cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Парк Младен Стојановиќ
Идеен проект
Архитектонско-градежен факултет при Универзитетот во Бања Лука во 2008 година го направил идејниот проект според кој паркот останува и понатаму оаза на зеленило, со замена на дотраените стебала и со нови велосипедски патеки. Во средина на паркот предвидена е голема водена површина (комбинација на базен и фонтана). Предвидена е и алеја долга 320 м па кула „видиковац“ како и поставување на камена плоча со основни податоци за паркот и уште многу современи и функционални содржини.
Ширгисвалде
Ширгисвалде (Schirgiswalde, Šěrachów) — град и поранешна општина во округот Бауцен во Саксонија, Германија. Од 1 јануари 2011 година е дел од градот Ширгисвалде-Киршау. Се наоѓа на реката Шпре, 15 километри јужно од Бауцен. Малиот град е службено место за одмор (staatlich anerkannter Erholungsort). Заедно со селата Кростау и Киршау ја претставуват административната општина Ширгисвалде-Киршау.
Историја
Селото Ширгисвалде првпат бил споменат во документо до 1346. Во Триесетгодишната војна поголемиот дел од населбата била уништена и нејзиното население изумрело. За поддршка на обновата и економскиот развој на општината, сопственикот на Ширгисвалде станал град во 1665. Подоцна, малиот град станал дел од „domstift“ во Бауцен - тоа значи дека припаѓал на црквата. До средината на 19-от век, останал под тој режим и правото на „domstift“.
Музеи и знаменитости
Општинскиот музеј може да се најде близу главната улица и близу паркот на градот. Нуди поглед на сите типични ракотворби и некои археолошки пронајдоци и документи поврзани со историјата на градот. Во барокната католичка црква на ридот во стариот град можат да се видат некои стари скулптури. Како и во другите лужички села и градови може да се набљудува карактеристичната лужичка архитектура.
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Лезик
Црквата се наоѓа во северниот дел на селото. Според натписот на јужниот ѕид, изграден е во 1842 г., што веројатно е обнова на постар храм срушен во задушувањето на Халкидичкото востание во 1821 г.
Градбата претставува трикорабна базилика со дрвен покрив, женска црква, полукружна апсида на исток, трем на запад и дел од јужната страна и четириводен покрив со ќерамиди. Ѕидаријата е од чакал и во неа се вградени керамопластични крстови и сполии од ранохристијански храм кој се наоѓал на истото место или во близина. На црквата се правени разни лоши интервенции, како затворање на западниот влез, отворање на прозорци на северниот ѕид и рушење на женската црква. Штети претрпел и североисточниот за време на земјотресот од 1978 г.
Во внатрешнсота има вредни икони од XIX век, дела на мајстори од Галачишката и Кулакиската школа. На иконостасот се зачувани оригиналните царски и апостолски икони. Во северниот кораб се чуваат скапоцени стари црковни садови, како и старопечатени книги. Храмот вкупно има 27 вредни икони, 12 црковни предмети и 3 старопечатени книги. Некои од иконите се од 1852 и 1853 г., а едно од евангелијата е од 1588 г.
Во 1984 г. црквата е прогласена за споменик на културата.
263 п.н.е.
263 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 263. година пред новата ера, 263. од првиот милениум п.н.е., 63. од 3 век п.н.е. и четвртта од 260-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5245 и 5246 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4487 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3497 и 3498 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 490.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 263 година се протега во 2373 и 2374, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2433 и 2434 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 280. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 911 и 910 исламска година пред хиџра.
NGC 6077
NGC 6077 — елиптична галаксија во соѕвездието Северна Круна, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6077 се споменува и како UGC 10254, MCG 5-38-24, CGCG 167-35, NPM1G +27.0518, near SAO 84233.
Откривање
Објектот е откриен на 24 јуни 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6077 е од видот E1. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 6077 има привидни димензии од 1,2' х 1,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 16 ч 11 м 14 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +26° 55' 26"". Положбениот агол на објектот е во износ од 60°.
Други поделби
Проучување на NGC 6077 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 57408. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 155; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2050. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1097.
Дабница
Дабница — село во Општина Прилеп, во околината на градот Прилеп. Сместено е на падините на планината Бабуна, во северниот дел на регионот Пелагонија.
Историја
Дабница е старо село населено уште од антиката, за што сведочат бројните археолошки наоѓалишта. Во 1337 година, половина од Дабница кралот Стефан Душан ја приложил на манастирот Трескавец. За време на турското ропство, селото било раселено, а потоа повторно е обновено. Селото било обновено од Македонци кои се доселиле од други населби кон крајот на XVIII век. За време на турското ропство цела земја на селото припаѓала на манастирот Трескавец (во 1912 година манастирот во ова село имал околу 700 овци и кози).
Селото се споменува во турските пописни дефтери од 1467/68 година, како дел од Прилепскиот Вилает (Vilayet-I Prilepe) под името Д-б-н-ч-а имало 13 семејства, 2 неженети и 3 вдовици, сите христијани.
Кон крајот на век, селото било дел од Прилепската каза на Отоманското Царство.
На 23 октомври 1941 година кај местото Гарван, кај Дабница бил формиран Прилепскиот партизански одред „Гоце Делчев“.
Во 1942 г. се случил Масакрот кај Дабница извршен од бугарските окупаторски сили.
Население
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 2 жители, сите Македонци.
Родови
Дабница е македонско православно село, иако во него има и Роми, доселени од поново време. Родовите македонски во селото се сите доселенички.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1441 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на приватна куќа.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 4 гласачи.
Иселеништво
Се знае за следните постари иселени родови и семејства од ова село.
Од 1912 во Прилеп се имаат иселено околу 40 семејства. Од родовите Секуловци, Коруновци, Бешировци, Наневци, Трајковци и Кремчевци.
Живи мртовци (ТВ-серија)
Живи мртовци — американска серија од жанрот хорор драма на Френк Дарабонт, која е работена врз основа на стрип-серија со истото име на Роберт Киркман, Тони Мур, и Чарли Адлард. Ендру Линколн ја игра главната улога,, заменик шериф Рик Гримс,   кој се буди од кома и открива дека светот го зазеле зомби, наречени „шетачи".
Голем дел од серијата се одвива во Атланта, околу зоната на метрото, и блиската околина. Подоцна, дејството преоѓа во други делови на земјата, вклучувајќи ја Александрија, Вирџинија.
Премиерата на Живи мртовци во САД била на 31 октомври 2010. Серијата била номинирана за повеќе награди.
= Сезони =
Сезона 1 (2010)
Главна статија: „The Walking Dead“ (сезона 1)Кога заменикот на шерифот Рик Грајмс од округот Кинг, Џорџија, се буди од кома, открива дека светот е преплавен од зомби („шетачи“). Откако се спријателува со Морган Џонс, Рик патува сам во Атланта пред да ги најде својата сопруга Лори, синот Карл и неговиот полициски партнер и најдобар пријател Шејн Волш во шумата со други преживеани. Откако беше нападната од пешаци ноќе, целата група патува назад во Атланта до зградата на Центрите за контрола на болести (ЦДЦ), но од единствениот преостанат научник открија дека сè уште не постои лек за пандемијата.
Сезона 2 (2011–12)
Главна статија: „The Walking Dead“ (сезона 2)Групата на Рик, која ја бара исчезнатата ќерка на Керол, Софија, се засолнува на фарма што ја води Хершел Грин. Тензиите со семејството на Хершел се влошуваат откако е откриено дека тој има штала полна со пешаци: поранешни пријатели и членови на семејството. Рик дознава дека Шејн и Лори биле во романтична врска додека бил во кома и дека Лори е бремена. Пријателството на Шејн и Рик се влошува, додека Рик не е принуден да го убие Шејн во самоодбрана. Мешавината ги привлекува пешаците на фармата, принудувајќи ја групата на Рик и семејството на Хершел да се евакуираат.
Сезона 3 (2012–13)
Главна статија: „The Walking Dead“ (сезона 3) Осум месеци по бегството од фармата, групата на Рик - без Андреа, но со семејството на Хершел - наоѓа оддалечен затвор, кој го прават својот нов дом откако ќе го исчистат од пешаци. Лори е убиена од итен Ц дел, а Рик почнува да се откачува и да халуцинира. Андреа била спасена од Михон и двајцата го откриваат Вудбери, утврден град предводен од измамник познат како „гувернер“ кој сака да ја уништи групата во затворот. Групата на Рик започнува рација што го уништува Вудбери, но гувернерот ја убива Андреа и бега. Останатите граѓани на Вудбери се преселуваат во затворот.
Сезона 4 (2013–14)
Главна статија: „The Walking Dead“ (сезона 4) Неколку месеци по нападот на гувернерот, смртоносниот грип убива многу од луѓето во затворот. Гувернерот го наоѓа Мартинез, неговата поранешна десна рака и го убива, преземајќи ја неговата група пред да ги одведе во затворот. Групата на Рик е принудена да се раздели и да побегне, додека Хершел и гувернерот се убиени. Преживеаните, поделени, се соочуваат со немртовците и се запознаваат со нови. Сите тие наоѓаат бројни знаци кои укажуваат на безбедно засолниште наречено Терминус. Група по група, тие повторно се обединуваат на Терминус, но групата на Рик, без Керол, е заробена поради непозната цел.
Сезона 5 (2014–15)
Главна статија: „The Walking Dead“ (сезона 5) Жителите на Терминус станаа канибали. Керол води обвинение што ја ослободува групата на Рик. Некои од групата се заробени од група корумпирани полицајци со седиште надвор од болницата Грејди Меморијал. Откако групата мигрира во Вирџинија, се приближува странец по име Арон, поканувајќи ги да се придружат на утврдената заедница во Александрија, предводена од Дина Монро. Тие брзо сфаќаат дека жителите се лошо подготвени да направат се што е потребно за да преживеат. Рик станува привлечен од Џеси Андерсон и открива дека има маж кој навредува. Дина му сигнализира на Рик да го погуби човекот откако ќе го убие нејзиниот сопруг додека Морган пристигнува неочекувано.
Сезона 6 (2015–16)
Главна статија: „The Walking Dead“ (сезона 6) Жителите на Александрија и веруваат на групата на Рик да го заштити градот. Група позната како Волци користи зомби орда за да ја нападне Александрија, а Деана и целото семејство Андерсон (меѓу другите) се убиени. Додека се опоравува, Александрија дознава за заедницата наречена Хиттоп. Човек наречен Исус ги кани да тргуваат со Хилтоп доколку можат да помогнат да се стави крај на заканата од изнудувачите Спасители предводени од човек по име Неган. Иако групата на Рик десеткуваше една станица на Спасителот, тие подоцна се фатени од Неган и принудени да му се покорат.
Сезона 7 (2016–17)
Главна статија: „The Walking Dead“ (сезона 7) Неган брутално ги убива Глен и Абрахам, иницирајќи го неговото владеење над Александрија. Неговите постапки првично го наведуваат Рик да се потчини, но Михон го убедува да возврати. Тие наидуваат на заедница наречена Scavengers и бараат од нив помош. Керол и Морган се спријателуваат со кралот Езекиел, водачот на Кралството, додека Меги и Саша се собираат на ридот. Росита и Јуџин прават куршум за да го убијат Неган. Кога куршумот е блокиран од Лусил, бејзбол палката на Неган, Неган насилно го регрутира Јуџин како Спасител. Спасителите и чистачите на платно ја напаѓаат Александрија, но се одбиени од жртвата на Саша и помошта на војниците на Кралството и на ридот.
Сезона 9 (2018–19)
Главна статија: The Walking Dead (сезона 9) Осумнаесет месеци по падот на Неган, Рик предлага изградба на мост за да се олесни тргувањето, но тоа води до поголемо незадоволство. Рик навидум е убиен кога го уништува мостот за да спречи инвазија на пешаци. Шест години подоцна, неговото отсуство предизвикува дискурс меѓу заедниците, а новата закана што го контролира шетачот наречена Шепотелите бара од преживеаните да не ја нарушуваат нивната територија. Нивниот водач, Алфа, има стекнато голема орда од пешаци кои таа ќе ги ослободи ако го сторат тоа. Откако нејзината ќерка Лидија ја напушта групата на нејзината мајка за Кралството, Алфа се одрекува од неа и масакрира многу жители за време на еден саем.
Сезона 11 (2021–22)
Главна статија: „The Walking Dead“ (сезона 11) Со оглед на тоа што на Александрија ѝ треба храна, Меги води група да ја врати нејзината стара заедница Меридијан од убиствената банда воени ветерани во Авганистан, Жетварите. Дерил е принуден да им се придружи на Рејперс како крт откако ќе открие дека неговата поранешна љубовница Леа е една од нив. Леа го убива и го заменува нејзиниот водач Поуп, само за да ја продолжи борбата против групата на Меги откако ќе дознае за вистинската верност на Дерил. Во меѓувреме, групата на Јуџин влегува во Комонвелтот, огромна просперитетна заедница, само за да открие дека има строг класен систем.
Сејшели
Сејшелите (Seychelles; Seychelles; сејшелски креолски: Sesel), официјално Република Сејшели (Republic of Seychelles; République des Seychelles; сејшелски креолски: Repiblik Sesel) или позната и како Сејшелски Острови е островска држава во Индискиот Океан. Државата е всушност архипелаг од 115 острови кои се наоѓаат на 1500 километри оддалеченост од копното на Африка, или поточно североисточно од Мадагаскар.
Во близина на Сејшелите се наоѓаат и останати држави и територии, како на пример Занзибар на запад, Маврициус и Реинион на југ и Коморите и Мајот на југозапад. Вкупната површина на Сејшелите изнесува 451 километар квадратен каде живеат околу 84.000 жители, што ја прави најмала држава во Африка по бројот на населението. Службени јазици во државата се сејшелски креолски јазик, англиски јазик и француски јазик, додека главен град е Викторија.
Потекло на поимот
Бидејќи островите не биле населени, нема староседелско име. Првото име кое било назначено за островите е „Адмиралски Острови“ (Ilhas Admirante), име кое го дал Васко де Гама во чест на самиот себе. Денешното име „Seychelles“ е дадено во чест на Жан Моро де Сејешел. Во македонскиот јазик постојат три верзии на името: Сејшели (кратко име), Република Сејшели (целосно име) и Сејшелски Острови (географско име). Најчесто се користи краткото име.
Историја
Научниците претпоставуваат дека австронезиски морепловци, а подоцна и Малдивци и Арапи, биле првите кои ги посетиле Сејшелските Острови, кои биле ненаселени. Остатоци од присуство на малдивски морнари од 12 век биле пронајдени на островот Силует. Најраните записи од присуство на Европејци на островите датираат од 1502 година од страна на португалскиот адмирал Васко де Гама. Васко де Гама ги именувал островите по себе, односно Адмиралски Острови.
Бидејќи островите се на поморскиот трговски правец Азија-Африка, островите биле често посетувани од пирати, сè додека Французите не презеле контрола на островите во 1756 година од острана на Никола Морфи. Островите биле именувани како Сејшелски Острови (Seychelles) во чест на министерот за финансии Жан Моро де Сејешел, кој бил назначен од Луи XV.
Британците презеле контрола врз островите во периодот од 1794 до 1810 година. Жан Батист де Квинс, француски администратор за Сејшелиѕе за време на војната со Обединетото Кралство, не успеал да се спротивстави која непријателските бродови пристигнале. Наместо тоа, тој успешно договорил капитулација со Обединетото Кралство и со тоа населението се стекнало со одредени привилегии.
Британците презеле целосна конрола по предавањето на Маврициус во 1810. Сејшелите станале посебна британска колонија и се одделиле од Маврициус во 1903 година. Во 1966 и 1970 година се одржале избори, а во 1976 година Сејшелите се стекнале со независност. Во 1977 година во државата имало државен удар и со тоа се сменил првиот претседател Џејмс Манчам и бил заменет од страна на Франс Алберт Рене. Со уставот од 1979 година државата се пригласила за социјалистичка со еднопартиски систем. Овој систем траел до 1991 година. Во 1993 година се усвоил новиот устав на Сејшелите.
Географија и клима
Сејшелите се островска држава во Индискиот Океан и се наоѓаат североисточно од Мадагаскар и околу 1600 км источно од Кенија. Соседни островски држави на Сејшелите се Занзибар (Танзанија) на запад, Маврициус, Родригес, Агалега и Реунион на југ и Комори и Мајот на југозапад. Државата е составена од над 100 острови, често се верува дека има 115 острови, но во уставот на Сејшелите се наведени 155 острови.
Во државата има 42 гранитни острови кои ги сочинуваат т.н. внатрешни острови. Главниот сејшелски остров, Мае, е дел од оваа група. Покрај нив во Сејшелите има два корални песочни островчиња и два корални острови. Островската група Амирантес има 29 корални острови, а во Фаркухар има 13 корални острови. Островската група Алдабра има 67 корални острови. Главен град на државата е Викторија и вкупната површина на Сејшелите е 451 километар квадратен.
Климата на Сејшелите е тропска и влажна. Температурите во државата поретко варираат во текот на годината. Температурата на Мае се движи од 24 до 30 степени целзиусови и врнежите се движат од 2900 милиметри годишно во Викторија до 3.600 мм во планинските предели. Најладни месеци се август и јули и температурата паѓа под 24 степени. Југоисточни ветрови дуваат од мај до ноември и тогаш е најпријатен период во државата.
Политички систем
Република Сејшели е унитарна претстаничка претседателска република. Претседателот е шеф на државата и шеф на владата. Претседателот се избира на избори за мандат од 5 години. Првиот претседател Џејмс Манчам бил сменет од функцијата преку државен удар и наместо него дошол Франс Алберт Рене во 1977 година и тој бил избиран секој избирачки циклус. Тој се повлекол во 2007 година и наместо него дошол Џејмс Мајкл. Тој бил избран и на изборите во 2011.
Кабинетот министри е назначен од претседателот и со одобрение на собранието. Собранието на Сејшелите е еднодомно и е составено од 34 пратеници, од кои 25 се избрани преку избори, а останатите се распоредени според процентите на гласовите на партиите. Пратениците имаат мандат од 5 години.
Административна поделба
Сејшелите се поделени на 25 административни региони кои ги опфаќаат сите внатрешни острови. Осум од окрузите го сочинуваат главниот град на државата и се означени како „Голема Викторија“. Другите 14 окрузи на островот Мае се сметаат за рурални.
Стопанство
Националната валута во државата се вика Сејшелска рупија. За време на колонијалниот период главни извозни производи во државата биле ванилата, копрата и циметот. Со отворањето на аеродромот во 1971 година, туризмот станал сериозна индустриска гранка. Така економијата на државата се засновала врз туризмот и плантажите.
Демографија
Според пописот од 2002 година, повеќето од Сејшелците се Христијани, односно 82.3% се Католици, 6.4% се англиканци и 4.5% се припадници на останатите христијански цркви. Покрај овие, во државата има мала група Хиндуси, односно 2.1% и Муслимани 1.1%. Дополнителни 1.5% од населението биле припадници на останати нехристијански религии, додека 2.1% се изјасниле дека не се следбеници на ниту една религија.
Бидејќи Сејшелите не биле населени пред колонизацијата, односно немале староседелско население, денешните Сејшелци се мешавина од различни етнички групи кои емигрирале на островите. Така, населението е мешано со африканско, француско, индиско и кинеско потекло.
Кога Британците се стекнале со контрола над Сејшелите, тие им дозволиле на француската висока класа да ја задржат својата земја која ја добиле со француската колонизација. Французите и Британците користеле африкански робови и по 1835 година, иако во таа година ропството било забрането во Британската Империја. Поради овие околности, француската висока класа доминирала на островите во поглед на економскиот и политички живот. Од другата страна пак, британската администрација донела на островот Индијци од Индија, а истото тоа го направила и со Маврициус. Индијците и Кинезите се сметале за дел од трговската класа.
Службени јазици во Сејшелите се англиски, сејшелски креолски и француски јазик. Сејшелскиот е креолски јазик заснован на францускиот јазик.
Култура
Сејшелската култура е мешавина од африкански, азиски и европски елементи. Сејшелското општество е матријахално. Мајките се доминантни во семејствата, се грижат за децата и се надлежни за трошоците. Според законот татковците се одговорни за грижа за децата. Мажите се одговорни за примањата во семејството, но нивната улога во семејството е ограничена.
Мокра Гора (Ужице)
Мокра Гора е населено место во градот Ужице во областа Златибор. Според пописот од 2011 г. имало 549 жители. Името на селото го дал неговиот ага Мустај-бег од Прибој. Се зборувала дека таму останала да ноќева војска и сакале да запали оган да се стоплат со сурови дрва но не успевале да запалат оган па велеле: „Ама е оваа планина влажна“, па така и настанало името Мокра Гора.
Географија
Мокра Гора се наоѓа на границата меѓу Тара и Златибор и на границата на Република Србија и Босна и Херцеговина. Се одликува со многу голема висинска разлика помеѓу најниската (надморска височина ~ 460) и највисоката кота (врвот на планината Тара - Збориште, надморска височина 1.544).
Таму се наоѓаат: црквата Вознесение, Кршање во Мокра Гора, црквата на Светиот пророк Илија во Мокра Гора, црквата Свети Јован Крстител на Мокра Гора, ОУ „Богосав Јанковиќ“ ИО Мокра Гора и Капелата во Марково Поле.
Овде се одржува манифестацијата Денови на татковината на Мокра Гора. Тука живеел Благоје Тошиќ, носителот на ѕвездата на Караѓорѓе со мечеви.
Индустрија
Долги години, една од најважните фабрики во Мокра Гора и во целиот регион Ужице била фабриката за хемиски производи Котроман. По распадот на Југославија, фабриката изгубила голем дел од својот пазар. Во средината на 1990-тите, Котроман не го заштитил правото на патент врз неколку од неговите најважни производи. Набрзо, многу инженери вработени во неа ја напуштиле фабриката и главно основале приватни фирми, па Котроман банкротирал.
Мокра Гора ја добила својата прва мини хидроцентрала Кршање, на реката Бел Рзав, со моќност од 200-300 киловати. Имплементацијата е во согласност со стратегијата за Зелена книга на ЕПС и во соработка со локалните актери. Договорот го потпишале тогашниот директор на Паркот на природата Мокра Гора, Емир Кустурица и градоначалникот на Ужице, Јован Марковиќ.
Шарганска осмица
Она што започнало како приватна иницијатива на група ентузијасти собрани околу здружението „Шарганска осмица“, се претворило во проект кој и вдахнал нов живот на Мокра Гора. Мокра Гора станала позната туристичка дестинација. Старата тесна пруга Белград - Сараево минувала низ Мокра Гора. Здружението „Шарганска осмица“ ја започнало идејата за реновирање на некогаш популарната Шарганска осмица, уникатна железничка рута со тесен колосек (760), која кога се гледа од воздух има форма на број осум. Денес, туристичка атракција, стариот парен воз Ќира, минува низ реновираниот дел од железницата од железничката станица во Мокра Гора до блиската станица во Шарган-Витаси.
Лековити извори
Во Мокра Гора има неколку десетици минерални извори. Поради фактот што Мокра Гора лежи на едно од најголемите наоѓалишта на железна руда богата со никел во Европа, повеќето извори имаат исклучително висока содржина на растворени јони. Неколку добро познати извори се лековити, но еден дел од изворот е токсичен. Најпознатиот од лековитите извори во Мокра Гора се вика Бела вода.
Популација
Во Мокра Гора живеат 517 возрасни лица, а просечната возраст на населението е 46,2 години (43,4 за мажи и 48,8 за жени). Во населбата има 237 домаќинства, а просечниот број на членови по домаќинство е 2,55.
Оваа населба е претежно населена со Срби (според пописот од 2002 г. години), а во последните три пописи бил забележан пад на населението.
Ако една зимска ноќ некој патник
Ако една зимска ноќ некој патник (италијански: Se una notte d'inverno un viaggiatore) е роман на италијанскиот писател Итало Калвино од 1979 година.
Содржина
Романот се состои од следниве делови:
Осврт кон романот
Романот „Ако една зимска ноќ...“ е посветен на Даниеле Понкироли. Во него, Калвино, всушност, му нуди на читателот десет посебни, недовршени приказни (романи) со нови ликови и настани или со истите ликови, но со целосно изменета фабула. Според зборовите на Калвино, намерното прекинување на приказните не значи дека имал намера да пишува за „незавршеното“ во книжевноста, зашто во романот станува збор за „завршено со помош на прекин“, за „завршено со скриен и нејасен крај“, бидејќи „живееме во свет со започнати и незавршени приказни“. Токму поради тоа, во секоја од одделните проказни, Калвино го запира раскажувањето на најинтересното место, оставајќи го читателот да се запраша, како ќе заврши. Уште повеќе, со ваквата постапка, авторот настојува да постави бројни прашања поврзани со процесите на пишувањето и на читањето, како што се: Од каде потекнува задоволството од читањето на некоја книга? Дали може несовршениот поединец да напише сеопфатна книга? Како постојано да се задржи вниманието на читателот? Што бара читателот од книгата и како то аочекување влијае врз впечатокот што таа ќе го остави врз него?
Во едно предавање одржано во Буенос Аирес неколку години по објавувањето на романот, Калвино го дал следново објаснување: „Значи, морав да напишам почетоци на десет романи од измислени автори, сите на некој начин поинакви од мене и исто така различни меѓу себе; еден роман изграден врз сомнежи и збркани впечатоци; еден изграден врз цврсти и жестоки впечатоци; еден инстроспективен и симболичен; еден револуционерен и егзистенцијален; еден цинично-брутален; еден со опсесивни мании; еден логичен и геометриски; еден еротско-перверзен; еден телурско-исконски; еден апокалиптично-алегориски.“
Изданија на македонски јазик
За првпат, романот бил објавен на македонски јазик од издавачката куќа „Темплум“, како 28. книга од библиотеката „Магма“.
Могилка (Киселица)
Могилка  — археолошко наоѓалиште во околината на Киселица, Делчево. Наоѓалиштето претставува населба од доцната антика
Во непосредната близина на селото, на простор од околу 100 × 50 м, по површината на нивите се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и покривни ќерамиди.
Петар Илич Чајковски
Петар Илич Чајковски (руски: Пётр Ильич Чайкoвский; (25 април стар стил) – Петроград,  (25 октомври стар стил)) — еден од најголемите руски композитори и симфоничари, кој со своите дела ја одбележа ерата на доцниот романтизам како еден од најсестраните и најплодните.
Значаен придонес дал во развојот на рускиот балет.
Негови најпознати дела се оперите „Евгениј Онегин“ и „Пикова дама“, а неговуите три балети: „Оревокршачка“, „Лебедово езеро“ и „Заспаната убавица“ се едни од најизведуваните балети на сите времиња. Познато негово дело е и циклусот „Годишни времиња“.
Рани години
По потекло Чајковски е од угледното украинско козачко семејство Чајка. Бил втор син на инженерот по рударство Петар Федорович Чајковски, етнички Украинец, и неговата втора сопруга Александра Андреевна, внука на француски имигрант. Иако музичкото насочување на семејството не било силно изразено, Чајковски на свое барање на 4 години добил часови по клавир. Првата музика која влијаела врз него дошла од еден механички клавир што неговиот татко го донел од Санкт Петербург. Почнал да свири на него, а семејстото било одушевено. Понекогаш тој свирел подобро од неговата учителка. Неговите родители планирале за својот син кариера во владината служба, па Чајковски посетувал правно училиште во Санкт Петербург од 1850 до 1859 година. По завршувањето работел во Министерството за правосудство, а часови по клавир земал кај пијанистот Рудолф Кундингер, кој емигрирал во Русија. Потоа студирал на петроградскиот Конзерваториум. Во 1862 година Чајковски влегол во новоотворениот конзерваториум на Антон Рубинштајн во Санкт Петербург, а некој месец подоцна се префрлил на конзерваторииумот во Москва и се преселил кај братот на Антон Рубинштајн, Николај. Предавал хармонија и пишувал музички критики. Материјалната независност и престојот во странство му ги овозможила неговата меценатка Надежда фон Мек, а нивното допишување било важен извор на податоци за творечката работа и естетските погледи на Чајковски. Настапувал и како диригент на сопствените дела низ целото Руско царство, потоа низ Европа и САД.
Кариера
Во Москва настанале неговите први успешни дела, помеѓу нив и увертирата „Ромео и Јулија“, како и оперите „Војвода“ и „Опричник“. Во првата ја искористил типичната руска музика и „цитирал“ руски народни песни. Многу сведошта докажуваат дека станувал сè повеќе депресивен и невротичен. Неговата чувана тајна на хомосексуалност била голема душевна потешкотија. Во 1868 година речиси да дошло до пресврт во неговиот живот, кога ја запознал пејачката Дезире Арто, со која сакал да се ожени. Во врската се вмешале негови пријатели и мајката на пејачката, па таа пропаднала. Десире во 1869 се омажила за еден шпански баритон. Најважното дело што го напишал во Москва е Концертот за клавир и оркестар бр. 1 во б- мол, опус 23. Го компонирал во 1874 и набргу на својот пријател Николај Рубинштајн му го отсвирил на клавир, кому имал намера да му го посвети. Разочарувањето од реакцијата било големо и трајно. Во едно свое писмо до заштитничката Надежда фон Мек пишува:„''Му го отсвирив првиот став. Ниеден збор, ниеден коментар...Добив сила да го отсвирам целиот концерт. И натаму тишина, „Па?“ го прашав кога станав од клавирот. На почетокот полека, како да сакаше да собере сила, а потоа почна да беснее со Јупитеров тонанс. Мојот концерт беше безвреден, не би можел да се отсвири. Пасажите се толку фрагментирани, неповрзани и лошо напишани што тоа не довело до подобрување. Композицијата е лоша, вулгарна (...) Една или две страници можеби нешто вредат, остатокот мора да биде уништен или мора сосема поинаку да се компонира (...)“.''
Во тоа време настанале неговите први 3 симфонии, освен тоа и музика за „Снегулка“ и балетот „Лебедово езеро“, праизведен во 1877. Во таа година композиторот ја доживеал својата најтешка внатрешна криза. Првпат се сретнал со Надежда фон Мек (1831-1894), која била вдовица на емигрант во Русија. Покажала голема уметничка смисла и подоцна финансиски го поддржала извесно време Клод Дебиси. Со Чајковски создале пријателство преку писма. Добивал годишна пензија од неа во износ од 6.000 рубљи, што го правел независен. Така можел да оствари поништување на неговото именување за руски пратеник на Светската изложба во 1878 во Париз.
Жамбил (округ во Жамбил)
Жамбил е округ во Казахстан во покраината Жамбил во југоисточен Казахстан.
Отоманска Хрватска
Османлиското владеење на денешните делови од Хрватска започнало во текот на 14 век. Брзото ширење на Османлиското Царство кон Балканскиот Полуостров довело до промена на етничкиот карактер на Хрватска. Во текот на османлиското владеење Хрватска изгубила две третини од своите простори и повеќе од половината на своето население.
Претходно Османлиите ги зазеле Бугарија во 1393, Цариград во 1453 и Србија во 1459 година.
Први конфликти
Во 1433 година кралот Сигмунд конечно ја разбрал опасноста од муслиманите. Поради тоа кралот Луксембуршки основал три одбранбени линии и тоа во Хрватска, Славонија и Босна. Во периодот од 1458 до 1490 година со Хрватска и Унгарија владеел кралот Матијаш Корвин кој склучил со босанскиот крал сојуз против Османлиите. Но во летото 1463 година Мехмед II навлегол во Босна и ја зазел. Во есента 1463 година Матијаш направил поход кон Јајце и ослободил неколку градови.
По заземањето на Босна, во втората половина на 15 век започнале нападите кон Хрватска. Овие напади биле водени од страна на домашни исламизирани бегови. Биле заземени повеќе градови како Почител на Неретва, а во 1482 година паднал Херцег Нови. Никола Илочки бил именуван за крал на Босна, но Матијаш Корвин во 1480 стигнал дури до Сараево.
Стогодишна војна
Периодот од 1493 до 1593 година во историјата е познат како Стогодишна османлиско-хрватска војна. Во 1493 година се одвила Битката на Крбавско поле каде Османлиите издвојувале победа.
На хрватскиот собор од 1494 година била побарана помош од германскиот цар Максимилијан I и папата Александар VI. Помошта која стигнала била недоволна, но војната продолжила посебно кога за хрватски бан бил ставен Петар Бериславиќ. Тој во 1513 година со помош на папата издвоил победа кај Дубица, Јајце, а во 1519 година папата Лав X му ја дал титулата спасител на христијанството. Банот загинал во 1520 година.
Османлиски освојувања
Во периодот од 1522 до 1566 година владеел Сулејман I, време кога Хрватска и Унгарија доживеале најголеми порази. Претходно во 1521 година паднал Белград, кој бил нарекуван златен клуч на Унгарија. Во 1522 година кнезот Бернадрин Франкопан Озалски во Нирнберг побарал германска помош, а неговиот син во 1525 година за последен пат успеал да го спаси Јајце. По ова следувало навлегување на османлиските војски во Босна преку Вуковар и Осиек. По ова дошла Мохачката битка каде Унгарија била катастрофално поразена.
Во Мохачката битка починал последниот унгарски крал, а на Хабсбуршката династија претходно ѝ била ветувана оваа круна. Хабсбуршката династија била единствената која можела да создаде одбранбена линија против Османлиите. Во 1527 година на Цетинскиот собор Хрватите за свој крал го избрале Фердинанд I од Австрија. За возврат Австрија требала да помогне околу одбраната на Хрватска од муслиманскиот напад. Но дел од славонските и унгарските семејства за крал го признавале само Иван Заполја. Поради ова во земјата избила граѓанска војна која траела до 1540 година кога починал унгарскиот крал. Во текот на овој конфликт, Османлиите го зазеле градот Јајце во 1528 година, а во 1532 година главната армија заминала кон Виена. По ова во 1536 година паднал градот Пожега во Славонија, во 1537 Клис во Далмација.
Хабсбуршка Хрватска
Хрватска во составот на Хабсбуршката Монархија ја сочувала својата автономија но во меѓусебните војни со Османлиите Хрватска изгубила голем дел од своите територии како јужна Далмација. Од друга страна Венецијанската Република ги зазела Сплит, Задар а како слободен бил градот Дубровник и тоа до 1526 година кога морал да ја признае османлиската власт и да плаќа данок. Во составот на австриските сили, на територијата на Хрватска била формирена одбранбена линија према Босна која се викала Воена краина. Во поробените хрватски земји, голем дел од населението било продавано како робови на исток, а голем дел од Хрватите побегнале кон Австрија, Унгарија, Италија и Чешка, па и денеска во овие земји живеат потомци на овие бегалци. Во тој период Хрватска изгубила половина од своето населени.
Воена област
За одбрана на Хрватска и Славонија од постојаните турски напади во Сењ, Огулин, Бихаќ, Храстовица, Зумберак, Иваниќ, Крижевци и Копривница биле изградени воени окрузи кои ја покривале територијата од Јадранско Море до Драва. Хабсбуршката Монархија ја изградиле тврдината во Карловац во 1579 година. Во следните години следувале нападите од Босна на чело со бегот Ферхад-паша. Во 1580 година Босна станала санџак. Во 1592 година Османлиите биле поразени кај Сисак од страна на Тома Ердоди, стопирајќи го продорот кон Загреб.
Зринско-франкопански бунт
По поразот на Турците крај Сисак започнала долгогодишната војна меѓу Хабсбурговците и Отоманското Царство. Таа завршила во 1606 година и на Хрватите биле вратени дел од загубените територии. Во 1618 година започнала нова 30-годишна војна. Во неа учествувале браќата Зрински, тогаш највлијателните хрватски аристократи.
Во 1664 војската на Хабсбурговците издвојувала победа во Битката кај Сентготард, но царот на Светото Римско Царство Леополд I (1657-1705) не ја искористил победата и склучил неповолен мировен договор според кој на Османлиите припаднале дел од хрватските и унгарските територии. Хрватите и Унгарците не се согласиле со условите на овој договор по кое организирале востание на чело со Никола Зрински. Бунтовниците преговарале со францускиот крал Луј XIV кој бил во конфликт со виенскиот двор, поради европската политика. Преговорите немале резултат, а на 18 ноември 1664 година Никола Зрински починал. Неговото место го зазел помладиот брат Петар Зрински кој продолжил со борбата за правата на Хрватите заедно со Фран Крсто Франкопан и унгарските благородници. Меѓутоа унијата со Унгарците се распаднала во 1667 година по смртта на нивниот водач. Набргу потоа преку измама биле заробени Петар Зрински и Фран Крсто Франкопан, како и унгарските водачи на бунтот. На 30 април 1671 година Зрински и Франкопан биле погубени и закопани тајно. По ова следувало разграбување на нивниот имот. Гробовите на Зрински и Франкопан биле пронајдени дури во 1907 година, а во 1919 година посмртните останки биле пренесени во Загреб.
До 1699
Во 1683 година Османлиите за последен пат ја ставиле под опсада Виена, но претрпеле пораз. Охрабрени од тоа, Хрватите започнале војна за ослободување. Во текот на следните 15 години биле ослободени цела Славонија, Бановина, Лика, и др. Во 1699 година Османлиите биле принудени да потпишат мировен договор со Хабсбуршката Монархија и да се повлечат целосно од Унгарија и голем дел од хрватските територии.
Вакафско Место (Градешница)
Вакафско Место — археолошко наоѓалиште во битолското село Градешница. Претставува и некропола од хеленистичко време. Се наоѓа во правец на античката населба Кале, на јужната падина над селото, каде во ниви на месни жители се откриени повеќе гробови, а во нив гробни прилози: теракоти, златен накит, една ситула и др. Денес се гледаат гробови покриени со монолитни камени плочи од шкрилец, од кои на една има старогрчки натпис. На оваа локација, во поново време, е изградена црквата „Св. Никола“. Наодите се чуваат во Народниот музеј во Белград, во Музејот на Македонија во Скопје и во Заводот и музеј во Битола.
Живко Секулоски
Живко Дичов Секулоски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Произлегувал од селско сиромашно семејство. Се занимавал со чување овци. Како симпатизер на народно ослободителното движење, се определил за борба против окупаторот ѝ во летото 1943 година стапил во редовите на Кичевско-мавровскиот партизански одред, а во 1944 година бил во редовите на Шестата македонска бригада. Во борбите што ги водела Бригадата се истакнал како храбар борец, добил чин и станал командир на одделение. Станал член на СКОЈ и учествувал на Сремскиот Фронт каде загинал при пробојот на фронтот кај Дуго Село во април 1945 година.
Маздрача
Хидрографски одлики
Спаѓа меѓу поголемите и првите леви притоки на Вардар во Полошката Котлина. Извира во месноста Венец, во јужниот дел на Шар Планина во масивот под врвовите Мала и Голема Враца, на надморска височина од 2250 метри, а се влева во Вардар наспроти село Волковија на 470 метри надморска височина. Долга е 24,5 километри и има пад од 1780 метри. Зафаќа сливна површина од 140 км2.
Течение и водостопанско значење
Во своето изворишно подрачје и горно течение високо на Шар Планина, реката Маздрача, собира многу полноводни притоки како што се потоците Тиха Вода, Демирова Река на која има доста висок повремен водопад чии во значаен дел се користат во хидросистемот „Шарски води“ за напојување на мавровските и вруточки електрани, заради што во овој дел има изградено и водостан „Маздрача“. По течението со стрмен пад низ шумовиот дол на Шар Планина каде ја прима притоката Матене која истекува од Црното Езеро, излегува во Полошката котлина течејќи низ селото Неготино кое го дели на 2 дела и во кое ја прима притоката Маврица. Напуштајќи го селото Неготино во подножјето и допирот на Шар Планина со котлинското дно, реката Маздрача тече низ рамнината на Полог сè до нејзината утока во Вардар. Поради полноводноста, покрај за електрична енергија, водите на Маздрача во голем обем се користат за наводнување на бројните плодни ниви во рамината на Полог на кои поради влажноста успеваат висококвалитетни пченка, грав, домат, пиперки и други градинарски култури.
Шарл Валентен Алкан
Шарл Валентен Алкан (Charles-Valentin Alkan; - ) — француски композитор и еден од највиртуозните пијанисти на своето време. Неоговото еврејско потекло се гледа во неговите дела. Се запишал на Парискиот конзерваториум кога имал само 6 години. Освоил многу награди и станал познат виртуоз и учител. Се дружел со големи музичари и сликари како што се Ежен Делакроа, Франц Лист и Фредерик Шопен. Во 1848 година се повлекол од сцената и живеел осамен живот во Париз сè до неговата смрт.
Маркоица (Градешница)
Маркоица — археолошко наоѓалиште во битолското село Градешница. Претставува и некропола од римско време. Се наоѓа на блага падина во непосредната близина на селото, каде селаните откриле повеќе гробови градени од камени плочи. На една плоча, која се чува во Заводот и музеј во Битола, има старогрчки натпис.
Шарл Валентен Алкан
Музика
Исто како и Шопен, Алкан во главно компонирал за инструменти со дирки, вклучувајќи ги оргулите и педалиерот. Некои негови дела бараат голем виртуозиет, брзина и водење на контрапункциската линија. Неговата музика се смета за доста тешка за изведување. Напишал две збирки етида кои по тежината се еднакви како Листовите Трансцендетални етиди. Многу негови идеи се невообичаени и доста иновативни. користел т.к. „прогресивен тоналитет“ кој подоцна го употребил и данскиот композитор Карл Нилсен. Пр. неговата соната „Четири времиња“ започнува во де-дур, а завршува во гис-дур.
Техника
Техниката на Алкан е доста карактеристична и може да се види во нековите композиции. Меѓутоа, оваа техника не одела на штета на музиката. Пример за тоа е неговото Ноктурно во бе-дур оп. 22. По неговото изведување на Бах на педалиера, д’Енди рекол: „Слушав, заледен на местото, изразито, кристално чисто свирење.“
Патрона Халил
Патрона Халил (, околу -  во ) бил потикнувач на востанието од 1730 година кое довело до детонирање на султанот Ахмед III и негова замена со Махмуд I со кое завршила ерата на лалињата.
Халил по потекло бил Албанец од Македонија. Станал дел од јаничарскиот корпус и по крајот на јаничарскиот бунт во Ниш и Видин се преселил во Истанбул. Во Галата работел како трговец а имал и меана. Востанието започнало кога група бунтовници започнале со немири во Истанбул поради луксузниот живот на дворските чиновници. Бунтот започнал пред Бајазидовата џамија, а самите трговци ги затвориле своите продавници и се приклучиле кон бунтот. Султанот Ахмед III за да ги задоволи нивните барања наредил погубување на Ибрахим Паша. По крајот на бунтот империјата била во рацете на бунтовниците. Патрона Халил го однесел новиот султан во Ејуп џамијата каде официјално пред мечот на Осман бил прогласен и поставен на функцијата.
Еден грчки трговец, Јанаки, кој претходно му позајмил пари за поддршка на бунтовниците бил поставен како господар на Молдавија и покрај тоа што тој никогаш не ја презел таа функција. Кримскиот хан, заедно со големиот везир, муфтијата и агите на јаничарите успеале да го задушат востанието а Патрона бил убиен во присуство на султанот. Неговиот грчки пријател заедно со околу 7,000 други исто така биле убиени.
Светско првенство во ракомет за мажи 2009
Светското првенство во ракомет за мажи 2009 било 22. издание на Светското првенство во ракомет за мажи во организација на Меѓународната ракометна федерација кое се одржало во Хрватска и се играло од 16 јануари до 1 февруари во градовите Сплит, Задар, Осиек, Вараждин, Загреб, Пула. Хрватска била избрана од група на четири потенцијални домаќини меѓу кои биле Чешка, Грција и Романија.
Отворањето на првенството се одржало во Сплит, додека пак завршниот натпревар се одржал во Загреб. Франција го освоила турнирот откако ја поразила Хрватска во финалето. Полска завршила на третото место победувајќи ја Данска. Билетите биле на продажба од 15 до 20 ноември. За завршницата, билетите почнале со цена од 700 куни (о. 95 евра). За да се претстави турнирот, „Хрватската Туристичка Заедница“ пуштила повеќе презентации во главните градови 13те земји учесници.
За време на првенството внатрешна критика произлегло против Хасан Мустафа, Претседателот на МРФ. Генералниот секретар, Петер Мухлематер, го критикувал Мустафа и побарал негова отставка. Мустафа побарал да се исклучи Мухлематер по неговата критика.
Сали
Шест хрватски градови биле избрани да бидат домаќини на Светското првенство:
Прелиминарна рунда
Сите часови се по средноевропско време (УКВ+1)
Група I (Загреб)
All times are средноевропско време (UTC+1)
Најдобри седум во сите категории (Ол стар тим)
Избран од страна на официјални ИХФ експерти: IHF.info
Најдобри голмани
Извор: ihf.info
Играчи со најмногу постигнати голови
Извор: ihf.info