cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Green Day
Формирање и Lookout! годината (1986—1993)
Тогаш тапанарот на групата The Lookouts, Тре Кул ѝ се придружил на групата отпрвин како привремена замена, а кога станало јасно дека Собранте не планира да се посвети на музиката, работата на Тре Кул станала трајна. Поголемиот дел од 1992 и 1993 година групата го поминала и имала неколку настапи во Европа. Тие биле водечка група на настапот во клубот Hollywood Palamino во 1992 година, заедно со групите Jughead's Reveng и Strung Out каде што одржале концерт кој ќе стане легендарен. Од албумот Kerplunk продадени се 50 000 примероци во САД што за панк сцената во 1992 се сметало за голем успех. Тиражот на албумот на крај достигнал бројка од два милиони примероци ширум светот.
1698
1698 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1698 година од новата ера, 698. од вториот милениум, 98. од XVII век и деветта од 1690-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7206 и 7207 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6448 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5458 и 5459 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2451.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1698 година се протега во 4334 и 4335, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4394 и 4395 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2241. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1109 и 1110 исламска година.
Светлана Јуриевна Захарова
Светлана Јуриевна Захарова (10 јуни 1979, Луцк, Украинска ССР, СССР) е руска балерина. Солистка на Мариинскиот театар во 1996-2003 година, примабалерина на театарот Бољшој (од 2003 година) и на миланскиот театар Ла Скала (од 2008 година).
Народен уметник на Руската Федерација ( 2008 ), лауреат на Државната награда на Руската Федерација ( 2007 година ). Пратеник на Државната дума на 5-то свикување.
Сопругата на виолинистот Вадим Репин.
Од 2018 година е член на Советот за култура и уметност при претседателот на Руската Федерација.
Биографија
Родена е во Луцк на 10 јуни 1979 година. Во 1989 година, таа учела во Киевското кореографско училиште, каде што студирала шест години во класата на Валерија Сулегина. Во 1995 година таа учествувала на балетскиот натпревар на Академијата за руски балет именуван по А. Јас. Ваганова Ваганова-При, каде што ја добила втората награда и понуда веднаш да оди да студира на Академијата за последната година. Во 1996 година дипломирала на Академијата во класата на Елена Евтеева, по дипломирањето била примена во трупата на Мариинскиот театар, каде што Олга Мојсеева станала нејзин учител-репетитор. Веќе во следната сезона таа ја презела позицијата солист на театарот.
Во 2003 година се преселила во театарот Бољшој, каде што студирала под раководство на Људмила Семењака.
Во април 2008 година, Светлана Захарова станала примабалерина на театарот Ла Скала во Милано.
Настапувала во Москва, Санкт Петербург, Лондон, Берлин, Париз, Виена, Милано, Мадрид, Токио, Баку, Њујорк, Амстердам итн.
Политичка активност
Светлана Захарова - заменик на Државната дума (2007-2011), била избрана како дел од федералната листа на кандидати номинирани од серуската политичка партија „Единствена Русија“, член на фракцијата „Единствена Русија“, член на Комитетот за култура на Државната дума.
На 11 март 2014 година, таа потпишала апел од културни дејци на Руската Федерација за поддршка на политиката на претседателот на Руската Федерација В.В. Путин во Украина и Крим.
Претприемништво
Заедно со С. П. Ролдугин, диригент Ју. X. Темирканов, хокеј играчот В. ВО. Каменски, уметникот по уметничко лизгање А. Г. Горшков, математичарите И. В. Јасченко и С. К. Смирнов, е основач на Фондацијата „Талент и успех“, спонзорирана од државен буџет.
Таа е иницијатор и уметнички директор на рускиот фестивал на детски танц „Светлана“, кој се одржува од 2015 година.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Надворешни врски
Видео
1408 п.н.е.
1408 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1408. година пред новата ера, 408. од вториот милениум п.н.е., 8. од 15 век п.н.е. и деветта од 1400-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4100 и 4101 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3342 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2352 и 2353 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 655 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1408 година се протега во 1228 и 1229, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1288 и 1289 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 865 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 2091 и 2090 исламска година пред хиџра.
Критадес
Критадес — гребенско село во Егејска Македонија, Република Грција.
Аристотел (општина)
Аристотел (Δήμος Αριστοτέλη, Димос Аристотели) — општина на полуостровот Халкидик во Егејска Македонија, денес во Грција. Административен центар е гратчето Ерисово (Јерисос). Општината е наречена по големиот филозоф Аристотел, кој е роден во ова подрачје. Територијата на општината во најголема мера се совпаѓа со она што традиционално се нарекува Лариговско (или Лериговско).
Населени места
Општината Аристотел е создадена на 1 јануари 2011 г. по законот „Каликратис“. со спојување на три стари општини: Леригово (Арнеја), Ревеник (Панагија) и Стагира-Акант. Денешната општинска единица Стагира-Акант е наречена по два древномакедонски града, од кои првиот е родно место на филозофот Аристотел.
Општинска единица Леригово
Општинската единица Леригово со седиште во Леригово (Арнеја) ги опфаќа следниве општински оддели и населени места:
Општинска единица Ревеник
Општинската единица Ревеник со седиште во Ревеник (Мегали Панагија) ги опфаќа следниве општински оддели и населени места:
Општинска единица Стагира-Акант
Општинската единица Стагира-Акант со седиште во Ерисово (Јерисос) ги опфаќа следниве општински оддели и населени места:
Ендотоксин
Липополисахариди и други ендотоксини
Прототипни примери на ендотоксини се липополисахаридите (ЛПС) или липо-олиго-сахаридите (ЛОС) од надворешната обвивка на различните грамнегативни бактерии. Тие имаат голема улога во инфективноста на овие бактерии. Поимот ЛПС често се користи како синоним на ендотоксин поради неговото историско откривање.
Фудбал на Летните олимписки игри 2008 (жени)
Првото место го освоила репрезентацијата на САД, второто Германија, и третото Јапонија.
Џамија (Конче)
Џамија (Конче) — главна и единствена џамија во селото Конче, во истоимената општина, Македонија.
Критарак
Критарак — гребенско село во Егејска Македонија, Република Грција.
IC 1400
IC 1400 — галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1400 се споменува и како NPM1G +09.0250.
Откривање
Објектот е откриен на 27 март 1906 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1400 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 16,5 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 17,5 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. IC 1400 има привидни димензии од 0,2' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 11 ч 17 м 57,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +9° 24' 47".
Други поделби
Проучување на IC 1400 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1364735.
Космос-902
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 7 април 1977 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-902 бил надгледувачки сателит.
Руско-турска војна (1710-1711)
Руско-турската војна (1710–1711), позната и како Прутска војна, се водела во периодот од 1710-1711 година помеѓу Отоманското Царство и Русија. Таа претходела на поразот на Шведска од т.н. Голема северна војна. Шведска започнала да влијае врз големите везири на Османлиите и наводната застрашеност на нејзините територии од страна на Руската Империја.
Позадина
По потпишувањето на Цариградскиот мировен договор во 1700 година, во османлиската престолнина бил испратен принцот Димитриј Голицин за да ги убеди на властите да им овозможат на руските бродови да пловат слободно во Црно Море. Преговорите не успеале па принцот изјавил дека Османлиите се далеку непријателски расположени кон Руската Империја и дека се подготвени да влезат во нов конфликт. Во исто време Русија војувала со Шведска, а Петар Велики не сакал земјата да ја вовлекува во нова голема војна. За таа цел во 1701 година го испратил Петар Толстој во дворот на султанот Мустафа II. Тој морал да ја дознае политичката, воената, административната и економската состојба во земјата. Таму тој разбрал дека главен противник на Русија е кримскиот хан Девлет II, кој настојувал за нова војна со Русија. Во 1703 година починал Мустафа II а на негово место застанал неговиот брат Ахмед III.
По поразот на шведската војска во битката на Полтава во 1709, шведскиот крал Карл XII побегнал на османлиска земја. Таму тој ги убедувал на властите за започнување на војна со Русија, а везирот Нуман Корпулу исто така бил против водење на мирољубива политика со Русија. Поради притисокот од големиот везир, Шведска и Крим Османлиите објавиле војна на Руската Империја во 1710 година.
Тек
Војната била објавена на 19 март 1711 година. Петар Велики објавил света војна против исламот. Силите на Русите се доближиле до реката Прут. Нивната војска броела околу 40.000 војници. Во август истата година тие биле пресретнати од османлиската војска која броела околу 200.000 војници. Петар Велики започнал преговори со Отоманците, кога увидел дека ќе биде поразен. Тој сакал да прибалтикот го врати на Шведска без престолнината Санкт Петербург, Станислав Лешчињски да остане на полскиот престол, Азов да биде вратен и како краен услов сакал својата војска да не биде допрена.
Мировен договор
Така на 21 јули 1711 година бил склучен Прутски мировен договор според кој Русија ги вратиле териториите околу Азовско Море, заедно со градот Таганрог. Освен тоа, неколку руски тврдини требало да бидат разрушени, а рускиот цар ветил дека нема да се меша во работите со Полско-литванската Државна Заедница. Шведска се разлутила поради прифаќањето на Османлиите. Во следните две години Шведска повторно се обидувала да ја турне Отоманското Царство во војна со Русија.
Born This Way
Born This Way е вториот студиски албум на американската артистка Лејди Гага, издаден на 23 мај преку Interscope Records. Албумот е следбеник на претходните албуми The Fame (2008) и The Fame Monster (2009). Како ко-продуцент на речиси секоја песна на албумот, Гага соработувала со голем број продуценти, вклучувајќи ги RedOne и Фернандо Гарибеј, со кои работела и претходно, а и нови продуценти како Диџеј Snake, Диџеј White Shadow, Џеп Лорсен, Роберт Џон „Мат“ Ланг и Клинтон Спаркс. Исто така соработувала со артисти како саксофонистот на E Street Band Клеренс Клејмонс и гитаристот Брајан Меј од Queen на песни на албумот.
Музиката на Born This Way содржи синтпоп и денс-поп елементи кои биле присутни на нејзините претходни албуми. Покрај тоа, албумот исто така содржи различни инструментации кои не биле користени на нејзините претходни песни и албуми; електронски рок и техно се примери за тоа. Исто така содржи поширок спектар на различни музички жанрови како опера, хеви метал, диско, хаус и рокенрол додека темите на песните вклучуваат сексуалност, религија, слобода, феминизам и индивидуализам. Покрај различни коментари од некои религиозни и конзервативни коментатори, албумот бил добро прифатен од страна на критичарите; различните музички стилови и вокалите на Гага биле предмет на пофалба. Сепак, други критичари забележале дека Гага премногу се трудела да им задоволи на сите слушатели на албумот со пораката за зајакнување на личноста. Неколку публикации го вклучиле албумот во нивните годишни списоци за најдобри албуми. Born This Way добил три номинации на Греми Наградите, вклучувајќи ја и третата последователна номинација на Гага за Албум на Годината.
Born This Way се појавил на првите пет места на различни табели низ светот, вклучувајќи ја и табелата Билборд 200. Во САД, Born This Way продал 1.108 милиони копии во првата недела - тоа претставувало најголемиот број продажби во првата недела по издавањето на албумот во последните пет години; околу 440,000 копии биле продадени на страницата Амазон во само првите два денаа по издавањето со цена од 99 центи. Четири синглови од албумот – „Born This Way“, „Judas“, „The Edge of Glory“, и „Yoü and I“ – се искачиле меѓу првите десет места на Билборд Хот 100 и „Born This Way“ станала илјадитата песна која го достигнала првото место откако табелата за првпат се појавила во 1958 година. Истоимената песна исто така била најбрзо продаван сингл во историјата на iTunes, и промоционалниот сингл „Hair“ се појавил на табелите во шеснаесет држави.
Гага ги изведувала песните од албумот во различни прилики, вклучувајќи ги настапите на истакнати церемонии како 53тите Греми Награди и 2011 МТВ Видео Музички Награди, како и на други настани и телевизиски појавувања. За дополнителна промоција на албумот и неговите песни, Лејди Гага исто така ја започнала светската Born This Way Ball турнеја во април 2012.
Позадина и снимање
Во март 2010, Гага изјавила дека почнала да работи на нов албум, тврдејќи дека ги напишала повеќето од песните за претпоставениот албум. Ви меѓувреме, продуцентот RedOne го опишал како „албумот за слобода“ на Гага по што нејзиниот менаџер, Трој Картер, верувал дека јавната слека на пејачката ќе почне да се менува по издавањето на Born This Way. Неколку месеци по изјавувањето за албумот, Гага тврдела дека завршила со пишувањето на песните за албумот: „Дојде многу брзо. Работев на него со месеци и се чувствувам уверена дека е завршен сега. На некои артисти им требаат години. Мене не. Јас пишувам музика секој ден.“ Во друго интервју, таа го прогласила албумот како „химна на генерацијата“ и додала, „Ја содржи најдобрата музика која ја имам напишано во мојот живот. Веќе го напишав првиот сингл од албумот и ви ветувам, овој албум е најдобар во мојата кариера.“
Покрај сесиите на турнејските автобуси, снимачките сесии и постапки за албумот се случувале во Abbey Road Studios во Лондон, Англија, Studios 301 во Сиднеј, Австралија, Sing Sing Studios во Мелбурн, Австралија, Gang Studios во Париз, Франција, Livingroom Studios во Осло Норвешка, Allerton Hill во Британија, Warehouse Productions Studio во Омаха, Небраска, Studio at the Palms во Лас Вегас, Невада Officine Meccaniche во Милан, Италија, Miami Beach Recording Studio во Мајами, и Germano Studios во Њујорк. Брајан Меј, гитарист во бендот Queen и Клеренс Клејмонс, поранешен член на E Street Band, работеле со Гага на албумот.
Влијанија и теми
Според музичката композиција, Born This Way се смета има значајна промена од претходните албуми на Гага. Вклучува поширок број на музички жанрови како опера, хеви метал, рокенрол, Еуропоп, New Wave, маријачи, електро-индустријал, диско,  и хаус како и голем број различни иструменти и музички стилови. Пример за ова е инструментот орган кој може да биде слушнат во завршниот дел на „Born This Way“, машки вокален хор инспириран од Грегоријанска миса во „Bloody Mary“, гитари и виолини во „Americano“, и електрични гитари во „Bad Kids“. Песните „Hair“ и „The Edge of Glory“ се разликуваат од остатокот на албумот; содржат саксофонска изведба од Клеренс Клејмонс, член на E Street Band. Во некои интервјуа, Гага изјавила дека најмногу била инспирирана од Мадона, Витни Хјустон, и Брус Спрингстин како и поголеми музички влијанија од Iron Maiden, Kiss, Queen, TLC, Пет Бенатар, и En Vogue.
Музика и текст
Четвртата песна е „Judas“, за која Гага потврдила дека е инспирирана од Библиската личност Јуда Искариотски.
Лабаница (Гребенско)
Лабаница — гребенско село во Егејска Македонија, Република Грција.
NGC 4996
NGC 4996 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4996 се споменува и како UGC 8235, MCG 0-34-9, CGCG 16-11, NPM1G +01.0370.
Откривање
Објектот е откриен на 28 март 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4996 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 m/лм2. NGC 4996 има привидни димензии од 1,8' х 1,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 9 м 31,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +0° 51' 27"". Положбениот агол на објектот е во износ од 40°.
Други поделби
Проучување на NGC 4996 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 45629. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 240; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 298. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1595.
Московски кремљ
Историја
Во текот на своето постоење, Московскиот кремљ доживеал голем број на реконструкции. Изгледот на тврдината на неколкупати бил менуван. Секое раздобје од историјата на Русија и владетелите кои управувале со него, оставале своја трага во изградбата и развојот на градот. Најголеми заслуги за развојот и опстојувањето на Московскиот кремљ им се препишува на: Иван III Василевич, Катерина Велика и Николај I.
Рана историја
Територијата каде денеска се наоѓа Московскиот кремљ била населена уште во 2 век п.н.е. Во текот на 11 век, започнале да се појавуваат првите градови по долината на реката Волга, како што биле Владимир и Ростов. Во почетокот на 12 век, Русите започнале интензивно да ја колонизираат долината на реката Волга. Така, главно поради проблемите кои им биле задавани од страна на номадските племиња, политичкиот центар на Русија во тоа време се преместил од реката Днепар, кон горниот тек на реката Волга. Најголемата колонизација на тие региони започнала кон средината на 12 век, и тоа на територијата на Владимирско-суздаљското Кнежевство, на чие чело во тоа време се наоѓал Јуриј Долгоракиот, син на киевскиот кнез Владимир Мономах, со седиште во градот Владимир. Со преместувањето на центарот на државата по долината на реката Волга биле отворени нови трговски патишта кон Средна Азија, наместо старите кои ја поврзувале старата руска престолнина Киев со Цариград и германскиот град Ханза.
Територијата на денешна Москва во тоа време била од големо значење, главно поради тоа што претставувала крстопат помеѓу копнените и речните трговски патишта. Тој простор, кој бил опкружен со две реки од една страна, односно денешните реки Москва и Неглина, и густите шуми од друга страна, бил стратегиски многу значаен, бидејќи на месното население давало голема предност во одбраната и постојаните напади од номадските племиња. Така, поради својата поволна стратешка позиција, таа територија била пресудна за создавање на еден голем градски центар, кој во следните години ќе се носи со големите градови како Владимир или Киев.
Првото познато племе кое опстојувало на овие простори било словенското паганско племе Вјатичи. Ова племе било меѓу првите словенски племиња кои го примиле христијанството како своја религија. Самото име Москва, во руските историски документи за првпат се појавуваво 1147 година. Денеска постојат голем број на легенди за настанувањето на тоа име. Една од најпопуларните легенди е онаа на еден руски историчар од 16 век, кој напишал за човек по име Мосок. Тој човек се смета за основач на градот Москва. Според истата легенда, Мосок имал сопруга која се викала Ква, па одовде произлегло и името на градот Мос-Ква. Со текот на времето, градот станувал значајно место за трговците кои минувале или престојувале во него. Освен ова, градот започнал да се проширува, па започнал да има и значајна улога на политичката мапа на земјата. Главно поради ова, градот станал место каде сè почесто започнале да доаѓаат различни народи и племиња, и истиот да го ограбуваат.
Кон средината на 12 век бил изграден дрвен ѕид на источниот дел од градот, која се сметала за најслабата точка и ги поврзувала реките Москва и Неглина. Така, за првпат била изградена една тврдина, која денеска е позната под името Московски кремљ. Во 1156 година во источниот дел на тврдината бил изграден канал кој ги поврзувал двете реки кон градот. Во текот на 1156 година, големиот кнез Јуриј Долгоракиот околу Москва ги изградил првите ѕидини од дрво. Подоцна, овој кнез започнал да се смета како основач на градот Москва.
Самиот збор кремљ е поврзан со градот Москва, и за првпат се споменува во извештаите поврзани за московскиот пожар од 1331 година. По овој пожар, самиот збор се изгубил и не бил среќаван во наредните два века, сè до 1589 година, кога бил изграден ѕид. Тој ѕид бил значително поголем за разлика од претходниот, главно поради тоа што населението на градот бил значително зголемено. Во тие документи, за седиште на царот, односно за негова резиденција во Москва, бил употребуван називот Кремљ.
Изградба
За развојот на градот Москва и Кремљ, значаен период од историјата на градот била монголската инвазија и доминација, која траела сè до распаѓањето на Златната орда во 1405 година. Тој период од историјата на градот е значаен главно поради тоа што тогаш настанало обединување на руската држава и создавање на Големото Московско Кнежевство.
Првиот владетел, кој управувал со Кремљ бил Васил Данаилович Калита (1327-1341), кој Златната Орда ја принудил да му ја признае титулата голем московски кнез. Освен тоа, тој повеќе не морал да плаќа данок на Златната Орда, кое дополнително му овозможило да се стекне со материјални средства. Со ова започнал и процесот на зајакнување на Московската Држава. Во тоа време, градот Москва и формално ја презела улогата на престолнина на земјата од дотогашниот главен град Владимир на Волга. Освен ова, верскиот поглавар Петар и неговиот наследник Теогност го преместиле седиштето на руската епархија од Владимир во Москва, кое придонело градот да стане и духовна престолнина на руската држава. Таквиот развој на настаните му овозможил на Кремљ да одигра значајна улога во натамошната историја на Русија. Самиот владетел Калита се стремел Москва да ја претвори во голем град. Во текот на неговото владеење биле изградени првите цркви во Московскиот кремљ. Исто така биле обновени и ѕидините околу градот.
Првиот московски и руски владетел, кој успеал да ги порази Татарите бил внукот на Калита, Димитриј Донски, и тоа во Куликовската битка од 1380 година. Во 1367 година, големиот кнез Димитриј Донски ги поставил темелите на Московскиот кремљ. Во исто време, градот бил проширен кон неговата источна страна. За изградба на Кремљските ѕидини бил користен бел камен. Самиот бедем се состоел од два потпорни ѕида кои биле исполнети со чакал. На бедемот се наоѓало и одбранбено оружје, како и војска која го заштитувала градот од можни напади. Претходните дрвени капии биле заменети со железни.
Димитриј Иванович Донски
Овие ѕидини имале големо политичко и стратешко значење за Москва и нејзиниот владетел Димитриј Донски. Овие градски бедеми ја одликувале моќта на Москва над останатите руски градови, како во политичка така и во воена смисла. Во текот на 1368 година, литванскиот кнез Олгерд тргнал кон воен поход чија цел била освојување на Москва. Но, кога пристигнал пред градските ѕидини и кога увидел дека нема да може да ги заземе, тој побарал примирје. Во 1368 година се случила опсада на градот од страна на Татарите. Во текот на оваа опсада, ѕидините биле пробиени. Главно поради поразот на Татарите во Куклиновата битка, канот Токтаниш наредил да се разруши целиот кремљ. Така, голем број на цркви и палати, според некои податоци, биле целосно разрушени, опожарени или ограбени.
Во текот на таа инвазија, биле убиени околу 24.000 жители на градот. По заземањето на градот од страна на московските власти, кремљ бил многу бргу обновен. Така биле изградени нови катедрали и дворци, голем дел од нив на темелите на старите. Освен тоа, повторно биле изградени и ѕидините на градот.
Занимлив е фактот што доколку се погледне денешната карта на градот Москва, ќе се забележи дека неговото население и денеска главно е концентрирано околу Московскиот кремљ, и самата тврдина се наоѓа во центарот на градот. Со мали измени, обликот на Кремљ од тоа време се задржал до денес. Сепак, мора да напомене дека од старите ѕидини од 14 век, денеска нема останато ништо. Во следните два века, тврдината станала најголемата во земјата.
Ренесансен кремљ
Во текот на втората половина на 15 век, Русија и понатаму била обиколена со непријателски соседи. Швеѓаните и Литванците од север и запад ја затворале границата кон Европа. И покрај тоа што во 1405 година Златната Орда се распаднала заедно со татарската држава, голем дел од татарските племиња и понатаму ѝ задавале проблеми на руската држава. Голем дел од денешните градови и провинции во Русија биле автономни или независни. Наспроти ова, во Западна Европа се родила ренесансата.
Најуспешен владетел од овој период бил Иван III (1462-1505), човек кој ги удрил темелите на новата руска држава, протерувајќи ги татарските племиња и проширувајќи ја својата држава. Тој се оженил за византиската принцеза, а во својот двор донел голем број на архитекти, сликари, писатели и уметници од Рим и Цариград. На тој начин, во Москва и Кремљ започнале да се мешаат византиската и западноренесансната култура, кое имало големо значење за изгледот на самиот Кремљ.
Во поглед на оваа реконструкцијата на ѕидините и изградбата на кулите, во голем степен се почувствувала присутноста на италијанската ренесанса. За разлика од ова, сосема различно било при изградбата и реконструкцијата на христијанските цркви и катедрали, кои се наоѓале во внатрешноста на градот. Така, при изградбата на храмовите била користена старата руска и византиска архитектура, разграничувајќи ги православните од римокатоличките храмови во Европа.
Реконструкцијата на Кремљ била завршена во времето на Василиј III Московски, син на Иван III.
Период до октомвриската револуција
Основниот облик кој го добил Московскиот кремљ во времето на Иван III и Василиј III се одржал во наредните неколку векови. Најголемите промени Московскиот кремљ ги доживеал во времето на Наполеонската инвазија на Русија, како и во времето на нацистичкото бомбардирање на градот во текот на Втората светска војна, кога германската војска стигнала на само педесетина метри до самиот Кремљ. Меѓу владетелите кои оставиле трага во Московскиот кремљ се наоѓа и Иван Грозни, кој во текот на 16 век изградил неколку цркви и катедрали. Во текот на 1571 година, во времето на Иван Грозни, градот бил заземен од страна на Кримскиот каганат. Новите владетели успеале да го изгорат градот, со исклучок на Кремљ.
Михаил Романов во почетокот на 17 век ја обновил тврдината и ѕидините.
Во времето на Петар Велики, престолнината на Руското Царство по четири века била префрлена од Москва во Петроград, главно поради приближувањето на Русија кон европската култура. Во времето на француската инвазија на градот, односно кога Наполеон Бонапарт влегол во Кремљ, скоро целиот комплекс бил опожарен. Големиот пожар бил предизвикан од страна на руската војска која не сакала симболот на својата историја да го остави во рацете на освојувачите. По влегувањето во градот, самиот Наполеон разбрал дека неговите победнички битки се при крај, па затоа се повлекол. Кон крајот на XIX век и почетокот на XX век се јавила идејата Кремљ, како споменик на руската историја и култура да се претвори во голем џиновски музеј, но тие планови не се оствариле бидејќи во 1917 година започнала октомвриската револуција.
Најнова историја
Во текот на март 1918 година била формирана првата советска влада. Болшевиците, престолнината на Русија ја префрлиле повторно во Москва, односно во Кремљ. Од тој момент, сè до 1955 година Кремљ бил забранет за јавноста. Новата комунистичка влада немала големо разбирање за историските и културните вредности на христијанските храмови. Така, голем дел од нив биле разрушени или користени за други цели. На местото на Златниот орел, на врвот од Кремљските кули биле поставени комунистички ѕвезди. Исто така било наредено ѕидините, заедно со кулите да бидат обоени во црвено. Ѕидините во близина на Лениновиот мавзолеј биле претворени во некропола, каде се наоѓаат останки на неколку заслужни советски граѓани.
По распаѓањето на Советскиот Сојуз, Кремљ бил вклучен во списокот на светско и културно наследство на УНЕСКО, како единствен културен и историски споменик од голема уметничка, културна и историска вредност. Денеска Кремљ е една од најголемите туристички атракции во Русија. Во него денеска се наоѓа резиденцијата на рускиот претседател како и други владини сектори.
Кули
Кремљските ѕидини и кули се дело на италијански мајстори. Периодот на нивната изградба започнал во 1485 година, а истите биле завршени по десетина години. Во почетокот, кулите биле осумнаесет на број, за да во текот на 17 век бидат изградени уште две кули. По заземањето на власта од страна на болшевиците, кулите заедно со ѕидините биле избоени со црвена боја, симбол на комунизмот.
Една од најпознатите кули во Московскиот кремљ е Спаска кула. Позната ѝ како Фроловска кула, таа претставува главна кула на Московскиот кремљ. Кулата има еден влез, и е на пет катови. Кулата била изградена во 1491 година од страна на италијанскиот архитект Пјетро Антонио Солари од Милано. Во текот на XIX век, кулата служела и како часовник. Во истиот век местото станало многу популарно во градот. Во 1935 година, на нејзиниот врв наместо двоглавиот орел била поставена советската црвена ѕвезда. Висината на кулата е 80 метри, заедно со црвената ѕвезда која се наоѓа на врвот.
Друга позначајна кула во Кремљ е Водоснабдителната кула. Кулата била изградена во 1488 година од страна на италијанскиот архитект Антонио Фријазин. Кулата е позната и под називот Свибловска кула, кој назив пак доаѓа од аристократското семејство Свиблови, кои живееле во непосредна близина на дворот. Во текот на својата историја, кулата на неколкупати била реновирана.
Во 1633 година, таа служела за пренос на вода од реката Москва кон Кремљ. Од овде, оваа кула денеска е позната како водоснабдителна кула. Во 1812 година, при повлекувањето на Наполеон Бонапарт од Москва, кулата била скоро целосно уништена. Во периодот од 1817-1819 година, кулата била повторно реставрирана од страна на архитектот Јосип Бов. Во 1937 година, на нејзиниот врв била поставена ѕвезда. Така, нејзината висина денеска е 61,25 метри,заедно со ѕвездата.
Кремљски сенат
Кремљскиот сенат е објект во кој се наоѓа претседателската резиденција на Русија. Градбата била нарачана по налог на руската царица Катерина Велика, а како главен проектант бил избран Матвеј Казаков. Изградбата на објектот траела од 1776 до 1787 година. Во оваа неокласична зграда првично бил сместен рускиот сенат, кое во времето на Царска Русија била највисока законодавна установа. Во текот на своето постоење, од оваа зграда управувале голем број на руски владетели. По заземањето на власта од страна на болшевиците, овде била сместена канцеларијата на Ленин, а подоцна ова станала зградата во која се наоѓал Советот на министри на СССР. Денеска, овој дворец претставува работна просторија на претседателот на Руската Федерација.
Државна кремљска палата
Државната кремљска палата, до 1992 година позната и како Кремљска конгресна палата била изградена по иницијатива на Никита Хрушчов, како модерна палата за состаноци на Комунистичката партија. Градежните работи започнале во 1959 година, а целосно градбата била завршена и официјално отворена на 22-иот конгрес на КПСС, односно на 17 октомври 1961 година. Во 1962 година, на архитектот на објектот, М. Посокин, му била доделена Ленинова награда за неговиот успех. Главната сала, каде се одржуваат состаноците, може да собере 6.000 гости. Во тоа време, оваа сала се сметала за една од најсовремените во светот. Во текот на својата историја, објектот станал место каде се одржувале голем број на манифестации, особено партиските конгреси. Денеска, објектот се користи како концертна сала, балетска сала, театар и слично.
Голем кремљски дворец
Големиот кремљски дворец бил изграден во периодот од 1837 до 1851 година во Москва, Русија, на местото на поседот на великите кнезови, основани во 14 век на Боровицскиот Рид. Конструиран е од тим архитекти под водство на Константин Тон со намера да се потенцира величината на руската аристократија. Големиот кремљски дворец порано била московската резиденција на царот. При изградбата морал да се сруши постојниот барокен дворец, конструиран од Растрели, како и црквата Св. Јован Крстител, конструирана по нацрт на Алевиз Новиот на местото на најпрвата црква во Москва. Петте приемни сали (Георгиевска, Владимирска, Александрвоска, Андреевска и Екатеринска) се именувани по ордени на Руското Царство: Георгиев, Владимиров, Александров, Андреев и Катеринин. Георгиевската сала (слика ) денес се користи за државни и дипломатски приеми како и официјални церемонии. Во оваа сала се потпишуваат меѓународни договори (слика ). Исто така таа води до Избршушената палата, Златната одаја на царицата, Теремскиот дворец, Зимскиот дворец, и Државниот кремљски дворец. Александровската (слика ) и Андреевската сала (слика ) во советско време биле споени за состаноци и конференции на Врховниот совет на СССР; во 1990-тите биле раскошно реставрирани според Тоновите дизајни.
Поранешни храмови
Една од најстарите цркви која била изградена во Московскиот кремљ била катедралата на Преображението, која била изградена во 1330 година. Тој храм бил уништен односно разрушен во 1933 година. Овде биле погребени голем дел од московските кнезови и кнегињи.
Чудовиот манастир исто така бил еден од првите кои биле изградени во Кремљ. Манастирот бил основан во 1358 година, од страна на Митрополитот Алексеј Московски. Целосната изградба на манастирот била завршена во 1365 година. Во текот на својата историја, манастирот на неколкупати бил оштетуван и повторно реновиран. Чудовиот манастир бил разрушен во 1929 година, заедно со уште неколку градби како Манастирот на Вознесението, со цел да се отвори простор за изградба на Воена школа на Централниот извршен комитет. .
Катедрала на Успението
Катедралата на Успението е црква која се наоѓа на поранешниот истоимен плоштад. Во текот на 14 век, митрополитот Петар Киевски успеал да го убеди рускиот цар Иван I Московски да изгради соборен храм кој ќе биде посветен на Пресвета Богородица, и чија конструкција би била слична како на Катедралата на Успението во градот Владимир. Изградба на соборниот храм започнала на 4 август 1326 година, а катедрала била завршена и осветена на 4 август 1327 година. Во текот на 15 век, се довело до заклучок дека црквата мора да биде реконструирана, бидејќи била во фаза на распаѓање. Така, истата започнала во 1472 година, а како главни архитекти биле избрани Кривцов и Мишкин. По две години од нејзината работа, црквата била скоро целосно изградена, но пред да биде официјално осветена, во градот се случил земјотрес кој придонел црквата да се сруши делумно. По ова, Иван III Руски го поканил големиот италијански архитект Аристотел Фиораванти да дојде во Русија и во руски стил да ја изгради црквата.
Според една легенда, во зимата 1941 година, во времето кога Нацистичка Германија била скоро пред портите на Москва, самиот Сталин наредил тајно да се одржи во катедралата литургија, за спас на земјата од германската инвазија. Во 1960 година, овде било префрлено министерството за култура. По пропаѓањето на комунизмот, објектот повторно бил претворен во патријаршка црква, но продолжил да функционира и како музеј.
Архангелска катедрала
Архангелската катедрала била изградена во периодот од 1505 до 1508 година. Како главен архитект на проектот бил избран Италијанецот Алевиз Фријазин Нови. Катедралата била изградена на местото на друг христијански објект, кој датирал од 1333 година. Црквата содржи фрески кои датираат од 16 и 17 век. Дел од овие икони се насликани од страна на Јаков Казански, Јосиф Владимиров во периодот од 1652-1666 година. Ѕидовите во катедралата биле под големо влијание на италијанската ренесанса. Во овој храм биле погребени неколку руски цареви и кнезови, до 17 век. Овде биле погребени Иван I Московски, Димитриј Донски, Иван III Василевич, Иван Грозни, Петар II Руски итн.
Црква Свети Василиј
Црква на Молитвата на Девицата на шанецот е црква со повеќе конусни покриви карактеристични за руската црковна архитектура која што се наоѓа на Црвениот плоштад. Црквата се смета за симбол на уникатната позиција на Русија помеѓу Европа и Азија. Изградбата на црквата започнала во времето на Иван IV (познат и како Иван Грозни), во чест за освојувањето на Казанскиот хаганат. Изградбата започнала во 1555 година, а истата завршила во 1561 година. Таа била највисоката градба во Москва, сè до 1600 кога била изградена кулата на Иван Грозни. Во 1588 година била изградена на нејзината источна страна капела. Во дворот на комплексот се наоѓа бронзена статуа на Димитриј Пожарски и Кузма Мињин, кои ја обединиле својата армија во времето на полските походи кон Русија во т.н. Време на неволи. Во почетокот статуата била поставена на Црвениот плоштад, но советската влада ја тргнала од таму поради одржување на парадите.
Благовештенска црква
Благовештенската црква била дом на московските цареви. Црквата била изградена на Катедралниот плоштад од страна на архитектот Псков, во периодот од 1484 до 1489 година. Катедралата била изградена на местото на друг поранешен христијански храм, кој исто така го носел истото име, и кој датирал од 1416 година. Во почетокот, храмот имал три куполи. Две од нив биле изградени во околу 1572 година. Во 1562 година црквата настрадала од пожар. Во периодот од 1562-1564 година била додадена четвртата купола. Самиот под на катедралата бил направен од јаспис, кој пак бил донесен од катедралата во Ростов од 16 век. Ѕидовите на катедралата содржат фрагменти од живопис, насликани од страна на Теодосиј (1508). Иконостасот содржи икони кои датираат од 14 век до 17 век, вклучувајќи ги и оние кои биле насликани од страна на Андреј Рубљов, Теофан Грек итн.
Црвен плоштад
Црвениот плоштад се наоѓа во центарот на Москва и е најпознатиот плоштад во градот. Плоштадот го разделува Кремљ, поранешната кралска цитадела и моментално официјална резиденција на претседателот на Русија, од историската трговска четврт позната како Китај Город. Земјата на која што е сместен Црвениот плоштад била првично исполнета со дрвени градби, но тие биле исчистени со едиктот на царот Иван III од 1493 бидејќи тие објекти биле опасно подложни на пожари. Новоотворената површина (оригинално позната едноставно како „пожарот“, односно „изгореното место“) постепено прерасна во примарен пазар на Москва. Подоцна, се користела и за разни јавни церемонии и прокламации, и повремено како место за крунисување на руските цареви. Од таа точка, плоштадот е постепено надоградуван и се користи за официјални церемонии на сите руски влади откако е основан. За време на советскиот период, Црвениот плоштад ја зачува својата значајност, постанувајќи главен плоштад во животот на новата држава. Покрај тоа што бил официјална адреса на советската влада, беше реномирана локација за воени паради. Казанската катедрала и Портата на Воскресението и Ибериската капела беа демолирани за да се направи простор за тешки воени возила кои минувале низ плоштадот.
Катедрален плоштад
Катедралниот плоштад текот на 15 век бил главниот и централниот во тогашниот кремљ. Името на овој плоштад се должи на тоа што на него се наоѓаат три катедрали: Катедралата на Успението, Архангелската катедрала и Благовештенската катедрала. Освен овие катедрали, покрај овој плоштад се наоѓаат и Влахерната црква, Црквата Свети Апостоли. Највисока градба на плоштадот е Камбанаријата на Иван Велики, која го разделува Катедралниот од Ивановскиот плоштад. Овој плоштад бил долго време познат по тоа што на него се одржувале голем број на церемонии, поврзани со крунисувањето на новите цареви и императори, место каде биле изложувани телата на починатите владетели, патријарси и слично. Голем број на згради и објекти на плоштадот биле изградени од страна на италијанските архитекти, како Аристотел Фиораванти, Алевиз Новиот, Бон Фрјазин итн. Поради ова, изградбата на плоштадот бил под големо влијание на италијанската ренесанса.
Споменик на Минин и Пожарски
Споменикот посветен на Димитриј Пожарски и Кузма Минин претставува бронзена статуа која се наоѓа на Црвениот плоштад, во дворот на црквата Свети Василиј. Споменикот е посветен на принцот Димитриј Пожарски и Кузма Минин, како резултат на протерувањето на полските војски од Московскиот кремљ во текот на 17 век. Споменикот бил подигнат по повод 200-годишнината од ослободувањето на Москва. Како главни скулптури биле избрани Иван Мартос во 1808 година. Но, веднаш по овој избор започнала инвазијата на Наполеон Бонапарт, и самиот споменик не бил откриен до 1818 година. Во почетокот постоела дилема дали статуата да биде поставена во Нижни Новгород или во Москва. Сепак, императорот Александар I се решил да биде поставен пред црквата Свети Василиј на Црвениот плоштад. По заземањето на власта од страна на болшевиците, комунистите започнале со расчистување на Црвениот плоштад. Голем број на објекти биле разрушени. Во врска со споменикот, се водела дилема дали и тој да биде срушен. Сепак, во 1936 година било решено статуата да не се сруши, туку да биде преместена поблиску до соборниот храм, каде се наоѓа и денес.
Могила на незнајниот војник
Могилата на незнајниот војник е воен споменик посветен на паднатите советски војници во Големата татковинска војна (1941-1945). Сместен е крај ѕидините на Кремљ во Александровската градина. Проектанти на могилата се архитектите Д. И. Бурдин, В. А. Климов и Ј. Р. Рабаев и вајарот Н. В. Томски. Во средината стои платформа од плочи од измазнет црвен гранит. Самата надгробна плоча, вградена во 1975, е украсена со бронзена склуптура на ловорово гранче и шлем врз бајрак. Пред надгробната плоча, во квадратна вдлабнатина стои петокрака, од која гори вечниот оган на славата. Пламенот го осветлува натписот: „Твоето име е незнајно, подвигот твој е бесмртен“ (Имя твоё неизвестно, подвиг твой бессмертен).
Лево од могилата стои гранитен ѕид со вградена камена плоча со натпис „1941 - За оние што паднаа за татковината - 1945“. Десно од могилата има гранитна алеја со плочи од порфир во кои се содржи почва од градовите-херои на војната: Ленинград, Киев, Сталинград, Одеса, Севастопол, Минск, Керч, Новоросијск, Тула и Брест. Сè до 2004 г. натписот на Сталинград гласел „Волгоград“ Во 1997 г. со федерален закон на могилата ѝ е вратена Почесната стража (која претходно го чувала Лениновиот мавзолеј).
Царски топ
Царскиот топ претставува средновековно артилериско оружје, ремек-дело на руската артилерија, кој датира од 1586 година. Главен мајстор за изработка на бронзениот топ бил Андреј Чохов, и истиот бил изработен во времето на Фјодор I. Топот никогаш не служел за она за кое бил изработен. Должината на топот е 5,34 m, со пречник од 1200 mm, калибар 890 mm , тежина — 40 t. Секое негово ѓуле тежи 1965 кг. Топот е вклучен во Гинисовата книга на рекорди како најголем на светот. Во текот на својата историја, топот во текот на XVIII век бил преместен во Московскиот кремљ. Денеска тој се наоѓа во близината на Царската камбанарија. За последен пат бил реновиран во 1980 година.