cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Домари (јазик)
Домари бил познат и како „ромски јазик од Блискиот Исток“, „Цигене“, „Лути“ или „Мехтар“. Не постоела стандардна писмена форма. Во арапскиот свет, повремено се пишувало со арапско писмо и имало многу арапски и персиски заемки. Описната работа биланаправена од Јарон Матрас, кој објавил сеопфатна граматика на јазикот заедно со историска и дијалектолошка евалуација на секундарните извори (Matras 2012).
Домарскиот јазик бил загрозен јазик, бидејќи постоел притисок, според Јарон Матрас, да се оддалечат од него  помладите генерации. Во одредени области, како Ерусалим, само околу 20% од овие т.н. Домови, познати како „Цигани од Блискиот Исток“, го зборувале јазикот Домари во секојдневните интеракции. Јазикот главно го зборувале постарите лица во заедницата во Ерусалим. Помладата генерација била под поголемо влијание на арапскиот јазик, затоа повеќето знаеле само основни зборови и фрази. Заедницата Домс во Ерусалим била основана од номадскиот народ кој решил да се насели во Стариот град од 1940 година додека не дошло под израелска управа во 1967 година (Матрас 1999).
Дијалекти
Најпознатата варијанта на јазикот Домари бил палестинскиот Домари, познат и како „сириски цигански“, дијалект на заедницата Дом во Ерусалим, кој бил опишан од РАС Макалистер во 1910-тите. Палестинскиот Домари бил загрозен јазик, со помалку од 200 говорници, а мнозинството од 1200 членови на заедницата Домари во Ерусалим биле родени на палестински арапски јазик.
Други дијалекти вклучуваат:
Некои дијалекти можеле да бидат многу дивергентни и меѓусебно неразбирливи. Објавените извори честопати ги спојувале дијалектите на Домари и различните неповрзани речници во групата на различните перипатитски популации на Блискиот Исток. Така, претходно се сметало дека Горбати и Љули зборуваат на дијалект на Домари. Исто така, нема очигледна врска помеѓу Домари и вокабуларот што го користат Хелеби од Египет (види дискусија во Матрас 2012, поглавје 1).
Малиот јазик Себ Селиер во Иран е карактеристичен по јадрото на својот вокабулар.
Статус
Околу 1940 година, Дом почнле да ја напуштаат својата номадска култура и почнаале да се населуваат и да работаат во локалната економија. Ова довело до следниот феномен; асимилацијата на децата од Дом во основното училиште, што ја означила првата генерација која пораснала во академска средина покрај арапските деца. Следствено, оваа генерација од 1940 година не го зборувала течно јазикот Домари. Арапскиот јазик го заменил нивниот мајчин Домари и станал јазик на комуникација меѓу генерациите. Во Ерусалим, се проценува дека имало околу 600-900 членови на населението Дом во Ерусалим. Помалку од 10% можеле делотворно да комуницираат во Ерусалим Домари.
Споредба со ромски
Некогаш се мислело дека Домари е „сестрински јазик“ на ромскиот, двата јазика се разделиле по заминувањето од индискиот потконтинент, но поновите истражувања покажале дека разликите меѓу нив биле доволно значајни за да ги третираат како два посебни јазици во Централниот ( хиндустански ) група јазици. Дом и Ром најверојатно се потомци на 2 различни миграциски бранови надвор од Индија,  разделени со неколку векови.
Правопис
Бидејќи домарскиот јазик бил малцински блискоисточен јазик за одредена заедница на говорители, тој немал стандарден правопис долги години; затоа, многу писатели користеле различни системи на правопис (слично на она што се случи со Ладино). Повеќето жители од Блискиот Исток користеле арапско писмо, додека научниците се задоволувале со изменета панвлашка латинска азбука.
Изменет панвлашки правопис
Во 2012 година, Јарон Матрас користел таков систем во неговите неодамнешни публикации на оваа тема, каде што панвлашкиот правопис послужил како основа, со неколку модификации:
Пандомариска азбука
Неодамна некои научници вовеле нова пан-азбука со латински вкус, со семитски вкус, со цел да се кодифицира пишаниот јазик Домари.
Пандомарската азбука, која била измислена во 2015 година, била како поедноставување со семитски вкус на претходната нотација на Матра:
Пандомарската азбука е прикажана во оваа табела: БЕЛЕШКИ
§ За одредени од овие звуци се прикажуваат алтернативи за правопис (т.е.: кога пишувате на ASCII или тастатура на машина за пишување, или кога/каде компјутерите не можат да ги прикажат правилно акцентираните букви од Домари); овие алтернативи се користат и во серијата написи на KURI Научи Домари.
1 Буквата fe може да звучи или како лабиодентален /f/ или билабијален [ɸ] фрикатив, во зависност од контекстот или потеклото на даден збор/име.
2 . _ _ _
3 Буквата ne обично претставува гласно забна носна /n̪/; сепак, се манифестира како велар [ŋ] пред буквите g ĝ kqx, но како палатален [ɲ] пред буквите ĉ ĵ y.
4 .
5 .
6 Буквата xe (се изговара како KHEH ) обично претставува безгласен веларен фрикатив /x/, но обично се звучи како велароларингеален /χ/ еден во голем број заемни зборови/имиња за заем кои потекнуваат од арапски, персиски и урду.
Самогласната буква наречена ŝǝwaʾ (неговото име потекнува од сродната хебрејска самогласка за овој ист звук) ја претставува средно-средната централна неутрална самогласка како што постои во англиските зборови за, земен, молив, лимон и циркус. Иако неговата нормална манифестација е навистина [ə], таа може да варира во насока или повисоко-средно [ʌ] или преден долен-среден [ɜ], во зависност од говорниот дијалект.
Распоред на тастатура
Распоредот на тастатурата Pan-Domari Alphabet ASDF ќе биде достапен за корисниците на MS-Windows, кој се заснова на распоредот на англискиот јазик на Соединетите Американски Држави, иако со C, J и некои интерпункциски знаци се преназначени на <ALTGR>/<SHIFT<> ALTGR>, за да се направи простор за потребните карактери на Domari.
Самогласки
Постојат пет главни самогласки, но овој попис ја покажува варијацијата и количината на кратки самогласки. Повеќето се заменливи со самогласки до него, но сите звуци произведени погоре се идентични со локалниот палестински арапски (Matras 1999).
Нагласување
Најголемата разлика во изразувањето на јазикот помеѓу арапскиот и домари е местото каде што се става акцентот. Арапскиот има акцент на ниво на фонем, додека Домари е јазик на нагласок на ниво на збор. Јазикот Домари го нагласува акцентот на последниот слог, како и граматичките маркери за родот и бројот. Повеќето именки, покрај сопствените именки, усвоени од арапски звучат различно поради уникатните нагласувања во Домари (Matras 1999). Се смета дека Домари позајмил многу зборови и граматичка структура од арапски; сепак, ова не е сосема точно. Сложените глаголи и повеќето основни предлози не се префрлија во сферата на граматиката на јазикот Домари. Синтаксичката типологија останува независна од арапското влијание. Исто така, важно е да се забележи дека бројките што ги користеле Домовите биле наследени од курдски. Иако Домари беше под влијание на локалниот арапски, јазикот исто така ги почувствува влијанијата на курдскиот и одредени дијалекти на иранскиот јазик во граматиката на јазикот.
Броеви
Еве табела со бројки (1-10, 20 и 100) на хинди, ромски, домари, ломаврен, курдски и персиски јазик за споредба.
Финес
Демографија
Source: INE (Spain)
Жулати
Жулати — село во јужна Албанија. Селото се наоѓа во областа Ѓирокастро.
Космос-2059
Космос-2059 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 6 февруари 1990 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Црква „Св. Илија“ - Клисели
Свети Илија (Προφήτη Ηλία) — црква во селото Клисели, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Лагадинско-ајватовско-рендинската епархија на Цариградската патријаршија.
Тврдина Кастел
Тврдината Кастел се наоѓа во Бања Лука во Босна и Херцеговина.
Црква „Св. Илија“ - Клисели
Црквата е гробишен храм во северозападниот дел на селото. Изграден е во XX век врз темелите на постара црква со истото име. Во 1926 г. селото е преименувано во Профитис („Пророк“) во чест на светецот. Внатре се зачувани вредни предмети од стариот храм — 55 преносливи икони, едни царски двери, украсно плато на дверите, 6 литургиски предмети и 30 старопечатени книги. Иконите се од XVIII и XIX век. Некои од нив се потпишани од познати зографи како Маргаритис Ламбу од погрченото солунско село Кулакија. Меѓу книгите се издвојуваат две евангелија со сребрена опкова и еден неделник. Во некои од книгите има приписки како стиховите на извесен поп Атанас, кои имаат книжевна вредност.
Дијатрета (Таранеш)
Дијатрета претставува артефакт т.е. дијатрета, која е ископана на наоѓалиштето Таранеш, кај дебарското село Селокуќи. Ја пронашол археологот Милан Ивановски, во римски гроб - циста. Оваа дијатретата е од „келнски тип“, што значи дека е најбогато украсена. Потекнува од 4 век.
Особености
Чашата има основа на пехар и е изработена од белузлаво стакло. Околу основата има мрежест дел направен од малахитно-зелено стакло. На врвот има чешлести орнаменти, а на крагната, кафено-умбра стакло, на кое е испишан натпис со букви од зелено стакло. Основата на чашата е во форма на шестлисна розета. Во светот се пронајдени вкупно 21 чаша дијатрета, две од нив на територијата на Дарувар, Хрватска, и во муниципиумот Комини С, кај Дукља, Црна Гора.
Гробот го пронашол селанец орајќи ја својата нива. Дијатретата била цела, неоштетена, но при вадењето, селанецот видел череп, се исплашил, и го фрлил назад во гробот. Така била искршена и стаклената чаша. Чашата се чувала во депото на Музејот на Македонија, а од 2014 година, откако е вратена од конзервација во Конзерваторскиот институт при Римскиот музеј во Мајнц, е во редовната поставка на Археолошкиот музеј.
Во гробот е пронајден исклучително богат инвентар: крстовидна фибула со натпис, масивно излиена од сурово злато во комбинација со техника ниело, сребрена кана (вид бокал), сребрена чинија со позлата, богато украсена, две стаклени тоалетни шишиња и друго. Крстовидната фибула укажува дека покојникот имал висок ранг во општеството. Само големец можел да си дозволи да поседува вакви предмети. Можеби бил цариник, оти гробот се наоѓа токму на границата меѓу две тогашни провинции.
Ференц Келчеи
Ференц Келчеи (унгарски: Kölcsey Ferenc, - ) — унгарски поет, критичар и оратор.
Роден е во благородничка фамилија во Трансилванија, за време на Хабсбургшката монархија. Останува сирак на многу рана возраст и хендикепиран поради тоа што го губи едното око. Кога има петнаесет години се запознава со Ференц Казинци и предано ги прифаќа неговите лингвистички реформи. Во 1809 Келчеи заминува во Пешта за да студира право. Сепак, правото му станува одвратно, па времето го посветува на естетички студии, поезија, критика и одбрана на теориите на Казинци.
Првите творби на Келчеи не привлекуваат големо внимание, а критиката што ќе ја упати кон Чоконаи, Јанош Киш, и особено кон Даниел Бержењи, во дело изадено во 1817, ќе го направи и доста непопуларен. Од 1821 до 1826 издава многу прекрасни поеми во списанието Aurora, Hebe, Aspasia, како и други литературни магазини.
Од 1832 до 1835 дел е од унгарското собрание, каде неговите екстремно либерални погледи и елоквентска вештина, ќе го направат особено обожаван пратеник. Избран е на 17 ноември 1830 година како член на Унгарската Академија на Науките; во 1832, го одржува својот познат говор за Казинци, а четири години подоцна и за неговиот доскорешен непријател Бержењи. Умира на 24 август 1838 година, кај Чеке, Унгарија, во Австриската империја, како резултат на внатрешно воспаление.
Келчеи е првиот голем унгарски романтичар. Најголемо влијание врз него извршуваат Русо и Волтер, а подоцна и Кант. Живеел повлечено на својот имот. Автор е на унгарската химна, која ја воспева славата на унгарското минато.
Арнего
Арнего ― река во покраината Понтеведра, Галиција, Шпанија. Таа е притока на Уља.
Етимологија
Според Е. Баскуас, „Арнего“, запишан веќе како Арнего во 853 година, произлегол од обликот *арнаиком или *арнеком, која припаѓа на старата европска хидронимија и потекнува од индоевропскиот корен *ер- „тече, се движи“.
Везер (стадион)
Стадионот Везер или Везерштадион е мултифункционален фудбалски стадион во Бремен, Германија и домашен терен на фудбалскиот клуб Вердер Бремен, кој се натпреварува во Бундеслигата. Се наоѓа на северниот брег на реката Везер и е опкружен со бујни зелени паркови.
Историја
Првиот претходник на стадионот Везер било спортско игралиште со дрвена платформа изгадено во 1909 година. Неговото сегашно име за првпат го добил во 1930 година. Од 1945 година бил нарекуван ИКЕ стадион и се користеше за американски тимски спортови. Од неговото повторно отворање во 1947 година, го носи името "Везер".
Во својата долга историја, стадионот Везер претрпел бројни проширувања и реновирања. Иако новите трибини го прошириле својата сместивост, другите мерки, особено реконструкцијата на положбата на седиштата, го спречиле ова. Поради тоа, сместивоста на Везерштадион од 1970-тите до 2002 година се намалила. Во 1965 трибините биле завршени со врвен чин, како награда за првото место на Вердер Бремен во германско фудбалско првенство.
Последната реконструкција на стадионот била извршена во периодот 2008-2011 кога на стадионот биле извршени бројни работи за модернизација како реконструкција на покривот и поставување на сончеви плочи, како и реконструкција на трибините, со кои била направена моменталната правоаголна форма на Везер.
Од декември 2004 година, на стадионот Везер се наоѓа и музејот на Вердер Бремен, познат под името "Вузеум". Тој бил отворен како резултат на реконструкцијата на северната трибина. Во "Вузеум" се изложени успесите и титулите кој низ својата историја ги освоил Вердер. Така, тука се сместени титулите од Бундеслигата, Купот на Германија и многу ретки постери, фотографии и други трофеи кој вредат да се погледнат. Покрај тоа, има специјални изложби во почест на многу истакнати играчи или други членови на клубот.
Концерти
Многу познати пејачи имаат настапувано на Везер стадионот вклучувајќи ги Бон Џови, Мајкл Џексон, Тина Тарнер, Металика, The Rolling Stones, Guns N' Roses и многу други.
Александра Димитрова
Книжевно творештво
Има објавено свои песни во „Lettre International“, „Стремеж“ и „Мугри“. Нејзината поезија е преведена на германски, англиски, турски, словачки и српски јазик. Александра Димитрова освен поезија пишува и проза, како и книжевна критика. Автор е на блогот: www.bonbonce.blogspot.com.
Напад на титаните
Напад на титаните (јапонски: 進 撃 の 巨人, Хепберн: Шингеки но Кјојин, англиски: Напад на титаните) — јапонска манга напишана и илустрирана од Хаџиме Исајама. Дејството се одвива во свет во којшто човештвото е засолнето во градови опкружени со огромни sидови, кои ги штитат од гигантски хуманоиди што јадат луѓе, наречени титани. Приказната го следи Ерен Јегер, кој се одлучува на истребување на титаните откако титаните ќе го уништат неговиот роден град и причини смртта на неговата мајка. Напад на титаните е сериски прикажан во месечното списание на Kodansha, Bessatsu Shōnen Magazine, од септември 2009 година и собран во 33 тома од јануари 2021 година.
Аниме-телевизиска серија со адаптација на мангата е произведена од Вит студио (сезони 1–3) и МАППА (сезона 4). Првата сезона со 25 епизоди беше емитувана од април до септември 2013 година, проследена со втора сезона со 12 епизоди од април до јуни 2017 година. Третата сезона од 22 епизоди беше емитувана во два дела, а првите 12 епизоди беа емитувани од јули до октомври 2018 година и последните 10 епизоди се емитуваат од април до јули 2019 година. Четвртата и последна сезона беше премиерно прикажана во декември 2020 година.
Напад на титаните постигнува критичен и комерцијален успех. Од декември 2019 година, мангата има над 100 милиони примероци во печатење ширум светот, што ја прави една од најпродаваните серии на манга на сите времиња. Добитник е на повеќе награди, вклучувајќи ги и наградите „Коданша манга“, „Атилио Микелузи“ и „Харви“.
Клер Новијан
Клер Новијан (родена на 19 март 1974 година) е француски активист за животна средина, новинар, телевизиски продуцент, филмски режисер и лидер на организацијата.
Новијан е родена во Бордо. По новинарската кариера, таа на крајот се вклучила во застапување за заштита на океанот и морскиот живот. Таа била наградена со во 2012 година. Таа ја добила наградата за животна средина Голдман во 2018 година, и била втората француска личност што ја добила оваа награда (по биологот Christine Jean во 1992 година).
Боговињско Езеро
Езерото се наоѓа во сливното подрачје на Боговињска Река, односно самата река поминува низ езерото, сместено на надморска височина од 1.941 метар. Истото се протега во насока исток-запад.
Одлики
Езерото се наоѓа меѓу Брустовец (Бориславец) и Мала Смрека на 1.936 метри надморска висина. Во правец југозапад-североисток е долго 245 метри и широко 210 метри. Најголемата длабочина изнесува 2,2 метри. Има површина од 66.880 м2. Се наоѓа на карпест басен, со многу издолжен облик, со голема разлика во широчината, па по тоа се разликува од сите останати шарски езера. Од западниот дел на езерото започнува со широчина од 170 метри, потоа се проширува во средината, за на источниот дел да се сведе само на 10 метри.
Во својата книга „Материјали по изучувањето на Македонија“, македонскиот револуционер Ѓорче Петров, меѓу позабележителните шарски езера го наведува и: Езерце над селото Боговиње на Езерце Планина (Езерски Рид), од коешто и планината си го добила називот. Тоа е најголемо од познатите Шарски Езера; има обиколка од околу 1/2 час, а длабочината му е непозната.
Бреговите му се кривулесни, наместа вовлечени, особено јужниот брег, со најголема деформација од 45 метри. Северниот брег е нешто потесен од јужниот, а на двата се гледа плочест нанос, со кој е зафатен и источниот дел на брегот. Западниот брег е целосно претворен во мочуриште и е обраснат со шамак и чемерика.
Мерења во 2020 г.
Пред прогласувањето на новиот национален парк „Шар Планина“, во извршената студија за валоризација на паркот се дадени мерењата дека езерото има површина од 62.000 м2, долго е 470,4 метри, широко е 200,3 метри, а средната широчина му изнесува 131,8 метри. Должината на бреговата линија е 1.246 метри.
Вода
Боговињското Езеро има голем број на притоки кои се влеваат во него. Најголема и најпозната секако е истоимената Боговињска Река, која се влева во него и на спротивната страна се одлива, за да продолжи кон селото Боговиње, и на крај да се влева во Вардар кај селото Радиовце. Вода добива и од повеќе извори, кои некои се наоѓаат во ливадестиот дел веднаш до самото езеро. Во близина се наоѓаат и неколку водопади. Езерото ја губи водата преку испарување, подземно истекување и преку површинска истека.
Поради честото капење на овците езерската вода е матна, но поради големиот број на притоки, водата сама се прочистува.
Народно предание
За Боговињското Езеро народни преданија во XIX век запишале Марко Цепенков и Ѓорче Петров. Според записите на Ѓорче Петров, постои предание, дека еден извор во селото Рашче (Скопско) на источните падини на планината Жеден и недалеку од Вардар го води своето потекло од ова езеро, за што како потврда на таа претпоставка месните луѓе ја наведуваат следната легенда: некојси овчар на Шар Планина, како што си седел на брегот на езерото и си свирел на својот кавал, кога посегнал во чантата за да извади леб, го испуштил кавалот во езерото. Кога по некое време си отишол дома во Рашче, за чудо, тој го нашол својот кавал закачен на карпата. Потоа работата се разјаснила, кога му кажале дека кавалот се нашол на изворот, што покажува дека тој извор има некаква поврзаност со езерото.
Има и друг доказ за тоа. Кај селото Јегуновце, коешто се наоѓа под западното подножје на планината Жеден, на неколку стапки од Вардар има една пештера, којашто некое време била отворена само одгоре. Уште од далеку се слуша шумот на водата, којашто тече на дното на пештерата, а ако погледнеш во отворот го гледаш самото течение на водата, која што оди накај планината. Жеден е на десно од Вардар и е одделен од Шара со Тетовското Поле. Тогаш, тука имаме една многу интересна географска појава, ако тоа предание е точно. Доста силна вода излегува од висока планина, го пресекува полето напреку и при подземно течение минува под дното на Вардар, ја пресекува широката каменеста планина Жеден и се јавува на нејзината друга страна. Тоа, според Ѓорче Петров, е важна појава којашто заслужува сериозно внимание од страна на геолозите. Точноста на тоа предание се потврдува со течението на водата во споменатата пештера и со сличноста на преданијата во околните места на тие краишта. Во Рашче веруваат дека водата им доаѓа од Шар, а на Шар веруваат дека водата од езерото слегува во Рашче - совпаѓање, коешто не може да биде туку-така случајно, затоа што селаните во Рашче и оние околу езерото имаат слаби врски и меѓусебни односи.
Историја и искористување
Значајна одлика на ова езеро е таа што постојат сигурни извори дека ова езеро во минатото било двојно поголемо, и дека неговата површина се намалила со таложењето на наносите. Наталожената површина е долга 248 метри и зафаќа површина од 57.000 м2. Постои можност езерото со помош на човечка рака да се наполни и да се зголеми неговиот волумен.
Жителите на селото Раковец ја користат водата за наводнување. Имено тие имаат ископано истек, па со долги бразди ја носат водата до нивите.
Постои голема можност на ова езеро да се развие туризмот. Чистата недопрена природа, големината на езерото, бројните водопади и лесната пристапност овозможуваат развој на еко туризмот во секој поглед.
Дархан-Ул (покраина)
Дархан-Ул е една од 21 покраини во Монголија. Покраината е сместена на север во Монголија и главен град е Дархан.
Педро Хуан Кабаљеро
Педро Хуан Кабаљеро (шпански: Pedro Juan Caballero, 1786–1821) — парагвајски политичар и револуционер. Кабаљеро бил водечка фигура за време на Парагвајската војна за независност. Тој бил роде во Тобати, град во департманот Кордиљера во Парагвај. Иако тој бил шест години помлад од Фулхенсио Јегрос и дваесет години помлад од Хозе Гаспар Родригес де Франсија, тој одиграл важна улога во борбите за независност кои започнале на 15 мај 1811 година. Тој бил внешан во еден заговор во 1820 година и се самоубил во својата затворска ќелија на 13 јули 1821 година. Во чест на него е именуван парагвајскиот град Педро Хуан Кабаљеро.
Битките за независност
Кабаљеро зел учество во битките кај Такуари и Парагвари. Битките биле со силите на Мануел Белграно. На 19 јануари 1811 година се случила Битката кај Парагвари, која била триумфна за Парагвај бидејќи парагвајските водачи покажале голема умешност. Белграно се повлекол кој југ. На 9 март 1811 година, на брегот на реката Такуари, додека Белграно чекал засилување од Буенос Аирес, започнала нова битка - Битката кај Такуати. Белграно побарал капитулација, која била овозможена од Парагвајската армија.
Ноќта на 14 мај, под команда на Педро Хуан Кабаљеро, патриотите од Асунсион отишле во квартот кај плоштадот каде се наоѓал поручникот Маурисио Хозе Троче. Овој кварт станал упориште на револуцијата, политичките затвореници биле ослободени, оружјето било подготвено, биле преземни безбедносни мерки и биле испратени гласници да ги донесат Фулхенсио Јегрос и Мануел Атанасио Кабањас.
Остра Чука (Кривопаланечко)
Остра Чука — чука во Македонија со координати 42° 18' 10" СГШ, и 22° 22' 49" ИГД.
Венера-7
Текот на мисијата
Влезот во атмосферата во Венера и одсекот за симнување се случило на 15 декември 1970 година. По аерофинамичното застанување, бил активиран падобранот. Антената на капсулата била активирана, и сигналите од капсулата биле примени на Земјата околу 35 минути.
По симнувањето на планетата, податоците биле пратени преку радио-врска уште 23 минути, но со значително помала јачина. Капсулата со тоа станала првиот објект изграден со човечка рака, кој успеал да прати податоци од површината на некоја друга планета.
Мирослав Клозе
Мирослав Клозе (полски: Mirosław Marian Kloze, германски: Miroslav Josef Klose, роден во Ополе, Полска, 9 јуни 1978) — пензиониран германски фудбалер, напаѓач, каде што кариерата ја завршил во италијанскиот клуб Лацио во Серија А и германската репрезентација.
Клупска кариера
Клозе ја започнал својата кариера во аматерската екипа Блаубах-Диделкопф. Во 1998 година се преселил во екипата на Хомбург 08, каде што останал само една сезона пред да направи трансфер во Кајзерслаутерн. Во дресот на Кајзерслаутерн одиграл 132 натпревари и постигнал 47 голови. Во 2004 година потпишал за Вердер Бремен, а во 2007 дошол во Бајерн Минхен, со кој ја освоил титулата во Бундеслигата двапати во сезоните 2007-08 и 2009-10. Од 2011 година мастапува во Серија А за екипата на Лацио.
Репрезентативна кариера
Првиот повик за репрезентацијата го доби во 2001 година, каде дебитираше во квалификацискиот меч за Светското првенство 2002 против Албанија и постигна еден гол. Отиде на Светско и на првиот натпревар против репрезентацијата на Саудиска Арабија постигна хет-трик. Тој учествуваше и на Светско првенство во фудбал 2006, кадешто освои титула за најдобар стрелец со дадени пет гола. На Светското 2010 постигна четири гола, а голот против Гана во вториот круг на групната фаза на Светското првенство во 2014 година го изедначи со Роналдо на прво место на вечната список на стрелци во светските првенства со 15 гола.
Бонер
Бонер (Bonaire, папименто: Boneiru) е остров во јужниот дел од Карипското Море. Административно, Бонер е јавно тело во рамките на Кралството Холандија, заедно со ненаселениот помал остров Мал Бонер. Заедно со Аруба и Курасао, ги формираат островите наречени ABC.
Мирослав Клозе
Репрезентативна кариера
За репрезентацијата на Германија до 7 јуни 2014 година одигра 132 натпревари и постигна 69 голови. Постигнувајќи го 69 гол за репрезентацијата на 6 јуни стана најдобриот стрелец на германската репрезентација во историјата.
Бонер
Со распадот на Холандските Антили на 10 октомври 2010, Аруба, Курасао, Холандија и Свети Мартин станале уставни држави на Кралството Холандија, додека Бонер, Саба и Свети Евстахиј добиле статус на јавни тела, нешто како специјални општини.
Општина Рогашовци
Општина Рогашовци (Občina Rogašovci) — општина во источна Словенија. Седиште на општината е селото Рогашовци. Областа е дел од историскиот регион Прекмурје. Денес е дел од Помурскиот статистички регион. Во 2020 г. населението броело 3.024 жители.
Населени места
Покрај општинското седиште Рогашовци, општината ги опфаќа и следните населени места:
Загради (Албанија)
Загради — село во источна Албанија. Селото се наоѓа во областа Дебар, округот Пешкопеја и општина Мелан.
NGC 3064
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3064 се споменува и како MCG -1-26-1.
Откривање
Објектот е откриен во 1886 година од страна на Френсис Ливенворт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3064 е од видот Sbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 3064 има привидни димензии од 1,2' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 55 м 41,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 6° 21' 51". Положбениот агол на објектот е во износ од 28°.
Други поделби
Проучување на NGC 3064 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 28638. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 279; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4902. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1530.
UTC+12:00
UTC+12 е ознака за 12-часовно временско отстапување од Гринич во некои делови во светот. Ова време се користи во следниве места:
Поврзано
Huso horario
Драгоманци
Драгоманци (Άψαλος, Апсалос; до 1926 г. Δραγουμάνιτσα или Δραγομανίτσα, Драгуманица/Драгоманица ) — село во Воденско, Егејска Македонија, денес во општината Меглен на Постолскиот округ во областа Централна Македонија, Грција. Населението брои 1.121 жител (2011). Сè до 1924 г. било населено исклучиво со Македонци, а денес е мешано.
Географија
Селото е сместено во котлината Меглен, на 15 км северно од Воден и 12 км јужно од С’ботско.
Праисторија и антика
Во околината на Драгоманци е пронајдена античката населба Апсалос, еден од трите града во Алмопија, заедно со Орма и Европ, спомнати од географот Клавдиј Птоломеј во II век. Праисториските и античките населби се откриени во месностите Јазол (Комвос), Колосек (Грами), Тумба и Врбен. Се смета дека во антиката, населбите околу Драгоманци биле испостави на тврдината над Почеп. Денешното име на селото е преземено од називот на таа стара населба, согласно грчката политика на присвојување на древната историја на Македонија.
Во Отоманското Царство
Поголемиот дел од жителите на Драгоманци во дадено време го прифатиле исламот за да ја обезбедат својата лична и имотна сигурност. Значаен дел од оние кои одбиле да си ја сменат верата постепено се преселиле во Воден и околните македонски села. Доказ за устојчивоста на христијанското население во XIX век е изградбата на црквата „Св. Атанасиј“ во тоа време. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Драгоманци (Dragomantzi) било село во Воденската каза со 340 куќи кои се состоеле од и 915 жители муслимани (т.е. Македонци-муслимани) и 280 Македонци (христијани).
Според хрватскиот етнограф Стефан Верковиќ, кон крајот на XIX век Драгоманци е македонско муслиманско село с машко население од 424 души и 120 домаќинства. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Драгоманци било чисто македонско село, со 220 Македонци-христијани и 1.000 Македонци-муслимани.
Во Грција
По Балканските војни во 1913 г. селото е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Истата 1913 г. селото броело 1.050 жители, кои во 1920 г. биле 1.015. Во 1926 г. селото е преименувано во Апсалос, по античкиот град град, согласно грчката политика на присвојување на древната историја на Македонија. Во 1920-тите муслиманското македонско население на Драгоманци е иселено во Турција по сила на Лозанскиот договор, а на негово место властите довеле грчки колонисти од Понд (од Хаџи Осман во Никомидиско, Акдаг Маден во Анкарско и Булгар Маден во јужна Турција), Тракија (од Ексамили на полуостровот Галиполе) и Мала Азија (од Смирненско). Во 1928 г. селото е заведено како наполно дојденско со 1.210 дојденски жители (299 семејства). Во 1945 г. во Драгоманци се доселиле и Власи од Епир.
Почнувајќи од 1950-тите селото бежели извесен пад на населението, поради иселување во градовите.
Стопанство
Населението произведува големи количества на десертно грозје, тутун, жито и други земјоделски производи. Мошне развиено е и сточарството, поради непрегледните пасишта околу селото.
Лорд Киланин
Мајкл Морис, 3-от Барон Киланин ( - ) бил ирски новинар и официјален спортски работник. Тој бил шестиот претседател на Меѓународниот олимписки комитет. Тој го наслледил неговиот чичко како барон Киланин во 1927 година. Тоа му овозможило да влезе ву куќата на лордови на 21 година.
Лорд Киланин се родил во Лондон како дете на Џорџ Хенри Морис и Дора Весли Хол. Неговиот татко бил убиен во Вилијер- Котрет, Франција на 1 септември 1914 година командувајќи со ирската гарда.
Лорд Киланин се школувал во престижниот колеџ Етон, а потоа во Сорбона и во Кембриџ. Својата новинарска кариера ја започнал во средината на триесеттите како уредник и работник во весниците Дејли Експрес, Дејли Скеч, а работел и за многу познатиот весник Дејли Мејл. Во периодот од 1937 до 1938 година, тој учествувал во Втората Сино-Јапонска војна.
Во ноември 1938 година, тој бил поставин во Ветминстер каде што бил одговорен за останатите глумци и музичари. Тој станал мајор, а учествувал во Втората светска војна, во операцијата Оверлорд во Нормандија во 1944 година. По неговото демобилизирање, тој се вратил во Ирска.
Во 1950, лорд Киланин ја заземал челната позиција на Олимпискиот совет на Ирска, а во 1968 година станал потпретседател на Меѓународниот олимписки комитет. За време на Летните олимписки игри - 1972 во Минхен, лорд Киланин бил избран за претседател на Меѓународниот олимписки комитет.
За време на неговото претседателство со комитетот олимписката активност низ светот била проследена со многу конфликти, а особено финансиската криза за време на Летните олимписки игри - 1976 во Монтреал и бојкотот на Летните олимписки игри - 1980 во Москва во. Тој донел неколку тешки и се чини погрешни одлуки, а тоа се при изборот на Леј Плесид за град- домаќин на Зимските олимписки игри во 1980 и Лос Анџелес за град- домаќин на Летните олимписки игри во 1984 година без конкуренција на други градови. Ова наишло на многу протести прорив неговото пртседателство за кое дал оставка во 1980 година, веднаш по одржувањето на Летните олимписки игри. Неговото претседателство го наследил Хуан Антонио Самаранч.
Лорд Киланин исто така бил активен и во филмската индустрија, а бил соработник со Џон Форд при снимањето на филмот „Тивкиот човек“.
Лорд Киланин бил и генерален конзул на Монако во Ирска.
Попова Чука (Кочанско)
Попова Чука — чука во Македонија со координати 41° 56' 18" СГШ, и 22° 28' 24" ИГД.
NGC 1148
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1148 се споменува и како MCG -1-8-18.
Откривање
Објектот е откриен на 10 ноември 1885 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1148 е од видот Sd. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,9 m/лм2. NGC 1148 има привидни димензии од 1,4' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 57 м 4,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 7° 41' 8". Положбениот агол на објектот е во износ од 84°.
Други поделби
Проучување на NGC 1148 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 11148. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 266; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5287. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1452.
Тврдина Почитељ
Тврдината Почитељ се наоѓа во Босна и Херцеговина.
Планета
Планета (од πλανήτης, „скитници“) — тело со соодветно голема маса што кружи околу некоја ѕвезда и не произведува енергија низ јадрено соединување,може да биде составена од карпи, метал, течност, гас или комбинација од овие елементи. Планетите не создаваат светлина, туку ја рефлектираат светлината од својата ѕвезда. Пред последната деценија од XX век само девет планети беа познати од кои осум се во нашиот Сончев Систем). На 3 ноември 2004 беа познати 133 планети, сите надвор од Сончевиот Систем (со исклучок на осумте) уште познати како вонсончеви планети (егзопланети).
Осумте планети во Сончевиот Систем: Меркур, Венера,Земја,Марс,Јупитер, Сатурн,Уран и Нептун.Сега еве ги распоредени по оддалеченост со нивниот број на месечини.
Настанок на планетите
Сончевиот Систем го започнал животот како облак од гас и прашина кој се движел по галаксијата Млечен Пат. Се смета дека експлозијата на некоја супернова може да предизвика ширење на ударните бранови низ просторот во вселената, кои го погодиле облакот и на некој начин предизвикале негово згуснување под дејсво на сопствената гравитациона сила.
Во текот на наредните 100.000 години згуснатиот облак станал диск што се врти брзо. Тој се нарекува сончева маглица. Под притисок на гасот и прашината што спирално се движеле кон центарот, маглицата станувала се потопла и погуста и почнала да се шири. Набрзо се развила во младо Сонце.
Надвор од оваа централна печка, честичките почнале да згуснуваат како снегулки, прво во мали парчиња карпи, а потоа во огромни карпи. Во текот на милиони години, некои пораснале во блокови со пречник од повеќе километри, кои се нарекуваат планетезимали. Тие подоцна почале да се судираат меѓусебно спојувајки се како топки снег и од нив настанале четирите карпести внатрешни планети: Меркур, Венера, Земја и Марс и јадрата nа четирите гасивити џинови: Јупитер, Сатурн, Уран и Нептун. Сончевиот ветер ги оддувал остатоците гас и прашина, вклучувајќи ја и атмосферата окулу четирите внатрешни планети. Планетите џинови биле далеку од најжестоките удари на Сончевиот ветер, што им овозможило да ги сочуваат дебелите слоеви гас со кои биле опкружени. Гравитационата сила на Јупитер предизвикала меѓусебно уништување на планетизмалите во близината и спречила тие да се спојат во нова планета, а преостанатиот појас на карпи познати како астероиди и понатаму, до денес, останале во орбитата окулу Сонцето.
Егзопланети
Егзопланета (вонсончева планета) е секоја планета надвор од Сончевиот Систем. Познатите егзопланети се со големина на гасовити џинови, околу двапати од големината на Јупитер, а најмалите до нешто поголеми од Месечината.
Јанош Арањ
Јанош Арањ (унгарски: Arany János, - ) — унгарски новинар, писател, поет и преведувач. Често се вели дека е "Шекспир на баладите" – има напишано повеќе од 40 балади, преведени на повеќе од 50 јазици, како и епот Толди, монументална трилогија, ремек-дело на унгарската поезија.
Животопис
Роден е во Салонта, град сместен во денешна Романија. Кога тој се раѓа, неговата сестра е веќе венчана, а наговите родители остарени. Арањ научува да пишува многу рано и се вели дека има прочитано сѐ што можел да пронајде на унгарски и латински. Бидејќи на неговите родители им требало помош, Јанош полнува да работи уште на 14 години, како помошник-учител.
Од 1833 го посетува реформираниот универзитет во Дебрецен каде учи германски и француски, но набрзина се заситува од училишниот живот, па станува дел од една глумечка група. По издавањето на Толди, тој и Шандор Петефи стануваат најдобри пријатели. Затоа, прераната смрт на неговиот другар во 1848 година ќе има големо влијание врз неговиот подоцнежен живот.
Арањ умира во Будимпешта.
Дела
Јанош Арањ е преведувач на Шекспировите драми Сон на летната ноќ, Хамлет и Кралот Џон; овие се сметаат за едни од најдобрите преводи во историјата. Исто така преведува и дел на Михаил Лермонтов, Александар Пушкин и Молиер. Се вели дека Арањ научил англиски во затвор, и тоа преку споредба на англиската и германската верзија на Библијата.
Во последните години од животот, неговата лирика ќе биде на висока цена. Тогаш настануваат песните кои претставуваат не само ново раздобје во неговото творештво, туку и во развојот на целокупната унгарска поезија
Нет Прес
Нетпрес е приватна независна новинска агенција, формирана во јануари 2007 година. Нетпрес го користи интернет како медиум и на својата страница бесплатно објавува вести. Целта на Нетпрес е да објавува информации точно и брзо за случувањата во Македонија, за што има сопствен новинарски тим и мрежа од дописници.
Прва словенечка фудбалска лига 2021/22
Прва словенечка фудбалска лига 2021/22 — 31. издание на Првата словенечка фудбалска лига од нејзиното основање во 1991 година. Сезоната започнала на 16 јули 2021, а завршила на 21 мај 2022.
Марибор ја освоил својата 16-та титула на последниот ден од сезоната откако го победи актуелниот шампион Мура со 3–1. Како шампиони, тие се квалификувале за првото квалификациско коло од Лигата на шампионите.
Формат
Секој тим одиграл 36 натпревари (18 дома и 18 на гости). Тимовите одиграле четири меѓусебни натпревари (2 дома и 2 гости). Тимовите добиваат три бода за победа, еден бод за нерешено и без бодови за пораз. Тимовите се рангирани според вкупните бодови, а ако две екипи се изедначени, меѓусебниот резултат се користи како прв критериум за класификација.
Немања Човиќ
Немања Човиќ (Нови Сад, 18 јуни 1991) — српски фудбалер, кој игра на позицијата напаѓач и моментално настапува за Војводина.
Човиќ во јануари 2021 година добил покана од селекторот на репрезентацијата на Србија, Илија Столица, да учествува на турнејата на српската репрезентација составена главно од фудбалери од домашната Суперлига. Своето деби го имал истиот месец на пријателски натпревар со Доминиканската Република во Санто Доминго. Тој играл и неколку дена подоцна, против Панама, а откако Слободан Урошевиќ ја напуштли играта, ја зел капитенската лента.
Кариера
Првите фудбалски чекори ги направил во Цемент во Беочин, за чиј прв тим дебитирал на 16-годишна возраст, додека клубот се натпреварувал во Војводинската лига. Во 2008 година се преселил во Нови Садски Пролетер. Со овој клуб во сезоната 2008/09 го освоил првото место во српската лига на Војводина. Со Пролетер играл и во првиот дел од сезоната 2009/10 во Првата лига на Србија, за време на зимскиот преоден рок во 2010 година отишол на проба во Парма, Италија. На пробата ги задоволил челниците на Парма, па потпишал договор на четири и пол години.
Не добил можност да дебитира за Парма, па во јули 2011 година се вратил во Нови Сад и потпишал за Војводина. Играл за Војводина во дуелот од второто коло од квалификациите за Лига Европа против лихтенштајнски Вадуц, како и во првото коло од натпреварувањето 2011/12 во српската Супер лига. После тоа, тој преминал во Спартак Суботица, каде ги поминал следните две години. Во првиот дел од сезоната 2013/14 играл за тогашниот суперлигаш Доњи Срем од Пеќинац, а во текот на 2014 година бил во Казахстан каде играл за Спартак Семеј.
Во есенскиот дел од сезоната 2014/15 повторно го облекол дресот на новосадскиот пролетер, а на почетокот на 2015 година преминал во белорускиот Шахтјор од Солигорск. Истата година се вратил во Пролетер, а потоа имал странски ангажмани во Минск, Белорусија (во два наврати) и грчкиот второлигаш Ламија. На почетокот на 2018 година, по четврти пат станал играч на Пролетер. Тој бил со Пролетер во сезоната 2017/18 го освоил првото место во Првата лига на Србија со што се изборил за историски пласман во српската Суперлига. Во сезоната 2018/19, Човиќ постигнал десет гола на 34 натпревари во Суперлигата во дресот на Пролетер.
Во јули 2019 година потпишал договор со Војводина. Набргу по неговото пристигнување, заработил тешка повреда, поради која го пропуштил целиот есенски дел од сезоната 2019/20. За Војводина настапувал од пролетниот дел на првенството.
Бахреин на Олимписките игри
Бахреин — земја учесничка на 8 Летни олимписки игри. Никогаш не се натпреварувале на Зимските олимписки игри.
Бахреин го освојува својот прв медал на Летните олимписки игри во Лондон 2012 година. На трката за жени со должина од 1500 метри го освојуваат бронзениот медал, благодарение на натпреварувачката со етиопско потекло Марјам Јусуф Џамал. На Летните олимписки игри во Пекинг 2008 година, поранешниот мароканец Рашид Рамзи бил првично награден со златен медал во атлетика на мажи 1.500 метри но подоцна му е одземен поради допингување.
Тврдина Бужим
Тврдината Бужим се наоѓа во близина на градот Бужим, во Босна и Херцеговина.
Попова Чука (Мариово)
Попова Чука — чука во Македонија со координати 41° 11' 40" СГШ, и 21° 56' 55" ИГД.
Фризија (покраина)
Фризија или Фрисланд (Friesland) — покраина во северниот дел на Холандија и дел од поголемата историска област Фризија.
Покраината има 646.000 жители (2010), а нејзин административен центар е градот Леуварден (фриз. Љоуверт) со 91.817 жители.
До 1996 г, името на покраината гласело Friesland според холандскиот правопис, кога покраинскиот совет одлучил да го замени со изворното фризиско име Fryslân. Во 2004 г. решението добило потврда и од владата на Холандија на државно ниво.
Историја
Периодот од 400-200 п.н.е. го бележи појавувањето на прафризиската култура, која подоцна се развила во попрепознатлив облик. Во 12 п.н.е. Римјаните ја зазеле Фризија со походот на војсководецот Друз Постариот во Германија. Во VII и VIII век во областа се развило Фризиското Кралство.
На почетокот на средниот век, Фризија се протегала од денешната граница со Белгија до реката Везер во Германија. По припојувањето кон Франкиското царство, Фризија била поделена на три дела, а на почетокот на XI век во западниот дел на областа се појавила нова сила, грофовијата Холандија.
Јазик и стопанство
Фризија е единствената покраина во Холандија со свој јазик, западнофризискиот, кој е воедно застапен и во мал дел од соседната покраина Гронинген на исток. Најсродни на него се останатите фризиски јазици што се говорат во Германија: источнофризискиот (сатерски) што се говори во Затерланд и севернофризискиот, застапен во Северна Фризија. Сите тие се во блиско сродство со англискиот јазик.
Стопанството е претежно земјоделско, со познати автохтони раси на домашни животни како што е фризиското говедо и црниот фризиски коњ. Значаен удел во стопанството има и туризмот: главни одредишта се езерата во југозападиот дел на покраината и Ваденското Море на север.
Градови
Старите градови во Фризија се следниве:
Најголеми градови
Извор: Fryslân.nl (1 декември 2009), општ. и CBS
Демографија
Периодот од 1880 од 1900 бележи забавен природен прираст. Поради земјоделска криза, 20.000 Фризи се иселиле во САД.
Уште од доцниот среден век, Фризите биле познати како особено висок народ, меѓу највисоките во индоевропската група. За ова сведочат стиховите во делото „Пеколот“ од италијанскиот хуманист Данте Алигиери, каде опишува еден демон кој е толку висок, што тројца високи Фризи нема да го надминат ако застанат еден врз друг.
Росов Леден Гребен
Росовиот Леден Гребен — најголемиот леден гребен на Антарктикот (според податоци од 2013 година има површина од околу и околу 800 километри плоштина околу: со големина на Франција). Дебелината на гребенот е неколку стотици метри. Речиси вертикалната ледена предница до отвореното море е повеќе од 600 километри долго и помеѓу 15-50 метри високо над површината на водата. Деведесет проценти од лебдечкиот мраз, сепак, е под површината на водата.
Педагошки музеј (Киев)
Музејот се наоѓа во склоп на Националната академија на педагошки науки на Украина. Се наоѓа во Киевското градско собрание.
Росов Леден Гребен
Поголемиот дел од мразот е во Росовата Зависност за која Нов Зеланд смета дека е нејзина територија. Лебди и покрива голем јужен дел од Росовото Море и целиот Рузвелтов Остров сместен на исток од Росовото Море.