cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Родопски планински предел
Родопска зона
Родопската Зона ги зафаќа источните делови на Македонија, вклучувајќи ги планините Беласица, Плачковица, Огражден, Малешевски Планини и Осоговски Планини. Овие планини според настанокот се нарекуваат стари грамадни планини поради тоа што се одликуваат со благо заоблени врвови и со не толку стрмни страни. Исто така, две планини меѓусебно се одвоени со котлина. Во неа старата кристалеста маса на Родопите со раседи е раздробена на одделни блокови, поточно на одделни планини како хорстови и на котлини како ровови. Тоа се тектонски единици, поточно структури, како антиклинариуми и синклинариуми. Секоја структурна единица има свои специфични белези кои меѓу себе се раздвоени со раседи од различни димензии. На некои од овие раседи се јавуваат термоминерални извори како на пример Кочанска Бања, бањата Банско и др.Источната родопска зона е испресечена со длабоко всечени речни долини.Покарактеристични се долините на:Крива Река,Злетовкса Река,Брегалница со притоките,Крива Лакавица и реката Струмица
Македонски ора
Македонските народни ора се традиционални танци кои се неопходно важни во македонскиот фолклор и музичка традиција. Тесно се поврзани со народните ора од соседните држави, имено, Грција, Бугарија, Србија и Албанија, но поради музичкиот мелос, добиваат ендемски одлики конкретно на регионот Македонија. На територијата на Република Македонија, пак, зависно од стилот, кореографијата и обичаите поврзани со нив, македонските ора се делат во пет регионални групи: Северни ора, Источни ора, Западни ора, Јужни ора и Југозападни ора.
Особености
Според содржината и кореографијата, македонските народни игри, песни и музика можат да бидат обредни и световни (соборски или празнични). Од обредните игри ќе ги наброиме: додолските, лазарските, коледарските, русалиските и други. Во световните игри спаѓаат тие што се поврзани со животот и работата на нашиот народ како што се: борбените, свадбарските, жетварските, љубовните, хумористичните и други. Според формата, ората се делат на: ора што се играат во полукруг, во затворен круг, во змијовидна форма или во парови. Македонските ора се многубројни и разновидни. Во разни краеви тие имаат различни имиња, во зависност од местото и начинот на играњето. Нивните имиња се изведени од имиња на места, лични имиња, занаети, животни, инструменти, видот на орото, начинот на држење и обичаите. Ората обично се играат за време на верски празници (Божиќ, Водици, Велигден, Ѓурѓовден, Спасовден, Петровден), државни празници, венчавки, „на сретсело“, пред црквите, училиштата и куќите.
Ората имаат и одлики што се манифестираат и во разнообразноста и богатството на движењата и ставовите (држењето) во играњето. Тие можат да се или отворени, или затворени, а играчите се држат за рацете, за рамењата, за појасите, под рака, или со рацете свртени надолу. Сите играчи играат на ист начин, освен челниот играч и последниот играч, кои смеат да изведуваат додатни чекори и движења. Ората обично се вијат на десно, но има такви што се вијат на лево. Изреката „... се пренесува од колено на колено“, на пример, е конкретно рефлектирана во некои движења на ората. Македонските ора изобилуваат со кореографски движења како: полусвртување, клекнување, потскокнување, трусање, вкрстен чекор, страничен чекор, играње на колена и многу други. Исто така, многу ора имаат промена во ритамот, обично менувајќи се од бавна во брза песна.
Инструменти и музика
Ората најчесто се придружувани од народните инструменти: гајда, зурла, тапан, кавал, тарабука, ут, дајре. Чалгииските дружини, кои обично имаат виолина, кларинет, ут, лејта, канон и дајре, се карактеристични за градовите. Народната музика е обемен термин, но вреди да се напомене дека најпопуларните ритмички тактови кои ги придружуваат ората се «5/8», «7/8», «5/4» и «7/16» - меѓу многу други.
Видови ора
Дури и со исто име, постојат некои ора што се различни во секој регион или изведувани поинаку поради кореографијата.
Вујко Вања
Вујко Вања (Дядя Ваня) драма од рускиот драматург Антон Павлович Чехов. Објавена е во 1897 г., а две години подоцна ја имала својата премиера во московскиот театар.
Главната идеја на драмата е приказ на луѓето полни со емоционални фрустрации, или како што Чехов ги нарекува, „луѓе кои залудно го потрошиле животот“. Ликовите се несреќни, но несреќни на свој начин. Драмското дејство не е класично развиено, туку е одраз на психолошкото настроение на носечките протагонисти. Низ делото постојано провејува необјасниво чувство на меланхолија, која ја наподолнува атмосферата на безработица и безделничење.
Драмско дејство
Драмата е приказна за едно имашливо руско семејство, кое живее на селскиот имот. Професорот Серебрјаков е женет за многу помладата Елена Андреевна, во која се заљубени и вујкото Вања, како и месниот доктор Астров. Љубовниот заплет го чини Соња, која е силно вљубена во докторот Астров. Освен љубовните интриги, во фамилијата постојат сериозни меѓусебни недоразбирања и нетрпеливост. Вања постојано се жали на своеволниот карактер на Серебрјаков и на неговата безобѕирност кон останатите членови од семејството. Од друга страна, пак, Серебрјаков планирал да ја продаде селската куќа, што ќе повлече бран на незадоволство кај најблиските. Дејството кулминира кога вујко Вања со пиштол ќе посегне по животот на Серебрјаков, што ќе резултира со заминување на професорот и неговата сопруга од куќата. По тој невообичаен настан, работите си се вратиле по стариот тек.
Изменетосредоземна клима
Изменетосредоземна или изменетомедитеранска клима — климатски тип кој настанува по дејство на топлите влијанија кои од југ од Егејското Море, преку долината на реката Вардар, Струмица и Дојранска Котлина, навлегуваат на север. Поголеми влијанија од оваа клима се чувствуваат во Гевгелиско-валандовската Котлина, Дојранската Котлина, до Демир Капија. Слични влијанија таа има и во Струмичко-радовишката Котлина, каде се пробива преку долината на реките Струма и Струмица. Послаби влијанија од оваа клима има во Тиквешката Котлина, Скопската Котлина, како и по долината на реката Брегалница до Кочанската Котлина. Со послабо влијание оваа клима е застапена и во Дебарската Котлина, која тука навлегува од Јадранското Море, по долината на реката Црн Дрим, а делумно и во Охридско-струшката Котлина.
Средната годишна темепратура на воздухот кај изменетосредоземната клима се движи од 14,5°С до 12,5°С, со вредности за средна јулска температура од 23°С до 25°С и средна јануарската температура од над 1,5°С до 3°С.
Во Пелагонија и во Преспа, и покрај јужната географска положба и близината на околните мориња (Егејското и Јадранското Море), а и поради високата надморска височина на која се наоѓаат (од 600 до 1000 м, односно од 853 до 1000 м) и опкруженоста со планини, сепак не се чувствува влијанието на средоземната клима.
Изменетосредоземната клима се одликува со топли и суви лета, и со благи и врнежливи зими. Есента и пролетта не се еднакво изразени, есента е подолга и потопла, а пролетта е покуса и посвежа. Во областа на оваа клима во летните месеци се јавуваат големи топлини (и над 40°С). Снегот, особено во Гевгелиско-валандовската Котлина, се задржува само неколку дена, а височината на снежната покривка изнесува едвај неколку сантиметри.
Количеството на врнежи многу осцилира, со вредноси од 750 мм во Гевгелиско-валандовската Котлина, на 650 мм во Струмичко-радовишката, до 510 мм, односно 490 мм во Тиквешката и Овчеполската Котлина.
Најпознати ветрови кои дуваат во овој климатски тип во Република Македонија се Вардарец и Југо.
Историја на Пиринска Македонија (1913 - 2005)
Пиринска Македонија отсекогаш била дел од етногеографската област Македонија и поради тоа на нејзиното подрачје се случиле повеќе значајни настани од македонската национална историја, од таму потекнуваат многу македонски национални борци, дејци и историски личности кои дејствувале и работеле на подрачјето на пиринскиот дел на Македонија. Една од најпознатите македонски историски личности од овој дел на Македонија е Јане Сандански, друг познат македонски борец и деец од Пиринско е поетот и револуционер Никола Вапцаров. На подрачјето на Пиринска Македонија е дигнато познатото Македонско востание против турската власт во 1878/79 година со центар во Кресна, а исто така е изведено и познатото грабнување на американската мисионерка Мис Стон во 1901 година. Уште од античко време подрачјето на Пиринска Македонија било населувано од античките народи Тракијци, Пајонци и Македонци, а била приклучена и кон царството на Античка Македонија.
Појава на именувањето и терминот Пиринска Македонија
Употребата на термиот Пиринска Македонија за првпат се среќава кај Димитар Влахов, поточно во неговата статија „Македонските Славјани против Хитлер“, објавена во списанието „Славјане“ во Москва на 4 септември 1942 година, а истиот термин од истиот автор повторно ќе биде употребен и во статијата „Македонскиот народ во борба за своето обединување“ што била објавена во истото списание на 4 април 1944 година. Овие изрази што ги употребил Димитар Влахов во споменатите статии, биле прифатени и „верифицирани“ како такви, во материјалите од Второто (односно Првото вонредно) заседание на АСНОМ што било одржано во Скопје од 28 - 30 декември 1944, при што од тогаш па сè до денес ќе се задржи именувањето Пиринска Македонија и соодветно Вардарска и Егејска за останатите делови на Македонија во науката, дневниот печат, политиката, секојдневниот живот и културата.
Македонско (Кресненско) востание
Види Македонско востание
Во селото Кресна на 17 октомври 1878 година е подигнато Кресненското востание на македонскиот народ против османлиската власт. Востанието во тоа време било наречено Македонско востание, но подоцна во историската наука оригиналното име било променето во Кресненско востание според местото на одржување на востанието. Главни раководители на востанието биле македонскиот револуционер Димитар Поп-Георгиев Беровски и војводата Стојан Карастоилов.
Во Уставот на Македонскиот востанички комитет од 1878 година пишува - ''Ние востанавме како поборници на слободата. Со нашата крв што ја пролеавме по планините и горите македонски, ние служиме како македонска војска на Александар Македонски за слободата со нашата девиза: Смрт или слобода!'' Исто така во Уставот пишува дека во Македонија живеат христијани и муслимани Македонци, а се набројани и Турците, Албанците и Власите како жители на Македонија. Сличен документ, но и поважен е Правилникот за македонската војска напишан од Димитар Поп-Георгиев Беровски, самиот водач на востанието.
Востанието било планирано да биде општонародно македонско востание и за таа цел биле формирани чети во тетовско, велешко, скопско, леринско, костурско и други краишта во Македонија. Востанието имало и за цел по ослободувањето на Македонија, да се спроведе членот 23 од Берлинскиот мировен договор кој предвидувал автономија за Македонија, но и дополнителни реформи во рамките на Турското Царство.
Пиринска Македонија по Балканските и меѓу двете светски војни
Види Прва балканска војна
По завршувањето на Балканските војни, Пиринскиот дел на Македонија заедно со Струмичката област влегуваат во составот на царството Бугарија. Во рамки на Париската мировна конференција по завршетокот на Првата светска војна, со Нејскиот мировен договор од 1919 година, Бугарија го отстапува Струмичко на кралството Југославија, при што Пиринскиот дел на Македонија ги добива границите во кои е определен сè до денешни дни. Во периодот по Балканските и меѓу двете светски војни, врз основа на договорите за размена на население помеѓу Бугарија и Грција, значаен број на Македонци од Егејска Македонија се доселува во овие краишта. Исто така, во овој период ВМРО на Тодор Александров, а подоцна и Ванчо Михајлов, ја користат Пиринска Македонија како база и засолниште од каде често се уфрлуваат во Вардарска Македонија извршувајќи вооружени напади врз српската (југословенската) жандармерија (војска), како и врз населбите со српски доселеници - колонисти. Дејноста и организираноста на ВМРО на Тодор Александров и Ванчо Михајлов ќе бидат толку големи, што тие во Пиринска Македонија ќе воспостават своја независна власт, за што на крај ќе мора да интервенираат и официјалните бугарски власти под наредба на бугарскиот цар за нејзино отстранување.
Пиринска Македонија во Втората светска војна
Во текот на Втората светска војна, Пиринска Македонија како дел од Царство Бугарија, прво ќе го крене својот глас за ослободување и обединување со останатите делови на Македонија. На територијата на Пиринска Македонија уште во 1941 година ќе се оформат партизански одреди под раководство на македонскиот комунист од овој крај Никола Парапунов, а токму во Пиринска Македонија ќе се одигра и првата вооружена борба против бугарската фашистичка војска и воопшто првата вооружена битка против фашистичка армија на Балканот. На 1 јули 1941 година, помал партизански одред под водството на Македонецот Иван Козарев ќе ја нападне бугарската фашистичка полиција кај Разлог, со што официјално ќе започне вооружената борба на македонскиот и останатите балкански народи против фашистичките окупатори. Во периодот на Втората светска војна, Пиринска Македонија и целиот македонски народ ќе го загуби еден од најголеми македонски национални дејци и поети од овој крај Никола Вапцаров, кој ќе биде стрелан од бугарските фашисти во Софија во 1942 година. Во Пиринска Македонија во август 1943 година ќе бидат и забележани првите активности на Македонската народна федерална организација, која поактивно ќе дејствува во периодот на националната афирмација и слобода на Македонците во Пиринска Македонија, од 1944 до 1948 во времето на владеењето на Георги Димитров.
Започнување на процесот за припојување на Пиринска Македонија кон Вардарска Македонија
Георги Димитров, водачот на Отечествениот фронт и првиот пртеседател на НР Бугарија кој по мајчина страна имал македонско потекло од околината на Разлог, е единствениот бугарски државник кој не само што ги признал постоењето на македонскиот народ како посебен словенски народ, македонскиот јазик како посебен словенски јазик, македонската историја и Република Македонија (тогаш Народна Република Македонија) како национална држава на Македонците, туку и се залагал за целосно обединување на Македонија во рамките на Балканска Федерација.
Георги Димитров во своето писмо од 1934 година до МНС од Детроит вели:
Јас се чувствувам нераскинливо врзан со судбината на македонскиот народ и како бугарски пролетерски револуционер и како син на семејство што потекнува од Разлог - долината на историското Илинденско востание ....... ''Македонското движење има многу непријатели. Меѓутоа, најопасниот негов внатрешен непријател се агентите на бугарскиот империјализам, бугарскиот монархизам, бугарскиот фашизам и, пред сè бандата на Ванчо Михајлов ...... Не може дада има успешна борбаа против националното угнетување и за ослободување на македонскиот народ без конечно изолирање на македонските маси од таа опасна банда, без полното елиминирање на нејзината јудинска улога во македонското движење и во натрешниот живот на Бугарија (се мисли на ВМРО на Ванчо Михајлов)...... Само единствената револуционерна борба на македонскиот народ во најтесен сојуз со работниците и селаните во Бугарија, Југославија и Грција може да доведе до победа на македонската ослободителна револуција''.
Овие свои ставови Георги Димитров подоцна и ќе ги потврди со формулирање на следниве три точки:
1. Признавање на македонската нација како посебна словенска нација на Балканот и НР Македонија како национална држава на Македонците.
2. Признавање на националните права на Македонците во Пиринска Македонија под управата на Отечествено-фронтовската бугарска држава.
3. Создавање пријателска атмосфера меѓу Југославија и Бугарија и готовност за создавање на јужнословенска федерација во која би влегла и Бугарија како посебна единка со задолжително обединување на Вардарска и Пиринска Македонија која би била седма федерална единица во спомената федерација.
Врз основа на пописот од 1946 година, 70% од населението во Пиринска Македонија се декларирало за Македонци. Тоа било и своевиден плебисцит, па во училиштата во Пиринска Македонија почнало да се изведува настава на македонскиот мајчин јазик, отворени беа македонски книжарници, а во Благоевград (Горна Џумаја) почнало да работи Македонски народен театар и била дадена директива да се изработи законски проект според кој таа културна автономија на Македонците во Пиринска Македонија да се преобрази во територијална. Меѓутоа, со резолуцијата на Информбирото (заладувањето на односите меѓу СФРЈ и Бугарија), смртта на Георги Димитров и доаѓањето на власт на Тодор Живков сето ова е забрането, поништено и прекинато.
На заседание на партијата (21 април 1948 година) (БРП) околискиот секретар Георги Иванов истакнал дека учењето на македонскиот јазик во Пиринскиот крај е многу тешко, бедејки луѓето не го мислеле тој процес за нешто природно, наспроти големиот труд по воведувањето.
Борба за национални права на Македонците во Пиринска Македонија (1989-2005)
14.11. - Во Софија е формирано Независно здружение - Македонска организација Илинден (ВМРО - независна), од која подоцна се разви ТМО ВМРО - независна Илинден; водач: Георги Солунски.
05-06.01. - Основан е Сојузот на македонските културно-просветни друштва (СМКПД) во Бугарија. 11.03. - Мирни демонстрации во Софија на стотина Македонци од Софија и од Пиринска Македонија. Врачена петиција до Народното собрание на НР Бугарија. 14.04. - Во Сандански е формирана Обединетата македонска организација (ОМО) Илинден; водач: Стојан Георгиев Томовичин. 22.04. - Масовен собир на Македонците крај гробот на Јане Сандански, со учество на околу 10.000 луѓе. Објавена е декларација. 14-15.05. - ОМО Илинден и Илинден (ВМРО) - независна побараа регистрација. Барањата се одбиени. На 6 јуни ОМО-вци во „штафетен штрајк“, применета е полициска сила. 10.06. - Бојкот на првите парламентарни избори во Бугарија. 02.08. - во с. Оштава полицијата го прекина одржувањето на Првиот конгрес на ОМО Илинден, материјалите се запленети, а организаторите притворени.
19.04. - Бугарскиот претседател Жељу Желев: „Бугарскиот Устав не го познава статусот национално малцинство“. 20.04. - Оваа, како и сите наредни години, бугарските власти забрануваат собирање на Македонците крај гробот на Јане Сандански. 02.08. - Спречена е прославата на Илинден, активисти на ОМО тепани од страна на бугарската полиција во Kресна. Ноември - формирана е Македонската демократска партија; водач: Славе Македонски.
04-14.12. - На пописот на населението Македонците се повикани слободно да се декларираат како Македонци. ОМО испрати протест до КЕБС.
24.04. - ОМО Илинден е обвинета за тероризам. 18.06. - Уапсен е Георги Солунски - (на 31.10.1995 осуден на затвор). 30.09. - Формиран е Сојуз за просперитет на Пиринскиот дел на Македонија.
10.03. - Водачот на ОМО Илинден, Јордан Костадинов, на прес-конференција во Софија побара статус на автономна област за Пиринска Македонија. Остри реакции од бугарска страна. 05.10. - Во селото Мусомишта, Неврокопско, е формирана ОМО ИЛИНДЕН - Демократско движење. Водач - Иван Сингартијски. 15.04. - При обид да разлепат летоци за чествувањето на годишнината од смртта на Јане Сандански, тројца припадници на ОМО Илинден се тепани од полицајци во Благоевград. 23.04. - Полицијата не дозволува на група од околу 100 луѓе да чествуваат, блокирајќи го патот кон неговиот гроб кај село Хотово. 31.07 - Полицијата, ја блокира месноста "Самуилова крепост", за да го спречи чествувањето на годишнина од Илинденското востание од ОМО Илинден.
17.03. - ОМО Илинден ја обвини Бугарија пред Европскиот суд. Април - луѓе на ОМО Илинден првпат се пуштени слободно до гробот на Јане Сандански. 26.07. - Четворица активисти на организацијата се уапсени при разлепување на летоци за прослава на Илинденското востание кај "Самуилова крепост". Настанот е забранет и оневозможен. 31.10. - Георги Солунски е осуден на 2 години и 8 месеци затвор за "дрско хулиганство". На судењето не се пуштени набљудувачи. 02.12. - Одржан е Вториот конгрес на ОМО Илинден за обединување.
04.02. - Во с. Мусомишта е спречен собир на ОМО Илинден-ДД. 04.05. - Во Благоевград се уапсени 12 припадници на ОМО Илинден. 08.06. - Во Сандански се уапсени 25 лица од ОМО Илинден. Истиот ден во Петрич се уапсени други 6 лица од организацијата, а во Благоевград уште 11.8.06. - Спречено е одржувањето на конгресот на ОМО Илинден закажан во Американскиот универзитет во Благоевград. На 10.06. 6 лица од истата група наново се уапсени во Благоевград, а други 30 лица се предупредувани дека ќе бидат уапсени. Обиди за избор на ново раководство на ОМО. 21.10. - Жалба на ОМО Илинден пред Европската комисија за правата на човекот во [https://web.archive.org/web/20061009182616/http://www.echr.coe.int/echr/. Стразбур]
20.04. - Активисти на ОМО Илинден не се пуштени од полицијата до гробот на Јане Сандански кај Роженскиот манастир. Собирот е забранет од окружниот обвинител и кметот на град Сандански. Автобус со 30 луѓе е сопрен кај село Лозеница и вратен назад. Двајца Македонци се жалат дека се тепани од полицајци кај село Ново Делчево. Едниот го документира со медицинско сведоштво. 05.05. - Уапсени се 15 луѓе од ОМО Илинден при обид аа чествување 94-годишнината от смртта на Гоце Делчев. Во почетокот на август полицијата блокира чествувањето од ОМО Илинден на годишнината од Илинденското востание кај "Самуилова крепост" близо Петрич. 12.08. - ОМО Илинден бара Бугарија да ја потпише „Рамковната конвенција за националните малцинства“, без интерпретативна клаузула, како и спроведување попис на населението во Бугарија. 28.08. - На граничниот премин "Станке Лисичково", на враќане од Охрид на Георги Христов му се одземени 31 книги со мотив дека тие се "со промакедонска националистичка содржина". 28.09. - Одржан е конгрес на ОМО Илинден - центар. Во почетокот на септември двајца полицајци од Благоевград пребаруваат печатница на „Народна Волја“ и конфискуваат негативи на весникот. На почетокот на октомври во Благоевград полицајци наново пребаруваат печатницата не весник "Народна волја". Конфискувани се два материјала.
28.02. - Во градот Гоце Делчев е одржан Обединувачки конгрес на фракциите и на групите на ОМО Илинден (со исклучок на групата на Јордан Костадинов). 29.07. - Европската комисија за човековите права ја разгледа и ја прифати тужбата на ОМО Илинден против Република Бугарија и ја упати до Европскиот суд во Стразбур. 14.08. - Во Софија е одново регистрирана ТМО-ВМРО- независна, на водачот Георги Солунски, но не како политичка организација. 03.09. - ново крило на ОМО Илинден во Ќустендил, именувано како ОМО „Македонија“ - претседател Крум Малинов. 13.11. - Судот во Благоевград ја одби регистрацијата на ОМО Илинден (претседател Јордан Костадинов). Сите пројави на организираните Македонци се забрането. Неколку лица се уапсени,а Васил Ѓуџемов, от село Ново Лески, Неврокопско, е тепан при што се му искршени предните заби. Јордан Тошев е уапсен кај Самуиловата тврдина, поради тоа што фрлил цвеќа во нозете на полицајците.
12.02. - Градскиот суд на Софија ја регистрира ОМО Илинден - Партија за економски развиток и за интеграција на населението (Пирин) како политичка партија - претседател Иван Сингартијски. 16.02. - Протестна декларација од ОМО Илинден - Пирин по повод проектот на бугарско-македонската декларација, потпишана на 21 февруари во Софија од премиерите Георгиевски и Иван Костов во Софија 24.12. - Двајца кандидати на ОМО Илинден - Пирин се избрани на локалните избори за кметови на селата Мусомишта и Ново Лески.
26.02. - Во Кресна - прв легален конгрес на ОМО Илинден-Пирин. 29.02. - Уставниот суд на Бугарија ја прогласи за неуставна ОМО Илинден-Пирин. Водачот Сингартијски најавува тужба до Европскиот суд во Стразбур.
02.10. - ЕСЧП во Стразбур првпат ја осудува Бугарија по делото Станков и ОМО-Илинден против Бугарија. Но Бугарија не го прекинува притисокот врз Македонците. ОМО Илинден и ОМО Илинден-ПИРИН се пуштени до гробот на Јане Сандански, но се повеќепати провоцирани од полицијата и нејзините агенти, а Ангел Тренев е уапсен и заплашуван со парична казна.
12.09. - При обид да поднесат цвеќа на Денот на геноцид на Македонците во Благоевград, Македонците се нападнати од националистички групи (повеќето дојдени надвор од Пиринска Македонија), организирани од ВМРО. Некои од активистите се тепани, нивни предмети оштетени. Полицијата не реагира на насилствата, иако присуствува на настанот. 12.12. - Софијски градски суд одкажува да регистрира ОМО-ПИРИН.
Во март Софискиот градски суд откажува да ја регистрира новата политичка партија - „Обединена македонска општност - партија за интеграција, развој и економски напредок“, или ОМО ПИРИН, создадена пред локалните избори.
Со исклучок на традициониот собир кај Рожен (дозволен само за 2 часа), другите пројави на организираните Македонци се забранети. ОМО Илинден ја тужи Бугарија во Стразбур.
31.07. - ОМО Илинден одржува митинг на „Самуилова крепост“, иако е забранет. Полицијата не го спречува, но ги слика сите учесници, а тројца што биле првпат на сличен настан се повикани во полициската станица и заплашувани. 12.09. - Полицијата во Благоевград не дозволува активисти на ОМО Илинден да положат свежо цвеќе на споменикот на Гоце Делчев во градот. Полицајци одземаат четири од нивните знамиња и еден постер, а подоцна и еден венец со лента, демонстративно уништен на плоштадот. На Борис Павлов му е наложена парична казна. На враќање од Благоевград групата македонски активисти се нападнати от неидентифицирани лица при обид да поднесат цвеќа на еден споменик во село Черниче. По нив се фрлани камења. Напаѓачите ги сокриле табличките на колата да не се гледаат. Се знае дека тоа е организирано од софиската ВМРО. Бугарија трипати е осудена од Европскиот суд за човекови права во Стразбур. 20.10. - На ОМО Илинден и Иванов против Бугарија и на ОМО Илинден - Пирин против Бугарија. 24.11. - ЕСЧП - Иванов и други против Бугарија.
Леонтиј
Рани години
Леонтиј потекнува од Исаврија. Во времето на Константин IV Погонат бил стратег на тема Анадолија. Во времето на Јустинијан II учествувал во воени походи против Арапите на калифот Абд ал-Малик (685-705). Во 686 година предводената од патрициј Леонтиј византиска армија го победила противникот во Ерменија и Грузија и достигнал до Кавкаска Албанија. По византискиот пораз кај Севастополис во 692 година и преминот на голем број словенски контингенти на арапска земја, Леонтиј паднал во немилост пред царот, кој наредил да го уапсат. Во 695 година Леонтиј е рехабилитиран и му било доверено управувањето на тема Елада.
Цар
Краткото управување на Леонтиј било запаметено со лоша борба против надворешните непријатели. Од територијата на империјата била одземена Лазика. Арапите извршиле успешни напади во Мала Азија и Латинска Африка. Доколку нивниот прв напад во насока кон Картагина бил одбиен од Византијците, тогаш вториот успеал да ја постигне својата цел.
Во 697 година Леонтиј ја испратил византиската флота чело со патрициј Јован да помогне на опколената од Арапите Картагина. Но овие акции на напаѓање преку копно и море се покажале како неуспешни. Како резултат на тоа, во 698 година Византија ја изубила Картагена, последната територија во Африка.
По поразот, византискиот флота се повлекла кон островот Крит со цел да се прегрупира. Таму дел од командантите плашејќи се од царскиот гнев, решиле да го соборат Леонтиј. Откако го отстраниле патрициј Јован, тие го назначиле Тибериј, упраителот на тема Кивириотон за цар. Благодарение на поддршката од страна на партијата на "зелените", тој лесно успеал да влезе во Цариград.
Така, Леонтиј бил соборен од престолот а Тибериј крунисан за нов цар. По негова наредба на Леонтиј му бил отсечен носот и заточен во манастир. По новото доаѓање на власт на Јустинијан II во 705 година, Леонтиј бил погубен на хиподромот заедно со Тибериј.
NGC 3295B
NGC 3295B — елиптична галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3295B се споменува и како NGC 3280B, MCG -2-27-7, NPM1G -12.0323.
Откривање
Објектот е откриен во 1886 година од страна на Френсис Ливенворт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3295B е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 15 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 3295B има привидни димензии од 0,5' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 10 ч 32 м 45,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 12° 38' 12". Положбениот агол на објектот е во износ од 170°.
Други поделби
Проучување на NGC 3295B е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 31156. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 280; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5497. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1537.
Надворешни врски
NGC 3295B
Мурат I
Мурат I (1326 –, Косово Поле) (отомански турски јазик: مراد اول) бил третиот султан на Отоманското Царство од 1359 до неговата смрт во 1389 година. Роден бил во 1319 или 1326 година, син на Орхан I и византиската принцеза Елена.
Први години
Според еден коментар во хрониката на Ахмеди, Мурат го зазел отоманскиот престол кога ги убил останатите синови на Орхан I. Според Ахмеди: „Неговите браќа станаа негови најголеми соперници... и сите тие беа убиени по неова заповед". Според истиот извор, денешна Анкара била заземана од Мурат, но според историските извори Анкара била заземана од страна на Орхан во 1354 година. Се смета дека по смртта на Орхан, Анкара била нападната и освоена од емирот на Еретна, Мехмед. Сепак, скоро сите воени походи на Мурат во Анадолија многу тешко можат да бидат идентифицирани.
Анадолија
Историски е познато дека веќе во 1368 година султанот ги контролирал сите византиски територии околу Босфорот, бидејќи во истата година Венецијанската република преговарала со Мурат за отстапување на Усќудар на азискиот брег од денешен Истанбул, а не со византискиот цар Јован V Палеолог. Сепак можно е да овие територии биле освоени уште од времето на Орхан. Во целина, најголемите освојувања во Анадолија се случиле на сметка на малите кнежевства, но не и на Византија.
Првото туркско кнежевство кое се присоединило кон султанот, најверојатно кон средината на седумдесеттите години е Гермијан. Историскиот календар од 1421 година е најраниот извор за присоединувањето и според овој извор тоа се случило во 1379 година. Подетално ова присоединување било опишано од страна на Ашакпашазеде. Според него гермијанскиот владетел го посоветувал својот син Јакуб доколку сака оваа земја да остане негова ќе мора да се присоедини кон Османлиите, а за да го оствари ова ќе мора да ожени некоја од своите ќерки за синот Бајазид. По ова, Јакуб ја упатил својата понуда кон Мурат за женидба на гермијанската принцеза Султан Хатун и Бајазит. Мурат го прифатил предлогот. По само неколку месеци Османлиите го презеле Хамид, јужниот сосед на Гермијан, со поважните центри како Егридир и Испарта. Според Ашакпашазеде, во времето на свадбата, емирот на Хамид предложил на Мурат да му го предаде неговите територии, по кое Мурат се согласил. Овој расказ можеби бил измислен за да се скријат намерите на Мурат за зазимање на териториите од друг муслимански владетел.
Проширувањето на отоманските територии кон југоисточниот дел довело до конфликт со Караман. Овој конфликт се продлабочил во 1386 година. Според Нешри, во времето кога Мурат војувал во Србија емирот Алаедин ги нападнал неговите територии. Кога султанот разбрал за ова, веднаш своите сили ги насочил кон Караман за да зимата во 1385 година ја поминал во Бурса. Самата армија на Мурат била составена од контигентите на неговите синови Бајазид и Јакуб, како и српските вазални одреди. Во близина на Конија отоманските сили ги поразиле силите на Караманија. По ова следувала опсадата на Конија. Според Нешри, султанот не го зазел градот поради неговата ќерка која била сопруга на самиот Алаедин. Османлиите го зазеле Бејшехир на западната граница со Караманија и го напуштиле кнежевството.
Паѓањето на Бејшехир му овозможило на Мурат да пристигне до брегот на Средоземјето. По ова следувало и зазимање на малиот бејлик Теке во 1386 година, по кое пристигнале до брегот на Анталија. До крајот на својот живот, Османлиското Царство во Анадолија се простирала од Анталија на југ до престолнината Бурса и босфорскиот брег на север.
Балканско освојување
Османлиската инвазија продолжила кон Западна Тракија. Денеска нема прецизни податоци кога точно се случило ова, но се смета дека било во времето кога византискиот цар Јован V бил принуден да побара сојузници за заштита на неговата веќе одамна уништена империја. Со оваа цел во 1364 година кај Елисавета, вдовицата на српскиот цар Стефан Душан во Сер пристигнал цариградскиот патријарх Калист. Целта на овој состанок била да ги надминат своите несогласувања и со заеднички сили да им се спротивстават на муслиманските сили. Но во Сер починал самиот патријарх без да ја исполни својата цел. Во 1365 година царот заминал во Буда за да побара помош од страна на унгарскиот крал но и овде не постигнал ништо. На враќање му останало да побара помош од бугарскиот цар Иван Шишман, но наместо тоа, тој бил заробен и однесен во затвор.
По кратко време Јован добил мала помош од страна на српските и бугарските сили главно благодарение на семејните односи. Во 1366 година неговиот роднина Амедиј Савојски од Венеција заминал кон исток каде во Егејско Море кон неговите сили се присоединиле и силите на џеновскиот управител Франческо Гатилузо. Нивната главна цел била ослободување на Галиполе. Така во август 1366 година тие постигнале успех против османлиските сили и пристигнале во Бугарија за да го ослободат византискиот цар. Во 1367 година Амадеј си заминал а во октомври истата година во Рим пристигнала византиска делегација за да бара воена помош од римскиот папа Урбан VI. Сепак римскиот папа одбил да даде помош на Византија.
Додека византиската делегација била во Рим, отоманскиот султан Мурат во 1366 година го зазел градот Одрин. Ова овозможило на отоманските сили достап до Маричката долина, која води на запад кон Пловдив и Софија. Во тоа време Македонија била раководена од страна на браќата Волкашин и Углеша. Знаејќи за големата опасност тие со заеднички сили заминале кон реката Марица. Така на 26 септември 1371 година се одвила Маричката битка каде христијанските сили доживеале катастрофален пораз. Овој пораз довел до брз напредок на отоманските сили на териториите на денешна Македонија и Бугарија.
Западна Тракија и граѓанска војна
Во 1376 година најверојатно со помош на Џенова, Андроник заедно со неговиот син и сопруга успеале да побегнат од затворот. Со помош на отоманците тие успеале да влезат во Цариград и да ги поразат неговиот татко и брат Мануел и Теодор и да ги затворат. Како знак на благодарност тој ја дал својата сестра на отоманскиот султан. Султанот исто така го посакал Галиполе и Андроник му го предал полуостровот во 1377 година. Освен тоа, царот му платил и огромен данок.
Бугарија
Според историските податоци, заземањето на Бугарија од страна на Османлиите започнало веднаш по паѓањето на Едрене. По падот на Едрене, Мурат наредил на својот полководец Лала Шахин да се упати со своите сили кон Пловдив и Стара Загора кои најверојатно биле заземани во седумдесеттите години. Во тоа време градот Софија бил под власта на Иван Шишман. Се смета дека истовремено отоманските сили напредувале и кон градот Јамбол и кон бреговите на Црно Море.
Султанот Мурат I својата власт во Бугарија ја наметнал не преку војна, туку преку брак. Според анонимната бугарска хроника, по смртта на бугарскиот цар Јован Александар на 17 февруари 1362, еден од неговите синови, Шишман, го добил Трновското царство. Од друга страна пак Видинското царство било управувано од страна на Срацимир. Во хрониките е запишано дека по смртта на Александар, Тамара, сестрата на Шишман станала жена на султанот. Можеби и поради овој брак Мурат очекувал од страна на бугарскиот цар да стане негов вазал. Но, поради неисполнувањето на неговите обврски кон султанот, во 1388 година султанот ги испратил своите сили кон Трново.
Според историчарот Нешри, Мурат ја собрал својата армија за да ја нападне Србија, по кое следувало повик кон анадолските и европските вазали за учество во воената кампања. На тој повик не се јавиле Шишман и неговиот син Иванко. Поради ова Османлиите се откажале од кампањата и Мурат го испратил на везирот Али Чандар на чело со војска од 30.000 луѓе да ја заземат Бугарија. Али тргнал од Едрене кон Јамбол и стигнал до Провадија (Варненска област). По ова следувало зазимање на Мадара, Шумен и Варна.
Иван Шишман гледајќи дека не може да ги победи отоманските сили започнал преговори со султанот Мурат и за вторпат се заколнал дека ќе му биде вазал. Условот бил да се предаде градот Дрестар, но сепак бугарскиот цар повторно не го одржал зборот. Али по ова ги зазел сите тврдини меѓу Трново и Дунав и поставил свои гарнизони. Според податоците, по 1388 година Иван Шишман делувал како отомански вазал.
Македонија
Во времето на византиската граѓанска војна, Османлиите своите територии ги прошириле до Епир и Македонија. Во 1383 година во Македонија навлегле силите на везирот Хајредин Чандарли. Според една кратка хроника од 16 век, Османлиите го опседнале Сер и го презеле на 19 септември 1383 година. По ова следувала и опсадата на Солун. Блокадата на градот траела доста долго. Мануел, византискиот нов цар кој се наоѓал во градот не добил никаква помош од неговиот брат Теодор, ниту од папата Во крајна сметка градот бил заземен, а Мануел успеал да побегне преку морето. Падот на Солун се случил по четири години, односно во 1387 година.
Во времето на опсадата на Солун и по неа, Мурат спровел и други воени походи во Македонија. Според еден документ од Метеора, градот Бер паднал во 1385 година. Според османлиските хроники, Битола паднала истата година, а најверојатно и Охрид. Според Календарот од 1439 година, целата јужна Македонија била под власта на Османлиите во 1387 година.
Србија
Во исто време започнале и првите воени походи на Османлиите во Босна. Најраните извори за овие напади датираат од 1386 година кога граѓаните на Дубровник научиле за турската инвазија во Босна. На 27 август 1388 година, кај Билеча босанската армија доживеала пораз од страна на Османлиите
На 15 јуни 1389 година започнала Косовската битка. На страната на Лазар застанал и босанскиот владетел Тврдко. Првиот расказ за конфликтот го дал босанскиот владетел на 1 август:
Битката завршува со катастрофален пораз на српската војска. Последиците, како за Србија, така и за непосредното соседство биле лоши: самата косовска област била ставена под непосредна војничка управа на Османлиите и заедно со скопската околина станале база за понатамошни нивни воени дејствија против Босна, Зета и непокорениот дел од Србија.
Според сите извори, во Битката загинал и самиот султан Мурат I.
Смртта на Мурат
Со оглед на тоа што Мурат починал на бојното поле, а тоа не бил чест случај во средниот век, самата битка и неговата смрт одекнале широко во Европа. Христијанските и муслиманските извори се разликуваат според начинот на кој бил убиен Мурат. Според турските, султанот бил убиен со измама по крајот на битката, додека пак христијанските извори се темелат на легенда според која еден војник го жртвувал својот живот за да го убие на султанот. Косовската легенда ја запишал Мавро Орбин во книгата Кралството на Словените од 1601 година.
Освен овие, постојат и други верзии за смртта на султанот. Босанскиот крал Тврдко на 1 август објавил за својата победа на Косово при кое султанот го испратил од овој свет со многу негови војници. Тој не навел кој го убил на султанот, но според писмото ова дело го препишал себеси.
Во едно писмо на Фиренската општина од 20 октомври се говори за нападот на дванаесет војници кои во текот на битката успеале да се пробијат до султановиот шатор }} и да го убијат. Белтрами Минанели во своите Спомени од истокот пишува за истиот настан околу шаторот, но се ова се случило по крајот на битката. Според овој извор, војниците одбиле да дадат заклетва дека ќе бидат вазали на султанот па го нападнале султановиот шатор и смрттно го раниле.
Според српските извори, султанот бил убиен од страна на српскиот витез Милош Обилиќ.
NGC 5701
NGC 5701 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5701 се споменува и како UGC 9436, MCG 1-37-42, CGCG 47-127, IRAS 14368+0534.
Откривање
Објектот е откриен на 29 април 1786 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5701 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 10,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,9 m/лм2. NGC 5701 има привидни димензии од 4,3' х 4,1'.
Други поделби
Проучување на NGC 5701 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 52365. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 242; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 331. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1418.
Кеплер-186f
Кеплер-186f — вонсончева планета која кружи околу црвеното џуџе Кеплер-186,  на околу 500 светлосни години од Земјата. Ова е првата планета со полупречник сличен на Земјиниот, и воедно да се наоѓа во животопогодниот појас на друга ѕвезда. Откриена од вселенскиот телескоп „Кеплер“ на НАСА со помош на методот на премин, покрај останатите четири планети кои орбитираат поблизу до ѕвездата (сите малку поголеми од Земјата). Потребни беа три години анализирање на податоците за да се открие нејзиниот сигнал. Резултатите првично беа објавени на конференција на 19 март 2014 г. и некои од поединечните детали беа објавени од медиумите во исто време. Првото целосно јавно соопштение беше на 17 април 2014 г., по што следеше објава во списанието Наука.
Орбитални параметри во однос на животопогодниот појас
Кеплер-186f орбитира ѕвезда со околу 4% од Сончевата сјајност со орбитален период од 129,9 дена и орбитален полупречник од околу 0,36 или 0,40 пати од оној на Земјата (споредено со 0,39 ае за Меркур). Животопогодниот појас за овој систем е проценета дека се протега на растојанија кој добиваат 88% до 25% од Земјиното осветлување (од 0,22 до 0,40 ае). Кеплер-186f добива околу 32%, што го става во зоната но во близина на надворешниот раб, слично како и со местоположбата на Марс во нашиот Сончев Систем. Ѕвездениот тек кој го прима Кеплер-186f е сличен со оној на Глизе 581d.
Маса, густина и состав
Имаме можности за најразлични маси кои можат да се пресметаат со земање предвид на полупречникот со густините добиени од можните видови на материја од која можат да бидат изградени планетите, може да биде каменеста земјовидна планета или со мала густина океанска планета со густа атмосфера. Но не и, масивна атмосфера од водород/хелиум (H/He), бидејќи е неверојатно планета со полупречник помал од 1,5 R⊕. Планетите со полупречник поголем од 1,5 пати од оној на Земјата имаат способност да насоберат густи атмосфери кои би ги направиле непогодни за живот. Црвените џуџиња одаваат многу посилно екстремно ултравиолетово зрачење (XUV) кога се млади а помалку во подоцнежниот развој, планетарната првична атмосфера би била изложена на повишено светлинско испарување (фотоевапорација) за време на тој период, кое пак во голема мера ќе ја отстрани секоја H/He-богата обвивка низ хидродинамичкото напуштање на атмосферата.