cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Куново (Кратовско)
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 0908 според Државната изборна комисија, сместено во простории на приватна куќа во селото Луково. Во него се опфатени селата Близанци, Куново и Луково.
На локалните избори во 2021 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 6 гласачи.
Механика
Механика (грчки ) — област од науката што се занимава со однесувањето на физичките тела кога се изложени на сили или поместувања и последователните ефекти на телата во нивната средина.
Научната дисциплина води потелко од Древна Грција со записите на Аристотел и Арихмед  (види Историја на класичната механика и Хронологија на класичната механика). За време на раниот раниот нов век, научници како Галилео Галилеј, Јоханес Кеплер, а особено Исак Њутн, ги поставил на сега познатата класична механика.
Станува збор за гранка на класичната физика која се занимава со честички кои се во мирување или се движат со брзини значајно помали од онаа од брзината на светлината. Исто така може да се дефинира како гранка од науката која се занимава со движењето и силите кои дејствуваат на телата.
Класична наспроти квантна механика
Главната поделба на механиката ја одвојува класичната механика од квантната механика.
Историски, класичната механика се појавила прва, додека квантната механика споредбено е неодамнешно откритие. Класичната механика започнала со Њутновите закони за движење во Математички принципи на природната филозофија (Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica). Квантната механика била откриена во 1925. Се смета дека двата вида на механика го сочинуваат најзначајното познавање за физичката природа. Класичната механика особено се сметала како модел за други т.н. точни науки. Основата на сето ова е тврдокорната употреба на математиката во теориите, како и значајната улога на експериментите за проверка на теориите.
Квантната механика е со поголем опфат, бидејќи ја вклучува и класичната механика како под-диспиплина во која се применува по многу строго определени случаи. Според принципот за кореспонденција, не постои спротивставеност или конфликт помеѓу двете теми, секоја едноставно се употребува за определени ситуации. Принципот за кореспонденција тврди дека однесувањето на системите опишани од квантните теории ја претставува класичната физика во границата на големите квантни броеви. Квантната механика ја надминала класичната механика на основно ниво и е незаменлива при објаснувањето и предвудување на процесите на молекуларно и атомско ниво. Сеедно, за макроскопските процеси класичната механика е способна да ги реши проблемите кои се незамисливо тешки за квантната механика и затоа е во употреба до ден денес. Современите описи на ваквите проблеми почнува со внимателно дефинирање на квантитетите како поместување (изминато растојание), време, брзина, забрзување, маса и сила. До пред 400 години движењето се објаснувало од многу поразлична точка на гледање. На пример, следејќи ги идеите на грчкиот филозоф и научник Аристотел, научниците расправале дека ѓулето паѓа поради неговата природна местоположба во однос на Земјата, Сонцето, Месечината и ѕвездите кои се движеле кружно окулу Земјата, бидејќи природата на тешките тела е да се движат во совршени кругови.
Италијанскиот физичар и астроном Галилео ги собрал идеите на други големи мислители од неговиот период и почнал да го анализира движењето во услови на изминато растојание од некоја почетна точка и времето потребно да се измине тоа растојание. Тој покажал дека брзината на телата во пад се зголемува постепено за време на падот. Ова забрзување е исто за тешките тела и за лесните тела, доколку се занемари триењето на воздухот. Англискиот математичар и физичар Исак Њутн ја подобрил анализата преку дефинирањето на силата и масата и истите ги поврзал со забрзувањето. За тела кои се движат со брзина блиски до брзината на светлината, Њутновите закони биле заменети со квантната теорија. За секојдневните појави, сепак, се користат трите Њутнови закони за движење, кои се основата на динамиката која се занимава со изучување на причините на движењето.
Релативистичка наспроти Њутнова механика
Во споредба разликата меѓу квантната и класичната механика, Ајнштајновата теорија за општа релативност и специјалната релативност теории за релативноста го прошириле опфатот на Њутновите и Галилеевите записи на механиката. Разликите меѓу релативистичката и Њутновата механика станува значајна и доминантна како што се зголемува брзината на масивното тело и се приближува до брзината на светлината. На пример, во класичната механика, Њутновите закони за движењето се определени со равенката F=ma ,додека пак во релативистичката механика се користат Лоренцовите преобразби, кои првично се откриени од Хендрик Лоренц и се запишани со равенството F=\gamma ma (каде \gamma е Лоренцовиот фактор, кој е речиси еднаков на 1 за мали брзини).
Општа релативност наспроти квантна
Релатицистичките исправки исто така се потребни за квантната механика, иако општата релативност сè уште не е вклучена. Двете теории остануваат неспојливи, препрека која мора да се надмине при развојот на теоријата на сè.
Антика
Главната теорија за механиката во антиката била Аристотеловата механика. Подоцнежен пронаоѓач со ваква традиција е Хипарх.
Среден век
Во средновековниот период, Аристотеловите теории биле критикувани и изменето од голем број на личности, почнувајќи со Јован Филопон во шестиот век. Главен проблем било проектилното движење, со кое се занимавале Хипарх и Филопон. Ова довело до пронаоѓање на теоријата на импетусот од Французинот Жан Буридан од времето на четиринаесеттиот век, кое се развило во современите теории за инерција, брзина, забрзување и импулс. Овие и други трудови биле остварени во четиринаесеттиот век во Англија од страна на Оксфордските калкулатори како што е мислителот Томас Брадвардин, кој изучувал и формулирал бројни закони во врска со падот на телата.
На прашањето за тело изложено на постојана сила, еврејско-арапскиот физичар Абул-Баракат ал-Багдади од времето на дванаесеттиот век изјавилдека постојаната сила дава постојано забрзување, додека главните својства на рамномерното забрзано движење биле разработени од Оксфордските калкулатори од времето на четиринаесеттиот век.
Ран нов век
Двете главни фигури во раниот нов век биле Галилео Галилеј и Исак Њутн. Последната изјава на Галилео за неговата механика, поточно за падот на телата, се наоѓа во неговота книга Две нови науки (Two New Sciences) објавена во 1638. Њутновата книга Математички принципи на природната филозофија (Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica) објавена во 1687 овозможила детални математички сметки на механиката, користејќи го новиот математички калкулус и ги овозможила основите на Њутновата механика.
Постои спор за приоритетот на различни идеи: Њутновиот принцип (principia) сигурно е плодотворна работа со исклучително влијание, а систематската математика не била и не можела да биде потврдена порано бидејќи сè уште не бил пронајден калкулусот. Сеедно, многу од идеите, поточно што се однесува на инерцијата и падот на телата, биле пронајдени и потврдени од порани истражувачи, заедно тогаш новиот Галилео и помалку познати средновековни претходници. Точно одредување на заслугата понекогаш е тешко или спорно бидејќи научниот јазик и стандарди на докажување се промениле, така без разлика дали средновековните изјави се еднакви со модерните изјави или доволни докази или наместо тоа се слични со модерните тврдења и хипотези, честопати е тема на разговор.
Нов век
Двете главни нововековни напредувања во механиката се општата теорија на Алберт Ајнштајн и квантната механика, двете развиени во дваесеттиот век засновани на некои идеи од претходниот XIX век.
Видови на механички тела
Често употребуваниот термин тело треба да стои за голем број на предмети, вклучувајќи ги честичките, проектилите, вселенските летала, ѕвездите, делови од машинството, делови од цврстите материи, делови од флуиди (гасови и течности) и др.
Други разлики помеѓу различните поддисциплини на механиката, ја опфаќаат природата на телата кои се опишуваат. Честичките се тела со маклу позната внатрешна структура, се третираат како математички точки во класичната механика. Цврстите тела имаат големина и форма, но се задржуваат на едноставноста слична со онаа на честичката, додавајќи само неколку т.н. степени на слобода, како што е ориентацијата во просторот.
Инаку, телата можат да бидат полуцврсти, односно еластични, или не-цврсти, односно течност. Овие предмети имаат класична и квантна поделба на изучување.
На пример, движењето на вселенското летало, кое се однесува на неговата орбита и однос (вртење), е опишано со релативистичката теорија на класичната механика, додека аналогните движења на атомското јадро се опишани со квантната механика.
Поддисциплини во механиката
Подолу има два списока за различни предмети кои се изучуваат во механиката.
Напомена дека постои и „теорија на полиња“ која претставува посебна дисциплина во физиката, формално се третира како различна од механиката, без разлика на тоа дали е класични полиња или квантни полиња. Но во практика, предметите припаѓаат на механиката и полињата се тесно поврзани. На пример, силите кои дејствуваат на честички често се добиени од електромагнетни или гравитациски полиња, така честичките произведуваат полиња дејствувајќи како извори. Всушност, во квантната механика, самите честички се полиња, како што е теориски опишано од брановата функција.
Класична механика
Во продолжение поддисциплините се опишани како составен дел на класичната механика:
Квантна механика
Следните поддисциплините се категоризираат како дел од квантната механика:
NGC 191
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 191 се споменува и како MCG -2-2-77, Arp 127.
Откривање
Телото е откриено на 28 ноември 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 191 е од видот SBc/P. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,5 m, оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 191 има привидни димензии од 1,4' х 1,2'.
Други поделби
Проучување на NGC 191 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 2331. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 261; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5269. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1203.
Трансмасти
Трансмасти е заедничко име за незаситени масти со транс-изомер (Е-изомер) масни киселини. Бидејќи терминот се однесува на конфигурацијата на двојна јаглерод врска, трансмастите понекогаш се мононезаситени или полинезаситени, но никогаш не заситен. Трансмасти постојат во природата, но исто така се случи за време на обработката на полинезаситени масни киселини во производството на храна.
Консумирањето на трансмастите го зголемува ризикот од коронарна срцева болест со зголемување на нивото на LDL холестерол и намалувањето на нивото на "добриот" HDL холестерол.
Трансмасти
Трансмасните киселини се наоѓаат во храна која содржи животински масти, како на пример млекото и говедското месо. Настануваат како резултат на биохидрогенација, процес кој се одвива во во дигестивниот систем на животните- преживари, а под дејство на цревните бактерии. Настанатите трансмасни киселини се апсорбираат и вградуваат во млекото и ткивата на животните.
Во прехранбено-преработувачка индустрија, трансмасните киселини настануваат при постапката - хидрогенација.
Што мислите која намирница, со голема содржина на масти, убедливо го држи првото место по штетност за човечкиот организам? Дали е тоа чистата свинска маст, или можеби друг животински производ богат со масти? Одговорот можеби ќе ве изненади.
Првото место по штетност го држат намирниците богати со т.н. трансмасни киселини, а тоа се цврстите маргарини и растителните масти. Сигурно се прашувате како е ова можно кога маргаринот до скоро беше славен како здрава и корисна намирница. Но, во меѓувреме завршени се бројни клинички студии кои недвосмислено покажале и докажале дека мастите од тврдите маргарини и растителните масти се двапати полоши од заситените масти.
Зошто е тоа така можеме да видиме на примерот со холестеролот. Поедноставно кажано, постојат повеќе типови на холестерол од кои 2 се исклучително значајни за нашиот крвоток, а тоа се HDL (популарно наречен „добар“ холестерол, кој го намалува ризикот од кардиоавскуларни заболувања) и LDL (популарно наречен „лош“ холестерол, кој го зголемува ризикот за кардиоваскуларни заболувања).
Проблемот кај мастите ги создава хидрогенацијата
Хидрогенација е постапка на стврднување на маслата (течни триглицериди). При оваа постапка, која се изведува при висока температура (260 °C) и со катализатори (никел и платин), се додава водород. На тој начин настанува нова хемиска структура (хидрогенизирана маст) која на собна температура има тврда конзистензија. Просечно содржи 15-25% трансмасни триглицериди во молекулата. Човечкиот организам не може да ги препознае овие трансмасни киселини и неповолно реагира на нив.
Хидрогенизираната маст се користи за изработка на тврд маргарин, кој се пакува во коцки и се користи во домаќинството. Овој маргарин содржи најмногу трансмасни триглицериди (19 - 49%).
Печените производи од масно тесто се најбогати со трансмасни киселини, па за жал, излегува дека, на пример вкусните и привлечни кроасани, во поголеми количини се штетни.
Храната пржена во фритеза е, исто така, богата со трансмасни киселини. Маслата за готвење, кои дедлумно се хидрогенизирани, содржат 1-13% трансмасни киселини. Значи, маргарниот не е единствена намирница со трансмасни триглицериди. Сите намирици кои во себе содржат хидрогенизирани или делумно хидрогенизирани масти, имаат во себе повеќе или помалку трансмасни киселини.
Веднаш се поставува прашањето. Која е целта на хидрогенизацијата на мастите? хидрогенизацијата на мастите овозможува нивно подобро одржување (во однос на течните масла), полесно пакување и подобар вкус.
Може ли хидрогенизацијата 100% да се контролира? По правило не може, бидејќи за тоа воглавно не постојат адекватни технички средства, поготово ако се штеди на скапи катализатори, ако осцилира работната температура (260 °C) и притисокот. Токму затоа и количината на трансмасните киселини варира во финалниот производ.
Намалување на трансмасните киселини во исхраната
Трансмасните киселини предизвикуваат апсолутно пореметување на метаболизмот на холестеролот, а тоа пореметување создава добра подлога за развој на атеросклероза.
Намалување на трансмасните киселини во исхраната може да се постигне на два начини:
Со умерено консумирање на масно тесто (колачи), на тврд маргарин и на други масни намирници, се намалува количеството на трансмасните киселини во организмот.
Природното ладно цедено маслиново масло има многу малку или воопшто не содржи трансмасни киселини.
Подобрувањето на технолошката постапка на хидрогенизацијата, исто така, може значително да го намали процентот на трансмасните киселини во намирниците.
Маснотиите и срцевите болести
Важно е секој човек долгорочно да го одреди својот однос кон мастите.
Не е важна вкупната количина на масти кои ги консумираме, туку е важен нивниот квалитет. Или, уште попрецизно, важен е односот на масните киселини (заситени, незаситени и трансмасни киселини) кои ги внесуваме.
Еве правило:
Ако при тоа во својата исхрана внесете повеќе риба и маслиново масло, кои се богати со омега-3 масни киселини, опасноста од кардиоваскуларни, но и други болести, значително се намалува.
Катализа
Борјанчо Мицевски
Борјанчо Мицевски (14 август 1971 г., Крива Паланка) — поранешен градоначалник на Општина Крива Паланка од 2017 година до 2021.Негов наследник е Сашко Митовски.
Животопис
Основно и средно образование завршил во родниот град Крива Паланка, а ПМФ во Скопје, во 1996 година. По дипломирањето работел на повеќе работни позиции: бил в.д директор на Државниот инспекторат за градежништво и урбанизам, член на Советот на Општина Крива Паланка, и друго. Градоначалник на Општина Крива Паланка станал на локалните избори во 2017 година, како кандидат на СДСМ.
Бени Гудман
Бени Гудман (Benny Goodman), вистинско име Бено Гутман (Benő Guttman; Чикаго, 30 мај 1909 — Њујорк, 13 јуни 1986) бил американски џез музичар еврејско-унгарско потекло познат како „кралот на свингите“ (King of Swing) но и како „Патријарх на кларинетот“ и „Професор“.
Детство
Бени Гудман е роден во Чикаго како син на сиромашно евреи емигранти од Унгарија. Во своите рани години станува добар музичар. Со 10 години првпат го зема кларинетот во раце. Во шеснаесеттите години на еден настап го имитирал Тед Луис а во публиката се нашал Бен Полак. Наскоро после настапот Бени Гудман се придружил на оркестарот Бен Полка, во тоа време еден од најдобрите оркестри во Чикаго. Набрзо после тоа, Гудмановиот татко умира во сообраќана несреќа.
Кариера
Гудман го напушта Њујорк и станува успешен музичар во период помеѓу 1920 и 1930 година. Првата плоча снимана во 1926 година заедно со Полаковиот бенд. Пред да основа сопствен бенд, свирел во бендовите Тед Луис, Ајшам Џоунс и Ред Николс.
Годината 1932 Гудман основа сопствен бенд а во 1934 учествува во аудицијата на НБЦ со "Let's Dance" радио-програм.
Концерт во Карнеги хол
Крајот на 1937 година, Гудмановиот продуцент Вин Нејтансон предложил Гудман и неговиот бенд да настапуваат во Карнеги хол во Њујорк.
Концерт е одржан на 1 јануари 1938 година. Седум дена пред концертот, влезниците (2,760 места) биле распродадени и покрај тогашната високата цена од 2,75 американски долари.Реакцијата на публиката во почетокот била прилично мала, што го подсетувало бенот на некои рани концерти во кој како гости настапувале членовите на оркестарот Дјук Елингтон и Каунт Бејси и кои исто така не поминале добро. Но, како што концерт се одвиваше, сè се променило. Некои од песните се добро примени, а вокалниот дел Марта Тилтон во композицијата „Лох Ломонд“, иако ништо посебно, публиката ги следеше овациите и петкратниот бас. Овациите на публиката го натерале Гудман таа вечер да се обрати на публиката нагласувајќи дека бендот не очекувал толку бисеви, останал без материјал, но дека Марта Тилтон драго ќе отпее уште некоја песна. Успехот на концертот бил осигуран кога бендот почнал да свири летна композиција Синг, Синг, Синг, а незаборавен момент се случил кога  Гудман, завршил со својот соло-деоницу, неочекувано ја „предал штафетата“ на клавиристот Џес Стејси. Критичарите се согласуваат дека соло делот на Џеси Стејси на крајот од композицијата е "најдоброто нешто што овој пијанист некогаш го направил".
По некои, овој концерт е најзначаен настан во историјата на џезот. Јасно е дека после овој концер широката публика го прифатила џезот.
Продолжување на кариерата
Крајот на триесеттите години минатион век бендот достигнува врвна слава и како биг бенд, и како трио и како квартет и како секстет. Средината на четириесеттите популарноста на бендот паѓа заради неколку причини: многу од талентираните музичари од бендот биле пуштени во војна (во тек била Втората светска војна), работата во фабриките биле подобро платени а на врвот на популарноста биле соло пејачи како што е Френк Синатра.
Поред тоа, Гудман не го запоставил ни класичното дело пишувано за кларинет и често настапувал со други кларинисти. Двапати ја снимил композицијата „Кларинетски квинтет“ Волфганг Амадеус Моцарт, првпат со Будимпештански гудачким квартето а вторпат со гудачки квартет Бостонског симфониски оркестар. Снимил и кларинетски концерти Волфганг Амадеус Моцарт, Карл Марија фон Вебер и Карл Нилсен.
Слава
За Гудман се збрува дека тоа што го направил за џезот и свингот има исто значение како и она на Елвис Присли за рокенрол иако има тврдења дека многу Гудманови аранжмани неколку години порано ги одсвирил Флечер Хендерсон со својот бенд. Бени Гудман е еден од најпознатите музичари во XX век, ако тој не би постоел не би било ни свинги ни ера на големите бендови (Big Band Era).
Интересно
Бени Гудман е еден од првите белци кој се спротивставил на расната сегрегација.
После Гудмановата смрт во библиотеката на универзитетот Јејл се чува поголемиот дел од приватната колекција на Бени Гудман.
Гудмановите турнеи по Советскиот Сојуз и Далечниот Исток биле многу успешни.
Гудмановата композиција "Sing, sing, sing" Американското национално радио ја прогласио за една од 100 најважни американски музички дела.
Семејството
Бил оженет со Алиса Хамонд Дакворт, сестра на неговиот пријател Џон Хамонд. Во бракот имале две ќерки, Бенџи и Рејчел.
Бени Гудман на 13 јуни 1986 година починал во Њујорк во седумдесет и седмата година од животот. Кларинет свирел сè до последниот ден.
Лиса Ларсон
Лиза Ларсон (родена 1931 година) е шведска керамичарка и дизајнерка. Најпозната е по своите скулптури „Мала зоолошка градина“ (1955), „АБЦ девојки“ (1958), „Африка“ (1964) и „Деца на светот“ (1974-75).
Список на државни водачи во 156 година
Ова е список на државни водачи во 56 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
NGC 6582/1
NGC 6582/1 — елиптична галаксија во соѕвездието Херкул, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6582/1 се споменува и како UGC 11146, MCG 8-33-29, CGCG 254-23, KCPG 531A, VV 818.
Откривање
Објектот е откриен на 24 јули 1884 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6582/1 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 6582/1 има привидни димензии од 0,6' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 18 ч 11 м 1,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +49° 54' 41"".
Други поделби
Проучување на NGC 6582/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 61510. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 82; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3532. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 130.
Список на астероиди/701–800
Lista över asteroider (701-800)
Замтенс
Замтенс (Samtens) — општина во округот Западна Померанија-Риген, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Општината претставува административно седиште на општинската заедница Запад-Риген.
Шехзаде Бајазит (син на Сулејман I)
Шехзаде Бајазит  (Şehzade Bayezid; роден во во  – починал на  година во Казвин, Персија) — отомански принц, син на султанот Сулејман I и неговата сопруга Рокселана. Тој е брат на отоманскиот султан Селим II.
Позадина
Бајазит е роден во 1525 година во Цариград (Истанбул) за време на владеењето на неговиот татко Сулејман Величествениот. Неговата мајка била Хурем, ќерка на православен свештеник, која во тоа време била наложница на султанот. Во моментот на неговото раѓање, Бајазит имал тројца постари полноправни браќа, Мехмед (роден 1521), Абдула (роден 1522) и Селим (роден 1524). Имал и еден постар полубрат Мустафа (роден во 1515 година), а подоцна и еден помлад брат, Џихангир (роден 1531 година). Во 1533 или 1534 година, кршејќи ја двовековната традиција, неговиот татко ја ослободил и легално се оженил со неговата мајка.
Конкуренција за престолот
Сулејман имал пет сина кои достигнале зрелост. Неговиот втор син, Мехмед, починал од сипаници во 1543 година. По погубувањето на Мустафа и смртта на Џихангир (најмладиот брат кој страдал од исклучително лошо здравје) во 1553 година, останале само двајца кнезови како потенцијални наследници на престолот: Бајазит и Селим. Бајазит бил гувернер на Ќутахија а Селим бил гувернер на Маниса, два града на скоро еднакво растојание од престолнината Истанбул.
Сулејман бил во 60-тите години на својот живот, а конкуренцијата меѓу двајцата браќа над престолот била очигледна. Сулејман ги терал своите синови и решил да им ги смени работните позиции. Бајазит бил назначен да владее со Амасија а Селим со Конија, и двете провинции биле подалеку од Цариград, но сепак подеднакво оддалечени. Селим бргу го послушал на својот татко и веднаш се преселил во Конија, но на разочарување на неговиот татко, Бајазит го послушал дури по многу двоумење. Лутиот Сулејман го обвинил Бајазит дека е бунтовник и го поддржувал неговиот постар син Селим против Бајазит. Селим, во соработка со Мехмед-паша (идниот голем везир) и со дополнителна помош од татковата војска, го победил својот брат во граѓанската војна во Конија во мај 1559 година.
Бегство во Персија
Бајазит се вратил во Амасија, но побегнал во избегал во Персија со своите синови и мала војска. Според новинарот и историчар, истражувач Мурат Бардакчи, Мехмед-паша испратил војска по Бајазит, која била поразена од силите на Бајазит. Во есента 1559 година, тој стигнал во градот Ереван, каде бил примен со голема почит од гувернерот на градот. Некое време подоцна, тој стигнал во Тебриз, каде што бил пречекан од шахот Тахмасп. Иако шахот првично сесрдно и раскошно го пречекал Бајазит, наредил одржување на забави во негова чест, тој подоцна го затворил на барање на султанот Сулејман. И Сулејман и Селим испратиле пратеници во Персија за да го убедат шахот да го погуби Бајазит. За наредната година и половина, амбасадите продолжиле да патуваат помеѓу Истанбул и Казвин. На 16 јули била последната посета од османлиските амбасади, чија формална задача, како и претходните обиди, била да се обидат да го вратат Бајазит во Истанбул. Како што е наведено од проф. Колин П. Мичел, во ова биле вклучени и Кусрау-паша (гувернер на Ван), Синан-паша, Али Ака Чавуш Баши и остаток од двесте службеници. Во писмото што било дадено со амбасадата, Сулејман исто така изјавил дека е подготвен да го реафирмира Договорот од Амасија (1555) и да започне нова ера на отоманско-сафавидските односи. Сулејман, преку амбасадорите, му дал и на Тахмасп бројни подароци. Тој, исто така, се согласил со барањето на Тахмасп да му плати за предавањето на Бајазит (биле дадени 400.000 златни монети ). Конечно, на 25 септември 1561 година, Бајазит и неговите четворица сина биле погубени во околината на сафавидскиот главен град Казвин од страна на отоманскиот егзекутор Али Ака Чавуш Баши.
Семејство
Бајазит имал девет деца. Сите биле од различни мајки, освен Осман и Махмуд кои биле прави браќа. Орхан бил неговото најстаро дете.
Бајазит имал пет сина:
Бајазит имал четири ќерки:
Амвон
Амвон ( – возвишение) – поткренат подиум на солејата во православните храмови, обично во висина на едно скалило, пред иконостасот.
Од амвонот ѓаконот за време на богослужбата ја кажува ектенијата, чита од Светото писмо делови од евангелијата на светите апостоли. Од амвонот се држи проповед, а при крајот на литургијата, свештеникот зад амвонот, од западната страна, свртен кон исток во правец на царските двери, ја чита молитвата на благословување од Божествената литургија на Свети Василиј Велики. Најстарите писмени сведоштва за амвонот потекнуваат од канонот на Лаодикискиот собор од 364 година. До XVII век, амвонот не стоел пред царските двери како денес, туку бил од страна.
Византиски вид на амвон
Амвонот е подигнат подиум со кружен или полигонален облик до кој се пристапува со оградена скала поставена од една страна, сместен во средниот брод на базиликата, односно во наосот, ако е збор за некој друг вид на црковна градба. Секогаш се наоѓа во близина на олтарската преграда, т.е. пред олтарскиот простор. Неговата положба во храмот е различна: во северниот или јужниот дел на средниот брод, односно наосот, доколку не е во прашање базилика. Секогаш е поблиску до олтарот отколку до влезот. Во храмовите во Палестина, амвонот е поврзан со олтарскиот простор. На галеријата е сместен пулт за литургиски читања.
Амвонот е, или ѕидана конструкција обложена со мермерни плочи, или во целост е од камен, најчесто мермер. Телото на амвонот почесто е од кружен отколку од многуаголен облик. Целата средишна површина на телото на амвонот, како и страните на пристапните скали, се украсени со релјефи. Има два вида амвонски конструкции: со една или со две скали.
Кеплер-69
Кеплер-69 (KOI-172, 2MASS J19330262+4452080, KIC 8692861) — жолто џуџе слично на Сонцето во соѕвездието Лебед, на растојание 2430 ly од Земјата. На 18 април 2013 беше објавено дека ѕвездата има две планети. Првичните пресметки покажувале деја земјовидната планета Кеплер-69c можное да е во животопогодниот појас, понатамошните анализи покажале дека планетате веројатно е во близина на животопогодниот појас и е повеќе налик на Венера со што е животонепогодна.
Номенклатура и историја
Пред набљудувањето од Кеплер, Кеплер-69 имала2MASS каталошки број 2MASS J19330262+4452080. Во Внесниот каталог на Кеплер ја има ознаката KIC 8692861, а кога беше утврдено дека има планетарни кандидати и беше доделена ознаката KOI-172.
Кандидатите за планети биле забележани од вселенското летало Кеплер дел од мисиите на НАСА, со цел да се откријат планети премин околу матичните ѕвезди.Овие падови во сјајноста може да се протолкуваат како планети чии орбити минуваат пред нивните матични ѕвезди гледано од Земјата, иако постои можност и други појави да бидат причина за падот на сјајноста, па од оваа причина се користи поимот планетарен кандидат. По одобрувањето на трудот за откритието, ејипата поврзана со Кеплер дала дополнителни податоци за системот „Кеплер-69“. Откривачите ја именувале ѕвездата Кеплер-69, што била воспоставен процедура за именувањето на вонсончевите планети откриени од страна на самата мисија. Па така, ова е името користено од јавноста за именување на системот и неговите планети.
Ѕвездени одлики
Кеплер-69 е ѕвезда од спектрален тип G со маса приближно 81% од масата и полупречник 93% од полупречникот на Сонцето. Површинската температура изнесува 5.638 ± 168 K. За споредба, Сонцето има површинска температура од 5.778 K.
Со привидна величина, изнесува 13,7, со, што Кеплер-69 е премногу темна ѕвезда за да се види со човековото око.
Планетарен систем
Кеплер-69 има две познати планети во орбита. Кеплер-69b е жешка вонсончева планета,суперземја. Кеплер-69c е вонсончева суперземја, околу 70% поголема од Земјата. Оваа планета прифаќа сличен флукс како и Венера од Сонцето, па веројатно станува збор за супервенера.
Милован Рајевац
Милован Рајевац (роден на 2 јануари 1954 година, Чајетин) е поранешен српски фудбалер, а сега фудбалски тренер. Тој е селектор на репрезентацијата на Гана.
Играчка кариера
Рајевац бил одбранбен играч. Играчката кариера ја започнал во Борец од Чачак, а потоа по една сезона настапувал за Црвена ѕвезда и Војводина. Поминал една година во Америка (Њујорк Ероуз) потоа две повторно во Борец, една во Лунд, Шведска и на крајот се збогувал со активното играње во Слобода од Ужице.
Тренерска кариера
Започнал да работи како тренер во Борец од Чачак, потоа го водел клубот Србија од Малме, Ужице Слобода, Прогрес од Франкфурт, Железник, а помошник тренер бил во кинески Пекинг и Црвена ѕвезда, кога на чело на стручниот штаб бил Љупко Петровиќ. персоналот. По оставката на Петровиќ, Рајевац во 2004 година како привремено решение самостојно ја водел Ѕвезда во два натпревари и имал стопроцентен учинок забележувајќи две победи. Бил асистент во катарскиот Ал Сад, а потоа тренер на Војводина и Борец од Чачак.
Рајевац станал селектор на Гана во 2008 година со која постигнал историски успех на СП 2010 во Јужна Африка-пласман во четвртфиналето, иако против Уругвај тогаш најдобрата африканска репрезентација била на прагот од полуфиналето. Во првиот натпревар на Светското првенство во Јужна Африка, Гана со Србинот Милован Рајевац на клупата, ја победиле Србија со 1-0. Претходно, на почетокот на истата година, Гана била финалист на Африканскиот куп на нации со Рајевац на клупата. Таа во финалето била поразена од Египет со 1:0. По големиот подвиг во Јужна Африка, Рајевац ја напуштил Гана на 8 септември и заминал во Ал Ахли (Саудиска Арабија), а во 2011 година бил кратко време селектор на Катар, бидејќи бил сменет по поразот на пријателски натпревар со Индија (1:2) и идентичен резултат од Виетнам на гости, во квалификациите за СП 2014 година во Бразил. Во септември 2021 година, по втор пат во кариерата, бил назначен за селектор на репрезентацијата на Гана. По неуспехот на Африканскиот куп на нации 2022 година, каде Гана завршила на последното место во групата со Мароко, Габон и Коморите, Рајевац бил сменет од селекторската функција.
Док Холидеј
Џон Хенри „Док“ Холидеј (14 август 1851 – 8 ноември 1887) бил американски заболекар, коцкар, и пиштолџија од американскиот Див Запад, кој е запаметен по неговото пријателство со Вајат Ерп и неговото учество во Престрелката кај ОК Корал.
Детство и образование
„Док“ Холидеј е роден во Грифин, Џорџија, на Хенри Буроуз Холидеј и Алис Џејн Холидеј (моминско МекКи). Неговиот татко учествувал и во Мексиканско-Американската војна и во Граѓанската војна. Мајката на Холидеј умрела од туберкулоза на 16 септември 1866, кога имал 14 години. По три месеци татко му се оженил со Рејчел Мартин. По венчавката семејството се преселило во Валдоста, Џорџија, каде Холидеј се образувалво Валдоста Институтот. Таму се здобил со класично секундарно образование по реторика, граматика, математика, историја и јазици особено латински, но и француски и малку Старогрчки. Во 1870, 19-годишниот Холидеј го напуштил домот за да оди на училиште за заболекари во Филаделфија. На 1 март 1872, добил диплома Доктор за дентална хирургија од Колеџот за Стоматолошка Хирургија во Пенсилванија. Подоцна истата година, отворил заболекарска ординација со Артур Ц. Форд во Атланта. Во Атланта, Холидеј престојувал кај чичко му и неговото семејство додека ја почнувал својата заболекарска кариера. Позната братучетка на Холидеј била Маргарет Мичел, позната по нејзината книга Однесено од виорот. Се вели, но не е потврдено, дека ликот Ешли Вилкс е моделиран по Холидеј.
Здравје
Од раѓање, имал пукнато горно непце и делумно зајачка усна. На двемесечна возраст, овие недостатоци биле хируршки поправени од чичкото на Холидеј, Џ. С. Холидеј, М.Д., и братучедот, познатиот лекар Крафорд Лонг. Операцијата не оставила пречка во говорот, иако говорна терапија била неопходна, која била вршена од мајка му. Меѓутоа, еден од поновите биографи на Холидеј, Гери Л. Робертс, тврди дека не е возможно на дете од два месеци да му се направи операција на пукнато непце во тоа време, најчесто ваквите операции биле одложувани додека детето не наполнело две години. Робертс тврди дека ваква рана процедура немало да биде од значење да се спомне во локалните и националните медиуми и во медицинските весници. Според ова, тој мисли дека е не е сигурно дека Холидеј имал пукнато непце, а ги отфрла и тврдењата дека хируршка лузна се гледа на неговата слика од матурата. Овој портрет, сликан на 20-годишна возраст, ги поддржува тврдењата дека Холидеј бил пепелаво-русокос. Како адосцелент бил висок 178 cm, а тежел 70 кг. За кратко време откако ја започнал заболекарската практика, на Холидеј му била дијагностицирана туберколоза. Можно е болеста да ја добил од мајка му, бидејќи туберколозата не била позната како заразна до 1882. Му биле прогнозирани само уште неколку месеци да живее, но преселбата кон посувите и потпли предели на југозападниот дел на САД би можела да го намали влошувањето на неговото здравје.
Патувања
Во септември 1873, се преселил во Далас, Тексас, каде отворил заболекарска ординација на Улицата на Брестовите бр.56, околу четири блока источно од денешната Dealey Plaza. Почнал да се коцка и открил дека ова е попрофитабилен начин за приход, бидејќи пациентите се плашеле да одат во неговата ординација поради неговото кашлање. На 12 мај 1874, Холидеј и уште 12 други беа обвинети за нелегално коцкање. Бил уапсен во Далас во јануари 1875 откако си размениле неколку истрели со чувар на салун, но никој не беше повреден и не беше прогласен за виновен. Ја премести својата ординација во Денисон,Тексас и откако бил прогласен за виновен и казнет за „играње карти“ во Далас, се одлучил да ја напушти државата. Во годините што следеле, Холидеј имал многу вакви недоразбирања, разгорени од неговиот став и карактер дека смрт од пиштол или нож е подобра од смрт од туберкулоза. Алкохолот што Холидеј го користел да ја контролира кашлицата најчесто го придонесувало ова. Тој често ја користел изреката; „I'll be your Huckleberry.“ Ова било сленг во тоа време за „Јас сум најдобриот пиштолџија за тебе.“ Понатаму, тоа било практично прашање за еден коцкар, кој си терал по свое на работ од законот, морал да ги поддржи спорните точки на игра најмалку со закана на сила. Холидеј продолжил да патува низ рударските гратчиња, каде коцкањето било профитабилно и легално. Холидеј бил во Денвер, Чејен и Дедвуд (места погодени од „златна треска“ во територијата на Дакота) есента 1876. До 1877, Холидеј бил во Форт Грифин Тексас, каде првпат се сретнал со Вајат Ерп. Биле запознаени од заеднички пријател, Џон Шанси. Двајцата оформиле неверојатно пријателство; Ерп порамнодушен и контролиран, Холидеј понервозен и импулсивен. Ова пријателство беше зацврстено во 1878 во Доџ Сити, Канзас, кога Холидеј го одбранил Ерп во салун од неколку каубоји кои сакале да го убијат Вајат, каде Ерп и Холидеј допатувале да заработат пари со коцкање со каубојите кои го терале својот добиток од Тексас. Холидеј сè уште се занимавал со заболекарство во неговите соби во Доџ Сити, како што е наведено во реклама во весник од Доџ во 1878 (ветувал дека ќе им ги врати парите на клиентите ако не биле целосно задоволни), но ова е последниот негов обид со практика. Во интервју за еден весник понатаму во својот живот, рекол дека се занимавал со стоматолошка практика „околу 5 години“. Холидеј се запознал со Мери Кетарин Хорони („Нослата Кејт“- „Big Nose Kate“) во Форт Грифин и ја почнал својата долгорочна авантура со неа.
Посветен коцкар и репутација на пиштолџија
Ерп учествувал во инцидент, во времето кога бил заменик шериф, опколен од луѓе кои сакале да го убијат. Холидеј, кој тогаш бил сопственик на бар во градот и играл фаро (како и низ целиот свој живот), го напуштил барот, се приближил од друг агол да ја покрие групата со пиштолот или пукал или се заканил дека ќе пука во еден од овие луѓе. Ерп потоа секогаш бил благодарен на Холидеј што му го спасил животот тој ден. Многу други престрелки на Холидеј се понекогаш преувеличени. Имал неколку документирани престрелки во различни салуни, каде што бил сметан дека е брз колку Дивиот Бил Хикок. Една таква документирана се случила кога Холидеј бил вмешан во кавга за железничка пруга. На 19 јули 1879, Холидеј и познатиот пиштолџија Џон Џошуа Веб седеле во салун во Лас Вегас, Ново Мексико кога поранешен војник од армијата на САД, Мајк Гордон почнал силно да и вика на една од девојките во салунот. Кога Гордон испаднал од салунот, Холидеј го следел. Гордон го извлекол пиштолот и испукал еден куршум, промашил. Холидеј наеднаш го извлекол пиштолот и го убил Гордон. На Холидеј му било судено за убиството но бил ослободен, најмногу заради сведоштвото на Веб.
Тумбстоун, Територија на Аризона
До 1879 Доџ станал многу чесен град за оние луѓе кои претходно го гледале поинаков. За многумина, било време да се преселат во некои делови каде цивилизацијата што ја носела железничката пруга не допирала, места каде што ќе се прават пари. Холидеј, до ова време, бил познат по својата докажаност како коцкар и пиштолџија. Преку неговото пријателство со Вајат и другите браќа Ерп, особено Морган и Вирџил, Холидеј отишол во градот со рудници за сребро Тумбстоун, Територија на Аризона во септември 1980. Браќата Ерп биле таму од декември 1879. Некои тврдат дека Ерпови го повикале Холидеј откако настанале проблемите со бандата „Каубоји“. Во Тумбстоун, Холидеј брзо се вмешал во локалната политика и насилство која довела до познатата престрелка кај ОК Корал во октомври 1881. Престрелката се случила пред и до Флај пансионот и уметничкото студио, каде Холидеј имал соба, денот по ноќната караница помеѓу Холидеј и Ајк Клентон. Клентонови и Меклориеви се собрале пред пансионот, и куќата западно од него, пред да ги пресретнат Ерпови. Холидеј сугурно мислел дека се тука за да го убијат. Познато е дека Холидеј ја носел сачмарката на Вирџил; оружјето му било дадено пред престрелката од Вајат Ерп, Холидеј носел долго палто кое го прикривало оружјето. Вирџил Ерп го земал бастунот на Холидеј, тој барал да се одбегне паника меѓу граѓаните на Тумбстоун и помеѓу Клентонови и Меклориеви. Стратегијата пропаднала: додека Вирџил го направил тоа, еден сведок видел човек, со голема сигурност Холидеј, вперил во градите на каубој „голем бронзен пиштол“ (најверојатно сачмарката), потоа се повлекол. Вајат Ерп и Френк Меклори биле првите што отвориле оган, скоро во исто време според сведочењето на Вајат Ерп. Потоа, Холидеј ја искористил сачмарката да го убие Том Меклори, единствениот човек што ќе се здобие со фатални рани од сачмарка во пределот на градите. Ова најверојатно се случило рано во престрелката, пред Холидеј да извади пиштол. Том бил погоден пред другите истрели било и сведоштвото на сведок од каубојите (Хем Лајт). Помалку веројатни сценарија каде Холидеј во едната рака држел пиштол а во другата сачмарка и го искористил пиштолот прво, биле претпоставени. Најприфатеното тврдење е дека Холидеј пукнал со сачмарката еднаш (го ранил Том Меклори) потоа ја заменил со пиштол во остатокот на престрелката. На обвинителна расправа било утврдено дека престрелката не била криминален чин во корист на Холидеј и Ерпови. Ситуацијата во Тумбстоун подоцна се влоши кога Вирџил Ерп од заседа беше трајно ранет во декември 1881. Потоа Морган Ерп беше убиен во заседа во март 1882. По убиството на Морган, Ерпови, нивните семејства и Холидеј си заминаа од градот. Во Тускон, додека Вајат, Ворен Ерп и Холидеј ги испраќале ранетиот Вирџил Ерп и неговата жена Али за Калифорнија, се спасиле од уште една заседа и ова ќе биде почетокот на одмаздата кон убијците на Морган.
Одмаздата на Ерп
Прва жртва на одмаздата бил Френк Стилвел, поранешен заменик на Џони Беан. Стилвел бил во Тускон за да ограби кочија но бил убиен на шините до возот на Ерп. Што барал Стилвел на станицата не е никогаш откриено (можеби чекал некој човек кој ќе сведочи против Ерп во негова полза), но Вајат Ерп сигурно мислел дека Стилвел бил таму да го повреди. Во неговата биографија, Вајат признава дека пукал во Стилвел со сачмарка. Меѓутоа, Стилвел бил најден со две рани од сачмарка и три рани од пиштол. Холидеј, кој бил со Вајат таа ноќ и рекол дека Стилвел и Ајк Клентон чекале на станицата да го убијат Вирџил Ерп, е најверојатно вториот кој пукал. Холидеј никогаш дирекно не ја разјасни неговата улога во убивањето на Стилвел или другите што следеле. Откако семејството Ерп заминало безбедно во Калифорнија, Холидеј, Вајат, помладиот брат на Вајат, Ворен и пријателите на Вајат, Шерман Мекмастерс, Турки Крик Џек Џонсон, и Тексас Џек Вермилион јавале по одмазда три недели, во кои Кадравиот Бил Брошус и најмалку уште двајца други сметани одговорни за смртта на Морган биле убиени. Најверојатно, поради налози за апсење на шестмина од групата за одмазда (вклучувајќи го и Холидеј) во територијата на Аризона за убиството на Стилвел, групата заминала за Ново Мексико, потоа Колорадо, во средината на април 1882. Додека биле во Ново Мексико, Вајат Ерп и Холидеј имале мала расправија и се разделиле, заминале на различни правци во Колорадо. По одмаздата, ниту Холидеј ниту друг член од групата не се вратил во Аризона да живее. Во мај 1882, Холидеј беше уапсен во Денвер за убиството на Стилвел. Поради недостаток на докази, Колорадо одби да го екстрадира, иако поминал две недели во затвор додека се чекала одлуката. Тој и Вајат се сретнале повторно во јуни 1882 во Ганисон откако бил пуштен. Постои контроверзност во однос на тоа дали некој од на Ерп групата наминал на кратко во Тумбстоун да го убие Џони Ринго на 13 јули 1882. Биографите на Ринго мислат дека тоа не е веројатно. Неколку други познати пиштолџии биле вмешани во смртта, како Бакскин Френк Лесли, помалку познатиот Лу Кули и коцкарот Мајк О’Рурк. Некои веруваат, дека смртта на Ринго била предизвикана од самоубиство.