cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Карл XI (Шведска)
Сканска војна
Во следната година, 13.000 војници предводени од Карл поразиле 12.000 Данци во битката кај Ландскрона. Ова се покажало како последна битка во војната откако, во септември 1678 година, Кристијан V ја евакуирал својата војска назад во Зеланд. Во 1679 година, Луј XIV од Франција ги диктирал условите за општо смирување, а Карл XI, за кој се вели дека многу се навредувал од „неиздржливото туторство“ на францускиот крал, конечно бил принуден да се помири со мирот што успеал да ја остави неговата империја практично недопрена. Мирот бил постигнат со Данска во договорите на Фонтенбло(1679) и Лунд, и со Бранденбург во Договорот од Сен Жермен-ан-Леј (1679).
Повоени акции
Карл го посветил остатокот од својот живот на избегнување понатамошни војни со стекнување поголема независност во надворешните работи, додека исто така промовирал економска стабилизација и реорганизација на војската. Неговите преостанати 20 години на тронот биле најдолгото мирно време на Шведската империја (1611–1718).
Во раните години, му помагал човекот кој му станал доверлив премиер, Јохан Горансон Гиленстиерна (1635–1680). Некои извори велат дека кралот во основа бил зависен од Гиленстиерна. Неговата ненадејна смрт во 1680 година го отворила патот до монархот, а многу мажи се обиделе да се приближат до кралот за да го заземат местото на Гиленстиерна.
Финансиско обновување
Шведска за време на војната претрпела многу и слабата економија била во длабока криза. Карл го собрал Риксдагот на имотите во октомври 1680 година. Собранието е опишано како едно од најважните одржани од влијателните луѓе од Риксдагот. Овде, кралот конечно го протуркал искушението за намалување, нешто што се дискутирало во Риксдагот од 1650 година. Тоа значело дека секое земјиште или предмет претходно во сопственост на круната и позајмувано или подарено– вклучувајќи окрузи, барони и господарства– може да се врати. Тоа влијаело на многу истакнати членови на благородништвото, од кои некои биле уништени од него. Еден од нив бил поранешниот старател и главен судија Магнус Де Ла Гарди, кој, меѓу многу други имоти, морал да го врати екстравагантниот замок Леке со 248 соби. Процесот на намалување вклучувал и испитување на секој имотен лист во кралството, вклучувајќи ги и доминациите, и резултирал со целосно прилагодување на финансиите на нацијата.
Сивиот капут
Според шведската легенда, Карл XI патувал низ земјата облечен како фармер или едноставен патник. Во легендата тој се нарекува Сивиот капут. Ова го направил за да се открие и идентификува корупцијата и угнетувањето врз населението. Има многу приказни за него како пристигнувал во селата барајќи корумпирани црковни службеници и ги казнувал. Една анегдота раскажува дека посетил едно село со црква во прекрасна состојба, а свештеникот живеел во сиромаштија. Продолжувајќи, кралот нашол во соседното село црква во лоша состојба и свештеник кој живеел раскошно. Кралот ја решил ситуацијата со тоа што ги сменил свештениците, давајќи му на сиромавиот свештеник раскошна животна состојба и црква која кралот бил сигурен дека ќе ја обнови. Секогаш следен од воен кортеж, Карл ја обиколувал земјата повеќе од другите шведски кралеви во оваа ера и бил познат по брзината со која патувал, поставувајќи многу рекорди. Приказните за сивиот капут биле објавени во книга на Арвид Август Афзелиус во средината на 19 век.
Апсолутизам
Друга важна одлука донесена за време на собранието била на Шведскиот совет за приватност. За време на Сканската војна, членовите на советот биле вклучени во внатрешни расправии, а кралот во главно владеел без да ги слуша нивните совети. На собранието во 1680 година, тој го прашал Рикстагот дали сè уште е обврзан за советот во донесувањето на одлуки, на што Рикстагот одговорил со неговиот посакуван одговор: „тој не бил одговорен пред никој друг освен пред себе“, а со тоа и апсолутната монархија формално е основана во Шведска. Риксдагот ја потврдил неговата моќ во 1693 година со официјално прогласување дека кралот е единствениот владетел на Шведска.
Воено реструктуирање
На собранието на сталежот на Риксдагот во 1682 година, кралот го дал својот предлог за воена реформа, според кој секоја од земјите на Шведска требало да има 1.200 војници спремни, во секое време, а две фарми требало да обезбедат сместување за еден војник. Неговите војници биле познати како Каролинци, обучени да бидат вешти и претпочитале да напаѓаат наместо да се бранат. Непослушност и грабежите биле строго забранети. Колибите за војници низ земјата биле највидливиот дел од новиот шведски систем за распределба. Меѓутоа, Карл ги модернизирал и воените техники и работел на подобрување на вештините и знаењето на офицерите испраќајќи ги да студираат во странство.
Шведската морнарица претрпела големи порази против данско-холандските сили во Сканската војна, откривајќи ги слабостите во организацијата и снабдувањето и слабостите во засновањето на флотата во Стокхолм. Морнарицата била зајакната со основањето на поморска база во Карлскона во 1680 година, која станала главна база на идните операции. Денес местото е светско наследство на УНЕСКО.
Асимилација на најновите територии
Карл верувал дека е многу важно да се асимилираат новите шведски територии Сканија, Блекинге, Халанд, во јужна Шведска; Бохуслен во западна Шведска и Јемтланд, во северна Шведска и островот Готланд. Некои политики за асимилација вклучувале: забрана на сите книги напишани на дански или норвешки јазик, со што се прекршило ветувањето дадено со Договорот од Роскилд; употребата на шведскиот јазик во водењето на проповедите; и сите нови свештеници и учители што требало да дојдат од Шведска.
Кралот видел горчливо незадоволство од сканските селани за време на Сканската војна и бил особено строг кон таа провинција. Герилско движење снафан, во северна Сканија, ги нападнале неговите војници и им ги украле парите. Имале силна поддршка и од локалните села. Карл останал скептичен за жителите на Сканија во текот на целиот свој живот. Тој не дозволил војници од Сканија во неговиот скански полк: 1.200 војници што требало да бидат стационирани таму биле регрутирани од повеќе северни провинции. Тој, исто така, се залагал за груб третман на жителите и првиот генерал-гувернер на Сканија, неговиот доверлив помошник Јохан Гиленстиерна (генерален гувернер 1679–1680), бил особено брутален во односот кон месното население. Владеењето на Рутгер фон Ашеберг (генерален гувернер 1680–1693), се покажало поблаго.
Асимилацијата не била толку силно спроведена во германските доминации на Шведска Померанија, Бремен-Верден и балтичките доминации (Естонија и Ливонија). Во Германија, на Карл му се спротивставиле тамошните имотни луѓе. Тој бил обврзан и со законот на германскиот император и со мировниот договор. На Балтикот, структурата на власт била сосема поинаква, со благородништво со германско потекло кое користело кметови, нешто што Карл го мразел и сакал да го укине, но не можел. Затоа што, Кексхолм и Ингрија биле ретко населени не му биле од голем интерес.
Црква
Карл бил посветен лутерански христијанин. Во февруари 1686 година, на негова иницијатива бил донесен црковен закон. Црковниот поредок објавил дека кралот бил владетел на Црквата на ист начин како што управувал со земјата и Бог управувал со светот. Присуството на проповедите во недела било задолжително, а обичните луѓе затекнати како пешачат во тоа време ризикувале да бидат уапсени. Три години подоцна, тој прогласил дека е задолжително за сите обични луѓе да научат да читаат катехиза напишана од архиепископот Олов Свебилиус и тогашниот епископ Хаквин Шпегел за да ја разберат „величественоста на Бога“.
Карл го охрабрил печатењето на Псалмите да се печати и дистрибуира до црквите (завршени 1693 година), како и нова печатена верзија на Библијата која била завршена во 1703 година.
Семејство
Карл и Улрика Елеонора биле многу различни. Тој уживал во лов и јавање, додека таа во читање и уметност, а најдобро се памети по нејзината голема добротворна активност. Таа била ограничена и поради лошото здравје и бројните бремености. Карл бил многу активен и зафатен и додека Карл бил отсутен и ги прегледувал своите трупи или се занимавал со неговата забава, таа често била осамена и тажна. Самиот брак, сепак, се смета за успешен, бидејќи кралот и кралицата многу се сакале еден со друг. Како кралица, Улрика Елеонора имаше мала политичка инволвираност и била ставена во сенката на нејзината свекрва. За време на „Големото враќање“ на круната на окрузите, барониите и големите господари од благородништвото, Улрика се обидела да зборува во име на луѓето чиј имот бил конфискуван од круната. Но, кралот и рекол дека причината поради која се оженил со неа не е затоа што сака политички совет од неа. Наместо тоа, таа им помагала на луѓето чиј имот бил конфискуван со тајно економско обесштетување од сопствениот буџет. Сепак, довербата на Карл XI во неа растела со текот на времето: во 1690 година, тој ја нарекол за иден регент, доколку неговиот син го наследи уште додека е малолетник. Наместо тоа, Улрика Елеонора умрела по четири години. Во моментот на нејзината смрт таа лично издржувала 17.000 луѓе.
Во бракот им се родиле седум деца, од кои само три го надживеале Карл:
Улрика Елеонора (постарата) била болна. Кога тешко се разболела, во 1693 година, Карл конечно и го посветил своето време и грижа. Нејзината смрт во јули истата година длабоко го потресла и никогаш не се опоравил целосно. По нејзиното новороденче Улрик (1684–1685) палатата Улриксдал, го добила името по него (Улриков Дејл).
Смрт
Карл XI се жалел на болки во стомакот уште од 1694 година. Во летото 1696 година, тој побарал мислење од своите лекари за болката бидејќи таа постојано се влошувала, но тие немале одржлив лек или третман за неа. Тој продолжил да ги извршува своите должности како и обично, но, во февруари 1697 година, болките станале премногу силни за да може да се справи и се вратил во Стокхолм каде лекарите откриле дека има голема, тврда грутка во стомакот. Во тој момент, лекарите можеле малку да направат освен да ја ублажат болката на кралот најдобро што можат. Карл XI умрел на 5 април 1697 година, во својата четириесет и првата година. Аутопсијата покажала дека кралот развил рак и дека тој се проширил низ целата негова абдоминална празнина.
Наследство
Карл XI понекогаш е опишан во Шведска како најголем од сите шведски кралеви, освен Густав II Адолф, несоодветно засенет од неговиот татко и неговиот син. Во првата половина на 20 век, погледот кон него се сменил и се сметал за човек кој е зависен, несигурен и лесно паѓал под влијание на другите. Во најновата книга, биографијата на Риксдагот од 2003 година, кралот повторно е карактеризиран како обликувач на Шведска со силна волја преку економски реформи и постигнување финансиска и воена стабилност и сила.
Карл XI бил одбележан на претходната банкнота од 500 круни. Неговиот портрет е преземен од една од сликите на Еренстрал, веројатно онаа прикажана на оваа страница. Кралот е сликан на банкнотата од основањето на Банката на Шведска во 1668 година, за време на владеењето на Карл.
Укрепениот град Карлсбург во близина на Бремен, на местото на модерниот Бремерхафен, го добил името по Карл XI. По него е именуван и шведскиот град Карлскруна, изграден за време на неговото владеење за да биде домаќин на основната морнаричка база во јужна Шведска, која стои до денес.
Карловата црква во Талин, Естонија, е посветена на Карл XI. Препознавањето на неговите рани и труп не ја покажуваат нераспадливоста за која средновековните хагиографи верувале дека е знак на христијанската светост. Во 1697 година, истото верување ги натерало поданиците на Карл да прашаат дали „Бог ја ставил болеста на кралот... да ги казни луѓето или Карл“. Две години подоцна, текот на настаните што ја истакнале кризата биле на самиот апсолутизам.
Ѓеврек
Во Македонија има два вида на ѓевреци, обичен и варен ѓеврек.
Име
Зборот ѓеврек е од турско потекло и истиот значи крцкав, крт.
Потекло
Ѓеврекот има долга историја. Архивски извори кажуваат дека ѓеврекот се произведувал во Истанбул во 1525 година, а судски списи од 1593 година даваат информација за првата стандардизација на тежината и цената. Евлија Челебија, патописец од XVII век, запишал дека во триесеттите години на овој век, во Истанбул имало 70 пекарници за ѓевреци.
Ѓеврекот и неговите варијанти биле прифатени ширум Отоманското Царство.
Гастрономија
Ѓеврекот најчесто се јаде за појадок или ужина, сам или во комбинација со некој пијалак како јогурт или ајран.
Ѓеврекот се продава во продава во продавниците за печива, во бурекчилниците, и на улици од улични продавачи – ѓеврекчии. Ѓеврекчиите имаат колички затворени со стакло во кои ги носат ѓевреците.
Теренска единица „Христијан Тодоровски - Карпош“
Теренска Единица "Христијан Тодоровски - Карпош" е работно тело на Клубот на млади на Црвен крст Карпош и е единствена Теренска единица на територијата на Р. Македонија.
Историја
Теренска Единица "Христијан Тодоровски - Карпош" е формирана 21 мај 1987 година под ингеренција и закрила на Младите на Црвен крст Карпош, како нивно работно тело.
Членство и организација
Член на Теренската единица може да биде секој млад човек од 14-27 години со тоа што најпрвин треба да стане волонтер во Клубот на млади на Црвен крст Карпош и да биде активен во акциите и проектите на младите. Со Теренската единица раководи Командант, а за донесување на некои поважни одлуки одлучува штабот на Теренската единица.
2086
2086 (Римски бројки) ќе биде година според грегоријанскиот календар. Тоа ќе биде 2086 година од новата ера, 86. од третиот милениум, 86. од XXI век и седма од 2080-тите.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7594 и 7595 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6836 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5846 и 5847 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2839.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 2086 година се протега во 4722 и 4723, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4782 и 4783 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2629. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1509 и 1510 исламска година.
Серо Азул
Серо Азул (Cerro Azul) — вулкан во регионот Мауле, средно Чиле.
Со своите стрмни страни, вулканот Серо Азул се наоѓа на јужиот крај на вулканскиот синџир што се нарекува еруптивен систем Дескабезадо Гранде - Серо Азул. На врвот има кратер широк околу 500 м и неколку странични конгуси од згура, вклучувајќи и три кратери: Ла Резолома на запад и Лос Хорнитос на југозапад. Квизапу е кратер на северната падина создаден во 1846 годинна., кој исфрла огромно количество лава. Во 1932 година, Квазапу бил место на една од најголемите експлозивни ерупции во 20 век, кога било исфрлено огромно количество тафра и бил создаден кратер широк речиси 700 м и длабок 150 метри.
Аруба на Летните олимписки игри 2004
Аруба испрати делегација да се натпреварува на Летните олимписки игри 2004 во Атина, Грција од 13 до 29 август 2004 година. Учеството на делегацијата на Олимписките игри во Атина го одбележало петтиот настап на Аруба на Летните олимписки игри од дебито на холандската колонија на Летните олимписки игри во Сеул, Јужна Кореја во 1988 година. Четворица атлетичари (тројца мажи и една жена) се натпреварувале во три спортови ( Пјер де Виндт во атлетика, Дејви Бислик и Рошендра Вролијк во пливање и кревање тегови на Иснардо Фаро). Ниту еден од атлетичарите не успеал да се пласира во следната фаза, со тоа ниту да освои медал. Рошендра Вролијк го носела знамето на Аруба на церемониите.
Не оди Сефер село Карбуница
„Не оди Сефер село Карбуница“ — македонска народна песна. Песната е посветена на некојси Сефер-ага на кого му забранувале да оди во село Карбуница, Кичевско, бидејќи таму имало комити и дека таму ќе го убијат. Песната е од ајдутски карактер.
Текст
седи не оди, село Карбуница?
Бре Сефер, аго бре,
бре, клето Турче, бре.
бре клети арамија.
Не оди Сефер село Карбуница,
село Карбуница, горе Ѓурчевица.
Таму ми те чекаат славните комити,
славните комити, сè од збор јунаци.
Тебе ќе фатат, глава ќе ти сечат,
глава ќе ти сечат арамиска.
Ќе ти пресечат глава до рамена,
глава до рамена, нозе до колена.
270
270 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 270 година од новата ера, 270. од првиот милениум, 70. од III век и прва од 270-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5778 и 5779 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5020 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4030 и 4031 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1023.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 270 година се протега во 2906 и 2907, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2966 и 2967 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 813. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 363 и 362 година пред хиџра.
Сина боја (хералдика)
Сина боја или азурна боја (скратено b или az) — нијанса на сината боја, која во хералдиката заедно со црвената, пурпурната, црната и зелената боја ѝ припаѓа на групата на „бои“. Во гравирањето, сината боја понекогаш е означена како подрачје на хоризонтални линии. Бојата својот назив го добила по скапоцениот син камен, познат како лапис лазули. Поимот најпрвин бил воведен во старофранцускиот јазик во 12 век, а потоа влегол во употреба при блазонирањето на грбовите.
Сината боја во хералдиката понекогаш се среќава во различни нијанси, кои се вели дека се поврзани со посебните значења на доблестите и претставуваат одредени елементи и скапоцени камења. Ваквото толкување, сепак, не било поддржано од страна на хералдичарите низ вековите. Многу извори укажуваат на различни значења на сината боја, но најчесто се вели дека истата претставува скапоцен камен (сафир) или небесни тела (Јупитер).
Измамена (новела)
Измамена или Предадена (германски: Die Betrogene) - новела на германскиот писател Томас Ман од 1953 година.
Осврт кон делото
„Измамена“ е последната новела на Ман. Набљудувано од тематска гледна точка, таа означува враќање назад во неговиот книжевен развој, зашто во неа се обработува проблематиката на болеста, но од естетска гледна точка, таа е тешко прифатлива. Новелата е приказна за „горката измама на природата“, а таа е напишана според вистинит клинички случај: Прикриениот карцином мами една жена во години, која прикриено умира, мислејќи дека ѝ се вратила младоста. Според критичарот Адорно, новелата претставува „скандалозна парабола“, а и самиот Ман признал дека таа е „проблематичен производ“, објаснувајќи дека настанот му го привлекол вниманието поради „свирепата демонија на природата“. Сепак, независно од деликатната фабула, оваа новела му припаѓа на Мановиот опус во кој се разгледува блискоста на еросот и смртта, овде демонстрирани на еден физиолошко-патолошки случај. Иако претставува еден вид експеримент, таа е раскажана во стилот на класичната новела и зазема достојно место во романописниот опус на Ман.
Голем метеор од 1860 година
Голем метеор од 1860 година забележан на 20 јули 1860 година. Тоа беше единствен метеорски феномен пријавен од локации низ Соединетите Американски Држави.
Американскиот сликар на пејзажи Фредерик Црква ги насликал спектакуларните низи од огнени топки метеори на Катскил вечерното небо, исклучително ретка Пасишта на Земјата метеорска поворка.
Наводи
Модерни настани со влијание
Доктор Фаустус
Доктор Фаустус (германски: Doktor Faustus) — роман на германскиот писател Томас Ман од 1947 година.
Осврт кон делото
„Доктор Фаустус“ е последниот завршен роман на Ман. Во него, тој ја прикажал својата најостра осуда на нацизмот. Во ликот на еден болен, генијален музичар и во неговиот трагичен живот, Ман симболично ја опишал современата историја на Германија. Според зборовите на авторот, тој сакал да напише „роман на својата епоха“. Во својот есеј „Германија и Германците“, кој го напишал непосредно пред завршувањето на романот „Доктор Фаустус“ икој претставува еден вид предговор кон романот, Ман пишува за романтиката како волшебен израз на германската чувствителност, за патинираноста на душата која опасно се сродила со демонските, ирационални животни сили. Тој вели дека Германците се народ на романтичната контрареволуција против филозофскиот интелектуализам и рационализам од времето на просветеноста. Притоа, романтизмот на високата техника се претворил под Хитлер во хистерично варварство, инспирирано од идејата за поробување на светот. Токму тоа е суштината и духовната насока на „Доктор Фаустус“. Фауст, кој по класицистичкото сфаќање го претставува идеалниот лик на истражувачкото и двојното германско битие, подоцна се преобратил низ призмата на романтиката, за најпосле во епохата на Хитлер да се претвори во трагична пародија. Така, композиторот Адријан-Фауст се одрекува од љубовта и од хуманистичкото сфаќање и за да го создаде делото тој запаѓа во апокалипсата и пропаста, а уметноста се претвора во ѓаволско дело, во споулавена пропаст, а тој се одвојува од човечката заеница. По појавата на „Доктор Фаустус“ се почувствувала погодена не само Хитлеровата Германија, туку Германија воопшто, така што дури многу подоцна во германската книжевна критика било присутно решителното негирање на ова дело. Сепак, оваа мрачна книга не е само прекор, туку самоанализа и критика на германската душа. Во таа смисла, пред појавувањето на делото во јавноста, Ман напишал: „Далеку е од нас помислата дека сега Германија конечно ја зел ѓаволот. Милоста е повисока од секое крваво писмо. Јас верувам во неа и верувам во иднианата на Германија, независно од тоа колку нејзината стварност изгледа очајно.“
Куп на Македонија во ракомет 2021 (мажи)
Купот на Македонија 2021 - 29. издание на Македонскиот ракометен куп. Турнирот ќе се одржи на 13 до 15 мај 2021 година во Спортската сала Автокоманда, во организација на РФМ. Во ова издание, првак бил Вардар 1961.
Осминафинале
Извлекувањето на паровите било извршено на 15 февруари 2021 година. Натпреварите биле одиграни на 22, 24 и 25 февруари.
Четвртфинале
Извлекувањето на групите било извршено на 18 март 2021 година.
Група А
Полуфиналe
Финалe
Група Б
Полуфиналe
Финалe
Група В
Финалe
Група Г
Финалe
Завршен турнир
Извлекување на двојките било одржано на 27 април 2021 година.
Краново
Краново е драмско село во Егејска Македонија, Република Грција.
Триумфална порта (роман)
Триумфална порта (Arc de Triomphe) — роман напишан во 1945 година од Ерих Марија Ремарк. Романот е за бегалци без држава во Париз пред Втората светска војна. Овој роман бил втор светски бестселер на Ремарк, по „На Запад ништо ново“, напишан за време на неговиот егзил во САД (1939-1948). Романот бил екранизиран, најпрво како игран филм во 1948 година, а потоа бил преработен и како телевизиски филм во 1985 година.
Резиме
Романот е поставен во 1939 година, Равик, многу успешен германски хирург и бегалец без државјанство, живее во Париз, каде и покрај тоа што нема дозвола да оперира, веќе две години врши тајни операции врз пациенти во име на двајца, помалку вешти француски лекари.
Не сакајќи да се врати во нацистичка Германија, која во меѓувреме му го одзела државјанство, а и не можејќи легално да постои на ниту едно друго место во предвоената западна Европа, Равик некако успева да опстои. Тој е едно од многуте раселени лица, без пасош или какви било други документи, кои живеат под постојана закана да бидат фатени и депортирани од една земја во следната и повторно назад во првата.
Иако Равик се откажал од можноста за љубов, животот има интересен начин да се сврти кон романтичното, дури и во најлошите времиња, додека тој претпазливо се спријателува со една глумица.
Врски со други дела
Претходниот роман на Ремарк, Flotsam е исто така за животот на лицата без државјанство. Ликот на Равик исто така на кратко се појавува и во новелата „Сенки во рајот“'', исто од Ремарк.
Наводи
<references group="" responsive="">
Нидергерсдорф
Нидергерсдорф (Niedergörsdorf) — општина во округот Телтов-Флеминг, во Бранденбург, Германија.
1577
1577 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1577 година од новата ера, 577. од вториот милениум, 77. од XVI век и осма од 1570-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7085 и 7086 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6327 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5337 и 5338 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2330.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1577 година се протега во 4213 и 4214, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4273 и 4274 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2120. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 984 и 985 исламска година.
Персонален данок на доход
Персонален данок на доход (англиски: personal income tax) претставува данок кој се плаќа на вкупниот доход што го остварува поединецот врз основа на сите извори (плата, хонорар, договор за дело итн.). Персоналниот данок на доход спаѓа во групата на даноци на доходот и во групата директни даноци.
Даночни стапки
''Табела бр. 1: Стапки на персоналниот данок на доход во одбрани земји (2017)''
Персоналниот данок на доход во Македонија
Во 2007 година, прогресивниот систем на пресметка на персоналниот данок на доход бил заменет со рамен данок со пропорционална даночна стапка од 12%, која во 2008 година била дополнително намалена на 10%.
''Табела бр. 1 - Даночните приходи во Македонија, 2003-2016'' (во милиони денари)
NGC 7407
NGC 7407 — спирална галаксија во соѕвездието Пегаз, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7407 се споменува и како UGC 12230, MCG 5-54-2, CGCG 496-5, CGCG 495-42, IRAS 22510+3151.
Откривање
Објектот е откриен на 13 септември 1873 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7407 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 7407 има привидни димензии од 2' х 0,9'.
Други поделби
Проучување на NGC 7407 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 69922. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 123; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2753. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1184.
Црно тело
Црно тело — идеализирано физичко тело кое ги впива сите електромагнетни зрачења, независно од честотата и аголот на упаѓање. Бело тело е тело со „нерамана површина од која се одбиваат сите упадни зрачења подеднакво во сите правци.“
Црното тело при топлинска рамнотежа оддава електромагнетно зрачење наречено црнотелесно зрачење. Зрачењето се оддава според Планковиот закон, што значи дека спектарот е определен само од температурата, но не и од обликот или составот на телото.
Црно тело во топлинска рамнотежа покажува две својства:
Приближно тело кое би наликуало на црната површинае дупка во ѕидот во голема просторија (Погледајте подолу). Секоја светлина која ќе влезе во дупката се одбива наад бесконечно или паке е впиена во внатрешноста и не постои можност повторно да се појави, што ја прави дупката скоро перфектен впивач. Зрачењето насобрано во ваквиот затворен простор може и не мора да биде во топлинска рамнтежа, зависно од природата на ѕидовите и другата содржина во затворениот простор.
Постоечките материјали оддаваат енергија во делови—способност наречена емисвност—или енергетски нивоа на црното тело. По дефиниција, црно тело во топлинска рамнотежа има емисивност ε = 1.0. Извор со помала емисивност независна од честотата најчесто се нарекува сиво тело. Изработката на тела кои би имале емисивност близу до единица е моментален интерес во науката.
Во астрономијата, зрачењето од ѕвездите и планетите е понекогаш карактеризирана преку делотворната температура, Температурата на црните тела која ќе оддаде вкупен тек на електромагнетна енергија.
Поврзано
<li href="Категорија:Статии за преведување">Кирхофов закон за топлинско зрачење</li> Вантаблек</li><li>Планкова месност</li></ul>
Косовски Срби
Косовски Срби или Косовци (Косовци, Kosovci) — староседелски и вториот по бројност народ во автономната покраина Косово и Метохија. Во XXII век столбовите на српската култура и религија на Кралство Србија беа поставени во Косово и Метохија. За да не настане конфликт помеѓу Албанците и Србите во Косово и Метохија, Србите живеат на посебни области надгледувани од чувари на НАТО. Светските организации за човекови права се загрижени околу безбедноста на Србите како малцинство во Косово и Метохија и притисокот на кој се изложени од страна на мнозинството Албанци.
Историја
Со доаѓањето на Словените на Балканот, Косово ќе стане еден од центрите на православието и словенската писменост. За време на средниот век Косово било дел од средновековните српски држави на царот Душан и царското семејство Немањиќи и во тоа време се изградени најголем дел од манастирите на Косово и Метохија, како што се манастирите Грачаница, Дечани итн. Во градот Пеќ во Метохија подоцна ќе биде формирана Пеќката патријаршија.
Со доаѓањето на Турците започнуваат процесите на исламизација и првите доселувања на Албанците на Косово, кои ќе земат пошироки размери кон крајот на XIX век. За време на османската власт Косово се стекнува со статусот Косовски Вилает. За време на Балканските војни, српската војска повторно ќе води битка со Турците на Косово за негово приклучување кон Кралството Србија. Во ова време за Косово се користело името Стара Србија.
Партија на слободните граѓани
Партијата на слободните граѓани (на Strana svobodných občanů) е политичка партија во Чешката Република.
Отровниот ремен
Отровниот ремен е втор роман на Сер Артур Конан Дојл напишан за Професор Челенџер во 1913 година, точно пред почетокот на Првата светска војна. Приказната се одвива во џингла- поточно во замислена џунгла во собата на Професор Челенџер. Тоа е последната приказна напишана за Челенџер сè до 1920 година, кога спиритуализамот зазема главна преокупација во животот на Сер Артур Конан Дојл.
IC 1498
IC 1498 — галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 27 март 1906 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1498 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,4 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,2 mag, додека површинскиот сјај изнесува 11,4 m/лм2. IC 1498 има привидни димензии од 0,3' х 0,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 11 ч 27 м 47,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +9° 39' 7"". Положбениот агол на објектот е во износ од 45°.
Други поделби
Проучување на IC 1498 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1368101.
Користена литература
Parts I-V. Moscow: Moscow State University, 1962-74. (9,679)
Тодор Станковиќ
Тодор Трајка Станковиќ ( во —  во ) — македонски и српски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Се преселил во Маџари, Скопско. Во НОВ и ПОЈ стапил во јули 1944 година, во Единаесеттата бујановачка бригада со која се борел во Скопска Црна Гора против силните балистички сили. По основањето на Шеснаесеттата македонска ударна бригада продолжил да учествува во крвавите борби против балистичките банди и германските единици. По ослободувањето на Скопје заминал на Сремскиот фронт. Таму учествувал во сите борби. Храбро загинал во борбите против Германците на реката Дрина, во Босна.
Дуќан на ул. „Маршал Тито“ бр. 34 (Струмица)
'''Дуќан на ул. „Маршал Тито“ бр. 34''' — дуќан во Старата чаршија во градот Струмица. Објектот е заведен како културно наследство на Македонија во списокот на заштитени добра на Министерството за култура.
271
271 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 271 година од новата ера, 271. од првиот милениум, 71. од III век и втора од 270-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5779 и 5780 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5021 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4031 и 4032 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1024.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 271 година се протега во 2907 и 2908, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2967 и 2968 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 814. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 362 и 361 година пред хиџра.
1576
1576 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1576 година од новата ера, 576. од вториот милениум, 76. од XVI век и седма од 1570-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7084 и 7085 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6326 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5336 и 5337 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2329.
2087
2087 (Римски бројки) ќе биде година според грегоријанскиот календар. Тоа ќе биде 2087 година од новата ера, 87. од третиот милениум, 87. од XXI век и осма од 2080-тите.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7595 и 7596 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6837 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5847 и 5848 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2840.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 2087 година се протега во 4723 и 4724, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4783 и 4784 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2630. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1510 и 1511 исламска година.
Бугарска егзархија
Според одредени книги како таа од истражувањето на Васил К’нчов „Македонија. Етнографија и статистика“ (1900), како и од истражувањето на секретарот на Егзархијата Димитар Мишев „La Macédoine et sa Population Chrétienne“ (1905) Егзархијата дејствувала на територијата на целиот регион Македонија.
Почеток на борбата
По уништувањето на Бугарската патријаршија сите епархии преминале под директна контрола на Цариградската патријаршија. Во Отоманското Царство, во која православните христијани на Балканот биле организирани во општ Рум-милет, потчинет на Цариградската патријаршија, високиот клир бил составен претежно од Грци и во споредба со нивната национална Голема Идеја црковната политика била насочувана кон целосно укинување на образованието и црковните служби на словенски јазик и воведување на образование и служби на грчки јазик. Во крајот на 18 и почетокот на 19 век во повеќето епархии грчкиот јазик бил веќе доминантен. Друг важен фактор за појавување на незадоволство од клирот на патријаршијата во словенските епархии била широко распротстранетата корупција, бидејќи за скоро сите назначувања и дејства клирот барал да се плаќа. Зачувувањето на словенскиот јазик и создавањето на одделни бугарски црковни и образовни институции во тие услови биле прашања од првостепена важност.
Првиот протест на национална основа против грчката политика бил кренат во градот Враца во 1824 година. Конкретниот повод бил новиот вонреден данок, побаран од грчкиот митрополит. Борбата за назначување на митрополит Бугарин продолжила неколку години и завршила во 1827 година со погубување на водачот на бугарската општина по обвинувања од страна на грчкиот клир пред отоманската власт во врски со Русија и потикнување на населението кон немири и востание. Во периодот до 1839 година слични протести со барања на прогонување на грчките митрополити и назначување на бугарски започнале и во други градови - Самоков, Стара Загора, Нова Загора, Казанлак. Во сите тие случаи Цариградската патријаршија ги одбила барањата на верниците и назначувала единствено лојални кон нејзината политика владици.
Започнување на организираната борба
Следниот веќе систематски организиран период во развојот на борбата започнал во 1839 година во градот Трново, каде во 1838 година бил назначен нов грчки владика, кој веднаш по неговото пристигнување побарал од верниците нови и повисоки даноци. Локалните бугарски водачи биле револтирани од тие барања, а исто така и од општиот непријателски однос кон Бугарите, и организирале акција за протерување на Митрополитот. Дополнителна храброст давал почетокот на реформи во Отоманското Царство (познати во историографијата како епоха Танзимат) и поточно програмата на султанот за промени Ѓулхански хатишериф од 1839 година, која содржела идеи за нови закони со гаранции за правата на сите поданици независно од нивната народност и вера. На крајот од годината од името на населението на 16 потчинети на трновскиот владика кази биле испратени молби до Цариградската патријаршија и владата на Отоманското Царство Гркот да биде заменет со Бугарин. За нов владика се предлагал Неофит Бозвели, роден во градот Котел, монах од Света Гора, публицист, писател и долгогодишен свештеник во Трново. Учесниците во бугарската делегација до Високата порта биле подмитени од Патријаршијата и нивната мисија пропаднала. Како обид за компромис во Трново бил назначен нов грчки митрополит, додека Бозвели бил определен за негов протосингел со перспектива во иднина да биде владика на градот Ловеч. По пристигнувањето на новиот грчки духовник во крајот на 1840 година односите со Бугарите останале напнати, Бозвели ја одбил позицијата на протосингел и се повлекол во еден соседен манастир. Овој акт бил прифатен од Патријаршијата како провокација и отворен бунт, за кое Бозвели бил уапсен и заточен во Света Гора. Во отсуство на нивниот духовен водач трновските Бугари времено ги прекинале протестите.