cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Драга Обреновиќ
Бременост
Пред објавувањето, Драга била во кралската викендица во Смедерево, кога доктор Коле пристигнал од Париз и и рекол дека е во благословена состојба. Како прва акција за оваа радосна вест, кралот Александар ги помилувал сите политички затвореници, особено радикалите и оние кои се противеле на неговиот брак. Така тогаш беа ослободени Никола Пашиќ, Ѓорѓе Генчиќ и многу други. Во рамките на бременоста на кралицата, кралот организирал бесплатен бал на кој се собрале 800 гости. Кралицата Драга се појавила во свечен фустан и ги поздравила сите присутни и добронамерници кои дошле и рекла дека е во кралската викендица во Смедерево за да ја одржи бременоста, да јаде малку, малку да се движи и да чита и пишува цел ден. Тогаш Драга почнала да го пишува своето автобиографско дело „Јас Драга“, кое заговорниците го земале со себе по нејзината смрт.
Кумот Николај Романов во знак на добрата вест од Србија купил и испрати златна лулка за Србија за идниот наследник. Во сета радост поради бременоста на кралицата, кралот ја примил веста дека неговиот татко починал во Виена. Кралицата Драга ја погодило тоа што тој сакал да биде погребан надвор од Србија, бидејќи бил лут на неа и на кралот. Кралот Александар ги испратил своите пратеници на погребот, а во спомен на својот татко, молитвите за одмор на душата одржал во катедралната црква во Белград, каде што Драга се појавила во црно. Меѓутоа, сите соништа за наследник ги урнал угледниот руски лекар Снегирев, кога заедно со професорот Губарев, по наговор на кралицата Наталија, го испратил Николај Романов во Србија за да ги потврди наодите на д-р Коле. Советот на лекарите пристигнал во мај 1901 година. во Смедерево и ја прегледал Драга. Наодот бил дека нема бременост, ниту имало некогаш. Оваа вест го запрепастила Александар, кој од аѓутантот побарал пиштол за да ги убие гинеколозите, бидејќи верувал дека ја прекинале бременоста. Во знак на внимание на неговата сопруга, тој издал наредба за 4. коњанички полк на кралот Милан од 23. Мај е наречен „Коњанички полк на кралицата Драга“. кралот морал да се помири со одлуката дека нема бременост и заедно со Драга се вратил во Белград. Оттогаш, личноста на кралицата Драга била деградирана меѓу народот.
Кралицата се сместила со Александар во Стариот кралски дворец, каде што украсила една соба по нејзин вкус и нарачала многу работи од Франција и Швајцарија. Таа имала своја придружничка, слугинка, кројачка и дизајнерка и често одела на свечени балови и приеми. Таа одела и во клубот на писатели, чиј поранешен член била, стипендирала млади писатели, го помагала детскиот дом за сираци и вовела големи заштеди на дворот. Покрај тоа, таа многу го ценела Бранислав Нушиќ и го назначила за директор на Народниот театар, а на Јован Скерлиќ му платила да студира во Женева. Покрај тоа, кралицата Драга ги финансирала Змајев Невен и споменикот на Воислав Илиќ.
Во тоа време, кралот бил зафатен со политички проблеми во земјата. Постојано ги носел Уставите, за преку ноќ да ги урне. Тој ги менувал владите по своја дискреција. Покрај офицерскиот заговор, кој тогаш се појавил во главите на младите офицери поради деградацијата на земјата од минатите настани, првиот отворен протест против кралот Александар и кралицата Драга се одржал на 23 март 1903 година кога социјалистите излегле на улиците, предводени од Димитрије Туцовиќ и Љубомир Јовановиќ, бидејќи владата на Димитриј Цинчар-Марковиќ им забранила да учествуваат на марксистичкиот собир. Демонстрантите тргнале кон Теразије, со намера да стигнат до Кралската палата. Дошло до конфликт со жандармеријата и војската, при што загинале шестмина демонстранти.
Кралицата Драга почнала да биде сè понезадоволна. Таа и предложила да се повлече од животот на кралот и тој да се ожени со жена која би можела да го роди неговиот наследник, но кралот ја одвратил од таквите предлози и ја замолил да остане со него.
Убиството на кралот Александар и кралицата Драга
Народното незадоволство го искористила заговорничката организација „Црна рака“ на чело со Драгутин Димитријевиќ Апис, за дополнително да го забрза планираниот атентат. Причина за крајот на доцнењето е убиството на српскиот жандар во Смедерево од страна на братот на Драга, Никола Луњевица, додека бил пијан. На заговорниците им се придружил и полковникот Александар Машин. Ноќта помеѓу 28 и 29 мај 1903 година била поставена како ден за почеток на акцијата, бидејќи во тоа време во палатата дежурала заговорничка група. Таа вечер, кралот и кралицата се вратиле од вечера со роднините на кралицата и отишле да спијат. Заговорот започнал точно десет минути по полноќ. Благодарение на заговорниците во палатата, офицерите брзо упаднале во собата на кралот Александар и кралицата Драга, но немало никој во креветот. На тоалетата го нашле омилениот роман на Драга „“, отворен на 80 страна.
Полицајците ја пребарале целата соба, ги отвориле плакарите и ги превртеле работите, но не успеале да ги најдат кралот и кралицата. Пред чинот на пронаоѓање на скриената кралска двојка, полицајците ги фатиле браќата на Драга, поручниците Никола и Никодија Луњевица и ги однеле во локалната команда на градот, каде по наредба на полковникот Машин, поручник ги однел во дворот. Воја Танкосиќ и ги застрелале. Сестрите на Драга Војка-Ана, Ѓурѓина и Христина биле испратени на железничката станица и испратени во Минхен.
По повеќе тензии, заговорниците го довеле кралскиот помошник Лаза Петровиќ за да дознаат каде се кријат кралот и кралицата. Во тоа време во кралската соба до Петровиќ биле поручникот Ѓорѓе Ристиќ, поручникот Велимир Вемиќ и капетанот Илија Радивојевиќ. Поручникот Вемиќ нашол засек на една од вратите и извикал: „Секира! "Еве ја вратата!" „Конечно, зад скриената врата се појавиле кралот и кралицата во бели пижами, видно исплашени и прилепени еден до друг.
Капетанот Михаило Ристиќ-Џервинац бил тој што го убил кралот, а потоа кралицата, која се фрлила на првиот истрел за да го заштити кралот со своето тело. Тогаш другите заговорници пукале, ги испразниле револверите и ги изболе убиените тела. Кралот Александар бил застрелан со триесет куршуми, а кралицата Драга со осумнаесет. Тие потоа биле фрлени низ прозорецот во дворот, од каде биле одвлечени во блиската приземна просторија, каде биле подготвени за погребот, кој се случил следната ноќ, во црквата Свети Марко. Во моментот на овој атентат било точно 3:50 часот наутро.
Гилбертови Острови
Географија
Атолите и островите се распоредени во правец север-југ. Екваторот ги дели островите во две подгрупи, северни гилбертови и јужни гилбертови острови. Групата е составена од 16 атоли и острови.
Северни Гилбертови Острови
Северните Гилбертови Острови се геограгфски регион, дел од Гилбертовите Острови, кои ги зафаќаат атолите Бутаритари, Макински Острови, Маракеј, Абајанг и Тарава.
Централни Гилбертови Острови
Централните Гилбертови Острови се дел од Гилбертовите Острови. Оваа подгрупа острови ги зафаќа: Мајана, Абемама, Курија и Аранука.
Јужни Гилбертови Острови
Јужните Гилбертови Острови се дел од Гилбертовите Острови кои ги зафаќаат островите: Ноноути, Табитеуеја, Беру, Никунау, Онотоа, Тамана и Арорае.
Кевин Митник
Кевин Митник (Kevin David Mitnick; – ) — еден од најпознатите хакери во раководек со семрежното безбедносно прептијатие Mitnick Security Consulting LLC. Кевин почна со социјално инжинерство од својата 12наесета година (Неговата најдобра способност), кога сфати дека со помош на еден исти билет може да се вози насекаде нис Лос Анџелес со автобус. Првите интереси на Кевин беа Радио аматерството и Phone Phreaking. Подоцна со помош на еден свој другар, успеа да влезе во курс по сметачки часови и љубовта се роди кон сметачките. Неговиот прв хак беше во 1979 кога успеа да влезе во сметачкиот систем на ДЕЦ компанијата и успеа да украде клучни податотеки во врска со оваа компанија.
Во годините што следеа, Кевин успешно изврши напади на многу сметачки системи, вклучувајќи и неколку банки. Во 1994година, Кевин Митник изврши успешен IP-Spoofing напад врз сметачите на Цутому Шимомура, поради претходна расправија. Тсумому го почна неговото гонење на Кевин веднаш после нападот. Кевин беше уапсен од страна на FBI на 15, 1995 г. во 1-30 часот. Проаѓањето се долже на двонеделното скениранје и потрага по мобилниот и лаптопот на Кевин, со помош на кои тој се поврзал на семрежјето. Местото на настанот е во Северна Каролина, УСА. Веднаш по апсењето, другарите на Кевин почнаа со кампања "Free Kevin". Кевин остана запамтен како најбараниот хакер од страна на FBI и своите дела не ги именуваше како хакирање, туку како социјален инжинеринг.
После затворањето на Кевин Митник неговите другари почнаа со кампања со логото "Free Kevin". Нивната цел се разбира беше Кевин да биде ослободен. Кампањата се залагаше сите информации на семрежјето да се слободни, и дека Кевин не е виновен за лошо заштитените сметачки системи во местата кеде што тој влегол. Неколку резултати од оваа кампања беа влегувањата во некои многу важни мрежни места и нивното изобличување како: nasa.gov и многу други важни страни.
Кевин е автор на две книги "The Art Of Intrusion" и "The Art Of Deception". Неговите книги претставуваат збир за разни вистинити приказни за вистински хакерски случувања и хакери. Во овие книги тој преку приказните го опишува своето лично искуство. Во првата книга тој посебно се концентрира и ја опишува својата најдобра вештина - социјално инжинерство. Со својот соавтор Simon тие заедно во книгата ги опишуваат и анализираат приказните и информациите кои се добиени од интервјуа со хакерите. Од сметачки напади низ казина во Лас Вегас, до објаснување на повзаноста на исламските терористи со хакерите за да добијат информации за нападите на 11 септември 2001 во Њујорк, Митник дава лекции кои навистина треба да се знаат.
Ѓерѓ Кирјази
Ѓерѓ Кирјази (, —, ) — албански издавач и писател. Роден е во Манастир (денешна Битола), Отоманско Царство (сега Македонија ), каде што посетувал локално училиште. Како и неговиот брат Ѓерасим учел на Американскиот колеџ во Самоков, Бугарија. Работел за Британското и странското библиско друштво и го презел раководството на првото албанско училиште за девојки во Корча по смртта на неговиот брат. Во 1908 година бил претседател на албанскиот клуб Башкими во Монастир, а подоцна станал и негов потпретседател. Во 1908 година бил делегат на Битолскиот конгрес. Кирјази работел и како преведувач во Австрискиот конзулат во Битола. Во 1908 година е формирано средно училиште за машки јазик на турски јазик (идадије), а Кирјази бил назначен за професор по албански јазик. Во 1909 година, младотурската влада планирала да го убие Кирјази поради неговата вмешаност во албанското национално движење.
Ѓерѓ Кирјази бил еден од основачите на албанската печатница Башкими и Комбит. Тој му помогнал на својот брат Ѓерасим да објави два тома литература, имено Hristomathi a udhëheqës për ç'do shtëpi shqiptari (Манастир, 1902) и заедно со него напишал збирка верски стихови Kënkë të shenjtëruara (Манастир, 1906).
Кирјази, исто така, го превел Напредокот на аџијата Џон Буњан како Udhëtari], отпечатен во 1927 година.
NGC 4014
NGC 4014 — леќеста галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4014 се споменува и како NGC 4028, UGC 6961, MCG 3-31-5, CGCG 98-12, IRAS 11560+1627.
Откривање
Објектот е откриен на 26 април 1832 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4014 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,4 m/лм2. NGC 4014 има привидни димензии од 1,4' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 120°.
Други поделби
Проучување на NGC 4014 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 37695. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 192; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1441. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 89.
Надворешни врски
NGC 4014
Мистерии (Хамсун)
Мистерии (норвешки: Mysterier) — роман на норвешкиот писател Кнут Хамсун од 1892 година.
Содржина
„Мистерии“ е приказна за ексцентричниот губитник Јохан Нагел, кој пристигнува во еден норвешки приморски град и предизвикува низа неконвенционални и мистериозни настани. Како одличен познавач на бруталната страна на човековата природа, Нагел со своето однесување ги вознемирува жителите на градот, откривајќи ги нивните најмрачни инстинкти и потиснатите желби. Истовремено арогантен и скромен, праведен и неморален, тој успева да го заведе месното население и да го отпреврти наопаку дотогашниот начин на живот, а потоа исчезнува исто толку необично како што се појавува.
Осврт кон романот
„Мистерии“ е вториот роман на Хамсун, која се смета за неговата најзначајна книга и еден од првите егзистенцијалистички романи. Романот претставува вешта комбинација на психолошки портрет и општествена анализа и во него авторот продира во човечките длабочини, прикажувајќи го односот меѓу општественото лицемерие и личната чесност.
Маларија
Маларија — заразна болест што ја предизвикува мал паразит наречен плазмодиум. Има вкупно четири видови од овој паразит и секој има свои специфичности, без оглед дали се работи за реакцијата на медикаменти или според местото во организмот по заразата, но и според ефектите што ги има по здравјето на човекот.
Симптоми
Симптомите на маларијата, особено во првите неколку денови, не изгледаат ништо поинаку од вообичаените симптоми кои ги имаат некои други болести што ги предизвикуваат бактерии, вируси или паразити. Тоа вклучува зголемена телесна температура, главоболка, замор, засилено потење, повраќање, а можат да се појават и нешто поинакви знаци како суво кашлање, болки во мускулите, зголемување на црниот дроб или дури и нервни дисфункции и губење на свеста, а во најтешките случаи - кома и смрт.
Причинител
Plasmodium falciparum е вид кој географски се простира во тропските и суптропските подрачја, односно околу Екваторот. Заразата со овој паразит може да го загрози животот на заболениот во текот на неколку дена од влегувањето на паразитот во организмот, а кај паразитот постои отпорност на повеќето достапни медикаменати, така што терапијата мора да биде комбинирана.
Plasmodium vivax, P. malariae и P. ovale се останатите видови, кои не се толку опасни за човекот. Постојат примери на успешно закрепнување по еден месец, дури и без лекување со признати медикаменти. Можат да се најдат во сите тропски региони во светот, со исклучок на Plasmodium ovale кој е најден само во западна Африка. Plasmodium vivax и P. malariae можат да се сместат во црниот дроб на човекот, што може да предизвика дополнителни компликации и да бара дополнителен медицински третман.
Преносник на овој паразит, а и на самата болест, е женката од еден вид тропски комарец - Anopheles, која со убод го внесува паразитот во човекот. Бидејќи ларвите на комарецот сè до излегувањето од лушпата се наоѓаат под вода, главно во мочуришта, маларијата е најраспространета во мочуришните подрачја. Паразитот се размножува во црените крвни клетки, и ги предизвикува симптомите, а во најтешките случаи предизвикува кома и смрт.
Епидемиологија
Годишно од маларија заболуваат околу 350-500 милиони луѓе, од кои умираат 1 до 3 милиони луѓе, најмногу мали деца, а 90% од случаите се во потсахарска Африка. Маларија е еден од најголемите проблеми во светското здравство, бидејќи засега не постои сигурна вакцина. Најдобро е превентивно да се земаат лекови, но најефикасните лекови - prophylactic, се многу скапи за повеќето луѓе кои живеат во реоните каде го има овој комарец.
Лекување
Третирањето на оваа болест со соодветни лекови зависи од видот на Plasmodium кој е присутен во организмот на човекот, концентрацијата на самиот паразит во крвта, како и отпорноста на паразитот на некои од лековите. Правилната терапија со лекови против маларија по 48 часа ги отстранува сите симптоми на болеста, а веќе по 3-4 дена паразитот е отстранет од крвотокот.
За да се спречат рекуренците, односно повторната појава на истата болест, во терапијата се вклучува и Primaquine, кој ќе го спречи повторниот развој на паразитот, посебно на видовите P. ovale и P. vivax.
Пјетро Маскањи
Пјетро Маскањи (италијански:Pietro Mascagni; 7 декември 1863 - 2 август 1945 година) бил италијански композитор познат по своите опери. Неговото ремек дело Кавалерија Рустикана од 1890 година предизвикало една од најголемите сензации во историјата на операта и во италијанската драмска музика го вовела движењето веризам. Иако за Маскањи често се сметало, како и за Руџеро Леонкавало, дека е „човек со една опера“ кој не ќе може да го повтори успехот на првото дело, Другарот Фриц и Ирис опстанале на репертоарот низ Европа (претежно во Италија) уште од нивните премиери.
Маскањи напишал петнаесет опери, оперета, неколку оркестарски и вокални дела, како и песни и музика за пијано. За време на својот живот бил почитуван и како композитор и како диригент на своја и туѓа музика и создавал различни стилови во своите опери.
Биографија
Маскањи е роден на 7 декември 1863 година во Ливорно, Тоскана, втор син на Доменико и Емилија Маскањи. Неговиот татко имал пекарница. Доживотниот пријател и соработник на Маскањи, Џовани Тарџиони-Точети е роден истата година во истиот град.
Во 1876 година, на 13-годишна возраст, Маскањи започнал музички студии кај Алфредо Софредини, кој претходно го основал Музичкиот институт во Ливорно (Instituto Musicale di Livorno). Маскањи започнал да компонира многу брзо: помеѓу 1879 и 1880 година, напишал неколку дела: Sinfonia in do minore, Prima sinfonia in fa maggiore, Elegia, Kyrie, Gloria и Ave Maria.
Во други медиуми
Саундтракот од филмот Разгневениот бик од 1980 година го користи Интермецо од Кавалерија Рустикана, Бараколе од Силвано и Интермецо од Guglielmo Ratcliff (познато како Песната на Ратклиф).
Филмот „Кум“ дел III, од 1990 година, ја користел Кавалерија Рустикана во Театро Масимо во Палермо како амбиент за својата кулминација. Филмот завршува со свирење на Интермецо.
Во 2001 година, Андреа Бочели сними песна насловена како „Maскањи“ (Mascagni) на неговиот албум „Тоскански неба“ (Cieli di Toscana), во која имаше извадок од „Кавалерија Рустикана“ вметната во музиката.
Наводи
Дополнителни извори
Чување на вонземските примероци
Чувањето и ракувањето со вонземските примероци (астроматеријалите) прибавени преку мисии за враќање на примероци се врши во специјално дизајнирани постројки со цел да се зачува целовитоста на примерокот и за да се заштити Земјата. Астроматеријалите се групираат на неограничени и ограничени, во зависност од природата на телото од Сончевиот Систем од каде што тие потекнуваат. Неограничени примероци се оние кои потекнуваат од Месечината, астероидите, кометите, сончевите честички и вселенската прашина. Ограничените примероци се прибавени од планети или месечини за кои постои сомневање дека порано или сега имаат средини погодни за микроскопски живот, и затоа мора да се третираат како екстремно биоопасни.
Преглед
Инструментите на вселенските летала се ограничени во поглед на масата и енергијата, а исто така ограничувања наметнува и екстремната вселенска средина врз чувствителните научни инструменти, така што носењето вонземски материјал на Земјата е пожелно за да се извршат опсежни научни анализи. За да се заштити планетата, примероците од астроматеријали донесени на Земјата преку мисиите за враќање на примероци мора да бидат доставени и чувани во посебно дизајнирана и опремена биозаштитна постројка во која исто така мора да има чиста соба да се зачува научната вредност на примероците.
Неограничени материјали
Во 2019 година, Јапонската вселенска агенција JAXA и американската вселенска агенција НАСА биле единствените агенции во светот кои работеле со НБС-3 лаборатории исклучиво посветени на чување примероци од неограничени тела. Главна одлика на објектот за чување на JAXA - Центарот за прибирање на вонземски примероци, е способноста да се набљудува, да се оддвои дел и да се зачува скапоцениот вратен примерок без тој да биде изложен на атмосферата и други загадувачи.
Примероците од советските мисии Луна се проучуваат и се складираат во Вернадски Институтот за Геохемија и Аналитичка Хемија при Руската академија на науките.
Ограничени материјали
Вратените примероци прибавени од тело од V категорија, мора да се чуваат во објекти со ниво на биосигурност-4 (НБС-4). Бидејќи постојните објекти со НБС-4 во светот немаат комплексни барања со кои ќе се овозможи зачувување и заштита на Земјата и истовремено на примерокот, во моментов има барем два предлози за изградба на објект со НБС-4 во кои ќе се набавуваат ограничените (потенцијално биоопасни вонземски материјали.
Една од нив е Европската Постројка за Чување на Примероци, која треба да се изгради во Виена и каде ќе се чуваат неограничени примероци, како и биозаштита од НБС-4 ограничени материјали добиени од тела од V категорија, како што се Марс, Европа, Енкелад, итн.
Другиот предлог доаѓа од НАСА и привремено е познат како Постројка за Примање Примероци Донесени од Марс (англиски акроним: MSRRF). Во 2009 биле поднесени најмалку три различни дизајни. Доколку биде финансиран, на оваа американска постројка би и биле потребни од 7 до 10 години од одобрување на дизајнот до комплетирањето, а се препорачуваат уште две години за обука на персоналот. НАСА исто така врши проценка на предлогот од 2017 година за изградба на мобилна и модуларна НБС-4 постројка која ќе биде еден вид на капсула во која ќе се ставаат вратените примероци на лице место по слетувањето и во која ќе се спроведуваат прелиминарни анализи на биоопасност. По завршувањето на тестирањето од потенцијална биоопасност, може да се донесе одлука за стерилизирање на примерокот или да се пренесе во целост или негови делови за да се складира во постојана постројка.
Системите на тие постројки мора да можат да ги задржат непознатите биолошки опасности, затоа што е непозната големината на некој наводен вонземски микроорганизам или инфективен агенс. Најдобро би било да се филтрираат честички поголеми од 0,01 μm, а пропуштање на честичка поголема од 0,05 μm би било неприфатливо под ниедни околности. Ваквото исклучително ниско ограничување на големина од 0,01 μm е поради можното присуство на агенти за пренос на гени (англиски акроним: GTA) кои се честички слични на вируси произведени од некои микроорганизми кои содржат делови од ДНК способни за хоризонтален пренос на гени. Тие по случаен избор примаат делови од геномот-домаќин и можат да ги пренесат на други еволутивно далечни домаќини, а без притоа да го убијат новиот домаќин. Вака многу археи и бактерии можат да си ја разменуваат ДНК-та. Ова ја зголемува можноста за животот на Марс, ако тој во далечното минато има заедничко потекло со животот на Земјата, би можело да ја замени ДНК со микроорганизмите на Земјата на ист начин. Друга причина за поставување на граница од 0,01 μm е поради откривањето на ултрамикробактерии со големина од преку 0,2 μm.
Оние што претпочитаат роботи сметаат дека луѓето претставуваат значаен извор на контаминација за примероците и дека во НБС-4 објектите во иднина треба да работат само роботи.
QSO B2013+370
QSO B2013+370 — лацертида во соѕвездието Лебед.
Наумче Мојсоски
Наумче Мојсовски (роден на ) -  поранешен македонски ракометар и репрезентативец.
Список на државни водачи во 1814 година
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Калист I Цариградски
Калист I Цариградски (починал 1363) — Вселенски патријарх на два периоди од јуни 1350 до 1353 година и од 1354 до 1363 година. Калист I бил монах од Света Гора и поддржувач на Григориј Палама. Починал во Цариград во 1363 година.
Живот
Ништо не се знае за младоста на Калист. Тој бил ученик на Григориј Палам и Григориј Синајски. Тој живеел како аскет на Света Гора во Маголски скит на Филотскиот манастир 28 години. Тој исто така го основал манастирот Св. Мам на Тенедос, мал остро во близина на Дарданели.
Патријахат
Калист бил избран за патријарх во јуни 1350 година, наследувајќи го Исидор I. Во 1351 година, тој свикал синод во Цариград кој конечно го воспоставил православниот исихизам.
Калист I и вселенските патријарси кои го наследиле спровеле строга кампања за прифаќање на паламиската доктрина од останатите православни патријарси и сите митрополити кои биле под нивна јурисдикција. Сепак, било потребно време за да се надмине отпорот на доктрината.
Црква „Пресвета Богородица Старопреносна“
Пресвета Богородица Старопреносна или Севладичица (Παναγία Παλιοφορίτισσα, Παντάνασσα) — доцносредновековна црква во градот Бер, Егејска Македонија. Влегува во состав на Берско-негушко-камбаниската епархија на Цариградската патријаршија. Се наоѓа во парохијата на „Св. Петар и Павле“.
Калист I Цариградски
Патријахат
Еден пример за отпор бил одговорот на митрополитот Киевски кој, откако ги примил томосите од Калист за паламската доктрина, ја одбил истата и напишал одговор со кој ја побивал доктрината.
Црква „Пресвета Богородица Старопреносна“
Црквата е подигната во XV век, и по низа промени во XVIII век претворена е во трикорабна базилика. Внатре има вреден живопис од XV, XVI и XVIII век.
Калист I Цариградски
Патријахат
Според Мартин Џаџи, современиците го опишуваат Калист како „доктринист и насилен човек, чија ревност за гонење била потребно да се сопре.“
Црква „Пресвета Богородица Старопреносна“
Во 1924 г. црквата е прогласена за споменик на културата.
Калист I Цариградски
Патријахат
Во 1353 мгодина, Калист одбил да го круниса Матеј Кантакузин, син на царот Јован VI, како цар со својот татко, и како резултат на оваа негова одлука бил расчинет. По неговото расчинување Калист се вратил на Света Гора. Во 1354 година, отакако Јован VI абдицирал, Калист се вратил како патријарх. По неговото враќање, Калист работел на зацврстување на администрацијата во патријархатот. Тој го реорганизирал парохискиот систем на цркви под надзор на патријархален егзарх. Тој исто така се стремел да ја засили парохијалната контрола над разните православни цркви, дури до тој степен што го екскомуницирал Стефан Душан, поради воспоставувањето на архиепископ на независната патријаршија.
Во 1355 година, Калист му пишал на свештенството во Трново дека сите латини кои биле крстени со едно потопување треба повторно да бидат крстени. Сметал дека крстењето само со едно потппување њ несоодветно и полно со безбожност. Неговото гледиште било засновано на апостолските канони во кои се тврдело дека крстењето само со едно потопување не е крстење и потребно е да се изврши ново крстење.
Смрт
Калист починал во 1363 година додека бил на пат за Сер како член на пратеништвото на царот Јован V барајќи помош од Елена Бугарска, царица на Србија против Отоманското Царство. Треба да се забележи дека Св. Максим Капсокаливиски ја предвидел смртта на Калист. На својот пат кон Србија, Калист патувал низ Света Гора. Кога го забележал, Св. Максим рекол, „овој старец никогаш повеќе нема да го види своето стадо бидејќи зад него се слуша посмртна песна: Благословени се неизвалканите на патот“ (Псалм 119:1).
Индонезија
Индонезија, службено Република Индонезија, е држава која се наоѓа во Југозападна Азија и Океанија. Индонезија е составена од 17 508 острови и 33 провинции. Со над 260 милиони жители, Индонезија е четвртата најнаселена држава во светот и е земја со најголем број на муслимани. Индонезија е република, со законодавно тело и претседател кои се директно избрани. Главен град на Индонезија е Џакарта. Индонезија копнено се граничи со Папуа Нова Гвинеја, Источен Тимор и Малезија. Други соседни земји се Сингапур, Филипини, Австралија и индиските Андамански и Никобарски острови. Индонезија е една од земјите-основачи на ASEAN (Асоцијација на земји од југоисточна Азија) и е членка на големите економии Г-20. Индонезиската економија е осумнаесетта во светот според номинален БДП и петнаесетта најголема во светот според паритетот на куповната моќ.
Индонезискиот архипелаг е важен трговски регион уште од 7 век кога империјата Шривиџаја а потоа и Маџапхит тргувале со Кина и Индија. Локалните владетели постепено примиле од странските културни, религиски и политички модели од раните векови и со тоа се развиле Будистичките и Хиндуистичките кралства. Историјата на Индонезија била под влијание на странските сили кои биле привлечени од природните ресурси на земјата. Муслиманските трговци го донеле исламот, а Европејците христијанството и тие меѓусебно војувале за да ја монополизираат трговијата на Островот на зачините Маику за време на големите географски откритија. По холандскиот колонијализам кој траеел три и пол века, Индонезија ја обезбедила својата независност по Втората светска војна. Оттогаш индонезиската историја е турбулентна, со предизвици поставени од природни катастрофи, корупција, сепаратизам, процес на демократизација и периоди на брзи економски промени.
Низ своите бројни острови, Индонезија има различни етнички, лингвистички и религиозни групи. Јаванската етничка група е најголема и најдоминантна во политиката. Индонезија има развиено заеднички идентитет дефиниран со национален јазик, етничка разновидност, религиозен плурализам со муслиманско мнозинство и историја на колонијализам и отпор против колонијализмот. Националното мото на Индонезија „Bhinneka Tunggal Ika“ („единство во различноста“ или буквално „многу, а сепак едно“) јасно ја изразува разновидноста која ја обликува оваа држава. И покрај големиот број на жители и густо населените региони, Индонезија има огромни области со дивина благодарение на кои таа се наоѓа на второто место во светот со најголем степен на биоразновидност. Земјата е богато обдарена со природни ресурси, но сепак сиромаштијата останува широко распространета во современа Индонезија.
Потекло на поимот
Името Индонезија потекнува од латинскиот збор Indus и грчкиот збор nesos кои значат остров. Името датира од 18 век уште пред формирањето на независна Индонезија. Во 1850 година, Џорџ Винсдор Ерл, англиски етнолог, ги предложи термините Indunesians и Malayunesians (кој тој го претпочиташе) за жителите на Индискиот архипелаг или Малајскиот архипелаг. Во истата публикација, Џејмс Ричардсон Логан, ученик на Ерл го искористи терминот Indonesia како синоним за индискиот архипелаг. Сепак, холандските професори кои објавувале публикации во Источните Инди не сакале да го користат терминот Индонезија. Наместо тоа тие ги користеле термините Малајски архипелаг, Холандските Источни Инди, познати како Инди, Истокот па дури и Инсулинде.
Од 1900 година, името Индонезија стана поупотребувано во професорските кругови надвор од Холандија и индонезиските националистички групи го усвоија името како политички израз. Адолф Бастијан од универзитетот од Берлин, го популаризираше името преку неговата книга „Indonesien oder die Inseln des Malayischen Archipels, 1884-1894“. Првиот индонезиски научник кој го употребил ова име е Suwardi Suryaningrat ( Ki Hajar Dewantara), кога основал новинарско биро во Холандија во 1913 година, наречено Indonesisch Pers-bureau.
Историја
Фосилизираните остатоци од Homo erectus, познати како јавански човек, укажуваат дека Индонезискиот архипелаг е населен од пред два милиони до 500 000 години. Homo sapiens го населил регионот пред околу 45000 години. Австронезиските народи, кои го сочинуваат мнозинството од модерната популација, мигрирале во југоисточна Азија од Тајван. Тие пристигнале во Индонезија во 2000 година п.н.е и како што се ширеле низ архипелагот ги ограничиле староседелските Меланезиски народи во далечните источни региони. Идеалните земјоделски услови и усовршувањето на одгледувањето на ориз во 8 век п.н.е., овозможило развивање на селата, градовите и малите кралства до првиот век од нашата ера. Стратешката позиција на Индонезија поттикна меѓуостровска и меѓународна трговија, вклучувајќи и врски со индиските кралства и Кина кои беа основани неколку века пред нашата ера. Оттогаш трговијата суштински ја обликува индонезиската историја.
Од 7 век од нашата ера, се разви моќното поморско царство Шривиџаја како резултат на трговијата и влијанието од хиндуизмот и будизмот кои кои беа пренесени во Индонезија преку трговијата. Од 8 до 10 век од нашата ера, земјоделската будистичка династија Саилендра и хиндуистичката династија Матарам напредуваа и се намалија во внатрешноста на Јава, оставајќи големи религиозни споменици како што се Боробудур на династијата Саилендра и Прамбанан на династијата Матарам. Хиндуистичкото кралство Маџапхит се создало во источна Јава во доцниот 13 век и под водство на Гаџах Мада, нејзиното влијание се проширило речиси низ цела Индонезија.
Иако муслиманските трговци прво патувале преку југоисточна Азија во раниот исламски период, најраните докази на исламизирано население во Индонезија датираат од 16 век во северна Суматра. Другите индонезиски области постепено го прифатија исламот кој стана доминантна религија во Јава и Суматра кон крајот на 16 век. Воглавно исламот се измеша со постоечките културни и религиозни влијанија, кои ја обликуваа доминантната форма на исламот во Индонезија, особено во Јава. Првите Европејци пристигнаа во 1512 година, кога португалски трговци, предводени од Франциско Серао, бараа да ги монополизираат изворите на морско оревче, каранфилче и црн бибер во Малуку. По нив дојдоа и холандски и британски трговци. Во 1602 година Холандија ја формираше холандската источно-индиска компанија и со тоа стана доминантна европска сила. Холандската источно-индиска компанија официјално престана да работи во 1800 година поради стечај и владата на Холандија ги прогласи Холандските Источни Инди за национализирана колонија.
Речиси целиот колонијален период, холандската контрола врз архипелагот беше слаба надвор од крајбрежните упоришта. Само на почетокот на 20 век холандската доминација се прошири до границите на она што сега претставува Индонезија. И покрај големите внатрешни политички, социјални и секташки поделби за време на Националната Револуција, индонезијците најдоа единство во нивната борба за независност. Јапонската окупација за време на Втората светска војна го прекина холандското владеење и го охрабри претходно потиснатото индонезиско движење за независност. Два дена по капитулацијата на Јапонија, во август 1945 година, Сукарно, влијателен националистички водач, прогласи независност и беше назначен за претседател. Холандија се обиде повторно да го воспостави своето владеење во Индонезија и вооружената и дипломатска борба заврши во декември 1949 година кога поради големиот меѓународен притисок, Холандија официјално ја призна Индонезија како независна држава (со исклучок на холандската територија Западна Нова Гвинеја која беше вклучена во Индонезија со договорот од Њујорк во 1962 година, и со Актот на слободен избор од 1969 година по наредба од ОН). Сукарно го насочи своето владеење од демократија кон авторитаризам, и ја одржуваше својата моќ преку балансирање на противничките сили на војската и на Комунистичката партија на Индонезија. Обидот за државен удар на 30 септември 1965 година беше пресретнат од страна на армијата која водеше насилна анти-комунистичка чистка и Комунистичката партија на Индонезија беше обвинета за државен удар и со тоа ефикасно беше уништена. Помеѓу 500 000 и еден милион луѓе беа убиени. Водачот на војската, генерал Сухарто го надмудри политички ослабениот Сукарно, и официјално беше назначен за претседател во март 1968 година. Неговото управување на државата според новиот поредок го поддржа владата на САД, и ги охрабри директните странски инвестиции во Индонезија што претставуваше главен фактор за значителниот економски раст во наредните три децении. Сепак, авторитарниот „Нов поредок“ беше обвинуван за корупција и потиснување на политичката опозиција.
Индонезија беше најтешко погодена земја за време на Азиската финансиска криза во деведесеттите години. Ова го зголеми незадоволството од новиот поредок и доведе до протести низ целата држава. Сухарто поднесе оставка на 21 мај 1998 година. Во 1999 година Источен Тимор гласаше да се оддели од Индонезија по 25 годишната воена окупација која беше меѓународно осудена поради репресијата на жителите од Источен Тимор. По оставката на Сухарто, регионалната автономна програма ги зајакна демократските процеси и во 2004 година се случија првите директни претседателски избори. Политичката и економската нестабилност, социјалните немири, корупцијата и тероризмот го успоруваа процесот, но сепак, во последните пет години економијата е зајакната. Иако односите помеѓу различни религиски и етнички групи се во голема мера хармонични, се појави секташко незадоволство и насилство. Во 2005 година во Ацех се постигна политички договор за решавање на вооружениот сепаратистички конфликт.
Владеење и политика
Индонезија е република со претседателски систем. Како унитарна држава, моќта е концентрирана на централното владеење. По оставката на претседателот Сухарто во 1998 година, индонезиските политички и владеачки структури претрпеа големи реформи. Четири амандмани од уставот на Индонезија од 1945 година ги реорганизираа извршната, судската и законодавната гранка. Претседателот на Индонезија е шеф на државата, врховен командант на националните индонезиски вооружени сили и е главен раководител на државното владеење, политиката и надворешните работи. Претседателот назначува совет на министри кои не мора да бидат избрани членови на законодавното тело. Претседателските избори во 2004 година беа првите избори во кои граѓаните директно ги избраа претседателот и потпретседателот. Претседателот може да отслужи најмногу два последователни мандати кои траат по пет години.
Највисокото претставничко тело на национално ниво е Народното советодавно собрание. Неговите главни должности се поддржување и измени во уставот, свечено назначување на претседателот, официјализирање на главните црти на државната политика. Собранието има моќ да го отповика претседателот. Народното советодавно собрание е поделено на два дома: Собрание на народни претставници кој има 560 членови и Собрание на регионални претставници кој има 132 членови. Собранието на народни претставници донесува закони и ја надгледува извршната власт, партиските членови се избираат со пет годишен мандат преку пропорционална застапеност. Реформите од 1998 година значително ја зголемија улогата на Собранието на народни претставници во националното владеење. Собранието на регионални претставници претставува нов дом за прашања од регионалното управување.
Повеќето граѓански спорови се решаваат во Државниот суд (Pengadilan Negeri), а жалбите се разгледуваат пред Високиот суд (Pengadilan Tinggi). Врховниот суд (Mahkamah Agung) е највисокиот суд во земјата и ги разгледува конечните жалби и вршат ревизија на случаите. Други судови се: Стопански суд кој се занимава со банкротирање и неликвидност, Државниот управен суд (Pengadilan Tata Negara) кој ги разгледува административно-правните случаи против владата, Уставен суд (Mahkamah Konstitusi) кој разгледува спорови кои се однесуваат на легалната оправданост на законите, општите избори, распаѓање на политички партии како и овластувањата на државните институции и Религиски суд (Pengadilan Agama) кој се занимава со случаи поврзани со кодифицираниот шеријатски закон.
Надворешни работи и војска
За разлика од анти-империјалистичката антипатија на Сухарто кон западните сили и тензиите со Малезија, надворешните работи на Индонезија по „новиот поредок“ на Сухарто се темелат на економска и политичка соработка со западните земји. Индонезија одржува блиски односи со азиските соседи и е основачка членка на Асоцијацијата на земји од југоисточна азија (ASEAN) и Самитот од Источна Азија. Државата ги обнови односите со Народна Република Кина во 1990 година кои беа замрзнати поради анти-комунистичките чистки во почетокот на ерата на Сухарто. Индонезија е членка на Обединетите Нации од 1950 година и беше една од основачите на Движењето на неврзаните и на Организацијата на исламските конференции. Индонезија е потписничка на договорот на ASEAN за Зоната на слободна трговија, член на Carnis групата и на Светската Трговска Организација и беше членка на Организација на земји извознички на нафта и нафтени деривати, но се повлече во 2008 година бидејќи повеќе не беше извозник на нафта. Индонезија добиваше хуманитарна помош и помош за развој од 1996 година, особено од САД, Западна Европа, Австралија и Јапонија.
Индонезиската влада соработуваше со повеќе земји за да ги уапсат и гонат сторителите на големи бомбашки напади поврзани со милитантниот Исламизам и Ал Каеда. Во најкрвавиот бомбашки напад загина 202 луѓе ( од кои 164 беа меѓународни туристи) во туристичкиот град Кута на Бали во 2002 година. Нападите и понатамошните предупредувања од другите земји сериозно му наштетија на туризмот на Индонезија и перспективите за странски инвестиции.
Вооружените сили на Индонезија кои бројат 300 000 членови се составени од армијата (TNI), морнарицата (TNI-AD во кои спаѓаат и маринците) и военото воздухопловство (TNI-AU). Армијата има околу 233 000 активен персонал. Трошоците за одбрана од државниот буџет во 2006 година изнесуваше 4% од БДП и контроверзно беа надополнувани од воените комерцијални камати и фондации. Една од реформите по оставката на Сухарто во во 1998 година беше укинувањето на формалната застапеност на армијата во парламентот. Сепак политичкото влијание на армијата сѐ уште е големо.
Административна поделба
Административно, Индонезија се состои од 33 провинции, од кои 5 имаат специјален статус. Секоја провинција има свое политичко законодавство и гувернер. Провинциите се поделени на намесништва (kabupaten) и градови (kota), кои понатаму се делат на области (kecamatan) и потоа повторно на селски групации (keca или kelurahan). Понатаму, селото се дели на неколку граѓански групи (Rukun Warga – RW) кои понатаму се делат на неколку маалски групи (Rukun Tetangga – RT). По спроведувањето на мерките за регионална автономија во 2011 година, намесништвата и градовите станаа главни административни единици, одговорни за обезбедување на повеќето владини услуги. Селската администрација е највлијателна во секојдневниот живот на жителите и се занимава со прашања од село или населба преку избран lurah или kepala desa (раководител на селото).
Провинциите Ацех, Џакарта, Јогјакарта, Папуа и Западна Папуа имаат поголеми законодавни привилегии и повисок степен на автономија од другите провинции. На пример, Ацехската влада има право да создаде одредени елементи на независен правен систем. Во 2003 година Ацехската влада воспостави еден вид на шеријат (Исламски закон). Јогјакарта го доби статусот на посебен регион како признание за нејзината клучна улога во поддршката на индонезиските републиканци за време на индонезиската револуција. На Папуа, порано позната како Ириска Џаја и беше доделен посебен статус на автономија во 2001 година и таа се подели на Папуа и Западна Папуа во февруари 2003 година. Џакарта претставува посебен регион и главен град.
Географија
Индонезија се протега меѓу 11° ЈГШ и 6° СГШ и од 95° до 141° ИГД. Се состои од 17 508 острови, од кои 6000 се населени. Тие се расфрлани на двете страни на екваторот. Најголеми острови се Јава, Суматра, Борнео (делови од островот припаѓаат на Бурнеи и на Малезија), Нова Гвинеја (дел од островот припаѓа на Папуа Нова Гвинеја) и Сулавеси. Индонезија копнено се граничи со Малезија на островот Борнео, со Папуа Нова Гвинеја на островот Нова Гвинеја и со Источен Тимор на островот Тимор. Индонезија има поморски граници низ морски теснеци со Сингапур, Малезија и Филипини на север и со Австралија на југ. Главниот град, Џакарта, се наоѓа на островот Јава и е најголем град во Индонезија а по него се Сурабаја, Бандунг, Медан и Семаранг.
Со површина од 1 919 440 км² Индонезија е 16 најголема земја во светот по големина. Просечната густина на населеност е 134 жители на квадратен километар се наоѓа на 79 место во светот, а Јава, најнаселениот остров на светот има густина на населеност од 940 жители на квадратен километар. Со висина од 4884 m Пунчак Џаја е највисокиот врв, а езерото Тоба во Суматра е најголемото езеро со површина од 1145 km2. Најголемите реки во земјата се Махакам и Барито и се наоѓаат на островот Калимантан. Овие реки претставуваат транспортни и комуникациски врски меѓу речните населби на островот.
Местоположбата на Индонезија на рабовите на тихоокеанските, евроазиските и австралиските тектонски плочи е причина за бројните вулкани и честите земјотреси. Индонезија има најмалки 150 активни вулкани вклучувајќи ги и Кракатау и Тамбора кои се познати по разурнувачките ерупции во 19 век. Ерупцијата на супервулканот Тамбора пред околу 70 000 години беше еден од најголемите ерупции и претставуваше глобална катастрофа. Неодамнешните катастрофи кои се резултат на сеизмичка активност се цунамито во 2004 година во северна Суматра кое имаше околу 167 736 жртви и земјотресот Јогјакарта во 2006 година. Сепак, вулканскиот пепел придонесува за големата плодност на земјата и е причина за големата густина на населеност на Бали и Јава.
Поради положбата долж екваторот, Индонезија има тропска клима со две различни монсунски влажни и суви сезони. Просечните годишни врнежи во низините варираат од 1780 до 3175 мм и до 6100 мм на планинските области. Планинските области, особено западниот брег на Суматра, Западна Јава, Калимантан, Сулавеси и Папуа имаат најмногу врнежи. Влажноста просечно изнесува 80%. Нема големи температурни разлики во текот на годината, а просечната дневна температура во Џакарта варира од 26 °C до 30 °C.