cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Контроверзии поврзани со Нобеловата награда
Неодамнешни наводни исклучоци (од 1990 година)
Во 2006 година Нобеловата награда за физика ја освоиле Џон Ц.Матер и Џорџ Ф.Смут (предводници на сателитскиот експеримент за потеклото на вселенското истражување (COBE)) „за нивното откривање на формата на црно тело и анистротопија на космичкото микробраново фононско зрачење (CBRM)“. Се сметаше дека наградата со доделувањето на наградата се оневозможило одавање признание на оригиналниот откривач на анистропијата кој тоа го направил порано. Во јули 1983 година експериментот Реликт, со кој бил лансиран Prognoz-9 сателитот, го проучувал космичкото микробраново фононско зрачење (CMBR) преку една единствена честота.
Во јануари 1992 година, беше познато дека Андреј А. Бруканов одржал семинар во Стернберг астрономскиот институт во Москва каде тој прв соопштил за откривањето на анистропијата на CBRM. Сепак, во извештајот со резултатите на тимот Реликт од 1987 година, се тврдело дека тој не извршил откривање, туку само ја утврдил горната граница.
Хемија
Наградувањето на Фриц Хабер со Нобелова награда за хемија во 1918 година за неговата работа поврзана со синтетизирање на амонијакот било контроверзно затоа што Хабер бил предводникот на воената хемиска програма на Германија за време на Втората светска војна.
Физика
Анри Бекерел бил награден со Нобелова награда за физика во 1903 година, заедно со Пјер и Марија Кири, „како знак на признание на необичните услуги кои тој ги понудил со неговото откритие на спонтаната радиоактивност“. Сепак, во тоа време постоеле уверливи контроверзии откако некои научници почнале да тврдат дека Бекерел само повторно открил една појава која првично била забележана и научно истражувана неколку децении претходно од заборавениот француски научник Абел Нипс де Сен-Виктор.
Филип Ленарт бил награден со Нобелова награда за физика во 1905 година за неговото истражување на катодни зраци и за откривањето на повеќето од нивните одлики. Како советник на Хитлер, Ленарт станал "Шеф на Арајанската физика" под водство на нацистите. Тој ја предложил идејата дека во науката постои расен елемент (т.е.,‘англиска наука’, ‘германска наука’, ‘еврејска наука’) и теоријата на релативитет на Алберт Ајнштајн ја сметал за "еврејска измама". Јоханес Старк, кој ја освоил Нобеловата награда за физика во 1919 година, исто така учествувал во отфрлањето на "еврејските идеи" на Ајнштајн и на оние нееврејските на Вернер Хајзенберг поради расни мотиви.
Со наградувањето Алберт Ајнштајн со Нобелова награда во 1921 година нему главно му било одадено признание за неговото објаснување на фотоелектричниот ефект во 1905 година и "за неговите придонеси во теориската физика" – што се должи на честите контра-интуитивни концепти и предвремени конструкции поврзани со неговата теорија на релативноста, каде некои од нив беа далеку од можни експериментални проверки, сè до неодамнешните откритија како на пример, скршнување на светлината, гравитациски бранови, гравитациски леќи, црни дупки. Токму пред 1993 година беше добиен првиот доказ за постоење на гравитационо зрачење преку мерките вредни за добивање Нобелова награда на Халс-Тејлоровиот двоен систем. Некои други негови значајни придонеси во документите на Анус Мирабилис, во врска со Брауновото движење и специјалниот релативитет, никогаш не биле директно признаени од страна на Нобеловиот комитет, и покрај тоа што Ајнштајн бил номиниран неколкупати за специјалниот релативитет почнувајќи од 1910 година. Често овие номинации за специјалниот релативитет препорачувале наградата да им биде доделена заеднички на Лоренц и Ајнштајн. Анри Пуансаре исто така најмалку еднаш бил номиниран за неговите заслуги во теориската физика, вклучувајќи го и неговото работење на Лоренцовата теорија на релативноста. Сепак, експерименталните резултати на Кофман фрлиле сомнеж на точноста на специјалниот релативитет, сомнежи кои не биле разрешени сè до 1915 година, а до тоа време Ајнштајн веќе напредувал кон општата теорија, вклучувајќи ја и неговата теорија за гравитацијата. Повторно емпириската поддршка (во случајот на предвиденото спектрално пренасочување на сончевата светлина) била доведена во прашање во еден повеќегодишен период, така што единствениот оригинален доказ била доследноста на познатата перихелионска прецесија на планетата Меркур. Дополнителна поддршка била добиена кон крајот на 1919 година кога предвиденото отклонување на светлината од ѕвездите блиску до сонцето било навидум потврдено од Експедицијата на сончевото затемнување на Артур Стенли Едингтон, иако реалните резултати биле некако двосмислени. Конечен доказ за предвидувањето за отклонување на гравитациската светлина не биле добиени сè до 1970-ти години.
Постоело општо верување дека Роберт Миликан бил одбиен за добивање на наградата за физика во 1920 година што се должело на тврдењата на Феликс Еренхафт дека тој измерил полнежи помали од елементарниот полнеж на Миликан. На крајот тврдењата на Еренхафт биле отфрлени и Миликан ја добил наградата во 1923 година. Сепак, одредени контроверзии изгледа сѐ уште кружат околу oil-drop постапката и експерименталното толкување на Миликан кои се однесуваат на основаноста и етиката на неговите погрешни тврдења, како и селективноста и манипулирањето со податоците во научниот документ од 1913 година во кој бил мерен полнежот на електроните, а што многу придонело во негова корист: поточно, тој наводно ги навел сите негови набљудувања, но тој всушност во неговиот краен извештај испуштил вкупно 82 дела од експерименталните податоци.
Вилијам Бредфорд Шокли бил еден од добитниците на Нобеловата награда за физика во 1956 година за транзисторот. Постоела добро документирана контроверзија која се поврзувала со неговата победа, а била поддржана сд поткрепени извештаи на неговите колеги (другите двајца Нобеловци), како и од историски факти, а сите критики се должеле главно на тогашната директорска позиција на Шокли и на неговите напори за самопромовирање (оригиналниот ‘транзистор’ на Шокли кој самиот го создал воопшто не работел). Значајна промена во врска со карактерот на Шокли се случи наскоро по добивањето на Нобеловата награда. Подоцна, тој цврсто и сериозно се заложил за евгениката, со тоа што објавените дела на оваа тема се сметаат за најзначајна работа во неговата кариера. Неговите идеи биле главно засновани врз истражувањето на Кирил Барт, чии истражувања подоцна биле општо прифатени како лажни. Тој е единствениот нобелов лауреат кој јавно признал дека донирал сперма во Складиштето за избор на зачнување, банка за сперма која била основана (во 1980 година) од страна на евгенистот Роберт Кларк Грам со надеж за пренесување на најдобрите човечки гени, Складиштето било затворено во 1999 година.
Физиологија или медицина
Иако случајно наишол на тогаш неидентификуваниот вид на мувла која подоцна ќе го сврти вниманието на светот на медицината како пеницилин, на Александар Флеминг често му било оддавано признанието како откривач на пеницилинот и затоа ја поделил Нобеловата награда за медицина заедно со Ернест Борис Чејн и Хауард Флори. Сепак, некои критичари истакнаа дека Флеминг не го ‘открил’ пеницилинот, туку дека технички тоа всушност претставувало ‘повторно откривање’ и дека децении пред Флеминг постоеле други значајни луѓе (особено Сер Џон Скот Бардон-Сандерсон, Вилијам Робертс (физичар), Џон Тајндал и Ернест Дучесне) кои веќе започнале свои студии и истражувања во врска со неговите корисни особености и медицински одлики. Згора на тоа, според самиот Флеминг, првото познато спомнување на пеницилин на кое можел да се сети било во 51 Псалм:"Прочисти ме со изоп и ќе бидам чист": тој во меѓувреме од книгата на познатиот американски миколог Чарлс Том научил (истата книга која му помогнала на Флеминг да го утврди идентитетот на мистериозниот вид мувла) дека penicillium notatum за првпат бил препознаен од страна на шведскиот хемичар Вестлинг во примерок на изоп кој бил во распаѓање. Исто така било истакнато дека неколку заслужни современици кои придонесувале во координирањето на истражувањата биле изоставени од оваа награда.
Португалскиот невролог Антониу Егаш Мониз ја примил Нобеловата награда за медицина во 1949 година за неговото развивање на префронтална леукотомија. Во САД на сосема неетички начин била воведена изменета верзија на оваа постапка која била изведувана на индискриминирачки начин, а која често се нарекувала "лоботомија со требење на лед". Токму д-р Валтер Фримен, американскиот ученик на Мониз, е оној кој го дал популарното име лоботомија во печатот, откако во 1938 година во Њујорк тајмс се појавиле насловите "Операција вршена на душевно болните; Се известува за ослободување од опсесиите". Па дури и Џозеф Кенеди, таткото на претседателот на САД Џон Ф.Кенеди, дозволил да се изврши лоботомија на неговата ќерка кога таа имала околку дваесет години. Д-р Валтер Фримен, Американецот кој бил овластен за предметот, ја извел операцијата откако претходно извел повеќе од четири илјади лоботомии. До тоа време кога Мониз бил награден во 1949 година, имајќи ги Њујорк тајмс и Њу Ингланд весникот за медицина на негова страна, лоботомијата станувала сè попопуларна така што од 1949 до 1952 година се смета дека само во САД биле изведени околу пет илјади лоботомии. Мониз починал во 1955 година откако неговата медицинска постапка престанала да се употребува. Околу постапката почнале да кружат лоши гласини и подоцна таа била забранета во многу земји. Денеска ретко се изведува.
Карл фон Фриш ја поделил Нобеловата награда за физиологија или медицина во 1973 година воведувајќи го објаснувањето за "јазикот на танцот" на пчелите. Сепак, многу контроверзии се изродиле со текот на годините што се должело на недостатокот на директни научни докази за растреперениот танц на пчелите како што точно го нарекол, а кој бил постулиран од Карл фон Фриш. Иако на крај контроверзијата била ставена во мирување од еден тим на истражувачи од Rothamsted истражувањето во 2005 година, кои ги следеле пчелите со радар додека тие летале кон изворот на храна, се испостави дека експерименталните резултати баш и не ја поддржуваат целосно оригиналната формулација на Фриш,, туку дека ја поддржуваат страната на теоријата на неговиот противник Адријан Венер со која се тврди дека пчелите во основа се раководат до изворот на храна според мирисот; откако ќе си ја искомуницираат (сè уште непознат мистериозен механизам) помеѓу себе општата насока и растојание (специфично и релативно во пчелите кои го пренесуваат) преку растреперениот танц-како што оригинално било постулирано од страна на Нобеловецот во 1973 година.
Друга расправа која се случила порано и која е подеднакво славна (или не толку славна, ама добра за споредба), кога Роберт Гало наспроти Лук Монтање се справувале со NIH панел дискусија иато како кај Балтимор аферата: HTL-III/LAV Приоритетниот контроверзен случај. Името NIV било компромис помеѓу американските и француските преговарачи со вел да се дозволи ко-откривање на потврдувањето на СИДА вирусот. Патем, тврдењето дека Франсоа Баре-Синуси бил општо признаен како откривачот на ХИВ додека работел во лабораторијата на Монтање било исто така оспорено и во статијата која расправала за општо прифатениот заклучок дека HIV предизвикува СИДА. Монтање и Баре-Синуси бил награден со Нобелова награда за медицина во 2008 година. Тие поделиле една половина од наградата додека другата половина ја зел Харалд зур Хаусен за неговото истражување поврзано со ракот.
Во 2008 година, Нобеловата награда за медицина за истражување поврзано со ракот за Human Papilloma вирусот направено од Харалд зур Хаусен било разгледувано од страна на шведската полициска антикорупциска единица. Причината за тоа е што Астра Зенека имал свој удел во две профитабилни HPV вакцини и затоа имал финансиска придобивка од наградата, се согласил да ги спонзорира Нобеловите медиуми и Нобеловото мрежно место. Според Тајмс онлајн, две повисоки фигури кои учествувале во постапката на избирање на г-дин Зур Хаусен исто така имале јаки врски со АстраЗенека.
Мир
Претседателот Теодор Рузвелт, кој е 26-ти претседател на САД, ја примил Нобеловата награда за мир во 1905 година за неговото помагање да се стави крај на руско-јапонската војна. Сепак, тој одиграл значајна улога и во потиснувањето на револтот на Филипините.
Кордел Хал бил награден со Нобелова награда за мир во 1945 година како признание на неговите напори за завладување на мир и разбирање на западната полутопка, за неговите трговски договори и за својата активност за основање на Организацијата на обединетите нации. Хал му бил државен секретар на Франклин Рузвелт за време на кризата Св. Луј испловил од Хамбург во Атлантскиот Океан летото 1939 година пренесувајќи над 950 еврејски бегалци, главно моќни Евреи кои барале азил од нацистичкото протерување непосредно пред Втората светска војна. Патувањето со бродот предизвикало огромни контроверзии во САД: првично претседателот на САД Франклин Делано Рузвелт покажал скромна волност да го прифати бродот, но жестоката опозиција на Хал и јужните демократи се спротивставиле, а некои од нив отишле и дотаму што му се заканувале дека нема да му ја дадат својата поддршка на Рузвелт на претседателските избори во 1940 година, доколку тоа се случи. На 4 јуни 1939 година Рузвелт издал наредба да му се забрани влез на бродот, кој чекал во Карипското Море, некаде меѓу Флорида и Куба. Патниците започнале преговори со кубанската влада, но преговорите пропаднале речиси во последната минута. Приморани да се вратат во Европа, повеќе од четвртина од патниците како последица на тоа умреле во Холокаустот.
Државниот секретар на САД Хенри Кисинџер примил Нобелова награда за мир во 1973 година за неговите активности во Виетнамските мировни спогодби, и покрај неговото започнување на тајната кампања за бомбардирање на инфилтрираната NVA во Камбоџа од 1969 до 1975 година, наводната вмешаност на САД во операцијата Кондор-кампања која се случувала кон средината на 1970-ти години и која опфаќала киднапирање и убиство кое било координирано помеѓу разузнавачките и безбедносните служби на Аргентина, Боливија, Бразил, Чиле, Паргвај и Уругвај, како и смртта на француските граѓани под водство на чилеанската хунта. Тој исто така ја поддржал и турската инвазија во Кипар од 1974 година која резултирала со окупирање на приближно 1/3 од островот од страна на странските трупи.
Анвар Садат, претседателот на Египет за време на војната против Израел во 1973 година - Јом Кипур војната, бил награден со Нобелова награда за мир како дополнение на Менахем Бегин во 1978 година за нивните придонеси за успешното затворање на Камп Дејвид спогодбите истата година.
Ригоберта Менчу ја освоила Нобеловата награда за мир во 1992 година; делумно за нејзината автобиографија I, Ригоберта Менчу. Во 1999 година таа била обвинета од Дејвид Стол дека ги лажирала настаните во нејзината семејна историја во книгата за дополнителните причини за герилата.
Јасер Арафат, Шимон Перес и Јицак Рабин биле добитници на Нобелова награда за мир во 1994 година. Критичарите повеќе години го сметале Арафат за предводник на терористите. Неговите критичари често го опишувале како непокаен терорист во чиј спомен ќе остане промовирањето на насилството.
Каре Кристијансен, норвешки член на Нобеловиот комитет, си поднел оставка во 1994 година во знак на протест на доделувањето на Нобеловата награда за мир на Јасер Арафат, кого тој го етикетирал како "терорист".
Џими Картер бил награден со Нобелова награда за мир во 2000 година за "децениите кои неуморно ги посветил на напорите да најде мирно решение на меѓународните конфликти, да ја унапреди демократијата и човековите права и да го промовира економскиот и социјалниот развој." Објавувањето на наградата се случило набрзо откако Парламентот и Сенатот на САД му дале овластување на претседателот Џорџ В. Буш да користи воена сила против Ирак со цел да ги зајакне резолуциите на Советот за безбедност на ООН со кои се барало Багдад да се откаже од оружјето за масовно уништување. Кога Гунар Берге, претседателот на Нобеловиот комитет, бил запрашан дали со изборот на поранешниот претседател му се упатува критика на Буш, тој рекол: "Со самата позиција која Картер ја зазел, тоа може и мора да биде сметано како критика која се однесува на насоката која сегашната администрација на САД ја зазела во однос на Ирак." Картер одбил да ги коментира забелешките во интервјуата во кои било наведено дека тој претпочитал да се фокусира на работењето на Картер центарот.
За Вангари Матаи, добитничката на Нобеловата награда за мир во 2004 година, кенискиот весник Стандард и Радио слободна Европа пренеле дека таа изјавила дека СИДАта било првично развиена од страна на западните научници со цел да ја намалат популацијата. Таа подоцна ги отфрлила овие тврдења, иако Стандард стои зад она што го има пренесено. Дополнително на тоа, во интервјуто на магазинот Тајмс таа го наговестила неприродното потекло на СИДАТА, велејќи дека некој знае од каде дошла таа и дека "...не произлегла од мајмуните."
На Ал Гор и IPCC, добитниците на Нобеловата награда за мир во 2007 година, исто така им била оспорена валидноста на освоената награда, така што било изјавено дека тие ја освоиле наградата како "прекорување на претседателот Буш". Исто така било расправано и за тоа дали глобалното затоплување е човечки предизвикана или е целосно природна појава. Во овој случај, наградата за мир била критикувана како политичко средство на левицата,
Недоброволни одбивања
Во 1936 година, Адолф Хитлер бил навреден од Нобеловата фондација кога во 1935 година Нобеловата награда за мир му била доделена на Карл фон Осјецки, германски писател кој јавно му се спротивставил на Хитлер и на нацизмот. (Во тоа време, наградата се доделувала следната година.) Хитлер реагирал така што издал декрет на 31 јануари 1937 година со кој на германските жители им забранил да прифаќаат какви било Нобелови награди во иднина. Доделувањето на наградата за мир на Осјецки само по себе било сметано како контроверзно. Додека фашизмот имал неколку поддржувачи надвор од Италија и Германија, оние кои не го поддржувале фашизмот задолжително почувствувале дека било погрешно да се навреди Германија така што наградата ќе му се додели на некој кој бил против тогашниот германски режим.
Со декретот на Хитлер им било забрането и на последователните тројца Германци да ја прифатат Нобеловата награда: Герхарт Домак (1939 година Нобелова награда за физиологија или медицина), Рихард Кун (1938 година Нобелова награда за хемија) и Адолф Бутенант (1939 година Нобелова награда за хемија). Последниве тројца ги примиле нивните дипломи и медалји, но не и паричната награда.
На 19 октомври 1939 година, околу месец и половина после почетокот на Втората светска војна, Нобеловиот комитет на институтот Каролинска се соочил со расправа околу тоа кој да биде Нобелов лауреат за физиологија или медицина во 1939 година. Мнозинството од професорите во институтот биле за тоа наградата да му се даде на Домак и некој ја пуштил таа вест да проструи, така што таа била пренесена и во Берлин. Културминистериумот во Берлин одговорил на тоа со телеграма во која било наведено дека доделувањето на Нобеловата награда на германец е"сосема непосакувано"(durchaus unerwünscht). И покрај испраќањето на телеграмата, на 26 октомври 1939 година мнозинството во институтот гласало наградата да му биде дадена на Домак. Домак ја примил веста истиот ден подоцна преку телефон и телеграма. Тој знаел за декретот на Хитлер, но не бил сигурен дали тој се однесува само на наградата за мир или на сите Нобелови награди воопшто, па затоа Домак испратил барање до Министерството за образование во Берлин прашувајќи дале е можно тој да ја прифати наградата. Откако после повеќе од една недела тој не добил никаков одговор, тој почувствувал дека би било некултурно уште да чека на нивниот одговор и на 3 ноември 1939 година тој напишал едно писмо до институтот заблагодарувајќи им за признанието, но додал дека тој ќе мора да чека одобрување од владата пред да може да ја прифати наградата. Како последица на тоа нему му било наредено да испрати копија од неговото писмо до Министерството за надворешни работи во Берлин и на 17 ноември 1939 година тој бил уапсен и одведен во полициски штаб од страна на Гестапо. Тој бил ослободен после една недела и тогаш пак го уапсиле. На 28 ноември 1939 година, тој бил присилен од страна на Културминистериумот да потпише претходно подготвено писмо, кое било адресирано до Институтот и со кое тој ја одбива наградата. Бидејќи Институтот веќе ги имал подготвено неговиот медал и диплома пред пристигнувањето на второто писмо, тие биле во состојба да го наградат и подоцна за време на Нобеловиот фестивал во 1947 година.
На 9 ноември 1939 година, Кралската академија на науки му ја доделила наградата за хемија од 1938 година на Кун и половина од наградата од 1939 година на Бутенант. Откако германските научници биле известени за одлуката, тие биле присилени да ги одбијат наградите поради насилните закани кои ги добивале од германската влада. Нивните писма со кои ја одбиваат наградата стасале во Стокхолм веднаш после писмото на Домак со кое тој ја одбил наградата, а тоа помогнало да се потврдат сомневањата дека германската влада ги присилува овие научници да ја одбијат наградата. После Втората светска војна во 1948 година, тие напишале писмо до Академијата со кое ја изразиле нивната благодарност за наградите и нивното жалење затоа што биле приморани да ги одбијат во 1939 година. Тие биле наградени со нивните медали и дипломи на церемонијата во јули во 1949 година.
Постојат гласини дека Ото Хајнрих Варбург, германец кој ја освоил Нобеловата награда за физиологија или медицина во 1931 година, бил избран за втора Нобелова награда за физиологија или медицина во 1944 година, меѓутоа поради декретот на Хитлер нему му било забрането да ја прифати наградата. Според Нобеловата фондација оваа приказна не е вистинита. (за повеќе детали види Ото Хајнрих Варбург.)
Борис Пастернак прво ја прифатил Нобеловата награда за литература во 1958 година, но потоа бил присилен од властите во СССР да ја одбие затоа што наградата се сметала како "надоместок за дисидентските политички инсинуации во неговиот роман Доктор Живаго" Пастернак починал и никогаш не ја примил наградата. На 9 декември 1989 година нему му биле оддадени почести од страна на Нобеловата фондација на банкетот во Стокхолм, кога тие медалот му го предале на неговиот син. Мстислав Ростропович, познат руски челист и близок пријател на Борис Пастернак, не банкетот ја отсвирел Ергенската свита во негово сеќавање.
Изчезнувачки остров
Изчезнувачки остров се однесува на секој постојан остров кој е изложен при плима, но е потопен при осека. Изчезнувачките острови се случуваат на светско ниво. Има изчезнувачки острови на Филипините и неколку на Островите Сан Хуан.
Во раните времиња, морнарите биле збунети од овој феномен и измислувале објаснувања за тоа, обично вклучувајќи големо морско чудовиште што ќе му дозволело на екипажот да му застане на грб пред да се потопи, давејќи го екипажот. Значајни примери од овие се: аспидохелонот, фаститокалон, јасконијо, лингбакр, хафгуфа, и разни споменувања на кракен.
Има исчезнувачки остров во крај западниот брег на Островот Самал на Филипините.
Солсбериската катедрала од ливадите
„Солсберската катедрала од ливадите“ (англиски: Salisbury Cathedral from the Meadows) е слика од уметникот Џон Констабл насликана во 1829, една година по смртта на неговата сопруга. Подоцна тој кон сликата додал и стихови од делото „Годишните времиња“ од поетот Џејмс Томсон (XVIII век) кои го разоткриваат значењето на сликата: дека виножитото е симбол на надежта по бурата следејќи по смртта на младата Амелија во рацете на нејзинот љубовник Келадон.
Оваа слика претставува личен израз на турбулентните чувства и променливите умствени состојби на сликарот. Некои ја имаат толкувано сликата и на политички начин, едно од кои толкувања е судирот на природата и индустријализацијата претставен преку судирот на елементите.
Некои симболи во сликата:
Тор (митологија)
Според нордиската митологија, Тор (Þórr) — бог со чекан („мјолнир“) кој се поврзува со громовите, молскавиците, бурите, дрвјата даб, силата, заштита на човештвото, како и просветлување, лечење и плодност.
Римско доба
Најраниот запис за Тор како бог на Германите се наоѓа во делото од првиот век на римскиот историчар Такит „Германија“, каде пишувал за верувањата на германското племе Свеви. Такит напишал дека „меѓу боговите, Меркур е најпочитуван. Тие му поднесуваат жртви и понуди на одредени денови, човечки жртви исто така. Херкул и Марс ги чествуваат со животински понуди.“ Такит споменал дека Свевите ја почитуваат и Изида. Во овој случај, Такит мисли на богот Один кога вели Меркур, Тор е „Херкул“ и Тир е Марс, додека идентификувањето на Исис останува нерешено. Во врска со Тор, идентификувањето со богот Херкул доаѓа поради сличноста меѓу чеканот на Тор и оној на Херкул.
Во деловите на Германија кои биле окупирани од Римското Царство, на парички и други предмети од 2 и 3 век наша ера има латински запис кои се однесуваат на „Херкул“, што можеби се однесува на Тор.
Првиот вистински запис на името на овој бог се наоѓа на парче накит (фибула) од 7 век, најдена во Баварија, на која стои јужно германската форма на името - Þonar, односно Тонар. Во втората половина на 8 век, на староанглиски јазик се споменува фигура наречена Þunor односно Тунор, и за која се смета дека е староанглиска верзија на овој бог.
Кодексот од 9 век од Мајнц, Германија, познат како Стар саксонски завет за крштевање, содржи имиња на три старосаксонски богови, Один, Сакснот и Тунор, и по пат на откажување од нив како демони, паганите се покрстувале во христијани.
Викиншка ера
Во 11 век, хроничарот Адам Бременски запишал во неговото дело Делата на бискупот на Хамбуршката црква дека статуа на Тор, кого го опишал како „најсилен“ се наоѓа во храмот во Упсала кој се наоѓа во Стара Упсала во Шведска. Адам запишал дека се верува оти Тор владее со небото, раководи со громовите и молњите, ветерот и бурите, убавото време и плодноста, како и тоа дека Тор со неговото жезло потсетува на Јупитер. Адам запишал дека народот во Упсала назначил свештеници за секој бог, и дека свештениците требало да поднесуваат жртви. Во случајот на Тор, биле поднесувани жртви кога се заканувале чума или глад. Во истото дело Адам споменал дека англискиот проповедник Вулфред во 1030 година бил линчуван од собраните германски пагани заради „непочитување“ на претставата на Тор.
Во 12 век, во време кога народот во Норвешка бил официјално христијанизиран, Тор бил сè уште повикуван, за што сведочи порака напишана со руни најдена во Берген, Норвешка. Порака ги повикува Тор и Один на помош. Во тоа време, иконографијата на христијанизираниот крал Олаф II (Светиот Олаф) содржи елементи од Тор: Олаф е претставен со црвена брада и држи чекан.
Поетска еда
Во Поетска еда, која датира од 13 век пишувана врз основа на традиционални извори кои потекнуваат од паганскиот период, Тор се споменува во девет поеми.
Во поемата Пророштвата на Волва, мртвата Волва ја раскажува историјата на универзумот и ја претскажува иднината на Один, како и смртта на Тор. Според неа, Тор ќе се бори со голема змија за време на големата митска војна, ќе ја исече змијата, но потоа ќе успее да направи само девет чекори пред да подлегне на смртоносниот отров од ѕверот. Потоа небото ќе поцрни, а потоа земјата ќе ја зафати оган, ѕвездите ќе ги снема, пламењата ќе танцуваат, пареа ќе има, земјата ќе биде под вода, а потоа повторно ќе се појави, зелена и плодна.
Тор е главниот лик во поемата Песните на Харбард, каде патувајќи од исток стигнува до место каде среќава сплавар кој се претставува како Харбард. Тор бара да го превезе, но сплаварот одбива. На почеток Тор се воздржува, но сплаварот станува агресивен, и наскоро двајцата започнуваат борба со навреди. На крајот, Тор продолжува пешки.
Тор е исто така главен лик во поемата Химисквида, каде откако боговите ловеле и го изеле пленот, сакаат да пијат. Решаваат да одат кај Егир, а Тор прв стигнува и му вели да подготви гозба за боговите. Егир му вели на Тор дека боговите прво мора да му донесат котел за да направи пиво во него. Боговите барале, но не нашле таков котел никаде. Тир се сетил и му рекол на Тор дека Химир има таков длабок котел. Тор и Тир отишле кај Химир да го побараат котелот. Кога стигнале, Тир ја видел својата баба со деветсто глави и мајка му облечена во злато, која ги пречекала со свирење во рог. Химир не бил среќен што го гледа Тор. Мајка му на Тир им помогнала да јадат соодветен котел. Тор изел голем оброк од два вола, и заспал. Утрото кога се разбудил, Тор му рекол на Химир дека ќе оди на риболов, па ќе има многу храна, но му треба мамка. Химир му рекол најде мамка на неговото пасиште. Тор излегол и му ја исекол главата на најдобриот вол на Химир.
Понатаму во поемата, Тор и Химир се на брод на морето и ловат риби. Фатиле неколку китови, и во еден момент огромна змија се фатила на мамката. Тор ја извадил змијата на бродот и ја удрил со чеканот. Змијата вреснала, и гласно превртување се чуло од под водата. Химир бил разочаран и тивок додека пловеле кон брегот. На брегот, Химир му рекол на Тор да му помогне китот да го однесат кај него дома. Тор ги кренал и бродот и двата кита и ги однел. Потоа, Тир и Тор го добиле котелот и заминале. Тир не можел да го крене, а Тор успеал да го тркала. По пат ги нападнала војска од многуглави суштества, кои ги водел Химир. Тор ги убил со чеканот.
На крајот успеале да го однесат котелот кај Егир, направиле многу пиво, и од тогаш секоја зима доаѓале кај Егир на пиво.
Прозна еда
Во прологот на Прозната еда, Снори Стурлсон го претставува Тор како принц на Троја, и е споменат во сите четири книги.
Скандинавски фолклор
Приказните за Тор ги има и денес во Скандинавија. Во 19 век, научникот Јакоб Грим запишал фрази кои останале во германскиот јазик а кои се однесувале на овој бог. Тор и натаму е претставуван како бог со црвена брада. Во скандинавскиот фолклор се смета дека троловите се плашат од грмотевици, а улогата на Тор била да се боти против овие суштества.
Свастика
Свастиката како симбол била идентификувана како чеканот или молњата на Тор уште од 19 век. Свастиката се појавува на разни германски предмети уште од времето на преселба до викиншкото доба.
1597 во музиката
1597 година во музиката содржи некои значајни настани.
Ропоча
Ропоча (словенечки: Ropoča) — населба во Општина Рогашовци во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Прекмурје. Населбата сега е вклучена во Помурскиот статистички регион.
Шендорф (Тирингија)
Шендорф (Schöndorf) — општина во округот Зале-Орла, во сојузната покраина Тирингија, Германија.
Географија
Шендорф се наоѓа источно од градот Цигенрик и западно од градот Шлајц во југоисточниот дел на Тириншките Шкрилни Планини.
Градиште II (Двориште)
Градиште II — градиште од доцноантичкото време. На 8 километри југоисточно од месноста Црногорец се издига висок рид на чие зарамнето плато се гледаат делови од одбранбен бедем кој оградува простор од 12 × 80 метри. Во внатрешноста на градиштето има темели од помали објекти, како и многу фрагменти од керамички садови, питоси и покривни ќерамиди.
Тирено-Адријатико 2017
Тирено-Адријатико 2017 — 52. издание на велосипедската етапна трка Тирено-Адријатико, која се одржала помеѓу 8 и 14 март како седми настан во сезоната на Светската турнеја.
Трката била освоена по вторпат во три години од колумбискиот возач Наиро Кинтана, возејќи за. Кинтана го преземал водството на трката по освојувањето на кралската етапа на трката до Монте Терминило и го задржал до крајот на трката, на крајот победувајќи за 25 секунди пред возачот на, Роан Денис, кој го освоил завршниот хронометар, а бил дел и од воведниот екипен хронометар. Подиумот бил заокружен од возачот на, Тибо Пино, кој доцнел уште 11 секунди зад Денис.
На другите пласмани на трката, возачот на, Петер Саган, го освоил бодовниот пласман по две етапни победи; возачот на , Давиде Балерини го освоил планинскиот пласман, додека Боб Јунгелс го претекнал Еган Бернал за победа во пласманот за млад возач, претекнувајќи на завршниот хронометар. Екипата на Кинтана,, го освоила екипниот пласман со Џонатан Кастровјехо завршувајќи во најдобрите десет.
Екипи
Бидејќи Тирено-Адријатико е настан од Светската турнеја, сите осумнаесет UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да учествуваат на трката. Четири професионални континентални екипи биле поканети, со што била заокружена главната група од 22 екипи.
Рута
Рутата на Тирено-Адријатико 2017 била објавена на 15 декември 2016 година. Шестата етапа, првично планирана да се одржи на 159 километри била продолжена на 168 километри, како последица на субстандардните услови на патот.
Поредок
На Тирено-Адријатико 2017 постоеле четири различни маички. За генералниот пласман, пресметуван преку додавање на завршните времиња на секој велосипедист на крајот на секоја етапа. Постоеле временски бонуси за првите тројца на друмските етапи: етапниот победник добивал десет секунди, додека второпласираниот и третопласираниот добивале шест односно четири секунди, соодветно. Временски бонуси добивале и првите тројца возачи на средниве спринтови — три секунди за победникот на спринтот, две секунди за вториот и една секунда за третиот возач. Предводникот на генералниот пласман ја добивал сината маичка. Овој пласман бил сметан за најважен на Тирено-Адријатико 2017 и победникот на пласманот бил сметан за победник на трката.
Дополнително, постоел бодовен пласман, каде била доделувана црвената маичкамаичка. Во бодовниот пласман, велосипедистите добивале бодови доколку завршеле во првите десет на етапите. За разлика од бодовниот пласман на Тур де Франс, видот на етапата немало влијание на бодовите кои се добивале – секоја етапа имало подеднаков број на достапни бодови во ист сооднос. Исто така, бодови можеле да се добијат и на средниве спринтови; пет бода за првиот кој ќе ја помине линијата, три бода за вториот, два бода за третиот и еден за четвртиот.
Имало и планински пласман, а предводникот во пласманот ја добивал зелената маичка. Во планинскиот пласман, бодовите биле добивани доколку се стигне на врвот на искачувањето пред другите велосипедисти. Секое искачување било категоризирано како врвно или со една категорија, при што повеќе бодови биле достапни на врвното искачување. За Монте Терминило, првите седум возачи освојувале бодови, додека на другите искачувања, само првите четворица освојувале бодови.
Четвртата маичка го претставувала пласманот за млад возач, обележена со белата маичка. Пласманот се пресметувал на ист начин како генералниот пласман, но учествувале само возачи родени на или по 1 јануари 1992 година.
Постоел и екипен пласман, во кој времињата биле додавани времињата на тројцата најдобри велосипедисти по екипа на секоја етапа; водечка екипа на крајот на трката била онаа со најмало вкупно време.
1596 во музиката
1596 година во музиката содржи некои значајни настани.
Милисав Костадинов
Милисав Столев Костадинов ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Завршил основно училиште во родниот град. Произлегува од работничко семејство. Работел како трговски помошник. Уште во 1942 година стапил во народно-ослободително движење и како напреден младинец учествувал во разни акции: собирање на материјална помош, растурање летоци, како и во прифаќањето на нови симпатизери за НОВ. На 11 септември 1944 година заминал во партизани и станал борец на Четвртиот скопски партизански одред. Подоцна се приклучил во Дванаесеттата македонска ударна бригада, во вториот баталјон. Активно учествувал во сите борби против Германците и балистите. На 13 ноември учествувал во уличните борби за ослободување на Скопје. При еден јуриш на едно германско упориште, тој бил застрелан и загинал на самото место. Бил закопан на скопските гробишта.
Пожарна безбедност
Пожарна безбедност претставува влог во заштитни мерки за спречување на иницијатива или зголемување на пожар. Вакви против-мерки се вршат преку инспекција на згради и школување. Пожарната установа мора да ја има во секоја локална средина.
Пупка
Пупка (лат. gémma) во ботаниката означува зачеток на изданок; обично се образува кај растенијата во пазувите на листот (пазувна пупка), на крајот на изданокот (врвна или терминална пупка) или на возрасните органи (стебло, лист, корен; во овој случај не е поврзана ниту со врвовите на изданокот, ниту со нодиумите и не покажува јасна закономерност во својата местоположба) - адвентивна (дополнителна) пупка. Откога ќе се појави, пупката може и да не се доразвие одреден период и да се наоѓа во фаза на мирување (спиечка или дормантна пупка), или, пак, од неа да започне да се развива изданок. Вегетативните пупки, од кои се развиваат вегетативните изданоци, се состојат од зачеточно (ембрионално) стебло и зачеточни (ембрионални) листови. Генеративните пупки, од кои се развиваат цветови или соцветија, се состојат од зачетоци на соцветија и цветови.
Кај кактусите постојат посебни пупки - ареоли, а лушпите на пупките кај нив се видоизменети во игли. Понекогаш лушпите на пупките се препокриени со смолеста материја со цел подобра заштита. Кога пупката ќе се отвори, лушпите може да се зголемат, но почесто отпаѓаат, оставајќи на површината на стеблото ред од хоризонтално издолжени лузни. Врз основа на бројот на вакви лузни можно е делумно да се определи возраста на растението, бидејќи во текот на една сезона стеблото кое расте образува на својот крај само една пупка, по што се создава лузна. Со текот на времето ваквите лузни постепено исчезнуваат, така што определувањето на возраста со овој метод е отежнато.
Ако пупките се формираат во пазувите на листовите, нивниот распоред на стеблото е аналоген на распоредот на листовите: тие може да се расположени наспрамно, спротивно, спирално, а исто така и врвно на крајот од стеблото. Кај некои видови на растенија пупките можат да се појават на места каде вообичаено не се развиваат - ваквите пупки се нарекуваат дополнителни. На пример, кај дрвенестите растенија дополнителните пупки можат да се развијат на кореновиот систем, со што се добиваат изданоци чија основа е на коренот. Некои тревести растенија, како на пример, Cirsium setosum, ја преживуваат зимата благодарение на дополнителните пупки, бидејќи главното стебло изумира уште во првата година.
Ако во внатрешноста на пупката се наоѓаат зачетоци на цветови (еден или неколку), тогаш станува збор за цветна пупка. Цветните пупки се разликуваат од лисните, кои во себе кријат само зачетоци од обични листови, и од мешаните во кои, покрај листови, се наоѓаат и зачетоци на цветови.
Мајчинска пупка е пупка која се образува на изданоците кои растат или престанале со растење. Во мајчинските пупки се создаваат ќеркините. По отворањето на мајчината пупка од која се развива изданок, самите ќеркини пупки стануваат мајчински.
Кибела
Митот за Кибела
Во чест на Атид, самата Кибела го воспоставила празникот на жалоста за време на пролетниот еквиноциј. Тогаш, првиот ден, нејзините свештеници (корибанти) оделе во планините, во шумата сечеле бор, го кителе и го носеле во храмот, како симбол на мртвото момче. Вториот ден, со свирката на разни инструменти, го барале Атид, а кога ќе го пронајделе, т.е. некоја слика која го претставувала него, се предавале на голема радост и играле, во придружба на разни инструменти, така што се вртеле во стилот на турските дервиши. Таквиот занос, кој лечел од лудило, го спомнува Аристофан во своите драми.
Фридрих Хајнрих Вигерс
Фридрих Ханјрих Вигерс (Friedrich Heinrich Wiggers или Fridrich Hindrich; 15 март 1746 – 3 март 1811) — германски ботаничар кој ги опишал глуварчињата, автор на флора на Холштајн (1780). Се среќава и под латинизираното име „Фредерикус Хенрикус“ (Fredericus Henricus) и алтернативното презиме Wichers.
Вигерс како ботаничар се означува со стандардната кратенка F.H.Wigg. при наведување на ботаничко име.
Јосиф Флавиј
За време на Првата еврејско-римска војна прво се борел против Римјаните како генерал на еврејската војска во Галилеја, а во 67 г.н.е. по шестнеделната опсада на Јодфат се предал на римската војска предводена од Веспазијан. Јосиф тврдел дека еврејските месијански пророштва претскажуваат дека Веспазијан ќе стане Римски цар. Поради претскажувањето, Веспазијан решил да го задржи Јосиф Флавиј како роб и веројатно преведувач. Откако Веспазијан, во 69 г.н.е. станал цар, го ослободил Јосиф, и тогаш Јосиф Флавиј го презел семејното име на царот Флавиј.
Флавиј Јосиф целосно преминал на римска страна и добил римско државјанство. Тој станал советник и пријател на синот од Веспазијан, Тит, и бил негов преведувач додека Тит го опсаднал Ерусалим во 70 г.н.е. Опсадата не успеала да го потисне еврејскиот бунт, и набрзо следело ограбување на градот и ограбување и уништувањето на Иродовиот храм (вториот храм).
Дела
Делата на Јосиф Флавиј се основен извор за денешното сваќање на еврејскиот живот и историја во текот на првиот век. Делата ги пишувал на грчки јазик.
Список на епизоди од Твин Пикс
Ова е список на епизоди од американската телевизиска серија „Твин Пикс“.
Сезона 1: 1990
Првата сезона започна на 8 април, а заврши на 23 мај 1990 и има осум епизоди.
Сезона 2: 1990-1991
Првата сезона започна на 30 септември 1990, а заврши на 10 јуни 1991 и има 22 епизоди.
Којот
Којотот е член на семејството кучиња (Canidae) и е сродник на домашното куче. Којотите живеат во Северна Америка и некои делови на Средна Америка. Можат да бидат организирани во мали групи, ама најчесто ловат сами. Којотите живеат помеѓу 6 и 10 години.
Којотот е еден од ретките животни кај кои постои тренд на зголемување на бројноста на популацијата. Којотите ги заземале сите живеалишта во Северна Америка, кои порано биле населени од волци, а зголемувањето на површината е потпомогнато од менувањето на природните живеалишта од страна на човекот. Густината на популацијата се движат од 0,01-0,09 единки/км2 во зима на Јукон до 2, 3 единки/км2 во текот на летото во Тексас.
Рабуш (Двориште)
Рабуш — населба од доцноантичкото време. На 300 м оддалеченост од Градиште II, при обработувањето на земјата се откриени остатоци од постари објекти, а по површината се гледаат фрагменти од покривни ќерамиди и друг градежен материјал.
Аристогитон
Аристогитон — атински државник.
Историјат
По смртта на Писистрат на власт дошол неговиот син Хипија. Во исто време, младиот Хармодиј му бил миленик на Аристогитон, граѓанин од средниот сталеж. Кога Хипарх го силувал Хармодиј, тој му се доверил на Аристогитон, а тој, воден од љубовниот сомнеж и од стравот од власта на Хипарх, започнал да кова завера против синовите на Писистрат. Истовремено се случило и тоа Хипарх ја отфрлил сестрата на Хармодиј, која била повикана да ја носи кошницата за време на Панатенеите и тоа уште повеќе ги налутило заверениците кои, мислејќи дека се предадени, го убиле Хипарх. Меѓутоа, неговата стража го убила Хармодиј, Аристогитон успеал да избега, но подоцна бил фатен и убиен, заедно со многумина други учесници во заверата. Потоа следувала свирепата власт на Хипија која била задушена три години подоцна од потомците на Алкемеон, помогнати од Спартанците, а Хипиј бил прогонет. Историјата на Аристогитон ја опишале Тукидид (VI 54), Аристотел („Уставот атински“) и Херодот („Историја“ V 55, 56).
Ванеса Алфаро
Ванеса Алфаро е боливиска дизајнерка, претприемачка, модел и глумица со седиште во Лос Анџелес, Калифорнија. Алфаро е претседател и извршен директор на Sonne Global Inc., компанија посветена на дизајн, создавање, лиценцирање на брендови, маркетинг и публицитет. Алфаро ја создала првата и единствена женска линија за готови фустани за ФИФА за време на Светското првенство во Бразил 2014 година. Таа била единствената дизајнерка која работела со ФИФА за женска линија користејќи службени логоа на Светското првенство.
Алфаро работела во моден дизајн, лиценцирање производи и маркетинг.
Алфаро започнала да се занимава со моделирање во Боливија на 17 години. Имала активна кариера како уредник и модел на писта, а исто така била крунисана со разни наслови за избор на убавина, вклучувајќи ги „Најфотогенична“ и „Најубавата меѓу моделите“.
На 19-годишна возраст, Алфаро ја создала Sonne Imagen & Production во Кочабамба, Боливија, додека таа сè уште била студентка по трговско инженерство на Католичкиот универзитет во Боливија. Дипломирала со почести и продолжила да магистрира финансии. Исто така, специјализирала за графички и моден дизајн. Кога Алфаро имала 24 години, се омажила и се пресели во Соединетите Држави. Откако била во САД, таа продолжи како дизајнер, модел, глумица и пејачка.
Кариера
Алфаро се појавила во бројни улоги во музички спотови, ТВ и филмови, вклучувајќи го и музичкото видео на Ашер „Hey Daddy“ и на „АјКарли“ на Никелодеон со глумецот Џек Блек.
На крајот на 2013 година, Алфаро ја создала првата и единствена линија за женска облека лиценцирана од ФИФА за Светското првенство во 2014 година.
Алфаро е извршен директор и основач на Vanessa Alfaro Bridal & Couture. Модната куќа дизајнира и произведува колекции за мода и невести. Покрај тоа, таа го започнаla модниот бренд CHIVANE.