cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Симпатомиметик
Механизам на дејство
Симпатомиметиците можат да имаат директно дејство (директна интеракција помеѓу лекот и рецепторот), како што имаат α-адренергичните агонисти, β-адренергичните агонисти, и допаминергичните агонисти; или пак индиректно дејство (не настанува интеракција помеѓу лекот и рецепторот), како кај MAO-инхибиторите, COMT-инхибиторите, стимулаторите на ослободувањето на катехоламините, и инхибиторите на повторното преземање, кои ги зголемуваат нивоата на ендогени катехоламини.
Примери
Допамин
Допаминот служи за синтеза на норадреналинот. Има транмсмитерска улога во централниот нервен сист(ЦНС), а е добар дилататор на крвните садови во бубрезите.Најголеми количества Допамин се најдени во ЦНС, во т.н базални ганглии.Тој се користи за конзервирање на бубрезите кои се пресадуваат
Адреналин
Најголеми количества адреналин се наоѓаат во сржта на надбубтежната жлезда, а помали количества во ЦНС. Тој е хормон чии количества нагло се зголемуваат во крвта при стрес. Адреналинот дејствува во организмот преку два рецептори : преку алфа и бета рецептори, врз кои делува симулантно. Неговото дејство врз алфа рецепторите е појака во споредба со онаа на бета рецепторите. Стимулацијата на алфа рецепторите доведува до вазоконстрикција, до забрзана и зголемена срцева работа. Стмулацијата на бета рецепторите доведува до вазодилатација, бронходилатација, поголем број на метаболни дејства а исто така и до забрзана и зголемена срцева работа.Стимулацијата на бета рецепторите доведува до вазодилатација, бронходилатација, поголем број на метаболни дејства и исто така и до забрзана и зголемена срцева работа.
Норадреналин
Норадреналинот се наоѓа во некои региони во ЦНС, каде што веројатно и игра улога на нервотрансмитер. На периферија се излачува на постганглиските аденергични неврони каде што игра улога на нервотрансмитер, односно пренесител на импулси од нервот на ефекторниот орган. Норадреналинот исто како и адреналинот дејствува на два вида рецептори, односно на алфа и бета рецептори , но неговото дејство врз бета рецепторите во споредба со она врз алфа рецепторите е незнацително. Според тоа овој лек ќе биде појак вазоконстриктор од адреналинот, бидеќи врши вазоконстрикција во сите регии на телото. Неговите дејства врз срцето се слични на адреналинските и по интензитет и по квалитет.Со други зборови и тој ја зголемува ударната сила на срцевиот мускул, брзината и спроводливоста како и надразливоста на срцевата работа.
Ефедрин
Алкалоид кој се добива од билката Ehedra vulgaris, а денеска најчесто синтетски. Во централниот нервен систем покажува стимулансно дејство, при што го стимулира респираторниот и кардиоваскуларниот центар, како и сетилните зони во кората на големиот мозок. На периферија има слични дејства како адреналинот и норадреналинот, со таа разлика што дејството му започнува побавно, но затоа трае подолго.Врз крвните садови покажува вазоконстриктично дејство, на срцето има дејства слицни на адреналинот и норадреналинот, врз крвниот притисок исто така делува како другите два споменати лекови, имено ја зголемува и забрзува сцевата работа.
Синефрин
Синтетски добиен сипатомиметик кој по своето дејсто се наоѓа некаде меѓу адреналинот и ефедринот и тоа во однос на брзината со која му настапува дејството и времетраењето на дејството. Врз ЦНС не дејствува. На крвните садови и срцето квалитативно слицно дејство како и адреналинот. На крвниот притисок исто така, но тој ефект е подолготраен.
Неосинефрин
Ова е синтетички добиен симпатомиметик, кој нашол добра примена како назлен вазоконстриктор, а освен то се користи при спинална анестезија, при ортостатска хипотезија.
Нафазолинот е исто така синтетички добиен симпатомиметик  со доста јако вазоконстрикторно дејство. Се користи како деконгестор на носна мукоза, во концентрација од 0,1%.
Амфетамин
Амфетаминот е синтетички добиен сиппатомиеметик, кој во споредба со другите лекови од оваа група , има најјаки централни стимулативни дејства, додека неговите пероферни дејства се слицно со адреналинските и норадреналинските, но доста послаби. Дејствува врз ЦНС. Делува стимулативно врз сетилните зони, формацио ретикуларис, врз центарот за дишење и крвотокот во медула облонгата. Овие стимулативни дејства се манифестираат со зголемена ментална активност, со поголем дух и морал, со добри прерфорации во спортски дисциплини. Нема дејјство врз интелигенцијата. Амфетаминот е лек кој доведува до зависност од него ако се користи во долг временски период.
Александар Маринов
Александар Алексов Маринов ( во ―  во ) — македонски партизан, револуционер, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Произлегува од сиромашно градско, занаетчиско семејство. Откако завршил основно училиште, за да мy помогне на семејството, уште на четиринаесет години стапил на работа како чирак во трговијата. Се запишал во трговското училиште и со успех го завршил. Во почетокот на 1942 година се преселил во Скопје и се вработил како трговски работник. Набргу се вклучил во народноослободителното движење. По отслужувањето на воениот рок, извесно време живеел во родниот град, а потоа пак се вратил во Скопје. Тука повторно се поврзал со народноослободителното движење. Извесно време бил на работа во рудникот Штрпце од каде како заднински работник со група другари организирал испраќање на материјална помош за Шарпланинскиот одред. На 13 ноември 1944 година Скопје било ослободено. На пат за ослободениот главен град на Македонија заедно со уште тројца другари бил фатен и убиен од балистички банди.
Стари Град во Подбочје
Стари Град во Подбочје (словенечки: Stari Grad v Podbočju) — населба во Општина Кршко во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долењска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
IC 496
IC 496 — галаксија во соѕвездието Индијанец, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 496 се споменува и како ESO 145-22, AM 2149-594, IRAS 21496-5943.
Откривање
Објектот е откриен на 19 септември 1903 година од страна на Ројал Харвуд Фрост.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 496 е од видот Sbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,4 m/лм2. IC 496 има привидни димензии од 1,7' х 1,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 21 ч 53 м 17,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -59° 29' 35". Положбениот агол на објектот е во износ од 30°.
Други поделби
Проучување на IC 496 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 67580.
Користена литература
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)
Голема турска војна
Големата турска војна (Großer Türkenkrieg), наречена и Војна на Светата лига (Kutsal İttifak Savaşları) — серија судири помеѓу Отоманското Царство и Светата лига составена од Светото Римско Царство, Полска-Литванија, Венеција, Русија и Хабсбуршка Унгарија. Интензивните борби започнале во 1683 година и завршиле со потпишувањето на Договорот од Карловци во 1699 година. Војната претставува пораз за Отоманското Царство, која за прв пат изгубила голема територија, во Унгарија и Полска-Литванија, како и дел од Западен Балкан. Војната била значајна и со тоа што првпат Русија се вклучила во сојуз со Западна Европа. мини|Северен Балкан во [[1683 година, пред војната. Северозападниот дел е прикажан дека им припаѓа на Хабсбурзите, најголемиот дел од Балканот под Османлиите, а крајниот североисточен дел е полски.
]] мини| Северен Балкан, по [[Договор од Карловци|Договорот од Карловци.
Хабсбуршка Монархија
]] Французите не се приклучиле на Светата лига, бидејќи се согласиле да го обноват неформалниот француско-отомански сојуз во 1673 година, во замена Луј XIV да биде признат како заштитник на католиците во Отоманското Царство.
Првично, Луј XIV го искористил почетокот на војната за да ги прошири своите источни граници во војната со Шпанија, земајќи ги Луксембург и Стразбур. Меѓутоа, додека Светата лига постигнувала придобивки против Отоманското Царство, заземајќи го Белград до 1688 година, Французите почнале да се грижат дека нивните ривали од Хабсбург ќе станат премногу моќни и на крајот ќе се свртат кон Франција. Славната револуција била предмет на загриженост и за Французите, бидејќи Вилијам III бил поканет од англиските благородници да ја преземе контролата врз Англија како крал. Затоа, Французите го опседнале Филипсбург на 27 септември 1688 година, кршејќи го примирјето и ја активирале одвоената Деветгодишна војна, која ги ослободила Турците.
Како резултат на тоа, напредокот што го направила Светата лига заглавил, дозволувајќи им на Османлиите да го вратат Белград во 1690 година. Војната потоа паднала во ќор-сокак, а мирот бил склучен во 1699 година, кој започнал по битката кај Сента во 1697 година, кога отоманскиот обид да ги врати изгубените поседи во Унгарија бил спречен од Светата лига.
Позадина (1667–1683)
По бунтот на Богдан Хмелницки, Царство Русија во 1654 година стекнало територии од Полско-литванската Заедницата (денес делови од Источна Украина), додека некои Козаци останале во југоисточниот дел на Заедницата. Нивниот водач, Петро Дорошенко, побарал заштита од Отоманското Царство и во 1667 година го нападнал полскиот командант Јован Собиески.
Султанот Мехмед IV, кој знаел дека Полско-литванската Заедница е ослабена поради внатрешните судири, во август 1672 година го нападнал Каменец Подолски, голем град на границата на Полско-литванската Заедница. Малата полска сила се спротивставила на опсадата на Каменец две недели, но потоа била принудена да се предаде. Полската армија била премала за да се спротивстави на османлиската инвазија и можела да постигне само некои помали тактички победи. По три месеци, Полјаците биле принудени да го потпишат договорот од Бучач со кој се согласиле да го отстапат Каменец, Подолија и да им платат данок на Османлиите. Кога веста за поразот и условите на договорот стигнале до Варшава, Сејмот одбил да плати данок и организирал голема војска под Собиески; последователно, Полјаците победиле во битката кај Хотин (1673). По смртта на кралот Михаил во 1673 година, Собиески бил избран за крал на Полска. Четири години се обидувал да ги победи Османлиите, но без успех. Војната завршила на 17 октомври 1676 година со Договорот од Журавно во кој Турците ја задржале само контролата над Каменец Подолски. Овој турски напад, исто така, довел во 1676 година до почетокот на Руско-турските војни.
Преглед
По неколку години мир, Отоманското Царство, охрабрено од успесите на западниот дел на Полско-литванската Заедница, ја нападнала Хабсбуршката Монархија. Османлиите за малку ќе ја освоиле Виена, но Јован III Собиески водел христијански сојуз кој ги поразил во битката кај Виена (1683), запирајќи ја хегемонијата на Отоманското Царство во југоисточна Европа.
Новата Света лига била иницирана од папата Инокентиј XI и во неа биле вклучени Светото Римско Царство (на чело со Хабсбуршка Австрија), Полско-литванската Заедница и Венецијанската Република во 1684 година, на која и се придружила и Русија во 1686 година. Втората Мохачка битка (1687) претставувала голем пораз за султанот. Турците биле поуспешни на полскиот фронт и можеле да ја задржат Подолија за време на нивните битки со Заедницата.
Вклучувањето на Русија било првпат земјата формално да се приклучи на сојузот на европските сили. Ова било и почеток на серијата Руско-турски војни, од кои последната се одвила во текот на Првата светска војна. Како резултат на Кримскиот и Азовскиот поход, Русија ја зазела клучната отоманска тврдина Азов.
По одлучувачката битка кај Сента во 1697 година и помалите престрелки (како што е битката кај Подхајци во 1698 година), Лигата победила во војната во 1699 година и го принудила Отоманското Царство да го потпише Договорот од Карловци. Османлиите и отстапиле поголем дел од Унгарија, Трансилванија и Славонија, како и делови од Хрватска, на Хабсбуршката Монархија, додека Подолија се вратила во Полска. Поголемиот дел од Далмација преминала во рацете на Венеција, заедно со Мореја (полуостровот Пелопонез), кој Османлиите повторно го освоиле во 1715 година и се вратиле со Договорот од Пажаревац од 1718 година.
Србија
Откако сојузничките христијански сили гоосвоиле Будим во 1686 година за време на Големата турска војна, Срби те од Панонската рамнина (денешна Унгарија, регионот Славонија во денешна Хрватска, регионите Бачка и Банат во денешна Србија) се приклучиле на трупите на Хабсбуршката Монархија како посебни единици познати како Српска милиција. Србите, како доброволци, масовно се приклучиле на страната на Хабсбург. Во првата половина на 1688 година, хабсбуршката војска, заедно со единиците на српската милиција, ги зазеле Ѓула, Липова и Инеу од Отоманското Царство. По заземањето на Белград од Османлиите во 1688 година, Србите од териториите на југот на реките Сава и Дунав почнале да се приклучуваат на единиците на српската милиција.
Морејска војна
Венеција држела неколку острови во Егејското и Јонското море, заедно со стратешки позиционирани тврдини долж брегот на грчкото копно од расцепувањето на Византија по Четвртата крстоносна војна. Меѓутоа, со подемот на Османлиите, во текот на 16-тиот и почетокот на 17-тиот век, тие ги изгубиле повеќето од нив, како што се Кипар и Евбеја (Негропонте) од Турците. Помеѓу 1645 и 1669 година, Венецијанците и Османлиите воделе долга и скапа војна за последниот голем венецијански посед во Егејското Море, Крит. За време на оваа војна, венецијанскиот командант Франческо Морозини стапил во контакт со бунтовните Маниоти за заедничка кампања во Мореја. Во 1659 година, Морозини пристигнал во Мореја и заедно со Маниоти ја зазел Каламата. Меѓутоа, набргу потоа бил принуден да се врати на Крит, а потфатот на Пелопонез пропаднал.
Во 1683 година, избувнала нова војна помеѓу Хабсбуршката Монархија и Османлиите, при што голема отоманска војска напредувала кон Виена. Како одговор на ова, била формирана Света лига. Откако османлиската војска била поразена во битката кај Виена, Венецијанците решиле да ја искористат можноста за слабеење на османлиската моќ и нејзиното одвраќање на Дунавскиот фронт за повторно да ги освојат нејзините изгубени територии во Егејското Море и Далмација. На 25 април 1684 година, била објавена војна на Османлиите.
Свесна дека ќе мора да се потпре на сопствените сили за успех, Венеција се подготвила за војната обезбедувајќи финансиска и воена помош со мажи и бродови од витезите од Малта, Војводството Савоја, Папските Држави и витезите на Св. Стефан. Покрај тоа, Венецијанците запишале голем број платеници од Италија и германските покраини, особено од Саксонија и Бранзвик.
Операции во Јонското Море
Во средината на јуни, венецијанската флота се преселила од Јадранското Море кон отоманските Јонски Острови кои. Првата цел бил островот Лефкада (Санта Маура), кој паднал по кратка опсада од 16 дена, на 6 август 1684 година. Венецијанците, потпомогнати од грчките нередовни сили, потоа преминале на копното и почнале да вршат напади на спротивниот брег на Акарнанија. Поголемиот дел од областа наскоро бил под венецијанска контрола, а падот на тврдините Превеза и Воница кон крајот на септември ги отстранило последните османлиски бастиони. Овие рани успеси биле важни за Венецијанците не само поради морални причини, туку затоа што тие ја обезбедиле нивната комуникација со Венеција, и им ја негирале на Османлиите можноста да им се закануваат на Јонските острови или да превезуваат војници преку Западна Грција до Пелопонез, и затоа што овие успеси ги поттикнувале самите Грци да соработуваат со нив против Османлиите.
Освојувањето на Мореја
И покрај загубите од чумата во текот на есента и зимата 1686 година, силите на Морозини биле надополнети со пристигнувањето на новиот германски платенички корпус од Хановер во пролетта 1687 година. Така зајакнат, тој можел да се движи против последниот голем отомански бастион на Пелопонез, градот Патра и тврдината Рион, која заедно со нејзиниот близнак во Антирион го контролирал влезот во Коринтскиот Залив („Малите Дарданели“). На 22 јули 1687 година, Морозини, со сила од 14.000 лица, слетал надвор од Патра, каде што се воспоставил новиот отомански командант Мехмед-паша. Мехмед, со армија со приближно еднаква големина, ја нападнал венецијанската сила веднаш по нејзиното слетување, но бил поразен и принуден да се повлече. Во овој момент, паниката се проширила меѓу османлиските сили, а Венецијанците можеле, за неколку дена, да ја освојат тврдината на Патра и тврдините Рион, Антирион и Нафпактос (Лепанто) без никакво противење, бидејќи нивните гарнизони ги напуштиле. Овој нов успех предизвикал голема радост во Венеција, а почестите биле натрупани за Морозини и неговите офицери. Морозини ја добил победничката титула „Пелопонез“, а неговата бронзена биста била изложена во Големата сала, нешто што дотогаш не било направено за жив граѓанин. Венецијанците го следеле овој успех со намалувањето на последните османлиски бастиони на Пелопонез, вклучувајќи го Коринт, кој бил окупиран на 7 август, и Мистра, која се предала подоцна во текот на месецот. Пелопонез бил под целосна венецијанска контрола, а само тврдината Монемвасија (Малвазија) на југоисток продолжила да се спротивставува, држејќи се до 1690 година.
Полско-османлиска војна (1683-1699)
По неколку години мир, Отоманското Царство повторно ја нападнал Хабсбуршката Монархија. Турците речиси го зазеле главниот град Виена, но кралот на Полска Јован III Собиески водел христијански сојуз кој ги поразил во битката кај Виена, која ја разнишала хегемонијата на Отоманското Царство во југоисточна Европа.
Новата Света лига била иницирана од папата Инокентиј XI и го опфатила Светото Римско Царство (на чело со Хабсбуршка Австрија), на која и се приклучиле Венецијанската Република и Полска во 1684 година и Царство Русија во 1686 година. Османлиите претрпеле два одлучувачки порази против Светото Римско Царство: втората Мохачка битка во 1687 година и битката кај Сента една деценија подоцна, во 1697 година.
На помалиот полски фронт, по битките во 1683 година (Виена и Паркани), Собиески, по неговиот предлог Лигата да започне голема координирана офанзива, презел прилично неуспешна офанзива во Молдавија во 1686 година. Во следните четири години Полска ја блокирала клучната тврдина во Каменец, а отоманските Татари ги напаѓале пограничните области. Во 1691 година, Собиески презел уште една експедиција во Молдавија, со малку подобри резултати, но сепак без одлучувачки победи.
Руско-турска војна (1686-1700)
За време на војната, руската армија ги организирала походите на Крим од 1687 и 1689 година, кои завршиле со руски порази. И покрај овие неуспеси, Русија ги започнала походите во Азов во 1695 и 1696 година, а по подигнувањето на опсадата во 1695 година успешно го окупирала Азов во 1696 година.
Битка кај Виена
Заземањето на градот Виена долго време претставувало стратешка аспирација на Отоманското Царство, поради неговата испреплетена контрола над Дунавска (Црно Море до Западна Европа) јужна Европа и копнените (Источен Медитеран до Германија) трговските патишта. Во текот на годините пред оваа втора опсада ( првата се случила во 1529 година), под покровителство на големите везири од влијателната фамилија Ќопруловци, Отоманското Царство презело обемни логистички подготовки, вклучително и поправка и воспоставување на патишта и мостови кои водат кон Светото Римско Царство и неговите логистички центри, како и проследувањето на муниција, топови и други ресурси од цело царство до овие центри и на Балканот. Од 1679 година, чумата беснеела во Виена.
Главната османлиска војска конечно ја опсадила Виена на 14 јули 1683 година. Истиот ден, Кара Мустафа-паша го испратил до градот традиционалното барање за предавање. Ернст Штархемберг, водач на преостанатите 15.000 војници и 8.700 доброволци со 370 топови, одбиле да се предадат. Само неколку дена претходно, тој добил вест за масовниот колеж во Перхтолдздорф, град јужно од Виена, каде што граѓаните ги предале клучевите на градот откако им бил даден сличен избор. Опсадните операции започнале на 17 јули.
На 6 септември, Полјаците под водство на Јован III Собиески ја преминале реката Дунав 30 км северозападно од Виена кај Тулин обединувајќи се со царските трупи и дополнителните сили од Саксонија, Баварија, Баден, Франконија и Швабија. Луј XIV од Франција одбил да му помогне на својот ривал од Хабсбург. Сојузот помеѓу Собиески и Леополд I резултирал со додавање на полските хусари во веќе постоечката сојузничка армија. Командата на силите на европските сојузници му била доверена на полскиот крал, кој имал под негова команда 70.000–80.000 војници соочени со турската војска од 150.000. Храброста и извонредната команда на Собиески веќе биле познати во Европа.
Исценирање на битката
Армијата за помош морала да дејствува брзо за да го спаси градот и така да спречи нова долга опсада. И покрај двонационалниот состав на армијата и краткиот простор од само шест дена, била воспоставена делотворна раководна структура, центрирана на кралот на Полска и неговата тешка коњаница (полски хусари). Светата лига ги решила прашањата за плаќање со користење на сите расположливи средства од владата, заеми од неколку богати банкари и благородници и големи суми пари од папата. Исто така, Хабсбурзите и Полјаците се договориле полската влада да плати за сопствените трупи додека се уште се во Полска, но дека тие ќе бидат платени од царот откако ќе преминат на царска територија. Сепак, царот морал да го прифати барањето на Собиески за право на грабеж на непријателскиот логор во случај на победа.
Конфедеративните трупи го сигнализирале нивното пристигнување на Каленберг над Виена со огнови. Пред битката се служела миса за кралот на Полска и неговите благородници.
Битка
Околу 6:00 часот попладне полскиот крал и наредил на коњаницата да нападне во четири групи, три полски и една од Светото Римско Царство. Осумнаесет илјади коњаници се движеле по ридовите, најголема коњица во историјата. Собиески бил на чело на 3.000 полски тешки копјачи, познатите „Крилести Хусари“. Татарите-Липка кои се бореле на полска страна носеле гранче слама во своите шлемови за да се разликуваат од Татарите кои се бореле на османлиската страна. Собиески лесно ги прекинал линиите на Османлиите, кои биле исцрпени и деморализирани и набрзо почнале да бегаат од бојното поле. Коњаницата се упатила директно кон османлиските логори и штабот на Кара Мустафа, додека преостанатиот виенски гарнизон излегол од својата одбрана за да се приклучи во нападот.
Османлиските трупи биле уморни и разочарани по неуспехот. Коњаничкиот напад бил последниот смртоносен удар. Помалку од три часа по нападот на коњаницата, христијанските сили ја добиле битката и ја спасиле Виена. Првиот христијански офицер кој влегол во Виена бил маркгрофот Лудвиг од Баден, на чело на неговите „змејови“.
Потоа, Собиески го парафразирал познатиот цитат на Јулиј Цезар (Veni, vidi, vici) велејќи „ Veni, vidi, Deus vicit “ – „Дојдов, видов, Бог победи“.
Заклучок
На 11 септември 1697 година, битката кај Сента се водела јужно од градот кој бил под отоманско владеење. За време на битката, хабсбуршките царски сили ги разбиле османлиските сили додека Османлиите ја преминувале реката Тиса (која е во близина на градот). Ова резултирало да хабсбуршките сили убијат над 30.000 Османлии. Овој осакатувачки пораз бил крајниот фактор на потпишувањето на Договорот од Карловци од страна на Отоманското Царство на 22 јануари 1699 година, со што завршила т.н. Голема турска војна. Овој договор резултирал со пренос на поголемиот дел од Отоманска Унгарија на Хабсбурзите и ги поттикнало Османлиите да усвојат поодбранбена воена политика во следниот век.
747 п.н.е.
747 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 747. година пред новата ера, 747. од првиот милениум п.н.е., 47. од 8 век п.н.е. и осма од 740-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 747 година се протега во 1889 и 1890, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1949 и 1950 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 204 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1410 и 1409 исламска година пред хиџра.
Паун
Паун — род од два вида птици од семејството фазани. Африканскиот паун е сместен во посебен род, (Afropavo), но оваа статија не се однесува на него. Пауните се најпознати по својата екстравагантна опашка која ја отвораат како дел од додворувањето. Женскиот паун е кафен или сивокафен.
Двата вида пауни се:
Индискиот паун води потекло од Индискиот Потконтинент и претставува национална птица на Индија. Јаванскиот паун води потекло од Мјанмар до Јава. Подложен е на истребување заради прекумерното ловење, како и намалување на големината и квалитетот на животната околина.
Таксономија
Некои одгледувачи на фазани велат дека јаванскиот паун може да има повеќе подвидови.
Пауните некаде ги среќаваме во посебно семејство од фазаните.
Перје
Машкиот индиски паун има светкаво-прелеаво синозелено или зелено перје. Таканаречената „опашка“ всушност не е вистинска опашка, туку многу издолжено перје на задникот. Опашката има низа очи кои најдобро се гледаат кога таа е отворена. Обата вида имаат пувки на главата.
Женскиот индиски паун има перје по боја мешано тапо-зелено, кафено и сиво. Нема издолжено перје, но има пувка. Женките исто така можат да го рашират своето перје за да им укажат на опасност на младите или пак да се заканат на други женки-сопернички.
Јаванскиот паун е многу различен по изглед од индискиот. Мажјакот има повеќе зелено, па дури и златесто прје од индискиот, а има и појарки бои. Крилјата им се црни со син сјај. Пуфката е сосема различна по облик и е праменеста.
За разлика од индискиот паун, јаванската женка е мошне слична со мажјакот, со само пократко издолжено перје и помалку прелеани бои. Разликувањето на млад мажјак и возрасна женка е многу тешко.
Многу од јарките бои на паунот се должат на појавата на оптичка бранова интерференција (Брегов отсјај) заснована на (речиси сосема) периодни наноструктури во барбули (влакнести компоненти) на перјето.
Разните бои соодветствуваат на различни должински степени на периодните структури. за кафени перја, потребна е мешавина од црвено и сино: една боја се создава со периодна структира, а друга со врвот на Фабри-Перова интерференција од одсјаите на најнадворешните и највнатрешните граници на периодната структура.
Поведение
Пауните се шумски птици кои се гнездат на земја. Меѓутоа двата главни вида се гнездат на дрва иако се хранат од земја.
Во сезоната за парење често испуштаат многу гласни и високи крици.
Исхрана
Пауните се сејадни и јадат растителни делови, цветни ливчиња, семки, инсекти и други членконоги, влекачи и водоземци.
Живеалиште
Азиските пауни спаѓаат во ниша слична на земните кукавици, секретарите и каријамата. Сите овие птици ловат мали животни како членконоги на земјата и високата трева и крапчиња во потоци. Заради човековото вмешување во нивните природни територии, пауните и луѓето доаѓаат во сѐ поголем контакт. Заради нивната природна убавина некои не сакаат да ги прогласат за штетници, но нивното присуство може да предизвикува вознемирувања.
Арчи Маунтбатен-Виндзор
Семејство
Арчи Харисон Маунтбатен-Виндзор е син на војводата и војвотката од Сасекс. Роден е рано на утро во 4 часот и 25 минути во болницата Портланд во Лондон. По тој повод во Лондон и во Канада биле осветлени повеќе објекти во различни бои. Крстен е од Надбискупот од Кантербери на 6 јули 2019 година. Тој има двојно државјанство на САД и на Велика Британија.
Титули
Арчи, како внук на кралицата Елизабета II е седми по ред за наследство на британскиот престол. За сега, на барање на неговите родители тој ја нема титулата на британски принц. Наместо тоа формалениот начин на обраќање кон него е Господар Арчи Харисон Маунтбатен-Виндзор.
Космос-344
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 12 мај 1970 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-344 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,6 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 72,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 317 км, а најмалото на 201.
Касандра (ТВ серија)
Касандра (Kassandra) (1992-1993) е Венецуелска ТВ новела. Сценариото е напишано од Делија Фиало, а режисери се Грацио Дангело и Олегарио Барера. Главен лик на серијата е Касандра, млада Циганка која се венчава за богат човек. Меѓутоа, таа не сфаќа дека е внука на домаќинот на таа куќа. На првата брачна ноќ, мажот на Касандра, Игнасио, е убиен, а Касандра ја обвинуваат за убиство.
Оваа теленовела имаше 150 епизоди и постигна голем успех ширум светот, а особено во Србија, Македонија, Бугарија, Русија, како и во други држави. Серијата Касандра влезе во Гинисовата книга на рекорди како ТВ серија на шпански јазик што се емитувала во најмногу држави (128). Продукција и дистрибутивна куќа на оваа серија е Coral International, сега познат како RCTV International.
Панонија
Панонија (Pannonia) — римска провиниција, на север-исток се граничела со Дунав, на југ со областа јужно од Сава, Далмација. Панонија се наоѓала на територијата на денешните: западна Унгарија, источна Австрија, северна Хрватска, северозападна Србија, северна Словенија и северна Босна и Херцеговина.
Име
Според Јулиј Покорни, името Панонија потекнува од Илирискиот јазик, од праииндоевропскиот корен *pen-, со значење „бара, вода, влажно“. Кај најстарите грчки писатели се користи зборот Панонија, но од почеток на вториот век грчките писатели ги мешаат Панонците со Пеонците. Плутарх највереојатно прв ги нарекол Панонците Пеонци, и ако провинцијата ја запишал со нејзиното име Панонија. Кај подоцнежните грчки автори подеднакво се застапени називите Панонија и Пеонија. Името Панонија останало во употреба многу долго после падот на римската власт во тој регион. Дури и унгарските кралеви од 11 век повремено ја добивале титулата крал на Панонија (Rex Pannoniae) а својата земја ја нарекувале Панонија.
Предримска Панонија
Најстарите познати жители на Панонија биле Илирите, во втората половина на 4 век п.н.е. во Панонија дошле Келтите, за чие населување во Панонија известува Јустин во 24 Трогова книга. Според Јустин, Келтите откако ги покориле Панонците, воделе разни војни со своите соседи. Археолошките наоди укажуваат дека населувањето на Келтите се случило во северозападна Панонија. Келтите за првпат воспоставиле своја власт во Панонија за време на нивниот продор на Балканот, според археолошките наоѓалишта келтизација на цела Панонија започнала дури во 3 век после продорот на Балканот. Скордисците ја прошириле својата власт на цела јужна Панонија, а во 179 г п.н.е. македонскиот крал Филип V ги зел за сојузници, бидејќи преку Скордиск водел патот до Јадранското Море. Првите борби со Панонците ги опишал Полибиј. Римските операции против Панонците укажуваат на панонско-скордиски сојуз односно скордичка власт на Панонците. Во наредните 5 децении, хегемонијата на Скордисците се чувствувала во северениот дел на Балканот. Од 141 г. п.н.е. нивните напади биле насочени кон југ каде од основањето на провинцијата Македонија биле постојани противници на Римјаните. Хегемонијата на Скордисците во северниот дел на Балканот траела до 88 г. п.н.е., кога ги поразил Скипион Азијаген. Скордисците се повлекле до реката Сава.
Малку се знае за Панонија до 35 г. п.н.е., кога нејзините жители, во сојуз со Далматинците биле нападнати од Октавијан Август кој ја зазел и окупирал Сисција. Државата сепак не била целосно поразена од римјаните до 9 г. п.н.е., кога била додадена до римската провинција Илирик, на кое границите биле проширени до реката Дунав.
Римска провинција Панонија
Римјаните не ја освоиле Панонија за кратко време, туку тоа траело повеќе од пола век. Во 35 г. п.н.е. Октавијан тргнал во воен поход, но Римјаните морале под воство на Тибериј повторно да војуваат со Панонците. После второто востание Панонија била организирана како римска провиницја и со тоа добила одредени граници, на исток и север граница бил Дунав, на југ реката Сава, на запад границата не била постојана бидејќи градовите Птуј и Цеље понекогаш биле внатре а понекогаш надвор од границите на Панонија. На север се граничела со Норик и горна Италија, а на југ се граничела со Далмација и Горна Мизија. Во периодот меѓу 102 и 107 г. императорот Трајан ја поделил Панонија на Долна и Горна Панонија. Според Птоломеј границата се протегала меѓу денешниот унгарски град Ѓер и Градишка, а подоцна границата се поместила на исток.
По римската власт
За време на миграцискиот период во 5 век, некои делови во Панонија ги зазеле Хуните. По распаѓањето на Хунското Царство во 454 г., голем број на Остроготи биле населени од царот Маркијан во провинцијата како федерати. Византиското Царство ја контролирала Панонија за поголемиот дел од 6 век, и Панонија постоела како византиска провинција со Сирмиј како главен град, но вклучувало само мал дел од историската Панонија.
Отпосле пак била нападната од Аварите во 560-те години, Словените, кои отпрвин ја населиле Панонија околу 480-те години но станале независни дури во 7 век, и Франките, кои презеле панонски марш кон крајот на 8 век. Називот Панонија исто така бил користен од словенските војводи кои биле вазали на Франките.
Меѓу 5 и 10 век, римјанизираното население на Панонија создало романски панонски јазик, главно околу езерото Балатон кое денеска се наоѓа во западна Унгарија. Овој јазик и културата ги снемало со инвазијата на Маѓарите во Панонија.
NGC 6818
NGC 6818 — планетарна маглина во соѕвездието Стрела, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6818 се споменува и како PK 25-17.1, CS=16.1.
Откривање
Објектот е откриен на 8 август 1787 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6818 е од видот PN. Видливиот сјај со голо око изнесува 9,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 9,9 m. NGC 6818 има само една позната привидна димензија, која изнесува 0,77'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 19 ч 43 м 57,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -14° 9' 9"".
Други поделби
Проучување на NGC 6818 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 297; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5736. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 294.
Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – трискок за мажи
Трискок за мажи на Летните олимписки игри 2004 — дисциплина која се одржала во периодот од 20 август до 22 август 2004 година на Олимпискиот стадион во Атина, Грција.
Сатница
(UTC+2)
Беловишки манастир
Беловишки манастир — манастир во северозападниот дел на Македонија, во близина на селото Беловиште.
Местоположба
Манастирот се наоѓа во дабова шума, во западниот дел на селото Беловиште.
Црква „Св. Атанасиј“
Црквата е единствениот храм во манастирот.
Сремич
Сремич (словенечки: Sremič) — населба во Општина Кршко во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Долењска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
Муслиманско освојување на Египет
Муслиманско освојување на Египет претставува дел од Муслиманските освојувања и Арапско-византиските војни, кои резултирале со целосно заземање на Египет од страна на муслиманските сили. Претходно, Египет бил освоен од страна на Персија но византискиот имперарот Ираклиј I успеал да си ги врати своите територии по крајот на Византиско-персиската војна. Претходно, Византија го изгубила и Левант, кое дополнително ја намалила нејзината сила.
Позадина
Византискиот импераратор Ираклиј I по крајот на долгата и исцрпувачка војна со Персија конечно успеал да ја порази во 628 година кога ги вратил изгубените територии во Месопотамија. Но исчезнувањето на Персија во исто време значело и бришење на тампон зоната помеѓу Византија и арапските племиња кои претходно не претставувале опасност за Византија. Во овие години, муслиманските племиња доживеале големи промени преку појавата на пророкот Мухамед, кој успеал да ги обедини преку знамето на исламот. Во времето по смртта на Мухамед на 6 јули 632, исламот делотворно го унифицирал целиот Арапскиот Полуостров. Во текот на следните дванаесет години, под власта на првите два калифи, исламската империја ја зазела Персиската империја, и поголемиот дел од источните провинции на Византија. Муслиманскиот калифат продолжил да се проширува за да кон крајот на 8 век, таа се протегала од Атлантскиот Океан на запад до Средна Азија на исток. Византија и Персија биле доволно исцрпени за да можат да се соочат со муслиманската инвазија.
Така, по муслиманското освојување на Сирија, арапските сили започнале нови напади кон Египет.
Освојување
Обединетата муслиманско-арапска армија, во времето кога се соочила со римската армија, била предводена од страна на Амр ибн Алас. Исто како со Сирија, така Византија го изгубил и Египет кој бил економски највредна провинција во империјата, веднаш по Анадолија. Една од првите битки била Битката кај Хелиополис која се одржала некаде од почетокот до средината на јули 640, во близина на античкиот град Хелиополис, каде муслиманските сили имале околу 15,000 воојска на чело со Амр ибн Алас, додека византиските сили пак биле околу 20,000 под раководство на Теодор, како командант на сите византиски сили во Египет. Иако дел од историчарите, како Балтер, како главни виновници ги обвинуваат христијанските Копти и неспособноста на византиските генерали да се справат со брзиот пад на Египет, историчарот Гибон се насочува кон супериозноста на карактерот на муслиманскиот водач во Египет.
Без разлика на грешките на византиските генерали, вклучувајќи го секако и Теодор, скоро сите историчари се согласни дека Амр направил брилијантна битка кај Хелиополис. Така, кога византиската војска започнала да се приближува, Амр својата ја поделил на три посебни единици, со еден одред под команда на доверливиот командант Кариџа. Оваа единица започнала со својата задача кон исток околу околните ридови, каде успеала да се сокрие. Оваа единица требало да остане скриена додека Римјаните ја започнат битката, по кое тие требало да го нападнат византиското крило од зад грб. Вториот одред заминал кон југ, место кое требало да се искористи за бегство доколку Битката започне да пропаѓа. Така кога византиските сили започнале со нападот, тие биле целосно изненадени од одредот на Јариџа. Теодор од друга страна го игнорирал муслиманското придвижување на коњаницата. Во нападот, меѓу византиските сили започнал да владее хаос, каде војниците на Теодор се обиделе да побегнат кон југ, но таму биле пресретнати од третиот одред, кој бил поставен таму за само таква намена. Така, византиската армија доживеала голем пораз.
По крајот на битката, поголемиот дел од јужниот и централниот дел на Египет паднал под силите на Амр. Хелиополис претходно било место каде се наоѓала најголемата византиска сила во Египет, но по нивниот пораз муслиманите започнале без проблем да навлегуваат во срцето на Египет. Земјата во суштина била без одбрана, бидејќи никој не сакал да се вклучи на страната на византијците, особено домородното население, од кои поголемиот број биле монофизити и постојано биле прогонувани од Цариград. Населението многу бргу разбрало за даноците на калифатот, кои биле доста подобри за разлика од римските. Голем дел од армијата дезертирала и изразила непослушност како и голем дел од христијанските Копти. Иронично, некои од коптите верувале дека муслиманите ќе бидат потолерантни од Византијците, а дел од нив и го прифатиле исламот. Од друга страна пак, на христијанското население му се овозможило слободно да ја почитува својата религија.
По уништувањето на византиските сили во Хелиополис, градот Александрија бил оставен практично без одбрана и се смета дека само мал дел од провинциските сили останале во самиот град. Градот во муслимански раце паднал на 8 ноември 641 година. Влијанието на таков голем настан бил почувствуван во целото Средоземје. Намалувањето на годишните пратки на жито од Египет и нанела решавачки удар на византиската економија. Освен тоа, Византија изгубила и големи финансиски средства од даноците на трговците кои патувале од Дамаск кон Александрија. Во следниот период имало неколку обиди на Византија да ја врати Александрија. Иако никој од нив не бил успешен за определен временски период, византиските сили биле во можност да ја вратат на кратко контролата врз градот во 645 година. Арапските хроничари напишале дека кон Александрија се упатиле голема флота и армија, на чело со Мануел. По влезот во градот, кое било без поголем отпор, византиската армија имала можност да го задржи градот. Муслиманите со сила од околу 15,000 војници започнале напад, но византиските сили започнале борба на отворено поле, по кое повторно биле поразени.
Египет по неговото освојување станал една од најважните и најбогатите реони на калифатот, односно важна база за понатамошно ширење на исламот кон западот и Северна Африка.
Фулуфелет (национален парк)
Националниот парк Фулуфелет (Fulufjällets nationalpark) е национален парк во централна Шведска. Неговата вкупна површина е 385 километри, сместена целосно во рамките на општината Алвдален во провинцијата Даларна. Именуван е по планината Фулуфелет, 1044 километри високо. Го опфаќа шведскиот дел од масивот Фулуфјалет, кој е најјужниот дел од Скандите во Шведска. Норвешкиот дел од масивот е заштитен од норвешкиот национален парк Фулуфјелет.
Паркот е еден од најновите во Шведска, отворен во септември 2002 година од страна на кралот Карл XVI Густаф на церемонија на која присуствувале неколку илјади гледачи. Паркот стана еден од почетните ПАН паркови, меѓународен проект за комбинирање на зачувувањето со туризмот.
Масивот Фулуфелет е високо плато длабоко продлабочено од неколку реки кои се влеваат во моќната река Далвен, која далеку низводно ја создава уникатната топографија на Националниот парк Фернебофјарден. Во географијата доминираат лишаи, голи планини и долини со густа старорастечка шума. Грините од четка, трева и лишаи се единствени во Скандинавските планини, како резултат на отсуството на ирваси кои пасат.
Паркот е забележителна локација за неколку видови птици, како и кафеави мечки и евроазиски рис. Храбриот сибирски сој е симбол на паркот. Значајни знаменитости го вклучуваат најголемиот водопад во Шведска, Њупескар, со вкупна висина од 93 метри, и слободен пад од 70 метри. Во паркот расте Стариот Тјико, едно од најстарите дрвја во светот.
Топонимија
Потеклото на името не е познато со сигурност: наставката -fjället значи „планина“, но првиот дел (Fulu-) не е јасен. Во Ортнам и Даларна, Хари Штал сугерира дека овој збор доаѓа од старошведскиот фала што значи „бледо“ или „матно“, како имињата на градот Фалун и на реката Фулан. Така, планината би го добила своето име од блиската река, или на друг начин од градот: поранешен пат што оди од Трисил до Фалун навистина би ја поминал планината и затоа би можел да се нарече „планина на патот на Фалун“.
Локација и граници
Националниот парк Фулуфјалет е во општина Алвдален во округот Даларна, 25 километри југозападно од Сарна. Се протега долж норвешката граница на повеќе од 38,483 хектари (што е 385 километри). Се граничи, од другата страна на оваа национална граница, Националниот парк Фулуфелет, кој има површина од повеќе од 82,5 километри. Релативно е далеку од големите градови во земјата, а Стокхолм е околу 400 километри далеку; најблиската железничка станица и аеродром се на Мора, 140 километри од паркот.
Топологија
Паркот го покрива најголемиот дел од масивот Фулуфелет, кој е 35 километри долг, и кој ја опфаќа границата меѓу Шведска и Норвешка, така што мал југозападен дел од него е во Норвешка. Овој масив сочинува дел од Транстрандсфјален, кој е најјужниот дел од Скандите во Шведска. Фулуфелет е висорамнина на надморска височина помеѓу 900 и 1000 метри со некои кружни врвови. Слотет, 1,047 метри со надморска височина, највисоката точка на масивот, е во Норвешка. На Шведска страна, во Националниот парк Фулуфелет, највисоката точка е Братфјалет со 1,042 метри, следен од Стурхон со 1,039 метри. На јужните и источните краеви на масивот, надморската височина брутално опаѓа, околу 600 метри до долината на Фулуалвен. Висорамнината ја пробиваат неколку долини, свртени кон запад (Бергадален, Гирадален), југ (Тангадален) и кон исток (Голјадален).
Клима
Фулуфелет е еден од деловите на Скандинавија најоддалечени од морето. Затоа поседува континентална клима. Просечната температура во паркот е околу 1 °C, со релативно високи врнежи (835 милиметри годишно во просек). Истражувањето на времето во блиската Сарна дава индикација; но, бидејќи се наоѓа во долина, нејзината клима е посува. Иако зимата е посува од летото, снежната покривка обично опстојува од 175 до 200 дена секоја година.