cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Економска нееднаквост
Мерење
Студија на ОЕЦД во 2011 година истражувала економска нееднаквост во Аргентина, Бразил, Кина, Индија, Индонезија, Русија и Јужна Африка. Студијата заклучила дека клучните извори на нееднаквост во овие земји вклучуваат „голем, постојан неформален сектор, раширени регионални поделби (на пр. урбано-рурален), празнини во пристапот до образование и бариери за вработување и напредување во кариерата на жените“.
Студија на Светскиот институт за истражување на развојната економија при Универзитетот на Обединетите нации објавил дека само најбогатите 1% од возрасните поседувале 40% од глобалните средства во 2000 година. Трите најбогати луѓе во светот поседуваат повеќе финансиски средства од најниските 48 земји заедно. Комбинираното богатство на „милионерите од 10 милиони долари“ пораснало на скоро 41 трилион долари во 2008 година. Извештајот на Оксфам за глобалната нееднаквост во 2020 г. покажал дека системот го изградиле богати и моќни мажи, кои продолжуваат да ги носат правилата и да ја користат најголемата погодност. Мажите ширум светот поседуваат 50% повеќе богатство од жените.
US Wealth Inequality - v2.png
Според ПолитиФакт, првите 400 најбогати Американци „имаат повеќе богатство отколку половина од сите Американци заедно“. Според „Њујорк Тајмс“ на 22 јули 2014 година, „најбогатите 1 процент Американци поседуваат повеќе богатство од оние кои се на дното од 90 проценти“. Наследното богатство може да помогне да се објасни зошто многу Американци кои станале богати можеби имале „добар почеток во кариерата“. Во септември 2012 година, според Институтот за студии за политика (ИПС), „над 60 проценти“ од 400 најбогати Американци според Форбс „имале значителна привилегија“. Во извештајот за ИПС од 2017 година се вели дека три лица, Џеф Беjзос, Бил Гејтс и Ворен Бафет, поседуваат исто толку богатство колку и долната половина од населението, или 160 милиони луѓе, и дека растечката различност меѓу богатите и сиромашните создала „морална криза“, истакнувајќи дека „не сме биле сведоци на толку екстремни нивоа на концентрирано богатство и моќ уште од првото позлатено доба пред еден век“. Во 2016 година, светските милијардери го зголемиле своето комбинирано глобално богатство на рекордни 6 трилиони долари. Во 2017 година, тие го зголемиле своето колективно богатство на 8,9 трилиони. Во 2018 година, нееднаквоста во приходите на САД го достигнало највисокото ниво досега забележано од Бирото за попис.
Постојните податоци и проценки сугерираат на голем пораст на меѓународните (и општо меѓу-макрорегионалните) компоненти помеѓу 1820 и 1960 година. Можеби тоа е малку намалено од тоа време на штета на зголемената нееднаквост во земјите. Програмата за развој на Обединетите нации во 2014 година тврди дека поголеми инвестиции во социјалното осигурување, работни места и закони што ги штитат ранливите популации се неопходни за да се спречи проширување на нееднаквоста во приходите.
Постои значителна разлика во измерената распределба на богатството и разбирањето на јавноста за распределбата на богатството. Мајкл Нортон од Бизнис школата на Харвард и Ден Арили од Одделот за психологија на Универзитетот Дјук, утврдиле дека ова е вистина во нивното истражување спроведено во 2011 година. Вистинското богатство кое се одвивало во највисокиот квинтил во 2011 година било околу 84%, додека просечната сума на богатството за кое пошироката јавност проценува дека оди во најголемиот квинтил била околу 58%.
Според студијата од 2020 година, глобалната нееднаквост во заработката значително се намалила од 1970 година. Во текот на 2000-тите и 2010-тите, уделот на заработката од најсиромашната половина на светот двојно се зголемила. Двајца истражувачи тврдат дека нееднаквоста во глобалниот доход се намалува како резултат на силниот економски раст во земјите во развој. Според извештајот од јануари 2020 година на Одделот за економски и социјални работи на Обединетите нации, економската нееднаквост меѓу државите се намалила, но меѓудржавната нееднаквост е зголемена за 70% од светската популација во периодот 1990-2015 година. Во 2015 година, ОЕЦД објавила во 2015 година дека нееднаквоста во приходите е поголема отколку што некогаш била во рамките на земјите членки на ОЕЦД и е на зголемено ниво во многу економии во подем. Според извештајот на Меѓународниот монетарен фонд од јуни 2015 година:
Во октомври 2017 година, ММФ предупредил дека нееднаквоста во нациите, и покрај глобалната нееднаквост што паѓа во последните децении, се зголемила толку нагло што го загрозува економскиот раст и може да резултира во понатамошна политичка поларизација. Во извештајот на Фондот за фискален монитор се вели дека „прогресивното оданочување и трансфери се клучни компоненти на ефикасна фискална прераспределба“. Во октомври 2018 година Оксфам објавил Индекс на намалување на нееднаквоста кој ги мери социјалните трошоци, даноците и правата на работниците за да покаже во кои земји се најдобри затворањето на јазот меѓу богатите и сиромашните.
Распределба на богатство во рамките на одделни земји
Следната табела прикажува информации за поединечна распределба на богатството во различни земји од извештајот на Credit Suisse за 2018 година.
Распределба на приходот во одделни земји
Вредноста на Џиниевиот коефициент над 50 се смета за висок; земји, вклучувајќи ги Бразил, Колумбија, Јужна Африка, Боцвана и Хондурас може да се најдат во оваа категорија. Вредноста на индексот од 30 или повеќе се смета за среден; земји, вклучувајќи ги Виетнам, Мексико, Полска, САД, Аргентина, Русија и Уругвај може да се најдат во оваа категорија. Вредноста на индексот помал од 30 се смета за мал; земји, вклучувајќи ги Австрија, Германија, Данска, Словенија, Шведска и Украина може да се најдат во оваа категорија, како и земјите кои претходно биле дел од Советскиот Сојуз или нејзините сателити, како Словачка, Чешка и Унгарија.
Различни предложени причини за економска нееднаквост
Постојат различни причини за економска нееднаквост во општествата, вклучувајќи ги и функциите на глобалниот пазар (како што се трговијата, развојот и регулативата), како и социјалните фактори (вклучувајќи пол, раса и образование). Неодамнешниот раст на вкупната нееднаквост во приходот, барем во рамките на земјите на ОЕЦД, бил поттикнат најмногу од зголемувањето на нееднаквоста во платите.
Економистот Томас Пикети тврди дека проширувањето на економскиот диспаритет е неизбежен феномен на слободниот пазарен капитализам кога стапката на поврат на капиталот (r) е поголема од стапката на раст на економијата (g).
Пазар на трудот
Главна причина за економска нееднаквост во рамките на современите пазарни економии е утврдувањето на платите од страна на пазарот. Каде што конкуренцијата е несовршена; информациите се нерамномерно распоредени; можностите за стекнување образование и вештини се ограничени. Бидејќи многу вакви несовршени услови постојат буквално на секој пазар, всушност постои мала претпоставка дека пазарите се генерално ефикасни. Ова значи дека постои огромна потенцијална улога на владата да ги поправи ваквите неуспеси на пазарот. Аргумент на Малтусијан
Даноци
Друга причина е стапката со која се оданочуваат приходите заедно со прогресивноста на даночниот систем. Прогресивен данок е данок со кој даночната стапка се зголемува како што се зголемува основната сума на оданочување. Во прогресивен даночен систем, нивото на врвната даночна стапка честопати ќе има директно влијание врз нивото на нееднаквост во рамките на едно општество, или зголемување или намалување, под услов приходот да не се промени како резултат на промената на даночниот режим. Дополнително, поостриот даночен прогресивен план што се применува на социјалното трошење може да резултира во порамномерна распределба на приходот низ таблата. Даночните кредити, како што е кредитот за заработен данок на доход во САД, исто така, може да ја намалат нееднаквоста на приходот. Разликата помеѓу Џиниевиот коефициент за распределбата на приходот пред оданочувањето и Џиниевиот коефициент по оданочувањето е индикатор за ефектите од таквото оданочување.
Образование
Важен фактор во создавањето на нееднаквост е разликата во пристапот на поединците до образование. Образованието, особено во област каде што има голема побарувачка за работници, создава високи плати за оние со баранто образование. Сепак, зголемувањето на образованието прво се зголемува, а потоа се намалува растот, како и нееднаквоста во приходите. Како резултат, оние кои не се во можност да си дозволат образование, или избираат да не имаат изборно образование и обично добиваат многу пониски плати. Оправданоста за ова е дека недостатокот на образование води директно до помали примања, а со тоа и пониски заштеди и инвестиции. Спротивно на тоа, квалитетното образование ги зголемува приходите и го промовира растот затоа што помага да се ослободи продуктивниот потенцијал на сиромашните.
Економски либерализам, дерегулација и пад на синдикатите
Џон Шмит и Бен Циперер (2006) укажуваат на економскиот либерализам и намалувањето на деловната регулатива заедно со падот на членството во унијата како една од причините за економската нееднаквост. Во анализата на ефектите од интензивната англо-американска либерална политика во споредба со континенталниот европски либерализам, каде синдикатите останале силни, тие заклучиле: „''Американскиот економски и социјален модел е поврзан со значителни нивоа на социјално исклучување, вклучително и високи нивоа на нееднаквост во приходите, високи стапки на релативна и апсолутна сиромаштија, сиромашни и нееднакви образовни резултати, лоши здравствени резултати и високи стапки на криминал и затвор. Во исто време, достапните докази обезбедуваат мала поддршка за ставот дека флексибилноста на пазарот на трудот во стилот на САД драматично ја подобрува трудот - резултати на пазарот. И покрај популарните предрасуди за спротивното, американската економија постојано обезбедува пониско ниво на економска подвижност од сите континентално-европски земји за кои се достапни податоци''.“
Во поново време, Меѓународниот монетарен фонд објави студии кои открија дека падот на унионизацијата во многу напредни економии и воспоставувањето на неолиберална економија ја поттикнува зголемената нееднаквост во приходите.
Информациска технологија
Растот на важноста на информатичката технологија е заслужен за зголемување на нееднаквоста во приходите. Технологијата е наречена „главен двигател на неодамнешното зголемување на нееднаквоста“ од страна на Ерик Брњолфсон, од МИТ. Во аргументот против ова објаснување, Џонатан Ротвел забележува дека ако технолошкиот напредок се мери со високи стапки на пронајдоци, постои негативна корелација помеѓу него и нееднаквоста. Земјите со високи стапки на пронајдоци - „како што се мери со апликациите за патенти поднесени според Договорот за соработка со патенти“ - покажуваат помала нееднаквост. Во една земја, САД, „платите на инженерите и развивачите на софтвер ретко достигнуваат“ над 390.000 американски долари на година (долната граница за првите 1% заработувачи).
Глобализација
Либерализацијата на трговијата може да ја пренасочи економската нееднаквост од глобално во домашно ниво. Кога богатите земји тргуваат со сиромашните земји, ниско квалификуваните работници во богатите земји може да забележат намалени плати како резултат на конкуренцијата, додека работниците со ниска квалификација во сиромашните земји може да забележат зголемени плати. Трговскиот економист Пол Кругман проценува дека либерализацијата на трговијата имала мерлив ефект врз зголемувањето на нееднаквоста во САД. Тој го припишува овој тренд на зголемена трговија со сиромашните земји и фрагментација на средствата за производство, што резултира со ниски квалификувани работни места да станат повеќе трговски.
Антропологот Џејсон Хикел тврди дека глобализацијата и „структурното прилагодување“ ја започнале „трката кон дното“, кое е значаен двигател на зголемената глобална нееднаквост.
Пол
Во многу земји, постои полова разлика во платите во полза на мажите на пазарот на трудот. Неколку други фактори освен дискриминацијата придонесуваат за овој јаз. Во просек, жените имаат поголема веројатност од мажите да разгледаат други фактори освен платата кога бараат работа и може да бидат помалку подготвени да патуваат или да се преселат. Томас Совел, во својата книга Знаење и одлуки, тврди дека оваа разлика се должи на тоа што жените не заземаат работа поради брак или бременост. Во извештајот на пописот на САД се вели дека откако ќе се земат предвид другите фактори, сè уште постои разлика во заработката помеѓу жените и мажите. Јазот во приходите во други земји се движи од 53% во Боцвана до -40% во Бахреин.
Економски развој
Економистот Сајмон Кузнец тврдел дека нивоата на економска нееднаквост се во најголем дел резултат на фазите на развој. Според Кузнец, земјите со ниско ниво на развој имаат релативно еднаква распределба на богатството. Како што се развива една земја, таа стекнува повеќе капитал, што доведува до тоа сопствениците на овој капитал да имаат повеќе богатство и приход и да воведат нееднаквост. На крајот, преку разни можни механизми за прераспределба, како што се програмите за социјална помош, поразвиените земји се враќаат на пониско ниво на нееднаквост.
Концентрација на богатство
Концентрацијата на богатството е процес со кој, под одредени услови, новосоздаденото богатство се концентрира во сопственост на веќе богати поединци или субјекти. Соодветно на тоа, оние кои веќе поседуваат богатство имаат средства да инвестираат во нови извори на создавање богатство или на друг начин да ја искористат акумулацијата на богатство, и со тоа тие се корисници на новото богатство. Со текот на времето, концентрацијата на богатството може значително да придонесе за опстојување на нееднаквоста во општеството. Томас Пикети во својата книга Капитал во 21 век тврди дека основната сила за дивергенција е обично поголемо враќање на капиталот (r) од економскиот раст (g) и дека поголемите богатства генерираат поголеми приноси.
Барање за изнајмување
Економистот Џозеф Стиглиц тврди дека наместо да се објаснат концентрациите на богатство и приход, пазарните сили треба да послужат како кочница за таквата концентрација, што може подобро да се објасни со непазарната сила. Додека пазарот ќе понуди надомест за ретки и посакувани вештини за наградување на создавање богатство, поголема продуктивност, итн., тоа исто така ќе ги спречи успешните претприемачи да заработуваат вишок профит преку поттикнување на конкуренција за намалување на цените, профитот и големата компензација. Подобар објаснувач на растечката нееднаквост, според Стиглиц, е употребата на политичка моќ генерирана од богатство од одредени групи за да се обликуваат владините политики финансиски корисни за нив. Овој процес, познат кај економистите како барање изнајмување, носи приход не од создавање на богатство, туку од „грабање поголем дел од богатството што инаку би се произведувало без нивен напор “.
Финансиска индустрија
Џејмс Гелбрејт тврди дека земјите со поголем финансиски сектор имаат поголема нееднаквост, а врската не е случајна
Глобално затоплување
Извештајот за Оксфам и Стокхолмскиот институт за животна средина во 2020 година вели дека најбогатите 10% од глобалното население биле одговорни за повеќе од половина од глобалните емисии на јаглерод диоксид од 1990 до 2015 година, што се зголемило за 60%.
Буково
Буково — село во Општина Битола, во околината на градот Битола. Сместено е на огранките на Баба Планина, во близина на областа Пелагонија.
Географија и местоположба
Селото Буково се наоѓа во јужниот дел на Општина Битола, на оддалеченост од 5 километри од градот Битола на источните огранки на Пелистер (Баба Планина). Буково е ридско село, расположено на надморска височина од 720 метри. Поради близината со градот Битола, Буково е дел од неговата рурбална зона, односно тоа е населбата Буковски Ливади во подножјето на Баба Планина, веднаш под селото Буково. Атарот на Буково зафаќа површина од 17,9 км2, од кои обработливото земјиште 913 ха, пасиштата 591,8 ха и шумите 146,3 ха. Во непосредна близина на селото Буково се наоѓа археолошкото наоѓалиште на античкиот град Хераклеја основан од Филип II Македонски.
Историја
Како легенда се пренесува дека првите семејства иле населени од многу поодамна изгореното село Неољани, што се наоѓало во близина од околу еден километар западно од сегашното Буково, во почетокот сместено во подножјето на буковските планини - Стар Забел и Неолица, покрај реката Киндирка, што се формира од прочуените извори на Дванаесетте Кладенци. Постојат остатоци и од стара црква, за која постојат податоци. Се претпоставува дека горната десна маала на Буково била населувана и од жители, од старото, многу одамна иселено село Магарево, од кое и денес можат да се забележат распаднати ѕидишта. Таа месност сега е под ливади и се вика Магарешки Ливади, а се наоѓа покрај Стара Река, што извира во буковско-ореовските планини, на околу 1,5 километри над сегашното Орехово, кое исто така е населено од жителите на Магарево. Ова дотолку повеќе е за верување оти Орехово во ништо не се разликува од Буково, ни по говорни особини, ни по обичаи, ниту по било што друго. Има верзија што е, исто така за верување, дека сегашното Буково посебно неговата долна маала била населена од старото иселено село викано Селиште, што се наоѓа десно од Стара Река, непосредно до сегашната црква - капела викана „Пречиста“. И тука сега можат да се сретнат остатоци од ѕидишта. За населувањето на долните маала на селото Буково можат да се сретнат остатоци од ѕидишта. Држи место и претпоставката дека Буково било населувано и од избегани жители од античкиот град Хераклеја по неговиот земјотрес, по кое и територијата од тој град станала сопственост на селото Буково. Првите пишани историски документи во кои се споменува Буково се турските сиџили од 26 јуни 1607 година, во кој се споменува земањето заем на жител - железар од селото.
Во век, Буково било село во Битолската каза на Отоманското Царство.
Македонскиот просветител Јордан Хаџи-Константинов - Џинот во својот напис „Манастир (Битоља)“ објавен во „Цариградски весник“ на 8 јануари 1855 година споменува дека градот Битола кој е најдревниот град во Македонија Пелагониска после Христа од словенските цареви го добил името  Манастир и Буково , а не Битола кое е непознао име во старините (историските извори). Голема е веројатноста Јордан Хаџи-Константинов - Џинот да ја извел оваа претпоставка поради непосредната близина и поставеноста на остатоците од древниот град Хераклеја Линкестис токму помеѓу градот Битола и селото Буково. Понатаму во написот за селото Буково стои дека тоа се наоѓа на ½ час од градот Манастир (Битола) и во него е прекрасниот манастир со храмот на Успение на пресвета Богородица соѕидан од царот Стефан Силни (Душан). Сите манастирлии (битолчани), христијани и Турци, во летно време повеќе таму одат на прошетки и веселби. Во тој манасир имало повеќе до 20 товари стари ракописи, но во оа време ни славјански свештеник не сакале, а камо ли славјанска книга да осттане со нашите пергаменти. Во тоа врее во Буково постоело грчко пеење (богослужба) со еден свештеник родом Цинцарин (Влав).
Ова е верзијата која се употребувала во периодот кога Македонија била во рамките на Југославија, заради тогашното комунистичко владеење и дискриминација на искаживање и етничка самоопределба. На овој простор живеел народ и пред тоа, односно историските корени водат од иселувањето на античкиот град Хераклеја. При крајот на VI век животот во Хераклеја згаснува со доаѓањето на Словените и се создава едно мешање на народите и населување на просторите околу Буково, заради што во подоцнежниот период жителите на Буково стануваат големи земјопоседници, вклучувајќи ја и самата Хераклеја и голем дел од Пелагонија, градот Битола и шумскиот простор над Буково. Заради својата сратешка местоположба и бројноста на жители, Буково било окупирано од сите окупатори и оставиле свои траги како на пр. бугарски и француски конзулат, грчка школа, српска тортура и асимилација. Во Буково исто така останала и чешмата која се наоѓа на средина од селото која е подигната во чест на убиените во втората светска бојна.
За славното минато и материјалното богатство на жителите на Буково сведочи и архитектурата на некои од постарите куќи, која е градска и во барокен стил како куќите на Широк Сокак во Битола. Останатите куќи кои се изградени од делкан камен исто така се забележителни со својата импозантна големина од 2 и 3 катови. За духовното и културното минато на Буково сведочи буковскиот манастир „Свето Преображение“ кој иако е возобновен во 1837 година на темели на постарата црква, се споменува во записи од XVI и XVII век.
За потеклото на името на Буково, најверојатна е претпоставката дека тоа потекнува од името на дрвото бука, кога е го има во изобилство на падините на Пелистер околу самото село Буково.
Население
Според статистиката на егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Буково имало 2.400 Македонци, патријаршисти.
Селото броело 1.939 жители во 1961 година, додека во 1994 година живееле само 1.012 жители. Според пописот од 2002 година, селото Буково брои 3.494 жители, од кои 3.456 Македонци, 14 Турци, 11 Албанци, 6 Срби, 1 Влав и 6 останати, и претставува најголемо село во општината и пошироко во Битолско.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 1.125 жители, од кои 1.023 Македонци, 18 Албанци, 22 Турци, 4 Срби, 4 останати и 54 лица без податоци.
Родови
Буково е македонско село.
Според истражувањата од 1951 година, родови во селото се:
Општествени установи
Во Буково има осумгодишно основно училиште „Коле Канински“, амбуланта, пошта и дом на културата. Домот на културата се наоѓа во зградата каде што се наоѓаат и месната заедница и продавницата на сретсело.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 0069 според Државната изборна комисија, сместено во основното училиште.
Културни и природни знаменитости
Црквата „Св. Троица“ се наоѓа во прирадската населба Буковски Ливади, но таа е вон атарот на буково, во границите на градот Битола.
Редовни настани
Буково е меѓу малкуте места во Македонија каде секоја година последната недела пред Велигден се слави празникот Лазара. За време на празникот младите девојки (а понекогаш и момчињата) од селото се облекуваат во богати традиционални селски носии и шетајќи од куќа до куќа пеат Лазараски песни, а по завршувањето на песната домаќинот им става по едно јајце во кошницата која ја носат или пари. Овој празник исто така се слави и во некои села во Костурско.
Иселеништво
Во првата половина на дваесеттиот век и дел од втората поголем дел од населението заминува на печалба пред сè во Австралија, САД, Канада и европските земји. Моментално во дијаспората има преку 2000 жители од Буково, меѓу кои најбројни на едно место се иселениците од Буково во Рочестер - САД каде има преку 800 буковци, кои имаат изградено и сопствена црква, па поради тоа градот популарно меѓу буковци се вика и "Bukovo City".
Занимливости
Буково е светски препознатливо по својот црвен пипер наречен „буковец“.
Виктор Аќимовиќ
Виктор Аќимовиќ (, -, ) — македонски публицист, новинар, филмски и фотографски автор. Познат е како „македонскиот Рихард Зорге“.
Животопис
Аќимовиќ е роден во Тетово на 15 мај 1915 година, во видно семејство, кое се доселува во градот во средината на XIX век. Прадедото на Виктор, Стојко Аќимовиќ е првиот учител на српската пропаганда во Тетово од 1861 година, кој доаѓа од скопското село Похошево. Фамилијата Аќимовиќ во времето на Викторовата младост ги уживало привилегиите на Кралството Југославија, како истакнато просрпско семејство со заслуги за ширењето на српската просветна пропаганда во Тетовско. Татко му, Лазар, бил моден кројач, но по Првата светска војна работел како државен чиновник и со мајка му Параскева Герасимова, прилепчанка, имале уште еден син и две ќерки.
За време на основното образование Виктор бил мошне активен во скаутското движење на Тетово, скијал и се занимавал со фотографија, бидејќи и Лазар бил фотограф – аматер. Неговиот дедо Љубомир бил учител, како и прадедото, што му овозможило интелектуално опкружување и пристап до прилично богатата семејна библиотека. Од 1932 година до 1934 учел во средното земјоделско училиште во Крижевци, Хрватска. Во тоа време ги познавал, покрај македонскиот и српскиот, турскиот, албанскиот јазик, а подоцна и словенечкиот, бугарскиот, рускиот и францускиот јазик.
Уште во Крижевци пројавил антирежимски ставови за што бил казнет од судот со 14 дена затвор и отпишување од училиштето поради „ширење комунизам“. По издржаната казна (1934 година) се вратил во родниот град, но само по два месеца, поради неговиот напис објавен во „Глас Полога“, во кој се критикува работата на социјалната служба за осигурување во Тетово, заработил нова тужба. Во ноември истата година почнал да го издава својот весник „Тетовске новине“, а како уредник, покрај него, се појавува и Боро Атковиќ. По првиот ден од излегувањето, промакедонските ставови, промовирани во весникот, провоцираат судско решение за забрана за печатење. „Тетовске новине“, сепак, излегува уште извесно време. Бил пријател со Кочо Рацин, Павел Шатев, Антон Панов и жесток критичар на „големците“ како Страхил Гигов и Боро Чушкар. Бил оженет со Словенката Милена Година, но подоцна повторно се преженил. Неговите потомци живеат во Словенија.
Во 1939 година во Марибор го издал единствениот број на промакедонскиот весник на српски јазик, „Јужна Стварност“. Од 1944 година активно се вклучил во НОБ.
Во март 1949 година е уапсен и според пресудата на Окружниот суд во Скопје од 1950 година против него, тој се товари дека за време на окупацијата во Скопје имал контакти со окупациските власти и дека во септември 1944 година бил избран за член на иницијативниот комитет, заедно со Мирко Стефановски и Георги Киселинов, а овој комитет, според пресудата, требало да претставува дел од марионетската управа на т.н. Независна Држава Македонија на чело со Иван Михајлов, создадена и контролирана од Гестапо.
После војната во 1948 година Информбирото му испраќа писмо во кое пишува дека тој би требало да работи како информатор на истото, но Аќимовиќ го пријавува писмото, но сепак бил уапсен и бил осуден на четири години затвор со обвинение дека се обидел да пребега во Унгарија. Починал во Скопје на 21 декември 1987 година.
Творештво
Аќимовиќ е еден од првите фотодокументаристи во Главниот штаб на Македонија, а со своите фотографии учествувал и во првите броеви на весникот „Нова Македонија“. Подоцна поради јавниот судир со функционерите Гигов и Чушкар, Аќимовиќ работел како дописник на „Политика“ и Белградско радио, хрватскиот „Илустриран вјесник“ и љубљанскиот „Товариш“, но не и за македонските весници.
Од 1960 тој работи како слободен уметник, како член на Друштвото на ликовни уметници на применета уметност на Македонија, но и како слободен телевизиски репортер во информативно–политичкиот сектор на Радио–телевизија Скопје.
Во наредните две децении Аќимовиќ им се посветил на филмот и на фотографијата. Во Кинотеката на Македонија се чуваат стотина награди и признанија на Виктор Аќимовиќ, меѓу кои „Сребрена плакетa“ на Првиот фестивал во Скопје на „Средбите на солидарноста“ (1967 година) за филмот „Циркус интернационал“, највисоката награда на Фестивалот на аматерски филм во Скопје наредната година, „Сребрена плакета“ на Меѓународниот филмски фестивал на аматерски филмови во Кан, што Аќимовиќ ја доби за својот филм „Бел гулаб“ во конкуренција од 24 земји. На Меѓународниот филмски фестивал во Луксембург, во официјална конкуренција биле прикажани три негови филма, а за еден од нив, „Циганска молитва“ е награден со „Бронзена плакета“. Тој е еден и од основачите на скопскиот клуб „Камера 300“, учесник е на бројни меѓународни изложби на фотографија и еден од најпочитуваните сниматели и фотографи на Балканот, но и во Европа.
Флавин мононуклеотид
Флавин мононуклеотид (FMN), или рибофлавин-5'-фосфат, е соединение кое се добива од рибофлавин (витамин Б2) под дејство на ензимот рибофлавин киназа и има улога на простетична група кај разни оксидоредуктази, вклучувајќи ја NADH дехидрогеназата, како и улога на кофактор кај биолошките фоторецептори за сина светлина. Во текот на каталитичкиот циклус, се одвива реверзибилна интерконверзија на FMN од неговата оксидирана форма (FMN), во неговата полухинонската форма (FMNH•) и во неговата редуцирана форма (FMNH2), во рамките на оксидоредуктазите каде се наоѓа како кофактор. FMN е појак оксидирачки агенс во споредба со NAD, а е од особено значење во биолошките редокс процеси бидејќи може да учествува во трансфер на еден или два електрона.
FMN е главната форма во која се наоѓа рибофлавинот во клетките и ткивата. За негово создавање потребна е енергија од ATP, но сепак тој е повеќе растворлив во водената средина на цитоплазмата од рибофлавинот.
Рустам Кудијев
Рустам Рамизович Худиев (Рустам Рамизович Худиев; роден на 6 јануари 1985, Павлодар) — казахстански пливач во олимписката дисциплина пепертука од Казахстан. Пливал за Казахстан на Олимписките игри во 2004 и 2008 година.
Неговиот најдобар резултат бил финишот на 41. место во машка конкуренција на 100 метри пеперутка на Игрите во 2004 година.
Пливал и за Казахстан на Светското првенство во 2007 година.
Кралство Унгарија
Кралството Унгарија (кратка форма: Унгарија; на унгарски: Magyar Királyság) возникнува во 1000 година, кога кнежевството Унгарија, создадено во 896 било признато за кралство. Формата на управување од монархија во република била променета во 1918 и повторно во 1946 година, откако кралството се распаѓа и се формира независна Република Унгарија. Била силна земја во Средна Европа, која освен Унгарија, ги содржела и Трансилванија, Хрватска-Славонија како и територија позната како „територија на војската“.
Нусрет Дишо Улку
Нусрет Дишо Улку (турски: Nusret Dişo Ülkü) (роден на година во, Косово) — еден од најпознатите турски писатели на Балканот.
Животопис
Роден е во Призрен каде што има завршено вишо образование, а до пензионирањето (во 1993 година) наизменично работел како новинар и уредник на списанијата за деца "Севинч" и "Томурџук" при Редакцијата Бирлик во Скопје(1964-77), новинар при приштински „Тан“(1977-81) и како уредник на културната рубрика на весникот Бирлик во Скопје(1981-93). Пишува поезија, проза и хумористични текстови, а голем успех има забележено и во книжевноста за деца со поетските книги: "Деца и дрвја" (1963), "Децки раце" (1969), објавена и во препев на македонски и српски и Собраќајни знаци. Нусрет Дишо Улку е добитник и на познатата преведувачка награда „Златно Перо“ (1990). Неговото прозно дело за деца „Црниот Исмет“ објавена првин како лектирно издание од издавачот „Коза“ од Истанбул (1978), па преиздадено пак како лектира од издавачката куќа „Чоџук Вакф“ од Истанбул(1992) под наслов „Три Мачиња“ во кое Улку во форма на раскази дава хроника на едно сиромашно детство, во ова пригода, во превод на македонски јазик, а во издание на Дишо Промет и Фокус од Скопје, овој исклучително талентиран автор истата проза, со наслов „Кога умеев да бидам дете“ ја дава во романска форма со контрапункт во темата презентирајќи го летописот на едно весело и среќно детство.
Живојна
Живојна — село во Егејска Македонија, Република Грција.
Наунхоф
Наунхоф (Naunhof) — град во округот Лајпциг, во сојузната покраина Саксонија, Германија. Се наоѓа на реката Парте, 11 километри северозападно од Грима и 16 километри југоисточно од Лајпциг.
Космос-830
Космос-830 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 15 јуни 1976 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-830 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 115,5 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1493 км, а најмалото на 1468.
1197 п.н.е.
1197 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1197. година пред новата ера, 197. од вториот милениум п.н.е., 97. од 12 век п.н.е. и осма од 1190-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Јован (Саксонија)
Јован (германски: Johann; полски: Jan; 12 декември 1801 – 29 октомври 1873) — крал на Саксонија од домот на Ветин. За време на неговото владеење, Саксонија станала дел од Германското Царство.
NGC 7204/1
NGC 7204/1 — леќеста галаксија во соѕвездието Јужна Риба, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7204/1 се споменува и како ESO 467-8, MCG -5-52-29, VV 685, AM 2204-311, IRAS 22040-3117.
Откривање
Објектот е откриен на 27 септември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7204/1 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,8 m/лм2. NGC 7204/1 има привидни димензии од 1,6' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 6 м 53,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -31° 3' 0"". Положбениот агол на објектот е во износ од 91°.
Други поделби
Проучување на NGC 7204/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 68061. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 383; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7489. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 15.
Пред божји суд
Пред божји суд е збирка поезија од македонскиот поет Васил Пујовски.
Технички одлики
Збирката „Пред божји суд“ е објавена во 1969 година од издавачката куќа „Македонска книга“ од Скопје, во рамки на едицијата „Наша современа поезија“. Книгата, која има 73 страници, била испечатена во графикиот завод „Гоце Делчев“ од Скопје, во 1 000 примероци. Техничкото уредување и нацртот на корицата ги направил Коста Бојаџиевски, а коректурата била дело на Вера Арсовска.
NGC 4893
NGC 4893 — спирална галаксија во соѕвездието Ловечки Кучиња, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4893 се споменува и како IC 4015, UGC 8111, MCG 6-29-8, CGCG 189-10, VV 222, NPM1G +37.0379.
Откривање
Објектот е откриен на 24 април 1865 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4893 е од видот S?. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 4893 има привидни димензии од 0,4' х 0,3'.
Други поделби
Проучување на NGC 4893 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 44690. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 108; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2534. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 110.
1243 п.н.е.
1243 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1243. година пред новата ера, 243. од вториот милениум п.н.е., 43. од 13 век п.н.е. и четвртта од 1240-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4265 и 4266 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3507 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2517 и 2518 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 490 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1243 година се протега во 1393 и 1394, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1453 и 1454 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 700 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1921 и 1920 исламска година пред хиџра.
Откритија
1243 av. J.-C.
Космос-831
Космос-831 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 15 јуни 1976 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-831 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 115,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1507 км, а најмалото на 1474.
Алфхаузен
Алфхаузен (Alfhausen) — општина во округот Оснабрик, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Местоположба
Алфхаузен се наоѓа околу 27 километри (воздушна линија) северно од безокружниот град Оснабрик.
Општински единици
Општината Алфхаузен се состои од четири места:
Соседни општини
Алфхаузен се граничи на северозапад со Анкум, северно со градот Берзенбрик и на исток со Ристе, додека јужно се наоѓа градот Брамше.
Клима
Годишна просечна температура на воздухот изнесува од 8,5 до 9,0 °C и паѓаат околу 800 милиметри врнежи. Помеѓу мај и август може да има просечно 25 летни денови (климатолошка ознака за денови, чија максимална температура е над 25 степени).
Во Алфхаузен од 15 април 1949 година се наоѓа мерна станица на Германската временска служба.
Рекордни температури измерени од станицата се следниве:
Историја
Алфхаузен бил основан во 974 година. Името потекнува од долногермански и означува „единаесет куќи“. Целосната историја не е до крај позната.
Мнозинството од населението е римокатоличко. Меѓутоа, постојат и други верски заедници во градот.
Голем дел од населението емигрирало во Балтимор и Синсинати, Охајо и Северно Кентаки во САД во периодот 1830-1860.
IC 1242
IC 1242 — галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 13 февруари 1901 година од страна на Макс Волф.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 20 м 35,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +19° 26' 22"".
Други поделби
Проучување на IC 1242 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Партенштајн
Партенштајн (Parthenstein) — општина во округот Лајпциг, во Саксонија, Германија.
Алберт (Саксонија)
Алберт (германски: Albert; 23 април 1828 – 19 јуни 1902) — крал на Саксонија од домот на Ветин. Тој бил најстариот син на принцот Јован (кој го наследил неговиот брат Фридрих Август II на саксонскиот престол како крал Јован во 1854 година) од неговата сопруга Амалија Августа од Баварија. Алберт имал успешна воена кариера, предводејќи ги саксонските трупи кои учествувале во Првата Шлезвишка војна, Австро-пруската војна и Француско-пруската војна.
IC 1243
IC 1243 — галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 13 февруари 1901 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1243 е од видот *.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 20 м 40,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +19° 27' 10".
Други поделби
Проучување на IC 1243 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
1196 п.н.е.
1196 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1196. година пред новата ера, 196. од вториот милениум п.н.е., 96. од 12 век п.н.е. и седма од 1190-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4312 и 4313 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3554 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2564 и 2565 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 443 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1196 година се протега во 1440 и 1441, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1500 и 1501 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 653 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1873 и 1872 исламска година пред хиџра.
Космос-832
Космос-832 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 15 јуни 1976 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-832 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 116,0 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1520 км, а најмалото на 1482.
1244 п.н.е.
1244 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1244. година пред новата ера, 244. од вториот милениум п.н.е., 44. од 13 век п.н.е. и петта од 1240-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4264 и 4265 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3506 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2516 и 2517 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 491 пред основањето на Рим.
Парте
Парте — река во Саксонија, Германија, десна притока на Вајсе Елстер. Нејзина вкупна должина е 60 километри. Парте потекнува од северна Саксонија, помеѓу Колдиц и Бад Лаузик. Тече северозападно низ Партенштајн, Наунхоф, Борсдорф и Тауха пред да влезе во градот Лајпциг. Парте се влева во Вајсе Елстер во северозападен Лајпциг.
Тек
На нејзиниот тек низ низината околу Лајпциг (Leipziger Tieflandsbucht), Парте тече низ Гросбардау, Партенштајн, Наунхоф, Бојха, Борсдорф, Панич, Тауха и Лајпциг. Во Парте се влеваат, меѓу другите, Гладеграбен, Мала Парте, Тодграбен, Мителграбен, Гренцграбен, Трене, Цаухграбен, Кителграбен, Вахтелбах, Лезеграбен, Штадицбах, Хазенграбен и Ридгенграбен. Парте низ Лајпциг тече низ камено речно корито, кое е видливо.