cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Благој Страчковски
Животопис
Роден е на 29 февруари 1920 година во Велес, во сиромашна работничка фамилија. По завршувањето на основно училиште во Велес, почнал да бара работа. Кога пораснал работел разни физички работи. Работел во каменоломот во Превалец, копал лозја, садел тутун, носел малтер и др. Без никаков стекнат работен стаж стапил во револуционерното движење.
Неговата активност била забележана, па на почетокот од 1940 година станал член на СКОЈ, а на крајот од годината станал член на Комунистичката партија на Југославија. По почетокот на Втората светска војна и влегувањето на бугарскиот окупатор во Велес, Благој бил избран за член на Месниот комитет на КПЈ во Велес и секретар на Месниот комитет на СКОЈ. Во текот на 1941 и 1942 година одржувал контакти со другарите кои на пролет требало да одат во партизански одред, бидејќи во тоа време главна насока на КПЈ и СКОЈ било подготовка за формирање на партизански одред. Одредот бил формиран во април 1942 година. Благој работел на омасовувањето на одредот, во кој се' повеќе се приклучувале нови борци.
После одржаниот митинг во село Подлес Благој бил суден и интерниран во Бугарија. Поради сите овие активности и избегнувањето да служи на бугарската војска Благој во септември 1942 отишол во партизанскиот одред „Димитар Влахов“. Одредот имал три чети, а Благој станал политички комесар на Втората чета. Се истакнувал во борбите на одредот, а по селата кадешто одредот поминувал, одржувал говори и организирал митинзи на кои го повикувал месното население на општонародно востание и протерување на окупаторот од цела земја.
Во декември 1942, бугарската окупаторска власт презела широки акции за разбивање на одредот. Таква битка била Битката кај Војничка Пештера кадешто одредот се разделил. Благој со група борци требало да тргне кон Скопска Црна Гора, но поради густиот снег кај Катланово биле принудени да се вратат во градот. Бидејќи не можеле да воспостават врска со одредот, Благој со уште двајца борци извесно време се криеле во градот. Потоа заминале кон село Росоман кавадаречко кадешто биле забележани од група контрачетници и отвориле оган на нив. Извлекувајќи се од заседите, Благој и двајцата другари стигнале до село Водоврати. Тука преморени и без муниција Благој и Славе Петков биле фатени и однесени во касарната во Велес. Тука двајцата биле мачени. Благој на прашањата на на бугарските војници за партизаните возвраќал со молчење. На 13 јануари 1943 година во еден миг Благој само извикал дека победата ќе биде на страната на партизаните. Кога го слушнале ова разбеснетите бугарски војници Благој жив го закопале, а после го откопале и го исекле на парчиња.
Патон
Патон — американски биографски филм од 1970 во кој се обработува приказната за американскиот генерал Џорџ С. Патон, во текот на Втората светска војна. Улогите во филмот ги толкуваат Џорџ Скот, Карл Малден, Мајкл Бејтс и Карл Мајкл Воглер. Филмот е режиран од Френклин Шафнер според сценарио на Франсис Форд Копола и Едмунд Норт, засновано на биографијата „Патон: Искушение и Триумф“ од Ладислас Фараго.
NGC 6463
NGC 6463 — елиптична галаксија во соѕвездието Змеј, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6463 се споменува и како MCG 11-21-22, CGCG 321-37, CGCG 322-7, NPM1G +67.0152.
Откривање
Објектот е откриен на 9 јули 1886 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6463 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 6463 има привидни димензии од 0,6' х 0,6'.
Други поделби
Проучување на NGC 6463 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 60755. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 30; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4428. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 550.
NGC 60
NGC 60 — спирална галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 60 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,1 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,3 m/лм2. NGC 60 има привидни димензии од 1,3' х 1,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 15 м 58,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 0° 18' 13". Положбениот агол на објектот е во износ од 155°.
Други поделби
Проучување на NGC 60 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1058. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 215; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4664. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 319.
IV периода на периодниот систем
Четртата перода на хемиските елементи во себе содржи еден алкален метал, еден земноалкален метал, десет преодни метали, еден слаб метал, два метали, еден халоген елемент и еден благороден гас. Четвртата периода во себе содржи: калиум, калциум, скандиум, титан, ванадиум, хром, манган, железо, кобалт, никел, бакар, цинк, галиум, германиум, астат, селен, бром и криптон. Сите овие елементи имаат атомски броеви помеѓу 19 и 36. Во оваа период се наоѓаат 18 хемиски елементи. Четвртата периода на хемиски елементи содржи некои од најважните метали кои човекот ги применува во секојдневниот живот.
Црква „Вознесение Христово“ - Локов (манастирска)
Историја
Црквата била осветена на 24 јули 2016 година од митрополитот Тимотеј.
Буковска парохија
Буковска парохија — православна парохија на Македонската православна црква - Охридска архиепископија, дел од Битолското архијерејско намесништво на Преспанско-пелагониската епархија. Нејзиното седиште е во црквата „Св. Троица“ во битолската населба Буковски Ливади. Парохиски свештеник е протоереј Цветко Тасески.
Парохијата ги опфаќа населбата Буковски Ливади и селата Буково и Орехово.
Цркви
Ова е список на црквите во парохијата. Можно е списокот да е нецелосен.
Застава 750
Застава 750 (популарно наречен Фиќо) е автомобилски модел на производителот за автомобили Застава од Крагуевац. Автомобилот почнал да се произведува во 1955 како верзија на Фиат 600 под лиценца. Се произведувал до ноември 1985. Застава 750 има мотор со работна зафатнина од 767 см³ и со тоа е најмалиот автомобил од оваа марка. Кон средината на 70-тите излегува и моделот Застава 850, ист како и претходниот, само со поголема кубикажа. Моторот бил позајмен од Фиат 850.
Првиот модел се нарекувал Застава 750M, кој впрочем бил Фиат 600E, со нов мотор од 795 cm³, термостат и затворен систем на ладење. После тоа доаѓа моделот 750S, со променет интериер, нов брзиномер и волан кои се преземени од Фиат 126 „Пегла“. Застава 750 S (Специјал) продолжува да се произведува со подобрен мотор од 22 kW, што овозможувал максимална брзина од 120 км/ч. Во тоа време, па и сега, мотор со зафатнина од нешто повеќе од 0,7 литри е прилично достоен перфроманс. Во 1980 година на белградскиот автомобилски саем, претставен е моделот Застава 850, кој во основа е истиот 750S, но со мотор од 843 cm³ и 23,4 kW преземен од Фиат 850. Моделот 850 има максимална брзина 125 км/ч. Од тогаш почнува производството на следните верзии 750L/850L - 750LE/850LE - 750SC/850SC.
Овој автомобил сѐ уште се вози низ просторите на поранешна Југославија.
Фиќото во популарната култура
Фиќото како автомобил има голем дел од популарната култура во екс-Југославија. Биле направени многу песни, шеги и филмови направени во негова чест.
Основата на мото трките во поранешна Југославија (ридско-брзинските како и кружните трки) ја сочинувала т.н. "национална класа". На таа тема е снимен истоимен филм во 1979 година, а главната улога на Бранимир Митровиќ - Флојд ја игра Драган Николиќ. Истиот филм го следи популарна музика во изведба на Дадо Топиќ, Саѓана Милошевиќ, Оливер Драгојевиќ, Оливер Мандиќ, Лабораторија Звука итн.
Во последните години, имиџот на Фиќото се променува. Станува сѐ по привлечен за младите автомобилски ентузијасти. Често моторите на Фиќовците се т.н „фризирани“ од нивните сопственици, реставрирани и стануваат дел од модерната култура како класичен автомобил, сакан од стари и млади. Деновите на потсмев на Фиќото веќе се минато.
Според автомобилските критичари, на Фиќото, како и на останатите модели на Застава, како што се Zastava 1300/1500, Zastava 101/128, Zastava Yugo, им престои светла иднина во однос на интересот што го проникнува кај младите луѓе.
Умри машки
Умри машки (англиски: Die Hard) - американски филм од 1988 година, во режија на Џон Мектирнан. Главните улоги ги играат: Брус Вилис и Ханс Грубер. Ова е првиот филм од истоимениот серијал.
Резолуција на Советот за безбедност на Обединетите нации
Резолуција на Советот за безбедност на Обединетите нации е Резолуција на Обединетите нации усвоена од петнаесетте членки на Советот за безбедност (СБОН) -- органот на Обединетите нации задолжен за „примарната одговорност за одржување на меѓународниот мир и безбедност“.
Умри машки
Осврт кон филмот
Филмот се одликува со неколку паралелни дејствија, со беспрекорна точност во сценариото, со внимателно разработени детаљи и со прецизна режисерска изведба. Тој претставува калсика на акциониот филм, поради што бил зачуван во Библиотеката на американскиот Конгрес како „културолошки, историски и естетски значајно дело“.
Резолуција на Советот за безбедност на Обединетите нации
Повелбата на ООН прецизира (во член 27) дека нацрт-резолуцијата за непрецедурални прашања се усвојува ако девет или повеќе од петнаесетте членови на Советот гласаат за резолуцијата, и ако не се стави вето од кој било од петте постојани членки. Нацрт-резолуциите за „процесни работи“ можат да бидат донесени врз основа на позитивното гласање од страна на сите девет члена на Советот. Петте постојани членки се Народна Република Кина (која ја заменила Република Кина во 1971 година), Франција, Русија (која го заменила распаднатиот Советски Сојуз во 1991 година), Велика Британија и САД.
До октомври 2020 година, Советот за безбедност усвоил 2,547 резолуции.
Терминологија и функции споменати во Повелбата на ООН
Терминот „резолуција“ не се појавува во текстот на Повелбата на Обединетите нации. Содржи бројни формулации, како што се „одлука“ или „препорака“, кои подразбираат усвојување резолуции кои не го одредуваат методот што треба да се користи.
Повелбата на ООН е мултилатерален договор. Тоа е уставниот документ кој ги распределува овластувањата и функциите меѓу различните органи на ООН. Го овластува Советот за безбедност да преземе активности во име на членовите и да донесува одлуки и препораки. Повелбата не споменува ниту обврзувачки ниту необврзувачки резолуции. Советодавното мислење на Меѓународниот суд на правдата (МСП) во случајот „Репарации“ од 1949 година посочиле дека Организацијата на Обединетите нации има и експлицитни и имплицитни овластувања. Судот ги цитирал членовите 104 и 2(5) од Повелбата и забележал дека членовите и го доделија на Организацијата потребното правно овластување за извршување на нејзините функции и исполнување на нејзините цели, како што е наведено или подразбирачко во Повелбата, и дека се согласиле да помогнат на Обединетите нации при какво било дејствие преземено во согласност со Повелбата.
Членот 25 од Повелбата вели дека „Членките на Обединетите нации се согласуваат да ги прифатат и спроведат одлуките на Советот за безбедност во согласност со оваа Повелба“. Репертоарот на пракса на органите на Обединетите нации, правното списание на ООН, вели дека за време на Конференцијата на Обединетите нации за меѓународна организација, што се состанала во Сан Франциско во 1945 година, обидот да ги ограничи обврските на членовите според членот 25 од Повелбата на оние одлуки донесени од Советот во вршењето на своите специфични овластувања според Поглавјата VI, VII и VIII од Повелбата не успеал. Во тоа време било наведено дека тие обврски произлегуваат и од овластувањата доделени на Советот според член 24 (1) да постапува во име на членовите додека ја извршува својата одговорност за одржување на меѓународниот мир и безбедност. Член 24, толкуван во оваа смисла, станува извор на овластувања што можат да се искористат за да се исполнат ситуации што не се опфатени со подеталните одредби во следните написи. Репертоарот за член 24 вели: „Прашањето дали членот 24 дава општи овластувања на Советот за безбедност престанува да биде предмет на дискусија по советодавното мислење на Меѓународниот суд на правдата донесено на 21 јуни 1971 година во врска со прашањето за Намибија (Извештај на МСП, стр. 16, 1971 година)“.
При вршење на своите овластувања, Советот за безбедност ретко се мачи да наведува одреден член или членови од Повелбата на ООН врз кои се засноваат неговите одлуки. Во случаи кога никој не е споменат, потребно е уставно толкување. Ова понекогаш претставува двосмисленост за тоа што претставува одлука или препорака, и исто така за релевантноста и толкувањето на фразата „во согласност со оваа Повелба“.
Резолуциите на Советот за безбедност се законски обврзувачки. Ако советот не може да постигне консензус или гласање за нова резолуција, тие можат да изготват необврзувачка претседателска изјава наместо Резолуција. Тие се усвојуваат со консензус. Се користат за да извршат политички притисок - предупредување дека Советот обрнува внимание и може да следат понатамошни активности.
Изјавите на печатот обично ги придружуваат и резолуциите и претседателските изјави, носејќи го текстот на документот усвоен од телото, како и одреден текст со објаснување. Тие исто така може да бидат издадени независно, по значителен состанок.
Киро Ончевски
Киро Трипун Ончевски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Со своето семејство се доселил во Скопје, каде и се вклучил во народноослободителното движење. Учествувал во разни акции околу собирањето на материјали и друга помош за партизаните. Во борбените редови на Дванаесеттата македонска ударна бригада стапил есента 1944 година. Се борел во составот на третата чета на третиот баталјон. Бил учесник во сите акции на баталјонот, а посебно во акцијата против Германците на железничката линија Велес - Скопје. Во една битка против балистичките банди кај селото Добри Дол, кои биле во акција за да го ограбат соседното село, бил погоден од непријателски куршум, по што загинал на самото место.
Институт Арни Магнусон за исландски студии
Институтот Арни Магнусон за исландски студии (исландски:Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum) институт при министерството за образование, наука и култура на Исланд кој врши истражувања во Исланд, особено во врска со исландскиот јазик и книжевност, и има за задача проширување на знаењата во тие области како и чување и проширување на колекциите кои ги поседува. Наречен е според Арни Магнусон, собирач на средновековни исландски ракописи, кој живеел помеѓу 17-18 век.
Станува збор за универзитетска институција со свој управен одбор и финансирање. Министерот за образование, наука и култура назначува пет члена на управниот одбор со мандат од 4 години. Три члена се назначуваат според именувањата на универзитетскиот сенат и двајца без номинирање од кои едниот има својство на претседавач. Министерот по препорака на управниот одбор назначува директор со мандат од 5 години.
Историја
Откако Исланд се стекна со делумна автономија во 1904 година, исландското собрание Алтинги(Alþingi) започна петиција за враќање во Исланд на барем поголем дел од колекцијата Арнамагнее, ракописи и други документи собрани во доцниот 17 и раниот 18 век од страна на исландскиот антикварист и научник Арни Магнусон. Во 1927-28 година, во исландските државни архиви беа вратени четри ракописи и околу 700 правни документи. Во 1962 година беше основан засебен институт за исландски ракописи (на исландски: Handritastofnun Íslands). Десет години подоцна, откога започна враќањето на ракописите од Копенхаген во Рејкјавик, името беше променето во Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi или скратено Árnastofnun.
Институтот Арни Магнусон (исландски: Stofnun Árna Magnússonar) првобитно бил академски институт со локација во Рејкјавик, Исланд. Институтот имал за задача зачувување и проучување на средновековните исландски ракописи како што се Ланднаама, Хејмскрингла и Исландските саги. На 1 септември 2006 година, институтот беше споен заедно со Институтот за исландски јазик, Институтот за исландска лексикографија, Сигурдхар Нордал Институтот, и со Топонимскиот институт на Исланд при што настанал сегашниот Арни Магнусон институтот за исландски студии.
Д-р. Вестејн Оласон беше назначен за директор на институтот за Исландски студии на 12 септември 2006 година. Од 1 март 2010 година, за нов директор е назначен професор Гудрун Нордал (Guðrún Nordal) со мандат од 5 години.
Локација
Институтот е сместен во Арнагардур (Árnagarður) зградата која е дел од кампусот на Исландскиот универзитет покрај Suðurgata во Рејкјавик.
Ракописи
Во институтот се чуваат бројни ракописи со историјска и културна вредност, при што поголемиот дел од нив се дел од Арнамагнен колекцијата ракописи. Помеѓу овие се:
Ангелина Маркус
Ангелина Маркус, мом. Шуплиноска, ( во Тополчани, — 22 април 2022 во Скопје) — македонска писателка, историчарка и професорка по филозофија. Во своите дела Маркус пишува за античката и средновековната историја на македонскиот народ и тие често имаат патриотски карактер.
Основно образование завршила во родното село, гимназија во Прилеп, а Филозофски факултет во Скопје. До 1990 година работела како професор во повеќе гимназии низ Македонија, кога и се пензионирала. Уште во студентските денови ја привлекол пишаниот збор и повремено објавувала написи и пишувала песни. Од 1990 година почнуваат нејзините истражувања за древните вредности на Македонија, со критички осврт врз целата користена литература.
Јужен Котабато
Јужен Котабато е покраина на Филипините која е сместена во SOCCSKSARGEN регионот на Минданао. Главен град е Коронадал. покраината се граничи со Султан Кударат на север и запад, Сарангани на југ и исток, и Јужен Давао на исток.
Административна поделба
Јужен Котабато е поделен на 10 општини и 2 града.
Туризам
Најголемите туристички атракции во Јужен Котабато се Езерото Себу, планината Матутум и Коронадалната долина.
V периода на периодниот систем
Петтата период на хемиски елементи во себе содржи еден алкален метал, еден земноалкален метал, десет преодни метали, два слаби метали, два металоиди, еден халоген елемент и еден благороден гас. Петтата периода во себе содржи: рубидиум, стронциум, итриум, циркониум, ниобиум, молибден, технециум, рутениум, родиум, паладиум, сребро, кадмиум, индиум, калај, антимон, телур, јод и ксенон. Овие елементи имаат атомски броеви кои се наоѓаат измеѓу 37 и 54. Во оваа периода вкуно се наоѓаат 18 хемиски елементи.
Арсен тријодид
Арсен тријодид е неорганско соединение со формулата AsI3. Тоа е портокалово до темноцрвена цврста супстанца што лесно сублимира. Тоа е пирамидална молекула која е корисна за подготовка на органоарсенско соединение.
Подготовка
Се подготвува со реакција на арсен трихлорид и калиум јодид:
Реакции
Хидролизата се случува само бавно во вода која формира арсен триоксид и јодоводородна киселина. Реакцијата се одвива преку формирање на арсенеста киселина која постои во рамнотежа со јодоводородната киселина. Водениот раствор е многу кисел, pH од 0,1N раствор е 1,1. Се распаѓа до арсен триоксид, елементарен арсен и јод кога се загрева во воздух на 200 °C. Разградувањето, сепак, започнува на 100 ° C и се случува со ослободување на јод.
Ѓорѓи Киселинов
Ѓорѓи Јакимов Киселинов (Охрид, 16 мај 1888 - Скопје 29 септември 1961) — македонски славист, лингвист, преведувач, дијалектолог, граматичар, етнограф.
Биографија
Основното образование го добил во родниот град, а потоа завршил Битолската машка класична гимназија (1907), како и курс по грчки јазик. Потоа бил две години учител во Хрупишча и Костур. Завршува Историскофилолошкиот факултет во Одеса (1909–1915). Учествува во Балканските војни, а потоа е професор по старословенски јазик. По Првата светска војна се враќа во Македонија и постојано се мести како гимназиски професор во Охрид, Подгорица, Ресен, Сента, Алексинац, Бијело Поле, Плевља, Ќуприја (Србија), Скопје, Сомбор, Велика Кикинда, и пак во Бијело Поле и Подгорица (1920–1941), а за време на бугарската окупација работи во гимназиите во Скопје (1941–1944).
Неспоредно по Ослободувањето подготвува за печат „Кратка македонска граматика“ (25 октомври 1944) и учествува во првата Конференција за македонската азбука и македонскиот литературен јазик (27. XI – 4. XII 1944). Потоа работи како хонорарен преведувач во книгоиздателствата „Култура“ и „Просветно дело“ (1945–1947) и како професор во Економското (1947–1948) и во Средномедицинското училиште (1948–1950). До пензионирањето службува како библиотекар во Ректоратот и во Народната и универзитетска библиотека (1950–1961). Уште како студент во Одеса издава списание „Театръ и танцы“ (1911), а потоа станува коиздавача на „Къ Свету“ и „Славянскiй Югъ“ (1912). Тогаш бил и во блиски односи со Крсте Петков Мисирков. Подоцна објавуа бројни публикации од областа на фолклорот, лингвистиката и етнографијата, а го уредува списание „Луч“ (Скопје, 1937– 1938) и соработува во повеќе списанија, зборници и весници. Автор е и на средношколски граматики и преведувач на публикации.
Хреновице
Хреновице (словенечки: Hrenovice) — населба во Општина Постојна во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Нотрањска. Населбата сега е вклучена во Приморско-нотрањскиот статистички регион.
Песни од улиците и шумите
Песни од улиците и шумите  е збирка на песни од Виктор Иго објавена во 1866.
Оригиналното издание на ова дело било публикувано во Белгија, каде што бил во егзил во Лекроа и Вербуковен во Брисел. ,
Кабања (Варош)
Кабања — археолошко наоѓалиште во прилепското село Варош. Претставува населба од римското време. Во подножјето на Маркови Кули, недалеку од каменот наречен Кабања, од неговата источна страна, на длабочина од 3-4 метри се откриени остатоци од населба, фрагменти од керамички садови, покривни ќерамиди, монети и друго. Наодите се чуваат во Заводот и музеј во Прилеп.
Меѓународна година на астрономијата
Меѓународната година на астрономијата (IYA2009) била едногодишна прослава на астрономијата што се одржала во 2009 година, за да се совпадне со 400-годишнината од првото забележано астрономско набудување со телескоп од Галилео Галилеј и објавувањето на Астрономија нова на Јоханес Кеплер од XVII век. Годината ја прогласило 62-то Генерално собрание на Обединетите нации. Глобална шема, поставена од Меѓународниот астрономски сојуз (IAU), исто така била одобрена од УНЕСКО, тело на ООН одговорно за образовни, научни и културни прашања.
IAU ја координирала Меѓународната година на астрономијата во 2009 година. Оваа иницијатива била можност за граѓаните на Земјата да добијат подлабок увид во улогата на астрономијата во збогатувањето на сите човечки култури. Покрај тоа, служела како платформа за информирање на јавноста за најновите астрономски откритија, притоа истакнувајќи ја основната улога на астрономијата во образованието за наука. IYA2009 била спонзорирана од Celestron и Thales Alenia Space.
Значење од 1609 година
На 25 септември 1608 година, Ханс Липерши, производител на спектакли од Миделбург, отпатувал за Хаг, тогашната престолнина на Холандија, за да и покаже на холандската влада нов уред што се обидувал да го патентира: телескоп. Иако на Ханс не му бил доделен патентот, Галилео слушнал за оваа приказна и решил да го искористи „холандското перспективно стакло“ и да го насочи кон небото.
Во 1609 година, Галилео Галилеј прво свртел еден од неговите телескопи кон ноќното небо и направил зачудувачки откритија што ја смениле концепцијата на човештвото за светот: планини и кратери на Месечината, плетора од ѕвезди невидливи со голо око и месечини околу Јупитер. Астрономските опсерватории ширум светот ветиле дека ќе откријат како се формирале планети и ѕвезди, како се собираат и еволуираат галаксиите и кои всушност се структурата и обликот на нашиот универзум. Истата година, Јоханес Кеплер го објавил своето дело „Астрономија нова“, во кое ги опишал основните закони на движењата на планетата.
Визија
Визијата на IYA2009 била да им помогне на луѓето преку небото да го откријат своето место во Универзумот и со тоа да се вклучат во личното чувство на чудо и откривање. Активностите на IYA2009 се одвивале на локално, национално, регионално и меѓународно ниво. Во секоја земја биле формирани национални јазли за да се подготват активности за 2009 година. Овие јазли воспоставиле соработка помеѓу професионални и аматерски астрономи, научни центри и научни комуникатори. Вклучени биле повеќе од 100 земји, а на крајот учествувале повеќе од 140. За да помогне во координирањето на оваа огромна глобална програма и да се обезбеди важен ресурс за земјите учеснички, IAU воспоставила централен Секретаријат и мрежната страница IYA2009 како главен ресурс на IYA2009 за јавноста, професионалците и медиумите.
Цели
Астрономијата е можеби најстарата наука во историјата на човештвото, одиграла важна улога во повеќето, ако не и во сите култури со векови. Меѓународната година на астрономијата 2009 (IYA2009) била наменета да биде глобална прослава на астрономијата и нејзините придонеси за општеството и културата, стимулирајќи го интересот во светот не само за астрономијата, туку и за науката воопшто, со посебен наклон кон младите.
IYA2009 го означила монументалниот скок напред што следел по првото користење на телескопот од Галилео за астрономски набудувања и ја прикажала астрономијата како мирен глобален научен потфат што ги обединува аматерските и професионалните астрономи на меѓународно и мултикултурно семејство, кои работат заедно за да најдат одговори на некои од најосновните прашања што човештвото некогаш ги поставило. Целта на годината била да се стимулира интересот за астрономијата и науката под централната тема „Универзумот, твое да откриеш“.
Неколку комитети биле формирани за да го надгледуваат огромното мнозинство на активности на IYA2009 (настани на „астрономијата на тротоарите“ во планетариумите и јавните опсерватории), кои делувале на локално, регионално и национално ниво. Овие комитети биле соработка помеѓу професионални и аматерски астрономи, научни центри и научни комуникатори. Поединечни земји преземале свои иницијативи, како и проценка на нивните национални потреби, додека МВР делувал како координатор на настанот и катализатор на глобално ниво. На МАУ планот бил да се поврзат со, и да се вклучат, колку што е можно на тековните теренски и образовани напори во целиот свет, вклучувајќи ги и оние организирани од страна на аматери астрономи.
Главните цели на IYA2009 беа:
Како дел од шемата, IYA2009 им помогнала на помалку добро етаблираните организации од земјите во развој да се вклучат во поголеми организации и да ги дадат своите придонеси, поврзани преку огромна глобална мрежа. Оваа иницијатива имала за цел да ги достигне и економски загрозените деца низ целиот свет и да го подобри нивното разбирање за светот.
Секретаријатот
Центарот на активностите на IAU за IYA2009 бил Секретаријатот на IYA2009. Ова било утврдено за да ги координира активностите за време на планирањето, извршувањето и евалуацијата на годината. Секретаријатот се наоѓал во седиштето на Европската јужна опсерваторија во градот Гархинг, близу Минхен, Германија. Секретаријатот требало да соработува постојано со Националните јазли, Групите за задачи, Партнерите и Организациските соработници, медиумите и пошироката јавност за да се обезбеди напредок на IYA2009 на сите нивоа. Секретаријатот и мрежната страница биле најголемите центри за координација и ресурси за сите земји учеснички, но особено за оние земји во развој на кои им недостасувале национални ресурси за сами да организираат големи настани.
Проекти за камен-темелник
Интернационалната година на астрономијата 2009 била поддржана од единаесет проекти од Камен-темелник. Овие биле глобални програми на активности центрирани на специфични теми и биле некои од проектите што помогнале да се постигнат главните цели на IYA2009; без разлика дали тоа било поддршка и промоција на жените во астрономијата, зачувување на места со темно небо низ целиот свет или едукација и објаснување на работата на Универзумот до милиони, единаесетте камен-темелници биле клучните елементи во успехот на IYA2009.
100 часа астрономија
100 часа астрономија (100HA) бил светски настан за астрономија што се одржал од 2-5 април 2009 година и бил дел од закажаните глобални активности на Меѓународната година на астрономијата 2009 година. Главната цел на 100HA била да има што повеќе луѓе низ целиот свет кои гледаат низ телескоп исто како што тоа го сторил Галилео за прв пат пред 400 години. Настанот вклучувал специјални веб-емисии, активности на студенти и наставници, распоред на настани во научни центри, планетариуми и научни музеи, како и 24 часовна астрономија на тротоарите, што овозможило јавни наљудувачки сесии на што повеќе луѓе.
Галилеоскоп
Галилеоскопот бил светски настан во астрономијата што се одржал 2-5 април 2009 година, каде што програмата требала да сподели лично искуство со практични астрономски опсервации со што повеќе луѓе низ целиот свет. Соработувала со американскиот Национален јазол IYA2009 за развој на едноставен, достапен, лесен за составување и лесен за употреба телескоп, кој можел да се дистрибуира во милиони. Во теорија, секој учесник на настанот на IYA2009 требало да може да однесе дома еден од овие мали телескопи, овозможувајќи им да набљудуваат со инструмент сличен на оној на Галилео.
Космички дневник
Космичкиот дневник, светски настан за астрономија што траел 2-5 април, не се однесувал на науката за астрономијата, туку за тоа како е да се биде астроном. Професионалците требало да блогираат текстови и слики за нивниот живот, семејствата, пријателите, хобијата и интересите, како и за нивната работа, најновите откритија од истражувањето и предизвиците со кои се соочуваат. Блогерите претставувале живописен пресек на работните астрономи од целиот свет. Тие пишувале на многу различни јазици, од пет континенти. Тие исто така напишале „објаснувања“ на статијата за нивните специјализирани области, кои биле истакнати на мрежната страница. НАСА, ЕСА и ЕСО сите имале под-блогови како дел од камен-темелникот на Космичкиот дневник.
Порталот кон универзумот
Порталот кон универзумот (PTTU) бил светски настан за астрономија што се одржал на 2-5 април 2009 година, за да се обезбеди глобален, едношалтерски портал за содржини на Интернет астрономијата, служејќи како индекс, агрегатор и страница за друштвено вмрежување за даватели на содржини во астрономијата, луѓе, печат, едукатори, донесувачи на одлуки и научници. PTTU требало да содржи агрегација на новости, слики, настани и видео; сеопфатен директориум на опсерватории, објекти, астрономски друштва, аматерски астрономски друштва, вселенски уметници, универзитети за научна комуникација; и алатки за соработка на веб 2.0, како што е рангирање на различни услуги според популарноста, за да се промовирала интеракција во рамките на мултимедијалната заедница за астрономија. Покрај тоа, требало да се развијат низа „графички контроли“ (мали апликации) за да се искористат постојните „живи податоци“. Современата технологија и стандардизацијата на метаподатоците овозможиле да се врзат сите добавувачи на такви информации заедно со еден, полуавтоматски портал за ажурирање.
Таа е астроном
Промовирање на родовата еднаквост и зајакнување на жените е една од целите на Милениумот за развој на Обединетите нации. Таа е астроном бил светски настан за астрономија што се одржал на 2-5 април 2009 година, за да се промовира родовата еднаквост во астрономијата (и науката воопшто), решавајќи проблеми со пристрасност преку обезбедување веб-платформа каде што ќе имало информации и врски за родовата рамнотежа и сродни се собираат ресурси. Целта на проектот била да обезбеди неутрални, информативни и достапни информации за жени-професионални и аматерски астрономи, студенти и оние кои се заинтересирани за проблемот со родовата еднаквост во науката. Обезбедувањето на оваа информација имала за цел да помогне во зголемувањето на интересот на младите девојки за студирање и занимавање со кариера во астрономијата. Друга цел на проектот била да се изгради и одржи Интернет, заснован на форум и база на податоци, лесни за ракување, каде што луѓето без оглед на географската локација ќе можеле да читаат за оваа тема, да поставуваат прашања и да наоѓаат одговори. Исто така, требало да има опција да се дискутира за специфични проблеми за астрономијата, како што се набљудување на времето и семејните должности.
Свесност за мрачното небо
Свеста за темното небо бил светски настан за астрономија што траел 2-5 април 2009 година. IAU соработувале со Националната опсерваторија за оптичка астрономија на САД (NOAO), претставници на Меѓународната асоцијација на темно небо (IDA), Иницијативата „ѕвездена светлина“ и други национални и меѓународни партнери во едукација на темно небо и животна средина за неколку поврзани теми. Фокусот бил ставен на три главни граѓани-научни програми за мерење на локалното ниво на загадување на светлината. Овие програми требало да бидат во форма на „лов на ѕвезди“ или „броење на ѕвезди“, обезбедувајќи им на луѓето забавен и директен начин да стекнат зголемена свесност за загадувањето на светлината преку набљудување од прва рака на ноќното небо. Заедно, трите програми требало да ја опфатат целата Меѓународна година на астрономијата 2009 година, имено ГЛОБЕ во текот на ноќта (во март), Големиот светски опсег на Ѕвезди (во октомври) и Колку ѕвезди (јануари, февруари, април до септември, ноември и декември).
УНЕСКО и IAU работеле заедно на спроведување на истражувачка и образовна соработка како дел од тематската иницијатива на УНЕСКО, Астрономијата и светското наследство како настан низ светот за астрономија, кој исто така се одржал 2-5 април 2009 година. Главната цел била да се воспостави врска помеѓу науката и културата врз основа на истражување насочено кон признавање на културните и научните вредности на својствата поврзани со астрономијата. Оваа програма давала можност да се идентификуваат својствата поврзани со астрономијата сместени низ целиот свет, да се зачува нивната меморија и да се спасат од прогресивно влошување. Потребна била поддршка од меѓународната заедница за спроведување на оваа активност и промовирање на признавање на астрономското знаење преку номинирање на страници што ги славеле важните достигнувања во науката.
Програма за обука на наставници Галилео
Програмата за обука на наставници Галилео (ГТТП): Меѓународната година на астрономијата 2009 година пружила можност да се вклучи формалната заедница кон астрономските откритија како средство за подобрување на наставата по наука во училниците ширум светот. Да помогнат со обуката на наставниците во делотворна комуникација за астрономијата и да го одржат наследството од IYA2009, IAU - во соработка со Националните јазли и лидери во областа како што е проектот Глобалните рацете на универзумот, Националната опсерваторија за оптичка астрономија на САД и Астрономското друштво од Тихиот Океан - започнале уникатен глобален напор за зајакнување на наставниците преку развивање на Програмата за обука на наставници Галилео (GTTP).
Целта на GTTP била да се создаде светска мрежа на овластени „Галилео амбасадори“ до 2012 година. Овие амбасадори требало да ги обучат „Магистерските наставници од Галилео“ за ефикасно користење и пренесување на алатки и ресурси за астрономско образование во наставните планови и програми за наука во училницата. Наставниците од Галилео требало да бидат опремени за обука на други наставници во овие методологии, користејќи ја работата започната за време на IYA2009 во училниците насекаде. Преку работилници, онлајн алатки за обука и основни комплети за образование, производите и техниките развиени од оваа програма можело да се прилагодат за да стигнат до локации со малку свои ресурси, како и области поврзани со компјутер што можеле да го искористат пристапот до роботски оптички и радио телескопи, веб-камери, астрономски вежби, крос-дисциплински ресурси, обработка на слики и дигитални универзуми (веб и десктоп планетариуми). Меѓу партнерите на GTTP, проектот Глобалните рацете на универзумот била лидер.
Од Земјата до Универзумот
Проектот за камен-темелник од земја до универзум (FETTU) бил светски јавен научен настан што започнал во јуни 2008 година, а траел до 2011 година. Овој проект се обидел да ги донесе астрономските слики и нивната наука до пошироката публика во нетрадиционалните места за неформално учење. Со поставување на овие изложби за астрономија во јавни паркови, метро станици, уметнички центри, болници, трговски центри и други достапни локации, се надевале дека ќе бидат ангажирани лица кои вообичаено би ја игнорирале или дури и не ја сакале астрономијата или науката воопшто.
Развој на астрономијата на глобално ниво
Развојната астрономија на глобално ниво бил светски настан за астрономија што се одржал во периодот 2-5 април 2009 година, како камен-темелник за да се признаело дека астрономијата требала да се развива во три клучни области: професионално (универзитети и истражувања); јавно (комуникациски, медиумски и аматерски групи) и образовно (училишта и структури на неформално образование). Фокусот бил да се стави на региони кои немале силни астрономски заедници. Имплементацијата требала да биде насочена кон обука, развој и вмрежување во секоја од овие три клучни области.
Овој камен-темелник го користел моментумот на IYA2009 за да помогне во воспоставувањето и зајакнувањето на регионалните структури и мрежи кои работат на развој на астрономијата ширум светот. Овие мрежи требало да ја поддржат тековната и идната развојна работа на IAU и другите програми, плус да обезбеделе дека регионите во развој можеле да имаат корист од IYA2009 и работата на другите проекти од камен-темелник. Требало да се реши и прашањето за придонесот на астрономијата во развојот.
881 Атена
881 Атена — астероид во орбита околу Сонцето.
Црква „Св. Јован Претеча“ - Бајрактар
Свети Јован Претеча (Τιμίου Προδρόμου) — црква во селото Бајрактар, Нигритско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија. Има улога на парохиски храм..
Црквата се наоѓа во центарот на селото. Изградена е во 1951 г. и осветена на 10 мај 2008 г. од митрополитот Константин Серско-нигритски. Во 1980 г. е додадена припрата и храмот е живописан.
Во парохијата влегуваат параклисите „Св. Константин и Елена“, „Св. Ана“, „Св. Петка“, „Св. Троица“ и „Успение на Пресв. Богородица“.
Михаил Димев
Михаил Димев Ќосев, наречен Мише Ќосето, — македонски револуционер, битолски селски војвода на Македонската револуционерна организација.
Животопис
Михаил Димев е роден на 15 август 1878 година во Битола, тогаш во Отоманското Царство. Добива основно образование и станува член на ВМОРО во 1898 година. Учествува во терористичката група на Иван Кафеџијата. Од 1901 година е градски војвода, а во Илинденското востание е војвода на чета и учествува во борби во Смилево. По задушувањето на востанието Михаил Димев станува член на околискиот комитет на ВМОРО во Битола. За време на Хуриетот во 1910 година е уапсен и осуден на 15 години затвор, но наскоро потоа е амнестира. Од 1911 година ја продолжува револуционерната дејност и е избран за член на Битолскиот окружен револуционерен комитет на ВМРО
Наполеон Малиот
Наполеон Малиот (француски: Napoléon le Petit) - влијателен политички памфлет од Виктор Иго, објавен во 1852 година. Иго го критикувал владеењето на Наполеон III и политиката на Второто Француско Царство заради која тој ја напуштил Белгија, а подоцна бил протеран од Џерси. Иго живеел во егзил во Гернзи во поголемиот дел од владеењето на Наполеон III и неговата критика била значајна бидејќи тој бил еден од најистакнатите Французи во тоа време и нашироко почитуван.
Делото било првато што ја искористило изреката дека „2 + 2 = 5“ како негирање на вистината од авторитетот, поим што подоцна го користел Џорџ Орвел во „Илјада деветстотини осумдесет и четири“.
Археолошко наоѓалиште
Археолошко наоѓалиште или археолошки локалитет — место на кое се откриени на археолошки остатоци од човекови дејности во минатото. Стручно утврдените и заведени наоѓалишта обично се сметаат за културно-историско наследство. За дејноста на местото сведочи присуството на артефакти, структурни елементи, употреба на земјиштето и други отстапувања од природната околина. Остатоците можат да се пронајдат со набљудување на земјиштето или пак, ако местото е закопано, со подземно испитување. Многу наоѓалишта се откриваат случајно. Најчесто првите откривачи се земјоделците, орајќи по нивите. На второ место се земјишните зафати при изградба или други предвидени дејности во месности кои се веќе познати како историски значајни. При наидувањето на наоѓалиштето, местото најпрвин се документира, а ископувања се отпочнуваат ако се располага со средства и време. Во случај на градежни работи, истражувачките работи треба да се предвидени во рамките на севкупните вложени средства.
Наоѓалишта во Македонија
Археолошките ископувања во Македонија започнале во XIX век, претежно од странски истражувачи. Работите продолжиле под покровителство на југословенската држава, а потоа зеле замав со уредувањето на Македонија како државна единица во доцните 1940-ти.
Според сознанија од првото десетлетие на XXI век, во Македонија постојат 5.000 познати археолошки наоѓалишта, иако истите стручњаци тврдат дека бројката е всушност двојно поголема.
Настанок
Наоѓалиштето настанува со напуштање на местото од страна на неговите некогашни жители или со негово закопување. Неговото обликување може да се должи на различни процеси:
Телови
Најзабележителни наоѓалишта и оние каде настанокот а највидлив се теловите. Ваквите видови живеалишта се среќаваат во поисточните краишта, кајшто користеле материјали како непечени тули (ќерпич), од кои со време се образуваат лажни ридови. Постојат повеќе примери за вакви наоѓалишта во Западна Азија и Северна Африка, меѓу кои особено се издвојува Чатал Хојук во Анадолија.
Поделба
Археолошките наоѓалишта можат да се поделат според одредени мерила:
Археолошки ископувања
Археолошките ископувања можат да бидат земски или подводни. Подразбираат отстранување на почвата и анализа на структурата според научна методологија наменета за откривање и истражување на сите видови историски или палеонтолошки остатоци, како и поврзаните геоморфолошки составници.
Орадур сир Глан
Орадур-сир-Глан (Oradour-sur-Glane, Orador de Glana) — општина во департманот Горна Вјена (Лимузен) во западна Франција. Вистинското село било уништено на 10 јуни 1944, кога 642 жители на селото (вклучувајќи и жени и деца) биле масакрирани од германската војска. По војната било изградено ново село во истата околина, но францускиот претседател Шарл де Гол наредил вистинското село да се зачува како спомен за ужасите на Втората светска војна.
Втора светска војна
Во февруари 1944 година Втората Панцердивизија на Специјалните полициски сили на нацистите (Рајхот) била сместена во Валенс д’Ажен, град во јужна Франција северно од Тулуза и чекала да ја снабдат со нова опрема и нови трупи.По инвазијата на Нормандија, на дивизијата ѝ било наредено да ја надгледува државата за да го сопре напредокот на Сојузниците.Една од единиците на дивизијата била Четвртиот Панцергренадир Регимент( Полковија) на СС (Фирер). Во нејзиниот персонал биле Штандартенфирер (чин во нацистичките дивизии) Силвестер Штадлер, како командант на полковија, Штурмбанфирер Адолф Дикман како командир на Првиот баталјон на полковијата и Штурмбанфирерoт Ото Вајдингер кој бил назначен за наследник на Штадлер како командант на полковија. Командата на „Фирер “ му била доделена на 14 јуни.
Рано наутро на 10 јуни 1944 Дикмен го известил Вајдингер во седиштето на полковијата дека двајца членови на Милис, француската тајна полиција која соработувала со Гестапо го известиле дека Отпорот заробил еден германски офицер во Орадур Сир Вајр, едно село во близина и дека го држат како заложник.Се позтавило дека заробениот германски офицер е Штурмбанфирерот Хелмут Камфе,командант на Вториот Пацер Баталјон (друга единица од дивизијата Рајх) за кој се мислело дека бил фатен од Маки ( здружение на отпорот во Франција) претходниот ден.
Масакрот
На 10 јуни, баталјонот на Дикмен го блокирал Орадур сир Глан мислејќи дека е Орадур сир Вајр и и наредил сите луѓе од селото (дури и оние кои минувале оттаму) да се соберат на селскиот плоштад, наводно, за да им ги проверат документите. Во оваа група биле и шестмина кои не живееле во селото, но за несреќа, поминувале низ селото кога пристигнале Германците.
Сите жени и деца биле заклучени во црквата додека војниците го пљачкосувале селото.Во меѓувреме, мажите биле однесени во шест амбари и плевни кадешто била наместена опремата за стрелање.
Според еден преживеан, кога војниците започнале да пукаат во нив, целеле кон нивните нозе за да умрат побавно.Кога жртвите повеќе не можеле да се движат, војниците им ги полиле телата со бензин и го запалиле амбарот. Само шестмина избегале.Еден од нив подоцна бил виден како се влече по улицата кон гробиштата и веднаш бил застрелан.