cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Игор Левитин
Помеѓу 1996 и 2004 година тој работел за Н-Транс, и бил назначен за заменик-директор во 1998 година, за да во 2004 година стане министер за транспорт.
NGC 5631
NGC 5631 — леќеста галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5631 се споменува и како UGC 9261, MCG 10-21-2, CGCG 296-5.
Откривање
Објектот е откриен на 17 април 1789 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5631 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,5 m/лм2. NGC 5631 има привидни димензии од 1,7' х 1,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 26 м 33,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +56° 34' 59"".
Други поделби
Проучување на NGC 5631 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 51564. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 49; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3862. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 715.
Сергеј Лагутин
Сергеј Лагутин (Сергей Сергеевич Лагутин; р. во Фергана) — руско-узбекистански професионален друмски велосипедист, кој моментално вози за професионалната континентална екипа.
Кариера
Во 2003 година, Лагутин станал светски првак во машката друмска трка за под 23 години. Го претставувал Узбекистан на машката друмска трка на Летните олимписки игри 2004. Во 2005 година, станал узбекистански национален друмски и хронометарски првак. Во јуни 2006 година, возел за екипата и го освоил првенството Commerce Bank Triple во САД,, како и повторно станал национален друмски првак.
Лагутин му се приклучил на за сезоната 2014, откако неговата претходна екипа  се распаднала. Започнал да вози под руска лиценца, иако порано настапувал како узбекистански велосипедист. Во септември 2014 година, објавиле дека потпишале со Лагутин двегодишен договор од 2015 година.
Подоцна во септември 2016, потврдил дека Лагутин ќе се врати во екипата од 2017, потпишувајќи двегодишен договор.
Бакар(I) нитрат
Бакар(I) нитрат — неорганско соединение со формула CuNO 3. Не се одликува со рендгенска кристалографија. Тоа е во фокусот на една публикација, која ги опишува неуспешните напори за изолирање на соединението. Друго непостоечко едноставно бакарно(I) соединение добиено од оксианјон е бакар перхлорат. Од друга страна, познат е кадросулфат.
Деривати
Нитратната сол на комплексот ацетонитрил, т.е. [Cu(MeCN)4]NO 3, се создава со реакција на сребро нитрат со суспензија на бакар метал во ацетонитрил.
Терциерните фосфински комплекси од типот [Cu(P(C6H5)3)3]NO3 се подготвуваат со редукција на бакар(II) нитрат со фосфинот.
Вишехрад (метростаница)
Вишехрад — станица на прашкото метро на линијата Ц, која се наоѓа во близина на Конгресниот центар Прага и хотелот Коринтија.
Онешки реон
Онешки реон е реон во Архангелската област, Русија. Административен центар е градот Онега.
Црква „Св. Илија“ - Раброво
Свети Илија — главна селска црква во валандовското село Раброво. Црквата се наоѓа на влезот во селото.
Историја
Камен-темелникот за изградба на црквата бил поставен во 2010 година. Црквата била изградена за три и пол години. Била осветена од страна на митрополитот Агатангел на 13 октомври 2013 година.
Архитектура
Градбата на црквата претставува крстокуполен храм. Куполата е осумаголна и на секоја од осумте страни има по една монофора. Влезната врата е сместена на западната страна и над неа има ниша со мозаик на кој е претставен Свети Илија. На источниот ѕид има полукружна апсида, додека на јужниот ѕид има вградена трифора. Црквата е изградена од наизменични редови од камен и тули и е покриена со кров од ќерамиди. Внатрешноста на црквата не е живописана.
Фотосинтеза
Фотосинтезата — процес во кој растенијата создаваат храна. Во него, од неоргански соединенија (јаглерод диоксид, вода и минерални соли), со помош на сончевата светлина и хлорофилот (кој го има само во растителните клетки) се синтетизираат органски соединенија (јаглехидрати, белковини, липиди итн.), кои се неопходни за исхраната на растението. Фотосинтезата се одвива само во зелените делови од растението, т.е. во оние клетки кои содржат хлоропласти во кои се наоѓа хлорофилот.
Тек на фотосинтезата
Процесот на фотосинтезата наједноставно може да се прикаже со следнава равенка:
6CO2 + 6H2O = C6H12O6 + 6O2
Според тоа, фотосинтезата е сложен оксидоредукциски процес во кој се врши редукција на CO2, до степен на јагленоводороди и оксидација на водата, до степен на кислород. Оваа реакција, опишана со равенката, се одвива низ две фази, и тоа светла и темна.
Светла фаза од фотосинтезата
Светлата (фотохемиска) фаза е комлекс реакции во кои светлосната енергија се претвора во енергија на хемиски врски, претежно во енергија на фосфатните врски на АТР. Во светлата фаза се вршат следниве реакции: 1. Фотосинтетска фосфорилација 2. Фотолизај (разложување на водата) 3. Ослободување на кислород во атмосферата
Во согласност со законите на фотохемијата, светлината може да пројави фотохемиски ефект, доколку се впива. При впивањето на квантот светлосна енергија, атомот или молекулата се ексцитира, што значи преоѓање на електронот од една во друга, подалечна орбитa т.е. преминува во повисоко енергетско ниво. Во задржувањето и пренесувањето на енергијата учествуваат хлорофили, а и бета-каротини и фикобилин. Испуштениот електрон од возбудената хлорофилнa молекула се прифаќа и се пренесува од низа акцептори во редица оксидоредукциски реакции, а енергијата патем се одделува и служи за синтеза на АТР. Процесот на преобразбата на квантите светлосна енергија во АТР е фотосинтетска фосфоријација (фотофосфоријација). Се разликуваат две основни насоки на фотосинтетска фосфорилација: нециклична и циклична.
При нецикличното предавање на електроните настанува фотооксидација на водата и преземање на електронот од водата на NADP. Во нецикличното пренесување на електроните учествуваат фотосистемите I и II. Енергијата на квант светлина го ексцитире пигментниот систем I, кој во таа состојба го испушта електронот (фотохемиска реакција). Електронот, преку неколку акцептори меѓу кои феродоксин, се пренесува на NADP. Испуштајќи го електронот, пигментниот систем I останува во вид на јонизиран мокула, со испразнето место на електрон, коешто ќе се пополни од пигментниот систем II. Патот на преност на електронот од пигментниот систем II до пигментниот систем I е следен: Испуштениот електрон од од ексцитираниот фотосистем II се презема од акцептор, од него преку акцепторот пластохинон се предава на цитохромите, потоа на пластианинот, а од него стасува до фотосистемот I каде што го зазема испразнетото место на електронот. Преносот на елекстроните од акцепторите на фотосистемот II, до фотосистемот I се изведува со акумулирање енергија во ATP.
Стадион Тумбе Кафе
Стадион Тумбе Кафе, познат и како Градски стадион Битола - повеќенаменски стадион сместен на ридот Тумбе Кафе во Битола, по кое и го носи името. Моментално се користи најчесто за фудбалски натпревари и е домашниот стадион на ФК Пелистер. Стадионот има сместивост за 6,100 гледачи.
Фотосинтеза
Светла фаза од фотосинтезата
Ексцитираниот пигментен систем II е во активна состојба, односно тој е силен оксиданс, способен да ја оксидира водата. Одземениот електрон од водата, преку низа преносители и учество на јони манган, го пополнува местото на испуштениот електрон во пигментниот систем II. Разложувањето на водата се врши при светлина, од ексцитираниот хлорофилен молекула од фотосистемот II, кој би можел да биде единствен оксиданс, или пак во взаемно дејство со други комплексни соединенија, во фотооксидирана светлина кои ја оксидираат водата. Тоа е фотолиза. Фотооксидацијата на водата завршува со образување воден пероксид, кој со помош на ензимот каталаза се разложува на H220 и 02.
Стадион Тумбе Кафе
Историја
Во април 2015 започнала реконструкцијата на стадионот, односно на фудбалскиот терен, како дел од проектот „Хет-трик 4“.
Во декември 2016 година, започнала реконструкцијата на трибинскиот простор на северната трибина. Градежните активности околу новата северна трибина продолжиле и во 2019 година. Со тие градежни зафати, северната трибина требала да има 4,500 седишта, а и стадионот да добие рефлектори.
Фотосинтеза
Светла фаза од фотосинтезата
Фотооскидација на водата е прва етапа во која се издвојува H2, кој се присоединува на NADP+. Втората етапа е издвојувањето на О2 од радикалите на хидроксил. За издвојување на еден молекула на О2 потребно е еднократно оксидирање на две молекули вода, односно може да учествуваат само четири молекули вода. Според тоа, во светлата фаза на фотосинтезата се врши оксидација на водата и издвојување на кислород, кој се ослободува во воздухот. Во оваа реакција треба да присуствуваат јони на манган и хлор.
Во процесот на циклична фосфорилација учество зема само фотосистемот I. Ексцитираниот хлорофилен молекула од фотосистемот I испушта електрон, кој се презема од некои акцептори. Потоа електронот се предава на соединенијата: Фередоксин, Цитохрон b6, f, пластоцијанин, а потоа се враќа повтрно на напуштеното место во фотосистемот I. На таков начин, фотосистемот I се јавува и како примател и дарител на сопствениот електрон. Во делот на елктро-транспортниот меѓу феродноксин и цитохром f, b6, енергијата на електронот се акумулира во енергијата на хемиските врски на ATP, односно се врши двапати фосфорилација(фотофосфорилација).
ATP + H3PO4 + hv ATP + H2O Според современите согледувања, фотосистемот I служи само за продукција на ATP. Во него не се создава кислород.
2 NADP + 2H2O + 2ADP + 2H3PO4 + H2O + 8 hv -> 2 NADPH2 + 2H + 2ATP + O2
Според тоа, како резултат на нецикличната фосфорилација се јавува; 1. оксидација на две молекули вода со употреба на 8 кванти сончева енергија, задржана од два фотосистеми и 2. предавање електрони од мелекулата вода преку електро-транспортниот пат на NADP. Отука произлегува дека производите на нецикличната фосфорилација се: редуцираниот NADP, H2, ATP, како и кислородот слободен во воздухот. Цикличната фосфорилација служи само за трансформација на светлосната енергија на ATP.
Светлата фаза е почетна во фотосинтезата и се одвива дење (таа е светлосно зависна реакција). Таа се одвива во мембраните на тилакоидите од грана на хлоропластот, каде што се наоѓаат хлорофилните молекули. Основниот процес во оваа фаза е трансформацијата на светлосната (сончевата) енергија во хемиска. Под дејство на црвената светлина од сончевиот спектар, еден од хлорофилните електрони станува активиран, па го напушта флорофинлната молекула. На овој начин, хлорофилот се оксидира. Исфрлениот електрон (кој сега е богат со енергија) го прифаќаат другите специфични молекули во клетките кои служат како електронски пренесувачи. Тие молекули што го примаат електронот се редуцираат. Преминувањето на електроните од еден на друг молекула се врши преку низа на пренесувачи, кои наизменично, додека електроните поминуваат преку нив, се редуцираат и оксидираат. На крајот од овој процес, последниот пренесувач повторно го враќа електронот (сега со целосно изгубена енергија) на хлорофилот, со што тој се враќа во редуцирана состојба. Како таков, тој може повторно да реагира со светлината. Ослободената енергија од електроните, се користи во самите клетки за синтеза на соединенија богати со енергија, како ATP и ADP кои се важни за фотосинтезата. Во реакциите од светлата фаза, важно соединение е NADP, односно во форма на NADPH2. NADP станува редуциран со примање на дел на електрони кои не се враќаат на хлорофилот, туку поминуваат на NADP со што тој станува NADPH2. Во ваква форма, тој служи како дарител за водородот на фотосинтетските клетки, кој им е потребен за редукција на CO2 при синтезата на глукозата. За да се врати сега хлорофилот во првобитната редуцирана состојба, загубените електрони (кои отидоа во NADPH2) мора да се надоместат. Тоа се прави преку една друга реакција која се одвива во фотосинтезата, наречена биофотолиза на водата. Со добиените OH- јони на водата, хлорофилот се враќа во редуцирана состојба. При тоа, се ослободува енргија (ATP) и се испушта кислород во атмосферата. Основни процеси се трансформација на сончева енергија во хемиските елементи.Фотолиза на вода при што доаѓа до ослободување на кислород.
Темна фаза од фотосинтезата
Темната фаза од фотосинтезата се нарекува уште и Калвинов циклус, по името на научникот кој ја разјаснил. Со оваа фаза се опфатени хемиските реакции со кои од H2 вграден во NADPH2 и CO2 од атмосферата се синтетизираат јаглехидрати во кои е вградена и енергија. Потребната енергија за оваа фаза се добива од АТР, добиен во светлата фаза. Како основен производ од Калвиновиот циклус е глукозата од која по пат на полимеризација се добиваат полисахариди, и тоа скроб. Во оваа фаза можат да се добијат (синтетизираат) и други органски соединенија, масни киселини, аминокиселини и др.
Значење на фотосинтезата
Од сето ова се гледа дека фотосинтезата е доста важен биолошки процес, зашто преку неа се создаваат органски материи значајни за живите организми. Во него се одвиваат повеќе хемиски реакции (и процеси) кои зависат од влијанието на многубројни фактори, како внатрешни, така и надворешни:
Табела: Фактори кои влијаат врз фотосинтезата
Ерик Робинсон
Ерик Робинсон (13 декември 1908 година – 24 јули 1974 година) бил диригент и музички претставувач за BBC.
За време на Војната, Ерик Робинсон служел во Кралскиот армиски корпус: во 1943 година, тој бил со складишниот бенд во Централното снабдувачко складиште Чилвел, и ги диригирал „Сините ракети“, дел од бендот, кој свирел лесна музика. Тој бил двапати музички директор на Евровизија кога била изведена во Лондон во 1960 и 1963 година, а во други прилики помеѓу 1957 и 1965 година, Робинсон го диригирал оркестарот придружуван на настапот на Обединетото Кралство во натпреварот.
Во 1962 година, тој обезбедил финансиска и техничка поддршка за тастатурата за репродукција на лента Мелотрон и бил многу вклучен во првичното рекламирање и промоција. Тој се надевал дека популарноста на нов и иновативен инструмент ќе ја заживее неговата кариера.
Постариот брат на Робинсон, Стенфорд Робинсон (1904-84) бил познат диригент и композитор.
Неговата ќерка Вивиен Робинсон се омажила за изведувачот-магионичар Дејвид Никсон во 1961 година.
Починал на 24 јули 1974 година на 65 години.
Космос-2317
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на орбита околу Земјата на средна висина. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 675,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 9175 км, а најмалото на 9084.
1901 во музиката
1901 година во музиката содржи некои значајни настани.
Бакар (I) хидроксид
Бакар(I) хидроксид — хидроксид на металниот бакар со хемиска формула CuOH. Тоа е благ, многу нестабилен алкал. Бојата на чистиот CuOH е жолта или портокалово-жолта, но обично изгледа прилично темно црвена поради нечистотии. Исклучително лесно се оксидира дури и на собна температура. Тоа е корисно за некои индустриски процеси и за спречување на кондензација на формалдехид. Исто така, тој е важен реактант и посредник за неколку важни производи вклучувајќи ги Cu 2 O 3 и Cu(OH) 2. Дополнително, може да дејствува како катализатор во синтезата на деривати на пиримидопиролидон.
Подготовка
Дисоцијацијата на Cu(OH) 2 − доведува до формирање на CuOH.
Енергијата на дисоцијација потребна за оваа реакција е 62 ± 3 kcal/mol. Друг метод е со двојно поместување на CuCl и NaOH:
Имено, овој метод ретко се користи бидејќи произведениот CuOH постепено ќе дехидрира и на крајот ќе се претвори во Cu <sub id="mwKQ">2 O.
Структура
CuOH може да биде линеарна молекула од групата на симетрија C ∞v. За линеарната структура, растојанието на врската на врската Cu-O е откриено дека е 1,788 Å и растојанието на врската O-H е пронајдено дека е 0,952 Å. Аголот на врската CuOH бил измерен како 180°.
Исто така, постои можност да се формира CuOH со точкаста група Cs. Утврдено е дека ова има зголемена стабилност во споредба со линеарната геометрија. Во овој случај, растојанието на врската на врската Cu-O било 1,818 Å, а растојанието на врската на врската O-H било 0,960 Å. Аголот на врската за оваа геометрија било 131,9°. Соединението има многу јонски карактер, поради што овој агол не е точно 120°.
Спектроскопска карактеризација
CuOH се одликува спектроскопски со користење на интракавитална ласерска спектроскопија, емисија на единечно вибронско ниво, и микробранова спектроскопска детекција.
Реакции
Cu(OH) 2 се користи како фунгицид за земјоделство, како мрсна, како извор за бакарни соли и за производство на вискоза.
Каталитичка активност
CuOH може да дејствува како катализатор. Утврдено е дека е корисен во реакцијата на хетероцикличните кетен аминали (важен градежен блок) со диазоестери. Оваа реакција се користи за синтеза на деривати на пиримидопиролидон со високи приноси и потребни услови за благи реакции. Како катализатор во овие реакции, се користи со калиум <i id="mwSw">терц</i> -бутоксид и аргон со <i id="mwTg">терц</i> -бутил хидропероксид и дихлороетан. Успешно биле изведени 25 примери на овие реакции. Хемикалиите од семејството на пиролидон биле корисни за развој на лекови, вклучително и фармацевтски препарати за неврозаштита по мозочни удари и во лекови против напади. Иако ова се психоактивни лекови, тие имаат тенденција да имаат помалку несакани ефекти од нивните колеги. Механизмите со кои функционираат овие лекови допрва треба да се утврдат.
Апликации
CuOH е важен посредник во формирањето на бакар(I) оксид (Cu 2 O). Соединението Cu2O има разновидни апликации како што се за употреба во соларни ќелии, за оксидација на фиберглас, и за употреба во литиум-јонски батерии. Дури се покажало дека има корисна примена во развојот на ДНК биосензори за вирусот на хепатитис Б. Имено, откриено е дека и CuOH и Cu(OH)2 мора да бидат истовремено присутни за синтеза на Cu 2 O.
Бакар (I) наспроти други состојби на оксидација
Cu+ и Cu2+ се најчестите состојби на оксидација на бакарот, иако се пријавени и Cu 3+ и Cu4+. Cu 2+ има тенденција да формира стабилни соединенија додека Cu+ обично формира нестабилни соединенија како што е CuOH. Еден исклучок од ова е Cu2O, кој е многу постабилен. Сепак, настрана од ова соединение, соединенијата што содржат Cu + не се проучувани толку опширно како соединенијата Cu 2+ поради нивната релативна нестабилност. Ова го вклучува CuOH.
Веби Рушитоски
Веби Рушитоски (,  – на автопатот Скопје - Тетово,, ) бил македонски бранител со ромско потелко, резервист во АРМ и учесник во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Загинал на 8 август 2001 на автопатот Скопје - Тетово во масакрот кај Карпалак.
NGC 1284
NGC 1284 — леќеста галаксија во соѕвездието Еридан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1284 се споменува и како MCG -2-9-22, NPM1G -10.0134.
Требче
Требче (словенечки: Trebče) — населба во Општина Бистрица на Сутла во источна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Посавскиот статистички регион.
NGC 1284
Откривање
Објектот е откриен на 10 декември 1798 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1284 е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,9 m/лм2. NGC 1284 има привидни димензии од 1,3' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 3 ч 17 м 45,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 10° 17' 19". Положбениот агол на објектот е во износ од 30°.
Други поделби
Проучување на NGC 1284 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 12247. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 266; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5298. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 917.
Јакутски јазик
Јакутскиот или познат како сахаски јазик е туркиски јазик од подгрупата на североисточни туркиски јазици. Јазикот го зборуваат околу 460,000 лица во Јакутија, Русија. Народот што го зборува јазикот е познат како Јакути или Сахаци. Јакутскиот јазик е службен јазик во руската република Јакутија покрај федералниот руски јазик.
Класификација
Јакутскиот јазик е дел од подгрупата североисточни туркиски јазици од групата на туркиски јазици. Во таа група, покрај јакутскиот, се и шорскиот, туванскиот и долганскиот јазик. Сите овие јазици, заедно со туркиските јазици, се сметаат за дел од семејството на алтајски јазици, јазично семејство кое е оспорено од голем број јазичари. Како и унгарскиот, финскиот, турскиот и чувашкиот, јакутскиот јазик има хармонија на самогласки, нема граматички род и и е дел од групата на аглутивни јазици. Исто така, заедничка особина со турските јазици е зборовниот ред, што значи речениците во јакутскиот се во следниот редослед: подмет-предмет-глагол.
Устав на Иран
Уставот на Исламската република Иран стапи насила 3 декември 1979. Во 1989 во уставот беа внесени некои поправки.
Јакутски јазик
Распространетост
Јакутскиот јазик воглавно се зборува во Јакутија. Исто така има јакутски заедници во Хабаровскиот регион и мала дијаспора во останатите делови на Русија, Турција и останати земји. Јакутскиот јазик е „лингва франка“, покрај рускиот, на различните етнички заедници во Јакутија, како што се Долганци, Евенки, Евени и Јукагири. Така, околу 8% од населението кое не е од јакутско потекло тврдело дека знае јакутски на пописот во Русија во 2002 година.
Устав на Иран
Преамбула
Во преамбулата е опишан патот на Иран кон Исламската револуција. Таму пишува дека Уставот создава услови за продолжување на револуцијата во државата и создавање на предуслови за развој на општеството и образованието во еден мировен исламски дух.
Јакутски јазик
Писмо
Јакутското писмо е засновано на кирилицата. Модерното јакутско писмо е основано во 1939 година во СССР и е засновано на руската азбука, но има плус пет дополнителни букви кои се вметнати поради јакутскиот фонолошки систем.
Устав на Иран
Надворешни врски
Текст на уставот на Иран
Јакутски јазик
Фонологија
Како што веќе наведовме, хармонијата на самогласки е изразита особина на јазикот. Ова значи дека сите самогласки во еден збор мора да се од ист вид, односно било тоа да е преден, заден, среден или кој било друг вид на самогласки.
Лични заменки
Јакутскиот јазик има шест лица, односно три во еднина и три во множина. Како и останатите турски јазици, така и јакутскиот нема род.
Живко Поповски
Живко Поповски (, -, ) — македонски архитект и професор на Архитектонскиот факултет во Скопје. Најпознат е со своите дела: Градскиот трговски центар во Скопје, Домот на пензионерите во Охрид, реконструираниот Дом на културата „Григор Прличев“, исто така, во Охрид и др.
Животопис
Поповски е роден на 30 јули 1934 година во Скопје. Дипломирал на архитектонскиот отсек на Техничкиот факултет во Скопје со дипломскиот труд „Могила на македонските великани во скопското Градиште“, под менторство на проф. Борис Чипан). По дипломирањето се вработил во „Гранит“ како инженер-изведувач. Како талентиран архитект, во 1963 година бил примен за асистент на Архитектонскиот факултет, по предметот „Проектирање општествени згради“, каде што се истакнал во сферата на педагошката и научно-истражувачката дејност. Својата професионална кариера ја почнал со учество на повеќе анонимни архитектонски конкурси. До крајот на 1970-тите години учествувал на 23 конкурси на подрачјето на поранешна СФРЈ и во други земји, на кои освоил повеќе награди и признанија. Посебен успех забележал на конкурсот за Градскиот трговски центар во Скопје во 1967 година, кога неговиот труд го освоил првото место. Неговата академска и стручна наобразба се должи и на бројните студиски престоји, од кои највлијателен е студискиот престој во архитектонското биро на проф. Ван ден Брук и проф. Јакоб Бакема, Ротердам, Холандија, 1965, со кои тимски го работи меѓународниот урбанистичко-архитектонски конкурс за обнова на централното подрачје на Скопје. Од 1995 до 1999 година бил декан на Архитектонскиот факултет, кога и ја завршил својата кариера како редовен професор. Бил член, претседател и заслужен член на Сојузот на архитектите на Македонија.
Напишал многу студии, расправи и написи во стручни списанија и во дневниот печат. Тој даде посебен придонес во афирмацијата на нашата земја со своите текстови „Град кој беше во игра“, објавен во стручното списание на Сојузот на архитектите на Германија и со „Архитектурата во Македонија од почетокот до модерното доба“, отпечатен во 34-томната енциклопедија на „Дикшнари оф арт“ од Лондон. Архитектот Живко Поповски е добитник на „Борбина плакета“ и на националната награда „11 Октомври“, за проектот за Градскиот трговски центар, како и наградата Андреја Дамјанов во 2002 година.
Починал по кратко боледување на 10 јануари 2007 година во Скопје.
Циновиц
Циновиц (Zinnowitz) — општина и бањски град во округот Западна Померанија-Грајфсвалд, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Се наоѓа на островот Узедом на северниот германски брег на Балтичкото Море. Општината има железнички врски до Волгаст и Албек. Општината претставува административно седиште на општинската заедница Узедом-Север.
Историја
Циновиц е првпат споменат како Цис (Tzys) во 1309 во декрет од војводата Богуслав IV до манастирот Крумин. Кога манастирот бил распуштен во 1563, Цис се вратил во посед на војводите. На крајот на Триесетгодишната војна во 1648, Узедом со Померанија, припаднал на Шведска, што го променило неговото име од старата словенска форма од Цис, изговарано како Циц (Zitz). Во средината на век, Циц припаднал на Кралството Прусија. Во 1751 како дел од реорганизација на кралството, Циновиц бил преименуван. Кога пруската држава паднала во финансиски проблеми поради Наполеоновите војни, го продала Циновиц на стопанственик, кој за возврат им дал 32 парцели на група доселеници. Следен голем чекор за Циновиц бил на 16 јуни 1851: Циновиц бил признат како официјално бањско претпријатие.
Јозеф Алоиз Кеслер, последниот бискуп на Германците од Волга, се пензионирал и умрел во Циновиц.
За време на Источна Германија, Циновиц бил најважно бањско одморалиште за германскиот синдикален туризам.
Циновиц е едно од десетиците можни места за митолошкиот потопен средновековен град Винета. Легендата се изведува во текот на летото на отворена сцена во одморалиштето.
Во шумата помеѓу Циновиц и Цемпин постојат остатоци на рампите за лансирање на тест-ракетите Фау-1. Тие биле користени помеѓу 1943 и 1945 како дел од блиските објекти за тестирање на ракети во Пенеминде.
Пошип
Пошип е бела сорта на грозје, одгледувана во јужниот дел на островот Корчула. Островот може да се пофали со традиција на одгледување на бело грозје од времето на Старите Грци (4 век пред новата ера).
Пошип е првото хрватско бело вино со заштитена географска одредница, заштитено уште од 1967 година. Најдобро се одгледува на заштитените терени на Чара и Смоквица, а грозјето од овие места е секогаш со врвен квалитет. Густо засадените лозја, наведнатите и терасести терени ги принудуваат лозарите да најголем дел од работата околу лозјето ја прават рачно и на традиционален начин.
Виното е со сјајна, сламено жолта боја, тешко и густо, а во чашата остава густа трага. Содржи висок процент на алкохол (13-14,5 %), и има полн и богат вкус, со карактеристична арома на суви кајсии и смокви. Поради умерената содржина на киселини, совршено оди со голем број на јадења, како риба, школки и бело месо. Најдобро е кога се сервира на температура од 12-14 °C.
Име
Постојат две приказни за тоа како Пошип го добил своето име: според првата, името го добил според името на издолжена шилеста бобинка, која личи на шип (што е локално име за шилестиот врв на лопата). Другата приказна вели дека селанецот Марин Томашиќ од Смоквица пронашол "чудна" лоза со развиени гранки, како расте на калинка (локалниот назив е шипак) или како што би се рекло во Смоквица расте "по шипак". Со време, последните две букви се изгубиле при изговарањето и се добил зборот пошип. Постојат уште две култивирани сорти со ова име: Пошип мали и Пошип вргорски бел, но тие се различни сорти.
Пинешки реон
Пинешки реон е реон во Архангелската област, Русија.
Тодор Чопов
Тодор Донев Чопов (, -, ) — македонски револуционер, анархист, просветен, театарски и литературен деец. Тој е внук од сестра на Гоце Делчев. Уште како гимназијалец се вклучува во тајните социјалистички и толстоистички кружоци. Со крајно леви и анархистички убедувања учествува во македонското ослободително движење. Убиен е за време на Септемвриското востание од припадници на ВМРО, како една од многуте нејзини жртви.
Детство и младост
Тодор Чопов е роден кон крајот на февруари, или почетокот на март 1892 година во Кукуш. Тој е син на фурнаџијата Доне и мајката Руша, сестра на Гоце Делчев. Со неговите тројца браќа и три сестри: Владимир (Мирчо), Туше, Ристо, Велика (Лика), Ленка и Магда, Тодор расте во револуционерно семејство, целосно посветено на македонската револуционерна борба.
По завршувањето на третиот прогимназијален клас во Кукуш, образованието го продолжува во Солунската машка гимназија. Задоен со патриотски и револуционерен дух, тој уште како гимназијалец се вклучува и станува еден од водачите на Тајниот македонски кружок.
Во летото 1908 година, Чопов го поминува распустот во своето родно место. По завршувањето на Младотурската револуција во која учествува и МРО, постариот брат Владимир се враќа од четата и му раскажува на младиот Тодор за животот и жртвите на македонските револуционери дадени во борбата за ослободување на Македонија. Восхитен од тоа што го слуша, помалиот брат се заколнува дека ќе ги следи делата на славниот вујко и другите македонски дејци.
Во септември истата година, како ученик во петтиот клас, Чопов учествува во бунтот против егзархиската управа на Солунската машка гимнзаија. Тој е еден од организаторите на учениците кои јавно манифестираат низ градот, а кога вооружаниот стражар се обидел да го спречи влегувањето на учениците во интернатот, Чопов му го одзема пиштолот. По бунтот, како еден од водачите, заедно со неколку соученици бил исклучен од Солунската машка гимназија.
Револуционерна дејност
По препорака на Јане Сандански, Тодор бил назначен за учител во пиринското село Оштава. Таму ги учел децата и возрасните да читаат и пишуваат, како и за историјата на македонското револуционерно дело. Тој им читал книги и весници во кои се опишувале ликовите на познатите револуционери како Делчев, Груев, Сандански и др.
По контрареволуционерниот преврат во Цариград во 1909 година, Тодор Чопов се обидува да се приклучи на македонските доброволци кои ги поддржуваат младотурците. Тргнал пеш, но успеал да стигне само до Сер.
На почетокот на Втората балканска војна, Тодор Чопов одново се пријавува како доброволец во одредот на Васил Чакаларов кој се бори на страната на бугарската војска. Како и другите македонски револуционери, повторно верувајќи дека се борат за конечно ослободување и обединување на Македонија, Чопов учествува во битките кои одредот ги води против српската и грчката војска. Во војната, градот Кукуш бил целосно изгорен, а неговото семејство, кое по пожарот останува без основни средства за егзистенција, пребегнува во Софија каде се соочува со беда и сиромаштија.
Општествена дејност и смрт
Во Софија Тодор Чопов се соочува со тешките премрежја кои ги поминува неговото семејство. Со помош на бугарскиот поет и македонски револуционер Пејо Јаворов, близок пријател на семејството Делчеви, Чопов се вработува со Централната пошта во Софија. Подоцна настаните ќе ги опише во расказите „Бегалци“ и „Војна“.
По започнувањето на Првата светска војна, во март 1915 година семејството на Доне и Руша Чопови се преселува во Горна Џумаја. Таму Чопов работи како телеграфист и тутунар, а заради школување во Софија останува само неговата сестра Лика и неговиот брат Владимир (Мирче) кој бил бугарски војник. Подоцна браќата Туше и Мирче биле испратени на фронтот, каде што Мирче загинува.
Во периодот од 1916-1917 година, Чопов формира театарска група и бил главен иницијатор за обновување на некогашното читалиште „Согласие“. Со дозвола од надлежното министерство, под раководство на Чопов, младите македонски ентузијасти ја пренамениле полуразрушената џамија во центарот на градот во дом на културата со читалиште, а тој бил избран за претседател. Во рамките на читалиштето била формирана библиотека, а тој за потребите на групата забрзано пишувал раскази и драмски текстови за војната и настаните. Чопов истовремено бил претседател, глумец и режисер.
Набрзо станува омилен во сите средини во градот. Се зближува со Ромите, го учи нивниот јазик и работи на нивно образовање како основа за надминување на нивната маргинализација. За таа цел подготвувал ромска граматика со азбука што сам ја составил.
По завршувањето на Првата светска војна, Тодор Чопов се приклучува на Привременото претставништво на поранешната ВМРО и станува член на управата за Горна Џумаја, кои во 1919 година објавуваат „Повик до Македонците“. Младиот интелектуалец се залага за спроведување на идеите и акциите за создавање „Автономна Македонија како обединителна алка на идната Балканска федерација“.
По расцепот меѓу раководителите на Привременото претставништво, доаѓа до распаѓање на широкото движење на Македонците во Бугарија. Во немирните години на внатрешни пресметки кои следуваат, Тодор Чопов преживува неколку атентати. Во 1922 година, тој се приклучува на групата кој ја предводи серскиот војвода Алексо Василев. Во учебната 1922/23 година, станува договорен учител во Дреново, што му овозможува, покрај револуционерната да има и време за литературна творечка дејност.
По решението за востание под раководство на БКП, во Горна Џумаја се формира револуционерен комитет и Чопов станува командир на одделение во востаничкиот одред. Веднаш по започнување на востанието на 23 септември 1923 година, горноџумајскиот одред предводен од Коста Сандев и Тодор Чопов се упатуваат кон Дупница. Одредот бил запрен од заседа пред Дупница, а по веста дека востанието во градот било загушено, дел од одредот се враќа кон Горна Џумаја. Сите тие ќе доживеат трагична судбина. Како делегиран преговарач со околискиот војвода на ВМРО Ангел Коларов, на 25 септември 1923 година Чопов е уапсен. Одведен е во Горна Џумаја и по два дена е стрелан со други левичарски активисти на падините на Рила Планина по наредба на Тодор Александров.
Тодор Чопов оставил скромно, но значајно објавено и необјавено литературно наследство: 15 раскази, две повести, драма, песна во проза и стихови. Во 1982 година издавачката куќа „Мисла“ издава негови собрани творби на македонски јазик.
Светско првенство во фудбал 2018
Светско првенство во фудбал 2018 — било 21-во Светско фудбалско првенство, меѓународен фудбалски турнир кој се одржува на секој четири години и на кој право на учество имаат сите членки на ФИФА кој ги минале квалификациите. Првенството се одржало во Русија, почнувајќи на 14 јуни и завршувајќи со финалето на 15 јули 2018.
Ова бил прв турнир кој се одржал во Русија, и во Источна Европа воопшто, но исто така било и прво светско првенство кое се одржало на два континента. Русија, исто така, станала најголемата земја географски, која ќе биде домаќин на едно светско првенство. На турнирот се натпреварувале 32 репрезентации, вклучувајќи го и домаќинот. Натпреварите биле одиграни на 12 локации во 11 градови.
Финалето на Светското првенство се одржало на 15 јули во Москва на стадионот Лужники,  а во него играле репрезентациите на Франција и Хрватска. Франција победила со резултат 4-2 и вторпат станала светски шампион.
Изборот на домаќин
Процесот за одбирање домаќин на Светските првенства започнал во јануари 2009, и националните фудбалски сојузи имале рок до 2 февруари 2009 да се изјаснат дали се заинтересирани да пријават кандидатура за домаќинство. Првично, девет земји влегле во процесот на кандидатурата за Светското првенство 2018, меѓутоа Мексико подоцна се откажал, додека ФИФА ја одбила кандидатурата на Индонезија во февруари 2010 бидејќи не добиле писмо со поддршка од индонезијската влада. За време на процесот, трите преостанати држави кој не биле членки на УЕФА (Австралија, Јапонија и САД) се откажале од кандидатурата за првенството во 2018, додека членките на УЕФА се откажале од првенството 2022. Како резултат на тоа, официјално останале уште 4 кандидатури за Светското првенство 2018: Англија, Русија, Холандија-Белгија и Португалија-Шпанија.
22-цата членови на Извршниот одбор на ФИФА се сретнале на 2 декември 2010 во Цирих за да ги одредат конечните домаќинства на двете првенства. Русија го добила домаќинството на првенството 2018, во вториот круг на гласање. Заедничката кандиадтура на Португалија и Шпанија била на второ место додека Белгија и Холандија завршиле на трето место. Кандиатурата на Англија добила најмалку гласови и не успеала да го помине првиот круг.
Резултатите од гласањето биле следниве:
Квалификувани репрезентации по конфедерации
На Светското првенство во фудбал 2018 учествувале 32 земји. Најмногу од нив (14) доашле од конфедерацијата УЕФА, по 5 од АФК, КАФ и КОНМЕБОЛ, додека од КОНКАКАФ конфедерацијата за првенството се квалификувале три репрезентации. Конфедерацијата на Океанија (ОФК) немала ниту еден претстваник.
Ждрепка
Ждрепката за групите на Светското првенство 2018 година се одржал на 1 декември 2017 во Москва, а квалификуваните репрезентации биле извлекувани врз основа на распоредот по следните шешири.
Со ждрепката репрезентациите биле распоредени во следниве групи:
Градови домаќини
Русија ги предложи следниве градови: Калининград, Казањ, Краснодар, Москва, Нижни Новгород, Ростов на Дон, Санкт Петербург, Самара, Саранск, Сочи, Волгоград, Јарослављ и Екатеринбург. Значи, 13 градови, а 16 стадиони. Од нив 3 ќе бидат реновирани, а 13 ќе бидат новоизградени.
Групна фаза
Првите два тима од секоја група се пласираат во осминафиналето.
Сите наведени времиња се по месно време во Русија.
Група А
<section begin=СП 2018 - натпревар 1 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 2 /><section end=СП 2018 - натпревар 2 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 17 /><section end=СП 2018 - натпревар 17 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 18 /><section end=СП 2018 - натпревар 18 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 33 /><section end=СП 2018 - натпревар 33 />
Група Б
<section begin=СП 2018 - натпревар 4 /><section end=СП 2018 - натпревар 4 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 3 /><section end=СП 2018 - натпревар 3 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 19 /><section end=СП 2018 - натпревар 19 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 20 /><section end=СП 2018 - натпревар 20 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 35 /><section end=СП 2018 - натпревар 35 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 36 /><section end=СП 2018 - натпревар 36 />
Група Ц
<section begin=СП 2018 - натпревар 5 /><section end=СП 2018 - натпревар 5 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 6 /><section end=СП 2018 - натпревар 6 />
Размножување
Размножувањето (или репродукција) претставува основен белег на живите организми. Со овој процес организмите создаваат потомство слично или идентично на себе. На овој начин се одржува континуитетот на живот на Земјата. Размножувањето е карактеристично за сите видови организми (од вируси до човек). Преку процесот на размножување, родителите ги пренесуваат наследните фактори на своето потомство. Во основата на репродукцијата лежи делбата на клетките. Генерално,има два типа на размножување:бесполово и полово.
Светско првенство во фудбал 2018
Група Ц
<section begin=СП 2018 - натпревар 22 /><section end=СП 2018 - натпревар 22 />
Размножување
Бесполово размножување
За овој вид размножување потребен е само еден родител. Се среќава и кај растенијата и кај животните, вклучувајќи ги и микроорганизмите, и тоа попростите видови. Потомците добиени со бесполово размножување се нарекуваат клонови, бидејќи имаат иста генетска структура со нивните родители.
Бесполово размножување кај растенијата
Едноклеточните растеновидни организми, како бактериите, алгите и др., најчесто се размножуваат бесполово од типот на делба на матичната клетка, при што се добиваат две нови клетки. Родителската клетка со делбата ја губи својата поединечност, бидејќи од неа се образуваат две нови клетки кои се слични меѓу себе и со родителската.
Светско првенство во фудбал 2018
Група Ц
<section begin=СП 2018 - натпревар 21 /><section end=СП 2018 - натпревар 21 />
Размножување
Бесполово размножување кај растенијата
Квасните габи, пак, се размножуваат бесполово од типот на пупење. При овој вид бесполово размножување, родителската клетка одделува пупка од која се развива нова габа.
Светско првенство во фудбал 2018
Група Ц
<section begin=СП 2018 - натпревар 37 /><section end=СП 2018 - натпревар 37 />
Размножување
Бесполово размножување кај растенијата
Бесполовото размножување со спори, претставува посебен вид размножување, бидејќи се формираат спори што претставуваат посебни специјализирани клетки од кои се формира (на бесполов начин) нов организам. Овој начин е карактеристичен за нижите растенија (алги) и вишите растенија (мовови и папрати):
Светско првенство во фудбал 2018
Група Д
<section begin=СП 2018 - натпревар 7 /><section end=СП 2018 - натпревар 7 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 8 /><section end=СП 2018 - натпревар 8 />
Размножување
Бесполово размножување кај растенијата
Вештачкото бесполово размножување на растенијата го врши човекот. Тука спаѓаат:
Светско првенство во фудбал 2018
Група Д
<section begin=Сп 2018 - натпревар 23 /><section end=СП 2018 - натпревар 23 />
Размножување
Бесполово размножување кај животните
Кај животните, овој тип размножување се јавува главно кај праживотните и нижите без‘рбетници. Се манифестира во различни форми:
Светско првенство во фудбал 2018
Група Д
<section begin=СП 2018 - натпревар 24 /><section end=СП 2018 - натпревар 24 />
Размножување
Полово размножување
Најчест начин во живиот свет е половото размножување, кое претставува посовршен вид од бесполовото. Новиот организам настанува со соединувањето на половите клетки што се формираат во половите органи на родителите (во прашниците и плодниците кај растенијата и во семениците и јајчниците кај животните). Според тоа, половото размножување е образување и спојување на два различни вида полови клетки, наречени гамети (изогамети, анизогамети, сперматозоиди и јајце- клетки), што настануваат со процесот редукциона делба и имаат хаплоиден број хромозоми. Преку гаметите, во новосоздадениот организам се внесуваат во различни комбинации наследните фактори од родителските организми. Оплодената јајце- клетка се дели, т.е. започнува процесот на развиток (или онтогенеза).
Светско првенство во фудбал 2018
Група Д
<section begin=СП 2018 - натпревар 39 /><section end=СП 2018 - натпревар 39 />
Размножување
Полово размножување кај растенијата
Паралелно со еволутивниот развиток на растенијата, се одвивала и еволуцијата на половите клетки. Се разликуваат неколку типови на полово размножување кај растенијата:
Светско првенство во фудбал 2018
Група Д
<section begin=СП 2018 - натпревар 40 /><section end=СП 2018 - натпревар 40 />
Размножување
Полово размножување кај животните
Тоа важи како правило во развојот на животните. Се јавува и кај оние животни кои се размножуваат бесполово (на пример, хидрата, кога се влошени животните услови, а плазмодиумот во крвта на човекот се размножува бесполово, додека во вториот домаќин- комарецот- полово). Се среќаваат неколку видови полово размножување кај животните:
Светско првенство во фудбал 2018
Група E
<section begin=СП 2018 - натпревар 10 /><section end=СП 2018 - натпревар 10 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 9 /><section end=СП 2018 - натпревар 9 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 26 /><section end=СП 2018 - натпревар 26 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 42 /><section end=СП 2018 - натпревар 42 />
Група Ф
<section begin=СП 2018 - натпревар 11 /><section end=СП 2018 - натпревар 11 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 12 /><section end=СП 2018 - натпревар 12 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 28 /><section end=СП 2018 - натпревар 28 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 27 /><section end=СП 2018 - натпревар 27 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 43 /><section end=СП 2018 - натпревар 43 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 44 /><section end=СП 2018 - натпревар 44 />
Група Г
<section begin=СП 2018 - натпревар 13 /><section end=СП 2018 - натпревар 13 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 14 /><section end=СП 2018 - натпревар 14 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 29 /><section end=СП 2018 - натпревар 29 />
<section begin=СП 2018 - натпревар 30 /><section end=СП 2018 - натпревар 30 />