарија алата е претставена како силен ветер кој собира сè на патот и зад себе остава пустош:
Голишани
Историја
Во 1920-тите години во селото биле населени понтски Грци, бегалци од Турција. Во 1928 година, Голишани претставувало мешана населба со 64 бегалски семејства со вкупно 242 жители.
Ала
Изглед
Според верувањата од областа Лесковац, алата е чудовиште со огромна уста кое во раката држи дрвена лажица со која граба/собира и јаде сè што ќе ѝ се најде на патот. Една приказна раскажува за тоа како некој човек чувал ала во својата штала. Таа пиела триесет литри млеко на ден. Во друга приказна пак алите се преобразувале во дванаесет гаврани кои ги краделе плодовите од лозјата. Во источна Србија се верувало дека алите можат да се преобразат во човек или животно, по што можеле да ги препознаат само таканаречените шестаци- луѓе со шест прсти на двете раце и на двете нозе. Кога ќе влезел шестакот во куќата на човекот во кој се преобразила алата, таа правела куќата да се тресе. Според верувањата во пределот Хомоље, алите кои ја напаѓаат месечината имаат способност и да го менуваат својот облик од двоглава змија во човек со шест прсти кој држи железна вила, или пак во човек со млад црн бик, дива свиња или црн волк покрај себе.
Голишани
Историја
И ова село, како и сите села во околината, до 1924 година била населено исклучително со македонско население.
Ала
Влијание врз луѓето
Алите пред сè ги уништуваат плодовите на нивите, лозите и овоштарниците, најчесто во првата половина на летото кога созреваат житните растенија. Исто така се верува дека алите ги „пијат“ или ги ставаат плодовите во своите огромни уши и потоа ги носат на друго место, со што некои села се збогатуваат, а некои остануваат сиромашни. Според ова, причината што областа Александровац во централна Србија е толку плодна е токму фактот дека таму алите го носеле својот плен. Луѓето од планината Копаоник верувале дека локалната ала ги штитела плодовите на местото на кое живеела од други али. Ако град ги уништил плодовите на едно место, се верувало дека дошла ала од друго место, ја поразила локалната ала и ги „испила плодовите“. Алите можат да покријат цели ниви и да го спречат созревањето на плодовите, или пак да ја проголтаат плодноста на земјиштето и да го испијат млекото од овците, особено кога грми. Алите исто така имаат и огромна сила. Кога ќе виделе откорнато дрво после невреме, луѓето верувале дека тоа алата го сторила. Кога ќе насетеле дека се наближува невреме, луѓето не седеле со скрстени раце, туку токму напротив, употребувале магии. Во областа Поморавје, за ваквите магии се користеле билки кои се береле покрај реките и на оние места на нивата каде што плугот врти за време на орање. Овие места се сметале за нечисти затоа што алите ги посетувале. Во народните магии во источна Србија, на алите им се обраќале со одредени женски имиња како: Смилјана, Калина, Магдалена, Добрица, Драгија, Загорка, итн. Изразот „маате палетинке“ кој служел за обраќање на алата, има неодредено значење. Една од магиите која луѓето ја користеле кога ќе забележеле облаци со град, во која јасно се спомнува алата и се кажувала гласно во насока на облаците е: Уште една магија која ја кажувала волшебничка за време на соодветен ритуал е: Доколку не му се обрателе јасно на одреденото суштество, не можеле со сигурност да знаат на кое суштество ќе делува магијата, затоа што имало и други натприродни суштества за кои се верувало дека се поврзани со градот и поројните дождови. На пример, според еден обичај, кога ќе се забележело како надоаѓа невреме, луѓето изнесувале маса пред куќата и на неа ставале леб, сол, нож со црна навлака и секира со остриот крај насочен кон небото. Според друг обичај на масата се ставала пирустија со нозете насочени кон небото, ножеви, виљушки и остаток од свеќата од слава.
Голишани
Историја
Во 1926 година, селото било преименувано во Левкадија (Λευκάδια).
Ала
Влијание врз луѓето
Уште една особина на алата е нејзината алчност. Во областа Лесковац, луѓето ја замислувале како чудовиште со огромна уста и дрвена лажица во раката со која земала и јадела сè што ќе ѝ наиде на патот. Според некои верувања, алите грабнувале деца и ги јаделе во нивните живеалишта, кои биле полни со коски од деца и крв. Возрасните луѓе поретко ги напаѓале и јаделе. Човек не можел да се скрие од нив затоа што можеле да го намирисаат.
Голишани
Стопанство
Населението на селото, главно се занимава со земјоделство. Речиси сите обработливи површини се претворени во овоштарници од праски и јаболка, кои даваат високи приноси и убав квалитет.
Ала
Влијание врз луѓето
Луѓето во источна и јужна Србија верувале дека алите, поради својата алчност ги напаѓале и сонцето и месечината. Со постепеното јадење на овие небесни тела, тие го предизвикувале нивното затемнување. Алата го гризела сонцето со што предизвикувала тоа да крвари, а оттука и црвената боја на сонцето за време на затемнувањето. Повраќањето на својот сјај значело дека сонцето ја победило алата. Дамките на месечината се сметале за рани предизвикани од алата. Додека алите ги јаделе сонцето или месечината, многу од постарите луѓе станувале депресивни, па дури и плачеле од страв. Доколку алата успее да го изеде сонцето, тоа би значело крај на светот. За да го спречат ова, мажите пукале со пушки во насока на затемнувањето или пак ѕвонеле на ѕвона, а жените непрекинато кажувале магии. Според верувањата во областа Хомоље, ако алата ја изеде месечината, сонцето ќе умре од тага и вечна темнина ќе го обземе светот.
Голишани
Стопанство
Според некои претпоставки што се засновуваат врз истражувања се смета дека во атарот на селото има нафта, особено во близина на месноста Гимново, каде што се направени и опити за вадење на оваа течност.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година во Голишани живееле 50 Македонци. По податоци на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Голишани имало 128 Македонци.
Ала
Влијание врз луѓето
Се верувало дека алата може да го доведе човека до лудило. Во источна Србија постои и одреден термин за таквиот човек: алосан. Доколку човек се сретнел со алата, можел да добие тешки болести од неа. Алите исто така ги сметале за индиректно одговорни за кучешкото беснило: кога една чучулига ќе се сретнела со алата во својот лет, таа полудувала (се алосувала), поради што паѓала на земјата и се самоубивала, а ако ја нашло некое куче и ја изело, и тоа полудувало.
Голишани
Население
За време на пописот од 1913 година, селото било забележано со 131, а во 1920 година со 118 жители. Поради плодноста на почвата, по 1923 година тука биле населени бегалски семејства, така што Голишани во 1928 година нараснало на 395 жители, во 1940 година било попишано со 598 жители, во 1951 година со 670, во 1961 година со 838, во 1971 година со 882, во 1981 година со 935, а во 1991 година 914 жители. Зголемувањето на бројот на жителите се должело на плодноста на земјата, чиј добар дел се наводнува од реката Арапица.
Ала
Влијание врз луѓето
Поминување преку раскрсница навечер се сметало за опасно, затоа што тоа било местото и времето на вечерата на алата. Несреќникот кој ќе стапнел на „масата на алата“ можел да ослепи, оглуви или пак да остане сакат. Алите се собирале вечерта пред поважни празници, ги одвратувале мажите од своите патишта, ги носеле во ендеци и ги јавале како коњи.
Голишани
Население
Во пописот спроведен во 2001 година, селото било попишано со 967 жители. Во најновиот спроведен попис од 2011 година во Грција, селото било забележано со 1.021 жител.
Ала
Влијание врз луѓето
Алите можеле да „влезат“ во човековото тело и да добијат човечки облик, а притоа и да ги задржат своите способности како ала. Според една легенда, алата влегла во Св. Симеон и го направила алчен, но Св. Сава го избавил од алата. Во една приказна од источна Србија и Бугарија се раскажува како селанец убил ала која влегла во телото на човек од некое далечно село, поради тоа што алата му го уништила лозјето. Во друга приказна пак, алата влегла во телото на покојна принцеза и ги изела војниците кои чувале стража.
Голишани
Самоуправа и политика
До 1941 година се наоѓало во составот на Воденската околија, кога со наредба број 325 од 1941 година било одвоено од неа и приклучено на Негушката околија. Едно време претставувало самостојна општина.
NGC 3056
NGC 3056 — спирална галаксија во соѕвездието Змеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Голишани
Самоуправа и политика
Селото припаѓа на општинската единица Антемија со седиште во селото Копаново, која припаѓа на поголемата општина Негуш, во округот Иматија. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Голишани, во кој е единствено село.
Ала
Влијание врз луѓето
Дека и мртвата ала е зла ала може да се потврди со легендата за потеклото на мувата Голубац (Simulium colombaschense), вид муви што пијат крв и се смртоносни за добитокот. Легендата, која Вук Караџиќ ја запишал во општината Пожаревац во 19 век, раскажува како еден србин бркал, фатил и повредил ала, но таа успеала да му избега и се скрила во една пештера близу Голубац (град во општината), каде што умрела од повредите. Оттогаш, од нејзиното тело се раѓаат мувите Голубац и во доцна пролет во големи роеви излетуваат од пештерата и ги покриваат областите дури до Шумадија. Луѓето дури и пробале еднаш да ја соѕидаат пештерата, но кога дошло времето, мувите успеале да го срушат ѕидот.
NGC 3056
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3056 се споменува и како UGC 5404, MCG 14-5-10, DDO 67, CGCG 364-15, IRAS 09596+8032.
Ала
Аловити
Во Србија, луѓето за кои се верувало дека поседуваат особини на алата ги нарекувале „аловити“, и за ова има неколку објаснувања. Едно од објаснувањата е дека алата влегла во нив. Ваквите луѓе се препознавале по нивната незаситност. Алата, за да го задоволи својот прекумерен глад ги поттикнувала постојано да јадат. Аловит можел да стане и човек кој го преживеал здивот на алата, што бил смртоносен за луѓето. Овие луѓе биле исклучително јаки. Друга можност била тоа да е дете на ала и обична жена, или пак при раѓање да било покриено со дел од ембрионската обвивка. Се верувало дека аловитите неможат да се убијат со пушка, освен ако не се употребат сребрени или златни куршуми.
NGC 3056
Откривање
Објектот е откриен на 26 септември 1802 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Ала
Аловити
Аловитите, исто како и алите, носеле облаци со град и невреме. Кога небото ќе се затемнело, тие паѓале во состојба на транс и нивниот дух, исто како алата, одлетувал во облаците. Но, тие никогаш не ги носеле облаците врз сопственото село и штета нанесувале само на соседните села. Во тој поглед, аловитите се еквиваленти на луѓето со натприродни способности во српската митологија, наречени здухачи. Освен што можеле да ги избркаат облаците, аловитите се бореле со алата за да го заштитат своето село. Имало и аловити деца, кои се бореле против алите со помош на дршките на плугот. Во ова им помагал смокот и затоа луѓето не ги убивале овие змии.
Има приказна за еден аловит, кој е опишан како необично висок и слаб човек со ковчесто лице, долга брада и мустаќи. Кога времето било добро, тој работел и се однесувал исто како и другите луѓе од селото, но кога ќе се појавеле црни облаци на небото, тој се затворал во својот дом, ги покривал прозорите и останувал сам и во состојба на транс, сè додека траело невремето. Како историски личности за кои се верувало дека се аловити се сметаат Стефан Немања и Стефан Дечански.
NGC 3056
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3056 е од видот SBdm. Видливиот сјај со голо око изнесува 13 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 14 m/лм2. NGC 3056 има привидни димензии од 2,2' х 1,3'.
Ала
Непријатели
Алите имаат неколку непријатели, во кои спаѓаат змејот, змејовитите (луѓе со особини на змеј), орлите, Св. Илија и Св. Сава. Главниот непријател на алата е змејот. Тој може да ја победи и да ја отстрани штетата која таа ја направила. Поради ова, змејовите се сметаат за чувари на нивите и плодовите и заштитници од невремето. Кога алата се заканува со град, змејот доаѓа и се бори со неа. Неговото главно оружје е громот. Грмењето претставува борба помеѓу алата и змејот (за тоа време алите се кријат во високите дрва). Во еден одреден период, во областа Пчиња имало случај на побогата жетва, што се сметало дека е резултат на борбата помеѓу змејот и алата. Змејот ја погодил алата со гром, при што баш на тоа место ѝ паднало украденото семе што го носела во своите огромни уши. Сепак, ако алата затекне змеј во шупливо дрво, може да го уништи со тоа што ќе го запали дрвото.
NGC 3056
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 5 м 39,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 80° 17' 7". Положбениот агол на објектот е во износ од 5°.
Други поделби
Проучување на NGC 3056 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 29296. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 8; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6616. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 59.
Ала
Непријатели
Змејовитите исто така можеле да ги победат алите. Родени од мајка човек и татко змеј, тие изгледале исто како и обичните луѓе, со единствена разлика што имале крила под рацете. Таквите луѓе се раѓале навечер, по дванаесет-месечна бременост. Слично како здухачите, и змејовитите живееле нормално додека времето било убаво, но кога алата ќе се заканела со облаци и невреме, тие запаѓале во состојба на транс и нивниот дух одлетувал во облаците за да се бори со алата, исто како и змејовите. Во една приказна од Банат, за која се верувало дека е вистинита сè до 1950-тите, се раскажува како пред Првата светска војна, на патот паднала ала во облик на огромна змија. Објаснувањето било дека алата била победена од змејовит, и луѓето ѝ дале млеко за да оздрави.
Во приказните со христијанско влијание, борбата се одвива помеѓу Св. Илија и алата, но има и мислења дека светецот всушност соработувал со змејовите. Кога Св. Илија ќе ја забележел алата, ги собирал змејовите, ги земал во својата кочија или пак ги впрегнувал на неа и заедно фрлале громови на алата. Камења во облик на стрела се сметале за материјализирани громови исполнети со благотворна магична моќ, и наоѓање на таков камен се сметало за добар знак.
Во една приказна со уште поизразено христијанско влијание, Св. Илија фрла громови на ѓаволите кои ги носат облаците со град. Ѓаволите во овој случај се алите. Според ова, во ваквите верувања можат да постојат различни степени на христијанско влијание, но таквото влијание може и воопшто да го нема.
Ако се заканувало невреме и ако во тој момент луѓето забележеле орел на небото, тие го поздравувале со радост и надеж дека ќе ја победи алата. Откога ќе ја победел алата, орелот ги бркал облаците од нивите. Објаснувањето за ова, забележано во источна Србија, е дека орлите кои се гнездат во близина на некое село, не сакаат невреме и град во близина на своите пилиња, па како резултат на ова ги штитат и нивите во селото. Сепак, улогата на орлите е контроверзна поради тоа што во истата област се верувало и дека орелот кој лета во темните облаци е манифестација на алата, која ги носи облаците над плодовите.
Поврзаноста со Баба Јага
Постојат сличности помеѓу алата и руската Баба Јага во народните приказни. Гореспоменатата тема во која паштерката доаѓа во домот на алата во шумата е забележан и кај русите. Во руските бајки, паштерката доаѓа во домот на Баба Јага и го храни нејзиниот добиток. Слични се и темите во кои алата (кај србите) и Баба Јага (кај русите) стануваат добри самовили на деца кои подоцна ги јадат затоа што овие ја откриваат нивната тајна. Во примерот од Србија, со алата зборува мајката на детето на кое алата му е добра самовила, а во примерот од Русија, детето зборува со Баба Јага.
Српска бајка:
Руска бајка:
И двата примери сведочат за мрачната природа на овие митолошки суштества. Главниот лик може да влезе во подземниот свет и да ги открие неговите тајни, но несмее да ги сподели тајните со другите луѓе. И алата и Баба Јага може да се поврзат со постар концепт за женски демон- змијоликата господарка на подземјето.
Ниска Македонија
Ниска Македонија — релјефна целина што се протега по целата долина на реката Вардар од Дервенската Клисура на север до македонско-грчката граница на југ. Карактеристични земјишни облици се неколкуте ниски планини, котлините и клисурите.
Настанок
Во далечното минато Вардарската долина или Повардарието било изложено на силни тектонски движења на спуштање, при што се создале големи пукнатини и се формирал тектонски ров. Подоцна овој ров бил исполнет со вода од праисториското Палеогено Море, а потоа се создале посебни езера поврзани со притоки. Во подоцнежните времиња езерската вода постепено истекла кон југ. Како резултат на тоа, на местото на езерата останале и денес да постојат котлините, а на местото на отоките, со дејство на реката Вардар се создале клисурите. Со поврзувањето на котлините и клисурите низ цело Повардарие се создала денешната композитна долина на реката Вардар, односно по целото Повардарие се наоѓаат големи наслаги од варовници, флишни седименти, песок, глина итн.
Котлини и клисури
Котлините во Ниска Македонија се многу значајни за развој на земјоделството. Од Дервенската Клисура на југ по композитната долина на реката Вардар се наредени следниве котлини и клисури: Скопска Котлина, Таорска Клисура, Велешка Котлина, Велешка Клисура, Тиквешка Котлина, Демиркаписка Клисура и Гевгелиско-валандовска Котлина која преку Циганската Клисура е поврзана со Солунско Поле.
Планини
Ниска Македонија е опкружена со повеќе планини: Скопска Црна Гора, Серта, Градешка Планина и Плауш од источната страна, а Жеден, Водно, Китка, Клепа и Кожуф од западната страна. Од овие планини најзначајни и највисоки се Кожуф и Скопска Црна Гора.