cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Софија Грандаковска
Компаративна книжевност и културни студии
Минијатури и максимали (2020) претставува збирка на книжевнонаучни и критички студии и есеи на низа теми, чиј контактен центар ја претставува улогата на книжевноста во современ социјален контекст. Петте поглавја од книгата се посветени на античката и византиската поетика и визуелната уметност, холокаустот и еврејската историја и култура (претставени преку архивски документи за Сефардите во османлиска Македонија и сефардската книжевност), потоа, современите дискурси на војната, антропологијата и деконструкцијата на центрите на моќ, современата македонска книжевност, како и поместувањата во современата светска книжевност поттикнати од руската авангардна проза.
Еврејска и холокауст историја на Балканот
Грандаковска е автор на каталогот и ко-куратор (заедно со Жанета Вангели, дизајнер на изложбата) на мултимедијалната изложба „Евреите од Македонија и холокаустот“ (Македонска академија на науките и уметностите, Скопје, 2011 и Галерија на еврејска заедница, Белград, 2013), која претставува визуелна реплика на дискурзивното ниво на хрестоматијата. Документарниот филм „Евреите од Македонија и холокаустот“, базиран на истражувањето на Грандаковска и колекцијата архивски материјал, е реализиран од Жанета Вангели и продуциран од Институтот за општествени и хуманистички истражувања „Евро-Балкан“ (2011).
Д-р Грандаковска била предавач, програмски дизајнер и организатор на првата школа за холокауст во Република Северна Македонија: “The Diverse Survival Strategies of Jewish and Roma Communities in Macedonia: From Resistance to Memorialization“(2011), на која учествувале истражувачи од европските земји и по која, следувале други бројни активности.
Во 2011–2012, Грандаковска соработува со Мајкл Беренбаум (Michael Berenbaum) и била ангажирана од страна на Berenbaum Group (Лос Анџелес, Калифорнија) како професионален консултант и истражувач за концептуалниот развој на проектот „Изложба во Меморијалниот центар на Евреите од Македонија.“
Во 2018, Софија Грандаковска била главен истражувач за Република Северна Македонија за European Holocaust Research Infrastructure (EHRI) и автор на студијата за идентификација на легални случаи за холокаустот, вклучително и големи судски процеси во Северна Македонија. Друга област на нејзиното истражување на оваа тема е судбината на македонските Евреи кои, за време на Втората светска војна, живеат или престојуваат надвор од Македонија, на други територии окупирани од нацистите. Грандаковска за првпат идентификуваше имиња на околу 200 македонски Евреи убиени во раната фаза на холокаустот од страна на германскиот окупатор во Србија и нејзиниот соработник, квислиншката влада на Милан Недиќ и од усташите во нацистичкиот сателит Независна Држава Хрватска.
Поезија
Грандаковска е автор на две двојазично објавени книги поезија. Осмиот ден [The Eighth Day] (2005) претставува современа епско-лирска поема за светоста, сфатена како светлина и предмет на човечкиот крик. Поетската книга Препечено сонце [The Burning Sun] (2009) претставува модерна религиска имагинација што го прифаќа дискурсот на молитвата како своја семиотичка рамка за разбирање на интимната форма на комуникација со светоста.
Заднина
Предците на Софија Грандаковска се Сефарди од соседствата Голем Двор и Нова Синагога во отомански Монастир (денешна Битола). Нејзините непосредни предци се едни од малкутемината кои го преживеале холокаустот со тоа што го промениле своето име.
Творештво
Компаративна книжевност и културни студии
- авторски книги
- ко-уредник и соавтор
Еврејска и холокауст историја на Балканот
- приредувач и соавтор
Поезија
Порторико
Порторико (англиски и шпански: Puerto Rico, „Пуерто Рико“ = „богато пристаниште“) — остров во Карипското Море и територија на САД со комонвелтски статус. Островот е најмал од Големите Антили и се наоѓа источно од Доминиканската Република, а западно од Девствените Острови. Главен град е Сан Хуан.
На 6 ноември 2012 година во Порторико се одржал референдум за политичката состојба на оваа територија. Имено, населението избирало дали Порторико да остане територија на САД, да стане 51 држава на САД или да стане независна држава во слободна соработка со САД. Според резултатите, мнозинството население одлучило Порторико да стане 51 држава на САД, за што се чека потврда од Конгресот на САД.
Етимологија
Порторико на шпански значи „богато пристаниште“. Оригиналното име на островот е Борикен, име кое го користелен Таиноанците и тоа значи „земја на храбриот господар“. Така, Порториканците својата држава често ја именуваат како Боринкен (Borinquen), изведена верзија од оригиналното име. Колумбо го именувал островот како Сан Хуан Баутиста, во чест на Св. Јован Крстител. Сепак, со тек на времето трговците започнале да го именуваат островот како Порторико, а Сан Хуан останало име на главниот град.
Историја
Кристофер Колумбо го посетил островот Порторико при своето второ патување во 1493 година, по што тој станал дел од шпанските колонии. Во текот на Шпанско-американската војна, САД го освоиле островот и на 10 декември 1898 година го анектирале. Во 1917 година Порторико добил внатрешна автономија, а на 25 јули 1952 година добил комонвелтски статус.
На референдум во 1967 и 1993 година граѓаните на Порторико се изјасниле против независност на островот од САД, а на референдумот од 1998 година се изјасниле и против редефинирање на комонвелтскиот статус на Порторико, кој би значел поголема автономија во однос на САД.
Психотерапија
Психотерапијата е употреба на психолошки методи, особено кога се заснова на редовна лична интеракција, за да им се помогне на луѓето да го променат однесувањето и да си надминат проблемите на посакувани начини. Психотерапијата има за цел да ја подобри благосостојбата на поединецот и менталното здравје, да ги разреши или ублажи проблематичните однесувања, верувања, принудувања, мисли или емоции и да ги подобрува односите и социјалните вештини. Одредени психотерапии се сметаат за докази за лекување на одредени дијагностицирани ментални нарушувања. Друфите се критикувани како псевдонаука. Постојат повеќе од илјада различни психотераписки техники, од кои некои се помали варијации, додека други се засноваат на многу различни концепции на психологијата, етика (како да се живее) или техники. Повеќето вклучуваат сесии на еден на еден, помеѓу клиентот и терапевтот, но некои се спроведуваат со групу, вклучувајќи и семејства. Психотерапевтите можат да бидат професионалци за ментално здравје, како што се психијатри,, клинички социјални работници, брачни и семејни терапевти или професионални советници. Психотерапевтите, исто така, може да потекнуваат од различни потекла, и во зависност од надлежноста може да бидат законски регулирани, доброволно регулирани или нерегулирани (и самиот термин може да биде заштитен или не).
Wind of Change
Wind of Change е балада на моќност од западногерманскиот рок бенд Скорпионс, снимена за нивниот единаесетти студиски албум Crazy World (1990). Песната е компонирана и напишана од водечкиот пејач на групата Клаус Мајне, а во продукција на Кит Олсон и групата. Стиховите беа компонирани од Мајне за време на посетата на групата на СССР во екот на перестројка, кога непријателството меѓу комунистичкиот и капиталистичкиот блок се смири истовремено со прогласувањето на големи социоекономски реформи во СССР.
Wind of Change беше објавен како трет сингл на албумот во јануари 1991 година и стана светски хит, веднаш по неуспешниот пуч што на крајот ќе доведе до пропаѓање на Советскиот Сојуз. Песната се најде на врвот на топ листите во Германија и низ цела Европа додека се искачи на четвртото место во Соединетите држави на 31 август 1991 година и на првото место во Обединетото Кралство.
Давиде Мартинели
Давиде Мартинели (Davide Martinelli; р. во ) — италијански професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата.
Кариера
Мартинели го имал своето деби во дресот на на Тур Даун Андер 2016. На 24 февруари 2016 година забележал изненадувачка прва професионална победа на втората етапа на Тур Ла Прованс. Бил водечки човек за Фернандо Гавирија во завршницата, но падот ја поделило групата, што му дозволило да има можност да ја помине целта пред неговите колеги. Негова прва победа во Светската турнеја дошла на 12 јули 2016 година на првата етапа на Трката околу Полска. Нападнал на 1 километар пред целта, што требало да биде масовен спринт и ја освоил победата пред неговиот колега Гавирија.
Бил именуван во почетниот состав за Џиро д’Италија 2017.
Личен живот
Давиде Мартинели е син на поранешниот италијански велосипедист и спортски директор на, Џузепе Мартинели.
Олга Цепилова
Таа ги проучува социјалните последици од загадувањето во Русија, особено во затворените јадрени зони како затворениот град Озиорск во јужниот дел на Урал, местото на злогласниот јадрен објект Мајак. Овие студии не биле признати од Сојузната служба за безбедност (ССБ), која ја обвинила за вмешаност во шпионажа.
Цепилова се појавила на списокот на „Јунаци на животната средина“ на списокот на Time Magazine во октомври 2007 година.
Битка кај Битола (1912)
Битката кај Битола била битка во текот на Првата балканска војна која се водела од 16 до 19 ноември 1912 година. Битката завршила со победа на српската војска.
По Кумановската битка, турската Вардарска армија, повлекувајќи се кон Битола, организирала заштитни боеви кај Присад и Алинци, со цел да добие време за собирање, средување и повторно комплетирање на своите единици, како и за привлекување на други трупи во својот состав. Планот на Зеки-паша бил да ја задржи Првата српска армија додека не се расчисти состојбата на Тракиското боиште. Борбениот распоред за одбрана го поставил од десниот брег на Црна Река и на реката Шемница преку Киромарица-Кочиште и Бел Камен. На таа линија биле утврдени турските позиции, а некои села биле организирани како отпорни точки. Зеки-паша дошол до погрешен заклучок дека српската војска ќе ги избегнува ридскиот и планинскиот терен и дека ќе напаѓа само долж патните правци Прилеп-Битола и Кичево-Битола.
Врз основа на таа процена го поставил следниот распоред: петтиот корпус (13. и 15. дивизија) на позициите од сливот на реката Шемница до село Кукуречани да го затвори правецот Кичево-Битола; шестиот корпус (16. и 17. дивизија) бил во резерва на просторот село Оризари, село Поешево. Предните одреди биле поставени кај село Древник, Мраморци и кај манастирот Св. Петар, а страничните одреди кај село Логоварди и кај Бел Камен. Во тоа време, два полка биле на марш од Охрид кон Битола. За Битолската битка Турците ангажирале вкупно околу 35.000 луѓе. На правецот кон Лерин била ангажирана 18. дивизија од 6. корпус.
Српската прва армија по Битката кај Алинци се задржала на заземените позиции и тука ги чекала Дунавската прва и Тимочката дивизија од вториот повик. За тоа време, штабот го анализирал распоредот на турските сили, со оглед на тоа дека точните податоци ги добиле од македонските месни чети. Штабот утврдил дека главниот удар треба да се изврши на Киромарица, со што ќе се урне целата турска одбрана. На 13 ноември го започнале движењето, а на 15 ноември 1912 година го зазеле следниот распоред: Моравската дивизија од првиот повик била на падините на Дрвеник, Дринската дивизија од првиот повик во рамницата од двете страни на патот Прилеп-Битола; Дунавската прва на левиот брег на Црна Река, а Коњаничката дивизија лево од неа. Тимочката втора пристигнала на 16 ноември, била разместена зад Дринската и ја образувала армиската резерва. Моравската втора од 3. армија што ѝ била потчинета на првата, тргнала од Кичево и се стационирала во реонот на Чагор. Српската војска ангажирала вкупно 68.000 луѓе.
Командантот на турскиот 5. корпус по повлекувањето од Прилеп ги распоредил единиците на позициите кај селото Алинци. Идејата на командантот на турската Западна војска била 5. корпус од позициите кај Алинци да изврши противнапад и повторно да го освои Прилеп. Позициите кај Алинци доминирале во однос на Прилепското Поле што овозможувало добар преглед и успешни дејства. Во близината пред турските позиции тече Штавичка река (Беровица), што кај селото Чепигово се влева во Црна Река.
Со оглед на тоа дека не постоеле можности за противнапад на Прилеп, командантот на Вардарската армија наредил 5. корпус да ги брани позициите кај Алинци и да го спречи пробивот на српската војска и македонските доброволци кон Битола. Штавичка Река и Црна Река биле надојдени, па поради тоа и од силните дождови земјата станала каллива, а се зголемиле и мочуриштата, што го отежнувало движењето на војските. Во случај на повлекување, турската војска можела да помине само преку мостовите кај селата Тополчани, Трн и Новаци.
На позициите кај Алинци можело да се напаѓа од три правци: преку селата Галичани и Веселчани, кон Чепигово. Овој правец овозможувал опфат на турското лево крило. Вториот правец започнувал од Прилеп преку Кобел, водел кон Алинци и Тополчани и излегувал до центарот на турските позиции. Третиот правец минувал преку западните падини на Селечката Планина преку селата Лагово, Рувци и Канатларци, излегувал на десното крило на турските позиции. Турските сили на средниот, т.е. главниот правец, ги распоредиле главните сили, односно 15. дивизија (три полка и 17 топови) во бројна состојба од околу 6.000 луѓе. Источните позиции ги бранела 13. дивизија (три полка, 10 топови, т.е. 6.300 луѓе), а западните позиции кај селото Галичани ги бранела Самостојната коњаничка бригада (600 луѓе). Резервата на 5. корпус во состав од 5. стрелечки полк (2.349 војници), 26. коњанички полк (433 војници) и две полски батерии биле разместени во реонот на селото Тополчани. Покрај наведениве сили, во составот на 5. корпус била вклучена жандармеријата со 655 луѓе и заднинските единици со 1.332 војника. Бројната состојба на 5. корпус за одбраната на позициите кај селото Алинци изнесувала вкупно 18.172 војници од кои 1.033 коњаници и 27 топови.
Нов пораз на турската војска
На 14 ноември по пристигнувањето на Моравската од вториот повик кај селото Жван, командантот на дивизијата добил извештај дека на правецот на Војувалиштенската Река се наоѓаат извесни турски единици. За осигурување на десната страна бил упатен Вториот. прекуброен полк (во чиј состав главно биле Македонци) со ридската батерија како десна колона по Војувалиштенската Река, а со главнината го продолжил движењето согласно наредбата на Штабот на армијата. Десната колона наишла на турска колона кај село Војувалиште, каде што се задржала, а дивизиската претходница преноќила кај село Мургашево.
Во текот на ноќта командантот на армијата наредил главниот дел на дивизијата во текот на 15 ноември да ги запоседне позициите село Црноец-село Лисолај кон Бел Камен, а десната колона да го пресече патот помеѓу Битола и Охрид. По забележувањето на движењето на турските трупи од Охрид кон Битола, командантот на дивизијата ја засилил десната колона со еден пешадиски полк. Таа ги совладала ослабените турски единици кај манастирот Св. Петар и тука преноќила. Левата колона го продолжила движењето и во текот на денот избила кај село Мраморица. Нејзиниот 2. пешадиски полк ги протерал турските сили и преку Самарница ја преминал река Шемница и до квечерината пристигнал кај село Облаково. Тука се задржал, подготвувајќи се во текот на ноќта на 15-16 ноември да го нападне Бел Камен. Командантот на дивизијата се согласил со таквата одлука и му испратил засилување од еден баталјон.
Борби од сите страни
Кога го известиле за српските движења по Војувалиштенска Река и кон Бел Камен, Зеки-паша донел погрешна процена, па на 15 ноември му наредил на Џавид-паша со 6. корпус веднаш да појде зад Бел Камен и со единиците што пристигнувале од Ресен да го разбие десното крило на првата армија. Пред вечерта, корпусот стигнал кај сртот Превалец и Џавид-паша и наредил на 16. дивизија да го запоседне Бел Камен. Но, поради ноќните услови и планинскиот терен, било решено наредбата да се изврши следното утро.
На 16 ноември 1912 година започнала Битолската битка, односно еден ден порано во однос на планот. Изутрината на 16 ноември, десната колона на Моравската дивизија од вториот повик ги нападнала турските позиции кај селото Гопеш и ги зазела. Истата колона вечерта го освоила преминот кај Ѓавато и ја пресекла отстапницата на турските единици за Ресен и Охрид. Левата колона во утринските часови ги нападнала позициите на Бел Камен и во борбата гради в гради и со студено оружје успеала да го заземе. На достигнатите позиции Моравската дивизија се утврдила и барала помош за да може да ги продолжи настапувањата. На другиот дел на фронтот, единиците ги вршеле последните подготовки за утрешниот напад. Зеки-паша извршил прегрупирање на своите сили, така што 13. низамска дивизија ноќта меѓу 16-17 ноември била префрлена во состав на 6. Корпус, за да ги засили напаѓачката можности, но со тоа ја ослабнал одбранбената линија.
Вториот ден, т.е. на 17 ноември 1912 година, Битката започнала со општ напад на првата српска армија. Десната колона на Моравската втора од линијата Ѓавато-Гопеш нападнала во правецот кон Превалец. Меѓутоа, поради противудар на турските сили, српската војска морала да се врати на почетните позиции. Левата колона на Бел Камен водела тешка борба гради во гради. Џавид-паша се обидувал по секоја цена да го освои ова стратегиско место. Моравската дивизија од првиот повик и Дринската од првиот повик нападале преку падините на Древеник, секоја во два борбени ешалони. Приближувајќи се кон река Шемница тие биле изложени на митралески оган. Артилеријата на двете војски, поради брзината на движењето и земјишните услови, не била употребувана. Надојдената Шемница и турскиот митралески оган го оневозможувале натамошниот пробив на српската војска. Тогаш ненадејно отвориле оган две српски батерии од Моравската дивизија од вториот повик, што се наоѓале кај Бел Камен. Тие ја неутрализирале и турската артилерија, што се наоѓала кај село Габалавци и село Секирани. Веднаш потоа, единиците на првиот ешалон ја прегазиле Шемница. По преминувањето на Шемница, започнала блиска борба, при што српската војска до вечерта избила на линијата село Габалавци-Секирани-село Драгожани. Турците отстапувале на планинскиот терен на позициите Киромарица-Кочиште. Во текот на ноќта двете дивизии ги префрлиле своите ешалони преку Шемница и се подготвувале за продолжување на нападот.
Дунавската дивизија од првиот повик напаѓала во две колони. Десната преку Црна Река и Шемница извршила напад на село Трн. Минувајќи преку мочуришното земјиште, околу 10 часот го зазела село Трн. Со тоа бил пробиен фронтот на 5. турски корпус. Меѓутоа, предноста не била искористена за продолжување на нападот, па Турците успеале да ја организираат одбраната кај село Карамани. Левата (главната) колона не успеала да изврши напад врз турската десна страна. Поради уривањето на мостот на Црна Река, таа останала кај село Новаци. Коњаничката дивизија упатила еден полк кон село Брод за да ги заземе премините преку Црна Река, а главнината била кај село Биљаник. Тимочката дивизија од вториот повик била во армиската резерва. Турската 13. дивизија до вечерта стигнала во село Доленци. Меѓутоа, Џавид-паша, командантот на 6. корпус, бил принуден да ја врати 13. дивизија во Битола поради активноста на македонските месни чети што почнале да ги напаѓаат турските сили. Со тоа ја ослабнал фронтовската линија, која на српската војска ѝ овозможило прегрупирање и полесно пробивање на фронтот.
Едностран прекин на оганот
Третиот ден (18 ноември) на битката на Бел Камен во раното утро еден српски полк ги нападнал турските позиции и бил одбиен со бројни жртви. Веднаш потоа, Турците започнале општ напад врз Моравската дивизија од вториот повик. Во најтешка положба била десната колона, што била нападната од Превалец и од Ресен. Тежиштето на нападот Турците го насочиле на левата колона на Моравската дивизија од вториот повик на Бел Камен. Тука повторно дошло до блиска борба, што била отежната поради густата магла. На останатиот дел на фронтот истото утро продолжиле борбите. Дринската дивизија ги нападнала Киромарица и Кочиште. Користејќи ја маглата, 6. српски полк успеал незабележано да дојде до Киромарица, каде што околу пладне, кога маглата се дигнала, бил дочекан со силен оган, но полкот извршил јуриш и до 13 часот ја зазел Киромарица. Потоа, 17. полк го освоил Кочиште, додека останатите полкови воделе борба на правецот село Кукуречани-село Крклино. Фронтот на Вардарската армија бил пробиен во должина од над 5 километри, меѓутоа се спуштила магла, па единиците се запреле на достигнатата линија и почнале да се утврдуваат.
Десната колона на Дунавската од првиот повик, потпомогната од артилеријата, успеала да го заземе село Карамани и тука се утврдила. Левата колона ја преминала Црна Река кај село Новаци. Коњаничката дивизија тргнала од село Биљаник кон Брод. Тимочката дивизија од вториот повик во текот на денот дејствувала со артилериски оган. По паѓањето на Киромарица и Кочиште и по неуспехот на Џавид-паша на Бел Камен, Зеки-паша околу 15 часот наредил прекин на огнот и извлекување на единиците. Петтиот и дел од 7. корпус се повлекувале кон Лерин, а 6. и вториот дел од 7. корпус кон Ресен и кон Корча. Со оглед на тоа дека комуникацијата за Ресен била пресечена кај Ѓавато со десната колона на Моравската дивизија од вториот повик, турските сили се пробиле со силен напад и продолжиле кон Корча. На 19 ноември 1912 година српските пешадиски сили влегле во Битола, а Коњаничката дивизија влегла во Лерин. Моравската дивизија го продолжила движењето и навлегла во Охрид.
Во реонот на Битола во војната против турската војска земале учество месните чети, три вода на ВМРО и српски чети. Нивното содејство особено било впечатливо во борбата за селата Гопеш и Ѓавато. Месните чети дале силен придонес во борбите за селата Прибилци и Смилево, а особено во заземањето на Битола. По влегувањето на српската војска во Битола, месните чети биле распуштени, а потоа била воспоставена српска власт.
Никола Дејков
Никола Дејков е револуционерен деец од Македонија.
Животопис
Никола Дејков е роден во 1862 година во градот Прилеп. Учи во Солунска машка гимназија, каде се спријателува со соученикот Дамјан Груев, со кого одржува врски до крајот на животот. По Ученичкиот бунт во гимназијата Дејков заедно со Груев и уште 32 деца заминуваат есента во 1888 година да учат бесплатно во Белград. Завршува гимназија во Белград и продолжува во Вишата школа, но во текот на 1890 година со повеќето Македонци го  напушта Белград и заминува да го доврши образованието  во Софискиот универзитет. Во Софија е член на револуционерното Македонско студентско друштво „Дружба“.
Линебург
Линебург (службено наречен Ханзин град Линебург; Lüneburg или Hansestadt Lüneburg; долногермански: Lümborg; полапски: Glain) — град во истоимениот округ, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Градот се наоѓа на реката Илменау, околу 50 километри југоисточно од Хамбург, на работ на Линебуршкото Поле и припаѓа на метрополитенската област Хамбург. Линебург се наоѓа на само 15 километри јужно од границата со Шлезвиг-Холштајн и Мекленбург-Западна Померанија.
Градот претставува административно седиште на истоимениот округ и има околу 77.500 жители. Поширокото градско подрачје ги опфаќа и општините Адендорф, Бардовик, Барендорф и Репенштет, со што вкупното население во оваа агломерација е околу 126.000 жители.
Местоположба
Линебург се наоѓа во долниот тек на реката Илменау, околу 30 километри од вливот во Елба. Јужно од градот се протега Линебуршкото Поле, кое има површина од 7.400 км², кое настанало од преголема искористеност на пасиштата и сеча и пожари на дрвјата. Често цитираната изјава дека полето е настаното поради работата на соланата во Линебург е историски непотврдено. Поверојатно е дека започнало со доселувањето на првите луѓе во бронзеното доба. Стариот град на Линебург се наоѓа на солна купола, од каде дошло богатството на градот.
Историски единици
Мотото „Монс, Понс, Фонс“ (од латински „планина, мост, извор“) го карактеризирале развојот на градот од век, кој започнал од три, подоцна четири, различни населби. Овие биле Калкберг со блиската населба Маркт, селото Модесторпе помеѓу мостот над Илменау и големиот плоштад Ам Занде (четвртта Занд), како и соланата со утврдената населба Зилц. Дури во век започнала да се гради пристанишната населба, Васерфиртел, помеѓу главниот плоштад и Илменау. Оваа состојба на градот останала до проширувањето, кое се случило во и уште е јасно видлива. Шесте историски градски порти на Линебург биле Алтенбрик, Бардовик, Роте, Зилц, Лин и Ноје.
Градски единици
Линебург е составен од следниве градски единици: Алтштат, Бокелсберг, Гозебург-Целтберг, Калтенмор, Крајдеберг, Лине-Морфелд, Мителфелд, Ној Хаген, Ротес Фелд, Шиценплац, Вестштат и Вилшенбрух, како и местата Ебенсберг, Хеклинген, Охтмисен, Едеме и Ретмер.
Тонење во градот
Една особеност за историскиот дел на градот помеѓу линебуршката солана и Калкберг е дека куќите се изградени над солна купола, која била копана скоро до самата површина. По интензивирањето на работите од средината на век, тонењето во градот е околу 3-5 сантиметри на година (денес до 3 милиметри). Куќите и црквите во овој дел на градот ја губеле својата статичност и морале да бидат рушени (црквата „Св. Богородица“ во 1818 година, а црквата „Св. Ламберт“ во 1861 година). Тонењето, но пред сѐ нерентабилното работење, биле причина за затворање на соланата во 1980 година. Денес, само мали количини се копаат за бањски потреби на солените бањи Линебург. Поранешната солана денес е дом на германскиот музеј за сол и еден супермаркет.
На 240 мерни точки било мерено тонењето од 1946 година на секои две години. Тонењето не е целосно завршено, но е возможно да се гради, па така некои историски градби биле обновени. Тонењето е видливо и денес за посетителите.
Праисторија
Првите знаци на човечко присуство во областа на денешниот град потекнуваат од времето на неандерталците: 56 секири, кои се проценуваат дека се стари 150.000 години, биле откриени при изградба на пат во 1990-тите години помеѓу Охтмисен и Бардовик. Местото на откритието кај Охтмисен веројатно била ловечко средиште на неандерталците, каде ловџиите ги чистеле и сечеле животните. Меѓутоа, областа скоро сигурно не било постојано населена, најмногу поради леденото доба.
Првото археолошко откритие за постојана земјоделска активноста била пронајдена во близина на ловечкото средиште на неандерталците, во реката Илменау помеѓу Лине и Бардовик. Била пронајдена секира во облик на чевел, која потекнува од век п.н.е. и која денес е во збирката на линебуршкиот музеј.
Од бронзеното доба, на ридот Целтберг биле ископани поголем број праисториски и рано историски гробови од страна на луѓе кои живееле во областа на денешниот град Линебург. Едно од најстарите пронајдоци на местото е т.н. уњетичка секира (Aunjetitzer Randleistenbeil), која потекнува од 1900 година п.н.е. Областа околу градот, исто така, поседува бројни урни од последното ледено доба, кои биле пронајдени во век. Меѓутоа, овие откритија, како и оние од линебуршки Калкберг биле чувани во приватни збирки од образовани луѓе од тоа време, но со мали исклучоци биле изгубени кога починале.
Исто така, вредни за споменување се и лангобардските гробови на линебуршки Целтберг и Едеме од првите векови од нашата ера. Во средниот век биле направени неколку откритија на местото на градот, на пример на местото на старото село Модесторпе недалеку од црквата „Св. Јован“ (Johanniskirche), на плоштадот Ламберт близу соланата и во поранешниот Васерфиртел.
Древниот град означен како Леуфана или Лојфана (Λευφάνα) од страна на грчкиот географ Птоломеј во северниот дел на Германија на запад од Елба, може да се поврзе со денешниот град Линебург.
Од село до трговски град
Линебург бил првпат споменат во средновековните документи во декрет потпишан на 13 август 956 година, во кој кралот Отон I го додалил „данокот од Линебург на манастирот изграден во чест на Св. Михаил“. Постаро споменување на местото во франкските царски анали од 795 година наведува: ...ad fluvium Albim pervenit ad locum, qui dicitur Hliuni односно „на реката Елба, на место, кое е наречено Хлиуни“, што се однесува на едно од трите населби на Линебург; веројатно замокот на Калкберг било седиште на благородниците од Билунгер од 951 година. Елпско-германското име Хлиуни доаѓа од лангобардскиот збор за „место за бегство“.
Од археолошките пронајдоци, јасно е дека областа околу Линебург веќе била населена во ова време (во музејот на Кнежевството Линебург, на пример, постои голем број на артефакти пронајдени тука), а соланата веќе работела.
Според предание, солта била првпат откриена од ловец кој набљудувал дива свиња како се бања во вир, при што ја застрелал и убил и го закачил крзното да се исуши. Кога се исушило открил бели кристали во влакната - сол. Подоцна се вратил на местото и го нашол базенот со сол, каде се случило првото производство на сол. Во Градското собрание во стаклено ѕвоно се наоѓа коска; преданието кажува дека тоа е зачувана коска од дивата свиња. Подоцна, била основана линебуршката солана која работела со векови.
И покрај постоењето на соланата, Линебург првобитно бил подреден на градот Бардовик, сместен неколку километри на север. Бардовик бил постар и поважно трговско место за Словените. Богатството на Бардовик - имал седум цркви - било засновано на фактот дека немало ниедно други трговско место. Единствено кога Бардовик одбил да се потчини на Хајнрих Лавот бил уништен од негова страна во 1189 година. Со тоа, Линебург добил градски права (Stadtrechte) и се развил во средишно трговско место во областа, на местото на Бардовик.
Полапското име за Линебург е „Глаин“ (Glain), што веројатно потекнува од словенскиот збор „глина“. Во латинските тектови, Линебург покрај латинизираното име Лунабургум (Lunaburgum), се појавувал и како Селенополис (Selenopolis, „град на месечината“), бидејќи градот се поврзувал со божицата на месечината Луна. Монети од тоа време и изворите Луна на главниот плоштад го носат овој мотив.
Ханза
Како последица на монополот кој Линебург го имал долги години како произведувач на сол во Северна Германија, кој му бил нарушен дури со францускиот увоз, многу брзо станал член на Ханзата. Сојузот Ханза бил создаден во 1158 година во Либек, првично како сојуз на поединечни трговци, но во 1356 година станал сојуз на трговски градови (што се случило на првиот општ состанок или Ханзетаг). Солта на Линебург била потребна за засолување на харингата уловена во Балтичкото Море и во водите околу Норвешка, како би можела да биде конзервирана за да се пренесе на копното во периоди на постење, кога рибата била дозволена.
Околу 1235 година се создало Војводството Брауншвајг-Линебург, кое било владеено од семејство чии благороднички линии постојано се делеле и обединувале. Поради тоа постојано се појавувале помали држави, кое обично имале статус на кнежевство и вообичаено биле именувани од местоположбата на војводското седиште. Така, помеѓу 1267 и 1269 година било создадено Кнежевство Линебург по првпат и Линебург бил седиште на резиденцијата. Во 1371 година, во бранот на линебуршката војна за наследство, граѓаните ги исфрлиле кнезовите од градот и го уништиле замокот на Калкберг, заедно со блискиот манастир. Договорот за мир во 1392 година го опфатил нивното барање градот да стане слободен царски град, статус кој го имал до 1637 година. Така, парите останувале во градот, што овозможило градба на убави куќи и цркви.
Во 1392 година, Линебург добил право на складирање. Ова значело дека трговците, кои патувале низ областа можеле да застанат во градот, да ја растоварат стоката и да ја понудат за продажба во одреден период. За да не може трговците да одат околу Линебург била изградена непробојно одбранбена линија западно од градот во 1397 година; слична линија била подигната источно од градот во 1479 година.
Конфликтот помеѓу Градскиот совет и сопствениците на соланата предизвикал криза во градот од 1446 до 1462 година. Ова не било војна во вистинска смисла на зборот, туку раздор помеѓу Градскиот совет и оние членови на благородништвото кои биле сопственици на соланата. Не бил разрешен до вклучувањето на данскиот крал Кристијан I, бискупот на Шверин и бискупот на Либек, Арнолд Вестфал.
Во 1454 година, граѓаните барале поголемо влијание над јавниот живот.
Од крајот на 2007 година, Линебург повторно ја носи титулата Ханзин град.
Реформацијата
Во време на реформацијата, градот се свртел кон протестантството, која особено ја промовирал војводата Ернст I од Брауншвајг-Линебург.
Најстара трага од реформаторското движење потекнува од петицијата на 25 март 1525 година до Елизабет фон Гелдерн (ќерка на Хајнрих I од Брауншвајг-Линебург) на протераниот граѓанин Јохан Функе, кој морал да го напушти градот, бидејќи тој пеел други германски псалми и како и други, читал духовни и секуларни лутерански списи. Во тоа време, градот сѐ уште бил поврзан со старите католички верувања. Следеле немирни години во кои следбениците на Римокатоличката црква и следбениците на Мартин Лутер се натпреварувале едни со други.
Сепак, ова се сменило во 1529 и 1530 година, кога Урбан Региус бил повикан во градот како реформатор, каде пристигнал во пролетта 1531 година и по барање на граѓаните изработил нови училишни и црковни прописи. Региус повторно се вратил во Целе, но продолжил да патува во Линебург до 1534 година, за да ја воспостави реформацијата, што било потврдено со потпишувањето на лутеранската Конкордска формула од 1577 година од страна на градоначалникот и потврдена од Градскиот совет во 1580 година.
Следувал период на голем стопанско и културен просперитет за Линебург, кој не бил никогаш претходно достигнат и кој исто така нема да биде повторно достигнат во следните два и пол века.
Во тоа време, градот се развивал со бројни градби како ѕидини, порти и кули, со убави улици и плоштадот, сликовити цркви (меѓу нив најистакнатата црква „Св. Михаил“), болници, Градското собрание со шест кули и својот вински подрум, Кнежевската куќа, солените извори, пристаништето и водениците. Во градот владеела општа благосостојба.
Со падот на Ханзата - и отсуството на харингите околу 1560 година околу Фалстербро во Сканија – си заминале најголемите купувачи на солта од градот; градот брзо станал осиромашен. Во годините што следеле дошло до стагнација и одвај да се градела некоја нова куќа.
Триесетгодишна војна
Триесетгодишната војна првин стигнала во градот во 1623 година, кога низ него поминале повеќе трупи. Советот ги обезбедил бедемите и портите, складирал дополнителни животни намирници и ги поправил градските бедеми. Биле ангажирани воени команданти и други членови. Во 1625/1626 преминот на трупи се зголемил, но градот бил поштеден, за разлика од руралните области.
Првата епидемија на чума се појавила во 1624 година, но поминала благо, додека друга се појавила кон крајот на 1625 година и траела до 1626 година. За време на најсилниот период во 1626 година, највисокиот број на мртви на ден изнесувал 50 лица. Бројот на мртви во сите три години изнесувал 6.000, скоро половина од бројот на население на Линебург, иако треба да се напомене дека многумина се преселиле од градот во околината.
И покрај воените маршеви како оние во 1627 година на генералот Тили, Линебург останал поштеден, но морал во периодот 1628-1629 да плати 33.600 рајхсталери воена контрибуција. Истовремено, опаднале приходите од пивтија и се намалиле акцизите од пиво, поради што градската управа забележала најниско ниво на приходи.
Градскиот совет ги отфрлил барањата на војводата Георг фон Брауншвајг и Линебург-Каленберг во 1631 година да изгради гарнизон и на шведскиот генерал Тот за избегнување на окупацијата. Уште во 1635 година се ослободил од шведската окупација откако платил 10.000 рајхсталери преку генералот Банер, кој во следната година повторно го обиколил градот со трупи и сакал да го освои. По првичниот отпор, градот се предал и бил принуден да ги исполни тешките услови. Така, морал на пример место пљачка на војниците на Линебург да ја замени со плаќање на 34.000 рајхсталери. За да се собере оваа голема сума, морале над 200 парчиња сребрени монети да се претворат во злато. Бидејќи продажбата се случила во неповолни времиња се изгубиле околу 5.000 рајхсталери од вредноста.
Воедно, од почетокот на Триесетгодишната војна растеле внатрешни расправии во советот и во самите ѕидни, каде горната класа станувала послаба, додека занаетчиите и обичните граѓани барале поголемо влијание кон советот. Помеѓу Советот и граѓаните стоеле старите кавги од различни причини. Советот се состоел од горната класа и не било непосредно избиран.
Кога главните шведски трупи конечно го напуштиле градот, оставиле само неколку војници за заштита на градот. Истовремено, царските, саксонските и бранденбуршките трупи доаѓале кон градот. Кога ситуацијата станала заканувачка во август 1637 година, очајните граѓани ги отвориле портите на Линебург за да се избегне непријателско преземање и подметнување пожар.
Линебург никогаш не бил вистински слободен царски град, иако всушност го поседувал тој статус, но скоро секогаш бил во посед на војводите од Брауншвајг-Линебург. На 3 септември 1637 година, војводата влегол во градот, кој му бил предаден од шведскиот полковник без борба.
Во декември 1637 година, војводата го укинал патрицискиот совет. Сепак, новиот совет не се покажал ефикасен, поради што граѓаните повторно побарале создавање на патрицискиот совет. Следеле преговори помеѓу градоначалниците и советот на Линебург на една страна и кнежевството на друга, кога во мај 1639 година војводата Георг фон Брауншвајг-Линебург ја презел целосно својата моќ.
Линебург претрпел загуба на својата слобода и засекогаш била скршена надмоќта на поранешните патриции, што сѐ уште се огледува во градбите во градот, кои биле градени до 1620 година од страна на тие семејства. Покрај тоа, градот бил високо задолжен, така што во 1682 година требало да се покачат даноците.
и век
Во 1810 година, Линебург бил анектиран од страна на Франција и започнал т.н. француски период. По поразот на Французите во Русија, во март 1813 година започнало општо востание во Северна Германија, па Линебург ги избркал Французите од градот. Резултатот бил Битката кај Линебург на 2 април 1813 година.
Хајнрих Хајне, чии родители живееле во Линебург во денешната куќа „Хајнрих Хајне“, кој тој ја нарекол „резиденција на здодевноста“. Кон крајот на век, Линебург станал гарнизонски град, каков што останал до 1990-тите години.
Во 1894 година била отворена синагогата во градот за потребите на 200 Евреи од Линебург. Евреите биле активно вклучени во стопанскиот и културниот развој на градот.
По преземањето на моќта од страна на Адолф Хитлер, сите Евреи биле бојкотирани во јавниот живот. Евреите биле протерани, депортирани во концентрациски логори и убиени. Во Линебург се поставени 26 спомен-камења во чест на жртвите од тоа време. Градските рути водат низ некои од поранешните места на жртвите, како и места кои имале улога во време на националсоцијализмот.
Воздушните напади на градот предизвикале релативно мала штета. Ноќта помеѓу 12 и 13 август 1941 година првпат паднале бомби на Линебург, при што во градскиот дел Им Грим биле оштетени куќи и две лице се здобиле со повреди. На 2 април 1944 година паднале повеќе бомби низ Линебург, при што повеќе лица биле усмртени, а повеќе куќи оштетени. Спомен-обележје близу зоолошката градина дава почит на масовниот гроб на 256 лица, чиј транспорт од концентрацискиот камп Нојенгаме кон Вилхелмсхафен бил бомбардиран на 7 април 1945 година. Исто така, тука се наоѓаат и жртви од 11 април 1945 година. До 80 повредени и ослабени, но живи затвореници, кои не требало да бидат превезувани, биле застрелани од војници. На 18 април 1944 година, воздушната база била нападната од 30 авиони и била значително оштетена. Во текот на војната вкупно 43 куќи биле целосно уништени. Вкупно 270 станови биле неупотребливи, што претставува 2,6% од сите живеалишта во градот. Биле отстранети вкупно 11.200 м³ шут.
Вечерта на 4 мај 1945 година, овластена делегација на Фленсбуршката влада јужно од Линебург на ридот Тимелоберг (близу селото Вендиш Еверн) потпишала делумно предавање на германските трупи во Северна Германија, Данска, Норвешка и северниот дел на Холандија во присуство на британскиот генерал Бернард Монтгомери, со што борбите завршиле. Местото е ограничено за посета на општата јавност, бидејќи претставува воена зона; помал споменик е поставен на патот кон ридот за потсетување на капитулацијата. Кратко потоа следела безусловната капитулација на Вермахтот. На 23 мај 1945 година, главниот заповедник на паравоената единица СС, Хајнрих Химлер, во британско заробеништво во Линебург извршил самоубиство со гризење на капсула цијанид. Подоцна бил закопан на необележана локација во блиската шума.
Повоен период
Дури и пред нирнбершките процеси, првите судења за воени злосторства започнале во Линебург на 17 септември 1945 година против 45 поранешни од СС, кои биле службеници и раководители на концентрациските кампови Берген-Белзен и Аушвиц. Овие судења биле наречени белзенски процес.
Во рамки на реформата на војската од 1990 година, две од трите касарни во градот биле затворени, а преостаната била намалена. Дополнително, граничната касарна била укината, која делумно била користена од покраинската гранична полиција на Долна Саксонија. На подрачјето на поранешната гранична касарна се протега парк со нов комерцијален простор. Таму се населиле бројни фирми од областа на информатичката технологија. Во близина на паркот во мај 2006 година бил отворен за сообраќај мостот „Јоханес Вестфал“. Мостот ги поврзувал новиот парк со градскиот дел Гозебург преку Илменау.
Линебуршкиот универзитет „Лојфана“ се преместил на просторот на касарната Шарнхорст. Универзитетот настанал од Вишата педагошка школа, која се споила во 1978 година со самостојните студии по економија и културни студии. Од мај 1989 година официјално е познат како Линебуршки универзитет. Од неговото преселување на просторот на поранешната касарна, Универзитетот привлекол повеќе студенти. Проширувањето на универзитетот одиграл важна улога на градот на услужен центар.
Со општинската реформа од 1972 година, Линебург го загубил статусот на слободен град и бил припоен кон округот Линебург. На 5 октомври 2007 година, градот официјално бил наречен Ханзин град Линебург и со тоа покрај Штеде станал втор град на Ханзата во Долна Саксонија.
На 23 септември 2008 година, градот ја добил титулата „место на различноста“ од страна на сојузната влада.
Развој на населението
Линебург веќе во доцниот среден век имал 14.000 жители и на почетокот на новото време припаѓал на големите градови. Населението се намалило со стопанскиот пад во 1757 година на 9.400 жители, за во 1813 година да се искачи на 10.400 жители. Со почетокот на индустријализацијата во век, растот на населението се засилил. Ако во 1855 година во градот имало 13.000 жители, во 1939 година имало одвај малку повеќе, 35.000. Кратко по Втората светска војна, бегалци и раселени лица од источните територии на Германија довеле до раст на населението во само неколку месеци од околу 18.000 лица, поради што градот имал 53.000 жители во декември 1945 година. Во 2003 година бил надминат бројот од 70.000 жители по првпат. Градот Линебург, како и истоимениот округ и соседниот округ Харбург, припаѓаат на неколку слични области во Германија, кои доживеале ваков сличен раст на населението. Причините за ова го вклучуваат и растот на населението во областите околу метрополитенската област Хамбург и подоцнежната смена на луѓе во тие области. Долносаксонската статистичка служба прогнозира дека градот Линебург во 2021 година ќе има 89.484 жители.
На 31 декември 2015 година, според статистичката служба, официјалните податоци покажувале дека во Линебург живеат 74.072 жители (оние кои имале живеалиште во градот), што било историско највисоко ниво. Дополнително, Линебург заедно со тесните врски со непосредните општини околу него создава агломерација. Градот, заедно со местата Адендорф, Бардовик, Дојч Еверн и Репенштет, како и Фегелзен и Вендиш Еверн, има вкупно население од 108.000 и заедно со овие места има доволно жители за да биде голем град. Моментално, Линебург е 11. најголем град во Долна Саксонија.
Следниот преглед го покажува бројот на население според сегашното општинско подрачје. До 1813 година се засновува на проценки, потоа на резултати од пописите (1) или службени податоци од статистичката служба.
* Резултати од попис
Политика
Градот Линебург припаѓа на покраинскиот круг бр. 49 Линебург и на сојузниот круг бр. 38 Лихов-Даненберг - Линебург.
Градски совет
Градскиот совет се состои од 42 избрани членови и градоначалникот. По општинските избори во 2016 година, распределбата на местата е следна:
Градоначалник
Покрај самиот градоначалник постојат и почесни началници, избирани од самиот Совет, кои му помагаат на градоначалникот во одредени протоколарни работи. Моментални началници се Едуард Коле (SPD), Улрих Леб (Зелени) и Кристел Јон (CDU).
Градски директори
Во 1946 година, британската окупациска зона донела општински промени и се вовела функцијата градски директор.
Збратимени градови
И покрај средната големина на Линебург има многу партнерства со други градови. Во јуни 2000 година се сретнале претставници од сите збратимени градови во Линебург и околината.
Линебург бил збратимен со следниве градови:
Дополнително, постојат партнерства со германските градови Кулмбах и Кетен.
Битка кај Брегалница
Битката кај Брегалница била битка помеѓу Бугарија и Србија за време на Втората балканска војна. Битката на Брегалница, односно на фронтот меѓу третата. српска и четвртата. бугарска армија започнала ноќта на 30 јуни 1913 година во 2.00 часот, со ненадеен напад на 8 бугарска дивизија преку Брегалница на центарот на десното крило на Дринската дивизија. Еден час подоцна тргнала во напад и 7 рилска дивизија преку Злетовска река на левото крило на истата српска дивизија. Под притисокот на бугарските единици, претстражните одреди на Дринската дивизија се повлекле на главните позиции. Во 2 часот и 30 минути српските полкови на левото крило и на центарот ги зазеле позициите. На десното крило претстражниот баталјон наместо да ја прифати борбата со предните делови и да создаде време на својата главнина, преминал во противнапад и бил разбиен, по што српските сили биле принудени да се повлечат на дополнителните позиции на 2,5 километри зад главните.
Линебург
Театар
Дополнително, Линебург поседува бројни аматерски сцени, кои изведуваат редовни претстави. Една од првите вакви сцени е „поинаков театар“ (d.a.t. – das andere theater), која била основана во 1978 година. Денешната разновидност на аматерските театри ја има само во поголемите градови како Хамбург или Хановер. Мал избор на вакви театри се (подредени по годината на основање):