cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Луис Алварес
Младост
Луис Алварес е роден во Сан Франциско на 13 јуни 1911 година. како второ дете и како најстар син на Волтер Алварес, лекар и неговата жена Хариет Смит а бил и внук на Луис Фернандес Алварес, лекар кој живеел некое време во Шпанија, потоа во Куба и на крај во САД каде пронашол подобар метод за дијагностицирање на макуларна лепра. Тој имал една постара сестра Гладис, и помал брат Боб и една помлада сестра Бернис. Неговата тетка Мејбл Алварес била уметник и сликала слики со масло.
Тој се образувал во Мадисоновата школа во Сан Франциско од 1918 до 1924 година а потоа во Политехничката гимназија во Сан Франциско. Во 1926 година неговиот татко е примен на Клиниката Мајо како истражувач, а неговото семејство се преселило во Рочестер Минесота, каде Алварес се образувал во месното средното училиште. Тој секогаш очекувал дека ќе се образува на Калифорнискиот универзитет, но на барање на неговите професори во Рочестер, тој се запишува на Чикашкиот универзитет, каде што дипломирал во 1932 година, магистрирал во 1934 година а докторирал во 1936 година како додипломски студент тој припаѓал на братството фи гама делта. Како постдипломец тој бил член на братството гама алфа.
Во 1932 година, како дипломец во Чикаго, тој се заинтересирал за физиката и имал ретка можност да ја користи опремата на легендарниот физичар Алберт Мајклсон.. Алварес, исто така, изработил апарат користејќи цевки од Гајгерови бројачи подредени како опсерваторија за космички зраци, а под покровителство на неговиот ментор Артур Комптон тој спровел експеримент во Мексико Сити за да се измери т.н. Источно-западен ефект на космичките зраци. Забележувајќи дека космичкото зрачење има поголема јачина од запад, стигнува до заклучокот дека првичните космички зраци се позитивно наелектризирани. Тој овие резултати ги доставил како труд до списанието Physical Review, при што неговото име било прво.
Почетна работа
Сестрата на Алварес, Гледис, работела за Ернест Лоренс како секретарка, со скратено работно време, и му раскажала на Лоренс за својот брат. Лоренс го поканил Алварес на саемот „Век на напредокот“во Чикаго. Откако ги завршил неговите усни испити во 1936 година, Алварес, кој бил свршен со Џералдин Смитвик побарал од својата сестра да го праша Лоренс дали има слободно работно место во Радијационата лабораторија. Наскоро пристигнала телеграма од Гледис со понуда за работа од Лоренс. Со ова ја започнала долгата соработка со Калифорнискиот универзитет. Алварес и Смитвик се венчале во една од црквичките на Чикашкиот универзитет и се упатиле кон Калифорнија. Тие имале две деца, Валтер и Џин. но се развеле во 1957 година. На 28 декември 1958 година, тој се оженил со Џенет Лендис, со која имале уште две деца, Доналд и Хелен.
Во лабораторија работел со екипата на  Лоренс, кој беше поддржан од страна на група на теориски физичари раководени од Роберт Опенхајмер. Алварес смислил збир на експерименти со кои можело да се набљудува K-електронскиот зафат кај радиоактивните јадра, предвиден од теоријата на бета-распаѓање, кои не биле дотогаш набљудувани. Користејќи магнети за раздвојување на позитроните од електроните кои биле оддадени од радиоактивните извори, за таа цел тој осмислил т Гајгеров бројач со специјална наменасо кој  се забележувале само „меките“ рендгенски зраци кои потекнувале од К-зафатот. Тој ги објавил своите резултати во 1937 година во списанието Physical Review.
Кога девтериумот (водород-2) — бомбардиран со девтериум, при соединувачки процес се добива тритиум (водород-3) плус протон или хелиум-3 плус неутрон (+ → + p или  + n). Ова е една од најпознатите основните соединувачки реакции, е основата на водородната бомба и тековните истражувања за контролирано јадрено соединување. Во тоа време стабилноста на овие две реакциии била непозната, но врз основа на постоечките теории Ханс Бете, смедал дека тритиумот ќе биде стабилен, а хелиум-3 ќе биде нестабилно јадро. Алварес го покажал спротивното имајќи претходно искуство со работа на 60-инчниот циклотрон. Тој ја подесол машината  да забрзува двојно јонизирани јадра на хелиум-3, со што успеал да добие зрак од забрзани јони, за подоцна да го искористи циклотронот како еден вид на супермасен спектрометар. Бидејќи хелиумот потекнува од длабоките бунари гас каде што бил милиони години, следело дека и изотопот хелиум-3 треба да биде стабилен. Подоцна Алварес произведувал радиоактивен тритиум користејќи циклотрон и реакцијата на +, со која го мерел полураспадот на тритиумот.
Во 1938 година, повторно користејќи го своето познавање на циклотроните и користејќи ги техниките денес познати под името време на лет, Алварес создаде моноенергетски зрак на топлински неутрони. Со ова тој започна долга низа на експерименти, во соработка со Феликс Блох, за мерење на неутронскиот магнетен момент. Нивниот резултат од μ0 = 1.93±0.02 μN, објавен во 1940 година, е голем напредок од нивната претходната работа.
Радиоактивна лабораторија
Британската мисија „Тизард“ во САД во 1940 година пред водечките американски научници ја прикажале успешната примена на магнетронот, со кој можеле да се добијат краткобранов пулсен радар.Националниот истражувачки комитет, создаден само неколку месеци порано од страна на претседателот Франклин Д. Рузвелт, се создала централна национална лабораторија во Масачусетскиот институт за технологија (MIT) со цел да се најдат воени примени на микробрановиот радар. Лоренс веднаш ги регрутирал своите „циклотронери“, меѓу кои бил и Алварес, кој започнал да работи во оваа нова лабораторија, позната како Радијациона лабораторија, на 11 ноември 1940 година. Алварес придонел во голем број на радарски проекти, од почетните подобрувања па сè до осмислувањето на радарските предаватели за препознавањето на пријателски и непријателски летала (IFF), денес познати како транспондери, во системот VIXEN со кој се спречувало непријателските подморници да препознаат  дека се забележани од новите воздушни микробранови радари.
Еден од првите проекти имал за цел да се изгради опрема за да се замени долгобрановиот британски радар со новиот микробрановен радар кој користел магнетрон. Работејќи на овој систем со микробраново рано препознавање (MEW), Алварес осмислил диполна антена на линеарна низа која не само што ги потиснува несаканите странични лобуси на полето на зрачење, но исто така може да биде и електронски скенирана без потреба од механичко скенирање. Ова била првата микробранова антена и Алварес не ја искористил само во MEW туку и во два други радарски системи. Антената овозможила прецизно бомбардирање со помош на системот Орел, а радарот бил прецизен и во лоши временски услови и преку облаци. Сето ова било направено на крајот на војната, сепак одреден број на B-29 биле опремени со тој радар кој се покажал како добар, но не придонел особено во воените напори.
Радарскиот систем за кои Алварес е најдобро познат и имал голема улога во воздухопловството, особено во повоениот период за време на Берлинската блокада, односно радар за контролирано слетување (GCA). Користејќи ја диполната антена на Алварес за да се постигне поголемо аголно разделување, со што GCA овозможува копнените радарски оператори да го следат и прецизно да го насочат авионот на пистата по пат на пренесување на вербални команди на пилотот. Системот бил едоставен директен и работел добро и доколку станувало збор за необучени пилоти. Бил толку успешен што во војската продолжил да го користи многу години по војната, и бил во функција до 1980-тите години. Алварес бил награден од Националното аеронаутичко здружение со Колиеров трофеј во 1945 година „за неговите несебични и извонредни напори за развојот на систем за контролирано и безбедно слетување на авионите во сите временски и сообраќајни услови“.
Алварес летото од 1943 година го минал во Англија тестирајќи го системот GCA, слетувајќи авиони кои се враќале од борба во лоши временски услови, како и обука на Британците за употреба на системот. Додека престојувал таму се запознал со младиот Артур Ч. Кларк, кој бил радарски техничар во РАФ. Кларк го искористил своето работно искуство како радарски техничар за да го напише романот Лизгав пат, во која главниот лик е заснован на Алварес. Кларк и Алварес останале долгогодишни пријатели.
Проектот „Менхетен“
Во есента 1943 година, Алварес се вратил во САД со понуда од Роберт Опенхајмер да работат во Лос Аламос на проектот Менхетен. Но Опенхајмер го посоветувал првично да мине неколку месеци во Чикашкиот универзитет, заедно со Енрико Ферми пред да заминат за Лос Аламос. Во текот на овие месеци, генерал Лесли Гровс побарал од Алварес да осмисли начин на кој САД би можеле да дознаат дали Германците работат на развој на јадрени реактори. Алварес одговорил дека со авион може да носи систем за откривање на радиоактивните гасови кои се произведени од реакторот, особено ксенон-133. Со опремата бил извршен прелет над Германија, но не бил откриен радиоактивен ксенон затоа што Германците не изградиле реактор способен за верижна реакција. Ова беше првата идеја за следење на цепните производи за собирање на разузнавачки информации. Ова ќе биде исклучително важно по војната.
Како резултат на неговата работа со радарите и неколкуте месеци поминати со Ферми, Алварес пристигнал во Лос Аламос во пролетта 1944 година, подоцна од многу од неговите. Работата на „Малечок“ била во завршна фаза, па така Алварес се вклучил во осмислувањето на „Дебелко“. Оваа техника искористена кај ураниумот, што ги принудува двете подкритичен маси да се слепат заедно со помош на еден вид на тип на пиштол, нема да работат со плутониум поради високото ниво на позадински спонтани неутрони ќе предизвикаат цепни реакции штом двата дела ќе се приближеле еден до друг, со што топлината и енергијата че предизвикале предвремена експлозија, ослободувајќи само дел од енергијата. Било одлучено да се икористи речиси критична сфера од плутониум и истата со голема брзина да се набие во помало и погусто јадро, технички предизвик во тој период.
За да се создаде симетрична имплозија, било потребно да се насобере јадрото на плутониум до потребната густина, триесет и две експлозивни полнења требало да бидат истовремено активирани околу сферично јадро. Со користење на конвеционални експлозивни техники со детонаторска каписла, било скоро невоможно да се постигне едновременоста на експлозиите. Алварес ги поттикнувал својот студент, Лоренс Џонстон, да употреби голем кондензатор кој ќе овозможи полнењето со висок напон дирекно до секоја експлозивна леќа, со што ќе се заменеле детонаторските каписли со експлозивен премостителен детонатор. Експлозивната жица ги детонирала триесет и двете полнења во рок од неколку десетинки од микросекунда. Пронајдокот беше од клучно значење за успехот на развојот на имплозивното јадрено оружје. Тој, исто така, го надгледувал и експериментот RaLa . Алварес подоцна напишал:
"Со современите ураниумови оружја, стапката на позадинското неутронско зрачење е толку ниско што терористите, доколку би имале таков материјал, би имале добри шанси да предизвикаат силна енергетска експлозија, едноставно со припојување на едната половина од материјалот врз другата половина. Повеќето луѓе не се свесни дека доколку поседувате издвоен U-235, многу лесно може да се предизвика јадрена експлозија, но доколку е достапен само плутониум, да се предизвика експлозија е најтешката техничка работа што ја познавам."
Повторно работејќи со Џонстон, Алваресовата последна задача на проектот „Менхетен“ беше да се развие еден збир на калибрирани микрофони/предаватели со кои од падобран требало да се измери силата на атомската експлозија, со цел да им се овозможи на научниците да ја пресметаат енергијата на бомбата. Тој го набљудувал јадрениот тест „Тринити“ од B-29 Супертврдина, кој исто така се користел и во сродниот  проектот „Алберта“Араководен од Харолд Агњу и Вилијам Стерлинг Парсонс.
Меурна комора
Враќајќи се назад на Калифорнискиот универзитет како редовен професор, Алварес имал многу идеи за тоа како да се искористи неговиот воен радар за подобрување на честичните забрзувачи. Иако некои од нив дале резултати, сепак „големата идеја“ овој пат ќе биде на Едвин Мекмилан чија замисла за фазна стабилност ќе доведе до создавањето на синхроциклотронот. Усовршувајќи ја оваа замисла, Лоренсовата екипа ќе го изгради најголемиот во светски рамки протонски забрзувач, Беватртон кој со работа започна во 1954 година. Иако Беватронот можел да произведе поголема количина на интересни честички, особено при второстепените судири, овие сложени заемодејства биле тешки за откривање и анализа.
Заземајќи се за развој на нови начини за визуелизација на честичките, создадена од страна на Доналд Глејзер со позната како меурна комора, Алварес сфатил дека тој уред му е потребен, само доколку може да се модифицира и да работи со течен водород. Водородните јадра, кои се протони, ги правело наједноставни и најпосакувани за заемодејство со честичките добиени од Беватронот. Тој започнал програма за развој и за изградба на низа на мали комори и се залагал за уредот кај Ернест Лоренс.
Уредот на Глејзер бил мал стаклен цилиндар (1 cm × 2 cm) исполнет со етер. Со ненадејно намалување на притисокот во уредот, течноста може да се стави во привремена суперзагреана состојба, која ќе врие како што честичките ќе минуваат. Глејзер успеал да ја одржи суперзагреаната состојба неколку секунди пред настапи спонтаното вриење. Екипата на Алварес изградила комора со димензии од 1,5 инчи, 2.5 инчи, 4 инчи, 10 инчи и 15 инчи со користење на течен водород, а конструкцијата беше изработена од метал со стаклени прозорци, па така патеките можело да се сликаат. Комората може да кружи во синхронизирана патека со забрзаниот гас, при што можело да се фотографира, а комората за кратко време можела да биде спремна за следениот циклус.
Научен детектив
Во 1964година Алварес дал предлог за експеримент кој подоцна станал познат како Високо честично физички експеримент (HAPPE),првобитно осмислен како суперспроводлив магнет издигнат на висока надморска височина со помош на балон со цел да се изучат исклучително високоенергетиските заемодејства на честичките. Со текот на времето целта на експериментот се менува кон проучување на космологијата и улогата на честичките и зрачењето во раниот универзум. Сето ова претставувало огромен напор, да се однесат детектори на висока надморска височина со помош на балони или пак со високолетечките U-2 авиони, на еден начин станува збор за предвесникот на COBE - сателит наменет за испитување на космичкото позадинско зрачење (што довело до доделување на Нобеловата награда во 2006 година, која ја поделиле Џорџ Смут и Џон Mадер. )
Алварес предложил во 1965 година во египетските пирамиди со помош на космички зраци да се најдат доколку постојат непознати скриени комори. Користејќи ги природно-настанатите космички зраци и, тиј осмислил идеја за поставување на искричава комора, стандардна опрема во високоенергетски честична физика во тој период, во просторија под втората Хефренова пирамида. Со мерење на стапката на броењето на космичките зраци во различни насоки на детекторот ќе го открие постоењето на каква било празнина при преклопувањето на структурата.
Алварес составил екипа од физичари и археолози од САД и Египет, ја поставиле опремата за снимање и започнале да работат со експериментот, и покрај прекинот во 1967 година поради Шестдневната војна. По завршетокот на војната, продолжиле со експериментот, снимајќи ги продорните космички зраци сè до 1969 година кога Алварес ги доставил до Американското друштво на физичарите дека нема неоткриени простории во 19% од истражената пирамида.
Во ноември 1966 година во спианието Life биле објавени фотографии од филмот на Абрахам Запрудер н а кој бил снимен атентатот на Џон Кенеди. Алварес, кој бил експерт за оптика и фотоанализа, се заинтересирал за сликите и започнал да истражува што се може да се дознае од филмот. Алварес покажа и теоретски и експериментално движењата на главата наназад на претседателот биле целосно во согласност со истрел одзади. Тој, исто така, ги испитувал истрелите и ударниот бран кој ја разбранувал камера, посочувајќи на голем број на работи кои фотоанализирачите од ФБИ не ги согледале или пак ги погрешиле. Tој напишал еден труд наменет како водич, со неформални совети за физичарите кои имале за цел да ја разоткријат вистината.
Изумирањето на диносаурусите
Во 1980година Алварес со неговиот син, геологот Волтер Алварес, и со јадрените хемичари Франк Асаро и Хелен Мишел,„ ја открија причината за изумирањето на диносаурсите, односно станува збор за едно од најголемите откритија во врска со историјата на Земјата“.
Валтер Алварес вршел геолошки истражувања во централниот дел на Италија за време на 1970-тите години на ѕидовите на една клисура, при што ги испитувал варовничкислоеви над и под границата на креда-палеогенот, исто така, наречен и K-T граница. Токму на границата меѓу слоевите се наоѓа слој од глина. Валтер му рекол на неговиот татко дека слојот ја означува границата над која повеќе не се појавуваат диносаурусите, односно дека истите исчезнале и никој не знае зошто, или што пак претставува самата глина, мистерија која тој имаше за цел да ја разреши.
Алварес имале пристап до јадрените хемичари во Лоренс Берклиевата лабораторија и бел во можност да работи со Френк Асаро и Хелен Мишел, кои во то опериод ја користеле неутронска активационата анализа. Во 1980 година, Алваресови, Асаро и Мишел објавиле обемен труд според кој причината за исчезнувањето на диносаурсите е вонземска. .
Смрт
Алварес починал од рак на 1 септември 1988 година и бил кремиран, а неговата пепел е расфрлана во Монтереј Bay. Неговите трудови се во библиотеката Банкрфот на Калифорнискиот универзитет.
Горна Чарлија
Горна Чарлија — село во областа Пелагонија, во Општина Могила, во околината на градот Битола.
Потекло на името
Името на селото потекнува од турскиот збор „чаир“, што означува ливада.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во Пелагонија, во северниот дел на Битолското Поле, во средишниот дел на територијата на Општина Могила. Селото е рамничарско, сместено на левиот брег на Црна Река, на надморска височина од 583 метри. Од градот Битола, селото е оддалечено 25 километри, а од патот Битола-Прилеп околу пет километри.
Горна Чарлија е мало полско село помеѓу Долна Чарлија на југ и Воѓани на север. Други околни села се: Будаково, Вашарејца и Добрушево.
Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Ливади, Мери, Црква, Ѓошкови и Долги Слогови.
Селото е мало и не се дели на маала.
Селото се наоѓа во котлината Пелагонија, североисточно од Битола. На југ е поголемото село Долна Чарлија, а во минатото биле познати како едно село - Чарлија.
Историја
Познато е дека во втората половина на век на овие ливади, Сердар-бег од Прилеп, кој ги поседувал овие ливади, ја населил македонската задруга Стојковци, која тогаш имала 40 членови. Подоцна било населено и Долна Чарлија.
Во век, Горна Чарлија било село во Битолската каза на Отоманското Царство.
До 1940 година, селаните биле закопувани во селото Ношпал, а подоцна во соседното село Долна Чарлија.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 10,8 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 950,8 хектари, на пасиштата отпаѓаат 56,6 хектари, додека шуми речиси и да нема.
Селото, во основа, има полјоделска функција.
Население
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Горна Чарлија живееле 120 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Горна Чарлија имало 72 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.
Селото е мало и во фаза на наполно раселување. Во 1961 година, селото броело 77 жители, а во 1994 година само шест жители, македонско население.
Според последниот попис од 2002 година, во селото Горна Чарлија живееле 3 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото немало жители.
Родови
Горна Чарлија е македонско православно село, родовите во селото сите се доселенички, селото е основано во втората половина од ХVIII век.
Според истражувањата од 1959 година, родови во селото
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Могила, која била создадена при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Битола.
Во периодот од 1955 до 1965 година, селото влегувало во рамките на тогашната општина Тополчани.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Будаково, во која селото Алинци, се наоѓале и селата Арматуш, Будаково, Горно Чарлија, Далбеговци, Дедебалци, Добрушево, Долна Чарлија, Мусинци, Ношпал, Путурус, Радобор, Трап и Црничани. Во периодот 1950-1952, селото било дел од Општина Добрушево, во која влегувале селата Горна Чарлија, Долна Чарлија, Добрушево, Мусинци и Ношпал.
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 0181 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште во селото Долна Чарлија. Избирачкото место го опфаќа и селото Долна Чарлија.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 138 гласачи. На локалните избори во 2021 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 143 гласачи.
Иселеништво
Се знае за следниве иселеници: Чарлинци (1 к.), кои живеат во Ношпал, Чарлинци (2 к.), живеат во Добрушево, Чарлинци (1 к.), кои живеат во Могила; сите гранки на родот Стојковци. Од овој род има иселеници и во селото Тројкрсти (1 к.).
Електрометар
Електрометар – мерен инструмент кој го покажува присуството и количината на електричен полнеж на некое тело, т.е. го мери степенот на наелектризираност на телото. Постојат различни видови електрометри, од историските електроскопи со баждарена скала изработувани рачно, до електронски електрометри со голема прецизност.
Интересно е дека електрометарот всушност е кондензатор со скала и затоа со секој електрометар може да се мери не само електричниот полнеж, туку и напонот.
Електричен полнеж
Воспоставено гледиште е дека сите тела во нормална состојба се електрични неутрални и дека тие можат да наелектризираат со триење или друга постапка, така што се јавува еден или друг вид електрицитет. Конвенционално е усвоено дека електрицитетот кој се добива кога стаклена шипка се протрие со свилена ткаенина, се нарекува позитивен електрицитет, а негативен електрицитет спротивниот вид, кој се добива кога ебонитно стапче се протрие со крзно. Бидејќи е утврдено дека неутрално тело може да се наелектризира ако се допре со веќе наелектризирано тело, т.е. дека електрицитетот може да преминува од тело на тело, во почетокот на развојот на науката за електрицитет се сметало дека електрицитетот е некој вид флуид кој преминува од тело на тело. Покрај ова, утврден е и фактот дека електрицитетот поминува низ некои тела. Меѓу нив на прво место спаѓаат металите, додека кај други тела поминувањето на електрицитетот е незначително. Телата низ кои поминува електрицитетот се наречени електроспроводници, а другите изолатори.
Кога позитивно наелектризирана шипка се принесе доволно близу до електроскоп, доаѓа до прераспределба на електричниот полнеж и ливчињата на електроскопот наелектризирани со истоимен електричен полнеж, се одбиваат. Кога шипката го допре електроскопот, електроните од куглата на електроскопот преминуваат на шипката привлечени од нејзиниот вишок позитивен електричен полнеж и го неутрализираат. Со тргање на шипката, електроскопот има недостаток на електрони, односно електроскопот е позитивно наелектризиран. При електризирање со допир, електроните кои се наоѓаат на површината на едниот материјал, преминуваат на другиот.
Класични видови електрометри
Класичниот електрометар се состои од метално куќиште со пречник од околу 20 cm (како на сликата) кое од едната страна е затворено со стакло за да се спречи влез на прашина. Во куќиштето се наоѓа стрелка и мерна скала. Стрелката преку изолатор е поврзана со електрода која се наоѓа вон куќиштето. Стојалото на кое се наоѓа куќиштето е заземјено. Ако на електрода над куќиштето, ѝ приближиме наелектризирано тело, стрелката на мерната скала ќе се помести заради делувањето на електростатичките одбивни сили меѓу полнежите кои се распоредени на стрелката и на носачот на стрелката. Во зависност од количината електричен полнеж, се менува поместувањето. Скалата не е линеарна.
Електроскопи со златни ливчиња
Електроскопот со златни ливчиња е најстариот мерен инструмент на електричен полнеж. И денес се користи во наставата по физика за демонстрација на принципот на електростатиката. Електроскопот со златни ливчиња се состои од две електроди. Надворешната електрода е метално куќиште со прозорец, а внатрешната е централна метална електрода на чиј долен крај се наоѓаат две златни или алуминиумски ливчиња, а на горниот крај е плоча или кугличка. Кога наелектризираниот предмет ја допре шипката на електроскопот, дел од електричниот полнеж преминува на шипката и таа се електризира со полнеж со ист знак. Преку шипката се електризираат и ливчињата, а бидејќи тогаш се истоимено наелектризирани, се појавува одбивна електрична Кулонова сила меѓу нив и ги раздвојува. Ако куќиштето во кое се наоѓаат ливчињата се затвори со стакло и вакуумира, поместувањето на ливчињата нема да го спречува отпорот на воздухот и кога ќе се постави баждарена скала во такво уред, истиот ќе може да се користи за мерење на интензитетот на наелектризираност на ливчињата, а со тоа и на почетниот наелектризиран предмет. Опишаниот уред кој нема скала е електроскоп.
Одбивни електрометри
Овој вид електрометри се заснова на истото начело како и електроскопот со златни ливчиња. Разликата е во тоа што одбивниот електрометар користи и торзиона вага и има поголема осетливост на електричниот полнеж.
Привлечни електрометри
Привлечните електрометри се високоосетливи електрометри кои го мерат привлекувањето на наелектризираните дискови. Првата верзија на привлечниот електрометар го унапредил лорд Келвин.
Квадратни електрометри
Пронаоѓач на квадратните електрометри е лорд Келвин. Првиот квадратен електрометар бил конструиран во 1867 година. Квадратните електрометри се најосетливо од сите механички уреди за мерење на степенот на наелектризираност на телата.
И според изгледот тој се разликува од претходните електрометри. Во четириаголна месингана кутија, на торзиона вага висел тенок слој алуминиум. Секоја квадратна четвртина на кутијата електрично е поврзана со дијагонално спротивната четвртина на кутијата.
На ваков механизам се ослонил Фарадеј при изработката на својата апаратура позната како Фарадеев кафез. Фарадеевиот кафез претставува простор ограничен со некој спроводлив материјал или мрежа направена од таков материја кој има особина да го блокира надворешното статично електрично поле. Електрицитетот во електроспроводникот не постои во внатрешноста на спроводникот. Причина за оваа појава е фактот дека електрицитетот се распоредува по површината на начин што го поништува електричното поле во внатрешноста.
Модерни видови електрометри
Поновите електрометри претставуваат високоосетливи електронски волтметри. Истите, покрај другото, се користат во експерименти во јадрената физика заради својата висока осетливост.
Електрометри од вибрирачка трска
Електрометрите од вибрирачка трска користат електричен кондензатор меѓу две шетачки електроди и фиксирана влезна електрода. Како што се менува растојанието меѓу електродите, се менува и електричниот капацитет, а со тоа и напонот, па низ колото минува струја со променлива јачина.
Вентилни електрометри
Електрометрите со вентили користат специјална вакуумска цевка со многу големо излезно засилување и влезен отпор. Со оглед на можноста за детекција на електрична струја со многу мала јачина, со вентилите на овие електрометри мора да се ракува со ракавици.
Електрометри со цврста агрегатна состојба
Електрометрите со цврста агрегатна состојба претставуваат најнов вид електрометри. Се состојба од засилувач со еден или повеќе транзистори, дисплеј и приклучоци за надворешни уреди за мерење. Обично се мултифункционални. Мерат електричен полнеж, напон, отпор и струја.
Примена
Класична примена на електрометри има во медицината и тоа во радиотерапијата вклучувајќи го и надворешното зрачење и варијации на дозите, во интраваскуларната брахитерапија, за рендгенски прегледи и во мамографијата.
Ојтуз
Ојтуз (Oituz; Gorzafalva) — општина во округот Бакау во Романија, во која живеат 9.687 жители. Се состои од шест села. Порано, општината била позната под името Грозешти.
Роненберг
Местоположба
Роненберг се наоѓа во областа Каленбершки крај и се граничи со покраинскиот главен град Хановер, Хеминген, Шпринге, Венигзен и Герден (од североисток, надесно).
Градски единици
Роненберг се состои од следниве места:
Градски совет
Градскиот совет на Роненберг се состои од 34 членови. Ова е предвидениот број за општина/град со број на жители помеѓу 20.001 и 25.000 жители. Членовите се избираат на секои 5 години.
На изборите на 11 септември 2016 година бил избран следниов состав:
Градоначалник
Од 1 јануари 2014 година, градоначалничка на градот е Штефани Хармс (CDU). Била избрана на 6 октомври 2013 година со 52,8%. Излезноста на гласачите изнесувала 45,0%.
Список на градоначалници
До 2001 година функцијата градоначалник на градот била доброволна, поддржувана од градскиот директор. Во 2001 година обете места биле споени. Градоначалници на градот биле:
Како градски директор во тоа време биле:
Збратимени градови
Роненберг е збратимен со следниве градови:
106 (број)
106 (сто и шест) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 105 а претходник на бројот 107.
Цикхузен
Цикхузен (Zickhusen) — општина во округот Северозападен Мекленбург, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Црква „Преображение Христово“ - Здравик
Преображение Христово (Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος) — црква во селото Здравик, Зихненско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Зихненско-неврокопската епархија на Цариградската патријаршија.
Сегашната црква е изградена во 1927 г. и се наоѓа во центарот на селото. Претставува трикорабна базилика без купола. Направена е со трудот на селаните.
Брекел
Брекел (Bröckel) — општина во округот Целе, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Географија
Брекел се наоѓа југоисточно од Целе, непосредно на автопатот Б214 и има свој излез. На 2 километри јужно од местото тече реката Фузе, која ја дели општината од соседната Ице.
Општински единици
Општината се состои од местата Кацхорн и Вегхаус.
Историја
Местото било првпат споменато во 1215 година. Името на селото потекнува од Брокелхе.
Тахиќанки на плажа
Тахиќанки на плажа (Femmes de Tahiti) ― слика од 1891 од Пол Гоген. Сликата прикажува две жени од тихоокеанскиот остров Тахити на плажа.
Сликата моментално е во збирката на Музејот Орсе, во Париз, Франција.
Во 1892 Гоген насликал слична слика „Парау апи“, („Две тахиќанки“) која е во збирката на Галеријата на новите господари во Дрезден. На тахиќански, парау значи збор а апи значи нов. Оттука парау апи значи новости. Обично се поздравуваат со „еаха те парау апи“, или „што има ново“?
Базилика Голема Богородица (Рим)
Голема Богородица наречена и Санта Марија Маџоре (Basilica di S.Maria Maggiore, Basilica Sanctae Mariae Majoris ad Nives) — една од четирите главни папски базилики во Рим, Италија, заедно со Црква Сан Лоренцо фуори ле Мура, кои порано биле нарекувани како петте патријархални базилики во Рим. Другите три папски базилики се Свети Јован Латерански, Свети Петар и Свети Павле.
Оваа базилика е единстврната римска базилика која ја задржила суштината на својата оригинална структура, со мали поправки поради земјотресот од 1348 година.
Според легендата за нејзиното основање, во една ноќ во 352 година, на папа Либериј и богатиот римјанин Џовани Патрицио на сон им се јавила Пресвета Богородица и им кажала да изградат црква на местото каде следниот ден ќе падне првиот снег. Така следниот ден, на 5 август 352 година, на местото каде била изградена денешната црква имало снег.
Камбанаријата на оваа базилика е најголемата од сите базилики во Рим.
Во склопот се наоѓаат три капели. На десната страна се наоѓа Сикстинската капела, која била изградена по порачка на папа Сикст V од страна на Доменико Фонтана. Оваа капела не треба да се индентификува со Сикстинската капела во Ватикан. Овде биле погребани папа Сикст V и папа Пиј V. Кон левата страна пак се наоѓа Паолинската капела, која била изградена по нарачка на папа Павле V. Овде биле погребени папа Климент VIII и папа Павле V. Третата капела се нарекува капела Сфорца, која се смета дека била изградена од страна на Микеланџело.
107 (број)
107 (сто и седум) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 106 а претходник на бројот 108.
Орбени
Орбени (Orbeni) — општина во округот Бакау во Романија, во која живеат 4.138 жители.
Герман IV Цариградски
Герман IV Цариградски — Вселеснски патријарх во два наврати, од 1842 до 1845 година и од 1852 сè до неговата смрт во 1853 година.
Во период 1826–1830, тој бил епископ во Видин, па епископ во Драман до 1835 година, кога бил назначен за епископ на Дурусу. Бил избран за патријарх за првпат во 1842 година, и останал на да начелствува сè до 1845 година, кога бил наследен од страна на Мелетиј III. Повторно бил прогласен за патријарх во 1852 година, и останал да начелствува сè до својата смрт.
За време на своето начелствување тој особено се грижел за сиромашните. Тој изградил бројни цркви, училишта библиотеки и сиропиталишта. Нрговото име се поврзува со образованието на православното свештенсто, бдејќи тој бил основачот на Теолошкото училиште во Халки во манастирот на Светото тројство. Училиштето редовно работело сè до 1971 година, кога било заторено со закон.
Бара (Мамудовци)
Бара — археолошко наоѓалиште во кичевското село Мамудовци. Претставува некропола од средниот век. Се наоѓа на околу 2 км од селото, високо во планината, каде се откриени гробови градени од камени плочи. Мештаните местото го викаат уште и Римски Гробишта.
Ана Карима
Таа била ќерка на трговецот со пченица Тодор Велков и работела како учител. Во 1888 година се омажила за социјалистот Јанко Саказов. Таа дебитирала и станала позната како писателка во 1891 година. Во 1894 година, семејството се преселило во Софија, каде што таа станала активна во рамките на социјалните реформи. Во 1897 година, таа го основала друштвото Сузнание („Совест“) и започнала да води кампања за образование на жените, од кои едната била да се отвори Универзитетот во Софија за жени. Од 1899 година, таа го уредувала весникот „Женски глас“ со Јулија Малинова, а во 1901 година го коосновала Бугарскиот женски сојуз со Карима како нејзин прв претседавач. Организацијата била чадор организација на 27 локални женски организации кои биле основани во Бугарија од 1878 година. Таа била основана како одговор на ограничувањата на образованието на жените и пристапот до универзитетски студии во 1890-тите, со цел да се продолжи интелектуалниот развој на жените и учество на студии, организирала национални конгреси и го користела весникот Женски глас како свој орган. Во 1906 година го напуштила Бугарскиот женски сојуз. Таа ја основала ривалската женска организација Равноправие („Еднакви права“, 1908-1921) и ја обиколила земјата каде држела предавања за реформите во правата на жените. Во 1918 година го отворила првиот дневен центар за работни мајки во Бугарија. Од 1921 до 1928 година била протерана од политички причини.
Алт Метелн
Алт Метелн (Alt Meteln) — општина во округот Северозападен Мекленбург, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Рефет Елмази
Рефет Елмази (албански: Refet Elmazi; Теново,, ) — македонски политичар, висок функционер на ДПА, поранешен заменик министер за внатрешни работи и функционер во Дирекцијата за безбедност и контраразузнавање. Нарекуван е човекот за валканите игри на Тачи.
Животопис
Елмази е роден на 5 септември 1959 година во село Теново, Општина Брвеница, Тетово. Дипломирал на 19 февруари 1984 година Факултетот за одбрана на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје. Од 1984 до 1998 година работи како професор во средното училиште „Кирил Пејчиновиќ“, во Тетово, а од 1998 па до 2000 година бил заменик-министер во Министерството за одбрана на Македонија. Од 2000 до 2002 година во Владата на Љубчо Георгиевски бил заменик-министер во МВР, за повторно од 21 септември 2006 да ја врши устата функција сè до почетокот на 2008 кога поднел неоптповиклива оставка. На Елмази му се препишува заслуга за обезбедувањето на податоци за полициската акција во селото Бродец. Високите функции на Елмази поминуваат со инциденти и контроверзии во кои меѓународната заедница го посочува за директна вмешаност во изборни насилства и инциденти. На крајот од 2009 година Елмази се повлекува од функцијата како член на претседателството на ДПА и поднесува оставка.
108 (број)
108 (сто и седум) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 107 а претходник на бројот 109.
Хари Костов
Политичка кариера
Како непартиска личност, по изборот на дотогашниот премиер Бранко Црвенковски за претседател на државата, Костов бил избран за претседател на владата на 2 јуни 2004 година. Набрзо, на 15 ноември истата година, Костов поднесол оставка на функцијата премиер, по што Собранието за нов премиер го избрал Владо Бучковски.
Црква Свети Василиј (Шевченковски реон - Киев)
Црквата Свети Василиј (украински: Церква Василія Великого) е црква која се наоѓа во Киев, Украина.
Црквата е под контрола на Украинската грко-католичка црква.
Храмот започнал да се гради во 1998 година и истата била завршена во 2002 година.
Антим V Цариградски
Антим V Цариградски — Вселенски патријарх во период од тринаесет месеци во 1841 до 1842 година. Роден е во Родосто (Текирдаг) и начествувал како митрополит Агатополски во периодот од 1815 до 1821 година, во Поморие во периодот од 1821 до 1831 година, и Кизикос во периодот меѓу 1831 и 1841 година. Тој бил назначен за патријарх кога бил разчинет Антим IV од страна на султанот Абдул Меџит I.
Коефициент на интелигенција
Проценка на интелигенција
При проценувањето на интелигенцијата како сложена психолошка функција се земаат в предвид општата способност на личноста (Г-фактор или генерален/општ фактор) и посебни способности (С-фактори или специфични фактори). Интелигенцијата не се определува само врз основа на една одлика од некоја специфична способност, доколку не се присутни други општи способности. Тогаш обично се вели на пр. за просечната интелигенција со посебна дарба за одредена способност. Во такви случаи, често се среќава нешто пониска интелигенција, отколку што може да се очекува. Овој вид на размислување, поделен на главни и специфични фактори кои ја одредуваат интелигенцијата на една личност, е критикуван од авторите кои се залагаат за мултифакторна теорија на интелигенција, која ги зема предвид сите релевантни способности.
Процесите на интелигенција бараат и функционирање на други психолошки функции, како што се свеста, перцепцијата, размислувањето, меморијата, кои се неопходни за нормален развој на интелигенција.
Според теоријата на наследност, генетското условување се зема предвид во развојот на интелигенцијата. Истовремено, се наведува и големото значење на факторите на околината кои го активираат генетското наследените особини и потоа ја развиваат интелигенцијата до степенот определен во генетскиот код на поединецот. До овие сфаќања се дојде преку долгорочни студии за развојот на интелигенцијата кај близнаците кои живееле во различни средини заедно или одделно.
Мерење на интелигенција
Мерењето на интелигенцијата се врши со помош на тестови за интелигенција прилагодени за одредена возраст и популација и ова спаѓа во доменот на работата на психолозите. Резултатот од тестот е количникот на интелигенција кој се добива со делење на умствена (ментална) возраст и календарската возраст (во месеци).
Коефициентот на интелигенција се пресметува според формулата:
На пример, десетгодишно дете кое постигнувало резултат од просечен тринаесетгодишник на тест за интелигенција има количник на интелигенција 130 (100x13/10). На нумерички тест од 8 или 16 прашања, лице на возраст од 12-40 години може да има коефициент на интелигенција од 35,70,120,166,180,200 во зависност од прашањето.
Кај возрасните, коефициентот на интелигенција не зависи од возраста, но резултатот на одреден тест за интелигенција е мерка за релативниот развој на интелигенцијата на поединецот во рамките на референтната група за која е стандардизиран тестот.
Во зависност од вредноста на количникот, нивото на интелигенција може да се подели во неколку групи:
Присуство на нарушувања на интелигенцијата со вредности помали од 70 од раѓање, или ако овие нарушувања настанале во текот на развојот на интелигенцијата, тогаш се работи за ментална ретардација (олигофренија, душевна-ментална заостанатост, слабоумност), која понатаму се дели на:
Ако оштетувањето на интелигенцијата се случило подоцна кога интелигенцијата веќе била развиена, тогаш се работи за деменција.
Со други зборови, горната формула може да се користи само за пресметување на коефициентот на интелигенција кај децата, а за возрасните процедурата добивање резултат се заснова скоро на Гаусовата ѕвонаста крива со средишна вредност (просечен коефициент на интелигенција) од 100 и стандардна девијација од 15 или 16.
Поновите пристапи за пресметување на коефициентот на интелигенција се сведени на математичка трансформација (процентил, перцентил ранг) на резултатите од тестот за интелигенција.
Недоволното внесување на јод го намалува коефициентот на интелигенција за 10-15%.
Меѓународен словенски канал
Меѓународен словенски Канал (англиски: Slavonic Channel International) е телевизиско претпријатие во Украина на украински, руски и англиски јазик. Се наоѓа во Киев. Почетокот на претпријатието датира од 14 декември 1994 година, а емитувањето на нејзината програма започна на 12 септември 2008 година.
Војо Стојановски
Војо Стојановски (, Букојчани, -  ) — македонски музичар, автор и пеjaч на народна музика.
Животопис
Војо Стојаноски бил во брак со новинарката Евица Камберова - Стојаноска, со која го имаат синот Дамјан (роден во 1996 година). Дамјан продолжил по стапките на татко му, запишувајќи се на Факултетот за музичка уметност на отсекот - соло пеење. Истовремено, и тој започнал музичка кариера: на фестивалот „Филиграни“ ја добил наградата за најдобар дебитант, а на „Гоце фест“ ја освоил првата награда на публиката, за песната „Ај со господ напред“.
По кратко боледување, Војо Стојановски починал на 6 мај 2014 година.
Славонска епархија
Славонската епархија (Епархија славонска, хрватски:Eparhija slavonska) — епархија (диоцеза) на Српската православна црква која ги опфаќа подрачјата на западна и централна Славонија, во Хрватска. Од 2014 година, епархијата е предводена од страна на владиката Јован Чулибрк.
Историја
Во текот на средниот век, Славонската бановина беше под власт на унгарските кралеви. Од 15 век, некои источни региони на Славонија биле населени од Срби, кои се населиле на оваа територија по нивното бегство од Босна, дури пред турското освојување од 1463 година. Бидејќи Србите беа православни христијани, се појавија тензии меѓу нив и локалната Католичка црква. Во 1438 година, папата Евгениј IV (1431-1447) го испрати инквизиторот Џакомо дела Марка во Славонија како мисионер, со порачка да ги преобрати „расколничките“ Срби во „римската религија“ и ако во тоа не успее да ги протера. Во текот на овој период, српското благородништво беше исто така присутно во регионот. Во 1454 година, Српската православна литургиска книга, Вараждински апостол, беше напишана во горнославонскиот град Вараждин, за принцезата Катарина Бранковиќ од Србија, сопруга на Улрих II, грофот на Цеље.
Во првата половина на 16 век, целата територија на Славонија беше опустошена од честите војни. Српскиот деспотот Павле Бакиќ беше поразен во Битката кај Ѓаково во Славонија (1537), при одбраната на регионот од Османлиите. По овој настан, источниот дел познат како Долна Славонија беше освоен од страна на Османлиите, додека западниот дел (познат како Горна Славонија) беше под хабсбуршка власт. Бидејќи обновувањето на Српската патријаршија во Печ во 1557 година, православните Срби од Долна Славонија биле ставени во надлежност на Пожешката епархија, со центар во Ораховичкиот манастир. Во 1595 година, српскиот православен митрополит Василије Пожешки се пресели во Горна Славонија, под хабсбуршка власт, со цел да го избегне турското угнетување.
Историски, епархија била позната како Пожешка епархија во 16 и 17 век, а подоцна и како Пакрачка епархија. Во текот на 18 и 19 век, таа била под јурисдикција на српскиот павославен Карловачки метрополитанат. Од 1920 година, таа припаѓа на обединета Српска православна црква.
Зимзелено растение
Зимзелено растение е она растение што ги задржува лисјата во сите годишни времиња, за разлика од листопадните растенија, чие зеленило паѓа на есен и остануваат голи во зимата или сувата сезона.
Постојат најразлични видови на зимзелени растенија, кои може да бидат дрва или грмушки:
Покрај ова, осебен случај е африканското голосемено растение велвичија. Ова растение има само два листа што постојано растат додека е живо растението, но постепено се абат на врвовите. Во овој случај едно исто лисно ткиво трае 20–40 години.
Трајноста на листовите кај зимзелените растенија се движи од неколку месеци (постојано растат нови како што паѓаат старите листови) до неколку децении (над 30 години кај долговечниот бор).
Причини за зимзеленоста и листопадноста
Листопадните дрва ги губат листовите за да се приспособат на студената или сува сезона. Највеќето растенија од тропските дождовни шуми се сметаат за зимзелени, постепено менувајќи си ги листовите во текот на годината, додека пак видовите во сезонски суви предели можат да бидат или зимзелени или листопадни. Растенијата од топлата умерена клима исто така се претежно зимзелени. Во постудените климатски појаси бројот на зимзелени растенија е помал, а предоминираат иглолисните (четинари) бидејќи широколисните растенија не можат да истрпат големи студови под -30 °C.