cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Македонска емиграција во Бугарија
Бран на бегалци
Во периодот 1895-1903 година, бројот на бегалците од Македонија во Бугарија се зголемува по неуспешните Мелничко, Горноџумајско и Илинденско востание. Во текот на Горноџумајското востание на 30 октомври 1902 година дошле 200 арнаути од кои проплакало сè. Тогаш околу 500 селани од Железнец, Покровник, Падеж, Крџово, Дреново, Лисија и др. побегнале за Бугарија. Во Џумајско и Разлошко биле убиени 37 мажи и 8 жени, 304 мажи и 134 жени биле мачени, 111 жени и моми биле силувани, 807 куќи биле ограбени, а 67 опожарени. Поради таквото настапување на османлиските власти дошло до времено раселување во внатрешноста како и до бран на иселување во Бугарија. Таму побегнале 2.000 жители.
Во текот на целото Илинденско востание во Македонија во 1903 година настрадале 16 околии со 201 населено место. Биле изгорени 12.400 куќи, а без покрив останале 70.836 лица, биле убиени 8.816 мажи, жени и деца, 30.000 луѓе ги напуштиле своите родни места.
До избувнувањето на Првата балканска војна во 1912 година бројот на македонските бегалци постојано се зголемувал.
Македонска емиграција во периодот на воjните 1912-1918
Генералот Иван Фичев, со наредба од 26 септември 1912 година сите партизански чети и одреди формациски ги вклучил во составот на Македонско-одринското ополчение. Со тоа македонските и одринските одреди и чети станале дел од бугарската армија и ја примиле нејзината организациона структура - одделенија, водови, чети. Вкупната бројна состојба на Македонско-одринското ополчение во пролетта 1913 година изнесувала 14.670 луѓе, од кои 11.470 од Македонија, 1.215 од Одринска Тракија и 2.512 од Царство Бугарија. По добивањето оружје од бугарската армија, Македонско-одринското ополчение веднаш бил префрлен на фронтот во Тракија.
Грчката власт уште во периодот Балканските војни 1912-1913 започнала со засилени воени притисоци да ја менува етничката карта на Егејска Македонија на штета на македонскиот народ. Во текот на воените операции во Балканските војни од страна на грчката војска, посебно во источниот дел на Егејска Македонија, речиси до темел биле уништени повеќе села и градови со броен македонски етнички елемент, при што тоа население под притисок и закана од репресивни мерки било принудено да емигрира, претежно во Бугарија. Таков бил случајот со градот Кукуш, Сер, Демир Хисар и други помали градови и села во Источниот дел на Егејска Македонија. Во тој правец одел и Нејскиот мировен договор по завршувањето на Првата светска војна, кога согласно него била извршена т.н. доброволна размена на население помеѓу Грција и Бугарија, со која околу 80 000 Македонци од Егејска Македонија биле принудени да се иселат во Бугарија.
Во Првата светска војна Бугарија извршила најмасовна регрутација и мобилизација на Македонците во Пиринска Македонија и сред македонската емиграција во Бугарија. Пред нападот врз Србија во есента 1915 година, бугарската Врховна команда ја создала 11 - та македонска дивизија и во нејзиниот воен формациски состав вклучила 33.046 Македонци. Покрај регрутацијата на Македонците во составот на бугарската регуларна армија, бугарските власти регрутирале Македонци и во диверзанските чети под раководство на Тодор Александров.
Македонска емиграција меѓу двете светски војни
По завршувањето на Првата светска војна во Пиринска Македонија се зголемил бројот на Македонците во градовите и другите населени места. Фактот што Пиринска Македонија се наоѓала под бугарска власт не само што не го намалил процентот на Македонците, туку предизвикал обратен ефект. Главна причина за тоа била големата емигрантска македонска маса, која уште по завршувањето на Илинденското востание, а уште повеќе по Балканските војни, постепено се зголемувала. По Првата светска војна овој број уште повеќе се зголемил поради тоа што пред налетот на режимите во окупираните делови на Македонија од Грција и Кралството на СХС, поголем дел од македонските бегалци се упатиле, меѓу другите држави, и во Бугарија.
Бугарската власт овие македонски бегалци претежно ги населувала во Пиринска Македонија, особено бегалците што доаѓале од Егејска Македонија. Со овие процеси не само што се зголемил процентот на македонскиот народ во Пиринска Македонија, туку таа добила карактер на целосна компактност на македонскиот етнички елемент во споредба со другите народносни групи чиј процент бил занемарлив и целосно минорен. Процентот на македонскиот народ во Бугарија во тие повоени години бил голем и во некои поголеми бугарски градови како Софија, Варна и други.
Поранешните раководители на ВМРО дејствувале во Бугарија. Серчаните, истрајале во одбраната на македонските интереси. Тие, организирани во Временото претставништво на поранешната ВМРО (Ѓорче Петров, Димо Хаџи Димов, Петар Поп Арсов и др.), дејствувале со цел да ја придобијат светската јавност, истапувајќи на Париската мировна конференцијата со барање за создавање на самостојна македонска држава. Активноста на Претставништвото ги вознемирувало владејачките кругови во Бугарија кои го активирале врховизираниот Извршен комитет на македонските братства, кој истапувал пред меѓународните форуми против интересите на македонскиот народ. Македонските братства во Бугарија биле поларизирани. Дел од нив пројавиле значајна национално-културна дејност (Кукушкото, Гевгелиското и др.).
По војната дејствувала т.н. "автономистичка" ВМРО предводена од Тодор Александров, која, иако декларативно се изјаснувала за автономија на Македонија, се ставила во служба на врховизмот и бугарскиот двор. Прераснувајќи во терористичка организација, ВМРО му нанела голема штета на македонското национално-ослободително движење, вршејќи голем број политички убиства на видни Македонци (Јане Сандански, Ѓорче Петров, Димо Хаџи Димов, Тодор Паница и др.). Од нејзината терористичка активност се згрозувала и европската јавност. ВМРО во пиринскиот дел на Македонија прераснала во своевидна "држава во држава". Таа вршела терористички акции и во вардарскиот дел на Македонија. По убиството на Тодор Александров и доаѓањето на Ванчо Михајлов на чело на ВМРО, биле преземени бројни терористички акции и биле убиени голем број Македонци - патриоти и комунисти.
Помеѓу македонската емиграција мошне активна била легалната Илинденска организација, која ги издавала гласилата "Илинден", "Пирин" и др.
Во меѓувоениот период Македонците во Бугарија развиле интензивна национално-културна дејност. Биле издавани многубројни македонски весници ("Илинден", "Македонско знаме", "Македонски вести", "Обединист" и др.).
Од 1937 до 1940 година во Софија бил активен познатиот Македонски литературен кружок во кој членувале поетите Никола Јонков Вапцаров, Коле Неделковски, Антон Попов, Венко Марковски, Михаил Сматракалев и други. Членовите на Кружокот ги поставиле основите на современата македонска книжевност.
Весници и списанија на македонската емигарција во Бугарија
Македонската емигарција издавала неколку весници под името Македонија: 1866 - 1872, уредник Петко Славејков 1888 - 1912 во Русе и Софија, уредник Коста Шахов 1896 - 1897 во Софија, уредник Георги Недков 1902 во Русе 1919 - 1923 во Софија, уредник Георги Баждаров 1926 - 1934 во Софија, уредници Георги Кулишев, Димитар Талев
Други весници и списанија кои македонската емигарција ги издавала се:
излегувал од јануари до септември 1885 Софија  1893 - 1898 година уредник Коста Шахов издаван во 1895 година од Васил Главинов излегувал во Софија 1894 - 1903 под редакција на Никола Наумов и Тома Карајовов излегувал во Софија 1892 година под редакција на Петар Поп Арсов излегувал во Софија 1899 - 1903 година излегувал во Софија 1911 - 1912 година  уредник Данаил Крапчев излегувал во Софија 1924 - 1934 година
Герман (Серско)
Герман  — село во Егејска Македонија, Република Грција.
Алборнос
Аданеро — општина во покраината Авила на автономната заедница Кастиља и Леон во Шпанија. Според пописот од 2004 година, општината има 218 жители.
Песна за трговецот Калашников
Песна за царот Иван Василевич, за младиот опричник и за смелиот трговец Калашников, позната и како Песна за трговецот Калашников (руски: Песня про царя Ивана Васильевича, молодого опричника и удалого купца Калашникова) - поема на рускиот поет Михаил Лермонтов, создадена во духот на руската народна песна. Поемата е напишана во 1837 година, а првпат била објавена во 1838 година.
Содржина
Поемата се состои од четири пеења:
Конкурс (филм од 1964)
Синопсис
Филмот е составен од две раскази: во првата, група млади музичари од соперничките лимени оркестри отсуствуваат од еден важен концерт поради мото-трки; во втората приказна, една млада педикирка ја напушта порано работата за да учествува на аудиција за пејачи.
Џон Максвел Куци
Животопис
Родителите на Куци, татко му, адвокат, и мајка му, учителка, биле потомци на холандските доселеници во Јужна Африка од 17 век. Освен тоа, преку својот прадедо, Балтазар Дубиел, Куци има и полски корени. Куци го поминал детството во Кејптаун, Ворчестер и во Кејп Прованс(денешен Вестерн Кејп), а тоа го опишал во книгата „Детство - сцени од правинцискиот живот“ (1997). Учел во католичко училиште „Свети Јосиф“, а потоа дипломирал математика и англиски јазик на Универзитетот во Кејптаун. Во раните 1960-ти, Куци се преселил во Лондон, каде што работел за „Ај-би-ем“ како компјутерски програмер. Во 1963 година, во Кејптаун, ја одбранил магистерската теза за романите на Форд Медокс Форд. Искуството во Англија го опишал во вториот том на книгата „Младост“ (2002), а третиот том носи наслов „Лето“ (2009). Неговиот син починал трагично, под сомнителни околности, на возраст од 23 години. Докторатот по лингвистика го одбранил на универзитетот во Тексас, а темата му била компјутерска стилска анализа на делата на Самјуел Бекет. Откако го напуштил Тексас, Куци предавал англиски јазик и литература на државниот универзитет во Њујорк, каде отанал до 1971 година. Истата година побарал американско државјанство, но бил одбиен поради учество во протестите против војната во Виетнам. Потоа се вратил во Јужна Африка, каде предавал литература.
Откако се пензионирал во 2002 година, се преселил во Аделаид, Австралија, работејќи како почесен истражувач на англискиот оддел на тамошниот универзитет, во кој предавала и неговата партнерка, Дороти Драјвер. Паралелно со тоа, до 2003 година, Куци предавал и социологија на Универзитетот во Чикаго. Во март 2006 година, Куци станал австралиски граѓанин. За време на церемонијата, изјавил: „Бев привлечен од слободниот и широкоград став на луѓето, од убавината на земјата и кога првпат ја видов Аделаид - од блаженството на градот што сега го нарекувам мој дом.“ Куци е познат по повлеченоста, поради што бил обвинуван за „елитизам“ од страна на неговите сонародници, зашто многу го избегнувал публицитетот, ретко давал интервјуа и не се појавил на доделувањето на двете награди „Букер“, најпрвин за делото „Животот и времето на Мајкл К“, во 1983 година, а потоа за „Срам“ во 1999 година. Фактот дека ретко се појавувал во јавноста бил искористен за прибирање пари за децата-жртви на сида во Африка. Подоцна, Куци станал гласен критичар на суровоста кон животните и заштитник на правата на животните.
Творештво
Куци има објавено неколку романи, автобиографски романи и збирки есеи. Од романите, попознати се: „Срам“, „Животот и времето на Мајкл К“, „Земји на самракот“ (1974), „Во срцето на земјата“ (1977), „Фо“ (1986), „Бавниот човек“ (2005) и „Дневникот на лошата година“. Неговите есеистички дела се: „При пишувањето за: културата на писмото во јужна Африка“ (1988), „Одвојување на поентата: есеи и интервјуа“ (1992), „Нанесување увреди: есеи на цензурата“ (1996), „Необични брегови: литературни есеи, 1986-1999“ (2002) и „Внатрешни дејства: литературни есеи, 2000-2005“ (2007). Куци се занимавал и со преведување. Така тој ги превел превел делата: „Посмртна исповед“ од Марсел Емантс(1986), „Експедиција од Баобабот“ од Вилма Стокенстром и „Пејзаж со веслачи: поезијата на Холандија“ (2004), а напишал предговор на делата: „Робинзон Крусо“ од Даниел Дефо, „Брајтенската карпа“ од Греам Грин и „Човек во неизвеснот“ од Сол Белоу.
NGC 3188A
NGC 3188A — спирална галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3188A се споменува и како MCG 10-15-64, MK 30, KUG 1016+576A.
Откривање
Објектот е откриен на 8 април 1793 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3188A е од видот S?. Видливиот сјај со голо око изнесува 16,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 17,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. NGC 3188A има привидни димензии од 0,4' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 19 м 38,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 57° 25' 7". Положбениот агол на објектот е во износ од 78°.
Други поделби
Проучување на NGC 3188A е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 30179. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 45; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3818. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1331.
Државни обврзници во Македонија
Државните обврзници во Македонија се хартии од вредност кои ги издава Република Македонија преку Министерството за финансии. Тие се издаваат повремено за финансирање на јавната потрошувачка или за исплата на одредени обврски на државата кон населението. Државните обврзници се должнички хартии од вредност, т.е. со нив државата се обврзува дека ќе го исплати номиналниот износ на обврзниците, заедно со одредена камата. Тие се долгорочни хартии од вредност и имаат рок на достасување над една година.
Државни обврзници во Македонија за време на социјализмот
Македонија нема традиција на пазарни изданија на државни обврзници. Во социјалистичкиот период, државата издавала обврзници, кои населението практично присилно ги купувало, со оглед на тоа што уписот за купување се вршел на работните места на поединците. Обврзниците вообичаено биле издавани за конкретни цели - вработување, изградба на патишта, итн. Каматните стапки на обврзниците биле далеку под нивото на инфлацијата, така што тие биле длабоко обезвреднети при нивното достасување.
Видови државни обврзници
Обврзниците се дефинирани во Законот за хартии од вредност како долгорочна хартија од вредност со која издавачот се обврзува дека на сопственикот на обврзницата еднократно или во рати, ќе му го исплати на определениот ден, износот на номиналната вредност на обврзницата и каматата. Државните обврзници во Република Македонија ги издава Министерството за финансии. Истите се регистрирани, како и сите хартии од вредност во Македонија. Притоа Централниот депозитар за хартии од вредност ракува со исплатата на каматата и промената на сопственоста. Каматата на државната обврзница може да се исплаќа годишно или полугодишно. Според прифатената терминологија, државните обврзници, издадени од Република Македонија по нејзиното осамостојување, се делат на две категории: структурни и континуирани обврзници.
Структурни обврзници
Структурните обврзници не се класично пазарно издадени обврзници за прибирање средства од страна на државата, туку се издадени за надоместување на определени физички и правни лица по различни основи. Во портфолиото на државата, постојат четири вида структурни обврзници и тоа:
Обврзници за денационализација
Законот за издавање на обврзници на Република Македонија за денационализација, Република Македонија, почнувајќи од 2002 година, во следните десет години вршеше, еднаш годишно, по една емисија на обврзници за денационализација, а Владата на Република Македонија со посебна одлука, годишно го утврдува износот на обврзниците за денационализација кои се издаваат. Номиналната вредност на обврзницата за денационализација е износот кој барателот по основ на денационализација го добива како обесштетување.
Одлики на обврзниците за денационализација се:
Обврзници за старо девизно штедење
Обврзниците за старо девизно штедење (познати по шифрата за тргување РМ01), односно Обврзници за намирување на побарувањата на граѓаните по основ на депонираните девизни влогови, се издадени еднократно, во септември 2000 година. Тие гласат на име, се издаваат во нематеријализиран облик и се деноминирани во ЕВРО. За разлика од обврзниците за денационализација, кај обврзниците за старо девизно штедење исплатата се врши во 20 полугодишни рати (на 1 април и 1 октомври) започнувајќи од 1 април 2002 година, а заклучно со 1 октомври 2011 година. На обврзниците се пресметува камата во висина од 2% годишно и тоа на остатокот на расположливата главнина за наплата.
Обврзници за селективни кредити
Обврзницата за селективни кредити на Народна Банка на Република Македонија е издадена 16 март 1995 година од страна на Република Македонија врз основа на Законот за санација и реконструирање на дел од банките на Република Македонија (Службен весник на РМ број 14/95). Обврзниците се евидентираат во Централниот депозитар на хартии од вредност. Тие се издадени во денари и се со неограничена преносливост. Номиналната вредност на една обврзница е 1 денар а издадени се вкупно 1.039.318.841 обврзници. Номиналниот износ на обврзниците за надоместување на селективни кредити на НБРМ се исплатува одеднаш и тоа на 1 април 2020 година, и притоа не се пресметува камата.
Космос-2246
Космос-2246 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Државни обврзници во Македонија
Континуирани обврзници
Континуираните обврзници се класични обврзници за прибирање на потребни парични средства, а не за надоместување на определени физички и правни лица. На крајот на 2005 година, Република Македонија ја издаде својата прва континуирана обврзница. Тоа беше двегодишна обврзница со купонска стапка од 10%, годишно, и номинална вредност од 100 милиони денари. Континуираните обврзници се издаваат во денари и се со неограничена преносливост. Меѓутоа, до ден-денес, овие обврзници не се предмет на тргување на секундарниот пазар на капитал, така што нивните купувачи мора да ги чуваат обврзниците до рокот на достасување. Тоа се должи на малите буџетски дефицити и ниските каматни стапки по кои државата ги нудела на јавноста.
Космос-2246
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, Русија на 11 мај 1993 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 220 килограми. Космос-2246 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 113,9 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,5°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1417 км, а најмалото на 1400.
Марко Николиќ
Марко Николиќ (Кралево, 20 октомври 1946 — Белград, 2 јануари 2019) - српски филмски и театарски глумец, најпознат по главната улога во ТВ серијата „Подобар живот“. Тој бил добитник на наградите „Павле Вуисиќ” и „Цар Константин“.
Животопис
Марко Николиќ е роден во Кралево на 20 октомври 1946 година. За време на Втората светска војна, неговите родители живееле во Теслиќ, но по доаѓањето на усташите се преселиле во Краљево. Марко Николиќ порансал во Краљево, каде уште во детството го посетувал театарот. Неговата мајка Лепосава, исто така, била глумица, татко му бил шумарски инженер, а имал и постар брат. Во детството тренирал кошарка во клубот „Слога“ и на возраст од 17 години станал дел од сениорската екипа. Сепак, набргу го засакал театарот и решил да се занимава со глума. По завршувањето на основното училиште „Светозар Марковиќ“ и на средното училиште во Кралево, тој заминал на отслужување на воениот рок, а потоа одлучил да студира глума. Сепак, не успеал да го положи приемниот испит на Академијата за театар, филм, радио и телевизија во Белград и на Академијата на уметностите во Нови Сад, а дури по третиот обид станал студент на Академијата за театар, филм, радио и телевизија во Белград. Таму, тој студирал заедно со Мики Манојловиќ, Предраг Ејдус, Драган Максимовиќ, и Горан Султановиќ, а дипломирал во 1972. година. Претходно, во 1970. година станал член на Народниот театар во Белград.
Николиќ бил трипати во брак и имал три деца, од кои ќерката Мина, исто така, била глумица.
Починал на 2 јануари 2019 година, на КБЦ „Звездара” во Белград, по долга и тешка болест. Комеморацијата по повод неговата смрт била одржана во Народниот театар во Белград, на 5јануари, а истиот ден бил закопан во Алејата на заслужните граѓани на Новите гробишта во Белград.
Пливање на светското првенство во водени спортови 2011 – штафета 4х100м мешано во женска конкуренција
Натпреварите во 4×100м мешано штафета за жени во пливачките дисциплини на Светското првенство во водени спортови се одржаа на 28 јули. Прелиминациите и финалето се одржаа на 30 јули.
NGC 5592
NGC 5592 — спирална галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5592 се споменува и како ESO 446-58, MCG -5-34-11, AM 1421-282, IRAS 14210-2827.
Пливање на светското првенство во водени спортови 2011 – штафета 4х100м мешано во женска конкуренција
Рекорди
Ниту светски ниту шампионатски рекорд беа поставени во ова натпреварување.
NGC 5592
Откривање
Објектот е откриен на 5 мај 1793 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Науката во 1977 година
1977 година во науката опфаќа некои значајни настани.
NGC 5592
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5592 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 5592 има привидни димензии од 1,5' х 0,8'.
Пливање на светското првенство во водени спортови 2011 – штафета 4х100м мешано во женска конкуренција
Прелиминации
17 тимови учествуваа во 3 групи.
Финале
Финалето се одржа во 19:45.
NGC 5592
Други поделби
Проучување на NGC 5592 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 51428. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 372; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6744. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 86.
Алдејануева де Санта Крус
Алдејануева де Санта Крус — општина во покраината Авила на автономната заедница Кастиља и Леон во Шпанија. Според пописот од 2004 година, општината има 172 жители.
Live Anthology (музички албум)
Live Anthology е името на третиот албум во живо на македонската џез/рок група Леб и сол. Албумот бил издаден во 1999 година, преку издавачката куќа VG музика.
Список на песни
Целосно времетраење: 72:23
Арс (филм од 1960)
„Арс“ (француски: Ars) — француски краткометражен документарен филм од 1959 година, во режија на Жак Деми (Jacques Demy) и Жан-Мари Вјани (Jean-Marie Vianney), кои се автори и на сценариото.
Синопсис
Снимајќи ги зимските предели во селата во департманот Аин, во кои дејствувал канонизираниот свештеник познат како Кире д'Арс (Curé d'Ars), режисерите настојуваат подобро да ги сфатат духовноста и мистицизмот на свештеникот...
Јас знам кој ме уби
Јас знам кој ме уби (I Know Who Killed Me) е трилер – хорор филм од 2007 година. Во главната двојна улога настапува Линдзи Лохан. Филмот својата премиера ја доживеа на 27 јули, 2007 година.
Ромска граматика
Ромската граматика е поим со кој се опфаќаат правописните, морфолошките, синтаксните и семантичките правила и прописи на ромскиот јазик. Ромскиот јазик е индоариски јазик, и поради тоа има одредени сличности со останатите индоевропски јазици. Важно е да се има на ум фактот дека не постои една унифицирана стандардизирана граматика на ромскиот јазик, па така секој поголем или помал ромски дијалект има свои одлики и влијанија од подоминантните јазици во областите каде се зборуваат тие дијалекти.
Фонологија
Источните и Југоисточноевропските ромски дијалекти имаат и палатализирани согласки, кои функционираат или како засебни согласки или како алофони. Некои дијалекти го имаат и гласот ə или ɨ. Должината на самогласките е присутна кај западноромските дијалекти. Со позајмувањето на странски зборови се вовеле и неромски гласови.
Акцент
Акцентот во ромскиот јазик е на последниот слог од зборот. Акцентот на позајмените зборови бил на вториот слог од крајот на зборот, особено до примањето на големиот број хеленизми во јазикот. пр.
Именки
Именките во ромскиот јазик имаат два рода (машки и женски), два броја (еднина и множина) и падежи, од кои најосновните се номинатив и акузатив.
Во јазикот постојат повеќе деклинациски класи на именките, особени на дијалектните нивоа. Гледано подетално, европските позајмениу зборови имаат грчки наставки.
Останатите падежи се изразени преку наставки (наставки) кои се додаваат на коренот на зборот во акузатив. Така на пример има: -te/-de (локатив и препозиционал), -ke/-ge (датив), -tar/-dar (аблатив), -sa(r) (инструментал и комитатив), и -ker-/-ger- (генитив). Во ромскиот јазик задржан е типичниот индоариски систем на согласување на генитивот со главната именка, како на пример во čhav-es-ker-o phral 'братот на момчето', čhav-es-ker-i phen 'сестрата на момчето'.
Придавките и определениот член мора да се согласат во именката која ја определуваат:: mir-o dad 'мојот татко', mir-i daj 'мојата мајка'. Неопределениот член често се презема од подиминантниот јазик, ако има таков.
Синтакса
Синтаксата на ромскиот јазик е различна од таа на останатите индоариски јазици. Ромската синтакса е слична со синтаксата на балканските јазици.
Во ромскиот јазик глаголот доаѓа пред предметот, така кај контрастивни реченици се сретнува зборовниот редослед подмет-прирок-предмет, а кај тетичните реченици прирок-подмет-предмет. Придавките и определениот член се пред именките. Виктор Фридман ги дава следните зборовни редоследи :
Маријано Роке Алонсо (град)
Маријано Роке Алонсо (Mariano Roque Alonso) е град и округ во Парагвај. Градот се наоѓа во Централниот департман и е дел од метрополитенската област Гран Асунсион. Градот има население од околу 85.000 жители.
Градот бил основан во 1944 година и се наоѓа меѓу во близина на реката Парагвај. Градот е на 18 километри оддалеченост од Асунсион. Поради добрата местоположба, градот забележал забрзан економски, индустриски и социјален развој. Името на градот е во чест на воениот офицер Маријано Роке Алонсо.
Список на кучешки раси
Кучињата биле селективно одгледувани со илјадници години со мешање на кучиња од слично потекло, а некогаш со мешање на кучиња од сосема различно потекло. Овој процес продолжува и денес резлутирајќи во огромна разнообразност на кучешки раси.
Овој список користи поширок смисол на поимот „раса“. Расите тука наведени се раси со долга историја како заведени раси, ретки раси со сопствени регистри и нови раси сѐ уште во развој.
Категории на раси
Кучешките раси се делат во следниве категории:
Делење по FCI групи
доберман, германски боксер, шарпланинец, бернардинец, ротвајлер, германска дога, аргентинска дога, минијатурен пинч, булмастиф, бордошка дога, шнауцер, тоса-ину, англиски булдог, пириниејско планинско куче, бразилска фила, ландсир ...
ердел-териер, керн-териер, бул териер, јоркширски териер, американски стафорд, западношкотски бел териер, териер (фокс) лисичар, стафордски бул териер, шкотски териер, ирски црвен териер, пограничен трериер ...
сибирски хаски, самојед, чау-чау, алјаски маламут, акита-ину, германски шпиц, норвешки ...
Далматинец, Бигл, Српски Гонич, Српски Тробоен Гонич, Посавски Гонич, Истарски Кратковлакнест Гонич, Истарски Островлакнест Гонич, Басет, ...
Ирски Црвен Сетер, Гордон Сетер, Англиски Сетер, Англиски Поентер, Германски Кратковлакнест Птичар, Weimaraner, Epagneul Breton ...
Златен Ретривер, Лабрадор Ретривер, Англиски Кокер Шпаниел, Американски Кокер Шпаниел, Flat Coated Retriever...
Пудла, Малтезер, Мопс, Чивава, Cavalier King Charles Spaniel, Bichon Frise, Shih Tzu, Француски Булдог, Папилон, Кинеско (Голокожо и Долговлакнесто) Куче, Lhasa Apso...
Авганистански Хрт, Greyhound, Борзои, ...
FCI - Условно признаени и непризнаени раси
Listă de rase de câini Породы собак
Ојашио
Ојашио| 親潮|| "Родителска плима", познат и како „Оја Сиво“, „Охотск“ или „струја“ на Курилските Острови, е студена субарктичка океанска струја што тече на југ и циркулира спротивно од стрелките на часовникот во западниот север на Тихиот Океан.
Водите на струјата Ојашио потекнуваат од Северноледениот Океан и течат на југ преку Беринговото Море, минувајќи низ Беринговиот теснец и транспортира студена вода од Арктичкото Море во Тихиот Океан и Охотско Море. Се судира со Курошио струја од источниот брег на Јапонија за да се формира Северна Пацифичка струја (или Лебдат).
Струјата има важно влијание врз климата на рускиот далечен исток, главно во Камчатка и Чукотка, каде што северниот граница на дрвото растот е поместен на југ до десет степени во споредба со географската ширина што може да ја достигне во внатрешноста Сибир.
Нивото на ладење со почетокот на глацијалните услови (по меѓуглацијално) беше многу помало отколку во другите области на Земјата на слични географски широчини.
Ова им овозможи на Тохоку и Хокаидо - единствените области во Источна Азија со доволно снежни врнежи за потенцијално да се образуваат ледници - да останат незаледени, освен на високи височини во истиот периоди кога и во Европа и Северна Америка биле во голема мера глацијализирани. Овој недостаток на глацијација објаснува зошто, и покрај тоа што нејзината сегашна клима е многу постудена од поголемиот дел од Европа, Источна Азија задржала 96 отсто од плиоценот родови дрвја, додека Европа има задржано само 27%. .
Струите Курошио и Ојашио се западните гранични струи во ветрот, суптропските и субарктичките циркулации на северниот Тихи Океан. Во превод од јапонски, Курошио буквално значи црн („куро“) поток („шио“) поради црно-ултрамарин до кобалтно сина - бојата на неговата вода. „Црнилото“ на струјата Курошио произлегува од фактот дека доминантниот суптропски Северен Тихи Океан е со ниска биолошка продуктивност и нема остатоци и друг органски материјал воповршинската вода. На субарктичкиот Северен Тихи Океан, од друга страна, доминира издигнување. Зголемено, богато со хранливи материиводата го храни Ојашио од север и води до неговата номенклатура, родителски („оја“) поток („шио“). Постоењето на западна гранична струја за да се компензира внатрешниот проток на Свердруп е добро разбрано од современите теории за океанската циркулација на ветерот. Сепак, поединечните западни гранични струи може многу да се разликуваат во нивниот среден проток икарактеристики на варијабилност поради различната топографија на дното, геометријата на крајбрежјето и обрасците на површинскиот ветер што се вклучени. На пример, бимодалната осцилација на патеката Курошио јужно од Јапонија е уникатен феномен откриен во ниту еден друг западен гранична струја на светските океани. Слично на тоа, интеракцијата со полузатворените и често покриени со мраз рабни мориња и прекумерните врнежи поради испарувањето во субарктичкиот Северен Тихи Океан ја прават струјата Ојашио значително различна од неговиот пандан во субарктичкиот Северен Атлантски Океан, Лабрадорската струја. Бидејќи струите Курошио и Ојашио имаат големо влијание врз рибарството, својствата на водата и атмосферската циркулација на земјите што го опкружуваат Северниот Тихи Океан, тие беа во фокусот на голем број набљудувања и истражувања во минатото. Оваа статија дава краток преглед на динамичките аспекти на набљудуваните струи Курошио и Ојашио: нивното потекло, нивното обрасци на среден проток и нивната варијабилност на сезонски до декадни временски скали.
Економија на Босна и Херцеговина
Економијата на Босна и Херцеговина — транзициска економија со ограничени реформи во пазарот. Босна и Херцеговина прогласила независност од Социјалистичка Југославија на 1 март 1992 година.
Преглед
Босна и Херцеговина е потенцијална земја-кандидат за членство во ЕУ ​​и започнува нов модел на раст во период на бавен раст и глобалната финансиска криза. Босна и Херцеговина има мала, отворена економија, во која доминираат услугите, во кои учествуват со 55% од бруто-домашниот производ (БДП) во 2016 година, со умерено развиен индустриски и преработувачки сектор (23% и 12%, соодветно), и ограничен земјоделски сектор (околу 6% од БДП).
Клучен економски предизвик за Босна и Херцеговина во нерамнотежата на нејзиниот економски модел се јавните политики и стимулациите кои се пренасочуваат кон јавноста, а не кон приватниот сектор, потрошувачката наместо инвестициите и увозот наместо извозот. Земјата треба да се префрли во деловно опкружување што е погодно за приватни инвестиции. Земјата се соочува со двоен проблем за обнова бидејќи беше погодена од крвава војна и воведување на реформите во пазарот на слобода во нејзината економија.
Конвертибилната марка е национална валута воведена во 1998 година и истата е врзана за еврото, а довербата во валутата и банкарскиот сектор е зголемена. Сепак, спроведувањето на приватизацијата се одвивала бавно, а локалните субјекти само неволно поддржуваат институции на национално ниво. Реформите во банкарството се забрзиле во 2001 година кога странските банки, пред сè од Западна Европа, влегле во земјата и денес тие го контролираат најголемиот дел од банкарскиот сектор. Значителниот дефицит и многу високата стапка на невработеност остануваат двата најсериозни економски проблеми. Земјата добива значителни количини на помош за реконструкција и хуманитарна помош од меѓународната заедница, но ќе мора да се подготви за ера на опаѓање на помошта.
Амбасадата на САД во Сараево го издава Country Commercial Guide - годишен извештај кој дава сеопфатен преглед на комерцијалното и економското опкружување на Босна и Херцеговина, користејќи економска и политичка анализа на пазарот.
Кратка економска историја до 1990-тите
Во времето на Социјалистичката Федеративна Република Југославија (СФРЈ), Босна и Херцеговина била важен центар за преработка на минерали и им обезбедувала на другите републики основни минерални производи во замена за стоки за широка потрошувачка. Додека големи количини на инвестиции во јавниот капитал навлегле во текот на 1970-тите години, нивото на продуктивност останало на ниско ниво, честопати заради ограничениот капацитет на јавните менаџери. Под поранешниот републикански премиер Џемал Биједиќ и југословенскиот претседател Тито, индустријата за метални производи била промовирана во републиката, што резултирало со развој на секторот за метални производи на Југославија.
Соединувањето на малите фирми во поголемите агломерати било вообичаена практика во СФРЈ за зачувување на нивото на вработеност. Како резултат на тоа, со текот на времето се појавиле четири големи конгломерати во Босна и Херцеговина: „Енергоинвест“ (енергетски сектор), „Унис“ (автомобилска и одбранбена индустрија, којашто се здружи со „Фолксваген“ во раните 1970-ти), Шипад (преработка на дрво) и РМК Зеница (челична индустрија, подоцна стекната од ArcelorMittal). Градежништвото и одбраната биле важни индустрии на босанската економија, и покрај нивната ниска ефикасност и, на крајот при распадот на федерацијата, истите биле и вишок. Одбранбената индустрија била особено развиена во јужните области и околу Мостар, со релевантниот металуршки центар Aluminij Mostar. Производството на машини било концентрирано на северот, особено околу Бања Лука. Округот на Тузла бил познат по својата хемиска индустрија. Автомобилската индустрија, која се развила во 1950-тите со производство на компоненти на возила, се проширила подоцна на патнички и комерцијални возила, со погони во Сараево, Мостар и Бања Лука. Земјоделството не било многу развиено, и покрај неговата важност за вработување и присуството на големиот конгломерат Агрокомерц со седиште на северозападната граница со Хрватска.
Тито го потикнал развојот на металната индустрија и електроенергетскиот сектор во републиката со цел Босна и Херцеговина да биде домаќин на голем број индустриски фирми. Некои од нив работеа со светски брендови, компании како Кока-Кола, Пепси, Марлборо, Фолксваген и СКФ. Големите компании како „Енергоинвести“, УНИС, Хидроградба, Враница, РМК Зеница, ТАС Сараево, ФАМОС Сараево и БНТ Нови Травник, во тоа време имале годишен приход во милијарди американски долари. Компаниите од градежниот сектор имале големи количини на приход. Невработеноста во тоа време била многу мала. Работната сила била високо квалификувана, со високо професионални, образовани менаџери, инженери, експерти за наука, кои користиле најнови технологии според западниот свет во области од големи размери. Пред војната, југословенскиот премиер Анте Марковиќ, направил некои подготовки за приватизација, во секторот за економија, финансии и индустрија, но поради војната економијата опаднала во голема мера.
Економијата претрпела големи последици од војната во Босна и Херцеговина, со над 200 милијарди евра материјална штета и БДП (со исклучок на услугите) биле намалени за 90% помеѓу 1990 и 1995 година. Денес, повеќето од горенаведените компании се приватизирани. Економијата останува кревка, пред сè потрошувачката е управувана и ранлива на надворешните флуктуации. Ова се видело со светската економска криза, кога Босна и Херцеговина во 2009 и 2012 година имала рецесија и раст на БДП од -3% и -0,8%, како и силните големите во 2014 година, што предизвикало штета од приближно 15% од БДП. Од 2015 година, годишниот раст на БДП се зголемил на повеќе од 3%. Сепак, земјата регистрирала дефицит на тековната сметка од 4,7% од БДП во 2017 година, што претставувало намалување од 5,3% во 2015 година, како резултат на намалувањето на нејзиниот трговски дефицит, кој сепак останал голем (17,4% од БДП во 2017 година).
Кон крајот на 1997 годинае била основана Централна банка на Босна и Херцеговина, а преговорите за долговите се воделе со Лондонскиот клуб во декември 1997 година и со Парискиот клуб во октомври 1998 година, а новата валута, конвертибилната марка на Босна и Херцеговина, била воведена во средината на 1998 година. Во 1999 година, Босанската конвертибилна марка добила пошироко прифаќање, а Централната банка драматично ги зголемила своите резерви. Поради строгиот режим на валутата во Босна, што ја придава босанската марка кон еврото, инфлацијата останала ниска во целата земја.
Производството закрепнало во 1996-99 година со високи процентни стапки од ниска основа; но растот на производството забавило во 2000–2012 година. Земјата добила значителни количини на помош за реконструкција и хуманитарна помош од меѓународната заедница. Поддршката за помош во Источна Европа демократија (СЕЕД) претставува 20% -25% од економскиот раст во Босна и Херцеговина. Сепак, растот е нерамномерен во текот на повоениот период, при што Федерацијата го надминала оној на РС. Според проценките на Светската банка, растот на БДП бил 62% во Федерацијата и 25% во РС во 1996 година, 35% во Федерацијата во 1997 година, а континуиран раст во Федерацијата во 1998 година.
Движењето е бавно, но значителен напредок бил постигнат во економските реформи уште од воспоставувањето на мирот. Реформите во банкарството заостанале, како и спроведувањето на приватизацијата. Многу компании (главно фабрики) кои биле приватизирани се соочиле со големи проблеми, предизвикувајќи сопствениците да ги намалат платите на работниците, а некои од новите сопственици и тајкуни ги уништиле тие фабрики.
Макроекономски показатели
Следната табела ги прикажува главните економски индикатори во периодот 1997-2017 година.
Денес
Севкупна вредност на странски директни инвестиции (1999 година–2011): Од 1994 до 2011, €6.4 милијарди биле инвестирани во земјата.
Странски инвестиции по сектор (1994–2007):
Според некои проценки, сивата економија е 25,5% од БДП.
2017
Во 2017 година, извозот се зголемил за 17% во однос на претходната година, во износ од 5,65 милијарди евра. Вкупниот обем на надворешно-трговската размена за 2017 година изнесувала 14,97 милијарди евра и се зголемила за 14% во однос на претходната година. Увозот на стоки се зголемил за 12% и изнесувал 9,32 милијарди евра. Покриеноста на увозот со извоз се зголемила за 3% во однос на претходната година и имал 61%. Во 2017 година, Босна и Херцеговина најмногу извезувала седишта за автомобили, електрична енергија, преработено дрво, алуминиум и мебел. Во истата година претежно увезувала сурова нафта, автомобили, моторно масло, јаглен и брикети.
Стапката на невработеност во 2017 година била 20,5%, но Виенскиот институт за меѓународни економски студии предвидел пад на стапката на невработеност за следните неколку години. Во 2018 година, невработеноста требало да биде 19,4% и да падне на 18,8% во 2019 година. Во 2020 година стапката на невработеност треба да се спушти на 18,3%.
На 31 декември 2017 година, Советот на министри на Босна и Херцеговина го објавил извештајот за јавниот долг на Босна и Херцеговина, во кој се наведува дека јавниот долг бил намален за 389,97 милиони евра, или за повеќе од 6% во однос на 31 декември 2016 година. До крајот на 2017 година, јавниот долг бил 5,92 милијарди евра, што претставувало 35,6 проценти од БДП.
Заклучно со 31 декември 2017 година, во земјата имало 32.229 регистрирани компании, кои заедно оствариле приходи од 33.572 милијарди евра истата година.
Во 2017 година, земјата добила 397,35 милиони евра странски директни инвестиции, што е еднакво на 2,5% од БДП.
Во 2017 година, Босна и Херцеговина се нашла на третото место во светот во однос на бројот на нови работни места создадени од странски инвестиции, во однос на бројот на жители.
Во 2017 година, 1.307.319 туристи ја посетиле Босна и Херцеговина, што претставува зголемување од 13,7% и имало 2.677.155 ноќевања во текот на ноќта, што претставува зголемување од 12,3% во однос на претходната година. Исто така, 71,5% од туристите потекнувале од странски земји
2018
Во 2018 година, Босна и Херцеговина извела стоки во вредност од 11,9 милијарди КМ (6,07 милијарди евра), што било за 7,43% повеќе во однос на истиот период во 2017 година, додека увозот изнесувал 19,27 милијарди КМ (9,83 милијарди евра), што е за 5,47% повисоко.
Просечната цена на новите продадени станови во земјата во првите 6 месеци од 2018 година била 1.639 км (886,31 €) за метар квадратен. Ова претставува скок од 3,5% од претходната година.
На 30 јуни 2018 година јавниот долг на Босна и Херцеговина изнесувал околу 6,04 милијарди евра, од кои надворешниот долг е 70,56%, додека внатрешниот долг 29,4% од вкупната јавна задолженост. Учеството на јавниот долг во бруто-домашниот производ бил 34,92 проценти.
Во 2018 година, 1.465.412 туристи ја посетиле Босна и Херцеговина, што претставува зголемување од 12,1% и имало 3.040.190 ноќевања во текот на ноќта, што претставувало зголемување за 13,5% од претходната година. Исто така, 71,2% од туристите потекнувале од странски земји.
Во 2018 година, вкупната вредност на спојувања и аквизиции во Босна и Херцеговина изнесувало 404,6 милиони евра.
Во 2018 година, 99,5 проценти од претпријатијата во Босна и Херцеговина користеле компјутери во својот бизнис, додека 99,3 проценти имале интернет врски, според истражувањето спроведено од Агенцијата за статистика на Босна и Херцеговина.
Во 2018 година, Босна и Херцеговина добила 783,4 милиони КМ (400,64 милиони евра) директни странски инвестиции, што било еквивалентно на 2,3% од БДП.
Во 2018 година, Централната банка на Босна и Херцеговина остварила профит од 8.430.875 км (4.306.347 €).
2019
Светската банка предвидува дека порастот на економијата ќе порасне за 3,4% во 2019 година.
Босна и Херцеговина се нашла на 83-то место на Индексот на економска слобода за 2019 година. Вкупниот рејтинг за Босна и Херцеговина е 61,9. Оваа позиција претставува одреден напредок во однос на 91-то место во 2018 година. Овој резултат е под регионалното ниво, но сепак е над глобалниот просек, со што Босна и Херцеговина е „умерено слободна“ земја.
На 31 јануари 2019 година, вкупните депозити во босанските банки изнесувале 21,9 милијарди КМ (11,20 милијарди евра), што претставува 61,15% од номиналниот БДП.
Во второто тримесечје од 2019 година просечната цена на продадените нови станови во Босна и Херцеговина изнесувала 1.606 км (821,47 €) за метар квадратен.