cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ние сме раселени: Моето патување и приказни од девојките бегалци низ светот
Позадина
Јусафзаи имаше две претходно објавени дела: Јас сум Малала, мемоари од 2013 година напишани заедно со Кристина Ламб, за кои беше објавено издание за млади во 2014 година; и Магичното моливче на Малала, сликовница за деца од 2017 година. Во март 2018 година, беше објавено дека следната книга на Јусафзаи „ Ние сме раселени: вистински приказни за животите на бегалците ќе биде објавена на 4 септември 2018 година Книгата подоцна беше одложена и објавена на 8 јануари 2019 година од одделот за млади читатели на Литл, Браун и Компани во САД и Вајденфелд и Николсон во ОК Книгата беше објавена и во Австралија и Нов Зеланд. Добивката од книгата ќе оди во добротворната организација на Јусафзаи Малала фонд.
Бројките на Обединетите нации во 2017 година покажаа дека 68,5 милиони луѓе ширум светот се раселени, а 24 милиони од овие луѓе се бегалци. Јусафзаи свесно избра „раселени“ наместо „бегалец“ во насловот на книгата за да нагласи дека „мнозинството луѓе се внатрешно раселени наместо бегалци“. Јусафзаи спроведува меѓународен активизам и ги посетува бегалските кампови од околу 2013 година, прво во кампот за сириски бегалци во Јордан. Јусафзаи запозна неколку од девојките чии приказни се вклучени во Ние сме раселени во овие бегалски кампови. Зборувајќи за книгата, Јусафзаи рече дека „она што има тенденција да се изгуби во актуелната бегалска криза е хуманоста зад статистиката“. Таа понатаму коментира дека „луѓето стануваат бегалци кога немаат друга опција. Ова никогаш не е вашиот прв избор.“ Појавувајќи се на CBS ова утро за да ја промовира книгата, Јусафзаи изјави за бегалците: „Никогаш не слушаме што сакаат да кажат, кои се нивните соништа, нивните аспирации“. Како и кризите предизвикани од војна и тероризам, Јусафзаи сакаше да ги истакне приказните за бегалците од оние кои беа погодени од банди, како на пример во Латинска Америка.
Синопсис
Првиот дел од книгата, „Јас сум раселен“, го прикажува искуството на Јусафзаи како раселено. Таа дава детали за подемот на талибанците во Мингора, Пакистан, што доведе до принудно раселување, при што нејзиното семејство се пресели меѓу роднините во областа Шангла и Пешавар.Три месеци подоцна, тие се вратиле во Мингора за да го најдат градот разурнат. Јусафзаи продолжи со локалниот активизам кој кулминираше со тоа што беше застрелана во глава од талибански член. Таа беше однесена во Бирмингем, Англија, на лекување и принудена да остане таму и да започне нов живот.
Вториот дел од книгата „Ние сме раселени“ ги опишува искуствата на девет раселени лица. Секоја приказна е даден краток вовед од Јусафзаи, а потоа раскажан од субјектот. Браќата и сестрите Зејнаб и Сабрин се родени во Јемен. Нивниот татко си заминал, а мајка им добила патна виза за САД, па ги воспитувала нивната баба до нејзината смрт. Јеменската криза ги наведе децата да побегнат во Египет во 2012 година, а Зејнаб беше исфрлена од куќата на нејзиниот вујко откако и беше дијагностицирана туберкулоза. По закрепнувањето во Каиро, на Зејнаб и беше одобрена визата. Сабрин со братучетка и двајца пријатели побегна во Италија со брод. Држена во нехумани услови на долги автобуски возења од Каиро до Александрија, групата беше пренесена преку Средоземното Море. По една недела, нивниот брод останал без гориво и биле спасени од италијанската крајбрежна стража. Сабрин запознала маж во бегалски камп во Холандија за кого се омажила и со него се преселила во Белгија. Во меѓувреме, Зејнаб се прилагоди на американскиот живот.
Сириското девојче Музун Алмелехан беше раселено во Јордан по граѓанска војна; во бегалскиот камп Заатари, таа ги охрабруваше девојчињата да одат на училиште, поради што го доби прекарот „Малала од Сирија“. Јазидското девојче Најла беше раселено во Ирак од Синџар во Дохук, ирачки Курдистан од страна на ИСИС. Најла еднаш излегла од дома пет дена во успешен обид да ги убеди родителите да ја пуштат да оди на училиште; во Дохук ги учела децата на писменост. Марија беше раселена во Колумбија. Нејзиниот татко бил убиен во колумбискиот конфликт, иако тоа било скриено од Марија многу години; таа побегна со нејзината мајка и сестра од Искуане во Кали. Аналиса побегна од Гватемала откако почина нејзиниот татко. Исплашена од нејзиниот полубрат Оскар, Аналиса заминала во Мексико, а потоа во САД за да остане кај друг полубрат, Ернесто. По мачното патување, Аналиса стигна до Тексас, каде што беше префрлена помеѓу места наречени хиелара („ледена кутија“) и перера („кучешка фунта“). Таа стигна до засолништето на Канцеларијата за преселување на бегалци и стигна до нејзиниот полубрат Ернесто.
Семејството на Мари Клер побегна од Демократска Република Конго во Замбија и поднесе барање за статус на бегалец. На 12-годишна возраст, мајката на Мари Клер починала пред неа додека нејзините родители биле брутално нападнати. Години подоцна, нивниот статус на бегалци беше одобрен и тие беа испратени во Ланкастер, Пенсилванија во САД, иако се бореше со образовните системи во Замбија и САД, Мари Клер заврши средно училиште на 19 години. Џенифер, работејќи со Светската служба на црквата, му помогна на семејството да се прилагоди на Америка и се однесуваше како „американската мајка“ на Мари Клер. Аџида побегна со сопругот и децата од геноцидот на Рохинџи во Мјанмар во Бангладеш, каде што се принудени да останат во кампови. Аџида прави печки од глина во кампот. Фара е родена во Уганда. Таа порасна во Канада откако Иди Амин им го одзеде државјанството на азиските Угандаци. Фарах стана извршен директор на Фондот Малала.
Во епилогот се дискутира за посетата на Јусафзаи на Пакистан во 2018 година, додека поглавјето „За соработниците“ го опишува моменталниот статус на секоја личност.
Прием
Во The Irish News, Лук Рикс-Стендинг ѝ дал на книгата оцена девет од десет, пофалувајќи ја нејзината „многу искрена ранливост“. Рикс-Стендинг особено ја пофали приказната на Малала и нејзиниот стил на пишување, коментирајќи дека нејзиниот „едноставен, емотивен јазик“ и „кратки, остри реченици“ ѝ дозволуваат на наративот „да зборува сам за себе“. Фернанда Сантос од Њујорк тајмс даде позитивна рецензија за книгата, нарекувајќи ја „возбудлива и навремена“. Сантос ги пофали неговите „длабоко лични приказни“ и одобри воведот на Јусафзаи во приказната за секој бегалец да му даде на читателот „лесно сварливи лекции за светските работи“.
Најаре Али од Деканската хроника ја пофали книгата како „отворена очи за бегалската криза во постмодерниот свет“. Али изјави дека содржи „неколку тажни приказни кои го мачат срцето што ве прават длабоко задоволни за секој благослов во животот“. Во позитивна рецензија во Неделата, Мандира Најар изјави дека „ова е приказна што треба да ја слушнеме. Повторно. И повторно." Најар ја пофали книгата „моќната слика на егзилот и надежта“. Неделниот преглед на Publishers ја пофали „силата, издржливоста и надежта на писателите наспроти траумата“ и ја пофали „длабоко трогателната“ порака на книгата.
Кукунор
Кукунор (Хөх нуур), Ќингхајско Езеро (青海湖) или Цо Нгопо (མཚོ་སྔོན་པོ།) — најголемо езеро во Кина, сместено во покраината Ќингхај (Кукунор). Зафаќа површина од и лежи во непроточна котлина и затоа е солено и алкално. Просечната длабочина изнесува 21 м, а најниската точка е длабока 25,5 м. Името на сите три јазици се однесува на неговата боја, и се преведува како Зелено или Сино Море. Езерото е сместено во вдлабнатина на Тибетската Висорамнина, на околу 100 км западно од покраинската престолнина Сининг, на надморска височина од 3.205 м. Во него се влеваат 23 реки и потоци, од кои само пет се постојани водотеци, и сочинуваат 80% од дотекот.
Езерото значително се намалило во површина во XX век, но почнала да се зголемува во 2004 г. Присутни се пет матични вида риби голиот крап (Gymnocypris przewalskii) или „хуангју“ (湟鱼), (најзастапен во езерото) како и четири члена од семејството на штипалките (Nemacheilidae) — тибетската штипалка (Triplophysa stolickai), грбобележната штипалка (T. dorsonotata), тврдоперната штипалка (T. scleroptera) и сомовата штипалка (T. siluroides). Во далечното минато биле застапени и риби од Жолтата Река, но исчезнале со зголемувањето на соленоста и базноста почнувајќи од раниот холоцен, за денес да достигне 14 промили и pH-вредност од 9,3. Езерото се одделило од Жолтата Река пред 150.000 години.
Географија
Езерото е лежиу меѓу тибетските автономни окрузи Хајнан и Хајбеј во североисточен Ќингхај, на крстосница на преселбените патишта на птиците низ Азија. Многу видови престојуваат крај езерото привремено како место за починка на нивиот пат. Поради ова, местото е важно набљудувалиште во контекст на птичјиот грип (Х5Н1), бидејќи оттука истиот лесно може да се омасови во Европа и Азија. Во западниот дел на езерото се наоѓаат таканаречените „Птичји Острови“ (Корморанскиот и Јајчениот Остров), кои претставуваат заштитено подрачје, прогласено во 1997 г. Зиме, Кукунор е под постојан мраз цели три месеци.
Во тој предел има друг остров со храм и неколку испоснички живеалишта, а во минатото тука се наоѓа и будистички манастир. На ова место во 1620-тите се преселил Ѓуши-хан и други Монголци од племето Хошути.
Секоја коњска година во 12-годишниот циклус, будистичките поклоненици од Тибет прават обиколка околу езерото. Рускиот географ Николај Пржевалски (1839 - 1888) проценил дека за ова се потребни 8 дена на коњ и 15 пеш, но поклонениците тврдат дека им требаат 18 дена на коњ и 23 дена пеш.
Историја
За време на династијата Хан (206–220 п.н.е.), езерото Кукунор се нарекувало „Западно Море“ (西海, Сихај) и во живееле во котлината на Сининг живеело значајно население на Хан-Кинези. Во XVII century, Монголците од племињата Ојрати и Халхи се преселиле во Ќингхај и подоцна се наречени ќингхајски Монголци. Во 1724 г. ќингхајските Монголци предводени од кнезот Лобзанг Данѓин кренале востание против владејачката династија Ќинг (1644–1912). Откако го задушил востанието, царот Јунгџенг му ја одзел автономијата на Ќингхај и наложил непосредна управа. Иако околу езерото живееле извесен број Тибеќани, власта ја запазила административната поделба од времето на Ѓуши-хан помеѓу западното владение на далај ламата (малку помало од Тибетскиот Автономен Регион) и источните краишта населени со Тибеќани. Воедно, царот довел манџурско и ханско население за да ги проретчи Монголците.
За време на националистичката власт (1928-1949), ханските Кинези биле мнозинство во покраината Ќингхај, но власта ја држеле претежно Хуејците (кинеските муслимани). Хуејскиот војсководец на Куоминтангот, Ма Буфанг, поканил Казаци (кои се муслимани), и му е приклучил на управникот и други функционери во заеднички обред за чествување на богот на езерото. Во текот на обредот се испеала државната химна и сите учесници се поклониле пред портретот на основачот Куоминтангот, Сун Јат-сен, како и пред иконата на езерскиот бог. И Ханците и муслиманите положиле дарови за богот.
По револуцијата од 1949 г. бегалците пострадани од Противдесничарското движење се преселиле во областа западно од Кукунор. Со стопанската реформа во 1980-те, подрачјето добило поголем број доселеници, што предизвикало еколошки проблеми. Производството на свежа трева во округот Гангца северно од езерото опаднало од 2.057 на 1.271 кг/ха во 1987 г. Во 2001 г. Државната шумарска управа ја отпочнало кампањата „Вратете ѝ ги нивите на тревата“ и почнала со одземање на пушките меѓу тибетските и монголските сточари, со објаснување дека ова е мерка за заштита на загрозената Пржевалскиева газела.
Одвојувања
Пред 1960-тите, во Кукунор се влевале 108 реки. Веќе во 2003 г. 85% од устијата пресушиле, вклучувајќи ја најголемата од нив — реката Буха. Помеѓу 1959 и 1982 г. водостојот се намалувал за 10 см, годишно; од 1983 до 1989 г. секоја година водата била надоместувана, но потоа продолжила да опаѓа. Кинеската академија на науките во 1998 г. утврдила закана од намалување на езерото поради прекумерно напасување на добиток, претворање на земјиштето во обработливи површини и од природни причинители. Од 1908 до 2000 г. површината на Кукунор се намалила за 11,7%. Во тој период, намалувањето ги изложило на површина повисоките делови од езерското дно, создавајќи поголем број одделни водни површини. Во 1960-тите се појавиле езерата Гахај (尕海, ) на север, Шадао (沙岛), на североисток, а во 1980-те и Хајјенското Езеро (海晏, ). Во 2004 г. се одвоило уште едно езеро. Покрај ова, близу границата се одделиле и 5-6 помали езера. Во последните три децении, површината се намалила за.
Список на реки во Саксонија
Список на реки во Саксонија, Германија:
Мекленбуршки Залив
Мекленбуршки Залив (Mecklenburger Bucht или Mecklenburgische Bucht; Mecklenburg Bugt) — долг тесен залив помеѓу бреговите на Германија на југ и данските острови Лоланд, Фалстер и Мен на север, бреговите на Јитланд на запад и со Балтичкото Море на исток.
Мекленбуршкиот Залив, кој ги вклучува Висмарскиот и Либечкиот Залив, се поврзува со Килскиот Залив на северозапад. Познати пристаништа во заливот се Либек, Росток и Висмар.
1794 во уметноста
1794 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Чунџа
Чунџа е град во покраината Алмати во југоисточен Казахстан. Градот се наоѓа на патот А352.
Бозгунова Пештера
Бозгунова Пештера (позната и само како Бозгуни или Безгуни, од албански: Shpella Bozguni) — пештера во близината на селото Патишка Река на источната падина на Сува Планина, југозападно од градот Скопје.
Местоположба
Бозгуновата Пештера се наоѓа на источните наклони на Сува Планина, над Патишка Река. Поточно, пештерата е сместена веднаш десно над патот во делот каде што се наоѓаат викенд-куќите пред самиот почеток на селото Патишка Река. Веднаш од патот кон десно покрај едно бачило започнува мала пешачка козја патека која пробивајќи се низ шумата, достигнува до еден карпест предел на средина од падината каде што се наоѓа отворот на самата пештера. Отворот на Бозгунова Пештера се наоѓа на надморска височина од 1150 метри. Во долината на Патишка Река, односно нејзиното породолжение Сува Река, најпозната е токму пештерата Бозгуни, која всушност претставува прва пештера на просторот помеѓу кањонот Матка и долината на Маркова Река, чии истражувања се објавени во научната и стручна литература уште во 1928 година.
Предание
Постојат преданија и легенди скоро за секоја пештера во Македонија, вообичаено со слична содржина, па така и за Бозгуновата Пештера постои слично предание, според кое таа го добила името поради еден страшен настан од минатото. Зборот бозгун доаѓа од турскиот јазик со значење на пораз-пропаст (уништување), смрт. Во преданието се вели дека за време на турската отоманска наезда, сето население од Патишка Река се сокрило во пештерата за да се засоли од турскиот аскер. Кога поминувала турската војска под пештерата едно магаре пред пештерата почнало да реве, тоа непријателот го забележал и дошле пред пештерата и кога ги виделе бегалците внате, сите ги побиле (убиле).
Отоманското Царство во 14 век
Владеењето на Осман
Осман бил син на Ертогрул бег и основач на Османлиската династија. Бил роден во 1258 г. На една сочувана монета пишува „ Сечена од Осман син на Ертогрул “. Неговото самостојно владеење започнало во 1299 г. кога се распаднал Иконискиот Султанат. Тој успева да им ја наметне власта на останатите бејлуци. Во 1302 г. Осман со својата војска успеал да го порази византискиот војсководач Менадер во Битката кај Никомедија 1302 г. По победата кај Никомедија Осман го заземал византискиот град Белакома (Билеџик) кој се наоѓал во долината на реката Сакарија. Заедно со Билеџик биле заземени и тврдините Инеѓул, Куприсар, Јанхисар и Јенишехир. Освоените територии Осман им ги дал на управување на неговите синови. Неговиот најстар син станал Орхан станл заповедник на градот Караџахисар, помалиот син Гулдузалп станал управник на градот Ерхишер,познат како стар град а најмалиот син Аигудалпу станал управник на тврдините Инени и Јундихшар. Осман основал престолнина во градот Јенишехир познат како Нов град. Наскоро по освојувањето на овие градови Осман ги освоил: Димисус, Коњурхисар и Марамар. „ Подложени на некоординирани напади од разни страни, повеќето луѓе наоѓаа таму лесна пљачка, за несреќа на секојшто се обидуваше да ги запре“. По ова Осман се решава да ја нападне Никеја но не успеал да ја освои. „ Корнејќи ги лозјата, уништувајќи ги посевите и на крајот напаѓајќи ја цитаделата“ Во 1307 г. дошло до здружување на градовите Едрене, Маденос, Кете и Костел против Осман. Дошло до битка во која тие биле поразени. Започнале преговори со кои било договорено дека Османлиите нема никогаш да ја преминат реката Улубад ( Рудник). Во 1308 г. Осман ги заземал градовите: Коџахисар и Лудлиџи. Во овој период Османската држава била загрозена од нападите на Татарите. Синот на Осман Орхан успеал со помош на неговите пријатели Шалтукалп и Кезе успеал да ги победи Татарите. Во 1317 г. бил освоен дворецот Каратекин. Заедно со него биле освоени и дворците: Тузбари, Каликана и Килики. Така Никеја била опколена од сите страни. Тој има наредил на своите војсковоци Актимун и Балабан да ја опколат Бурса. Бурса била освоена. Меѓутоа наскоро повторно паднала во византиски раце. Во 1326 г. Осман умрел по 27 години владеење во седумдесетата година од животот.
Владеењето на Орхан
По смртта на Осман на престолот се искачил неговиот син Орхан кој владеел од 1326 до 1362 г. На 3 април 1326 г. тој ја освоил Бурса. „ Во тие времиња бидејќи источните делови на Византија беа запоставени, Турците потчинија многу земји и градови во Витинија“. Веднаш по заземањето на Бурса таа станала нова престолнина на Османлиите. На 13 мај 1327 г. Османлиите го зазеле градот Лопадион (Улубат). Во мај 1328 г. Византискиот цар Андроник III тргнал со војска против Орхан. Тој најпрвин стигнал до местото Дидимотихон кај Цариград, потоа го поминал Босфор и стигнал до местото Полекакон каде што се судрил со Османлиите. По неуспехот да ги победат Османлиите Византијците се повлекуваат. „ Византијците се вратија во својот логор со развиени знамиња и со звуците на трубите ја прославуваа својата победа“. Но истата вечер Орхан со војската ги напаѓа Византијците. Во оваа битка биле ранети царот Андроник и византискиот војсководец Јован Кантакузин. Утредента Орхан со војската заминува за градот Филокрене. Таму извршува напад врз Византијците. Во оваа битка загинале 32 византиски војници, и биле заробени 140. Византијците се повлекуваат: „ Царот се врати во Цариград и целата армија беше распуштена“. Во 1331 год повторно дошло до опсада на Никеја. На 1 мај Никеја била заземена. Наскоро била ослободена и Никомидија. Бил постигнат мировен договор со Византијците. Со овој договор Османлиите се обрзале да не ги напаѓаат градовите што биле под византиска власт. Од друга страна Византијците се обврзале да и платат на Османлиите 20000 перпери за тврдините помеѓу Никомедија и Цариград. Во 1345 г. Османлиите ја заземаат Каресија. По 1346 гпд. Орхан склучил сојуз со Јован Кантакузин и се оженил со неговата Ќерка Теодора. Во 1352 год бил заземен градот Цимпе. Братот на Орхан Сулејман тргнал со војска да му помогне на Кантакузин во борбата против Србите и Бугарите. Во ноќта меѓу 1 и 2 март 1354 г. била зеземена тврдината Галиполе. „ Незапирливото напредување на исламот од исток на запад е очигледен доказ дека господ им помага и дека исламот е вистинска вера“. Сулејман започнал да преселува муслимани од Анадолија во Европа. По преземањето на овие градови дошло до прва опсада на Цариград. Опсадата не успеала и Османлиите се повлекле. Во 1357 г. Орхан му праќа воена помош на Кантакузин. Орхан умира во март 1362 г.
Шварца (Зале)
Шварца (Schwarza) — лева притока на Зале, во Тирингија, Германија и е 53 километри долга. Нејзиниот извор е во Тириншката Шума, близу Нојхаус на Ренвег. Се влева во Зале во Рудолштат. Други градови на Шварца се Шварцбург и Бад Бланкенбург. Има 50 притоки, од кои најголемите од нив е Лихте, Зорбиц, Вере и Рине. Нејзиното име означува „црна река“, што доаѓа од нејзината темна боја во нејзиниот горен тек и дебелата шума, која ја затемнува тесната долина.
Реката Шварца е најбогата со злато во Германија и нејзината долина е позната по нејзините резерви на задоволителни количини на злато од 12 век. Во 1442, правата на овие резерви на злато биле доделени на грофовите од Шварцбург. Повремено одредени аматери во потрага по злато наоѓаат одредени златни грутки во Шварца и денес.
NGC 3901
NGC 3901 — спирална галаксија во соѕвездието Жирафа, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3901 се споменува и како UGC 6675, MCG 13-9-1, CGCG 351-68, CGCG 352-6, KARA 496.
Откривање
Објектот е откриен на 2 април 1801 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3901 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,9 m/лм2. NGC 3901 има привидни димензии од 1,8' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 165°.
Други поделби
Проучување на NGC 3901 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 36386. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 9; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4550. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1339.
Генерал Јанковиќ
Генерал Јанковиќ (албански: Hani i Elezit, српски: Ђенерал Јанковић / Елез Хан) e село во округот Урошевац во најјужниот дел на Косово, на границата со Република Македонија. Тоа е една од новоформираните општини во 2005 година, каде претходно беше дел од општината Качаник. Зафаќа површина од 82km2 и тука живеат 9,389 жители.
1795 во уметноста
1795 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Бенџамин Балаж
Бенџамин Балаж (роден на 26 април 1990 во Капошвар е унгарски фудбалер кој во моментов игра за ФК Ујпешт.
1796 во уметноста
1796 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Куртизана
Куртизана (courtisane, cortigiana) – жена со лесен морал што се движи во високото општество. На куртизаните љубовните врски и давањето сексуални услуги на припадниците на високото општество им претставува главен извор на приходи и/или темел на нивната општествена положба.
Потекло на поимот
Зборот доаѓа од италијанскиот збор за дворјанка, односно дворска дама, а почнал да се користи во 16 век.
Историја
Дворските дами во тоа време, кога браковите на владетелите и другите великодостојници биле мотивирани од политиката наместо од љубовта, претставувале најприкладен и најдостапен облик за „сериозни“ или романтични љубовни врски. Со текот на времето куртизаните станале своевидна институција која освен сексуални давале и други услуги. Така од куртизаните се очекувало да бидат вешти во танцувањето и музиката, односно да бидат доволно образувани и интелигентни за да можат да учествуваат во интелектуалните расправи. Понекогаш куртизаните биле и мажени, најчесто за мажи со понизок општествен статус кои во нивните вонбрачни врски со општествената елита гледале средство за сопствено напредување. Меѓу куртизаните се јавила и хиерархија, така што куртизаните на врвот на општествената скала се сметале за љубовници, додека оние на дното за проститутки.
Денешна употреба
Во денешниот свет, во кој се промовира еднаквост на половите, феноменот на куртизани е прилично редок или не е така видлив како во претходните периоди. Денес, изразот првенствено се користи во пејоративна смисла или како еуфемизам за жени за придружба или елитни проститутки.
1797 во уметноста
1797 година во уметноста содржи некои значајни настани.
Критика кон Обединетите нации
Критиката на Обединетите нации опфатила бројни аргументи во врска со различни аспекти на организацијата, како што се политиката, идеологијата, еднаквоста на застапеност, администрацијата, можноста за спроведување на пресуди и идеолошката пристрасност. Цитираните точки на критика вклучувале согледуван недостаток на ефикасност на телото, неконтролиран антисемитизам, смирување, договарање, промоција на глобализмот, неактивност, злоупотреба на моќта од страна на нациите кои вршеле општа контрола врз собранието, голем број законодавни одлуки кои се сметале за напуштање меѓу другото, спречување на клаузулата(ите) за вооружен конфликт детално опишани во Повелбата на Обединетите нации, корупција, тотален недостаток на ефикасност и во превентивни мерки и деескалација на постојните конфликти кои се движеле од социјални спорови до широки војни и злоупотреба на ресурси.
Морален релативизам
Во 2004 година, поранешниот амбасадор во ООН Дор Голд објавил книга наречена „Кула на дрдорење: Како Обединетите нации го разгореа глобалниот хаос“. Книгата го критикувала, како што го нарекол, моралниот релативизам на организацијата наспроти (и повремената поддршка на) геноцидот и тероризмот што се случиле меѓу моралната јасност на нејзиниот период на основање и денешниот ден. Додека ООН за време на основањето бела ограничена на оние земји кои објавиле војна на барем една од силите на Оската во Втората светска војна, а со тоа биле способни да заземат став против војната, современите Обединетите нации, според Голд, станале разредени до моментот кога само 75 од 184 земји-членки за време на објавувањето на книгата „беа слободни демократии, според Фридом хаус“. Понатаму, тој тврдел дека ова имало ефект на дисбаланс на ООН, така што организацијата како целина била поподложна на барањата на диктатурите.
Генералното собрание на ООН одлучило да замолчи еден миг во чест на севернокорејскиот диктатор Ким Јонг Ил по неговата смрт во 2011 година. Западните дипломати ја критикувале одлуката. „Официјален претставник на мисијата на ОО на Чешка рече дека Чесите не побарале сличен момент на молчење за Вацлав Хавел, драматургот претворен во дисидент, кој починал“ еден ден по Ким.
Закана за националниот суверенитет
Некои критичари тврдат дека ООН тоа го загрозува националниот суверенитет и го промовира глобализмот. Во Соединетите Држави, ран противник на ООН било Друштвото Џон Бирч, кое започнало кампања „да ги извлечеме САД од ООН“ во 1959 година, обвинувајќи дека целта на ООН е воспоставување на една светска влада.
Шарл де Гол од Франција ги критикувал ООН, славно нарекувајќи ги машините и не бил убеден дека глобалниот безбедносен сојуз ќе помогнел во одржувањето на светскиот мир, претпочитајќи ООН да ги насочуваат договорите за одбрана меѓу земјите.
Дебати околу контролата на населението и абортусот
Фондот за население на Обединетите нации бил обвинет од различни групи за обезбедување поддршка за владините програми што промовирале присилни абортуси и принудни стерилизации. Контроверзиите во врска со овие обвинувања резултирале во понекогаш разнишан однос помеѓу организацијата и владата на Соединетите држави, со три претседателски администрации, онаа на Роналд Реган, Џорџ Х.В. Буш и Џорџ В. Буш да одземеле средствата од УНФПА (Фонд за население на Обединетите нации).
УНФПА обезбедил помош за програмата за контрола на населението во Перу во средината на крајот на 90-тите, кога било откриено дека перуанската програма била ангажирана во извршување принудна стерилизација. УНФПА не се нашла директно вклучена во скандалот, но продолжила да финансира и работи со програмата за контрола на населението, откако злоупотребите станале јавни. Ова прашање играло улога во одлуката на администрацијата на Буш во 2002 година да го прекине финансирањето на организацијата.
Улога на елитните земји
Имало критики дека петте постојани членки на Советот за безбедност на Обединетите нации (Кина, Франција, Русија, Велика Британија и САД), кои сите се јадрени сили, создадоле ексклузивен јадрен клуб чиишто овластувања не се контролираат. За разлика од Генералното собрание, Советот за безбедност на Обединетите нации немал вистинска меѓународна застапеност. Ова довело до обвинувања дека УНСЦ (Совет за безбедност на Обединетите нации) се осврнувал само на стратешките интереси и на политичките мотиви на постојаните членки, особено во хуманитарни интервенции: на пример, заштита на нафтените богаташи, Кувајтци, во 1991 година, но слабо заштитени Руандаси сиромашни на ресурси во 1997 година.
Членство во Советот за безбедност на ООН
Секоја земја може да биде избрана да служи привремен мандат во Советот за безбедност, но критичарите сметаат дека ова е несоодветно. Наместо тоа, тие тврдат, бројот на постојани членови треба да се прошири и да вклучува нејадрени сили, што ќе ја демократизира организацијата. Сепак, други земји се залагале за укинување на концептот на трајност; под владата на Пол Мартин, Канада се залагала за овој пристап.
Вето моќ
Друга критика кон Советот за безбедност вклучува правото на вето на петте постојани членки. Како што стои, ветото од која било од постојаните членки може да запре какви било можни активности што Советот може да ги преземе. Приговорот на една земја, наместо мислењата на мнозинството земји, може да го осакати секој можен вооружен или дипломатски одговор на ООН на кризата. Како дел од Советскиот Сојуз, Русија ставила вето на 90 резолуции помеѓу 1949 и 1991 година. Заклучно со јули 2019 година, СССР и Русија ставиле вето 141 пати, САД 83 пати, Велика Британија 32 пати, Франција 18 пати и Кина 14 пати. Џон Ј. Мирсхајмер истакнал дека „од 1982 година, САД стави вето на 32 резолуции на Советот за безбедност критички настроени кон Израел, повеќе од вкупниот број на вета што ги дадоа сите други членови на Советот за безбедност“. Бидејќи кандидатите за Советот за безбедност се предложени од регионални блокови, Арапската лига и нејзините сојузници обично се вклучени, но Израел, кој се приклучил на ООН во 1949 година, никогаш не бил избран во Советот за безбедност. Советот постојано го осудувал Израел. Од друга страна, критичарите тврдат дека, иако Израел ги има САД да се потпрат да стават вето на какво било релевантно законодавство против него, на Палестинците немаат никаква таква моќ. Освен САД, Русија ставила вето на повеќе резолуции, особено обидите да се воведат санкции за Сирија за време на Сириската граѓанска војна и да се осуди сопствената руска анексија на Крим во 2014 година. Во случајот на последното, самото вето на Русија ги поништило другите тринаесет гласа во корист на осудата. Русија ставила вето на резолуцијата на ООН со која се осудувал ударот на СССР на летот 007 на Корејските воздушни линии во 1983 година. Ветото е издвоено како закана за човековите права, а Амнести Интернешнл тврди дека петте постојани членки го искористиле своето вето за „промовирање на нивниот политички личен интерес или геополитички интерес над интересот за заштита на цивилите“. Од 2014 година, Амнести Интернешнл сугерирале дека решението би ги вклучувало петте постојани членки да го предадат своето вето за прашањата за геноцид. Некои сметаат дека фактот дека правото на вето е исклучиво за трајните пет е анахроно и неправедно, имајќи предвид дека Обединетите нации треба да ги претставуваат подеднакво сите свои земји-членки. Освен критиките упатени кон нејзината пристрасна природа, други посочија дека ветото го отежнува решавањето на прашањата на Советот за безбедност. При обраќањето на Генералното собрание на ООН за руската анексија на Крим, украинскиот претседател Петро Порошенко го рекол следново во врска со неефикасноста на ветото „Во секоја демократска земја, ако некој ви го украл имотот, независен суд ќе ја врати правдата, со цел да се заштити вашите права и казнете го сторителот. Сепак, мора да признаеме дека во XXI век нашата организација нема ефикасен инструмент за изведување на правдата на агресор земја што украла територија на друга суверена држава“.
Остварен факт
Практиката на постојаните членови да се состануваат приватно, а потоа да ги презентираат своите резолуции пред целосниот совет како остварен факт (fait accompli), исто така, предизвикало критики; според Ерскин Бартон Чајлдерс, „огромното мнозинство на членови - Северна и Јужна - јасно ставија до знаење ... нивниот невкус кон начинот на однесување на трите западни сили [ Велика Британија, САД и Франција] во Советот, како приватен клуб на наследни елитни членови кои тајно доаѓаат до одлуки, а потоа се појавуваат за да им кажат на нечесно избраните членови дека сега можат да ги спроведат тие одлуки“.
Во овој случај, Обединетите нации добија некои критики во однос на инклузивноста на половите и приемот на феминистичките гледишта. Додека во голем обем ООН обезбедува продажни места и помош на жените преку ООН жените и целите за одржлив развој, реалноста е дека ООН сè уште е во доминантно машко население. И покрај тоа што има постигнато родова еднаквост кај своите вработени на двете најниски нивоа на одговорност (П-1 и П-2 ), еднаква застапеност сè уште не е постигната на ниту едно ниво повисоко од ова. Високото раководство заклучно со 2015 година било составено од 78% мажи, а паритетот не се очекува за уште 112 години врз основа на тековните трендови. И процентот на закажани состаноци и веројатноста и брзината со кои работниците се унапредуваат, го отсликуваат трендот погоре; паритет се постигнува на ниско ниво, додека на ниво Д-2 жените гледаат приближно една четвртина од она што го прават нивните машки колеги.
Една од причините што се припишува на бавниот напредок е тоа што не постојат методи за да се побараат ООН како одговорни за нивните предложени промени заради големината и различните пристапи преземени во рамките на различните подружници на организацијата.
Демократски карактер на ООН
Други критичари се спротивставуваат на идејата дека ООН е демократска организација, велејќи дека таа ги застапува интересите на владите на земјите што ја формираат и не мора поединците во тие земји. Светскиот федералист Дитер Хајнрих истакнува дека моќниот систем на Советот за безбедност нема разлика меѓу законодавната, извршната и судската власт: Повелбата на Обединетите нации му ги дава сите три овластувања на Советот за безбедност.
Мулти-секција систем
Според Јигал Палмор, поранешен портпарол на израелското Министерство за надворешни работи, системот со повеќе секции на ООН спречувал поединечни играчи или оние кои немаат географски пријатели да учествуваат во системот на Обединетите нации. Тој велел дека Израел била единствената членка на ООН, во целиот систем на ООН, што била спречена од ООН да ја игра играта како и сите други. Палмор тврдел дека поради системот на повеќе секции на ООН, Израел систематски се исклучувал од сите географски делови и групи, и поради тоа Израел не можел да се пријави ниту на повеќето совети на ООН. Израел првично требало да припаѓа на географскиот дел на Азија, но поради замерка од арапските и муслиманските земји во регионот (како што се Иран, Ирак итн.) Тој бил исклучен, уште од неговото основање. Од време на време Израел е прифатен во делот „Западни земји и повеќе“, но тој е многу ограничен. Израел привремено станал дел од регионална група (групата Западна Европа и други) привремено во 2000 година, стекнувајќи статус на трајност во 2014 година, 65 години откако станала земја поврзана со ООН.
Корупција во Советот за безбедност на ООН
Според студијата на Илјана Кузиемко и Ерик Веркер, постоела силна врска помеѓу дистрибуцијата на исплати за странска помош и ротирачкото членство во Советот за безбедност на Обединетите нации (УНСЦ). Во врска со трошоците за странска помош на САД, ОДА (Официјална помош за развој) - примале земји кои имале ротирачко место во УНСЦ кои доживеале пораст во просек од 59% на плаќањата (16,000,000$), а во врска со финансиската поддршка од Обединетите нации, се открило зголемување од 8% (1,000,000$). Овој пораст на плаќањата сепак не се однесувал цело време: Кузиемко и Веркер користеле „Њујорк Тајмс“ - Индекс за да направат разлика помеѓу важните и неважните години. Колку повеќе биле споменувани ООН и УНСЦ во Њујорк Тајмс, толку поважна била годината. Корејската војна во раните 1950-ти, Конго-војната во раните 1960-ти и бројните мировни мисии во 90-тите биле одлучувачки настани. За време на неважни и средно значајни години, земјите приматели на ОДА со седиште во УНСЦ не доживеале значителен пораст на исплатата на помошта. За време на важните години, може да се открие зголемување од 170% (16,000,000$ и повеќе). Во однос на плаќањата на ООН, разликата исто така постоела, но не е толку голема (53% поголема финансиска поддршка или 8,000,000$ за важни години). Една од причините можела да биде тоа што на САД им било полесно брзо да дистрибуираат пари, додека исплатите за помош на Обединетите нации го означува постоењето на бирократија.
Кузиемко и Веркер сметале дека ова зголемување на плаќањата не се случило затоа што земјите-приматели на ОДА во советот за безбедност биле во можност да ја искористат шансата и да ја подигнат свеста за своите проблеми. Веднаш штом ќе поминело времето на советот на земјата, финансиската помош паѓала на нивото пред времето поминато во Советот за безбедност на Обединетите нации. Сепак, се забележувало дека исплатите на финансиската помош се зголемиле веќе една година пред двегодишниот мандат на УНСЦ.
Зголемувањето на исплатите за помош било особено големо во однос на финансиската поддршка од Фондот за деца за итни случаи на Обединетите нации (УНИЦЕФ). За време на годините со големо значење мерено според индексот „Њујорк Тајмс“, УНИЦЕФ им нуделе 63% повеќе средства на земјите-приматели на ОДА кои служат во УНСЦ отколку пред тие да имаат место. Кузиемко и Веркер тврделе дека од основањето во 1947 година, шефот на УНИЦЕФ отсекогаш поседувал државјанство на САД. Затоа, извршните директори можеле да бидат долгата рака на американската влада и да го следат интересот на Соединетите држави преку УНИЦЕФ. Слично, иако не толку значително зголемување може да се забележи во однос на распределбата на исплатите на помошта преку УНДП.
Невозможно е да се каже дали зголемувањето на исплатата на странска помош од страна на САД или ООН го сменило однесувањето на земјите примања на глас, бидејќи тие никогаш не би признале дека се отворени за мито.
Критики за делотворност
Некои се прашуваат дали ООН може да биде релевантна во XXI век. Додека мандатите на ООН за првата и втората повелба бараат ООН: „Да се одржат меѓународниот мир и безбедност .... (и доколку е потребно да се спроведе мирот со) преземање превентивни мерки или мерки за спроведување“, поради нејзината рестриктивна административна структура, самите постојани членки на Советот за безбедност понекогаш спречувале ООН во целост да ги извршува своите први два мандати. Без едногласно одобрување, поддршка (или минимално воздржано) на сите пет постојани членки на Советот за безбедност на ООН, повелбата на ООН и овозможува само да „набљудува“, да известува за и да дава препораки во врска со меѓународните конфликти. Ваква едногласност во Советот за безбедност во врска со одобрување вооружени активности за спроведување на ООН не била постигната секогаш со време за да се спречи избувнувања на меѓународни војни.
Во 1962 година, генералниот секретар на ООН У Тант дал драгоцена помош и одвоил многу време, енергија и иницијатива како примарен преговарач меѓу Никита Хрушчов и Џон Ф. Кенеди за време на кубанската ракетна криза, со што се обезбедила критична врска во спречувањето на јадрена војна во тоа време. Студија на РАНД корпорацијата од 2005 година покажала дека ООН е успешна во два од три мировни напори. Ги споредила напорите за градење нации на ООН со оние на Соединетите држави и открила дека седум од осум случаи на ООН се во мир, наспроти четири од осум случаи на мир во САД. Исто така, во 2005 година, Извештајот за човековата безбедност документирал пад на бројот на војни, геноциди и кршење на човековите права од крајот на Студената војна и презентирал докази, иако околности, дека меѓународниот активизам - предводен од ООН - бил главната причина за падот на вооружениот конфликт од крајот на Студената војна или поради фактот што САД и СССР веќе не испуштале угнетувачки влади по завршувањето на Студената војна.
Бирократската димензија на ООН била причина за фрустрација во организацијата. Во 1994 година, поранешниот специјален претставник на генералниот секретар на ООН во Сомалија Мохамед Сахнун ја објавил „Сомалија: Пропуштените можности“, книга во која ги анализирал причините за неуспехот на интервенцијата на ООН во Сомалија во 1992 година; тој особено покажувал дека, помеѓу почетокот на Сомалиската граѓанска војна во 1988 година и падот на режимот на Сијад Баре во јануари 1991 година, Обединетите нации пропуштиле најмалку три можности да спречат големи човечки трагедии. Кога ООН се обиделе да обезбедат хуманитарна помош, тие биле тотално подобри од невладините организации, чијашто надлежност и посветеност нагло се спротивставиле на бирократската неефикасност и прекумерната претпазливост на Обединетите нации (повеќето пратеници на ООН во Сомалија работеле од безбедноста на нивните работни места во Најроби, наместо да ги посетуваат водачи на кланови на терен). Доколку не се преземела сеопфатна реформа, предупредил Мохамед Сахноун, тогаш Обединетите нации ќе продолжеле да реагираат на таквата криза во клима на бесмислена импровизација.
Неможноста да се спречат конфликтите
Други критичари, па дури и поборници на Обединетите нации ја доведуваат во прашање нејзината ефикасност и важност, бидејќи во повеќето случаи од висок профил, во суштина нема никакви последици за кршење на резолуцијата на Советот за безбедност. Ран пример за ова била ослободителната војна во Бангладеш и геноцидот во Бангладеш во 1971 година извршен од пакистанската армија врз бангладешите. Критичарите на ООН тврдат дека ООН биле целосно неефикасни во спречувањето на геноцидот, и дека воената интервенција од Индија била единственото нешто што би го запрела масовното убиство. Друг таков случај се случил во масакрот во Сребреница, каде српските трупи извршиле геноцид врз босанските муслимани, во најголемиот случај на масовно убиство на европскиот континент од Втората светска војна. Сребреница била прогласена за „безбедна област“ на ООН и дури биле заштитена од 400 вооружени холандски мировници, но силите на ООН не презеле ништо за да го спречат масакрот. Во XXI век, најистакнатит и драматичен пример е војна во Дарфур, во која арапската Џанџавид милиција, поддржана од суданската влада, посветена повтори акти на етничко чистење и геноцид врз домородното население. Заклучно со 2013 година, се проценува дека биле убиени околу 300.000 цивили во најголемиот случај на масовно убиство во историјата на регионот, но сепак ООН не успеала континуирано да дејствува против ова сериозно и тековно прашање за човековите права. На 68-та сесија на Генералното собрание на ООН, премиерот на Нов Зеланд, Keyон Ки, жестоко ја критикувал неактивноста на ООН кон Сирија, повеќе од две години по почетокот на Сириската граѓанска војна.
Справување со Студената војна
Во 1967 година, Ричард Никсон, додека се кандидирал за претседател на Соединетите држави, ги критикувале ООН како „застарени и несоодветни“ за справување со тогаш присутните кризи како Студената војна. Џин Керкпатрик, кого Роналд Реган го назначил за амбасадор на Соединетите држави во Обединетите нации, во 1983 година напишал мислење во „Њујорк тајмс“ дека процесот на дискусии во Советот за безбедност „повеќе наликува на пљачка“ на Соединетите држави „отколку или политичка дебата или напор за решавање на проблемите“.
Внимание посветено на арапско-израелскиот конфликт
Прашањата во врска со државата Израел, Палестинците и другите аспекти на арапско-израелскиот конфликт заземале големо време на дебата, резолуции и ресурси во Обединетите нации. Поранешниот државен секретар на Соединетите држави, Џон Кери, го обвинил Советот за човекови права на ООН дека диспропорционално се фокусирал на обвинувањата за злоупотреби од Израел, и Бан Ки-мун, генералниот секретар на Обединетите нации, признал дека постои пристрасен став кон Израел во ООН, иако тој подоцна се повлекол. Други критичари, како Доре Голд, Алан Дершовиц, Марк Драјфус, Роберт С. Вистрич, Алан Кис и Лигата против клевета, исто така, сметале дека вниманието на ООН за односот на Израел кон Палестинците било претерано. Според Вистрих, „една третина од сите критични резолуции донесени од Комисијата за човекови права на [ООН] во текот на изминатите четириесет години беа насочени исклучиво кон Израел. За споредба, немало ниту една резолуција дури и да се споменат масовните повреди на човековите права во Кина, Русија, Северна Кореја, Куба, Саудиска Арабија, Сирија или Зимбабве.“
Усвојувањето на препораката на УНСКОП за поделба на Палестина од страна на Генералното собрание на Обединетите нации во 1947 година била една од најраните одлуки на ООН. Забележал адвокатот Алан Дершовиц, по Арапско-израелска војна во 1948 година, ООН го дефинирала изразот „бегалец“, што се применувал на палестинските Арапи кои бегале од Израел, во значително пошироки услови отколку што тоа го правеле за другите бегалци од други конфликти. УНХЦР, одговорен за сите бегалци, сем за Палестинците, го ограничил статусот на бегалец само на оние кои избегале/биле лишени од своите домови и земји; напротив, УНРВА, одговорен за палестинските бегалци, го проширил статусот бегалец на потомците на првичните бегалци.
Во 2007 година, претседателот на Советот за човекови права на Обединетите нации, Дору Ромулус Костеа, рекол дека УНХРЦ „не успеа“ во справувањето со израелско-палестинскиот конфликт.
ООН спонзорирале неколку мировни преговори меѓу Израел и соседите, а последната ила Мапа за мир во 2002 година. Контроверзната резолуција 3379 (1975), која го изедначувала ционизмот со расизмот, била укината во 1991 година. Забележал Роберт С. Вистрич: „истиот ден кога беше усвоена Резолуцијата 3379, Генералното собрание донесе одлука за формирање на „Комитет за неотуѓиви права на палестинскиот народ“. Со голем буџет на располагање и дејствувајќи како составен дел на Обединетите нации, таа повеќе од триесет години стори сè што е во нејзина моќ да воспостави палестинска држава на местото на Израел.“
Наводи за анти-ционизам и антисемитизам
ООН беше обвинета од Дершовиц, активистите за човекови права Ели Визел, Ана Бајефски и Бајард Рустин, историчарот Роберт С. Вистрич и феминистките Филис Чеслер и Соња Џонсон дека толерирала антисемитски забелешки во нејзините sидови. Израелските делегати во ООН „со децении биле третирани со болна литија на антисемитски злоупотреби на Генералното собрание, во Комисијата за човекови права на ООН, а понекогаш дури и во Советот за безбедност“.