cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ливонска крстоносна војна
Војна против Сарема (1206–61)
Во 1206 година, данската војска предводена од кралот Валдемар II и Андреас, бискупот од Лунд, слетала на Сарема и се обидела да воспостави упориште, без успех. Во 1216 година, Ливонските „Браќа на мечот“ и епископот Теодорих ги здружиле силите и ја нападнале Сарема над замрзнатото море. Еселјаните возвратиле со напади на териториите што ги држела Германија во Летонија следната пролет. Во 1220 година, шведската војска предводена од шведскиот крал Јован I и епископот Карл од Линшепинг ја зазеле Лихула во Роталија во Западна Естонија. Еселјаните го нападнале шведското упориште подоцна истата година и го убиле целиот гарнизон, вклучувајќи го и епископот од Линшепинг.
Во 1222 година, данскиот крал Валдемар II се обидел да го освои по втор пат Сарема, овој пат воспоставувајќи камена тврдина во која имал силен гарнизон. Упориштето било опколено и предадено во рок од пет дена, данскиот гарнизон се вратил во Ревел додека го оставил бискупот Алберт од Рига, братот на Теодорик и другите како заложници за мир. Замокот бил срушен од Еселјаните.
Во 1227 година, ливонските „Браќа на мечот“, градот Рига и бискупот од Рига организирале комбиниран напад против Сарема. По уништувањето на упориштето Муху и предавањето на тврдината Валјала, Еселјаните формално го прифатиле христијанството.
По поразот на ливонските „Браќа на мечот“ во битката кај Сауле во 1236 година, повторно избувнале борби на Сарема. Во 1241 година, Еселјаните повторно го прифатиле христијанството со потпишување договори со мајсторот на Ливонскиот ред Андреас де Велвен и Епископијата Осел-Виек. Потоа следел договор потпишан во 1255 година од страна на мајсторот на редот, Ано Сангерхаузен, и, во име на Еселјаните, старешините чии имиња биле фонетски транскрибирани од латинските писари. Договорот им дал на Еселјаните неколку посебни права во врска со сопственоста и наследството на земјиштето, општествениот поредок и практикувањето на религијата.
Војната избувнала во 1261 година кога Еселјаните уште еднаш се откажале од христијанството и ги убиле сите Германци на островот. Бил потпишан мировен договор откако обединетите сили на Ливонскиот ред, епископијата Осел-Виек и Данска Естонија, вклучувајќи ги копнените Естонци и Летонци, ги поразиле Еселјаните со заземањето на нивното упориште во Карма. Набргу потоа, Ливонскиот ред воспоставил камена тврдина во Поиде.
На 24 јули 1343 година, Еселјаните повторно станале, убивајќи ги сите Германци на островот, ги удавиле сите свештеници и го опседнале замокот на Ливонскиот ред во Поиде. Откако гарнизонот се предал, Еселјаните ги масакрирале бранителите и го уништиле замокот. Во февруари 1344 година Бурчард фон Драјлебен водел кампања над замрзнатото море до Сарема. Било освоено упориштето на Еселјаните, а нивниот водач Весе бил обесен. Во раната пролет на 1345 година, следната кампања на Ливонскиот ред завршила со договор споменат во Хроника на Херман фон Вартберге и во Новгородската прва хроника.
Сарема останала вазал на господарот на Ливонскиот ред и епископијата Осел-Виек до 1559 година.
Војни против Куршите (1242–67)
По поразот на Естонците и Осилијанците во 1227 година, Куршите биле соочени со литвански непријатели на исток и југ, и малтретирани од ливонските „Браќа на мечот“ од север; на запад, на морскиот брег, биле нивните главни непријатели, Данците и Швеѓаните, чекајќи прилика. Во оваа безизлезна ситуација, дополнително отежната од гладот, Куршите претпочитале да се обидат да склучат мир со христијанските освојувачи, поканувајќи ги монасите во нивната земја, избегнувајќи ги на тој начин нападите на скандинавските народи. Во 1230 година Куршите во северниот дел на Курланд, под нивниот владетел Ламекин, потпишале мировен договор со Германците, а земјите што ги населувале така станале познати како Vredecuronia. Меѓутоа, јужните Куршипродолжиле да се спротивставуваат на напаѓачите.
Во 1260 година, Куршите биле вклучени во битката кај Дурбе, една од најголемите битки во Ливонија во 13 век. Тие биле принудени да се борат на страната на крстоносците. Кога започнала битката, Куршите ги напуштиле витезите. Петер фон Дузбург тврдел дека Куршите дури и ги нападнале витезите од задната страна. Естонците и другите локални жители набрзо ги следеле Куршите и ги напуштиле Витезите и тоа им овозможило на Самогитите да победат над Ливонскиот ред. Тоа претставувало тежок пораз за Редот и набргу потоа избувнале востанија против крстоносците.
Нивниот отпор конечно бил совладан во 1266 година кога целата земја била поделена помеѓу Ливонскиот ред и архиепископот на Рига. Благородниците, меѓу нив и 40 кланови на потомците на куршитските кралеви, кои живееле во градот Кулдига, ја зачувале личната слобода и некои од нивните привилегии.
Војни против Семигалците (1219–90)
Според Ливонската хроника на Хенри, Семигалците формирале сојуз со епископот Алберт од Рига против бунтовните Ливонци пред 1203 година и добиле воена поддршка за да ги запрат литванските напади во 1205 година. Во 1207 година, семигалскиот војвода Виестард (dux Semigallorum) му помогнал на крстениот ливански поглавар Каупо да го освои неговиот замок Тураида од паганските бунтовници.
Во 1219 година, семигалијанско-германскиот сојуз бил откажан по инвазијата на крстоносците во Семигалија. Војводата Вистардс веднаш формирал сојуз со Литванците и Куршите. Во 1228 година, Семигалците и Куршите го нападнале манастирот Даугавгрива, главното упориште на крстоносците во делтата на реката Даугава. Крстоносците се одмаздиле и ја нападнале Семигалија. Семигалците за возврат ја ограбиле земјата околу ридот Аизкраукле.
Во 1236 година, Семигалците ги нападнале крстоносците кои се повлекле во Рига по битката кај Сауле, убивајќи многу од нив. По редовните напади, Ливонскиот ред делумно ги покорил Семигалците во 1254 година.
Во 1270 година, литванскиот велики војвода Трајденис, заедно со Семигалците, ги нападнале Ливонија и Саарема. За време на битката кај Карузе на замрзнатиот Ришки Залив, Ливонскиот ред бил поразен, а неговиот господар Ото фон Лутерберг бил убиен.
Во 1287 година, околу 1400 Семигалци нападнале упориште на крстоносците во Икшиле и ги ограбиле блиските земји. Кога се вратиле во Семигалија, биле опколени од силите на Редот, а големата битка кај Гароза започнала во близина на реката Гароза. Крстоносните сили биле опколени и тешко поразени. Убиени биле повеќе од 40 витези, вклучувајќи го и господарот на Ливонскиот ред Вилекин фон Ендорп и непознат број крстоносни сојузници. Тоа била последната победа на Семигалија над растечките сили на Ливонскиот ред.
Во 1279 година, по битката кај Аизкраукле, големиот војвода Траиденис од Литванија го поддржал Семигалскиот бунт против Ливонскиот ред предводен од војводата Намеисис.
Во 1280-тите, Ливонскиот ред започнал масовна кампања против Семигалците, која вклучувала палење на нивните ниви и со тоа предизвикување глад. Полугалците го продолжиле својот отпор до 1290 година, кога го запалиле нивниот последен замок и се преселиле на југ. Rhymed Chronicle тврди дека 100.000 мигрирале во Литванија и таму продолжиле да се борат против Германците.
Неосвоените јужни делови на Куронските и Семигалските територии (Сидабре, Ракте, Чеклис, Мегува итн.) биле обединети под власта на Големото Војводство Литванија.
Последици
Во 1227 година, Ливонските „Браќа на мечот“ ги освоиле сите дански територии во Северна Естонија. По битката кај Сауле, преживеаните членови на Браќата на мечот се споиле во Тевтонскиот ред на Прусија во 1237 година и станале познати како Ливонски ред. На 7 јуни 1238 година, со Договорот од Стенсби, тевтонските витези му го вратиле Војводството Естонија на Валдемар II, сè додека во 1346 година, по Ноќното востание на Свети Георгиј, земјата била продадена назад на редот и станала дел од Орденштат.
По освојувањето, целото преостанато локално население наводно било христијанизирано. Во 1535 година, била отпечатена првата постоечка книга на мајчин јазик, лутерански катехизам. Освојувачите ја поддржале воената контрола преку нивната мрежа на замоци низ Естонија и Латвија.
Земјата била поделена на шест феудални кнежевства од страна на папскиот легат Вилијам Моденски: Архиепископија Рига, Епископија Курланд, Епископија Дорпат, Епископија Осел-Виек, земји управувани од Ливонските браќа на мечот и Доминум дирекцијата на кралот Данска., Војводството Естонија.
Ѓулхан (парк)
Паркот Ѓулхан (турски: Gülhane Park, во превод “куќа на цвеќето“) е историски градски парк во кој се наоѓа во областа Еминоину во Истанбул, Турција, во непосредна близина на Топкапи-сарај. Овој парк воедно е и најстариот парк во градот.
Паркот некогаш бил дел од надворешната градина на Топкапи-сарај и претежно се состоел од забел. Дел од паркот за јавноста бил отворен во 1912 година. Во паркот имало отворено неколку кафулиња, ресторани и зоолошка градина. Првата статуа на Ататурк била подигната токму во овој парк во 1926 година.
ОУ „Фан Ноли“ (појаснување)
Фан Ноли е име со коешто се именувани следниве основни училишта во Македонија:
Ковање на пари
Печат за монети е едно од двете метални парчиња што се користат за удар на паричка, по една на секоја страна од монетата. Печатот содржи инверзна верзија на сликата што треба да се удри на монетата. Удирањето паричка се однесува на притискање слика во празен метален диск, или планкет, и е термин што потекнува од деновите кога калапите биле удирани со чекани за да се деформира металот во слика на печатите.
Коптски крст
Терминот коптски крст може да се однесува на голем број христијански крстовидни варијанти поврзани со коптски христијани.
Модерна форма
Формата што се користи во коптската црква и дефинирана како коптски крст е составена од две задебелени линии со еднаква должина што се пресекуваат во средината под прав агол. На секој агол има три точки, кои го претставуваат светото тројство на Отецот, Синот и Светиот Дух.
165 (број)
165 (сто шеесет и пет) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 164 а претходник на бројот 166.
Дејв Франко
Дејвид Џон Франко (роден на 12 јуни 1985 година) е американски актер и режисер. Својата кариера ја започнал со мали улоги во филмови како Суперлош (2007) и Чарли Сент Облак (2010). По главната улога во деветтата сезона на хумористичната серија Scrubs, Франко го имал својот филмски пробив како споредна улога во комедијата за пријатели 21 Jump Street (2012).
Франко глумел и во Ноќ на страв (2011), Сега ме гледаш (2013) и неговото продолжение Сега ме гледаш 2 (2016), Соседи (2014), Нерв (2016), Уметникот за катастрофи (2017) и Дневна смена (2022). Во 2020 година, тој го имал своето режисерско деби со Изнајмувањето, во кој глуми неговата сопруга Алисон Бри.
Ран живот
Франко е роден во Пало Алто, Калифорнија, во семејството на Бетси Лу (моминско Верн), поетеса, авторка на книги за деца, и уредник, и Даглас Јуџин Франко (1948–2011), кој водел непрофитна агенција и бизнис. Двајцата се запознале како студенти на Универзитетот Стенфорд. Таткото на Франко бил со португалско (од Мадеира) и шведско потекло. Мајката на Франко е Еврејка (со руско еврејско потекло); нејзините родители го промениле презимето од „Веровиц“ во „Верне“. Дејв изјавил дека е „горд“ што е Евреин. Бабата на Франко, по татко, Марџори (Петерсон) Франко, е автор на книги за млади. Бабата на Франко, по мајка, Мици (Левин) Верн, била сопственик на уметничката галерија Верн, истакната уметничка галерија во Кливленд и била активен член во Националниот совет на еврејските жени. Франко пораснал во Калифорнија со неговите двајца постари браќа, Џејмс и Том.
Студирал на Универзитетот во Јужна Калифорнија и првично се замислувал како професор во средно училиште кој предава творечко пишување, додека менаџерот на неговиот брат, Џејмс Франко, не го однел на театарски час кога бил ученик во втора година, каде што почнал да учи актерски вештини.
2000-ти
Во 2006 година, Франко го направил своето актерско деби во драмската телевизиска серија на CW, Седмо небо. Тој се појавил во телевизиски емисии како Не вознемирувај и Млада правда. Франко исто така имал забележителни улоги во филмови како што се Суперлош и Кратенка. Во мај 2008 година, добил улога во тинејџерски телевизиски серијал на CW, Привилегирани. Серијата се фокусира на учител на две разгалени наследнички во Палм Бич. На Франко му била доделена првата голема повторлива улога. Серијата била премиерно прикажана на 9 септември 2008 година на 3,1 милион гледачи. Рејтингот продолжувал да се намалува секоја недела, а шестата епизода од серијата достигнала 1,837 милиони гледачи. CW не ја продолжил серијата со втора сезона поради слабата гледаност.
Во август 2009 година, Variety објавил дека Франко добил редовна улога за деветтата сезона на ситком серијата на ABC Scrubs. Франко ја толкувал улогата на студент по медицина, Кол Аронсон, чие семејство платило голема сума пари на болницата Sacred Heart за тој да добие стажирање. Франко продолжил да се појавува во сите тринаесет епизоди од деветтата сезона и добил пофалби од критичарите за неговата изведба; сепак, деветтата била последната сезона од серијата.
2010-ти
NextMovie.com на MTV Networks го прогласил за една од своите „Ѕвезди во пробив“ во 2011 година. Во август 2011 година, Франко глумел во 3Д хорор-комедијата „Ноќ на страв“ заедно со Колин Фарел и Тони Колет. Филмот е римејк на истоимениот филм од 1985 година и следи тинејџер кој дознава дека неговиот сосед е вампир. Франко ја играл улогата на популарниот средношколец Марк. Филмот добил позитивни критики од критичарите и заработил над 41 милион долари ширум светот.
Во 2013 година, тој глумел во романтичниот филм за зомби Топли тела, како Пери Келвин. Филмот, адаптација на најпродаваниот роман Топли тела, следи романса помеѓу зомби и човек за време на зомби апокалипса. Истата година, Франко се појавил во криминален трилер Сега ме гледаш. За да го промовира филмот, тој бил интервјуиран во шоуто Боб Риверс, со седиште во Сиетл. Риверс го убедил Франко да ги покаже своите способности за фрлање карти што ги научил и Франко стручно исекол половина банана на уште половина со својата хотелска картичка.
Улогите на Франко во 2014 година ја вклучуваат комедијата на Сет Роген, „Соседи“ и камео појавувањето во 22 Jump Street. Во 2015 година, глумел заедно со Винс Вон и Том Вилкинсон во комедијата Незавршена работа.
Во 2016 година, ги повторно се појавил во продолженијата Соседи 2: Сорорството се зголемува, како Пит, и Сега ме гледаш 2, како Џек Вајлдер. Следната година, Франко се појавил во добро прифатената комедија „Малите часови “ и познатата биографска комедија-драма „Уметникот за катастрофи“, која ја режирал неговиот брат Џејмс. Во вториот филм, тој го толкувал Грег Сестеро, млад актер кој се спријателува со ексцентричниот Томи Вајсо, и на крајот глуми во филмот на Вајсо, The Room.
Во 2018 година, Франко глумел во драмата за зависности 6 балони заедно со Аби Џејкобсон, за Нетфликс. Франко потоа имал мала улога во Ако улицата Бил можеше да зборува, во режија на Бери Џенкинс. Во 2019 година, Франко глумел во Зеровил, во режија на неговиот брат, Џејмс, кој првично бил снимен во 2014 година, играјќи ја улогата на актерот Монтгомери Клифт. Потоа глумел во акциониот трилер 6 Underground, во режија на Мајкл Беј.
2020-ти
Во 2020 година, Франко го имал своето режисерско деби во хорор-трилерот Изнајмување, од сценариото што го напишал заедно со Џо Сванберг, во кој глумат Алисон Бри, Ден Стивенс, Џереми Ален Вајт и Шејла Ванд. Бил објавен на 24 јули 2020 година.
Во 2022 година, Франко бил во главната екипа на мистериозната хумористична серија на Apple TV+ The Afterparty.
Личен живот
Франко започнал да се забавува со актерката Алисон Бри во 2012 година. Во август 2015 година, парот се верил. На 13 март 2017 година, претставниците на парот потврдиле дека се венчале во приватна церемонија.
Гулдов Брег
Именуван е од Нов Зеландски антарктички комитет за имиња на места во 1961 година за Лоренс М. Гоулд, геолог кој бил втор човек на Антарктичката експедиција на Бирд, 1928–30. Гулд ја предводеше Геолошката партија која во 1929 година направи карта на на овој брег. Додека беше претседател на Колеџот Карлтон, Нортфилд, Минесота, тој беше назначен за претседател на Националниот комитет на САД за Меѓународна геофизичка година и зеде истакнато учество во планирањето на американската истражувачка програма за Антарктикот.
Пребонд
Пребонд (македонски: Кнез Првуд ), Македонски крал на македонското словенско племе Ринхини. Бил предводник на сојузот меѓу Ринхините и Струмјаните. Поради заговор, бил заробен во Солун во 674 година и затворен во Цариград. По бегството бил фатен кај Виза и погубен истата година од неговото заробување поради изјавата дека повторно би повел војна против Византија и притоа ниеден христијанин не би поштедил.
Борхгревинков Брег
Борхгревинков Брег е брегот на Земјата на Викторија помеѓу Кејп Адаре и Кејп Вашингтон.
Само неколку издржливи патници, китоловци и заптивки се впуштија во водите на Антарктикот и, освен мапирањето на делови од крајбрежјето, ниту еден од нив навистина не го истражуваше Големиот јужен континент. Идејата да се помине подолг временски период на Антарктикот, особено долгата, темна зима таму, беше нешто за кое сонуваа само најхрабрите, највозбудените - или најбрзите истражувачи.
Карстен Борхгревинк, водач на британската експедиција на Антарктикот 1898–1900 година, беше човек кој ги отелотвори сите три одлики. Иако не е ни приближно познат како Скот или Шеклтон, Борхгревинк останува клучна фигура во историјата на Антарктикот.
Иако експедицијата на Борхгревинк беше нарушена со контроверзии и одредени конфликти, неговиот тим навистина постигна многу значајни достигнувања. Тие спроведоа значајни научни и метеоролошки набљудувања, го мапираа регионот Кејп Адаре, патуваа со санки над морскиот мраз и завршија скијачко патување до точка појужно од која било претходно. Уште поважно, тие докажаа дека луѓето можат да ја преживеат долгата антарктичка зима што живее на самиот континент. Десетте мажи ја поминаа последната зима од векот живеејќи во мала, тесна колиба (со друга колиба за нивните намирници), сместени на работ на тесен плукнат од ветерот, опкружен со високи карпи на оддалечениот Кејп Адаре на северниот тек. на Росовото Море. Денес, тие колиби сè уште стојат на Кејп Адаре, што го прави Антарктикот единствениот континент во светот каде сè уште постојат првите градби што биле изградени.
„Не знам дали тоа беше желбата да се улови медузата (видена во плиткото), или од силната желба да бидам првиот човек што ќе стапне на оваа тера инкогнита, но штом беше дадена наредбата на престана да ги ставам веслата, ја прескокнав страната на чамецот, на тој начин убив две птици со еден камен, како првиот човек на брегот и го ослободив бродот од мојата тежина, со што ѝ овозможив да се приближи до земјата доволно блиску за да му дозволи на капетанот да скокнеш на брегот на суво.
Се чини дека тврдењето на Борхгревинк е донекаде оптимистичко бидејќи има некои докази дека имало најмалку пет претходни слетувања на Антарктикот од страна на заптивки. Без оглед на тоа кој го направи првиот чекор, посетата ја разгоре трајната желба во Борхгревинк да се врати и поцелосно да го истражи Антарктикот.
Борхгревинк е роден во Кристијанија (сега позната како Осло) во 1864 година од татко Норвежанец и мајка Англичанка. Тој емигрирал во Австралија во 1888 година, каде што работел со анкетни тимови во грмушката и како учител пред да се приклучи на Антарктикот. Малку е познато за неговите рани години, за време на кои тој тврди дека го посетувал Универзитетот Кристијанија, но јасно е дека Борхгревинк не бил човек кој лесно се одвраќал. Откако не успеа да собере средства за неговата предложена експедиција на Антарктикот во Австралија, Борхгревинк се упати кон Англија за да ја продолжи својата потрага. Таму наидува на одбивање по отфрлање сè додека, во 1897 година, го запознал богатиот издавач на списание, Сер Џорџ Њунес, кој му доделил околу 40.000 фунти за експедицијата.
Во тоа време, овој неверојатен успех го разбесни британскиот естаблишмент, особено ценетите господа на Кралското географско друштво кои се подготвуваа да организираат експедиција на Антарктикот поддржана од Друштвото. Иако експедицијата на Борхгревинк полета со Јунион Џек, всушност, имаше само двајца Англичани во тимот. Остатокот од десеттемина партија беше составен од двајца Сами, еден Австралиец и пет Норвежани.
Борхгревинк купи поранешен запечатувач, Pollux, кој беше преименуван во Southern Cross и опремен со нови, помоќни мотори. Потоа почна да ја опремува експедицијата со широк спектар на опрема и материјали. Многу предмети беа купени од Military Equipment Stores and Tortoise Tents Company Limited во Лондон. Вклучени беа алуминиумски прибор за готвење, 53 логорски шпорети (шпоретот Примус бил измислен во Шведска во 1892 година и тоа се првите шпорети Примус што се користеле на Антарктикот), алатки за рударство, барут, свилени шатори, Колонска вода како дезодоранс, 500 Унија дигалки за „цели на истражување и проширување на Британската империја“ и помеѓу 70 до 90 кучиња од Гренланд и Сибирско потекло. Ова беа првите кучиња што беа однесени на југ за операции за санкање, а за нивно издржување имаше 28 тони масло од црн дроб на бакалар, риба, месо и бисквити од овесна каша со 58% маснотии. На кучињата им биле обезбедени и палта, крзнени чизми и месингани синџири. Експедицијата дури зеде парадоксни пиштоли со 12 камери за заштита од било кој голем дивеч, претпоставувајќи дека поларните мечки би можеле да постојат на Антарктикот како и на Арктикот.
За партијата на брегот, опсегот на одредби вклучуваше пет тони леб, еден тон ирски путер и два тони компримиран зеленчук, вклучително и компири - првата дехидрирана храна подготвена за експедиција на Антарктикот. Облеката вклучуваше костуми од кожа од ирваси, костими од коса од камила Јегер и папучи обложени со руно.
Целите на експедицијата вклучуваа собирање научни податоци и постигнување на првата зима на континентот, но Борхгревинк не ја отфрли можноста да стигне до географскиот Јужен пол или Јужниот магнетен пол. Тој, исто така, имал намера да ги истражи комерцијалните можности на регионот, кои вклучуваат лов на китови, истражување на минерали и ископување на големи количини пингвински гуано во Кејп Адаре за ѓубриво. Партијата на брегот, која ќе ја води Борхгревинк, првично беше планирано да биде девет, но подоцна беше зголемена на десет лица.
Јужниот крст замина од пристаништето Сент Кетрин, Лондон на 22 август 1898 година, каде што се собра голема толпа за да ја испрати експедицијата.
Јавниот интерес за заминувањето беше поттикнат од мислата дека мажите можеби нема да се вратат, а бродот доби возбудливо испраќање додека таа се лизгаше по Темза. Пловејќи преку Хобарт Јужниот крст, натоварен со продавници и со кучиња врзани на палубата, пристигна во Кејп Адаре скоро шест месеци подоцна, за време на бура, на 15 февруари. Кога бурата стивнала, било направено слетување и гребенот на плажата бил избран како место за двете монтажни колиби, а нивното пристигнување било прославено со шампањ и говорење.
Растоварувањето започна на 18 февруари, но понатамошните бури значеа дека операцијата, која требаше да трае четири дена, траеше 12. Кутиите и другата стока беа спуштени во мали чамци од китови, кои беа извлечени до плажата по силен лопатар помеѓу бродот и брегот. Мажите што ја слетуваа опремата работеа до колена во ладна вода и имаа напорна задача да одвлечат голем дел од опремата на плажата. Работата за основање на зимските конаци беше прекината од друга бура на 19 февруари, кога чамец со китови и одгледувачници за кучиња беа издувани во морето и уништени меѓу ледените санти. Остатоците подоцна биле исфрлени на брегот и спасени за огревно дрво, а лакот на китовите чамци бил превртен и поставен во близина на колибите. Двапати Јужниот Крст се ослободи од своите сидра и речиси се втемели во жестоките бранови.
NGC 1557
NGC 1557 — астеризам во соѕвездието Мала Водна Змија, заведен во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1557 се споменува и како ESO 55-**15.
Откривање
Објектот е откриен на 24 ноември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1557 е од видот *Grp. NGC 1557 има само една позната привидна димензија, која изнесува 10'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 4 ч 13 м 14 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 70° 30' 30".
Други поделби
Проучување на NGC 1557 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9156.
Тихувај
„Тихувај“ - музички албум на македонската група Чалгија саунд систем. Албумот е објавен во 2019 година од издавачката куќа „Профундус“
Содржина
Албумот содржи девет песни:
Технички одлики
Албумот е снимен и миксуван во студиото „Профундус“, а снимањето, миксот и мастерингот ги направил Дориан Јовановиќ, кој е продуцент на албумот. На албумот настапуваат членовите на групата: Добрила Грашеска (вокал и стихови), Александра Кузман (виолина), Бошко Мангаровски (канон), Дориан Јовановиќ (уд, бас и електроника) и Филип Крстевски (деф, тарабука и други ударалки). Покрај нив, на албумот гостуваат и членовите на музичкиот состав Вива стрингс: Дејан Тедосиевски (виолончело), Дубравка Зајкова (виола), Димитар Михајловски (виолина), Елена Талевска (виолина) и Ада Јовановиќ Дума (вокал). Фотографијата на внатрешната страница ја направил Гоце Наневски, а дизајнот на обвивката е Ладислав Цветковски. Објавувањето на албумот било финансиски помогнато од Министерството за култура.
NGC 3492/2
NGC 3492/2 — елиптична галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3492/2 се споменува и како UGC 6094, MCG 2-28-45, CGCG 66-93, 8ZW 116, DRCG 22-41.
Откривање
Објектот е откриен на 1883 година од страна на Кристијан Петерс, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 13,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3492/2 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 15 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 3492/2 има привидни димензии од 0,5' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0.
Други поделби
Проучување на NGC 3492/2 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 83429. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 191; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 850. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 976.
Користена литература
Astronomical Objects (RNGC)"". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0)
Атанас Катиновски - Гоче
Атанас Лазар Катиновски - Гоче ( во – починал во  во ) ― организатор на младинското ослободително движење во реонот на Баница. Учесник во Втората светска војна, политички инструктор на Вториот баталјон на првата македонско-егејска бригада.
Животопис
Потекнувал од селско печалбарско семејство. Внук на легендарниот илинденски војвода Наце Ѕоле Катин - Бабунски и второ дете на Лазар и Марија кои имале уште две деца, Богоја и Хрисанда. Основно шестогодишно училиште завршил во Баница на грчки јазик во учебната 1937-1938 година, а во периодот 1942-1943 година во Битола го завршил првиот клас од гимназијата. Поради големиот притисок и терор од грчките власти, неговиот татко бил принуден да емигрира во Канада во 1928 година. Растел под заштита на неговата баба Мара и мајка му Марија. Бидејќи постариот брат заминал да учи шивачки занает во Сорович, тој останал да се грижи за домаќинството. Со помош на својот вујко Ристо Малинов ги извршувал сите земјоделски работи и го пасел добитокот.
Втора светска војна
По капитулацијата на Грција во април 1941 година, во мај истата година стапил во редовите на ОКНЕ (Организација на комунистичката младина на Грција) и бил избран за заменик-секретар на Општинскиот комитет во Баница, а потоа и за негов секретар. Бил еден од организаторите на младинското движење регионот на општината. Организирал и самиот учествувал во голем број воени акции. Почнал да дејствува во илегала на 1 јуни 1943 година поради опасноста да биде уапсен, а потоа бил именуван за политички младински инструктор на Окружниот комитет на ОКНЕ (ЕПОН).
По настанатиот судир меѓу раководството на КПГ и ЕЛАС и раководството на македонските партизански единици, во октомври 1944 rодина, преминал во редовите на Македонскиот партизански баталјон и бил назначен за младински раководител на четата на Атанас Коровешов со која преминал во Македонија. Во новоформираната Прва македонско-егејска народноослободителна ударна бригада на 17 ноември 1944 година во Битола бил назначен за политички инструктор на вториот баталјон. Во тој период со други офицери посетувал политичко училиште при ЦК на КПМ во Скопје и се здобил со чинот капетан. Одликуван е со Орден за заслуга за народ со сребрени знаци во 1945 година.
Периодот после Втората светска војна
По расформирањето на Првата македонско-егејска народноослободителна ударна бригада бил распореден во осмата дивизија на КНОЈ на Првата македонско-ударна бригада во Кичево. Додека служел во ЈНА, тој извршувал одговорни политички должности. Бил политички комесар на чета од баталјон, а имал други должности во штабот. Унапреден бил во чин мајор на ЈНА. Исто така, завршил вишо специјално воено училиште во Генералштабот на ЈНА. За време на војната на НОВ бил ранет, поради што имал статус на воен инвалид. Со решение на Владата на Република Македонија, признаено му е правото и утврдено својство на носител на одговорни должности од особено значење. Одликуван е со Орден на трудот со златен венец за посебни заслуги за унапредување на општеството и земјата. По демобилизацијата на ЈНА во декември 1946 година, вршел повеќе одговорни функции во стопанството, државните установи, во органите на државната власт и општествените организаци. Како дипломиран економист, повеќе од 19 години работел во Собранието на СРМ како виш советник во Секторот за економски прашања и секретар на службата за соработка со Собранието на СФРЈ. На ова работно место и се пензионирал во 1987 година.
Пензионерски период
По пензионирањето тој остана активен во општествено-политичките организации, во органите на месната заедница и бил делегат во собранието на општина Центар. По пензионирањето тој продолжил да пишува поезија, проза и историски книги.
NGC 5937
NGC 5937 — спирална галаксија во соѕвездието Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5937 се споменува и како MCG 0-40-1, CGCG 22-2, IRAS 15281-0239.
Откривање
Објектот е откриен на 14 април 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5937 е од видот Sb. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 5937 има привидни димензии од 1,9' х 1,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 15 ч 30 м 46,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -2° 49' 45"". Положбениот агол на објектот е во износ од 20°.
Други поделби
Проучување на NGC 5937 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 55281. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 244; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5020. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1402.
Митровден
Митровден (мес. Митроен) — голем христијански празник посветен на светиот великомаченик Свети Димитрија Солунски, кој се празнува на 8 ноември. Празникот се слави на целиот Балкански Полуостров. Традиционално, Митровден го означувал почетокот на студеното време (зимата). Така, на Митровден се најмувале полјаци, протуѓери, кметови итн., кои служеле до Ѓурѓовден.
Патрон
Светиот великомаченик Димитрија, кој живеел во Солун, во III век. Бил син на градоначалникот, кој долго време немал деца и по долги молитви, добил син, кого го воспитувал според христијанските верувања. По смртта на татко му, Димитриј бил назначен за градоначалник на Солун. Во тоа време, христијанството не било признаено како државна религија, па царот го советувал Димитриј да постапува сурово кон христијаните, но тој ги подучувал нив како да се чуваат од паганите. За тоа дознал царот и кога дошол да се увери во вистината, Димитриј воопшто не одрекувал дека е христијанин, туку јавно ја презрел паганската религија на царот, поради што бил затворен. Со него се поврзани многу чуда, особено поврзани со одбраната на Солун од непријателите. Поради тоа, овој светец се смета за заштитник на Солун.
Славење
Освен вообичаениот обичај на носење леб и вино в црква (каде се осветува лебот), празникот се одбележува во семејството и за него не се поврзани некои посебни обичаи или обреди. Вечерта пред празникот се прави „заслуг“ (од заслужување) или „кана“ (од канење), при што поблиските се канат со лепче или со некој друг предмет. На денот на славата се дава ручек на кој се служат мрсни јадења, освен ако прзникот падне во ден кога се пости. Исто така, на гости се оди и следниот ден, претпладне. Инаку, сите луѓе кои се викаат Димитар, Димитрија, Диме, Митре или некоја друга варијанта, на овој ден слават именден, кој се прави навечер.
Народни обичаи
Народниот обичај наложувал денес да се остане дома. Се верувало дека оној којшто денес нема да биде дома, цела година ќе биде надвор од него и ќе преспива по туѓи домови. Постоело и верување дека ноќта пред Митровден мора да бидат завршени сите големи работи, посебно на поле и останати обврски кои се извршуваат надвор. Се сметало дека времето по Митровден е лажливо, односно дека зимата може во секој момент да изненади, па затоа се зацврстило мислењето дека лоша среќа е ако нешто се одложи да се заврши по големиот празник. За Митровден се верувало дека ќе се претскаже каква ќе била зимата. Ако денот бил сончев, наводно зимата ќе биде блага, со мал број ладни денови. Ако на Митровден паднело снег, се верува дека ќе се задржи сè до април. Во некои делови постоеле и верувања дека на Митровден не треба да се прекоруваат децата, колку и да згрешиле или биле безобразни, бидејќи наводно цела година ќе бидат непослушни.
Струмички октоих
Овој писмен споменик во 1868 година бил пронајден од страна на Александар Гилфердинг, во Струмица, па затоа во науката е познат како Струмички октоих. Имено, самиот Гилфердинг на почетокот од ракописот со молив запишал „Октоих Струмницкий“. Околу неговото датирање постојат повеќе мислења. Така, некои истражувачи го датираат уште во 11 век]. Сепак, во науката преовладува мислењето дека се работи за книжевен споменик со потекло од првата половина на [[13 век. Од него зачувани се само 84 пергаментни листови со формат 24,5х17,5 см.
Бил пишуван со уставно (кирилско) писмо од четворица пишувачи. При новото подврзување на ракописот во 19 век биле дополнети по 11 листови на почетокот и на крајот, или вкупно овој ракопис содржи XI + 84 + XI = 106 листови. Основниот текст на Струмичкиот октоих претставува дел од полн октих, а сочуваниот фрагмент е со песнопеења од IV до VIII глас (недостасува делот на песнопеењата од I до III глас). Во самата содржина се евидентираат преписи од неколку оригинални химнографски творби на Климент Охридски: стихири за св. Јован Крстител на 5-ти, 6-ти и 8-ми глас, како и стихири за апостолите Петар и Павле на 5-ти, 7-ми и 8-ми глас. Тоа се веќе засведочени творби напишани од св. Климент, а од останатите застапени состави во Струмичкиот октоих, нему му се препишува авторството уште и на: стихири на ангелите на 5-ти и на 6-ти глас, како и на канонот за пророците, мачениците и светителите на 4-ти глас.
Во 1872 година ракописот му бил отстапен на познатиот колекционер Алексеј Иванович Хлудов во чијашто збирка се чува и денес во Москва – Историски музеј.
Кванаталсхнукир
Кванаталсхнукир (Hvannadalshnúkur — пирамидален врв на северозападниот раб на кратерот на вулканот Ерајвајекидл во Исланд и највисока точка во земјата. Според точниот премер извршен во 2005 г., врвот е висок 2109,6 м.
Планината е дел од Националниот парк Ватнајекидл. Популарна е за планинарите, но на места има скриени кланци што се преминуваат со искусни водичи.
Ентрин Бахо
Ентрин Бахо — општина во покраината Бадахос, во автономната заедница Екстремадура.
166 (број)
166 (сто шеесет и шест) — број и име на глифот што го претставува тој број. Тој е природен број што следи после бројот 165 а претходник на бројот 167.
Список на паркови на природата на Македонија
Ова e список на паркови на природата на Македонија. Според Законот за заштита на природата, овие заштитени подрачја припаѓаат на категоријата IV на МСЗП.
Хацон
За Хацон во Чудата на Свети Димитрија - викиизвор
Хацон или Хатсон (латински: Rex Hatson или Rex Hacon) бил првиот крал на првата македонска средновековна држава, наречена Македонска Славинија. Владеел во 20-те години на 7 век. Го предводел воено-племенскиот сојуз на Берзитите, Драговитите, Вајонитите, Велегезитите и Сагудатите при опсадата на градот Солун од 614-616 година. За време на борбите бил убиен.
Артавазд Иконољубец
Артавазд — византиски војководач со ерменско потекло кој го узурпирал престолот од јуни 741 година до ноември 743 година. Неговот владеење е одбележано со узурпација на Константин V, кој се стекнал со владение на наколку теми во Мала Азија.
Издигнување на власт
Во 713 година, царот Анастасиј II го назначил ерменецот Артавазд за владетел (стратег) на Ерменија, наследник на ерменската армија, која се наоѓала на територијата на Понт, Мала Ерменија, и северна Кападокија, со главен град во Амазија. По падот на Анастасиј, Артавазд направил договор со неговиот соработник Лав III, владетелот на Анадолија, соборувањето на новиот цар Теодосиј III. Овој договор бил запечатен со свршувањето на ќерката на Лав Ана за Артавазд, и бракот се случил откако Лав III седнал на престолот во март 717 година.
Артавазд ја стекнал титулата куропалат и станал водач на Опсикија, но сепак ја задржал и првичната команда. Во јуни 741 или 742 година, по стапувањето на престолот на синот на Лав Константин V, Артавазд ил решен да го зграби престолот и го нападнал својот шура додека истиот патувал низ Мала Азија да се бори со арапите на источната граница. Константин пребегнал во Аморион, Артавазд го заел Цариград сред силна поддршка и бил крунисан за цар.
Владеење и пропаст
Артавазд ја укинал верската олитика на неговиот претходник за иконоборство и го воспоставил повторно православието со поддршка и од папата Захариј. Наскоро по неговото стапување на власт, Артавазд ја крунисал сопругата Ана за Августа а неговиот син Никифор за совладетел, додека пак другиот син Никита за водач на ерменската тема. Но додека Артавазд можел да се потпре на поддршката на темите Тракија и Опсикија, Константин за себеси ја обезбедил поддршката на Анадолската и Thracesian themes.
Неизбежниот судир се случил во мај 743 година, кога Артавазд водел напад против Константин но бил поразен. Подоцна истата година Константин го празил Никита, и на 2 ноември 743 година Артаваздовото владеење завршило, кога Константин V влегол во Цариград и го заробил својот непријател. Артавазд и неговите синови биле јавно ослепени и испратени во Хлорскиот манастир во предградијата на Цариград. Датумот на неговата смрт останува непознат.
Семејство
Апоред Ана, ќерката на царот Лав III, Артавазд имал 9 деца, меѓу кои се и:
Раздол (Осој)
Раздол — археолошко наоѓалиште во кичевското село Осој. Претставува некропола од доцната антика. Се наоѓа на североисточната страна на селото, на блага падина под ритчето Белутрак. Во 1917 и 1918 година, обработувајќи ја својата нива, месен жител открил повеќе гробови градени од камени плочи во кои имало коски од покојниците и керамички садови.
Греговце
Греговце (словенечки: Gregovce) — населба во Општина Брежице во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
Ѓурѓовден
Ѓурѓовден — најголемиот христијански празник од пролетниот циклус којшто е непроменлив празник и секогаш се паѓа на 23 април по новиот календар, односно на 6 мај по стариот календар Овој празник го празнува не само христијанското, туку и целото население воопшто. Има голема традиција во словенските земји, меѓу кои и во Македонија, што значи дека неговата основа е празнувањето на природата, на разбудувањето на растителноста и на животот воопшто.
Житие
Според едни извори Георгиј Победоносец е роден во Кападокија, во Мала Азија, според други во градот Бејрут, а според трети во Лида Палестинска , околу 270 година. Неговите родители биле богати, но  чесни и побожни. Рано останал без татко, по што мајка му заедно со него се преселила во Палестина од каде што потекнувала и каде што поседувала голем имот. Тамо го минал детството посетувајќи ги местата каде што Исус го проповедал своето учење. Тука се стекнал и со образование. Бил висок, убав и храбар поради што добил висока служба во војската. Уште на 20 годишна возраст добил висок чин – воен трибун, а подоцна императорот Диоклецијан го поставил за член на државниот совет што исто така значело големо признание. Но тогаш императорот не знаел каква религија исповедува младиот воен старешина. По смртта на мајка му тој станал наследник на големиот имот, но набргу ги ослободил робовите, а имотот го разделил на сиромасите. Со тоа како да се подготвувал за јавно проповедање на својата вера. Кога Диоклецијан започнал жесток прогон на христијаните, Георгиј му се спротивставил, ги зел во заштита неправедно прогонетите и самиот признал дека верува во Господ Исус Христос. Тоа многу го изнедило и го разочарало императорот кој бесен на својот војник наредил веднаш да биде затворен и подложен на најсурови мачења, со единствена цел да се откаже од својата вера и да му се врати на идолопоклонството. Легендата вели дека ноќта пред да оди кај царот му се јавил Исус, на главата му ставил победнички венец и го охрабрил да издржи во своето верување ветувајќи му дека наскоро ќе го земе кај себе. Кога Св. Георгиј на императорот му рекол дека не е само негов туку и Исусов војник бил подложен на најсурови мачења. Најпрвин бил положен на грб, нозете му биле ставени во клада, а врз него бил турнат голем камен. Кога тоа не го поколебало, го ставиле врз тркало под кое имало штици со шајки кои му го парале телото. Кога и тоа не повлијаело го тепале со воловски жили, го ставиле во дупка полна со негасена вар и турале вода, му облекле усвитена облека, три дена го држеле закопан во земјата само со главата над земја. Најпосле му дале да испие отров, а кога и тој не дејствувал му ја отсекле главата. Гледајќи ги овие страдања на св. Георгиј особено брзото исцелување на раните и отпорноста на отровот, жената на Диоклецијан, Александра јавно изјавила дека го прифаќа христијанството поради што била осудена на смрт. Одејќи кон губилиштето таа му се помолила на Господа и веднаш му ја предала својата душа..
Свети Георгиј е погубен на 23 април според некои извори 303 година и секоја година на овој датум Светата црква го празнува споменот на својот Великомаченик. Освен овој празник во Македонија се празнува и 16 ноември денот кога е обновен храмот на Св. Георгиј и овој празник е познат како Ѓурѓиц.
На иконата св. Георгиј е претставен како војвода како на коњ ја убива ламјата која што се наоѓа под копитата на коњот. И во легендите се раскажува, а и во песните се пее дека светецот навистина ја убил ламјата што на народот му правела голема штета. Преку убиството на ламјата симболично е прикажан придонесот на светецот во борбата и победата над негативните демони. На иконата во позадина се гледа женски лик што ја претставува царицата Александра која што исто така свесно се жртвувала, исповедувајќи ја истата вера како и светецот Георгиј Победоносец.
Празнување и обреди
Бидејќи Ѓурѓовден е голем празник, тој во некои се слави и како национален празнии и како празник патрон на некои држави и градови. Свети Георгиј е патрон на Грузија, чие име и го носи, на Москва, Англија, Каталонија и сл. На Ѓурѓовден се изведуваат многу и најразлични обичаи. Ниту за еден друг празник не ги има толку со магиско апотропејска цел како што е случајот со Ѓурѓовден. А сето тоа има цел да осигура напредок и плодност на стоката и полињата, здравје, среќа и напредок на луѓето. Овој празник има многу сличности со други празници кај разни народи во разни периоди од развојот на човештвото воопшто. Така на пр. има многу сличности со римскиот празник Палилија (21 април) кога Римјаните ги кителе стоката и шталите со зелени гранки, а овчарите на богот Палес му принесувале жртви за тој да ги заштити и луѓето и стоката од разни несреќи и да обезбеди напредок. Празници според обичаите слични на Ѓурѓовден можат да се сретнат и кај некои други народи. Така на пр. Литванците во 16 век на 23 април му принесувале жртви на богот на пролетта, растенијата и зеленилото.