cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Молња
Општи податоци
Вообичаениот блесок на молња од облак до површината на Земјата кулминира со создавањето електрично спроводлив плазмен канал низ воздухот со висина од 5 км, од внатрешноста на облакот па сè до површината на Земјата. Процесот кој се одвива при крајната фаза е доста сложен процес. При самата кулминација, вообичаен кумулонимбус создава три или повеќе молњи во минута насочени кон Земјата.
Пинокио (филм од 2022)
Заплет
Верувајќи дека татко му починал, Пинокио тагува по него и волшебна солза му паѓа од окото на Џепето, оживувајќи го. Џепето му кажува на Пинокио дека и покрај тоа што е марионета, тој се докажал како вистинско момче во душата. Џимини раскажува дека се раскажувани приказни за Пинокио да стане вистинско момче, но не ги потврдува, нагласувајќи дека она што е важно е тоа што Пинокио има храбро, вистинито и несебично срце и дека тој е целосно реален за својот горд и љубен татко. Пинокио и Џепето заминуваат за дома низ осветлена пештера додека екстремитетите на Пинокио стануваат човечки.
Молња
Општи податоци
Молњите најчесто се создаваат кога топол воздух се меша со поладни воздушни маси, што доведува до нарушувања кои ја поларизираат атмосферата. Но истите можат да се случат и при песочни бури, шумски пожари, торнада, вулкански ерупции, дури и при студовите во зима,тогаш молњата се нарекува снежна молња. Ураганите вообичаено создаваат молњи најчесто во дождливите делови оддалечени 160 км од центарот.
Пинокио (филм од 2022)
Улоги
Се појавуваат мачката Фигаро, златната рипка Клео и морското чудовиште Монстро.
Молња
Општи податоци
Науката која се занимава со проучување на молњите се нарекува фулминологија, а стравот од молњите се нарекува астрафобија.
Пинокио (филм од 2022)
Развој
Во 1985 година, Џим Хенсон и режисерот Стив Барон му пристапија на Walt Disney Pictures со идеја за жива верзија на Пинокио, но Дизни го одби проектот. Барон сепак успеа да ги сними Авантурите на Пинокио (1996), дистрибуирани од New Line Cinema. На 8 април 2015 година, беше објавено дека Walt Disney Pictures развива адаптација во живо на анимираниот филм Пинокио од 1940 година. Питер Хеџис беше објавен дека го пишува сценариото за филмот. На 22 мај 2017 година, беше објавено дека Крис Вајц ќе го замени Хеџис како сценарист, како и ќе служи како продуцент, додека Сем Мендес беше во преговори да го режира проектот. На 13 ноември 2017 година, Мендес се повлече од функцијата директор.
На 20 февруари 2018 година, беше објавено дека Пол Кинг треба да го режира филмот, додека Ендрју Милано беше најавено дека ќе биде копродуцент на филмот заедно со Вајц, а продукцијата се очекуваше да започне кон крајот на 2018 година Иако Џек Торн беше најавено дека ќе го препишува сценариото на Вајц, Вајц откри на 21 август 2018 година, дека сценариото сè уште се развива, како и дека продукцијата треба да се одвива во Англија и Италија во текот на 2019 Во ноември 2018 година, беше објавено дека Сајмон Фарнаби работел на нов нацрт за филмот. Сепак, на 13 јануари 2019 година беше објавено дека Кинг го напуштил филмот поради „семејни причини“, додека Дизни беше најавено дека бара нов режисер за проектот.
Молња
Општи својства
Молњите не се распределени подеднакво околу Земјата, како што може да се види и на сликата десно.
Пинокио (филм од 2022)
Глумци
Џозеф Гордон-Левит (лево), Киган-Мајкл Ки и Лорејн Брако ги гласат Џимини Крикет, „искрениот“ Џон Вортингтон Фулфелоу и Софија галебот. На 29 ноември 2018 година, беше објавено дека Том Хенкс бил во рани разговори да го игра Џепето во филмот, но го пренел проектот по заминувањето на Кинг. Во август 2020 година, Хенкс повторно се приклучи на проектот. Хенкс наводно дошол до режисерот Роберт Земекис за улогата откако го прочитал сценариото; тие двајца претходно работеа заедно во филмовите Форест Гамп (1994), Излеани (2000) и Поларниот експрес (2004). Во јануари 2021 година, Лук Еванс се приклучи на глумечката екипа додека тренерот и Оукс Фегли влегоа во раните преговори за да го играат Лампвик. Левин Лојд на крајот беше избран за улогата. Во март, Бенџамин Еван Ејнсворт беше избран за насловната улога, а додадени се и Синтија Ериво, Џозеф Гордон-Левит, Киган-Мајкл Ки и Лорејн Брако. Ериво ќе ја портретира Сината самовила, додека Гордон-Левит, Ки и Брако ќе ги гласат Џимини Крикет, Чесниот Џон и новиот лик, Софија галебот, соодветно.
Снимање
Главното фотографирање започна на 17 март 2021 година во Cardington Film Studios, Англија, под работен наслов Mahogany. Снимањето беше завршено во април 2021 година според Бенџамин Еван Ејнсвот. На 1 јануари 2022 година, глумицата Синтија Ериво го сподели првиот поглед на неа како Сината самовила во претстојниот римејк.
Молња
Општи својства
Воопшто, блесоците на молњите облак до Земја (ОЗ) се само 25% од вкупните блесоци на молњи ширум светот. Бидејќи подножјето на облакот е негативно наелектризиран, оттука и потекнуваат и молњите ОЗ. Оваа област е на висина каде се случува замрзнувањето во облакот. Замрзнувањето, во комбинација со судирите меѓу мразот и водата, е критичниот момент за почетниот развој на полнежот и процесот на раздвојување. Поради судирите предизвикани од ветриштата, кристалите мраз создаваат позитивен полнеж, додека потешката, кашеста мешавина од мраз и вода создава негативен полнеж. Нагорните струења во облакот на бурата ги раздвојува полесните кристали на мразот од потешката мешавина, со што предизвикува горните области на облакот да насоберат позитивни просторни полнежи додека во подножјето се насобира негативен просторен полнеж.
Бидејќи полнежот се насобира во облакот мора да ги надмине изолаторските способности на воздухот, изолацијата се зголемува пропорционално со растојанието меѓу облакот и површината, односот од меѓу молњите ОЗ (спроти празнењата облак до облак (ОО) или самиот облак (СО)) станува поголем кога облакот е поблиску до површината. Во тропскиот појас, каде границата на смрзнување е повисоко во атмосферата, само 10% од блесоците на молњите се ОЗ. На географската широчина на Норвешка (околу 60° СГШ), каде границата на замрзнување е пониска во атмосферата, 50% од молњите се ОЗ.
Молњите се најчесто создадени од кумулонимбусни облаци, кои имаат подножја на висини од 1–2 км од површината, а врвовите се протегаат до 15 км во висина.
На Земјата, местото каде најчесто се случуваат молњите е во близина на малото село Кифука во планините на источна Демократска Република Конго, каде надмосрката висина изнесува 975 м. Во просек, оваа област има 158 удари на молњи на квадратен километар годишно. Други места со обемни удари од молња се Кататумбовите молњи во Венецуела, Сингапур, Тересина во северен Бразил, и „улицата на молњите“ во централна Флорида.
Воспоставување на услови за создавање на молњите
За да може да настане електростатичко празнење, потребни се две нешта: 1) мора да има доволно висока разлика на потенцијалите меѓу две области во просторот и 2) средина со висока отпорност која го попречува изедначувањето на спротивставените полнежи.
Удари и светкања на молњите
Најдобро изучувани и разбрани видови на молњи се оние од облак кон Земјата (ОЗ). Иако почести, молњите во самиот облак (СО) и од облак до облак (ОО) се многу потешки за проучување бидејќи нема „физички“ точки за да се следи состојбата во внатрешноста на облаците. Исто така, поради малата веројатност молњите да удрат на истото место едно подруго и со некоја одредена постојаност, научното истражување е отежнато и при најдобрите области со високи честоти на удари на молњи од видот ОЗ. Па следи дека, движењето на молњите од сите видови е подеднакво, но најдобриот начин за проучување на молњите е со проучување на молњите од видот ОЗ.
Надолжно создавање на водилка на негативно наелектризирана ОЗ молња
Во процес кој не е доволно разбран, се создава канал јонизиран воздух, наречен „водилка“, и започнува од негативно наелектризираната област во облакот. Водилките се електро спроводливи канали на делумно јонизиран гас кои започнуваат од областите со најгуст полнеж. Негативните водилки се движат од густо наелектризираните области со негативен полнеж, додека позитивните водилки се движат од позитивно наелектризираните области.
Позитивно и негативно наелектризираните водилки се движат во спротивни насоки, позитивните нагоре во облакот и негативниот кон Земјата. Обата јинизирани канали се движат, во соодветните насоки во одреден број на последователни разгранувања. Секоја водилка „повлекува“ јони при самиот врв на водилката, со што се создаваат еден или повеќе нови водилки, кои повторно повлекуваат јони и создаваат нова водилка.
Водилките често се делат, создавајќи гранки како кај дрвата. Во продолжение, негативните водилки се движат испрекинато. Добиеното испрекинато движење на овие „скалести водилки)“ може да се набљудува при успорени снимки од негативни водилки како што истите се движат кон Земјата пред да настане ОЗ удар. Негативните водилки продолжуваат да се движат и делат одејќи кон површината, најчесто забрзувајќи како што се доближуваат до Земјината површина.
Околу 90% од должините на јонизираните канали се со должина од 45 м. Воспоставувањето на јонизирачките канали одзема доста долго време (стотици милисекунди) во споредба со добиеното празнење кое се случува за неколку микросекунди. електричната струја потребна да се воспостави каналот, има вредности од неколку десетина или стотина ампери, но воа е многу малку во споредба со вистинското електрично празнење.
Создавањето на нагорните водилки не е целосно разбрано. Силата на електричното поле во внатрешноста на самиот облак не доволно голема за да го започне овој процес. Предложени се многу хипотези. Една теорија тврди дека се создаваат лавини од релативистички електрони со помош на космичките зраци и се забрзани до поголеми брзини преку процес наречен пробив на избеганите електрони. Како што овие релативистички електрони се судираат и ги јонизираат неутралните молекули во воздухот, го започнуваат создавањето на водилките. Друга теорија се повикува на локално засилените електрични полиња кои се создаваат близу издолжените водени капки и кристали мраз. Перколационата теорија, особено при еднострана перколација, се опишуваат случајно поврзани појави, кои создаваат целосно слични структури кои наликуваат на молњи.
Нагорни струења
Кога скалеста водилка се приближува до површината, присуството на спротивниот полнеж на површината ја зајачува силата на електричното поле. Електричното поле е најсилно кај предметите на површината чии врвови се најблиску до подножјето на облакот, како што се на пример дрвата и високите градби. Ако електричното поле е доволно силно, позитивно наелектризиран јонизационен канал, наречен позитивен или нагорно струење, може да се развие од овие точки. Ова првпат беше споменато како теорија од Хајнц Касемир.
Како што се приближуваат негативно јонизираните водилки, и се зголемува силата на локалното електрично поле, површинските предмети веќе поседуваат коронарно празнење надминуваат границата и образуваат нагорни струења.
Празнење
Повратен удар
Позитивните полнежи на површината во областа околу ударот на молњата се неутрализираат за неколку микросекунди како што тие се насочуваат кон ударната точка, нагоре по плазмениот канал, и назад до облакот. СИлен наплив од струја создава ограмни радијални напонски разлики по површината на Земјата. Овие разлики во потенцијалите се наречени скалести потенцијали, и се одговорни за повеќето повреди и смртни случаи отколку самиот удар на молњата. Струјата го следи патот со најмал отпор. Дел од струјата на повратниот удар често би текла од една нога низ другата, нанесувајќи му струен удар на човекот или животното кои се во близина на местото каде настанал ударот на молњата.
Огромниот ток на електрична струја кој се случува за време на повратниот удар во заедништво со чекорот со кој се случува (мерен во микросекунди) забрзано го прегреваат целиот канал на водилката, со што се создава електрично проводлив плазмен канал. Температурата во центарот на плазмата за време на повратниот удар може да надмине 50.000 К, со што се предизвикува зрачење во вид на бело-сина боја. Во моментот кога запира електричниот проток, каналот се изладува и распаѓа во период од оклулу десетина или стотина милисекунди, најчесто исчезнувајќи како распарчени делови наа светлечки гас. Брзото загревање за време на повратниот удар предизвикува воздухот експлозивно да се прошири, создавајќи моќен ударен бран кој се слуша како грмеж.
Брзо-снимени видеа (разгледувани слика по слика) покажуваат дека повеќето негативни ОЗ удари се составени одод 3 или 4 поединечни удари, иако може да има и до 30 удари.
Пинокио (филм од 2022)
Визуелни ефекти и анимација
Moving Picture Company обезбеди целосна анимација и визуелни ефекти за филмот. ДНЕГ придонесе со дел од виртуелното производство.
Музика
Алан Силвестри, повторлив соработник на Земекис, ја состави партитурата за филмот. Песната „ When You Wish Upon a Star “ ја изведе Синтија Ериво како Сината самовила. На 31 август 2022 година, беше откриено дека „ Hi-Diddle-Dee-Dee (An Actor's Life for Me) “ и „ I've Got No Strings “ исто така ќе бидат претставени, заедно со насловите на четирите нови песни: „When Hes Here with Me“ и „Pinocchio, Pinocchio“ во изведба на Том Хенкс како Џепето, „I Will Always Dance“ во изведба на Kyanne Lamaya како Фабијана и „The Coachman to Pleasure Island“ во изведба на Лук Еванс како Coachman. Само четири песни од оригиналниот филм, „Little Wooden Head“, „ Give a Little Whistle “ и репризите на „Hi-Diddle-Dee-Dee“ и „When You Wish Upon a Star“ не дојдоа до резиме. Покрај песните од оригиналниот филм, Силвестри и Глен Балард напишаа и нови песни за проектот. Албумот со саундтракот беше објавен на 8 септември 2022 година, истиот ден кога и филмот.
Молња
Празнење
Секој повторен удар е разделен со релативно големи периоди на време, вообичаено 40 до 50 милисекунди, како и останатите наелектризирани области во облакот се празнат во последователни празнења. Повторните удари создаваат забележителен „стробоскопски светлински“ ефект.
На секој последователен удар му претходат непосредни удари од стрелични водилки кои имаат побрзо време на раст но помала амплитуда отколку првичниот повратен удар. Секој последователен удар го користи каналот на празнење од претходниот удар, но каналот може да биде изместен од претходната местоположба како што ветрот го оддувува жешкиот канал.
Краткотрајни струи за време на ударот
Брзо променливите струи создаваат електромагнетни пулсови (ЕМП) кои зрачат нанадвор од јонизираниот канал. Ова е особеност на сите електрични искри. Одадените пулсови брзо слабеат како што се зголемува растојанието од нивното потекло. Но доколку истите преминат над проводни елементи, на пример електричните жици, комуникациски линии или метални цевки, тие можат да создадат струја која се движи нанадвор и предизвикува прегорување. Ова се нарекува „наплив“ кој начесто води до целосно уништување на нежната електроника, електричните уреди или електричните мотори. Уреди познати под името заштитници од краток спој кои се поврзани во серија со проводниците и можат да го забележат напливот од краткотрајната неправилна струја, и со промена на нејзините физички особености, го носат краткиот спој надвор од направите и истиот го заземјуваат, и на тој начин ги заштитуваат уредите од оштетување.
Видови
Постојат три видови на молњи, определени според тоа каде „завршува“ јонизираниот канал. Овие три видови се: во самиот облак (СО), кои се случуваат во внатрешноста на самиот облак, од облак до облак (ОО), кои започнуваат и завршуваат на краевите на два различни „функционални“ облаци, и облак-земја, кои најчесто потекнуваат од облакот и завршуваат на површината на Земјата, но исто можат да се случат и во спротивна насока, од површината до облакот. Постојат различни видови од секој вид, како што се „позитивни“ спроти „негативни“ ОЗ блесоци, кои имаат различни физички особености за секој вид и истите можат да бидат измерени. Во употреба се различни имиња кои се користат да опишат вообичаени појави на молњи од ист или од друг вид.
Облак-земја (ОЗ)
Облак до Земја е најдобро познатиот од трите видови на молњи. Една од најдобро разбраните облици на молња, бидејќи се научно испитини и со оглед на тоа дека истата завршува на предмети, најчесто Земјата, со што се помага истите да бидат измерени со инструменти. Од трите основни видови на молњи, овие молњи се најголема закана за животите и имотот на  бидејќи  истите удираат на површината на. Молњите облак-земја (ОЗ) е електрично празнење помеѓу облакот и тлото на Земјата. Најчесто полнежот е негативен и е започнат преку скалеста водилка, која се движи надолу од облакот.
Облак-облак (ОО) и во самиот облак (СО)
Празнењата се случуваат меѓу области од облаци без допир со земјата. Кога се случува меѓу два одделни облаци позната е под името молња меѓу два облаци, а кога се случува меѓу области со различни електрични потенцијали во самиот облак е позната како  молња во самиот облак. Молњите од типот во самиот облак се и од оние кој најчесто се случуваат.
Меѓу облачните молњи најчесто се случуваат меѓу горните делови на наковалните на облакот и долните делови на бурата. Оваа молња може понекогаш да се набљудува на големи растојанија во ноќта и е позната под името „топлинска молња“. Во такви случаи, набљудувачот ќе видинеколку треперења на блесоци без притоа да чуе некаков татнеж. „Топлинскиот“ дел од поимоте е со фолклорна поврзаност ѓмеѓу локално почувствуваната топлина и далечните блесоци.
Друг поим употребен за опис на облак-облак или облак-облак-земја молњите е „ползачи по наковална облаците“, поради тоа што полнежот потекнува под или во самата наковална и се движи низ горните делови на облакот на бурата, со што се создаваат неколку разгранети удари кои кога се набљудуваат изгледаат драматично. Овие молњи се забележуваат кога бурите минуваат над набљудувачот или истите завршуваат. Најасното ползечко однесување се случува при добро развиени бури кои имаат засилено позадинско искрење.
Темна молња
Екипа на физичари, меѓу кои и ЏозеФ Дваер при универзитетот Флорида Тех развиле модел на тоа како бурите создаваат високоенергетски зрачења. Во овој модел, наместо молњи, од бурите можат да произлезат од распадот на високо енергетски електрони и спротивната антиматериска честичка, позитрони. Заемодејството меѓу електроните и позитроните создава експлозивни растови при што некој од овие честички ослободуваат земјени гама-зрачни блесоци и набрзина се празнат во облаците, понекогаш и побрзо оф самите молњи. Иако огромно количество на гама-зраци се оддават при овој процес, со мала или неприсутна видлива светлина, се создава електрично распаѓање во самите бури кое од научната средина се нарекува „темна молња“.
Удар на молња
Предметите кои се погодени од молња минуваат низ топлински и магнетни сили со големи јачини. Топлината создадена од струите присутни во молњата која минува низ дрво може да го испари целиот сок во дрвото со што настанува експлозија предизвикана од настанатата пареа во трупецот на дрвото. како што молњата патува низ песоклива почва, почвата низ која патува плазмениот канал може да предизвика топење, при што се создаваат цевковидни облици наречени фулгурити. Луѓето или животните удрени од молња можат да добијат сериозни повреди sили пак да настане смрт поради оштетување на внатрешните органи и нервниот систем. Зградите или високите градби кои се удрени од молња можат да бидат оштетени бидејќи молњата ќе го бара најкусиот пат до Земјата. Но постојат громобрани кои безбедно ја спроведуваат молњата до Земјата со што штетата на имотот значително се намалува.
Гром
Бидејќи електростатичките празнења на Земјините молњи го прегреваат воздухот до состојба на плазма по должината на водилката за краток временски период, кинетичката теорија на гасовите ни кажува дека молекулите на гасовите минуваат низ брзо зголемување на притисокот и со тоа се шират нанадвор од молњата и на тој начин се создава ударен бран кој е познат под името гром. бидејќи звучните бранови не потекнуваат од една точка туку од целата должина на молњата, па звукот по своето потекло е различен и за набљудувачот создава громогласен ефект. Слушањето на звучните особености е отежнато од појави како неправилна и разгранета водилка, или одбиеното ехо од релјефот, и од повеќекратните удари на молњите.
Високоенергетско зрачење
Во 1925 г. теориски е предвидено дека молњите создаваат Х-зраци но ова тврдење не можело да се потврди сè до 2001/2002,  кога истражувачите од Институтот за Рударство и Технологија Ново Мексико забележале оддавање на Х-зраци од поттикнат удар на молња низ заземјена жица прикачена на ракета која е истртелана во облакот. Во истата година истражувачите од Универзитетот на Флорида и Флорида Тех користеле мрежа од електрични и Х-зрачни регистрирачи во објетот за истражување на молњи во Северна Флорида за да потврдат дека природно настанатите молњи создаваат X-зраци во големи количества за време на движењето на скалестите водилки. Причината на за оддавањето на X-зраци е сè уште истражувано затоа што температурата на молњите е мала за настанатите X-зраци кои се набљудуваат.
Бројни набљудувања од вселенски поставените телескопи откриле дека постојат уште повисокоенергетските гама-зраци, т.н. Земјини гама-зрачни блесоци. Овие набљудувања се предизвик за постоечките теории за молњите, особено со неодамнешното откритие дека молњите создаваат антиматерија.
Вулкански
Вулканската активност создава поволни услови за настанување на молњи. Огромното количество на прав и гасови исфрлен во атмосферата со експлозивна моќ, се создава густ чад и високоенергетски честички, со што се воспоставуваат совршени услови за создавање на молњите. Густината на пепелта и постојаното движење во самиот вулкански чад постојано се создава електростатичка јонизација, со што се добиваат многу моќни и многу чести блесоци кои се неутрализираат самите. Поради огромните количества на цврст материјал (пепел), за разлика од зоните богати со вода кои создаваат молњи во обичните облаци се нарекува вулканска молња.
Вонземски молњи
Молњите се забележани во атмосфери на други планети, како што се Венера, јупитер и Сатурн. Иако на Земјата се реткост, супермолњите се доста чести на Јупитер.
Молњите на Венера се контроверзна тема и покрај неколку декади на истражување. За време на Советската мисија Венера и Пионир од САД меѓу 1970 и 1980 година, добиените сигнали  укажуваа дека во горната атмосфера се забележани молњи. Иако при прелетот на Венера, леталото Касини–Хајгенс во 1999г. не забележа молњи, но треба да се има предвид дека прелетот трел само неколку часа. Радио пулсовите забележани од леталото Венера Експрес (кое почна да кружи околу Венера во април 2006 г.) се покажало дека потекнуваат од молњите на Венера.
Особености
Громот се слуша како постепено засилувачки татнеж, а потоа постепено исчезнува бидејќи звукот од различни делови на молњата пристигнува во различни временски интервали до набљудувачот.
Кога месното електрично поле ја надминува диелектричната сила на сувиот воздух (околу 3 милиони волти на метар), електричното празнење создава удар, кој е проследен со пропорционални празнења кои ја следат истата патека. (Видете ја сликата, десно). Механизмите кои предизвикуваат создавање на полнежи кои создаваат молњи сè уште се дел од научното истражување. Молњата може да биде предизвикана од кружењето на топлиот влажен воздух низ електричните полиња. Честичките мраз и вода го складираат тој полнеж слично како Ван де Графов генератор.
Истражувачите при универзитетот од Флорида одредиле дека конечните брзини на 10 набљудувани блесоци се движат меѓу 1.0 и 1.4 м/с, со просечна брзина од 4.4 м/с.
Забележување и нивно следење
Најстариот регистрирач измислен за предупредување за приближувањето на бура беше т.н. „молњевито ѕвоно“. Бенџамин Френклин поставил една таква направа во својата куќа. Регистрирачот бил заснован на електростатичка направа наречена „електрични ѕвона“ создадена од Ендрју Гордон во 1742 г.
Празнењето на молњите создава широк спектар на електромагнетни зрачења, вклучувајќи и радочестотни пулсови. Периодите кога се создаваат пулсови од едно електрично празнење пристигнува при неколку приемници и со тоа може да се одреди изворот на празнењето. Федералната влада на САД има создадено национална мрежа од слични регистрирачи на молњи, со што се следи нивната активност во реално време низ континенталниот дел на САД.
Одбивањето на брановите од јоносферата ги заробува многу високочестотните и крајно ниско честотните бранови. Електромагнетните пулсови емитувани од ударот на молњата се движат во тој бранов водич. Брановодачот е распадлив, што значи дека нивната групна брзина зависи од честотата. Разликата од групното временско задоцнување на пулсот на молњата и соодветните честоти е пропорционално со растојанието меѓу емитувачот и приемникот. Заедно со методите за одредување на насоката, се овозможува да се одреди местоположбата на ударите на молњите до растојанија од 10000 км. Уште поинтересно, природните честотина Земјиниот јоносферски бранов водич наречени Шуманови резонанци на околу 7.5 Хц, се користат за да се одреди светската активност на бурите.
Покрај Земјините направи за регистрирање на молњите, неколку од инструментите на сателитите се монтиран за да ја набљудуваат распределбата на молњите. Такви инструменти се оптичкиот прелетен регистрирач, монтиран на сателитот OrbView-1 лансиран на 3 април 1995 г., и подоцнежниот сликач на молњи монтиран на TRMM лансиран на 28 ноември 1997 г.
Магнетизам создаден од молњите
Движењето на електричните полнежи создава магнетно поле (Видете електромагнетизам). Силните струи при празнењето на молњите создава currents of a lightning discharge create a краткотрајни но мошне силни магнетни полиња. Кога струјата од молњата минува низ камен,почваѓ, или метал предизвикувајќи истите да станат постојано магнетизирани. Оваа појава е позната како молњевито создадени остаточен магнетизам. Овие струи го следат патот со најмал отпор, најчесто хоризонтално во близина на површината но понекогаш и вертикално, каде раседите, наоѓалиштата со руди или водите на површината обезбедуваат пат со помал отпор. Една теорија навестува дека магнетитот, природни магнети познати од најстарите времиња, се создадени на овој начин.
Магнетните аномалии создадени под дејство на молњите можат да бидат картографирани од површината, и со анализа на магнетните материјали може да потврди кој е изворот на магнетизацијата и да др дпобир пресметка за максималната струја на електричните празнења.
Сончев ветер и космички зраци
Некои високоенергетски космички зраци создадени од далечните супернови како и сончевите честички од сончевиот ветер, навлегуваат во атмосферата и го наелектризируваат воздухот, со што се создаваат можности за настанување на молњи.
Во религијата
Во многу разни култури, молњата е претставена како особина на некој бог, или пак самата се смета за божество. Тука се вбројуваат древномакедонскиот бог Дионм грчкиот Зевс, ацтечкиот бог Тлалок, мајанскиот бог К, словескиот бог Перун и неговите балтички пандани Перконс/Перкунас, нордискиот бог Тор, финскиот бог Уко, хиндуистичкиот бог Индра и шинтоистичкиот бог Рајџин. Во народните верувања на словенските народи, христијанскиот пророк Илија добил особини од богот Перун и се нарекувал „Илија Громовник“ поради претставата дека исто така оди со кочија и фрла громови и бури од небото на земјата.
Во поговорките
Разни народи имаат поговорки врзани со молњите и громовите, особено поради нивната ненадејност, произволност и огромна сила. Така, во македонското народно творештво (а и во денешницата) среќаваме поговорки како „Како гром од ведро небо“ (нешто многу неочкувано), „Гром во коприва не удира“ (кога лошите не се казнуваат), клетвата „Гром да те убие“ (кога сакаме некој да биде казнет) и сл. Во светот е позната и поговорката „Гром не удира двапати на исто место“ (дека веројатноста за повторување на ретки појави е многу мала).
Како политички симбол
Некои партии и организации користат симболи на молњи како знак на моќ. Такви се Народно дејство во Сингапур, Британскиот сојуз на фашистите (во 1930-тите), паравоеното крило на НСДАП „Шуцштафел“ (СС) и други.
Кафез (Отоманско Царство)
Кафез (kafes или şimşirlık) — дел од царскиот харем на Османлиската палата, каде што можните наследници на престолот биле чувани во форма на домашен притвор и постојан надзор од страна на чуварите на палатата.
Раната историја на Отоманското Царство е исполнета со војни за престолот помеѓу синовите на починатиот султан. Често новиот султан ги убивал неговите браќа, вклучувајќи ги и нивните деца. Понекогаш оваа бројка била доста голема, надминувала 15 деца. Оваа практика го намалила бројот на баратели на престолот, што довело да во неколку наврати, машката линија на Отоманската династија да биде загрозена. Поштедувањето на наследниците обезбедило дополнителна сигурност за актуелниот султан и континуитет на династијата. Со воведувањето на кафезот, бил отстранет т.н. „Закон на Султан Мехмед Фатих“
Прва употреба
Кога Ахмет I починал во 1617 година, неговиот најстар син имал само 13 години, а за првпат во 14 генерации на престолот бил поставен братот на починатиот султан, Мустафа I, кој имал 25 години. Тој бил соборен (за првпат) следната година и станал првиот затвореник на Кафез, иако тој и другите принцови во текот на претходните генерации биле затворени и чувани во разни други места.
Правило на старост
Следниот пат кога имало избор за наследување помеѓу син или помлад брат се случил во 1687 година. Потоа било освоено правилото „владеење според староста„, како правило на наследство на Отоманската династија, така што сите мажи од постара генерација биле исцрпувани пред сукцесијата на најстариот маж во следната генерација. Ова правило, исто така, во голема мера било усвоено од други исламски царства.
Степенот на затворање варирал од едно до друго владеење. Абдул Азис (1861-1876) ги ограничил своите внуци кога го наследил неговиот полубрат Абдул Меџит I (нивниот татко) на престолот, но им дозволил слобода. Тој ги зел неговите двајца најстари внуци со него кога тој отпатувал во Европа во 1867 година. Во различни периоди се водела и политика да се осигури султанот дека затворениците од кафезот имаат до себе неплодни наложници. Како резултат на тоа, некои султани немале свои синови додека не пристапиле на престолот.
Некои затвореници на кафезот остареле и починале таму пред да имаат можност да успеат да застанат на престолот. Кафезот имал големо влијание врз затворениците и многумина од нив имале психолошки пореметувања. Најмалку еден срушен султан и еден наследник извршиле самоубиство во кафезот.
Подоцнежни години
Последниот османлиски султан, Мехмед VI (1918-1922), бил на возраст од 56 години, кога седнал на престолот и бил или во харемот или во кафезот целиот свој живот. Тој бил ставен во кафезот од страна на неговиот чичко Абдул Азис и останал таму за време на владеењето на неговите три постари браќа. Тоа било најдолгото и последно затворање на еден султан од страна на неговите претходници.
Во подоцнежните години на Отоманската династија, кафезот станал метафора за притворање на принцовите, а не место каде што тие биле затворени. Наследникот на последниот султан имал свои простории во палатата Долмабахче, на Босфорот, каде што живеел и султанот. Последните години на последниот султански починат брат (Абдул Хамид II) бил затворен во соби по сопствен избор во Беглербеговскиот дворец во последните години и починал таму во 1918 година.
Амстел Голд Рејс 2016
Амстел Голд Рејс 2016 — еднодневна класична велосипедска трка, која се одржала на 17 април 2016 година, во областа Лимбург, Холандија. Било 51. издание на трката Амстел Голд Рејс и претставувала единаесетти настан во сезоната на Светската турнеја. Воедно, била прва трка од арденските класици, иако технички не се наоѓа во областа на Ардените.
Трката се одржала на патека од 258 километри, која започнала во градот Мастрихт и завршила во Берг ен Терблејт, во близина на Валкенбург. Клучна тешкотија на трката биле 34. кратки стрмни искачувања. Средишното искачување, Кауберг, било поминато четири пати, последниот пат на само 2 километри пред целта. Фаворити за победа на трката биле трикратниот победник Филип Жилбер, бранителот на титулата Михал Квјатковски, како и Сајмон Геранс и Мајкл Метјус.
Имало бројни напади во првиот дел на трката, но ниедна група немала значајна предност во последниот дел на трката. Тим Веленс имал мала предност на завршното искачување на Кауберг, но бил достигнат пред врвот од голема група предводена од. Кон врвот на искачувањето, Енрико Гаспарото, победник во 2012 година, нападнал; му се приклучил возачот на Михаел Валгрен и обајцата стигнале заедно на целта, при што Гаспарото победник спринтајќи за победа. Сони Колбрели бил трет во главната група, која завршила четири секунди зад двоецот.
Рута
Рутата била во должина од 258 километри и имала 34 категоризирани искачувања; како и во другите арденски класици (Флеш Валон и Лиеж-Бастон-Лиеж), главна тешкотија биле кратките, но стрмни искачувања. Рутата започнала во Мастрихт и одела на север до предградијата на Гелен до првите три искачувања. Рутата вртела на исток кај Вурендал за четвртото искачување, потоа на запад за првото искачување на Зибергрубе. Тука патеката влегла во Валкенбург на Гел и на првото од четирите искачувања на Кауберг, каде имало низа од три круга, секој пократок од претходниот. Првиот круг ги носел возачите на долга обиколка до Валс. Со ова се поминало првото искачување на Гелхемерберг, како и петнаесет други искачувања. Искачувања по првпат на Лорберг и Гулпенерберг, како и Зибергрубе и Кауберг по вторпат. Второто искачување на Кауберг дошло на 165. километар и 93 километри до целта.
Вториот круг повторно ги носел возачите на југ, низ градот Гулпен. Овој круг во вклучувал искачувањето Бемелерберг по првпат, Гелхемерберг, Лорберг и Гулпенерберг по вторпат и Кауберг по третпат. Помеѓу ова искачување на Кауберг и целта имало уште 21 километар, кои биле извозени со мал круг околу Валкенбург. Кругот го вклучувал третото искачување на Зинергрубе, потоа второто искачување на Бемелерберг и на крај четвртото искачување на Кауберг. На врвот на Кауберг имало уште 1,8 километри до целта во Берг ен Терблејт.
Кауберг се очекувало да биде одлучувачко искачување на трката. Првите две искачување на него се очекувале да бидат извозени мирно, но завршните две се очекувале да бидат главни места за напад. Самиот Кауберг бил долг 800 метри со просечен наклон од 6,5% и максимален наклон од 12,8%. Дополнителна тешкотија биле честите свртувања и постоечките средства за смирување на сообраќајот, како лежечки полицајци. Cyclingnews.com ја опишал рутата како „технички тешка“ и „плодна почва за падови“, додавајќи дека локалното знаење е вредно.
Екипи
Бидејќи Амстел Голд Рејс е настан од Светската турнеја, сите осумнаесет UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да учествуваат на трката. На дополнителни седум професионални континентални екипи им биле дадени специјални покани, со што главната група била составена од 25 екипи. Меѓу нив се нашле две белгиски екипи ( и ), холандска екипа, две италијански екипи ( и ), полска екипа и француска екипа.
Фаворити пред трката
Бранителот на титулата бил Михал Квјатковски, кој ја освоил трката во 2015 година додека возел за екипата, но се префрлил во за сезоната 2016. Ја освоил трката кога ги достигнал водечките возачи на рамниот дел пред завршното искачување и претекнувајќи ги на целта. Исто така бил во силна форма, освојувајќи го Е3 Харелбеке, неколку недели претходно. Квјатковски бил сметан дека можел да нападне на завршното искачување и да победи од мал групен спринт.
Претходен првак бил Филип Жилбер, кој ја освоил трката вкупно трипати, победувајќи го и Светското друмско првенство во 2012 година, кое завршило на Кауберг. Ја освоил трката во 2014 година со бегство на искачувањето и со помош на ветрот, останувајќи сам до целта. Жилбер претходно бил вклучен во судир со возач, кога го скршил прстот; ја пропуштил Брабантсе Прејл и не било јасно дали ќе може да извози во најдобра форма.
имал двајца големи фаворити за трката: Мајкл Метјус и Сајмон Геранс. Метјус бил трет во 2015 година, додека Геран завршил трети на три други трки. Биле прогласени за „заеднички предводници“ на нивната екипа, но на Светското друмско првенство во 2015 година спринтале еден против друг, и покрај тоа што биле од иста екипа. Геранс бил во особено добра форма, по неговиот резултат на Трката околу Баскија, додека Метјус ја прогласил Амстел Голд Рејс за една од главните цели на неговата сезона.
Последен возач кој ја освоил трката од долго бегство бил Роман Кројцигер во 2013 година, но оттогаш немал добри резултати. Други можни победници биле возачите на Жилијан Алафилип и Петр Вакоч, возачот на  Даниел Морено, возачот на  Енрико Гаспарото (победник во 2012 година), возачот на  Зимон Гешке, возачот на  Тони Галопен, возачот на  Едвалд Боасон Хаген и возачот на  Фабио Фелине.
Извештај од трката
Во неутралната зона пред официјалниот почеток на трката, Фабио Фелине паднал. Сакал да прилагоди нешто на предниот дел од неговиот велосипед, кога неговото тркало се заглавило и неговиот велосипед нагло застанал. Фелине паднал преку рачките и удрил на земја со неговото лице. Го скршил носот и имал фрактура на неговиот череп. Повредите го исфрлиле од Амстел Голд Рејс и остатокот од арденската недела.
Кога започнало тркањето, требало 35 километри за да се создаде бегство. Единаесет возачи се одвоиле во следните 15 километри, градејќи четириминутно водство. Возачи во бегството биле Алекс Хаус, Лорен Дидје (Трек-Сегафредо), Матео Монтагути , Лауренс де Врезе , Матео Боно , Кевин Реза , Лари Ворбас , Фабјен Греје , Џакомо Берлато , Том Девриент и Јозеф Черни. Нивното водство достигнало пет минути на подножјето на првото искачување на Кауберг. Во главната група, Скај, Орика-ГринЕЏ и Аг2р-Ла Мондијал ја воделе потерата и водството се намалило на само три минути кога ја поминале целта по вторпат. Започнало да врне, предизвикувајќи пад за Хоаким Родригес.
Со 65 километри до целта, четворица се одвоиле од главната група. Тие биле Тош ван дер Санде (Лото-Судал), Николо Бонифацио (Трек-Сегафредо), Џани Мерсман (Етикс-Квик-Степ) и Бјерн Турау (Ванти-Груп Гоберт). Неуспешно биле следени од Андриј Гривко (Астана); четворицата ја намалиле предноста на бегството на само 90 секунди. На Гулпенерберг, Реза и Дидје отпаднале од бегството, кое имало две минути предност пред главната група. Михаел Албасини (Орика-ГринЕЏ) нападнал во главната група, но бил следен од Тим Скај; Орика-ГринЕЏ потоа ја достигнала групата од четворицата напред пред врвот на Кетенберг. На 25 километри до целта, Филип Жилбер и Едвалд Боасон Хаген отпаднале.
На претпоследното искачување на Кауберг, бегството се намалило на пет возачи, кои имале 15 секунди водство. Боб Јунгелс (Етикс-Квик-Степ) и Енрико Батаљин нападнале од главната група, додека Михал Квјатковски бил меѓу возачите кои отпаднале. Орика-ГринЕЏ продолжиле да бидат на чело на главната група со Албасини и Метју Хејман, победникот на Париз-Рубе претходната недела. Бегството било достигнато на 14 километри пред целта. Роман Кројцигер нападнал на 8 километри пред крајот; веднаш имало противнапад од Тим Веленс (Лото-Судал), кој го одминал Кројцигер и заработил 15 секунди водство на почетокот на последното искачување на Кауберг.
Како Албасини го стигнал Веленс на Кауберг, Енрико Гаспарото нападнал. Бил следен од возачот на Тинкоф, Михаел Валгрен на врвот на искачувањето. И покрај краткиот напад од Јеле Ванендерт (Лото Судал), ниеден во главната група не бил спремен да даде напор во стигнувањето на водечкиот двоец. Валгрен извршил долга смена на чело, додека Гаспарото бил зад него. На целта, Гаспарото лесно го претекнал за втора победа на Амстел Голд Рејс. Сони Колбрели (Бардијани-ЦСФ) го освоил спринтот за третото место.
Реакции
Трката бил прва победа за Гаспарото по неговиот прв триумф на Амстел Голд Рејс во 2012 година. Ја поминал целта покажувајќи кон небото во чест на неговиот поранешен колега Антоан Демоатје, кој загинал во несреќа на Гент-Вевелгем две недели претходно. Сајклинг Викли ја опишал неговата победа како „емотивна“. Гаспарото не бил на погребот на Демоатје бидејќи тренирал на Тенерифе. Бил охрабрен од вдовицата на Демоатје претходниот дел и изјавил дека чувствува „навистина голема одговорност“ и дека не сака да ги изневери своите колеги. Исто така изјавил, како и при победата во 2012 година, возел со запченикот 39 поголем дел од искачувањето и менувал на 53 само кон врвот, при рамниот дел на целта. Гаспарото заблагодарил за Валгрен, бидејќи влечел силно во последниот километар.
Валгрен, во меѓувреме, изјавил дека второто место бил „голем резултат“ за него. Бидејќи Валгрен бил решен да остане пред групата, Гаспарото можел да биде зад него и да го помине на целта, кога Валгрен се уморил. Сепак, изјавил дека бил среќен со резултатот и дека се надева дека ќе се врати за победа на трката во иднина. Сајклингњус го опишал резултатот како „голем исчекор“ за него. Меѓутоа, Колбрели, изјавил дека има „измешани чувства“ за неговото трето место. Изјавил дека калибарот на возачите зад него покажува дека извозел „одлична трка“, но и дека „чекал предолго“ за да се обиде да го достигне водечкиот двоец.
Квјатковски твитнал по трката дека времето влијаело за неговиот разочарувачки резултат: напишал „се обидов најсилно што можам, но градот со дожд ги смрзна моите раце, стапала, нозе, грб и на крај, моите мисли и амбиции“. Неговиот спортски директор, Курт Асле Арвесен, изјавил дека „немал добри нозе“ и дека двајцата возачи на Скај во групата на крајот на трката – Серхио Енао и Ларс Петер Нордхауг – не можеле да се носат со нападот на Кауберг и не биле доволно силно за тркање со спринтерите на целта.
Поредок во Светската турнеја
Немало позначајни промени во Светската турнеја. Бидејќи Гаспарото, Колбрели и Бријан Кокар возеле за професионални континентални екипи, а не за екипи од Светската турнеја, тие не освоиле бодови за Светската турнеја. Второто место на Валгрен му донеле 60 бода; со што се преместил на 25. место во поединечниот пласман, но и му помогнал на Тинкоф да го зголеми водството во екипниот поредок. Австралија, исто така, ја задржала предноста од два бода пред Белгија во националниот пласман.
1582 во книжевноста
1582 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Бланкенберг (Тирингија)
Бланкенберг (Blankenberg) — село и поранешна општина во округот Зале-Орла, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Од 1 јануари 2019 година претставува дел од општината Розентал на Ренштајг.
1581 во книжевноста
1581 година во книжевноста содржи некои значајни настани.
Мопс
Мопс (PUG) Кучињата од расата Мопс спаѓаат во расите на мали кучиња. Тие имааат кратка муцка, збрчкано лице и виткана опашка во облик на спирала. Кучињата од оваа раса се одликуваат со мазно и сјајно крзно во повеќе бои и кратко мускулесто тело. Тие се опишани како multum in parvo (многу во мало пакување), а тоа се однесува на карактерот и малиот раст на оваа раса. Во древна Кина тие биле познати како Lo-sze и се заслужни за појавата на англискиот Булдог, денешниот Пекинезер и кучињата од расата Кралски Чарлс Шпаниел (King Charles Spaniel). Тие имаат кинеско потекло, но станале популарни во Западна Европа благодарение на холандската Оранска династија и британската династија Стјуарди. Кучињата од оваа раса можат да страдаат од бројни здравствени проблеми, како прејадување, зголемена телесна тежина, фарингијален рефлекс како и два здравствени проблеми кои можат да бидат фатални како што се некротизирачки менингоенцефалитис и деформитети на ‘рбетот. Освен тоа сопственикот мора да внимава на хигиената на ушите на кучето и наборите на неговото лице.
Опис
Оваа раса често се опишува како многу во мало пакување, што всушност го опишува најзиниот карактер дури и покрај малиот раст на оваа раса. Ако за време на осумнаесеттиот век оваа раса имаше тенденции да има долго и слабо тело, денешните кучиња од расата Мопс имаат мало, набиено тело во облик на квадрат, со вдлабнати гради и развиени мускули. Ушите кај кучињата од расата Мопс може да се јават во две различни форми ( форма во облик на роза и форма во облик на копче). Ушите кај кучињата кои имаат форма на ,, роза’’ се помали од формата ,,копче’’ и нивниот преден дел е превиткан на страна. Се препорачува да се одгледуваат кучиња со уши во форма на ,,копче’’. Нозете на оваа раса се многу силни, исправени и имаат средна должина. Нивните раменици се благо навалени наназад. Горниот дел од нивните стапала е цврст и не е стрм. Нивните стапала се пократки од стапалата на зајакот, нити пак имаат облик на круг како кај мачките. Тие имаат раздвоени прсти и црна боја на ноктите. Долната вилица им е поиздадена од горната, па затоа тие се спојуваат на тој начин што долната вилица ја покрива горната.
Крзно и боја на крзното Нивното мазно крзно може да биде со жолто-кафена боја, портокалово-кафена, сребрена, црна или да има шарени нијанси. Поретко може да се забележат и кучиња од расата Мопс со бела боја на крзното која може да се јави како резултат на вкрстување со други раси или поради албинизам. Кај кучињата со сребрена боја на крзното можат да се забележат светли влакна и кај нив во долниот дел на крзното отсуствуваат црните нијанси. Сребрените Мопсови вообичаено имаат темна глава и преден дел на нозете, а бојата на нивното лице не двои од бојата на крзното. Обележјата се јасно дефинирани. Тие имаат белег во вид на линија која се протега од тилот до врвот на нивната опашка. Нивната опашка вообичаено е цврста и извиткана во висина на колковите.
Карактер Како раса која се одликува со силна волја и која е ретко агресивна, расата Мопс е соодветна за семејства со деца. Поголемиот дел од кучињата кои припаѓаат на оваа раса се нежни со децата и доволно издржливи за да си играат со нив. Тие можат да бидат тивки и послушни, но и весели и разиграни во зависност од расположението на сопственикот. ''' Историја Потекло''' Оваа раса е одгледувана со цел да ги краси дворците на кинеските владетели за време на владеењето на династијата Шенг ( пред 400г. п.н.е.). Тие биле познати под името ,,Lo-Chiang-Sze’’ или ,,Foo’’. Информации за кучиња слични на Мопс постоеле уште во 551 година п.н.е. кога Конфуциј оваа раса ја опишал како раса со кратка муцка. Кучињата наречени Lo-sze се сметаат за претходници на денешниот Пекинезер. Популарноста на оваа раса се распространила сè до Тибет, каде најповеќе ваквите кучиња се одгледувале од будистичките монаси, за потоа да се прошири во Јапонија и на крај во Европа. Точното потекло на оваа раса не е познато, бидејќи првиот кинески цар Чин Ши Куанг ги уништил сите списоци, свитоци и уметнички дела кои биле поврзани со оваа раса на кучиња за време на неговото владеење од 221-210 година пред н.е.. Кинеските Фу кучиња (наречени кучиња лавови), се сметале за кучиња чувари и нивни статуи се поставувале пред храмовите. Лицата на овие кучиња се ориентални и со кратки муцки како што се јапонскиот Шпаниел, кучињата од расата Лаза Апсо, Пекинезерот и кучињата од расата Мопс.