cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Инени
Инени бил висок египетски функционер на почетокот на 18-тата династија. Неговиот мандат започнал во времето на Аменхотеп I и завршил на почетокот на владеењето на кралицата Хатшепсут. Инени беше градоначалник на Теба и на тој начин одржа една од најважните позиции во државата. Најпознат е од неговата гробница Тхебан, која содржи подолга биографија која раскажува за неговиот живот.
Таткото на Инени бил Антеф, неговата мајка била Садџиути. Имал неколку браќа и сестри, неговата сестра Та-Амету била омажена со везир Ахмоза Аматеју. Освен канцеларијата на градоначалникот на Теба, Инени, исто така, имал важни позиции во храмот Амун, па затоа бил и управител на штандот на Амун и раководител на работата во Ипет (Карнак). Веројатно ја започна својата кариера во темпелот Амун. Вториот наслов сведочи дека бил одговорен за бројни градежни проекти од почетокот на 18-тата династија, што исто така го опишува и во неговата биографија. Од неговата биографија, исто така, дознава дека тој имал гробот на кралот Тутмоза I во долината на кралевите. Како награда за неговите постапки, тој добил почесно злато.
Железна Река
Железна Река — село во Општина Гостивар, во областа Горен Полог, во околината на градот Гостивар.
Потекло и значење на името
Името на селото се поврзува со рударските активности во околината на селото, особено со ископувањето на железна руда.
Во минатото името на селото се сретнува и како Железно Речане.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во јужниот дел на територијата на Општина Гостивар, чиј атар се допира со подрачјето на општините Кичево и Македонски Брод. Селото е планинско, сместено на просечна надморска височина од 950 метри. Од градот Гостивар, селото е оддалечено 20 километри.
До селото води локален асфалтен пат, кој се издвојува од регионалниот пат 2231 кај селото Србиново и подоцна повторно на раскрсницата за трите села Трново, Страјане и Железна Река.
Селото е планинско, се наоѓа високо на планината Буковиќ. Зазема голем простор на левата падина на долината на истоимената река, како и по нејзиното течение. Водата за пиење во минатото се добивала од чешмите кои ги имало по една во секое маало. Чешмите се нарекувале Муешка, Саѓинец, Кладенец, Топлец и Габер, додека на атарот на селото се наоѓале и Господоа Чешма, Добра Вода, Трпев Извор и Степанои Извори.
Месностите во атарот на селото ги носат следниве имиња: Петреа Шума, Дервишој Нивје, Лимоње, Цветкоско, Шилегарник, Добра Вода, Широка Орница, Ветерник, Наша Нива, Калдрма, Грашиште, Крс, Белоец, Бојчево, Котлиново, Коачерењ, Вињ, Самоков, Кочино, Лопата, Рудниче, Пашина Бразда, Морлија Нива, Рамниште, Топалово Бачило, Крушеица, Орниче, Деница, Стара Ливада, Гаришта, Бела Вода, Палејнца, Ѓуроа Чука, Више Црква и Буринец.
Железна Река е село од разбиен тип, поделено на шест маала, кои се наоѓаат на висорамнини и падини. Меѓусебно едно од друго се оддалечени од 500 до 1000 метри. Маалата се Ралеско, Мартиноско, Голомеоско, Кораќевско, Пештерско и Сталевско. Сите маала се именувани по најстариот род во нив. Од првите до последните куќи во селото има над шест километри. Секое маало ги има особеностите на посебно село, со своја црква и свои гробишта.
Историја
Железна Река некогаш имало околу 300 македонски куќи и 90 бачила. И тогаш селото било од разбиен тип, а маалата се наоѓале на месностите Стара Ливада, Палејнца, Ѓуроа Чука, Више Црква Кочерењ, Кочино, Морлиа Нива, Котлино, Ветерник и Широка Орница. Во ова старо село се појавила чума, поради што сите мештани изумреле. Единствено живо останало едно дете од родот Голомеовци, бидејќи додека владеела чумата било сокриена во ковачницата. Тоа дете подоцна избегало во селото Тумчевиште кај Гостивар. Кога пораснало детото се вратило во селиштето и тука го основало Голомеоското Маало. Останатите маала се основани во тоа време од други македонски родови доселени од разни страни.
На месностите каде се наоѓале некогашните маала на селото се познаваат остатоци од ѕидови, гробишта и други старини. Добро видливи остатоци има особено на месностите Стара Ливада, Палејнца и Ѓуроа Чука. Гробишта се наоѓаат на месностите Више Црква, Ѓуроа Чука и Палејнца.
За мештаните на старото село се говори дека биле многу храбри и дека дел од нив биле ајдуци.
Според народната традиција, во селото се изведувало и рударство. На месноста Рудниче на падините на планината Добра Вода се ископувала Железна руда. Поради тоа, и самата река и село се нарекуваат „железна“, додека и некои месности ги добиле имињата Коачерењ, Вињ, Самоков, Кочино, Лопата и други. На месноста Рудниче може да се видат трагови од „фурна“ во која се топела железната руда, како и згура и остатоци од една стара воденица. Рудата најпрвин се миела со вода, а потоа се топела со дрвен ќумур, поради што шумите во околината биле уништени.
Рударската активност прекинала, но се обновила во времето на тетовските паши кон крајот на и првата половина на  век. Пашите го терале населението да ја ископаат т.н. „Пашина Бразда“, која била долга неколку километри и се наоѓала во јужниот дел на атарот. Низ браздата течела вода со која се одмивала рудата на месноста Крс во Голомеовско Маало, каде се познаваат дупки и ѕидови од зграда. Југоисточно од селото, во месноста Вињ во долината на Железна Река, се наоѓала фабриката на пашите каде се топело железото. Таму се познава троска и има неколку ромски гробови на Роми кои работеле во фабриката.
Животот во селото за време на отоманскиот период, а особено од почетокот на век, бил особено тежок, бидејќи селото било единственото православно македонско село во околината. Поради тоа, селото кое било далеку од сообраќајните врски и државната контрола било често напаѓано, ограбувано и биле убивани луѓе. Селаните имале проблеми и при поминување на селото Србиново на патот за Гостивар.
Тешки услови за живот селото имало и во време на албанско-италијанската окупација на Македонија во текот на Втората светска војна. За кратко време, Албанците убиле околу 28 најистакнати македонски домаќини. Потоа, Албанците ја одзеле сета стока и изведувале разни уцени. Во тоа време, селаните спиеле по пештерите околу селото, а не ги обработувале ниту нивите.
Стопанство
Врз основа на составот на атарот селото Железна Река има полјоделско-шумарска функција.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Железна Река живееле 560 жители, сите Македонци христијани. Според секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Железна Река имало 600 Македонци, од кои 40 под врховенството на егзархијата и 560 под врховенството на патријаршијата.
Од ова село повеќе од половината на населението се иселило, па така во 1961 година селото броело 584 жители, а во 1994 година 191 жител, македонско население. Бранот на миграцијата кој започнал во шеесеттите години на минатиот век, сè уште трае.
Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото имало 98 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 37 жители, од кои 34 Македонци и 3 лица без податоци.
Родови
Железна Река е чисто македонско православно село, родовите во селото се староседелски и доселенички.
Според истражувањата од 1947 година, родови во селото се:
Иселеништво
Освен наведените иселувања по родови се знае и за следниве иселеници: Смилевци (1 к.) во Дворци кај Кичево, Милевци (2 к.) и Скакуловци (4 к.) во Сушица, Бојчиновци (10 к.) во Волковија, Младеновци (4 к.) во Зубовце и Даниловци (1 к.) во Теново.
Изумрени родови од селото се Николовци кои живееле во Мартиновско Маало, од каде потекнувал предокот Стојан, кој го бранел селото во многу наврати од турски и албански банди.
Самоуправа и политика
Кон крајот на век, Железна Река било село во Гостиварската нахија на Тетовската каза на Отоманското Царство.
Селото се наоѓа во рамките на Општина Гостивар, која била значително проширена со територијалната поделба на Македонија во 2004 година. Претходно селото припаѓало на поранешната помала Општина Србиново.
Во периодот од 1955 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Гостивар.
Во периодот 1952-1955, селото се наоѓало во рамките на Општина Србиново, во која покрај Железна Река се наоѓале Куново, Падалиште, Србиново, Страјане, Трново и Ќафа. Во периодот 1950-1952 година, селото се наоѓало во тогашната општина Падалиште во која влегувале селата Ќафа, Железна Река и Падалиште.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 525 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 100 гласачи. На локалните избори во 2021 година, на овие избирачки места биле запишани вкупно 94 гласачи.
1322
1322 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1322 година од новата ера, 322. од вториот милениум, 22. од XIV век и трета од 1320-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6830 и 6831 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6072 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5082 и 5083 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2075.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1322 година се протега во 3958 и 3959, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4018 и 4019 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1865. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 721 и 722 исламска година.
Петел со ангел (кована пара)
Петел со ангел — кована пара за колекционерски цели издадена од страна на Народната банка на Република Македонија во 2017 година.
Лице
На лицето, во средината на кованата пара се претставени Грбот на Република Македонија и натписот „2017“. Околу монетата, по должината на периметарот, се прикажани натписите на македонски јазик: „Република Македонија“ и „100 денари“.
Никола Смилков
Никола Смилков e роден на 26 октомври 1973 година во Штип. Основно училиште завршил во Штип, а средното образование во Скопје. Во 1999 година дипломирал на Факултетот за ликовни уметности при Универзитетот „Св.Кирил и Методиј“ во Скопје. Истата година се запишал на магистерски студии на истиот факултет во Скопје, каде што магистрирал во 2002 година. Докторските студии ги продолжил на Педагошкиот факултет, при Универзитетот „Св. Климент Охридски“ во Битола каде што во 2012 годна докторирал и се стекнал со диплома доктор по педагошки науки од областа методика.
Од 1999 до 2000 г. работи како професор по предметот ликовна култура во ДСТУ “ Димитар Мирасчиев” во Штип. Од 2000 до 2002 г. работи како наставник во О.У “Гоце Делчев“ во Штип по предметот ликовно образование. Во 2004 е избран во звањето Доцент на Педагошки факултет “Гоце Делчев“ при Универзитетот Св.„ Кирил и Методи“ – Скопје, a во 2009 г. е избран во звањето вореден професор.
Во 2009 г. е избран за Продекан за настава на Педагошки факултет при Универзитетот „ Гоце Делчев“-Штип а од 2011 ја раководи функцијата Декан на Факултетот за образовни науки при Универзитетот „Гоце Делчев“ - Штип. Никола Смилков автор е на повеќе монументални дела, а има реализирано и повеќе самостојни и групни изложби во земјата и странство.
Патување до крајот на ноќта
Патување до крајот на ноќта (Voyage au bout de la nuit) — роман на францускиот писател Луј-Фердинан Селин, објавен во 1932 година.
Посвета
Романт е посветен на Елизабет Крејг, а во прологот е наведен следниов извадок од Песната на швајцарските гардисти од 1793 година:
Низ Ноќта и низ студенилото на зимите
Ние го бараме преминот кон Небото
Каде што има единствено мрак
Прв дел
Еден ден, во Париз, Фердинан Бердами гледа колона војници и одлучува да им се придружи. Веднаш го испраќаат на фронтот, каде се соочува со ужасот на Првата светска војна. За брзо време, тој станува каплар, но чувствува голема омраза кон војната и има само една цел - да преживее по секоја цена. Ранет, Фердинанд се враќа во Париз, каде е одликуван со орден. Таму ја запознава Американката Лола и со неа започнува љубовна врска. Меѓутоа, еднаш полудува поради што го сместуваат во болница, а Лола го напушта, разочарана од неговиот антимилитаризам. Тој почнува љубовна врска со музичарката Мизин, но и таа набргу го напушта, а него го префрлаат во друга болница. Таму го посетуваат бројни угледни луѓе, а во една прилика се одржуав рецитал за неговото лажно херојство.
По отпуштањето од болницата, Фердинан заминува со брод за Африка. За време на патувањето, сите патници на бродот го мразат, сметајќи го за злосторник и имаат намера да го убијат, но тој се спасува благодарение на својот лицемерен патриотски говор. Во француската колонија во Африка, тој успева да најде работа во едно трговско претпријатие при што е испратен на служба длабоко во џунглата. Таму го среќава Робинсон кого го запознава за време на војната. Кратко време по започнувањето на неговата работа, Фердинанд ја пали својата колиба и во тешка здравствена состојба е пренесен во соседната шпанска колонија. Таму, додека се наоѓа во бесознание, него го купува капетанот на еден брод кој плови кон САД.
Кога бродот пристигнува во Њујорк, некое време Фердинан поминува во карантин, а потоа оди во градот со намера да најде работа. Тој ја среќава Лола, која го прима со голема нетрпеливост, но сепак му дава одреден износ пари. Така, тој оди во Детроит каде наоѓа работа во фабриката на „Форд“. Сепак, не може да ги поднесе тешките услови за работа и набргу дава отказ. Тогаш, ја запознава проститутката Моли, која го сака и покажува голема грижа кон него, настојувајќи да му помогне. Меѓутоа, во него победува желбата за независност и авантури, па ја напушта Моли и се враќа во Франција.
Втор дел
По враќањето во Франција, Бердами ги довршува студиите по медицина, а потоа се населува во Ранси, сиромашно предградие на Париз, каде започнува да работи како лекар. Но, дури и тогаш, тој живее сиромашно, зашто пациентите ретко му плаќаат за извршените прегледи. Таму повторно го среќава Робинсон кој е во очајна состојба. Оттука, тој се нафаќа за пари да убие старицата Анруј, поставува бомба, но експлозијата го ранува него. Бердами го лекува Робинсон, кој го загубил видот, а нарачателите на убиството (синот на старицата и неговата жена) настојуваат да се ослободат од старицата и од Робинсон. Поради тоа, Бердами потоа го убедува Робинсон да замине на југот на Франција, а за услугата зема пари од семејството Анруј. По заминувањето на Робинсон, Бердами кришум го напушта станот во Ранси и заминува во Париз. Таму живее во хотел, а времето го поминува така што статира во забавни претстави и често ја посетува блиската јавна куќа. Еден ден, заминува во Тулуза за да го посети Робинсон и се запознава со неговата свршеница Мадлон со која има сексуални односи. Пред враќањето во Париз, тој дознава за смртта на старицата Анруј како последица на божемен несреќен случај и знае дека неа ја убил Робинсон.
Во Париз, Бердами се вработува во санаториумот на познатиот психијатар Баритон со кого набргу се спријателува и му дава часови по англиски јазик и англиска книжевност. Постепено, Баритон го менува својот животен став и носи одлука да ја напушти клиниката и да замине во Англија. Така, Бердами станува директор на санаториумот. Еден ден, неочекувано во клиниката се појавува Робинсон кој, откако ја убил старицата Анруј и му се вратил видот, ја напуштил Мадлон. Меѓутоа, по некое време и Мадлон доаѓа во Париз и ја обновува врската со Робинсон. За да се смири со неа, Бердами, неговата нова болничарка Софија, Робинсон и Мадлон го посетуваат блискиот панаѓур, но помирувањето не успева. Мадлон цело време е лута и нервозна, а на патот кон дома, во таксито доаѓа до остра кавга меѓу неа и Робинсон при што таа му се закануав дека ќе го пријави во полицијата, а потоа пука во него и бега. Смртно ранетиот Робинсон го носат во санаториумот, каде набргу умира. Потоа, неговото тело го носат во полициската станица каде се прави извештај за убиството, а Бердами, неговиот соработник од клиниката и Софија одат во блиската гостилница.
Осврт кон делото
„Патување до крајот на ноќта“ е нихилистички роман, кој ги прикажува дивјаштвото и насилството со доза на циничен хумор. Селин гледа со песимизам за човековата природа, за општеството и за животот. Раскажувачот Бардами, на крајот на романот, кога работи во санаториум, вели: „не можам да не се сомневам дека постои свест за нашите најдлабоки нарави, освен војната и болеста, тие два бескрајни кошмари.“ Романот има полубиографски карактер и во него авторот ги искажал и сопствените трауми од Првата светска војна. Селин се одликува со специфичен стил на пишување, често користејќи загради и хиперболи. За романот се напишани голем број осврти, есеи и критички осврти во кои тој се опишува како „емотивна симфонија, како клучен роман, како една од неколкуте книги кои пресудно влијаеле врз модерната книжевност и како книга која е многу поблиска до Хомеровата „Одисеја“ отколку Џојсовиот „Улис“. Притоа се нагласува исклучителната сила и оригиналниот стил кој е повремено јазик на улицата и подземјето, а повремено поетски и интелектуален. Книгата била рангирана на шестото место во изборот 100 книги на векот според Ле Монд.
Според изјавата на самиот Селин, „во времето на „Патувањето“ јас сè уште не смеев да одам до крајот... на својата идеја. Меѓутоа, тука сепак се наоѓа она што го измислив јас: непосредната емоција, како во говорниот јазик. Не го направив тоа намерно, само се трудев битието и појавите да ги изразам колку што е можно поприродно... Во друга прилика, тој го нарекол романот „романсирано раскажување во прилично чуден облик за кој не гледам многу примери во книжевноста.. Повеќе станува збор за некој вид емпотивна симфонија отколку за вистински роман...“
Амазон
Амазон (шпански и Amazonas) — значајна река во Јужна Америка и најголемата река во светот во однос на волуменот на количество вода која тече поголем од 8-те најголеми реки заедно. Амазон, кој има најголем речен слив, се смета дека околу една петтина од сите речни текови во светот. За време на влажната сезона Амазон е помеѓу и  широк. Поради огромните димензии се нарекува и речно море. На ниедно место Амазон не се преминува со мостови, тоа е последица на огромните димензии, најмногу поради ширината. Всушност Амазон не е толку широк за да не може модерен мост да ја премости, но најголемиот дел од реката тече низ прашума каде има многу малку патишта и малку гратчиња па нема реална потреба од премостување.
Додека Амазон е најголема река во светот во однос на повеќето мерки, моментално географската заедница смета дека е втора по должина, само за малку пократка од Нил. Дел од научниците од Бразил и Перу на ја прифаќаат оваа теорија.
Басенот на Амазон
Басенот на Амазон е најголем базен, во светот, за истечни води покрива 40% од Јужна Америка, област од. Водите во овој басен се собираат од 5° СГШ до 20° ЈГШ. Најнедостапните извори се наогаат на внатрешната висорамнина Андрејан, чија локација е на многу кратко растојание од Тихиот Океан.
Количината вода која се излева од Амазон во Атлантскиот Океан е огромна и достигнува до во секунда во дождовна сезона. Од вкупната количина свежа вода која се влева во океаните, Амазон слева една петтина. Океанот во делот каде Амазон се слева има многу помала соленост сè до 500 километри внатре во морето. Во овој дел од океанот вода за пиење може да се испумпа од океанот иако е многу далеку во недоглед.
Поплавите на Амазон
Не сите притоки на Амазон се поплавуваат во исто време од годината. Многу ограноци почнуваат да се поплавуваат во ноември, а многу други надојдуваат дури во јуни. Надојдувањето на Рио Негро започнува во февруари или март, а се повлекува во јуни. Мадиера надојдува и се поплавува два месеци порано од останатите делови на Амазон.
Просечната длабочина на реката, кога најинтензивно врне, изнесува 40 метри и просечната ширина може да достигне до. Главната река (која што просечно е широка ) е пловна и за големи океански бродови сè до Манаус, должина од вливот на реката. Помали океански бродови од 3000 тони до 9 000 тони со пречник од 5,5 метри можат да пловат до Икитос, Перу, што е од морето. Помали речни чамци можат да пловат и до од сливот сè до Понго де Мансериче.
IC 1635
IC 1635 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1903 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1635 е од видот *2.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 20 м 5,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +24° 57' 24".
Други поделби
Проучување на IC 1635 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Гавран
Гавран — голема црна птица од семејството на враните (Corvidae) во редот на врапчевидните (Passeriformes). Се среќава низ целата северна полутопка и е најшироко распространет од сите врани. Постојат најмалку 8 подвида со мали разлики во изгледот, иако последните истражувања покажуваат и генетски разлики. Тој е најверојатно најтешката птица од редот на врапчевидните, со тежина од 1,2 килограми. Може да живее над 21 година во дивина. Младите птици летаат во јата, но откако ќе се спарат, двојката ја чува својата територија.
Гавранот со илјадници години има добар соживот со човекот, а во некои области е толку многуброен што се смета за штетник. Неговата успешност е делумо заради тоа што е сештојад, со исклучително широк спектар на исхрана, од мрши, инсекти, семиња, бобинки, овошје, мали животни, и секакви отпадоци фрлени од човекот.
Кај гавранот се забележани значајни начини на решавање проблеми, што води кон уверувањето дека тој поседува висока интелигенција. Низ вековите, тој бил предмет на митологијата, фолклорот, уметноста и литературата. Во многу домородни култури, вклучувајќи ги и оние на Скандинавија, древна Ирска и Велс, Бутан, на домородните народи на северозападниот дел од Северна Америка, домородните народи на Сибир и североисточна Азија, гавранот е почитуван како духовна фигура или бог.
Таксономија и систематизација
Гавранот е еден од многуте видови опишани од Карл Лине во неговата книга од 18 век Systema Naturae, и сè уште го носи изворното име Corvus corax.
Ноти
Ноти (или Н’ти; Νότια, до 1940 година: Νώτια, Нотија; мегленоромански: Nânti или Nânta; Nutya или Yediköy) — село во Мегленско, Егејска Македонија, дел од денешната Општина Меглен, во Централна Македонија, Грција.
Гавран
Опис
Возрасниот гавран е долг од 56 до 78 сантиметри, со распон на крилјата од 100 до 150 см,  со тежина од 0,69 до 2 килограми, што значи, е еден од најтешките врапчевидни птици. Генерално, птиците од постудените региони, како Хималаи и Гренланд, се поголеми, со малку поголеми клунови, додека од потоплите, се помали. Клунот на гавранот е голем и малку свиен надолу, со должина од 5,7 до 8,5 см. Има долгнавеста, цврста опашка долга од 20 до 26,3 см., претежно црна, и темнокафеави очи. Пердувите на вратот му се малку подолги и напрчени со малку посветла кафеавосива боја. Нозете и стапалата му се со соодветна големина, стапалото (тарзусот) е долго 6-7,2 см. Перјето на младенчињата е слично, но малку посветло и имаат синосиви очи.
Ноти
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во подножјето на јужниот дел од планината Кожуф, 17 километри североисточно од градот С’ботско, на надморска височина од 595 метри. Во минатото, селото претставувало седиште на некогашната Мегленска епархија.
Гавран
Опис
Освен по големината, гавранот се разликува од сродните врани и по поголемиот и поцврст црн клун, бушавите пердуви на вратот и над клунот и поострата опашка. Видот има карактеристичен, длабок, резонантен повик прррук-прррук-прррук, кој на искусните слушатели им е единствен меѓу враните. Гавранот произведува повеќе звуци, како, високо чукање ток-ток-ток, суво крааа, ниско штракање и некои речиси музикални тонови. Во лет, пердувите му произведуваат крцкав звук што потсетува на шушкање свила.
Ноти
Географија и местоположба
Сместено е во северниот дел на областа Меглен, мала котлина помеѓу планините Кожуф на исток, Пајак на југоисток и Ниџе на северозапад, на околу 17 километри северно од селото Капињани. Во почетокот на XX век, Ноти било составено од 8 маала — Манастир, Пунти, Проур, Ал Куле, Бијкуш, Горниц, Боз и Бејлик или Амбар. .
Историја
Крај селото се откриени остатоци од македонската и римската епоха.
Гавран
Опис
Гавранот може да биде долговечен, особено ако е заштитен, тој живее и по 40 години. Во дивина живеат пократко, од 10 до 15 години, или најдолго што е регистрирано 23 години и 3 месеци.
Ноти
Историја
Селото е споменато како Енотија (Ενώτια) за првпат од Георги Кедрин во XI век, при описот на опсадата на тврдината Меглен од византискиот цар Василиј II. Во 1350 година, царот Јован VI Кантакузин одново го споменал Нотија (Nότια). На стрмен рид над селото се наоѓаат остатоците од средновековната тврдина. Ноти е традиционално најголемото влашко село во Меглен. Жителите главно му се занимавале со грнчарство, бидејќи околу селото главно имало глинени наоѓалишта.
Гавран
Распространетост и живеалиште
Освен птиците што живеат во најсеверните делови, другите се резидентни (не се преселници) преку целата година. Младите птици може да се расселат, но локално.
Ноти
Историја
По уривањето на градот-тврдина Меглен на почетокот на век, Ноти долги векови било средиште на Мегленската област. Неговото население до 1924 година било влашко од етничката група позната како Пајакашки Власи, кои во втората половина на век ја смениле верата и се исламизирале. Тоа е последно исламизирање во Мегленската околија, кое се случило релативно во поново време. Според преданието зачувано кај сите Мегленци, настанот се случил на ден Велигден, кога владиката, наместо по литургијата да ги благослови луѓето со вообичаениот благослов „Христос воскресе“, ги благословил на турски и им препорачал да станат муслимани, а самиот тој станал поглавар на новата муслиманска религија.
Гавран
Распространетост и живеалиште
Вообичаено, гавранот претпочита места со шума, со големи пошироки пространства во близина, или крајбрежја за гнездење и хранење. На места со густа човечка популација, како на пример, Калифорнија во САД, тие ги искористуваат предностите на обилното снабдување со храна и затоа таму нивниот број е многу зголемен.
Ноти
Историја
Според месните легенди, првично Ноти било распоредени во 10 одделени маала, кои во времето на Отоманското Царство се преместиле на едно место. Во 1759 година, целото село било исламизирано, на чело со мегленскиот епископ Јован. Четирите месни цркви биле претворени во џамии. Еден дел од жителите на Ноти, кои не го прифатиле исламот, побегнале во Бер, Негуш и Ресен. Помеѓу избеганите бил и Доре, родоначалник на ресенскиот род Љапчеви, од кој потекнува и Андреј Љапчев. Помеѓу исламизираните жители и векови подоцна се запазиле редица неисламски обичаи, како празнувањето на Ѓурѓовден и на Илинден. Селото имало и паралелно турско име Едиќој.
Гавран
Поведение
Гавраните обично патуваат во „брачни“ двојки, а младите може да формираат мали јата. Односите помеѓу гавраните се обично кавгаџиски, но покажуваат извесна приврзаност кон семејството.
Ноти
Историја
Во постаро време, селото Ноти имало изглед на гратче, но постепено почнало да пропаѓа на сметка на другите населби кои почнале да се издигаат во градови, како Гевгелија, С’ботско и други центри.
Многу настрадало во Првата светска војна, особено во 1916 година, кога неговите жители биле повлечени во внатрешноста на Бугарија од бугарските воени власти, бидејќи тука поминувала линијата на фронтот. По завршувањето на војната, се вратила половината на селото.
Гавран
Исхрана
Гавраните се сештојади, а исхраната се разликува според местото, сезоната или среќата.
На некои места гавраните се „чистачи“, хранејќи се претежно со мршамрши, но бидејќи нивниот клун не е приспособен за тоа, чекаат некој друг да го отвори пленот. Растителната храна што ја јадат, вклучува житни зрна, бобинки и плодови, а животинската, мали безрбетници и водоземци, влекачи, мали цицачи и птици. Гавранот, може, исто така, да конзумира несварен животински измет, како и отпадоци од човечка храна. Вишокот, особено онаа храна што содржи масти, го кријат и чуваат. Тие може да ја украдат храната од други видови, или, понекогаш да следат волци во зима, и да чекаат на нивниот плен. Тие се редовни грабливки на птичји гнезда, на грабнување на јајцата, како и на поголемите птици, ако им се пружи можност.
Гавраните почесто гнездат во близина на човечко ѓубре или крај патишта каде страдаат животни во сообраќајот. Младенчињата на ваквите места се поуспешни.
Грабливци
Поради големината и одбранбените способности, гавранот има само неколку природни грабливци. Јајцата им ги крадат бувот и куната, како и другите гаврани. Тие се енергични во одбраната на младенчињата и ги напаѓаат потенцијалните грабливци од страна со летање кон нив и клукајќи ги со своите големи клунови. Луѓето може да бидат повремено нападнати ако се близу до гнездото на гавранот. Поретко, сепак, големите цицачи грабливци, како што се: рисот, којотот, волкот и пумата и, исто така, може да го нападнат гавранот, но тоа се случува ако другите извори за храна им се ограничени.
Размножување
Младите птици започнуваат со додворување многу рано, но може да не се врзат две-три години. Воздушните акробации, демонстрирање на интелигенцијата, способноста да се обезбеди храна, се клучните елементи на додворувањето. Кога еднаш ќе се спарат, остануваат заедно цел живот и најчесто на истата територија. Случаи на немоногамија се забележани само кога мажјак посетува гнездо на женка чиј партнер го нема.
Паровите прво ја обезбедуваат територијата за гнездење и исхрана, а потоа започнуваат со репродукција. Големината на територијата зависи од изворите на храна. Гнездото претставува длабок сад направен од големи стапчиња и гранчиња, врзани во внатрешниот слој со корења, кал и кора, а послани со помек материјал, на пример, со крзно од елен. Гнездото го сместуваат на големо дрво или на карпа, а поретко во стари куќи.
Женката несе меѓу 3 и 7 светли синозелени, со кафени дамки, јајца. Ги квачи само женката 18 до 21 ден. Мажјакот може да стои или лежи до малечките, заштитувајќи ги, но не ги квачи. Младенчињата се здобиваат со перје по 35 до 42 дена, а за тоа време ги хранат обата родитела. По оперјувањето остануваат со родителите уште 6 месеца.
Огласување
Како и другите врани, гавраните се во состојба да ги имитираат звуците од своето опкружување, вклучувајќи го и човековиот говор. Тие имаат широк спектар на огласување, што е објект на интерес на многу орнитологисти. Петнаесет до триесет категории на огласување се снимени за овој вид, од кои повеќето се користат за социјална интеракција. Тука се вклучуваат: алармни, за потера и летечки повици. Невокалните звуци произведени од страна на гавранот се свирежите со крилјата и штракање со клунот. Плескањето или кликањето е почесто кај женките. Ако еден од партнерите се изгуби, придружникот ги произведува неговите звуци за да го охрабри да се врати.
Интелигенција
Мозокот на гавранот е најголем од сите видови птици. Тие решаваат проблеми, и други когнитивни процеси, како имитирање и сфаќање.
Јазичарот Дерек Бикертон, врз основа на работата на Бернд Хајнрих, неодамна тврдеше дека гавраните се едно, од само четирите познати животни (другите се пчела, мравка, и човекот), кои покажуваат спосбност за комуницирање за објекти или настани кои се оддалечени во просторот или времето на комуникацијата. Младите, неспарени гаврани спијат заедно во текот на ноќта, но обично се хранат сами во текот на денот. Меѓутоа, кога некој ќе открие голем труп (мрша), чуван од страна на еден пар возрасни гаврани, тој ќе се врати во ноќевалиштето и ќе комуницира со другите за своето откритие. Следниот ден, јатото млади гаврани ќе отиде кај мршата и ќе ги избркаат возрасните. Бикертон тврди дека способната за ваква комуникација е можеби најважниот настан во еволуцијата на човековиот јазик, и дека гавраните се единствени ’рбетници кои ја делат таа способност со луѓето.
Направен е еден експеримент за да се оцени способноста за сфаќањето и решавањето на проблемите од страна на гавраните. На врвка е закачено парче месо кое виси од гнездото. За да стигне до храната гавранот треба полека да ја влече врвката и во еден момент да застане на неа и да ја закачи на јамка. Така постепено треба да ја скратува врвката и да дојде до месото. Четири од пет гаврани на крајот успеале да го решат проблемот. Порано се мислело дека решавањето на проблемите од страна на гавраните е инстинктивно, но сега станува јасно дека гавраните се интелигентни.
Гавраните се набљудувани како манипулираат со други за да завршат некоја работа за нив, како на пример, повикувањето на волците или којотите за да им го раскинат месото на мршата. Тие, исто така, гледаат каде другите гаврани си ја кријат храната ѝ ја запомнуваат местоположбата за да можат да им ја украдат. Ова е толку вообичаено, што гавраните ќе летаат подалеку, само за да најдат посигурно место, или ќе се преправаат дека закопуваат храна за да ги прелажат другите гаврани. Гавраните се познати по крадењето и фаќањето сјајни предмети како камчиња, парчиња метал или голф топчиња. Едната теорија е дека го собираат ова „богатство“ за да ги импресионираат останатите гаврани. Други, пак, сметаат дека младенчињата се премногу љубопитни за сите нови нешта, и дека се привлечени од сјајните округли предмети зашто се слични на птичјите јајца. Возрасните птици го губат својот интерес за невообичаените работи, и со текот на годините стануваат неофобични.
Играње
Последниве години, биолозите признаваат дека птиците имаат афинитети кон играњето. Младнечињата гаврани се најразиграни од сите видови птици. Набљудувани се како се лизгаат по снежни брегови, само заради забава. Се случува да си играат и со други видови, како на пример „фати ме ако можеш“ со волци, видри и кучиња. Познати се по спектакуларни летови со лупови, пируети и летање со друга птица фатени со канџите.
Гавранот како тема во македонскиот фолклор
Во македонскиот фолклор, името на гавранот му го дал Адам, како и на повеќето птици: „Заграчил гавранот гра, гра, гра, му клаил името гавран.“ Гавранот се смета за птица која навестува нешто лошо и се смета за кобна птица. Ако наутро се слушне дека грака гавран, значи дека коби нешто и дека ќе се случи несреќа: „Гаврано кога грачит во зимно време приквечер жалојно, не било на арно. Или зима ќе искобит, или некој чоек ќе умрит, или ќе пцоисуат волои и други имање.“ Во Малешевијата се верува дека ако се спушти гавран врз некоја куќа, некој ќе умре. Но, сепак, гавранот е претставен и како интелигентен и досетлив, малку циничен, суштество кое ја сака својата слобода и не сака да му се мешаат во начинот на живот. Во приказната „Гавранот и домазетот“ гавранот му докажува на штотуку оженетото момче дека животот му е поцрн, без своја куќа, отколку неговиот.
Во книжевноста
И во современата книжевност, гавранот е честа инспирација на поетите и писателите, како: Шекспир, Едгар Алан По, или Чарлс Дикенс. Постојат бројни примери на гавранот како тема во уметноста и во популарната култура:
Ноти
Историја
Во согласност со Лозанскиот договор, во 1924 година присилно било иселено муслиманското население во Турција, а на нивно место грчките власти населиле бегалски семејства од Понд и Кавказ. Во 1928 година, во селото живееле 216 грчки бегалски семејства со вкупно 901 жител.
Ноти многу настрадало во времето на Втората светска војна, особено во јануарската офанзива од 1944 година, кога од бугарските војници било запалено и биле убиени 40 мирни селани. Исто така, подоцна настрадало и за време на Граѓанската војна, кога дел од населението се преселило и во Македонија и во источноевропските земји, а поголемиот дел грчките монархистичките власти принудно го раселиле во полските мегленски села. По завршувањето на војните, селото било обновено.
Стопанство
Селото произведува големи количества компири, а некои од семејствата, особени Каракачаните, се занимаваат со сточарство, за што постојат поволни услови поради непрегледните планински терени погодни за сточарење.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година во Ноти живееле 3.500 Власи-муслимани и 160 Роми-муслимани. По податоци на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Нута имало 168 Роми.
Во 1920 година, Лугунци е посочено со 1.000 влашки муслимански куќи.
Во пописот од 1913 година било забележано со 3.442 жители. Во текот на Првата светска војна, поради близината на воените дејства, селото настрадало, особено во 1916 година, а неговите жители биле интернирани во внатрешноста на Бугарија од страна на бугарските власти. Само половина од жителите се вратиле во селото. Поради тоа во пописот од 1920 година селото се водело со преполовено население, односно само со 1.607 жители. Во 1924 година, муслиманското население било принудно иселено во Турција, додека на нивно место биле населени грчки бегалски семејства. На пописот од 1928 година било забележано како бегалска населба со 712 жители, а во 1940 година нивниот број се искачил на 1.098 жители. Селото тешко настрадало и било целосно напуштено за време на Втората светска војна и Граѓанската војна, а по завршувањето на двете војни повторно било обновено, но со помалку жители, бидејќи поголемиот дел од нив не се врати во селото. Ноти во пописот од 1951 година имало само 95 жители, во 1961 година нивниот број се искачил на 437, во 1971 година биле попишани 440, во 1981 година 412, а во 1991 година 367 жители, во кои биле вброени и дел од семејствата на селото Лесково, како и каракачански сточарски семејства преселени тука по нормализирањето на ситуацијата.
Според извештај од 1993 година, селото е мешана населба и во неа биле зачувани два малцински јазици — понтскогрчки и влашки, и обата на средно ниво.
Во пописот спроведен во 2001 година, селото било попишано со 388 жители. Во најновиот спроведен попис од 2011 година во Грција, селото било забележано со 309 жители.
Самоуправа и политика
Од 1919 година, селото претставувало самостојна општина, во чиј состав влегувало и селото Тушин во периодот од 1919 до 1929 и од 1955 до 1997 година. Атарот на селото, заедно со атарот на растуреното село Лесково опфаќал површина од 54 квадратни километри, а атарот на општината 106 квадратни километри. Во 1997 година, општината Ноти била припоена кон поранешната општина Капињани. Во 2011 година, општината Капињани станала дел од поголемата општина Меглен.
Селото припаѓа на општинската единица Капињани со седиште во истоименото село, која припаѓа на поголемата општина Меглен, во округот Постол. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Ноти, во кој покрај селото Ноти влегува и селото Тушин.
Албрехт III (војвода од Австрија)
Албрехт III (Albrecht III, Albrecht mit dem Zopf, Graf von Habsburg Albrecht VII, роден на во Виена - починал на  во ) — владетел од Хабсбуршката династија како војвода од Австрија (1365–1395), војвода од Штаерска, војвода од Корушка и војвода од Крањска (1365–1379) и гроф од Тирол (1365-1379).
Рани години
Албрехт III бил третиот син на војводата Албрехт II и Јохана фон Пфирт.
Управување
Неговиот татко Албрехт II во 1355 година го основал Хабсбуршкиот домашен ред, според кој неговите синови заедно и со еднакви права треба да ја водат земјата. Кога тој починал на 20 јули 1358 година, најголемиот негов син Рудолф IV го презел управувањето на териториите, бидејќи другите негови три сина биле малолетни.
Во 1364 година Рудолф IV го основал Рудолфскиот домашен ред, според кој хабсбуршките територии се заедничка сопственост на сите браќа со потписите на тројцата браќа. (Фридрих III починал во 1362 година). По неколку месеци Рудолф IV починал ненадејно на 26 години и двајцата браќа Албрехт III (кој имал 15 години) и Леополд III (кој имал 16 години) започнале да управуваат заедно. Поголемиот брат Албрехт ја имал водечката улога. Наскоро тие дошле до конфликт.
За време на своето владеење, Албрехт бил поразен од Швајцарците кај Нафелс, но ја зацврстил својата територија преку проширување на сметка на Грофовија Шаумбург. Исто така тој продолжил со изградба на катедралата „Св. Стефан“ во Виена, каде подоцна бил погребан. На Универзитетот во Виена го основал теолошкиот факултет.
Албрехт е познат и по тоа што нарачал да биде изработена хроника на сите австриски владетели. Тој се стремел и кон светиот римски престол.
Договор од Нојберг
Со договорот од Нојберг од 25 септември 1379 година Албрехт ја добил Австрија. Така презимето Хабсбург се поделило на Леополдска и Албрехтска линија.
Во 1386 година неговиот брат Леополд бил убиен во Битката кај Семпах. Албрехт станал регент на сите хабсбуршки територии бидејќи синовите на Леополд биле малолетни.
Албрехт починал во 1395 година и бил наследен од неговиот син Албрехт IV, но наскоро синовите на Леополд успеале да си ги вратат териториите.
Семејство
Во 1366 година Албрехт III се оженил за осумгодишната Елизабета Чешка (1358-1373), ќерка на царот Карло IV, крал на Бохемија. Таа починала во 1373 година на 16 години, и не му родила наследници.
Во 1375 година Албрехт III се оженил за Беатриса од Нирнберг, која му го родила синот и негов наследник Албрехт IV во 1377 година.
Големиот Молн
Големиот Молн (Le Grand Meaulnes) — единствениот роман од францускиот писател Ален Фурние објавен во 1913. Раскажувач е 15-годишниот Франсоа Сорел, пријател на главниот јунак, 17-годишниот гимназијалец Августин Молн од областа Солоњ, кој се обидува да ја пронајде таинствената девојка што ја запознал на маскенбалот. Молн е импулсивен, безгрижен и романтичен лик, кој е во потрага по недофатливото, а авторот преку него го прикажува светот помеѓу детството и зрелоста. Насловот на овој роман го инспирирал Френсис Скот Фицџералд како да го наслови Големиот Гетсби.
Содржина
Франсоа Сорел, раскажувачот на книгата, е син на М. Сорел, кој е директор на училиште во едно мало село во Солоњ, регион со езера и песочни шуми во срцето на Франција. По пристигнувањето во класот, Аугустин Молн, бистар млад човек кој потекнува од скромно семејство, наскоро ќе исчезне. Тој се враќа со искуство од ноќен маскембал, каде што се сретнал со девојката од своите соништа, Ивон де Галас. Таа живее со вдовицата на нејзиниот татко и нејзиниот брат Франц во огромниот древен семеен замок кој бил во распаѓање. Во градината од замокот требало се одржи свршувачка на Франц и девојката со која требало да се ожени. Свршеницата, сепак, не се појавила, и Франц се обидел да се самоубие. Откако ќе се врати на училиште, Молн имал само една идеја: да го најде мистериозниот замок повторно и девојката во која се вљуби. Сепак неговите пребарувања не успеваат, а во исто време бизарен млад човек се запишал на училиште. Тоа бил Франц де Галас под друго име кој се обидел да се скрие од нанесениот срам. Аугустин Молн дознал и заминал за Париз, со цел да ја најде Ивон де Галас но не успева. Тој му пишува на својот пријател Франсоа Сорел: „Подобро е да се заборави сè“.
Франсоа Сорел, кој сега станал учител како татко му, конечно успева да ја најде Ивон де Галас и ја споил со Молн. Ивон уште живеела со нејзиниот стар татко во она што останало од семејниот имот. Местото се викало Les Sablonnières и не било толку далеку како што пријателите мислеле. Ивон де Галас сѐ уште немала момче и му признала на Аугустин Молн дека тој е љубовта на нејзиниот живот. Ивон де Галас го прифила, со благослов на својот татко, предлогот за брак од Аугустин Молн. Сепак Молн ја остава по неколку дена, со цел да го најде изгубениот брат Франц (на кого му ветил помош пред многу години) и повторно да го обедини со неговата свршеница. Ивон де Галас, сега во брак со Аугустин Молн, останува сама во замокот. Ивон раѓа девојче, но умира два дена подоцна. На крајот Франсоа ја наследил куќата во која Молн и Ивон живееја и го одгледува девојчето, истовремено чекајќи го враќањето на неговиот пријател Аугустин Молн. Гледајќи ги старите папки, Франсоа Сорел открил мал рачно напишан дневник од Молн. Во текот на годините во Париз (пред Франсоа да ја донесе Ивон), Молн ја сретнал и завел девојка која го напуштила Франц во градината. Неколку години подоцна, Молн се вратил со Франц и неговата свршеница, и дошол да ја види својата ќерка.
Подгорjе (Беласица)
Подгорjе (наречено и Подгорија или Подгор) — географска област во северното подножје на Беласица, поделена помеѓу Пиринска Македонија во денешна Бугарија и Р. Македонија.
Географија
Подгорието ги опфаќа јужните делови на Петричката и Струмичката Котлина, помеѓу градовите Петрич од исток и Струмица од запад. На север се ограничува од река Струмешница., со наносни конуси на реките Луда Мара, Љашничка, Иваник, Коларовска, Камешница, Јаворничка, Клучка, Ремешница, Стар Дол, Ломница, Баба, Брлен, Дерман и други. Највисоките негови делови се образувани од едри парчиња, размешани со груб чакал, средните - од поситни материјали, а ниските од најфини честички. Во Подгорието извираат многу слатководни и минерални извори, како најзначајни се тие кај селото Банско. Почвите се делувијални и делувијално-ливадни, а во ниските делови околу река Струмешница земјите се обработувани. На надморска височина од 250-800 м. има костенови шуми, примесени со чинар, бел габер и зимски даб.