cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вселенски лифт
Качувачи
За времето додека товарот стигне до ГСО, аголниот моментум (хоризонталната брзина) е доволна при што товарот се искачува во орбитата.
Спротивниот процес би се случил за товарите што би се симнувале по лифтот, наведнувајќи го кабелот источно и незначително зголемувајќи ја Земјината ротациска брзина. Исто така се предлага користењето на втор кабел закачен за платформа, да го крева товарот по главниот кабел, поради тоа што дигачката направа не би морала да се справува со својата тежина наспроти Земјината гравитација. Од сите предложени теории, напојувањето на било која дигачка направа сè уште претставува предизвик.
Друга лимитација на дизајнот би била качувачката брзина на качувачот, поради тоа што геосинхроната орбита е на 35.786 км (22.236 милји). Претпоставувајќи дека качувачот може да постигне брзина на многу брза кола или воз од 300 км/ч (180 милји/час) ќе му требаат 5 дена да се качи до геосинхроната орбита.
Напојување на качувачите
Заемно, силата и енергијата се значителни теми за качувачите- качувачите треба да добијат голема количина на потенцијална енергија што може побргу за да го исчистат кабелот за следниот товар. Сите предлози за да се добие таа енергија до качувачот се подредени во 3 категории:
Предложениот метод е преку напојување со ласерска енергија, користејќи слободен електрон напоен со еден мегават или ласери во нормална фаза во комбинација со адаптирачки огледала приближно 10 м (33 стапки) широки и фотоволтаичен систем накај качувачот подесен со ласерската честота за поголема ефикасност. Голема пречка за било кој дизајн на качувач е справувањето со значителната количина на топлотен отпад генериран поради не доволно совршената ефикаснот на било кој од напојувачките методи.
Јошио Аоки, професор за инженерство на прецизна машинерија на Универзитетот Нихон и директор на Јапонската Вселенски Лифт Асоцијација, предложи вклучување и на втор кабел и користење на кондуктивноста на јаглеродните наноцевки за да спроведе струја.
Предложени се различни механички начини за доставување на струјата; како движечки, кружечки или вибрирачки кабли.
Противтежа
Неколку решенија се предложени да служат како противтежа:
Третата идеја има добиено повеќе поддршка во задниве години поради релативно простата задача и фактот дека товар кој отишол до крајот на кабелот за противтежа би земал значително забрзување релативно со Земјата, дозволувајќи му да биде лансирано во меѓупланетарниот простор. Воедно, Бред Едвардс има предложено, примарно, лифтовите да бидат за само нагоре и дека количките за лифтовите кои се користат за да се стесни кабелот можат едноставно да се паркираат на врвот на кабелот и да служат како противтежа.
Specific
[Isaa66] Isaacs, J. D., A. C. Vine, H. Bradner & G. E. Bachus (1966) ‘Satellite Elongation into a True “Sky-Hook”' Science 151: 682-683.
Калиста (месечина)
Калиста (Καλλιστώ), односно Јупитер IV, — втората најголема Јупитерова месечина, по Ганимед. Таа е трета месечина по големина во Сончевиот Систем по Ганимед и најголемата месечина на Сатурн, Титан. Калиста била откриена во 1610 од страна на Галилео Галилеј. Со 4821 километри во пречник, Калиста има околу 99% од пречникот на планетата Меркур, но само околу една третина од нејзината маса. Таа е четврта Галилеева месечина на Јупитер според раздалечина, со орбитален полупречник од околу. Не е во орбитална резонанција како другите три Галилееви месечини—Ија, Европа, Ганимед. Ротацијата на Калиста е синхронично заклучена на орбитата околу Јупитер, така што истата полутопка секогаш е свртена навнатре. Јупитер се појавува како да стои речиси неподвижен на небото на Калиста. Таа не е толку погодена од магнетосферата на Јупитер колку другите внатрешни месечини, поради орбитата која се наоѓа малку понадвор од Јупитеровиот главен радијациски појас.
Калиста е составена од приближно еднакви количини на кар пи и мразови, со густина од околу, најниска густина и површинска гравитација од поголемите Јупитерови месечини. Соединенијата откриени с пектроскопски на површината вклучуваат мраз, јаглерод диоксид, с иликати и органски соединенија. Истражувањето на леталото Галилео откри дека Калиста може да има мало силикат но јадро и можеби подповршински океан на течна вода на длабочини поголеми од.
Површината на Калиста е најстара во Сончевиот Систем и со најмногу кратери. Целата површина е со кратери создадени при влијанието на удари. Не се покажуваат знаци на подземни процеси како т ектонски пореметувања или вулкански ерупции. Без знаците на геолошка активност, се смета дека кратерите главно се развиле под влијание на удари. Површината се истакнува со прстеновидни структури, разни кратери, гребени и депозити. Во мал обем, површина е поинаква и се состои од мали, светкави замрзнати депозити на повисоките места, опкружени со ниско поставена, мазна покривка од темна материја. Се верува дека ова е резултат на деградација на мали земјишни облици со сублимација. Апсолутната старост на облиците не е позната.
Калиста е опкружена со исклучително тенка атмосфера составена од јаглерод диоксид и најверојатно молекуларен кислород, како и со прилично интензивна ј оносфера. Калиста се смета дека се формирала со бавна акреција од дискот од гас и прашина којшто го опкружил Јупитер по неговото формирање. Постепената акреција на Калиста и недостатокот на приливни загревања значи дека немало доволна топлина за брза диференцијација. Бавната циркулација на воздухот во внатрешноста на Калиста, која започнала веднаш по формирањето, довело до делумна диференцијација и евентуално, до формирањето на подповршинскиот океан на длабочина од 100–150 км и мало, карпесто јадро.
Веројатното присуство на океан во Калиста ја остава отворена можноста дека таа би можела да поддржува живот. Се смета дека условите тука се поповолни од оние на околната Европа. Различни вселенски сонди од Пионир 10 и 11 до Галилео и Касини ја проучувале Калиста. Поради нејзините ниски нивоа на зрачење, Калиста долго време се смета за најсоодветно место за човечка база за идните истражување на Јовијанскиот систем.
Име
Калиста е именувана по една од многубројните љубовници на Зевс во старогрчката митологија. Калиста била нимфа (или, според некои извори, ќерка на Ликаон) која е поврзана со божицата на ловот, А ртемида. Името било сугерирано од страна на Симон Мариј веднаш по откривањето на Калиста. Мариј го припишал предлогот на Јоханес К еплер. Сепак, имињата на Галилеевите месечини едно значително време не биле многу омилени и речиси не се употребувале сè до средината на 20 век. Во многу од поранешната астрономска литература, Калиста е позната по својата римска бројчена ознака, систем воведен од страна на Галилео, како  или како „четвртата месечина на Јупитер“. Во научното пишување, придавната форма на името е калистовска или калистански,  (на англиски Callistoan  / <span title="/ˌ/: secondary stress follows">ˌ к <span title="/æ/: 'a' in 'bad'">æ l <span title="/ɪ/: 'i' in 'kit'">ɪ <span title="/ˈ/: primary stress follows">ˈ s t <span title="/oʊ/: 'o' in 'code'">oʊ <span title="/./: syllable break">. <span title="/ə/: 'a' in 'about'">ə n / или Callistan).
Орбита и ротација
Калиста е најоддалечената од четирите Галилееви месечини на Јупитер. Орбитира на оддалеченост од околу 1 880 000 км (26.3 пати 71 492 км полупречник на самиот Јупитер). Ова е значително поголемо од орбиталниот полупречник—1 070 000 км—на следниот најблизок Галилеева месечина, Ганимед. Како резултат на оваа релативно далечна орбита, Калиста не е дел од орбиталната резонанција—во која трите внатрешни Галилееви месечини се заклучени—и најверојатно не била.
Како и повеќето други редовни планетарни месечини, ротацијата на Калиста е заклучена за да биде синхрона со нејзината орбита. Должината на денот на Калиста, истовремено нејзиниот орбитален период, е околу 16.7 денови на Земјата. Нејзината орбита е многу малку ексцентрична и наклонета кон Јовијанскиот екватор, со о рбитално занесување и н аклон кои се менуваат речиси периодично поради сончевите и планетарните гравитациони растројувања низ вековите. Стапките на промена на едното и на другото се 0.0072–0.0076 и 0.20–0.60°. Овие орбитални варијации предизвикале осниот наклон (на аголот помеѓу вртежната и орбиталната оска) да варира помеѓу 0.4 и 1,6°.
Динамичката изолација на Калиста значи дека таа никогаш не била доволно приливно загревана, што има важни последици за нејзината внатрешна структура и еволуција. Нејзината оддалеченост од Јупитер исто така значи дека честичките од Јупитеровата магнетосфера на површината се релативно ниски—за 300 пати помалку од, на пример, кај Европа. Оттука, за разлика од другите Галилееви месечини, зрачењето има релативно понезначителен ефект на површината на Калиста. Нивото на зрачење на површината на Калиста е еднаква на доза од околу 0.01 рем (0.1 mSv) дневно, што е над десет пати повисоко од просечното позадинско зрачење на Земјата.
Состав
Просечната густина на Калиста, 1.83 g/cm3, сугерира состав на приближно еднакви делови на карпест материјал и воден мраз, со некои дополнителни променливи мразови како што е амонијак. Делот од мраз е 49-55%. Точниот состав на карпите на Калиста не е познат, но веројатно е блиску до составот на L/LL тип обични хондрити, кои се одликуваат со помалку вкупно железо, помалку метално железо и повеќе железен оксид отколку H хондритите. Односот на тежина железо-силициум во Калиста е 0.9–1.3 а сончевиот сооднос е околу 1:8.
Површината на Калиста има а лбедо од околу 20%. Површинскиот состав се смета дека е прилично сличен со составот во целина. Инфрацрвената спектроскопија открива присуство на вода мраз на бранови должини од 1.04, 1.25, 1.5, 2.0 и 3.0 микрометри. Водата мраз се чини дека е мошне присутна на површината на Калиста. Анализата на теренот при висока резолуција, со инфрацрвени и УВ спектри добиени од вселенското летало Галилео открива различни не-мраз материи: магнезиум и железо,силикати, јаглерод диоксид, сулфур диоксид, а можеби и амонијак и разни органски соединенија. Спектрален податоци укажуваат на тоа дека површината на Калиста е крајно хетерогена во мали размери. Мали, светли дамки на вода мраз се помешани со карпи и продолжени темни делови од не-мраз материја.
Лепоглава
Лепоглава (хрватски: Lepoglava) — гратче во Хрватска. Гратчето се наоѓа во Вараждинската жупанија во Северна Хрватска. Гратчето се наоѓа југозападно од Вараждин, западно од Иванец и североисточно од Крапина.
Калиста (месечина)
Состав
Површината на Калиста е асиметрична: водечката полутопка е потемна од задната. Задната полутопка на Калиста се појавува јаглерод диоксид, додека на водечките полутопка има повеќе сулфур диоксид. Генерално, хемискиот состав на површината, особено во темните области, може да се блиску до тоа што се гледа на D-тип астероидите, чии површини се сочинети од јаглероден материјал.
Внатрешна структура
Површината на Калиста се наоѓа на студена, тврда и замрзната литосфера со приближна дебелина од 80 до 150 километри. Солен океан длабок околу 150–200 km може да лежи под кората, што се покажува со проучување на магнетните полиња околу Јупитер и неговите месечини. Откриено било дека Калиста реагира на Јупитеровото променливо магнетно поле како совршено спроведлива сфера, односно, полето не може да навлезе во внатрешноста на Калиста, што сугерира на слој високо спроводлива течност внатре со дебелина од најмалку 10 километри. Постоењето на океанот е поверојатно ако водата содржи мало количество на амонијак или друг антифриз, до 5% од тежината. Во овој случај водата+ слојот мраз може да биде дебел околу 250–300 km. Без океанот, ледената литосфера може да биде дебела околу 300 km.
Лепоглава
Население
Според пописот од 2011 година, Општина Лепоглава имала население од 8,283 жители во следниве населени места:
Калиста (месечина)
Внатрешна структура
Под литосферата и претпоставениот океан, внатрешноста на Калиста се чини ниту целосно униформна, ниту пак особено променлива. Податоците од леталото Галилео (особено бездимензионалниот момент на инерција —0.3549 ± 0.0042—утврдено со блиски прелетувања) укажуваат на тоа дека нејзината внатрешност е составена од компресирани карпи и мразови, со маса од карпи кои со зголемуваат на длабочина. Со други зборови, Калиста е само делумно диференцирана. Густината и моментот на инерција се компатибилни со постоење на мало силикатно јадро во центарот на Калиста. Полупречникот на секое такво јадро не може да надминува 600 километри, а густина може да изнесува помеѓу 3.1 и 3.6 g/cm3. Внатрешноста на Калиста е во контраст од онаа на Ганимед, кој се чини дека е целосно диференциран.
Одлики на површината
Површината на Калиста е една од најсилно издлабена со кратери во Сончевиот Систем. всушност, густината на кратерите е речиси заситена, секој нов кратер има тенденција да избрише некој постар. Геологијата на поширока скала е релативно едноставна; на Калиста не постојат големи планини, вулкани или други тектонски одлики.
Површината на Калиста може да биде поделена на: кратерски рамнини, светли рамнини, светли и темни мазни површини, прстеновидни структури и ударни кратери. Кратерските рамнини го сочинуваат поголемиот дел од површината и ја претставуваат најстарата литосфера, мешавина од мраз и карпест материјал. Светлите рамнини вклучуваат светли ударни кратери како кратерот Асгард и кратерот Лофн како и остатоци од стари големи кратери наречени палимпсести. Овие светли рамнини се смета дека се ледени депозити. Светлите мазни рамнини претставуваат мал дел од површината на Калиста. На фотографиите од Галилео откриени се исто така и темни мазни површини со вкупен опфат помалку од 10.000 км2. Можно е тие да се криовулкански депозити. Ваквите светли и темни мазни рамнини се нешто помлади и со помалку кратери од позадинските кратерски рамнини.
Една од одликите на површината на Калиста се прстеновидните басени. Два од нив се огромни. Валхала е најголемиот, со светол централен дел од 600 километри во пречник, а прстените се шират и до 1,800 километри од центарот (види слика). Вториот по големина е Асгард, измерен околу 1.600 километри во пречник. Прстеновидните структури најверојатно потекнуваат како резултат на пост-ударното концентрично влијание на литосферата која лежи на некој помек слој или течен материјал, можеби океан.
Споменато и погоре, мали дамки на воден мраз со албедо високо до 80% се наоѓаат на површината на Калиста, опкружени со многу потемен материјал. Сликите во висока резолуција на Галилео покажуваат дека вакви светли прамени претежно се наоѓаат на повисоки површини: кратерски куполи, гребени и испакнувања. Тие најверојатно се депозити на тенок воден мраз. Темниот материјал обично се наоѓа во низините.
Релативната старост на различните површини на Калиста може да се утврди од густината на ударните кратери. Постарите површини имаат погусти кратери. Апсолутно датирање уште не е направено, но врз основа на теоретски претпоставки, кратерските рамнини се смета дека се околу 4.5 милијарди години стари, и датираат речиси до формирањето на Сончевиот Систем. Возраста на прстеновидните структури од страна на различни автори се проценува помеѓу 1 и 4 милијарди години.
Атмосфера и јоносфера
Калиста има многу нејасна атмосфера составена од јаглерод диоксид. Откриена е со приближно инфрацрвено спектаметарско мапирање (NIMS) направено од страна на Галилео. Притисокот на површината се проценува на 7.5 🇪🇸 бари (0.75 µPa) и густина на честички 4🇪🇸 cm−3. Поради така тенка атмосфера би била загубена за само 4 дена (види: атмосферска загуба), таа мора постојано се надополнува, веројатно со бавна сублимација на јаглерод диоксиден мраз од ледената кора на Калиста што би било компатибилно со хипотезата за сублимација–деградација околу формирањето на површинските испакнатости.
Јоносферата на Калиста за првпат била откриена во текот на прелетувањата на Галилео; Нејзината висока електронска густина од 7–17🇪🇸 cm−3 не може да се објасни со фотојонизација само на атмосферскиот јаглерод диоксид. Оттука, се претпоставува дека во атмосферата на Калиста, всушност, доминира молекуларен кислород (во количини 10–100 пати повеќе од CO2). Сепак, кислородот сè уште не е директно откриен во атмосферата на Калиста. Со опсервациите на вселенскиот телескоп Хабл (HST) може да се детектира кондензиран кислород заробен на површината на Калиста.
Атомски водород, исто така, бил откриен во атмосферата на Калиста преку неодамнешни анализи од податоците на Хабл во 2001. Спектрални слики направени на 15 и 24 декември 2001 година повторно биле разгледани, откривајќи слаб сигнал на слабо светло што укажува на водородна геокорона. Висината на водород присутен во атмосферата на Калиста варира во зависност од стадиумот на нејзината орбита.
Водечката полутопка на Калиста е помалку рефлективна отколку задната полутопка, што би можело да укажува на тоа дека една од нејзините страни има поголема површинска температура. На оваа потемна, потопла страна, стапката на сублимација на нејзината ледена површина, исто така, би била повисока, што би предизвикало во атмосферата да се ослободи повеќе водена пареа. Овој процес во крајна линија би произвел повеќе водород, со што би можело да се објасни варирањето на нивоата на атмосферскиот водород на Калиста.
Потекло и еволуција
Делумната диференцијација на Калиста значи дека таа никогаш не била загреана доволно да се стопат нејзините компоненти мраз. Оттука, најповолен модел за нејзиното формирање е бавна акреција во слабо густата Јовијанска субнебула—диск од гас и прашина кои постоеле околу Јупитер по неговото формирање. Таква продолжена акрециска фаза ќе овозможи ладење во голема мера да се задржи чекорот со акумулацијата на топлина предизвикана од ударите, радиоактивните распаѓање и контракција, а со тоа се спречува топење и брза диференцијација. Временската скала за формирањето на Калиста е со распон од 0.1 милиони - 10 милиони години. Понатамошна еволуција на Калиста после акрецијата била определена од билансот на радиоактивното загревање, ладење преку топлинска спроводливост и цврста состојба или субсолидна циркулација. Деталите за субсолидната циркулација во мразот е најнејасното во моделите на сите ледени месечина. Познато е дека се развива кога температурата е доволно блиску до точката на топење. Субсолидната циркулација во ледените тела е бавен процес (мраз од 1 сантиметар годишно), но, впрочем, е многу делотворен механизам за ладење за долги временски периоди. Кај Калиста, надворешниот слој одговара на ладна и цврста литосфера со дебелина од околу 100 километри. Тоа присуство објаснува недостаток на секакви знаци на ендогенична активност на површината. Циркулацијата во внатрешноста на Калиста можеби е на слоеви, бидејќи под високиот притисок најден таму, воден мраз постои во различни кристални фази почнувајќи од мраз I на површината до мраз VII во центарот. Тој процес на еволуција траел милијарда години и уште не е завршен.
Тековното разбирање на еволуцијата на Калиста овозможува постоењето на еден слој или "океан" на течна вода во нејзината внатрешност. Ова е поврзано со аномалното однесување на мраз I фазата на топење, која се намалува со зголемување на притисокот, постигнувајќи температури ниски до 251 К на 2,070 бар (207 MPa). Во сите реални модели на Калиста температурата во слојот помеѓу 100 и 200 километри во длабочина е многу блиску до, или малку ја надминува, оваа аномална температура на топење. Присуството на дури и мали количини на амонијак—за 1–2% од тежината—речиси гарантира постоење на течност, бидејќи амонијакот би ја намалил температурата на топење температура дури и повеќе.
Иако Калиста по својства е многу слична на Ганимед, таа очигледно имала многу поедноставна геолошка историја. Површината, се чини дека била оформена главно од удари и други егзогенични сили. За разлика од соседниот Ганимед, тука има малку докази за тектонски активности.
Потенцијални услови за живот
Се шпекулира дека може да постои живот во потповршинскиот океан на Калиста. Како кај Европа и Ганимед, како и кај месечините на Сатурн: Енкелад, Мимант, Диона и Титан, можно е подземниот океанот да е составен од солена вода.
Истражување
Одењето до Јупитер со Пионер 10 и Пионер 11 во раните 1970-ти донело малку нови информации за Калиста во споредба со тоа што веќе било познато и од Земјата врз основа на набљудувања. Вистински пробив се случил подоцна со прелетувањата на Војаџер 1 и Војаџер 2 во 1979 година. Тие снимиле повеќе од половина од површината на Калиста со резолуција од 1–2 км, и прецизно ја измериле нејзината температура, маса и форма. Вториот круг на истражување траел од 1994 до 2003 година, кога леталото Галилео имал осум блиски средби со Калиста, а последниот прелет во текот на C30 орбитата во 2001 година бил на 138 км од површината. Галилео ја реализираше глобалната слика на површината и доставил голем број на слики со резолуција како на 15 метри од избраните области на Калиста. Во 2000, Касини леталото на пат за Сатурн направило висококвалитетни инфрацрвени спектри на Галилеевите месечини вклучително и на Калиста. Во февруари–март 2007 година, сондата Нови Хоризонти, на својот пат до Плутон направи нови слики и спектри на Калиста.
Следната планирана мисија на Јовианскиот систем е Истражувачот на ледените Јупитерови месечини (JUICE) на Европската вселенска агенција, која ќе се лансира во 2022. Неколку блиски прелетувања на Калиста се планирани за време на мисијата.
Потенцијална колонизација
Студијата предложила можна основа на површината на Калиста за понатамошно истражување на Сончевиот Систем. Предностите на базата на Калиста вклучувале ниски зрачење (поради оддалеченоста од Јупитер) и геолошка стабилност. Со ваква база би се олеснило далечинското истражување на Европа и надвор од Сончевиот Систем.
Во декември 2003 година, НАСА објавила дека таква мисија до Калиста би била можна во 2040.
Евроазиска Плоча
Евроазиска Плоча — тектонска плоча која ја опфаќа копнената маса на Евроазија, сочинета од континентите Европа и Азија) со исклучок на Индискиот Потконтинент, Арапскиот Потконтинент и подрачјето на исток од Черските Планини во источен Сибир. Над неа лежи и океанската кора која се протега на запад од Средноатлантскиот и на север од Гекелскиот Гребен.
Источната страна ја образува границата со Северноамериканската Плоча на север, со Филипинската Плоча на југ, а можеби и со Охотската и Амурската Плоча. Јужната страна граничи со Африканската на запад, Арапската во средината и Индоавстралиската Плоча на исток. Западната страна претставува разидувачка граница со Северноамериканската Плоча, образувајќи го најсеверниот дел од Средноатлантскиот Гребен кој минува преку Исланд. Ова разидување е причинителот за вулканската активност на Исланд како избувот на Лаки (1783), Елдфедл (1973) и Ејафјадлајекидл (2010).
За геодинамиката на Средна Азија е одговорно заемодејството помеѓу Евроазиската и Индиската Плоча. На овој простор се утврдени бројни потплочи или блокови од кората кои ги сочинуваат средноазиското и источноазиското преодно подрачје.
Душко Бојковски
Душко Лазов Бојковски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувал од градско сиромашно семејство. Мајка му починала рано ѝ оставила три недорастени деца. Основно училиште завршил во градот. Потоа станал квалификуван металски работник. Работел во Радуша, во погонот за испирање на рудата во Ѓорче Петров. По окупацијата на земјата се дружел со напредни луѓе. Уште во 1941 година бил вклучен во напреден младински актив. Успешно дејствувл во работничката средина каде што работел. Меѓу работниците ширел политички материјали и ги објаснувал праведните цели на народноослободителното движење. Го проширувал бројот на симпатизерите и активните борци против окупаторот. Во август 1942 година станал член на КПЈ ѝ уште поактивен во подготвувањето на вооружената борба против непријателот. Воспоставувал другарски односи со вработените Албанци во рудникот Радуша и го ширел напредното движење ѝ во нивните редови. Бил упорен и се борел за братството и единството на сите народи во вооружената борба против окупаторот. Кон крајот на 1943 година стапил во Скопско-кумановскиот одред, а потоа во редовите на Треттата македонска ударна бригада. По природа важел за мирен и тивок, но во борбите решителен и храбар и во секој поглед примерен борец. Во сите борби во кои учествувал со својата бригада неговиот минофрлач сеел смрт во непријателските редови. Особено се истакнал во разбивањето на четниците на Дража Михајловиќ, во февруари 1944 година кај местото Селце. Бил учесник и храбро се држел во борбите на бригадата кај Ристовец, Пробиштип и во други борби. На 25 април 1944 година при нападот на Кратово, храбро загинал во борбите против бугарскиот фашистички окупатор, кај месноста Црн Врв.
Словенечки брег
Словенечки брег или Словенечка ривиера (Slovenska obala) — крајбрежното подрачје на Словенија, сместен покрај Трстјанскиот Залив на Јадранско Море. Таа е дел од полуостровот Истра и нејзината должина изнесува 46,6 км. Подрачјето се состои од градовите Копер, Пиран и Изола.
Географија
Крајбрежјето на словенија се протега долж дел од полуостровот Истра и спаѓа во Крајбрежно-крашкиот статистички регион и во историската област на словенечкото крајбрежје. Се граничи со Италија на север, и со Хрватска на југ. Најсеверна точка е местото Дебели Ртич во Коперски Залив; а најјужна точка е селото Сечоле во Пиранскиот Залив.
Подрачјето опфаќа 13 населби, поделени на следниве општини:
Сообраќај
Крајбрежјето се состои од пристаништата Копер, Пиран, Луција и Порторож. Железничката станица во Копер е завршеток на релацијата Дивача-Копер, и аеродромот Порторож е сместен близу Сечовле и хрватската граница. Главни патишта овде се патот 111, кој се приклучува на автопатот А-1 (до Љубљана и Марибор) кај Копер.
Тетратка на смртта
Death Note (Тетратка на смртта) (јапонски: デスノート), е манга серијал создаден од писателот Тсугуми Охба и манга уметникот Такесхи Обата. Главен лик е Јагами Лајт, средношколец што ќе открие тетратка со натприродни моќи, “Тетратката на смртта”, која на Земјата му има паднато на Рјук. Дејствието се врти околу тоа да со помош на тетратката Јагами Лајт створи и владее свет кој е исчистен од зло и напорите на детективот, познат како L, и неговите понатамошни наследници, Near и Mello, да го спречат во тоа. Тетратката му ја дава способноста на нејзиниот корисник да убие било кој чие име го знае, со запишување на името во тетратката додека си го замислува неговото лице.
Тетратка на смртта најпрво било серијализирано во 108 поглавја од страна на Shueisha во јапонското Манга списание Weekly Shōnen Jump од декември 2003 до мај 2006. Серијалот, исто така, бил објавен и во tankōbon формат во Јапонија, почнувајќи од Мај 2004 до Октомври 2006 во вкупно 12 поглавја. Аниме серијалот започна да се емитува од 3 октомври 2006 до 26 јуни 2007. Составена од 37 епизоди, анимето беше создадено од страна на Медхаус и режирано од Тетсуро Араки. Во Јапонија бил објавен и роман за млади заснован на серијалот чиј автор е Нисио Исин. Исто така, биле издадени најразлични видео игри од Конами за Нинтендо ДС.
ВизМедија го лиценцираше серијалот Тетратка на Смртта во Северна Америка, при тоа издавајќи ги сите 12 поглавја на мангата, како и на романот за млади. Епизодите од серијалот за првпат се појавија како подобни за спуштање од интернет од страна на ИГН. ВизМедија потоа го лиценцираше и аниме серијалот и го емитуваше на Бионикс. Филмовите засновани на Тетратка на Смртта кратко се даваа во определени кина во Северна Америка. Што се однесува до видео игрите, ниту една од нив досега не била издадена во Северна Америка.
Неколку издаваштва за аниме, манга и други медиуми имаат дадено пофалби и критики за серијалот. Содржината и насилството од приказната се пофалени, нотирајќи ги како мошне интересни. Меѓутоа, серијалот бил забранет во Кина поради проблеми со деца кои се обидувале да ги видоизмнат кориците на нивните тетратки да личат на Тетратката на Смртта.
На 30 април 2010, магазинот Варајети објави дека Варнер Броз ги имаат откупено правата за адаптација за филмување на мангата во Северна Америка. За таа цел, Варнер Броз ги ангажирале сценаристите Чарли И Влас Парлапанидес. За разлика од јапонската Тетратка на Смртта трилогија, Американската верзија ќе биде директно заснована на материјалите од мангата, и нема да го следи јапонскиот тек на дејствието. Од 10 мај 2010, ИМДб го има вметнато филмот под предпродукција со можен датум на издавање во 2011.
Дејствие
Јагами Лајт е интелигентен млад човек кому очигледно му се одбивни постојаното зголемено насилство и корупција околу него. Неговиот живот драстично се менува кога ќе открие мистериозна тетратка фрлена на земја, позната како ”Тетратка на Смртта”. Инструкциите во Тетратката на Смртта тврдат дека доколку во неа биде запишано човечко име, таа личност ќе умре, како и ред други најразлични правила. Лајт првично е скептичен за автентичноста на тетратката, но кога ќе експериментира на криминалци со неа, тој увидува дека тетратката е вистинска. Откако ќе го знапознае претходниот сопственик на тетратката, Шинигамито Ријук, Лајт планира да стане бог и да воведе Нов Светски поредок, заснован на неговите судови за оние кој тој мисли дека се зли и оние кои му застануваат на патот.
Наскоро, големиот број на необјаснива смрт кај обележани кримиалци ќе ја заинтригира Интернационалната Полициска Организација и митериозниот детектив, познат како “Л”. Л бргу дознава дека серискиот убиец, познат на јавноста како “Кира” (името произлегува од типичниот јапонски изговор на англискиот збор “киллер”(убиец), е сместен во Јапонија. Исто така, доаѓа до заклучок дека Кира може да убива луѓе без да ги допре, откако ќе го искористи осудениот затвореник Линдл Тејлор, чиешто затворање било држено во тајност, и којшто бил осуден да умре во тој час, претставувајќи го дека тој е Л, Лајт го убива. Лајт воочува дека Л му е најголемата мора, и меѓу нив започнува деликатна психолошка игра мачка-глушец.
Л заклучува дека Кира добива информации од самата полициска единица и праќа 12 агенти на ФБИ да следат луѓе поврзани со јапонската полиција. Лајт успева да го надитри Рај Пембер, агентот задолжен да го следи, да му ја покаже личната карта, по што тој ги убива сите агенти на ФБИ. Наоми Мисора, свршеницата на Рај Пембер, се сомнева дека Кира е некој од оние луѓе кои тој ги следел, но Лајт дознава за ова, и со помош на Тетратката на Смртта ја тера да изврши самоубиство. Миса Амане, уште еден сопственик на Тетратка на Смртта, го пронаоѓа Лајт, откако ќе испрати видео во кое таа ќе тврди дека е Кира. Опседнувајќи се себеси со Кира по смтртта на убиецот на нејзините родители, таа се посветува на тоа да му помага на Лајт, но е фатена од страна на Л. Лајт прави план кој вклучува откажување од сопствеништвото на двете Тетратки на Смртта и сите негови сеќавања за истите, и се предава на Л за набљудување, бидејќи Рем(вториот Шинигами, тој што ја слуша Миса) му се заканува дека ќе го убие доколку Миса не биде ослободена. Заедно, Лајт и Л испитуваат 8 луѓе од компанијата “Ѕотсуба” кои ја користат Тетратката на Смртта за сопствен профит. Додека го апсат третиот Кира Хигуичи, Лајт си ги повраќа своите сеќавања откако ќе ја допре Тетратката на Смртта. Тој се присетува и го продолжува својот план за да го натера претходниот сопственик на Тетратката на Смртта на Миса, Шинигамито Рем, да го убие помошникот на Л, Ватари, при што страда и самата Рем, бидејќи Шинигамите не можат намерно да го продолжат животниот век на луѓето. Тогаш Лајт ја добива нејзинита Тетратка на Смртта.
По смртта на Л, на Лајт му е доделена задачата на “нов Л” од страна на Јапонската полиција. По четири години, се појавуваат две деца, Неар и Мелло, кои биле одгледани за да бидат наследници на Л, во сиропиталиште основано од страна на Ватари, кои имаат за цел да го најдат Кира. Во меѓувреме, Кира има добиено голема јавна поддршка, како и контакти. Мелло, еден од наследниците на Л кој се има придружено на мафијата, ја киднапира Sayu Yagami, помалата сестра на Лајт, како материјал за размена за Тетратката на Смртта. Јапонската полиција планира да оди во Лос Анџелес за да ја спаси Сају, но при тоа ја губи тргата на Тетратката. Полицијата подоцна се обидува да ја поврати и успева во тоа. Но, како последица на експлозијата која ја прави Мелло при обидот за бегство, умира татко му на Лајт, Соичиро Јагами(Soichiro Yagami). Неар се сомнева во вториот Л дека е Кира, со што прави и останатите членови на полицијата отворено да се сомневаат во него. Воочувајќи ја опасноста да биде откриен, Лајт ја тера Миса да се откаже од сопствеништвото на нејзината Тетратка.Тој потоа го наоѓа својот наследник, Теру Миками, силен, скоро и полуден поддржувач на Кира, кој го убива последниот портпарол на Кира поради сопствената лакомост и дозволува Неар да избега од толпата поддржувачи на Кира. Миками подоцна ангажира нов портпарол на Кира, Кијоми Такада, новинарка и поранешна девојка на Лајт од деновите на колеџ. Теру Миками и Кијоми Такада продолжуваат да убиваат криминалци, додека Лајт не е во состојба да го прави тоа. Кијоми подоцна е киднапирана од страна на Мелло и е принудена да го убие со скриено делче од Тетратката. Лајт потоа ја убива Кијоми со цел да избегне таа да укаже на него откако ја користи Тетратката за да го ликвидира Мелло. Миками, несвесен за оваа случка, го пишува нејзиното име во Тетратката, откривајќи ја пред членовите на СПК. Неар ја заменил оригиналната Тетратка со лажна, и во финалната конфронтација со Лајт, добива можост да докаже дека Лајт е Кира. Согледувајќи дека Лајт изгуби, Ријук му го запишува името во својата тетратка, убивајќи го со срцев удар(природна смрт со која Шинигамите/богови на смртта/ ги завршуваат животите на тие што ќе ги пишат во својата тетратка,Тетратката на Смртта/Тхе Деатх Ноте/).
Зелена книга (филм од 2018)
Зелена книга (англиски: Green Book) - американски филм од 2018 година, во режија на Питер Фарели. Главните улоги ги играат: Виго Мортенсен, Махершала Али и Линда Карделини. Филмот е добитник на 53 награди, а покрај тоа, имал уште 88 номинации. Од нив, поважни се: трите награди „Оскар“ (најдобар филм, најдобра машка споредна улога, најдобро оригинално сценарио), трите награди „Златен глобус“ (најдобро сценарио, најдобар спореден глумец и најдобар филм), една награда БАФТА (најдобра машка споредна улога)
Синопсис
Дејството на филмот се одвива во 1962 година. Тони Лип (го игра Мортенсен) работи во ноќен клуб, кој привремено е затворен поради реновирање. Така, Тони е принуден да бара нова работа и прифаќа да му биде личен шофер на познатиот пијанист д-р Дон Ширли (го игра Али). Тони го вози пијанистот во јужните држави на САД во кои постои расна дискриминација. Двајцата поминуваат заедно неколку недели во кои имаат прилика меѓусебно да се запознаат. Истовремено, како резултат на дружењето, и Тони и д-р Ширли ги менуваат своите навики и ставови. На почетокот, Тони е насилен, некултурен и има предрасуди кон Црнците, но по неколку недели неговото однесување се подобрува, а тој се однесува заштитнички и пријателски кон д-р Ширли. Обратно, арогантниот и егоцентричен пијанист постепено го запознава реалниот живот, почнува да се дружи со „обичните“ луѓе и станува отворен за нови идеи. На крајот, возејќи по тешки временски услови, Тони и д-р Ширли успеваат да се вратат во Њујорк за Божиќ. Тони доаѓа дома и го прославува празникот со семејството, а набргу им се придружува и д-р Ширли.
Адријана Ацевска
Адријана Ацевска — македонска поп-фолк пејачка.
Надворешни врски
Профил на Адријана Ацевска на ВБУ Музички Регистар
Пјарну
Пјарну (Pärnu, (Пярну или Пернов, (Pernau) – град во југозападниот дел на Естонија, петти по големина. Градот е и најголем град и административно средиште на истоимениот округ Пјарну. Името на градот потекнува од естонскиот збор за липа.
Природни услови
Пјарну се наоѓа во југозападниот дел на Естонија, оддалечен 130 км јужно од главниот град Талин.
Релјеф: Градот е сместен во североисточниот дел на Ришкиот Залив на Балтичкото Море. Градот се формирал како пристаниште околу устието на истоимената река Пјарну во морето. Околу градот се наоѓа рамничарско подрачје на приближно 10 метри надморска висина.
Клима: Климата во Пјарну е континентална. Градот спаѓа во градовите со поблага клима во Естонија.
Води: Пјарну се формирал на стратешки важното место каде истоимената река (по која го добил името) која го дели градот на јужна (стара) и северна (нова) половина.
Историја
Градот Пјарну првпат се споменува во 1251 година во текот на германската управа над ова подрачје. Во следните векови градот прво се наоѓа во рацете на Ханза, а потоа на Шведска и Русија.
Во 1919 година Пјарну станал дел на независната Естонија, а во 1940 година бил приклучен кон СССР во рамките на Естонската Советска Република. Кога Естонија се осамостоила во 1991 година, градот повторно се нашол во нејзините граници.
Население
Пјарну денес има околу 44.000 жители, што е значително помалку отколку пред две децении (1989 година – 54.000 жители). Околу 75% од градското население се етнички Естонци, значително малцинство се Русите (15%), а останатите се други народи од бившата СССР (Украинци, Белоруси). Естонскиот јазик преовладува во градот и е мајчин јазик на поголемиот дел од градското население.
Стопанство
Главна стопанска гранка на градот е туризмот. Благодарение на бањските извори, Пјарну е најзначајното излетничко место во Естонија. Во градот постојат бројни хотели, ресторани, кафулиња и одморалишта
Трајко Боцев
Трајко Божинов Боцев ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувал од сиромашно семејство. Завршил основно училиште. Подоцна се доселил во Скопје. Со големи напори изучил занает, по што работел како столарски работник. Во Скопје рано пристапил во напредното движење. Се дружел со напредни столарски работници. Организирано дејствувал пpотив бугарскиот фашистички окупатор. Агитирал за целите на НОВ. Собирал материјална помош за партизаните. Во почетокот на 1944 година стапил во Треттата македонска ударна бригада. Како борец бил примерен и решителен во акциите против окупаторот. Нему му било доделена задача да управува со пушкомитралез. Учествувал во повеќе борби на бригадата. Храбро загинал во борба против непријателот кај Младо Нагоричане.
Ружица Милошеска Брчиоска
Ружица Милошеска Брчиоска (родена на 4 април 1968 во ) — македонска поп-рок пејачка, членка на групата „Ареа“.
Животопис
Ружица Милошеска е родена во Гостивар, каде на прославата на матурата го запознала Ивица Брчиоски и оттогаш започнала нивната долга врска, која подоцна била крунисана со брак. Двајцата ја имаат ќерката Елена. Ружица работи како електроинженер во ЕЛЕМ. Таа се јавува како текстописец на песни од следните албуми на Каролина Гочева:
Ојцовски национален парк
Ојцовски национален парк (полски: Ojcowski Park Narodowy) — национален парк во Краковската област од Малополското војводство во јужна Полска, основан во 1956 година. Именуван е според селото Ојцов, каде што е сместено неговото седиште и управа. Фредерик Шопен го посетил Ојцов во 1829 година.
Тој е најмалиот национален парк во Полска, со првобитна површина од 14,4 км2, со проширување на 21,46 км2. Од оваа површина, на шуми отпаѓаат 15,28 км2, а површина од 2,51 км2 претстасвува строго заштитено подрачје. Паркот е сместен околу 16 км северно од Краков, во јурската Краковско-ченстоховска Висорамнина. Карстната (варовничка) топографија со растворлив состав на карпите го карактеризира земјиштето на паркот, кој покрај двете реки Пршник и Саспувка, содржи и бројни варовнички карпи, клисури и над 400 пештери.
Тршиќ
Познато е како родно место на Вук Стефановиќ Караџиќ; каде се наоѓа негова реконструирана куќа и споменик. Оваа знаменитост привлекува многу туристи.
Ивица Брчиоски
Ивица Брчиоски - рок-гитарист, член на групата „Ареа“.
Животопис
Ивица Брчиоски е роден во Гостивар каде на прославата на матурата ја запознал Ружица Милошеска. Тогаш започнала нивната долга врска, која подоцна ја озакониле со брак. Двајцата ја имаат ќерката Елена. Покрај музичката кариера, во текот на 10 години, Ивица работел во Основниот суд во Гостивар.
Татијана Стефановска
Татијана Стефановска е македонска поп-фолк пејачка.
Надворешни врски
Профил на Татијана Стефановска на ВБУ Музички Регистар
Сувалки (заштитено подрачје)
Сувалки (полски: Suwalski Park Krajobrazowy) — заштитено подрачје (пејзажен парк) на природата во североисточна Полска, основано во 1976 година, со површина од 62,84 км2. Паркот се наоѓа во Подлаското војводство, во округот Сувалки според кој го носи и своето име. Во рамките на Сувалското заштитено подрачје се наоѓаат три природни резервати.
Црква „Св. Илија“ - Лубница
Свети Илија — македонска православна манастирска црква, сместена на рид над селото Лубница, Општина Конче, Македонија.
Се наоѓа над ридот на селото Лубница, од каде се пружа целосен поглед на селото. Црквата е посветена на Пророкот Илија, како што е и селската слава на селото Лубница. До црквата се стигнува преку земјена патека од селото, која започнува над селските гробишта во Лубница.
Историја
Се верува дека манастирот бил изграден на темели на стар објект. Иницијатива за манастирската црква „Св. Илија“ ја започнал чичко Спасе од село Ињево.
Нејзината изградба завршила во 2006 година.
Лудбрег
Лудбрег (хрватски: Ludbreg) — гратче во Хрватска. Гратчето се наоѓа во Вараждинската жупанија, помеѓу градовите Вараждин и Копривница. Гратчето се наоѓа во близина на Драва. Според пописот од 2011 година гратчето имало население од 3,603 жители, а целата општина 8,478.
Население
Според пописот од 2011 година општина Лудбрег имала население од 8,478 жители во следниве населени места:
Хорас Лант
'''Хорас Г. Лант' (анг. Horace G. Lunt''; 1918- — американски славист и македонист, професор на универзитетот Харвард. Опишан е како „еден од најдобрите стручњаци во своето поле“  . Лант ја напишал првата граматика на македонскиот јазик на англиски во раните 1950-ти години.
Obsesión
Obsesión е песна на доминиканско-американски бачатски бенд Aventura со Џуди Сантос како женски вокал. Беше вклучена на нивниот албум од 2002 година, We Broke the Rules, а направена е и англиска верзија за истиот албум. Песната постигна огромен успех во многу земји, соборувајќи многу меѓународни топ листи. Во Франција, песната го држеше слотот број еден на French Singles Chart's за седум недели, а заклучно со август 2014 година, тој беше 19-ти најпродаван сингл на 21 век во Франција, со продадени 565.000 единици. Радио ремикс на песната беше додадена во специјалното издание во 2004 година „Love & Hate“, кое беше објавено исклучиво во Италија.
Во 2004 година, песната беше опфатена со 3rd Wish во кој се појавува Бејби Беш и продукција од Митман. Оваа верзија беше помалку успешна од првичната верзија, но сепак достигна број седум во Швајцарија, број пет во Германија, број два во Австрија и број 12 во Франција.
Авалон продукција
Историја
Во 2014 година, еден од основачите на „Авалон продукција“, Даниел Милошески ненадејно починал
Организација на концерти
Првиот концерт во организирале на Авалон продукција се одржал во 1993 година во Куршумли ан, во Скопје, а потоа организирале поголем број концерти во Скопје, Загреб и Белград Боб Дилан (Bob Dylan), Продиџи (The Prodigy), Ваја кон диос (Vaya Con Dios), Карлос Сантана (Santana), Фејтлес (Faithless), Ванеса Меј (Vanesa Mae), Паблик Енеми (Public Enemy), Лени Кравиц (Lenny Kravitz), Џамирокваи (Jamiroquai), Били Ајдол (Billy Idol), Симпли ред (Simply Red), Пет шоп бојс (Pet Shop Boys), Дјуран дјуран (Duran Duran), Симпл мајндс (Simple Minds), Џо Кокер (Joe Cocker), Ејми Вајнхаус (Amy Winehouse), Пинк (Pink), Џеси Џеј (Jessie J), 50 сент (50 Cent), Џејмс Блант (James Blunt), Roisin Murphy, Таркан (Tarkan), Hurts, Моби (Moby), Масив атак (Massive Attack), Underwolrd, Молоко (Moloko), Орбитал (Orbital), Stereo MC’s, Кошин (Kosheen), Gus Gus, Example, Thievery Corporation, Брајан Фери (Brian Ferry), Џорџ Бенсон (George Benson), Дејвид Бирн (David Byrne), Dianna Krall, Дејвид Силвијан (David Sylvian), Darkness, Систерс оф мерси (Sisters of Mercy), Калт (The Cult), Placebo, Фејт но мор (Faith No More), Грин деј (Green Day), Роџер Санчез (Roger Sanchez), Боб Синклер (Bob Sinclair), Eric Pridz, Карл Кокс (Carl Cox), Пол Оукенфолд (Paul Oakenfold), Paul Van Dyk, Тиесто (Tiesto), Дејвид Гета (David Guetta), Zaz, Ugly Kid Joe, ПИЛ (PIL), Guano Apes, The Horrors, Ајрон мејден (Iron Maiden), Slash, Deer Purple, Whitesnake, Judas Priest, ZZ Top, Ozzy Ozbourne, Machinehead, Apocaliptica, Paradise Lost, Satiricon, Black Label Society, Napalm Death, Партибрејкерс, Ѓорѓе Балашевиќ, Ареа, Тоше Проески, Леб и сол, Нокаут, Каролина Гочева, итн.
Борис Бочваров
Борис Ѓорѓиев Бочваров ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувал од земјоделско семејство, а ѝ самиот бил земјоделец. Бил симпатизер ѝ материјално ја помагал народноослободителната борба. На 12 септември 1944 година стапил во Шеснаесеттата македонска ударна бригада, со која учествувал во борбите против балистите и германските единици во Скопска Црна Гора, како и при чистењето на балистичките банди во други места. Учествувал во пробивот на Сремскиот фронт. Загинал во крвавите борби при ослободувањето на Врпоље, на 16 април 1945 година. Закопан е на местото каде што загинал, но по ослободувањето неговите посмртни останки биле пренесени во родното место.
Анета Наковска
Анета Наковска — македонска поп-фолк пејачка.
Снежни котли
Снежни котли (Śnieżne Kotły, Sněžné jámy, Schneegruben; во буквален превод „снежни јами“) — два леднички котли кои се наоѓаат на Судетските Планини во Полска, во националнот парк Карконоже, на надморска височина од 1175 m. Тие се уникатен пример на алпски пејзаж во областа и се природен резерват од 1933 година.
Опис
Ѕидовите на двата котли се високи 100 метри и содржат мали леднички езера. Тие биле формирани во последната фаза од ледничкиот период и се состојат претежно од гранит. Сепак, на две изложени места бил пронајден базалт, што е доста ретко во овој дел од Средна Европа. Некои ретки видови арктички и алпски растенија се појавуваат во студените и темните делови на котлите, а тоа е единственото место во Средна Европа каде што се појавува снежната каменоломка. На врвот на поголемиот котел има радио и телевизиска кула.
Цветко Бошковски
Цветко Ѓорѓиев Бошковски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Се занимавал со земјоделство и чување на добиток. На 10 септември 1944 година стапил во Шеснаесеттата македонска ударна бригада. Бил распореден во првата чета на вториот баталјон. Баталјонот бил младински ѝ претставувал ударна сила на бригадата. Бил учесник во двомесеечните борби против балистите и Германците на падините на Скопска Црна Гора. По ослободувањето на Македонија во составот на бригадата водел борба против балистите, сè до нивното дефинитивно уништување. Учествувал и во борбите на Срем. Таму на 12 април 1945 година, храбро загинал. Бил закопан заедно со други македонски и југословенски партизани во заедничка гробница во Врпоље.
БНТ 1
БНТ 1 — прва програма на Бугарската национална телевизија.
Црква „Покров на Пресвета Богородица“ - Автокоманда
Покров на Пресвета Богородица — црква параклис со света вода сместена во дворот на поголемата црква „Св. Архангел Михаил“ во скопската населба Автокоманда. Црквата е изградена е во средината на XVIII век.