cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Христо Татарчев
Д-р Христо Татарчев (16 декември 1869, Ресен — 2 јануари 1952, Торино, Италија) — македонски лекар, еден од основачите на Македонската револуционерна организација и прв претседател на Централниот комитет. Завршил гимназија во Пловдив, а медицина во Цирих и Берлин. Во 1901 бил уапсен и заточен во Бодрум Кале. По амнестирањето бил член на Задграничното претставништво на ЦК на ТМОРО. Бил и еден од основачите на Македонската федеративна организација. Поради отворените закани од ВМРО на Тодор Александров бил принуден да емигрира во Италија. Автор е на статии и публикации за македонското прашање.
Потекло и образование
Д-р Христо Татарчев е роден на 16 декември 1869 година во Ресен, тогаш во Османлиското Царство, во богато банкарско и трговско семејство. Негов брат е Михаил Татарчев, а братучед Божирад Татарчев, исто така револуционери на Македонската револуционерна организација.
Основно образование учел во родниот град, а потоа се префрлил во Брацигово и Пловдив. За овој период Татарчев истакнува: Слободниот живот во Брацигово, политичките борби во Пловдив (казионисти обединисти и сл.), ученичките бунтови, социјалистичките идеи, слободно проповедани, соединувањето на Тракија со Бугарија, што го преживеав во Пловдив, - сето тоа влијаеше кај мене да се формира посебен светоглед за слободата на човекот и на народите.
Средното образование го завршил во 1887 година по што заминал на дошколување во Цирих, Швајцарија, во 1890 година се префрлил во Берлин каде дипломирал како лекар во јули 1892 година со дипломската работа на тема „Професионални неврози", која подоцна ја испечатил и објавил.
Првите револуционерни копнежи и чекори
Општата состојба во Македонија наметната од османлиските власти придонеле уште во раното детство кај Татарчев да се јават револуционерни копнежи и мисла за ослободување на неговата татковина. Тој вели дека:
По заминувањето во Бугарија и од како со свој очи ги видел придобивките од слободата, кај него уште повеќе се зацврстила идејата за ослободување на Македонија. Со својот револуционерен жар додека бил ученик во Пловдив, учествувал во обединувањето на кнежевството Бугарија и Источна Румелија, а сето тоа придонело уште повеќе да се зацврстат неговите револуционерни убедувања:
Во Солун и првите контакти
Есента 1892 година, Татарчев се вработил како лекар во Солунската машка гимназија „Св. Кирил и Методиј“. Во текот на летниот одмор, во 1893 година посетил неколку градови во Македонија со цел да се запознае со состојбите во земјата.
Во 1892 година кај Иван Хаџи Николов се зацврстила идејата дека само со една тајна револуционерна организација ќе може да се пресече патот на туѓите пропаганди во Македонија. Затоа, тој почнал да бара лица кој имале јасни децентрализирачки ставови кон егзархиското црковно-училишно дело во Македонија, а меѓу овие лица кој биле содирани од страна на Хаџи Николов се нашол и Татарчев. Меѓутоа, бидејќи биле малкумина, тие решиле да ја одложат акцијата, но не ја напушиле идејата за основање на една организација.
Основање на Македонската револуционерна организација
На 2 ноември (21 октомври, по стариот каледнар) 1893 година, покрај солунскиот брег се сретнале Даме Груев, Иван Хаџи Николов и Антон (Андон) Димитров, при што разговарале за ослободување на Македонија. Паднал предлогот тие тројца да формираат револуционерна организација. И. Х. Николов понудил во основањето да учествуваат и Петар Поп Арсов, Христо Татарчев и Христо Батанџиев.
Состанокот се одржал во сабота навечер на 4 ноември (23 октомври по стар стил) 1893 година, во станот на Христо Батанџиев, а на него присуствувале присуствувале: Д-р Христо Татарчев, Даме Груев – учител, родум од с. Смилево - Битолско, Петар Поп Арсов – учител, родум од с. Богомила - Велешко, Иван Хаџи Николов – книжар во Солун, родум од Кукуш, Антон Димитров – учител, родум од с. Ајватово - Солунско и домаќинот Христо Батанџиев – учител, родум од с. Гуменџе, Ениџе Вардарско. На средбата, сите едногласно се согласиле да се формира револуционерна организација.
На 5 јануари 1894 година, пред Богојавление, за време на распустот, се одржала Јануарската средба на која дошло до конкретно формирање на организацијата. На дневен ред биле: целта, името и поставеноста на организацијата. Појдовна точка за дискусија бил членот 23 од Берлинскиот конгрес. Во однос на втората точка, Татарчев истакнал:
На Јануарската средба, помеѓу другото, бил конституиран и Централниот комитет, во кој влегле шестемина основоположници, додека Татарчев бил избран за претседател на Ц.М.Р.К. , а воедно бил избран и за прв претседател на Македонската револуционерна организација.
Солунска афера
На 23 јануари 1901 година по (стар стил) започнала Солунската афера. Таа ноќ, турските власти ги уапсила Милан Михајлов, Александар Ников и Кочо Георгиев - Карловалијата поради нарушување на јавниот ред околу Вардарската капија. По нивното апсење, започнале серија на претреси при што полицијата упаднала во живеалиштата на Христо Татарчев, Никола Попев, Коне Попев, Димитар Паљошев и Христо Пиперков. Последните двајца биле уапсени, а Пиперков подоцна бил ослободен. По нив бил уапсен и книжарот од Воден, Димитар Хлебаров. На 25 јануари, биле уапсени Христо Матов и Пере Тошев, а полицијата извршила претрес во живеалиштето на поп Стамат од црквата ''св. Димитрија'' и тамошното пансионско училиште. Малку подоцна бил уапсен и самиот Христо Татарчев. Иако, тој можел да избега и да се засолни, бидејќи за можното апсење му било укажувано од помошникот на рускиот конзул, Тодор Хаџимишев, но Татарчев: ... не сакал да дезертира од својот пост.
На 20 февруари 1901 година било покренато обвинението против 19 - мината прво обвинети. Со него биле обвинети: Милан Михајлов, Кочо Георгиев, Коце Лазаров, Тодор Иванов Карапетков, Васил Мончев, Христо Татарчев, Христо Матов, Пере Тошев, Поп Стамат и други. Тие биле обвинети за државен престап против Отоманското Царство, сакајќи: Да основаат самостојна македонска држава од Солунскиот, Битолскиот и Скопскиот вилает или, во најмала рака, овие три вилаети да бидаат присоединети кон Бугарија. Според еден документ од англиско потекло, тие било обвинети за организирање на револуционерна сила против османската власт со цел: воспоставување во Македонија автономна власт... воспоставување на нова форма на власт (влада) во Македонија. . Ова дело било казниво според членовите 56 и 58 од Османлискиот кривичен закон и според нив следувало смрта казна.
Поради пренатрупаност во солунскот затвор, на 6 јули 1901 година, зедно со 38 затвореници, меѓу кои биле Христо Матов, Христо Татарчев, Пере Тошев Иван Хаџи Николов и други, во придружба на 20 војници под придружба на еден поручник, Татарчев бил спроведен со паробродот "Марија" (во сопственост на компанијата Хаџи Даут) и испратен за Подрум Кале, каде требало да ја издржува својата казна зедно со своите другари.
Задграничен претставник
Заедно со Христо Матов и Пере Тошев, Христо Татарчев бил помилуван на 19 август 1902 година од страна на султанот. На помилувањето му претходело тоа што Татарчев му помогнал на некој висок турски службеник така што успешно ја породил неговата жена, која претходно три дена се породувала во големи болки. Меѓутоа, иако ослободен, тој не заминал веднаш дома, туку секој ден им носел храна на своите другари кои ја издржувале затворската казна. На враќање од Подрум Кале, на 30 август 1902 година, во Грција, Татарчев бил повторно уапсен, под обвинување дека соучествувал во убиството на некој грчки лекар во Гуменџе. Сепак, под притисок на бугарската јавност, тој бил ослободен. Истовремено, неговата куќа била каменувана, зашто се оженил за Софија, ќерката на грчкиот конзул во Солун. При крајот на 1902 година, Татарчев бил именуван за член на Задграничното претставништво на Организацијата во Софија.
Во почетокот на ноември „Врховистичкото востание“ спласнало и тогаш Иван Гарванов со новоназначените задгранични претставници Христо Матов и Христо Татарчев, во тајност од другите членови на Централниот комитет се решил за востание. Матов и Татарчев, веднаш откако пристигнале во Софија на својата должност, започнале преговори за помирување со Врховниот комитет.
Во средината на декември, Христо Татарчев имал средба со бугарскиот премиер Стојан Данев и кнезот Фердинанд I и известил дека акциите идната година се неминовни. Кон крајот на ноември 1902 година, ЦК на Гарванов и Задграничното претставништво ја донеле конечната одлука за кревање на востанието. Таа требало да се санкционира и затоа Иван Гарванов на 24 декември 1902 година испратил известување за одржување Конгрес. Задграничното претставништво, откако го примило писмото од ЦК, организирало советување во Софија кое траело неколку дена. На оваа советување присуствувале: Гоце Делчев, Ѓорче Петров, Пере Тошев, Христо Матов, Христо Татарчев, Иван Хаџи Николов, Борис Сарафов, Михаил Герџиков, Кирил Прличев, Туше Делииванов, Христо Сиљанов и други. Притоа, Матов и Татарчев ја поддржувале идејата за општо востание, додека пак Ѓорче Петров и Гоце Делчев се залагале за перманентно востание.
На Солунскиот конгрес од 1903 година била донесена одлука за кревање на Илинденското востание, меѓутоа Татарчев, кој бил поборник за кревање на востанието, истакнал дека: Солунскиот конгрес... бил совршено незаконски, бидејќи ја одзел можноста на ЗП како составен дел на ЦК, да се искаже по прашањето за востанието.
Во екот на востанието, Задграничното претставништво во име на Организацијата се обратило до големите сили. Преку Декларација, било истакнато дека вмешувањето на големите сили е: единствено средство за се отстрани злото и да се запре пролевањето на крвата. Притоа, било побарано, со согласност на големите сили, за главен управник во Македонија да се назначи христијанин, кој немало да припаѓа на турската администрација и ќе делувал независно од Високата Порта. Било потенцирано дека македонското прашање може да биде решено само доколку постои ефикасна меѓународна контрола.
Постилинденска дејност
Својата работа во ВМОРО, Татарчев ја продолжил и по Илинденското востание. Тој не бил избран за делегат, а според тоа, не зел учество на Рилскиот конгрес во октомври 1905 година. По конгресот, повеќе не бил член на Задграничното претставништво на ВМОРО. Потоа, блиску соработувал со десната струја во Организацијата, поради што влегол во судир со Серската група на Јане Сандански и не учествувал во дејноста на Организацијата до Ќустендилскиот конгрес, кога дошло до дефинитивен раскол во Организацијата. На овој конгрес, тој бил избран за задграничен претставник, заедно со Тодор Лазаров, Пејо Јаворов и Христо Сиљанов. По Младотурската револуција од 1908 година, Татарчев го поддржувал Соjузот на бугарските конституциони клубови, но не учествувал во неговата работа.
Емиграција
Во текот на Балканските војни и Првата светска војна, Татарчев бил лекар во бугарската армија. На петнаесетгодишнината од Илинденското востание, тој одржал свечен говор во Крушево. Во текот на јануари 1919 година, ги поддржал мислењата на групата од „Бившата ВРО од Западна Македонија“, но не го потпишал нејзиниот Апел од 9 март 1919 година само затоа што, според него, не било доволно интонирано националното прашање. По Првата светска војна, Татарчев продолжил со својата револуционерна дејност. Во есента 1920 година учествувал во создавањето на Македонската федеративна организација, меѓутоа ,поради недоразбирањата кој ги имал со Тодор Александров, морал да ја напушти Бугарија и со своето семејство се населил во Торино, Италија.
Меѓу двете светски војни, Татарчев напишал голем број статии во весниците „Македонија“, „Вардар“ и др. По окупацијата на Вардарска Македонија од страна на Бугарија во 1941 година се вратил во својот роден град. Меѓутоа, подоцна заминал за Софија, а по бомбардирањето на овој град во 1943 година се засолнил во Нова Загора. Во текот на 1944 година Иван Михајлов му предложил на Татарчев да стане претседател на проектот Независна република Македонија, но тој го одбил овој предлог.
Враќање во слободна Македонија
По ослободувањето на Вардарска Македонија, Татарчев се вратил во Ресен за да види како се живее таму и евентуално последните години да ги помине во Македонија. Во Ресен се сретнал со своите роднини и пријатели кои ги оставил пред многу години.
Вториот ден отишол во една кафеана каде што се пеела песната - Бог да го прости Миле Поп Јорданов. Нему му протекле солзи, а тогаш некои во црни мантили му рекле: "Ти си Бугараш, веднаш да ја напуштиш Македонија, што побргу". Татарчев им одговорил: "Ако бев таков, немаше да трчам овде да го видам својот ослободен народ." Вечерта, кога се прибрал дома, дошол некој негов близок роднина и му рекол: "Уште утре да го напуштиш Ресен оти ти подготвуваат нешто". И така, по само три дена поминати во Македонија, заминал во Бугарија, но и таму не можел да живее со комунистите, па оттаму заминал во Торино, Италија. По 1947 година, роднините на Татарчев немале никаков контакт со него. Истовремено, поради неговото минато, тие биле следени од полицијата, а неговиот внук на брат бил затворен и му бил конфискуван имотот. Притоа, државата ги одзела сите фотографии и ракописи од неговите роднини, под изговор дека ќе ги искористи за историски цели. Неговата куќа во Ресен била национализирана и некое време на неа била поставена спомен-плоча, но без неговото име. Оставена без грижа од страна на државата, подоцна куќата се урнала.
Смрт
Татарчев умрел во Торино на 5 јануари 1952 година. Погребот бил извршен на 7 јануари во 10:30 часот на гробиштата во Торино. До денот на погребот, неговото тело лежело во црковниот параклис на болницата. Телото, облечено во официјален костум, било поставено во двоен ковчег - внатрешен од цинк и надворешен од солидно дабово дрво.
Во 8:30 часот утрото, по една кратка молитва од свештеникот на болницата, металниот внатрешен ковчег бил запечатен со калај, а со специјални „буруми“ бил затворен и дабовиот капак на надворешниот ковчег. Над ковчегот бил положен голем венец од црвени каранфили со свилена црвена лента, со златен напис - “На великиот син - од Македонија”. Говор на погребот одржал Асен Аврамов, соработникот на Иван Михајлов од Македонската патриотска организација од САД, кој останал да се грижи за имотот на д-р Христо Татарчев. Наспроти неговата желба неговите посмртни останки да бидат пренесени во Солун, на иницијатива на македонски емигранти, на 23 октомври 2010 година, неговите посмртни останки биле пренесени во Бугарија, каде биле погребани на централните софиски гробишта.
Тестамент
Д-р Татарчев оставил тестамент, завештание, напишан своерачно, на три страници, во Торино, 1952 година. Тестаментот гласи:
Публикации
Татарчев е автор е на голем број статии и публикации за македонското прашање:
Македонскиот народ
Идејата за слободата на Македонија се појави кај македонско-бугарскиот народ по силата на оној неминовен универзален закон во животот на народите, за развивање и конкретизација на мислата и вољата како народносно самосознание и историска реалност. Македонско-бугарскиот народ, откако се ослободи од духовно-културниот терор, за што тој дал најсветли фигури, како бр. Миладиновци, Жинзифов и др. не можеше да остане повеќе индиферентен спрема господарите на неговата родна земја при такви политичко-социјални услови. Затоа, идејата за слобода за него беше една насушна неопходност за непречена пројава на неговиот дух и воља во животот. Имено, таа неопходност го принуди да ја напушти вековната пасивност и да прибегне со оние методи и дејствија за слобода, коишто беа одобрувани од светската историја и од самиот живот. Таа негова фантазија најпосле се обејективизира во почетокот на 1893 г. во форма на конспиративна организација - ВМОРО. Солун пак, стана не само нејзино седиште, туку и центар на нејзината револуционерна дејност.
Основање на МРО
...Прифатен еднаш автономниот принцип, ни налагаше да бидеме последователни и во понатамошните решенија и да го избегнуваме сето тоа, кое, во инородното население би возбудило сомнение на тесноград национализам. Поради таа причина го напуштивме зборот българска од револуционерната организација; исто така и таа од централниот комитет. Одринско од почетокот не влегуваше во нашата програма. Целото наше внимание тогаш беше насочено околу Македонија; но подоцна почна да се зацврстува идејата во нас, така што нашата организација да го опфати и Одринско, каде судбината на христијанското население, особено на бугарското, не се разликуваше со ништо од тоа на македонскиот народ и каде политичко-социјалните и економски услови беа речиси идентични со оние во Македонија. Притоа чл. 23 од Берлинскиот конгрес не охрабри доста во тој однос и зафативме попосле да го обмислуваме поопстојно и тоа прашање - дали ќе биде полезно, ако и Одринско биде вовлечено во нашата програма. Најсетне дојдовме до заклучок дека и таа област треба да составува дел од нашата ревулуционерна дејност, така што, на тој начин си мислевме дека се даваше едно задоволително решение на балканското прашање.
Долго расправавме за целта на таа организација, и најпосле се задржавме врз автономија на Македонија со предимство на бугарскиот елемент. Не можевме да го прифатиме ставот за „директно присоединување на Македонија кон Бугарија“, затоа што увидувавме дека тоа ќе сретне големи тешкотии, поради спротивставувањето на големите сили и аспирациите на соседните мали држави и на Турција. Ни поминуваше низ мислата дека една автономна Македонија потем би можела полесно да се обедини со Бугарија, а во краен случај, ако не се постигне тоа, дека ќе може да послужи како обединувачка алка на една федерација на балканските народи...Откако се согласивме за целта на нашата организација - на истата средба се зафативме да изработиме статут на Организацијата. Прирака ми беше еден том од „Записите“ на Захариј Стојанов, и од нив го зедовме за урнек статутот на „Бугарскиот револуционерен комитет“. Го задолживме Поп Арсов, врз основа на тој статут, да изработи нацрт за нашиот статут.
Илинденското востание
Илинденското востание, на коешто македонскиот Бугарин ќе му ја празнува триесетгодишнината, беше сеопшта сенародна фантазија, под чијшто импулс и вера Македонија се подготвуваше редица години и ги даде сите возможни морални и материјални жртви за овој голем момент. Тоа требаше да дојде после една долгогодишна револуционерна дејност.
Космос-931
Космос-931 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 20 јули 1977 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 1250 килограми. Космос-931 бил сателит за рано предупредување од појава на меѓуконтинентални балистички ракети.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 717,8 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 62,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 9718 км, а најмалото на 637.
Тереј
Митологија
Тереј се оженил со Прокна затоа што на татко ѝ, кралот Пандион му помогнал да ги порази варварите кои ја опседнале Атина. Тереј ја одвел Прокна во Тракија, во фокидската област Даулида, каде среќно живееле пет години. Тогаш, Прокна побарала од него да ја доведе сестра ѝ Филомела на гости. Тереј ја прифатил молбата и со бродови тргнал по Филомела во Атина.
Када Тереј стигнал во Атина и ја здогледал Филомела, бил зачаран од нејзиниот глас која од нивното последно видување се развила во прекрасна девојка, веднаш се вљубил во неа и страсно ја посакал. Својата желба успеал да ја скрие додека бил во палатата на кралот Пандион, и успеал да го убеди да ја пушти ќерка си на посета кај својата сестра. Ниту за време на патувањето со брод Тереј не се обидувал ништо. Но, штом стигнале во Тракија, ја одвел Филомела во шумата и таму се обидел да ја обљуби. Филомела се одбранила, па Тереј ја затворил во колиба каде се обидувал и подоцна со сила да ја натера да биде со него.
На Прокна ѝ кажал дека сестра ѝ умрела. Кога по некое време се вратил во колибата, наишол на уште поголем отпор. Филомела му рекла дека ќе пронајде начин сè да обелодени со помош на ветрот кој ќе ги пренесе нејзините зборови низ цела земја и небо. За да ја спречи во нејзината намера, Тереј ѝ го исекол јазикот. Но, Филомела пронашла разбој во колибата и исткајала покривка на која напишала сè што ѝ се случило. Случајот ѝ помогнал прекривката да стигне до нејзината сестра. За време на Дионисиите (прослави во чест на богот Дионис) Прокна ја искористила можноста, стигнала до колибата и ја ослободила сестра си. Скришум ја довела до палатата и таму заедно го сковале страшниот план на одмаздата. Тоа е најстрашната одмазда што може да ја смисли жена и мајка. Прокна го убила својот син Итиј, кого Тереј многу го сакал, и заедно со Филомела го подготвила за вечера. Откако завршил со вечерата, Прокна му кажала со какво месо се најал. Тереј, во бес, тргнал со мечот да ја убие Прокна, но се вмешал Зевс, кој сите ги казнил. Тереј го претворил во кукавица, Филомела во ластовичка, а Прокна во славејче.
Митот за Тереј бил обработен од страна на старогрчките писатели Софокле и Филокле (во тетралогијата „Пандиониди“), како и староримските писатели Ливиј Андроник и Акиј.
Јаношево
Јаношево или Енешево — село во Општина Неготино, централна Македонија. Денес нема жители.
Географија и местоположба
Селото е сместено во Тиквешијата, во крајниот северозапад на општината и северно од градот Неготино.
Историја
Во XIX век Јаношево било турско село во Штипската каза на Отоманското Царство.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Енеш Обаа имало 250 жители, сите Турци.
На етничката карта од 1927 г. Леонард Шулце Јена го покажал Енеш Оба (Eneš Oba) како турско село.
Население
Јаношево традиционално било турска населба. Податоците за него се крајно оскудни, веројатно бидејќи во повоениот период се сметало за маало на соседно село, или било официјално отпишано. Почнува да се попишува како одделно село од 1971 г. па натаму, кога веќе немало ниеден жител. Ова е случај со сите понатамошни пописи. Според пописот од 2002 година, Јанешево немало ниеден жител. Истото било потврдено и на пописот од 2021 година.
Поп дива (книга)
„Поп дива“ (англиски: Pop diva) е роман за деца на англиската писателка Синди Џефрис од 2007 година. Романот е дел од серијалот „Училиште за славни“ (како шеста книга), објавен на македонски јазик во 2012 година, во издание на издавачката куќа „Детска радост“ од Скопје, како дел од библиотеката „Тин“.
Содржина
Романот се состои од следниве поглавја:
Технички податоци
Книгата има 84 страници, со големина од 20 сантиметри и мек повез. Таа е каталогизирана во НУБ „Св. Климент Охридски“, Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-228-112-4. Преводот го извршила Славица Арсова, дизајнот и графичко-ликовното уредување го извршил Жарко Туниќ, а лектурата е дело на Лорета Шкиљевиќ. Книгата е отпечатена во печатницата „Напредок“ од Тетово.
Менелаева теорема
Менелаева теорема, именувана по Менелај Александриски — тврдење за триаголници во рамнинската геометрија. Да претпоставиме дека имаме триаголник ABC и трансверзала која ги сече BC, AC и AB во точките D, E и F соодветно, при што D, E и F се различни од A, B и C. Слабата верзија на теоремата вели дека
каде за се зема за обичната должина на отсечката AB, т.е. прима само позитивна вредност.
Теоремата може да се зајакне до тврдење за должини на отсечки со знак, што дава дополнителни информации за релативниот редослед на колинеарните точки. Во тој случај, должината AB се зема како позитивна или негативна според тоа дали A е лево или десно од B во однос на некоја фиксна ориентација на правата; на пример, AF / FB се дефинира како позитивна вредност кога F е помеѓу А и B, а во друг случај прима негативна вредност. Верзијата на Менелаевата теорема кај должини со знак гласи
Оваа верзија може да се означи и преку вектори за да не е нејасно дали должините на отсечките се со или без знак
Еквивалентно, може да се запише дека
Некои автори ги групираат множителите различно и добиваат навидум различна релација
но бидејќи секој од овие множители е спротивен на соодветниот множител од погоре, се гледа дека равенката е иста.
Обратно е исто така точно: ако точките D, E и F се избрани на BC, AC, и AB соодветно, така што
тогаш D, E и F се колинеарни. Обратното тврдење често се вклучува како дел од теоремата. (Забележете дека обратната страна на послабата верзија, онаа без знак, не е нужно точна. )
Теоремата е многу слична со Чевината теорема во тоа што нивните равенки се разликуваат само по знакот. Со препишување на секоја од членовите во вкрстените односи, двете теореми може да се посматраат како проективни дуали.
Доказ
Во продолжение е даден стандардниот доказ:
Прво, знакот на левата страна ќе биде негативен бидејќи или сите три соодноси се негативни (како во случајот кога линијата DEF не ги сече страните на триаголникот - долниот дијаграм), или еден од односите е негативен, а другите два се позитивни (случајот кога што DEF се сече со две од страните на триаголникот.) (Види ја аксиомата на Паш . )
За да ја проверите вредноста, спуштаме нормали од A, B и C кон правата DEF и нека нивните должини се a, b и c соодветно. Потоа од сличните триаголници следува дека | AF / FB | = | a / b |, | BD / DC | = | b / c |, и | CE / EA | = | c / a |. Значи, ако се гледа само должината, без знак, тогаш
За поедноставен, но помалку симетричен начин за проверка на големината, нацртајте ја CK паралелно со AB при што DEF ја сече CK во K. Потоа, од слични триаголници, имаме
и резултатот следи со елиминирање на CK од овие равенки.
Како последица следи обратното тврдење. Нека D, E и F се дадени на правите BC, AC и AB така што равенката важи. Нека F ′ е точката во која DE ја сече AB. Тогаш, според теоремата, равенството важи и за D, E и F ′. Споредувајќи ги двата израза, добиваме
Но, најмногу една точка може да пресече сегмент во даден сооднос па затоа F = F ′.
Доказ во кој се користат хомотетии
Во следниов доказ се користат само поими од афината геометрија, поточно хомотетии. Без разлика дали D, E и F се колинеарни или не, постојат три хомотетии со центри D, E, F кои соодветно ги пресликуваат B во C, C во A и A во B. Составот на тие три хомотетии е елемент од групата на хомотетии-транслации кој ја остава точката B неподвижна, па затоа станува збор за хомотетија со центар B, и со коефициент кој може да биде 1 (во кој случај тоа е идентитетот). Оваа композиција од пресликувања ја фиксира правата DE ако и само ако F е колинеарна со D и E (бидејќи првите две хомотетии сигурно ја фиксираат DE, а третата го прави тоа само ако F лежи на правата DE ). Затоа D, E и F се колинеарни ако и само ако оваа композиција е идентитетот, што значи дека големината на производот на трите коефициента на хомотетиите, т.е. производот на соодносите е 1:
што е еквивалентно на дадената равенка.
Историја
Неизвесно е кој всушност ја открил теоремата; сепак, најстариот пишан документ во кој се појавува е делото „Сферици“ од Менелај. Во оваа книга, рамнинската верзија на теоремата се користи како лема за докажување на сферичната верзија на теоремата.
Во делото „Алмагест“, Птоломеј ја применил теоремата за решавање на голем број на проблеми во сферичната астрономија. За време на исламското златно доба, муслиманските научници посветиле голем број дела кои се занимавале со проучување на Менелаевата теорема, која ја именувале како „тврдење за секантите“ (shakl al-katta'). Комплетниот четириаголник бил наречен „фигура од секанти“ во нивната терминологија. Работата на Ал-Бируни, „Клучевите на астрономијата “, наведува голем број од тие дела, кои можат да се класифицираат во студии како дел од коментарите на „Алмагест“ на Птоломеј како во делата на ал-Најризи и ал-Казин каде што секој покажал одреден случај на Менелаевата теорема што довело до синусната теорема или дела составени како независни трактати како, на пример:
ФК Вардар
ФК Вардар е македонски фудбалски клуб од Скопје кој моментално игра во Првата македонска фудбалска лига. Клубот игра на Филип II Арената во Скопје со моментален капацитет од 33.460. ФК Вардар е најтрофејниот и најпознатиот македонски фудбалски клуб, со освоени 11 национални првенства и 5 национални купови.
Историја
Фудбалски клуб со името Вардар во Скопје имало уште од 1911 година, тој клуб бил познат како Вардар Топаана. Според пишаните документи овој прв клуб со име Вардар со голема мака и напор се трудел да го рашири фудбалот како спорт. Со почетоците на Балканските и Првата светска војна овој клуб како и останатите згаснале. Второто појавување на клубот Вардар е во 1920 година. Денешниот фудбалски клуб Вардар е формиран во 1947 година кога тогашните скопски фудбалски клубови (и воопшто спортски друштва) „Македонија“ и „Победа“ се соедниниле во еден клуб кој го добил името Вардар и препознатливата црвено-црна боја. Првите квалификациони натпревари Вардар ги одиграл против Слога од Нови Сад, со резултати 1:1 во гости и победа од 1:0 во Скопје, Вардар станува член на Првата сојузна лига на Југославија. За времето на сојузната лига на СФРЈ Вардар беше единствениот клуб од Македонија, со што своевидно претставуваше фудбалска репрезенатција на Македонија. Во тие години сите млади и талентирани фудбалери од Македонија играа во Вардар.
За Вардар, најуспешен период беше кога предводен од Дарко Панчев и Илија Најдоски ја освои југословенската прва лига. Со освојување на лигата, Вардар стана единствениот македонски фудбалски клуб кој го освоил југословенското првенство. По распаѓањето на Југославија и составувањето на македонската Прва Лига, Вардар беше еден од најдобрите клубови. Но, следните шест години успехот на Вардар почна да опаѓа, а успесите се враќаат под водство на тренерот Ѓоко Хаџиевски, со освоени две титули во сезоните 2001/02 односно 2002/03. Во сезона 2010/2011 ФК. Вардар испаѓа од прва лига, но по направеното соединување со ФК Миравци останува да се натпреварува во првата лига.
Навивачи
Од основањето на клубот па до средината на осумдесеттите Македонците од цела Македонија, СФРЈ и дијаспората навиваа за Вардар. Одењето на стадион да се гледа Вардар земало нагорна линија по освојувањето на Титовиот куп во 1961 година. Во 1987 година (4 мај) на натпреварот со Црвена Звезда на западната трибина првпат се истакнува транспарент со натпис Комити. До почетокот на 1991 година секое македонско гратче имаше свои Комити, па на секој натпревар имаше и знамиња Комити - Велес, Струмица, Кавадарци па дури и Битола (сè до тепачката на натпреварот со Црвена Звезда - 1991). Од осамостојувањето Комити Запад до 1999 беа единствената вардарова навивачка група. По недоразбирањето со водството на Комитите во 1999 година се оформи нова вардарова навивачка група Лојал Фанс. Денес се активни и двете групи, кои во 2007 година повторно се обединија под мотото "ВАРДАР - ТОА СМЕ НИЕ!!!".
Натпревари за паметење
ФК Вардар во својата историја имал многу одиграни натпревари за паметење. Меѓу многуте може да се издвои победата над белградски ФК Партизан со 5:0. Како натпревар со најмногу публика на градскиот стадион во Скопје ќе биде запаметен бараж натпреварот за пласман во првата југословенска лига со Трепча на кој стадионот беше целосно преполнет, а Вардар победи со 2:1. Натпревари за паметење се сите средби на домашен терен со големата југословенска фудбалска четворка (Партизан, Црвена Звезда, Динамо Загреб, Хајдук) на кои стадионот се преполнуваше, а неретко доаѓало и до инциденти помеѓу навивачките групи.
Во првите години од осамостојувањето на Македонија за натпревари за паметење се издвојуваат мечевите со ФК Пелистер. Од најновата историја на клубот најзапаметени натпревари, а воедно и најголем успех на клубот, се во 2003 година кога Вардар за малку ќе се пласираше во ЛШ. Тоа беа средбите на домашен терен против ЦСКА Москва и Спарта Прага.
ФК Вардар во својата досегашна историја има забележано 60 официјални европски натпревари во квалификациите за Лигата на шампионите, во Купот на УЕФА, во Купот на победниците на Куповите, во Интертото Купот и во Митропа Купот. На нив има забележано 14 победи, 17 ремија и 29 порази.
ФК Вардар во групната фаза на Лига Европа
Во 2017-18 во втората рунда од квалификациите на Лигата на Шампионите Вардар се падна со шведската екипа ФК Малме.Првиот натпревар заврши со резултат(1-1)кој се играше во Малме.Во вториот натпревар Вардар со (3-1) победи во Струмица и се пласираше во следната фаза од натпреварувањето со головите на Бобан Грнчаров,Тигран Барсегјан и Бобан Николов.Во третата фаза од квалификациите Вардар се падна со Данската екипа ФК Копенханген.Во Скопје победи Вардар со резултат од (1-0)со голот на Џонатан Балотели.Во вториот натпревар Вардар имаше резултат што го носеше во следната фаза т.е во плеј-офф на ЛШ,но во последните 20 минути прими два гола и резултатот беше (4-1) и беше елиминиран од Лигата на Шампионите.Но,учествувањето во Европските натпреварувања донесе учество во плеј-офот на Лига Европа каде што се паднаа со турските гиганти ФК Фенербахче.Натпреварот во Скопје заврши (2-0) со головите на Тигран Барсегјан и автоголот на Мехмет Топал,а вториот натпревар во Истанбул заврши (1-2) со победа на ФК Вардар,а головите ги постгнаа Џаба Џигаури и Никола Глигоров,со ова Вардар се пласираше во групната фаза на Лига Европа и стана првата екипа што постигнала вакво нешто.Во групната фаза на Лига Европа се падна во групата Л со екипите на Реал Сосиедад,Розенборг и Зенит Саинт Петерсбург.Во деби мечот Вардар во Скопје загуби од екипата на Зенит со резултат(0-5),исто така го загуби мечот против Розенборг(3-1)во Норвешка но првиот гол го постигна Хуан Фелипе и стана првиот стрелец за Вардар кој постигнал гол во Европско натпреварување.Во третиот меч Вардар загуби со (0-6) против Реал Сосиедад.
Настапи на европски натпреварувања
Првиот европски меч на ФК Вардар бил против ФК Данфермлајн Атлетик каде што изгубил 5-0 во рамките на Европскиот куп на победниците на куповите во сезоната 1961/62. Муарем Зеќир го држи рекордот за најмногу настапи во Европа со 21 одигран натпревар. Рекордот за најмногу постигнати голови во европските натпревари за ФК Вардар го држи Вандеир со 13 голови. Најубедливата победа во европските натпреварувања ФК Вардар ја остварил против ФК Етникос Ахна во Интертото купот во 2004 година остварувајќи победа од 5-1 на двата меча со тоа остварувајќи вкупен резултат од 10-2.
ФК Вардар е првиот македонски фудбалски клуб што се пласирал во групна фаза на Европско натпреварување,откако ги победи Фенербахче во 2017-18 плеј-офф рундата на Лига Европа
Суперкуп на Македонија
Во септември 2015 година, „Вардар“ го освоил Суперкупот на Македонија, откако ја совладал екипата на „Работнички“ со резултат 4-3, по подобро изведување на пеналите. Во основните 90 минути и по двете продолженија, резултатот бил нерешен 1-1. Првиот гол на средбата го постигнал играчот на „Вардар“ Филип Ивановски, во 12. минута, а „Работнички“ изедначил во 47. минута, со голот на Баже Илијоски. При изведувањето на пеналите, голманот на „Вардар“ Филип Гачевски, со две одбрани, имал пресудно влијание во освојувањето на купот. Имено, во првата серија од пеналите, за „Работнички“ погодил Цикарски, а „Вардар“ изедначил со голот на Амбарѕумјан. Во втората серија погодиле Вујчиќ и Стојков, додека во третата серија, Илиевски погодил за „Работнички“, а фудбалерот на „Вардар“, Ивановски, не успеал да даде гол. Меѓутоа, во четвртата и петтата серија, голманот на „Вардар“ ги одбранил ударите на Алтипармаковски и Ристевски, додека за „Вардар“ погодиле Глигоров и Фелипе. На тој начин, „Вардар“ по вторпат го освоил Супекупот на Македонија, по оној во 2013 година.
Кога јагнињата ќе стивнат (филм)
Кога јагнињата ќе стивнат (The silence of the Lambs) — американски трилер-филм на Џонатан Дем од 1991, со Џуди Фостер и Ентони Хопкинс во главните улоги. Филмот е снимен според романот на Томас Харис, кој е негово второ дело за д-рот Ханибал Лектер, брилијантниот психијатар и канибалец, сериски убиец. Во филмот, Кларис Старлинг, младиот агент на ФБИ, е пратена во затворот кај Лектер да го праша за совет како да фатат сериски убиец наречен Бафало Бил, кој киднапира жени и им ја отстранува кожата. Филмот освои пет Оскари, вклучувајќи го Оскарот за најдобар филм и со тоа станува единствениот хорор кој ја освоил оваа награда.
Жорж Пјер Сера
Жорж Пјер Сера (француски: Georges-Pierre Seurat;, 2 декември 1859 година — , 29 март 1891) година е француски сликар, основач на неоимпресионизмот. Неговото големо дело Недела попладне на островот Ле Гранд Жат претставува пример за добра слика од 19 век.
Кога јагнињата ќе стивнат (филм)
Содржина
ФБИ очајнички го бара суровиот сериски убиец „Бафало Бил“, кој киднапира жени и им ја остранува кожата. Со надеж дека ќе откријат нешто повеќе за случајот, директорот на ФБИ одделот за бихејвиорални испитувања, Џек Крафорд, ја праќа младата агентка Кларис Старлиг да го испита злогласниот Ханибал Лектер, брилијантен форензичарски психијатар кој станал канибалистички сериски убиец.
Кларис го посетува Лектер, но одбива да даде каква било информација. Одејќи си од ќелијата, манијакален пациент од соседната ќелија ја прска со сперма. Тоа го налутува Лектер, ја повикува Кларис да се врати и ѝ дава информација во форма на загатка. Со решавањето на загатката, Кларис се наоѓа на земјиштето на Бенџамин Распал, покоен пациент на Лектер. Во неговиот автомобил, таа наоѓа глава која веројатно припаѓа на Распал. Старлниг се враќа кај Лектер и го прашува за главата на Распал, но тој одрекува дека има каква било врска со тоа убиство. Тогаш, тој ѝ понудува помош да го пронајде Бафало Бил, но ако таа успее да го префрли во друга установа. Кларис прифаќа.
Жорж Пјер Сера
Животопис
Роден е во добро ситуирано семејство во Париз. Студирал вајарство. На Школата за уметности бил од 1878 до 1879 година. Една година бил во војска во Брест, па се вратил во Париз во 1880 година. Се посветил на усовршувањето на цртање со црно-бела техника. Во текот на 1883 година ја насликал првата голема слика "Капење кај Аснијер".
Кога јагнињата ќе стивнат (филм)
Содржина
Бафало Бил ја киднапира Кетрин Мартин, ќерка на американската сенаторка Рут Мартин. Истовремено, пронајдена е и шестата жртва на Бил, исто без кожа. Клерис му помага на Крафорд при абдукцијата на девојката, во чие грло наоѓаат чаура од лептир.
Крафорд му ветува на Лектор трансфер во болница во Њујорк. Кларис го посетува и со тоа се заплеткува во неговата игра на загатки и лаги. Лектер вели дека договорот е предобар за да е вистинит, па затоа бара од Кларис лични информации во замена за информации за Бил (quid pro quo). Крафорд ја предупредува да не му кажува ништо лично на Лектер, но таа, во очајнички обид да добие информации, му ги открива најболните спомени од детството.
Жорж Пјер Сера
Животопис
Подоцна се преселил во помирно студио, каде тајно живеел со младиот модел Младен Клобнох. Со неа добил и син во 1890 година. Два дена пред смртта ги запознал своите родители со своето семејство. Кратко по смртта на Жорж Мадлен го родила вториот син. Жорж Сера умрел од менингитис во 1891 година. Неговото последно дело Циркус останало недовршено.
Кога јагнињата ќе стивнат (филм)
Содржина
Кларис почнува да му раскажува на Лектер за смртта на татко ѝ, кој бил убиен од страна на двајца провалници додека тој бил на ноќна смена. Неа ја пратиле на ранч во Монтана, каде држеле овци и коњи. Во замена за ова, Лектер ѝ открива дека симболиката на лептировата чаура е промена (од чаура во лептир), што значи дека Бафало Бил сака промена. Тој ѝ кажува за сексуалниот идентитет на Бил – Лектер верува дека тој е транссексуалец. Ја советува да побара документи од болниците каде вршат операции за промена на пол, и тоа за пациенти кои биле одбиени бидејќи паднале на психолошкиот тест.
Жорж Пјер Сера
Научна позадина и влијанија
Во текот на 19 век многу научници пишувале за сетилата на видот, а особено за боите. Шеврол бил француски хемичар, кој ги реставрирал старите таписерии. Открио дека две бои една покрај друга даваат впечаток на некоја трета боја, кога се гледа од поголемо растојание. Тој пронајдок бил клип за техниката поентилизам.
Кога јагнињата ќе стивнат (филм)
Содржина
Во меѓувреме, се открива дека Фредерик Чилтон, директорот на болницата, тајно ги снимал разговорите меѓу Лектер и Кларис во обид да изгради профил на Ханибал Лектер. Чилтон дознава за понудата на Крафорд и му кажува на Лектер. Во замена, тој му нуди своја понуда на Лектер – ако го открие идентитетот на Бафало Бил, тој ќе го префрли во друга установа, но под услов нему да му каже што знае. Лектер настојува дека ќе открие информација само на сенаторката Рут Мартин, и тоа лично со неа, во Тенеси. Задоволен со помислата дека по осум години ќе се ослободи од Лектер, Чилтон се согласува и ја напушта ќелијата на Лектер. Во Тенеси, Лектер почнува да си игра со сенаторката Мартин, уживајќи во нејзината мака, но сепак ѝ дава некои информации за Бафало Бил – неговото вистинско име е Луис Френд. Тој нему му го пратил Распал, бидејќи Распал и Френд биле љубовници. Со новите информации, ФБИ тргнува да ја спаси Кетрин.
Жорж Пјер Сера
Научна позадина и влијанија
Жорж Сера и Пол Сињак ја користеле техниката поентилизам или дивизионизам. Боите се нанесувале на платно во точки една покрај друга, по принципот на комплементарност. Се обидувале да постигнат хармонија на боите и ја нанесувале во точки.
Кога јагнињата ќе стивнат (филм)
Содржина
Кларис се соочува со Лектер, велејќи му дека ѝ дал погрешно име на Сенаторката и му го бара вистинското име. Лектер одбива и бара од неа да ја заврши приказната за најлошиот спомен од нејзиното дејство. Таа е свесна дека тоа е единствениот начин да дојде до информација и му раскажува како едно утро се разбудила од врисоците на јагнињата кои ги колеле. Таа се обидела да спаси едно од нив бегајќи со него, но набрзо ја фатиле, а јагнето сепак го заклале. Лектер ја прашува Кларис дали сè уште ја прогонуваат пискотниците на јагнињата, и ѝ кажува дека таа најверојатно се надева дека ќе најде мир спасувајќи ја Кетрин. Нервозната Кларис нестрпливо го бара името на Бил, но пред да го дознае, чуварите на Чилтон и Лектер ја исфрлаат од зградата. Сепак, таа успева да го земе документот кој ѝ го дава Лектер, при што тој успева нежно да ѝ ја допре раката.
Жорж Пјер Сера
Научна позадина и влијанија
Сера освен тоа верувал дека боите можат да се користат за да се постигне хармонија и емоција во уметноста на сличен начин како што музичарите ја користат варијацијата на звукот и темпото за да создадат хармонија. Веселбата на сликата се постигнува со доминација на светли тонови и топли бои и линии насочени нагоре. Мирот се постигнува со балансот на светло и темнина, а линиите треба да бидат хоризонтални. Жалоста се постигнува со користење на темни тонови, ладни бои и линии насочени надолу.
Кога јагнињата ќе стивнат (филм)
Содржина
Крафорд ја праќа Кларис во родниот град на жртвата, Белверд, Охајо, каде открива дека таа била кројачка. Облеката во нејзиниот ормар има облик на ромб, исто како закрпите од кожи кои Бафало Бил ги одрал од последната жртва. Кларис открива дека Бил е вешт кројач кој сака да се трансформира во жена носејќи „женско одело“ од вистинска кожа. Таа му се јавува на Крафорд, кој веќе тргнал да го уапси. Лектеровата теорија за транссексуална хирургија ја довела полицијата до Џејм Гамб, од болницата Johns Hopkins Hospital. Крафорд го предводи нападот на ординацијата на Гамб, додека специјалци одат во неговата куќа. Кларис продолжува испрашувајќи ги пријателите на Бимел.
Кларис дознава дека Бимел некогаш работела за извесна г-ѓа Липман, но на вратата на нејзината куќа отвора маж кој се претставува како Џек Гордон. На Кларис ѝ текнува дека Гордон е Бафало Бил и дека вистинското име му е Џејм Гамб. Во куќата успева да види траги кои посочуваат на тоа. Го вади својот пиштол и се обидува да го уапси, но тој одеднаш се губи во подрумот, а таа почнува да го следи. Ја наоѓа Кетрин Мартин, жива, во сув бунар. Светлото се гаси, оставајќи ги во потполн мрак. Гамб, носејќи ноќен двоглед, стои зад Кларис со пиштолот вперен во неа. Кларис слуша како тој го одблокира пиштолот, одеднаш се врти и пука во него. Повикува засилување, а Кетрин Мартин е спасена.
За време на забавата по повод доделување на нејзината диплома на Академијата на ФБИ, Кларис се запрепастува кога Лектер ѝ се јавува по телефон. Тој ја прашува дали јагнињата престанале да пискаат, и ѝ ветува дека нема да ја бара ако таа не го бара него. Освен тоа, ѝ кажува дека „вечера стар пријател“. Пред одјавната шпица, се прикажува како Лектер го следи Фредерик Чилтон, кој дошол на истото место (Бахами) за да се скрие од Лектер, знаејќи дека тој сигурно ќе тргне по него поради неговата суровост како директор на болницата.
Надоворешни врски
__СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__
Чуриловски манастир (Егејска Македонија)
'''Чуриловски манастир „Св. Никола“''' (Μονή Αγίου Νικολάου Τσιριλόβου) — женски манастир кај селото Чурилово, Костурско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Костурската епархија на Цариградската патријаршија.
Местоположба
Манастирот е сместен во северните пазуви на планината Саракина, на 4 км југоисточно од селото Чурилово. Во 1955 г. селото е преименувано во Агиос Николаос по името на манастирот.
Историја
Не е позната годината на основање на манастирот, но според митрополитот Филарет Костурски, тој настанал на крајот од XVIII век.
Манастирот е возобновен во 1963 г. веќе како женски манастир под раководство на архимандритот Севастијан Стефанопулос. Изградено е ново крило и параклис на „Св. Антониј“. Подигната е и нова манастирска црква во облик на трикорабна базилика. Ќелијата на Павлос Мелас е претворена во музеј.
Градиште (Железнец)
Градиште — археолошко наоѓалиште во демирхисарското село Железнец. Претставува утврдена населба од раноантичко време, опидум од доцноантичкото време и средновековна тврдина. Се наоѓа во непосредната близина на селото, од левата страна на патот Битола-Кичево, на низок издолжен рид со стрмни падини кон составот на Црна Река и малата притока Кушница. Наоѓалиштето е тешко пристапно, доминира над целиот предел и ја надгледува долината на Голема Река. Тврдината ги следи контурите на ридот и има елипсовидна форма со површина од околу 3 хектари. Одбранбениот бедем е цврст, граден од камен и варов малтер, и делумно е обновен во средновековието. На источната страна бедемот може да се следи во целост, а на одделни места јасно му се оцртува внатрешниот раб. На источната страна се гледаат остатоците од влезната порта, а на северниот агол се наоѓаат импозантни остатоци од кула. По површината на градиштето се забележуваат темели од повеќе објекти, фрагменти од керамички садови, питоси, тегули, згура од топена железна руда, како и множество градежен материјал. Во непосредната близина на брегот на Црна Река се откриени повеќе гробови од доцноантичкото време. Во римскиот период овој град бил забележан како Сидеро Кастрон — а во средновековието како Железник.