cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Стокхолмска конвенција за постојани органски загадувачи
Контроверзи
Иако некои критичари тврдат дека договорот е одговорен за континуираниот број на смртни случаи од маларија, во реалноста договорот конкретно дозволува користење на ДДТ (дихлородифенилтрихлороетан) за јавно здравје за контрола на комарците ( векторот на маларија). Исто така, постојат начини да се спречат големи количини на ДДТ консумирани со користење на други контроли за маларија, како што се екраните на прозорците. Сè додека постојат конкретни мерки, како што е употребата на ДДТ во затворени простории, тогаш ограничената количина на ДДТ може да се користи на регулиран начин. Од перспектива на земјите во развој, недостатокот на податоци и информации за изворите, ослободувањата и нивоата на животната средина на ПОЗ ги попречува преговорите за одредени соединенија и укажува на силна потреба за истражување.
Друга контроверзност би биле одредени ПОЗ (кои се постојано активни, конкретно во Арктичката биота) кои биле споменати во Стокхолмската конвенција, но не биле дел од Dirty Dozen, како што е перфлуорооктан сулфонат (PFOS). PFOS има многу општи намени, како што се репеленти за дамки, но има многу својства што може да го направат опасен поради фактот што PFOS може да биде многу отпорен на дефект на околината. PFOS може да биде токсичен во смисла на зголемена смрт на потомството, намалување на телесната тежина и нарушување на невролошките системи. Она што го прави ова соединение контроверзно е економското и политичкото влијание што може да го има кај различни земји и бизниси.
Зеленград (Костурско)
Зеленград (Μεσόβραχο, Месоврахо; до 1927 г. Ζέλεγκραδ, Зеленград ) — село во Костурско, Егејска Македонија, денес во општината Нестрам во областа Западна Македонија, Грција. Има население од 6 жители (2011).
Географија
Селото се наоѓа на 23 км југозападно од Костур, крај границата со Албанија, во подножјето на планината Гал’мбица (Алевица).
Во Отоманското Царство
Селото се споменува во османлиски дефтер од 1530 г. под името Зеленовад како место со 23 христијански семејства и едно муслиманско Населението подоцна го примило исламот во немирни времиња за поголема сигурност. Според Стефан Верковиќ, во втората половина на XIX век во Зеленград имало 45 домаќинства со 157 жители Македонци-муслимани. Кон крајот на XIX век Зеленград било македонско муслиманско село во Рупишката нахија на Костурската каза. Грчката статистика од 1905 г. вели дека имало 350 жители, кои погрешно ги претставува како Турци. Во овој период, Милоевиќ нешто бележи 40 куќи.
Граѓанската војна и по неа
Според пописот од 1940 г. селото имало 110 жители. За време на Грчката граѓанска војна доселените Грци од Зеленград се здружувале во банди кои пљачкосувале по околните македонски села, особено во соседното Калевишта. Населението на селото, од своја страна, се засолнило во побезбедните села. Голем дел од селаните решиле да не се вратат по војната, а две деца од Зеленград се испратени во странство како деца-бегалци. Поради оваа ситуација, населението на селото се смалило на 55 жители во 1951 и 48 жители во 1961 г. Поради оскудноста на почвата, дел од жителите решиле да се преселат во побогатите напуштени македонски села и во градот Костур, така што во 1971 г. населението се смалило на 27 жители, а во 1981 г. на само 16. Во следното десетлетие населението значајно се зголемило, бележејќи 58 жители на пописот во 1991 г. , но повторно почнало да опаѓа, смалувајќи се на 42 лица во 2001 и само 6 лица во 2011 г.
Сианска камбанарија
Сианска камбанарија - камбанарија изградена во 1384 година за време на раната династија Минг. Симбол е на градот Сиан и една од најголемите од ваков вид во Кина. Камбанаријата содржи и неколку големи ѕвона од династијата Танг излеани од бронза. Основата на кулата е квадратна и зафаќа површина од 1.377 квадратни метри. Кулата е градба од тули и дрва, висока близу 40 метри. Се наоѓа во средиштето на Сиан, на пресекот на четирите улици на исток, запад, југ и север. Таа е најголемата и најзачуваната меѓу многуте камбанарии останати од античка Кина.
Историја
Сианската камбанарија била изградена во 17-тата година на Хонгву во династијата Минг (1384). Првично се наоѓала во храмот Јингсијанг (迎祥观) на улицата Гуанѓи, северно од Западната улица, свртена кон Сианската тапанарија, оддалечена околу еден километар од нејзината сегашна местоположба. Во тоа време, ова место било директно спроти северната и јужната градска порта, а тоа било средиштето на градот. Со проширувањето на градот Чанган во раната династија Минг, центарот на градот постепено се движел кон исток. По два века, градската порта била повторно изградена и биле создадени новите четири улици Исток, Југ, Запад и Север. Се чинело дека камбанаријата во храмот Јингсијанг отстапува од средиштето на градот.
Во 1582 година, под покровителство на надзорникот на провинцијата Шенси, Гонг Јусиан, на окружните судии во Сианинг и Чанган им било наредено да ги преместат на сегашното место. Покрај обновата на постаментот, изградбата на внатрешната структура е целосно оригинална, така што цената не била голема, а проектот брзо се остварил. Но, целокупното преместување на таква огромна зграда пред повеќе од 600 години е ретка во историјата на светската архитектура. Гонг Јусиан „“ ги снимил деталите на проектот за преселување.
Во 1699, 1740 и 1840 година, Сианската камбанарија била поправена во голем обем. Меѓу нив, во 1740 година, управителот Џанг Веи повторно ја изградил според првобитната структура и открил дека ѕвоното Џингјун било толку затворено што звукот надвор бил мал. Затоа, ѕвоното „Џинг Јун“ од династијата Танг, кое првично беше закачено во просторијата, било поставено од отворено, така што неговиот звук досегал далеку, а тој напишал „“.
На 10 октомври 1939 година, Сианската камбанарија била бомбардирана од јапонски авиони и била сериозно оштетена. Подоцна истата била поправена од Канцеларијата за инженерство на општинскиот градежен комитет на Сиѓинг.
По основањето на Народна Република Кина, Сианската камбанарија била ремонтирана пет пати. Во август 1956 година, Народната влада на покраината Шенси ја навела во првата група на клучни единици за заштита на културното наследство во покраината Шенси. Официјално била отворена за јавноста во 1984 година. Во ноември 1996 година била вклучена во националниот список за заштита на клучното културно наследство.
Функција
Во историјата се користела и за многу други цели. За време на револуцијата од 1911 година, бунтовниците жестоко се бореле со војската Ќинг која била сместена тука. За време на Војната за заштита на нацијата, воениот лидер на Шенси, Чен Шупан ги започнал немирите против Јуан Шикаи оттука. Во 1927 година, Шилин, кој се вратил од студии во Соединетите Држави, тука отворил звучно кино. Ова е првото кино во историјата на Сиан. За време на Антијапонската војна, Сианската камбанарија станала алармна станица за предупредување од јапонските воздушни напади. ГуоМингДанг исто така ја користел за да ги затвора криминалците. Во периодот по основањето на Народна Република Кина, камбанаријата станала говорница при парадата, прегледот и прославите на Денот на трудот и Националниот ден.
Облик
Долниот дел на Сианската камбанарија е ѕидан постамент во облик на квадрат. Површината е направена од сина тула, а основата е двокатна дрвена конструкција. Висината од земјата до врвот на објектот е 36 метри, од кои основата е висока 8,6 метри. Секоја страна е долга 35,5 метри и има површина од околу 1.377,4 квадратни метри. Внатре има скали за качување. Целокупниот стил е типичен за архитектонскиот стил на династијата Минг. Кровот е четиристрана конструкција. Горниот дел е „златен врв“ од вистинската платина завиткана во внатрешното срце на дрвото. Темнозелените ќерамиди се обложени со темнозелени застаклени ќерамиди, а внатрешноста е украсена со златни слики. Во средината на постаментот има премини кои се вкрстуваат еден со друг во крст од околу 6 метри. Порано овие премини служеле за вкрстување на четирите улици на југоисток и северозапад, а низ преминот минувале одредени возила. Со развојот на урбаната градба, преминот не можел да одговори на потребите за проток на сообраќај, па сега преминот е затворен. Околу саат-кулата има коловозна плоча, а под земја има кружен премин за пешаците преку кој се стигнува до влезот во кулата.
Резби
Резбите на вратите и прозорците на Сианската камбанарија се извонредни и сложени, прикажувајќи ги декоративните уметности кои преовладувале во династиите Минг и Ќинг. На секоја пола од вратата има по 8 релјефи.
Џиновско ѕвоно
Првичното џиновско ѕвоно на Сианската камбанарија било ѕвоното „Ѓингјун“ излеано во времето на владеењето на Ѓингјун од династијата Танг. Првично било користено во храмот Ѓинглонг во градот Чанган (во моментов во Западната улица на Сиан). Било преместено во Сианската камбанарија во раната династија Минг. Во 1953 година, ѕвончето Ѓингјун било преселено во музејот Сиан Беилин и сега е изложено во Донгтинг.
Општинското биро за културно наследство во Сиан го копирало Ѓингјун Жонг. Било поставено на северозападниот агол на основата на Сианската камбанарија на 30 јануари 1997 година и сега е достапно за туристите. Имитацијата на ѕвоното Ѓингјун изгледа слично на оригиналното ѕвоно. Висината му е 2,45 метри, тежината 6,5 тони, а надворешниот пречник на долниот дел од ѕвоното е 1,65 метри. Орнаментиката и натписот личат на оригиналното ѕвоно, а квалитетот на звукот е светол и величествен.
Натпис
Западниот ѕид на салата на првиот кат на Сианската камбанарија е инкрустиран со три натписи. Првиот е натписот на натписот откако Општинската народна влада на Сиан ја реновирала саат-кулата во 1953 година. Вториот е гувернерот на Шенси Жанг Јишу по петгодишниот голем ремонт од страна на царот Ќанлонг. „Споменикот е напишан; третиот е „Споменик напишан од офицерот за надзор на провинцијата Шенси Гонг Јусиан.
Преданија
Постојат неколку преданија за камбанаријата, едно од нив кажува:
Според друго предание:
Загар (село)
Загар или Свети Захарија (Άγιος Ζαχαρίας, Агиос Захаријас, до 1927 г. Ζαγάρι, Загари; Zagar или Sfantu Zaharie ; Zagari) — поранешно село во Костурско, Егејска Македонија, на територијата на денешната општина Нестрам во областа Западна Македонија, Грција. Иако не се води како населено место, според сознанијата на Симовски од 1998 г. месноста се користи од Власи како колибарска сточарска населба во летниот период. Од селото денес останала само црквата „Св. Захариј“ од крајот на XVI век.
Географија
Селото се наоѓало во областа Нестрамкол, западно од Нестрам и 40 км југозападно од Костур. Лежело на северните падини на планината Грамошта близу албанската граница, до извор на една од притоките на реката Бистрица.
Историја
Во 1769 г. албански банди уништиле седум села во областа — Грамошта, Линотопи, Ветерник, Пискохори, Лагор, Омотско и Загар.
По уништувањето на Линотопи во 1769 г. во Загар се населиле муслимани, кои ја претвориле црквата „Св. Захариј“ во џамија. Во 1900 г. димотичкиот митрополит Филарет напишал дека во селото Загар живеат 16 муслимански семејства. Во 1928 г. Панделис Цамисис напишал дека жителите на селото зборуваат албански како главен јазик, и само малку грчки, како и дека водат потекло од Линотопи, каде се потурчиле.
За време на Илинденското востание во почетокот на септември 1903 г. Загар го нападнала големата чета на Васил Чакаларов кој водел борба со тамошниот башибозук. Во грчка статистика од 1905 г. селото е претставено како македонско, со 90 жители.
За време на Првата балканска војна Загар е окупиран од грчката војска, а по Втората балканска војна во 1913 г. е припоен кон Грција. Населението го напуштило селото во текот на војните, па затоа во 1913 г. селото не се спомнува како населено место. на пописот од 1920 г. Загар се води како село со 66 жители. Во 1927 г. е преименуван во Агиос Захаријас. Следната година, во 1928 г. во него е заведен 31 жител, но понатаму веќе не се води како населено место и до денес останува колибарска населба.
Пекиншки тапанарија и камбанарија
Камбанаријата во Пекинг, или Жонглу, се наоѓа во непосредна близина на тапанаријата. Заедно, камбанаријата и тапанаријата имаат панорамски поглед на центарот на Пекинг. Пред модерната ера, двете кули доминирале на хоризонтот на Пекинг.
Личотер
Личотер или Лисотер (Περιστερά, Перистера или Περιστεριά, Перистериja; до 1928 г. Λίτσιστερ, Лицистер, Λιτσοτέρι, Лицотери) — поранешно село во Костурско, Егејска Македонија, на територијата на денешната општина Нестрам во областа Западна Македонија, Грција. Од селото денес останала само црквата „Св. Никита“.
Пекиншки тапанарија и камбанарија
Функција
Ѕвоната и тапаните во стара Кина биле музички инструменти. Подоцна, биле користени од управата и заедниците за објавување на времето. Камбанаријата и Тапанаријата биле центри за официјалното мерење на времето во Кина за време на династиите Јуан, Минг и Ќинг.
Јаворско Брдо
Јаворско Брдо (познат и како Јаворски Рид ) — врв во јужниот дел на планината Кораб, во Република Македонија. Неговата надморска височина изнесува 2.155 метри.
Пекиншки тапанарија и камбанарија
Функција
Камбанаријата и Тапанаријата продолжиле да функционираат како официјален показател на времето на Пекинг до 1924 година. Таа година, бил изведен државен удар со кој бил протеран Пуји, последниот цар од династијата Ќинг, од Забранетиот Град и усвојување на часовници во западен стил за официјално мерење на времето.
Личотер
Географија
Селото се наоѓало во областа Нестрамкол, 27 км југозападно од градот Костур и 5 км западно од општинското седиште Нестрам. Лежело во северните пазуви на планината Грамошта, на Личотерска Река, притока на Бистрица.
Јаворско Брдо
Местоположба
Се наоѓа на крајниот јужен дел на планината Кораб на планинското било, во близината на главниот срт на протегаење. Поточно, врвот Јаворско Брдо се наоѓа на планинска огранка која се испушта од соседниот врв Високо Брдо на главниот срт на протегање кон исток и завршува со врвот Куртово Ќуле, поради што Јаворско Брдо се наоѓа целосно внатре на територијата на Македонија. Според местоположбата на врвот Јаворско Брдо се наоѓа на координатите 41°41'02" северна географска широчина и 20°32'30" источна географска должина. Сместен е на планинската огранка која се протега на источната падина на планината Кораб, помеѓу врвот Високо Брдо (2235 м.) на запад и врвот Куртово Ќуле на исток, додека кон север и југ се испуштаат стрмни падини во долините на Таировска Река на север и Валавичарска Река со која е пределната граница со која почнува планината Дешат на југ. Веднаш на подножјето под самата западна падина на Јаворско Брдо на преслапот кој го поврзува со соседниот врв Високо Брдо постои разрушена градба на караула крај која минува разгазената граничарска патролна патека. Самиот највисок дел на врвот е остар и зашилен, целосно тревнат и оголен, додека шумите се прилично подолу, а на неговата јужна падина покрај буковата шума, ниско во пределото Голема Планина има и ретки јавори поради што веројатно постои мала можност така да го добил името Јаворско Брдо. Во некои пишани извори врвот е познат и како Јаворски Рид, додека на топографските карти врвот е запишуван како Јаворско Брдо, најверојатно под влијание на југословенското картографирање на српскохрватски јазик. Друга можност за потеклото и значењето е од зборот "Јаловарско" што е забележан како топоним на билото на планината Дешат во најнепосредната близина на овој врв а има значење поврзано со сточарството односно место каде се оставале јаловите (неплодни, неродни) овци и добиток.
Пекиншки тапанарија и камбанарија
Историја
Тапанаријата била изградена во 1272 година за време на династијата Јуан. Во тоа време градот се викал Канбалиќ, а кулата била наречена Кула на уредната управа. Во 1420 година, за време на владеењето на царот Јонгл, зградата била повторно изградена на исток од нејзината првична местоположба. Династијата Ќинг извршила важни реновирања во 1800 година. По државниот удар во Пекинг во 1924 година, Фенг Јусианг го тргнал официјалниот статус на кулите, заменувајќи ги со западни методи за мерење на времето и ја преименувал зградата во Кула на разјаснување на срамот. Предметите поврзани со инвазијата на Алијансата од осум нации на Пекинг и подоцна масакрот на 30 мај во 1925 година биле изложени, претворајќи ги кулите во музеј. Горната приказна на Тапанаријата моментално служи како Народна културна сала на Источниот градски округ.
Личотер
Историја
Личотер во минатото било македонско село, кое се растурило за времето на Али-паша Јанински. Подоцна, на негово место е подигната колибарска сточарска населба во која се сместиле Грци Качауни, и било толку незабележително што не се споменува во постарите статистики. Кон крајот на XIX век Личотер било село во Костурската каза. По Втората балканска војна во 1913 г. селото било припоено кон Грција, и истата година во него се попишани 89 жители. Во 1928 г. властите го преименувале во Перистера, кога имало население од 104 лица. Во 1940 г. се населението бележело 114 жители, но подоцна се распаднало за време на Грчката граѓанска војна и денес не постои.
Од селото денес е преостаната само црквата „Св. Никита“.
Пекиншки тапанарија и камбанарија
Историја
Во 1980-тите, по извршени големи поправки, Камбанаријата и Тапанаријата биле отворени за туристите.
Архитектура
Тапанаријате е двокатна градба од дрво висока 47 метри. На горниот кат на градбата имало 24 тапани, од кои само еден преживеал. Биле направени нови тапани за нивна замена. Во непосредна близина се наоѓа камбанаријата, градба висока 33 метри со сиви ѕидови и зелен застаклен покрив.
Фуша
Фуша или Фусија (Φούσια или Φούσα, Фуса; Fusa; Fushëz/Fushëza) — поранешно село во Костурско, Егејска Македонија, на територијата на денешната општина Нестрам во областа Западна Македонија, Грција.
Географија
Селото се наоѓало во северното подножје на планината Грамошта, околу 5 км западно од Јановени и исто толку северозападно од Омотско. Лежела крај изворот на една од притоките на реката Белица.
Историја
На почетокот на XVIII век Фуша било влашко село в Костурската каза. Уништено е во времето на Али-паша Јанински и во него потоа се населиле Албанци муслимани. За време на Илинденското востание селото е панаднато од големата чета на Васил Чакаларов кој водел борба со тамошниот башибозук. По Втората балканска војна во 1913 г. Фуша е припоена кон Грција.
По Првата светска војна жителите се иселиле и селото се запустило.
За време на Грчката граѓанска војна во 1946 г. во Фуша е изградена воената црква „Св. Атанасиј“, обновена во 1997 г.
Еколошки судир
Еколошки судири или судири во еколошката дистрибуција (СЕД) се социјални судири предизвикани од деградација на животната средина или од нееднаква распределба на ресурсите на животната средина. Атласот за правда на животната средина документирал 3.100 еколошки судири ширум светот заклучно со април 2020 година и нагласил дека многу повеќе судири останале недокументирани. вообичаено бранителите на животната средина ги штитат своите татковини од екстракција на ресурси или отстранување на опасен отпад. Извлекувањето ресурси и активностите за опасен отпад често создаваат недостиг на ресурси (како прекумерен риболов или уништување на шумите), ја загадуваат животната средина и го деградираат просторот за живеење за луѓето и природата, што резултира со судир. Посебен случај на еколошки судири се шумските судири кои „нашироко се гледаат како борби со различен интензитет меѓу интересните групи, околу вредностите и прашањата поврзани со шумската политика и користењето на шумските ресурси“. Во последните децении, се поголем број од нив се идентификувани на глобално ниво.
Честопати еколошките судири се фокусираат на прашањата на еколошката правда, правата на домородните луѓе, правата на селаните или заканите за заедниците чии средства за живот зависат од океанот. Резултатите од локалните судири се под сè повеќе под влијание на транснационалните еколошки мрежи кои го сочинуваат глобалното движење за еколошка правда.
Анчарското езеро
Езерото Анчар е езеро кое се наоѓа во близина на областа Сора, во близина на градот Сринагар во областа Сринагар во Кашмир, Индија. Toa e сместено во близина на Гандербал, езерото е поврзано со познатото езеро Дал преку каналот „Амир Кан Налах“ кој минува низ Гилсар и Кушал Сар. Езерото е во многу влошена состојба. Во случај на поплава, прекумерната вода на Дал се пренасочува овде.
Влошување
Некогаш популарна туристичка дестинација бидејќи туристите на шикари и чамци патуваа овде од езерото Дал, со текот на годините се влошувало поради загадувањето, големите навлегувања и дивите градби во неговата околина. Во 1990-тите, кога Налах Мар бил покриен за да се изгради автопатот Меарплан околу западната страна на Дал, под новиот пат биле поставени цевки долги 6 метри, за да му овозможат на Дал да продолжи да се испушта во езерскиот систем Анчар, но цевките набрзо се затнале поради отпад и шут.
Како и езерото Дал и езерото Вулар, тоа е дом на заедницата Ханџи која живее во близина на езерото во областа наречена Анчар меѓу локалното население.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Еколошки судир
Термините социо-еколошки судир, еколошки судир или СЕД понекогаш се користат наизменично. Проучувањето на овие судири е поврзано со областите на еколошката економија, политичката екологија и еколошката правда.
Причини
Потеклото на еколошките судири може директно да се поврзе со индустриската економија. Бидејќи помалку од 10% од материјалите и енергијата се рециклираат, индустриската економија постојано ја проширува енергијата и екстракцијата на материјали на границите на стоката преку два главни процеси:
СЕД се предизвикани од неправедната распределба на трошоците и придобивките од животната средина. Овие судири произлегуваат од социјалната нееднаквост, оспорените претензии за територија, ширењето на екстрактивните индустрии и влијанијата на економската индустријализација во изминатите векови. Нафтената, рударската и земјоделската индустрија се централни точки на еколошките судири.
Видови судири
Еден труд од 2020 година ги мапирал аргументите и грижите на бранителите на животната средина во над 2743 судири пронајдени во Атласот за еколошка правда (EJAtlas). Анализата покажала дека индустриските сектори кои најчесто се соочуваат со еколошки судири се рударството (21%), фосилната енергија (17%), биомасата и користењето на земјиштето (15%) и управувањето со водите (14%). Убиства на бранителите на животната средина се случиле во 13% од пријавените случаи.
Исто така, имало посебна разлика во видовите на судири кои се наоѓаат во земјите со високи и ниски приходи. Постоеле повеќе судири околу зачувувањето, управувањето со водите и биомасата и користењето на земјиштето во земјите со ниски приходи; додека во земјите со високи приходи речиси половина од судири се фокусирале на управувањето со отпадот, туризмот, нуклеарната енергија, индустриските зони и други инфраструктурни проекти. Студијата, исто така, покажала дека повеќето судири започнуваат со самоорганизирани локални групи кои се бранат од прекршување, со фокус на ненасилните тактики.
Заштитниците на водата и бранителите на земјиштето кои ги бранат правата на домородните се криминализирани со многу повисока стапка отколку во другите судири.
Еколошките судири може да се класифицираат врз основа на различните фази на синџирот на стоки: за време на екстракција на извори на енергија или материјали, при превоз и производство на стоки или при конечното отстранување на отпадот.
Категории на EJAtlas
EJAtlas бил основан од страна на Леа Темпер и Џоан Мартинез-Алиер, а го координираат Даниела Дел Бене. Неговата цел е „да ги документира, разбере и анализира политичките исходи што се појавуваат или што може да произлезат“ од судири во еколошката дистрибуција. Седиштето на EJAtlas се наоѓа на Автономниот Универзитет во Барселона. Од 2012 година, академиците и активистите соработувале за да ги напишат записите, достигнувајќи 3.500 до јули 2021 година.
EJ Atlas идентификува десет категории на судири на еколошка распространетост:
Судири на еколошката распространетост
Судири на еколошка дистрибуција (СЕД) е термин кој бил воведен во 1995 година од Џоан Мартинез-Алиер и Мартин О'Конор. СЕД произлегуваат од неправедниот пристап до природните ресурси, нееднакво распределените оптоварувања на загадувањето на животната средина и се однесуваат на практикувањето на власта од страна на различни општествени чинители кога тие влегуваат во спорови околу пристапот или влијанието врз природните ресурси. На пример, една фабрика може да ја загади реката и на тој начин да влијае на заедницата чија егзистенција зависи од водата на реката. Истото може да се однесува и на климатската криза, која може да предизвика покачување на нивото на морето на некои пацифички острови. Овој вид на штета често не се вреднува од пазарот, со што се спречуваат оштетените да бидат обесштетени.
Интелектуална историја
Од неговото основање, терминот судири на еколошката дистрибуција е поврзан со истражувања од полињата на политичката екологија, еколошката економија и екофеминизмот. Терминот, исто така, бил усвоен во неакадемско опкружување преку движењето за еколошка правда, каде што ги разгранува академските и активизмот за да им помогне на социјалните движења во правните борби.
Во неговото предавање од 1874 година „ Наемниот труд и капиталот“, Карл Маркс ја вовел идејата дека економските односи во капитализмот се инхерентно експлоататорски, што значи дека економската нееднаквост е неизбежност на системот. Тој теоретизирал дека тоа е затоа што капитализмот се шири преку акумулација на капитал, процес кој постојано се зголемува, кој бара економско потчинување на делови од населението за да функционира.
Надоврзувајќи се на оваа теорија, академиците од областа на политичката економија го создале терминот „судири на економската дистрибуција“ за да ги опишат судирите што се јавуваат од оваа вродена економска нееднаквост. Овој тип на судири обично се јавува помеѓу страни со економски односи, но нееднаква динамика на моќ, како што се купувачите и продавачите или должниците и доверителите.
Сепак, Мартинез Алиер и Мартин О'Конор забележале дека овој термин се фокусира исклучиво на економијата, испуштајќи ги судири кои не се појавуваат од економската нееднаквост, туку од нееднаквата распределба на ресурсите на животната средина. Како одговор, во 1995 година, тие го измислиле терминот „судир на еколошката дистрибуција“. Овој тип на судир се јавува на границите на стоката, кои постојано се поместуваат и се преобликуваат поради неодржливиот социјален метаболизам на општеството. Овие судири може да се појават помеѓу екстрактивните индустрии и домородните популации, или помеѓу факторите кои загадуваат и оние кои живеат на маргинализирано земјиште. Неговите корени сè уште можат да се видат во марксистичката теорија, бидејќи таа се заснова на идејата дека потребата на капитализмот за експанзија предизвикува нееднаквост и судир.
Неправедната еколошка распределба може да му се припише на капитализмот како систем на поместување на трошоците. Неокласичната економија обично ги смета овие влијанија како „неуспеси на пазарот“ или „надворешни фактори“ кои можат да се вреднуваат во монетарна смисла и да се интернализираат во системот на цени. Научниците по еколошката економија и политичката екологија се спротивставуваат на идејата за економска компензација која би можела да ја формира основата на механизмите за еко-компензација за погодените заедници. Наместо тоа, тие се залагаат за различни јазици за вреднување како што се светоста, егзистенцијата, правата на природата, домородните територијални права, археолошките вредности и еколошката или естетската вредност.
Руи Хачимура
Руи Хачимура (八村 塁; роден на 8 февруари 1998, во Тојама, Јапонија) е јапонски кошаркар, крило или крилен центар на Вашингтон Визардс и на јапонската репрезентација.
Тој играл колеџ кошарка за Гонзага Булдогс, пред да биде избран од Вашингтон Визардс на НБА драфтот 2019 како 9-ти пик во првата рунда.
Тој е репрезентативец на Јапонија од 2018 година и ја претставувал својата земја на Светското првенство 2019. Претходно, тој бил шампион на Азија со репрезентацијата под 16 години на првенството одржано во Иран во 2013 година.
Глобален договор за загадување со пластика
Земјите-членки на ООН преговараат за освојување на правно обврзувачки меѓународен договор за пластика кој ќе се однесува на целиот животен циклус на пластиката, од нејзиниот дизајн до производство и отстранување. На 2 март 2022 година, земјите-членки на ОН гласале за продолжување на петтото собрание за животна средина на ОН (UNEA-5.2) за формирање Меѓувладин преговарачки комитет (МПК) со мандат за унапредување на правно-обврзувачки меѓународен договор за пластика. Резолуцијата е насловена како „Крај на загадувањето со пластика: кон меѓународен правно обврзувачки инструмент“.
Времеплов
По UNEA-5.2, мандатот прецизира дека Меѓувладиниот преговарачки комитет (МПК) морал да ја започне својата работа до крајот на 2022 година со цел „да се комплетира нацрт-глобален правно обврзувачки договор до крајот на 2024 година“.
Работата кон договорот започнала со состанокот на ад хок отворена работна група (OEWG) во Дакар, Сенегал од 30 мај до 1 јуни 2022 година За време на тој состанок, земјите-членки утврдиле временска рамка за одржување на следните состаноци до крајот на 2024 година, деловник за работа и првичниот обем на работа за првиот состанок на Меѓувладиниот преговарачки комитет (МПК).
Содржина
Членовите се согласиле дека договорот ќе биде меѓународен по обем, правно обврзувачки и треба да се однесува на целосниот животен циклус на пластиката, вклучувајќи го и нејзиното дизајнирање, производство и отстранување. Според договорот, ќе треба да се пронајде решение и за хемикалиите содржани во пластиката, како што се адитиви, помагала за обработка и ненамерно додадени супстанции.
Поддршка за договорот
Пред УНЕА-5.2, мнозинството земји-членки на ООН ја изразиле својата поддршка за унапредување на глобален договор. Други групи кои постојано даваат јавни изјави за потребата од договор го вклучуваат бизнис секторот, граѓанското општество, домородните народи, работниците, синдикатите, собирачите на отпад и научниците.
Телесен интегритет
Телесниот интегритет — неповредливост на физичкото тело и ја нагласува важноста на личната автономија, самосопственоста и самоопределувањето на човечките суштества над сопствените тела. Во областа на човековите права, повредата на телесниот интегритет на друг се смета за неетичко прекршување, наметливо и во некои случаи криминално.
Ирска
Во Република Ирска, телесниот интегритет е признаен од судовите како ненабројано право, заштитено со општата гаранција за „лични права“ содржани во член 40 од ирскиот устав. Во делото Рајан против државниот обвинител било изречено дека „имате право да не ви се мешаат во врска со вашето тело или личност. ''Ова значи дека државата не смее да направи ништо за да му наштети на вашиот живот или здравје. Ако сте во притвор, имате право да не ви биде загрозено здравјето''“
Во посебен случај М (Имиграција - Права на нероденост) -против - Министерот за правда и еднаквост и или други, ирскиот Врховен суд пресудил дека правото на телесен интегритет се проширува и на нероденото бебе. Во резимето на случајот во делот 5.19, Врховниот суд изјавил:"... единственото право на нероденото дете како што сега стои Уставот што го привлекува правото на заштита и оправдување е она што е предвидено со амандманите во член 40.3.3 имено, правото на живот или, со други зборови, правото да се роди и, евентуално, (и ова е прашање за идна одлука) сродни права како што е правото на телесен интегритет кои се вродени и неразделни од самото право на живот."
Соединети Американски Држави
Четвртиот амандман на Уставот на Соединетите Американски Држави наведува дека „Правото на луѓето да бидат безбедни во нивните куќи, документи и во различни видови ефекти, преку неразумни претреси и запленувања нема да биде повредено“. Исто така, Врховниот суд на САД го поддржал правото на приватност, кое, како што артикулира Џули Лејн, често ги штити правата на телесен интегритет. Во делото Грисволд против Конектикат (1965), судот ги поддржал правата на жените да добијат контрола на раѓањето (а со тоа и да ја задржат репродуктивната автономија) без брачна согласност. Слично на тоа, правото на жената на приватност при добивање абортуси била заштитена со Ро против Вејд (1973). Во МекФал против Шимп (1978), судот во Пенсилванија пресудил дека не може да се присили лице да донира коскена срцевина, дури и ако таквата донација би го спасила животот на друго лице.
Врховниот суд го укинал Ро против Вејд (1973) на 24 јуни 2022 година. Врховниот суд, исто така, го заштитил правото на владините субјекти да го нарушуваат телесниот интегритет под одредени околности. Примерите вклучуваат закони кои забрануваат употреба на дрога, закони кои забрануваат евтаназија, закони кои бараат употреба на сигурносни појаси и шлемови, претреси на затвореници, и принудни тестови на крвта.
Канада
Генерално, Канадската повелба за права и слободи ја брани личната слобода и право. Меѓутоа, во одредени околности владата може да има право привремено да го отфрли правото на физички интегритет со цел да го зачува животот на лицето. Таквото дејство може да се опише со користење на принципот на поддржана автономија, концепт кој бил развиен за да опише уникатни ситуации во менталното здравје (примерите вклучуваат принудно хранење на лице што умира од нарушување во исхраната анорексија, или привремен третман на лице кое живее со психотично растројство со антипсихотични лекови).
Еден единствен пример на канадски закон кој промовира телесен интегритет е Законот за согласност за здравствена заштита на Онтарио. Овој закон на Онтарио има врска со капацитетот да се даде согласност за медицински третман. HCCA наведува дека едно лице има право да се согласи или одбие лекување доколку има ментална способност. За да има капацитет, едно лице мора да има способност да ги разбере и цени последиците од одлуката за лекување. Законот вели дека едно лице е способно во однос на лекување, прием во установа за нега или услуга за лична асистенција доколку лицето е способно да ги разбере и цени информациите што се релевантни за донесување таква одлука.
Човекови права
Два клучни меѓународни документи ги штитат овие права: Универзалната декларација за човекови права и Меѓународниот пакт за граѓански и политички права. Понатаму, Конвенцијата за правата на лицата со посебни потреби, исто така, бара заштита на физичкиот и менталниот интегритет.
Проектот за човекови права и уставни права, финансиран од Правниот факултет во Колумбија, дефинирал четири главни области на потенцијална злоупотреба на телесниот интегритет од страна на владите. Тоа се: Право на живот, ропство и принудна работа, безбедност на сопствената личност, тортура и нехумано, сурово или понижувачко постапување или казнување.
Правата на жените
Иако телесниот интегритет му се овозможува на секое човечко суштество, жените се почесто погодени од негово прекршување, преку несакана бременост и ограничен пристап до контрацепција. Овие принципи биле разгледани на Работната конференција на CCL за правата на жените како човекови права. Конференцијата го дефинирала телесниот интегритет како право што го заслужуваат сите жени: „телесниот интегритет ги обединува жените и ниту една жена не може да каже дека тоа не важи за нив“.
Како што е дефинирано од учесниците на конференцијата, следниве се правата на телесен интегритет што треба да им се гарантираат на жените:
САД
Дебатата за правата на децата на телесен интегритет пораснала во последните години. Во пресрет на високо објавеното судење на Џери Сандуски, родителите се повеќе се охрабруваат да го промовираат чувството за телесен интегритет на своето дете како метод за намалување на ранливоста на децата да бидат жртви на сексуално насилство, трговија со луѓе и детска проституција.
Методите за зголемување на чувството за телесна автономија кај децата вклучуваат:
Архуска конвенција
Конвенцијата на ООН за Европа за пристап до информации, учество на јавноста во одлучувањето и пристап до правдата за прашањата поврзани со животната средина, обично позната како Архуска конвенција била потпишана на 25 јуни 1998 година во данскиот град Архус. Договорот стапил во сила на 30 октомври 2001 година. Заклучно со март 2014 година, 47 земји — 46 држави и Европската Унија, биле страни-потписнички. Сите земји што ја ратификувале се во Европа и Средна Азија. ЕУ почнала да ги применува принципите од Архус во своето законодавство, особено Рамковната директива за води (Директива 2000/60/ЕЗ). Лихтенштајн и Монако ја потпишале конвенцијата, но не ја ратификувале.
Архуската конвенција и дава права на јавноста во однос на пристапот до информации, учеството на јавноста и пристапот до правдата, во владините процеси на донесување одлуки за прашања кои се однесуваат на локалната, националната и прекуграничната средина. Тој се фокусира на интеракциите помеѓу јавноста и јавните власти.
Содржина
Архуската конвенција е мултилатерален еколошки договор преку кој се зголемуваат можностите на граѓаните за пристап до информациите за животната средина и се обезбедува транспарентна и доверлива процедура за регулирање. Тоа е начин за зајакнување на мрежата за управување со животната средина, воведување реактивен и доверлив однос помеѓу граѓанското општество и владите и додавање на новина на механизам создаден за зајакнување на вредноста на учеството на јавноста во процесот на донесување одлуки и гарантирање пристап до правдата: „владеење-по-објавување“ што води промена кон еколошки одговорно општество. Архуската конвенција била подготвена од страна на владите, со потребно учество на невладините организации, и е правно обврзувачка за сите држави кои ја ратификувале и станале членки. Меѓу последните е вклучена и ЕК, која има задача да обезбеди усогласеност не само во рамките на земјите-членки туку и на нејзините институции, сите оние тела кои вршат јавни административни должности.
Општи одлики
Конвенцијата прави разлика помеѓу „јавноста“, сите актери на граѓанското општество и „засегнатата јавност“, токму оние лица или организации кои се засегнати или заинтересирани за донесување одлуки за животната средина (на пр. еколошки невладини организации). „Јавни органи“ се адресати на конвенцијата, имено, влади, меѓународни институции и приватизирани тела кои имаат јавни одговорности или дејствуваат под контрола на јавните тела. Приватниот сектор, за кој откривањето информации зависи од доброволни, незадолжителни практики и тела кои дејствуваат во судска или законодавна функција, се исклучени.
Други значајни одредби се принципот „недискриминација“ (сите информации треба да се обезбедат без да се земе предвид националноста или државјанството на апликантот), меѓународната природа на конвенцијата, и важноста што се припишува на унапредување на еколошката едукација на јавноста.
Дополнителни размислувања
Ризикот може да лежи во губење на време и ресурси кои инаку би можеле да се инвестираат во дефинирањето на резултатите, без оглед на фактот што ја прави конвенцијата нејасна, слаба и отворена за повеќе толкувања. Други критики го забележуваат фактот дека приватните тела се исклучени од задолжителните процедури (Масон, 2010), и дека, покрај тоа, може да се дебатира и дали вклучените невладини организации верно ги застапуваат еколошките интереси, обичните граѓани често го прават тоа и немаат финансиски средства за ефективно учество и затоа немаат друг избор освен да бидат претставени од овие поголеми организации. Релативните разлики меѓу учесниците и нееднаквостите во ресурсите на социјалните групи, исто така, укажуваат на можност за неправилна и неурамнотежена заштита на животната средина.
Комитет за усогласеност
Комитетот за усогласеност со Архуската конвенција бил формиран за да го исполни барањето од член 15 од конвенцијата за проверка на усогласеноста за воспоставување аранжмани за проверка на усогласеноста со конвенцијата.
Конвенцијата има единствен механизам за проверка на усогласеноста, кој може да се активира на четири начини:
Механизмот за усогласеност е единствен во меѓународното право за животна средина, бидејќи им овозможува на членовите на јавноста да ја соопштат загриженоста за усогласеноста на Земјата директно до комитетот од меѓународни правни експерти кои се овластени да ја испитуваат основаноста на случајот (Комитетот за усогласеност со Конвенцијата од Архус). Сепак, Комитетот за усогласеност не може да донесува обврзувачки одлуки, туку дава препораки за целосниот состанок на страните (МП). Меѓутоа, во пракса, бидејќи МП се случуваат ретко, Земјите се обидуваат да се усогласат со препораките на Комитетот за усогласеност. Од август 2009 година, до Комитетот за усогласеност на конвенцијата биле поднесени 41 комуникации од јавноста - многу од нив потекнуваат од невладини организации - и еден поднесок од една земја.
Протокол за ослободување
Протоколот од Киев за регистри за испуштање и пренос на загадувачи кон Архуската конвенција бил усвоен на вонреден состанок на земјите на 21 мај 2003 година, во Киев, Украина. 36 држави и Европската заедница го потпишале Протоколот. Од мај 2016 година, 34 држави плус Европската Унија го ратификувале Протоколот.
Протоколот од Киев е првиот правно обврзувачки меѓународен инструмент за регистри за испуштање и пренос на загадувачи (РИПЗ). РИПЗ се пописи на загадување од индустриски места и други извори како што се земјоделството и транспортот. Целта на Протоколот е „''да се подобри пристапот на јавноста до информации преку воспоставување на кохерентни, национални регистри за ослободување и пренос на загадувачи (PRTRs). Протоколот поставува индиректни обврски на приватните претпријатија годишно да известуваат до нивните национални влади за нивното ослободување и трансфер на загадувачи''“.
Страните на Протоколот не мора да бидат страни на конвенцијата. Протоколот во оваа смисла е самостоен, меѓународен договор. Киевскиот протокол за РИПЗ треба да стапи на сила 90 дена откако шеснаесеттата држава ќе го ратификува или ќе пристапи кон договорот.
На вториот состанок на страните на 27 мај 2005 година, во Алмати, Казахстан, бил усвоен амандман на Архуската конвенција за „Јавно учество во одлуките за намерно ослободување во животната средина и ставање на пазарот на генетски модифицирани организми“. Од август 2009 година, тој бил ратификуван од 21 земји. Амандманот на ГМО треба да стапи на сила 90 дена откако најмалку три четвртини од Страните во Архуската конвенција ќе го ратификуваат.
Генералниот секретар на Обединетите нации Кофи Анан (1997–2006) изјавил: „''Иако е регионален по обем, значењето на Архуската конвенција е глобално. Тоа е убедливо најимпресивната елаборација на принципот 10 од Декларацијата од Рио, кој ја нагласува потребата за учество на граѓаните во прашањата за животната средина и за пристап до информациите за животната средина што ги имаат јавните власти. Како таков, тоа е најамбициозниот потфат во областа на еколошката демократија досега преземен под покровителство на Обединетите нации''“.
Влијанието на Архуската конвенција се протега и надвор од областа на животната средина. На вториот форум за управување, одржан на 12-15 мај 2007 година, во Рио де Жанеиро, конвенцијата била претставена како модел на учество на јавноста и транспарентност во работењето на меѓународните форуми.
Црква „Св. Недела“ - Вапила
Света Недела — главна селска црква во охридското село Вапила.
Историја
Црквата е изградена во 1945 година.
Во текот на 2005 година била извршена обнова на покривот.
Архитектура
Црквата била фрескоживописана од зографот Доне Доневски од селото Гари.
Во 2005 година била дофрескоживописана од уметникот Драган Ристески од градот Охрид.
Лесково (појаснување)
Лесково може да се однесува на следниве места:
Коселска парохија
Коселска парохија — православна парохија на Македонската православна црква - Охридска архиепископија, дел од Охридското архијерејско намесништво на Дебарско-кичевската епархија. Нејзиното седиште е во црквата „Св. Никола“ во селото Косел. Моментално, нема парохиски свештеник. Парохијата ја опслужува свештеникот Никола Кипријанов.
Парохијата ги опфаќа селата: Косел, Опеница, Куратица, Плаќе, Речица, Завој, Свиништа, Вапила, Расино, Сирула и Ливоишта.
Цркви
Ова е список на црквите во парохијата. Можно е списокот да е нецелосен.
Блокадија
Блокадија е глобално движење против екстрактивизам ; и скитачка, транснационална конфликтна зона каде што секојдневните луѓе го попречуваат развојот на проекти за екстракција, особено во индустријата за фосилни горива. Движењата на отпорот на блокадија се разликуваат од мејнстрим екологијата со употреба на конфронтациони тактики како што се граѓанска непослушност, масовни апсења, заклучувања и блокади за да се оспорат заканите што произлегуваат од придонесот на екстрактивистичките проекти за глобалните климатски промени и локалната еколошка неправда. Некои истражувачи заклучија дека Блокадија придонесува за транзиција кон поправедно општество.
Позадина
Дивергенцијата на Блокадија од мејнстрим екологијата се случи во контекст на отпорот кон развојот на катран песок со ова разбирање на придонесот на катран песок во климатската криза.
Историја
Конфронтирачките тактики на Блокадија имаат долга историја во еколошкиот активизам. Џоан Мартинез-Алиер го посочува Движењето за опстанок на народот Огони како важен преседан во употребата на тактиката Блокадија против индустријата за фосилни горива.
Наоми Клајн го припишува потеклото на терминот Blockadia на активистичката група Tar Sands Blockade за време на нивниот отпор кон гасоводот Keystone XL во 2012 година. Групата продуцираше едночасовен документарен филм „Blockadia Rising“ (2013) кој ги опишува опасностите од екстракцијата на катран песок и директните активности на групата, кои вклучуваа мрежа од блокади и седишта на дрвја што ги окупираа 86 дена, принудувајќи ја TransCanada да го пренасочи гасоводот. .
Клајн го популаризираше терминот во нејзината книга „Ова менува сè“ од 2014 година за да опише „возена транснационална конфликтна зона… каде што обичните луѓе…се обидуваат да ја запрат оваа ера на екстремно извлекување со нивните тела или пред судовите“. Клајн го пишува тоа."Блокадија не е специфична локација на мапата, туку скитачка транснационална конфликтна зона која се појавува со зголемена фреквенција и интензитет секаде каде што се обидуваат да копаат и дупчат проекти за екстракција, без разлика дали се работи за рудници со отворен коп, или за фракирање гас, или за нафта од катран песок. цевководи."Терминот исто така имал рани асоцијации со движењето Idle No More.