cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гнатија вазна
Гнатија вазна (јаз-лат|Gnathia}}) е група на хеленистички вазни со темна основа и подврста на апулска црвенофигурална керамика. Името го добиле по местото на наоѓањето и производсто во јужна Италија. Производството започнало во средината на 4 век п.н.е.
Гнатија вазни ги подражаваат металните садови. Украсени се со канелури, а на вратот и рамената се јавува орнамент каратеристичен за хеленистичка керамика, со венци и траки од лисја, во облик на шаховски полиња или фигурални (женски фигури и Ерот) кои се сликаат со бела боја.
ФК Јувентус сезона 2022-2023
Сезоната 2022-2023 за фудбалскиот клуб Јувентус била 125-тата од неговото основање и шеснаесетта последователна сезона во највисоката лига на италијанскиот фудбал.
Дресови
Спортска опрема: Адидас Главен спонзор: Jeep Спонзор одзади на дресот: Cygames
Трансфери
Прикажани се само побитните операции
Табела
Легенда:
Нотес:
Јувентус бил казнет со 10 одземени поени.
Александар II Караѓорѓевиќ
Александар е роден во Лондон, како единствено дете на Александра и Петар II Караѓорѓевиќ. Претседателот на британската влада, Винстон Черчил, хотелскиот апартман со број 212, место каде се родил Александар, го прогласил за територија на Кралство Југославија.
Претходно, неговиот татко во април 1941 година ја напуштил Југославија и заминал најпрвин во Атина, па во Ерусалим, Каиро и Лондон. Во 1944 година тој се оженил за Александра, принцеза на Грција и Данска, ќерка на грчкиот крал Александар и Аспасија Манос.
Во текот на 1999 година, Александар активно се вклучил во кампањата против Слободан Милошевиќ. Тој бил во постојан контакт со српската опозиција. Од 2001 година, Александар живее во Белград.
ЖС „Тетово“
Железничката станица „Тетово“ — железничка станица во Република Македонија, со следниве географски координати: СГШ 42o 00 ' 27 , ИГД 20o 59 ' 13 .
Стопански раст
Стопански раст (или економски раст) — зголемувањето на општиот обем на производство на стоките и услугите во економијата. Обично, економскиот раст се пресметува и изразува како процентуално зголемување на бруто-домашниот производ во однос на претходниот временски период.
Емпириски факти за стопанскиот раст
Британскиот економист Николас Калдор неведува шест основни емпириски факти за стопанскиот раст:
Улогата на финансискиот систем во стопанскиот раст
Врската помеѓу финансискиот систем и стопанскиот раст е предмет на долгогодишни дебати при што економистите искажуваат различни ставови во однос на оваа врска. На пример, според Bagehot и Hicks, финансискиот систем одиграл клучна улога во поттикнувањето на индустријализацијата во Англија, овозможувајќи мобилизација на капитал за „огромните потфати“. И Шумпетер истакнува дека добро развиениот банкарски систем ги поттикнува технолошките иновации со наоѓање на претприемачите со најдобри шанси за успешни иновативни производи и производни процеси. Тој утврдил дека иновацијата и претприемништвото можат да влечат напред само кога економијата успешно го мобилизира штедењето, ефикасно ги алоцира ресурсите, го смалува ефектот на информациона асиметрија и го подобрува управувањето со ризикот, што се услуги кои ги обезбедува модерниот финансиски сектор. Спротивно на ова, Џоан Робинсон тврди дека „онаму каде претпријатието води, финансиите следат“. Според ова гледиште, стопанскиот развој создава побарувачка за одредени видови финансиски производи, па тој го поттикнува финансикиот развој, а не обратно.
Постојат бројни емпириски истражувања кои ја проучуваат врската меѓу финансискиот развој и стопанскиот растеж. На пример, користејќи податоци за 35 земји во периодот од 1860 до 1963 година, Голдсмит заклучува: прво, помеѓу стопанскиот и финансискиот развој може да се повлече груба паралела, доколку се разгледува подолг период од неколку декади; второ, во некои од земјите постои индикации дека периодите на забрзан стопански раст биле придружувани со натпросечна стапка на финансиски развој. Кинг и Левин во својата студија проучуваат 80 земји во периодот од 1960 до 1989 г. Тие користат четири мерки за нивото на финансискиот развој: ликвидните обврски на финансискиот сектор во однос на БДП, односот на распределбата на кредитите меѓу комерцијалните банки и централната банка, коефициентот на кредитите на приватни корисници во однос на домашните кредити (освен кредити на банките), и коефициентот на кредитите на приватни корисници во однос на БДП. Потоа тие ја оценуваат емпириската поврзаност на секој од четирите индикатори на финансискиот развој и три индикатори на раст, тоа се: просечната стапка на раст на БДП по глава на жител, просечната стапка на раст на капитал по жител и вкупниот раст на продуктивноста. Тие заклучуваат дека постои силна позитивна поврзаност помеѓу четирите индикатори на финансиски развој со трите индикатори на раст. Левин и други (2000) ја истражуваат врската меѓу финансискиот сектор и стопанскиот развој во периодот од 1960 до 1995 година и утврдуваат дека егзогените компоненти на развојот на финансиските посредници се позитивно и силно поврзани со стопанскиот развој.
Рудолф Кристоф Ојкен
Рудолф Кристоф Ojкен (роден на 5 јануари 1846 - починал на 15 септември 1926) — германски филозоф. Тој ја добил Нобеловата награда за литература во 1908 година „во признание за неговата искрена потрага по вистината, неговата прониклива моќ на мислата, неговиот широк спектар на визија и топлината и силата во презентацијата со која во неговите многубројни дела тој се оправдал и развил идеалистичка филозофија на животот ", откако тој бел номиниран од страна на еден член на шведската академија.
Раниот живот
Еукен е роден на 5 јануари 1846 година во Аурих, потоа во Кралството Хановер (сега Долна Саксонија ). Неговиот татко, Амо Бекер Еукен (1792-1851) умрел уште кога Рудолф бил дете и затоа бил воспитан само од страна на неговата мајка, Ида Марија (1814-1872, нее Гитерман). Тој бил образован во Аурих, каде што еден од неговите наставници бил класичниот филолог и филозоф Лудвиг Вилхелм Максимилијан Рејтер (1803-1881). Студирал на Универзитетот Гетинген (1863-66), каде што Херман Лоз бил еден од неговите наставници и Универзитетот во Берлин. Подоцна, Фридрих Адолф Тренделленбург му бил професор чија етичка тенденција и историскиот третман на филозофијата во голема мера го привлекувале.
Подоцнежен живот и смрт
Се оженил со Ирина Пасоу (1863-1941) во 1882 година и заедно имале една ќерка и два сина. Неговиот син Валтер Еукен станал познат основач на ордолибералната мисла во економијата. Неговиот син Арнолд Еукен бил хемичар / физичар.
Рудолф Еукен починал на 15 септември 1926 година во Јена, на возраст од 80 години.
Важни дела
Тој бел плоден писател; неговите најпознати дела се:
Други значајни дела се:
Други преводи на англиски на неговата работа се:
Тој држел предавања во Англија во 1911 година и поминал шест месеци предавајќи на универзитетот Харвард и на други места во САД во 1912-1913 година.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Антибиотска отпорност
Механизми
Постојат пет главни механизми по кои бактериите покажуваат отпорност кон антибиотиците:
Паднати (филм)
Паднати (англиски: Fallen) - американски филм од 1998 година, во режија на Грегори Хоблит. Главните улоги во филмот ги толкуваат: Дензел Вашингтон, Џон Гудмен и Доналд Сатерленд.
Вера Бужаровска
Вера Бужаровска (, -, ) — македонска писателка и публицистка.
Животопис
Бужаровска е родена во Битола на 7 декември 1931 година. Писателската кариера ја започнала во 1962 година со објавувањето на детската книшка „Стоп“ наменета како забавна и поучна литература за најмладата читателска публика. Потоа нејзиното творештво продолжува со над четириесетина прозни и поетски остварувања, во кои доминираат повести и во чиј центар е жената и нејзината судбина во патријахалното опкружување. Во овој творечки опус посебно се издвојува романот „Акчилница“, моќна автобиографска слика за детството на авторката и градот Битола во премрежјето на предвоените и воените четириесетти години од XX век.
Во последните две децении од животот таа обработувала провокативни теми од македонското секојдневие поврзани со политичкиот живот и криминалот, кои и донеле популарност, кај најшироката читачка публика („Трите жени на Усеин“, „Затвор за жени“, „Авторот е обвинет за убиство“, ТАТ, „Креветот на проституката“, „Братот на министерот“, „Го открив атентаторот“ и др.). Повеќе нејзини дела се преведени на неколку јазици, а покрај текстовите објавени во Политика експрес и Илустрована политика во седумдесеттите години од минатиот век, има изработено и сценарија за радио и ТВ проекти. Починала во Скопје на 3 декември 2013 година.
Нетелзе
Нетелзе (Nettelsee) — општина во округот Плен, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Нур Татар
Нур Татар Аскари (Nur Tatar Askari; р. во ) — турска женска натпреварувачка во теквондо со курдско потекло.
Го освоила својот прв медал кога имала 15 години. Двапати го освоила европското јуниорско првенство и добила златни медали на турнирите на Европска класа А. Освоила сребрен медал на Европското првенство за теквондо во 2010 година во Санкт Петербург, Русија и златен медал на Европското првенство за теквондо 2012 во Манчестер, Велика Британија.
Космос-1157
Космос-1157 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 11 февруари 1980 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-1157 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 114,7 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1477 км, а најмалото на 1415.
Хуго (филм)
Хуго (англиски: Hugo) - американски филм од 2011 година, во режија на Мартин Скорсезе. Главните улоги во филмот ги толкуваат: Аса Батерфилд, Клое Грејс Морец и Емили Мортимер.
Содржина
Хуго е дванаесетгодишно момче, кое нема родители и живее покрај ѕидините на железничката станица во Париз. Со помош на едно необично девојче, Хуго ја почнува потрагата по татко му, кој таинствено исчезнал. Кога ќе ја открие тајната на неговото исчезнување, Хуго започнува волшебно патување, кое ќе промени сè околу него.
Ажуриран статус (филм)
Ажуриран Статус (англиски: Status update) е американски романтичен филм за тинејџерски комедии во режија на Скот Шпеер, од сценарио на Џејсон Филарди. Тоа е ѕвездата на Рос Линч и Оливија Холт.
Филмот имаше ограничено издание на 23 март 2018 година, пред да биде пуштен преку видео на барање на 30 март 2018 година од страна на Vertical Entertainment.
Производство
Во ноември 2014 година, Холивуд Репортерoт објави дека Рос Линч ќе глуми во нов филм за натприродноа комедична романса наречен Ажурирање статѕс или Status update, поставен во  Англија. Легендарната азилска забава го купи теренот од 17-те писатели Џејсон Филарди. Џенифер Гибгот и Адам Шанкман, продуцент на Offspring Entertainment, продуцираа со Доминик Рустам од Voltage и Shawn Williamson од Brightlight. Скот Speer во режија на филмот. Филмот започна во производство во Ванкувер, Британска Колумбија во јуни 2016 година.
Порака
Ажурирање на статус, да имаше ограничено издавање на Март 23, 2018, пред да бидат пуштени преку видео на барање на 30 март 2018, со Вертикални Забава.
IC 1663
IC 1663 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1903 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1663 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,2 m/лм2. IC 1663 има привидни димензии од 0,7' х 0,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 22 м 15 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +25° 57' 4"". Положбениот агол на објектот е во износ од 5°.
Други поделби
Проучување на IC 1663 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Надворешни врски
IC 1663
Кредит
Кредитот (англиски: credit, loan) претставува приватно-правен акт со кој еден стопански субјект (најчесто, банка) му позајмува на друг стопански субјект определени реални економски добра или пари, за определено време, и со право да си ги врати подоцна со определен надомeст (камата). Кредитот e економско-правен однос помеѓу две физички или правни лица, од кои, едното е должник, а другото е доверител.
Поим и функции на кредитот
Зборот кредит етимолошки потекнува од латинскиот збор „credo“ што значи „верувам“, односно од зборот „credere“ што значи „доверба“. Етимолошкото значење на зборот кредит ја истакнува довербата како важен елемент во засновањето на кредитен однос. Но, елементот на довербата во кредитните односи треба да се сфати по поширока смисла на зборот, бидејќи довербата се однесува на правото на можност за наплата, на стабилноста на вредноста на парите и слично.
Кредитот претставува трансакција која вклучува пренос на пари или друга сопственост со ветување за отплата, обично на некоја фиксна идна дата. Оној кој го врши трансферот станува кредитор, а другата страна станува должник. На сличен начин, кредитот може да се дефинира и како доброволно и договорно отстапување на куповната сила на едно лице (наречено доверител, кредитор или лице кое што верува) на друго лице (наречено должник, дебитор или лице на кое му се верува) при симултано настанување на обврска на должникот во некој иден рок да го врати позајмениот износ. Од банкарска гледна точка, за кредитна банкарска работа се смета онаа работа кога банката дава на заем одредена сума пари, а должникот се обврзува таа сума да ја врати во договорениот рок и да плати одреден надомест во вид на камата. Значи, основната одлика на кредитот е неговата повратност.
Кредитот често се дефинира како економско-правен однос помеѓу две физички или правни лица од кои едното е должник, а другото е доверител. Тоа значи дека кај кредитот постои кредитен однос меѓу два субјекта: кредитор или доверител и должник или корисник на кредитот. Во овој контекст, карактеристични се два периода или фази низ кои поминува кредитот:
Фазата на користење означува дека, по одобрување на кредитот, износот е префрлен на корисникот и тој може да ги користи одобрените средства за определена намена. Во овој период, корисникот е должен да плаќа интеркаларна камата до денот на ставање на кредитот во отплата. Фазата на отплата означува дека, во доспеаниот рок, корисникот започнува да го отплаќа кредитот, заедно со определена редовна камата.
За банките, кредитите претставуваат најзначајна група средства во билансот на состојбата, со учество од над 50% во вкупните средства. Истовремено, кредитите се основен извор на приходи за банките, бидејќи нето-каматните приходи учествуваат со 50%-60% во вкупните редовни приходи. Според тоа, приходите што банките ги остваруваат од кредитите (камата, провизии и други надоместоци) имаат пресудно влијание врз нивната профитабилност. Значењето на кредитите произлегува и оттаму што тие се поврзани и со приливи на депозити, а освен тоа, тие повлекуваат и продажба на други банкарски услуги.
Кредитите што ги одобрува секоја банка, во основа, се определени од општата стратегија, како и од филозофијата на нејзиното раководство. Во таа смисла, некои банки претежно се насочени кон кредитирање на претпријатијата и други крупни клиенти. Тоа се однесува на банките кои се занимаваат со банкарство на големо. Од друга страна, некои банки го насочуваат вниманието на одобрувањето мали кредити на населението и малите претпријатија. Исто така, некои банки се одликуваат со конзервативна филозофија, односно кредитираат само квалитетни, нискоризични клиенти. Други банки пак, применуваат агресивен пристап во кредитирањето, т.е. се впуштаат во поризично кредитирање за да остварат повисок принос.
Видови кредити
Во теоријата на кредитот и кредитните односи се среќаваат повеќе видови на кредити. Во зависност од тоа, дали доверители во банкарскиот однос се банкарски или небанкарски институции, се разликуваат: банкарски и небанкарски кредити. Во зависност од тоа, дали доверителот е јавна институција или приватна институција, разликуваат: јавни и приватни кредити. Исто така, се разликуваат домашни и надворешни кредити, во зависност од тоа дали доверителите во кредитниот однос се економски субјекти од национална економија или надвор од неа. Најпосле, од аспект на корисниците, постојат кредити на населението и кредити на претпријатијата.
Од аспект на тоа какви услови постојат при отплатата на кредити, односно на кој начин се отплатуваат кредитите, се разликуваат:
Кај кредитот со опаѓачки ануитети (sinking-fund amortization), во секој период, должникот плаќа однапред определен дел од главнината и камата на преостанатиот дел од долгот. На тој начин, висината на ануитетот се намалува во секој следен временски период. Притоа, во почетните периоди, должникот плаќа камата на целиот износ на долгот, поради што е голем и износот на ануитетот. Но, со текот на времето, како што се отплаќа главнината на долгот, така се намалува и износот на платената камата, со што опаѓа целиот ануитет.
Кај кредитот со еднакви ануитети (level amortization), висината на ануитетот е еднаква во секој временски период. Притоа, во почетните периоди, најголемо учесто во структурата на ануитетот има износот на каматата, додека со текот на времето овој дел се намалува, а расте учеството на отплатата на главнината на долгот.
Најпосле, постојат кредити со еднократна отплата (balloon payment), каде во текот на траењето на кредитниот однос, должникот ја плаќа само каматата во определени временски интервали (месечно, квартално, полугодично, годишно), а на крајот од рокот на достасување ја отплаќа главнината на кредитот.
Од аспект на должината на времето за кое што се даваат, односно од аспект на рочноста, кредитите можат да бидат:
Краткорочни кредити
Краткорочните кредити се одобруваат за задоволување на потребите од обртни средства. Постојат следните видови краткорочни кредити:
Среднорочни кредити
Среднорочните кредити најчесто се одобруваат за потрошувачки цели или за градежни работи. Типично среднорочен кредит е т.н. градежен кредит кој банката го одобрува на градежни претпријатија поради изградба на станови наменети за продажба. Рокот на траење е најдолго до три години и обично по извршувањето на објектот се рефинансира со хипотекарен кредит.
Долгорочни кредити
Долгорочните кредити се одобруваат во повеќе видови, според намената на кредитот. Најчесто се одобруваат инвестициони кредити, станбени кредити, хипотекарни кредити, комерцијални и други долгорочни кредити. Кредитите за инвестициони вложувања, исто така, се од долгорочен тип на кредити. Исплатата се врши на основа на документацијата која ги потврдува извршените вложувања. На одобрениот кредит се пресметува камата, се утврдува висината на ануитетот и кредитот се става во отплата. Кредитот еднократно се користи и потоа се враќа. Долгорочните кредити банката ги дава со рок на отплата подолг од една година, затоа што овие кредити се земаат за финансирање на набавка и изградба на трајни производни и потрошни добра, како и за набавка на трајни обртни средства. Што се однесува до каматата, кај инвестиционите кредити се пресметува:
Процес на кредитирање
Администрањето на кредитите во банкaтa се извршува од страна на вработените во заднинската служба (back-office), кое е посебно одделение и во целост независно работи од продажната служба (front-office). Согласно големината и обемот на активности, банката може да примени централизиран или децентрализиран модел за донесување одлуки за одобрување кредити:
Кредитниот процес се одвива во неколку фази:
Кредитирањето во Македонија
Долго време, нивото и динамиката на кредитната активност на банките во Македонија биле многу ниски, што се должело на повеќе фактори. Така, острата рецесија што го зафатила македонското стопанство во првата половина на 1990-тите, неизбежно се одразила врз побарувачката на кредити. Истовремено, во овој период централната банка водела рестриктивна монетарна политика со цел да се намали високата инфлација. Во тие рамки, покрај другите мерки за ограничување на нивото на ликвидност во банкарскиот сектор, сè до 2000 година се применувало административно ограничување на кредитниот растеж од страна на централната банка. Во продолжение, поради бавното преструктурирање на приватизираните претпријатија, банките немале на располагање прифатливи можности за одобрување кредити. Најпосле, бројните надворешни шокови, војната од 2001 година, како и бавните реформи на судскиот систем, катастарот итн., исто така, ги одвраќале банките од кредитирањето.
Подоцна, севкупниот амбиент за кредитирање значително се подобрил и тоа предизивикало заживување на кредитната активност на банките. Во тој поглед, пресвртот настапил во 2003 година, кога била забележана двоцифрена стапка на пораст на одобрените кредити на приватниот сектор од 16,6%. Притоа, високите стапки на растеж продолжиле и во наредните години, и како резултат на тоа, во периодот 2002-2010 година, вкупниот износ на бруто-кредитите пораснал за речиси трипати. Сето тоа довело до значително зголемување на степенот на финансиско посредување во Македонија, мерено како однос меѓу банкарските кредити и БДП, коешто на крајот од 2010 година достигна 44%. Сепак, треба да се забележи дека овој показател сè уште бил далеку понизок во споредба со развиените земји, каде што вообичаено изнесува над 100%.
Притоа, како поважни фактори кои придонесуваат за ваквата динамика во доменот на кредитирањето на приватниот сектор можат да се наведат следниве:
Доколку порастот на кредитите се набљудува според институционалните сектори (претпријатија, население итн.), најголем дел од забележаниот кредитен растеж потекнувал од кредитите на населението. Така, во периодот 2003-2008 година, просечната годишна стапка на пораст на кредитите на населението изнесувала дури 50%, додека кредитите на претпријатијата, во просек, растеле далеку побавно, т.е. по стапка од 22%, годишно. Како последица на брзиот растеж на кредитите на населението, на крајот од 2010 година, нивното учество во вкупните бруто-кредити на нефинансискиот сектор достигнало 38,5%, што претставувало пораст од 18 процентни бодови во периодот 2003-2010 година. Сепак, треба да се забележи дека, поради ниската почетна основа на овие кредити, најголем дел од бруто-кредитите отпаѓал на кредитите одобрени на претпријатијата (61% на крајот од 2010 година).
Во поново време дошло и до одредено поместување во валутната структура на кредитите одобрени на приватниот сектор. Имено, веќе од 2005 година, нивното учество се намалило под 50% за сметка на зголемување на учеството на девизните кредити и кредитите со девизна клаузула. Овој тренд може да се објасни со либерализацијата на девизното кредитирање, која настапила како последица на донесувањето на новиот Закон за девизно работење во 2003 година. Во продолжение, соодветно влијание врз порастот на девизните кредити и кредитите со валутна клаузула имале и пониските каматни стапки. Имено, бидејќи овие кредити се одобруваат или гласат на некоја странска валута, кај нив не постои валутниот ризик (барем не директно) и поради тоа банките вградуваат пониска маржа за ризикот во каматните стапки. Оттука, овие кредити се поевтини од денарските за неколку процентни бодови и тоа ги прави да бидат попривлечни за претпријатијата и населението. Како резултат на тоа, на крајот од 2010 година, девизните кредити и кредитите со девизна клаузула учествувале со речиси 60% во вкупните кредити на нефинансискиот сектор.
Притоа, побрзиот пораст на кредитите со валутна компонента во споредба со денарските кредити претежно се однесувал на кредитите на претпријатијата. Така, на крајот од 2010 година, само 32% од кредитите на претпријатијата биле денарски, 29% биле кредити со валутна клаузула, а 37% отпаѓале на девизните кредити. Наспроти тоа, кај кредитите на населението, учеството на денарските кредити било многу повисоко (55% на крајот од 2010 година), 38% отпаѓаат на кредитите со валутна клаузула, а само 7% се девизни кредити. Ваквите разлики произлегуваат од карактерот на кредитите. Имено, кај населението, само кредитите со подолги рокови на достасување (станбените и автомобилските кредити) содржат девизна компонента, додека потрошувачките кредити, кредитите на кредитни картички и кредитите на тековна сметка се денарски. Од друга страна, поради високиот степен на отвореност на македонското стопанство, претпријатијата одржуваат интензивни надворешнотрговски односи и имаат големи потреби за кредитирање на увозните и извозните зделки. Освен тоа, еден дел од девизните кредити на претпријатијата, всушност, отпаѓа на кредитите кои домашните банки ги одобруваат врз основа на странски кредитни линии.
Во 2003 година настапил пресврт и во однос на рочната структура на бруто-кредитите одобрени на нефинансискиот сектор. Дотогаш доминирале кусорочните кредити, т.е. оние со рокови на достасување до една година, а оттогаш надвладувале долгорочните кредити, кои бележеле значително повисоки годишни стапки на пораст од кусорочните кредити. Како последица на тоа, во поново време бил присутен трендот на постојано зголемување на учеството на долгорочните кредити во вкупните бруто-кредити. Така, во 2000 година, долгорочните кредити зафаќале само 32% од бруто-кредитите одобрени на приватниот сектор, додека на крајот на 2010 година, овој процент достигнал 68%, што претставува двојно зголемување. Притоа, долгорочните кредити доминирале во двата институционални сектора: кај населението (под влијание на станбените кредити) и кај претпријатијата (како одраз на зголемената инвестициска активност).
Еден од позначајните трендови во движењето на кредитите се однесува на постојаното подобрување на квалитетот на кредитното портфолио. Непосредно по монетарното осамостојување на Македонија, банкарскиот сектор се наоѓал во катастрофална состојба, предизвикана од товарот на лошите кредити. Така, според некои проценки, во 1993 година, лошите кредити зафаќале дури 70% од кредитното портфолио на банкарскиот сектор. Тоа било последица на поврзаноста на банките со нивните главни должници, кои учествуваа во органите на управување на банките, како и на политичкото влијание врз банките. За решавање на проблемот со лошите кредити, во 1995 година била спроведена санација на банкарскиот сектор, при што овие кредити биле исчистени од билансите на банките и пренесени во Агенцијата за санација на банки. Лошите кредити продолжиле да го оптоваруваат банкарскиот сектор дури и по спроведената санација на банките. Навистина, учеството на лошите кредити во бруто-кредитите постепено се намалил од 44,4% во 1995 година, на 32,9% во 1998 година, но нивниот обем сè уште бил премногу голем. Освен тоа, веќе следната година, како последица на големиот надворешен шок (војната во Косово), износот на лошите кредити повторно се зголемил, достигнувајќи 41,3% од вкупните кредити. Исто така, високото учество на лошите кредити се задржало и во следните две години, како резултат на опаѓањето на стопанската активност, предизвикано од војната во Македонија.
Во 2002 година настапил пресврт во квалитетот на кредитното портфолио на банките, кога само за една година процентот на лошите кредити се намалил за повеќе од половина. Оттогаш наваму се забележува значително подобрување на квалитетот на кредитното портфолио на банкарскиот сектор и, на крајот на 2007 година, учеството на лошите кредити било сведено на 6,4%. Тоа било последица на повеќе фактори, како што се: Во текот на 2009 и 2010 година, како последица на ефектите од светската финансиска и економска криза, повторно се зголемил обемот на лошите кредити, кои достигнале 7,1% на крајот на 2010 година. Освен тоа, кредитното портфолио на македонските банки сè уште било полошо во споредба со просекот на ЕУ, каде што учеството на лошите кредити изнесува околу 3%.
На крајот на декември 2016 година, вкупните кредити на нефинансиските сектори во Македонија изнесувале 282.461 милиони денари, додека на крајот од јуни 2017 година тие пораснале на 284.408 милиони денари. Во тие рамки, кредитите на претпријатијата изнесувале 151.905 милиони денари во декември 2016 година, односно 80.885 милиони денари во јуни 2017 година. Во споредба со нив, кредитите на населението биле помали: 129.321 милиони денари на крајот на 2016 година, т.е. 136.034 милиони денари во јуни 2017 година.
Детски Парламент (емисија)
Детски Парламент е емисија на Тера Телевизија, организатори на емисијата се Детскиот Парламент при ОУ „Коле Канински“ - Битола,првата сезона била во продукција на Дрим Каст Продукција , а втората во продукција на Фото Коника.Водителското дуо во првата сезона го сочинуват Мартин Николовски и Вероника Жежовска, а во втората Мартин Николовски,Стефани Талевска и Филип Етмишовски.Спонзори на првата сезона беа ЦСЈ-Волшебно Сонце, БиМилк,Астра Маркет, Кармен, Стилисимо,Саитис,Еуро Фарм и др.
Мустаклеста сипка
Мустаклестата сипка е мала врапчевидна птица со силно изразен полов диморфизам. Иако, во македонскиот јазик името ѝ е сипка, таа не спаѓа во семејството на сипките (Paridae), туку во блиското семејство Panuridae. Оваа птица ја има во Македонија.
Таксономија
Отпрво, мустаклестата сипка била сместена во семејството на вистинските сипки (Paridae), па префрлена во папагалестите (Paradoxornithidae). Но, по неодамнешни истражувања, се дошло до заклучок дека е единствен вид, неповрзан со други и затоа е сместена во монотипичното семејство на мустаклести сипки Panuridae.
Распространетост и живеалиште
Мустаклестата сипка е широко распространета во умерена Европа и Азија. Таа е постојан жител, и повеќето птици не се селат, освен поради нагли временски промени или многу студено време. Таа е подложна на тешки зими, кои можат да убијат многу птици.
Опис
Оваа птица е мала, портокаловокафеава по боја со долга опашка и брановиден лет. Долги се околу 15 см. Мажјакот има синосива глава и црни долги „мустаќи“ (не и брада). Женката нема мустаќи и главата ѝ е кафеава. Јатото често го предава своето присуство во грмушките со карактеристичното ѕвонливо пинг огласување.
Живеалиште и исхрана
Мустаклестата сипка живее во влажни предели, во колонии крај езера со трска. Лете се храни со инсекти и пајаци, а зимно време се прилагодува во исхраната и јаде со семе од трска.
Размножување
Обично, мустеклестите сипки гнездат во колонии, поточно, во двојки, но близу едни до други. Гнездото е сместено ниско во трската и е во облик на чашка. Несат 5-7 јајца кои ги квачат околу 12 дена и двата родитела. Грижата за потомството во гнездото продолжува 9-12 дена. За една година може да се одгледуваат две легла.
Блаже Димитровски-Рогозинаро
Блаже Димитровски-Рогозинаро (, -, ) — македонски партизан и деец на НОВМ.
Животопис
Роден е во 1904 година во битолското село Путурус, тогаш во Отоманското Царство. Отишол на печалба во Франција. Додека бил таму, ѝ се приклучил на Француската комунистичка партија. По окупацијата на Југославија, во неговиот стан се собрале и други партизани, како Мирче Ацев и Стефан Наумов. По формирањето на Пелистерскиот партизански одред влегува во него. Бил уапсен по престрелка со полицијата. Нему му било судено и во јуни 1942 година бил обесен во Скопје.
Почести
Во негова чест една улица во Битола го носи неговото име.
Петар Караѓорѓевиќ (син на Александар II Караѓорѓевиќ)
Петар Караѓорѓевиќ (р. во Чикаго) е најстариот син на принцот Александар II Караѓорѓевиќ и неговата сопруга Марија да Глорија од Орлеан и Браганца, и внук на последниот крал на Југославија, Петар II Караѓорѓевиќ.
Во Чикаго, Петар живеел до 1981 година, кога заедно со своите родители се преселил во Вирџинија. Во 1984 година започнал да оди на училиште, а во 1988 година своето основно образование го продолжил во Лондон. Во 1998 година матурирал, а во 1999 година завршил основи на уметноста во Лондон. Во следните години, тој своето образование го продолжил во Шпанија и САД.
ЖС „Клисура“
Железничката станица „Клисура“ — железничка станица во Република Македонија, со следниве географски координати: СГШ 41o 23 ' 32 , ИГД 22o 19 ' 03 .
Бери река
Река Бери е главна притока на реката Карнали што го исцедува западниот опсег Даулагири во западен Непал. Има три важни горни притоки. Реката Сани Бери ги исцедува јужните падини на овој опсег додека реката Тули Бери ги исцедува северните падини. Друга притока Утар Ганга ја исцедува долината Дорпатан јужно од Даулагирис. Низводно, Бери тече низ долината Суркет пред да се приклучи на реката Карнали во опсегот Махабхарат или Мали Хималаи.
На 25 декември 2007 година, висечки мост се урнал покрај реката во селото Чинчу (Мехелкуна). Голем број луѓе го преминувале тогаш челичниот мост долг 500 метри за да стигнат до локалниот божиќен саем. Најмалку 15 лица загинале, а најмалку 22 биле повредени. Повеќето од загинатите кога се урнал мостот биле жени и деца. Реката наводно имала силни струи.
Изгрејсонце со Текила (филм)
Изгрејсонце со текила (англиски: Tequila Sunrise) - американски филм од 1988 година, во режија на Роберт Таун. Главните улоги во филмот ги толкуваат: Мел Гибсон, Курт Расел, Мишел Фајфер и Раул Јулија.
Содржина
Двајца пријатели, едниот трговец со дрога, а другиот полицаец од Лос Анџелес, се принудени да се судрат поради природата на нивната работа...
Кастелоризо
Кастелоризо или Мегисти (Καστελλόριζο или Μεγίστη) — грчки остров и општина кој се наоѓа во југоисточниот дел на Егејско Море и припаѓа на групата острови Додеканези. Се наоѓа на околу 2 километри од јужниот брег на Турција, околу 570 километри југоисточно од Атина и 125 километри источно од Родос, речиси на половина пат помеѓу Родос и Анталија и 280 километри северозападно од Кипар. Кастелоризо е дел од регионалната единица Родос.
Островот станал популарен во последниве години меѓу туристите кои бараат изолирано место во Додеканези, благодарение на филмот „Mediterraneo“, добитник на Оскар од 1991 година, од Габриеле Салваторес, кој бил снимен на островот и го опфаќа периодот за време на Втората светска војна.
Име и етимологија
Официјалното име на островот, Мегисти значи „најголемо“, но само со 11.98 км2 во областа, тој е најмалиот остров во Додеканезите. Името, сепак, се однесува на фактот што е најголем во малиот архипелаг. Ова име се користело во антиката, но сега ретко се користи на грчки, а името Кастелоризо е вообичаено од 12 век. Постојат неколку хипотези за потеклото на ова име. Кастело потекнува од италијанскиот збор „castello“, што значи „замок“. Во вториот дел од името има некои аргументи. Аргументите се центрирани на следните можни потекла на „ризо“:
Стар период
Островот бил колонизиран од Доријските Грците, кои го нарекле „Мегисте“. Натписите пронајдени во подножјето на замокот на витезите, потврдуваат дека за време на хеленистичкиот период островот бил управуван од Родос.
Средновековен период
За време на периодот на Византија, Кастелоризо бил дел од провинцијата Острови, чиј главен град бил Родос.
Во 1306 островот бил освоен од страна на витезите Болничари, како дел од нивната експедиција за освојување на островот Родос, кој станал центар на нивната крстоносна држава. Витезите го обновиле замокот, кој подоцна се користел како затвор за непослушните витези. Околу 1440 островот бил окупиран од египетскиот султан Џемал-ел-дин Јусуф, кој го уништил замокот. Десет години подоцна го освоил Алфонсо V од Арагон, крал на Неапол, кој во 1461 година го обновил замокот и испратил гувернер од Каталонија. Круната на Арагон го задржала островот до 1512 година, кога бил освоен од отоманскиот султан Сулејман I.
Современ период
Помеѓу 1828 и 1833 година островот се приклучил кон грчките бунтовници, но по завршувањето на Грчката војна за независност се вратил во владеење на Отоманското Царство.
Во 1912 година, за време на либиската војна меѓу Италија и Отоманското Царство, жителите побарале од Џовани Батиста Амеглио, шеф на италијанските окупациски сили на Родос, нивниот остров да биде припоен кон Италија. Ова било одбиено, а на 14 март 1913 месното население го затворил турскиот гувернер и неговиот отомански гарнизон и прогласило привремена влада. Во август 1913 година, грчката влада испратила од Самос привремен гувернер поддржан од жандармерија. Но, и тие биле протерани од страна на жителите на 20 октомври 1915 година. На 28 декември 1915 година, француската морнарица го окупирала островот по налог на про-француската локална партија која се плашила од турски репресалии. Французите брзо го блокиралеостровот поради обидот за пристигнувањев на грчки сили на островот. Турските сили одговориле на француската окупација со гранатирање на островот, во 1917 година успевајќи да го потопат британскиот носач на авиони HMS Ben-my-Chree. Во Договорот од Севр, островот бил даден на Италија, а италијанската морнарица го презела островот од француските сили на 1 март 1921 година, но договорот никогаш не бил ратификуван. Договорот од Лозана го потврдил италијанското владение на Кастелоризо.
Конвенцијата од 1932 година помеѓу Италија и Турција, која ја дефинира морската граница меѓу двете сили, ги додели сите островчиња на малиот архипелаг околу Кастелоризо, освен Ро и Стронгили на Турција. Во текот на 1930-тите, островот претставувал стопирно место на француски и британски хидроавиони. За време на Втората светска војна, на 25 февруари 1941 година, британските командоси го окупирале островот, но италијанските сили од Родос го освоиле неколку дена подоцна. По британската окупација, стравувајќи од германска инвазија, дел од жителите избегале во Газа во Палестина. Кога Италија капитулирала (8 септември 1943), островот повторно бил окупиран од страна на сојузничките сили, и останал под нивна окупација за остатокот од војната. Во јули 1944 година, депонија за гориво се запалила, која се проширила на соседната депонија за муниција, со што уништила половина од домовите на островот.
Кастелоризо бил доделен на Грција со Париските мировни договори, 1947 година. Во мај 1945 година островот сè уште бил под британска администрација, но на 15 септември 1947 година делотворно стапил под грчка администрација. Островот формално се приклучил кон грчката држава на 7 март 1948 година, заедно со другите острови од Додеканези.
Островот станал популарен во последниве години, меѓу туристите кои бараат изолирано место во Додеканези, благодарение на филмот „Медитеранот“, добитник на Оскар од 1991 година, од Габриеле Салваторес, кој филм бил снимен на островот. Кастелоризо бил единствената територија на Европската унија каде што затемнувањето на Сонцето на 29 март 2006 година било видливо во негова целост.
Географија
Кастелоризо е (со исклучок на блискиот остров Стронгили) најисточниот грчки остров и се наоѓа во Левантско Море. Се наоѓа околу 2 километри од анадолискиот приморски град Каш, повеќе или помалку на половина пат помеѓу Родос и Анталија. Кипар е околу 280 километри на југоисток. Долг е 6 километри и 3 километри широк, со површина од 9,2 квадратни километри. Островот има триаголен облик. Островот има три ’ртови: Агиос Стефанос (север), Нифти (исток) и Паунти (југозапад); меѓу првите два има широк и сместен залив, главното пристаниште на островот, каде што се наоѓа единствениот град на островот. Агиос Стефанос, најблизок до Анадолија, е 2250 метри јужно од модерниот турски град Каш. Нифти лежи на поголемо растојание од анадолискиот брег. Островот е планински, со високи и стрмни крајбрежја, кои стануваат потешки за пристап на запад. Почвата е составена од варовник и произведува само мали количини на маслинки, грозје и грав. На островот нема извор на вода за пиење. Општина Мегисти ги опфаќа островите Ро и Стронгили, како и неколку помали островчиња. Општината има вкупна површина од 11.978 квадратни километри.
Клима
Кастелоризо има блага клима во текот на зимата и пријатна клима во текот на целата година. Новата метеоролошка станица од Националната опсерваторија на Атина била поставена во Кастелоризо во летото 2018 година, додека постарата станица од Хеленската национална метеоролошка служба работи на островот.
Геологија
Островот е речиси исклучиво составен од варовник утврден во Мезозоичкиот/Кенозоичкиот период. Како резултат на недостаток на значајна флора која го покрива островот, пределот покажува многу одлики на карстификација. Постојат голем број на познати морски пештери вклучувајќи ја итн. Сина пештера, која е многу поголема од онаа во Капри. Истражувањето извршено во 2006 година од страна на членовите на SELAS Caving Club од Грција открило вертикални пештери во многу делови на островот. Најдлабоките откриени досега биле опфатени на длабочина од 60 метри во март 2006 година и ќе бидат предмет на понатамошно истражување во иднина од страна на истиот тим.
Опис
Куќите на градот се тенки и се одликуваат со дрвени балкони и прозорци од анадолски тип. Зад брегот, многу куќи сè уште се во разурната состојба. На влезот во пристаништето, на источната страна, стојат остатоците од една поранешна италијанска владина куќа, изградена во 1926 година од страна на италијанскиот архитект Флорестано Ди Фаусто, кој исто така дизајнирал и некои од најважните згради во италијанскиот период во Родос. Во близина е поранешната отоманска џамија на островот, која датира од втората половина на XVIII век и која била обновена и повторно отворена како музеј од 2007 година. Од овде започнува градскиот кеј, кој се протега по сите три страни на пристаништето. Централниот плоштад - Платеја Етелондон Кастелорису се наоѓа на средината на источната страна, во близина на пристаништето на бродот. Од спротивната страна на пристаништето има добар поглед од оваа гледна точка кон Пера Мерија, западниот кеј, и манастирите на Св. Илија и Агија Тријада.
Над кејот на источната страна се наоѓа патека која води до витешкиот замок (14 век). Од него денеска е останато дел од плоштадот, кула, остатоци од цилиндрична кула во источниот агол, и кон морето друга цилиндрична кула. ​ Дорски натпис, врежан во карпата, потврдува постоење на претходна тврдина на истото место за време на антиката. Во кулата има голема покриена цистерна.
На источната страна од градот, се стигнува до предградието Хорафија, каде што има плоштад опкружен со црквата Св. Ѓорѓи (1906), со висока византиска купола и Катедралата на Светите Константин и Елена (1835). Таа има три кораби поделени со монолитни гранитни столбови од храмот на Аполо Ликиос во Патара (Анатолија). Понатаму на исток е малиот залив познат како Мандраки, средното пристаниште на островот.
Западно од градот, надвор од врвот на островот познат како Вигла (270 м), се наоѓа Палајокастро (стариот замок), античката акропола на островот. Оваа утврдена височина има класично потекло: нејзиниот план е правоаголен и има димензии 60 на 80 метри. Во неговиот ентериер се наоѓаат древни кули, изградени со квадратни варовнички блокови. Изграден на темелите на замокот, исто така, постои и дорски натпис, кој датира од 4 или 3 век п.н.е. На источната страна има остатоци од портата.
Архипелаг
Во оваа област има многу островчиња; Волос, во близина на Калкан, Очендра, Фурнахија, Прасониси, Ро, Трагонера, Марати, Стронгили, Дасија, Алиментарија, Кекова, покрај многуте карпи. Најважниот меѓу овие островчиња е Кекова, кој не е населен, и кој има површина од 4,5 квадратни километри. Сите овие островчиња биле предмет на спор помеѓу Италија и Турција до 1932 година. Според Конвенцијата од 1932 година меѓу Италија и Турција, сите овие островчиња, со исклучок на Ро и Стронгили, биле доделени на Турција.
Сообраќај
Островот е поврзан со Родос, Пиреја и Каш со траект. Честотата на патници е како што следува:
Воздушната врска е обезбедена од Олимпик Ер, кој работи од аеродромот Кастелоризо 4 пати неделно (зимски период). Постои еден мал автобус во служба на градот ​​и се користи за собирање туристи од аеродромот.
Демографија и економија
Населението и економијата го достигнале својот врв на крајот на XIX век со околу 10.000 луѓе кои живееле на островот. Во тоа време, Кастелоризо бил сè уште единственото безбедно пристаниште по должината на патеката помеѓу Макри (денешен Фетхие) и Бејрут. Неговите пловечки бродови тргувале со производи од Анадолија (јаглен, дрва, борова кора) против египетските производи (ориз, шеќер, кафе и предива) и ги пренесувале анадолиските житни култури на Родос и Кипар. На островот имало и производство на јаглен (многу баран во Александрија, каде што се користел за наргиле). Рибарската индустрија, главно, сунѓери, исто така била важна.
Во почетокот на XX век започнало распаѓањето на економијата на островот, забрзано со падот на Отоманското Царство и депортацијата на анадолските Грци во 1923 година. Кон крајот на 1920-тите населението на островот паднало на 3.000, додека 8.000 жители живееле во странство, претежно во Австралија, Египет, Грција и САД. Во тоа време во градот имало 730 населени куќи, додека 675 биле веќе празни и во рушевини.
Населението, според пописот од 2011 година, изнесува 492 луѓе и сите живеат во градот Мегисти. Во општината се опфатени и островите Ро и Стронгили, без постојани жители. Многу од емигрантите живеат во Австралија.
Угвентариум
Угвентариум или балсамариум (unguentarium) е вид од стакло или Керамика (материјал) во кои се чувале мириси или миризливи масти, а кои се откриени во голем број во хеленистичка ера и римски наоѓалишта. Најмногу овие садови се наоѓале во гробовите, по што порано довиле име лакримариум (јаз-лат|lacrimarium) – сад за собирање солзи кои се исплакани за покојникот.
Угвентариумот е првобитно производ од исток, каде мирисите и маслата се произведени.
Балсамариите можат да бидат во различни форми. Во текот на 1. век најраспространет балсамариј бил во форма на капка со помалку или повеќе профилиран обод и заоблено или благо заострено дно, кој се јавува од времето на Нерон и Флавијците. Често се во сино-зелена боја. Во текот на 1. век во времето на Клаудије се јавуваат и тоалетни боци, со поголеми димензии, кај кои телото чини половина од цела боца. Кендлстик или балсамариј во облик на светилник, со проширени реципијент, благо вовлечено дно, долг врат и профилилиран обод е трет тип на садови за чување мириси и масла за јадење.
Река Секи
Реката Секи е река во префектурата Ниигата и префектурата Нагано, во Јапонија.
Наводи
<references group="" responsive="1">
NGC 2753/2
NGC 2753/2 — елиптична галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2753/2 се споменува и како MCG 4-22-15, CGCG 121-20.