cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Туркменски јазик
Писмо
Од 1991 година, туркменскиот официјално ја користи латиничната верзија на туркменската азбука. Од 1938 до 1991 година јазикот се пишувал на кирилица, а од 1929 до 1938 година користел латиница. Претходно јазикот користел и арапско писмо. Латиничната азбука од 1991 година често се нарекува „täze elipbiý“ или во превод „нова азбука“. Сепак и денес голема е употребата на кирилицата. Така на пример, голем број од мрежните места или публикации на туркменистанската опозција се на кирилица за да се дистанцираат од латиничната азбука која ја создал Сапармурат Нијазов.
Аа, Бб, Вв, Гг, Дд, Ее, Ёё, Жж, Җҗ, Зз, Ии, Йй, Кк, Лл, Мм, Нн, Ңң, Оо, Өө, Пп, Рр, Сс, Тт, Уу, Үү, Фф, Хх, (Цц), Чч, Шш, (Щщ), (Ъъ), Ыы, (Ьь), Ээ, Әә, Юю, Яя
Aa, Bb, Çç, Dd, Ee, Ää, Ff, Gg, Hh, Ii, Jj, Žž, Kk, Ll, Mm, Nn, Ňň, Oo, Öö, Pp, Rr, Ss, Şş, Tt, Uu, Üü, Ww, Yy, Ýý, Zz
Башкирски јазик
Башкирски јазик (Башҡорт теле) — туркиски јазик зборуван во руската република Башкортостан, каде што е и службен јазик. Според пописот од 2002, јазикот го зборувале 1.379.000 Башкири, најмногу во Башкортостан, но исто така и во соседните руски републики.
Кириева температура
Во физиката и науката за материјалите, Кириева температура (TC), или Кириева точка, е температура над која одредени материјали ги губат своите трајни магнетни својства, кои (најчесто) можат да се заменат со индуцирана магнетизција. Кириевата температура е именувана по Пјер Кири, кој покажал дека на критична температура се губат магнетните својства.
Силата на магнетизација зависи од магнетниот момент, двополен момент во атомот кој произлегува од аголниот момент и спинот на електроните. Материјалите имаат различна структура на внатрешни магнетни моменти кои зависат од температурата; Кириева температура е критичната точка во која внатрешните магнетни моменти на материјалот ја менуваат насоката.
Постојаната магнетизиција настанува поради порамнувањето на магнетните моменти, а индуцираната магнетизација настанува кога нарушените магнетни моменти се принудени да се усогласат во применето магнетно поле. На пример, подредените магнетни моменти (феромагнетизација, Слика 1) на Кириевата температура се менуваат и стануваат безредни (парамагнетизација, слика 2). Повисоката температура ги ослабнува магнетите затоа што спонтаната магнетизација се јавува само под Кириевата температура. Магнетната суспектибилност над Кириевата температура може да се пресмета со Кири-Вајсовиот закон, кој е изведен од Кириевиот закон.
Аналогно на феромагнетните и парамагнетните материјали, Кириевата температура може да се користи и за да се опише фазниот премин од фероелектрицитет во параелектрицитет. Во овој контекст, граничниот параметар е електричната поларизација која од конечна вредност оди на нула при зголемување на температурата над Кириевата температура.
Магнетни моменти
Магнетните моменти се постојани диполни моменти во еден атом кои го сочинуваат аголниот момент и спинот на електронот преку односот μl = el/2me, каде што me е масата на електронот, μl е магнетниот момент, а l е аголниот момент; овој однос се нарекува жиромагнетен однос.
Електроните во еден атом придонесуваат за магнетни моменти со нивниот аголен момент и со нивниот орбитален импулс околу јадрото. Магнетните моменти од јадрото се незначителни во споредба со магнетните моменти од електроните. При зголемување на температурата електроните со повисока енергија го нарушуваат редот и усогласувањето помеѓу диполите.
Феромагнетните, парамагнетните, феримагнетните и антиферомагнетните материјали имаат различна внатрешна структура на магнетен момент. При одредена Кириева температура на материјалот, овие својства се менуваат. Преминот од антиферомагнетна во парамагнетна (или обратно) се случува на Нелова температура, која е аналогна на Кириевата температура.
Хаџи Риханли
Хаџи Риханли (Хаџи Раханли, Хаџи Ранли или Руханле) — село во Егејска Македонија, Република Грција.
NGC 5242
NGC 5242 — засега неутврден објект во соѕвездието Девица, заведен во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 10 април 1828 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5242 е од видот NF.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 37 м 7,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +2° 46' 14"".
Други поделби
Проучување на NGC 5242 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 241; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 310. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 90.
NGC 7674
NGC 7674 — спирална галаксија во соѕвездието Пегаз, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7674 се споменува и како UGC 12608, MCG 1-59-80, MK 533, IRAS 23254+0830, HCG 96A, CGCG 406-112, VV 343, Arp 182, KUG 2325+085.
Откривање
Објектот е откриен на 16 август 1830 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7674 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 7674 има привидни димензии од 1,1' х 1'.
Други поделби
Проучување на NGC 7674 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 71504. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 214; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1162. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 316.
Жан де Мен
Жан де Мен (околу – ) — француски писател најмногу познат како автор на Роман за розата. Роден е како Жан Клопинел во Мен на Лоара, а завршил универзитет во Париз. Де Мен вели дека како млад пишувал песни кои се пееле на секое јавно место и во секое училиште во Франција. Најголемиот дел од животот го минал во Париз, каде имал куќа со кула и градина. По смртта на де Мен во 1305, куќата ја наследил извесен Адам Д'Анжели од доминиканскиот ред. Де Мен бил погребан во сега разрушената париска црква на јакобинците на улицата Сент Жак. Освен по Роман за розата, де Мен бил познат и по преводите на француски на книгата За воените работи од Вегециј, писмата на Пјер Абелар и Елоиза, како и Утешението на филозофијата од Боатије.
Hair (песна на Лејди Гага)
„Hair“ е песна од американската пејачка Лејди Гага, од нејзиниот втор студиски албум Born This Way (2011). Напишана и продуцирана од Гага и RedOne, „Hair“ била дигитално издадена ширум светот на 16 мај 2011, како единствениот промоционален сингл од албумот, како дел од „одбројувањето до издавањето на Born This Way“ на iTunes Store. Ова се случило откако претходниот промоционален сингл, „The Edge of Glory“, бил издаден како трет сингл од албумот. Гага објаснила дека „Hair“ не била планирана за сингл, но може да биде издадена како таков ако има добри продажби на iTunes Store, како „The Edge of Glory“.
Според Гага, мелодијата на „Hair“ е слична на работата на метал бендовите Kiss и Iron Maiden, а има влијание и од Брус Спрингстин. Песната е забрзана клуб снимка инспирирана од искуствата на Гага како тинејџер, кога нејзините родители ѝ кажувале како да ја носи косата. Гага дознала дека единствениот начи да се ослободи бил преку нејзината коса и ја опишала како песна за слобода и можност за промена на работите. Текстот зборува за прифаќање на некој стил на коса како ултимативна експресија на слобода. „Hair“ била снимена додека Гага била на турнејата The Monster Ball во Европа. Песната содржи саксофонско соло изведено од саксофонистот Кларес Клејмонс, истакнат член на The E Street Band. Таа лично сакала Клејмонс да свири на саксофон во песната, што тој го направил така што го снимил својот дел во студио во Менхетен на полноќ, откако стигнал таму по неговиот пат од дома до Флорида.
Кредити и личности
Кредитите се земени од албумот Born This Way.
Космос-1361
Космос-1361 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 6 мај 1982 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-1361 бил комуникациски сателит.
Маја Вељковиќ-Пановска
Маја Вељковиќ Пановска (родена во во ) — македонска театарскa, филмскa и телевизискa глумица. Димпломирала на Факултетот за драмски уметности во Скопје, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“, во класата на Проф. Владимир Милчин. Во 1999 се вработила во Драмски театар - Скопје. Од тогаш реализира главни и споредни улоги во бројни претстави не само во матичниот театар, туку и во другите театарски институции во државата. Од 2023 година е директор на Драмски театар - Скопје.
Филмографија
Вељковиќ-Пановска ги остварила филмските улоги:
Аравански јазици
Араванските јазици (исто така арахуански, арауански) се јазично семејство кое се зборува во западен Бразил и во Перу.
1160
1160 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1160 година од новата ера, 160. од вториот милениум, 60. од XII век и прва од 1160-тите.
Аравански јазици
Поделба
Араванската група на јазици се состои од следните јазици:
1160
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6668 и 6669 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5910 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4920 и 4921 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1913.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1160 година се протега во 3796 и 3797, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3856 и 3857 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1703. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 554 и 555 исламска година.
Серена Вилијамс
Серена Џамека Вилијамс (Serena Jameka Williams; р. во ) — американска професионална тенисерка и поранешен светски рекет број 1 во женскиот тенис. Таа освоила 23 гренд слем титули во поединечно натпреварување, најмногу од сите играчи во ерата на опен, и втора во целокупната ера на тенисот, веднаш по Маргарет Корт (24). Женската тенисерска асоцијација ја рангирала како број 1 во поединечно натпреварување осум пати меѓу 2002 и 2017. Таа станала број еден за прв пат на 8 јули 2002. На нејзиното шесто рангирање, таа го задржала првото место 186 последователни седмици, изедначувајќи се со Штефи Граф. Вкупно, таа била рангирана број еден 319 седмици, што се рангира на трето место во ерата на опен меѓу тенисерките, зад Граф и Мартина Навратилова.
Сончев часовник (Битола)
Сончев часовник во Битола — сончев часовник на централниот плоштад Гоце Делчев во Битола.
Серена Вилијамс
Вилијамс има најмногу гренд слем титули во поединечно натпреварување, во двојки и во мешани двојки комбинирано помеѓу активните тенисери. Со нејзините 39 гренд слем комбинирани титули е трета на листата во целокупното тениско натпреварување и втора во ерата на опен: 23 во поединечно натпреварување, 14 во женски двојки и 2 во мешани двојки. Таа е последната тенисерка која ги држела сите четири гренд слем поединечни титули истовремено (2002-2003 и 2014-2015) и третиот тенисер што го постигнал ова двапати, после Род Лавер и Граф. Таа е исто така последниот тенисер што освоил гренд слем титула на сите терени (тврда, земја и трева) во една календарска година (2015). Таа е исто така, заедно со нејзината постара сестра Венус Вилијамс, последната тенисерка што ги држела сите четири гренд слем титули во женски двојки истовремено (2009-2010).
Сончев часовник (Битола)
Проектот за изработка на сончевиот часовник бил дел од реконструкцијата на Широк Сокак на кој преовладуваат градби од почетокот на 20 век.
Серена Вилијамс
Вилијамс освоила рекордни 13 гренд слем поединечни титули на тврд терен. Таа го држи рекордот во ерата на опен за најмногу титули освоени на Австралија Опен (7) и го дели рекордот во ерата на опен за најмногу титули освоени на УС Опен со Крис Еверт (6). Таа исто така го држи рекордот за најмногу женски освоени поединечни мечеви со 357 мечеви.
Сончев часовник (Битола)
Изработка
Сончевиот часовник бил дизајниран во 2003 година, а на почетокот на 2004 година бил и изработен. Иницијативата за сончевиот часовник била на архитектот Константин Анастасов, а во реализацијата учествувале и Љупчо Долевски и Никола Димитровски професори по географија, Славе Кирковски - уметник конзерватор, Александар Шулевски - аматер астроном и учениците Христо Трајковски и Борис Анастасов.
Серена Вилијамс
Вилијамс освоила 14 гренд слем титули во двојки, сите со нејзината сестра Венус, и досега се непобедени во финалињата на гренд слем во двојки. Како тим, таа и Венус се на трето место по бројот на гренд слем титули во двојки, после 18-те титули на Наташа Зверева (14 со Гиги Фернандес) и рекордните 20 титули освоени од Мартина Навратилова и Пам Шривер. Вилијамс е исто така петкратен победник на WTA Tour првенството во поединечно натпреварување. Таа исто така освоила четири олимписки златни медали, еден во поединечно женско натпреварување и три во женски двојки - рекорд што го држи со нејзината сестра Венус. Појавата на сестрите Вилијамс е заслужна за почетокот на нова ера на моќ и атлетизам на професионалното женско тениско натпреварување. Таа е рангирана на деветтото место во светот од страна на WTA од 14 септември 2020.
Заработувајќи речиси 29 милиони долари во награди и спонзорства, Вилијамс била најплатената атлетичарка во 2016 година. Таа го повторила овој подвиг во 2017 кога таа била единствената жена на списокот на Форбс од 100 најплатени атлетичари со 27 милиони долари во награди и спонзорства. Таа ја освоила наградата 'Лауреус спортистка на годината' четири пати (2003, 2010, 2016, 2018), и во декември 2015, била именувана за Спортистка на годината од магазинот Спортс илустрејтед. Во 2019, таа била рангирана на 63-тото место на списокот на Најплатени светски атлети на Форбс.
Сончев часовник (Битола)
Опис
Сончевиот часовник е од вертикален тип, со тоа што ѕидот е завртен кон исток за агол малку помал од 10 степени. Димензиите се помалку невообичаени – 12 на 5 метри, но во целина, часовникот одлично е вклопен во околината.
Зимското сметање на времето го прикажуваат арапските броеви, а римските – летното сметање на времето. Со јасно означена и видлива подебела линија се одделува времето за рамнодневница со што е обезбедена целата содржина на сончевиот часовник. На сончевиот часовник има апликација на вселенски симбол комета и апликација на симбол вселена како асоцијација на вкупната поврзаност со целата вселена. На него се испишани три пораки: Panta Rei (Сè тече), Dictum Factum (Речено сторено) и Coram Populo (Пред народот јавно).
ОУ „Гоце Делчев“ - Ресен
Гоце Делчев — основно училиште во Ресен, Општина Ресен. Во рамките на училиштето припаѓаат подрачните училишта во Избишта и Сопотско.
Црква „Св. Илија“ - Грнчари
'''Св. Илија''' — средновековна црква и манастир во ресенското село Грнчари. Му припаѓа на Ресенското архијерејско намесништво во Преспанско-пелагониската епархија на МПЦ - ОА. Прогласена е за културно наследство на Македонија.
Црквата „Св. Илија“ е сместена на 3 км југоисточно од селото и има улога на главен храм на Грнчарскиот манастир. Се претпоставува дека првично го носела името '''„Св. Никола“'''. Претставува мала еднокорабна градба, изградена од камен и тули и засводена со полукружен свод. На исток завршува со тристрана апсида однадвор. Покривната конструкција е калканска, а единствениот влез е од запад. Меѓу камените партии има хоризонтални и вертикални редови од тули.
Со времето направени се редица архитектонски промени врз градбата. Од северната и јужната страна се поставени потпорки (контрафосрси).
Во внатрешноста на црквата има живопис од два периода. Постариот е изработен во времето на изградба на храмот, што се смета дека е во првата половина на XIII век. Од него е зачуван фрагмент од композицијата „Успение Богородичино“ и од композицијата „Преображение Христово“. Втората фаза на зографисување е изработена при обновувањето на црквата. На натпис во композицијата „Дејсис“ се спомнуваат попот Димитар и син му Рајко како обновувачи на црквата „Св. Никола“. Зад иконостасот на јужниот ѕид е претставен св. Ахил, чиј култ е својствен за Преспа.
Манастир
Освен црквата, манастирскиот комплекс вклучува нови конаци, манастирска трпезарија, фурна, камбанарија и чешма со лековита вода.
Тихомир Ѓорѓевиќ
Тихомир Ѓорѓевиќ (Књажевац, 19 февруари 1868 — Белград, 28 мај 1944) бил етнолог, фолклорист, историчар и професор на белградскиот универзитет.
Биографија
Бил роден во патријархално семејство. Татко му Раја служел како свештеник во Брестовац и Лужани кај Алексинац. Од детството се наоѓал во непосреден допир со селото и народот, што му влијаело уште од младоста, па сè до смртта да се посвети на проучување на народот, неговиот живот и култура.
Завршил историски-филолошки отсек на Великата школа во Белград, а потоа студирал во Виена и Минхен, каде што докторирал во 1902 година. Го издавал списанието Караџиќ.
Ѓорѓиевиот опус е голем - бројот на неговите дела е околу седумстотини. Неговите интересирања биле многу широки и различни и се движат од детални анализи на народниот живот на Србите, преку етнографски истражувања на животот на гругите народи во Србија (Ромите, Власите, Цинцарите, Грците, Черкезите итн), до фолклористички и социолошки студии не само на Србија, туку и на Балканот.
Дела
Негови најважни дела се:
Злести
Потекло на името
Помеѓу населението на селото постои предание дека селото порано се викало Лески, и дека се наоѓало во правец на селото Лешани, тоа место и денес се вика Лески. Од Лески името се преиначило во Злести.
Географија и местоположба
Злести се граничи со следните села: на север со Белчишта, општинско средиште на Општина Дебрца, на запад со селото Ботун, на југозапад со Мешеишта, на југоисток со Куратица, на исток со Лешани, Долно Средоречие и Грко Поле на североисток, а на југ со Сирула.
Од градот Охрид оддалечено е 22 километри. Од регионалниот пат Охрид-Кичево оддалечено е 3 километри.
Од јужната и западната страна е опкружено со планини кои се богати претежно со дабова и иглолисна шума во помали количини, а во помал обем и букова шума.
Историја
За постанокот на денешното село се искажува следното предание. Во многу стари времиња во близина на селото Злести постоеле други две помали населби, едната населба се викала Лески, а другата Раштани. Некој човек со своите пет сина после пустошот на старото село Раштани морал да се исели од таму, и дошол во селото Злести. Нив ги викале Маленковци, Пашовци, Беговци, Кадијовци и Ќосевци, подоцна се разграниле на повеќе родови.
Во XIX век, Злести се наоѓало во Охридската каза, нахија Дебрца, во Отоманското Царство.
Стопанство
Од северната и источната страна на селото се простира голема низина која е погодна за одгледување на житарици. Од другите земјоделски култури во помали количини се одгледува пченка, грав, компир, пиперки и други градинарски култури.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Злести имало 530 жители, сите Македонци христијани. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Злести имало 520 жители.
Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 294 жители, од кои 291 Македонец и 3 останати.
Родови
Злести е македонско село
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на проширената Општина Дебрца, која настанала со спојување на поранешните општини Белчишта и Мешеишта по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото припаѓало на некогашната Општина Белчишта.
Во периодот 1952-1955, селото било во рамките на тогашната Општина Белчишта, во која покрај селото Злести, се наоѓале и селата Белчишта, Ботун, Брежани, Велмеј, Горно Средоречие, Грко Поле, Долно Средоречие, Лешани, Ново Село, Песочани и Црвена Вода. Во периодот 1950-1952 година, селото Злести се наоѓало во некогашната Општина Белчишта, во која влегувале селата Белчишта, Горно Средоречие, Долно Средоречие и Злести.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1319 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 190 гласачи.
Иселеништво
Иселени злестинци и злестинки можат да се најдат во. Охрид, Битола, Струга, Скопје, Штип, Велес, Австралија, итн.
Култура и спорт
Од спортот доста е развиен фудбалот, при што има фубалски клуб ФК Злести кој игра во Охридската општинска лига. ФК Злести има свој стадион „Горни-Лаг“ каде ги изигрува своите натпревари. Во изградба е новиот полигон за мал фудбал и други спортови (ракомет, кошарка, одбојка) во склоп на подрачното основно училиште.
Во Злести секое лето се одржува традиционален турнир во мал фудбал.
Мегленица
Мегленица (Могленица или Колудејска Река ; Μογλενίτσας, Могленицас) — река во Егејска Македонија, денес во Грција.
Се образува во областа Меглен близу границата со Р. Македонија, со сливањето на разни потоци кои избираат од планината Ниџе. Тече на југ и до 1930 г. се влевала во Ениџевардарското Езеро и од него излегувала како Колудеј (Лудијас). Со пресушувањето на езерото, Мегленица се слева со реката Вода (Водас) во областа Сланица во регулиран канал, кој пак се влева во Бистрица (Алијакмонас) кај селото Колура. Главна притока е негушката река Арапица.
Притоки
→ лева притока, ← десна притока
Кафеави алги
Кафеавите алги (науч. Phaeophyta) се многуклеточни еукариотски протисти кои живеат седентарен начин на живот во морињата. Имаат сложена градба, со добро издиференциран талус. Секоја клетка е еднојадрена, со целулозно-пектински клеточен ѕид. Во цитоплазмата се присутни хлоропласти кои содржат повеќе пигменти: хлорофил, фукоксантин и фикоеритрин. Телото на кафеавите алги е изградено од голем број клетки, издолжено во форма на лента или конец, или пак, разгрането. Посложените видови на кафеави алги имаат и посебни типови на ткива. Талусот им е издиференциран на листовиден дел - филоид, чијашто основна функција е фотосинтезата, стебловиден дел - каулоид и дел со кој алгата се прикрепува за подлогата - ризоид. Овие алги се размножуваат бесполово со зооспори и полово. Видовите од родот фукус (Fucus) се размножуваат само полово со изогамија.
Елена Ставревска
Елена Ставревска ― македонска научничка за мир и истражувач. Таа е докторантка по политички науки (2017) и магистер по меѓународни односи и европски студии (2008) на Средноевропскиот универзитет (ЦЕУ) во Будимпешта.
Претходно работела како постдокторска соработничка на колеџ Бард Берлин (2017-2018), координаторка на пакет за работа и истражувачка на проектот, Култури на управување и решавање конфликти во Европа и Индија (2011-2013) и асистентka за настава на ЦЕУ (2010-2011). За време на нејзините докторски студии, таа била визитинг докторантка на Трудо Центарот за мир, конфликти и правда на Универзитетот во Торонто (2013) и Студиска програма за соработник по европска безбедност (2009-2010), координирана од Институтот за Европа во Берлин.
Како научничка за мир, таа ги истражува прашањата за родот, полот, меѓусебноста и политичката економија во повоените општества. Во моментов работи во Центарот за жени, мир и безбедност и како академска соработнича во Центарот за Латинска Америка и Карибите на Лондонската школа за економија и политички науки. Во текот на академската 2018-2019 година била гостинка-истражувачка на Институтот Крок за меѓународни мировни студии, Универзитет во Нотр Дам, каде работела на книгата со фокус на родовите одредби во мировните договори и начините на кои тие се преведуваат во закони и политики во обид да се решат неправдите и насилствата во минатото. Врз основа на етнографски истражувања и интервјуа со жени Роми во Босна и Херцеговина и домородни жени во Колумбија, книгата го потенцира влијанието на пресекот на тие „преводи“ и го унапредува концептот на интерсекциска правда во мировните процеси.
Ну-метал
Ну-метал (исто така познат како агро метал) — поджанр на хеви-металот кој се појавил во 1990-тите. Тој ги обединува стиловите како алтернативен метал, фанк метал, хип-хоп, и разни други поджанрови на хеви-металот. Изразот „ну-метал” за првпат е користен во текот на преглед на концерт во средината на октомври 1995 година од страна на „Спин магазин” како „нов метал”. Како и бендовите на нивните претходници од фанк металот, повеќето ну-метал бендови биле основани во Калифорнија. Како пример се бендовите Корн и Дефтонс кои се едни од првите ну-метал бендови кои потекнуваат од Калифорнија и биле основани во раните 90-ти. Во повеќето случаи ну-метал бендовите имаат агресивни вокали кој можат да пеат мелодично — слично на поп и рок, или пак со длабоки вокали, „смртоносни крици” и викања од разни жанрови на метал, хардкор-панк, а како во фанк-металот — рапувањето е често употребувано. Многу ну-метал бендови имаат и ДЏ-и за додатна ритмика и создавање одредени инструмелнтални мелодии.
Претставници
Најпознати ну-метал бендови се: Линкин Парк (Linkin Park), Корн (Korn), Слипнот (Slipknot), Систем оф а даун (System of a Down), Дистрбд (Disturbed), Дефтонс (Deftones), Лимп Бизгит (Limp Bizkit), Мадвејн (Mudvayne), Папа Роач (Papa Roach) и многу други.
Инкубација
Инкубација може да се однесува на:
Аруански јазик
Аруанскиот јазик е исчезнат индијански јазик кој се зборувал во Бразил. Последниот човек кој го зборувал овој јазик умрел во 1877 година. Сè што преостанало од овој јазик во запишана форма е список на зборови составена во 1869 година.
IC 1818
IC 1818 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1818 се споменува и како Reiz 2612.
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1903 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1818 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,5 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. IC 1818 има привидни димензии од 1' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 36 м 50,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +27° 16' 41". Положбениот агол на објектот е во износ од 130°.
Други поделби
Проучување на IC 1818 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1803149.
Папа Бонифациј V
Бонифациј V (лат. Bonifatius PP. V; ? - 25 октомври 625) — римски папа од 23 декември 619 до 25 октомври 625. Донел папски указ со статус на закон. Извршил реформација на црквата во Англија.
Таму ќе си дадеме рака
Таму ќе си дадеме рака (италијански: Là ci darem la mano) — дует од првиот чин на операта на Дон Жуан врз основа на либретото на Лоренцо да Понте на италијански јазик. Пеат Дон Жуан (баритон) и Зерлина (сопран). Еден е од често обработуваните и концертно изведуваните дуети на класичната музика.
Контекст и содржина
Дон Жуан, италијанскиот облик на името е Дон Џовани, познат шпански книжевен заводник и развратник, кај нас познат според францускиот изговор на името. Неговиот слуга Лепорело (бас) во аријата „Драга госпоѓо, еве го списокот“ (Madamina, il catalogo è questo) на почетокот на првиот чин на Дона Елвира ѝ ги набројува 2065-те освојувања на Дон Жуан.
Дон Жуан, во склад со таа репутација, во третата сцена од чинот се обидува да ја придобие Зерлина која со свршеникот Мазето ја подготвува венчавката. Затоа ја нуди својата палата како место за одржување на гозбата. Лепорело ги води селаните во палатата, а со нив и Мазето, кого Дон Жуан го избркал под закана со меч за да остане насамо со Зерлина.
На сцената остануваат Дон Жуан и Зерлина. Музиката во партитурата е означена како IX сцена и се состои од рецитативи и дуетини. Во рецитативот, Дон Жуан ја навредува Зерлина, ветувајќи ѝ брак и живот подобар од селскиот. Следува дуетот „ Là ci darem la mano “ - „таму (во палатата) ќе си дадеме рака, таму ќе ми кажеш да “. Таа не му верува и се двоуми, но Дон Жуан е упорен и го крши нејзиниот отпор. Дона Елвира влегува на сцената и дејството на операта продолжува...
За музиката
Во партитурата оваа композиција е означена како N o 7 Duettino (седма музичка нумера, мал дует). Веројатната причина е тоа што пејачите пеат како дуо само во финалето, додека во останатото дело Дон Жуан и Зерлина пеат наизменично.
Оркестрација: 1 флејта, 2 обои, 2 фаготи, 2 рогови, гудачи
Композицијата има 82 такта. Времетраењето е околу 3'30".
Влијание
Дуетот е исклучително популарен, па многу композитори го обработувале во своите дела, од кои најпознати се, на пример:
Надвор од операта, дуетот често се изведувал самостојно на концерти и се снимал на носачи на звук, а многу пејачи кои настапувале во овие улоги во операта го имаат на својот репертоар.
Дуетот се појавува во театарски дела, телевизиски серии и филмови, на пример:
Гуглиелмо да Варињана
Гулиелмо да Варињана, познат и како Гулиелмус Варињана (1270-1339) бил професор по медицина и филозоф од Болоња. Тој е најпознат по неговиот медицински трактат Возвишени тајни на медицината за лекување на разни болести, кој го напишал на дворот на Младен II Шубиќ од Брибир во 1319 година.
Биографија
Тој бил син на Бартоломео да Варињана, лекар по потекло од Болоња и ученик на Тадео Алдероти (починал во 1295 година); Бартоломео се здобил со слава како лекар на Марчеецот Алдобрандино д'Есте и на императорот Хенри VII. Бартоломео починал во 1318 година во Џенова.
Гуглиелмо бил роден во 1270 година и исто така бил именуван како ученик на Тадео Алдероти. Гуглиелмо најпрво бил запишан како професор по медицина, но бил принуден да ја напушти својата родна Болоња како Гибелин во 1318 година, а потоа станал личен лекар и советник на Бан на Хрватска, Младен II Шубиќ. Во исто време, придонел за излекување на жителите на Задар. Таму го напишал своето прво дело ,,Возвишени тајни на медицината за лекување разни болести '' во 1319 година, под наредба на Младен. Во 1320 година, бил испратен како дипломат во Венеција за да преговара за условите за градот Шибеник. По падот на Младен во битката кај Блиска во 1322 година, ги понудил своите услуги на Република Рагуза, потпишувајќи двегодишен договор, кој се покажал неплоден. Откако неговите политички противници биле поразени во Болоња, тој се вратил таму, останувајќи таму до својата смрт во 1339 година.
Работи
Ги напишал следните лековити дела:
Во 1519 година, неговата Secreta sublimia била објавена во печатена форма за прв пат и постигнала голема популарност.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Paris quadrifolia
Paris quadrifolia е вид на цветни растенија од фамилијата Melanthiaceae. Се јавува во умерени и ладни области низ Евроазија, од Шпанија до Јакутија и од Исланд до Монголија. Претпочита варовнички почви и живее на влажни и засенчени места, особено стари шуми и брегови на потоци.
P. quadrifolia е во опаѓање во Европа поради губење на живеалиште. Во Исланд, на пример, е на црвената листа.
Одлики
P. quadrifolia е повеќегодишно тревно растение кое е од 25 до 40 см висок. Може да има 3 – 8 лисја, но обично има четири лисја наредени како спротивставени парови. Цветовите се незабележливи.
Секое растение произведува најмногу една бобинка слична на боровинка, која е отровна, како и другите растителни ткива. Труењата се ретки бидејќи осамената бобинка на растението има одбивен вкус што го отежнува погрешното сметање за боровинка.
Ростов арена
Ростов арена  ( Ростов Арена) е фудбалски стадион во градот Ростов на Дон, во Ростовска област на Руската Федерација.
Историја
Според одлуката на ФИФА, на 2 декември 2010 година, врз основа на официјалната пријава на Русија, стадионот ќе биде домаќин на натпреварите на Светското првенство во фудбал во 2018 година. Исто така, стадионот ќе биде домаќин на ФК Ростов од руската Премиер лига, заменувајќи го Олимп - 2.
Отворањето на стадионот се одржа на 15 април 2018 година натпревар од 26 коло на Премиер лигата 2017/18: ФК Ростов - ФК СКА-Хабаровск (2: 0). Изграден е во 2012 година до крајот на 2017 година, а трошоците за изградба изнесуваа 19,8 милијарди руски рубли. Предвидената сместивост на стадионот е 45 000. Планирано е по завршувањето на светското првенство, стадионот да биде предаден на употреба на локалниот фудбалски клуб ФК Ростов.
461 Ocean Boulevard
461 Ocean Boulevard е вториот студио албум на блуз-рок музичарот Ерик Клептон, а издаден е во јули 1974, од издавачката куќа „RSO“ по успехот на „I Shot the Sheriff“.
Во 2004 беше издадена преработка на мастерот на „461 Ocean Boulevard“ на два диска, делукс едиција. Вторит диск вклучува концерт во живо кој бил снимен во „HMV Hammersmith Apollo“. Во 2003 албумот е рангиран на 409 место во магазинот „Rolling Stone“ на нивната листа од „500 најдобри албуми на сите времиња“.
Историја
По наднимувањето на хероинската зависност, на Ерик Клептон му беше дадена демо лента од Карл Ридли (поранешен басист на „Derek and the Dominos“ вклучувајќи песни отсвирени од Ридли со клавијатуристот Дик Симс и тапанарот Џими Олдакер). Накратко по посетата на Клептон и неговиот менаџер Роберт Стигвуд, Клептон дозна дека неговиот менаџер склучил договор за него за снимање во „Criteria Studios“ во Мајами со Ридли, Симс, Олдакер и продуцентот Тод Дод.
Стигвуд исто така му платил на Клептон за престој во изнајмена куќа на адресата „461 Ocean Boulevard“ од каде што албумот го доби својот наслов. Кога Клептон почна со снимањето во „Criteria Studios“ беше придружен од гостинката вокалист Ивон Елиман и гитаристот Џорџ Тери кои подоцна ги вклучи како членови во групата. Тоа беше додека Тери свиреше на албумот „Burnin'“ од „The Wailers“ и тие снимија преработена верзија на песната „I Shot the Sheriff“ напишана од водачот на беднот Боб Марли, песна која Клептон не сакаше да ја издаде на албумот. Како и да е, другите членови на бендот го натераа Клептон на тој потег што подоцна се покажа како добра одлука бидејќи песната беше издадена како сингл и стана едиствената песна на Клептон која го зазема #1 на „Billboard Hot 100“.
Магнус III од Шведска
Магнус III (околу. 1240 година– 18 декември 1290 година) бил крал на Шведска од 1275 година до неговата смрт во 1290 година.
Име
Тој бил „првиот Магнус “ кој владеел со Шведска долго време, не се сметал генерално за узурпатор или претендент (туку третиот Магнус кој бил прогласен за шведски крал и кој владеел таму). Подоцнежните историчари го припишуваат епитетот „Ладулас“– Барнлок– на кралскиот декрет од 1279 или 1280 година, со кој се ослободуваат Јеомарите од должноста да обезбедат егзистенција за патувачките благородници и епископи („Селани! Заклучете си ги амбарите!“); друга теорија е дека се работи за корупција на Ладислав, што веројатно би било неговото второ име, со оглед на неговото словенско наследство. (Прабабата на Магнус по мајка била Софија од Минск, принцезата Рурикид. ) Овој крал исто така се нарекува и Магнус I, но тоа не го признава ниту еден шведски историчари денес.
Пристапување и брак
Во 1275 година, војводата Магнус започнал бунт против својот брат со данска помош и го соборил од тронот. Валдемар бил соборен од Магнус по битката кај Хова во шумата Тиведен на 14 јуни 1275 година. Магнус бил избран за крал на Камењата на Мора. Во 1276 година, Магнус наводно се оженил со втората сопруга Хелвиг, ќерка на Џерард I од Холштајн. Преку нејзината мајка, Елизабета од Мекленбург, Хелвиг била потомок на Кристина, наводната ќерка на кралот Сверкер II. Папското поништување на наводниот прв брак на Магнус и дозвола за вториот брак (неопходен поради сродство ) им биле издадени десет години подоцна, во 1286 година. Хелвиг подоцна дејствувал како регент, веројатно 1290–1302 и 1320–1327 година.
Царување
Соборениот крал Валдемар успеал, со помош на Данска за возврат, да ги врати провинциите во Јетеланд во јужниот дел на кралството, а Магнус морал да го признае тоа во 1277 година. Меѓутоа, Магнус ги вратил околу 1278 година и ја презел дополнителната титула крал на Готите, започнувајќи ја традицијата на „Кралот на Швеѓаните и Готите“. Најмладиот брат на кралот Магнус, Бенедикт (1254–1291), тогаш архиѓакон, дејствувал како негов лорд висок канцелар на Шведска, а во 1284 година Магнус го наградил со Војводството Финска.
Магнус умрел кога неговите синови биле уште малолетни. Магнус му наредил на својот роднина Торкел Кнутсон, лорд високиот полицаец на Шведска да биде чувар на неговиот наследник, идниот крал Биргер, кој имал околу десет години кога умрел таткото.
Модерни истражувања
Во пролетта 2011 година, археолозите и остеолозите од Универзитетот во Стокхолм добиле дозвола да отворат еден од кралските гробови во црквата Ридархолм со цел да ги проучат посмртните останки на Магнус Ладулас и некои од неговите роднини. СВТ емитувала емисија на прелиминарните студии, каде биле презентирани голем број резултати; меѓу другите и неговата болна наклонетост. Тестовите за јаглерод-14 ги датирале коските во 15 век, што покажува дека посмртните останки не можеле да бидат на кралот и неговото семејство. Во декември 2011 година, истражувачите побарале дозвола да го отворат соседниот саркофаг, за кој досега се претпоставувало дека ги содржи коските на подоцнежниот крал, Чарлс VIII.
ОУ „Гоце Делчев“ - Тетово
„Гоце Делчев“ — основно училиште во Тетово. .
Магнус III од Шведска
Деца
Од неговиот наводен прв (поништен) брак со непозната жена:
ОУ „Гоце Делчев“ - Тетово
Основното училиште „Гоце Делчев“ започна на 24 декември 1944 година како четиригодишно училиште со 14 паралелки и 632 ученици со името „Маршал Тито“. Од учебната 1956/1957 година прераснува во осумгодишно училиште со 30 паралелки и 900 ученици. На 1 септември 1993 година училиштето било преименувано во „Гоце Делчев“. Од второто полугодие на учебната 1976/1977 година е изградена нова училишна зграда и оттогаш условите за реализација на современото образование се многу подобри. Во денешно време наставата се одржува на македонски и албански јазик На 1 септември 1993 година училиштето се преименува во „Гоце Делчев“. Од второто полугодие на учебната 1976/1977 година е изградена нова училишна зграда, а оттогаш условите за реализација на современото образование се многу подобри. Во денешно време наставата се одржува на македонски и албански јазик. Училиштето има 56 вработени, од кои 42 наставници, 5 административци (директор, 2 педагози, секретар и психолог) и 9 вработени во локацијата.
Учество на натпревари
Државен натпревар по одбојка-второ место.
Магнус III од Шведска
Деца
Од неговиот втор брак со Хелвиг од Холштајн:
Кулинаски јазик
'' Кулинаски јазик (или кулина) — индијански аравански јазик кој се зборува во Бразил и Перу од околу 4.000 луѓе. Точната бројка не е прецизно позната.
Вања Удовичиќ
Вања Удовичиќ (12 септември 1982) е српски политичар и поранешен професионален ватерполист. Во моментов ја извршува функцијата министер за млади и спорт во Владата на Србија од 2 септември 2013 година.
За време на славната професионална ватерполо кариера која траела 15 сезони, Удовичиќ играл за Партизан Белград, Јадран Херцег Нови, Посилипо Неапол, Про Реко, Младост Загреб и Раднички Крагуевац. Неговите најзначајни достигнувања на клупско ниво се двапати освојување на ЛЕН Евролигата со Про Реко. Првиот во 2008 година следеле уште еден во 2010 година, финалето во кое постигнале 4 гола за својот тим со што ја врати титулата во Про Реко со неговиот сонародник Филип Филиповиќ со 2 гола.
Со српската репрезентација, неговите најзабележителни достигнувања се европското злато за јуниори во 2000 година, златните медали од Светското првенство во 2005 и 2009 година, европското злато во 2003, 2006 и 2012 година и олимпиското сребро во 2004 година и бронзата во 2008 година и 2012 година.
На 2 септември 2013 година, Удовичиќ станал министер за млади и спорт во Владата на Србија.
Како млад
Удовичиќ е роден во Белград во меѓуетнички брак, со татко Хрват и мајка Србинка. Неговиот дедо по татко му бил Италијанец, па затоа има и италијански пасош. Има и хрватско државјанство. По разводот на неговите родители, тој продолжил да живее со својата мајка во Белград, додека неговиот татко се преселил во Истра. Удовичиќ решил да го промени своето име во Вања во 1997 година на 15-годишна возраст поради вознемирување од врсници што се случило поради неговото споделување име со хрватскиот претседател од војната Фрањо Туѓман.
Удовиќ дипломирал на Факултетот за организациски науки на Универзитетот во Белград.
Ватерполо клупска кариера
Од 2007 година, Удовичиќ играл одбрана за италијанскиот клуб Про Реко каде што пристигнал откако играл две сезони за ЦН Посилипо од Неапол. Кариерата ја започнал во ватерполо клубот Партизан од Белград, а потоа преминал во ВК Јадран од Херцег Нови.
ПВК Јадран
На 23 март 2005 година Јадран успешно ја одбранил титулата на националниот куп на Србија и Црна Гора. Во финалето одиграно на два натпревари, новољани го надиграл Црно-бели во вториот натпревар на домашен терен, со што ја надополнил негативата од три гола од првиот меч во Белград. Најзаслужен за успехот на Јадран бил Удовичиќ кој постигна 3 гола, меѓу кои и последниот со кој го обезбеди трофејот. Во мај, 2005 г. Јадран повел (1–0) во првиот натпревар против Партизан во финалната плеј-оф серија на државното првенство, во нивниот домашен терен во Игало со резултат 8–6. Удовичиќ постигнал 2 гола за Јадран. Партизан го добил вториот натпревар, победувајќи го Јадран во Белград со 6–3 и изедначи во финалната серија (1–1) во плејоф првенството на Србија и Црна Гора. Удовичиќ овојпат не постигнал гол. Убедлива победа на Јадран во 3. плеј-оф натпревар. Јадран од Херцег Нови убедливо го победи Партизан Рајфајзен во третиот натпревар од финалната шампионска серија. Актуелните шампиони го добија натпреварот во Игало со резултат 14–5. Резултатот од плеј-оф серијата сега бил (2–1) за Јадран, а титулата ја освоил првата екипа што стигнала до три победи. По изедначената прва четвртина, одлуката била донесена во средниот период, кој Удовиќ и соиграчите го одиграа навистина неверојатно, постигнувајќи 10 и прими само 2 гола! Во тие 14 минути точка стави Владимир Гојковиќ, кој на крајот на четвртината постигна гол од повеќе од 20 метри. Најдобар играч на натпреварот секако беше Вања Удовичиќ, кој постигна 4 гола. Јадран убедливо стигна до новата национална титула. Јадран успешно го одбрани првенството на Србија и Црна Гора бидејќи го победи Партизан со резултат 12–4. Јадран доминирал во плеј-оф серијата на првенството. Финалниот натпревар се одигра во спортскиот центар на базенот „Бањица“ пред 1.000 гледачи. Вања Удовичиќ постигнал 3 гола и му помогна на Јадран да ја одбрани двојната круна, освојувајќи го Купот и првенството на Србија и Црна Гора втор пат последователно. Вања Удовиќиќ бил најдобар стрелец во финалната плеј-оф серија со 9 гола на четири натпревари.
Про Реко
Во февруари 2010 г. Во Сорија гостувале Вања и неговиот соиграч од Про Реко Филиповиќ. Тие одиграле ол-стар хуманитарен натпревар помеѓу Италија и селекцијата на странци кои играле во италијанското првенство, а сите приходи од натпреварот биле наменети за хуманитарни цели - за помош на Хаити, жртвите од неодамнешниот разорен земјотрес. Капите на сите играчи биле понудени на продажба по симболична цена од 30 евра. На 15 мај 2010 г. Про Реко го одигра финалето на Евролигата против ВК Приморац. Почетокот на натпреварот бил од минус два гола и лошата игра во нападот биле само еден дел од играта на Про Рекос. Во вториот дел брилјираше Радиќ на голот на Приморац. Кога Темпешти го одбрани контранападот со кој Приморац ќе доведе до 3–0, тоа им даде сила на Удовичиќ и неговите соиграчи. Во вториот период подобри беа Удовичиќ и соиграчите, а на полувреме било нерешено.
Во јуни 2010 година, откако ја освоил Евролигата, а претходно и Купот на Италија, Про Реко ја освоил шампионската плеј-оф серија против Савона со 3–0. Удовичиќ придонел во финалето со 2 гола, славејќи ја титулата на 24-та Национална шампионска титула во Про Рекос.