cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Битолски албански клуб
Клубот се појавил откако била дозволена легална политичка активност по Младотурската револуција од јули 1908 година. Вакви клубови се појавиле во другите два вилаетски центри - Солун и Скопје, а подоцна и во Дебар. Клубовите од Солун и Скопје ја претставувале проотоманската струја во албанската политика, додека битолскиот клуб ја претставува националистичката. Битолскиот клуб имал своја програма и работел независно од останатите. Нивната главна задача била да се отворат албански училишта и да го решат прашањето за писмото - кое писмо да го го користи албанскиот јазик - латинско, арапско или грчко писмо. Битолскиот клуб ја поддржувал латиницата и на негова иницијатива од 14 до 22 ноември 1908 година во Битола се одржал Битолскиот конгрес, на кој била избрана латиницата. Следната 1909 година во клубовите се формираат тајни револуционерни комитети за вооружени дејствија.
Со примена на член 4 од Законот за здруженија, со кој се забранувале организации со етнички карактер, битолскиот клуб се распуштил.
Димитрија Чуповски
Димитрија Чуповски (Папрадиште, Велешко, 8 ноември 1878 — Ленинград, СССР, 29 октомври 1940) — македонски национален деец, општественик, револуционер, политичар, дипломат, публицист, научник, издавач, историчар, картограф и филолог и еден од најистакнатите и најдоследни организатори и афирматори на македонската национална мисла. Чуповски е силен заштитник и бранител на македонската национална самобитност и посебност, а по поделбата на Македонија во 1913 година, силно се залагал за нејзино обединување и конституирање како национална држава на македонскиот народ. Познат и како Димитрија Павле Чуповски или Димитрија Димов Чуповски.
Чуповски е член-основач и претседател на Македонското научно-литературно другарство во Санкт Петербург (1902–1917), член-основач и претседател на Словеномакедонското национално-просветно друштво „Св. Кирил и Методиј“ (1912–1913), член-основач на Руско-македонското благотворно друштво „Св. Кирил и Методиј“ (1913–1914) и член-основач и претседател на Македонскиот револуционерен комитет во Петроград (1917–1924), но и потпретседател на Друштвото за помош на почетниците литератори, артисти, уметници и научници на Русија (1915) и редовен член на Санкт-петербуршкото словенско благотворно друштво, на Друштвото за словенска заемност и на други руски асоцијации.
Животопис
Димитрија Чуповски е роден на 8 ноември 1878 година во велешкото село Папрадиште. Роден е како посмртче, откако неговиот татко бил убиен од страна на албански платеници. Кога имал десет години неговото родно село било изгорено од албански качаци и семејството му се сели во Крушево, родното место на неговата мајка. Тој го започнал своето образование во родното село, потоа по преселбата го продолжува во Крушево каде и го научил молерскиот занает. Потоа тој и неговите браќа заминуваат на печалба во Софија, каде го продолжил своето дообразование кај „Лозарите“ во 1892 година.
NGC 5134
NGC 5134 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Димитрија Чуповски
Животопис
Во престолнината на штотуку создадената бугарска држава, Димитрија дење работел, а ноќе го посетувал училиштето што било организирано за Македонците од страна на Даме Груев, Петар Поп Арсов и други будни македонски студенти. Така, покрај образованието, Димитрија имал можност да навлезе подлабоко и во македонското ослободително движење, со што бил зацртан неговиот иден животен пат. Своето образование го продолжил во Белград во вечерната светосавска учителска школа каде, меѓувремено, членувал и во ученичкото друштво „Вардар“ во периодот од 1893 до 1894 година. По завршувањето на образованието во Белград, Чуповски се вработил како учител во своето родно село, во Папрадиште и предавал во учебната 1895/1896 година. Но тоа учителување е краткотрајно бидејќи е затворен во затвор под обвинение дека работи со револуционерното движење. Чуповски по кратко време успева да избега од затворот и преку Белград се упатува за Русија. Во Русија, Димитрија се запишал во Духовната богословија во Новогород и во Симферопол во периодот од 1897 до 1900 година. По овие семинарии, Чуповски своето високо образование го продолжува на Петербуршкиот Универзитет, но набрзо е исклучен од програмата поради учество во студентски штрајк кој се одвивал во 1905 година.
NGC 5134
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5134 се споменува и како ESO 576-52, MCG -3-34-73, IRAS 13225-2052.
Димитрија Чуповски
Животопис
Чуповски бил иницијатор и прв претседател на Славјанско-македонското научно литературно друштво, основано во Петроград во 1902 година. Го основал и Национално-просветното (1912) и Руско-македонското друштво (1914) во Петроград, а во периодот од 1912 до 1915 година на руски јазик го издавал списанието „Македонски глас“ (Македонскiи голосъ).
NGC 5134
Откривање
Телото е откриено на 10 март 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Димитрија Чуповски
Животопис
Димитрија Чуповски починал во Ленинград (Санкт Петербург), на 29 октомври 1940 година како турски поданик, изнесен за погреб прекриен со знамето на Македонската колонија изработено во 1914 г. На крстот син му му ги напишал зборовите што самиот му ги поставил на брата му Наце:
.
NGC 5134
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 25 м 18,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -21° 8' 5"". Положбениот агол на објектот е во износ од 155°.
Други поделби
Проучување на NGC 5134 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 46938. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 330; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6132. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 737.
Димитрија Чуповски
Научно-литературна дејност
Во Русија тој го формира „Македонското научно-литературно другарство во Петербург“ (МНЛД), предвесникот на денешната Македонска академија на науките и уметностите. Другарство развива широка мрежа од активности, пред сè за запознавање на руската и пошироката европска јавност со вистинските состојби во кои се наоѓале Македонија и Македонците во тоа време. Како претседател на МНЛД, Чуповски ги подготвува акциите и плановите на другарството, активно води разговори со руските власти и со турската и австроунгарската амбасада во Русија, држи предавања во рамките на МНЛД и надвор од него. Во текот на својот творечки живот, Чуповски патувал и во Македонија заради подготовките за отворање на училишта на македонски јазик во периодот од 1905 до 1911 година. Покрај дејностите во МНЛД, тој бил и сопственик на Посредничкото биро „Трудовој Посредник“ и тогаш го издава годишникот „Дловой Петербургъ“ во 1909 и 1910 година.
Пред самиот почеток на Балканските војни, Чуповски со останатите членови на МЛНД настапувале на јавни собири во рускиот печат и јавен живот. По почетокот на војните, Димитрија пристигнува во Велес и со Петар Попарсов организираат Општомакедонска конференција во декември 1912 година. Целта на конференцијата била да се донесат заклучоци, а воедно и да се испрати сигнал, за зачувување на целоста на Македонија и обезбедување на слободата и државноста на истата. На самата конференција и од нејзиниот исход, Чуповски добива полна поддршка и полномошност за застапување на тие интереси преку Македонската колонија во Петроград и да ги презентира истите тие интереси пред Русија и Европа, воопшто. Со самиот почеток на реализацијата на остварувањето на овие зацртани определби, Чуповски и Попарсов заминуваат за Лондон и Париз. Таму тој ги создава своите статии за македонската државност и за завојувачкиот карактер на војната. Во тој момент Чуповски ја објавува и првата карта за Македонија во боја и на македонски јазик - „Карта Македониіа“. Покрај картата, Чуповски ги објавува и „Македонски народници“ во март 1913 година и „Меморандум на Македонците“ на 1 март 1913 година. Сите три, Чуповски ги испраќа до Лондонската конференција и до рускиот печат за подобро запознавање со македонското прашање и желбата на Македонците за своја слободна татковина. На 7 јуни бил потпишан и „Меморандумот на Македонците“ кој пак бил испратен до владите на балканските држави, додека пак на 9 јуни 1913 година Чуповски и МНЛД го издаваат својот прв број на македонското списание на руски јазик „Македонски Глас“. Ова списание со 11 броја кое излегувало од 20 ноември 1914 година е важен историски архив за борбата на Македонците за зачувување на територијалната целост на Македонија и за извојувањето на македонската национална слобода.
Покрај сите овие дејности кои ги организирале Чуповски и МЛНД, тие заедно со Крсте Петков Мисирков како заеднички акт од Петроградската и Јужноруската колонија поднесуваат опширен Меморандум до рускиот министер за надворешни работи на 14 август 1914 година. Заедно со Наце Димов и Друштвото за помош на почетниците литератори, артисти, уметници и научници на Русија тие организираат и Словенски лазарет за ранетите руски воини во 1915 година.
Следната 1916 година Чуповски се обидува да дојде во Македонија, но тој обид завршува на романската граница. Во текот на истата година но во наредната 1917 година пропаѓаат и обидите за создавање на Балканска Федеративна Демократска Република, зацртан план на Македонскиот револуционерен комитет, кој пак бил задушен од самата Октомвриска револуција во Русија во 1917 година.
Обидите на Чуповски и понатака да придонесува за судбината на својот народ и татковина не запираат, па така тој започнал со подготовките да создаде македонско-руски речник. Исто така, Чуповски во ракопис имал и лексикон за историјата, етнографијата, јазикот, фолклорот и културата на Македонија. Сите овие последни дела на Чуповски се засекогаш изгубени при бомбардирањето на Ленинград во 1942 година.
Делото на Чуповски
Димитрија Чуповски ќе остане забележен во историјата како еден од најголемите борци за самобитноста на македонскиот народ како и за обединувањето на Македонија и нејзино конституирање во национална држава на македонскиот народ, за што со неговите соработници испратиле повеќе меморандуми до европските дипломати на Париската мировна конференција, а учествувале и на сесловенските конгреси во одбрана на правото на самоопределување на Македонците и нивната татковина.
Omne Datum Optimum
Omne Datum Optimum (во превод од латински „Секој совршен предмет“, цитат од Јаковото послание) е името на папската була издадена од страна на папата Инокентиј II на 29 март 1139 во Латеран. Со булата се признавал редот на сиромашните христијански витези од Соломоновиот храм (темплари), а во неа бил одреден темпларскиот правилник, и била утврдена нивната заштита од страна на папата. Во Omne Datum Optimum се ветувало и задржување на пљачките на редот од покорувањето на Муслиманите, а редот бил ослободени од плаќане на десетокот и плаќање данок.
Џуџеста елиптична галаксија
Џуџеста елиптична галаксија, (dE) — елиптична галаксија која е многу помала од останатите елиптични галаксии. Тие се класифицирани како dE, и се доста чести во галактичките групирања и јата, и се најчесто придружници на другите галаксии.
Примери
Една од најблиските џуџести елиптични галаксии (dE) е М 32, придружна галаксија на Андромеда. Во 1944 година Валтер Баде ги забележал џуџестите галаксии NGC 147 и NGC 185 како членови на Месната Група при што ги набљудувал и поединечните ѕвезди. Поединечните ѕвезди во NGC 147 и NGC 185 било само можно бидејќи овие dE асе мошне близу до Земјата. Во 1950-тите, dE галаксиите биле забележаи во близина на јатата во Печка и Девица.
Споредба со џиновските елиптични галаксии
Џуџестите елиптични галаксии поседуваат сина апсолутна светлиснска величина во интервалот од -18 < M < -14, потемни се од џиновските елиптични галаксии. Додека пак површинските светлински профили на џиновски елиптични галаксии од де Вокулеровиот закон, dE галаксиите имаат експоненцијално намалување на површинската сјајност. Но, двата видови можат подобро да се објасанат со употреба на поопшт закон, Серсиковиот закон, и постои непрекинатост во Серсаковиот показател како функција од сјајноста, што наведува дека џуџестите и џиновските елиптични галаксии припаѓаат на единечна низа. Сепак потемните налик елиптични галаксии, кои се наречени џуџести сфероидни галаксии и ситите се целосно поразлични.
Две претпоставки за потеклото
Џуџестите елиптични галаксии се стари објекти. Во сегашниот прифатен космолошки Ламбда-ЛТМ модел, малите објекти (кои се состојат од темна матеија и гас) се првите објекти кои се создаваат. Поради нивното меѓусебно гравитационо прпвлекување, некои до нив ќе се спојат, со што се создаваат поголеми објекти. FА понатамошните спојувања создаваат уште поголеми објекти.
Процесот на соединувањето се смета дека води кон постоечките денешни галаксии, и ситото се нарекува „хиерархиско спојување“. Ако оваа претпоставка е точна, џуџестите галаксии можно е да се градежните делови на денешните џиновски галаксии.
Поинаквите размислувања се дека всушност dE се остатоци од помалку масивните спирални галаксии кои добиваат кружен облик низ повторувачкото гравитационо заемодејство со џиновските галаксии во јатото. Овој процес на менување на галактичката морфологија преку заемодејството се нарекува „галактички канибализам“. Доказите за оваа подоцнежна претпоставка се најдени во обликот кои го поседуваат ѕвездените дискови и спиралните краци кај спирални галаксии. Според оваа поинаква претпоставка дисковите и краците се изменета верзија на првичниот ѕвезден диск на преобразените спирални галаксии, и сличноста, мали остатоци од дискови и краци кај канибализираните dE галаксии.
IC 1655
IC 1655 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1655 се споменува и како KUG 1219+245.
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1903 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1655 е од видот S?. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,5 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,3 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,3 m/лм2. IC 1655 има привидни димензии од 0,3' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 21 м 50,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +24° 14' 56". Положбениот агол на објектот е во износ од 115°.
Други поделби
Проучување на IC 1655 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 89593.
Сидни Шелдон
Сидни Шелдон (Sidney Sheldon) (11 февруари 1917 - 30 јануари 2007) e наградуван американски сценарист и режисер, но најпознат станува со неговите романи. Како сценарист се има здобиено со награди меѓу кои и неколку Оскари. Како и да е, најпознат е по неговите романи Господар на играта (1982), Бес на ангелите (1980), Крвна врска (1977), Странец во Огледало (1976) итн.
NGC 2748
NGC 2748 — спирална галаксија во соѕвездието Жирафа, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2748 се споменува и како UGC 4825, MCG 13-7-19, CGCG 350-14, IRAS 09080+7640, PRC C-28.
Откривање
Објектот е откриен на 2 септември 1828 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2748 е од видот Sbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 2748 има привидни димензии од 3,1' х 1,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 13 м 43 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 76° 28' 33". Положбениот агол на објектот е во износ од 38°.
Други поделби
Проучување на NGC 2748 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 26018. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 8; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4541. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 693.
NGC 525B
NGC 525B — леќеста галаксија во соѕвездието Вајар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 525B се споменува и како ESO 352-66, MCG -6-4-20, AM 0121-351.
Откривање
Објектот е откриен на 1 септември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 525B е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 m, додека површинскиот сјај изнесува 11,6 m/лм2. NGC 525B има привидни димензии од 0,8' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 23 м 56,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 35° 4' 9". Положбениот агол на објектот е во износ од 162°.
Други поделби
Проучување на NGC 525B е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 5135. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 352; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 614. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1201.
Атанас Талевски
Атанас Талевски (17 декември 1954, Велес - 27 јуни 2008, Скопје) бил македонски фотограф.
Животопис
Талевски поголемиот дел од животот го минал во родниот град, а од 1990 година живее во Охрид. Престојувал и во други земји, најмногу во Германија, Англија, Виетнам, Камбоџа, Мали, итн.
Со фотографија се занимавал од детските години. По доселувањето во Охрид фотографирањето му станува основната дејност. Цел на неговиот објектив се старите села, обичниот човек и неговата судбина, природата.
Во пролетта 2001 година во приземјето на својот дом во Охрид на ул. „Коста Абраш“ бр. 19, Талевски ја отвори постојаната изложба „Впечатоци од Македонија“. Со тоа беше отворена првата охридска уметничка галерија специјализирана за фотографска уметност. Галеријата функционираше до смртта на авторот.
На 6 јули 2007 година со Мишо Јузмески ја основаа првата фото галерија во Елшани. Првата активност на галеријата беше постојаната поставка на фотографии од Талевски која беше отворена до јули 2008 година.
Талевски е погребан на Градските гробишта во Охрид.
Другите за Атанас Талевски
Фотографските записи од Атанас Taлевски се огледалото во кое и најдобро се огледува овој наш свет, насликан во природни бои и погледнат од сите страни. На неговите фотографии го гледаме она што е толку вообичаено, но ете, поради некоја причина, не сакаме да го видиме и да го препознаеме, да го прифатиме или само да го сфатиме. Фотографиите на Атанас се нашата совест, но и немоќ да се соочиме со вистината. Тие се доказ за нашиот обид за бегство од реалноста на овој свет.“
Додека ги разгледуваме фотогрaфиите, тие ни ги будат спомените и чувствата, нè тераат да размислуваме и да се преиспитуваме: кои сме и каде сме, каде ќе завршиме?“
„Фотографските записи на Атанас Талевски“ од книгата „Пофални слова“ на Мишо Јузмески
== Самостојни изложби ==
1996
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2007
2008
Други активности
Атанас Талевски има учествувано на бројни групни изложби, конкурси за фотографија и други јавни настани. Некои од неговите фотографии можат да се видат на насловните страници, или како внатрешни илустрации на книги и списанија:
Посмртно
По смртта на Талевски неговите пријатели продолжија да го чуваат споменот на неговото дело организирајќи изложби на неговите фотографии.
Космос-1147
Космос-1147 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 92,2 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 72,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 418 км, а најмалото на 351.
Кепа Арисабалага
Кепа Арисабалага Ревуелта (роден на 3 октомври 1994 година), понекогаш е познат едноставно како Кепа, е шпански професионален фудбалер кој настапува за Челси како голман.
Како играч основата ја стекнал во Атлетик Билбао, тој го одиграл својот прв професионален меч, на натпреварот помеѓу Понферадина и Реал Ваљадолид, во шпанската втора лига.
Клупска кариера
На 5 мај 2012, Арисабалага бил повикан во првиот тим на Атлетик Билбао во натпреварот за против Хетафе во Ла Лига, но останал како неискористена замена во нерешениот натпервар на  стадионот Сан Мамес. Тој исто така бил повикан во пред-сезонските натпревари во јули, а на 23 септември, исто така, бил замена во натпреварот, против Малага.
Арисабалага беше промовиран во резервите на тимот во јануари 2013 година, за да го покрие повредениот Џон Андер серантес. Дебитирал за Б екипата на 16 февруари 2013, одржувајќи чист лист во победата од 1-0 над УД Логронес во Сегунда дивизија Б. На 3 март тој бил испратен до крајот на победата од 3: 1 над СС. Емирби, како и неговиот колега Џон Гарсија ; во април тој претрпел повреда на препоните, која го оддалечила од теренот до септември.
Арисабалага редовно настапувал за Б тимот, а по неговото враќање, тој ја скршил десната рака во јануари 2014 година, при што бил надвор од теренот еден месец. На 11 март, Гетафе поднел барање за негова позајмица, главно како замена за повредениот Мигел Анхел Моја,, но тоа било одбиено еден ден подоцна.
Знаме на Палау
Знамето на Палау е официјалното знаме на оваа океанска држава кое било усвоено на 1 јануари 1981 година. Знамето е составено од сина позадина со златен диск во средината. Сината боја го претставува Тихиот Океан и местоположбата на државата, а дискот ја симболизира месечината. Ова знаме го заменило претходото знаме на Доверливата Територија на Тихоокеански Острови.
Изборот на боите е заснован на традиционалните бои на народот на Палау. Така, сината боја иако често се верува дека ги симболизира Тихиот Океан, таа исто така ја симболизира транзицијата од колонијална кон самоуправувачка држава. Дискот ја симболизира месечината, за која народот верува дека човекот е најактивен за време на полната месечина. Исто така, месечината ги симболизира мирот, љубовта и спокојноста.
Климатските промени и сиромаштијата
Климатските промени и сиромаштијата се длабоко испреплетени бидејќи климатските промени несразмерно ги погодуваат сиромашните луѓе во заедниците со ниски приходи и земјите во развој ширум светот. Оние кои се во сиромаштија имаат поголеми шанси да ги доживеат лошите ефекти од климатските промени поради зголемената изложеност и ранливост. Ранливоста го претставува степенот до кој системот е подложен или не може да се справи со негативните ефекти од климатските промени, вклучувајќи ја климатската варијабилност.
Климатските промени покренуваат некои климатски етички прашања, бидејќи 50-те најмалку развиени земји во светот имаат неурамнотежен придонес од 1% во светските емисии на стакленички гасови, кои се теоретизираат дека се припишуваат на глобалното затоплување. Прашањата за климата и дистрибутивната правда се централни за опциите за политика за климатски промени. Многу од алатките на политиката често се користат за решавање на еколошките проблеми како што е анализата на трошоците и придобивките; сепак, таквите алатки обично соодветно се воздржуваат од справување со такви прашања бидејќи тие често ги игнорираат прашањата за правичната дистрибуција и ефектите на животната средина врз човековите права. Концептот на „атмосферска колонизација“ се однесува на набљудувањето дека 92% од акумулираните емисии на стакленички гасови се припишуваат на земјите од глобалниот север, што опфаќа 19% од глобалното население, додека само 8% од емисиите се припишуваат на земјите од глобалниот југ кои ќе ги сноси најтешките последици од зголемувањето на глобалните температури
Еден документ на Светска банка од 2020 година проценува дека меѓу 32 и 132 милиони дополнителни луѓе ќе бидат турнати во екстремна сиромаштија до 2030 година поради климатските промени.
Поврзаност со сиромаштијата
Циклусот на сиромаштија ги влошува потенцијалните негативни влијанија од климатските промени. Овој феномен се дефинира кога сиромашните семејства остануваат заробени во сиромаштија најмалку три генерации, немаат ограничен пристап до ресурси и се обесправени во средствата за прекин на циклусот. Додека во богатите земји, справувањето со климатските промени во голема мера било прашање на справување со подолги, потопли лета и набљудување на сезонските промени; за оние кои се во сиромаштија, катастрофи поврзани со временските услови, лошата жетва, па дури и член на семејството што ќе се разболи може да предизвика осакатување на економски шокови.
Покрај овие економски шокови, широкиот глад, сушата и потенцијалните хуманистички шокови би можеле да ја погодат целата нација. Високите нивоа на сиромаштија и ниските нивоа на човечки развој го ограничуваат капацитетот на сиромашните домаќинства да управуваат со климатските ризици. Со ограничен пристап до формално осигурување, ниски примања и скудни средства, сиромашните домаќинства треба да се справат со шокови поврзани со климата под многу ограничени услови.
Врска со еколошки расизам
Како што климата прогресивно се менувала во текот на изминатите неколку децении, така дошло до судир помеѓу еколошкиот расизам и глобалните климатски промени. Многумина тврдат дека преклопувањето на овие два феномени несразмерно влијаело на различните заедници и популации ширум светот поради разликите во социо-економскиот статус. Ова е особено видливо на Глобалниот југ каде што, на пример, нуспроизводите од глобалните климатски промени, како што се сè почестите и силни лизгања на земјиштето како резултат на пообилните врнежи во Кито, Еквадор, ги принудуваат луѓето да се справат и со длабоки социо-економски последици како што е уништувањето на нивните домови или дури и смрт. Земјите како Еквадор често придонесуваат релативно малку во климатските промени во однос на емисиите на јаглерод диоксид, но имаат многу помалку ресурси за да ги заштитат негативните локализирани влијанија на климатските промени. Овој проблем се јавува на глобално ниво, каде што нациите на глобалниот југ го носат товарот на природните катастрофи и временските екстреми и покрај тоа што малку придонесуваат за глобалниот јаглероден отпечаток.
Додека луѓето кои живеат на глобалниот југ обично се најмногу погодени од ефектите на климатските промени, луѓето на глобалниот север, исто така, се соочуваат со слични ситуации во неколку области. Прашањата за климатските промени и заедниците кои се во опасната зона не се ограничени ниту на Северна Америка или САД. Еколошкиот расизам и климатските промени се совпаѓаат еден со друг. Подемот на морињата ги погодува сиромашните области како Кивалина, Алјаска и Тибодо, Луизијана, и безброј други места ширум светот.
Влијанијата на еколошкиот расизам поради климатските промени стануваат особено очигледни за време на климатските катастрофи. За време на топлотниот бран во Чикаго во 1995 година, научниците ги анализирале ефектите на еколошкиот расизам врз нееднаквата стапка на смртност меѓу расите за време на оваа криза. Директните влијанија на овој феномен може да се забележат преку недостатокот на соодветно предупредување и неискористувањето на претходно постоечките центри за ладење кои ги обесправиле сиромашните групи и предизвикале особено разорни ефекти во најсиромашните области во Чикаго. Со драматично зголемување на бројот на климатски катастрофи во последните 50 години, се зголемиле влијанијата на еколошкиот расизам,  и социјалните движења кои повикуваат на еколошка правда се зголемиле за возврат.
Обратен развој
Климатските промени се глобално опфатени и можат да го променат развојот во некои области на следните начини.
Земјоделско производство и безбедност на храната
Постојат значителни истражувања кои ги споредуваат меѓусебно поврзаните процеси на климатските промени во земјоделството. Климатските промени влијаат на врнежите, температурата и достапноста на вода за земјоделството во ранливите области. Тоа, исто така, влијае на земјоделството на неколку начини, вклучувајќи продуктивност, земјоделски практики, ефекти врз животната средина и дистрибуција на руралниот простор. Дополнителниот број погодени од неисхранетост може да се зголеми на 600 милиони до 2080 година. Климатските промени може да ја влошат распространетоста на гладот преку директни негативни ефекти врз производството и индиректни влијанија врз куповната моќ.
NGC 7550
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7550 се споменува и како UGC 12456, MCG 3-59-15, CGCG 454-12, Arp 99, HCG 93A.
Климатските промени и сиромаштијата
Несигурност во вода
Од 3 милијарди раст на населението проектиран ширум светот до средината на 21 век, мнозинството ќе се роди во земји кои веќе имаат недостиг на вода. Како што се затоплува целокупната клима на Земјата, ќе бидат засегнати промените во природата на глобалните врнежи, испарувањето, снегот и истекувањето. Безбедните извори на вода се неопходни за опстанок во заедницата. Манифестациите на проектираната криза со вода вклучуваат несоодветен пристап до безбедна вода за пиење за околу 884 милиони луѓе, како и несоодветен пристап до вода за канализација и отстранување на вода за 2,5 милијарди луѓе. Со население кое се движи помеѓу 198 и 210 милиони луѓе во Нигерија, постоечките санитарни и водоводни инфраструктурни објекти остануваат несоодветни со 2,2 милијарди луѓе кои немаат пристап до безбедна вода и 4,2 милијарди кои немаат безбедни санитарни услови и во руралните и урбаните области.
NGC 7550
Откривање
Објектот е откриен на 18 септември 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Климатските промени и сиромаштијата
Зголемување на нивото на морето и изложеност на климатски катастрофи
Нивото на морето може брзо да се зголеми со забрзано распаѓање на ледената покривка. Зголемувањето на глобалната температура од 3-4 степени C може да резултира со трајно или привремено раселување на 330 милиони луѓе поради поплави Затоплувањето на морињата, исто така, ќе поттикне поинтензивни тропски бури. Уништувањето на крајбрежните предели ја влошува штетата направена од ова зголемување на бурите. Мочуриштата, шумите и мангровите се отстранети заради развој на земјиштето. Овие одлики обично го забавуваат истекувањето, напливот на бури и го спречуваат носењето на отпадот од поплавите. Развојот над овие области ја зголемило деструктивната моќ на поплавите и ги прави сопствениците на куќи поподложни на екстремни временски настани. Во некои области, како што се крајбрежните имоти, цените на недвижностите се зголемуваат поради пристапот до океаните и недостигот на станови, делумно предизвикани од уништените домови за време на бурите. Богатите сопственици на куќи имаат повеќе ресурси да ги обноват своите домови и да имаат подобра безбедност на работното место, што ги охрабрува да останат во нивните заедници по екстремни временски настани. Високо нестабилните области, како што се падините и делта регионите, се продаваат на семејства со пониски приходи по поевтина цена. По екстремните временски настани, на сиромашените луѓе им е тешко да најдат или да одржат работа и да ги обноват своите домови. Овие предизвици принудуваат многумина да се преселат во потрага по можности за работа и домување.
NGC 7550
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7550 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 7550 има привидни димензии од 1,4' х 1,2'.
Климатските промени и сиромаштијата
Екосистеми и биодиверзитет
Климатските промени веќе ги трансформираат еколошките системи. Околу една половина од системите на коралните гребени во светот претрпеле белење како резултат на затоплувањето на морињата. Дополнително, директните човечки притисоци што може да се доживеат вклучуваат прекумерен риболов што може да доведе до исцрпување на ресурсите, хранливи материи и хемиско загадување и лоши практики за користење на земјиштето, како што се уништувањето на шумите. Исто така, климатските промени може да го зголемат бројот на обработливо земјиште во регионите со висока географска ширина со намалување на бројот на замрзнати површини. Студија од 2005 година известува дека температурата во Сибир се зголемила во просек за три степени целзиусови од 1960 година, што наводно е повеќе отколку во другите области на светот.
NGC 7550
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 15 м 16 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +18° 57' 39"". Положбениот агол на објектот е во износ од 171°.
Климатските промени и сиромаштијата
Здравје на луѓето
Директен ефект е зголемувањето на болестите и смртните случаи поврзани со температурата поврзани со продолжени топлотни бранови и влажност. Климатските промени, исто така, би можеле да го променат географскиот опсег на болести кои се пренесуваат од комарци, како што е маларичната денга треска, што ги изложува новите популации на болеста. Бидејќи климата што се менува влијае на основните состојки за одржување на добро здравје: чист воздух и вода, доволно храна и соодветно засолниште, ефектите би можеле да бидат широко распространети и продорни. Извештајот на Комисијата за социјални детерминанти на здравјето на СЗО посочува дека обесправените заедници веројатно ќе сносат непропорционален дел од товарот на климатските промени поради нивната зголемена изложеност и ранливост на здравствени закани. Над 90 проценти од смртните случаи од маларија и дијареа се на товар на деца на возраст од 5 години или помлади, главно во земјите во развој. Други сериозно погодени групи на население вклучуваат жени, постари лица и луѓе кои живеат во мали островски држави во развој и други крајбрежни региони, мега-градови или планински области.
NGC 7550
Други поделби
Проучување на NGC 7550 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 70830. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 169; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1715. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 320.
Климатските промени и сиромаштијата
Аспекти на климатските промени врз здравјето на луѓето
Веројатно релативно влијание врз здравствените резултати на компонентите на климатските промени ++++= одличен ефект; += мал ефект; празните ќелии покажуваат дека нема позната врска.
Човекови права и демократија
Во јуни 2019 година, специјалниот известувач на Обединетите нации, Филип Алстон, предупредил на „климатски апартхејд“ каде богатите плаќаат за да избегаат од ефектите на климатските промени додека остатокот од светот страда, што потенцијално ги поткопува основните човекови права, демократијата и владеењето на правото. Во времето на супербурата Сенди во 2012 година, повеќето луѓе во Њујорк останале без струја, додека седиштето на Голдман Сакс имал приватен генератор и заштита од „десетици илјади свои вреќи со песок“.
Безбедносни влијанија
Концептот на човековата безбедност и ефектите што климатските промени може да ги имаат врз неа ќе станат сè поважни како што влијанијата стануваат поочигледни. Некои ефекти се веќе евидентни и ќе станат многу јасни на краток рок на човекот и климата (2007-2020). Тие ќе се зголемат и други ќе се манифестираат на среден рок (2021–2050); додека на долг рок (2051–2100), сите тие ќе бидат активни и ќе имаат силна интеракција со другите главни трендови. Постои потенцијал за крај на нафтената економија за многу земји производители и потрошувачи, можна финансиска и економска криза, поголема популација на луѓе и многу поурбанизирано човештво - многу повеќе од 50% што сега живеат во мали до многу големите градови. Сите овие процеси ќе бидат придружени со прераспределба на населението на национално и на меѓународно ниво. Ваквите прераспределби обично имаат значајни родови димензии; на пример, влијанијата од екстремни настани може да доведат до миграција на мажите во потрага по работа, што кулминира со зголемување на бројот на домаќинства на чело на жени - група која често се смета за особено ранлива. Ефектите од климатските промени врз сиромашените жени и деца се од клучно значење со тоа што жените и децата, особено, имаат нееднакви човечки способности.
Влијанија врз инфраструктурата
Потенцијалните ефекти од климатските промени и безбедноста на инфраструктурата ќе имаат најдиректен ефект врз циклусот на сиромаштија. Областите на инфраструктурни ефекти ќе вклучуваат системи за вода, домување и населби, транспортни мрежи, комунални претпријатија и индустрија. Дизајнерите на инфраструктурата можат да придонесат во три области за подобрување на животната средина за сиромашните, во дизајнот на згради, во планирањето и дизајнот на населбите, како и во урбанистичкото планирање.
Во областите каде што сиромаштијата е распространета и инфраструктурата е недоволно развиена, климатските промени создаваат критична закана за идниот развој на таа земја. Извештаите од една студија направена на десет географски и економски различни земји покажуваат како девет од десет земји откриле неспособност да развијат инфраструктура и нејзино скапо одржување поради влијанието на климатските промени и трошоците.
Напори за ублажување
Ублажувањето на климатските промени е акција за намалување на интензитетот на радијативното принудување со цел да се намалат потенцијалните ефекти од глобалното затоплување. Најчесто, напорите за ублажување вклучуваат намалување на концентрациите на стакленички гасови, или со намалување на нивниот извор или со зголемување на нивните мијалници.
ЖС „Радуша“
Железничка станица Радуша — железничка станица во селото Рудник Радуша (споено со соседното Радуша) на надморска височина од 323 метри. Зградата на железничката станица е изградена од цврст материјал на два спрата, но била тешко оштена во текот на воениот конфликт во 2001 година, поради што денес истата е во руинирана состојба. Низ железничката станица поминуваат регионалните домашни возови на линијата Скопје-Кичево.
Климатските промени и сиромаштијата
Напори за ублажување
Атомските централи обезбедуваат чиста, сигурна енергија за над 31 земја на глобално ниво и се втор по големина светски извор на енергија со ниска јаглеродна енергија. Индија, Кина и Јужна Кореја ја искористиле јадрената енергија за да развијат напредни, високоенергетски економии. Спротивно на тоа, земјите во развој со економии во развој честопати се соочуваат со проблеми во финансирањето на обновливите извори на енергија, тие се принудени да се потпираат на извори на енергија засновани на фосилни горива. Поддршката на јадрената енергија за производство на енергија расте како опција за борба против климатските промени во земјите во развој. Овие атомски централи имаат потенцијал да придонесат за енергетската безбедност и да ја намалат потребата од фосилни горива во овие области.
ЖС „Радуша“
Местоположба
Станицата се наоѓа на железничката пруга Скопје-Кичево, во близина на селото Радуша.
Климатските промени и сиромаштијата
Напори за адаптација
Адаптацијата кон глобалното затоплување вклучува активности за толерирање на ефектите од глобалното затоплување. Колаборативното истражување од Институтот за развојни студии ги повлекува врските помеѓу адаптацијата и сиромаштијата за да помогне во развојот на агенда за адаптација за сиромашните што може да информира за намалување на сиромаштијата отпорна на климата. Адаптацијата кон климатските промени ќе биде „неефективна и неправедна доколку не успее да научи и да се изгради врз разбирањето на повеќедимензионалната и диференцираната природа на сиромаштијата и ранливоста“. Посиромашните земји имаат тенденција да бидат посериозно погодени од климатските промени, но сепак имаат намалени средства и капацитети со кои треба да се прилагодат. Овој ефект може да се види со споредување на исходите меѓу Бангладеш и Соединетите Држави по двете силни бури. Во Соединетите Американски Држави, ураганот Ендру убил 23 луѓе во 1992 година; сепак, една година пред тоа, во Бангладеш, тропски циклон убил приближно 100.000 луѓе. Бангладеш, имајќи посиромашно население, бил помалку подготвен за бурата; а земјата немала доволно системи за прогноза на времето потребни за предвидување на метеоролошките настани. По невремето, Бангладеш барал помош од меѓународната заедница бидејќи не ги поседувал потребните средства за закрепнување. Бидејќи настаните како овие се зголемуваат во нивната честота и сериозност, потребен е поактивен пристап. Ова довело до повеќе активности за интегрирање на адаптацијата во програмите за развој и намалување на сиромаштијата. Подемот на адаптацијата како развојно прашање е под влијание на загриженоста околу минимизирање на заканите за напредокот во намалувањето на сиромаштијата, особено Милениумските развојни цели, и од неправдата на влијанијата што се чувствуваат најтешко од оние кои најмалку направиле за да придонесат за проблемот. врамување на адаптацијата како прашање на правичност и човекови права.
Други решенија вклучуваат зголемување на пристапот до квалитетна здравствена заштита за сиромашните луѓе, планирање на подготвеност за ефектите од урбаните топлински острови, идентификување на населбите кои најверојатно ќе бидат погодени, инвестирање во истражување за алтернативно гориво и енергија и мерење на резултатите од влијанието на политиките.
Регионални ефекти
Регионалните ефекти од глобалните климатски промени варираат од земја до земја. Многу земји имаат различни пристапи за тоа како се прилагодуваат на глобалните климатски промени наспроти другите. Поголемите земји со повеќе ресурси не реагираат исто како земја со помалку ресурси за користење. Итноста да се реши проблемот не е присутна додека директно не се почувствува ефектот од глобалните климатски промени. Бангладеш е само еден од многуте примери на луѓе кои се погодени затоа што не се соодветно подготвени да се соочат со глобалната клима. Работниците во областа на земјоделството во овие земји посебно се погодени од другите, но степенот до кој е погоден секој земјоделски работник варира од регион до регион.
Земја што е пример за нееднаквоста што се создава поради различните влијанија во различни региони од климатските промени е Нигерија. Нигерија е земја која главно се потпира на нафтата како главен генератор на пари, но е под влијание на климатските промени и влијае на работниците од пониската класа, како што се земјоделците во нивниот секојдневен живот. Недостатокот на информации за климатските промени заедно со прескапата цена на земјиштето и неодговорноста на владата кон прилагодувањето кон климатските промени продолжуваат да ги ограничуваат земјоделците во Нигерија. Земја поддржана од земјоделството ќе преземе повеќе активности со цел да се бори против климатските промени. Нејзинат економска вредност би била превисока за да не вложи повеќе напор во борбата против климатските промени. Бидејќи тоа не е приоритет за побогатата класа во Нигерија, луѓето од пониската класа директно повеќе ги трпат ефектите од климатските промени во Нигерија.
Нигерија заедно со остатокот од Африка е во опасност да биде најмногу погодена од климатските промени. Според авторот Игнатиус А. (IPCC 2007) тоа ќе влијае на економијата, како и на општествениот систем во Африка ако не се решат како што треба. Земја со толку многу природни ресурси како што е Африка ќе ги изгуби тие ресурси со текот на времето и ќе биде погодена потешко од повеќето региони во светот ако климатските промени не се решат итно.