cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Морков и стап
Потекло
Најраните наводи на англиски јазик кон фразата „морков и стап“ потекнуваат од автори во средината на 19 век, кои пишувале во врска со карикатурата или цртаните филмови од тоа време кои прикажувале трка меѓу јавачи на магариња, при што губитникот џокеј користел стратегија на тепање на својот коњ со „гранчиња од црн трн“ за да го поттикне да продолжи напред, додека победникот на трката седи во своето седло опуштен и го држи крајот од својот стап со мамка. Кај некои орални традиции наместо моркови се користеле репа како искушението на магарето. Децении подоцна, идејата се појавила во едно писмо од Винстон Черчил, 6 јули 1938 година: „Така, со употреба на секој уред од стап до морков, изнемоштеното австриско магаре е форсирано да ја влече нацистичката количка на рид кој постојано се стрмнува."
Јужната хемисфера се зафати за фразата во 1947 и 1948 година поради коментарите на австралиските весници за потребата да се стимулира продуктивност по Втората светска војна.
Најраните употреби на идиомот „морков и стап“ во широко достапните американски периодични изданија беше во изданието од 11 декември, 1948 година на Економист и во еден напис во весникот Дејли републик истата година во кој се дискутираше за економијата на Русија.
На германскиот јазик, како и на рускиот и на украинскиот, сродниот идиом се преведува како шеќерен леб и камшик.
Гаталинка
Опис
Гаталинката е мала жаба; мажјаците се движат од 32 до 43 mm во должина, а женките се движат од 40 до 50 mm во должина. Тие се витки, со долги нозе. Нивната дорзална кожа, кожата на грбот е мазна, додека вентралната кожа, кожата од внатрешната страна е грануларна. Нивната дорзална кожа може да биде зелена, сива или поцрвена во зависност од температурата, влажноста или расположението. Нивната вентрална кожа има белузлава боја, а грбната и вентралната кожа се одделени со темнокафеава странична лента од очите до препоните. Женките имаат бело грло, додека мажите имаат златно-кафеави грла со големи (превиткани) вокална торбичка. Главата на H. arborea е заоблена, усните силно паѓаат, зеницата има форма на хоризонтална елипса, а ушното тапанче е јасно препознатливо. Дисковите на прстите на жабата, кои ги користи за искачување на дрвја и жива ограда, се карактеристични за H. arborea. Како и другите жаби, нивните задни нозе се многу поголеми и посилни од предните нозе, што им овозможува на жабите брзо да скокаат. Таа е главно ноќен или самрачен вид, но некогаш е активна и преку ден, особено кога времето е топло и влажно.
Дистрибуција и живеалиште
Гаталинката претпочита хабитати со густа вегетација, било со жбунови или дрвја, или блатни терени.
Членовите на комплексниот вид H. arborea се единствените претставници на широко распространетото семејство дрво-жаби (Hylidae) ендемити во континентална Европа. Ги има низ поголем дел од Европа (освен Ирска), северозападна Африка и умеренa Азија до Јапонија. Овој комплексен вид е потекнува од овие земји:
Албанија; Ерменија; Австрија; Азербејџан; Белорусија; Белгија; Босна и Херцеговина; Бугарија; Хрватска; Кипар; Република Чешка; Данска; Франција; Грузија; Германија; Грција; Унгарија; Израел (најден во долината Ајалон); Италија; Лихтенштајн; Литванија; Луксембург; Македонија, Република; Молдавија; Црна Гора; Холандија; Полска; Португалија; Романија; Руската Федерација; Србија; Словачка; Словенија; Шведска; Швајцарија; Турција; Украина.
Воведен е и во Обединетото Кралство, (иако барем една британска популација, за кое сега се сметаше дека е изумрена, можеби потекнува од тука ) и повторно беше воведено во Летонија.
Гаталинката може да се најде во мочуришните подрачја, влажни ливади, кревети од трска, паркови, градини, лозја, овоштарници, брегови на потоци, крајбрежни брегови, или влажни или суви шуми. Тие имаат тенденција да избегнуваат темни или густи шуми, и тие се способни да толерираат некои сушни периоди; затоа, понекогаш можат да се најдат и во суви живеалишта. Во Средна Европа, оваа жаба населува подрачја од 600 до 800 m надморска височина, додека во појужните региони, вклучително и Балканскиот Полуостров, таа се искачува на многу поголеми височини сé до 2.300 m (Arnold, 2002)
Репродукција
Периодот на парење започнува од март до мај. Гаталинката хибернира на земја.
Гаталинката се мрести во мирни темпорални води,во застојани водни површини, како што се езера, мочуришта, акумулации и понекогаш барички, од крајот на март до јуни. Крекаат во сезоната на размножување, дури и кога мигрираат во нивните базени или езерца за парење. Мажјаците честопати ги менуваат езерцата за размножување, дури и во истата сезона на размножување. После пролетен дожд, мажјаците ги повикаат женките од ниска вегетација или од плитките езерца. Околу 800 до 1000 јајца се oдлагаат во купчиња со големина на орев. Едно јајца е околу 1,5 mm во пречник. По 10-14 дена, јајцата се изведуваат. Потоа, по три месеци, полноглавците метаморфозираат во жаби. Метаморфозата обично достигнува врв од крајот на јули до почетокот на август. Тие можат да живеат до 15 години.
Статус на зачувување
Според Европските документи видот е заштитен согласно: Директивата за живеалишта- Животински и растителни видови кои се значајни за Унијата и се под строга заштита 92/43/EEC (Анекс IV), Конвенција за заштита на европскиот див свет и природните живеалишта (BERN), Апендикс II – Строго заштитени фаунистички видови.
Дух (призрак)
Според традиционално верување  дух  претставува душа или  дух на починато лице или животно кое може да се пројави во видлива или друга форма, пред  живите луѓе. Има разни описи за пројава на духовите: Начинот на пројавувањето може да варира од едно невидливо присуство, проѕирна или шумовидна форма, па сè до реални луѓе прикажани како визии. Обидот да се повика дух на почината личност е познат како црна магија, или во спиритизмот како „сеанса“.
Верувањето во пројава на духовите на умрените е широко распространето, и датира од анимизмот или од обожувањето на предците опишано во постарите книжевни култури.Одредени религиозни ритуали — погребни обреди, егзорцизми,одредени ритуали на спиритизмот и обредната магија се специјално смислени  за да се смириат духовите на мртвите. Духовите се обично опишани како осамени суштества кои прогонуваат одредени места, предмети или луѓе кои биле дел од нивниот  живот, преку приказни за  армии од духови, возови со духовен облик, бродови со духовен облик, па дури сеспомнуваат и духовни животни и броеви.
Антрополошка содржина
Идејата на возвишено, натприродно или духовно, обично вклучувајќи суштества како духови демони или божества, е културно универзална. Во постарите писмени народни религии, овие верувања, се често сумирани под поимот анимизам и обожување на предците. Во многу културни злоќудни, немирните духови се разликуваат од пријатните духови кои се вклучени во обожавање на предците.
Обожавањето на предците обично вклучува ритуали со цел да се спречи одмазда на духот.Одмаздничките духови на умрените, се најчесто замислувани како гладни и завидливи на живите луѓе.Стратегиите за спречување на одмазда можат да вклучат жртви,односно давање  храна и пијалак на покојните за да ги смират, или ги протераат со магија  со цел тие да ги прогонат од тоа место. Ритуалот на хранење на мртвите се врши преку традиции како што е кинескиот фестивал на духови или Ден на сите души на Западот. Протерувањето на мртвите со магија е присутно во многу обичаи на погребување во светот. Повеќето тела пронајдени во гробовите според ритуалот биле врзани за раце и нозе пред погребот. Подоцна овој обичај на погребување на мртвите продолжил да се негува во руралниот дел на Анадолија.Антропологот од XIX век Џејмс Фрејзер во своето класично дело Златната гранка ,изјавил дека душите се гледале како суштества без визуелен приказ на телото.
Заеднички одлики
Друго широко распространето верување во врска со духовите е дека тие се составени од маглив, воздушест, или суптилен материјал. Антрополозите ја поврзуваат оваа идеја со поранешните верувања дека духовите биле лица во состав на други лица (духот на човекот), што во античките култури е најпознато како здив на една личност, кој по воздивнување во постудена клима се појавува видливо во вид на бела магла. Ова верување исто така може, да го прошири метафоричното значење на "здив" во некои јазици, како што се латинскиот spiritus и  грчкиот pneuma, кои по аналогија се прошириле во врска со  значењето на терминот душа. Во Библијата, Бог е претставен како видлив приказ на Адам во вид на здив.
Во многу традиционални верувања, често се мислело дека духовите се починати луѓе кои бараат одмазда, или затвореници на земјата за лошите работи што ги правеле за време на животот. Изгледот на духот често се сметал како знак за предскажување на смртта. Гледајќи свој двојник во вид на дух или "fetch" е предзнак поврзан со смрт.
Белите дами биле опишани како честа појава во рурални области, и се верувало дека имале трагична смрт или доживеале траума во текот на животот. Легенди за Белата Дама се пронајдени низ целиот свет. Заедничко за многу од нив е и темата на губење на драга личност или пак предавство од страна на мажот или свршеникот. Тие често се поврзуваат со поединечна семејна лоза, како предзнак на смртта. Кога ќе се види еден од овие духови тоа е знак  дека некој во семејството ќе умре.
Легенди за бродови во духовен облик постоеле уште од 18 век; најзначајна од нив е „Летечки Холанѓанец“.Оваа тема била применета во литературата во „Поемата на Стариот морнар“ од Колриџ.
Локализација
Местото кадешто се појавиле духовите, често се гледа како опседнато место, кое често било населено од духови на починатите кои можеби биле поранешни жители или некако запознаени со тој имот.За натприродната активност во домовите се вели дека е главно поврзана со насилство или трагични настани во местата каде што имало убиство, случајна смрт или самоубиство — понекогаш во блиско, понекогаш во подалечно минато. Но, не сите опседнувања се на место кадешто имало насилна смрт, па дури и насилна основа. Многу култури и религии веруваат дека суштината на битието, како на пример 'душата',продолжува да постои. Некои филозофски и религиозни погледи тврдат дека 'духовите на оние кои умреле “се присутни” и заробени во внатрешноста на имотот, каде што нивните сеќавања и енергија се силни.
Месопотамија
Постојат многу знакови за духовите во месопотамските религии - религиите на Сумер, Вавилон, Асирија и други облици на рани држави во Месопотамија.Траги од овие верувања останале во подоцнежните Аврамски вери кои се прошириле за да доминираат во регионот. За духовите се мислело дека се создаваат во времето на смртта, земајќи ги меморијата и личноста на мртвиот човек. Тие патувале на некое посебно место, кое им било доделено, и опстојувале на сличен начин како живите луѓе. Се очекувало од роднините на загинатите да им понудат храна и пијалак за да им ги олеснат нивните услови. Ако тие не го направеле тоа, духовите можело да предизвикаат несреќа и болест на живите. Традиционалните практики на лекување им припишуваат разни болести на луѓето како резултат на активноста на духовите, додека други биле предизвикани од богови или демони.
Библиски наводи и Јудео-христијанско верување
Како таква, поголемиот дел од христијанските цркви ги смета духовите како суштества кои додека се врзани за земјата, не живееат материјално. Исто така,некои христијански деноминации учат дека духовите се суштества кои се наоѓаат во состојба на воскреснување пред да го продолжат своето патување кон небесата. По тој повод, Бог ќе им овозможи на душите во оваа состојба да се вратат на земјата за да ги предупредат живите на потребата од покајание. Сепак, Евреите и христијаните се учат на тоа дека е грешно да се обиде да се контролира духот, во согласност со Второзаконието: 9-12
Кога ќе преминат над оваа позиција, за некои духови всушност вели дека се демони како што учи Црквата, во согласност со 1 Тимотеј 4,1, дека „... во по­следните времиња некои ќе отстапат од верата, слушајќи измамнички духови и злодуховски учења ...“ Како резултат на тоа, обидите да се контактираат мртвите може да доведат до несакан контакт со демон или нечист дух, како што било случај со Роби Манхајм, четиринаесет годишен младич од Мериленд. Според еден христијански извор, појавата на небесно тело на светлината, е заеднички паранормалнна појава кој се припишува на духовите, и може да се објасни од 2 Коринтјани 11,14, во кој се наведува дека "дури и сатаната се маскира себеси како ангел на светлината".
Класична Грција
Од 5 век п.н.е, класичните грчки духови станале прогонувачки ,застрашувачки суштества, кои можеле да имаат добри или зли намери. За духот на мртвите се верувало дека лебди во близина на местото каде е погребан трупот, затоа гробиштата биле места кои ги избегнувале живите луѓе. Им се одавало почит и жалење на мртвите преку јавна церемонија, жртва и вино, ако не го напреавеле тоа во спротивно тие можело да се вратат да ги прогонуваат нивните семејства. Старите Грци одржувале годишни празници во чест на духовите на умрените, со цел да го задоволат нивниот вкус. На овие манифестации се поканувале духовите на семејствата кои го служат јадењето, по што биле " љубезно поканети да го остават јадењето и пиењето до истото време следната година”.
Во претставата од 5 век п.н.е Орестеја се појавува еден од првите духови во областа на фантастиката.
Римското Царство
Старите Римјани верувале дека духот може да се искористи како одмазда на непријателот со гребење на парче олово или керамика и ставајќи го во гробот на мртвиот.
Плутарх, во 1 век од н.е., го опишал прогонувањето на бањите во Херонеја од дух на убиениот маж. Духот, со гласно и пострашно завивање предизвикал луѓето да ги заклучат вратите во домовите. Друг пример за опседната куќа од античкиот класичен свет е даден од страна на Помладиот Плиниј (околу 50 н.е.). Плиниј опишува прогонување на една куќа во Атина од страна на дух врзан во синџири. Прогонувањето престанало кога бил откопан окован скелет на духот,и повторно бил соодветно погребан. Писателите Плавт и Лукијан, исто така, пишувале приказни за куќи опседнати од духови.
Еден од првите лица кои искажале недоверба во духови бил Лукијан од Самосата во 2 век од нашата ера. Во неговиот расказ "Сомничавецот" (околу 150 н.е) тој се однесува како Демокрит "учениот човек од Абдера во Тракија" кој живеел во гробница надвор од градските порти за да докаже дека гробиштата не биле опседнати од страна на духовите на упокоените. Лукијан кажува за тоа како тој бил цврсто убеден во своето неверување и покрај направените шеги од "некои млади луѓе од Абдера" кои облечени во црни облеки, со маски на главите сакале да го исплашат. Со овој податок од Лукијан се споменува нешто во врска со популарното класично очекување за тоа како треба да изгледа дух.
Во 5 век од н.е.,христијанскиот свештеник Констанс од Лион снимил примерок од тема за неправилно погребани лица кои се враќале и ги прогонувле живите, и единственото нешто што го прекинало прогонувањето е кога нивните коски биле откриени и соодветно закопани.
Средниот век во Европа
Духовите кои биле присутни во средновековна Европа биле поделени во две категории: души на мртвите и демони. Душите на мртвите се враќале за одредена цел, додека демонските духови постоеле само да ги мачат или примамат живите. Живите луѓе можеле да ги препознаат според тоа што ќе побарале од духот да ја каже неговата цел, во името на Исус Христос. Душата на умрениот ја открвал својата мисија, додека демонскиот дух се прогонувал на кажувањето на името на Исус(Светиот дух).
Повеќето духови биле души на Чистилиштето, осудени на определен период за да се искупат за своите престапи во животот. Нивното посветување генерално се однесува на нивниот грев. На пример, духот на еден човек кој бил навредлив за неговите слуги се осудувал така да си откине и проголта делови од својот јазик, духот на друг човек, кој имал занемарено да ја даде својата наметка на сиромасите ,бил осуден да ја носи наметката, сега "тешка како камбанарија на црква". Овие духови се јавувале на живите за да им побараат молитва и да стават крај на нивните маки.Други мртви души се враќале за да ги натераат живите да ги признаат своите гревови пред својата смрт.
Духовите од средновековна европа се позначајни од оние опишани во времето на Викторија, а има и многу духови кои се спротивставувале физички и биле психички растргнати сè додека свештеникот ќе ги натерал да ја слушнат нивната исповед пред господ. Некои биле помалку цврсти, и можле да се движат низ ѕидови. Честопати тие се опишани како побледи и потажни верзии на луѓето додека тие биле живи, и облечени во свиниски партали. Најголемиот дел од пријавените видувања се за духови од машкиот пол.
Имало некои случаи во кои се пријавени армии од духови кои во текот на ноќта воделе борби низ шумите, или во остатоците на железното време, како во Венделбури,во близина на Кембриџ, Англија. Понекогаш во англија  витезите биле предизвикувани на борба од витези со духовно тело кои кога биле поразени исчезнувале.
Од средновековниот период пројава  на дух е забележана во 1211 година, во времето на Албигестианската крстоносна војна. Маршалот на Арл, напишал дека сликата на Гилем, едно момче неодамна убиено во шума, се појавило во домот на неговата братучетка во Бокер, во близина на Авињон ,така да имало многу посети од луѓе на домот тоа лето. Преку неговиот братучед, кој зборувал за него, момчето, наводно, разговорало со секој со кој посака, сè додека локалниот свештеник не побарал духот да зборува директно без да зазема друго тело, што доведува до проширена дисквизиција на теологијата. Момчето раскажувало за траумата на смртта и на несреќата на неговите колеги, души во чистилиштето, и изјавил дека Бог бил најмногу задоволен со текот на крстоносна војна против Катарските кривоверци, отпочната три години порано.За време на Албигеинсанската крстоносна војна во јужниот дел на Франција, интензивното војување, постојаното крвопролевање и иселување на населението се во контекст на овие зборови  пренесени  од страна на убиеното момче.
Арапски вечери
Опседнати куќи се јавуваат и за време на Илјада и една ноќ од 9 век (како што е ''приказната за Али Кариен и опседнатата куќа во Багдад ).
Европската ренесанса на романтизмот
Ренесансната магија зеде поттик на интересот за окултното, вклучувајќи ја и црната магија. Во времето на реформацијата и контра-реформацијата,често имало реакција против интересот за темните (мрачни) уметности, пишувани од писатели како што се Томас Ераст Швајцарскиот реформиран свештеник Лудвиг Лаватер кој ја напишал една од најпрепечатените книги од тој период “Одење на духови и призраци во ноќта”.
Детската балада, Духот на слаткиот Вилијам од 1868 година раскажува приказна за еден дух како се враќа да ја моли жената да го ослободи од своето ветување дека ќе се ожени со неа, како тој би поминал во мртвите. Нејзиното одбивање би значело неговото проклетство. Ова се одразува на популарното британскато верување дека мртвите ги гонат нивните љубовници, ако тие најдат нова љубов без некое формално ослободување од ветеното. Гробот Анквает дава дури и пораспространето верување,кое е забележано на различни локации низ Европа: духовите можат да се запрат со прекумерната тага на живите за нив, чија жалост интерферира со мирен одмор на мртвите. Во многу народни бајки од целиот свет, јунакот го организира погребот на мртовецот. Набргу потоа, тој добива придружник, кој му помага ,и на крајот, придружникот на херојот открива дека тој е всушност мртовиот човек. Пример за ова вклучуваат италијанската народна приказна Чесен човек  и шведската Птичји канџи.
спиритистичко движење
Спиритизмот е монотеистички систем на верување или религија, пропишан со верување во Бог, но со карактеристична  црта на верување дека духовите на мртвите живеат во духовен свет и дека може да се контактира со нив преку  "духовен ритуал," кој потоа може да им обезбеди информации за задгробниот живот Спиритизмот е развиен во САД и го достигнал својот врвен  раст во членството од 1840 до 1920 година, особено во земјите во кои се користел англискиот јазик. Од 1897 година, било кажано дека спиритизмот има повеќе од осум милиони следбеници во САД и Европа, од кои повеќето се од средната и повисока класа, додека соодветното движење во континентална Европа и Латинска Америка е познато како Спиритизам.
Религијата цветала половина век без канонски текстови или формална организација, постигнување единство со списанија, патувања со предавачи, состаноци, и мисионерски активности. Многу од истакнатите духовници биле жени. Повеќето следбеници поддржале постапки како на пример укинување на ропството и право на глас на жените. До крајот на 1880-тите, кредибилитетот на неформалното движење ослабнало, поради обвинувања за измама меѓу медиумите, и почнало да се појавуваат формалните духовни организации. Во моментов спиритизмот се практикува првенствено преку разни деномиционални спиритуалистички Цркви во САД и Велика Британија.
Спиритизам
Спиритизот,или на француски спиритуализам, е заснован на пет книги од спиритистчката кодификација напишани од францускиот учител Хајполит Леон Денизард Соперник под псевдонимот Алан Кардек кој пишувал за сеансите во кој тој забележал серија на феномени кои тој ги припишал на бестелесната интелигенција (духовите). Неговата претпоставка за духовите била поддржана од многумина негови современици, меѓу кои научници и филозофи, кои присуствувале на сеансите и комуникациите со овој феномен. Неговата работа подоцна била продолжена од страна на писатели како Леон Денис, Артур Конан Дојл, Камил Фламарион, Ернесто Бозано, Чико Ксавиер, Дивалдо Переира Франко, Валдо Виера, Јоханес Гребер и други.
Спиритизмот има следбеници во многу земји ширум светот, вклучувајќи ги Шпанија, САД, Канада, Јапонија, Германија,Франција, Англија, Аргентина, Португалија и посебно Бразил, кој има најголем процент и најголем број на следбеници.
Научен скептицизам
Џо Никел од Комитетот за скептична истрага, пишува дека нема веродостојни научни докази дека било која локација била опседната од страна на духовите на умрените. Ограничувањата на човечката перцепција и обичните физички објаснувања може да доведат до видувања на дух. На пример притисокот на воздухот може да предизвика силен удар на вратите од домовите, или светла од кола во состојба на возење да продрат низ прозорците во текот на ноќта. Пареидолиа, вродена тенденција да се препознаат случајни перцепции, е она што некои скептици веруваат дека кај луѓето предизвикува да веруваат дека виделе духови. Описите на духови "видени со префиферниот дел на окото" можат да се препишат на чувствителноста на човековата периферна визија. Според Никел, периферниот вид може лесно да не прелаже, особено доцна навечер кога мозокот е уморен и има поголема веројатност погрешно да протолкуваме некои погледи и звуци. Некои истражувачи, како Мајкл Персинџер на Лаврентијскиот универзитет, Канада, шпекулирал за промените во геомагнетните полиња (кои предизвикуваат, на пример, тектонски нарушувања на Земјината кора или сончевата активност)на Земјата со што може да се стимулира привремено губење на сетилата и да дојде до реагирање на претходни искуства поврзани со опеднатоста .Се мисли дека звукот е уште една причина за видувања на духови. Ричард Лорд и Ричард Вајсмен заклучуваат дека инфразвукот може да предизвика луѓето да доживеат лоши чувства во една просторија, како што се вознемиреност, екстремна тага, чувство дека некој ги набљудува, па дури и морници. Труењето со јаглерод моноксид,што може да предизвика промени во перцепцијата на визуелни и аудитивни системи, беше шпекулирано како можно објаснување за опседнати куќи уште во 1921 година.
Австронезија
Постојат многу малајски митови за духови, остатоци од старите анимистички верувања, кои подоцна се променети со влијанија од страна на хиндусите, будистистите и муслиманите. Некои претпоставки за духовите на женските вампири, Понтианак и Пенангалан се распространети низ целиот регион. Духовите се популарна тема во модернаите филмови во Малезија и Индонезија. Исто така, постојат многу приказни за духови во филипинската култура, почнувајќи од некогашните легендарни суштества како што се Мананангал и Тианак па сè до помодерните урбани легенди и хорор филмови. Верувањата, легендите и приказните се разликуваат според кажувањата на луѓето на Филипините.
Имало широко-распространето верување во духови во полинезиската култура, од кои некои постојат и денес. По смртта, духот на починатото лице нормално патувало кон небото или на подземниот свет, но некои од нив можеле да останат на земјата. Во голем број Полинезиски легенди, духовите често биле активно вклучени во тековниот живот на живите. Духовите, исто така можеле да предизвикаат болести па дури и го нападнат телото на обичните луѓе, и да доведат до тоа тие да бидат подложни на силни лекови.
Кина
Постојат многу податоци за духовите во кинеската култура. Дури Конфуциј вели: "Почитувај ги духовите и боговите, но држи се подалеку од нив" Духовите презимаат многу форми, во зависност од тоа како загинало лицето, но почесто нанесуваат штета. Многу кинески верувања за духови биле прифатени од соседните култури, особено Јапонија и југоисточна Азија. Верувањата во духови се тесно поврзани со традиционалната кинеска религија заснована на обожавање на предците, од кои многу биле вклучени во таоизмот. Подоцнежните верувања биле под влијание на Будизмот, и со таквото влијание се создале уникатни кинеско-будистички верувања.
Многу кинези денес веруваат дека е можно да се комуницира со духовите на нивните предци низ духовен ритуал, и дека може да се помогне на предците потомци. Годишниот фестивал на духот се слави од кинезите низ целиот свет. На овој ден, духовите и призраците, вклучувајќи ги и оние на починатите предци,излегуваат од гробовите. Духовите се опишани во класичните кинески текстови, како и модерната литература и филмови.
Европски фолклор
Верувањето во духови во европскиот фолклор се одликува со стравот од "враќање" на покојните кои можат да наштетат на живите луѓе. Ова ги вклучува и скандинавскиотgjenganger,романскиот strigoi, српскиот vampir, грчкиот vrykolakas,итн. Британскиот фолклор е особено забележлив по своите многубројни проколнати места.
Популарниот фолклор отсекогаш бил отфрлен како суеверие од страна на образованата класа,но верувањето во душата и во задгробниот живот останало како широко распространето сè до појавата на атеизмот во 18 век. Во 19 век спиритизмот го вратил "верувањето во духови" како предмет на систематско истражување, и со тоа јавното мислење за духот во западната култура останало поделено мегу народот.
Индија
bhoot или bhut (भूत, ભૂત, or بهوت) е натприродно суштество, обично дух на покоен човек, во популарната култура, литература, и некои древни ракописи на индискиот потконтинент. Толкувањата за тоа како овоие духови отпочнале со постоење се разликуваат во секој регион и заедница, но тие се обично се сметаат за тажни и немирни што се должи на некој фактор што ги спречува да се преселат односно( трансмигрираат, во нетелесно суштество, нирвана, рај или пекол, зависно од традицијата).Ова може да биде насилна смрт, неизвесно важна во нивните животи, или едноставно поради неуспехот на преживеаните да извршат правилнен погреб.
Во Централна и Северна Азија, духот Шаман игра централна улога. Другите видови на духови во митологијата на хиндусите се Баитал, зол дух кој ги прогонува гробиштата и зазема демонски лешеви на покојни луѓе, и Пишача, еден вид демон кој јаде живо месо.
Мексико
Има широкораспространето верување во духовите од мексиканската култура. Модерната држава Мексико пред доаѓањето на шпанските конквистадори била населена од различни народи како што се Маите и Ацтеките,а нивните верувања преживеале и еволуирале, во комбинација со верувањата на шпанските колонисти. Денот на мртвите вклучува верувања од пред времето на Колумбо со елементи од христијанството. Мексиканската литература и филмови вклучуваат голем број приказни за духови во кои тие комуницираат со живите.
Тибет
Постои широко распространето верување во духови во тибетско-будистичката култура. Духовите се признавале во тибетската будистичка религија исто како што и во Индискиот будизам, живеејќи во различни средини кои се преклопуваат со светот во кој живее човекот, што е одлика во многу традиционални легенди. Кога човек умира, по период на неизвесност, тој може да влезе во духовниот свет. Гладниот дух (тибетски: yidag, yi-dvags; Sanskrit: preta, प्रेत) имал тесно грло и огромен стомак,така што никогаш не можел да биде задоволен. Духовите можеле да бидат убиени со ритуал или да бидат фатени во духовна замка со што духот се ослободувал со тоа како би се преродил. Духовите, исто така, можат да се истеруваат со егзорцизам, и за таа цел се одржува годишен фестивал низ Тибет. Некои велат дека Дорје Шугден, духот на еден моќен монах од 17 век, е божество, но далај-ламата тврди дека тој е зол дух, кој предизвикал поделба на тибетската заедница.
САД
Според анкетата на Галуп, верувањето во опседнати куќи, духови, комуникација со мртвите, и вештерки имало нагло зголемување во текот на 1990-тите години .Анкетата на Галуп од 2005 година покажла дека околу 32 проценти од Американците веруваат во духови.
Духовите како тема во уметност и во популарната култура
Духовите се јавуваат како честа тема во уметноста и во популарната култура.
Духовите како тема во книжевноста
Еден од повеќе препознатливите духови во англиската литература е сенката на убиениот татко на Хамлет во Шекспировата трагична историја на Хамлет, принцот на Данска. Во „Хамлет“, се зборува за дух кој бара принцот Хамлет да го испита неговото „нечисто убиство“ и бара да му се одмазди на неговиот узурпиран чичко, кралот Клавдиј. Во Шекспировиот „Магбет“, убиениот Банкво се враќа како дух, на големо разочарување на насловниот лик. Во англискиот ренесансен театар, духовите се често претставени во облека на живите луѓе, па дури и во оклоп, како што е случај со духот на Хамлетовиот татко. Оклопот, бил застарен за времето на ренесансата, и му давал на духот чувство на древност. Но, на сцената во 19 век почнале да се појавуваат ликови покриени со чаршави со кои изгледале како духови, бидејќи со оклопнте духови не можело да се пренесат на задоволително ниво потребните говорни искази. Овие „тропачки“ духови поставени околу сцената станале предмет на потсмев.
Во тој поглед, една интересна забелешка од Џонс и Стелибрас вели:
... во историскиот момент духовите самите стануваат се понеуверливи, барем на образованата елита, за да веруваат во нив се чини дека е неопходно да се заштити нивнита нематеријалност, нивната невидливост. Духовите покриени со чаршав сега мора, навистина, да го имаат она духовно во себе како и оние реални духови. Тоа е причина за впечатливото заминување на духовите од Ренесансната сцена и на грчките и римските театарални духови според кои на сцената се доживуваше атракција. Најистакнатата одлика на ренасансните духови е токму нивната бруто материјалност,бидејќи изгледаат препознатливи по нивната облека.
Воопшто, духовите се честа тема во книжевноста и во тој поглед може да се набројат повеќе дела, како:
Духовите како тема во филмот
Во 1999 година бил снимен филмот „Заспаната долина“, заснован врз расказот на Вашингтон Ирвинг, „Легендата за заспаната долина“. Постојат и добронамерните духовни, како ликот пријателскиот дух Каспер, создаден во 1930 година, кој се појавува во стрип, анимирани цртани филмови, и на крајот од 1995 година како игран филм. Претставата на Ноел Каворд, „Весел Дух“ (Blithe Spirit), подоцна преточена во филм, дава хумористичен приказ на оваа тема. Во 1990 година бил снимен филмот „Дух“ - романтична драма, во режија на Џери Цукер, а со Патрик Свејзи, Деми Мур и Вупи Голдберг во главните улоги. Во 2008 година се појавил филмот „Дух“, во режија на Френк Милер, во кој главните улоги ги толкуваат Ева Мендез и Семјуел Л. Џексон.
Јас, робот (филм)
Јас, робот е американски филм, во режија на Алекс Пројас. Главните улоги ги толкуваат: Вил Смит и Бриџит Мојнахан. Филмот е снимен според збирката кратки раскази на Исак Асимов.
Бета протеобактерии
Бета протеобактериите (Betaproteobacteria) сочинуваат една класа на протеобактерии.
Бета протеобактериите се состојат од неколку групи на аеробни или факултативни бактерии кои се силно разнообразни во поглед на разградувачките капацитети, но исто така содржат хемолитотрофни родови (како на пример, амонијак-оксидирачкиот род Nitrosomonas) и некои фототрофи (членови на родовите Rhodocyclus и Rubrivivax). Бета протеобактериите имаат улога во азотната фиксација кај различни типови на растенија, при што го оксидираат амониумовиот јон до нитрит — важно хемиско соединение потребно за функционирањето на растението. Многу од нив се наоѓаат во примероци земени од животната средина, како отпадна вода или почва. Патогени видови во рамките на оваа класа се оние од фамилијата Neisseriaceae (кои предизвикуваат гонореја и менингитис) и видови од родот Burkholderia.
Систематика
Во класата на бета протеобактерии се наоѓаат следните редови
Некои од поважните фамилии се:
A (латиница)
A — првата буква од латиницата. Потеклото на буквата може да се најде во пиктограмот за вол од египетското хиероглифско писмо. Оваа буква се користи во македонскиот јазик за транскрипција на кириличната буква а.
Наводи
प्रिथिबी
NGC 2340
NGC 2340 — елиптична галаксија во соѕвездието Рис, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2340 се споменува и како UGC 3720, MCG 8-13-96, CGCG 234-91.
Откривање
Објектот е откриен на 9 февруари 1788 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2340 е од видот E3. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,5 m/лм2. NGC 2340 има привидни димензии од 1,8' х 1,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 7 ч 11 м 10,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 50° 10' 29". Положбениот агол на објектот е во износ од 84°.
Други поделби
Проучување на NGC 2340 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 20338. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 42; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3400. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 670.
NGC 4564
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4564 се споменува и како UGC 7773, MCG 2-32-150, CGCG 70-186, VCC 1664.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4564 е од видот E6. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 4564 има привидни димензии од 3,5' х 1,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 36 м 26,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +11° 26' 23"". Положбениот агол на објектот е во износ од 47°.
Други поделби
Проучување на NGC 4564 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 42051. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 194; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 878. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1563.
Пичка
Пичка е жаргон којшто во македонскиот јазик може да ги има следниве значења:
Јуриј Оганесјан
Јуриј Цолакович Оганесјан (Юрий Цолакович Оганесян, Յուրի Ցոլակի Հովհաննիսյան; р. ) — руски јадрен физичар со ерменско потекло. Важи водечки стручњак во светот во истражувањето на супертешките елементи. Заедно со неговата екипа, ги открил најтешките елементи во периодниот систем. Добитник е на многу награди, признанија и одликувања од руската и советската држава.
Образование и научна работа
Оганесјан е роден во Ростов на Дон. Во 1956 г. дипломирал на Московскиот инженерско-физички институт (МИФИ). На возраст од 28 години стапил во групата на Георгиј Фљоров во Обединетиот институт за јадрени истражувања во Дубна.
Оганесон
Во ноември 2016 г. Меѓународниот сојуз за чиста и применета хемија (IUPAC) објавил дека елементот 118 отсега се нарекува оганесон во чест на Оганесјан. Иако веќе постојат дузина елементи наречени по личности оганесонот е еден од само два елемента наречени по жив човек (другиот е сиборгиумот, наречен додека Глен Сиборг уште бил жив).
Баја е Латина
Баја е Латина — општина во покраината Казерта од регионот Кампанија, Италија.
Грб на Општина Виница
Грбот на Општина Виница е официјалниот грб на оваа македонска општина. Грбот ги претставуваат историските, културните, стопанско-економските и еколошките одлики на општината.
Опис
Грбот на општина Виница има форма на отсечен штит или германска форма. Амблемот има хералдички фигури и тоа: 1/4 од висината на подножјето на левата страна бојадисано со зелена боја, а нехералдички фигури (од природата) на зелената површина е поставен жолт грозд 1/8 од висината, на 2/3 од висината е нанесена силуетата на археолошкото наоѓалиште „Кале“ во црвена боја, на 1/8 од висината на грбот централно е поставен „Константиновиот крст“ со големина 1/4 во жолта контура и црвена испуна, тополите се со иста големина како и крстот во зелена боја поставени на десната хералдичка страна централна во однос на хоризонталата од крстот, сонцето е содржано во ширината на грбот на 1/8 од висината во жолта боја, позадината од силуетата на „Калето“ е во сина боја. Во горниот дел од грбот во форма на лента е испишано името на градот. Бои на грбот се црвена, зелена, сина, жолта.
Список на државни водачи во 835 година
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Надворешна трговија
Надворешната трговија (англиски: Foreign trade) ги опфаќа продажбата (извозот) и купувањето (увозот) на производи и услуги меѓу земјата и странство. Вкупната вредност на извозот и увозот на една земја се бележи во билансот на меѓународните плаќања, и тоа во трговскиот биланс.
Надворешна трговија на Македонија
Табела 1: Извоз на Македонија според економски групации (во илјади долари).
Табела 2: Увоз на Македонија според економски групации (во илјади долари).
Табела 3: Земји со најголем обем на трговска размена со Македонија во 2013 година (во илјади долари).
Во 2014 година, вкупната надворешно-трговска размена на Македонија со светот изнесувала 12,2 милијарди долари. Притоа, вредноста на македонскиот извоз изнесувала 4.933.845.000 долари, додека увозот достигнал вредност од 7.276.729.000 долари. Како последица на тоа, покриеноста на увозот со извоз била само 67,8%, односно во трговијата со странство, Македонија остварила дефицит од 2.342.884.000 долари. Во однос на 2013 година, извозот пораснал за 15,6%, додека увозот се зголемил за 10,3%. Во вредноста на извозот, најголемо учество имале катализаторите, фероникелот, спроводниците за палење на возила, производите од челик и железо, како и облеката. На страната на увозот, најмногу биле застапени: нафтените деривати, маслата од битуменозни материјали, платината и нејзините легури и електричната енергија. Дури 76,6% од извозот бил наменет за земјите од ЕУ, а 14% отишол во земјите од Западен Балкан. Земјите од ЕУ доминирале и во вредноста на македонскиот увоз, со 63,5%. Најголеми трговски партнери на Македонија биле: Германија, Британија, Грција, Србија и Италија, кои учествувале со дури 51,7% во вкупната трговска размена.
Во 2015 година, вкупната вредност на надворешнотрговската размена на Македонија со светот изнесувала 9.828.165.000 евра (10.889.801.000 долари), од кој на извозот отпаѓале 4.051.230.000 евра (4.489.934.000 долари), а увозот изнесувал 5.776.935.000 евра (6.399.867.000 долари). Во 2016 година, вредноста на надворешната трговија достигнала 10.435.994.000 евра (11.544.649.000 долари), од кои извозот бил 4.329.267.000 евра (4.787.199.000 долари), а вредноста на увозот изнесувала 6.106.727.000 евра (6.757.450.000 долари). Во овие две години, најголемите трговски партнери на Македонија биле: Германија, Британија, Србија, Грција, Италија, Бугарија, Кина, Турција, Романија и Белгија.
Гериц
Гериц (Göritz) — општина во округот Укермарк, во Бранденбург, Германија.
Космос-650
Космос-650 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 29 април 1974 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 600 килограми. Космос-650 бил геодетски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 113,4 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1401 км, а најмалото на 1368.
Јагленов микрофон
Јагленов микрофон – вид микрофон, претворувач кој го претвора звукот во електричен звучен сигнал. Се состои од две метални плочи раздвоени со гранули јаглен. Едната плоча е многу тенка и насочена кон лицето кое зборува и притоа делува како дијафрагма. Звучните бранови удираат во дијафрагмата предизвикувајќи нејзино вибрирање, при што вршат променлив притисок на гранулите, што од своја страна го менува електричниот отпор меѓу плочите. Повисок притисок ја смалува отпорноста бидејќи гранулите се понабиени. Еднонасочна струја минува меѓу плочите низ гранулите. Променливиот отпор доведува до модулација на струјата, предизвикувајќи променлива електрична струја која го репродуцира променливиот притисок на звучниот бран. Во телефонијата, овие бранувања на струјата директно се пренесуваат низ телефонските жици до централата. Амплитудно-честотна одликаАмплитудно-честотната одлика на јагленовиот микрофон има ограничен тесен опсег, а уредот генерира значителен шум.
Историја
Првиот микрофон кој овозможил говорна телефонија бил јагленовиот микрофон (тогаш наречен трансмитер). Тој бил независно развиен околу 1878 година од Дејвид Хјуз во Англија и Емил Берлинер и Томас Едисон во САД. Иако патентот му бил доделен на Едисон во средината на 1877 година, Хјуз го демонстрирал неговиот уред пред многу сведоци неколку години порано, и повеќето историчари нему му го припишуваат овој пронајдок.
Уредот на Хјуз користел лабаво спакувани јагленови гранули. Променливиот притисок од акустичните бранови делувал на гранулите преку дијафрагма и предизвикувал отпорноста на јагленот пропорционално да се менува, со што се овозможувало релативно сигурна електрична репродукција на звучниот сигнал. Хјуз исто така го вовел зборот микрофон. Неговиот апарат тој го претставил пред Кралското друштво зголемувајќи го звукот на инсекти. Спротивно на Едисон, Хјуз решил да не го патентира својот пронајдок, туку го дал како подарок на светот.
Во Америка, Едисон и Берлинер воделе долга правна битка за патентните права. На крајот федералниот суд му ги доделил сите права на пронајдокот.
Јагленовиот микрофон е директен прототип на денешните микрофони и бил критичен во развојот на телефонијата, дифузијата и индустријата за снимање.. Later, carbon granules were used between carbon buttons. Carbon microphones were widely used in telephones from 1890 until the 1980s.
Употреба како засилувач
Јатглените микрофони може да се користат како засилувачи. Examples of amplifiers that were based on carbon microphones:
Тековна употреба
Главната предност на јагленовите микрофони над другите дизајни е што тие може да продуцираат аудио сигнални со високо ниво од многу ниски еднонасочни напони, без притоа да имаат потреба од каков било облик на додатно засилување или батерии. Оваа особеност е корисна во оддалечени локации поврзани со долги телефонски линии, каде електричниот отпор на жиците може да доведе до значителен пад на еднонасочниот напон. Повеќето електронски телефони изискуваат напон од 3 волти еднонасочен напон за да работат, и со таа често стануваат бескорисни во такви случаи, додека продолжува да функционира и под волт.
Социјална заштита
Социјалната заштита, како што е дефинирана од Институтот за истражување на Обединетите нации за социјален развој, се занимава со спречување, управување и надминување на ситуации што негативно влијаат на благосостојбата на луѓето. Социјалната заштита се состои од политики и програми дизајнирани за намалување на сиромаштијата и ранливоста преку промовирање на ефикасни пазари на труд, намалување на изложеноста на луѓето на ризици и зајакнување на нивниот капацитет за управување со економските и социјалните ризици, како што се невработеност, исклучување, болест, попреченост и старост.
Најчести видови на социјална заштита: