cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дамчеста тринга
Размножување
Дамчестата тринга е типична моногамна птица, но има случаи и на полиандрија. На местата за гнездење доаѓаат сами, во парови или во мали јата. Додворувањето започнува уште пред да пристигнат, но својот врв го достигнува кога ќе се вратат од преселбата. Мажјаците испуштаат силни, остри, но и мелодични звуци. Гнездото го сместуваат на релативно суво место, скриено под грмушка, во трева или меѓу камења, на островчиња, а често и во изгорени подрачја. Гнездото претставува мала дупка обрабена со гранчиња и послана со малку мов. Јајцата ги несат во мај-јуни, а тие се обично 4 зеленкави или жолтеникави, со кафеави и портокалови дамки. Инкубацијата трае околу 22 до 25 дена и во почетокот ги квачат обата родитела, но потоа женката му ја препушта грижата на мажјакот, а таа порано, со другите женки формира јата и заминува на местото за зимување.
Исхрана
Дамчестата тринга се исхранува со разни безрбетници: инсекти (водни инсекти, бубачки, ларви, муви), мекотели, црви, мали риби и полноглавци. Се храни во плитката кал на брегот и ја собира храната од дното или од водата, пикајќи го само клунот, а понекогаш и целата глава под вода. Кога има силен ветар стои на брегот и ја чека храната што брановите ќе ја донесат. Доколку е потребно тие добро пливаат, а во итен случај и нуркаат.
Статус
За овие птици важи Договорот за заштита на африканско-евроазиските миграторни водни птици.
ОУ „Даме Груев“ - Ерџелија
Основно училиште „Даме Груев“ (официјално: Основно општинско училиште „Даме Груев“ - Ерџелија; скратено: ООУ „Даме Груев“ - Ерџелија) — централно основно училиште во селото Ерџелија. Училиштето се наоѓа во самото село, покрај главната улица.
Училиштето е именувано по истакнатиот македонски народен херој Даме Груев.
Местоположба
Централниот објект на основното училиште се наоѓа во средишниот дел на селото Ерџелија.
Историја
Училиштето било основано во 1966 година.
Настава
Во училиштето се изведува настсава во една смена со 5 паралелки во одделенска настава и 6 паралелки во предметна настава. Наставата се изведува на македонски наставен јазик.
Подрачни училишта
Во составот на училиштето влегуваат следниве подрачни училишта:
Келн
Келн (Köln, келнски: Kölle) — германски четврти најголем град (по Берлин, Хамбург и Минхен) и е најголем град, како во германската сојузна покраина Северна Рајна-Вестфалија, така и во рамките на метрополитенската област Рајна-Рур, една од главните европски метрополитенски области со повеќе од десет милиони жители.
Келн е еден од главните културни центри во Рајнската област и има динамична уметничка сцена. Келн е дом на повеќе од 30 музеи и стотици галерии. Изложби се движат од локални римски археолошки наоѓалишта до современа графика и скулптури. Келнскиот саем е домаќин на голем број саеми, како што се Арт Келн, Им Келн Меѓународен саем за мебел и Фотокина. Келн, исто така, е добро познат по неговите прослави по повод келнскиот карневал, годишниот реге-фестивал Сумерјам и келнскиот геј-прајд.
Римски Келн
Првата урбана населба на земјиштето на она што е центар на Келн денес бил Oppidum Ubiorum (Опидум Убиорум), која била во 38 година п.н.е. од страна на Убии, германско племе. Во 50 година н.е., Римјаните го основале Колонија (Colonia) на реката Рајна и градот станал покраински центар на Долна Германија во 85 година од наша ера. Градот бил наречен „Colonia Claudia Ara Agrippinensis“ (Колонија Клаудија Ара Агрипиненсис) во 50 година Значителни римски остатоци може да се најдат во денешниот Келн, особено во близина на пристанишната област, каде било откриено значајно откритие на 1900 години стариот римски брод на крајот на 2007 година. Од 260 до 271 Келн бил главен град на Галското царство под власт на Постум, Марија и Викторин. Во 310 под власта на Константин бил изграден мост преку Рајна во Келн. Царските намесници на Рим живееле во градот и тој станал еден од најважните трговски и производствени центри во Римското Царство северно од Алпите.
Матернус, кој бил избран за епископ во 313, бил првиот познат епископ на Келн. Градот бил главен град на римската провинција до окупацијата од страна на Франките во 459 година. Во 785, Келн станал седиште на архиепископијата.
Среден век
За време на Светото Римско Царство во средниот век, келнскиот архиепископ бил еден од седумте избрани принцови и еден од трите црковни избирачи. Архиепископот владее голем временски период, но во 1288 година Зигфрид Втори фон Вестербург бил поразен во Битката кај Воринген и присилен на егзил во Бон.
Локацијата на Келн на реката Рајна е ставена на раскрсница на главните трговски патишта помеѓу Исток и Запад и била основата на растот на Келн. Келн бил членка на Ханзеатската Лига, а станал слободен царски град во 1475. Интересно архиепископот сепак го задржал правото на смртна казна. Така, општинскиот совет (иако во строга политичка спротивност на архиепископот) зависел од него во сите прашања во врска со кривичната правда. Ова го вклучувала тортурата, чија казна единствено била дозволена за предавство на епископски судија, т.н. „Greve“ (грефе). Оваа правна ситуација траела сè до француското освојување на Келн.
Покрај своето економско и политичко значење Келн, исто така, станал одличен центар на средновековното поклонение, кога келнскиот архиепископ Рајналд фон Дасел ги дал моштите на тројцата мудреци на келнската катедрала во 1164 (тие, всушност, биле запленети од Милано). Покрај тројцата мудреци Келн ги задржал моштите на Света Урсула и Свети Алберт Велики.
Економските структури на средновековниот и ранонововековниот Келн биле карактеризирани со статусот на град како главно пристаниште и сообраќаен центар на Рајна. Занаетчиството било организирано од страна на самоуправувачките еснафи, од кои некои биле ексклузивни за жени.
Како слободен град Келн бил суверена држава во рамките на Светото римко царство и како таков имал право (и обврска) да ги одржувал своите воени сили. Облечени во црвена униформа овие војници биле добро познати како Rote Funken (Црвени искри). Овие војници биле дел од војската на Светото Римско Царство („Reichskontingent“) и се бореле во војните во 17-от и 18-от век, вклучувајќи ги и војните против револуционерна Франција, кога малите сили биле скоро целосно збришани во борбите. Традицијата на овие војници е зачувана како воено подсмевање од најистакнатата карневалска група во Келн, Црвените искри (Rote Funken).
Слободниот град Келн не смеел да се меша со Келнската архиепископија, која била сопствена држава во рамките на Светото Римско Царство. Од втората половина на 16-от век архиепископите биле одбирани од баварската династија Вителсбах. Поради слободниот статус на Келн, на архиепископите обично не им било дозволено да влезат во градот. Така тие се населиле во Бон, а подоцна во Брил на Рајна. Како членови на влијателно и моќно семејство и поддржувани од нивниот извонреден статус како изборни кнезови, архиепископите на Келн многупати го предизвикувале и се заканувале по слободниот статус на Келн во текот на 17-от и 18-от век, што резултирало со комплицирани работи, кои биле управувани со дипломатски средства и пропаганда, како и од страна на Врховниот суд на Светото Римско Царство.
19-ти и 20 век
Постојаната напнатост меѓу римокатоличката Рајнска област и со големо мнозинство протестантската пруска држава постојано ескалирале, со Келн, кој бил во фокусот на конфликтот. Во 1837 архиепископот на Келн, Клеменс Август фон Дросте-Фишеринг, бил уапсен и затворен на две години по спорот за правниот статус на браковите меѓу протестантите и римокатолиците (Mischehenstreit). Во 1874 за време на Културкампф, архиепископот Паул Мелхерс бил затворен пред да отиде во засолниште во Холандија. Овие конфликти издвоени од католичкото население од Берлин, придонесувајќи за длабоко анти-пруско незадоволство, кое било сè уште значајно по Втората светска војна, кога поранешен градоначалник на Келн, Конрад Аденауер, станал првиот канцелар на Западна Германија.
За време на 19-от и 20-от век, Келн апсорбирал голем број на околни градови и до Првата светска војна веќе се зголемил на 700.000 жители. Индустријализацијата го променила градот и го поттикнала неговиот развој. Возилата и производството на мотори биле особено успешни, иако тешката индустрија била помалку присутна отколку во Рурската област. Катедралата, започната во 1248, напуштена околу 1560, всушност била завршена во 1880 не само како место за обожување, туку исто така и како германски национален споменик, прославувајќи ја новоформираното Германско Царство и континуитетот на германскиот народ уште од средниот век. Некои од овие урбани градби се случиле на сметка на историското наследство на градот со многу рушења (на пример, градските ѕидини или околината околу катедралата), кои понекогаш биле заменувани со денешни згради.
За време на Првата светска војна Келн бил цел на неколку мали воздушни напади и ги преживеал непријателствата без значителна штета. До 1926 година, Келн бил окупиран од страна на британската армија под условите на примирјето и последователниот Версајски мировен договор. За разлика од строгите мерки преземени од страна на француските окупациски трупи, Британците постапувале повеќе тактички со месното население. Градоначалник на Келн од 1917 до 1933 и иден канцелар на Западна Германија Конрад Аденауер го признал политичкото влијание на овој пристап, особено дека Британците се спротивставиле на француските планови за постојано сојузничка окупација на Рајнската област.
Како дел од демилитаризацијата на Рајнската област утврдувањата морале да бидат уништени. Ова можело да се земе како можност за создавање на два зелена појаса (Grüngürtel) околу градот со претворање на утврдувањата и нивните празни полиња во големи јавни паркови. Меѓутоа, овој проект не бил довршен до 1933 година. Во 1919 Келнскиот универзитет, затворен од Французите во 1798, бил повторно основан. Ова реосновање било сметано за замена за губењето на германскиот универзитет во Стразбур, кој станал дел од Франција, заедно со остатокот на Алзас. Келн успеал во текот на Вајмарската Република (1919–1933) и бил направен напредок особено во однос на јавното однесување, планирање на градот, станбените и социјалните прашања. Проектите за социјални згради биле сметани за успех и понатаму копирани во други германски градови. Поради учеството на Келн во борбата за добивање на Олимпијадата, бил подигнат современ фудбалски стадион на Мингерсдорф. Кога британската окупација завршила, цивилната авијација била дозволена повторно и Аеродром Келн Буцвајлерхоф наскоро станал центар за домашниот и меѓународниот воздушен сообраќај: втор во Германија по Аеродром Берлин-Темпелхоф.
Демократските партии изгубиле на локалните избори во Келн во март 1933 на сметка на НСДАП и други десничарски партии. Потоа комунистичките, како и социјал-демократските членови на градското собрание биле затворени, а градоначалникот Аденауер бил разрешен од новите носители на власта. Меѓутоа, во споредба со другите поголеми градови, нацистите никогаш не добиле одлучувачка поддршла во Келн и бројот на гласови за нацистичката партија за изборите во Рајхстагот бил секогаш под националниот просек. До 1939 населението се искачило на 772.221 жител.
Втора светска војна
За време на Втората светска војна, Келн бил седиште на воената команда (Militärbereichshauptkommandoquartier) за воениот округ (Wehrkreis) Шест на Минстер. Келн бил под команда на генерал-полковникот Фрајхер Редер фон Дирсбург, кој бил одговорен за воените операции во Бон, Зигбург, Ахен, Јилих, Дирен и Моншау. Келн бил дом на 211-от пешадиски полк и 26-от артилериски полк.
При бомбардирањето на Келн во Втората светска војна, Келн издржал 262 воздушни напада од страна на западните сојузници, кои предизвикале околу 20.000 цивилни жртви и речиси целосно збришување на центарот на градот. Во текот на ноќта на 31 мај 1942 година, Келн бил цел на „Операцијата Милениум“, првиот бомбашки напад со 1.000 авиони изведен од кралските воздушни сили во Втората светска војна. 1.046 тешки бомбардери ја нападнале нивната цел со 1.455 тони експлозив, околу две третини од нив запаливи. Овој напад траел околу 75 минути, уништувајќи 248 хектари изградена површина, убивајќи 486 цивили и оставајќи 59.000 луѓе без покрив над главата. До крајот на војната, населението на Келн се намалило за 95%. Оваа загуба била главно предизвикана од масовната евакуација на луѓето кон поруралните средини. Истото се случувало и во многу други германски градови во последните две години од војната. На крајот од 1945 година, населението повторно се искачило над 500.000 жители.
Во тоа време, во суштина била депортирана или убиена целата келнска предвоена еврејска популација од 20.000 од германскиот режим во тоа време. Шесте градски синагоги биле уништени. Синагогата на Ронштрасе била повторно изградена во 1959.
Повоен Келн
И покрај статусот на најголем град во областа, соседниот Диселдорф бил избран како политички главен град на сојузната покраина Северна Рајна-Вестфалија. Со Бон избран како провизорен главен град (provisorische Bundeshauptstadt) и седиште на владата на Сојузната Република Германија, Келн имал корист од тоа да биде помеќу два важни политички центри на поранешната Западна Германија. Градот станал дом на голем број на сојузни агенции и организации. По повторното обединување во 19990 Берлин бил избран за сојузен главен град на Германија.
Уништувањето на 95% од градскиот центар, вклучувајќи ги и познатите дванаесет романски цркви, како што се Свети Гереон, Великосвети Мартин, Свети Марија во Капитол и неколку други споменици во Втората светска војна значеле огромна загуба на културното богатство. Обновата на овие цркви и другите знаменитости, како што е салата Гирцених не биле неоспорени од некои водечки архитекти и историчари на уметноста во тоа време, но во повеќето случаи, граѓанската намера победила. Реконструкцијата траела до 1990-тите, кога романската црква „Св. Куниберт“ била завршена.
Во 1959 населението во градот повторно ги достигна предвоените бројки. Тоа постојано се зголемуваше, достигнувајќи 1 милион во 1975 година. Останало под таа бројка до средината на 2010, кога повторно го достигнало еден милион.
По обединувањето на Германија
Во 1980-тите и 1990-тите економијата на Келн успеала поради две причини. Првата, растот на медиумските компании, како во приватниот, така и во јавниот сектор; тие особено се заслужни за создавањето на новоразвиениот Медиа Парк, што создава силна визуелна точка во центарот на градот, кој се состои од KölnTurm (Кула Келн), една од најпознатите високи згради во Келн. Втората, постојаното подобрување на сообраќајната инфраструктура го направи Келн, една од најлесно достапните метрополитенски области во Средна Европа.
Поради економскиот успех на Келнскиот саем, градот организираше големо продолжување на градскиот саем во 2005. Во исто време, првичните згради, кои датираат од 1920-тите се изнајмуваат на РТЛ, најголемиот приватен радиодифузер во Германија, како нивно ново корпоративно седиште.
Окрузи
Келн е поделен на 9 окрузи (Stadtbezirke) и 85 градски делови (Stadtteile) :
Клима
Келн е еден од најтоплите градови во Германија. Тој има умерена–океанска клима со релативно свежи зими и топли лета. Неговата просечна годишна температура е 10 °C во текот на денот и 5,5 °C ноќе.
Заштита од поплави
Келн е редовно погоден од поплави од реката Рајна и се смета за европски град најмногу склон кон поплави Градската агенција (Stadtentwässerungsbetriebe Köln, „Келнски урбани операции за одводнување“) управува со големиот контролен систем против поплави, кој вклучува постојани и мобилни ѕидови против поплави, заштита од зголемувањето на водата во зградите близу речните брегови, системи за следење и прогнозирање, пумпни станици и програми за заштита на пловни земјишта и речни насипи. Системот бил редизајниран по поплавата во 1993 година, која резултираше со тешки оштетувања.
Демографија
Келн е четвртиот најголем град во Германија во однос на жители Берлин, Хамбург и Минхен. Така од 30 јуни 2010, официјално има 1.000.660 жители. Келн е центар на областа Келн/Бон со околу 3 милиони жители (вклучувајќи ги и соседните градови Бон, Хирт, Леверкузен и Бершки Гладбах).
Според локалните статистики, во 2006 густината на населението во градот било 2.528 жители на километар квадратен. 31,4 проценти од населението има мигрирано тука, а 17,2 проценти од населението на Келн е негерманско. Најголемата група, сочинувајќи 6,3 проценти од вкупното население, е турската. Така од септември 2007, има околу 120.000 муслимани кои живеат во Келн, најмногу од турско потекло.
Во градското население, лицата под 18 години учестуваат со 15,5%, 67% се меѓу 18 и 64 и 17,4% се на возраст од 65 години или постари.
Влада
Градската администрација е водена од градоначалник и три негови заменици. Јирген Ротерс на Социјалдемократската партија е градоначалник од 20 октомври 2009.
Избори
Градските советници се поставени на петгодишен мандат, а градоначалникот има шестгодишен мандат
Градски предел
Централниот дел на Келн бил целосно уништен за време на Втората светска војна. Обновата на градот по стилот на 1950-тите, притои почитувајќи го стариот распоред и именувањето на улиците. Така, денес, градот се одликува со едноставни и скромни постовоени згради, прошарани со неколку предвоени згради, кои биле обновени поради нивната историска важност. Некои згради на „Wiederaufbauzeit“ (ерата на реконструкцијата), на пример оперската куќа од Вилхелм Рипан, денес се сметаат за класика на модерната архитектура. Сепак, бескомпромисниот стил на келнската оперска куќа и другите современи згради останаа контроверзни.
Зелените површини заземаат околу една четвртина од Келн, што е приближно 75м² јавна зелена површина за секој жител на градот.
Туризам
Келн имал 4,31 милион ноќевања резервирано и 2,38 милиони пристигнувања во 2008. Градот, исто ака има најмногу пабови по глава на жител во Германија. Градот има 70 клубови и други забавни места. Градот, исто така, има „безбројни“ барови, ресторани и пабови. .
Знаменитости
Цркви
Мостови
Неколку мостови ја поминуваат Рајна во Келн. Тие се (од југ кон север): Мост Хоенцолерн, Јужен железнички мост, Мост Северин, Мост Дојц, Мост Хоенцолерн, Мост Зоо (Zoobrücke) и Мост Милхајм. Особениот железен засводен лак на мостот Хоенцолерн (Hohenzollernbrücke) — главниот белег по течението на речниот насип. Реката Рајна минува низ специјален начин, обезбеден од келнската жичарница (германски: Kölner Seilbahn), жичарница што води над Рајна меѓу келнската зоолошка градина во Нил и Рајнпарк во Дојц.
Високи структури
Највисоката градба во Келн е Колониус телекомуникациската кула на 266 метри. Набљудувачката платформа е затворена од 1992. Изборот на највисоките згради во Келн се наведени подолу. Други високи градби се Ханзахохаус (дизајнирана од архитектот Јакоб Керфер и завршена во 1925 - таа едно време била европска највисока канцелариска зграда), зградата Кранхаус на Рајнаухафен и Месетурм Келн (Саемска кула).
Култура
Келн има неколку музеи. Познатиот Римско-германски музеј претставува уметност и архитектура од далечното минато на градот; во музејот Лудвиг е сместена една од најважните збирки на модерната уметност во Европа, вклучувајќи ја и збирката на Пабло Пикасо, која ја има единствено во музеите во Барселона и Париз. Музејот Шнитген на религиозна уметност е сместен во Свети Сесилија, една од келнските дванаесет романски цркви. Неколку оркестри се активно во градот, меѓу кои е оркестарот Гирцених и симфонискиот оркестар на келнското радио, обата сместени во зградата на келнскиот филхармониски оркестар. Други оркестри се Музика Антика Келн, како и неколку хорови, вклучувајќи ги хорот на келнското радио. Келн исто така бил важен центар на електронската музика во 1950-тите (Студио за електронска музика, Карлхајнц Штокхаузен) и повторно од 90-тите години наваму. Јавното радио и телевизија WDR била вмешана во промовирањето на музичките правци, како што се Краутрок во 70-тите; влијателниот Can бил формиран во 1968. Постојат неколку центри на ноќниот живот, меѓу нив се Kwartier Latäng (студентскиот кварт околу Цилпихер Штрасе) и зоната на ноќни клубови околу Хоенцолернринг, Фризенплац и Рудолфплац.
Големиот годишен литературен фестивал Литература Келн ги прикажува регионалните и меѓународните автори. Главната литературна личност, која се поврзува со Келн е писателот Хајнрих Бел, добитник на Нобеловата награда за литература.
Келне добро познат по неговото пиво, наречено Келш. Келнски/Келш е исто така името на локалниот дијалект. Ова доведе до познатата шега, дека Келш е единствениот јазик кој може да се пие.
Келн е исто така позната по келнската вода (германски: Kölnisch Wasser; буквално: Келнска вода), парфен создаден од италијанскиот иселеник Јохан Марија Фарина на почетокот на 18-от век. За време на 18-от век овој парфем станувал сè попопуларен, бил извезуван насекаде низ Европа од семејството Фарина и Фарина станало име кое се употребува за келнската вода. Во 1803 Вилхелм Миленс влегол во договор со неповрзана личност од Италија, наречена Карло Франческо Фарина, кој му дозволил да го користи неговото семејно име и Миленс отворил мала фабрика во келнскиот Глокенгасе. Во подоцнежните години и по разни судски битки неговиот внук Фердинанд Миленс морал да се откаже од името Фарина за компанијата и нејзиниот производ. Тој одлучил да го користи куќниот број на фабриката во Глокенгасе за време на француската окупација во раниот 19 век: 4711. Денес, оригиналната келнска вода сè уште се произведува во Келн од двете семејства: семејството Фарина, моментално осма генерација и од Мојрер и Вирц, кои ја купиле трговската марка 4711 во 2006.
Карневал
Келнскиот карневал е еден од најголемиот улични фестивали во Европа. Во Келн, карневалската сезона официјално започнува на 11 ноември во 11 минути по 11 часот претпладне со започнувањето на новата карневалска сезона и продолжува до чиста среда. Но, т.н. „Tolle Tage“ (луди денови) не започнуваат сè до Weiberfastnacht (Женскиот карневал) или, на дијалектот, Wieverfastelovend (четвртокот пред чистата среда), што е почетокот на уличниот карневал. Стотици илјади посетители доаѓаат во Келн за време на карневалот. Општо земено, околу милион луѓе прославуваат на улиците на четвртокот пред чистата среда.
Музички настани и фестивали
Градот беше домаќин на меѓународно познатиот Рингфест а сега познат како C/o pop фестивал.
Стопанство
Како најголем град во метрополитенската област Рајна-Рур, Келн има големи придобивки од големата пазарна структура. Во конкуренција на локационите фактори со Диселдорф, економијата на Келн е првенствено насочена кон осигурувањето и медиумската индустрија,, додека градот, исто така, е важен културен и истражувачки центар и дом на голем број на корпоративни седишта.
Меѓу најголемите медиумски компании со седиште во Келн се Westdeutscher Rundfunk, RTL Television (со подружници), Германско радио, Brainpool TV и издавачките куќи како Ј. П. Бахем, Ташен, Тандем Ферлаг и М. ДуМон Шауберг. Неколку групи на медиумите, уметничките и комуникационите агенциии, ТВ-продукциските студија и државните агенции работат делумно со приватни и владини финансирани културни институции. Меѓу осигурителните компании, кои се наоѓаат во Келн се Централ, ДЕВК, ДКВ, Генерали Дојчланд, Готхер, ХДИ Герлинг и националното седиште на AXA Осигурување и Цирих Финансиски услуги.
Луфтханза, германскиот авиопревозник и Луфтханза Ситилајн ги имаат нивните главни корпоративни седишта во Келн. Најголемиот работодавач во Келн е Форд Европа, која го има европското седиште и фабриката во Нил (Форд-Верке ГмбХ). Тојота Моторспорт ГмбХ (ТМГ), официјалниот мотоспорт-тим Тојота, одговорен за рели-автомобилите Тојота, како и за возилата во Формула 1, како и нивното седиште и работилницата за Формула, кои се наоѓаат исто така во Келн. Други големи компании, кои се наоѓаат во Келн се REWE Group, TÜV Rheinland, Deutz AG и голем број на Келш-пиварници. Келн ја има најголемата густина на пабаво по глава на жител во државата. Трите најголеми Келш-пиварници се Рајсдорф, Гафел и Фри.
Патишта
Изградбата на патишта била главен проблем во 1920-тите под водство на градоначалникот Конрад Аденауер. Првиот германски германски ограничен пат бил изграден по 1929 меѓу Келн и Бон. Денес, ова е Автопат 555. Во 1965, Келн станал првиот германски град, кој целосно бил опкружен од автопатски појас. Отприлика во исто време во центарот на градот била планирана заобиколница (Stadtautobahn), но само делумно бил спроведено ова решение, поради противењето на еколошките групи. Комплетираниот дел станал Bundesstraße („Сојузен пат“) B 55a кој почнува на Zoobrücke („Зоолошки Мост“) и се сретнува со A 4 и A 3 на раскрсницата Келн Исток. Сепак, тој е познат како Stadtautobahn од повеќето жители. За разлика од овој автопат, Nord-Süd-Fahrt („Север-Југ-Пат“) бил целосно завршен, нови четири/шест ленти низ центарот на градот, кои веќе беа планирани од планери како што се Фриц Шумахер во 1920-тите. Во последниот дел јужно од Ебертплац бил завршен во 1972.
Во 2005, првиот автопат со осум ленти бил отворен за сообраќај во Северна Рајна-Вестфалија на Автопат 3, дел од источната делница на келнската обиколница меѓу раскрсницата Келн Исток и Хојмар.
Велосипедизам
Како и повеќето германски градови, и Келн има сообраќаен распоред наменет да биде пријателски кон велосипедистите. Постои голема велосипедска мрежа, која најмногу ја има покрај тротоарите со што велосипедските ленти се поврзани со клучните раскрсници. Во некои од тесните еднонасочни улици, велосипедистите можат да се движат во двата правци.
Железница
Постојат, исто така, и чести автобуси покривајќи го градот и соседните предградија, како и автобуси на Еуролајнс до Лондон преку Брисел.
Воден сообраќај
Häfen und Güterverkehr Köln (Келнски пристаништа и железница) — еден од најголемите оператори на речни пристаништа во Германија. Пристаништа на Рајна се Келн-Дојц, Келн-Годорф и Келн Нил I и II. Келн-Диселдорфер нуди речни патувања по Рајна низ целото течение на Рајна.
Воздушен сообраќај
Меѓународен аеродром во Келн е аеродромот Келн/Бон (CGN). Исто така, е наречен и Аеродром Конрад Аденауер по првиот повоен германски канцелар Конрад Аденауер, кој е роден во градот и бил градоначалник на Келн од 1917 до 1933. Аеродромот го дели со соседниот град Бон. Келн е седиште на европската агенција за воздухопловна безбедност (ЕАВБ). Аеродромот, исто така, е и главно седиште на авиопревозникот Germanwings.
Образование
Келн е дом на бројни универзитети и високи школи, и во него престојуваат околу 72.000 студенти. Неговиот најстар универзитет, Келнски универзитет (првично основана во 1388 ) — најголемиот универзитет во Германија, како што е Келнскиот универзитет за применети науки најголем универзитет за применети науки во земјата. Келнскиот универзитет за музика и танц е најголемиот конзерваториум во Европа.
Медиуми
Во Германија, Келн е познат како важен медиумски центар. Неколку радио и телевизиски канали, вклучувајќи ги и Westdeutscher Rundfunk (WDR), RTL Television|RTL и VOX, ги имаат нивните седишта во градот. Филмската и ТВ-продукцијата се исто така важни. Градот е „германски главен град за телевизиски криминални приказни“. Третина од целокупната германска телевизиска продукција се продуцира во регионот на Келн. Исто така, градот е домаќин на Келн Комеди Фестивал, кој се смета за најголем фестивал на комедијата во континентална Европа.
Спортови
Келн е домаќин на фудбалскиот клуб ФК Келн, кој се натпреварува во Бундеслигата. ФК Келн ги игра домашните натпревари на стадионот Рајненергија, кој исто така беше и домаќин на 5 натпревари на светското првенство во фудбал 2006. Меѓународниот олимписки комитет и Меѓународниот сојуз за спорт и слободни активности му доделија на стадионот бронзен медал за „да се биде едно од најдобрите спортски зданија во светот“.
Градот, исто така, е дом и на тимот во хокеј на мраз Келнер Хаје, кој игра во највисоката лига во хокеј на мраз во Германија, ГХЛ. Тие отседнуваат во арената Ланксес.
Неколку коњски трки годишно се одржуваат на тркачката патека Келн-Вајденпеш од 1897, годишниот Келнски маратон бил започнат во 1997. Од 2002-2009, Панасоник Тојота Рејсинг Формула 1 тимот беше со седиште во предградието Марсдорф, во фабриката на Тојота Моторспорт ГмбХ.
Келн се смета за „тајниот главен град на голфот во Германија“. Првиот голф-клуб во Северна Рајна-Вестфалија бил основан во Келн во 1906. Градот нуди многу можности и врвни настани во Германија.
Градот бил домаќин на неколку спортски настани, меѓудругите на 2005 ФИФА Куп на Конфедерации, Светско првенство во фудбал 2006, Светско првенство во ракомет 2007, Светско првенство во хокеј на мраз 2010 и 2010 Геј Игри.
Родени во Келн
Познати луѓе, чии корени може да се најдат во Келн:
Никола Начов
Никола Енев Начов ( - ) — бугарски писател, историчар, библиограф, етнограф и академик.
Животопис
Роден на 20 септември 1859 година во Калофер. Од мал останал сирак. Го одгледало семејството на дедо му чорбаџијата Недо Начолу. По завршувањето на училиштата во родниот град и Габрово, завршил во Пловдивската гимназија. Во 1885 година учествува во Српско-бугарската војна во Легијата на студентите.
Станува учител во Кричим. Од 1886 година пет години е учител во земјоделски училиште во Садово. Помеѓу 1887-1891 година е директор на Солунската бугарска машка гимназија. Од 1891 година е учител во Софија. Како професор Никола Начов поминал триесет години од својот живот. Во 1904 година го основал Калоферската културно-просветна друштво во Софија. Член е на правописната комисија при Министерството за народното просветителство. Библиотекар во библиотеката на Софискиот универзитет. Бил прогласен за дописен член на Бугарското книжевно друштво во 1884 година и во исто време добил и диплома за средно образование.
Подоцна, иако со средно образование, во 1906 година Никола Начов е избран за "вистински член на БКД" (денес еднакво на "академик" на БАН). Од 1917 година е член на Сојузот на бугарските научници, писатели и уметници. Од 1920 година е член на книжевна комитет на Славјанска беседа. Од 1922 година до 1928 година е чувар на универзитетската библиотека. Пишува поеми, раскази и историја, главно на теми од бугарската историја и народниот бит.
Историските му дела се на тема културната живот во Преродбата - "Калофер во минатото" - издадена за првпат во 1927 година ", Цариград како културен центар на Бугарите до 1877", "Хаџи Најден Јоанович". Автор е на учебници, библиографски студии, истражувања, студии, повести, биографии на истакнати калоферци итн. Подготвува наставни помагала за геометрија, словесност, стихосложение.
Ја утврдува научната библиографија во Бугарија со трудови "Библиографически преглед на нашата математичка литература од самиот почеток и до крајот на 1886 година" - 1889 година, "Додатоци и оправки до" Бугарски книгопис за сто години "- 1911", Новобугарската книга и печатеното дело кај нас од 1806 до 1877 "- 1921 и др. Автор е на јазичните и етнографските истражувања - "За побратимството", "Аџарски ракопис", биографии на Бото Петков и Христо Ботев. Работи под псевдонимот Нанчо Донкин.
Умира на 29 септември 1940 година во Софија на 81-годишна возраст.
Космос-1372
Космос-1372 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 1 јуни 1982 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
Пардубице
Пардубице (се изговара ; Pardubice ,Pardubitz) — град во Чешката Република и административен центар на Пардубичкиот крај. Градот лежи на реката Елба.
Пардубие бил основан во 1340 година, но тука веќе постеол манастир од раниот 13 век.
Пардубице е важен индустриски центар. Тука се наоѓа најголемата чешка хемиска индустрија. Постојат и неколку фабрики за машини.
Во Пардубице живее голема еврејска зеадница.
Calathaspis
Calathaspis е род на лишаи од фамилијата Cladoniaceae. Монотипичен род, Calathapsis го содржи единствениот вид Calathaspis devexa, кој се наоѓа во Папуа Нова Гвинеја во шуми со средна и висока надморска височина на надморска височина од 2000 - 4000 м. . Името на родот, кое ги комбинира грчките κάλαθος (сад во облик на вазна) и κάλαθος („штит“), се однесува на обликот на апотеција. Епитетот на видот devexa, од латинскиот devexus („наведнат надолу“), се однесува на распоредот на thalline laciniae.
Горјуше
Горјуше (словенечки: Gorjuše) — населба во Општина Бохињ во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
Гуштери (род)
Гуштерите (науч. Lacerta) се род на влекачи од фамилијата Вистински гуштери (Lacertidae). Родот е прилично разновиден, со околу 40 вида.
Класификација
Род Гуштери
Gardatxo
Охридски рамковен договор
Охридскиот рамковен договор — договор за внатрешното уредување на малцинските права во Република Македонија, потпишан на 13 август 2001 година помеѓу претставниците на тогашните најголеми политички партии и специјални претставници на ЕУ и на САД. Охридскиот договор е склучен во текот на ескалацијата на насилства помеѓу етнички албанската ОНА и македонските вооружени сили во Конфликтот од 2001. Поради тоа, многу граѓани, особено од македонска националност, го сметале договорот за насилно изнуден и неприфатлив.
Преговори
Преговорите се одвивале во Вилата Билјана во Охрид во текот на јули и август 2001, каде што е и парафиран договорот на 10 август 2001, па оттаму името Охридски договор.
Преговорите траеле речиси еден месец и во нив учествувале претседателот на РМ Борис Трајковски, претставниците на политичките партии: Бранко Црвенковски, претседател на СДСМ, Љубчо Георгиевски, претседател на ВМРО-ДПМНЕ, Имер Имери, претседател на ПДП, и Арбен Џафери, претседател на ДПА, потоа претставници на ЕУ: Франсоа Леотар и Хавиер Солана, претставници на САД: Питер Фејт и Џејмс Пердју, разни советници и експерти: Владо Поповски, Љубомир Фрчковски и други.
Преговорите биле мошне напнати, бидејќи се одвивале паралелно со вооружени непријателства помеѓу двете страни. Во неколку наврати постоела можноста да се прекинат преговорите и конфликтот да ескалира во отворена граѓанска војна. Според книгата на Петрит Менај, „ОНА-порака и надеж“, во преговорите индиректно, т.е. телефонски бил консултиран и Али Ахмети, иако тој формално не бил учесник на преговорите.
Потписници
По завршувањето на преговорите во Охрид, на 13 август 2001 во Скопје договорот го потпишале (по азбучен ред):
Како гаранти на договорот од меѓународната заедница, потписници на договорот се и специјалните претставници:
Содржина на договорот
Рамковниот договор целосно и безусловно ја отфрла употребата на насилството за остварување на политичките цели. Само мирни политички решенија можат да ја гарантираат стабилната и демократска иднина на Македонија. Суверенитетот и територијалниот интегритет на Македонија и унитарниот карактер на државата се неповредливи и мора да се сочуваат. Не постојат територијални решенија за етничките прашања. Во тој контекст, Договорот предвидува целосен прекин на непријателствата, разоружување на етничките албански вооружени групи и нивно целосно распуштање.
Охридскиот договор потенцира дека развојот на локалната самоуправа е од најголемо значење за почитување на идентитетот на заедниците. Со Рамковниот договор се предвидува да се ревидира Законот за локална самоуправа со кој ќе се зајакнат овластувањата на избраните локални претставници и значително ќе се зголемат нивните надлежности во согласност со Уставот и Европската повелба за локална самоуправа.
Договорот предвидува целосно почитување на принципот на недискриминација и рамноправен правичен третман на сите лица пред законот. Овој принцип особено ќе се применува во однос на вработувањата во јавната администрација и јавните претпријатија. Во Уставниот суд, една третина од судиите ќе се избираат од страна на Собранието, со мнозинство од вкупниот број на пратеници, припадници на заедниците. Истата постапка важи и за изборот на Народниот правобранител и на тројцата членови на Судскиот совет.
Новина е што на централно ниво, уставните амандмани и Законот за локална самоуправа нема да можат да се усвојат без квалификувано двотретинско мнозинство, при што ќе мора да има мнозинство од гласовите на пратениците што припаѓаат на заедниците. Истиот принцип важи и за донесување на закони што директно ги засегаат културата, употребата на јазикот, образованието, личните документи и употребата на симболи, како и законите за локално финансирање, локални избори, градот Скопје и за општинските граници.
Во однос на основното и средното образование, наставата ќе се изведува на мајчините јазици на учениците. Финансирање од страна на државата ќе се обезбеди за високо образование на јазиците на коишто зборуваат најмалку 20% од населението во Македонија. Низ цела Македонија и во нејзините меѓународни односи службен јазик е македонскиот јазик. Кој било друг јазик што го зборуваат најмалку 20% од населението, исто така е службен.
Во однос на симболите, Охридскиот договор предвидува непосредно до симболот на Македонија, локалните власти да може на предната страна од локалните јавни објекти да постават симболи со кои се обележува индентитетот на заедницата која е мнозинство.
Договорот е составен од три анекси:
Во анексот А стои дека сегашната Преамбула на Уставот на РМ се заменува со јазик заснован врз концептите на поединечни права и граѓанско општество:
„Граѓаните на Република Македонија, преземајќи ја одговорноста за сегашноста и иднината на нивната татковина, свесни и благодарни на своите предци за жртвите и посветеноста во нивните заложби и борба за создавање на самостојна и суверена држава Македонија и одговорни пред идните генерации за зачувувањето и развојот на се што е вредно од богатото културно наследство и соживотот во Македонија...“
Анексот Б предвидува измени во законодавството. Предвидено е донесување на повеќе закони меѓу кои и Законот за локална самоуправа, Законот за локално финансирање, за територијална поделба, за изборни единици, потоа нов деловник на Собранието, закони што се однесуваат на употребата на јазиците и други.
Анексот Ц се однесува на имплементацијата на Договорот и мерките за градење на доверба. Овде се регулирани прашањата за пописот, изборите, враќањето на бегалците и улогата на меѓународната заедница.
Александар Илиев во книгата Улогата на разузнавањето во противбунтовништво, од 2014, наведува дека содржината на Охридскиот рамковен договор во основа ги содржи гледиштата на САД за потребни реформи во Македонија изнесени уште во периодот од 1994 до 1996 година, а кои се однесувале на човековите права и правата на етничките Албанци, но не и првичните барања на ОНА за отцепување на албанските области од Македонија.
Autocad
AutoCAD е софтвер кој ви овозможува да цртате скици и цртежи во 2Д и 3Д. Најчесто го користат инженери и архитекти кои изработуваа разни 2Д скици на објекти, куќи, згради, како и нивно претставување во 3Д. Исто така се користи за исцртување на делови од машини, па сè до цел склоп на машина. AutoCAD црта во реална големина без разлика за колкав објект се работи, може да се подесе да црта во милиметри, сантиметри, инчи, километри, милји. Навистина е револуционерен софтвер кој ја олеснува работата на сите
Трансцендентализам
Трансцендентализам (англиски: Transcendentalism) - духовно, културно, филозофско и книжевно движење.
Појава и претставници
Трансцендентализмот е појавил во првата половина на 19 век, во САД, а негови главни претставници се Ралф Волдо Емерсон и Хенри Дејвид Торо. Неговите корени се наоѓаат во верското и духовното наследство на колонијална Америка и претставува реакција на верската тесноградост својствена на пуританизмот и калвинизмот во тоа време. Исто така, ова движење се јавило како еден вид бунт против културната зависност на САД од Англија и Европа, при што, транседентализмот ја поставил теоретската основа на културното осамостојување на САД. Најпосле, во трансцендентализмот се вградени и филозофските влијанија на класичната филозофија (во прв ред, Платон), германската идеалистичка филозофија и германскиот и англискиот романтизам.
Философски погледи
Трансцендентализмот претставува идеалистичко учење, насочено кон создавање нов човек, целосен и независен, кој има потполна верба во себе и се потпира врз сопствената сила. Трансценденталистите сметаат дека луѓето не се избрани или предодредени за нешто, туку својата морална ориентација и своето место во светот можат да ги утврдат врз основа на сопствениот ум. Во тие рамки, најзначајно место зазема интуитивното сознание кое постои во секој човек (т.е. не е резултат на божјата просветленост) и ја претставува неговата потенцијалната способност, низ појавните предмети, да проникне во суштината (битието). Интуитивното сознание, кое ги надминува сетилното и разумското сознание, е средството кое индивиуалната психа ја соединува со општата.
Според трансцендентализмот, поединецот претставува духовен центар на вселената; нејзината структура се пресликува во поединецот и благодарение на тоа, во него може да се најде објаснувањето на природата, историјата и вселената. Така, секое сознание е поврзано со самосознанието. Притоа, секој поединец, без оглед на степенот на образованието, професијата, староста или полот, има способност да го октрие скриеното, суштинското. Во тој поглед, трансценденталистите ги сметаат сите луѓе за еднакви меѓу себе и рамноправни со манифестациите на божественото битие.
1147
1147 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1147 година од новата ера, 147. од вториот милениум, 47. од XII век и осма од 1140-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6655 и 6656 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5897 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4907 и 4908 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1900.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1147 година се протега во 3783 и 3784, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3843 и 3844 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1690. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 541 и 542 исламска година.
Бранка Ѓорческа
Животопис
Ѓорческа е родена во Штип во 1924 година. Била учесник во Народноослободителната борба од 1941 година, припадник на Кумановскиот одред во 1943 година. Како истакнат борец и храбра жена била избрана за секретар на Третиот баталјон на СКОЈ во Третата народноослободителна бригада, секретар на бригадниот комитет на СКОЈ во четвртата бригада, секретар на дивизискиот комитет на СКОЈ во 50-та и 51-та девизија.
По ослободувањето станала член на Огласниот комитет во Штип, член на Окружниот комитет на СКОЈ во Скопје, командант на младинската бригада на изградбата на пругата Брчко Бановиќ и организациски секретар на Градскиот комитет на КПЈ во Тетово.
Како храбар и истакнат борец во Мајската офанзива Ѓорческа била ранета. Иако воен инвалид, учествувала во изградбата на Македонија, заземајќи разни должности. Одликувана е со Орден за храброст, Орден за братство и единство, Орден на Републиката со бронзен венец, Орден на трудот со црвено знаме, Орден заслуги за народ со сребрена ѕвезда.
Починала во Тетово на 1 мај 2018 година.
Вода (река)
Вода (или понекогаш Воденка; Βόδας, Водас или Εδεσσαίος, Едесеос) — река во Егејска Македонија, денес во Грција, по чие течение е сместен градот Воден.
Жлан
Жлан (словенечки: Žlan) — населба во Општина Бохињ во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
Планински белец
Планински белец (Pieris ergane) е пеперутка, дел од семејството на пеперутки белци.
Опис
Пеперутката се наоѓа во Јужна Европа, Мала Азија, Сирија, Ирак, Иран и Кавказот. Распонот на крилјата на пеперутката изнесува од 19 до 24 мм. Возрасните пеперутки летаат од април до септември, во две до три генерации.
Другарот претседател центарфор
„Другарот претседател центарфор“ (српски: Друг председник центарфор) — југословенски филм од 1960 година во режија на Жорж Скригин. Главните улоги ги играат: Мија Алексиќ, Оливера Марковиќ, Северин Бијелиќ, Павле Вуисиќ, Љубиша Јовановиќ.
Синопсис
Во едно мало се прославува седумгодишнината од основањето на работничката задруга. Притоа, во филмот се прикажува провинцискиот менталитет кој тешко ги прифаќа новите идеи, како и активноста на свештеникот кој сака да го обнови иконостасот во црквата, интригите на месниот фотограф, како и желбите на населението за нивниот фудбалски клуб да стане шампион...
Андреј Макин
Андреј Макин (руски: Андрей Серге́евич Макин,, , СССР) — француски писател со руско потекло, познат и по псевдонимот Габриел Осмонде.
Биографија
Андреј Макин е роден во Краснојарск, СССР, на 10 септември 1957 година, а пораснал во градот Пенза, околу 700 километри југоисточно од Москва. Неговата баба, која имала француско потекло, го научила на францускиот јазик го запознала со француската култура, така што тој почнал да пишува песни и на француски јазик. Во 1987 година станал доктор по филолошки науки на Московскиот универзитет. Во 1987 година заминал во Франција, како член на програмата за размена на наставници и таму добил политички азил. Во Франција, одредено време предавал руски јазик и книжевност.