cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Традиција
Традицијата и чувството на идентитет
Следејќи ја оваа линија на мислење, станува јасно дека идејата за пренесување на традиција повеќе не го опишува начинот на кој ние го сфаќаме процесот на учење и адаптација на традициите. Традициите имаат различно потекло, и понекогаш нивниот извор е навистина во групите кои постоеле пред нас, но идејата дека нешто се „пренесува“ сугерира дека споделувањето на традициите е само линеарно и хронолошки. Антропологот Клифорд Гирц пишува за културата како за мрежа. Размислувањето за традицијата е дел од таа мрежа на однесувања и текстови кои помагаат да се добие појасна идеја за начиинот на кој традиците се споделени, изградени или повлијаени од културните однесувања на фолклорната група и нејзините членови.
Визуелизирањето на културата како мрежа, и на традицијата како нешто што активно се пренесува и циркулира низ таа мрежа, ни помага да видиме дека минатото е само еден дел од флуидниот, сложен процес. Овој концепт на традиција вели дека традицијата е, на едно ниво, „создавање на иднина од нашето минато“ (Гласи), но исто така ни покажува дека минатото е само еден од патиштата на споделување и продолжување на традицијата. Ние учиме од минатите групи, но исто така учиме од луѓето и групите кои постојат во сегашноста; ние формираме и адаптираме традиција во сегашноста за таа да одговара на моменталните интереси и искуства на групата.
Кога мислиме на тоа кој ја пренесува традицијата и кој ја учи и ја продолжува, најчесто на ум ни доаѓа некој поединец. Фолклористите го користеле терминот „носител на традиција“ за да укажат на еден посебен член на одредена група кој ја пренесува традицијата на други членови на групата, и понекогаш активно и свесно ја подучува или споделува со други. Овој назив може добро да послужи за идентификување на поединец кој групата го смета за, на пример, мајстор занаетчија или вешт раскажувач на приказни; сепак, не е целиот фолклор комунициран од еден поединец кој има специфична улога на носител на традицијата во неговата односно нејзината фолклорна група. Ниту еден поединец не ја „поседува“ традицијата, односно никој нема помало или поголемо право или вештина да ја споделува.
Во повеќето ситуации неформалната природа на фолклорот не бара постоење на едно лице со специфична улога да изрази и пренесе одредена традиција. Кај адолесцентите, кога меѓу нив се раскажува некоја случка, не постои некаков „мајстор на раскажување“ кој ги подучува останатите на техниките на раскажување во текот на големиот одмор. Процесот се повторува во неформални контексти од страна на повеќе членови на групата, и тоа ја продолжува традицијата. Фолклорот се однесува на идентитетот на групите онака како што тој е дефиниран од групата, а не од поединецот внатре или вон неа; ние споделуваме традиции на многу начини, во многу различни контексти, преку целата мрежа на културата.
Особено значајна е виталноста на традицијата - традициите се однесувања кои ги практикуваме сега, а тие не поврзуваат со другите луѓе во групата, и можат исто така што не поврзат со друга култура, да ни овозможат чувство на етничност, или да ни помогнат да создадеме други врски. Традициите се оние неформално споделени однесувања, обичаи и вербални изрази кои циркулираат внатре и помеѓу групите. Ние ги споделуваме и ги продолжуваме бидејќи тие ни помагаат да им кажеме на другите членови на групата и на оние во другите групи кои сме ние и што е тоа што нам ни значи. Тоа е причината зошто ги пренесуваме традициите низ мрежата на заедницата.
Дали традициите исчезнуваат?
Без оглед дали се работи за семејство, религиска или локална група, оние групи во кои постојат традиции зависат од нив за да се одржи чувството на ’групност’. Со оглед на тоа што традициите ни овозможуваат чувство на припадност, ние се приврзуваме кон нив и сме загрижени да не ги загубиме. Традициите можат да не поврзат со минатитие генерации, со етничкиот и религискиот идентитет, и да не сврзат со одредени луѓе и кулутурни однесувања кои ни се важни. Ние го црпиме нашиот идентитет делумно и од нашите традиции, така што колку што повеќе инвестираме во дефинирањето на самите себеси како членови на одредена група, толку повеќе инвестираме во одржувањето на традициите на таа група. Понекогаш едноставно сме носталгични за минатото, и тоа ги моделира нашите ставови и очекувања во врска со традицијата. Нашите поединечни животи се кратки, така што може да биде утешно доколку се почувствуваме поврзани со минатото. Често гледаме наназад за да видиме кои сме, или да видиме колку се сигурни нашите идентитети, како начин за обезбедување потврда дека нашите животи би продолжиле да бидат релевантни и во иднина.
Знаеме дека постојат ситуации во кои традициите навистина завршуваат или се насилно изменети и прекинати. На пример, историјата забележува примери на неколку домородни групи во Северна и Јужна Америка кои речиси исчезнале заради болестите кои ги донеле европските доселеници. Територијалните војни меѓу доселениците и домородните групи понекогаш дури и актите на геноцид избришале цели домородни заедници. Некоку групи биле преобратени во религиите воведени од колонистите и заради тоа престанале да ги практикуваат нивните оригинални традиции - понекогаш и под закана. Овие групи толку радикално се промениле (во некои случаи биле целосно уништени) што голем број од нивните традиции биле, во многу реална смисла, загубени. За фолклористите овие видови ситуации поставуваат голем број тешки прашања и истражувачки предизвици. Дискусијата за начините на кои самата традиција може да придонесе кон ваквите деструктивни акти е секако меѓу нив.
Поголем дел од времето традициите се менуваат и еволуираат природно, и она што изгледа како крај е всушност адаптација, дел од фолклорниот процес. Ова се поприродни, еволутивни видови промени кои типично се појавуваат во нашето секојдневно искуство. Бидејќи традициите постојат заради тоа што имаат некакво значење за групите, тие ретко завршуваат нагло. Промените се постепени, а изведувањето на традиционалната практика на нов, малку поинаков начин, не значи дека претставува непочитување кон традицијата. Доколку постои „нов“ начин, најверојатно се работи за тоа дека членовите на таа група, свесно или не, ја адаптирале традицијата за таа да има поголемо значење за нив, како моментални членови на групата. Доколку одредена вербална експресија, предмет или обичај продолжи да има значење за одредена група, тој најверојатно во некоја форма ќе продолжи да постои. Нашата збрка околу традицијата и нејзиниот можен крај произлегува и од можното мешање на традицијата и историјата. Историски, одредени практики можат да завршат, но традициите еволуираат и се адаптираат.
Динамички и конзервативни елементи на традицијата
За нешто да биде сметано за традиција, групата треба да е согласна дека тоа содржи одлики кои самата таа ги идентификува како суштински за дефинирање на традицијата. Истовремено, за да остане релевантна, традицијата мора постојано да се прилагодува, да се менува и развива заедно со развојот и промената на групата. Во неговата книга „Динамика на фолклорот“ Бар Толкин вели дека традицијата претставува рамнотежа на елементи кои се менуваат и елементи кои остануваат исти. Тој сугерира дека фолклорот поседува и „динамички“ (променливи) и „конзервативни“ (статични) одлики кои му овозможуваат да биде адаптибилен, но исто така што создава чувство на континуитет. Она што ја прави традицијата витална и динамична е креативноста. Иако Толкин се фокусира на вербалната уметност и изборите кои ги прават поединците преку нивните креативни потези, овие концепти исто така се релевантни и за невербалната уметност и процесот на промена низ кој поминуваат групите.
Поврзувањето на овие два дела - конзервативниот и динамичкиот, или „законот на близнаци на фолклорниот процес“ - објаснува како е можно истовремено зачувување на базичните идеи на фолклорот и постоење на варијации. Толкин сугерира дека за некои елементи на структурата или одликите на текстот е помалку веројатно да се променат отколку други, и дека вербалниот фолклор останува најконзервативен по природа, бидејќи неговата структура и значење можат да зависи од римата и играта со зборови. Па дури и тогаш, ситуациите во кои овие видови изрази се споделуваат создаваат чувство на динамизам. Некои од можните варијации на фолклорниот текст се состојат во тоа како, кога и од кого тој се споделува: дури и кога текстот е доследен контекстот во кој тој се споделува може да не биде таков. Можете да им поставите загатка на група ваши пријатели, но од луѓето кои се присутни и од ситуацијата може да зависи како таа ќе биде примена и како на неа ќе биде одговорено.
Овие промени не мора да бидат драматични. Изборот на групата за некаква промена може да биде направен свесно, заради креативни или естетски причини, или заради влијание врз свеста на публиката и потребата традицијата да се прилагоди на вкусовите. Промените можат да се случат и без свесност или контрола, и да бидат поврзани со групното или поединечното искуство. Но промените мораат да бидат релевантни, да имаат значење и да се соодветни за групата во која се споделува фолклорот. Теориите на Толкин за законот на близнаци на фолклорниот процес покажуваат дека централна одлика на фолклорот е она што е варијабилно и секогаш под влијание на надворешни и внатрешни промени кои се случуваат во групата. ниедна традиција не е неменлива.
Измислување на традиција
Еден од најдинамичните процеси во кои учествуваат групите е инвенцијата на традицијата. Терминот „инвенција“ (измислување) на традицијата бил воведен од историчарите Ерик Хобсбаум и Теренс Рејнџер во 1983 година, и оттогаш фолклористите го истражуваат овој концепт. Како што објаснуваат овие двајца автори, тоа можат да бидат традиции кои се целосно „измислени“, создадени и воспоставени заради одредена причина, или пак тие можат суптилно да се појават и брзо и спонтано да се воспостават.
Јасно е дека ако одредена традиција може да биде адаптирана така за да одговара на различна публика, или ако таа може да се менува за да го одржи своето значење или важност за заедницата која ја практикува, тогаш и инвенцијата не е далеку од овие појави. Различните начини на измислувањето на традициите им овозможува да се појават во различни ситуации. Во некои случаи една ’нова’ група може да измисли традиции за кои смета дека ќе ги одржи во иднина. Други случаи можат да вклучат создавање на традиција од страна на постоечка група, повторно со претпоставка дека таа традиција ќе продолжи да постои. Но една група може дури и да измисли традиција за која нема намера да ја продолжи засекогаш, со очекување дека други традиции ќе ја заменат кога тоа ќе ѝ биде потребно на групата.
Способноста на групите да измислуваат традиции, и во текот на процесот веројатно да се ’измислат’ и себеси, е поврзана со пошироки културни и социјални последици. Хендлер и Линекин сугерираат дека традицијата е всушност културна интерпретација и ги критикуваат пораните перцепции на традицијата според кои таа е во дихотомија со модерноста - во конфликтен однос со моменталните искуства на луѓето. Иако се фокусираат на традицијата како на нешто кое овозможува котинуитет со минатото, тие исто така велат дека суштинска црта на традицијата е дека таа е “процес на мислење, тековна интерпретација на минатото“. Традицијата е и тековен процес на интерпретација на идентитетот. На крај, како што велат овие автори, измислувањето на традицијата постои, и оваа тековна реконструкција на традицијата е една од клучните одлики на сиот социјален живот.
Доколку инвенцијата на традицијата е постојан процес на културна интерпретација и реконструкција, тогаш е јасно дека таа може да биде социјално и политички моќна активност. Тед Тулеџа (Tad Tuleja) вели дека неопходноста на политички немоќните да измислат нивни традиции, „креативно користејќи ги минатите практики - како оние кои се навистина стари така и оние кои намерно се ’остарени’ - се маркери подложни на манипулација, поврзани со заедничкиот идентитет“. Тој истакнува дека преку овој процес групите можат да имаат контрола врз нивниот сопствен идентитет. Еден пример би можел да биде зимскиот празник Кванза (Kwanzaa) прослава на духовното и културното заедништво кое вклучува традиции, вредности и принципи на земји во Африка. Овој празник намерно бил создаден во 1960-те години на 20 век за да промовира чувство на споделено наследство и идентитет меѓу Американците со африканско потекло. Тулеџа исто така инсистира дека „измислувањето“ подразбира креативен импулс, а не негативна конотација на лажност или „измисленост“.
Прашањето на автентичноста
Едно од прашањата кои логично се наметнуваат кога се зборува за способноста на групите да измислат традиции е како да знаеме дали одредена традиција е автентична доколку не постои историја која неа ја идентификува како таква.
На некој начин, откако еднаш видовме и прифативме дека традицијата може да биде измислена, тогаш дискусијата околу тоа што ја прави неа автентична не е неопходна. Фолклористите порано биле позагрижени околу автентичноста кога сметале дека во неа спаѓаат само текстови кои се стари, рурални и чисти. Овие термини се успешно преиспитани и во најголем дел отфрлени. Второ, откако нашиот интерес ќе се промени и ќе се сврти повеќе кон тоа како групите ги споделуваат текстовите а не се фокусира на самите текстови, тогаш и прашањето за автетичноста станува поневажно. Автентичноста зависи од тоа како групата ги дефинира сопствените традиции. Барањето за „автентична“ традиција може да биде порелевантно за некои групи отколку за други, некои групи можат да инсистираат на дупликација, истоветно пренесување до најситниот детал, додека други можат да прифатат големи варијации. Со други зборови, автентичноста најдобро се сфаќа во смисла на комуникација внатре една група - доколку групата споделува одредена традиција и комуникација, и доколку таа има значење за таа група, тогаш традицијата е автентична. Автентичноста е релативен термин и зависи само од тоа кој ја одредува автентичноста, и заради кои причини.
Комодификацијата е процес преку кој нешто станува потрошна стока, тоа е нешто што се купува, продава или тргува. Примери за комодификација на фолклорот е лесно да се најдат, од популаризација на таканаречените „селски уметности“, па до вметнувањето на теми од бајките во создавањето на нови кукли Барби. Голем број луѓе истакнуваат дека на овој начин фолклорот се манипулира за да се направат пари, и дека тоа ги потценува експресивните и комуникативните квалитети на фолклорот. Проблемот на фолклористите извира од потенцијалната штета која ваквиот пазарен пристап кон фолклорот може да им ја нанесе на интимните, дури и емоцинални значења кои ваквите елементи во оригиналниот контекст можат да го имаат за членовите на групата кои ги споделуваат. На пример, приказната за Пепелашка постои во многу форми и во многу културни групи. Но кога таа ќе се прераскаже од некоја колема корпорација како филм и потоа ќе се рекламира како приказна чиј главен лик е некаква кукла, потенцијалот за локални варијации се намалува. Комодифицираните, хомогенизирани верзии создадени од филмаџиите и компаниите за играчки можат да ја засенат “автентичната“ локална верзија.
Политичките или социјални употреби на фолклорот се исто така познати, иако тие можат успешно да бидат затскриени внатре етаблирани организации или институции како училишта, влади или специјални интересни групи. Овие манипулации можат да бидат дел од напорите за маркетинг, или можат да изникнуваат од желбата за зачувување или заштита на таканаречената традиционална култура; или можат да бидат мотивирани од желбата за се прослават или задржат групните основни вредности и историја. Посебен вид на измислена традиција е онаа во која прашањето на автентичноста станува високо политизирано - тоа е намерната конструкција или манипулација на традиции за да се влијае врз вредностите или однесувањата на луѓето. Во својата најекстремна форма овој вид манипулација се приближува до пропаганда.
Рано во текот на неговата кариера, Ричард Дорсон го вовел терминот “fakelore“ односно лажен фолклор токму за да ги опише овие видови на намерно насочувани, создадени текстови. Без оглед дали тоа се прави преку намерна дисеминација на вистински фолклор или преку создавање на бајки и песни кои поддржуваат одредени политички вредности, ваквите видови употреба на фолклор се изградени на националистички (и носталгични) аспекти на традицијата, кои луѓето, најчесто од доминантните политички, владини или комерцијални институции, ги создаваат заради политички и популарни цели. Во некои случаи намерно создадените текстови стануваат дел од “автентичната“ традиција. Фасцинантно е да се разгледува врската помеѓу пазарните сили, образовните институции, владите, организациите со посебни интереси и фолклорните групи во однос на тоа како сите тие ги дефинираат и презентираат сопствените концепти на автентична традиција.
Космос-1712
Космос-1712 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
NGC 2808
NGC 2808 — збиено ѕвездено јато во соѕвездието Кобилица, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2808 се споменува и како GCL 13, ESO 91-SC1.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2808 е од видот I. Видливиот сјај со голо око изнесува 6,2 m. NGC 2808 има само една позната привидна димензија, која изнесува 14'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 12 м 2,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 64° 51' 45".
Беласица
За други значења видете Беласица (појаснување)
Беласица — планина во југоисточниот дел на географскиот регион Македонија и е поделена меѓу државите Македонија (35%), Грција (45%) и Бугарија (20%). Во Македонија, оваа планина почива во близина на Струмица. Има напореднички правец на протегање исток - запад и должина од над 70 км. Спаѓа во групата најстари планини не само во Република Македонија, туку и на Балканскиот Полуостров. Настанала за време на создавањето на Родопските Планини. Подоцна е разорена а повторно е издигната за време на најмладото алпско набирање. Според морфолошката структура, планината е изразит хорст со мошне стрмни падини кои се спуштаат на северната и јужната страна.
Од соседните планини Беласица е одделена со долините на реката Вардар на запад, Струма на исток, Струмичката Котлина на север и Дојранската и Серската Котлина на југ. Според висичината, таа спаѓа во групата високи планини. Наjвисок врв е Радомир (Калабак) - 2.029 метри, наречен по царот Гаврил Радомир, син на царот Самуил. На врвот Тумба се наоѓа тромеѓата меѓу Македонија, Бугарија и Грција (поточно Вардарска, Пиринска и Егејска Македонија). Тука е поставен граничен камен во вид на пирамида, што ја означува тромеѓата помеѓу овие три држави. Беласица е богата со шуми и на неа се среќаваат дабот, буката, борот, елата, јасенот и др.
Но, таа е уште побогата со планински пасишта на кои во летниот период доаѓааат бројни стада на пасење. Само највисоките врвови на Беласица се голи и каменити. Во подножјето на Беласица извираат многубројни термални и минерални извори. Меѓу нив најпознат е изворот во с. Банско. Водата од овој извор е лековита, минерална и сулфурна со температура од 75 °С. Според температурата на водата  овој извор е најтоплиот во Македонија. Исто така, Беласица е богата со рудни богатства, но сѐ уште ништо не се експлоатира. На падините на Беласица се наоѓа еден од најубавите водопади во Македонија - Смоларскиот Водопад.
Од 2001 година секоја година, во август, се организира меѓународен планинарски поход за искачување на врвот Тумба (Тромеѓа) под наслов „Балкан без граници“. Походот започнува од селото Смоларе, преку планинарскиот дом „Шарена чешма“, сè до тромеѓето.
Историја
Планината е позната како местото кајшто се одиграла значајната Беласичка битка (1014), кајшто се судрила војската на Самоиловото Царство со византиската војска на Василиј II.
Света Петка (Валовишко)
Света Петка (Αγία Παρασκευή, Агија Параскеви — село во Валовишко, Егејска Македонија. Влегува во Општина Кукуш во Кукушкиот округ, Егејска Македонија, денес во областа Централна Македонија, Грција.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 46 километри северно од градот Кукуш и на неколку километри од грчко-македонската граница, во близина на североисточниот брег на Дојранското Езеро во подножјето на планината Беласица. Селото се наоѓа на надморска височина од 226 метри.
Историја
Во XV век во Ајо Параскева или Света Петка живееле 42 семејства. Во отоманскиот збирен даночен список на немуслиманското население од вилаетот во 1616-1617 година, селото се состоело од 92 домаќинства.
Во XIX век Света Петка е мешано македонско-турско село во Дојранската каза на Отоманското Царство. Во селото има црква „Св. Ѓорги“, изградена околу 1800 г.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година Света Петка имала 580 Македонци и 650 Турци. Според Бранков, македонското население било околу 200 жители.
Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на Егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Света Петка живееле 400 Македонци и работело егзархиско училиште.
Во Балканските војни од селото како доброволец учествувал Ѓорѓи Петров - Ербапо.
Демографија
По крајот на војната, селото било вклучено во составот на Грција. Голем дел од муслиманското и македонското население заминало од селото кон Македонија во Струмица или Бугарија во Петрич и на негово место било населено грчко население од Понд. Според Тодор Симовски, бројот на грчките доселеници изнесувал 338 луѓе.
Во 1913 година, во селото живееле 915 жители. Во 1924 година, целото муслиманско турско население според Лозанскиот договор било принудено да го напушти селото. Во тоа време, според Тодор Симовски во Бугарија се иселиле 33 жители на селото. И покрај тоа, во селото останале да живеат мал број на Македонци.
Така, заедно со новите жители на селото, во 1928 година селото броело 486 жители, додека во 1940 година селото броело 781 жител.
Нерон (филм од 2004 година)
Нерон е телевизиски филм од италијанско-британска-шпанска копродукција, дел од серијата Империум. Филмот бил достапен на ДВД од ноември 2005 година во САД и Канада.
Заплет
Кога бил млад, идниот император Нерон е сведок како лудиот император Калигула го убива својот татко и ја протерува мајка му. Додека е во прогонство на понтинските острови, Агрипина, неговата мајка, гледа визија во која ѝ се предскажува дека нејзиниот син може да стане цар, но таа ќе мора прво да умре. Таа го прифаќа предлогот. Кога Агрипина се враќа од прогонство, таа ја труе храната на Клавдиј и Нерон станува император. Отпрвин, Нерон ги намалува даноците и воведува успешни програми и ја напаѓа Британија. Потоа тој ја запознава убавата робинка, Клаудија Акте и се оженува со неа, со тоа ја раскинува свршувачката со ќерката на Клаудиј, Клаудија Октавија, велејќи и дека може да се омажи за некој со кој ќе биде среќна. Со скршено срце, таа пристигнува на остров и се самоубива. Набрзо постепено полудува од моќта и го пали Рим. Тој се разведува од Акте и ги принудува граѓаните да гледаат рецитали со часови, а на еден од нив тој несакајќи ја убива својата нова бремена жена Попеа Сабина. Убива неколку членови на сенатот и наредува да ја избодат мајка му, каде таа вика: „Удри ја утробата, зашто тоа го роди“. Лудилото на Нерон набрзо предизвикува бунт, предизвикувајќи тој да избега од градот маскиран и да му ги пресече вените под тажната прегратка на Клаудија Акте, неговата некогаш страсна љубовница.
Филмот се обидува да го прикаже Нерон како добра душа која полудела, почнувајќи како брилијантен млад принц кој трпи неправда, а потоа е ентузијастички поздравен на почетокот на неговото владеење, спроведувајќи ги многу потребните реформи и уживајќи огромна популарност. Половина од филмот се концентрира на тинејџерските години на Нерон и неговиот љубовен живот со Акте.
Историски пропусти
Неговиот однос со Клаудија Акте е прикажан поинаку, а неговото влијание врз неговиот развод со Клаудија Октавија е претерано. Всушност, по разводот на Нерон од Октавија, тој се оженил со својата бремена љубовница Попаја Сабина, со која се оженил двапати пред да се ожени со Нерон (Руфриус Криспинус и идниот император Ото). Смртта на Попеа Сабина е прикажана поинаку од тоа како всушност се случила. Според историските извори, Нерон во наплив на бес ја претепал до смрт. Филмот, исто така, не ги прикажува другите пријавени обиди на Нерон да ја убие својата мајка Агрипина Помладата, прво со труење. Во неговиот втор обид, тој го става душекот на мајка му, така што кога таа ќе легне, украс на таванот ќе падне на креветот. Третиот обид вклучувал саботажа на бродот на кој патуваше Агрипина, но таа успева да доплива до брегот. Четвртиот обид, во кој војник ја убил на лице место, е прикажан во филмот додека Агрипина оди кон војникот и му вели: „Удри ја утробата што го родила“. Во филмот е прикажано дека Нерон свири харфа, што е само делумно точно. Во крајниот дел од филмот Нерон е прикажан како свири на својата харфа во центарот на римскиот театар како император околу 62 н.е. Ова е фикција, бидејќи Нерон никогаш не свирел харфа пред голема публика. Обично свирел изолирано или во мала група пријатели.
На крајот, Нерон сам бега од градот и си ги пресекува вените каде што е прегрнат од Акте. Во реалноста, Нерон избегал од градот маскиран во куќата на еден од неговите лојални слободни; таму извршил самоубиство прободувајќи си го нож во пределот на вратот. Меѓутоа, тој не успеал и морашл да побара роб да ја заврши работата.
Императорот Калигула е исто така прикажан поинаку. Во филмот, Калигула ја протерува само Агрипина, мајката на Нерон, но всушност Агрипина и Јулија Ливила биле протерани,а Ливила не се ни споменува во филмот. Неточно е прикажан и атентатот на Калигула. Во филмот, Калигула е намамен во бордел од неговите придружници, каде што е убиен. Историски гледано, тој бил убиен во криптопортикус под палатинскиот театар од преторијански стражари предводени од Касиус Хереа, Марко Винициј и Луциј Аниј Виницијан. Откако Калигула бил убиен, неговата сопруга и ќерка биле исто така погубени.
Кошино
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во северозападниот дел на Прилепското Поле, а на крајниот западен дел на територијата на Општина Долнени, чиј атар се допира со подрачјето на Општина Крушево. Селото е ридско, на надморска височина од 690 метри. Од градот Прилеп е оддалечено 30 километри, додека од општинското средиште Долнени е оддалечено 18 километри.
Кошино е старо христијанско село, кое се зачувало како такво помеѓу муслиманските села Дебреште, Лажани и Саждево. Во минатото, водата за пиење доаѓала од десет бунари. Покрај бунарите околу селото се наоѓаат изворите Марков Кладенец, Чешма и Грозданов Кладенец.
Нерон (филм од 2004 година)
Историски пропусти
Буџетот на филмот бил околу 800.000 евра. Снимен е во Сицилија и Тунис кон крајот на 2004 и почетокот на 2005 година.
Кошино
Географија и местоположба
Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Вис, Млака, Стежје, Лозје, Каменик, Бело Камење, Кутлиште, Горна Црква, Шумјак, Градиште, Чешма, Крс, Петрова Нива, Честак, Карџова Нива, Атанаско Нива, Грозданова Нива, Преслап, Ѓуљеа Нива, Межник и Каља.
Историја
Југозападно од селото се наоѓа месноста Градиште, каде што мештаните ископувале ќерамиди и земјени ќупови. Оваа месноста се наоѓа во подножјето на возвишението Каља, кое припаѓа на соседното Саждево. Северно од селото на падините на Бушева Планина, исто така се наоѓа месност Каља, каде се познаваат слаби остатоци на заштитен бедем. Во близина на оваа месност Каља извира Марков Кладенец (наречен по Крале Марко). Остатоци на старини има и на месноста Млаки, близу Соколовец. Таму на простор од 500 метри квадратни се изорале ќерамиди, стари бакарни пари, земјени лопати и темели на градби. Селаните претпоставуваат дека таму имало стара населба.
Во Кошино има зачувани стари македонски родови, поради што тоа е старо село. За време на отоманскиот период, мештаните имале свои куќи и малку ниви на планината, додека плодната почва во понискиот дел припаѓале на чифлиците, чии сопственици биле од соседното Лажани (Аџи Џемо, Бајрам Туре, Мите Османов) и некогашното село С’лп кај Кичево (Зек-ман Сопјанец). На овие ниви, Македонците работеле како аргати, а истите ги купиле дури по 1912 година.
Животот на христијаните во селото бил особено тежок до 1912 година затоа што од сите страни биле опколени од муслимански села (населени со Албанци и Торбеши). Муслиманите често ги убивале кога оделе во шума, на нивите или на пат за Крушево и Прилеп. Многу штета трпеле од Торбешите во соседното Лажани.
До 1912 година, исто така, Македонците најмувале Арбанаси за да ги чуваат од зулуми на другите муслимани. Долг период (30 години) селото го чувале браќата Али и Елмаз од областа Мат во Северна Албанија, кои подоцна присвоиле земја, направиле чифлиги и се населиле со семејствата во соседното Лажани.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 11,2 км2. На него преовладуваат шумите на површина од 663 хектари, на обработливото земјиште отпаѓаат 238 хектари, додека на пасиштата отпаѓаат 139 хектари.
Селото, во основа, има полјоделско-шумарска функција. Во селото имало земјоделска задруга и услужни објекти.
Население
Во османлиските пописни дефтери од 1467/68 година, во Кошино имало 24 семејства и 2 неженети; во 1481/82 – 30 семејства и 3 вдовици; во 1544/45 – 49 семејства и 13 неженети; во 1568/69 – 49 семејства и 22 неженети.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Кошино живееле 266 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Кошино имало 120 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Во однос на населението, Кошино преминалоод средно во мало село. Така, во 1961 година селото имало 471 жител, а во 1994 година 135 жители, македонско население.
Според последниот попис од 2002 година, во селото Кошино живееле 92 жители, сите Македонци.
Родови
Кошино e село во целост населенo со Македонци од православна христијанска вероисповед.
Според истражувањата на Јован Трифуноски во 1952 година родови во селото се:
Иселеништво
Се знае за следните постари иселени родови и семејства од ова село. Родот Блажевци иселени се во Средорек. Од родот Милевци има иселеници во Крушево (две семејства), Софија (едно семејство) и во Романија (едно семејство). Од Долгачевци има иселеници во Белград. Целосно се иселиле Ќиразовци, биле доселени од селото Барбарос во Порече, а од Кошино се иселиле во селото Прибилци во Железник. Изумреле Филиповци, биле староседелци во селото. Изумреле и Саздановци, биле гранка од родот Веселиновци.
Самоуправа и политика
Во век, Кошино било село во Прилепската каза на Отоманското Царство.
Селото влегува во рамките на Општина Долнени, на која ѝ била додадена поранешната Општина Житоше по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото припаѓало на тогашната Општина Долнени.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Прилеп. Во периодот 1955-1965, селото се наоѓало во општина Долнени.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Дебреште, во која покрај селото Кошино, се наоѓале и селата Борино, Дебреште, Дабјани, Јакреново, Крапа, Лажани, Ропотово и Саждево. Општината Дебреште постоела и во периодот 1950-1952, кога во нејзе се наоѓале селата Дебреште, Јакреново, Крапа, Кошино и Саждево.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1474 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште.
Орден на заслуги за народот
Орден на заслуги за народот (словенечки: Red zaslug za ljudstvo; српски: Орден заслуга за народ) бил орден за одликување во СФРЈ во три реда.
Орден на заслуги за народот од прв, втор и трет ред се ордени кои ги вовело претседателството на АВНОЈ на 9 јуни 1945 година, заедно со Медал за заслуга за народот. Одликувањето се доделувало „за посебни заслуги во изградбата на социјализмом и социјалистичките самоуправни односи, за организирање и зацврстување на општонародната одбрана, сигурноста и независноста на земјата, како и за заслуги во областа на стопанството, науката и културата“.
Автор на Орденот на заслуги за народот како и за Медал за заслуга за народот бил сликарот Ѓорѓе Андреевиќ Кун.
Со Законот за измени и допоплнувања на законот за одликување на СФРЈ од 1 март 1961 година извршена е измена на називот на орденот, и од тогаш орденот ги имал следниве редови:
Доделувањето на ордените и медалите започнало веднаш по нивното усвојување. До 31 декември 1985 година биле доделени вкупно 5.668 Ордени на заслуги за народот со златна ѕвезда (I ред), 39.534 Ордени на заслуги за народот со сребрени зраци (II ред), 282.864 Ордени на заслуги за народот со сребрена ѕвезда (III ред), како и 430.666 Медали за заслуга за народот.
Тодорич
Тодорич е село во Серско, Егејска Македонија, денес во Грција.
Ендру Фен
Ендру Фен (Andrew Fenn; р. ) — поранешен британски професионален друмски велосипедист, кој возел професионално во периодот 2011-2018 за четири различни екипи.
Јуниорска и аматерска
Фен се натпреварувал во повеќе спортови како дете, но се насочил кон велосипедизмот на 12-годишна возраст, кога се приклучил на Велвин-Вилерс. Неговиот талент бил забележан од британската федерација и тој станал член на нивната олимписка развојна програма во ноември 2006 година. Во 2008 го освоил јуниорскиот Париз-Рубе, пред да се приклучи на олимписката академска програма во периодот 2009-2010.
На Комонвелтските игри 2010, Фен - кој се квалификувал за Шкотска, бидејќи неговата мајка е Шкотланѓанка – завршил 14 на хронометарот за мажи.
Професионална
Неговата прва година како професионалец била во 2011, кога освоил две победи и бронзен медал на Светското друмско првенство во категоријата под 23 години.
Во септември 2014 година било објавено дека Фен потпишал за Тим Скај, со кој ќе вози за сезоната 2015.
Фен се повлекол од велосипедизмот по распаѓањето на екипата на крајот на сезоната 2018.
Соња Хеденбрат
Соња Елизабет Хеденбрат Болин (4 март 1931 година - 5 април 2001 година) — шведска пејачка и глумица. Таа важела за една од најистакнатите џез-пејачки во Шведска.
Пробивот на Хеденбрат како џез-пејачка се случил кога таа настапила во џез-клубот Нален во Стокхолм во 1951 година. Во текот на целата своја кариера, таа главно работела во Гетеборг, каде што е родена и каде живеела цел живот.
Долни Крст (Дебреше)
Долни Крст — археолошко наоѓалиште во гостиварското село Дебреше. Претставува средновековна црква и некропола. Со изведување на земјени работи во непосредната близина на источниот раб на селото делумно се уништени некропола и помала црква, на што упатуваат камените плочи, фрагментите од крстови од бигор, како и самиот топоним.
Соња Хеденбрат
Кон крајот на 1960-тите и раните 1970-ти, Хеденбрат настапила заедно со Стен-Аке Цедерхак во телевизиските популарни ревии (буски) „На здравје во грмушка“ и „Срцето нека биде со мене“.
Другите заслуги на Хеденбрат како глумица ги вклучуваат „Шведската билка на Хасе и Тејџ“ од 1964 година, „Фани и Александар“ на Ингмар Бергман од 1982 година (каде ја играше улогата на тетка Ема), и ТВ-продукцијата на „Мајка ми се мажи“ од Моа Мартинсон.
Хеденбрат е почестена со спомен-плоча во Лисеберг, и по неа е именувана улица во Аргрит.
Соѕидани (филм)
„Соѕидани“ (српски: Сазидани) – југословенски филм од 1969 година, во режија на Војислав Кокан Ракоњац. Сценариото е засновано врз мотивите на романот „Осуденици“ на Бранимир Шќепановиќ. Ова е последниот филм на Ракоњац и претставува продолжение на неговиот филм „Пред вистината“. Главните улоги ги толкуваат: Љуба Тадиќ, Данило Бата Стојковиќ и Бранко Плеша.
Синопсис
Во филмот се зборува за меѓучовечките односи и во него се користат инсерти од филмот „Пред вистината“ при што инсертите го симболизираат сеќавањето на Страхиња Петровиќ на дружењето со Младен Стојановиќ.
Боро Митриќески
Боро Митриќески (, 10 мај 1927 -, ) — македонски вајар и член на МАНУ.
Образование и работен век
Средно уметничко училиште завршува во Скопје во 1948/49 година. Првите сознанија за вајарството ги добива од професорот Димо Тодоровски. Се запишува на Академијата за ликовни уметности во Загреб. Своето образование го продолжува кај професорите Грга Антунац и Андрија Крстуловиќ. Во 1954 година дипломира во класата на професорот Вања Радауш. Се враќа во Скопје кадешто непрекинато работи и твори. Работи како ликовен педагог, а потоа како слободен уметник. Од 1979 до 1984 година е директор на Уметничката галерија „Даут-пашин амам“ во Скопје, на којашто функција и се пензионирал. Студиски патувања остварил во Франција, Италија, Англија, Грција, Русија, Шпанија, Австрија, САД и Канада.
Творештво
Акад. Боро Митриќески има организирано голем број на самостојни изложби, главно во Македонија и во бившите југословенски републики, а на групните изложби ја презентирал македонската скулптура во повеќе ликовни центри кај нас и во светот, и тоа Александрија, Белград, Виена и др. Член е на групата Мугри. Во изминатите 60 години акад. Боро Митриќески има реализирано над 350 дела како фигури, актови, композиции, торза, потоа портрети и скулптури ситна пластика (дрво, мермер и бронза). Особено треба да се нагласат изведените 10 споменика и спомен обележја, од кои ќе ги споменеме: „Железара“, скулптура од метал, Скопје; Споменик „Карпош“, мермер, Кратово; Споменик на НОБ, Делчево; Фонтана „Дојран“, Дојран; Споменик „Кирил и Методиј“, бронза, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“, Скопје и др. Акад. Митриќески активно се занимава и со таканаречената интимна пластика или скулптура од галериски формат. При своето ликовно искажување користи трајни материјали, како што се бронза, мсрмер и дрво. Акад. Митриќески своето творештво го насочил во две насоки: едната е големата пластика, а втората интимата, односно пластиката на ентериерот, т.н. скулптура од галериски формат. Во портретите „Мојата мајка“, „Блаже Конески“, „Лазар Личеноски“, „Петар Мазев" и др. многу успешно го доловува карактерот и психолошкиот израз на личноста, додека приодот во третманот на пластиката во фигурата е постилизиран и упростен, со нагласен лиризам и мекотија, што упорно ја следат структурата на матсријалот. Акад. Митриќески се инспирира и со поблиската и подалечната национална историја, и тоа скулптурите и релјефите-портрети на Св. Климент и Св. Кирил и Методиј, потоа портретите на преродбениците, особено портретот и фигурата на Марко Цепенков. Како мотив и трајна инспирација кај авторот се присутни Илинден и НОБ. Боро Митриќески зазема истакнато место во македонската ликовна уметност како припадник на т.н. средна генерација на македонските сликари и вајари, генерација што внесе радикални промени во нашето пластично творештво, доближувајќи го него до најзначајните актуелни текови на современото европско и американско вајарство, тој оствари портрети, камерни лирски форми, релјефи, монументални скулптури и композиции што претставуваат трајна вредност на македонската скулптура во изминатите шест децении.
Награди и признанија
Боро Митриќески е добитник на новеќе награди и признанија, и тоа: Републичката награда „11 Октомври", наградата „Нерешки мајстори“ на ДЛУМ и др. За редовен член на Македонската академија на науките и уметностите е избран на 26 јули 1997 година. Починал во Скопје на 24 ноември 2018 година.
Солвег Хеденгран
Солвег Хеденгран (26 април 1910 – 29 април 1956) била шведска филмска и телевизиска глумица. Таа се појавила во околу 30 филмови помеѓу 1919 и 1956 година.
Тополник
Топалник Дере е село во Серско, Егејска Македонија, денес во Грција.
Херцогов бабјак
Херцогов бабјак или Херцогов Лопен (науч. Verbascum herzogi) — локален македонски флористички ендемит од семејството Струпници (Scrophulariaceae). Расте исклучиво во клисурата на Црна Река низ Мариово и во пошироката околина на Прилеп (Плетвар, Козјак и Сивец).
Папа Милтијад
Милтијад — римски папа во периодот од 10 јули 310 до 10 или 11 јануари 314 година. Овој папа по потекло бил од Африка, но за неговиот живот многу малку е познато. Борбата против монтанизмот се препишува како негова најголема заслуга.
Тој е првиот папа по крајот на прогонувањето на христијаните по подпишувањето на Миланскиот едикт во 313 година.
Ла Пампа (покраина)
Ла Пампа е покраина во Аргентина, сместена во областа Пампа во центарот на земјата. Таа се граничи со Сан Луис, Кордоба, Буенос Аирес, Рио Негро, Неукен и Мендоза.
Географија и клима
Средишниот дел на Пампасите е степски во кој има само врнежи до 500 mm годишно. Таквото поднебје регулира и драстични температурни разлики помеѓу денот и ноќта, кое пак итекако влијае врз растителноста.
Има само две поголеми реки тука. Едната е Колорадо (Шарена) а другата е Саладо (Солена).
Стопанство
На североисточниот дел, најмногу има полиња со жито (10% од производството во земјата), сончоглед (13% од НП), пченка, луцерка, јачмен, и други цералии.
Административна поделба
Ла Пампа има 22 департамента (шпански: departamentos).
Стефос Григориу
Стефос Григориу (Στέφος Γρηγορίου) e андарт и учесник во Борбата за Македонија. Роден е во Лерин.
Космос-1713
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 27 декември 1985 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Зимување во Јакобсфелд (филм)
„Зимување во Јакобсфелд“ (српски: Зимовање у Јакобсфелду) – југословенски филм од 1975 година, во режија на Бранко Бауер. Главните улоги ги толкуваат: Славко Штимац, Светислав Гонциќ и Слободан Перовиќ.
Синопсис
Две момчиња од партизанскиот одред се упатени на село за да презимат. Патем, едното момче се разболува, а другото оди во блиското германско село и таму се вработува како слуга. Ноќе, тоа го негува болното другарче кое е скриено во блиското мочуриште, а потоа го крие во шталата на газдата каде што слугува. Зимувањето трае сè додека не ги открие илегалната ослободителна организација која момчињата ги изнесува надвор од селото.
Европска страчка
Европска страчка  вид птица од семејството врани со долга, сјајна зеленкаста опашка и сјајни силни крилја.
Особености
Европската страчка живее во мали јата, со тоа што на преноќувалиштата и на зимските одморалишта можат да се соберат повеќе од 100 птици. Во поголеми групи се здружуваат и на пролет, во текот на додворувањето. Мажјаците им се додворуваат на женките така што ги креваат и спуштаат пердувите на главата и брзо ја шират и собираат опашката. Притоа и се огласуваат на посебен начин. Големите гнезда ги градат високо на дрвјата, тие се со куполеста форма, и се изградени од гранчиња. Во април женките во гнездата снесуваат 5-10 мали јајца.
Се хранат претежно со животинска храна - јајца, мали птици, цицачи и бубачки, но јадат и семки од растенија.
Главно не избегнуваат населени подрачја и често доаѓаат во близина на луѓе. Мошне се интелегентни и познато е дека крадат сјајни предмети. Од забава, во пар задеваат домашни миленичиња, особено мачки, но и луѓе во паркови и на голф-турнири.
Гулдово означување
Гулдово означување — начин на бележење на ѕвездите осмислен од американскиот астроном Бенџамин Апторп Гулд (1824-1896), сличен на Флемстидовиот по начинот на кој ѕвездите во едно соѕвездие добиваат растечки бројки со зголемувањето на ректасцензијата. Секоја ѕвезда има свој број (почнувајќи од 1), проследен од „G.“ (или понекогаш „G“ без празно место), а потоа генитивниот облик од латинското име на соѕвездието во кое се наоѓа. На македонски ова се изоставува, и се просто се користи македонското име на соѕвездието, според општоприфатените правила.
Гулдовите ознаки за првпат се јавиле во Гулдовиот каталог Уранометрија Аргентина од 1879 г. Многу од овие ознаки се исрлени од употреба, иако за многу релативно сјајни јужни ѕвезди (кои лежат премногу јужно за да имаат Флемстидови ознаки), Гулдовите броеви и понатаму се единствените едноставни ознаки кои можат да се користат без повикување на гломазните каталошки броеви.
Список на соѕвездија со Гулдови ознаки на ѕвездите
Гулдовиот каталог содржи 66 соѕвездија (некои од нив делумно или целосно опфтени во Флемстидовиот):
33 соѕвездија чии ѕвезди имаат само Гулдови ознаки
† 30 Златна Рипка и 47 Тукан се Бодеови броеви, а не Гулдови ознаки.
Ѕвезди познати главно според Гулдовите ознаки
Многу од овие ѕвезди стојат во накрсниот индекс на Костјук, каде нивните Гулдови броеви се укажани наместо Флемстидовите. Овие ознаки се преземени од индексот во други пописи како SIMBAD. Доста од нив важат за блиски ѕвезди.
Подољските кадети (филм)
„Подољските кадети“ (руски: Подольские курсанты) – руски филм од 2020 година, во режија на Вадим Шмелев. Главните улоги ги толкуваат: Алексеј Бардуков, Евгениј Ѓатлов и Сергеј Безруков.
Синопсис
Дејствието на филмот се одвива во октомври 1941 година, кога германската војска незадржливо напредува кон Москва, но во походот ја запира една мала воена единица, составена од питомците на Подољската воена академија. Тие се стационирани во Калушката област, во близина на Москва, и успешно му се спротивставуваат на надмоќниот непријател, иако кадетите немаат борбено искуство. Со својата храброст, тие ѝ овозможуваат на Црвената армија да се групира и да го спречи походот на германската војска.
Богдан (10-11 век)
Богдан (10-11 век) ― македонски благороодник, топарх на внатрешните тврдини (места), што се протегале западно од Прилеп и најверојатно ги зафаќале централните области на Самуиловото Царство. Освен Скилица, не го споменува ниеден друг извор. Тој одамна бил приврзаник на византискиот цар, го убил и својот тест Матеица. Му се предал на императорот Василиј II, пролетта 1018 година, за што бил почестен со висока титула патрикиј. Се споменува како еден од учесниците во заговорот против византискиот цар Константин VIII (1026 година). Заговорот бил откриен, а Богдан фатен и ослепен.
NGC 927
NGC 927 — спирална галаксија во соѕвездието Овен, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 927 се споменува и како UGC 1908, MCG 2-7-9, MK 593, CGCG 439-9, IRAS 02239+1155.
Откривање
Телото е откриено на 18 јануари 1885 година од страна на Јохан Пализа, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 12 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 927 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. NGC 927 има привидни димензии од 1,2' х 1,2'.