cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Зелена морска желка
Желките C. mydas се наведени како загрозен вид од IUCN и CITES и се заштитени од експлоатација во повеќето земји. Незаконски е да се собираат, повредуваат или убиваат. Покрај тоа, во многу земји имаат закони за заштита на областите за гнездење. Но сепак, желките се уште се во опасност поради човековата активност. Во некои земји, желките и нивните јајца уште се ловат за храна. Загадувањето истотака, индиректно им штети на желките и во популациска, и во индивидуална скала. Често е многу желки да умарат откако ќе бидат фатени во рибарски мрежи. Покрај тоа, развојот на нивното живеалиште, често предизвикува губење на живеалиштата со елиминирање на плажите за гнездење.
Таксономијата
Зелената морска желка припаѓа на племето Челониини. Во 1993 година имало студија која го разјасни статусот на родот Chelonia во однос на другите морски желки. Месојадците Еретмочели (ајдучка трева), Карета (крапавица) и Лепидохели (ридли) се доделени на племето Каретини. Тревопасните родови Челонија го гарантираа нивниот статус како род, додека Нататор (рамен бек) беше дополнително отстранет од другите родови отколку што претходно се верувало.
Видот е првично опишан од Карл Линеус во неговото значајно 10-то издание од 1758 година како Testudo mydas. Во 1868 година, Мари Фирмин Бокур го именувала тој вид на морската желка во Chelonia agassizii, во чест на швајцарско-американскиот зоолог Луис Агасиз. Овој „вид“ бил наречен „црноморска желка“. Пподолжените истражувања утврдија дека „црноморската желка“ на Бокур, не е генетски различна од C. mydas, а со тоа и таксономски не е посебен вид. Овие два „вида“ потоа беа обединети како Chelonia mydas и популациите добија статус на подвидови: C. mydas се однесува на првично опишаната популација, додека C. mydas agassizi се однесува само на популацијата на Тихиот Океан позната како зелена желка Галапагос. Оваа подподелба подоцна било утврдена дека е неважечка и сите членови на видовите потоа беа означени како Chelonia mydas. Често споменуваното име C. agassizi останува неважечки помлад синоним за C. mydas.
Заедничкото име на видот не произлегува од некоја посебна зелена надворешна обоеност на желката. Неговото име доаѓа од зеленикавата боја на маснотиите на желките, која се наоѓа само во слој помеѓу нивните внатрешни органи и нивната школка. Како вид кој се среќава низ целиот свет, зелената желка има многу локални имиња. На хавајски јазик се нарекува honu, и локално е познат како симбол на среќа и долговечност. Нејзиниот изглед е како типична морска желка C. mydas има дорзовентрално зарамнето тело, клунета глава на крајот од краткиот врат и раце слични на лопатки добро прилагодени за пливање. Возрасните зелени желки растат до 1.5 метри долго. Просечната тежина на зрелите единки е 68-190 кг. и просечната должина на карпасот е 78-112 цм. Исклучителни примероци може да тежат 315 кг. или уште повеќе, при што најголемиот познат C. mydas тежел 395 кг. и измерено 153 цм. во должина на капа.
Анатомски, неколку одлики ја разликуваат зелената желка од другите членови на нејзиното семејство. За разлика од нејзиниот близок роднина, желката јастреба, муцката на зелената желка е многу кратка и нејзиниот клун е откачен. Вратот не може да се вовлече во школка. Обвивката на горната вилица на желката поседува дентикулиран раб, додека долната вилица има посилна, назабена, подефинирана дентикулација. Грбната површина на главата на желката има еден пар префронтални лушпи. Неговиот карапас е составен од пет централни шпицови опкружени со четири пара странични заби. Одоздола, зелената желка има четири пара инфрамаргинални коцки што ја покриваат областа помеѓу пластронот на желката и нејзината обвивка. Зрелите предни додатоци на C. mydas имаат само една канџа (за разлика од јастребот две), иако втората канџа понекогаш е истакната кај младите примероци.
Карапасот на желката има различни обрасци на бои кои се менуваат со текот на времето. Младенчињата од Chelonia mydas, како и оние на другите морски желки, имаат претежно црни капи и светло обоени пластрони. Карапите на младенчињата стануваат темно кафеави во маслинки, додека оние на зрелите возрасни се или целосно кафеави, дамки или мермерни со разновидни зраци. Одоздола, пластронот на желката е обоен во жолта боја. Екстремитетите на C. mydas се темна боја и обложени со жолта боја и обично се обележани со голема темно кафеава дамка во центарот на секој додаток.
Дистрибуција
Опсегот на зелената морска желка се протега низ тропските и суптропските океани ширум светот. Двете главни подпопулации се подпопулациите на Атлантикот и на источниот Пацифик. Секоја популација е генетски различна, со свој сет на места за гнездење и хранење во рамките на познатиот опсег на популацијата. Една од генетските разлики помеѓу двете подпопулации е типот на митохондријална ДНК што се наоѓа во клетките на поединецот. Поединци од дебитантите во Атлантскиот Океан и Средоземното Море имаат сличен тип на митохондријална ДНК, а поединците од Тихиот и Индискиот Океан имаат друг тип на митохондријална ДНК. Нивниот роден опсег вклучува тропски до суптропски води долж континенталните брегови и острови помеѓу 30°С и 30°С. Бидејќи зелените морски желки се миграциски вид, нивната глобална дистрибуција се протега во отворен океан. Разликите во митохондријалната ДНК повеќе од веројатно произлегуваат од популациите кои се изолирани едни од други со јужните врвови на Јужна Америка и Африка, без топли води низ кои мигрираат зелените морски желки. Се проценува дека зелената морска желка ги населува крајбрежните области на повеќе од 140 земји, со места за гнездење во над 80 земји во светот во текот на годината. На брегот на Атлантикот на Соединетите држави, зелените морски желки може да се најдат од Тексас и север до Масачусетс. На брегот на Соединетите Американски Држави, тие се пронајдени од јужна Калифорнија на север до најјужниот врв на Алјаска. Најголемата популација на зелени морски желки во рамките на брегот на Соединетите Држави се на Хавајските острови и Флорида. На глобално ниво, најголемите популации на морски желки се во Големиот корален гребен во Австралија и Карипското Море.
Атлантска субпопулација
Зелената морска желка генерално може да се најде низ Атлантскиот Океан. Иако видот е најзастапен во тропските клими, зелените морски желки може да се најдат и во умерените клими, а поединци се забележани дури на север до Канада во западниот Атлантик и Британските острови на исток. Јужниот опсег на подпопулацијата е познат сè до јужниот врв на Африка на исток и Аргентина во западниот Атлантик. Главните места за гнездење може да се најдат на различни острови на Карибите, долж атлантскиот брег на Флорида во Соединетите Држави, источниот брег на јужноамериканскиот континент и најзначајно, на изолираните северноатлантски острови.
На Карибите, главните места за гнездење се идентификувани на островот Авес, Американските Девствени Острови, Порторико, Доминиканската Република и Костарика. Во последниве години, има знаци на зголемено гнездење на Кајманските Острови. Едно од најважните места за гнездење во регионот е во Тортугуеро во Костарика. Всушност, поголемиот дел од популацијата C. mydas во регионот на Карибите потекнува од неколку плажи во Тортугуеро. Во водите на Соединетите Држави, забележани се мали места за гнездење во државите Џорџија, Северна Каролина и Јужна Каролина. Источниот брег на Флорида е најголемото место за гнездење во Соединетите држави. Островот Хачинсон особено е главно место за гнездење во водите на Флорида. Флорида има неколку годишни периоди на гнездење кога локалните плажи се затворени или опколени за да се заштитат местата за гнездење. Според Green Sea Turtle Watch, во 2015 година на Флорида биле документирани повеќе од 37.000 гнезда на зелени морски желки, што е рекорден број. Покрај спорадичната дистрибуција на местата за гнездење, местата за хранење се многу пошироко распространети низ Флорида. Важни места за хранење во Флорида ги вклучуваат Индиската речна лагуна, Флорида Кис, Флорида залив, Хомосаса, Кристална река и Кедар Кис.
Значајни локации во Јужна Америка вклучуваат затскриени плажи во Суринам и Француска Гвајана. Во јужниот дел на Атлантскиот Океан, најзабележителните места за гнездење на Chelonia mydas се наоѓаат на островот Вознесение, е домаќин на 6.000–13.000 гнезда на желки.
Генетика
Геномот на Chelonia mydas бил секвенциониран во 2013 година за да се испита развојот и еволуцијата на планот на телото на желката.
Шпајхерштат
Шпајхерштат во Хамбург, Германија е најголемата магацинска област во светот каде што зградите стојат на темелите на дрво-куп, дабови дрва, во овој конкретен случај. Таа се наоѓа во Хамбуршкото пристаниште - во рамките на квадратот Хафен Сити - и е изграден од 1883 до 1927 година.
Киселинска дисоцијациона константа
Во хемијата и биохемијата, киселинска дисоцијациона константа (Ka) е специфичен вид на рамнотежна константа што укажува на степенот на дисоцијација на водородните јони во киселина. Рамнотежата е онаа на протонскиот трансфер од киселина, HA, до вода:
Шпајхерштат
Областа била изградена како слободна зона за пренос на стоки без плаќање на царински давачки. Од 2009 година, и областа и околината се под обновување. Како прво место во Хамбург, му беше доделен статус на Светско наследство на УНЕСКО на 5 јули 2015 година.
Киселинска дисоцијациона константа
Рамнотежата често се пишува како "H+(aq)", што ја рефлектира Бренстед-Лауриевата теорија за киселините:
Бидејќи оваа константа се разликува за секоја киселина и е многу варијабилна, киселинската константа е често презентирана од адитивната инверзија на нејзиниот логаритам:
Шпајхерштат
Географија
Шпајхерштат се наоѓа во Хамбуршкото пристаниште. Тој е 1.5 km долг и испреплетен со канали за полнење (низок германски: Fleets).
Киселинска дисоцијациона константа
Со употреба на киселинската дисоцијациона константа може да се одредат концентрацијата на киселината, нејзината конјугирана база, протоните и хидроксидите. Ако некоја киселина е делумно неутрализирана, Ka исто така моѓе да се користи за пронаоѓање на pH вредноста на добиениот пуфер.
Constante d'équilibre
Андрија Ратковиќ
Јавор Ивањица
Роден во Белград, Ратковиќ играше за Шумадија Аранѓеловац и Раднички Крагуевац во млади категории, пред да му се приклучи на Јавор Ивањица. Како младински напаѓач, тој собра 6 натпревари во Првата лига обично како замена и постигна 1 гол за сезоната 2014–15. Тој во текот на сезоната помина и период на проба со АЕК. За сезоната 2015-16, Ратковиќ добил лиценца за српската Суперлига, а исто така бил позајмен на тимот од Западот на Србија, Слога Пожега со двојна регистрација. Тој го направи своето деби во Суперлигата во 16-тиот натпревар од сезоната 2015–16, одигран на 31 октомври 2015 година. Во истата сезона Ратковиќ собра 4 и 2 куп натпревари и постигна 1 гол. Во летото 2016 година, Ратковиќ се пресели во Раднички Обреновац на шестмесечна позајмица. По завршувањето на позајмицата, тој го раскина договорот со Јавор и го напушти клубот.
NGC 1656
NGC 1656 — леќеста галаксија во соѕвездието Еридан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1656 се споменува и како MCG -1-13-5.
Откривање
Објектот е откриен на 10 февруари 1830 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1656 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 1656 има привидни димензии од 1,5' х 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 4 ч 45 м 53,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 5° 8' 11". Положбениот агол на објектот е во износ од 123°.
Други поделби
Проучување на NGC 1656 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 15949. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 224; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4744. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1519.
Малака
Малака или Мелака (малај. Melaka) е една од најмалите сојузни држави во Малезија. Се наоѓа во јужниот регион на Малајскиот Полуостров на Малачкиот Проток. Се граничи со Негери Сембилан на север и со Џохор на југ. Главен град е Малака.
Демографија
Малака има вкуно население од 759.000 (2007) од кои:
NGC 3589
NGC 3589 — спирална галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3589 се споменува и како UGC 6275, MCG 10-16-96, CGCG 291-46, near SAO 15447 and 15449.
Откривање
Објектот е откриен на 9 април 1793 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3589 е од видот SBcd. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,8 m/лм2. NGC 3589 има привидни димензии од 1,5' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 48°.
Други поделби
Проучување на NGC 3589 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 34308. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 46; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4146. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 712.
Користена литература
Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238)
ФК Кардиф Сити
Својте домашни натпревари тие ги играат на нивниот дом Стадион на Кардиф Сити, каде се преселиле во 2009 година по 99 години играње на Нинијан парк.
Историја
Кардиф Сити е основан во 1899 година и е единствениот не-англиски клуб кој успеал да освои било кој од трите главни Англиски натпреварувања. Тие го освоиле ФА Купот во 1927 година, во текот на една деценија, кога тие биле еден од најсилните тимови во Англиската лига, завршувајќи на второ место во сезоната 1923-1924 и, исто така, играле во уште едно финале на ФА Купот во кое загубиле со 1-0 од Шефилд Јунајтед во 1925. Тие исто така биле редовни победници на Велшкото првенство, како и победници на купот во сезоната 1966-1967 со што стекнале право за учество во Купот на победниците на Куповите, достигнувајќи до полуфиналето во сезоната 1967-1968. Тие играле во старата Прва Дивизија во периодите од 1921-1929, 1952-1957 и 1960-1962.
Во 1986 година, тие испаднале во Четвртата дивизија, и во текот на следните 14 години останале близу зоната за испаѓање од лигата трипати. Во 1996 година тие биле трети од назад во лигата и за малку избегнале испаѓање. Сепак, со победа во плејофот Втората дивизија во 2003 година тие обезбедиле промоција во Првата дивизија; Во сезоната 2008-09 тие не успеале да се пласираат во баражите за Премиер лигата, само заради помалиот број на постигнати голови од Престон во последниот ден од сезоната. Меѓутоа, во сезоната 2009-10 тие успеале да обезбедат место во плејофот за Премиерлигата. Во полуфиналето тие одиграле со вкупен резултат 3-3 по двата натпревари против Лестер Сити, пред да издвојуаат победа со 4-3 на пенали. Во финалето тие биле поразени со 3-2 од тимот на Блекпул на Вембли иако имале водство во резултатот на двапати. Следната сезона тимот го освои четвртото место на табелата повторно, но ја завршиле сезоната со пораз од 3-0 на вкупен резултат од Рединг во плеј-оф полуфиналето. Менаџер Дејв Џонс наскоро се разделил со клубот, и бил заменет од страна на Mалки Меки.
Генерално, Кардиф Сити одиграле 15 сезони во Англиската Топ фудбалска дивизија и се нагоѓаат на 39. место на најуспешните клубови во англиската фудбалски лига врз основа на бодовите освоени за време на периодот кога се натпреварувале во највисоката лига по ранг во Англија.
Во 2012 година, Кардиф Сити е ребрендиран од страна на новите малезијски сопственици на клубот, Винсент Тан и Чан Тјенги. Во ова се вклучени промена на домашните бои на клубот и амблемот, иако нивниот прекар, Bluebirds, останал ист. Алан Витли од одборот на директори, изјавил дека: "ребрендирањето е дизајн кој ќе му помогне на клубот да ги прошири своите апетити." Мнозинството од навивачите биле против измените, но сепак тие биле лесно прифатени.
Моментален состав
Од 17 август 2017 година.
Титули
Прва Дивизија на Англија (денешна Премиер лига)
ФА Куп
Лига куп
Черити Шилд
Куп на Велс
1593 во книжевноста
1593 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Реинкарнација
Реинкарнација, буквално значи „повторно да се родиш во тело“. Се смета за доктрина или метафизичко верување дека некој основен дел од живото битие (во некои варијации се однесува само на луѓето), после смртта сè уште живее и се раѓа во ново тело. Овој основен дел најчесто се нарекува дух или душа, „повисоко јас“ или „вистинското јас“, „божествена искра“ или едноставно „јас“. Според ова верување, во текот на секој живот во физичкиот свет се добива нова личност, но еден дел од „јас“ е постојан во текот на сите животи, таканаречени - инкарнации.
Верувањето во реинкарнација е древен феномен. Оваа доктрина е централен принцип во индиските религиозни традиции: во хиндуизмот, јогата, вишнаизам, шиванизам, џаинизам и сикизам. Некои древни грчки филозофи исто така верувале во реинкарнација, а денес се појавува како верување во бројни модерни паганизми и во некои од движењата на Њу ејџ, меѓу кои и во спиритизмот, меѓу практикантите на африканските традиции, следбениците на езотеријата, Кабалата, суфизмот, гностицизмот. Будистичкото верување во реинкарнација се разликува од она на хиндуизмот и на Њу ејџ, по тоа што вели дека не постои непроменлив дел од „душата“ кој се реинкарнира.
Во текот на последниве децении, значаен број на авторитети од Запад го прифатија верувањето во реинкарнација. Сепак, скептиците сметаат дека треба да се изврши поголем број на истражувања за да може да се зборува за реинкарнацијата.
Источните религии и традиции
Концептот на реинкарнација (заедно со карма, самсара и мокша) најпрвин се појавил во Индија, од не-Ариевци, и надвор од системот на касти. Будизмот и џаинизмот се продолжение на тие традиции, а потоа го презеле браманистите. Првите записи кои ја содржат оваа идеја се раните Упанишади.
Будизам
Според записите, Буда зборувал за концепт на реинкарнација кој многу се разликува од концептите на било кој друг индиски учител: кога еден човек умира, друг се раѓа, исто како што пламенот од свеќата која се гаси може да запали друга свеќа.
Значи, според будизмот, не постои постојан и непроменлив дел од „јас“, и не постои селење на душата во таква смисла. Она што се прераѓа не е личноста, ниту душата. Будизмот не го отфрла процесот на прераѓање, самсара, туку вели дека тоа се одвива во пет или шест области од постоењето. Според тоа, многу ретко се случува човек да се роди повторно во наредниот живот како човек. Сепак, тибетските будисти веруваат дека нивниот лама се прераѓа постојано како човек.
Хиндуизам
Според хиндуизмот, душата (атман) е бесмртна, додека телото е она што се раѓа и умира (како што е запишано и во Багават Гита. Идејата дека душата (на секое живо суштество со свест - вклучувајќи ги и животните, а не само луѓето) се реинкарнира, ја вклучува кармата, што е уште еден концепт за првпат запишан во Упанишадите. Карма буквално значи „акција“, „делување“, и претставува збир на нечии делувања и силата која ја одредува наредната инкарнација. Циклусот на смрт и прераѓање, воден од кармата, е самсара.
Хиндуизмот учи дека душата постојано се инкарнира, заробена од материјалните енергии, а сака да се инкарнира поради уживањата што ги нуди физичкиот свет, кои се можни само кога имаш тело. Според хиндуизмот, не се сите овоземни задоволства грешни, но учи дека тие не можат да донесат вистинска среќа и мир, затоа што светот каков што го знаеме е илузија, налик на сон, а да си фатен во стапицата на самсара (циклусот на прераѓање) значи дека не ја знаеш вистинската природа на нашето постоење.
После бројни прераѓања, кога душата конечно ќе се замори од минливите задоволства на овоземниот свет, ќе започне да ги бара повисоките форми на среќа, до кои се стигнува само преку духовно искуство. Конечно, душата сфаќа дека е бесмртна, за разлика од телото (и егото). Кога сите желби на душата ќе исчезнат, душата повеќе не се прераѓа. Се вели дека тогаш душата влегува во мокша, односно дека е спасена од самсара.
Џаинизам
Џаинизмот се разликува од првите две во тоа што смета дека кога човек ќе насобере доволно позитивна карма, ќе се прероди како божество (дева). Ваквото верување може да се најде и во некои од школите на хиндуизмот.
Таоизам
Еден важен текст на таоизмот, Чуанг це (од 4 век п.н.е.), вели: „Раѓањето не е почеток. Смртта не е крај. Постоењето нема ограничувања; постои континуитет без почетна точка. Постоењето без ограничување е просторот. Континуитетот без почетна точка е времето. Постои раѓање, постои смрт. Низ нив се минува без да се види портата на божественото.“
Старите грчки филозофи
Меѓу Старите Грци, Сократ, Питагора, и Платон верувале и подучувале на реинкарнација. Неколку стари извори потврдуваат дека Питагора тврдел дека се сеќава на некои свои минати животи. Постојат редица нагрчко-египетски записи кои се однесуваат на Хермес Трисмегистус/Тот, каде доктрината на реинкарнација е централна тема.
Христијанство
Најголемиот дел од христијаните не ја прифаќаат темата „реинкарнација“. Сепак, повеќето христијански цркви, учат за „животот после смртта“, односно за задгробен живот. Христијаните кои се припадници на Њу ејџ движењата, велат дека реинкарнацијата била дел од раното христијанство, но дека со време е создадена предрасуда, како и поради лошите преводи, овие учења се изгубени или нејасни.
Богомилите на балканот исто така верувале во реинкарнацијата.
Натамошна христијанска заедница која во своето учење(слично на богомилското) ја прифаќа реинкарнацијата е прахристијанската заедница Универзален живот. Реинкарнацијата ја претставува мошне поразлично од источните религии или Њу ејџ движењата, меѓу другото целосно отфрлајќи ја можноста човечките души да се реинкарнираат во животински или дури растителни тела, а процесот на реинкарнирање не е нешто што за душите ќе биде бесконечно достапно.
Истражувања
Реинкарнацијата е сложена тема, бидејќи за неа се кажани толку будалаштини што многумина денес однапред ја отфрлаат. Повеќето луѓе не знаат дека постојат и приличен број сериозни истражувања што се спроведуваат за реинкарнацијата. Во последните неколку десетици години расте бројот на научници со голем углед кои компилирале голем број на податоци на таа тема. Меѓу нив се Џоел Витон и Мајкл Њутн.
Главната движечка сила на истражувањата на Витон и Њутн со хипнозата се темели на едноставен и зачудувачки факт. Кога луѓето се ставаат под хипноза, тие често се сеќаваат на она што изгледа како сеќавање на минати животи. Истражувањата покажале дека повеќе од дваесет проценти од сите поединци кои можат да се хипнотизираат, можат и да се сетат на такви сеќавања. Овој феномен во голема мерка го признаваат и скептиците.
За да го спроведе своето истражување, Витон собрал група од триесетина луѓе. Во групата имало луѓе од сите слоеви, од возачи на камиони до експерти за компјутери, при што некои од нив верувале во реинкарнација, а други не. Еден по еден ги хипнотизирал и поминал буквално илјадници часови снимајќи сè што зборувале за своите наводни претходни животи.
1592 во книжевноста
1592 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
John Deere 3020
John Deere 3020 — трактор во производство на John Deere од 1964 до 1972 г. Има меѓуосовинско растојание од 228,6 см и резервоар со зафатнина од 110 литри (29 галони).
Бранковиќ (династија)
Бранковиќи — една од српските благороднички и владетелски семејства од 14 и XV век. Во народот носат недостоинствено име што потекнува од народното (наративно) творештво поради верувањето дека Вук Бранковиќ го предал Кнез Лазар во Косовската битка.
Историјат на династијата
Родоначaлникот на семејството бил Младен, кој бил жупан кај кралот Милутин Немања и војвода кај Стефан Дечански. За него постои податок дека во 1319 година пресудил во некаков спор за што го информирал дубровничкиот кнез, а четири години подоцна присилил некои требински благородници да им надоместат штета на Дубровчаните. Управувал со Требиње и Драчевица, во близина на Хума, а се претпоставува дека нивното потекло е токму од тој крај. Последен пат се спомнува во 1326 година и се знае дека имал брат жупан Никола, кој се спомнува само во документ од 1329. година.
Него го наследил неговиот син, севастократорот Бранко Младеновиќ, тој имал два сина, постариот Никола Радоња (†1399) и помладиот Вук Бранковиќ (†1397). По трагичната смрт на сопругата и двете ќерки, Никола Радоња се замонашил и живеел на Света Гора. Вук Бранковиќ бил оженет со Марa, ќерка на кнез Лазар и кнегињата Милица. Во текот на Косовската битка во 1389 година Вук Бранковиќ управувал со едно крило на српската војска, со другото управувал Влатко Вуковиќ, додека кнез Лазар управувал со централниот дел. Бил господар на територијата на денешното Косовo и Метохија (Приштина, Вучитрн, Звечан, итн.)
Ѓураѓ се женел двапати, името на неговата прва сопруга не е поѕнато, а втората била Јерина родена Кантакузин, правнука на византискиот цар Јован VI Кантакузин. Од двата брака имал четири сина и три ќерки. Ќерката Мара (1412—1487) била пратена во 1435 година во харемот на турскиот султан Мурат II.
Гргур и Стефан Бранковиќ биле ослепени во 1441 година по наредба на турскиот султана Мурат II. Гргур пред смртта се замонашил и како монах Герман починал во 1459 година во Хиландар. Тој имал вонбрачен син Вук попознат како Змеј на Огнениот Волк.
Лазар бил најмлад син на деспотот Ѓураѓ Бранковиќ и единствено тој не бил ослепен. Владеел со Србија од 1456 година до својата ненадејна смрт во 1458 година. Бил оженет со византиската принцеза Јелена Палеолог, ќерката на деспотот Томе Палеолог и внука на византискиот вар Јован VIII Палеолог. Тие тмале три ќерки Марија (Јелача), Јерина и Милица. Најстарата Марија (Јелача) била мажена за босанскиот крал Стефан Томашевиќ Котроманиќ во април 1459 година со цел да го добие во мираз српското деспотство.
Стефан Бранковиќ, средниот син на деспотот Ѓураѓ, владеел со Србија од смртта на Лазар во 1458 година до април 1459 година кага бил симнат од престолот. Падот на Смедерево под турска власт се смета и ѕа пад на Србија. Во 1460 година Стефан се оженил со Ангелина. Тие живееле како бегалци каде што тој и починал во 1476 година во замокот „Белград“. Имале синови Ѓорѓ и Јован кало и две ќерки Марија и Милица.
1591 во книжевноста
1591 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Паншвиц-Кукау
Паншвиц-Кукау (Panschwitz-Kuckau, Pančicy-Kukow) — општина во округот Бауцен, во Саксонија, Германија. Во него се наоѓа манастирот Sankt Marienstern.
Местото се наоѓа на двата брека на потокот Клостервасер.
Сони Ериксон
Сони Ериксон (англиски:Sony Ericsson) е заедничка компанија основана во 2001. од страна на јапонската компанијa за производство на електроника - Сони и шведската компанија од областа на телекомуникациите - Ериксон.
Претседател на компанијата е Мајлс Флинт.
1590 во книжевноста
1590 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
25 октомври, Првиот Ден
25 октомври, Првиот Ден (25-е, первый день) е советски анимиран филм од 1968 во режија на Јуриј Норштејн и Аркадиј Тјурин. Филмот е направен во стилот на советските уметници од 1920-тите години - Алтман и Петров-Водкин чии слики, всушност, и се користени при анимирањето.
Црква „Рождество на Пресвета Богородица“ - Сараќино
Рождество на Пресвета Богородица — главната селска црква во тетовското село Сараќино. Се наоѓа во самиот центар на селото. Таа спаѓа во Третата тетовска парохија. Главниот патрон на црквата се прославува на Мала Богородица на 21 септември.
Летен вргањ
Летен вргањ (науч. Boletus edulis) се смета за една од најквалитетните печурки, во однос на вкусот и хранливоста, па затоа често е наречен и крал на печурките. Периодот во кој вирее е токму летниот, односно со почетокот на летото, па сè до ноември месец. Тој е базидиомицет печурка, и спаѓа во видови на родот вргањ. Широко дистрибуирана на Северната полутопка низ Европа, Азија и Северна Америка, таа не расте природно на јужната полутопка, иако е воведена во јужна Африка, Австралија, Нов Зеланд и Бразил. Неколку тесно поврзани европски печурки порано се сметало дека се сорти или форми на летниот вргањ (B. edulis) но докажано е дека летниот вргањ со употреба на молекуларна филогенетска анализа е посебен вид, а други печурки кои претходно се класифицирани како посебни видови се специфични со овој вид. Западен северноамерикански вид попознат како калифорниски кралски вргањ (Boletus edulis var. Grandedulis) е голема, со потемна боја варијанта за прв пат формално идентификувана во 2007 година.
Оваа печурка расте во листопадни и иглолисни шуми и насади со дрвја, формирајќи симбиотички ектомикоризални асоцијации со живи дрвја, обвиткувајќи ги подземните корени на дрвото со обвивки од габично ткиво. Печурката произведува плодни тела кои носат спори над земјата во лето и во есен растат поединечно или во групи. Печурката има голема кафеава шапка која  во оптимални услови може да достигне 35 сантиметри во пречник и 3 килограми во тежина. Како и другите вргањи, има цевки што се протегаат надолу од долната страна на шапката, наместо жабри; спорите излегуваат со зрелоста преку отворите на цевките, или порите. Порите на површината на летниот вргањ се белузлави кога е млада, но со стареењето до зелено-жолта. Дршката достигнува од 5-20 сантиметри висина и 5-7 сантиметри широка на почетокот како буренце а потоа станува цилиндрична цврста е и бела со светлокафена мрежа  која е делумно видлива во горниот дел на дршката.
Ценет како состојка во разни кулинарски јадења, летниот вргањ (B. edulis) е печурка за јадење што е многу прифатена во многу кујни и најчесто се подготвува и јаде во супи, тестенини или рижото. Печурката е со малку маснотии и сварливи јаглехидрати и богата со белковини, витамини, минерали и прехранбени влакна. Иако се продава комерцијално, многу е тешко да се одгледува. Достапна е свежа на есен во Централна, Јужна и Северна Европа, најчесто се суши, пакува и дистрибуира низ целиот свет. Го задржува својот вкус по сушењето, а потоа се потопува во вода и се користи во готвењето. Летниот вргањ (B.едулис) е една од ретките габи што се продава кисела.
Таксономија
Летен вргањ (Boletus edulis) за прв пат бил опишан во 1782 година од страна на францускиот ботаничар Пјер Булијар и сè уште го носи своето оригинално име. Датум на започнување на таксономијата на габи била утврдена како 1 јануари,1821 година, да се совпадне со датумот на творештвото на „таткото на микологијата“, шведскиот натуралист Елијас Магнус Фрајс, што значело дека името се бара од санкцијата од Фрајс (означено во името со две точки) за да се смета валидно, истражувањето било пред овој датум. Така било запишано летен вргањ (Boletus edulis Bull.:Fr. А 1987) со ревизија на Меѓународниот кодекс на ботаничка номенклатура во 1987 година, датумот на започнување бил утврден во 1 мај, 1753 година, датум на објавување на делото на Лине, „Видовите плантарум“. Оттука, името повеќе не бара ратификување на авторитетот на Фрајс. Почетокот на алтернативни имиња вклучуваат вргањ вистински (Boletus solidus) од страна на англискиот природонаучник Џејмс Соверби во 1809 година.
Летен вргањ (Boletus edulis) е вид од родот вргањ. Во класификацијата на печурките (Agaricales) од Ролф Сингер, тој е исто така вид на групата вргањ, група од околу 30 сродни врсти обединети со неколку одлики: мек вкус, бело месо што не ја менува бојата кога е изложено на воздух; мазна до изразито подигната, мрежеста шема барем над најгорниот дел од стеблото; отпечаток од жолто-кафеава или маслиново-кафена боја на спорите; бели цевки кои подоцна стануваат жолтеникави, потоа зеленикави, кои првично изгледаат дека се полнети со памук; и цистидии кои не се силно обоени. Молекуларната анализа објавена во 1997 година утврдила дека печурките вргањ потекнуваат од заеднички предок и ги утврдиле вргањите како поредок одделен од (Agaricales).
На генеричко име е изведено од латинскиот термин (Boletus) „печурка", која е позајмена од друга страна од античкиот грчки (βωλίτης) „домашна габа". На крајот на краиштата, овој последен збор потекнува од (bōlos / βῶλος) „грутка“, „грумен“ и метафорично „печурка“. (βωλίτης) од Гален, како и врвот на латински писатели како Марсијал, Сенека и Петрониус, често се идентификува како ценетата целина на Јајчарка. Специфичниот епитет (edulis) на латински значи „ јадлива“ или „за јадење“.
Опис
Шапката на оваа печурка отпрвин е полутопчеста, има конвексен облик кога е млада потоа како перница и со зрелоста станува широко отворена до испакната. Шапката достигнува широчина од 7 -30 сантиметри во зрелост. Површината на шапката е мазна, лигава на влажно време. Бојата е генерално црвеникаво-кафеава, кога станува бела во областите близу до ивиците и продолжува да се затемнува со созревањето. Дршката, или стеблото, е 8- 25 сантиметри во висина и до 7 сантиметри широка густа - прилично голема во споредба со шапката;  има клупски облик или излегува на средина. Таа е фино мрежеста на горниот дел, но е мазна или неправилно испакната на долниот дел. Под површината на шапката се цевчињата, местото на производство на спори; тие се тесни, длабоки и долги 8 -30 милиметри бели, па жолти и на крајот зеленикаво-жолти и лесно се одделуваат од капата. Аголните пори, кои не потемнуваат кога се појавуваат модринки, се мали - приближно 2 до 3 пори на милиметар. Во младоста, порите се бели и изгледаат како да се полнети со памук (што всушност е мицелиум); како што стареат, тие ја менуваат бојата во жолта, а подоцна во кафеава. Отпечатокот на спорите е маслинесто кафеав. Месото на летниот вргањ е бело, густо и цврсто кога е младо, но станува малку сунѓересто со возраста. Кога ја допирате или сечете печурката, не ја менува бојата, или станува многу светло-кафеава или светло-црвена. Целосно зрелите примероци можат да тежат околу 1 килограм, огромен примерок е собран на островот Скај, Шкотска, во 1995 година, имал шапка од 42 сантиметри, со дршка 18 сантиметри во висина и 14 сантиметри широка, и тежела околу 3.2 килограми. Примерок со слична големина е пронајден и во Полска во 2013 година објавен на меѓународни вести. Летен вргањ (Boletus edulis) се смета за една од најбезбедните диви печурки што може да се соберат за трпеза, бидејќи малку отровни видови многу наликуваат на неа, а оние што ги собираат може лесно да ги разликуваат со внимателно испитување. Најслична отровна печурка може да биде лудара или ѓаволскиот вргањ (Rubroboletus satanas), кој има слична форма, но има црвено стебло и дамки со сина боја и модринки. Честопати се меша со многу горчливиот и непријатен горчлив вргањ (Tylopilus felleus), но може да се разликува со мрежестата мрежа на дршката; кај летниот вргањ, тоа е белузлава, мрежата е како шема на кафеавото стебленце, додека со темна шема на бело кај горчлив вргањ (Tylopilus felleus). Летниот вргањ има белузлави пори, додека другиот има розова боја. Ако се двоумите, дегустацијата на малку месо ќе ви даде горчлив вкус. Може исто така да личи на „вргањ“ како што е костенлив вргањ (Gyroporus castaneus), кој е генерално помал, и има потемно стебло. (Boletus huronensis), невообичаена печурка на североисточна Северна Америка, е уште еден признат изглед, познат дека предизвикува сериозни гастроинтестинални нарушувања.
Спорите се елипсовидни до вретеновидни, со димензии 12–17 на 5–7μm микрометри. Базидиите, клетките што носат спори, се произведуваат во слој што ги поставува цевките и се распоредуваат така што нивните краеви се свртени кон центарот на цевката; овој слој на клетки е познат технички како химен. Базидиите се со тенки ѕидови, главно прицврстени на четири спори, и имаат димензии 25-30 на 8-10μm микрометри. Друг тип на клетка присутен во химениумот е цистидија, поголеми стерилни клетки кои излегуваат надвор од базидијата во луменот на химениумот и дејствуваат како замки на воздухот, регулирајќи ја влажноста на воздухот. Летниот вргањ има плевроцистидија (цистидија која се наоѓа на лицето на порите) кои се со тенки ѕидови, приближно вретено до вентрикоза и имаат димензии 30-45 со 7-10 μm микрометри; „полнетата“ одлика на химениумот е предизвикана од хеилоцистидија - клетки кои се наоѓаат на рабовите на порите. Хифите на летниот вргањ се несептирани.
Поврзани видови
Неколку слични видови со кафеава боја понекогаш се сметаат за подвидови или форми на оваа печурка. Во Европа, покрај летниот вргањ (B.edulis) (или cèpe de Bordeaux), најпопуларни се:
Молекуларните филогенетски анализи докажале дека овие три се карактеристични и одвоени видови; во други таксони порано се верувало дека се единствени видови или подвидови, како што се (B. betulicola, B.chippewaensis, B. persoonii, B. quercicola and B. venturii), сега се знае дека се дел од летен вргањ на видови вргањ со широк морфолошки, еколошки и географски опсег, и дека генетската варијабилност во овој комплекс е мала. Слична молекуларна технологија е развиена за брзо и прецизно идентификување на летниот вргањ и други комерцијално важни габи.
Три дивергентни лози пронајдени во провинцијата Јунан во Кина, кои најчесто се продаваат на пазарот и се продаваат како летен вргањ (B. edulis) всушност се потесно поврзани со црниот вргањ. Во Западна Северна Америка има неколку видови тесно поврзани со летниот вргањ (B. edulis). Белиот кралски вргањ (Boletus barrowsii), пронајден во делови на Колорадо, Ново Мексико, Аризона и Калифорнија (а можеби и на други места), го носи името на неговиот откривач Чак Бароус. Печурката е посветла по боја од летниот вргањ, има шапка во крем боја со розови тонови; често микоризална со борот Пондероза, има тенденција да расте во области каде што има помалку врнежи од дожд. Некои сметаат дека неговиот вкус е добар како на летниот вргањ. Калифорнискиот кралски вргањ (Boletus edulis var. Grandedulis) може да достигне големи размери и се разликува од летниот вргањ со зрелата површина на порите што е кафеава до малку црвеникава. Бојата на шапката се чини дека е под влијание на количината на светлина добиена за време на нејзиниот развој и може да варира од бела кај млади примероци растени под густа крошна, до темно-кафеава, црвено-кафеава или жолто-кафеава боја во оние примероци кои добиваат повеќе светлина. Кралската печурка (Boletus regineus), порано се сметала за разновидност на летниот вргањ, исто така како добар избор за јадење. Генерално е помал од летниот вргањ, и за разлика од тој вид, обично се наоѓа во мешани шуми. Пролетниот кралски вргањ (Boletus rex-veris), порано се сметал за разновидност на летниот вргањ и се наоѓа низ цела западна Северна Америка. За разлика од летниот вргањ, пролетниот кралски вргањ има тенденција да се оплодува во гроздови, и, како што сугерира неговото име, се појавува во пролет.
Живеалиште и размножување
Плодните тела на летниот вргањ (Boletus edulis) можат да растат поединечно или во мали гроздови од два или три примероци. Живеалиштето на печурката се состои од области во кои доминираат дрвјата бор (Pinus spp.), смрека (Picea spp.), Цуга хетерофила (Tsuga spp.) И ела (Abies spp.), Иако како други домаќини се вклучуваат и костенот, џуџестиот костен, буката, кетелерија, литокарпус.и даб. Во Калифорнија, примероците се собрани во различни шуми, како што се крајбрежни шуми, суви внатрешни дабови шуми и савани и внатрешни планински мешани шуми, на надморска височина од 3 500 метри. Во северозападна Шпанија, тие се вообичаени во грмушести подрачја каде доминираат карпестите рози (Cistus ladanifer) и (Halimium lasianthum).
Летниот вргањ има космополитска распространетост, концентрирана во ладно- умерени до суптропски региони. Честа е во Европа - од северна Скандинавија, јужно до крајните делови на Грција и Италија - и Северна Америка, каде што нејзиниот јужен опсег се протега на југ до Мексико. Добро е познато од областа Борготаро во Парма, Италија, и има статус на ПГИ таму. Европската дистрибуција се протега на север до Скандинавија и на југ до јужна Италија и Мароко. Во Кина, овие печурки може да се најдат од североисточниот дел Хеилонгјианг покраината на Јунан - Плато и Тибет. Забележано е дека расте под боровите Пинус и Цуга во Националниот парк Сагармата во Непал, како и во индиските шуми Аруначал Прадеш. Во Западна Азија, видот е пријавен од северозападните шуми на Иран.
Одгледување
Направени се некои чекори кон одгледување на летен вргањ (Boletus edulis), вклучувајќи ги во микоризација со грмушките на карпестите рози во северозападна Шпанија, зајакнати од помошни бактерии.
Неавтохтони видови
Летен вргањ (Boletus edulis) расте во некои области каде се верува дека не е автохтоно. Често се наоѓа под даб и сребрена бреза во паркот Хагли во центарот на Крајстчрч, Нов Зеланд, каде што веројатно е донесен, веројатно на корените на бука, бреза и даб одгледувана во контејнери, во средината на 19-ти век - околу времето кога во областа Крајстчрч започнале да се садат егзотични дрвја. Слично на тоа, тој е собран и во регионот Аделаид Хилс во Австралија во соработка со три вида донесени дрвја. Расте обилно во соработка со борови шуми во јужниот дел на КваЗулу-Натал Мидлендс во Јужна Африка повеќе од 50 години и се верува дека е размножен со увоз на борови дрвја. Расте и на плантажи со борови во Зимбабве.
Продукција на плодни тела
Италијанско народно верување е дека вргањот никнува во времето на младата месечина; истражувачки студии се обиделе повеќе научно да ги истражат факторите што влијаат на производството на плодни тела. Иако плодните тела можат да се појават во кое било време од лето до есен (јуни до ноември во Велика Британија), се знае дека нивниот раст е предизвикан од врнежи од дожд за време на топлите временски периоди проследени со чест есенски дожд со пад на температурата на почвата. Над просечните врнежи може да резултираат во брзо појавување на голем број примероци, што во некои кругови е познато како „вргањ година“. Една теренска студија од 2004 година посочила дека производството на плодно тело е засилено со отворено и сончево живеалиште на дрво, потврдувајќи го претходното набљудување направено во студија во Зимбабве; отстранувањето на слојот од легло на шумското тло се чинело дека има негативен ефект врз производството на плодни тела, но претходните студии објавиле контрадикторни резултати. Литванска студија спроведена во 2001 година заклучила дека максималната дневна стапка на раст на капачето (околу 21 мм или 0,8 ин) се случил кога релативната влажност на воздухот била најголема, а плодните тела престанале да растат кога влажноста на воздухот паднала под 40%. Факторите кои најверојатно ја инхибираат појавата на плодни тела вклучуваат продолжена суша, несоодветна влажност на воздухот и почвата, ненадејно намалување на температурите на ноќниот воздух и појава на првиот мраз. Парцелите свртени кон север имаат тенденција да произведуваат повеќе печурки во споредба со еквивалентни парцели свртени кон југ.
Микорозни акомулации
Летниот вргањ (Boletus edulis) е микоризален - тој е во меѓусебна врска со корените на растенијата (домаќините), во кои габата разменува азот и други хранливи материи извлечени од околината за фиксен јаглерод од домаќинот. Другите придобивки за растението се евидентни: во случај на кинескиот костен, формирање на микоризи со летниот вргањ ја зголемува способноста на расадните садници да се спротивстават на стресот на вода и го зголемува сокот на лисјата, површината на лисјата и способноста за одржување вода. Габата формира обвивка од ткиво околу термини, врвови на коренот што апсорбираат хранливи материи, често предизвикувајќи висок степен на разгранување во врвовите на домаќинот и продирајќи во коренското ткиво, формирајќи, за некои миколози, дефинирачка одлика на ектомикоризалните врски, мрежа на хартиг. Ектомикоризалните габи се тогаш во можност да разменуваат хранливи материи со растението, ефикасно проширувајќи го коренскиот систем на растението домаќин до најдалечните текови на симбионтните габи. Компатибилните домаќини можат да припаѓаат на повеќе семејства на васкуларни растенија кои се широко распространети низ целата северна полутопка; според една проценка од 1995 година, има најмалку 30 видови растителни домаќини распоредени на повеќе од 15 родови. Примери за соработници на микоризали вклучуваат кинески црвен бор, мексикански бор што плаче, боров бор, смрека од Норвешка, бор Даглас-ела, планински бор и бор во Вирџинија. Исто така, се покажало дека габата се поврзува со карпестите рози, пионерска грмушка во рана фаза, адаптирана за раст во деградирани области, како што се изгорени шуми. Овие и други видови карпести рози се еколошки важни како акумулации на габи, одржувајќи инокулум на микоризални габи со дрвјата што се појавуваат подоцна во циклусот на повторно растење на шумите.
Забележано е дека печурката честопати се јавува заедно со мувоморката (Amanita muscaria) или А.rubescens, иако е нејасно дали ова се должи на биолошката поврзаност помеѓу видовите или поради сличностите во сезоната на растење, живеалиштата и еколошките барања. Исто така, пријавена е асоцијација помеѓу летниот вргањ (B.edulis) и Amanita excelsa со  борот  Монтереј (Pinus radiata) ектомикориза во Нов Зеланд, што укажува на тоа дека други габи можат да влијаат на животниот циклус на печурките. Една теренска студија од 2007 година открила мала корелација помеѓу изобилството на плодни тела и присуството на нејзиниот мицелиум под земја, дури и кога земените примероци од почвата се директно под печурката; студијата заклучила дека предизвикувачите што довеле до формирање на микоризи и производство на плодни тела биле посложени.
Контаминација со тешки метали
Познато е дека летниот вргањ (Boletus edulis) може да толерира, па дури и да напредува на почвата што е загадена со токсични тешки метали, како што е почвата што може да се најде во близина на топилници за метали. Отпорноста на печурката на токсичност во тешки метали е дадена од биохемикалија наречена фитохелатин - олигопептид, чие производство е предизвикано по изложување на метал. Фитохелатините се хелатни агенси, способни да формираат повеќе врски со металот; во оваа состојба, металот не може нормално да реагира со други елементи или јони и се чува во детоксифицирана форма во ткивото на печурката.