cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пршовце
Историја
На 7 мај 2005 година во Пршовце е одржано првото собрание на т.н. Албанското национално движење Илирида (АНДИ) - движење за Република Илирида формирано една година претходно во тетовското село Слатино. На него присустувале 78 делегати од сите градови и претставници од неколкуте села „што не се во границите на Р. Илирида“.
Стопанство
Земјоделството е главна гранка која не е доволно организирана, но сепак жителите на селото поединечно се организираат во работата и со тоа најдобро постигнуваат високи приноси, посебно во сточарството. Земјоделците од оваа општина се главните снабдувачи на овошје, зеленчук, млеко и Млечни производи и месо, на и околу градовите Тетово, Гостивар и Скопје.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Пршовци живееле 165 жители, сите Албанци.
Според Афанасиј Селишчев, во 1929 година Пршовце било село во Теаречката општина и има 110 куќи со 679 жители.
Според пописот од 2002 година Пршовце има 2.516 жители населени во 430 живеалишта, од кои 2.478 Албанци, 6 Роми, 1 Македонец, 1 Србин и 29 останати.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 1.923 жители, од кои 11 Македонци, 1.871 Албанец, 1 Турчин, 3 Роми и 37 лица без податоци.
Родови
Според истражувањата од 1947 година, родови во селото се:
Избирачко место
Во селото постојат избирачките места бр. 2021, 2021/1, 2022 и 2022/1 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на овие избирачки места биле запишани вкупно 2.366 гласачи.
Култура и спорт
Значаен настан во селото е културната манифестација на народна музика. Во јули 1994 година бил организиран концерт каде бил забележан висок интерес на населението. Следствено на тоа извесен Реџеп Салиу е назначен да направи релевантна документација за регистрација на културно здружение каде би се негувала традиционалната албанска песна и каде друштвото би одржувало свои концерти. Така е создадено Културно-уметничко Друштво „Јехона“ (во превод Одзив).
Во март 1994 е создаден и Младински форум со цел во селото да започне да се организираат повеќе спортски и културни настани. Првото дејствување на младинскиот форум е организирање на спортски турнир во селото каде покрај домашната екипа ФК Јехона, настапиле уште 50 други тимови.
Иселеништво
Како и во секо— село во Македонија населено со Албанци, така и во Пршовце голем број од жителите живеат во различни земји како што се: Данска, претежно во Копенхаген, Германија, најголемиот во градот во Хамбург, но исто така има голем број во Диселдорф и околината на Келн, исто така и во Берлин има пршовчани чиј број е доста висок. Потоа следат Швајцарија, претежно во Валис и Санкт Гален, Австрија, најчесто во Виена, Норвешка особено Осло каде во последниве години доста жители се заминати таму. Исто така има и некои семејства во Велика Британија, Австралија, Франција, Италија, Хрватска и Словенија.
КК Работнички сезона 2020/21
Сезоната 2020/21 на КК Работнички - 29. сезона во Првата македонска кошаркарска лига и 75. сезона од неговото постоење. Клубот оваа сезона бил вицепрвак во Купот, додека во Првенството стигнал до полуфиналето.
Предсезонски подготовки и промени
На 2 јуни, Работнички бил поканет за можно учество во Втората АБА лига. Пет дена подоцна, клубот потврдил дека сака да се натпреварува во регионалното натпреварување. На крајот на јуни, челниците на АБА официјално потврдиле дека Работнички е учесник на Втората АБА лига.
Во средината на јуни, ланскиот играч на Работнички, Данило Мијатовиќ започнал преговори со Еуро Никел 2005. На крајот, за кавадаречкиот клуб потпишал и заиграл.
На почетокот на јули, центарот Стеван Глигоријевиќ од минатата сезона, потпишал и се преселил во Куманово 2009.
Во почетокот на август, Дамиер Питс потпишал нов договор и со тоа ја продолжил соработката.
Во овој период Работнички, на Кошаркарскиот арбитрален трибунал односно спортскиот суд, го загубил спорот против менаџерот кој го довел кошаркарот Маркус Гинјард во сезоната 2017/18. Со тоа, клубот бил приморан да го исплати долгот плус камати и дополнители пенали.
Во средината на август, Работнички го ангажирал крилниот центар Ламар Девон Вилијамс кој последната сезона настапувал во унгарски Фалко Вулкано.
Во средината на септември било објавено дека екипата нема да настапува во Салата Градски Парк за престојната сезона.
По неколку дена, Работнички го ангажирал бекот Карло Враговиќ кој минатата сезона ја поминал во романска Стеауа Букурешт. Тој во сезоната 2015/16 бил прогласен за најкорисен играч на сезоната, носејќи го дресот на Фени Индустри. Исто така, тогаш стапил во соработка и Петар Николиќ, лански играч на Еуро Никел 2005, и кошаркар на Работнички во сезоната 2017/18.
Кирил Николовски и Марјан Младеновиќ сè уште биле под важечки договор и за оваа сезона. А останале и Виктор Ефремовски и Стефан Балмазовиќ. За новата сезона, нови играчи во екипата биле Петар Бошалески и Василиј Србиноски. Дополнително, од ланската сезона си заминале Стефан Младеновиќ, Андреа Деолски (во Црн Дрим Грин Мобиле), Дамјан Бошковски и Драган Абрашев.
Ноември
Во првото коло на прволигашката сезона, Работнички му бил домаќин на МЗТ Аеродром и го победил со 94:90. Дамиер Питс имал 29 поени и осум додавања, а Ламар Вашингтон остварил седум скокови.
Во второто коло Работнички на гости го победил Гостивар со 82:92. Најдобар стрелец и скокач бил Стефан Балмазовиќ со 26 поени и осум скокови, додека Марјан Младеновиќ завршил со шест додавања.
Во третото коло Работнички на гостински терен го победил Кожув со 84:95. Кирил Николовски постигнал 31 поени, а Марјан Младеновиќ завршил со шест додавања и четири скокови, исто скокови како и Љубомир Младеновски и Стефан Балмазовиќ.
Во првото коло на Втората АБА лига во Спортско туристичкиот центар Ваи Таи во гратчето Златибор, кој служел како сала-меур, Работнички номинално како гостин загубил од црногорски Студентски центар со 98:69. Поистакнати играчи на Работнички биле Девон Вашингтон со 17 поени, Љубомир Младеновски со шест скокови и Дамиер Питс со 11 додавања.
Во второто коло на Втората АБА лига, Работнички номинално како гостин ја победил црногорска Подгорица со 70:76. Дамиер Питс имал 21 поени, Девон Вашингтон и Љубомир Младеновски завршиле со по шест скокови, а Карло Враговиќ остварил пет додавања.
Во третото коло на Втората АБА лига, Работнички номинално како домаќин го победил црногорски Ловќен со 82:77. На тој натпревар, најуспешен поентер и додавач бил Дамиер Питс со 19 поени и шест додавања, додека Девон Вашингтон дошол до шест скокови.
Декември
Во заостанатиот натпревар од четвртото коло, Работнички дома во СРЦ Кале го победил Еуро Никел 2005 со резултат 89:85. Ламар Вашингтон бил најдобар поентер и скокач со 20 поени и седум скокови, а најмногу додавања имале Карло Враговиќ и Дамиер Питс по пет.
Во десеттото коло Работнички како домаќин загубил од Пелистер со 81:105. Стефан Балмазовиќ бил најуспешен стрелец и скокач со 32 поени и шест скокови, исто скокови колку и Кирил Николовски, а Дамиер Питс завршил со шест додавања.
Јануари
На почетокот на јануари, разигрувачот Карло Враговиќ го напуштил клубот и во средината на месецот потпишал за полски Асеко Арка. Како дополнување во составот, 15-годишниот Андреј Шошкиќ бил вклучен.
Во заостанатиот натпревар од осмото коло, Работнички на домашен терен го победил Црн Дрим Грин Мобил со 84:81. Најдобар играч бил Стефан Балмазовиќ со 19 поени и со десет скокови, а Марјан Младеновиќ завршил како најдобар додавач со осум додавања.
Во единаесеттото коло Работнички на гости бил победен од Академија ФМП со 75:69. Најуспешни кошаркари биле Стефан Балмазовиќ со 13 поени, Љубомир Младеновски со 11 скокови, и Дамиер Питс со шест додавања.
Работнички бил приморан да го откаже учеството во вториот турнир на Втората АБА лига, кој се одржалод 18 до 24 јануари во Спортската сала Борик во Бања Лука, Босна и Херцеговина, поради позитивни случаеви на COVID-19 во својот состав. Натпреварите против босанско-херцеговски Спарс, хрватска Горица и српски Златибор биле службено загубени со 0:20.
Февруари
На почетокот на месецот, играчот Девон Вашингтон го напуштил клубот и се преселил во грчка Лариса. Во тоа време, пристигнал Србинот Михајло Богдановиќ кој последен пат играл за романски Галаци.
Во четиринаесеттото коло Работнички на домашен терен бил победен од Кожув со 78:81. Кирил Николовски оствариле 29 поени, Љубомир Младеновски имал 9 скокови, додека Дамиер Питс завршил со седум додавања.
Во екипата, од младинските погони дополнително биле пријавени Карло Блажевски, Паоло Блажевски, Горазд Величковски, и неколку дена подоцна Филип Георгиевски. Богдановиќ го напуштил клубот откако одиграл само еден одигран натпревар. Во тој период, Работнички довел тројца нови кошаркари. Тоа биле Словенецот Мирко Мулалиќ со последен ангажман во Цедевита Олимпија, Хрватот Филип Бундовиќ со последен ангажман во Цибона, и Рајнер Торнтон од кој дотогаш играл во Мемфис Хасл во Г-Лигата односно развојната лига на НБА.
Во петнаесеттото коло Работнички на гости го победил Еуро Никел 2005 со 83:84. Новото засилување Филип Бундовиќ остварил 27 поени и 12 скокови, а Марјан Младеновиќ имал шест додавања.
Март
Во третиот затворен турнир на Втората АБА лига, одржан во салата Хилс во Сараево, Работнички во деветтото коло загубил од МЗТ Аеродом со 84:82. Истакнати кошаркари биле Дамиер Питс со 20 поени и 12 додавања, и Љубомир Младеновски со осум скокови.
Во деветтото коло, Работнички ја поразил црногорска Сутјеска со 84:62. Најдобар поентер бил Филип Бундовиќ со 18 поени, Љубомир Младеновски завршил со осум скокови, додека Дамиер Питс остварил девет додавања.
Во втората недела од месецот, бекот Петар Николиќ го напуштил составот и се преселил во Пелистер.
Во домашното седумнаесетто коло Работнички бил поразен на гости од Куманово 2009 со 95:70. Науспешен поентер и додавач бил Дамиер Питс со 17 поени и три додавања, исто довавања колку и Филип Бундовиќ, а најдобри скокач биле Љубомир Младеновски и Стефан Балмазовиќ со пет скокови.
Во средината на март, Кирил Николовски се здобил со повреда на лактот, што довело до неможност да настапува во дресот на Работнички.
Во единаесеттото коло на Втората АБА лига, повторно во Спортско туристичкиот центар Ваи Таи во гратчето Златибор, Работнички номинално како домаќин загубил од босанскохерцеговски Борац Бања Лука со 77:82. Најистакнати играчи на Работнички биле Дамиер Питс со 26 поени и пет додавања, и Рајнер Торнтон со десет скокови.
Во дванаесеттото коло на Втората АБА лига, Работнички номинално како гостин го победил словенечки Хелиос Санс со 66:67. Филип Бундовиќ имал 21 поени, Љубомир Младеновски завршил по 14 скокови, а Дамие Питс остварил шест додавања.
Во последното тринаесто коло, Работнички го победил српска Слобода со 87:77. Рајнер Торнтон завршил со 20 поени, Љубомир Младеновски остварил 17 скокови, додека Дамиер Питс повторно дошол до шест додавања. Работнички го завршил регуларниот дел на единаесеттото место од четиринаесет екипи и обезбедил пласман во плејаутот односно разигрувањето за опстанок. Но по неколку дена управата на лигата одлучила дека нема да се одржува и дека на екипите им е обезбедено учеството во следната сезона доколку пласманот го стекнат преку домашните првенства.
Април
Во дваесет и второто коло, Работнички дома во СРЦ Кале ја победил Академија ФМП со 68:66. Најдобар играч бил Филип Бундовиќ со 19 поени и 15 скокови, а Марјан Младеновиќ го завршил натпреварот со пет додавања.
Во заостанатото шесто коло, Работнички дома го поразил од Куманово 2009 со 79:72. Дамиер Питс натпреварот го завршил со 32 поени и пет додавања, а Љубомир Младеновски остварил 14 скокови.
Во тоа време, Работнички се засилил со Иван Аска од Девствените Острови на Соединетите Држави, кој играл на позициите 4 и 5. Негов последен ангажман бил во израелски Хапоел Хевел.
Во заостанатото седмо коло Работнички на гости го победил ТФТ со 78:81. Филип Бундовиќ бил најдобар стрелец со 27 поени, Љубомир Младеновски остварил 18 скокови, додека Марјан Младеновиќ и Дамиер Питс има по четири додавања.
Во заостанатото деветто коло Работнички на гостински терен остварил победа против МЗТ Уни Банка со 61:70. Истакнати играчи биле Мирко Мулалиќ со 22 бода, Марјан Младеновиќ со 11 скокови и осум додавања, исто толку скокови како и Љубомир Младеновски.
Следниот ден Работнички го ангажирал капитенот на Кожув, разигрувачот Димитар Караџовски кој претходно имал настапувано во дресот на Работнички.
Во заостанатото тринаесетто коло, Работнички на домашен терен загубил од Гостивар со 79:83. Најистакнати кошаркари биле Љубомир Младеновски со 19 поени и девет скокови, и Филип Бундовиќ со осум додавања.
Во заостанатото шестнаесетто коло, Работнички дома го поразил Вардар со 92:72. Најдобар стрелец бил Иван Аска со 30 поени, додека Филип Бундовиќ остварил девет скокови, Марјан Младеновиќ и Мирко Мулалиќ завршиле со по пет додавања.
Во заостанатото дваесетто коло Работнички на дома го победил МЗТ Уни Банка со 84:77. Дамиер Питс бил најдобар стрелец и додавач со 32 поени и четири додавања, додека Иван Аска остварил седум скокови.
Мај
Во заостанатото дваесет и прво коло, а воедно последниот натпревар на екипата во регуларниот дел, Работнички како гостин загубил против Пелистер со 94:77. Најдобар играч бил Рајнер Торнтон со 21 поени и 15 скокови и две додавања, исто додавања како и Марјан Младеновиќ и Дамиер Питс. Работнички го завршил регуларниот дел на второто место со учинок од 15 победи и 7 порази.
Во четвртфиналето од Купот на Македонија, Работнички во Салата Кале во Скопје го победил ТФТ со резултат 66:62. Виктор Ефремовски остварил 17 поени, со најмногу скокови (осум) бил Љубомир Младеновски, а најдобар додавач биле Дамиер Питс со четири додавања.
Во полуфиналето Работнички го победил Еуро Никел 2005 со резултат 85:79. Филип Бундовиќ остварил 29 поени, Димитар Караџовски имал шест скокови и пет додавања.
Во финалето Работнички загубил од МЗТ Аеродром со 77:69. Иван Аска постигнал 20 поени и 12 скокови, а Марјан Младеновиќ завршил со девет додавања.
Во првиот натпревар од четвртфиналето на разигрувањата, Работнички како домаќин го победил ТФТ со 72:65. Најистакнати играчи биле Дамиер Питс (16 поени и четири додавања) и Филип Бундовиќ (14 скокови и четири додавања).
Во првиот полуфинален натпревар, Работнички дома загубил од Еуро Никел 2005 со 66:68. Филип Бундовиќ имал 21 поени, Љубомир Младеновски завршил со осум скокови. додека Дамиер Питс остварил пет додавања.
Во вториот натпревар од полуфиналето, Работнички на гостински терен загубил од Еуро Никел 2005 со 88:87. Со тоа, тој бил елимиран во разигрувањето. Најдобар поентер бил Дамиер Питс со 31 поен, најистакнат скокач и додавач бил Филип Бундовиќ со осум скокови и седум додавања.
Играчки состав
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" width="980px" align:text="center" ! style="background-color:red; color:white;" align="center"| број ! style="background-color:red; color:white;" align="center"| име ! style="background-color:red; color:white;" align="center"| висина (см) ! style="background-color:red; color:white;" align="center"| позиција ! style="background-color:red; color:white;" align="center"| години ! style="background-color:red; color:white;" align="center"| државјанство ! style="background-color:red; color:white;" align="center"| пристигнал во (година) ! style="background-color:red; color:white;" align="center"| претходен клуб / Центар||align="center"|32|||| align="center"|2017 ||Карпош Соколи Крилен центар||align="center"|27|| || align="center"|2021 ||Цибона Крилен центар||align="center"|23|| || align="center"|2021 ||Мемфис Хасл
Извор: Кошаркарска федерација на Македонија eurobasket.com
Играчи кои го напуштиле клубот за време на сезоната
1 Двојна лиценца. Веднаш вратен во претходниот клуб.
2 Балмазовиќ бил отстранет како регистриран играч, но сè уште останал во клубот.
Стручен штаб
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" width="340px" align:text="center" ! style="background-color:red; color:white;" align="center"| име ! style="background-color:red; color:white;" align="center"| функција
Извор: Кошаркарска федерација на Македонија
Статистика
Легенда
Забелски манастир
Забелски манастир — средновековен манастир во северниот дел на Македонија. Местото на коешто е изграден манастирот има облик на гнездо и е сместено на пошумен ред кој се наоѓа на тромеѓето меѓу селата Никуљане, Старо Нагоричане и Челопек, на петнаесетина километри од градот Куманово.
Манастирот во минатото имал и значајна стопанска функција, а неговите конаци биле преноќувалиште за многу патници. До средината на 20 век, во него бил развиен и калуѓерскиот живот.
Историја
Манастирската црква била изградена во 1330 година. Како и повеќето православни светилишта во Македонија, во време на турското владеење, црквата била целосно срушена. Според легендата којашто се прераскажувала меѓу жителите од околните места, од разурнатиот манастир останале само три гроба во олтарот. Некој селанец сонил дека во еден од гробовите има скриено богатство со кое треба се обнови стариот манастир. Селанецот навистина откопал злато и отишол кај игуменот во Матејчкиот манастир за да побара согласност од Цариград да му дозволат да го подигне светилиштето. Обновувањето на манастирската црква на темелите на старата црква, со димензии од 12 на 7 аршини, започнало во 1852 година и траело четири години. При обновувањето, мајсторите го поставиле олтарот, но не успеале да го довршат фрескоживописот и внатрешно да ја уредат црквата.
Според кажувањето на мештаните, манастирот во минатото бил сместен на крстопат и него го посетувале многу верници, како и патници намерници кои преноќувале во конаците. Благодарение на плодната земја и густата шума, манастирот бил еден од најбогатите во земјата, а него го опслужувале дваесетина семејства кои одгледувале над 200 овци и 20 грла крупен и ситен добиток. Во дворот на манастирот имало бунари, амбари, воденица за мелење брашно и фурна. Во манастирот бил развиен и калуѓерскиот живот, но по Втората светска војна калуѓерите биле протерани.
Во 2004 година било откриено дека од манастирот биле украдени 10 икони од познати иконописци од 19 век, вклучувајќи и четири икони изработени од Дичо Зограф во 1857 година.
Градби
Во склоп на манастирот спаѓаат манастирската црква, конак, кујна со фурна и визба во урнатини, чешма, остатоци од стариот конак и новоизграден помошен објект. Според остатоците на конаци од источната страна може да се заклучи дека манастирот бил затворен со конаците околу црквата. Новиот конак е сместен од јужната страна, на западната страна се наооѓа новоизградениот помошен објект, додека остатоците од кујната со фурна и визба се на северната страна. Оградниот ѕид на дворот на манастирот бил изѕидан со парапет од кршен камен и малтер од кал во висина до 50 см. Остатокот од ѕидот во висина од 200 см бил изѕидан од непечена тула во малтер од кал и либажни слоеви од дрвени кушаци, а малтерисан бил со малтер од кал и варосан во бела боја, што може да се забележи од остатоците.
Црква „Успение на Пресвета Богородица“
Манастирската црква била изградена во 1856 година, што се гледа од натписот на осмостраниот тамбур, на темелите на старата црква изградена во 1330 година. Оваа црква претставува значајно остварување на архитектонскиот стил на школата на Рензовци, кој бил карактеристичен за подрачјето на кумановско-кривопаланечкиот крај во периодот на втората половина на 19 век. Во својата основа, градбата на црквата е трибродна и претставува крсто-куполен храм. Трите брода се засводени, при што средниот е повисок и е одвоен од страничните бродови со по три квадратни столба, со квадратни капители и квадратен постамент. Столбовите се украсени со полукружни ниши кон средниот брод и помеѓу себе се поврзани со аркади и дрвени затезни греди. Средните четири столба ја носат куполата преку тромпи, додека останатиот дел од наосот е покриен со полукружни сводови. Куполата е со осумаголна основа и е покриена со стари турски ќерамиди. Апсидата на црквата им полукружен облик, а однадвор е петострана. Црквата е изѕидана со необработен кршен камен во варов малтер со дебелина од околу 50 см дебелина од внатрешната страна, а фасадата е обработена со убаво исечени камени блокови од црвеникав травертин.
Во внатрешноста на црквата има дрвен иконостас, карактеристичен за 19 век и изработен во духот на мијачката резба. Тој е претежно обоен, а на царските двери и змискиот крст има позлата и плитка резба. Иконите се распоредени во три реда, а особено впечатлив е вториот ред на икони, познат и како претставата „Чин“, меѓу кои средишно место зазема иконата посветена на Успението на Пресвета Богородица.
Конаци
Манастирскиот конак е изграден на три нивоа. Првото ниво претставува затворен трем со ѕидови од кршен камен во малтер од кал. Тоа има два влеза и четири прозорци на северната страна, како и две дрвени еднокраки скали за кат и една стаја на источниот дел. Тремот во својот првобитен облик бил отворен со дрвени столбови и седла на кои се носеле чардаците од горните катови. Во средишниот дел на првиот кат има поголема просторија која служела како трпезарија, а од западната и источната страна имало две односно три соби. Прозорците на овој кат се поставени со поглед кон дворот на манастирот. Подот на собите е од земја од самото ниво на теренот освен на собата која е сместена над стајата и е покриен со даски поставени врз дрвена меѓукатна конструкција. Вториот кат исто така има шест простории, при што истите имаат прозорци со поглед кон дворот на манастирот и однадвор. Собите на ова ниво се од дрвена меѓукатна конструкција, а нивниот под е покриен со даски. Чардаци поставени по целата должина на конакот има и на двата ката, а тие се поврзани со еднокрака дрвена скала. Трите фасадни ѕида од двата ката се изработени од непечена тула, малтерисани се со малтер од кал и варосани во бела боја. Фасадниот ѕид, пак, во чардакот е изработен од дрвена бондручна конструкција исполнета со непечена тула, малтерисан е со малтер од кал и обоен во бела боја.
Внатрешните преградни ѕидови се од дрвена бондручна конструкција изработена од полутесана граѓа и опшиена со дрвени летви кои се малтерисани со малтер од кал и варосани во бела боја од страната на собите, додека самиот ѕид одвнатре е воздушен. Сите соби од внатрешната страна се малтерисани. Таваните на вториот кат се обоени во бела боја, додека на првиот кат се видливи дрвени меѓукатни греди. Дрвената кровна конструкција е од полутесана дрвена граѓа, оплата од штици на која се поставени летви и фалцовани ќерамиди. Стреите се широки и се изработени од дрвена полуобработена граѓа.
Празници
Забелскиот манастир е посетуван од голем број верници за празникот Успение на Пресвета Богородица, кога во дворот на манастирот се дели манастирско гравче.
Фармацевтски-лабораториски техничар
Зборот фармација потекнува од зборот  pharma кој бил користен во текот на 15-17 век. Сепак неговите оригинални корени потекнуваат од грчкиот збор Pharmakos(фармакос) што значи дрога или лек.
Фармациja во Античкиoт период
Фармацијата е античка наука. Од почетоците на човештвото имало потрага по начини како да се намали болката и патењето предизвикано од најразлични појави.Најчесто античките луѓе ги копирале однесувањата на животните. За античкиот фармацевт ова претставувало наоѓање и експериментирање со даровите на природата на пример растенијата, животните, минералите и слично. Супстанциите како на пример овошјата, лисјата, корењата на дрвата, калта и некои делови од животните биле триени од човековото тело, потурани со жешка вода или пијани, вдишувани(мирисано), во зависност од тоа каква била состојбата на човекот.Многу од пронајдените билки (најчесто опиуми)биле користени за некакви ритуали поради нивните својства.
Фармациja во Кина
Кинеската фармација,според легендата произлегува од Шен Нунг(околу 2000 г.пр.н.е.)император кој истражувал за медицинските вредности на илјадници билки.Тој тестирал многу од нив на себе и го има напишано првиот Пен Т-Сао или мајчини билки,составен од 365 лекови.Шен Нунг извршил тестирање на многу билки,корења и слично донесени од полињата, мочуриштата и шумите кои до ден денес се познати во фармацијата.Лековитите растенија вклучувајќи ги и женшен,кора од цимет, подофил или Ефeдра. Во одредено време човекот почнал да ги запишува имињата на билките и како се користат на глинени плочи 2600 г.пр.н.е.,а потоа ги запишувал на папирус.
Фармациja во Вавилон
Скапоцен камен на античка Месопотамија, често се нарекува лулка на цивилизацијата, кој ги обезбедува најраните познати записи на практичката  уметност на аптеката...Практичари на лекување на оваа ера (околу 2600 п.н.е.) биле свештеници,фармацевти и лекари,се во едно.Во медицинските текстови на глинените табли биле запишувани првите симптоми на болеста, препораките и насоките во припремањето и повикување на боговите.Древните Вавилонски методи и доаѓаат во пресрет на денешната модерна медицинска, фармацевтска , лекарска и душевна грижа за болните.
Фармациja во Египет
Еден од најстарите познати записи е Еберсовиот Папирус кој го добил името по Џорџ Еберс.Овој папирус содржел формули за повеќе од 800-стотини антички лекови.Некои од запишаните лекови.
Теофраст (околу 300 п.н.е.) е еден од најголемите грчки филозофи и природни научници, е наречен "татко на ботаниката." Своите забелешки и списи кои се занимаваат со медицински квалитети и особености на билки се невообичаено точни, дури и во светло на сегашните сознанија. Тој им предавал на групи на ученици кои оделе со него за учење на природата со набљудување на нејзиниот благајници на прва рака.
Фармациja во Грко-Римскиoт период
Најпознат од сите старогрчки лекари е Хипократ, познат како татко на медицината.Во ова време лекарите почнале да размислуваат за болестите и за тоа како да ги излечат наместо да веруваат во духовните објаснувања. Најмногу од ракописите на Хипокрит потекнуваат од група на професионалци за здравје во која Хипократ бил најистакнат член. Со текот на времето Хипократ и неговите следбеници се потпреле многу повеќе на лекувачката сила на природата позната како Vis medicatrix naturae. Интересно е тоа што и до ден денес има докази од плацебо-ефектите во кои пациентот се лечи самиот себеси со верувањето дека лекот му помага да оздрави иако не добива никаков лек. Еволуцијата на откривање на сè поголем број на лекови им била пренесена во Римското Царство со доаѓањето на грчките доктори во Рим, многупати како робови. Еден од најважните записи од тоа време бил записот на Диокрид, римски хирург, кој патувал со Нероновата армија собирајќи колку што можел информации за лековите. Оваа збирка со наслов Materia Medica, вклучувала околу 600 растенија со илустрации за тоа како изгледа билката, каде може да се најде, кога и како да се искористи и слично.
Фармациja во Периодoт на средниот век
Средниот век во Европа ( 10-15 век), било времето на феудалистичките,авторитативните и догматичките религиозни водачи.За време на овој период интелектуалните мислења и откритија биле отфрлани поради интелектуалните комплекси на тоа време. Ерата на мир и сигурност завршила и била заменета со игнорирање на интелектуалниот напредок. Сепак во овој период продолжило запишувањето на информациите за лековите. Исто така се појавиле различни форми на лекови како што се:сирупите,конзервирањето,јулепите и др.Арабјаните го одделиле аптекарството од лекарството, па така во Багдад се отворила првата приватна аптека.Тие презеле многу од Грко-Романската слобода за развивање. Олеснување им биле природните извори на сирупи, конзерванси, дестилирана вода и алкохолните течности.
Фармациja во Ренесансниoт период
Во овој период фармацијата се издвоила од медицината и започнало нејзината регулација. Таа била потпомогната од создавањето на подвижната преса за печатење. Со неа започнало печатењето на книги за лековите кои би им биле достапни на сите. Луѓето на лесен начин можеле да се стекнат со знаење за лековитите билки и животни. Понатаму, новото знаење можело да се шири за најбрзо време од кога и да било дотогаш.Во исто време започнале и големите географски откритија за откривање на нови земји што придонело за откривање и на нови култури како што биле егзотичните растенија и приказните за тоа како би можеле да ги искористат за лекување.Европејците дотогаш не биле отворени со векови за нови сфаќања различни од она што им го проповедала црквата.Треварите од сите држави се собирале, собирале растенија и знаење за нив со цел да ги развијат  новите начини за лекување. Сето ова по себе,во 17 в. барало да се отворат универзитети за фармацевти каде би се изучувале најразличните видови лекови. На почетокот се покренувале жалби за фармацијата како професија затоа што лекарите не ги сфаќале фармацевтите сериозно.Во малите градови фармацевтите биле ставани на исто место со злосторниците.Од околината биле донесувани многу нови лекови, па и новите хемикалии биле претставени. Во тоа време Швајцарецот Auerrolus Theophrastus Bombastus von Hohenheim или како што тој самиот се нарекувал Парацелзус бил еден од најважните експерименталисти кој верувал во хемиски направените лекови занемарувајќи ги ботаничките. Неговиот татко бил лекар, па затои и тој станал лекар. После добивањето на дипломата почнал постојано да патува со цел да ја  научи уметноста на медицината од луѓе од различно потекло. Неговата позната фраза е : “Се е отров и ништо не е отров, дозата е таа што се брои.” Се мисли дека тој е првиот кој користи чисти хемикалии како лек.
Првата официјална фармакопоеја
Идејата за фармакопеја со официјален статус, која треба да се следи од страна на сите аптекарите, потекнува од Фиренца. На Nuovo Receptario(Новите рецептури), првобитно напишани на италијански, биле објавени и станале правен стандард за град-држава во 1498 година.
Друштво на аптекарите
Во 1617, Френсис Бекон (филозоф-политичар) формирал посебна фирма позната како "Мајстор,редари и општество на уметност и тајната на аптекарите на градот Лондон". Ова беше првата организација на фармацевтите во англосаксонскиот свет.
Маршаловиот аптекар
Кристофер Маршал, ирски емигрант, воспостави аптекарска продавница во Филаделфија во 1729. Во текот на последните 96 години, овој пионер во фармацевтското претпријатие стана водечка продавница на мало, јадрото на големо хемиско производство; за "практична" обука на училиште за фармацевти; важно снабдувачко депо за време на револуцијата. Кристофер си ја донел титулата "Борбебиот Квакер" за време на револуцијата.
Првата болница во колонијална Америка
Колонијална Америка(Пенсилванија) е основана во Филаделфија во 1751. Првата болничка аптека започнала со работа во 1752.Првиот болнички Фармацевт бил Џонатан Робертс,но неговиот наследник, Џон Морган е оној чија практика како болнички фармацевт (1755-1756), а чие влијание врз фармацијата и медицината влијае врз промени кои требало да станат од значење за развојот на професионалното аптекарство во Северна Америка.
Шеле-Најдобриот од фармацевтите-хемичари
За време на неговите неколку години, Карл Вилхелм Шеле му даде на светот откритија кои доведоа на нејзиниот народ непроценливи предности. Тој направил илјадници експерименти, открил кислород, хлор, цијановодородна киселина, винска киселина, волфрам, молибден, глицерин, нитроглицерин, и безброј други органски соединенија кои влегуваат во денешниот секојдневен живот, индустријата, здравството и удобноста.
Мајтнериум
Мајтнеријум (Mt, лат. meitnerium), кој претходно го носел името унилениум (Une) — преоден метал. Името го добил според австро-шведската физичарка Лизa Мајтнер.
Павлешенци
Павлешенци — село во областа Овче Поле, во Општина Свети Николе, во близина на градот Свети Николе.
Потекло и значење на името
Името на селото можеби наведува на павлиќани, односно луѓе христијански еретици, но за што нема подетални објаснувања.
Географија и местоположба
Ова село се наоѓа во областа Овче Поле, во крајниот северен дел на територијата на Општина Свети Николе, чиј атар нашироко се допира со подрачјето на Општина Куманово. Селото е ридско, на надморска височина од 400 метри. Од градот Свети Николе е оддалечено 17 километри.
Во минатото важело за едно од поголемите села во северниот дел на Овче Поле. Околни села се Стањевци на југ, Долно Ѓуѓанци на југоисток, Градиште на север и други. Во селото постојат две чешми (Стара и Долна) и неколку бунари. Источно од селото, покрај регионалниот пат Свети Николе-Куманово се наоѓа чешмата Усеиница. Сместено е во подножјето на Градишки Рид.
Месностите во атарот на селото ги носат следниве имиња: Кукле, Велетин, Талпан, Гравиште, Грбавица, Врх, Стара Корија, Арбанашко, Коњарник, Стари Лозја, Добрава, Кашанско Поле, Горни и Долни Чуки, Кампур, Длаги Рид, Вртелиште, Бисереќ Рид, Големи Чукар, Попова Воденица, Севдин Кладенец, Осојница, Алексова Страна, Селиште, Црквиште и Почивало.
Селото има збиен тип. Во него има седум маала, а во секое маало живее посебен род, па затоа тие се именувани по нив (Неделкоско, Милеско, Богданоско и други).
Историја
Месноста Селиште се наоѓа покрај денешното село на југоисток, оддалечено околу 400 метри. Таму сега се наоѓаат задружни згради и стопански објекти. Порано, на тоа место мештаните ископувале остатоци на ѕидови и наоѓале стари пари. На Селиште имало и црквиште. Од нејзе се познавала само дупка во насока исток-запад.
На Селиште се наоѓаат и денешните селски гробишта, каде има околу 500 надгробни споменици, градени од еден камен.
Денешното село влегува во старите села на областа. По народната традиција тоа некогаш имало само 7 македонски куќи. Тие куќи биле населени со староседелци и од нив се создале седум големи селски родови. Тоа се Неделковци, Прлевци, Милевци, Капчевци, Богдановци, Обардевци и Маџарци. Во селото само еден род е доселен, а тоа е Милисавци.
Селото било подложно на терор за време на српската управа во рамки на Кралството Југославија, кога бројни селани биле претепувани, а некои од нив и до смрт.
Стопанство
Атарот зафаќа релативно голема површина на простор од 24 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 1.051 хектар, на шумите отпаѓаат 647 хектари, а на пасиштата 598 хектари.
Селото, во основа, има мешовита земјоделска функција. Во минатото во него работела земјоделска задруга и имало услужни објекти.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Павлешенци имало 584 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Павлешенци имало 760 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Од Павлешенци се иселил значителен број од неговото население и селото преминало од средно во мало село. Така, во 1961 година селото броело 734 жители, од кои 730 биле Македонци и тројца жители Срби. Во 1994 година бројот се намалил на 112 жители, македонско население.
Според пописот од 2002 година, во селото Павлешенци живееле 77 жители, од кои 76 Македонци и 1 Србин.
Родови
Павлешенци е македонско село.
Според истражувањата на Јован Трифуноски во 1957/58 година родови во селото се:
Иселеништво
Постари иселеници има во Џидимирци кај Велес (Павлешинчани), Стањевци (Кривановци и Тешекинци), Сопот (Арсови).
Позначајно иселување стапило после 1961 година.
Самоуправа и политика
Во век, Павлешенци било село во Кумановската каза на Отоманското Царство.
Селото влегува во рамките на Општина Свети Николе, која била една од ретките општини кои не биле променети по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото исто така се наоѓало во Општина Свети Николе.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Свети Николе. Селото припаѓало на некогашната општина Орашац во периодот од 1955 до 1965 година.
Во периодот 1952-1955, селото било седиште на тогашната Општина Павлешенци, во која покрај селото Павлешенци, се наоѓале и селата Габреш, Градиште, Горно Ѓуѓанци, Долно Ѓуѓанци, Кокошиње, Кутли Бег, Кучкарево, К’шање, Пезово, Стањевци и Строиманци. Селото припаѓало на некогашната Општина Долно Ѓуѓанци во периодот 1950-1952, во која влегувале селата Горно Ѓуѓанци, Долно Ѓуѓанци, Кокошиње, Павлешенци, Строиманци и Стрњевец.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1693 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 31 гласач.
На парламентарните избори во 2020 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 31 гласач.
Култура и спорт
Во Павлешенци во минатото работел фудбалскиот клуб „Которец“, создаден во 1979 година. Клубот има настапувано во Општинската лига.
Метармофози (поезија)
Метаморфози - вид поезија кој бил многу популарен кај Старите Римјани и Старите Грци. Дури и Ератостен, големиот математичар и астроном од Александрија, напишал едно дело во облик на метаморфози. Сепак, најпознат претставник на овој поетски жанр е делото на Овидиј, „Метаморфози“.
Косача
Косача е вид на средновековно ладно оружје  кај  Јужните Словени, закривена како коса, но остра од двете страни. Таа можела да го прободе противникот како копје, но и да го исече како сабја. На дното има инкаста шуплина за дрвена рачка. Оваа рачка била пократка за пешадија, а подолга за коњаници. Сочуван средновековен примерок на косача, има во Црна Гора, долг 75 см.
Стенли Кјубрик
Стенли Кјубрик (Stanley Kubrick; 26 јули 1928 — 7 март 1999) — американски режисер, писател, продуцент и фотограф чии филмови се сметаат за класици во светската кинематографија. Кјубрик е познат по внимателноста со која ги одбирал темите, бавното темпо на работа, жанровската разновидност, техничкото совршенство, одбивањето да зборува за своите филмови и оддалечувањето од јавниот живот. Тој секогаш имал потполна контрола врз своите филмови и ги правел на свој начин и без временски ограничувања, но и секогаш имал финансиска поддршка од големите филмски студија, што е ретка привилегија.
Филмовите на Кјубрик се карактеристични по формалниот визуелен стил и извонредната композиција на фотографија во која се внимава на најситни детали. Неговите подоцнежни филмови содржат елементи на надреализам и експресионизам, а често и немаат линеарна нарација. Некои ги гледаат филмовите како одраз на опсесивната и перфекционистичка природа на Кјубрик. Една од темите која се повторува во неговите филмови е човековата нехуманост кон човека. Некои критичари велат дека филмовите содржат ироничен песимизам, но други сметаат дека, при внимателно набљудување, филмовите всушност содржат еден вид претпазлив, воздржан оптимизам.
Првиот филм којшто го сврте вниманието кон Кјубрик беше „Патеки на славата“, првиот од трите филмови чија тема е нехуманоста на војната. Многу од неговите филмови беа ладно прифатени на почетокот, а подоцна добија признание дека се ремек-дела кои имале огромно влијание на поновите генерации режисери. „2001: Одисеја во вселената“ се смета за пионерски потфат во кинематографијата, како еден од најреалистичните научни филмови и визуелно иновативни научно-фантастични филмови во историјата на филмот. Кјубрик своеволно го повлече „Пеколен портокал“ од кината во Велика Британија откако го обвинија дека филмот послужил како инспирација за одредени последователни злосторства. Авторите Ентони Бурџис („Пеколен портокал“) и Стивен Кинг („Сјаење“) изјавиле дека не се задоволни од адаптацијата на Кјубрик на нивните романи. Речиси сите филмови на Кјубрик одлично поминале во кино салите, освен „Бери Линдон“ во САД. И покрај бројните номинации за Оскар за најдобро сценарио и режија, Кјубрик беше награден со само еден – за најдобри ефекти во „2001: Одисеја во вселената“.
И покрај тоа што сите филмови на Кјубрик (со исклучок на првите два) се адаптации на романи или раскази, критичарите ги опишуваат како оригинални и визионерски дела. Џејсон Енкени истакнува дека Кјубрик е „еден од најдобрите и највлијателните режисери во повоениот период, со уникатен углед меѓу неговите современици“.
Живот и дело
Стенли Кјубрик е роден на 26 јули 1928 година во Бронкс, Њујорк, во добростоечко семејство. Најголемиот дел од својот живот го помина во Англија. Татко му бил доктор кој сакал фотографија и таа љубов му ја пренел и на Стенли. Бидејќи имале лабораторија за развивање фотографии во домот, Стенли уште од мали нозе учи многу за фотографијата и подоцна тоа знаење го применува до совршенство во своите филмови. Бил фотограф во редакцијата на училишниот весник и привлече внимание со фотографијата „Продавач на весници ја оплакува смртта на претседателот Рузвелт“ и преку ноќ стана професионалец. На само 16 години ја продава истата фотографија на водечкиот магазин „Look“, за кој и ќе работи по школувањето.
Рани дела
Во 1951, пријателот на Кјубрик, Алекс Сингер, го убедил да почне да снима кратки документарни филмови за „Текот на времето“ (The March of Time), производител на журнали за кината. Кјубрик се согласил и го снимил независниот „Денот на борбата“ (Day of the Fight). Инспириран од оваа негова прва работа, тој го напуштил магазинот „Look“ и почнал да работи на вториот краток документарец, „Летечкиот отец“ (Flying Padre), финансиран од филмската куќа РКО. Третиот краток филм, „Морнари“ (The Seafarers), го снимил во 1953 по првиот негов игран филм „Страв и желба“ за да си ги поврати трошоците. „Морнари“ е получасовен промотивен филм за Меѓународната заедница на морнари и е првиот филм во боја на Кјубрик. Овие три филма се единствените зачувани документарни филмови на Кјубрик. Се верува дека работел и на други кратки филмови, меѓу кои и на филм наречен „Светското собрание на младите“ во 1952, но тие не се зачувани. Работел и како еден од режисерите на една епизода од програмата „Омнибус“ за животот на Абрахам Линколн. Ниеден од овие рани филмови не биле официјално издадени и единствени копии се пиратските. Неколку клипови се прикажани во документарниот филм „Стенли Кјубрик: живот во слики“. Покрај тоа, „Денот на борбата“ и „Летечкиот отец“ ги прикажала Ти-Си-Ем (Turner Classic Movies, или TCM), телевизијата за класични филмови.
1950-те: „Страв и желба“, „Бакнежот на убиецот“, „Залуден грабеж“ и „Патеки на славата“
Првиот игран филм на Кјубрик е „Страв и желба“ (Fear and Desire), снимен во 1953; филмот е приказна за една група војници кои ќе се најдат во полето на непријателот за време на фиктивна војна. Во паника како да избегаат, тие грабнуваат жена од страв да не ги пријави. Еден од војниците се вљубува во неа, но ја убива кога таа се обидува да избега и потоа ја напушта трупата. Друг војник не сака да избегаат на едноставен начин и ги убедува другите војници да направат план како изненадно да го нападнат непријателот и да го убијат генералот.
Само Кјубрик и неговата тогашна сопруга Тоба Метс биле филмската екипа. Сценариото го напишал пријателот на Кјубрик, Хауард Секлер, кој подоцна ќе стане успешен драмски писател. „Страв и желба“ доби позитивни критики, но не беше успешен во кино салите. Кјубрик подоцна ќе признае дека се срами од филмот и го смета за аматерски обид. Не дозволил филмот да продолжи да кружи и да се прикажува. Само една копија останала во архивата на продуцентската куќа и оттаму се направени сите достапни копии.
Кјубрик се разведува од Тоба Метс за време на снимањето на „Страв и желба“. Втората жена, австријката Рут Соботка, ја запознава во 1952. Живееле во Ист Вилиџ во Њујорк од 1952 до 1955. Летото 1955 се преселиле во Холивуд. Соботка, која има камео улога во следниот филм на Кјубрик, „Бакнежот на убиецот“ (Killer’s Kiss, 1955), а работела и како уметнички директор во „Залуден грабеж“. Исто како „Страв и желба“, и „Бакнежот на убиецот“ е краток игран филм, во времетраење од нешто повеќе од еден час. Филмот доживеа просечен критички и комерцијален успех, а се работи за млад боксер во тешка категорија на крајот од својата кариера, кој ќе се најде заплеткан во љубовен триаголник во кој неговиот соперник е заплеткан во организиран криминал. „Страв и желба“ и „Бакнежот на убиецот“ биле приватно финансирани од семејството и пријателите на Кјубрик.
Општиот успех на „Залуден грабеж“ го привлече вниманието на Метро-Голдвин-Мајер. Студиото им понуди голем избор на приказни за нивниот следен филм.