cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Плазма торта
Рецепти
Спрема еден рецепт за торта е потребно плазма бисквити, јајца, шеќер, маргарин, ореви, лешници, желеа, бонбони, шлаг и сок од портокал. Сите состојки што треба се соединат и по потреба додадете малку сок. Пазете маргаринот добро да се стопи и да се обликува по желба. Тортата прекријте ја со шлаг или чоколадна глазура. Ова е најлесниот рецепт за Плазма торта затоа што ги содржи само оние состојки, без кои оваа торта не може да постои.
Коштуница (Ново Село)
Коштуница  — археолошко наоѓалиште во Ново Село, Општина Ново Село.
Елена Ристеска
Елена Ристеска (р. во Скопје) — македонска пејачка и текстописец на популарна музика. Претставник е на Македонија на изборот на песна за Евровизија за 2006 со песната „Нинанајна“ на Дарко Димитров и Раде Врчаковски.
Рани години
Средно училиште завршила во Гимназијата Никола Карев.
Професионален почеток
Елена официјално позната на Македонската публика и стана со победата на музичкото-реалити шоу - Плеј - потрага по ѕвезди. Нејзиниот деби сингл „Она Другото“, на авторскиот двоец - Дарко Димитров (музика, аранжман и продукција) - Александар Принц (текст), за која веднаш е реализиран и видео-спот, станува инстантен хит во Македонија. Како резултат на тоа произлегува нејзиниот деби албум насловен како „Ден и Ноќ“. Албумот вклучува неколку песни кои исто така стануваат успешни хитови во Македонија и соседните земји. Ристеска освен како пејач се покажува и како текстописец и пишува за ѕвезди како 4Плеј, Ламбе Алабаковски, Александра Пилева, Маја Саздановска, Роберт Билбилов, Верица Пандиловска и др.
Заедно со големиот успех на нејзиниот деби албум, Елена почнува да се промовира и надвор од Македонија. Во 2004 година таа учествува на „Голден Стаг“ фестивалот во Романија, а во 2005 година со нејзиниот хит „Ни на небо, ни на земја“ се претставува на Сунчане Скале во Херцег Нови. Нејзините видеа често време беа вртени по МТВ Адриа, а со тоа нејзината популарност сè повеќе се зголемува.
По Евровизија 2007
Во јули 2006 г, Елена настапува со песната „Не Могу“ (на српски) на Сунчане Скале. Песната е дело на Калиопи и Дарко Димитров. На крајот завршува на 10 место. Истата година во септември патува за Ереван, Ерменија да присуствува како гостин на концертот на претставникот на Ерменија на Евровизија 2006 Андре. Таа е добро пречекана од публиката во Ерменија што е и очекувано затоа што „Нинанајна“ станува летен хит и популарен рингтон таму. Во октомври таа реализира нов сингл насловен како „Есен Во Мене“. Песната е дело на Дарко Димитров.
После нејзините безбројни хитови во претходната година, вториот албум на Елена насловен како 192 е реализиран во декември 2006. Албумот ги содржи „Нинанајна“, „Есен Во Мене“, македонската верзија на „Не Могу“ насловена како „Не Можам“ и нов материјал.
Во 2007 таа зема дел во Скопје Фест 2007, но сега не како натпреварувач туку како специјален гостин и автор на текстот на „Бело е се“, песната на Ламбе Алабаковски. На Евровизија 2007 таа ги презентираше гласовите од Македонскиот телевотинг во финалната вечер.
Од 2008
За Елена Ристеска 2008 година започнува професионално. Таа го реализира првиот самостоен сингл на англиски јазик и тоа со видеоклип. Тоа е за песната насловена како „Million Dollar Player“ (или англиската верзија на „Милионер“). Видеото е продукција на „Corrino Media Group“, а режисер на видеото е Мајк Статик. Покрај Елена во видеото се појавува и Лирој Чемберс кој всушност е и автор на текстот за оваа песна.
После тоа Елена се навраќа на некои постари проекти. Таа снима видео за песната „Некаде Далеку“ од албумот 192. Покрај македонската верзија таа снима видео и за српската верзија која е насловена како „Bye bye“ и дел од албумот „Милионер“. Режисер на видеото е Александар Ристовски - Принц. Во меѓувреме снима нова песна, односно дует со групата „Паркети“ под насловот „Сакам да те галам“ која исто така се здобива со видео реализација.
На почетокот на 2009 година, таа снимила спот за песната „Усни како темно мастило“. Воедно тоа бил последниот проект поврзан со албумот „192“.
На 28 декември 2015 година, Елена Ристеска го претставила албумот „Без шминка“, снимен со финансиска помош на „Македонски телеком“. На албумот се наоѓаат постари осум песни, меѓу кои и „А можевме“ (напишана од Тоше Проески) и „Доживотно“, како и пет нови песни, и тоа: „Без шминка“, „Вети“, „На крај на свет“, „Немаш право ти да ми судиш“ и „Како да се радувам“. За промоција на албумот бил снимен видео-спот за песната „Доживотно“.
Институт за социолошки и политичко-правни истражувања (ИСППИ)
Институтот за социолошки и политичко-правни истражувања (скратено ИСППИ) е високообразовна институција во состав на Универзитетот Св. Кирил и Методиј. Освен научно-истражувачка, во Институтот се практикува и образовна и издавачка дејност сè со цел да се продолжи традицијата на квалитетно и прогресивно образование.
Краток историјат
Оваа Одлука на Универзитетскиот совет, според тогашната процедура, ја потврди Извршниот совет на Собранието на СРМ на 5.2.1965 г., а Институтот започна со работа на 18 октомври истата година.
Визија
- Во доменот на научно-истражувачката и наставно-научната дејност, Институтот акцентот ќе го става на применетите дисциплини, настојувајќи да ги спои теориските сознанија со нивната непосредна употребливост, како и да држи чекор со достигнувањата во науките што се во доменот на неговиот интерес и со потребите на корисниците;
- Од аспект на критериумите и стандардите според кои се цени академскиот и експертскиот квалитет на куќата во целина и нејзините оргенизациски единици и кадри, Институтот ќе настојува и во нашата средина да бидат имплементирани истите критериуми што важат во глобалната академска заедница, разбирливо, уважувајќи ја потребата од разумен временски период за заживување на планираното;
- Од аспект на организацијата и логистиката на активностите на куќата, Институтот го гледаме како проектно заснована органиација со софистициран менаџмент и силна информатичка поддршка на оперативните работи, организациските процеси и одлучувањето.
Инфраструктура
Иако сместен во релативно мал простор, Институтот има солидни работни услови, простории и опрема што во моментот ги задоволуваат потребите, како на вработените, надворешните соработници, така и на студентите.
Гвидо Мода
Гвидо Мода (роден на 11 јули 1885 - починал на 5 ноември 1957) бил италијански професионален фудбалер, кој играл како дефанзивец и фудбалски менаџер.
Институт за социолошки и политичко-правни истражувања (ИСППИ)
Раководство
Активностите на куќата се централно административно и сметководствено поддржани и се предмет на стандардизирана постапка на евидентирање, архивирање и правна и финансиска обработка. Со потполната информатизација на сите работни процеси (што е во тек на инсталација) и строгото работење согласно утврдените буџетски позиции за планираните активности, ќе се постигне целосна транспарентност на работењето на куќата, за што финансиска потпора делумно обезбедува државата, а не помал дел е предмет на самофинансирање. Покрај централната архива, Институтот има и две специјализирани архиви (проектна и наставна) и централен регистер на остварени контакти и соработка со институции и поединци од земјата и странство. Во врска со последното, за координација на контактите и соработката што Институтот ја остварува во земјата и странство, воспоставена е служба за врски. Сите информации за Институтот во целина, за неговите соработници, за организациските единици и активности,.како и сите релевантни информации за целокупните резултати во научноистражувачката дејност можат да се погледаат на мрежната страница на http://www.isppi.ukim.edu.mk.
Меѓународна соработка
Покрај проектната соработка со спомнатите институции, Институтот има заеднички проекти со над 30 академски институции со сродна научноистражувачка ориентација и во тие рамки, соработува со бројни универзитети од целиот свет, вклучувајќи и соработка во доменот на реализацијата на постдипломските студии: да споменам само некои од нив: Универзитетот во Питсбург, САД, Универзитетот во Екситер-Велика Британија, Универзитетот Македонија во Солун-Грција, Холандскиот интернационален институт за менаџмент-Мастрихт, Универзитетот во Амстердам и други.
Сликата за меѓународната соработка на куќата секако ќе остане некомплетна ако не се спомене соработката со редица странски фондации и владини агенции на странски држави кои ја овозможуваат проектната активност и студиските престои на кадрите на Институтот - да спменам само некои од нив: Сорос, Инфрмативната агенција на Соединетите држави (USK), Канадската агенција за меѓународен развој, (CIDA) Фондацијата "Фридрих Еберт" и многу други.
Летни школи
Институтот за социолошки и политичко-правни истражувања, со години наназад ја проширува својата образовна дејност, поточно ја зајакнува меѓународната соработка помеѓу учените од Источна и Западна Европа, и за таа цел организира летни школи. Наставната програма на овие школи, наменети за студенти на последипломски студии и млади научни кадри од општествените дисциплини, постојано актуелизира различни општествени аспекти од непосредно значење за Балканскиот регион и земјите во транзиција воопшто.
Летните школи на Институтот традиционално се одржуваат на бреговите на прекрасното Охридско Езеро каде што се наоѓаат и вековните извори на словенската книжевност. Во 2000 година воспоставен е Охридскиот летен универзитет, кој обединува повеќе летни школи во чија организација се јавуваат различни носители.Во оживотворување на идејата за Охридски летен универзитет соработуваат еминентни институции од земјата и странство а во таа смисла посебно би ја истакнале блиската соработка со Институтот „Евро Балкан“, кој е иницијатор на овие активности.
Кусиот осврт на темите на летните школи во чија организација Институтот учествувал или се јавува како непосреден организатор ги бележат следните:
1998 - Балканот помеѓу Исток и Запад
Во рамките на оваа летна школа, вниманието на учесниците беше насочено кон проблемот на претставата што е всушност Балкан, Нациите и национализмот на Балканот; Митологијата и политиката; Рурално општество; Жената во балканското општество;како и проблемите врзани со истражувањето на "Балканот".
2000 - Масовните раздвижувања на луѓето
Летната школа во состав на новопромовираниот Летен охридски Универзитет, тематски осмислена од страна на Центарот за бегалци и присилна миграција при Институтот, ова летно школо ги актуализираше проблемите врзани за феноменот на: национализмот и етницитетот во објаснувањето на раселувањето на луѓето на Балканот, како и проблемот на присилното раздвижување луѓе како предизвик за националната безбедност на балканските држави
2001 - Управувајки со јавната администрација во транзиција.
Оваа летна школа ги сумира теоретските сознанија од значење за градење на високо професионална, делотворна и ефикасна јавна администрација и воедно ги става во контекст на проблемите со кои се соочуваат земјите во транзиција во доменот на реформата на јавните служби. Поаѓајќи од тоа, нагласено внимание е посветено на приодите на јавната администрација во професионалната поддршка присоздавањето и спроведувањето на конкретната политика, потоа на претпоставките за градење и унапредување на квалитетот и одговорноста во вршење на власта и, секако, кон проблемите при задоволувањето на потребите и барањата на обичниот граѓанин.
Експертски услуги
Потпирајќи се на професионалниот капацитет на Институтот, како и на неговиот рејтинг во земјата и на меѓународната сцена, до него или до неговите експерти се обраќаат и го ангажираат за вршење експертски услуги владини институции и граѓански и меѓународни организации. Дел од корисниците на овие услуги се Министерството за образование и наука, Министерството за здравство, Министерството за локална самоуправа, Министерството за внатрешни работи, Агенцијата за државни службеници, Агенцијата за приватизација, Агенцијата за информации, Советот за радиодифузија, Европската Унија,Светската банка, агенциите на Обединетите нации и др.
Научни и стручни собири
Институтот организира мноштво научни и стручни собири, академски дебати и тркалезни маси на кои учествуваат еминентни експерти од земјата и странство. Само како илустрација, притоа не доведувајки ја во прашање академската вредност на оние што овде нема да бидат спомнати поименично, ги издвојуваме:
Истражувања и проекти
Со оглед на фактот дека Институтот за социолошки и политичко-правни истражувања е институција чие работење е тесно поврзано и со интересите и потребите на пошироката општествено-политичка јавност во Република Македонија, Институтот спроведува научноистражувачки проекти преку кои и ги реализира своите планови и програми за работа. Најголемиот дел од научноистражувачките резултати се објавени во посебни монографски публикации, зборници и во Годишникот на Институтот. Преглед на дел од проектите од 1987 г. досега може да се најде на http://www.isppi.ukim.edu.mk/dejnost.html.
Едукација
Образовната дејност во Институтот е присутна уште од 1967 година. Денес во Институтот се изведуваат специјалистички, постдипломски и докторски студии во доменот на: Политички науки; Социологија/менаџмент на општествени промени; Менаџмент/менаџмент на човекови ресурси; и Комуникации.Прегледот на магистерските, специјалистичките и докторските трудови може да се најде на мрежната страница на Институтот.
Постдипломски студии
Покрај својата основна дејност - научноистражувачка работа Институтот повеќе од три децении организира и постдипломски студии од повеќе научни дисциплини. Денес Институтот организира постдипломски студии од следниве научни дисциплини: Наставата на постдипломските студии ја изведуваат искусни и реномирани научни работници и наставници од Македонија и од странство. Постипломските студии се организирани според најновите нучни достигнувања и се настојува постојано да се биде во чекор со светските научни трендови. Студентите кои успешно ќе ги завршат постдипломските студии се стекнуваат со научно звање магистер и се оспособени за самостојна научноистражувачка работа.
Специјалистички трудови
Во рамки на специјалистичките студии на Институтот за социолошки и политичко правни истражувања се одбранети над 80 специјалистички трудови. Во продолжение е понуден списокот на трудови:Политички науки; Социолошки науки; Менаџмент; и Комуникации.
Докторски трудови
Досега во Институтотот за социолошки и политчко правни истражувања се одбранети околу 80 докторски дисертации.
Организациска структура
Статус и основна дејност
Институтот за социолошки и политичко-правни истражувања е научна установа во состав на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј” во Скопје. Институтот за социолошки и политичко-правни истражувања врши, научно-истражувачка дејност во социолошки, политички, правни, организациони, комуникациски и други научноистражувачки подрачја и врши образовна дејност на социолошки, политички, организациони и комуникациски наставно-научни области од втор и трет циклус на студии.
Библиотека
Библиотеката на Институтот учествува и дава свој придонес во создавањето на политиката на библиотечното работење во рамките на интегрираниот библиотечен систем на Универзитетот. Библиотеката на Институтот ја собира, ја уредува и ја распоредува научната, студиската и стручната литература и на наставно-научните кадри, на соработниците и на студентите им ги дава информациите и знаењата за студиите и за научната работа, ги образува од гледна точка на употребата на библиотечниот фонд и од гледна точка на барањето информации и изработува библиографија за високообразовните наставници и научни работници.
ОРГАНИ НА ИНСТИТУТОТ
Органи на Институтот се: Научен совет, Директор и Институтска управа.
Кадар
Посебно би напоменале дека академските кадри на Институтот, вработени во него или неговите постојани надворешни соработници, речиси по правило, имаат богато меѓународно искуство стекнато преку образование или студиски престои на странски универзитети или пак во контекстот на реализација заеднички проекти со странски партнери, учество на меѓународни собири, симпозиуми и конгреси и објавување трудови во странство. Разбирливо, академскиот квалитет, професионалноста во приодот, познавањето странски јазици и умешноста во користењето најсовремена компјутерска техника, во контекстот на интензивната меѓународна сорабортка што Институтот ја има, е своевиден предуслов да се биде дел од него.
Во овој контекст, би сакале да нагласиме дека Институтот создава квалитетен научен кадар не само за своите потреби, туку и за пошироката заедница. Имено, од основањето до денес, од Институтот, за наставници во речиси сите наставни звања, на Правниот, Филозофскиот и на некои други факултети заминаа 27 научни работници. Исто така, значаен број соработници на Институтот извршуваа и извршуваат значајни државни и други функции.
Издаваштво
Од своето формирање до денес Институтот за социолошки и политичко-правни истражувања од Скопје го носи атрибутот на единствена научноистражувачка институција во земјата, чија дејност е вградена во фундаментот на македонската општествена наука, но исто така претставува и релевантен фактор во развојот на македонското општество. Во прилог на оваа констатација ќе направиме само мал пресек од она што претставува негова структурно-програмска поставеност врз која се темелат сите досегашни, сегашни и идни научноистражувачки активности. Имено, во областа на социолошката наука Институтот се занимава со следното:
- ги проучува основните општествени групи кои ја сочинуваат таа структура, критериумите за нивните разлики, социјалната стратификација, структурата и функцијата на религијата, социјалната подвижност, основните промени во економската и просторната структура (деаграризација, индустријализација, урбанизација, демографски промени) и фрагментирањето и сегментирањето во општеството;
- во областа на политикологијата, доменот на научниот интерес опфаќа систематско следење на политиколошката мисла и проучувања на политичкиот систем, политичките институции политичките процеси и односи, а посебно прашањата за институциите на демократијата, како и развивањето на методологијата на политиколошките истражувања;
- во последните 10 години, во фокусот на научниот интерес на Институтот се и етничките односи и политичката култура, етничката дистанца, религиозните и конфесионалните разлики како фактор на зголемување на етничката дистанца и предрасуди, национализмот итн.;
- некаде од 1991 година наваму Институтот се занимава со научноистражувачка дејност во доменот на менаџерското образование како стратегија за премин во пазарна економија;
- истражувањата од областа на криминологијата и социјаланта патологија се фокусирани на: феноменологијата и криминологијата на криминалитетот воопшто и на одделните видови на криминалитет во Македонија, како и на социопатолошките појави од аспект на вредвидување на околностите од општествена, економска, политичка и кутлурна природа што доведуваат до нив. Предметно блиски и комплементарни со овие истражувања се истражувањата од областа на криминалната политика, кои се фокусирани врз комплексот прашања од доменот на создавањето и спроведувањето на политиката насочена кон превентивното и репресивното сузбивање на криминалитетот од сите облици, како и на истражувања од областа на ефикасноста на постоечкиот систем на мерки во тој домен;
- од 1995 г. Институтот реализира истражувања од областа на комуникациите, медиумите и културата - научноистражувачка дејност која опфаќа истражувања на најактуелните прашања кои го опфаќаат односот помеѓу комуникациско-информативната технологија и нејзиното влијание врз промените во културата, како и улогата на медиумите во тој процес.
Голем број од резултатите на научноистражувачките проекти што ги реализираше Институтот во изминатите триипол децении беа вградени во многу практични законски решенија. Најголемиот дел од научноистражувачките резултати беа презентирани на македонската научна и општествена јавност најчесто преку објавување на завршните студии од научноистражувачките проекти, па така денес бројката на објавени монографски публикации или зборници се заокружува на над 170, од кои најголемиот дел го побудија и го побудуваат интересот на јавноста во земјата и надвор од неа. Определбата да ги презентираме само изданијата објавени во периодот од последните 10 години 1991-2000 година произлезе од неколку сознанија и факти, од кои ги издвојуваме:
2. Во изминатите 10 години, и покрај сите објективни потешкотии и пречки во функционирањето, пред сè од финансиска природа, Институтот ја прошири и збогати својата дејност со уште две научни области: комуникации, медиуми и култура, и менаџмент во кои се направени првите (пионерски) чекори кои ќе претставуваат фундамент за идни истражувања во овие области.
3. Без претензија да ги обезвреднуваме научноистражувачките резултати на Институтот до 1991 година, сепак мораме да нагласиме дека резултатите објавени во монографските публикации на Институтот во последните 10 години тесно и суштествено кореспондираат со тековите на европската и светската наука, како и со општествените случувања во Македонија.
Во Годишникот се објавуваат научни трудови и прилози на теми и содржини од областа на општествените науки, меѓу кои сепак доминираат прилози од веќе спомнатите области: социологија, политикологија и право, чии автори заокружуваат бројка од над 170, од кои добар дел се еминентни научници и редовни соработници на списанието. Важно е да се каже дека во Годишникот редовно се застапени и имиња на млади автори кои ги прават своите први чекори во науката, но кои со своите идеи и научнички ентузијазам придонесуваат за збогатувањето и ширењето на научниот простор во Македонија. Освен научни и стручни трудови во списанието се објавуваат и рецензии за новообјавени книги, осврти и библиографии. Инаку, сите прилози во Годишникот се со резимеа на еден од светските јазици, со што се овозможува комуникација и продор на македонската научна мисла во светот, комуникација која, според одгласот и приемот на нашето списание на странските простори, функционира мошне успешно. Годишникот редовно се дистрибуира до сите поголеми библиотеки во земјата, до библиотеките на сите сродни институции во земјата и во странство и до сите субјекти кои од било која причина покажаа интерес за нашето списание во изминатите 25 години.
Of Mice and Men
Of Mice and Men е вториот сингл на Мегадет од нивниот десетти студиски албум The System Has Failed. Песната била издадена во дигитален формат кон крајот на 2004 г. Текстот и музиката се во комплетно авторство на Дејв Мастејн, кој за песната изјавил дека е негова автобиографска.
Позадина
Песната била напишана во 2003 г. додека Мастејн се опоравувал од тешката повреда на раката. Имал намера да издаде соло албум, но поради неподмирените обврски кон тогашната негова издавачка куќа, се решил да објави студиски проект под името Мегадет. За време на студиските снимања имал намера да ја обнови поставата на бендот од ерата на Rust in Peace, па така имал неколку телефонски разговори со дел од поранешните членови. Тогаш повторно искрснале старите меѓусебни недоразбирања, па така Мастејн заработил и судска тужба од страна на Дејвид Елефсон поради неправично користење на името Мегадет.
Марти Фридмен имал успешна музичка кариера во Јапонија, па не му се исплатело да се враќа во САД само за неколку студиски снимања. Единствено Ник Менза прифатил да се врати во групата, додека Колајута и Слоас биле најмени само за потребите на албумот. Сесиите со Крис Поланд биле додатно направени.
Видео запис
За разлика од спотот за песната „Die Dead Enough“, овој пат Мегадет се појавиле со оформена постава. На овој запис, бендот настапува во замрачени простории полни со метал обожаватели, што на некој начин го отсликува мрачното расположение на песната. Повремено се појавуваат кадри од животот на Мастејн, и тоа од различни периоди на неговата младост. Во нив зборува за неговите почетоци во хеви метал музиката и за сите непријатни искушенија кои ги доживеал низ годините.
Скопска Котлина
Скопска Котлина или Скопско Поле — една од поголемите котлини во Македонија. Таа претставува втора котлина по течението на реката Вардар. Скопската Котлина е образувана од планините Жеден, Ивање (Матка) и Сува Гора на запад, Скопска Црна Гора на север, Градиштанска Планина (Ѓуриште) на исток и североисток, Голешница на југоисток и Китка, Караџица и Водно, односно масивот на Мокра Планина на југ.
Население и етнографски одлики
Скопската Котлина претставува најнаселениот и најгустонаселениот дел на Македонија. Во неа живеат 571, 040 жители, од кои најголемиот дел Македонци (64,39%), а во помал број Албанци (23,11%), Роми, Срби, Бошњаци и Турци. Најголемиот дел од котлината го зафаќа градот Скопје. Етногеографски предели и области во Скопската Котлина се Скопска Блатија, Каршијак, Торбешија, Црногорија и Скопски Дервен. Поради градот Скопје, Скопската Котлина отсекогаш претставувала подрачје со голем број на миграции, доселувања и отселувања на населението. По Втората светска војна, доселувањата во Скопската Котлина од цела Македонија, како и од простори на поранешна Југославија го достигнале својот врв, а тие траат сè до денес.
Земјоделство и стопанство
Географската положба, самиот терен, климата и почвата во Скопската Котлина се многу поволни за земјоделство и сточарство. Полјоделството е особено развиено во рамничарскиот предел во алувијалната раминина по течението на реката Вардар. Најзастапени се житните култури и тоа: пченицата, јачменот и пченката. На големи површини се застапени одгледувањето на зеленчук, индустриски растенија (сточна храна), градинарството и раноградинарското производство (под пластеници и оранжерии), овоштарството и лозарството. Од зеленчукот и градинарските култури највеќе се одгледуваат: домат (познатиот вид „скопски јабучар“), пиперки (зелен пипер), кромид, лук, млад кромид и арпаџик (во с. Драчево), зелка (с. Бардовци, Злокуќани, Драчево), марули, морков, компир, боранија, грашок. Кромидот од Драчево е особено прочуен на пазарите и, во исечен облик на крукчиња шеговито се нарекува „драчевска лигна“ поради големината. Од индустриските култури застапени се: тутунот, детелината, луцерката и крмната пченка. Овоштарството е застапено претежно во висорамнинските предели на подножјата на околните планини во јужниот, источниот и северниот дел на котлината. Од овошките се одгледуваат: цреши, јаболка, јагоди, сливи, кајсии, праски.
Сообраќај
Скопската Котлина е сообраќајно најважното и најразвиеното подрачје во Македонија. Токму во Скопската Котлина се вкрстуваат и спојуваат двата паневропски автопатни и железнички коридори 8 и 10. Во ова подрачје се наоѓа и најголемиот македонски Аеродром Александар Велики. Целата Скопска Котлина во правец запад-југоисток и североисток е поврзана со автопатишта, а истовремено и со железничка пруга. Ваквата одлична сообраќајна поврзаност и достапност се должи на 2 главни причини: тука се наоѓа главниот град Скопје и стратешката географска положба и конфигурација на теренот што претставува природен спој на Вардарската долина кон Моравската на север.
Април
Април или тревен — четвртиот месец во годината според грегоријанскиот календар и еден од четирите кои имаат 30 дена.
Алтдеберн (амт)
Алтдеберн (Altdöbern) е општинска заедница во округот Горен Шпревалд-Лужица, во Бранденбург, Германија. Нејзиното седиште е во Алтдеберн.
Општинската заедница Алтдеберн се состои од следниве општини:
Настани во април
2 април
5 април
6 април
8 април
9 април
10 април
11 април
12 април
13 април
14 април
15 април
16 април
17 април
18 април
19 април
20 април
21 април
22 април
24 април
25 април
26 април
27 април
28 април
29 април
30 април
31 април
Македонско-одрински доброволни чети
Македонско-одрински доброволни чети или Македонско-одринско доброволство, во бугарската историграфија и во постарата македонска историска литература се сретнува како Македонско-одринско ополченство (Македоно-одринско опълчение) — македонско-одринска доброволна воена формација во рамките на бугарската армија за време на Балканските војни.
Формирање
Генералот Иван Фичев, со наредба од 26 септември 1912 година сите партизански чети и одреди формациски ги вклучил во составот на Македонско-одринскиот полк. Со тоа македонските и одринските одреди и чети станале дел од бугарската армија и ја примиле нејзината организациона структура - одделенија, водови, чети. Со истата наредба, Штабот на партизанските одреди бил преименуван во Штаб на Македонско-одринските доброволни чети, односно во Штаб на доброволни баталјони. За главен командант на Штабот е поставен генерал-мајор Никола Генев. Негов помошник е потполковник Александар Протогеров, а мајорот Петар Дрвингов е поставен за началник на Штабот. До 26 септември 1912 година, Штабот на доброволните баталјони располагал со 6.500 доброволци и само со шест офицери.
Формацијата на доброволните баталјони ја изработил Дрвингов. Бројната состојба на баталјонот требало да изнесува 1.079 лица. Во еден баталјон имало четири чети од по 215 луѓе, една неборбена чета и органи за опслужување. Борбените чети се состоеле од четири вода по 49 луѓе и органи за опслужување. Водот се состоел од шест одделенија со по осум луѓе. До крајот на септември 1912 година, од македонската емиграција биле формирани пет баталјони: Дебарски, Скопски, Битолски, Охридски и Солунски. Од вкупниот број на формираните чети во Бугарија при крајот на септември 1912 година, во Македонија биле префрлени 52 партизански чети, од кои 17 во Битолскиот округ, полковник Стефан Николов, на втората потполковник Антон Пчеларов и на третата бригада потполковник Александар Протогеров. Во целост, Македонско-одринското ополчение се состоело од штаб, од три бригади од по четири баталјони, музика, воена болница, интендантска чета, огненострелачки парк, снабдувачки транспорт и инженерско-технички дел.
Вкупната бројна состојба на Македонско-одринскиот полк во пролетта 1913 година изнесувала 14.670 луѓе, од кои 11.470 од Македонија, 1.215 од Одринска Тракија и 2.512 од Царство Бугарија. По добивањето оружје од бугарската армија, Македонско-одринскиот полк веднаш бил префрлен на фронтот во Тракија. На Тракискиот фронт Штабот на Македонско-одринскиот полк бил распуштен, а бригадите препотчинети. Првата бригада е ставена под команда на Хајреболскиот одред, втората добила задача да се концентрира југоисточно од Мустафапаша (денес Свиленград) и да настапува кон Димотика и Дедеагач. Третата бригада влегла во состав на Ѓумурџинската група, односно во Крџалискиот одред. На 7 ноември 1912 година започнале борбените дејства. Македонските доброволци, се покажале мошне борбени и успеале уште во првиот налет да ги принудат силите на Јавер-паша на повлекување, при што Турците имале бројни загуби. Во меѓувреме биле формирани уште три доброволни баталјони: Кукушкиот, Воденскиот и Штипскиот. Со нив била засилена секоја бригада со уште по еден баталјон.
Бригади
Втора Скопска дружина, со командир потпоручник Иван Минков Трета Солунска дружина, со командир ротмистар Димитар Атанасов Четврта Битолска дружина, со командир потпоручник Владимир Каназирев Тринаесетта Кукушка дружина, со командир капетан Тодор Пенев
Јозеф Хајдн
Детството и младоста ги поминал во голема сиромаштија. Повеќе од 30 години работел и живеел во Виена кај унгарскиот кнез Естерхази. Двапати престојувал во Англија каде што ги напишал своите најзрели творби, со кои се прославил низ целиот свет. Неговата музика се одликува со животна радост и ведрина.
Во своето творештво користел германски, француски и унгарски фолклор.
Животопис
Хајдн се родил во 1732 год. во местото Рорау - австриско село на тромеѓето помеѓу Австрија–Унгарија-Хрватска. Токму поради фактот што во тој дел од Австрија има бројно хрватско население, а и поради тоа што во делата на Хајдн се среќаваат хрватски народни напеви, хрватскиот музиколог Фрањо Кухол кон крајот на 19 век го изнесува фактот дека Хајдн потекнува од Хрватска. Меѓутоа подоцнежните испитувања утврдиле дека сепак тој е од Австрија, иако хрватскиот фолклор има огромно влијание врз неговато творештво. Уште како дете Хајдн ги добил првите инструкции по свирење на чембало, виолина и пеење.Во 1740 год. оди во Виена, каде пристапува кон детскиот хор на школата „Св.Стефан“. Во 17 г. поради мутирање на гласот тој излегува од хорот и се снаоѓа на свој начин во музичкиот живот на Виена. Настапува во разни хорови, свири во оркестри и започнува да пишува пократки творби, менуети и свадбени маршеви. Во тоа време пристапува кон приватната школа на италијанскиот композитор Никола Порпора, каде што Хајдн многу научил од композиторската техника. Тогаш тој стапува во служба на кнезот Паул Естерхази - унгарски аристократ на чиј двор ќе работи повеќе од 30 г. Таму настануваат бројни дела меѓу кои: околу 60 симфонии, 40 гудачки квартети, 30 клавирски сонати итн. Обврските на Хајдн во дворот биле строго зацртени со утврдениот договор на кнезот и композиторот. Тој морал да внимава на уредноста и дисциплината на сите членови на оркестарот, како и на пејачите, да ги решава сите спорови меѓу нив, да биде одговорен за инструментите, потоа да компонира по желба на кнезот и да дава часови по музика, како и да ги подготвува сите музички приредби на дворот, а тие биле многубројни, бидејќи секоја недела таму се прикажувале по 2 опери и 2 концерта, како и посебни приредби во чест на високите гости во дворот. Таму Хајдн ја поминал својата вистинска композиторска школа. Неговиот благ карактер и љубезно постапување со сите присутни,предизвикал општа симпатија, така што членовите на оркестарот го нарекувале ; папа Хајдн; т.е татко Хајдн. Големината на тој карактер ја гледаме и во фактот што Хајдн отворено ја признал величественоста на Моцарт, кога во 1787 год. добива нарачка за една опера во Прага, која нарачка ја одбива предавајќи ја на Моцарт со зборовите дека тој е најголем композитор на векот, а Моцарт, благодарејќи му на Хајдн го пишува своето ремек дело-операта „Дон Џовани“. Напуштајќи ја службата кај Есерхази, Хајдн влегува во последниот период од својот живот во кој централни настани се двете патувања во Лондон. Во англиската престолнина Хајдн доаѓа во допир со нејзиниот развиен музички живот и големите претставници на англиската култура. Таму ја добива титулата (Оксфорд), почесен доктор на музичката уметност, а на враќањето во Виена преку Бон, го запознава Бетовен, кој подоцна ќе стане негов ученик. Последните години од животот, Хајдн ги поминува во Виена исцрпен од прекумерната работа, а влегувањето на Наполеоновите трупи во Виена предизвикале голема возбуда, која не можел да ја преболи. Умира во 1809 г.
Симфонии
Развојниот пат на Хајдн како симфоничар бил долг и трперлив. Со тек на време бројот на симфомии што ги напишал е се помало, а значењето е сè поголемо. 60–тите години на 18 век, тој напишал околу 40 симфонии, 70–тите, околу 30 симфонии, 80–тите околу 20 симфонии, а во 1790 – 1795 г. последните 12 симфонии. Неговите први симфонии се слични на дивертимента, каде сонатната форма не е јасно изразена, бидејќи нема втора главна тема, ниту пак развоен дел. Во 80–тите год. на стануваат т.н. “четврти париски симфонии” кои се претходници на неговите најзрели дела наречени “лондонси симфонии“. Заедно со најзрелите симфонии на Моцарт “лондонските симф.” на Хајдн се врв на Европската симфониска музика од 18 век. Во нив е утврден класично симфонискиот стил и сонатната форма, а од друга срана пак тука Хајдн обично се служи со богатството на музичкиот фолклор, посебно хрватскиот. Тие симфонии се жив пример на неговиот голем оптимизам и хуманост. Што се однесува до оркестарот, тој е речиси целосно развиен со флети, обои, фаготи, хорни, труби, гудачи, тимпани и разновидни други ударалки. Во развојниот дел често учествувале сите инструменти, а музичкото дејствие преоѓа од една оркестарска група на друга. Скоро сите сите лондонски симфонии, а и некои претходни почнуваат со вовед во бавно темпо кој често е тематски поврзан со градбата на првиот став. Моцартовото влијание е нагласено во сè поголемата кантабилност И во емоционалната продлабоченост во бавните ставови. Карактеристичен е фактот дека последните ставови носат богата примена на полифони постапки, а менуетите по својот карактер сè повеќе се приближуваат кон скерцото,па се поблиску и до Бетовеновите скерца.
Многу негови симфонии имаат наслови кои повеќето не потекнуваат од композиторот, туку од љубителите така на пример покрај лондонските симфонии се среќаваат насловите: симфонија - часовник, војничка симфонија, симфонија со удар во тимпан и симфонијата со тремоло во тимпан. Во инструменталното творештво на Хајдн се истакнуваат неговите 52 сонати за пијано, неколку успешни пијано – триа, а од концертната литература често изведуваниот концерт за виолина и оркестар во Д- дур.
Во неговите вокални дела постојат опери, соло – песни, црковни творби и ораториуми. Неговото најзначајно оперско дело е комичната опера Аптекар во која се обработува често користената тема на комичната опера од тоа време т.е. критика на скржавоста и лакомоста. Најзначајните вокални дела се ораториумите “Создавањето на светот” и Годишните времиња”, настанати под влијание на ораториумите на Хендл кој Хајдн ги слушнал во Лондон. Во ораториумите на Хајдн е присутна големата љубов кон светот и човекот. Тоа се вистинки химни кон светот на природата и човекот, а големиот мајстор на оркестарот И преку инструментите успева да го поддржи она за што говори текстот на самите дела. Триделниот ораториум „создавање на светот” го изнесува библиското прикажување на постанокот на земјата и луѓето, додека ораториумот „Годишни времиња” содржи опис на селскиот живот со сите промени, кои ги носи со себе смената на годишните времиња. Тоа е тема која пред него во концертната форма ја обработува Вивалди, а во ораториумската форма Георг Фридрих Телеман. Во неговите најуспешни црковни форми припаѓаат 12 миси, од кои 6–те последни се свечени миси за солисти, хор и оркестар. Придонесот на Хајдн кон историјата на музиката е значаен и преголем. Како голем уметник на симфиниите и гудачките квартети, како усовршувањето на новиот инструментален јазик и втемелувач на модерниот оркестар, Хајдн ги проткајувал делата со оптимизам, радост и хумор. Во тој поглед е поучен фрагментот од едно негово писмо кое вели: „Честопати сум се борел со секакви тешкотии, честопати се губела силата на мојот дух и тело и ми било навистина тешко да издржам на патот на којшто сум тргнал, но тогаш некое скришно чувство ми шепнало – на земјата има толку малку весели и задоволни луѓе, нив на сите страин ги прогонуваат грижи и можеби твојата работа некогаш ќе стане извор од кои тие луѓе оптоварени со грижи ќе црпат мир и утеха. Во тие моменти таквите мисли биле силен поттик за моите идни настојувања.“
Овие зборови се едни од најголемите примери за високата свест на уметникот кој во создавањето е како едно со заедницата околу него,а зар може вистинскиот уметник и да посака нешто поинаку.
Гудачки квартети на Хајдн
Гудачките квартети на Хајдн имаат слична тензија како и неговите симфонии. Во почетокот тоа се дела со не толку голем обем, слични со дивертиментата. Во нив редовно има 5 става од кои 2 се менуета. Индивидуализацјата на 4–те менуета сѐ уште не е спроведена, што се гледа од фактот дека главната мелодиска линија на првата виолина честопати остро се спротивставува на сосема подредената улога на останатите инструменти. Првите позначајни дела од овој вид на овој авторсе делата оп.18 и оп.20 од 1972 т.н. сончеви квартети, во кои самостојноста на делниците е остварена со примена на полифониот стил (посебно во завршните ставови од кои некои се напишани во форма на фуга). На тие дела се должи заслугата на Хајдн во изградбата на класичниот гудачки квартет. Во нив се јавува итн. лажна реприза – посебната на Хајдн во формалната структура на сонатната форма. Во понатамошните дела Хајдн сè повеќе го продлабочува класичниот квартет, а посебен квалитет тој добива по средбата со делата на Моцарт.
Шестте т.н руски квартети од 1781 донесуваат богати моривски разработки и многу духовити детали за коешто сведочат ознаките скерцо и скерцанда во менуетите во овие дела.После квартетите оп. 50 (6 пруски) и 6 квартети оп. 64, врвот на Хајдн на полето на гудачките квартети слично како и кај симфонијата е остварен во контекст со лондонската музичка средина. Циклусите на гудачките квартети оп. 71, 74, 76 и 77 заедно со некои од истородните дела на Моцарт се најважните од овој вид во овој век. Мелодиските убавини, смелите модулации, продлабочувањето на формално–содржинскиот ефект, сè се тоа елементи кои придонесуваат за големата убавина на овие дела. Од другите дела на Хајдн се истакнуваат негоите 52 сонати за клавир, а од концертната литература неговиот концерт за виолончело и пијано во Д-дур. Меѓу вокалните дела на Хајдн се среќаваат опери, соло – песни, црковни композиции и дела од ораториумски вид. Неговото оперско творештво долго се сметало за најслаб дел од неговиот опус, но со тек на време тоа мислење се променило, посебно во комичните опери на италијански текст, пишувани за театарот на дворовите на Естерхази. Ремек дело на Хајдн во тој поглед е неговата комична опера “Аптекар” во која се обработува често искористувана тема за тоа време - исмејување на алчноста и скржавоста.
Најобемните дела на Хајдн од вокалниот род се неговите ораториуми: „создавање на светот” и „годишни врениња“. Голем поттик за создавање на овие дела Хајдн добива во Лондон слушајќи ги изведбите на ораториумите на Хендл. Во последната етапа од својот живот Хајдн во овие дела повторно се предава целиот и како човек и како уметник. Љубовта за убавините на природата,за животот во неа и за човекот како средиштен дел во неа се теми на овие обемни химни со хуманистички карактер. Големиот мајстор на оркестарот во нив дава најуспешни примери на програмската музика во доцниот 18 век. На крајот тие се израз и на оној оптимизам, животна ведрина и радост, но и рафиниран хумор во самиот карактер. За композиции со чија помош Хајдн се борел за поубав и посреќен свет и за похумани односи на луѓето во овој свет
Сурла (маглина)
Сурла — концентрација од меѓуѕвезден гас и прашина во рамките на многу поголемото јонизирано гасовито подрачје IC 1396 во соѕвездието Кефеј на далечина од 2.400 светлосни години од Земјата. Овој дел од маглината е темната густа грутка IC 1396A наречена „Сурла“ бидејќи посетува на слоновска сурла на видливи бранови должини. Светлиот раб на површината на осветлениот густ облак е јонизирана од многу сјајна масивна ѕвезда (HD 206267), сместена веднаш на исток од IC 1396A. Целото подрачје IC 1396 е јонизирано од масивната ѕвезда освен густите грутки кои се заштитени од жестоките ултравиолетови зраци на ѕвездата.
Денес маглината Сурла се смета за ѕвездородно подрачје, и содржи неколку многу млади (помалку од 100.000 сг) ѕвезди откриени на индрацрвени слики во 2003 г. Во кружната шуплина на главата од грутката има две постари (но сепак млади) ѕвезди. Ветриштата од овие млади ѕвезди може да се одговорни за празнењето на шуплината.
Здруженото дејство на светлината од масивната ѕвезда која го јонизира и збива работ на облакот и ветерот од младите ѕвезди кои го туркаат гасот нанадвор водат до мошне голема збиеност на маглината. Овој притисок е причинител за денешното поклоение на протоѕвезди.
Март
Март или цутар — третиот месец во годината според грегоријанскиот календар и еден од седумте месеци според овој календар што имаат 31 ден. Според црковното сметање на циклусите март е шести месец по ред.
Потекло на поимот
Во Стариот Рим март бил нарекуван Martius, по името на римскиот бог на војната Марс. Всушност, овој месец се сметал за особено благопријатен за воени дејствија. Во Стара Грција, март бил познат како Anthesterion.
Вечерта меѓу 20-от и 21-от ден од март започнува пролетта и овој ден се обележува како пролетна рамноденица, бидејќи на тој ден ноќта и денот се еднакви, односно се со иста должина.
Празници во март
8 март - Меѓународен ден на жената
Настани во мај
1 мај
2 мај
3 мај
4 мај
5 мај
6 мај
7 мај
8 мај
9 мај
11 мај
12 мај
13 мај
15 мај
16 мај
17 мај
18 мај
19 мај
20 мај
21 мај
22 мај
23 мај
24 мај
25 мај
26 мај
27 мај
28 мај
29 мај
30 мај
31 мај
Јан Неруда
Јан Неруда (чешки: Jan Neruda) ( - ), чешки писател и публицист, најистакната личност во чешкиот културен живот во втората половина на 19 век.