cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Александар Попов (пливач)
Пливање
Попов почнал со пливање на возраст од 8 години во Спортската школа за деца и млади во Спортскиот комплекс во Лесној, и во тоа време се плашел од водата. Неговиот татко инсистирал да зема часови по пливање, па според неговите зборови, оттогаш останал заглавен таму. Попов почнал прво да тренира грбно пливање, но се префрлил на слободен стил кога во 1990 година му се придружил на тимот на Генадиј Турецки, на иницијатива на тренерот на руската репрезентација Глеб Петров. За да биде со својот тренер подоцна се преселил од Русија во Австралија.
Попов победил на 50 m и 100 m слободен стил на Летните олимписки игри во Барселона во 1992 година, и ги повторил своите победи на Летните олимписки игри во Атланта во 1996 година, со што станал првиот човек по Џони Вајсмилер што го направил истото.
Еден месец по Олимписките игри во Атланта, бил прободен со нож во мевот за време на расправија со тројца улични продавачи во Москва. Ножот ја расече неговата артерија, закачи еден од неговите бубрези и ја оштети плеврата, мембраната која ги затвора белите дробови. Бил подвргнат на итна операција и поминал три месеци на рехабилитација. На Европското првенство во водени спортови 1997 во Севиља, Шпанија, успеал да ги одбрани титулите на 50 m и 100 m слободен стил.
На Светското првенство во водени спортови 2003 во Барселона, Попов уште еднаш оствари чисти победи на натпреварите на 50 m и 100 m во слободен стил, наведувајќи дека Барселона за него секогаш ќе биде посебна, бидејќи за него сè почнало таму.
Попов го најавил своето учество на Летните олимписки игри во 2004 година. Освен тоа, тој бил знаменосец на Русија на церемонијата на отворање. Сепак, како најстар натпреварувач во базенот, златното одличје го одминало и во двете негови дисциплини во слободен стил.
Во јануари 2005 година го најавил своето повлекување од спортот.
После пливањето
Во декември 1999 година Попов бил избран за полноправен член на Меѓународниот олимписки комитет. Тој исто така ги претставувал натпреварувачите во комисија на МОК и бил директно избран од натпреварувачите учесници на Олимпијадата во 1996 година, како еден од седумте натпреварувачи во Комисијата на натпреварувачите на МОК. Повторно бил избран во оваа комисија на игрите во 2000 година, а сега е Почесен секретар. Во 1996 година му бил доделен Рускиот медал на чест за заслуги во спортот. Исто така бил избран Руски спортист на годината.
Во јуни 2003 година, потврдил дека ја напушта Австралија на почетокот на 2004 година за да живее во Золотурн, Швајцарија. Кажал дека се сели заради деловна понуда во Швајцарија откако ќе се повлече од пливањето.
Тој е гласноговорни на Омега СА заедно со други пливачки легенди како Ијан Торп.
Во 2009 година бил претседател на рагби клубот Локомотив од Москва.
Од мај 2009 година тој е член на надзорниот одбор на Адидас.
Личен живот
Попов е пријател со легендарниот борач Александар Карелин.
Кјелд Нуис
Кјелд Нуис (роден на 10 ноември 1989 година) е холандски лизгач на брази патеки. Тој бил двапати олимписки шампион, откако го освои Олимпиското злато и на 1000 и 1500 метри на Зимските олимписки игри во 2018 година, и двапати Светски шампион во далечина во 1000 и 1500 метри од 2017 година и многупати Светски единствен шампион на далечина на 1000 и 1500 метри од 2012-2017 година и 4 сезонски победник на светскиот куп од 1000 метри (од 2012 до 2018 година) и 2 пати на 1500 метри (2017 и 2018 година). Неговите специјални дисциплини се 1000 и 1500 метри.
Глиница (река)
Глиница е мала река која се влева во реката Глина, во великокладушката населба Полјана, помеѓу териториите на Босна и Херцеговина и Хрватска.
Црква „Св. Никола“ - Стрмашево
Свети Никола — главна селска црква во демиркапиското село Стрмашево, Македонија.
Денес, црквата е во урнатини.
Историја
Црквата била подигната во 1885 година.
Архитектура
Црквата претставува трикорабна градба.
Фрескоживопис
Црквата не била фрескоживописана.
Јулија Домна
Јулија Домна, позната и како Јулија Дома, (170 – 217) била член на Северската династија дел од Римското Царство. Царица и сопруга на царот Луциј Септимиј Север и мајка на императорите Гета и Каракала, Јулија била позната по своето неверојатно знаење и по огромното политичко влијание.
Семејство
Јулија потекнува од сириско семејство од градот Емеса (денес Хомс). Таа била најмладата ќерка на висок свештеник Јулиј Басиан, а нејзина најстара сестра била Јулија Меса. Нејзините предци биле кралски свештеници од познатиот храм посветен на Елагабал (syr. Ilāh hag-Gabal). Семејството било многу богато и било назначено за римска сенаторска аристократија. Пред бракот, Јулија го наследила имотот од нејзиниот чичко по таткова линија, Јулиј Агрипа.
Владеење
Кон крајот на 180-те години, Јулија се мажи со идниот император Септимиј Север, за кој се смета дека имал пунско потекло. Бракот бил среќен, а Север ја почитувал својата сопруга и нејзиното мислење о рска со политиката, посебно затоа што таа била многу образована и склона кон филозофија. Имале два сина, Луциј Септимиј Басиан (Каракала) роден во 188 година, и Публиј Септимиј Гета роден во 189 година. Поради нејзината љубов кон филозофијата, Јулија ги штитела филозофите, и помогнала да напредува филозофијата во Рим.
Граѓанската војна
Кога Севериј станал император во 193 година (позната како „Година на петте императори“), тој се соочил со граѓанска војна, која ја водел против противниците Пескениј Нигер и Клодиј Албин. Јулија го придружувала кога патувал на Исток, што било невообичаено за тоа време, бидејќи од сопругите се очекувало да ги чекаат своите сопрузи во Рим.
Преминот на моќта
Како царица, Јулија често била вклучена во сплетки и имала мноштво политички непријатели кои ја обвинувале за предавство и прељуба. Ниедно обвинување не било докажано. Север и натаму ја почитувал својата жена, и инсистирал да го придружува во битките против Бритите, кои започнале во 208 година. Кога Север умрел во 211 година во Еборакум (Јорк), Јулија станала посредник меѓу синовите, Каракала и Гета, кои требало да владеат заедно, според последната желба на нивниот татко. Но браќата никогаш не биле сложни, и често се карале. Истата година, Гета бил убиен од војниците на Каракала.
Така, Каракала останал сам да владее, а неговиот однос со мајка му станал многу лош, а некои извори велат дека најверојатно поради убиството на Гета. Сепак, Јулија го придружувала синот во неговите патувања и битките против Партското Царство во 217 година. За време на ова патување, Каракала бил убиен од заседа, од страна на Макриниј. Јулија се самоубила откако чула за побуната, иако се смета дека ваквата одлука ја донела затоа што боледувала од рак на дојките. Нејзиното тело било вратено во Рим и положено во посебен гроб од Мавзолејот на Август). Подоцна, нејзините и коските на Гета биле преместени во Мавзолејот на Хадријан, од страна на нејзината сестра Јулија Меса. Подоцна, била обоготворена.
Аполониј Тијански
Да не била Јулија, ние денес малку би знаеле за легендарниот Аполониј Тијански. По наредба на Јулија, Филострат ја напишал денес познатата „Животот на Аполониј Тијански''. Се смета дека Јулија можела да ги заврши осумте тома на Филострат.
Муласен
Муласен (Mulhacén) — највисока планина во континентална Шпанија и целиот Пиринејски Полуостров. Претставува дел од венецот Сиера Невада во системот Панибетски Кордиљери. Наречен е по гранадскиот емир Абул Хасан Али (XV в.) познат како „Мула Хасан“ (шпан. Muley Hacén) кој, според народното предание, е закопан на врвот на планината.
Ова е највисок врв во Европа вон Кавказ и Алпите. Исто така го зазема третото место по топографска истакнатост во Западна Европа (по Монблан и Етна) и 64. место во светот. Сепак, врвот не изгледа исклучително стрмен — јужното крило на планината е благо и не е тешко за искачување, а истото важи и за долгиот западен срт. Пократкиот и пострмен североисточен срт е малку потежок. Меѓутоа, северната страна на планината е многу пострмна и нуди неколку умерено стрмни патеки за искачување по снег и мраз преку зимата.
Планината се искачува истиот ден поаѓајќи од селото Капилејра или Тревелез, но повообичаено е планинарите да преноќат во домот во Покејра или во засолништето во Калдера на запад. Оние што ја искачуваат планината од Травелез можат да бивакуваат крај езерцата на североисток од врвот.
1553 во уметноста
1553 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Коњ (Литија)
Коњ (словенечки: Konj) — населба во Општина Литија во средна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Засавскиот статистички регион.
429 п.н.е.
429 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 429. година пред новата ера, 429. од првиот милениум п.н.е., 29. од 5 век п.н.е. и последна од 420-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5079 и 5080 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4321 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3331 и 3332 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 324.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 429 година се протега во 2207 и 2208, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2267 и 2268 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 114. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1082 и 1081 исламска година пред хиџра.
Бркотница 3 (филм)
Бркотница 3 е (англиски: Rush Hour 3) филмска комедија во режија на Брет Ратнер. Главните улоги ги толкуваат: Џеки Чен, Крис Такер, Хиројуки Санада и Макс фон Сидов.
Даулагири
Dhaulagiri (धौलागिरी) — планина во Непал, во планинскиот венец Даулагири Химал, кој е дел од венецот Хималаи. Оваа планина е една од вкупно 14-те планини повисоки од 8000 метри, и со својата надморска висина од 8167 метри претставува седмата највисока планина на светот.
Опис и откривање
Планината, чиј назив во превод од тибетски јазик значи „бел планина“, е откриена во 1808 година на основа на пресметки на Вилијам Спенсер Веб. По откривањето била прогласена за највисока планина во светот, статус кој го одржувала 30 години сè до откривањето на Кангченѕунга. Сместена е северно од Похара, важен регионален град и туристичко одредиште. Висината во однос на дното на планината е една од најголемите на светот, поради тоа што се издига 7000 метри над југоисточниот кањон Кали Гандаки на 30 километри хоризонтална оддалеченост.
Јужната и западната страна на планината Даулагири се одликуваат со масивни стрмнини кои се издигаат 4000 метри во однос на дното на планината. Помеѓу помалите врвови на венецот, Гурја Химал исто така содржи доста стрмни падини на јужниот страна.
Прво освојување
Првото освојување на оваа планина се случило на 13 мај 1960 година од страна на Курт Диембергер, А. Шелберт, Е. Форер, Наванг Дорзе, Нјима Дорзе. Првото зимско освојување на оваа планина било на 21 јануари 1985 година од страна на Јержи Кукучка и Анджеј Чок.
Ѕвезда пред главната низа
Ѕвезда пред главната низа (ПГН или PMS, од анг. pre-main sequence star) — ѕвезда во развојна фаза пред да ја достигне главната низа. Во претходната етапа, телото било протоѕвезда која примила повеќе маса од обвивката сочинета од околуѕвездена прашина и гас. Откако ќе ја оддува оваа обвивка, ѕвездата станува оптички видлива и се јавува на родната линија во Херцшпрунг-Раселовиот дијаграм. Сега ѕвездата ја насобрала речиси сета нејзина маса, но сè уште не почнала со согорување на водородот (т.е. негово јадрено соединување). Потоа таа се стега, внатрешната температура ѝ расте сè додека не почне да го согорува водородот на главната низа од нулта старост. Овој период на стегање е имено предглавнонизната фаза. ПГН-телата можат да бидат T Tau-ѕвезди ако имаат помалку од 2 сончеви маси, или Хербигови Ae/Be-ѕвезди, ако имаат 2 до 8. Ѕвездите со уште поголема маса немаат предглавнонизна фаза бидејќи се стегаат пребргу како протоѕвезди. Кога ќе станат видливи, водородот во нивните средишта веќе се соединува и со тоа се главнонизни тела.
Изворот на енергија кај ПГН-телата е гравитациско стегање, наспроти согорувањето на водородот кај главнонизните ѕвезди. На Херцшпрунг-Раселовиот дијаграм, предглавнонизните ѕвезди со преку 0,5 прво одат вертикално надолу долж Хајашиевите патеки, а потоа налево и горизонтално долж Хењиевите патеки, за на крај да запрат во главната низа. Оние со помалку од 0,5 се стегаат вертикално по Хајашиевата патека во текот на целиот развој.
ПГН-ѕвездите можат емпириски да се распознаат и различат од главнонизните со мерење на нивната површинска гравитација според спектарот. ПГН-телото има поголем полупречник од главнонизна ѕвезда со иста маса и затоа има и помала површинска гравитација. Иако се оптички видливи, ПГН-телата се ретки во споредба со главнонизните, бидејќи нивното стегање трае само 1 отсто од времето потребно за соединување на водородот. Во раниот дел на ПГН-фазата, највеќето ѕвезди имаат околуѕвездени дискови во кои се одвива планетообразба.
Калуѓерица (Јастребник)
Калуѓерица — археолошко наоѓалиште во кочанското село Јастребник. Претставува некропола од римско време. На десниот брег на Мала Река, на падина која стрмно се спушта кон реката се откриени десетина гроба градени од камени плочи, со насоченост исток-запад.
Босански јазик
Босански јазик (bosanski jezik) е јужнословенски јазик и е многу сличен на стандардите норми на српскохрватскиот јазик. Јазикот е најмногу зборуван во Босна и Херцеговина, во регионот Санџак во Србија и Црна Гора, каде е зборуван од страна на Бошњаците. Дел е од западната група на јужнословенските јазици каде српскохрватскиот јазик е предоминантен и стандарден. Српски, хрватски и босански јазик (плус сегашниот Црногорски), мора да се напомене, се многу слични, скоро идентични јазици кои многу малку па речиси и немаат разлики меѓу себе. Сите три варијанти плус црногорски јазик беа познати и како српскохрватски јазик до 1990 година.
Босанската азбука е заснована врз латиницата. Кирилицата е прифатена исто така, но се помалку е користена денес во Босна и Херцеговина. Името босански јазик е користено помеѓу босанските јазичари и е според ISO-639 стандарди.
Шадрван
Шадрван — вид на јавна чешма која се градела во дворот на џамија, медреса, текија, караван-сарај и во јавна бања со основна цел да овозможи истовремено обредно миење на поголем број луѓе, но и да делува декоративно.
Потекло и изглед
Шадрваните потекнуваат од Персија, а Турците ги донеле на Балканскиот Полуостров. Шадрваните се дел од отоманската архитектура. Основната одлика на шадрванот е тоа што основата се состои од камен, кој формира базен од чии страни водата се излива низ бројни чешми. Обично во средина на базенот има повисок столб од камен, низ кој најчесто низ разни украси тече вода. Покривот на шадрванот најчесто е во форма на купола.
На Балканскиот Полуостров
За еден од најпознатите шадрвани на Балканскиот Полуостров се смета оној што се наоѓа во Сараево, во дворот на Беговата џамија, изградена од Гази Хусрев-бег 1530 година.
Во Македонија, постојат поголем број шадрвани во склоп на џамии, како на пример во Јени џамија во Битола, Мустафа-пашина џамија во Скопје, Мурат-пашина џамија во Скопје, и на други места.
1554 во уметноста
1554 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Дуќан на ул. „Илинденска“ бр. 37 (Прилеп)
'''Дуќан на ул. „Илинденска“ бр. 37''' — дуќан во Старата чаршија во градот Прилеп. Објектот е заведен како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра на Министерството за култура.
Актума
Актума е село во покраината Алмати во југоисточен Казахстан.
NGC 6203
NGC 6203 — леќеста галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Вилксова Земја
Вилксова Земја (англ. Wilkes Land) е големо копнено подрачје на истокот на Антарктикот, на кое формално право полага Австралија како дел од Австралиска Антарктичката Територија, иако ова е полноважно само до истекот на Антарктичкиот договор. На предната страна областа излегува на јужниот Индиски Океан помеѓу Земјата на Кралицата Марија и Аделината Земја, и се протега од ‘ртот Хордерн (100°31' ИГД) до ‘ртот Пуркоа Па (136°11' ИГД). Подрачјето продолжува како отсечок во должина од 2600 км кон Јужниот Пол, и зафаќа површина од 2.600.000 км², главно замрзнато земјиште. Вилксовата Земја се дели на помали подрачја во облик на помали исечоци што водат до Јужниот Пол:
NGC 6203
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6203 се споменува и како MCG 4-39-19, CGCG 138-55, NPM1G +23.0430.
Вилксова Земја
Во поширока смисла, Вилксовата Земја продолжува на исток до ‘ртот Алден (142°02' ИГД), зафаќајќи ја и Аделината Земја, на која полага право Франција.
NGC 6203
Откривање
Објектот е откриен на 6 јуни 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6203 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 6203 има привидни димензии од 0,6' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 16 ч 40 м 27,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +23° 46' 31"".
Национална класификација на културното наследство/Движно
=2.1 Археолошки предмети=
NGC 6203
Други поделби
Проучување на NGC 6203 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 58729. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 156; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2045. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1377.
Национална класификација на културното наследство/Движно
2.1.7.1 Збирки на археолошки предмети
=2.2 Етнолошки предмети=
2.2.12.1 Збирки на етнолошки предмети
=2.3 Историски предмети=
2.3.8.1 Општи и специјализирани збирки на историски предмети
=2.4 Уметнички предмети=
2.4.21.1 Збирки на уметнички предмети
=2.5 Технички предмети=
2.5.10.1 Збирки на технички предмети
=2.6 Архивска граѓа=
2.6.10.1 Архивски збирки
=2.7 Библиотечни добра=
2.7.2.6 Музички ракописи со современа – западноевропска нотација
===2.7.2.7 Музички ракописи со современа нотација на првите македонски композитори (без разлика на музичкиот жанр)
2.7.10.1 Збирки на библиотечни добра
=2.8 Кинотечни добра=
2.8.7.1 Други збирки на кинотечни добра
=2.9 Фонотечни добра=
Того на Олимписките игри
Того испраќала спортисти на сите Летни олимписки игри одржани од 1972 година освен во 1976 и 1980 година, освојувајќи ги своите први олимписки медали на Летните олимписки игри 2008 кога Бенжамен Букпети го освоил бронзениот медал во категоријата К1 во кајак.
Того го имал своето деби на Зимските олимписки игри во Сочи во 2014 година, каде испратиле двајца спортисти.
Гомјеница (река)
Гомјеница или Гомионица е река во северозападниот дел на Република Српска, БиХ и е десна притока на реката Сана. Нејзините изворишта се наоѓаат на северот на Змијање, во близина на населбата Раца во Бањалуканската регија, на надморска височина од 570 метри, додека пак устието на Гомјеница е узводно од градот Приедор во месноста Гомјеница, на надморска височина од 135 метри. Долга е 56,7 км, а површината на сливот изнесува 752 км², со просечен пад од 8%. Протекува низ Гомјеничкото поле и дава вода на рибникот „Саничани“ во кој се одгледуваат рибите од типот шаран и тостолобик. Рибникот „Саничани“ е најголем рибник во Република Српска и Босна и Херцеговина. Гомјеница е една од реките кои извираат и кој се влеваат во Република Српска.
Мизар: Ѕвезда на надежта
Мизар: Ѕвезда на надежта е македонски документарен филм по сценарио и режија на Марко Џамбазоски. Тоа е првиот документарен филм за една од најуспешните македонски групи Мизар.
Содржина
Филмот ја раскажува приказната за почетоците на легендарниот македонски бенд „Мизар“ и трнливиот пат во кој од обичен гаражен бенд, Мизар станува еден од најважните бендови во историјата на македонската рок култура.
Премиера
Премиерата на филмот се одржа на 27 август 2014, на Скопскиот филмски фестивал. По премиерата, следат филмот е прикажан на повеќе фестивали на Балканот меѓу кои „ДОРФ“ (Хрватска), „МакеДокс“ (Македонија), „Стариград Пакленица Филм фестивал“ (Хрватска), „КРАФ“ (Србија), „Заечарска гитаријада“ (Србија), „Balkan's Beyond Borders“ (Грција) итн.
Кленик (Литија)
Кленик (словенечки: Klenik) — населба во Општина Литија во средна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Засавскиот статистички регион.
Стефан II (Унгарија)
Стефан II Арпадович (1101 - 1 март 1131) — унгарски и далматинско-хрватски крал (1116-1131) од династијата Арпадовци. Бил син, на претходниот крал Коломан и неговата сопруга Фелиција Сицилиска. За време на неговото владеење Унгарија водела војни со Бохемија (1116-1123) и со Византија (1127-1129). Во унгарско-возантиската војна, унгарската војска го освоила Белград и со неговите камења го појачувале земунскиот град. Унгарците без поголем отпор навлегле сè до Ниш и Софија. Царот на Византија, Јован, сака да ги победи. Комбинирајќи напад од копно и од вода, тој праќа појачувачка флота од Дунав. Потиснувајќи ги Унгарите од Балканот, тој, ги победува додека се збунети кај брегот на Дунав, кај Храмот. По неговото враќање Унхарите со помош од Чешка, го повторуваат нападот на Браничево. Царот повторно се враќа на Дунав за да ги отфрли, но тие биле многу спремни и завршил многу лошо. У вези с тим ратовањем јавља се и устанак Срба, који су изморени међусобним борбама, били признали грчку врховну власт. У Расу је седео претставник Византије. Срби су дигли устанак потакнути вероватно од угарских људи. Једним препадом они заузеше Рас. Грчки претставник, Критопл, побеже у Цариград. Цар сам крену на Србе, вероватно после похода на Дунав, и покори их. Извесне заробљенике преселио је чак у Никомидију. У самој Рашкој тад је био велики жупан Урош. За време Урошево везе између Срба и Угара доста су срдачне. Стефан, хотећи да обиђе као наследника свог полубрата Бориса, беше наменио круну свом брату од стрица, слепом Бели. Он је Белу и оженио једном српском принцезом, Јеленом, ћерком Урошевом, мало пред своју смрт (1. марта 1131). Во врска со оваа војна, се јавува бунт во Србија, кои изморени од меѓусебните борби, ја признаваат грчката врховна власт. Во Рас седел претставникот на Византија. Србите кренаа бунт најверојатно поттикнати од унгарски луѓе. Во една прилиго го преземаа Рас. Грчкиот претставник, Критопл, побегнува во Цариград. Царот сам тргнува на Србите, веројатно после походот на Дунав, и ги покорува. Извесни заробеници ги преселил дури во Никомидија. Во самата Рашка тогаш бил големиот жупан Урош. За време на Урош односите помеѓу Србите и Унгарите се многу срдешни. Стефан, сакајќи да го преземе местото како наследник на неговиот полубрат Борис, ја намени круната на неговиот чичко, слепиот Бела. Тој Бела и го оженил со една српска принцеза, Јелена, ќерката на Урош, малку пред својата смрт (1 март 1131 година).
NGC 3856
NGC 3856 — елиптична галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3856 се споменува и како NGC 3847, UGC 6708, MCG 6-26-23, CGCG 186-32.
Откривање
Објектот е откриен на 8 мај 1864 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3856 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 3856 има привидни димензии од 1,1' х 1,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0.
Други поделби
Проучување на NGC 3856 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 36504. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 107; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2524. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 109.
Надворешни врски
NGC 3856
428 п.н.е.
428 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 428. година пред новата ера, 428. од првиот милениум п.н.е., 28. од 5 век п.н.е. и деветта од 420-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5080 и 5081 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4322 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3332 и 3333 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 325.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 428 година се протега во 2208 и 2209, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2268 и 2269 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 115. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1081 и 1080 исламска година пред хиџра.
Носии од Полог
Во пределот Полог се среќаваат три различни носии - носија од Долни Полог и носија од Горни Полог, кои се издвојуваат една од друга како по композицијата и кројките, така и по техниката и материјалот на нивното украсување. Во рамките на пределот Полог, регионирана само во пет села под планината Сува Гора (област Подгора), се среќава уште една носија која се разликува од споменатите две, како по општиот изглед и композиција, така и по начинот, техниката и колоритот на украсувањето.
Долнополошка
Женската Долнополошка носија во некои украсни елементи и везбени декорации има сличности со таа во Скопска Црна Гора. Впечатлива е белата долга и тешка кошула, богато извезена со црн релјефен вез и окца од срмен тел по целиот долен дел, повеќе од задната а помалку од предната страна, која е покриена со две скутини - голема завјачка и мало скутинче опашани една врз друга. Горните облеки од бела клашна или платно, диференцирани по возраст - саја голема, салтафере, клашеник салтафере, горник, шубаре - имаат одредена функционална намена во одредени возрасти на жената, а секоја од нив има свои естетски одлики. Невестинската носија е дополнета со бројни декоративни елементи - срамуалка, појас со с'скавци, додатни ракавчиња завраќалке, украсни вотузи и разновиден накит, кои на носијата и придаваат специфична одлика и посебен естетски ефект.
На главата се носи фес со подгушник, сокајче, а се покрива со бела крпа, по која соседите на жените од Долни Полог им го дале етнонимот белокрпки. Невестинството се одбележува со бела покривка за глава - крпка чкораа, извезена со геометриски мотиви од свилени конци, и наплитци-низа од плетенки од црна волна.
Машката носија се состоела од повеќе делови: панталони „чашири“ изработени од домашно-исткаена кафеава клашна и биле украсени со три реда црни гајтани, а младоженците имале бели чашири со пет реда гајтани. Исто така носеле минтан опточен со гајтани по рабовите, гуњиче со куси ракави и без гајтани се носело над минтанот и на горниот заден дел било сошиено квадратно парче кое при закопчување формирало капа „ќуљавка“ за заштита од дождот. На нозете носеле чорапи под чаширите, опинци од свинска или говедска кожа, а во зимата носеле вид на чизмни тн. „калчинки“ кои биле до колена и се закопчувале со копци. Овчарите носеле на бачило вид на зимско палто тн. „гуња/зубан“ која била без ракави.
Горнополошка
Женската носија во Горни Полог се издвојува како посебна со појавата на облеки со карактеристичен крој (многу клинеста широка кошула) и поинаков начин на украсување (везови и украси од срма), како и застапеноста на две скутини од кои предната опрегач преен е подолга, украсена со вез во разни бои и рески, а задната опрегач заѓен, е покуса, црна и многу набрана.
За големото руо - невестинско, е наменета најубавата и најшироката кошула, онаа со 30 клинови, киндои, потоа р'каи - кусо кошулче со ракави, сето извезено со бела срма и разнобојна каделка (индустриски предени волнени конци), потоа клашеник - горна облека од бела клашна, богато и раскошно украсена со разновидни мотиви од бела срма. Се опашувале со појас - колун со китки, со долги разнобојни рески и срмени тркалца, кои при опашувањето паѓаат на колковите, и ì придаваат на оваа носија посебен декоративен и впечатлив изглед. Покрај срмениот сокај - врски, и богато извезената со срма покривка за глава - преврзок, со венец, невестите во своето големо гувеалско руо носеле и многу накит гердани, наметушки, тепелаци, ушници. Оваа богата носија, изобилно украсена со вез од срма, срмени ширити, гајтани и многу накит е една од најскапите носии во Македонија, а има и податоци дека некои нејзини делови се набавувале, непосредно или посредно, дури од Левант.
Машката носија, во споредба со оваа разновидност на женската, е поизедначена. Низ целата област на пределот Полог мажите носат бели клашнени облеки украсени со црни гајтани, со слични кројни елементи, но со различни народни називи - чакширите во Горни Полог се означени како беневреци во Долни Полог и селата под Сува Гора чашире. На горниот дел од телото се носи минтан и антерија од шарен индустриски материјали алаџа во Горни Полог и јелек од кадифе, богато украсен со срмени везени мотиви од Долни Полог. Низ целиот предел горната облека е џулија од темнокафена клашна куса до појас, со куси ракави и голема јака и ткаен појас. Целокупниот состав на машката носија е оформен со капа од овча кожа качула, а на нозете плетени волнени чорапи - калчини и опинци со бели волнени врвци опчаници.
Подгорска
Народната носија од Подгора во Полог е застапена само во овие пет села: Челопек, Милетино, Блаце, Жеровјане, Теново и Радиовце, кои се расположени во подножјето на Сува Гора. Женската носија од овој крај е мошне декоративна и богато украсена со прекрасен вез и разни други украси, кои многу потсетуваат на некогашните средновековни болјарски носии што сесреќаваат фреските од 14 век по македонските манастири. Долгата бела платнена туниковидна кошула е украсена со богат и декоративен вез во густа гобленска и ажурна техника. Облеките што се облекуваат врз кошулата - елек од пругасто шарен материјал, саја од бело домашно платно со поткити од свилени конци и срма салтафере од бела клашна со везени украси, потоа ткаениот појас и плетените волнени чораби по начинот на украсување се складни со стилското единство, со карактеристични темни бои и акценти од бели ситни декоративни елементи - извезени, вткаени или вплетени, што на деловите од оваа носија им придава украсен мозаичен ефект.
Најмногу украсена и најдекоративна е носијата за невести со која, покриј богатството на извезените и вткаените мотиви и другите украсни додатоци се носи и многу монистрен и метален накит - кустек, узобразнице, подбрадник, ушници, пиришани, венец, китка.
‎
Батаљон за почести
Батаљонот за почести е самостоен батаљон, официјална церемонијална единица на Армијата на Република Македонија. Како таква, таа извршува церемонијални активности како што се оддавањето на воени почести, одбележување на празници, воени свечености, церемонии, полагање венци, промена на државните знамиња и слично.
Како самостоен батаљон, единицата одговара директно пред Генералштабот на АРМ и е дел од шестте главни тела во структурата на армијата. Батаљонот е формиран во 2002 година, а неговиот претходник, Првата Гардиска бригада, формирана е во 1992 година. Нејзиното најстаро тело, Воениот оркестар, датира уште од 1944 година.
Поради своите заслуги во претставувањето на армијата и државата, Батаљонот за почести во 2017 година е одликуван од Претседателот на државата, Ѓорѓе Иванов со Орден за воени заслуги, високо воено одличје кое се доделува за храброст и истакната служба на воен план.
Историја
По осамостојувањето на СР Македонија и раѓањето на денешната Република Македонија се јавила потребата од воена единица која ќе ги извршува церемонијалните потреби на војската и државата — оддавање на воени почести, одбележување на празници, воени свечености, церемонии и полагање венци, промена на државните знамиња и слично. Со таква цел во касарната „Илинден“ во Скопје на 26 март 1992 година била формирана Првата Гардиска бригада врз чиј темели се заснова денешниот Батаљон за почести.
Денешниот батаљон е формиран на 22 јули 2002 година под името Гардиски батаљон за почести и опслужување. Неговиот состав е пополнет и со старешините кои своето искуство го стекнале при работата во Првата Гардиска бригада. Последната структурна промена на батаљонот се случува на 1 април 2012 година кога тој е именуван во Батаљон за почести и добива ранг на самостоен батаљон, директно одговорен пред Генералштабот на АРМ.
Во однос на Денот на Батаљонот за почести, оваа единица е различна од другите армиски единици затоа што оваа свеченост не се одбележува на денот кога е формирана единицата, 22 јули, или пак 26 март, кога е формирана Првата Гардиска бригада, туку на 11 ноември, кога во 1943 година е формирана првата бригада на народноослободителната борба — Првата македонско-косовска ударна бригада. Одлуката е донесена бидејќи единицата се смета за носител на традициите на народноослободителната бригада, формирана во селото Сливово, кичевско.
Воен оркестар
Во рамките на Батаљонот за почести функционира и воениот оркетар кој е професионален воен дувачки оркестар, единствен од ваков карактер во Македонија. Тој настапува на значајните протоколарни активности и свечености во организација на армијата, претседателот и другите високи државни институции. Оркестарот изведува различни жанрови на музика од домашни и странски автори, меѓу кои класична музика, поп-музика, маршевска музика и слично.
Воениот оркестар датира уште од 1944 година. Тој бил формиран во селото Голеш, битолско како дел од 7-мата македонска ударна бригада. Откако Југославија била ослободена, оркестарот работел во составот на Третата армиска област на ЈНА која ја опфаќала Македонија, со седиште во Скопје. По осамостојувањето на Република Македонија оркестарот продолжува да работи при АРМ, негувајќи ги традициите и надградувајќи се.
Симболизам
Геслото кое го користи оваа единица е латинскиот израз Lux Aeterna што преведено на македонски значи „Вечна светлина“, алудирајќи на македонскиот симбол — сонцето. Основата на грбот на Батаљонот за почести како и кај грбовите на неколку други армиски единици е штит на црвена основа со жолти граници. Во средината на штитот во црна боја е претставен гардист, а на неговата лева и десна страна стои златен лавров венец. Наспроти геслото и грбот, единицата се одликува и со своите униформи, разработувани од историчари, етнолози, дизајнери, а кои ги содржат воените, историските, општествено-политичките и етнолошките одлики на Македонија.
Гостовиќ (река)
Гостовиќ — десна притока на реката Босна во Централна Босна.
Извира во падините на планината Тајан, а се влева во реката Босна кај Завидовиќи. На реката се наоѓаат неколку сплавови.
Словински јазик
Словински јазик — изумрен дијалект на поморскиот јазик, се зборувал помеѓу езерата Гардно и Лебско во Поморје (Померанија). Словинскиот јазик исчезнал од секојдневна употреба и постепено се заменувал со германскиот јазик во почетокот на XX век. Како и да е, поедини зборови успеале да опстанат сѐ до после Втората светска војна.
Словински бил сроден со кашупскиот и може да се смета за посебен дијалект. Спорно е тоа дали словински јазик го користел тоа име што го дал рускиот научник Александар Хилфердинг.
Црква „Св. Димитриј“ - Вешје
Свети Димитриј — помала селска црква во неготинското село Вешје, Македонија.
Местоположба
Црквата се наоѓа надвор од селото, во рамки на самото археолошко наоѓалиште Ракита Црква. Храмот се наоѓа на местото на некогашното селиште Ракето (или Ракито).
Градиште (Јастребник)
Градиште — археолошко наоѓалиште во кочанското село Јастребник. Претставува градиште од доцноантичко време. На десниот брег на Голема Река, во планинскиот предел, на висок рид со зарамнето плато, кој има површина од околу 50 × 60 м, се гледаат остатоци од мала тврдина. На површината има фрагменти од керамички садови, питоси и покривни ќерамиди.
Голем Шкољ (Клек)
Голем Шкољ (босански: Veliki Školj) ― ненаселено островче во Малостонскиот Залив, кој се наоѓа во Босна и Херцеговина, а со блискиот остров Мал Шкољ ги прави единствените два острова во Босна и Херцеговина во Јадранското Море.
Привремениот режим на морската граница меѓу Хрватска и Босна и Херцеговина бил утврден во 1999 година. Неумскиот договор за привремената граница го потпишале Фрањо Туѓман и Алија Изетбеговиќ, а не е ратификуван поради појавата на контроверзноста околу сопственоста на овие два острови и 'ртот на полуостровот Клек. Хрватска ја оспорува важноста на договорот и го тврди како своја територија.
1556 во уметноста
1556 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Зеленопругеста тенка стрелка
Зеленопругеста тенка стрелка  — вилинско коњче од семејството на стрелките (Coenagrionidae). Живее во Индија, Шри Ланка, Виетнам и Тајланд.
Опис
Инсектот и долг и тенок, со црна дамка на сина основа во осмото членче на стомакот. Градниот кош е црнс со странични синозелени сини пруги. Стомачниот предел е крајно истенчен тенок со црно на грбот од првото до седмото членче и светлосино од страните. Осмото членче е сино, со тесна триаголна црна грбна дамка, а деветтото е сино. Десеттото членче е црно на грбот и сино од страните. Женките изгледаат слично на мажјаците, со исклучок на последните три стомачни членчиња. Осмото членче има широка црна дамка на грбот, деветтото има мала дамка во грбната основа, а десеттото е сосема сино.
Загорица (Литија)
Загорица (словенечки: Zagorica) — населба во Општина Литија во средна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Засавскиот статистички регион.
Танзанија на Олимписките игри
Танзаниските спортисти имаат освоено вкупно два медали, обата во атлетика.
Националниот олимписки комитет за Танзанија бил создаден во 1968 година и бил признаен од страна на Меѓународниот олимписки комитет истата година.
Берлинска телевизиска кула
Берлинска телевизиска кула (Fernsehturm Berlin) — телевизиска кула во средишниот дел на Берлин, Германија.
Во близина на Александерплац во Берлин-Мите, кулата била изградена помеѓу 1965 и 1969 година од страна на Владата на Демократска Република Германија. Таа била наменета како симбол на комунистичката власт во Источен Берлин. Кулата останала и ден денес и е видлива од средишните, но и од некои приградски населби во Берлин. Со својата висина од 368 метри (вклучувајќи ја и антената) таа е на списокот на највисоките градби во Германија и втора највисока градба во Европската Унија. Од трите највисоки структури во Европа, таа е 0,5 метри пократка од Ришката радиска и телевизиска кула и 8 метри повисока од станицата Трбовље во 2017 година.
Кулата станала еден од најпознатите симболи на земјата и често се појавува во филмовите одиграни во Берлин. Поради својата местоположба во близина на Александерплац, таа понекогаш се нарекува Алекс кула.
Степански манастир
'''Св. Димитриј''' — манастир во близина на селото Степанци, Велешко.
Овој манастир бил подигнат многу одамна, од страна на две сестри, чии черепи подоцна биле пронајдени под манастирот и за да им се оддаде почит биле ставено во стаклено ѕвоно, кое сега се наоѓа внатре во манастирот.
На влезот од овој манастир е напишана историјата за неговото основање и за двете сестри. во дворот на манастирот се наоѓа конак, кадешто претојуваат постарите лица и најмладите, кога се доаѓа на 28 август секоја година, на Света Богородица. Додека сите останати спијат на ќебиња веднаш до манастирот. Се мисли дека ако поминеш една ноќ под ведро небо кај овој манастир целата година ќе ти биде бериќетна и здравјето ќе ти биде добро.
Во средината на селскиот двор се собираат луѓето и заедно го прославуваат овој празнк преку игрње и музика, сè до раните утрински часови.
Манастирот, исто така, има и кујна каде што се готви јадењето за дојдените луѓе, како и менза и одаја каде што е попот.
Кајак
Кајак е мал чамец кој се управува и движи со човечка сила. Најчесто има покриена палуба. Се движи со помош на посебни весла со две лопатки. Кајакот го користеле Ајните, алеутските и ескимските ловци во суб-арктичките подрачја на Североисточна Азија, Северна Америка и Гренланд. Модерните кајаци се прават со различни дизајни за посебни потреби. Во некои делови од светот се сметаат како и како кану.
Босанскохерцеговски Македонци
Македонците во Босна и Херцеговина, познати и како Босанскохерцеговски Македонци или само Босански Македонци, се малцинство коe живеe во Република Босна и Херцеговина.
Според последниот попис од 1991 година, во таа држава живееле 1,596 Македонци. Денешниот број на Македонците кои живеат во БиХ е непознат.
Историја
Македонците почнаа да се доселуваат во територијата на денешна БиХ при почетокот на XX век.
Нов бран на Македонци следувал во периодот по Втората светска војна, кога двете држави, Босна и Херцеговина и Македонија биле дел од новата СФРЈ.
Македонците претежно се доселиле во градовите, како Бања Лука, Сараево, Зеница, Бијељина, Добој, Дервента, Мостар, Зворник, Приедор и други места.
Организации
Македонците во БиХ имаат формирано две организации, првата беше формирана во Сараево во 1992 година. Другата, Асоцијацијата на Македонците во Република Српска, беше формирана во 2002 и е сместена во Бања Лука.
1558 во уметноста
1558 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Актјубе
Актјубе е село во покраината Алмати во југоисточен Казахстан.
1559 во уметноста
1559 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Селиште (Полаки)
Селиште — археолошко наоѓалиште во кочанското село Полаки. Претставува населба и некропола од доцноантичко време. На 1 км северно од маалото Долги Дол се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и покривни ќерамиди. Според добиените податоци биле откриени повеќе гробови.
Косте Анѓелески
Косте Наумчев Анѓелески (20 февруари 1921 во Арбиново, Охридско — 1 октомври 1944 во Кичево) македонски партизан, учесник во НОБ.
Животопис
Косте Наумчев Анѓелески е роден во селото Арбиново. Бил работник. Во НОБ доброволно влегува во јули 1944 година. Како борец на Првата македоска ударна бригада, загинува во борбите против балистите кај Кичево, на 1 октомври 1944 година.
Тенок стрелец
Тенок стрелец или змија-џитка — вид неотровна змија од семејството на смоковите (Colubridae). Прв ја опишал Карл Ајхвалд во 1831 г.
Распространетост
Оваа змија се среќава во Македонија, на Балканот, Беломорјето, на Кипар, на Близок Исток|Блискиот Истокок]] па до Туркменистан и Кавказ.
Опис
Тенкиот стрелец се среќава во суви предели, во пустински и карпести краишта, во шуми, честаци и обработливи површини од морско ниво, па сè до надморска височина од 2000 м. Чест жител на полињата и страда од прегазување на патиштата. Телото е тенко, ретко подолго од еден метар. Поголеми закани за тенкиот стрелец се шумските пожари, интензивното земјоделство и непосредни мерки за искоренување.
Биологија
Женките снесуваат по 3 до 16 јајца во секое гнездо.
Подвидови
Постојат пет или шест подвида:
NGC 1776
NGC 1776 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Златна Рипка, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1776 се споменува и како ESO 85-SC28, in LMC.
Откривање
Објектот е откриен на 3 јануари 1837 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.