cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тешка вода
Производство
На Земјата, деутерираната вода, HDO, природно се јавува во нормална вода во сооднос од околу 1 молекула на 3.200. Ова значи дека 1 од 6.400 атоми на водород е деутериум, што е 1 дел од 3.200 по тежина (тежина на водород). HDO може да се одвои од нормалната вода со дестилација или електролиза, а исто така и со различни процеси на хемиска размена, од кои сите експлоатираат кинетички изотопски ефект. При што делумното збогатување се случува и во природните водни тела под одредени услови на испарување. Теоретски, деутериум за тешка вода може да се создаде во јадрен реактор, но одвојувањето од обичната вода е најевтиниот процес на производство на големо.
Разликата во масата помеѓу двата водородни изотопи се претвора во разлика во енергијата од нулта точка, а со тоа и во мала разлика во брзината на реакцијата. Откако HDO ќе стане значителен дел од водата, тешката вода станува поприсутна бидејќи молекулите на водата многу често тргуваат со атоми на водород. Производството на чиста тешка вода со дестилација или електролиза бара голема каскада од станици или комори за електролиза и троши големи количини на енергија, така што хемиските методи генерално се претпочитаат.
Најисплатливиот процес за производство на тешка вода е процесот на двојна температурна размена на сулфид (познат како Површински сулфид процес) развиен паралелно од Карл-Херман Геиб и Џером С. Спевак во 1943 година
Алтернативен процес, патентиран од Греам М. Кејзер, користи ласери за селективно дисоцирање на деутерираните флуоројаглеводороди за да формира деутериум флуорид, кој потоа може да се одвои со физички средства. Иако потрошувачката на енергија за овој процес е многу помала отколку за Површинскиot сулфид-процес, овој метод во моментов е неекономичен поради трошоците за набавка на потребните флуоројаглеводороди.
Како што е наведено, sovremenata комерцијална тешка вода речиси универзално се нарекува и се продава како деутериум оксид. Најчесто се продава во различни степени на чистота, од 98% збогатување до 99,75-99,98% збогатување деутериум (одделение на јадрен реактор) и повремено дури и поголема изотопска чистота.
Аргентина
Аргентина била главниот производител на тешка вода, користејќи постројка базирана на размена на амонијак/водород, обезбедена од швајцарската компанија Сулцер. Исто така, била и главен извозник во Канада, Германија, САД и други земји. Објектот за производство на тешка вода лоциран во Аројито бил најголемиот капацитет за производство на тешка вода во светот. Аргентина произведувала 180 тони тешка вода годишно во 2015 година користејќи го методот на монотермална изотопска размена на амонијак-водород. Од 2017 година, фабриката во Аројито не работи.
Советски Сојуз
Во октомври 1939 година, советските физичари Јаков Борисович Зелдович и Јули Борисович Харитон заклучиле дека тешката вода и јаглеродот се единствените изводливи модератори за реактор на природен ураниум, а во август 1940 година, заедно со Георги Фљоров, поднеле план до Руската академија на науките, пресметувајќи дека за реактор биле потребни 15 тони тешка вода. Бидејќи Советскиот Сојуз немал рудници за ураниум во тоа време, младите работници на Академијата биле испратени во фотографските продавници во Ленинград за да купат ураниум нитрат, но целиот проект за тешка вода бил прекинат во 1941 година кога германските сили извршиле инвазија за време на операцијата Барбароса.
До 1943 година, советските научници откриле дека целата научна литература поврзана со тешката вода исчезнала од Запад, за што Фљоров во писмо го предупредил советскиот лидер Јосиф Сталин, и во тоа време имало само 2-3 кг тешка вода во целата земја. Кон крајот на 1943 година, советската комисија за купување во САД добила 1 кг тешка вода и уште 100 кг во февруари 1945 година, а по завршувањето на Втората светска војна, НКВД го презела проектот.
Во октомври 1946 година, како дел од рускиот Алсос, НКВД ги депортирал во Советскиот Сојуз од Германија германските научници кои работеле на производство на тешка вода за време на војната, вклучително и Карл-Херман Геиб, пронаоѓачот на површинскиот сулфид процес. Овие германски научници работеле под надзор на германскиот физичко хемичар Макс Волмер на Институтот за физичка хемија во Москва со фабриката што ја конструирале и произведувала големи количества тешка вода до 1948 година
САД
За време на проектот Менхетен, Соединетите Американски Држави изградиле три постројки за производство на тешка вода како дел од проектот P-9 во Моргантаун Орднанс, во близина на Моргантаун, Западна Вирџинија; во реката Вабаш, во близина на Дана и Њупорт, Индијана; и во Алабама орденс. Тешка вода била набавена и од фабриката Коминкол во Трејл, Британска Колумбија, Канада. Експерименталниот реактор Чикаго Пил-3 користел тешка вода како модератор и станал критичен во 1944 година Трите домашни производствени погони биле затворени во 1945 година, откако произвеле околу 81.470. Фабриката Вабаш го обновила производството на тешка вода во 1952 година.
Во 1953 година, Соединетите Држави почнале да користат тешка вода во реакторите за производство на плутониум на локацијата на реката Савана. Првиот од петте реактори за тешка вода излегол во 1953 година, а последниот бил ставен во ладно исклучување во 1996 година. Реакторите претставувале реактори за тешка вода за да можат да произведуваат и плутониум и тритиум за американската програма за јадрено оружје.
Индија
Индија е еден од најголемите светски производители на тешка вода преку својот одбор за тешки води. Извезува тешка вода во земји како Република Кореја, Кина и САД.
Јапонија
Во 1930-тите, Соединетите Држави и Советскиот Сојуз се сомневале дека австрискиот хемичар Фриц Јохан Хансгирг изградил пилот-централа за Јапонската империја во јапонската управа во Северна Кореја за производство на тешка вода користејќи нов процес што тој го измислил.
Норвешка
Во 1934 година, Норск Хидро ја изградил првата комерцијална фабрика за тешка вода во Веморк, Тин, на крајот произведувајќи 4 кг на ден. Од 1940 година и во текот на Втората светска војна, централата била под германска контрола и сојузниците одлучиле да ја уништат централата и нејзината тешка вода за да го спречат германскиот развој на јадрено оружје. Кон крајот на 1942 година, планираниот напад наречен Операција Новак од страна на британските воздушни трупи не успеал, и двете едрилица се урнале. Напаѓачите биле убиени во несреќата или потоа погубени од Германците.
Ноќта на 27 февруари 1943 година, операцијата Гунерсид успеала. Норвешките командоси и локалниот отпор успеале да уништат мали, но клучни делови од електролитските ќелии, исфрлајќи ја акумулираната тешка вода во одводите на фабриката.
На 16 ноември 1943 година, сојузничките воздушни сили фрлиле повеќе од 400 бомби на локацијата. Сојузничкиот воздушен напад ја натерало нацистичката влада да ја премести целата достапна тешка вода во Германија на чување. На 20 февруари 1944 година, норвешки партизан го потопил траектот М/Ф & nbsp;   <i id="mwAm8">Хидрото</i> пренесување тешка вода преку езерото Тин, по цена на 14 норвешки цивили, а најголемиот дел од тешката вода се претпоставува дека е изгубен. Неколку од бурињата биле само до половина полни, па оттука пловни, и можеби се спасени и транспортирани во Германија.
Неодамнешната истрага на записите за производство во Норск Хидро и анализата на недопреното буре кое било спасено во 2004 година, открило дека иако бурињата во оваа пратка содржеле вода со pH вредност 14 - што укажува на процесот на алкална електролитичка рафинирање - тие не содржеле високи концентрации на D2O. И покрај очигледната големина на пратката, вкупната количина на чиста тешка вода била прилично мала, повеќето буриња содржеле само 0,5-1% чиста тешка вода. На Германците би им биле потребни вкупно околу 5 тони тешка вода за да се активира јадрениот реактор. Манифестот јасно покажувал дека има само половина тон тешка вода што се транспортира во Германија. Хидро носел многу малку тешка вода за еден реактор, а камоли 10 или повеќе тони потребни за да се направи доволно плутониум за јадрено оружје. Германската програма за јадрено оружје била многу помалку напредна од проектот на Менхетен и ниту еден реактор изграден во нацистичка Германија никогаш не бил блиску до критичност. Ниту една количина на тешка вода не би го променила тоа.
Израел признал дека работи на реакторот „Димона“ со норвешка тешка вода што му била продадена во 1959 година. Преку реекспорт користејќи Романија и Германија, Индија веројатно користела и норвешка тешка вода.
Шведска
За време на Втората светска војна, компанијата Фосфатболагет во Љунгаверк, Шведска, произведувала 2.300 литри годишно тешка вода. Тешката вода потоа била продадена и на Германија и на проектот Менхетен во САД за цена од 1,40 SEK за грам тешка вода.
Канада
Како дел од својот придонес кон проектот Менхетен, Канада изградила и управувала 450 до 540 кг месечно (дизајнерски капацитет) постројка за електролити за тешка вода во Трејл, Британска Колумбија, која започнала со работа во 1943 година Дизајнот на енергетскиот реактор за атомска енергија на Канада (AECL) бара големи количества тешка вода за да дејствува како неутронски модератор и течност за ладење. AECL нарачал две постројки за тешка вода, кои биле изградени и работеле во Атлантик Канада во заливот Глејс, Нова Шкотска (од страна на Deuterium of Canada Limited) и Порт Хоксбери, Нова Шкотска (од General Electric Canada). Овие погони се покажале дека имаат значителни проблеми во дизајнот, изградбата и производството. Следствено, AECL ја изградила фабриката за тешка вода Брус (44.1854°N, -81.3618°W ), која подоцна ја продала на Онтарио Хидро, за да обезбеди сигурно снабдување со тешка вода за идните електрани. Двете фабрики во Нова Шкотска биле затворени во 1985 година кога нивното производство се покажало како непотребно.
Фабриката за тешка вода Брус (BHWP) во Онтарио била најголемата фабрика за производство на тешка вода во светот со капацитет од 1600 тони годишно во својот врв (800 тони годишно по целосна фабрика, две целосно оперативни постројки на својот врв). Тој го користел површинскиот сулфид процес за производство на тешка вода и барал 340.000 тони вода за производство на еден тон тешка вода. Тоа било дел од комплексот кој вклучувал осум реактори CANDU, кои обезбедувале топлина и енергија за постројката за тешка вода. Локацијата се наоѓала на јадрената генераторска станица Даглас Поинт / Брус во близина на Тивертон, Онтарио, на езерото Хјурон каде што имало пристап до водите на Големите езера.
AECL во моментов истражува други поефикасни и еколошки побенигни процеси за создавање тешка вода. Ова е релевантно за реакторите CANDU бидејќи тешката вода претставуваше околу 15-20% од вкупните капитални трошоци на секоја централа CANDU во 1970-тите и 1980-тите.
Иран
Од 1996 година во Хондаб кај Арак се гради фабрика за производство на тешка вода. На 26 август 2006 година, иранскиот претседател Ахмадинеџад го инаугурирал проширувањето на фабриката за тешка вода во земјата. Иран укажал дека постројката за производство на тешка вода ќе работи во тандем со истражувачки реактор од 40 MW, кој имал закажан датум за завршување во 2009 година
Иран произвел деутерирани растворувачи на почетокот на 2011 година за прв пат.
Јадрото на IR-40 требало да биде редизајнирано врз основа на јадрениот договор во јули 2015 година.
На Иран му е дозволено да складира само 130 тони тешка вода. Иран извезува вишок производство откако ја надминал нивната распределба што го прави Иран трет најголем извозник на тешка вода во светот.
Пакистан
Истражувачкиот реактор за тешка вода и природен ураниум од 50 MW во Кушаб, во провинцијата Пенџаб, е централен елемент на пакистанската програма за производство на плутониум, деутериум и тритиум за напредни компактни боеви глави (т.е. термојадрено оружје). Пакистан успеал да набави фабрика за прочистување и складирање на тритиум и материјали прекурсори на деутериум и тритиум од две германски фирми.
Други земји
Франција управувала со мала фабрика во текот на 1950-тите и 1960-тите.
Тешка вода постои во зголемена концентрација во хиполимнионот на езерото Тангањика во Источна Африка. Веројатно е дека слични покачени концентрации постојат во езерата со слична лимнологија, но ова е само 4% збогатување (24 наспроти 28) и површинските води обично се збогатени со со испарување во уште поголема мера со побрзо испарување.
Јадрена магнетна резонанца
Деутериум оксид се користи во спектроскопија на јадрена магнетна резонанца кога се користи вода како растворувач ако интересниот нуклид е водород. Ова е затоа што сигналот од молекулите на растворувачот светлина-вода (H2O) се меша со сигналот од интересната молекула растворена во него. Деутериумот има различен магнетен момент и затоа не придонесува за сигналот 1 H-NMR на фреквенцијата на водород-1 резонанца.
За некои експерименти, може да биде пожелно да се идентификуваат лабилните водогени на соединението, тоа се водородните кои лесно може да се разменуваат како H+ јони на некои позиции во молекулата. Со додавање на D2O, лабилните водороди се разменуваат и се заменуваат со атоми на деутериум (2H). Овие позиции во молекулата тогаш не се појавуваат во спектарот 1 H-NMR.
Органска хемија
Деутериум оксид често се користи како извор на деутериум за подготовка на специфично означени изотополози на органски соединенија. На пример, CH врските во непосредна близина на кетонските карбонилни групи може да се заменат со ЦД врски, користејќи киселинска или базна катализа. Триметилсулфоксониум јодид, направен од диметил сулфоксид и метил јодид може да се рекристализира од деутериум оксид, а потоа да се дисоцира за да се регенерираат метил јодид и диметил сулфоксид, обата означени со деутериум. Во случаи кога се размислува за специфично двојно означување со деутериум и тритиум, истражувачот мора да биде свесен дека деутериум оксидот, во зависност од возраста и потеклото, може да содржи малку тритиум.
Полемика
Полемиката е напис во кој се расправа за нечии сфаќања, се оспорува нечија теза, односно со аргументи се побива туѓото мислење. Таа претставува остар судир на две мислења. Ставовите се одбрануваат со аргументи, но зависи и од јазичната способност на авторот. Се случува во полемиката да се нападне и личноста, а не само идејата, што не е многу чесен начин на полемизирање. Силата на аргументите во комбинацијата со силата на јазикот се најсилните елементи во полемиката, а успешноста зависи од судот на оние кои ја читаат, слушаат или гледаат, значи од поширокиот аудиториум. Публиката го донесува последниот суд, па затоа треба да се внимава со ниските удари на личноста, зашто тоа е несимпатично и на крајот секогаш осудено.
Крумесе
Крумесе (Krummesse) — општина во округот Војводство Лауенбург, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Тешка вода
Инфрацрвена спектроскопија
Деутериум оксид често се користи наместо вода при собирање FTIR спектри на белковини во раствор. H2O создава силна лента што се преклопува со амид I регионот на белковини. Појасот од D2O е оддалечен од регионот на амид I.
Неутронски модератор
Тешката вода се користи во одредени типови на јадрени реактори, каде што делува како модератор на неутрони за да ги успори неутроните, така што тие се со поголема веројатност да реагираат со фисилниот ураниум-235 отколку со ураниум-238, кој заробува неутрони без расцепување. Реакторот CANDU го користи овој дизајн. Лесната вода исто така делува како модератор, но бидејќи лесната вода апсорбира повеќе неутрони од тешката вода, реакторите што користат лесна вода за модератор на реактор мора да користат збогатен ураниум наместо природен ураниум, инаку критичноста е невозможна. Значителен дел од застарените енергетски реактори, како што се реакторите RBMK во СССР, биле изградени со користење на нормална вода за ладење, но графит како модератор. Сепак, опасноста од графит во енергетските реактори (пожарите на графит делумно довеле до катастрофата во Чернобил) довеле до прекин на графитот во стандардните дизајни на реактори.
Нацистичката јадрена програма, која работи со поскромни средства од современиот проект Менхетен и е попречена од многу водечки научници кои биле протерани во егзил (многу од нив завршиле со работа за проектот Менхетен), како и континуираните внатрешни борби, погрешно го отфрлиле графитот како модератор поради непрепознавање на ефектот на нечистотиите. Со оглед на тоа што изотопското раздвојување на ураниумот се сметал за преголема пречка, ова оставило тешка вода како потенцијален модератор. Други проблеми биле идеолошката аверзија во однос на она што пропагандата го отфрлила како „ еврејска физика“ и недовербата меѓу оние кои биле ентузијасти нацисти уште пред 1933 година и оние кои биле Митлауфер или се обидувале да задржат низок профил. Делумно поради сојузничките саботажи и командосите на Норск Хидро (тогаш најголемиот светски производител на тешка вода) како и гореспоменатите внатрешни борби, германската јадрена програма никогаш не успеала да собере доволно ураниум и тешка вода на едно место за да постигне критичност и покрај тоа што поседувала доволно од двете до крајот на војната.
Меѓутоа, во САД, првиот експериментален атомски реактор (1942), како и производствените реактори на проектот Менхетен Ханфорд кои го произведуваа плутониумот за Trinity и бомбите Fat Man, сите користеле модератори на неутрони од чист јаглерод (графит) во комбинација со нормална вода. цевки за ладење. Тие не функционирале ниту со збогатен ураниум ниту со тешка вода. Руското и британското производство на плутониум исто така користеле реактори модерирани со графит.
Нема докази дека цивилните реактори за електрична енергија за тешка вода - како што се дизајните CANDU или Atucha - биле користени за производство на воени фисилни материјали. Во државите кои веќе не поседуваат јадрено оружје, јадрениот материјал во овие капацитети е под заштитни мерки на МААЕ за да се обесхрабри какво било пренасочување.
Поради неговиот потенцијал за употреба во програмите за јадрено оружје, поседувањето или увозот/извозот на големи индустриски количества тешка вода се предмет на владина контрола во неколку земји. Добавувачите на технологија за производство на тешка вода вообичаено ги применуваат заштитните мерки и сметководството на материјалите администрирани од IAEA (Меѓународната агенција за атомска енергија) за тешката вода. (Во Австралија, Законот за јадрено неширење (заштитни мерки) од 1987 година) Во САД и Канада, неиндустриските количини на тешка вода (т.е. во опсег од грам до кг) се рутински достапни без посебна лиценца преку дилерите за снабдување со хемикалии и комерцијалните компании како што е поранешниот голем светски производител Ontario Hydro.
Неутрино детектор
Опсерваторијата Sudbury Neutrino (SNO) во Садбери, Онтарио користи 1.000 тони тешка вода на заем од Atomic Energy of Canada Limited. Детекторот за неутрино е 2,100 метри под земја во рудник, за да се заштити од мионите произведени од космичките зраци. SNO е изграден за да одговори на прашањето дали неутрините од типот на електрони произведени со соединување на Сонцето (единствениот тип што Сонцето треба директно да го произведува, според теоријата) би можеле да се претворат во други видови неутрина на патот кон Земјата. SNO го детектира черенковото зрачење во водата од електрони со висока енергија произведени од неутрина од типот на електрони додека тие се подложени на интеракции на наелектризирана струја (CC) со неутроните во деутериум, претворајќи ги во протони и електрони (сепак, само електроните се доволно брзи за да произведат Черенково зрачење за откривање).
SNO, исто така, ги детектира настаните на расејување на електрони на неутрино (ES), каде што неутриното пренесува енергија на електронот, кој потоа продолжува да генерира черенковско зрачење кое се разликува од она што го произведуваат настаните CC. Првата од овие две реакции е произведена само од неутрина од типот на електрони, додека втората може да биде предизвикана од сите вкусови на неутрино. Употребата на деутериум е клучна за функцијата SNO, бидејќи сите три „вкусови“ (типови) на неутрина може да се детектираат и во трет тип на реакција, неутрино-дезинтеграција, во која неутрино од кој било тип (електрон, мион или тау) се расејува од јадрото на деутериум ( деутерон ), пренесувајќи доволно енергија за да го разбие лабаво врзаниот деутрон во слободен неутрон и протон преку интеракција на неутрална струја (NC).
Овој настан е откриен кога слободниот неутрон се апсорбира од 35 Cl − присутни од NaCl намерно растворен во тешката вода, предизвикувајќи емисија на карактеристични заробени гама зраци. Така, во овој експеримент, тешката вода не само што обезбедува транспарентен медиум неопходен за производство и визуелизација на радијацијата Черенков, туку обезбедува и деутериум за откривање на егзотични неутрина од типот mu (μ) и тау (τ), како и модератор што не апсорбира медиум за зачувување на слободните неутрони од оваа реакција, додека не се апсорбираат од лесно откриен изотоп активиран од неутрони.
Производство на тритиум
За производство на многу тритиум на овој начин ќе бидат потребни реактори со многу високи неутронски текови, или со многу висок процент на тешка вода во јадреното гориво и многу ниска апсорпција на неутрони од друг реакторски материјал. Тогаш тритиумот би требало да се обнови со одвојување на изотоп од многу поголемо количество деутериум, за разлика од производството од литиум-6 (сегашниот метод), каде што е потребно само хемиско одвојување.
Список на археолошки наоѓалишта во Гевгелиско
Ова е список на археолошките наоѓалишта во Гевгелиско, односно на наоѓалиштата кои се наоѓаат на територијата на Општина Гевгелија и Општина Богданци, но не и гевгелиските во Егејска Македонија, денес од другата страна на државната граница.
Наоѓалиштата се подредени по азбучен редослед на населените места во или кај кои се наоѓаат. Списокот може да не е целосен.
Подлисток
Подлисток или фељтон — краток текст со секојдневна тема: научно-популарна, општествено-политичка или забавна. Обично се печати како додаток во дневните и неделните весници, понекогаш во продолженија. Фељтонот претставува литературно-публицистички жанр и има карактер на лесна забава, напишан со шеговит тон, со тенденција на сензационалност и навлегување во интимата на познатите личности.
Освен новинарскиот, фељтонот може да биде и литературен кога претставува извадок од роман или роман во продолженија.
Мишел Фуко
Мишел Фуко (Michel Foucault; – ) — француски филозоф со катедра на Францускиот колеџ, на која и ја дал титулата „Историја на мисловните системи“. Неговите текстови се од огромно значење за хуманистичките и општествените науки. Делото на Фуко често се среќава во дисциплини како филозофија, историја, културни студии, социологија, образование, литература, менаџмент студии, урбан дизајн, како и многу други.
Фуко е добро познат по неговата критика на општествените иституции, особено на системите поврзани на различни начини за области како психијатрија, медицина и затвор. Неговите општи теории за моќ и односот меѓу моќта и знаењето во однос на историјата на западната мисла се дискутираат и применуваат нашироко.
Список на ѕвезди во соѕвездието Водолија
Ова е список на позначајни ѕвезди во соѕвездието Водолија, надолно подредени според сјајноста.
Парадигма
Од крајот на 1960-тите, зборот парадигма се однесува на мисловна шема во било која научна дисциплина или друг епистемолошки контекст. Најпрвин, зборот е специфичен за граматиката: Меријам-Вебстер речникот од 1900 го дефинира само неговото техничко користење во контекст на граматика или, во реторика, како поим за илустративна парабола или бајка.
Регионален пат 1303
Регионален пат 1303 (ознака: Р1303) — регионален пат во Македонија, со насока на движење исток-запад. Има вкупна должина од 66,0 километри и 9 делници. Патот започнува во градот Прилеп и се движи преку Македонски Брод до градот Кичево, поминувајќи преку превојот Барбарас.
Делници
Регионалниот пат 1303 според Јавното претпријатие за државни патишта има вкупно 9 различни делници.
Пештера Коренатац
Пештерата во клисурата Коренатац е пештера која се наоѓа кај селото Горња Каменица, општина Књажевац, позната е како врела пештера со должина од 218 метри. Се состои од повеќе пештерски канали со различни нивоа и дворани во кои имало значителни одронувања. Пештерата Коренатац е активна, врела пештера чиј влез се наоѓа на излезот од Трговишки Тимок од клисурата по која пештерата и го добила името. Влезот на пештерата се наоѓа под магистралниот пат Књажевац - Кална - Пирот, а може да му се пристапи по спореден, макадамски пат за Кална. Влезот во пештерата Коренатац се наоѓа на 330 метри надморска височина, од десната страна на нивото на Трговишки Тимок, во клисурата Коренатац. Клисурата е долга 5,5 километри, а започнува по ерозивното проширување на Трговишки Тимок во котлината во која се наоѓа населбата Кална. Геолошката градба на околината на пештерата е многу разновидна и сложена. Десната страна на сливот на Трговишки Тимок е изградена од палеозојски шкрилци и пермиски песочник. Низводно од Кална, кон Горња Каменица, се наоѓа тесна зона на баремски масивни и банковити варовници, од десната страна на долината и зоната на аптски варовници, од левата страна.
Истражување
Прелиминарните истражувања на пештерата Коренатац укажуваат дека се работи за активна врелска пештера развиена на најмалку три нивоа, кои ги издвојуваме како посебни морфолошки целини. Првата целина, односно првото ниво на пештерските канали, го претставува нивото на карстниот издан, односно нивото на водата кое се појавува во влезниот дел на пештерата. Втората целина е главно претставена со суви поврзувачки канали и дворани во кои има значително одронување на блоковите од таванот и која на неколку места е поврзана со првата, потопената зона. Влезот во пештерата Коренатац е со неправилна трапезоидна форма, широк 7 метри. На влезот во пештерата формирано е помало езеро од кое водата истекува кон коритото на Трговишки Тимок. По преминувањето на езерото зад браната се доаѓа во проширување кое претставува главниот пештерски канал во овој дел од пештерата, со просечна широчина од 3-4 и височина до 4 метри.
Северна Замбоанга
Северна Замбоанга — покраина на Филипините која се наоѓа во регионот Замбоанга на Минданао. Главен град е Диполог. Покраината се граничи со Јужна Замбоанга и Замбоанга Сибугај на југ и Западен Мисамис на исток. На северозапад излегува на Сулското Море.
Стопанство
Околу половина од покраината е исклучително земјоделска. Пченката, кикириките и оризот се најзастапените култури. Бидејќи според Филипинскиот статистички центар околу 47% од населението се сиромашни, државата се зафати со побрзо инвестирање во оваа покраина, а сè со цел да се намали сиромаштијата и да се фати филипинскиот просек.
Административна поделба
Северна Замбоанга е поделена на 25 општини, 2 града, 691 барангаи и 3 Конгересионални дистрикти.
Надворешни врски
6.58056°N, 122.03778°W
Вооружени сили на САД
Вооружени сили на САД или војска на САД (United States Armed Forces) составена од петте федерални постојани служби од седумте познати: копнената војска (армијата) на САД, воената морнарица на САД, военото воздухопловство САД, подгрупите на поморската пешашдија на САД и безбедносните крајбрежни воени сили на САД.
Приближно 1,4 милиони организациски единици се со активни задачи во војската со додатните 1.359.000 организациски единици во седумте резервни делови. Главниот командант на војската на САД е претседателот на Америка. Со сила од 2.26 милиони организациски единици вклучувајќи ги резервите американските воени сили, оваа војска е втората најголема во светот, по кинеската армија која ги поместила војските околу земјата.
Вклучувајќи го Порторико, речиси дваесет и пет држави имаат активни одбранбени државни воени сили кои можат да бидат повикани за време на помошна управност и домашни безбедносни мисии. Одделот на одбранбени државни воени сили е кабинската организација која ја управува војската на САД сместена во Пентагон. Секретеријатот за одбрана исто така го надгледува зружениот штаб на генерали, здружените воени команди и цивилните агенции како генералниот инспектор, одбранбената разузнавачка агенција и националната агенција за безбедност. Одделот на одбранбените државни воени сили е најголемиот работник во САД. Воената историја на САД трае нешто повеќе од два века, од времето кога САД прераснала во унија од тринаесет британски колонии без професионална војска, сè до денес кога во светот важела за најопремена воена сила заклучно 2012 година.
Историјата на војската на САД започнува со цивилните фронтови наоружани за лов и обично преживување во дивината коишто биле организирани во локални граѓански војски за мали воени операции главно против индијанските племиња но исто така да се спротивстави на можни напади од страна на малите воени сили на соседните европски колонии.
Биле
Биле е една од трите реки кои течат низ градот Хамбург, другите две се Елба и Алстер.
Притоки
Во горна Биле има широко сливно подрачје со многу потоци и мали водотеци. Главни притоки се Корбек, која се влева во Биле близу Вицхафе и Шварце Ау кај Аумиле, имајќи големи исушени делови од големата шума Саксонска Шума.
Гугутка
thumb|Streptopelia decaocto
Гугутка е птица од фамилијата на гулаби (Columbiformes). Во многу јазици има народно име „турски гулаб“, бидејќи на почетокот на XX век од Турција почнала да се населува во Европа.
Изглед
Гугутката е слична на дивата гугутка. Горните пердуви од крилата на гугутките се со светлосива до кафена боја. Долга е од 31 до 33 cm, што значи дека е голема колку и градскиот гулаб, но е полесна и изгледа многу понежно. Распонот на крилјата достигнува од 47 до 55 cm, а тешка е од 150 до 200 грама. Двата пола изгледаат исто. Црвените очи им имаат мал бел рамка. Впечатлива одлика им е црниот прстен во близина на почетокот на вратот. Се одгласува со трослоговни гугукања, со нагласок на вториот слог, како и голем број други птици од оваа фамилија.
Исхрана
Гугутките живеат во паркови и дворови, секогаш во близина на човечките населби. Не се многу плашливи. Се хранат со семки, житарки и овошје. Во зима понекогаш се собираат во јата и заедно бараат храна во парковите и селските имоти.
Размножување
Како и голем дел од голубарките, така и гугутките имаат скромно и слабо изградено гнездо. Во гнездата најчесто има едно до две јајца на кои лежи мајката, а младите излегуваат после 13 или 14 дена. Гугутките лежат повеќепати по ред затоа што имаат големи губитоци на јајцата и младенчињата.
Распространетост
Гугутката е распространета во Централна и Јужна Европа, а зимува во Северна Африка.
Патопис
Патописот е посебен публицистичко-литературен вид во кој се опишува тоа што е видено и доживеано во друга земја. Патописот не е објективен опис, туку авторот внесува свое видување, свои доживувања, свои претходни знаења и идеи.
Од минатото, најпознати се патописите на Евлија Челебија, кој двапати бил во Македонија и на свој начин ги опишува градовите и луѓето од 17 век. Во Скопје бил 1660 година и со воодушевување ја опишува скопската чаршија и убавите жени со бело округло лице чија убавина, според него се должи на чистата вода која ја пијат.
Реченица
Реченица е исказ во природните јазици. Реченицата е често објаснета како граматичка категорија која содржи еден или повеќе зборови кои имаат минимална синтаксна врска со зборовите кои следат или претходат. Реченицата може да вклучи група зборови кои може да искажат исказ, прашање, извик, заповед, наредба или предлог.
Според правописната терминологија, реченица се дефинира како сè што се наоѓа меѓу големата буква (почетокот на реченицата) и точката (крајот на реченицата). Реченицата може да содржи службени и полнозначни зборови. Речениците се разликуваат во зависност од природата на јазикот, па така, некои реченици во некои јазици имаат интонација, акцент и сл. Во повеќето јазици речениците се класифицираат според главниот глагол. Помала единица од реченицата е дел-реченицата.
Кангкар Пунсум
Планината лежи на границата со Тибет, иако точната местоположба останува спорна. По отворањето на Бутан за планинарите во 1983 г. спроведени се четири експедиции, од кои на два наврата се направени неуспешни обиди за освојување на врвот (1985 и 1986 г.) Во 1998 г. една екипа успеала да освои спореден врв на планината од тибетска страна.
Реченица
Класификација според структура
Според структурата, речениците може да бидат:
Кангкар Пунсум
Историја
Висината на Кангкар Пунсум првпат се споменува во 1922 г. но до скоро картите биле сосема погрешни, прикажувајќи ја планината на различни места со различна висина до тој степен што првата искачувачка експедиција воопшто не успеала да ја најде планината.
Реченица
Класификација според употреба
Според употребата/ намената, речениците може да бидат:
Кангкар Пунсум
Историја
Во 1994 г. во Бутан е донесен закон со кој се забранува искачувањето на планини повисоки од 6.000 метри од почит кон верувањата на мештаните, а од 2003 г. планинарството е сосема забрането. Кангкар Пунсум веројатно ќе го задржи статусот подолго време бидејќи повисоките неосвоени врвови во светот не се главните на матичната планина.
Ракомет на Летните олимписки игри 1972
Ракометот на Летните олимписки игри 1972 — вториот официјален ракометен турнир на Олимписките игри. Турнирот се одржал во Минхен, Германија. На турнирот учествувале вкупно 16 репрезентации.
Стадион „Благој Истатов“
Стадионот „Благој Истатов“ — фудбалски стадион во Струмица. Сместен е во Градскиот парк, во околината на повеќе спортски објекти. Стадионот е под концесија на ФК Беласица. Тој е изграден во 1950 година. Со реконструкцијата од 2017 година има сместивост за повеќе од 7 и пол илјади гледачи. До 2019 година стадионот го носи името „Младост“, а познат е и како Градски стадион Струмица.
„Благој Истатов“ денес е модерен стадион и според стандардите на УЕФА исполнува услови за квалитетни натпревари од висок ранг, единствен таков во државата заедно со Националната арена. Покрај матичната Беласица, на стадионот своите натпревари ги игра и ФК Академија Пандев. Националната репрезентација на Македонија во неколку наврати има одиграно меѓународни натпревари овде.
NGC 6490
NGC 6490 — елиптична галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6490 се споменува и како UGC 11033, MCG 3-45-38, CGCG 112-68, CGCG 113-2, NPM1G +18.0526.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6490 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 6490 има привидни димензии од 1' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 54 м 30,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +18° 22' 35"". Положбениот агол на објектот е во износ од 115°.
Користена литература
Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)"", Tucson, Arizona: University of Arizona Press, 1973. (4016,0).
NGC 83
NGC 83 — елиптична галаксија во соѕвездието Андромеда, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 83 се споменува и како UGC 206, MCG 4-2-5, CGCG 479-8.
Откривање
Телото е откриено на 17 август 1828 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 83 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,5 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 83 има привидни димензии од 1,5' х 1,5'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 0 ч 21 м 22,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 22° 26' 3". Положбениот агол на објектот е во износ од °.
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Лазарополе
'''Црква „Св. Ѓорѓи“ - Лазарополе''' — главна селска црква во дебарското село Лазарополе.
Нејзин ктитор бил општественикот, кнезот и големопоседникот од Лазарополе Ѓурчин Кокалески (1775-1863), кој во неа имал свој престол. Погребан е во дворот на црквата до олтарот по барање на народот.
Црквата е прогласена за споменик на културата во 1997 година од страна на Министерството за култура на Македонија.
Историја
Црквата по Втората светска војна се соочила со намален број на верници, бидејќи на членовите на Сојузот на комунисти, на членовите на СКОЈ, на жените во Сојузот на АФЖ, строго им било забранувано да посетуваат верски објекти, да се венчаваат во црква, да крштеваат деца и да прославуваат верски празници.
Кубето на црквата било целосно обновена во 1996 година, кога со почеток на 25 септември биле заменети старите плочи (шкрилци) со нов бакарен лим, обезбеден до донации од лазарополци. Градежните активности траеле два месеци, при што биле поставени 1250 килограми бакарен лим, со кој беа покриени околу 200 квадратни метри покривна површина.
При обновата на главното кубе на црквата во 1996 година и неговото препокривање со бакарен лим се открило дека на покривот на црквата постојат три помали кубиња, изработени со камења од бигор. Во текот на 1997 година се започнало најпрвин со уривање, а веднаш потоа и со градење (преѕидување) на оградниот ѕид од црквата по целата негова должина. Бедемот бил обновен поради појавата на видливи одделувања на ѕидот од темелите. При обновата на оградниот ѕид, неговата височина била намалена за над 50 сантиметри. Оградниот ѕид пред неговата обнова бил покриен со лим премачкан со црвена боја, додека за покрив по неговата обнова биле одбрани специјален вид на ќерамиди. Целокупната обнова на ѕидот завршила во 1998 година.
Во 2005 година со извадените шкрилци (плочи) од покривната конструкција на црквата била изградена патека во црковниот двор.
Бенигнус
Бенигнус — (VI в.), епископ на Хераклеја. Учествувал како заменик на архиепископот на Солун, Илија на Цариградскиот вселенски собор од мај 553 г. Се потпишувал со „Бенигнус, епископ на Хераклеја, која се наоѓа во Прва Македонија“, како и „Бенигнус, епископ на Хераклеја Пелагониска“.
Шумски смок
Шумски смок (сега Zamenis longissimus, претходно Elaphe longissima ), е вид на неотровна змија роден во Европа, член на подфамилијата Colubrinae на подгрупата Colubrinae. Расте до 2 метра по должина, таа била меѓу најголемите европски змии, слична по големина на змијата со четири линии ( Elaphe quatuorlineata ) и змијата Монпеље ( Malpolon monspessulanus ). Ескулапската змија била од културно и историско значење поради нејзината улога во античката грчка, римска и илирска митологија и добиената симболика.
Опис
Шумски смок е змија која излегувала на околу 30 см. Возрасните обично биле од 110см до 16- см. во вкупна должина (вклучувајќи ја опашката), но можеле да пораснат до 20см, со рекордна големина 225 см. .Очекуваната телесна маса кај возрасните ескулаписки змии била од 350 до 890 гр. . Таа била темна, долга, витка и типично бронзена боја, со мазни лушпи што и давале метален сјај.
Младенците лесно можеле да се помешаат со малите тревни змии ( Natrix natrix ) и тревни змии со решетки ( Natrix helvetica ), бидејќи малите ескулаписки змии, исто така, имале жолта јака на вратот што можело да опстојат некое време кај помладите возрасни единки. Малите Z. longissimus биле светло зелени или кафеаво-зелени со различни потемни обрасци по должината на грбот. Две потемни дамки се појавувале во форма на линии што се протегале на врвот на крилата. Главата кај малолетниците, исто така, имала неколку карактеристични темни дамки, едно копито на задниот дел од главата помеѓу жолтите ленти на вратот, и две спарени, со една хоризонтална лента што течела од окото и се поврзувала со трагите на вратот, и една кратка вертикална лента што го поврзувала окото со 4-та до 5-тата горна лабијална лушпа.
Возрасните биле многу поуниформирани, понекогаш биле маслинесто-жолти, кафеаво-зелени, понекогаш речиси црни. Често кај возрасните, можело да има повеќе или помалку редовна шема на бели рабови на грбните лушпи кои се појавувале како бели пеги по целото тело до структури слични на моаре, на места, подобрувајќи го сјајниот метален изглед. Понекогаш, особено кога имале бледа боја, можело да се видат две потемни надолжни линии долж крилата. Стомакот бил обичен жолт до бел, додека кружниот ирис имал килибарна до окер боја. Познати се меланистички, еритристични и албинотични природни форми, како и темно сивата форма.
Иако не постоел забележлив сексуален диморфизам во бојата, мажјаците растеле значително подолго од женките, веројатно поради позначајниот енергетски внес на вториот во репродуктивниот циклус. Максималната тежина за германската популација била 890 g за мажи и 550 g за жени ( Böhme 1993; Gomille 2002). Други разлики, како и кај многу змии, вклучуваат кај мажјаците релативно подолга опашка до вкупната должина на телото и поширока основа на опашката.
Распоредот на линиите вклучувала 23 реда на грбната скала на средината на телото (ретко 19 или 21), 211-250 вентрални линии, поделена анална скала и 60-91 спарени субкаудални линии (Шулц 1996; Арнолд 2002). Вентралните линии биле остро под агол каде долната страна се среќавала со страната на телото, што ја подобрувала способноста за качување на видот.
Животниот век се проценувал на 25 до 30 години.
Географски опсег
Следната област на претходниот номинотипски подвид, Zamenis longissimus longissimus, која сега е единствената препознаена монотипична форма, го опфаќала поголемиот дел од Франција, освен на север (до приближно ширината на Париз), шпанските Пиринеи и источната страна на шпанскиот северниот брег, Италија (освен југот и Сицилија), целиот Балкански полуостров до Грција и Мала Азија и делови од Средна и Источна Европа до околу 49-тата паралела во источниот дел од опсегот (Швајцарија, Австрија, Јужна Моравија ( Podyjí /Thayatal во Австрија) во Чешка, Унгарија, Словачка, јужна Полска (главно Биесчади / Планините Буковец во Словачка), Романија, југозападна Украина).
Понатамошни изолирани популации биле идентификувани во западна Германија ( Шлангенбад, Оденвалд, долен Салзах, плус една - во близина на Пасау - поврзана со соседната област на дистрибуција) и северозападно од Чешката Република (близу Карлови Вари, најсеверното актуелно природно присуство на видови). Исто така пронајден во посебна енклава јужно од Големиот Кавказ долж рускиот, грузискиот и турскиот североисточен и источен брег на Црното Море.
Претходно признатиот подвид Zamenis longissimus romanus, пронајден во јужна Италија и Сицилија, неодамна бил подигнат на статус на посебен нов вид, Zamenis lineatus (италијанска ескулапска змија). Посветла била во боја, со црвеникаво-портокалова до блескав црвен ирис.
Популациите претходно класифицирани како Elaphe longissima кои живееле во југоисточен Азербејџан и северните ирански Хиркански шуми биле прекласифицирани од Нилсон и Андрен во 1984 година во Elaphe persica, сега Zamenis persicus.
Според фосилните докази, областа на видовите во потоплиот атлантски период (пред околу 8000–5000 години) од Холоцен достигнала северно до Данска. Три примероци биле собрани во Данска помеѓу 1810 и 1863 година на јужниот дел на Зеланд, веројатно од реликтно и сега изумрено население. Сегашното северозападно чешко население сега се смета за автохтоно остаток од таа максимална дистрибуција врз основа на резултатите од генетските анализи (генетски е најблиску до популациите на Карпатите). Ова веројатно важело и за германското население. Исто така, постоеле фосили кои покажувале дека тие имале престој во Обединетото Кралство за време на претходните интерглацијални периоди, но потоа биле протерани на југ со последователни глацијали ; овие повторени контракции предизвикани од климата и проширување на опсегот во Европа се чини дека се случиле повеќе пати во текот на плеистоценот.
Емигрирани во Велика Британија
Постоеле три популации на ескулаписка змија кои потекнувале од бегствата во Велика Британија. Најстариот снимен од нив бил во теренот и во близина на планинската зоолошка градина во Велс во близина на Конви во Северен Велс. Оваа популација опстојувала и се репродуцирала барем од раните 1970-ти. Втората, понова популација била пријавена во 2010 година дека била покрај каналот Регент во близина на Лондонската зоолошка градина, живеела на стаорци и се сметало дека брои неколку десетици, ограничени поради недостигот на места за несење јајца. Се сомневало дека оваа колонија можеби била таму неколку години, неоткриена. Не е штетен инвазивен вид и се сметало дека популацијата најверојатно ќе исчезне. Во 2020 година, било потврдено дека трето население во Британија било присутно во Бриџенд, Велс. Оваа популација опстојувала околу 20 или повеќе години.
Живеалиште
Ескулаписката змија претпочитала шумски, топли, но не топли, умерено влажни, но не влажни, ридски или карпести живеалишта со соодветна инсолација и разновидна, не ретка вегетација која обезбедува доволна варијација во локалната микроклима, помагајќи му на рептилот со терморегулација. Во поголемиот дел од нивниот опсег тие обично се наоѓале во релативно недопрени или прилично култивирани потопли умерени широколисни шуми вклучувајќи ја и повлажната сорта, како што се долж речните долини и речните корита (но не и мочуриштата) и лесостепите. Зачестените локации вклучувале места како што се шумски чисти едноподруго, грмушки на рабовите на шумите и шумски/полски екотони, шуми прошарани со ливади итн. Сепак, тие генерално не го избегнувале човечкото присуство, често се наоѓале на места како што се градини и бараки, па дури и претпочитале живеалишта како што се стари ѕидови и камени ѕидови, напуштени згради и урнатини кои нудат различни места за криење и чување. Синатропскиот аспект се чинел дека е поизразен во најсеверните делови од опсегот каде што тие зависеле од човечки структури за храна, топлина и места за шрафирање. Тие избегнувале отворени рамнини и земјоделски пустини.
Храна и грабливци
Нивниот главен извор на храна биле глодачи со големина до стаорци (а 130 см возрасен примерок бил пријавен дека совладал стаорец од 200 g) и други мали цицачи, како што се ириците и бенките. Јаделе и птици, како и птичји јајца и гнезда. Тие го задушувале пленот со стегање, иако безопасните помали залак можеле да се јадат живи без стегање или едноставно да се згмечат при јадење со вилици. Малолетниците главно јаделе гуштери и членконоги, подоцна мали глодачи. Се земале други змии и гуштери, но ретко се среќавале кај возрасен плен.
Грабливците вклучувале јазовци и други мустелиди, лисици, диви свињи (главно со ископување и уништување на отвори и новороденчиња), ежи и разни птици грабливки (иако имало извештаи за возрасни кои успешно стоеле на теренот против напаѓачите со пердуви). Малолетниците можеле да ги јадат мазните змии и други рептилјадни змии. Исто така, главно закана за малолетниците и изведбите биле домашните животни како што се мачките, кучињата и кокошките, па дури и стаорците можеле да бидат опасни за неактивни возрасни примероци во хибернација. Во областите на истовремена дистрибуција, тие исто така биле плен од воведени северноамерикански ракуни и кучиња од источна Азија.