cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аеродром Келн/Бон
Историја
Во 1913 година полета првиот авион од локацијата каде што сега е сместен аеродромот. По втората светска војна, Британската војска го презема и го модернизира аеродромот. Писта долго 1,886 метри е изградена, и во 1951 година, аеродромот е отворен за цивилен сообраќај. Во текот на 50-тите и 60-тите години, уште две нови писти се изградени како и нова терминална зграда. На 1 ноември 1970 година првиот Боинг 747 полетува кон Њујорк за првпат од аеродромот Келн/Бон. Во 1986 година, аеродромот беше избран од страна на United Parcel Service (UPS) за нивна централа во Европа. Во доцните 90-ти години, аеродромот започна со план за експанзија. Неколку нови паркинзи и втор терминал беше изграден, и во 2004 година нова меѓуградска железничка станица (Железничка станица "Аеродром Келн/Бон") беше изградена, и беше пуштена нова железничка линија InterCity Express (ICE) Келн - Франкфурт. Меѓу новите одредишта кои беа воведени во 2006 година е и дневна трансатлантска линија помеѓу Келн и Њуарк од страна на Continental Airlines, која оперира со авион од типот Боинг 757 - 200. Линијата ќе биде прекината на 4 септември 2008 година, поради слаб интерес кај патниците.
Нискобуџетни превозници
Во коинциденција со почетокот на неколку нискобуџетни авиопревозници во Германија, аеродромот Келн/Бон го прошири својот капацитет. Ова му овозможи на аеродромот да нуди компетитивни цени за ниско - буџетните авиопревозници. Germanwings и TUIfly започнаа операции од Келн/Бон како нивна централа во 2002 година. На нив им се придружи EasyJet во 2003 година како и WizzAir во Јуни 2006 година. Како резултат, бројот на патници во 2003 година се зголеми за 43% во споредба со 2002 година.
Кај Пача
Кај Пача е свето место во митологијата на Инките односно светот во кој живееме.
Калин Камен
Калин Камен — историско влашко село на планината Осогово, североисточна Македонија. Се наоѓало на територијата на Општина Крива Паланка и денес месноста лежи во атарот на с. Костур.
Селото се наоѓало под истоимениот врв Калин Камен, во состав на тогашната Кочанска каза. Според Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Калин Камен имал 600 жители, сите Власи.
Во селото работело романско училиште, каде предавал Гушу Гага од мегленското село Ошин.
Стерјо Дачов
Стерјо Дачов ( во — ?) — македонски национален деец, учесник во НОБ од Егејскиот дел на Македонија и учесник во Граѓанската војна во Грција.
Животопис
Бил дел од Редакцијата на списанието „Илинден“ (1952-1956), печатено на македонски јазик што се печатело во Романија. Претставувало орган на Централниот совет на организацијата „Илинден“. Се печател на македонски јазик со кирилица, употребувајќи и руски букви, на формат 16,5 х 25,5 см. Списанието од август 1952 година излегувло на четиринаесетина страници и тоа како периодично гласило. Покрај Стерјо Дачов во Редакцијата биле ѝ д-р Ѓорѓи Неделков, Ставре Кочов.
Пештерска мечка
Пештерската мечка (Ursus spelaeus) е вид на мечка која живеела во Европа за време на плеистоценот, и исчезнува на крајот на последното ледено доба пред околу 20 000 години. Името пештерска мечка и латинското име spelaeus се дадени поради фактот дека најчесто фосили од оваа мечка се пронајдени во пештери, што укажува дека овој вид поминувал многу повеќе време во пештерите од кафеавата мечка која ги користи само за периодот на хибернација. Многу пештери во Европа имаат скелети од пештерски мечки. Дел од нив се Heinrichshöhle во Хемер и Dechenhöhle во Исерлохн во Германија. Во Романија постои пештера која го носи името Peştera Urşilor (Мечкина пештера) каде во 1983 година се пронајдени 140 скелети на пештерска мечка.
Живеалиште
Пештерските мечки живееле низ цела Европа, од Шпанија до Евроазија, и од Италија и Грција до Белгија, Холандија и најверојатно Велика Британија. Ги имало во Германија, Полска, Унгарија, Романија и делови од Русија. Нема докази дека овие мечки живееле во северна Британија, Скандинавија и балтичките земји, кои во тој период биле под длабок мраз. Најголемите останки од овој вид се пронајдени во Австрија, Швајцарија, јужна Германија, северна Италија, северна Шпанија, Хрватска, Унгарија и Романија. Иако во некои пештери се пронајдени огромен број на скелети, научниците сметаат дека тоа е поради акумулацијата на скелети во периодот од 100 000 години, што би значело одприлика 2 смртни случаи годишно.
Еволуција
Пештерската мечка се смета дека е потомок од Ертрускиската мечка (Ursus etruscus) преку Денингеровата мечка (Ursus deningeri), од плеистоценот пред околу половина милион години. Сепак во 2001 година е докажано дека пештерската мечка се одделила многу порано од лозата на кафеавата мечка која е од пред 1,2 милиони години. Фосили на единки најдени во резлични региони варираат во возраст и со еволуцискиот напредок, што го олеснува истражувањето на нивниот развиток. Трите предни преткатници, се намалуваат а потоа и исчезнуваат. За претежно вегетаријанската пештерска мечка овие три преткатници станале непотребни. Кај една четвртина од пронајдените черепи третиот преткатник е сѐ уште присутен, за разлика од останатите еволутвно понапреднати единки. Четвртиот преткатник се развил во катник. Овој феномен познат како моларизација ги подобрил џвакачките капацитети, олеснувајќи ја преработката на храна од растително потекло. Ова и овозможило на пештерската мечка да се здобие со повеќе енергија за хибернација, јадејќи помалку од нејзините предци.
Анатомија
Пештерската мечка имале многу широк заоблен череп со доста остро чело. Имале масивно тело и стапала свртени навнатре, што го прави нејзинот скелет сличен на оној на кафеавата мечка. Просечната тежина кај мажјаците е 400 кг. Некои експерти претпоставуваат дека тежеле и повеќе, односно околу 500-600 кг. Мажјаците биле поголеми од женките (види полов диморфизам). 90% од скелетите на пештерски мечки во музеите припаѓаат на мажјаци. Мечките од последното ледено доба, имаат недостиг на вообичаените 2-3 преткатници кои се присутни кај останатите мечки.
Исхрана
Морфолошката структура на вилиците и забите укажуваат на конзумирање храна од растително потекло. Ова е потврдено и со резултатите добиени по анализите на стабилни изотопи во коските на пештерските мечки. Коските од мечките кои живееле во централна и западна Европа одговараат на вегетаријанци – имаат ниско ниво на азот-15, кој се акумулира кај месојадите. Сепак, на неколку места во југозападниот дел на Карпатите, според овие анализи, живееле мечки кои биле месојади (високо ниво на азот-15 во нивните коски). Ова однесување е очигледно и поради тоа што во западна Турција се пронајдени белези од заби на черепи на млади пештерски мечки. Се мисли дека ова канибалистичко однесување претставува мал дел од воглавно вегетарјанската исхрана. Денталните анализи покажуваат дека пештерската мечка можеби се хранела со поголема количина на коски од неговата денешна роднина – Евроазиската кафеава мечка.
Смртност
Смрт за време на хибернација било честа појава кај мечките од видот пештерска мечка, особено кај единки кои за време на летниот период не успеале да се снабдат со потребната резерва на енергија. Тука спаѓаат неискусните, болните или стари мечки. Некои од коските на пештерските мечки покажуваат присуство на бројни заболувања, вклучувајќи ’рбетно спојување, тумор на коските, гангрена (особено кај младите единки), присуство на цевчести црви (нематоди), рахитис и камења во бубрезите. Кај накои од скелетите на мажјаци е забележано дека е скршена пенисната коска (os penis), најверојатно поради борби за време на сезоната за парење. Должината на животниoт век е непозната, но се претпоставува дека била околу 20 години. Палеонтолозите се сомневаат дека овие мечки имале природни непријатели, освен можеби глутница волци или пештерски хиени кои би нападнале болна или немоќна индивиуа. Се смета дека пештерските хиени се причината за уништување на скелетите на пештерските мечки, бидејќи мршите се одлична храна за овие животни, поготово кон крајот на зимата кога иа недостиг на храна.
Пештерската мечка и човекот
Археолошките откритија покажуваат дека и покрај големината и силата на пештерските мечки тие често биле плен на луѓето (на Неандарталецот и на луѓето од нашиот вид). Ловците избегнувале контакт со возрасните моќни мажјаци, па затоа најчесто ги напаѓале женките и младите.
Обожување на пештерската мечка
Колекции од коски на мечка на неколку локации укажуваат дека можеби Неандарталецот ја обожувал пештерската мечка. Во Драченлок во Швајцарија е пронајден камен ковчег со голем број на мечкини черепи поставени на него. Се верува дека го направиле неандарталицете кои живееле на влезот од оваа пештера. На влезот од пештерата, имало поставено 7 черепи насочени со муцката кон влезот, додека повнатре во пештерата имало уште 6 черепи сместени во вдлабнатини во ѕидот. До овие останки стоеле и снопови од коски од екстремитетите на различни мечки. На ова место е најден и симболот на „Култот на пештерската мечка“. Тое е череп на 3 годишна мечка прободен во образот со коска од нога на помлада мечка. Поставувањето на овие коски од различни мечки се верува дека не е случајно. Сличен феномен се среќава и во Регурду, јужна Франција. Пронајдена е правоаголна јама која содржела остатоци од најмалку 20 мечки, и била покриена до масивна камена плоча. Останки од неандарталец лежат во близина во слична камена јама, заедно со најразлични објекти како мечкина надлактица, стругало и слично, кои се толкувани како дарови при погребувањето. Невообичаено откритие е и соба во пештера во Савона, Италија, за која се претпоставува дека е поврзана со обожување на пештерската мечка. Таму има нејасен зооморфичен сталагмит обиколен со глинени топки. Најверојатно било употребувано за церемонии, но фактот дека има мечкини коски расфрлани по подот, укажува дека има голема веројатност да се работи за ритуали и обреди.
Гени
Во мај 2005 година, научници од Калифорнија успеаа да изолираат и да декодираат ДНК на пештерска мечка која живеела пред 42 000 – 44 000 години. ДНК била изолирана од заб на животното. Со секвенцирањето на оваа ДНК, научниците идентифицирале 21 ген на пештерската мечка.
Градови во Норвешка
Норвешка е поделена на 19 грофовии (провинции) (нор. fylke), кои пак од своја страна се составени од 431 општина. Од 1 јануари 2007 г. во земјата има 917 населени места, од кои 96 се со статус на град.
Во многу случаи неколку населени места, концентрирани околу еден град-јадро, формираат градска агломерација. Таков е случајот со Осло, кој од 1 октомври 2010 г. има население од 597.000 жители, а неговата агломерација е со население од 912.100 жители. Метрополитенската област на главниот град опфаќа делови од населението на неколку грофовии и изнесува 1.422.500 жители, што е околу 25% од населението на цела Норвешка.
Во следната табела се прикажани сите градови со население над 10.000 жители во 2009 година. Осло е вклучен како агломерација, во која се вклучени самиот град, предградијата и соседните населени места. Вклучени се трите главни градски агломерација во земјата, а тие бројки се соодветни на комбинираниот број на населението од нивните составни делови.
731
731 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 731 година од новата ера, 731. од првиот милениум, 31. од VIII век и втора од 730-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6239 и 6240 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5481 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4491 и 4492 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1484.
Пинега (река)
Пинега (Пинега) е река во Верхнетојемскиот, Пинежскиот и Холмогорскиот реон во Архангелската област во Русија. Таа е десна притока на Северна Двина. Таа е долга 799 километри, а површината на нејзиниот слив е 42,600 км2. Нејзини главни притоки се Илеша, Веја, Јула, Покшенга и Јожуга.
Опис
Пинега е главниот воден пат на Пинежскиот реон, со многу од населените места во областа сместени на бреговите на реката. Речниот слив вклучува северозападен дел на Красноборската област, источниот дел на Верхнетојемската област, источниот дел на Виноградовскиот регион, најголемиот дел на областа Пинежскиор реон, источниот дел на областа Холмогорскиот реон и помали области во Лешуконскиот реон и во Удорскиот реон на Република Коми. Пинега тече во ридскиот предел, на западната граница на гребенот на Тиман, во зимзелена шума (тајга). Замрзнува во средината на октомври или почетокот на ноември и останува под мразот до средината на април или почетокот на мај.
Етимологијата на името Пинега е нејасна.
Пинега започнува во Верхнетојемскиот реон, близу до границата со округот Красноборскиот регион, на сливот на реката Белаја и реката Кјорнаја. Таму тече на северозапад, а потоа се свртува кон север. Првото село на Пинега е Белореченски, сè уште во Верхнетојемскиот реон. Северно од Белореченски, речните меандри, и откако ќе ја прифати реката Охтома од лево, се свртува кон исток. Од оваа точка низводно, долината на Пинега е населена, а селата се групирани по неколку во мини-агломерации. Пинега ја прифаќа Илеша од југ и повторно се свртува кон север, излегувајќи како широка река со високи брегови. Понатаму низводно ја прифаќа Вје од запад, во селото Уст-Вијскаја и откако ќе ја прифати Уухча од десно, во селото Занјухча, се врти северозападно. Од овој момент, асфалтираниот пат се појавува од Републиката Коми и го следи десниот брег на реката. Низводно од Занјухча, Пинега поминува низ историските села Сура и Веркола, ја прифаќа Јулата од запад и го поминува селото Кеврола, кое било историски центар на областа пред 19 век, на левиот брег и село Карпогори, кое е сегашен административен центар на Пинежскиор регион, на десниот брег. Неколку километри низводно од Карпогори, Пинега ја прифаќа Покшенга и се свртува кон север. Во селото Шилега има железнички мост на пругата што ги поврзува Архангелск и Карпогори.
Низводно од устието на Јежуга, Пинега одеднаш се свртува кон запад, а во населбата Пинега, која служеше како административен центар на областа, се врти југозападно. Воспоставен е природен резерват Пинежски на десната страна. Понатаму низводно, Пинега преминува во Холмогорската област. Устата е во историската населба Уст-Пинега.
Реката може да се движи возводно до 580 километри од устието; низводно од селото Горка, сепак, нема навигација за патници. Во еден момент, неколку километри возводно од населбата Пинега, реката доаѓа на растојание од неколку километри до текот на Кулој. На ова место, Калој-Пинега каналот е изграден во 1926-28 година, сепак, во моментов каналот е прилично запоставен.
Историја
Областа првично била населена со Угрофински народи, а потоа била колонизирана од Република Новгород. Во 13 век трговците од Новгород веќе стигнале до Белото Море. Трговците од Новоград ја користеле Пинега како извор на крзно и исто така како трговски пат до сливот на реката Печора. Од Северна Двина, постоеле повеќе начини на влегување во сливот на Мезен (од каде што трговците можеле да стигнат до сливот на Печора и Об). Две опции вклучуваат излегување по течението на Пинега и носење на чамците по копно до Кулој и до Мезен, или користење на Пукшенга и Покшенга за да се стигне до Пинега, а потоа од Јожуга со бродови со копно до Зиринскаја Ежуга и Вашка.
Ханан Пача
Ханан Пача е свето место во митологијата на Инките односно рајот. Само негрешни луѓе можеле да влезат таму..
Поврзано
Pacha (Inca mythology)
Милдред Вајли
Милдред Вајли (3 декември 1901-7 февруари 2000) била американска атлетичарка која главно се натпреварувала во скок во височина. По победата на квалификациите во 1928 година, 27-годишната Милдред Вајли од клубот „Бостон пливачќо здружение“, заминала на Летните олимписки игри во Амстердам каде што се натпреварувала во скок во височина, и освоила бронзен медал со резлутат 1,56 метри, зад второпласираната Холанѓанка Лин Гисолф, која ја прескокната иста височина. Во САД стапила во брак, и станала Милдред Ди, престанала да се занимава со спортската кариера. Во бракот, имала пет деца, од кои еден од синовите, Боб Ди професионално играл фудбал за Бостон Патриоти. Малдред Ди починала во 2000 година.
Киџо (Онибаба)
или  е „они“ жена од јапонските легенди. За нив вообичаено се смета дека се жени кои се претвориле во они како резултат на кармата и незадоволството, при што помладите ги нарекуваат „киџо“, додека оние што изгледаат како старици се нарекуваат онибаба (鬼婆, „демонско аро“).
Список на државни водачи во 736 година
Ова е список на државни водачи во 36 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Киџо (Онибаба)
Тие често се појавуваат во јапонските легенди, народните приказни, бајки и изведувачки уметности, а познати меѓу нив се Момиџи Денсецу („Легендата за Момиџи“) од Тогакуши, Шинано провинција (денес градот Кинаса, Нагано, префектура Нагано) и Сузука Гозен од планините Сузука.
Список на државни водачи во 736 година
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Киџо (Онибаба)
Онибабата од Адачигахара (Курозука) го содржи зборот „баба“ во нејзиното име, но сепак се смета и за киџо. Исто така, скролот со слики „Тоса Обаке Зооши“ (непознат автор) кој ги содржи приказните за јоокаи во Тоса провинцијата (денес префектура Коочи), во сликата со наслов „Киџо“, е запишано дека они жена (киџо) со должина на коса од „4 шаку и 8 сун“ (околу 150 см) изела фетус од бремена жена, иако потеклото на оваа приказна е легендата за онибабата од Адачигахара од Фукушима префектурата, која подоцна се проширила и во Тоса, а поради ова ширење, се раскажувала заедно со тамошните локалните легенди таму
Митологија
Една верзија од приказната за создавањето на Онибаба раскажува за едно мало девојче од богато семејство кое иако било здраво, на 5 години сè уште не зборувало ниту збор. Загриженото семејство побарало лекар кој им рекол дека основниот елемент за лекот е црн дроб на неродено дете. Задачата за наоѓање на црниот дроб и била доверена на дадилката на детето, која откако и дала омамори (амајлија) на ќерка си, која била на иста возраст како и девојчето, тргнала во потрага по црниот дроб. После неколку недели и месеци, уморната дадилка решила да се повлече во Адачигахара и да го чека раѓањето на некоја бремена жена. Поминале многу години пред некоја жена да помине покрај сега старата дадилка; тогаш, жената ја убила својата жртва и го извадила црниот дроб од нејзиниот фетус. Дури тогаш, старата жена видела дека жената што ја убила го носела истиот омамори што и го дала на својата ќерка. Луда од откритието, старицата станала „јоокаи“ што од тогаш напаѓа и јаде минувачи.
Во друга верзија на приказната, дадилката одлучила да замине не поради должноста, туку поради љубовта што ја чувствувала кон немото дете; во оваа приказна дадилката нема деца и лекот исто е црн дроб од фетусот на бремена жена.
Но претставата Курозука
Постои Но претстава наречена „Курозука“, која ја раскажува приказната за двајца свештеници кои дошле на починка во колибата на Онибабата во Адачи. Онибабата, во нејзината човечка форма, ги пуштила да влезат и љубезно им раскажала за нејзината осаменост додека плетела. Подоцна тргнала да бара огревно дрво, предупредувајќи ги двајцата свештеници да не гледаат во подрумот на колибата. Љубопитни, гостите не ја почитуваат наредбата и откриваат просторија полна со коски и остатоци од трупови. Свештениците сфатиле дека жената е чудовиштето од Адачи. Двајцата на работ на бегство, ја тераат огорчената старица да се претвори и во нејзината демонска форма. Свештениците успеваат да избегаат само благодарение на нивните будистички молитви.
Филмот Онибаба
Во 1964 година, сценаристот Кането Шиндоо го снимил филмот Онибаба адаптиран на древната будистичка басна наречена „Маска од месо ја плаши жената“. Приказната раскажува за жена која, љубоморна на нејзината снаа, носи демонска маска за да ја исплаши и да ја спречи да се сретне со нејзината љубов. Планот на жената не успеал затоа што љубовта на нејзината снаа е доволно силна да го надмине стравот од наводниот демон. Како казна, Буда трајно ја спојува демонската маска на лицето на жената.
Трансформацијата на Онибаба
Во модерното време, во спротивност со појавата на демонот во легендите, има нови толкувања на онибаба. Еден пример е Бапи-Чан, онибаба маскотата на селото Адачигахара Фурусатомура, јапонско туристичко одредиште кое е верна копија на древно јапонско село. Иако маскотата има типични рогови и зашивки, лицето е деформирано на таков начин што и дава нежен и весел облик. Селото продава Бапи-чан стока, како маички и играчки, па дури и нуди виртуелна Онибаба што може да се преземе од нивната страница.
Друг пример за трансформација на Онибаба се јавува во анимето и мангата „КУРОЗУКА“. Во оваа верзија приказната е слична на Но комедијата, со само една разлика: едниот лик, феудалец, останува наместо да бега, затоа што е заљубен во демонот кој благодарение на нејзините моќи го претвора во вампир.
Заедничка употреба на зборот Киџо и Онибаба
Во Јапонија, зборот Онибаба не се однесува само кон демонот од митологијата. Иако зборот буквално се преведува како демон, вештерка и огар, тој може да се однесува и на палава или весела вештерка или старица.
Зборот „киџо“ се користи и како општ поим за жени со „грозни срца“ како тие на „они“.
Ӓ (кирилица)
Употреба
Во марискиот и гагаускиот оваа буква се користи за гласот.
Во килдинсколапонскиот оваа буква се користи за гласот по палатализација, веларна насализација или алвеоларно допирање.
Во хантискиот, буквата се користи за гласот.
Леќа
Леќа („кујнска леќа“ или „обична леќа“; Lens culinaris) — грмушесто едногодишно растение од семејството на бобови (Fabaceae) кое нашироко се одгледува како зрнеста култура. Достигнува 40 см во висина и има обично по две сплеснати семки сместени во мешунка.
Човекот ја користи леќата за исхрана уште од предгрнчарскиот период на новото камено време и со тоа е една од првите припитомени растителни култури на Блискиот Исток. Археолошките наоди укажуваат на нејзина употреба пред 9.500 до 13.000 години.
По боја, леќата може да биде жолта, портокалово-црвена, зелена, кафеава или црна. Сортите се разликуваат и по големина и се продаваат со или без лупка, располовени или цели.
Хранлива вредност и здравствени особини
Со приближно 30% од калориите во белковински облик, леќата го зазема третото место по застапеност на белковини по единица тежина од сите зрнести, оревести и мешункасти плодови, веднаш по сојата и конопот. Во белковините се застапени есенцијалните аминокиселини изолеуцин и лизин. Како таква, леќата има голема улога како важен извор на белковини кај земјите од Западна Азија и Индискиот Потконтинент кои имаат големо вегетаријанско население. Од друга страна, растението е недостатно на две еденцијални аминокиселини: метионинот и цистеинот.
Леќата содржи и прехранбени влакна, фолна киселина, витамин Б1 и минерали. Црвената (или розова) леќа има пониска концентрација на влакна од зелената (11% наспроти 31%). Важи за мошне добар извор на железо. Една шолја сварена леќа задоволува преку половина од дневната потреба од железо кај човекот.
Бидејќи леќата има мали количества на лесносварлив скроб (5%), а доста бавносварлив скроб (30%), таа е особено погодна за лица со шеќерна болест. Останатите 65% се отпорен скроб од класата RS1, кој е висококвалитетен отпорен скроб со 32% амилоза.
Леќата има и извесни противхранлици чинители, како што се трипсински забавувачи и релативно големата количина на фитати. Трипсинот е ензим со улога во варењето на храната, а фитатите ја намалуваат биорасположивоста на прехранбените минерали. Количеството на фитати може да се намали со чување на леќата во топла вода одвечер.
Производство
Растението се одгледува ширум целиот свет и е релативно отпорно на суша. Според Организацијата за исхрана и земјоделство на ООН (ФАО) во 2009 г. во светот се произведени 3,917 милиони тони леќа, од кои најголемиот дел во Канада, Индија, Турција и Австралија.
Во Република Македонија производството на леќа бележи голем пад во последните две децении. Во 2007 г. се произведени 87 тони, споредено со 177 тони во 1999 г. и 254 тони во 1992 г.
Околу една четвртина од леќата во светот се произведува во Индија и речиси сета се троши на домашниот пазар. Канада е најголем извозник на леќа во светот, при што 99% од неа се произведува во Саскачеван. Во сезоната 2009/10 во земјата се произведени рекордни 1,5 милиони тони. Најзастапена сорта е светлокафеавата.
Врањевци
Врањевци — поранешно село во Општина Новаци, во околината на градот Битола.
Историја
Во XIX век селото било дел од Битолската каза на Отоманското Царство.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Врањевци живееле 230 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Врањевци имало 200 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Селото е целосно раселено, така според пописот од 2002 година во селото не се забележани жители. Истото било потврдено и на пописот од 2021 година.
Родови
Врањевци било чисто македонско село.
Космос-483
Космос-483 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 3 април 1972 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6300 килограми. Космос-483 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 72,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 307 км, а најмалото на 175.
NGC 2243
NGC 2243 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Големо Куче, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2243 се споменува и како OCL 644, ESO 426-SC16.
Откривање
Објектот е откриен на 24 мај 1826 година од страна на Џејмс Данлоп, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 9 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2243 е од видот I2r. Видливиот сјај со голо око изнесува 9,4 m. NGC 2243 има само една позната привидна димензија, која изнесува 8,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 6 ч 29 м 34,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 31° 16' 53".
Други поделби
Проучување на NGC 2243 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 360; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7074. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 54.
Вик Ретлхед
Вик Ретлхед е официјалната маскота на треш метал бендот Мегадет. Негова животно мото е „Не гледај зло, не слушај зло, не зборувај зло“. Неговите уши се прекриени со метална заштита, на очите има непробојни очила, а устата му е сошиена со железни конци. Се појавува на првите четири албуми на групата (1985-1991). По комерцијалниот пробив на Мегадет, Вик исчезнал од сите нивни музички изданија. Но, кога Мегадет решиле да им се вратат на своите треш корени, Ретлхед го направил својот кам-бек на омотот од The World Needs A Hero. На единаесеттиот албум United Abominations се покажува во својата човечка форма, додека пак на Endgame не е на омотот, туку во разгледницата за албумот. На Thirteen е свртен со грбот наназад, а се појавува и во видео записот за песната „The Right To Go Insane“.
Создавање
Во реалноста, Мастејн е тој којшто го создал ликот на Вик Ретлхед. Исто така им дал и негов цртеж на луѓето од Комбат, како тие би го ставиле за омот на првиот албум. Но бидејќи го загубиле оригиналниот портрет, од менаџментот на Комбат Рекордс биле приморани да експериментираат, па така една видоизменета верзија ќе биде насловна на Killing Is My Business... and Business Is Good!. Од Мегадет ќе бидат разочарани поради оваа постапка, па затоа на преработената верзија на албумот од 2004 г. Вик ќе се појави во својот првично замислен изглед. Инаку, неговото име Вик е кратенка од зборот жртва (англиски: victim), додека Ретлхед значи ритмично удирање со глава (англиски: to rattle your head).
На кои албуми се појавува
Освен на омотот од првиот диск, Вик е во главна улога и на вториот проект Peace Sells... But Who's Buying?. Таму е претставен како ја нуди актовката на мирот за продажба, додека воени авиони ги бомбардираат зградите на ООН. На третиот албум Ретхед е прикажан во едно поинакво издание, облечен во воена униформа како пука од огнено оружје. Познатиот илустратор Ед Репка ја добил задачата да го исцрта омотот на Rust in Peace. На четвртиот албум Вик Ретлхед се наоѓа во Хангар 18, во друштво на петте најмоќни политички водачи од тоа време. Светските водачи, од лево кон десно се: Џон Мејџор (британски премиер), Тошику Каифу (јапонски премиер), Рихард фон Вајцзекер (претседател на Германија), Михаил Горбачов (советски претседател) и Џорџ Буш постариот (претседател на САД). Тие му даваат поддршка на Вик Ретлхед да ја лансира јадрената бомба и да го разнесе светот.
Почнувајќи од Countdown to Extinction, па на наредните четири албуми, Ретлхед ќе отсуствува од насловните сликички, но по одлуката на Мегадет да се вратат на старите треш корени, Вик ќе го најави неговото големо враќање. Интересен и е неговиот приказ на The System Has Failed, каде сите највлијателни американски политичари, предводени од Џорџ Буш, чекаат на ред за да си ги откупат сторените гравови. На следниот албум, тој се појавува во неговата човечка форма, додека повторно отсуствува на дванаесеттиот студиски проект Endgame. На тринаесеттиот албум е нацртан со свртен грб кон гледачите.
Конкурс за редизајн
На 29 јануари 2006 г. „Deviant Art“ објави конкурс за редизајн на маскотата на Мегадет. Текстот на огласот гласеше:
"После две декади постоење, на маскотата на хеви метал бендот Мегадет, Вик Ретлхед му треба мало освежување, па од групата оваа комплицирана задача им ја доверивме на луѓето од „Deviant Art“!! Ги повикуваме сите заинтересирани страни да учествуваат на овој натпревар, бидејќи не само што ќе имаат можност нивната слика да се најде на насловната на следниот албум на Мегадет, туку ќе имаат и шанса да ја освојат најголемата награда што некогаш сме ја доделиле!"
Интересно, сликата која е омот на United Abominations не е победничката, туку онаа која најмногу му се допаднала на Мастејн. На неа е нацртан Вик Ретлхед, како е одведен од ангелот на животот додека градот гори во пламени јазици. На задната страна од ЦД-то се гледа Вик како се капе во изворот на младоста и си го повраќа својот човечки облик. Со еден допир на добрата самовила ќе биде вдахнат со живот. Останатите пријавени слики кои се рангирани како едни од подобрите ќе се најдат во мини-книгата на албумот. Како што ќе изјави и самиот фронтмен на бендот во една прилика, United Abominations претставува албум од обожавателите за обожавателите на Мегадет.
Ӛ (кирилица)
Ӛ — кирилична буква која се користи од несловенскиот хантиски јазик. Буквата потекнува од кириличната шва (Ә), со додадени две точки.
Употреба
Буквата има звучна вредност /ɘ/ во хантискиот јазик.
Генерална дирекција за надворешна безбедност
Генералната дирекција за надворешна безбедност (Фра. Direction générale de la Sécurité extérieure, DGSE) е главната разузнавачка агенција на Франција. Таа е наследник на службата БЦРА, која е формирана во почетокот на Втората светска војна, во рамките на Штабот на генералот и подоцнежен претседател на Република Франција, Шарл де Гол. Во рамки на дирекцијата, извршени се две реконструкции и реорганизации, и тоа во 1947 и 1974 година, со што станува потполно автономна разузнавачка служба, потчинета на претседателот и на премиерот. Во 1982 година го добива и денешниот актуелен назив.
Генералната дирекција за надворешна безбедност е подредена на Минстерството за национална одбрана на Франција. Таа е одговорна и за военото разузнавање, електронското разузнавање, како и за контрашпионажата надвор од границата на националната територија.
Денес ГДНБ претставува централен и раководен орган во разузнавачката заедница со цел да врши контрола на службите за разузнавање и контрашпионажа. Таа првенствено делува на територијата на Франција, со основна задача собирање и обработка на податоци и нивно доставување до корисниците. Во рамки на оваа Дирекција функционира Групацијата за радиоелектронско извидување, која има за задача стратегиско-електронско разузнавање чии центри се разместени насекаде низ светот. Во нејзиниот состав се наоѓаат Пливачката единица и Акционата дивизија.
Задачи на дирекцијата
Основни правци на интересирање на оваа служба се: прибирањето на податоци од сите сфери на општествениот живот на секоја странска земја, заради предвидување на развојот на ситуациите кои би можеле да ги загрозат воените, политичките и други интереси на Република Франција, како и собирање на податоци од областа на науката и технологијата, со цел зголемување на познавањата од овие области, и откривање на плановите и позициите на странските разузнавачки служби заради спречување на нивните активности насочени кон Република Франција.
Седиште и организациона структура
Централата на оваа служба се наоѓа во Париз. Нејзиното раководство го сочинуваат Генераллен директор, негов помошник и директори на организационите единици во составот на службата. Во рамките на оваа дирекција до неодамна егзистираа како нејзини составни делови следниве дирекции, служби и органи:
По извршената реорганизација, Генералната дирекција за надворешна безбедност (ДГСЕ) се состои од следните оддели (управи):
Разузнавачката управа е задолжена за собирање на информации првенствено од човечки извори, со акцент на воено-разузнавачките задачи. Во поново време се почесто се занимава и со проблемите на технолошката шпионажа.
Техничкиот оддел е задолжен за стратегиско собирање на електронски податоци и одржување на станиците во Франција и странство.
Одделот за операции е наменет за подготвување на тајните операции и нивна реализација.
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Дебреште
Свети Ѓорѓи — главна селска црква во селото Дебреште. Црквата е сместена во средишниот дел од селото, во непосредна близина на Горна, Камена и Средна џамија.
Историја
Црквата била изградена и осветена во 1932 година, а била реновирана во 1979 година.
Архитектура
Градбата на црквата има правоаголна основа со полукружна апсида на источната страна. Влезот на црквата е сместен на западната страна и над него се издига камбанаријата. Таа има четириаголна основа и на секоја страна од горниот дел има по една бифора, додека во долниот дел сместен непосредно наад влезот на црквата има окно во коешто е впишан крст. Објектот е изграден од варовник и е покриен со кров од ќерамиди. Од делови на камбанаријата се забележува и употреба на тули. Внатрешноста на црквата е живописана.
Дворот на црквата е ограден со камена ограда и во него има помошен објект.
Абу Диаби
Васирики Абу Диаби (роден во Париз) — Француски фудбалер кој игра во среден ред. Тој по потекло е од Брегот на Слонова Коска и во моментов игра за Арсенал. Обично игра во центарот на средниот ред но во последно време игра на крилата (најчесто левото) за Арсенал. Диаби е најчесто познат по неговото средно име Абу.
Рана кариера
Диаби е роден во Париз и му се приклучи на локалниот клуб Париз Сен-Жермен на 13 годишна возраст и покрај фактот што е навивач на Марсеј, но го напушти клубот две години подоцна.
Стана член на Осер во 2003 и беше член на тимот кој ја освои француската титулата за играши до 16 години таа година. Неговиот тогашен тренер, Кристијан Хена, го опиша како "многу добар техничар, елегантен, брз". Тој се разви во висок, моќен играч од средниот ред.
Потпиша професионален договор со Осер, играше пет натпревари во сезоната 2004–05 и пет во првата половина на сезоната 2005–06. Во неговиот прв натпревар за Осер, Диаби влезе како замена во последните минути од натпреварот против Рен на 14 август 2004.
Арсенал
На 12 јануари 2006, Диаби потпиша за Арсенал, за неоткриена сума, но се верува дека неговиот трансфер изнесува некаде околу £2 милиони фунти. Пред да им се придружи на Топчиите, Диаби одби трансфер во Челзи. Диаби го носи дресот со број 2 во Арсенал, кој беше слободен од пензионирањето на Ли Диксон. Тој се третира како заена за поранешниот играч од средниот ред и капитен Патрик Виера, поради неговиот моќен и брз стил на игра. Способен е да игра како напаѓачки играч од средниот ред, играч кој трча од шестнаестерец до шестнаестерец или како дефанзивен играч од средниот ред пред дефанзивната четворка.
Дебито за Арсенал го направи како измена во поразот од 1–0 против Евертон на 21 јануари 2006. На 1 април, Диаби влезе од клупата за да го постигне својот прв гол во црвено-бел дрес во победата од 5–0 против Астон Вила, на асистенција од уште еден новодојденец во Арсенал Емануел Адебајор. Еден месец подоцна, на 1 мај 2006, Диаби беше жртва на старт со две нозе на Ден Смит, играч на Сандерленд од кој се здоби со скршен и изместен скочен зглоб. Како резултат на повредата, Диаби не играше во следните осум месеци, и се врати во игра на 9 јануари 2007, кога го замени Тео Волкот во натпреварот од четвртфиналето на Лига Купот против Ливерпул.
Во финалето на Лига Купот во сезоната 2006-07 во Кардиф, Диаби беше вмешан во несреќен „судир“ со Џон Тери. Стапалото на Абу го удри Тери во левата страна на лицето, Тери ја доби полната сила на ударот и беше онесвестен на теренот неколку минути. Според докторите од болницата во која беше однесен, животот на Тери беше спасен благодарејќи на брзата реакција на тогашниот физиотерапевт на Арсенал Гери Левин. Капитенот на Челзи беше отпуштен од болница уште истиот ден без какви било долгорочни последици.
Сезоната 2007–08 ја започна одлично. Арсен Венгер обично го играше на позивија на лево крило за да си ги подобри видот и одлучноста што му недостигаа кога играше во средината на теренот. Даде придонес во почетокот на натпреварот против Дарби Каунти, играјќи на местото на повредениот Томас Росицки и постигна гол со удар од околу 25 метри оддалеченост.
На 12 декември 2007 го постигна својот прв гол во Лигата на Шампионите против Стеауа Букурешт, постигнувајќи го првиот гол во победата од 2:1. Во натпреварот против ФК Болтон, на 29 март, Диаби го доби својот прв црвен картон во дресот на Арсенал, за стартот врз Гретар Стејнсон.
Вториот гол во Лигата на шампиони го постигна на 8 април 2008, со што го отвори резултатот на натпреварот против ФК Ливерпул на Енфилд.
По заминувањето на Матиу Фламини во Милан, беше очекувано Диаби да се бори за позиција во средниот ред со Денилсон и Александар Сонг, но поради повреда го пропушти почетокот на сезоната 2008-09.
По враќањето во првиот тим, Диаби покажа неколку одлични настапи. Во победата против Евертон, му асистираше на Тео Волкот откако влезе како замена на шест минути пред крајот. Потоа Диаби беше стартер на тешкото гостување кај Фенербахче, каде го постигна својот трет гол во Лигата на Шампионите во победата на Арсенал од 5:2. На овој натпревар заработи признание за играч на натпреварот.
Меѓународна кариера
Диаби има настапено 14 пати за тимот на Франција за играчи до 19 години, и беше капитен на тимот кој го освои Европското Првенство за играчи до 19 години во 2005. Во февруари 2006, дебитираше за Француската репрезентација за играчи до 21 година.
Диаби го пропушти финалето на Лигата на Шампионите во 2006 против Барселона, како и Европското Првенство за играчи до 21 години на кое се очекуваше да настапи за Франција, поради скршен и изместен скочен зглоб.
На 15 март 2007, беше повикан за настап во сениорската репрезентација на Франција, за наредните 2 средби. Дебитираше на 24 март кога влезе во игра на местото од Флоран Малуда во мечот од квалификациите за Еуро 2008 против Литванија. Со играта, заслужи место во почетниот состав против Австрија, играше 57 минути, а натпреварот заврши со резултат 1:0 за Франција.
Достигнувања
Арсенал
Обединети Македонци
Обединети Македонци (англиски: United Macedonians Organization) е непрофитна организација основана во 1959 со седиште во Торонто, Канада која ги застапува интересите и потребите на Македонската заедница во Канада. Организацијата исто така силно ги поддржува човековите права за македонските малцинства во Грција и Бугарија.
Историја
Организацијата Обединети Македонци во Канада е најстарата македонска национална и културна организација во иселеништвото. Основана 1959 година, со цел да го унапредува единството меѓу Македонците на континентот и ширум светот, без разлика на нивната верска припадност или политичо убедување. Организацијата била и е стожер во борбата против сите странски пропаганди кои се стремат и сѐ уште се стремат да ги однародат Македонците на северноамериканскиот континент. Организацијата е главен организатор на манифестацијата „Гоцева вечер“ во Торонто.
Претседатели
Досегашни претседатели на организацијата биле: :
1959-1966: Џејмс Саундерс
1966-1967: Џон Гивенс
1967-1968: Георги Лукрас
1968-1969: Џими Трентос
1969-1971: Тели Мориовче
1971-1973: Антон Опашинов (Пандов)
1974-1975: Џејмс Саундерс
1976-1977: Тели Мориовче
1978-1979: Петре Василевски
1979-1981: Никола Стојановски
1981-1982: Бранко Стојчевски
1982-1983: Трајан Теговски
1983-1984: Драган Ѓолгановски
1984-1987: Мендо Бакаловски
1987-1989: Стив Плиакес
1990-1991: Владе Гроздановски
1991-1993: Стив Плиакес
1993-1994: Тели Мориовче
1994-1999: Владе Горздановски
1999-2003: Драги Стојковски
2003-2006: Борис Мангов
2006-2009: Драги Стојковски
2009-Present: Мендо Бакаловски
IC 800A
IC 800A — галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 800A се споменува и како IC 4414A, MCG 5-34-27, CGCG 163-35.
Откривање
Објектот е откриен на 4 мај 1866 година од страна на Труман Хенри Сафорд.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 800A е од видот P. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,5 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,3 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12 m/лм2. IC 800A има привидни димензии од 0,4' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 23 м 42,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +28° 20' 50"". Положбениот агол на објектот е во износ од 0°.
Други поделби
Проучување на IC 800A е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 51414.
Црква „Вознесение Христово“ - Вишни
Воснесение Христово (позната и како Свети Спас) — пештерна црква во близина на струшкото село Вишни.
Црквата се наоѓа на околу два километри североисточно од селото, по кањонот на реката Сушица, на местото викано „Трпезите“. Природниот отвор на пештерата се наоѓа на јужната страна и е затворен во долниот дел со камен, во кој е сместена влезната врата. Денес, од стариот храм, направен од дрвена граѓа, останале само траги. Моментално, лошата состојба на живописот се должи пред сѐ на непосредното влијание на атмосферската влага, која за време на влажните преиоди од годината навлегува во внатрешноста и предизвикува механички ерозии.
Живопис
Во апсидниот дел е насликана Св. Богородица, која за првпат е сигнирана како Спилиотиса, т.е. Пештерна, од типот на Оранта, со малиот Христос на градите, а под неа е насликана голема композиција „Литургиска служба на Светите архијереи“: Св. Василиј Велики и Св. Јован Златоуст. Тие се поклонуваат на Светата трпеза на која е положен малиот Христос. На северната страна се насликани Светите врачи - доктори: Св. Кузман и Дамјан, а до нив светителките–маченици: Св. Марина, Св. Недела, Св. Текла и Св. Петка Трновска.
Непознатиот зограф ни се покажува како солиден мајстор кој своите фигури многу вешто ги вклопува во нерамниот простор, поради што тие не губат многу од реалноста на формите и пропорциите. Реален е впечатокот дека насликаните ликови во овие композиции зографот многу вешто ги трансформира преку една монументална форма.