cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Елвис Пресли
Распаѓање на бракот и Алоха од Хаваи
Пресли и неговата сопруга, во меѓувреме, станаа многу далечни, скоро и не живееја заедно. Во 1971, тој имаше афера со Џојс Бова, од кое што произлегло забременувањето и абортирањето на Џојс. Тој често ја искажуваше возможноста за таа да се пресели кај него во Грејсленд, велејќи дека најверојатно ќе ја остави Присила. Семејството Пресли се раздели на 23 февруари 1972, откако Присила му откри дека е во врска со Мајк Стоун, карате инструкторот кој Елвис ѝ го препорачал. Присила призна дека кога му ја соопштила веста, тој ја „грабнал и присилно водел љубов со неа, и ѝ рекол: ‘еве како вистинскиот маж води љубов со својата жена’.“ После пет месеци,кај него се пресели новата девојка, Линда Томсон, текстописец и еднократна кралица на убавината во Мемфис. Пресли и неговата жена поднесоа барање за развод на 18 август. Според Џо Мошео, од групата Империалс, пропаѓањето на бракот на Пресли бил удар од кој никогаш не се опоравил.
Во јануари 1973, Пресли настапи на два добротворни концерти за помош на Куи Ли Фондот против рак, со поврзување на специјалниот ТВ албум „Aloha from Hawaii“. Првиот концерт беше нешто како проба, во случај да не има некакви технички проблеми за време на емитувањето во живо, кое се одржа по два дена. Емитувано по план, на 14 јануари, „ Алоха од Хаваи“, беше првиот концерт емитуван глобално и преку сателити, и како резултат, беше гледан од милиони луѓе, во живо или подоцна на касета. Костумот на Пресли станал најпознатиот пример за анализација на концертната програма. Како што било опишано од Боби Ен Мејсон, „На крајот на настапот, кога ја раширува неговата наметка со американски орел со полно разотворени крилја, тој постана божествена личност“. Придружниот двоен албум, објавен во февруари, стигна до број еден на топ листата, со повеќе од пет милиони распродадени примероци, само во Америка. Се окажа дека тоа беше последниот албум на Пресли којшто стигна до врвот на топ листите.
На едно полноќно шоу истиот месец, четворица мажи, навалиле на сцената во очигледен напад. Обезбедувањето се стрчало за да го одбрани Пресли, а пак карате инстинктот на пејачот му помогна да исфрли од сцената еден од напаѓачите. После шоуто, тој беше опседнат од идејата дека луѓето биле испратени од Мајк Стоун, за да го убијат. Иако се окажа дека тие биле само обожаватели кои претерано се развеселиле, тој беше збеснат и изјави „има премногу болка во мене... Стоун мора да умре“. Неговите изливи на чувства продолжија со таков интензитет, што психијатарот не бил во сила да го смири, и покрај дадените големи дози на медикаменти.
Медицински кризи и последните сесии на снимање
Разводот на Пресли влезе во сила на 9 ти октомври 1973 година. Во овој период неговата состојба сè повеќе се влошуваше. Двапати во текот на истата година се предозира со барбитурат (лекови за смирување), поминувајќи три дена во кома во неговиот хотелски апартман. Кон крајот на 1973 година, беше хоспитализиран, во полукоматозна состојба како резултат од зависноста од Демерол (лекарство против силни болки). Според неговиот главен лекар, д-р Џорџ Никопулос, Пресли не се чувствувал како секојдневните зависници коишто би купиле секакви лекарства од улица, затоа што Пресли си добивал рецепт од своите лекари. Од неговиот возврат, секоја година тој настапуваше на сè повеќе и повеќе концерти во живо, и само во 1973 тој учествуваше на 168 концерти, најисполнетиот распоред во неговата кариера од кога и да е. И покрај неговото нарушено здравје, во 1974 тој се заангажира за уште еден интензивен распоред од настапи.
Во септември, нагло му се влоши состојбата. Клавијатуристот Тони Браун се сеќава на пристигнувањето на пејачот на концертот во Универзитетот во Мериленд: „Тој падна од лимузината, падна на колена. Луѓето се стрчаа да му помогнат, но тој ги истурка во стилот, ’Бегајте! Не ми помагајте!’ Се качи на сцената и првите триесет минути се држеше за микрофонот како да е столб. Сите се погледнуваа еден меѓу друг како да се запрашуваа дали воопшто ќе има турнеја.“ Гитаристот Џон Вилкинсон се присеќава, „Тој беше запустен. Беше камен. Беше во голем проблем. Беше очевидно дека е издрогиран. Беше очигледно дека нешто не е во ред со неговото тело. Беше толку лошо, што зборовите од песните беа едвај разбирливи. Се сеќавам дека плачев. Тој едвај издржа на претставувањето.“ Вилкинсон одново се присети дека неколку ноќи подоцна, во Детроит, „ го гледал во неговата соблекувална, спружен на една фотелја, без сила да мрдне. Честопати си помислував да речам ‘Шефе, зошто едноставно не ја откажеш оваа турнеја, и не направиш едногодишна пауза?’ Спомнав еднаш такво нешто во избран момент. Тој само ме подудри по рамото и ми рече ‘ Ќе биде во ред. Не се грижи за тоа.’“ Пресли продолжи да пее на распродадени концерти. Како што опишува културниот критичар Марџори Гарбер, тој беше сега наширко перцепиран како накитен поп пејач кој „во делотворност тој стана ослободувачот. Дури и неговите обожаватели сега беа средовечните надзорнички и бабичките со сини коси.“
На 13 ти јули 1976, Вернон Пресли, којшто длабоко се замеша во финансискиот статус на неговиот син, ги испушти од работа Сони Вест и Дејвид Хеблер, обезбедувачи од Ред Вест „Мафијата од Мемфис“ (пријатели на Пресли уште од 1950 година), цитирајќи дека требало да се направат некои „намалувања на трошоците“. За време на оваа случка Пресли бил во Палм Спрингс, и некои сугерираат дека пејачот немал доволно храброст да се соочи со ниту еден од нив. Друг соработник на Пресли, Џон О’Грејди, спореше дека обезбедувањето беше тргнато од функција поради нивното грубо третирање на обожавателите, кое што доведе до многу судски расправии. Од друга страна пак, полубратот на Пресли, Дејвид Стенли, тврдеше дека обезбедувачите беа отпуштени затоа што започнале многу отворено да зборуваат за Пресли и неговата зависност од дрога. Пресли и Линда Томсон се разделија во ноември, и тој веднаш започна врска со друга девојка, Џинџер Алден. Тој и предложи брак на Алден и ѝ даде свршенички прстен два месеци подоцна, иако неколку од неговите пријатели тврдеја дека тој немал сериозни намери за да стапи во брак по вторпат.
АРК (Американска Радио Корпорација) која што постојано емитуваше песни од Пресли во продолжение на една декада, беше вознемирена откако опаднал интересот на Пресли да се појавува во студиото за снимање. После сесијата во декември 1973, од која што произлегоа осумнаесет песни, кои беа доволни за два албуми, тој не стапнал во студиото во текот на 1974 година. Плочата Елвис: Снимка во живо во Мемфис, беше снимана на 20 март, во која беше вклучена и верзија на песната „How Great Thou Art“ која му ја донесе третата и последна Греми награда на Пресли. (Сите три Греми победи, од вкупно 14 номинации, беа добиени за госпел изведби.) Пресли се врати во студиото во Холивуд во март 1975, но обидите на Паркер да му организира уште една сесија за снимање, беа неуспешни. Во 1976 година, АРК му испрати подвижно студио во Грејсленд, со кое што беше овозможен целосен процес на снимање во домот на Пресли. Дури и при таква удобност, снимањето сега било како борба за него. Поради напорите на неговиот менаџер и неговите достигнувања, за време на снимањата од јули 1973 и октомври 1976, Пресли виртуелно ја сними содржината на шест негови албуми. Иако веќе ја немаше најглавната улога на поп листите, пет од тие албуми влегоа во топ петте на кантри листата, и три стигнаа и до врвот: Promised Land (1975), снимка Од Булевардот Елвис Пресли, Мемфис, Тенеси (1976) и Moody Blue (1977).
Приказната од неговите песни беше слична, немаше некои поглавни поп хитови, но Пресли сепак беше значајна сила не само во маркетот на кантри музиката, туку и на радиото на возрасните слушачи на популарна музика. Осум студио сингла од овој период, кои беа пуштени во продажба во текот на неговата кариера, беа топ 10 хитови на двете поп и кантри топ листата, четири од кои само во 1975 година. „My Boy“ беше број еден на листата за модерна музика за возрасни во 1975 година, а пак „Moody Blue“ се искачи на кантри топ листата и стигна до втората позиција на листата за модерна музика во 1976 година. Може да се каже дека таа година беше со најпозитивни критики на неговите нови албуми, кое што Греил Маркус го опиша како „апокалиптичен напад“ на класичната соул изведба на „Hurt“. „Кога би почувствувал како звучи“, напиша Дејв Марш на изведбата на Пресли. Тој додал: „Чудото не беше тоа што тој имаше само уште една година да живее, туку тоа што успеа да преживее толку долго.“
Последната година и смртта
Новинарот Тони Шерман напиша дека до почетокот на 1977 година, „Елвис Пресли прерасна во една гротескна карикатура од неговата поранешна силна и енергична личност. Силно преоптоварен, неговиот разум е заматен од големиот список од лекови што редовно ги употребува, тој едвај успева да остане прибран за време на неговите скратени концерти.“ Во Александрија, Луизијана, пејачот беше на сцена помалку од еден час, и беше тешко да се разбере што пееше. Пресли не се ни појави во Батон Руж, не беше способен да стане од неговиот кревет од хотелот, и така, преостанатите концерти од турнејата биле откажани. „Way down“, објавена на 6 јуни беше последниот сингл на Пресли. Неговиот последен концерт се одржа во Индијанополис на Маркет Сквер арената, на 26 јуни.
Гробот на Пресли во Грејсленд
Книгата „Елвис, што се случи?“, во соработка со трите обезбедувачи кои добија отказ од работа претходната година, беше објавена на 1 август. Тоа беше првото детално разоткривање на Пресли дека употребува дрога. Тој беше разорен од книгата, дури и се обидел со пари да ги убеди издавачите да го спречат нејзиното публикување. Во тоа време тој страдаше од многубројни заболувања како глаукома, висок крвен притисок, оштетен црн дроб и заболување на дебелото црево, и секое од овие заболувања уште повеќе се влошуваше поради употребата на дрога.
Пресли имаше закажан лет за Мемфис, вечерта на 16 август 1977 година, за да започне нова турнеја. Истото попладне, Алден, го пронашла на подот од бањата, и тој воопшто не реагирал. Обидите за да го спаси биле неуспешни, а неговата смрт била официјално прогласена во 3:30 попладне, во болницата Баптист Мемориал. Претседателот Џими Картер даде изјава обратена кон Пресли, со која потенцира дека „Пресли засекогаш го сменил лицето на американската популарна култура“. Погребот на Пресли се одржа во Грејсленд, во четврток, на 18 август. Тој е погребан до гробот на неговата мајка.
Од 1977 година
Во период помеѓу 1977 и 1981 година, шест сингли кои беа пуштени во продажба после смртта на Пресли, се искачија во топ 10 списокот на хитови. Грејсленд беше отворена за публиката во 1982 година. Привлекувајќи повеќе од половина милион посетители годишно, тоа е домот којшто се најде на второ место со најголема посетеност во Америка, после Белата куќа. Во 2006 година е прогласена за Национално и историско одбележје.
Пресли е воведен во четири музички хали на славноста: Рокенрол халата на славните (1986), Халата на славните за кантри музика (1998), Халата на славните за госпел музика (2001), и Рокабили (комбинација на рок и хили-били музика) халата на славните(2007). Во 1984 година, тој ја доби наградата В.К Хенди (W.C. Handy Award) под организација на непрофитната Блуз Фондација, а од Академијата на кантри музикта, ја доби првата награда Златна шапка. Во 1987, тој се здоби и со Награда за заслужност на Американските музички награди.
Junkie XL направи еден ремикс на песната од Пресли „A Little Less Conversation“ (позната како „Elvis Vs JXL“) која се употреби за рекламната кампања на Најк за време на Светскиот куп на ФИФА во 2002 година. Беше на врвот на топ листите во повеќе од 20 земји, и беше придружена кон компилацијата на број еден хитовите на Пресли, наречена „ELV1S“, која што достигна исто така еден интернационален успех. Во 2003, еден ремикс на песната „Rubberneckin‘“, снимана од Пресли во 1969, се искачи на врвот на најпродаваните сингли во Америка, како и синглот „That‘s All Right“, одново објавен наредната година на педесет годишнината од издавањето на албумот. Вториот сингл беше тотален хит во Велика Британија, каде што стигна до третата позиција на поп листата. Во 2005 година, три други сингла беа одново објавени „Jailhouse Rock“, „One Night“/„I Got Stung“, и „It’s Now or Never“ и се искачија на број еден во Велика Британија. Во текот на истата година вкупно 17 сингли од Пресли се одново објавени, и сите се искачија на Британските топ пет хитови. Петта година со ред, Форбс го прогласуваа Пресли за славна личност, со највисока годишна заработка после смртта, со добивки од околу 45 милиони долари. Во 2006 година беше втор по заработка, но следните две години се врати на првото место, а во 2009 година стигнал до четврта позиција. Наредната година, беше ранкиран на втората позиција, со неговата највисока годишна заработка од кога и да било, 60 милиони долари, надополнето и со празнувањето на неговиот 75 роденден и лансирањето на Циркусот на Солеил Вива Елвис Шоу во Лас Вегас. Во ноември 2010 година, е објавен албумот Viva Elvis:The Album каде е вметнат гласот на Елвис во ново компонирани инструментални тракови. Од средината на 2011 година, се проценети околу петнаесет илјади лиценцирани Елвис Пресли производи. Тој беше повторно на втора позиција за славна личност која има најголеми годишни приноси после смртта.
Пресли го држи рекордот за најголем број на песни коишто се вброиле во листите на топ 40 и топ 100 најслушани песни.Статистичарот на листите Џоел Витбурн, пресмета неверојатни 104 и 151. Историчарот Адам Виктор пак, му пресметал на Пресли 114 на една топ листа и 138 на другата топ листа. Ранкирањата на Пресли за топ 10 и број еден хитовите варира, но според анализата на Витбурн, Пресли и Мадона ја делат позицијата за најмногу топ 10 хитови и тоа 38. Според пресметките на Билборд, тој се ранкира на второ место со 36 хитови. Витбурн и Билборд заклучуваат дека Битлсите го држат рекордот за најмногу број еден хитови, и тоа 20, а Мараја Кери е на втората позиција со 18 број еден хитови. Витбурн пресмета дека Пресли исто така има 18 број еден хитови и така и тој се најде на втората позиција. Билборд пресметаа дека тој е на третата позиција со 17 број еден хитови.Според Витбурн и Рокенрол халата на славните, Пресли исто така го држи рекордот за најмногу седмици на местото број еден, и тоа 80, а според Билборд, е на истата позиција со Мараја Кери со 79 седмици. Тој го држи рекордот за најмногу број еден хитови во Велика Британија, и тоа 21 хит, а околу 76 хитови во топ 10 списокот на хитови.
Влијанието на Елвис Пресли
Елвис Пресли изврѓил огромно влијание врз развојот на популарната музика, а многу музичари го наведуваат како своја инспирација. Исто така, во негова чест се снимени бројни песни, како:
Симеон Наумоски
Симеон Наумоски (роден во година во ) — македонски технолог и стопанственик.
Животопис
Симеон Наумоски дипломирал на Технолошко-металуршкиот факултет во Скопје во 1964 година. Работел во повеќе фабрики, а бил и професор во средно училиште. Во 1974 година станал генерален директор на фабриката „Витаминка“ во Прилеп, која под негово водство од мала, неразвиена и задолжена работилница за црвен пипер прераснала во модерен капацитет на прехранбената индустрија на Македонија, присутна низ светот. Бил пратеник во Собранието на РМ во 2 мандата, член на делегацијата на Македонија и функционер во Собранието на СФРЈ.
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Свиниште
Историја
Црквата била изградена во 1864 година како двокорабна. Во текот на Првата светска војна била разрушена. Во 1926 година била обновена, а во 1958 година била реновирана.
Економија на Киргистан
Економијата на Киргистан е во голема мера зависна од земјоделскиот сектор. Памукот, тутунот, волната и месото се главни земјоделски производи, иако единствено тутун и памук се извезуваат во која било количина. Според Хели Консултантс, економијата на Киргистан во голема мера се потпира на силата на индустрискиот извоз, со изобилство резерви на злато, жива и ураниум. Економијата, исто така, многу се потпира на дознаките од странските работници. По независноста, Киргистан бил прогресивен во спроведувањето на реформите на пазарот, како што се подобрен регулаторен систем и реформа на земјиштето. Во 1998 година, Киргистан станала првата земја на Комонвелтот на независни држави (ЗНД), која била прифатена во Светската трговска организација. во текот на тој период бил продаден голем дел од акциите на владата во претпријатијата. Економските перформанси на Киргистан биле попречени од раширената корупција, ниските странски инвестиции и општата регионална нестабилност. И покрај политичката корупција и регионалната нестабилност, Киргистан е рангиран на 70-то место (заклучно со 2019 година) според индексот на леснотијата за водење бизнис.
Земјоделството
Земјоделството останува витален дел од економијата на Киргистан и прибежиште за работниците раселени од индустријата. Егзистенцијалното земјоделство се зголемило во раните 2000-ти. По наглите намалувања на почетокот на 90-тите, до раните 2000-ти земјоделското производство се приближило до нивото од 1991 година. Производството на <a href="./%D0%96%D0%B8%D1%82%D0%BE" rel="mw:WikiLink" data-linkid="undefined" data-cx="{&quot;userAdded&quot;:true,&quot;adapted&quot;:true}">жито</a> во пониските долини и пасењето добиток на планинските пасишта зазема најголемо учество во земјоделската работна сила. Земјоделците се префрлаат на жито и се оддалечуваат од памукот и тутунот. Други важни производи се млечни производи, сено, добиточна храна, компири, зеленчук и шеќерна репка. Земјоделското производство доаѓа од приватни парцели за домаќинства (55 проценти од вкупниот број), приватни фарми (40 проценти) и државните фарми (5 проценти). Понатамошното ширење на секторот зависи од банкарските реформи за зголемување на инвестициите и од реформите на пазарот за рационализирање на распределбата на влезовите. Земјишната реформа, контроверзно прашање во Киргистан, се одвива многу бавно од првичното законодавство во 1998 година. Инфраструктурата за наводнување е во лоша состојба. Земјоделството придонесува околу една третина од БДП и повеќе од една третина од вработеноста. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2008)">потребно е цитирање  ] Киргистан во 2018 година произвел:
Покрај помалото производство на други земјоделски производи се издвојува и кајсија (25 илјади тони).
Риболов
Киргистан нема значајна рибарска индустрија. Во 2002 година, аквакултурата придонела за 66% од вкупното производство на земјата од 142 метрички тони риба, но во 2003 година индустријата за аквакултура пропаднала, произведувајќи само 12 од вкупните 26 метрички тони во земјата.
Рударство и минерали
Во постсоветската ера, рударството е сè поважна економска активност. Рудникот за злато „Кумтор“, отворен во 1997 година, е едно од најголемите наоѓалишта на злато во светот. Планирани се нови рудници за злато во Јерој и Талди-Булак, а големо откритие за злато било објавено кон крајот на 2006 година во Тохтонисај. Државата ги поседува сите рудници, од кои многумина работат како заеднички вложувања со странски компании. Ураниум и антимон, важни излезни минерали од советската ера, веќе не се произведуваат во значителни количини. Иако меѓу 1992 и 2003 година, производството на јаглен се намалило од околу 2,4 милиони тони на 411 000 тони, владата планира да ја зголеми експлоатацијата на значителните преостанати наоѓалишта на Киргистан (проценета на 2,5 милијарди тони) со цел да се намали зависноста од странски извори на енергија. Посебна цел на оваа политика е наоѓалиштето Кара-Кече во северен Киргистан, чиешто годишно производство се проценува помеѓу 500.000 и 1 милион тони. Малото домашно производство на нафта и природен гас не ги исполнува националните потреби.
Индустрија и производство
Во постсоветската ера, киргистанските индустрии претрпеле нагло намалување на продуктивноста затоа што снабдувањето со суровини и горива било нарушено, а советските пазари исчезнале. Секторот не се опоравил значително од тоа намалување; ако не се смета производството на злато, во 2005 година индустријата придонела само за 14 проценти од бруто домашниот производ (БДП). Инвестициите и преструктуирањето останале на ниско ниво, а индустријата за електрична енергија (традиционално важен дел од придонесот на индустријата кон БДП) стагнирала во последните неколку години. Владината поддршка се оддалечува од машинската индустрија, која претставувала голем придонесувач за советската економија, кон облеката и текстилот. Преработката на храна до 2004 година сочинувале од 10 до 15 проценти од индустриското производство сè додека не наиде на пад во 2004 година. Во последниве години, индустријата за стакло ги надминала онаа напроизводство на облека и текстил во добиените инвестиции и како придонесувач за БДП. Во раните 2000-ти, градежната индустрија расте стабилно поради големите инфраструктурни проекти како што се автопатите и новите рудници на злато. Меѓутоа, изградбата на станови заостанува поради ниските инвестиции.
Енергија
Киргистан е партнер на енергетската програма ЕУ ИНОГЕТ, која има четири клучни теми: зајакнување на енергетската безбедност, приближување на енергетските пазари на земјите-членки врз основа на принципите на внатрешниот пазар на енергија на ЕУ, поддршка на одржлив развој на енергијата и привлекување инвестиции за енергетски проекти на заеднички и регионален интерес.
Произведениот битуменски јаглен во јужнокорејски стил наречен „ Јонтан“ (йонтан) добива популарност во енергетската индустриска сцена во Киргистан.
Надворешна трговија
Главниот извоз на Киргистан, кој оди претежно во другите земји од ЗНД, се обоени метали и минерали, волнени производи и други земјоделски производи, електрична енергија и одредени инженерски производи. За возврат, Републиката се потпира на другите поранешни советски држави за нафта и природен гас, црни метали, хемикалии, повеќето машини, производи од дрво и хартија, некои јадења и повеќето градежни материјали. Во 1999 година, Киргистан извел во САД стока во вредност од вкупно 11,2 милиони долари, а увозот од САД изнесувал 54,2 милиони долари. Во 2017 година, се проценува дека извозот на Киргистан вреди 1,84 милијарди долари, додека нивниот увоз се проценува на 4,187 милијарди долари. Најголемиот извоз на Киргистан вклучува злато, памук, волна, облека, месо, жива, ураниум, електрична енергија, машини и обувки. Голем увоз вклучува нафта и гас, машини и опрема, хемикалии и прехранбени производи.
Посебно е важно повторно извезување на производи за широка потрошувачка произведени во Кина во Казахстан и Русија, со центар на чаршијата Дордој во Бишкек и во Узбекистан, со центар на чаршијата Кара-Су, во регионот Ош ; според некои економисти е една од двете најголеми економски активности на земјата.
Владата на Киргистан ги намалила трошоците, ставила крај на повеќето субвенции за цени и вовела данок на додадена вредност. Генерално, владата се чини посветена на трансферот на економски систем на слободен пазар преку стабилизирање на економијата и спроведување на реформи, што ќе го поттикне долгорочниот раст. Овие реформи довеле до пристапување на Киргистан во СТО на 20 декември 1998 година.
Инвестиции
Берзанската капитализација на котираните компании во Киргистан била проценета на 42 милиони американски долари во 2005 година од Светска банка.
Оданочување
Даночниот режим во Република Киргистан го спроведува Државната даночна служба. Собраните даноци достигнале 18,1% од БДП во 2012 година.
Макро-економски тренд
Следува графикон на трендот на бруто домашниот производ на Киргистан по пазарни цени проценет од Меѓународниот монетарен фонд и „Еконстатс“ со бројки во милиони киргистански соми. За споредба на паритетот на куповната моќ, меѓународниот долар се разменува само со 9,40 соми.
Тековниот БДП по жител на Киргистан се намалил за 54% во 90-тите години на минатиот век. Средните плати биле 0,85 долари по час во 2009 година и поради оваа стапка постои и недоволно вработување, во споредба со делотворната плата на пазарот. Во првата половина на 2012 година, киргистанската економија се намалила за 5,8%. Овој пад во голема мера се должел на падот на производството на злато во рудникот Кумтор.
Буџетскиот дефицит во средината на 2012 година изнесувал 23 милијарди соми и претставувал 7% од БДП, додека целта била да се намали на 6%.
Следната табела ги прикажува главните економски индикатори во периодот 1992-2017 година.
Други статистички податоци
Приходите или потрошувачката на домаќинствата според процентот на учество:
Распределба на семејниот приход - Џиниев коефициент : 27,3 (2017)
Земјоделство - производи: тутун, памук, компир, зеленчук, грозје, овошје и бобинки; овци, кози, говеда, волна, млечни производи
Стапка на раст на индустриското производство: 6% (проценка на 2000 г.) )
Електрична енергија
Електрична енергија - производство по извор:
Нафта:
Природен гас:
Биланс на тековната сметка: -87,92 милиони американски долари (проценка на 2004 година) )
Извоз - стоки: памук, волна, месо, тутун; злато, жива, ураниум, природен гас, хидроенергија; машини; чевли
Мало Преспанско Езеро
Мало Преспанско Езеро (Λίμνη Μικρή Πρέσπα, Liqen i Prespës së vogël) — езеро во Егејска Македонија (денес Грција) и Република Албанија.
Економија на Киргистан
Други статистички податоци
Увоз - стоки: нафта и гас, машини и опрема, хемикалии, прехранбени производи
Мало Преспанско Езеро
Езерото се наоѓа на територијата на Општина Преспа во Леринскиот округ.
Економија на Киргистан
Други статистички податоци
Резерви на девизи и злато: 498,7 милиони американски долари (проценка на 2004 г.)
Девизни курсеви: соми по американски долар - 41,731 (2004), 43,66484 (2003), 46,9371 (2002), 48,378 (2001), 47,7038 (2000), 69,85 (2020)
Мало Преспанско Езеро
Географија
Малото Преспанско Езеро се наоѓа во Преспанската Котлина, на југ од Големото Преспанско Езеро. Поделено е меѓу Грција (43,5 км2) и Албанија (3,9 км2). Водниот слив на езерото изнесува 189 км2 - 138 км2 од нив во Грција и 51 км2 во Албанија. Езерото е дел од Природен парк Преспа, создаден од владите на Република Македонија, Република Грција и Република Албанија.
Флора и фауна
Со Големото Преспанско Езеро сочинуваат заеднички екосистем. Растителниот свет е доста богат, како во самото езеро така и во околните блата. Езерото е живеалиште на видрата (Lutra lutra). Се среќаваат два вида желки, 9 видови гуштери и 10 видови змии. Не е многу богато со риби. Најзастапена е нивичката или белвица, потоа крапот, црвеноперката, скобустот, мренката, кленот и др. Богато е и на зоопланктон.
Едно од најважните места за гнездење на розовиот пеликан (Pelecanus onocrotalus) и Белоглав (Кадроглав) пеликан (Pelecanus crispus). Во 1984 нивните популации (во обете езера) изнесувале соодветно 116 и 165 двојки, број што останал стабилен и во наредните 10 години. По повеќе години заштита денес Кадроглавиот пеликан брои околу 1.000 двојки, што е најголемата негова популација во светот. Бројот на чапјите покажувал промени, така што на некои се намалил. Од 30 години тука не гнезди црниот ибис (Plegadis falcinellus). За среќа, во 2005 година е забележана двојка како се подготвувала за гнездење. Сега вкупно гнездат 161 вид птици.
Зимно време долетуваат илјади патки.
Туризам
На островот Свети Ахил (Agios Achilleios) се наоѓаат остатоците од средновековниот град Преспа, подигнат од цар Самоил во 10 век. Во урнатините на базиликата Свети Ахил (Agios Achilleios) во 1969 година е пронајден неговиот гроб.
Second Life
Second Life (скратено SL) претставува Интернет виртуелен свет кој привлекува меѓународно внимание во медиумите кон крајот на 2006 година и почетокот на 2007. Развиен од страна на Linden Lab, кодот на клиентскиот програм им овозможува на своите корисници, наречени "Граѓани", да имаат интерактивни дејства меѓу себе преку подвижни аватари. На овој начин дадени се на располагање напредни социјални мрежни услуги комбинирани со општите аспекти на метаверз. Граѓаните можат да вршат истражување, да се среќаваат со другите Граѓани, да се социјализираат, да земаат учество во индивидулани или групни активности, да создаваат и тргуваат со добра (виртуелни добра) и да даваат услуги едни на други.
Second Life е еден од неколкуте виртуелни светови кои се инспирирани од cyberpunk движењето, посебно од новелата на Нил Стефенсон, Snow Crash. Прокламираната цел на Linden Lab е да создава свет каков што е Метаверз опишан од Стефенсон, универзален (свет) создаден од корисниците во кој луѓето можат да имаат взаемна интеракција, да се играат, да работат и секако да комуницираат. Паричната виртуелна единица на Second Life е Линденски долар (Линден, или L$) и може да се размени со US долари. Размената се врши во заедничкиот пазарот на граѓаните и компаниите од реалниот живот. Иако Second Life понекогаш се категоризира како игра, таму нема бодови, резултати, победници или губитници, како ни стратегии, или било која позната одлика на игрите. Речиси 5 милиони кориснички имиња се регистрирани, многу од нив не се активни, а некои Граѓани имаат повеќе кориснички имиња. Некои пандани на Second Life се Active Worlds, There, и најновите Entropia Universe, Dotsoul Cyberpark, Red Light Center, и Kaneva.
Историја
Second Life е создадена од компанијата Linden Lab. Почетната, алфа тест верзија, наречена LindenWorld, била создадена во 2002, а бета верзијата била објавена во јавност 2003 година. Бета верзиите имаат различен економски фокус од тековните верзии на Second Life; Линден доларите многу полесно се добивале, и не можеле да се разменат за реални пари, а месечната членарина не се зголемувала со зголемувањето на земјишниот посед со кои располагале Граѓаните.
Во февруари 2007, бројот на online Граѓани е помеѓу 17,000 (околу 10 часот UTC) и 35,000 (околу 22 часот UTC).
Граѓани
Граѓани се корисници на Second Life, преку нивните појави - аватари (честопати скратено именувани како ави). Аватарот има основен човечки облик, може да биде машко или женско, може да има најразлични физички одлики, може да биде облекуван или на друг начин обликуван со цел да се продуцира широк спектар на хуманоидни и други форми. Една личност може да има повеќе кориснички имиња, ваквите личности се нарекуваат мултипл Граѓани (корисничките имиња на личноста се означуваат како alts). Но, за користење на дополнителни кориснички имиња потребно е Граѓанинот да се регистрира и за тоа да плати одреден надомест. Исто така, појавата на некој Граѓанин во Second Life може драматично да варира по желба на корисникот, бидејќи аватарите лесно се модификуваат.
Комуникација и транспорт
Во Second Life постојат два метода за комуникација со помош на пишување на текст: локален чет и глобални "инстант пораки" (познати како IM). Четирањето се користи за локална комуникација помеѓу два или повеќе аватара, и може да се „слушне“ во полупречник од околу 20 м. Аватарите исто така може да „викаат“ (се слушаат на околу 100 м далечина) или да „шепотат“ (се слушаат на околу 10 м далечина). IM се користи за приватен разговор, помеѓу два аватара или помеѓу членови на одредена група. За разлика од четувањето, IM комуникацијата може да се одвива без разлика на оддалеченоста на аватарите.
За инстантно патување, аватарите можат да се користат со телепортирање (скратено "TP" или "tp") директно до одредена локација. Аватарот може да ја маркира моментната позиција (landmark, или LM) а подоцна да се врати на неа во било кое време, или да даде копија на обележаната позиција на некој друг аватар.
Постојат некои надворешни мрежни места кои им овозможуваат на Граѓаните да се лоцираат меѓу себе надвор од виртуелниот свет, додека пак SLurl.com овозможува надворешна врска на Second Life Светска карта со локации во-светот.
Економија и недвижности
Премиум челеновите можат да поседуваат земјиште (до 512 m² без дополнителни давачки). За поседување на поголеми површини земјиште потребно е да се платат дополнителни давачки (кои Linden Lab ги нарекива "tier") почнувајќи од US$5 месечно до US$295 месечно на приватни острови. Linden Lab практикува да ја намали цената за новите Граѓани на малите парцели 512 m² (т.е. 16 х 32 метри) согласно нивната програма за Почетна парцела, но оваа програма престана да се применува на 20 февруари 2007 бидејќи земјиштето честопати беше брзо препродавано со цел остварување на профит отколку да биде задржано од страна на Граѓанинот. Исто така се продаваат парцели од 16 акри (65536 m2). Откако Граѓанинот ќе купи земјиште тој може да го продаде или да го користи за било која намена. Единствен исклучок на ова правило е земјиштето купено на "приватните симулатори" или "приватните острови", кое е управувано од Граѓаните а не од Linden Labs. Овие приватни острови имаат таканаречени конвенанти кои можат да извршат ограничување на начинот на користење на земјиштето, како што е на пример забрана на комерцијални активности, или продажба на истото.
Директорот на BlackTrend', Енрико Галингани, го искористи зборот Мета Економија на една конференција во врска со Виртуелните Светови за да ја означи растечката економија во Метаверз-от на Second Life со потенцијал на нови маркетиншки алатки и бизнис модели.
Создавање и авторски права
Една од битните одлики на Second Life е таа дека Граѓаните, а не Linden Lab, го создаваат поголемиот дел од содржината на светот.
Постојат 3D алатки за моделирање во Second Life кои на било кој Граѓани со соодветни вештини му овозможуваат да изгради виртуелни зданија, предели, возила, мебел, како и други машини, со кои може да тргува или да ги продава. Ова е основен извор на активност во економијата. Надвор од Second Life, Граѓаните може да се користат со различни алатки во областа на графиката, анимацијата, звукот и сл. за да создаваат пософистицирани целини, кои можат да ги префрлат во виртуелниот свет. Кога создавањето ќе се најде во светот на Second Life, системот се грижи да помогне околу заштитата на ексклузивните права на творецот.
Second Life во себе исто така содржи и Програмски јазик наречен Linden Скриптен јазик, или LSL. Овој јазик се користи за додавање на автономни својства на повеќето од објектите во Second Life, како што се врати кои отвораат кога тоа ќе биде побарано. LSL се користи за создавање на релативно напредни системи, како што е експериментот за вештачки живот на островот Svarga, каде комплетниот еколошки систем функционира автономно (вклучувајќи ги облаците, дождот, сонцето, пчелите, птиците, дрвјата и цвеќињата).
Граѓанинот кој создал нешто и Граѓанинот кој поседува нешто имаат одредени права, кои на некој начин се симулација на авторските птава во реалниот свет. творецот на некој објект (нешто) може да стави ознака "no copy", што значи дека не може да се направи копија на објектот од страна на другите граѓани, "no mod" - значи дека останатите корисници (освен творецот) на објектот не можат да ги модификуваат одликите на објектот, "no trans" - значи дека тековниот сопственик на објектот не може да го пренесе објектот во сопственост на друг Граѓанин.
Постојат и свирки во живо во Second Life, во смисла на тоа дека вокалната и инструменталната музика од страна на Граѓаните на Second Life се емитува од нивните домови или студија. Пример се пее на микрофон, се качува (uploaded) на аудио стрим, па се пушта во светот на задоволствона другите граѓани. Прв ваков настан бил настапот на извесен Astrin Few во мај 2004 година и станува попоуларно во средината на 2005. Така на пример бендот од Обединетото Кралство, Passenger, имал настап во живо на Menorca Island во средината на 2006 година. Linden Lab додаде нова категорија "Live Music" во март 2006 со цел полесно следење на зголемениот број на ваквии настани.
Образование во Second Life
Second Life во последно време станува една од најсовремените виртуелни училници на главните колеџи и универзитети, вклучувајќи го тука Харвард, Пепердајн, Бал Стејт, Универзитетот Њујорк, Делф Технолошкиот Универзитет и AFEKA Tel-Aviv Academic College of Engineering. Second Life овозможува пријатна атмосфера за администраторите за одржување на online часови и проекти, продавајќи повеќе од 100 острови за образовна намена, според статијата во New York Times. Во статијата се цитира Ребека Несон, инструктор на Харвард, при што нејзините предавања од областа на Правото се пренесуваат во Second Life во втората половина на 2006. "Нормално, без разлика колку и да се добри предавањата на далечина, сѐ уште постои дистанца помеѓу вас и студентите," вели таа. "Second Life навистина го премостува тој јаз. Имаме повеќе време кое го поминуваме заедно надвор од типичните предавања." Џо Санчез, истражувач од Универзитетот во Тексас во Остин, направил евалуација на користењето на Second Life во образованието и во својата интерактивна квалитативна анализа, понашол дека откако студентите ќе ги надминат техничките потешкотии и потешкотиите со користење на корисничкиот посредник на Second Life, тие "покажуваат склоност кон заеднички активности за учење и откриваат дека е задоволство интерактивно да се комуницира со останатите аватари додека се учи.".
Цена
Можно е, и вообичаено, да се пристапи на Second Life бесплатно. Многу активнсоти во Second Life се бесплатни, но некои имаат своја цена, која се наплаќа во Линден долари (види Економија и недвижности). Пример, добрата и услугите можат да бидат наплатени од страна на другите Граѓани - овие плаќања не се дефинирани од Linden Lab, па така не се вклучени во цената на членарината, но се дел од економијата во Second Life. Постојат два вида на кориснички имиња во Second Life: "основни кориснички имиња" и "премиум кориснички имиња". За основните кориснички имиња не е потребно да се плати, но со нив не може да се поседува земјиште во Second Life. Од февруари 2007, цената за премиум корисничко име изнесува $9.95 месечно, со можност да се намали на $6.00 месечно ако членарината се плати авансно за една година. Премиум корисничките имиња добиваат седмична стипендија (се исплаќа во Линден долари) која на некој начин ги покрива трошоците за членарина. Стипендијата со текот на времето се намалува, од февруари 2007 година, таа изнесува околу L$300 неделно. Основните кориснички имиња кои се регистрирани пред 29 мај 2006 добиваат стипендија од L$50 за секоја седмица во која се логирале во Second Life, но нема стипендија за основните кориснички имиња кои се регистрирани после тоа.
Младинска Second Life мрежа
Младинската Second life мрежа (Teen Second Life) e посебна мрежа (свет) од Главната мрежа, младинската мрежа беше развиена во почетокот на 2005 година со цел да им овозможи на младите луѓе на возраст од 13-17 да се играат во Second Life. Важно е да се напомене дека не е допуштена комуникација помеѓу Младинската мрежа и Главната мрежа. Во почетокот Младинската мрежа била отворена само во текот на работното време, но од први јануари 2006 година малдинската мрежа е отворена 24/7 за сите нејзини граѓани.
Луткото Панкрац
Луткото Панкрац (германски: Pankraz, der Schmoller) - расказ (новела) од збирката „Луѓето од Селдвила“ на швајцарскиот писател Готфрид Келер од 1856 година.
Содржина
Во Селдвила живее сиромашна вдовица со две деца: синот Панкрац и ќерката Естира. Панкрац е мрзелив, ништо не го интересира и постојано се лути за секакви работи. Незадоволен од животот, еден ден, тој бега од домот, а мајка му и сестра му остануваат сами, надевајќи се дека тој ќе се врати. Така поминуваат повеќе од 15 години и, навистина, Панкрац се враќа дома, сега веќе како офицер, носејќи со себе кожа од лав. Притоа, тој почнува да ја раскажува својата животна приказна: Откако побегнал од дома, тој ја препешачил цела Германија, дење работејќи за да се прехрани, а ноќе спиејќи и патувајќи, и така пристигнал во Хамбург. Таму, Панкрац се качил на англиски трговски брод, а во Англија се пријавил во армијата при што бил испратен во Индија. Таму, тој се истакнал и станал подофицер, работејќи како прв помошник на командантот на полкот (кој подоцна станал и гувернер на областа). Пресвртот во неговиот живот настапил кога во Индија пристигнала Лидија, ќерката на полковникот. Панкрац се заљубил во неа, а и таа воопшто не била рамнодушна кон него. Сепак, тој нема храброст да ѝ ја соопшти својата љубов, а тоа му создавало голем душевен немир. Кога започнала војната меѓу англиската армија и локалните племиња, Панкрац решил да го напушти гувернерот. На денот на разделбата, тој ја видел Лидија целата расплакана и дури тогаш паднал на колена пред неа, откривајќи ги своите чувства. Меѓутоа, Лидија му кажала дека не чувствува ништо кон него, туку цело време само го ставала пред искушение. Разочараниот Панкрац заминал во војната, каде се истакнал и бил унапреден во капетан. Но, тој никако не можел да ја заборави Лидија и повторно ја посетил, но тогаш се разочарал потполно, гледајќи ја како кокетира со офицерите. Поради тоа, тој дал оставка и заминал во Париз, каде настојувал да биде во друштво со многу жени, но никако не можел да ја заборави Лидија. Така, тој се пријавил во француската армија и заминал во Алжир (каде бил унапреден во полковник), но повторно бил опседнат со неа. Пресвртот се случил кога се соочил лице в лице со еден лав кого потоа успеал да го убие. Тогаш, тој си ветил дека ќе ја заборави Лидија и дека никогаш повеќе нема да се лути како во минатото. Така, Панкрац дал оставка и се вратил дома, а потоа со своето семејство се преселил во главниот град на кантонот, каде живеел како угледен граѓанин.
Пресијан II
Пресијан II е последниот македонски владетел на Самоиловото Царство (1018 г.). Пресијан II го наследува престолот по смртта на татка си Јован Владислав во 1018 година. Тој ја води борбата против Византија од планината Томорица. Бугарските и дел од светските историчари Пресијан II го сметаат за бугарски цар.
Космос-91
Космос-91 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 23 септември 1965 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4730 килограми. Космос-91 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 324 км, а најмалото на 204.
Доксаница (Катланово)
Наоѓалиштето претставува населба и некропола  од  неолит,  бронзено време и римско време
Во подножјето на една мала височинка, на околу 4 км јужно од селото, во пространа долина природно заштитена со високи и стрмни ридови, покрај која тече рекичката Оплазинци, има фрагменти од керамички садови. На југозападната страна, во продолжение, е пронајдена некропола чии гробови, со конструкција од обработени камени плочи, се евидентирани на површината.
Самур
Самурот (Martes zibellina) е претставник од семејството куни. Може да биде долг до 45 см и тежок до 2 кг. Крзното му е кафеаво-црно, а на грлото има светлокафеава дамка. На прстите има остри канџи кои може малку да ги вовлече. Живее во зимзелени шуми до горни текови на реки. Најчесто е ноќно животно, иако некои се движат исклучиво дење. Освен во периодот на парење, самурите живеат самостојно. Тоа се внимателни животни, кои добро се качуваат и скокаат. Се хранат со верверички, глувци, птици, риби, но и со плодови и шумски семки. За неповолни времиња собираат храна во брлозите создавајќи залихи. Се парат на пролет, а дури следната година во април женката ќе окоти две до пет млади во засолниште помеѓу корењата на стеблата или пукнатините меѓу камењата. Освен главниот брлог, имаат и бројни привремени брлози. Самурот бил интензивно ловен поради ценетото крзно, поради што е истребен во Европа.
Космос-90
Космос-90 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 116,6 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 56,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1683 км, а најмалото на 1377.
Космос-92
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,8 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 65,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 334 км, а најмалото на 201.
Сибирска ригеста верверица
Сибирска ригеста верверица (Eutamias sibiricus) е претставник од семејството верверици. Таа живее само во тајги. Телото и е долго 12-17 см, а опашката 6-9 см. На прстите има остри канџи со помош на кои одлично се искачува, иако воглавно живее на земја. Се храни со плодови, семки, фиданки на дрвја и грмушки, габи и јајца од птици и бубачки. За зимата собира залихи од храна кои ги закопува во дупка во земјата. На тој начин сибирските ригести верверици шират семиња од разни растенија и спори од габи, поради што играат важна улога во екосистемот на тајгите. Нивните живеалишта, кои ги копаат под земјата, се мошне чисти и уредни, па отпадоци и измет чуваат во посебни ходници. Во текот на зимата спијат зимски сон. Се будат во април, по што почнува сезоната за парење. Во мај и јуни женките котат 3-7 млади, кои уште неколку недели остануваат во подземното живеалиште.
Син Нил
Син Нил (النيل الأزرق, ен-Нил ел-езрак) или Абај ( - „црн“) — река во Североисточна Африка, главна притока на Нил заедно со Белиот Нил.
Историја на истражување
Првиот Европеец кој го забележал Синиот Нил во Етиопија е шпанскиот исусовец Педро Паес, кој дошол до неговиот извор на 21 април 1613 г. Меѓутоа, првиот опис на познатите водопади на реката го дал португалскиот духовник Жоаун Бермудес, самонаречен „Патријарх на Етиопија“, во неговите мемоари од 1565 г. Веројатно е дека реката им била позната на и на други Европејци како Перо да Ковиља, кои живееле во Етиопија еден век пред Бермудес.
Изворот на Синиот Нил го посетиле и други европски дејци како португалскиот исусовски мисионер Жерониму Лубу во 1629 г. и шкотскиот патописец Џејмс Брус во 1770 г.
Првите кои го испловиле целото течение на Синиот Нил се геологот Пасквале Скатуро и снимателот Гордон Браун во 2004 г. при снимањето на документарецот Мистеријата на Нил.
Течение
Синиот Нил е наречен поради појавата која се случува при поплавите за време на летниот монсун, кои одронуваат огромно количество на плодна почва од Етиопската Висорамнина и ја носат по реката во облик на мил, давајќи ѝ на реката темнокафеава или речиси црна боја која оддалеку делува темносина.