cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Павлос Мелас
Потекло и школување
Павлос Мелас е роден во, Франција во семеjството на политичарот Михаил Мелас, чиј род бил со потекло од Северен Епир. На рана возраст се преселил во Атина за да се школува, завршил грчко воено училиште како лајтант на артилеријата во 1891 година по што и се придружил на грчката армија.
Пионир на грчката вооружена пропаганда
Мелас зедно со својот шура Јон Драгумис, кој бил грчки конзул во Битола, и костурскиот патријаршиски митрополит Германос Каравангелис бил пионир на грчката вооружена пропаганда во Македонија. По препорака на митрополитот Каравангелис, Мелас ги прифатил децата на Коте Христов кој преминал на грчка страна, а кога тој доаѓал во Атина, Мелас се грижел за неговото сместување. Митрополитот Каравангелис испраќал извештаии во Грција, во кои истакнувал дека грчкото население во Македонија трпи терор од Бугаркиот комитет. Со овие извештаии, митрополитот предизвикал да дојде до едно движење за грчка акција во Македонија, а негови иницијатори биле: Панајотис Данглис, Мелас, Ексадактилос, Константинос Мазаракис, Георгиос Цондос, Стефанос Драгумис и маркизата Луиза Рианкур.
Под влијание на овие извештаии Мелас стапил во коресподенција со Германос Каравангелис, а во своите писма до митрополитот, тој му честитал за неговата борба потенцирајќи дека во Атина му се придружиле голем број на души кој активно дејствувале околу владата.
Меѓутоа грчката влада сè уште не била подготвена дирекно да се вклучи со организирање и испраќање на андартски чети во Македонија и затоа Мелас на своја рака му испратил оружје на митрополитот Каравангелис за потребите на локалните грчки чети во Македонија.
Во 1902 година во Атина бил формиран Македонскиот комитет (Елиномакедонски комитет) на чело со Димитриос Калапотакис. Овој комитет имал за цел засилување на грчката идеја меѓу населението во Македонија и создавање на услови за присоединување на поголем дел од Македонија кон грчката држава. Калапотакис во согласност со грчкиот премиер Теотолис, во март 1904 година ја испратил првата официјална разузнавачка андартска мисија во Македонија, таа бил составена од 4 офицери: Мелас, Папулас, Колокотронис и Кондулис.
Папулас и Колокотронис тврделе дека нема услови во Македонија за делување на Елиномакедонскиот комитет, меѓутоа Мелас истакнал: Имаме... центри и војводи и одбранбени средства и наше население. Ваквото разногласие, придонело грчката влада сè уште да не се осмелува да презема конкртени мерки во Македонија.
Откако биле извршени сите подготовки, во есента 1904 година андартските чети започнале масовно да навлегуваат во Македонија, а меѓу нив се нашол и Мелас со своја чета.
Раководител на грчката вооружена пропаганда во Западна Македонија
Мелас за првпат како андартски капетан во Македонија влегол во јули 1904 година со мала чета, како официјален водач за Костур, поставен од грчката влада. За да се држи во тајност инволвираноста на грчката држава во навлегувањето на андартските чети, Мелас, како и другите инволвирани офицери, користел псевдоник и тогаш во Македонија навлегол под името Петрос. По преминувањето на границата, Мелас испратил писмо до својата жена во кое истакнал:
Грчката влада му дала упатства на Мелас да не се судира со турската војска, а митрополитот Каравангелис го посоветувал да не навлегува во Корештата тука полека да го освојува теренот. Меѓутоа тој веднаш посетил голем број на македонски села агитирајќи меѓу селаните и работејќи систематски. Во селото Прекопана и како одмазда ги ликвидирал убијците на патријаршискиот свештеник Христо. Потоа ги посетил селата Сребрено, Лехово, Невска и Белкамени. Додека се наоѓал во последното село разбрал дека во Нерет се наоѓал војводата на Македонската револуционерна организација, Митре Влаот. Мелас со својата чета се упатил во Нерет и ја опколил куќата во која се наоѓал Митре Влаот. Меѓутоа за доаѓањето на андартската чета разбрале турските власти и била испратена турска војска во селото која почнала да стрела врз Мелас и неговите луѓе. Во престрелката загинал фармацевтот Модис од Битола, а бидејќи Мелас се нашол во вкрстен оган со својата чета морал да се повлече. Мелас со својата чета заминал за селото Жељово каде требало да се сретне со Павел Киров и Каудис, а Митре успеал да се засолни и спаси. Мелас во својот последен извештај до Елиномакедонскиот комитет истакнал:
Поради овој судир грчкиот конзул од Битола, Калергис, по барање на турските власти бил отстранет од службата бидејќи кај убиениот Модис била најдена белешка од грчкиот конзул во која тој го препорачал фармацевтот кај Мелас како човек од доверба.
Судирот во Статица
Мелас на пат за Жељово, поради временските услови бил принуден да се задржи во селото Статица, Костурско. Меѓутоа Митре Влаот кој најверојатно детално бил известуван за движењето на Мелас, испратил едно писмо напишано на грчки јазик до турската војска која се наоѓала во близина. Писмото било напишано од страна на Констандинос и по диктата на Митре Влаот, а во него било истакнато дека: во Статица на тоа и тоа место се наоѓа сокриен Митре Влаот, за чиешто убиство Турската влада ветувала награда поради неговите многубројни и страшни злосторства.
Митре Влаот успеал да го намами аскерот да се упати во Статица, Мелас насетувајќи дека нешто се случува со револвер во раката излегол да извиди и тогаш бил погоден со плутон и паднал на земја по што починал. Неговите андарти успеале да го приберат неговото тело во куќата од каде почнале да даваат отпор, меѓутоа поради бројноста на аскерот морале да се предадат откако претходно го скриле телото на Мелас. Заробените андарти биле триуфално испретени во костурскиот затвор, а меѓу нив биле Гиоргис Воланис и Григор и Христо, роднини на починатиот андартски капетан Вангел Георгиев. Караливанос и неколку души кој биле сместени во други куќи успеале да избегаат. Аскерот го напуштил селото без воопшто да знае дека погинал Мелас.
Погреб
Кога митрополитот Германос Каравангелис разбрал за смрта на Мелас им кажал на затворените андарти да не го кажуваат името на нивниот водач надевајќи се дека смрта на Мелас ќе остане тајна. На Дине од Сатница, побарал за паричен надоместок да пренесе телото на Мелас во Костур. Германос Каравангелис за смрта на Мелас го известил грчкото конзуларатсво, а тоа телеграфски го известило министерството, веста за смрта на Мелас била со несреќа примена од граѓаните на Атина. Меѓутоа турските власти телеграфски од Атина разбрале дека загинал Мелас, зетот на Драгумис и издале наредба за пронаоѓање на телото на Мелас. Во Сатница пристигнал аскерот и Дине немал време да го пренесе телото на Мелас и затоа ја исекол неговата глава и ја пренел во Псодери каде што била закопана во тамошната црква.
Телото на Мелас било земено од аскерот и пренесено во Костур. Во градот, турските власти сакајќи да го откријат идентитетот на обезглавеното тело, притискале дека тоа е Митре Влаот и сакале да го предадат на Македонците-егзархисти за да го закопаат на егзархиските гробишта. Меѓутоа под притисокот на Германос Каравангелис, кој тврдел дека телото е на гркот Ѕеѕас (псведоним на Мелас) без да го открива неговиот вистинскиот идентитет, турските власти телото го предале на Каравангелис за да го заккопа на грчките патријаршиски гробишта. Германос Каравангелис го закопал телото на Мелас на патријаршиските гробишта наспроти грчката митрополија, каде што му направил мал надгробен споменик. Кон крајот на 1904 или почетокот на 1905 година од Атина пристигнала жената на Мелас, Наталија Мела. Таа се сместила во Митрополијата и заедно со Каравангелис и неговите две сестри го посетила гробот на нејзиниот маж, по што поради нејзина безбедност ја напуштила Македонија.
По три години, Стефанос Драгумис му пратил писмо на митрополитот во кое го известил дека во Костур ќе пристигне неговата ќерка Наталија Мела. Со неа пристигнале, Кокос, брат на Мелас, Јон Драгумис и грчкиот конзул од Битола. Наталија Мела побарала главата на Мелас да биде донесена од Псодери, а тоа го направил секретарот на патријаршиската леринска митрополија.
Черепот и коските на Мелас биле ставени во сандаче во кое имало земја од семејниот гроб, донесена од неговата жена, како и разни спомени од неговите деца. Ноќта на поменот, Германос Каравангелис отворил еден гроб и ги положил останките на Мелас покривајќи ги со цемент.
Грчки национален херој
По смрта Мелас бил прогласен за грчки национален херој и денес неговото име е симбол на Грчка Македонија (Егејска Македонија). Голем дел од неговите лични предмети се наоѓаат во музеите на „Македонската борба“ (грчко именување за грчката вооружена пропаганда) во Солун и Статица, како и во музејот Павлос Мелас во Костур. Во 1927 година новите грчки власти го преименувале селото Статица во Мелас, а неговото име го носта неколку плоштатди во Солун, Атина, Кожани и други градови.
Македонски фолклор
Павлос се спомнува во македонската народна песна Народе Македонски, во која се опејува анартскиот напад врз селото Загоричани.
Византиски мерни единици
Византиски мерни единици — мерни единици кои се користеле во Византија и претставувале мешавина од старогрчките, старомакедонските и римските единици.
Сè до доаѓањето на Јустинијан I (527–565), секоја област од царството користела свои мерки, без да постои заеднички договорен систем. Јустинијан започнал процес на стндардизација и создал систем со кој може полесно да се управува со сиот промет во производството, трговијата и услужнте дејности. И покрај настојувањето на државната власт да се користат овие заеднички мерки, другите системи продолжиле да се користат напоредно на официјалниот, поради месните обичаи, надворешнте влијанија и потребите на занаетите. Покрај ова, во XII век странските трговци како венецијанците, пизанците и џеновјаните кои работеле во рамките на царството добивале право на употреба на нивните мерки.
Должина и растојание
Законите за тежина и единици мерки биле носени од страна на царевите како облик на даночна реформа. Упатство од век за собирање на даноците содржи исправки од царот Михаил  додавајќи шака на основната мерка при пресметувањето на имотниот данок, дејсјтво кое ги намалило давачките за околу 5%.
Количество
Обичните единици користени биле најчесто римски единици:
Тежина
Обичните единици за мерење на тежина или маса биле често римски единици, засновани на подоцнежната римска фунта. Сето ова е засновано напознатата легислатива на Константин Велики од 309 година како 72 златни солиди за една фунта.Бидејќи на почетокот еден солид тежел 4,55 грамови, па така една фунта имала 0,3276 кг во тој период. Солидот честопати бил подложен на девалвација, сепак, при што просечната фунта имала 0,324 кг (– век), 0,322 кг (– век), 0,320 кг (– век), 0,319 кг (– век), и дури помалку во наредниот период.
Анализата на илијадници зачувани тегови силно укажува на многубројни месни тежински стандарди во Византија пред арапските освојувања. Под водство на Јустинијан I, тежините на монетите биле проверувани од  и теговите за употреба од страна на преторијанскиот префект и епарх на градот. Во век, градскиот епарх ги контролирал сите тегови во Цариград, иако археолошките наоди покажале дека останатите издавале сопствени тегови
Британија во бронзеното време
Бронзеното време во Британија претставува период на британската историја кој се протега од 2500 до 800 п.н.е. Со времетраење од околу 1700 години, настапува по ерата на неолитот, а претходи на железното време. Категоризирано како бронзено доба, било обележано со употреба на бакар, а потоа и бронза од страна на праисториските Британци, кои ги користеле овие метали за изработка на алатки. Во бронзеното време на тлото на Британија се забележа и широко усвојување на земјоделството.
За време на британското бронзено доба, големите мегалитски споменици слични на оние од доцниот неолит продолжиле да се градат или модифицираат.
Рано бронзено време (РБВ), 2500–1500 п.н.е
Не постои јасен консензус за датумот за почетокот на бронзеното доба во Велика Британија и Ирска. Некои извори даваат датум дури до 2000 п.н.е., додека други ја поставуваат 2200 п.н.е. како разграничување помеѓу неолитот и бронзеното доба.
Културата во Британија во бронзеното време
Околу 2000 година п.н.е., во Велика Британија пристигнува нов стил на керамика, т.н. Бикер култура.
Движењето на луѓе од континентална Европа носи нови луѓе на Британските острови. Неодамнешно истражување на изотоп на забната глеѓ на телата пронајдени во гробовите од раното бронзено време околу Стоунхенџ укакажува на тоа дека барем некои од новите пристигнувања дошле од областа на модерна Швајцарија. Бикер културата се одликува со значително различни обреди од неолитските луѓе кои ја населувале Европа претходно. Се смета дека интеграцијата била мирна, бидејќи многу од раните обредни локалитети биле навидум усвоени од новодојденците.
Студија од 2017 година покажа значајна генетска промена во Британија на преминот од доцниот неолит кон раното бронзено време, со речиси комплетна замена на британскиот неолитски генски базен со доаѓањето на народ генетски сличен на народот Бикер од регионот Долна Рајна (модерна Холандија/централно-западна Германија).
1603
1603 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1603 година од новата ера, 603. од вториот милениум, 3. од XVII век и четвртта од 1600-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7111 и 7112 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6353 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5363 и 5364 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2356.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1603 година се протега во 4239 и 4240, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4299 и 4300 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2146. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1011 и 1012 исламска година.
Да си Ерика
„Да си Ерика“ (Being Erica) е канадска телевизиска серија, комедија-драма, што се емитувала на „ЦБЦ“ (CBC) од 5 јануари 2009 до 12 декември 2011 година.
Серијата, што е дело на Џана Синиор (Jana Sinyor), првично „ЦБЦ“ ја најавиле како „Сесијата“ (The Session), но ја реименувале во „Да си Ерика“ пред да се емитува во 2009 година. Серијата ја режирале „Темпл Стрит Продакшнс“ (Temple Street Productions), а интернационално ја пренесувале „ББЦ Ворлдвајд“ (BBC Worldwide). Ѕвездата на серијата е Ерин Карплук (Erin Karpluk) која ја глуми Ерика Стрејнџ (Erica Strange), жена која започнува да посетува терапевт за да се справи со работите за коишто се кае во животот, при тоа дознава дека терапевтот (Мајкл Рајли) може да ја праќа во минатото за да ги доживее повторно истите настани, па дури и да ги промени. Во Канада премиерата на втората сезона била на 22 септември 2009 година. Поради намалување на буџетот во „ЦБЦ“, биле направени само 12 епизоди за втората сезона.
На 11 мај 2010 година „ЦБЦ“ најавиле трета сезона на серијата со 13 епизоди. Сезона 3 започнала да се емитува на 21 септември 2010 година, во 21 часот на „ЦБЦ“. Во САД, сезона 3 се прикажувала на „Соапнет“ (Soapnet) од 26 јануари 2011 година. Четвртата и последна сезона се прикажувала есента во 2011 година. Иако „ЦБЦ“ никогаш официјално не ја откажале серијата, за време на четвртата сезона Синиор изјавила дека серијата достигнала реален заклучок и дека нема планови да пишува или режира петта сезона.
Ликови
Бидејќи серијата вклучува патување низ времето, различни глумци ги глумат некои од помладите верзии на ликовите.
Пријателите на Ерика
Итан Вејкфиелд (Тајрон Леицо) (Ethan Wakefield/ Tyrion Leitso) – Итан е наставник за четврто одделение и е најдобар пријател на Ерика уште од студентските денови. Тој е интроверт и претпочита стабилност и предвидливост, за разлика од карактерите на неговата поранешна жена Клер и на Ерика. Во втората епизода се вселува до станот на Ерика, откако се разделил со Клер (Claire) во Монтреал, бидејќи дознава дека имала афера. По 15 години „само пријатели“, љубовта на Ерика кон него се зголемува и претставува главна тема во првата сезона. Итан се разведува од Клер и започнува да излегува со Ерика; но, во последната епизода од втората сезона Ерика му раскинува затоа што се чувствува како да ја спречува во остварувањето на нејзините желби. И покрај тоа што сè уште го сака, сфаќа дека не се соодветни еден за друг за да останат заедно. Итан се враќа во четвртата сезона така што случајно се удира во Ерика за време на нејзината пауза за ручек. Открива дека само што раскинал по долга врска, но Ерика го присилува да се соочи со вистинската причина за раскинувањето. Со помош на Ерика сфаќа дека сака да ѝ се врати на девојка си и да биде повторно со неа. Ерика и Итан повторно стануваат пријатели.
Џудит Винтерс (Винеса Антоан) (Judith Winters/ Vinessa Antoine) – најдобрата пријателка на Ерика. Кејти ги запознава Ерика и Џудит, кога Џудит започнува да работи заедно со нив во „Каса Лома“ (Casa Loma). Џудит е омажена и во првата сезона раѓа син. Новите одговорности како мајка постепено ја оддалечуваат од Ерика, но, откако Ерика ќе ѝ каже дека нивниот однос се променил, тие го подобруваат. Во третата сезона, Џудит и нејзиниот маж Антони одат на советувалиште за брачни парови, а притоа се среќава со нејзиниот сакан од средно училиште, Вил Еплјард (Шон Бенсон) (Will Appleyard/ Shaun Benson), кој е посредник за книжевни дела. Нивните стари чувства распламнуваат, што за малку доведува до афера. Џудит одлучува да ги прекине сите контакти со Вил, за да си го спаси бракот.
Семејството на Ерика
Гери Стрејнџ (Џон Бојлан) (Gary Strange/ John Boylan) – татко ѝ на Ерика. Некогаш ентузијаст за хипи културата и марихуаната, а сега рабин. Понекогаш носи мајци со изреки за еврејството како „I’m With Moses“ или „I’m on Shabbat-ical“ или изреки од филмот „Ѕвездени патеки“ како „Live Long and Prosper“. Во минатото на Ерика, Гери и Барбара постојано се караат и едвај зборуваат подоцна. Тој бил оженет со Барбара Стрејнџ, но се развеле една година по смртта на Лио, најмногу поради неговата афера. Тие имале три деца: Лио, Ерика и Саманта. Во третата сезона повторно распламнува љубовта меѓу нив, бидејќи тој никогаш не престанал да ја сака и по разводот. Во епизодата „This Be The Verse“, помладата верзија на Гери ја игра Брет Рајан (Brett Ryan).
Барбара Стрејнџ (Кејтлин Ласки) (Barbara Strange/ Kathleen Laskey) – мајка ѝ на Ерика. На почетокот на серијата нејзиниот односот со Ерика е напнат, но, низ годините се подобрува. Ерика верувала дека мајка ѝ е виновна за разводот, иако всушност е неверноста на татко ѝ, факт што се чувал во тајна од Ерика. За целосно да ја разбере Барбара Стрејнџ, д-р. Том ја праќа Ерика во 1974 година во „хипи општината“, каде оделе нејзините родители пред да се венчаат. Преправена во хипи, Ерика ја сфаќа огромната жртва на мајка си за среќата на татко ѝ. Ерика ги подобрува односите со Барбара, која објаснува дека пробала да го спаси бракот заради децата. Во епизодата „The Unkindest Cut“ Барбара има ново момче, Норм (Norm), со кое раскинува во сезона 3. Таа открива дека има рак на дојката, но се лечи и прославува и има нов поглед кон животот. Во „Bear Breasts“ има секс за една ноќ со Гери, но, размислува и за повеќе од тоа. Тие повторно се заедно во епизодата „Erica Interrupted“. Во епизодата „Baby Mama“ се дознава дека Барбара имала бебе кога имала 17 години и го дала на посвојување, за што се чувствувала постојано виновна. Но, откако конечно ќе го запознае син ѝ Даниел, тој ѝ вели дека правилно постапила и дека имал убаво детство. Во епизодите „This Be the Verse“ и „Baby Mama“, младата Барбара ја глуми Лорен Колинс (Lauren Collins).
'''Д-р. Саманта Рејчл „Сем“ Стрејнџ' (претходно Мекинтош) (Џоена Даглас) (Dr. Samantha Rachel „Sam“ Strange/ Joanna Douglas'') – помладата сестра на Ерика и хирург, долгогодишна девојка на Џош (Josh) и иако брзо, поранешна жена, моментално заедно со Ленин и е мајка на Лио. На почетокот на серијата, секогаш кога е со Џош, Сем се појавува во безживотна, конзервативна облека. Но, во текот на серијата, по разводот со Џош, почнува да носи секојдневна облека. Во првата сезона Сем и Ерика се блиски, сè додека Ерика не се обиде да ја разубеди Сем да се омажи со Џош, на 5 минути пред свадбата. Поради ова Сем одбива да ѝ опрости и да зборува со неа, сè додека, по неколку епизоди, не бара утеха од Ерика по разделбата со Џош. Во втората сезона, Сем го напушта Џош, а потоа поднесуваат документи за развод. Има кратка афера со Кај Букер, а потоа во третата сезона се вљубува во Ленин Кросби (Lenin Crosby), кој е чистач во новата болницата каде што работи. Во четвртата сезона неочекувано се појавува пред вратата на Ерика и ѝ кажува дека е бремена. Потоа раѓа дете и го крстува Лио Кросби во чест на нејзиниот починат брат.
Руби (Ден Редикан) (Ruby/ Dan Redican) – хомосексуалниот вујкото на Ерика. Има успешен бизинис со венчаници, каде Ерика ќе работи половина ден.
Даниел (Ланди Кенон) (Daniel/ Landy Cannon) – полубратот на Ерика, за кој таа не знае. Барбара останала бремена во средно училиште и откако се родил Даниел го дала на посвојување. Постојано се чувствувала виновна поради тоа, но, откако конечно ќе го запознае, Даниел ѝ вели дека правилно постапила, бидејќи имал прекрасно детство. За време на серијата не ги запознава другите членови на семејството Стрејнџ. Лио Стрејнџ Кросби (Leo Strange-Crosby) – првиот син на Сем и Ленин, внук на Ерика и внук на Гери и Барбара. Тој е роден во домашни услови и се вика Лио во чест на неговиот покоен вујко.
Други терапевти
Терапевтите им помагаат на своите пациенти користејќи невообичаена терапевтска програма што вклучува враќање во минатото на настани за кои се каат и притоа учат животни лекции преку обидите да ги поправат грешките. Канцелариите на терапевтите немаат физичка локација; кога треба да почне сесија, пациентот обично отвора врата и неочекувано влегува во нивната канецеларија. Исто така, тие влегуваат и излегуваат од животите на нивните пациенти, најчесто маскирани, и во сегашноста и во минатото, за да им помогнат.
'''Д-р. Надија' (Јоен Ваникола) (Dr. Naadiah/ Joamme Vannicola'') – терапевтот на д-р. Том, а на кратко и терапевт на Ерика. Во епизодата „Being Dr. Tom“, д-р. Надија ја враќа Ерика во 1998 година за да се запознае со дел од животот на д-р. Том пред терапијата. Во „Physician, Heal Thyself“, пред да стане терапевт, д-р. Том се обидува да се самоубие, но, наместо тоа, тој паѓа во канцеларијата на д-р. Надија за првпат. Таа му помогнала да стане личноста која Ерика ја знае денес. Во третата сезона, во епизодата „Gettin’ Wiggy Wit’ It“ накратко гледаме еден од нејзините пациенти. Таа е дирекна, но, смирена, иако се забележува дека е вознемирена кога ја искажува својата загриженост за однесувањето на д-р. Том на нивниот надзорник, д-р. Артур. Нејзината канцеларија е голема, бела, со едноставни и многу модерни декорации, кои Ерика ги опишува како „ладни“. Во „Sins of the Father“ гледаме дека, за разлика од Том, Надија го става личниот живот пред нејзината работа како терапевт, има друга работа, жена и ќерка и прави забави.
'''Д-р. Фред' (Џишејн Вилијамс) (Dr. Fred/ Dewshane Williams'') – терапевтот на Кај, кој се појавува само во втората сезона. Тој ги запознава Ерика и Кај, кога еден ден „случајно“ ѝ го истура кафето на Ерика, и ѝ го предложува „Гоблинс“ (Goblins). Исфрустриран од неволјата на Кај да ја заврши терапевтската сесија, и по досадувањето на д-р. Том, бара помош од Ерика. Неговата канцеларија е богата, зелена ливада обиколена со шума и има стаклен мебел. Тој повторно се појавува со четвртата сезона и ѝ ја открива можната судбина на Ерика во 2019 година – ќе умре во бомбашки напад на „Union Station“,но, откако ќе ја посети и ќе ја посоветува 43-годишната Ерика од иднината (која е жива и е доктор), сфаќа дека со ова сознание таа ќе може да го избегне нападот и преживее. Д-р. Фред го праќа Кај во иднината откако ќе се збогува за последен пат со неговата единствена љубов.
'''Д-р. Артур' (Греам Грин) (Dr. Arthur/ Graham Greene'') – лик кој се појавува како надзорник на другите терапевти. Во неколку епизоди разговара со д-р. Надија, каде зборуваат за неетичкото однесување на д-р. Том, како патување во иднината за да дознае за судбината на Ерика. Тој интервенира во „Physician, Heal Thyself“, кога д-р. Том се крие зад работата кога за првпат, по долго време ќе ја виде ќерка си. Откако ќе избувне пред Ерика, д-р. Артур му покажува дека историјата се повторува, затоа што луѓето „не успеале да научат од своите грешки“. Неговата канцеларија е голема, отворена работилница за машини, каде работи на автомобил.
Пациентите од групната терапија
Втората фаза од терапијата на Ерика со д-р. Том вклучува сесии во стил на групна терапија со уште четири пациенти на д-р. Том. Во групната терапија, за време на сесијата пациентите можат да изберат еден од групата да им се придружи во минатото за поддршка или за помош. Состаноците за групната терапија често се прикажуваат во серијата за време на оваа фаза од терапијата, но, опишани се само сесиите со патување низ времето во кои се вклучени Ерика или Адам, или како пациенти или како придружници.
Адам Фицпетрик (Адам Фергус) (Adam Fitzpatrick/ Adam Fergus) – ирскиот Канаѓанец Адам Фицпетрик се појавува во третата сезона како еден од пациентите од терапијата, кои патуваат низ времето. Брзо се развива силна хемија меѓу Ерика и Адам, понекогаш дури непријателска. Тој имал несреќно детство. Тој и брат му претрпеле физичко злоупотребување од татко им и емоционален недостаток од мајка им. Неколку години работел во организиран криминал како позајмувач на пари со висока камата, но ја напуштил таа работа и сега работи како работник во фирма за пејсажно уредување, со цел да стане архитект за пејсажно уредување. Поради неговото трауматично семејно воспитување, Адам има страв од обврски и наклоност кон секс за една вечер. Во епизодата „The Tribe Has Spoken“, Адам ја запознава Беатрис (Beatrice) (која е негова жена и мајка на неговото дете во друг временски простор) и ја повикува на состанок, со цел да ја оствари својата судбина и да се обврзе. Но, при крајот на епизодата ѝ раскинува на Беатрис и оди кај Ерика за да ги искаже чувствата за неа. Во епизодата „Erica, Interrupted“, Адам и Ерика конечно започнуваат сериозна врска. Во четвртата сезона тие постојано се караат и на крај раскинуваат во епизодата „If I Could Turn Back Time“. Ерика ја користи својата „карта“ за патување низ времето, за да го промени нејзиниот ден со Адам, без негово одобрение. Изморен од нејзините очекувања, Адам си оди од станот и ја остава во солзи. Адам се појавува со девојка на венчавката на Дејв и Ајвн и случајно се удира во Ерика. Сепак, тие повторно се заедно откако Ерика ќе му побара втора шанса за нивната врска. Со помош на Џени, Адам и Ерика купуваат стан и почнува нивниот живот заедно, прикажан на крајот на серијата.
Ребека (Мелани Скрофано) (Rebecca/ Melanie Scrofano) – Таа е глумица која не успеала и сега има свој бутик во „Кенсингтон Маркет“ (Kensington Market).
Дерил (Џеф Гедис) (Darryl/ Jeff Geddis) – Дерил е тивок човек, кој се кае што никогаш не им се спротивставува на луѓето и не ги искористува шансите. Тој е прикажан како љубител на науката. Едно негово каење е прикажано во серијата; се враќа назад со Адам и им се спротивставува на група насилници, кои му го украле вокменот.
Камила (Ким Робертс) (Camilla/ Kim Roberts) – Камила е поранешна алкохоличарка и самохрана мајка, која исчувала две деца и започнала со терапија кога за малку ќе го ударила автобусот, кој го возела, во бандера, при што избегнала да ги убие патниците. Поради едно каење се враќа во минатото со Ерика и се соочува со една соработничка, која украла многу пари, при што нивниот работодавец банкротирал. Од петте пациенти на д-р. Том, само Камила и Ерика го поминуваат завршниот тест и започнуваат со обуката за доктор. Како што дознаваме од д-р. Том, Камила веќе дипломирала и официјално станала докторка.
Други значајни ликови
Брент Кенеди (Морган Кели) (Brent Kennedy/ Morgan Kelly)– поранешен асистент на Џулијен и сегашно момче, поранешен уредник во издавачката куќа „Ривер Рок“ и моментално уредник во „50/50 Прес“. Секогаш добро облечен и добро среден – во суштина „метросексуалец“ – пред да се вработи во „Ривер Рок“ работел како модел за долна облека, при што многу луѓе (погрешно) претпоставуваат дека е хомосексуалец. Тој е пријателски наклонет кон Ерика, бидејќи и тој бил на нејзино место. Иако кога има конфликт меѓу Џулијен и Ерика, застанува на страната на Џулијен, секогаш ѝ помага на Ерика да ја импресионира Џулијен. Во втора сезона, Брент станува нерпијателски настроен кон Џулијен откако најдобрата книга ѝ ја дава на Ерика да ја уредува, наместо нему. За да ја отпуштат Џулијен, тој работи зад грб и ја открива нејзината тајна афера со познатиот авторот Томас Фридкен, при што ѝ ја одзема книгата. Кога Ерика ќе покаже лојалност кон Џулијен, Брент решава да ги сотри и двете, така што се обидува нивната работа да ја покаже во црно светло, со цел да добие унапредување. До крајот на сезона 2, Брент Кенеди го покажува своето вистинско светло, кога ќе ѝ го одземе „престолот“ на Џулијен во „Ривер Рок“ и Џулијен и Ерика ќе ги отпуштат. Третата сезона ја прикажува темната, погруба страна на Брент. Како нов уредник-директор на „Ривер Рок“, и неговото скорашното предавство на Ерика и Џулијен, Брент прави сè што е можно за да не успее „50/50 Прес“, а на тој начин да се искачи на врвот во издавањето книги. Но, во третата сезона, почнува да пропаѓа од лошите тактики на Фридкен, кој одбива Брент да соработува на уредувањето на неговата книга за самопомош. Брент очајно бара помош од Џулијен и Ерика – им дава да уредат мемоар, кој содржи интимни и скандалозни информации, под услов тие тајно да ја уредат книгата на Фридкен. При крајот на серијата, Брент се обидува да ја каже вистинската причина за уништувањето на кариерата на Џулијен, велејќи дека бил вљулбен во неа уште од самиот почеток и бил љубоморен на нејзиониот однос со Фридкен. По смртта на неговиот работодавец Френк Гелвин од срцев удар, синот на Гелвин, Скот ја презема и ја менува фирмата, при што Брент станува црна овца во фирмата. По долго размислување, Брент ја напушта „Ривер Рок“ и им се придружува на Џулијен и Ерика како нивен уредник. Конечно ја искажува љубовта кон Џулијен, таа ја возвраќа и официјално стануваат пар.
Сара Векслар (Татиана Маслани) (Sarah Wexlar/ Tatiana Maslany) – ќерка на д-р. Том, која е зависник од хероин, а сега е првата официјална пациентка на д-р. Ерика. Заедно со татко ѝ, Сара потекнува од висока, елитна фамилија, која ја присилува да ги следи нивните стапки, а не својот сонот. Низ серијата, таа служи како катализатор за д-р. Том кога бега од дома во 1996 година по кавга во паркот. Нејзините родители сакаат да се занимава со трговија, но, таа посакува да стане сликар. Нивниот однос станува понестабилен откако Сара почнува да користи хероин и го остава сонот да стане уметник. Откако станал терапевт, татко ѝ постојано ја барал, со надеж дека ќе ја наде жива. По долго отсуство таа се враќа во третата сезона и бара помош од родителите, но, потоа ги ограбува. Поради тоа завршува во затвор. На почетокот се појавува без лице во визиите на д-р. Ерика. Сара уште еднаш го допира дното, откако се предозирува со хероин и завршува во болница. Д-р. Ерика за првпат ја запознава Сара како нејзин терапевт и ѝ дава бизнис-картичка, притоа сеќавајќи се на нејзиното прво среќавање со д-р. Том, таткото на Сара.
Процесот на терапијата
Во серијата, терапевтот обично се појавува кога пациентот ќе го допре дното, особено кога е на праг да се соочи со смртта. Д-р. Том се појавува во собата на Ерика во болницата, откако имала анафилактичен шок конзумирајќи пијалак со вкус на лешник. Додека пак подоцна во серијата се открива дека д-р. Надија се вмешала во животот на Том за време на обид за самоубиство. А во последната епизода од серијата Ерика се запознава со Сара, веднаш по нејзиното предозирањето со дрога. Обично, не се закажуваат термини со терапевтот, ниту пак тој има вообичаена канцеларија на фиксна локација. Всушност, кога сесија од терапијата треба да почне, пациентот може да влезе во која било врата и да се најде во канцеларијата на терапевтот. Понекогаш пациентот може на овој начин намерно да го повика докторот, но, најчесто изненадно влегуваат во неговата канцеларија, наместо во собата во која мислат дека влегуваат. Во некои „итни“ случаи, пациентот се транспортира во канцеларијата едноставно преку седнување на стол, лежење на кревет, или онесвестување. На првиот состанок, пациентот прави список со работи за кои се кае во животот. А во понатамошните сесии, пациентот се враќа во минатото за да ги доживее повторно и да ги промени настаните од список, настани кои најчесто се поврзани со моментален проблем во нивниот живот. Ситуациите ретко се едноставни како што изгледаат, но, во повеќето случаи, настанот за кој пациентот се надевал дека ќе се промени ако се однесува поинаку, повторно со случува, а пациентот мора да бара понатамошни информации за да го дознае вистинското значење на настанот – а најчесто е клучот за проблемот во сегашниот живот. Притоа сесијата не го менува минатото на личноста, туку ја учи како да си ја промени иднината преку поинакво однесување во сегашноста.
Терапевтот барем еднаш се појавува за време на сесијата, за да им даде совет или поука за тоа што се очекува од пациентот да научи. Терапевтот, исто така, може пациентот да го врати во сегашноста за време на сесијата, ако направат нешто неправилно, како откривање на иднината на друго лице или ако дознаат информации за кои не знаат, како откривање дека некоја личност во сегашноста не си го открива вистинскиот идентитет.
Сесијата вијае на свесноста на временски соодветната верзија на личноста. Постојана сцена во серијата е кога Ерика се транспортира во сесија, најчесто се случува во чудни, несоодветно моменти, кога неочекуваната промена во нејзината свест има потенцијал, а понекогаш и предизвикува несмасна незгода. Слично на ова, кога Кај е пристутен во својот „сегашен“ идентитет како млад музичар наместо во неговиот „иден“ идентитет како рок-ѕвезда за време на сесијата, тој речиси малку е свесен за Ерика како купувач, за која не знае речиси ништо, дури ни нејзиното име – дури и кога Кај од „иднината“ пред само неколку минути имал долг и интимен разговор со неа.
Преку сесиите со патување низ времето може да се промени минатото и на позначаен начин, но, како резултат на ова пациентот се враќа во неурамнотежена и непозната сегашност, која потоа се поправа на непознати начини. На пример, во една епизода, Адам ја користи сесијата за да избегне соочување со она што го навело на живот со криминал, и започнува да се занимава со пејсажно уредување многу порано од оригиналниот временски простор. Но, потоа се враќа во нова сегашност во која води сопствен бизнис за пејсажно уредување, и покрај неговото недоволно обучување во архитектура за пејсажно уредување, оженет е и има две деца со жена, која никогаш ја нема запознаено во животот. На крајот, тој е присилен да се врати во минатото и да се справи со оригиналното соочување.
На моменти, терапијата користи помалку конвенционални форми. Во една епизода, Ерика ја праќа во повторлива временска рамка на истиот денот во кој има сесија, притоа е присилена да го повторува истото утро што пред малце го имала, сè додека не сфати како правилно да се справи со ситуацијата, која ја вознемирила. Во друга епизода, наместо да ја прати во минатото, за да прави различни одлуки, Ерика ја посетува паралелната сегашност која е резултат на одредена одлука. Во друга пак епизода, нејзината „терапија“ е совет да го живее денот нормално, но, да се однесува поразлично од нејзините вообичаени инстинкти, а единственото патување низ времето во целата епизода е пет секундно враќање за да го доживее повторно првиот момент кога не успеала во тоа. Додека пак во друга епизода, Ерика и Адам се наоѓаат на остров и треба да дознаат како да отидат на другата страна од него.
Во една епизода, Ерика се соочува со ситуација, во која не му е дозволено на д-р. Том да ја прати во минатото и да ја промени. Тој се вмешува во ситуацијата, и без знаење на Ерика, самиот се враќа во минатото за да спречи да се случи – злоупотребување на неговата моќ, што на крај треба да го поништи.
Во втората фаза од терапијата, пациентот има групни сесии, и е повикан секогаш кога некој од групата има потреба за сесија. За време на групната сесија, пациентот што има потреба за сесија, може да избере еден од групата да патува со него низ времето за поддршка или совет; но, во една епизода Ерика се појавува во текот на сесијата на друг пациент, бидејќи е потребна итна неочекувана помош. По одреден период од групната терапија, пациентот се соочува со критичен, ненајавен тест, со кој се одлучува дали е прикладен за унапредување во последната фаза: одеднаш се наоѓаат во кризниот момент кога за првпат се појавил терапевтот во нивниот живот, и се присилени да се соочат со фактот дека терапијата и промените кои ги придонела, никогаш не се случиле. На пример, Ерика не потрошила три години од животот во создавање бизнис и не е во врска со Адам и не постои терапијата со патување низ времето, туку две недели била во кома – таа го поминува тестот, бидејќи сфаќа дека дури и сè што доживела да претставува само сон или халуцинација, сепак ја променило, така што сето тоа што го научила може да го примени во новата реалност.
Ако го положи тестот, пациентот започнува со обука за самиот да биде терапевт, и му се назначени неколку негови „пациенти“, кои всушност се луѓе кои веќе ги знае, да им помогне во специфични и моментални проблеми. Сепак, за време на обуката, не може да ги прати своите пациенти во минатото, туку продолжува самиот да патува, посетувајќи ситуации кои можат да бидат клучни за решавање на проблемот на неговиот пациентот во сегашноста. Конечно, откако обуката ќе заврши и пациентот ќе стане доктор, веднаш го добиваат вистинскиот пациент, кој ќе може да патува низ времето.
Функционирањето на патувањето низ времето никогаш не е целосно објаснето; но, подоцна се открива дека постојат безброј различни реалности, секоја создадена од различното однесување за одлуката или ситуацијата со која лицето се соочува – при што предлага дека наместо строго патување во нивното минато и промена на нивната постоечка сегашност, пациентот можеби ги согледува последиците што се случуваат во одредена паралелна реалност каде нивните „променети“ акции се всушност нивни оригинални одлуки.
Национален парк Бундала
Националниот парк Бундала е меѓународно важно зимско поле за миграторни водни птици во Шри Ланка. Во Бундала се наоѓаат 197 видови птици, а како најраспространо е Розовото фламинго, кој мигрира во големи стада. Бундала бил назначен за Засолниште за дивиот свет каде во 1969 година бил преработен во национален парк на 4 јануари 1993 година. Во 1991 година Бундала станало првото мочуриште што е прогласено за место Рамсар во Шри Ланка. Во 2005 година, националниот парк бил назначен како Биосферски резерват од УНЕСКО, четвртиот Биосферски резерват во Шри Ланка. Националниот парк се наоѓа на 245 километри југоисточно од Коломбо.
Историја
Областа била прогласена за засолниште за диви животни на 5 декември 1969 година, и била надградена во национален парк на 4 јануари 1993 година со површина од 6.216 хектари. Сепак, паркот бил преработен во 2004 година и оригиналниот парк бил намален на 3.698 хектари. Во 1991 година, Бундала станала првото место во Шри Ланка, назначено за мочуриште на Рамсар. Во 2005 година, Бундала бил прогласен за резерват на човекот и биосферата од страна на УНЕСКО. Во јануари 2006 година, област во непосредна близина на 3.399.98 хектари била прогласен за Засолниште Вилмана.
Физички одлики
Областа главно е поткрепена со хорнбленден - биотитски гнаис од источната серија Вијајан. Климата со сува зона со ниска земја преовладува во областа. Областа има просечна релативна влажност од 80%. Националниот парк содржи пет плитки, солени лагуни. Тие уште се нарекуваат: ,,лагуна Бундала" од 520 хектари, ,,лагуната Ембиликала" од 430 хектари, ,,лагуната Малала" од 650 хектари, ,,лагуната Кохоланкала" од 390 хектари, и ,,Махалеваја" од 260 хектари. Кохоланкала и Махалевеја се скоро целосно развиени за производство на сол. Климатските услови се тропски монсунални, со просечна годишна температура од 27 C. Годишните врнежи се движат од 900-1.300 милиметри, каде сувиот период опстојува од мај до септември. Висината на паркот се движи од нивото на морето до 10 метри. Паркот бил погоден од цунами во Индискиот Океан во 2004 година. Поради заштита од песочните дини, паркот претрпе многу мала штета.
Флора
Еколошките области на националниот парк содржат седум видови копнени живеалишта и шест видови мочуришта. Сувите трнливи грмушки и билки се најраспространетиот живот на растенијата. Вкупно 383 растителни видови кои припаѓаат на 90 семејства се евидентирани од паркот. „Во фитопланктонот во сите лагуни доминира сино-зелената алга “, вклучувајќи видови како што се Макроцистис, Носток, Осцилаторија. Хидрилата е во изобилство во лагуните Малала-Амбиликала. Воден хиацинт, лилјани и трски од видот (Typha angustifolia) се наоѓаат во мочуриштата и потоците. Растителноста главно се состои од пилинзи од багрем, вклучувајќи Dichrostachys cinerea, Randia dumetorum, Ziziphus sp., Gymnosporia emarginata, Carissa spinarum, Capparis zeylanica и Cassia. Има и шумските дрвја како што се: Bauhinia Racemosa, Salvadora persica, Drypetes sepiaria, Manilkara hexandra (Palu во синхалски), а поретко Chloroxylon swietenia, Azadirachta Индика и Feronia limonia. Растенијата халофити напредуваат во еколошките услови на националниот парк. Salicornia brachiata и Halosarcia indica се примери на растенија толерантни на сол. Во малата деградирана крпеница од мангрова пронајдена во областа на лагуната Бундала како дрвјата Lumnitzera racemosa се широко распространети. Лентата од дрвото Палу, шумата Манилкара хександра на песочните дини источно од селото Бундала е уникатен вид шума на Шри Ланка.
Фауна
Националниот парк Бундала е идентификуван како извонредна важна област на птици во мочуриштата на Јужна Индија и Шри Ланка. Во националниот парк се евидентирани 324 видови 'рбетници кои вклучуваат 32 видови риби, 15 видови водоземци, 48 видови влекачи, 197 видови птици и 32 видови цицачи. 52 видови пеперутки се меѓу без'рбетниците. Животните во мочуриштата во Бундала засолнуваат околу 100 видови водни птици, од кои половина се птици мигранти. Од 197 летачки видови 58 се миграторни видови. Националната програма за птици (НБРП) била лансирана во Бундала во соработка со Одделот за заштита на дивиот свет и групата за орнитологија на Шри Ланка во 2005 година.
Најголемото знаменитост е Розовиот фламинго (Phoenicopterus roseus) кој се наоѓа во големи стада од над 1.000 индивидуи, од Ран и од Куч во Индија. Водни птици како патката (Dendrocygna javanica), Патката крецка (Anas querquedula), корморани (мал корморан (Phalacrocorax), индискиот корморан (fuscicollis), големи водни птици како што се сива чапја (Ardea cinerea),(Threskiornis melanocephalus), чапја лажичарка (Platalea leucorodia), Азискиот штрк (Anastomus oscitans), насликаниот штрк (Mycteria leucocephala), штрковите со средна големина (Tringa spp.) и малите штркови (Charadrius spp.) се останатите видови на птици кои се присутни во големи стада. Штркот со црн врат (Ephippiorhynchus asiaticus), помалите штркови (Leptoptilos javanicus) и евроазиската лиска (Fulica atra) се ретки птици кои се населуваат во националниот парк.
Неколку азиски слонови (Elephas maximus) сè уште живеат во шумите на Бундала. Други цицачи кои се гледаат во паркот се тока макака Macaca sinica, обичните витки мајмуни (Presbytis entellus), чакал (Canis aureus), леопард (Panthera pardus), Рѓосаната мачка (Felis viverrinus), 'рѓосана дамчеста мачка (Felis rubiginosa), мангуста (Herpestes spp.), Дива свиња, глувче (meminna), панголин (Muntiacus muntjak), Аксис елените (Axis axis), црниот зајак (Lepus nigricollis), индискиот Панголин (Manis crassicaudata) и бодливите глодачи (Hystix).
Бундала крие различни форми на риби, вклучувајќи ја солената вода: морски форми како (Ambassis gymnocephalus), (Chanos Chanos) и (Channa striata). Херпетофауната на Бундала вклучува два ендемски видови, жаба и змија, (Буфо атокоралеи) и (Ксенохрофис асперимус). Меѓу влекачи се Индискиот крокодил (Crocodylus palustris), морски крокодил (Crocodylus porosus), бенгалскиот глушец (Varanus bengalensis), Ѕвездената желка (Geochelone elegans), тигрест питон (Payton molurus), змијата (Pytas mucosus), ендемската летачка змија (Chrysopelea taprobana), мачкестата змија (Boiga spp.) и змии од видот Dryophis spp. Соседното крајбрежје на Бундала е место за размножување за сите пет видови на глобално загрозени морски желки кои мигрираат на Шри Ланка.
Закани и зачувување
Квалитетот на водата во лагуните се променило со одводнување на вишок вода од системите за наводнување, и ослободување на тиња во лагуната Бундала. Живеалиштата на птиците и дивите животни во грмушните шуми и дини се загрозени како резултат на ширењето на две инвазивни вонземски растенија Prosopis juliflora и Opuntia dillenii околу плимните рамнини во лагуните Малала-Амбиликала и песочните дини и блиските шуми за чистење. Ширењето на Prosopis juliflora е лесно создадено од неконтролираните стада од добитокот.