cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Австро-пруска војна
Причини
Војната на Втората коалиција (1799-1802) резултираше со пораз на империјалните и сојузничките сили од страна на Наполеон Бонапарт. Договорите на Луневил (1801) и Медијацијата од 1803 година ги секуларизираа црковните кнежевства и ги укинаа повеќето слободни империјални градови и овие територии заедно со нивните жители беа апсорбирани од династички држави. Овој пренос на територии особено ги зголеми териториите на Виртемберг и Баден. Во 1806 година, по успешната инвазија на Прусија и поразот на Прусија во битките кај Јена и Оерстед, Наполеон го диктираше Договорот од Пресбург и претседаваше со создавањето на Рајнскиот Сојуз, кој, меѓу другото, предвидуваше медијација на над сто ситни кнежевства и апсорпција на нивните територии, како и оние на стотици империјални витези, од земјите-членки на Конфедерацијата. По формалното отцепување на овие земји од Империјата, императорот формално го распушти Светото Римско Царство.
Германски Сојуз
По поразот на Наполеон, Виенскиот конгрес воспоставил нов европски политички - дипломатски систем заснован на рамнотежа на силите. Овој систем ја реорганизирал Европа во сфери на влијание што во некои случаи ги потиснал аспирациите на различните националности, вклучувајќи ги Германците и Италијанците. Конгресот воспоставил слаба Германски Сојуз (1815 – 1866) на чело со Австрија, со „Федерална диета“ (наречена Бундестаг, односно собрание на назначени водачи) што се состанала во градот Франкфурт на Мајна. Проблематично, вградената австриска доминација не успеала да го земе предвид појавувањето на Прусија во XVIII век во императорската политика. Уште откако принцот - избирач на Бранденбург се прогласил за крал во Прусија на почетокот на тој век, нивните домени стабилно се зголемувале преку војни и дипломатија. Моќта на Прусија стана особено очигледна за време на војната за австриското наследство и Седумгодишната војна под водство на Фредерик Велики. Додека Марија Терезија и Јосиф II се обидуваа да ја вратат Хабсбуршката хегемонија во Светото Римско Царство, Фредерик се спротивстави со создавањето на Ферстенбунд (Сојуз на принцови) во 1785 година. Австриско-прускиот дуализам беше цврсто вкоренет во старата империјална политика. Оние маневри на рамнотежата на моќта беа олицетворени со Војната на Баварското наследство, или позната како „Војна на компири“ меѓу обичните луѓе. Дури и по крајот на Светото Римско Царство, натпреварот на овие две држави влијаеше на растот и развојот на националистичките движења во 19 век.
Главното прашање околу идејата за германското обединување до средината на XIX век била идејата за „голема“ Германија наспроти „мала“ Германија. Концептот за „мала“ Германија бил унифициран германски ентитет да ја исклучи Австрија, додека идејата за „голема“ Германија била Германија да ја вклучува Австрија.
Национализам
Делумно како реакција на триумфалниот француски национализам на Наполеон I и зголемените националистички чувства изразени за време на ерата на романтизмот, германскиот национализам стана моќна сила во овој период. Крајната цел на повеќето германски националисти беше обединување на сите Германци во една држава, иако повеќето прифатија дека германските делови на Швајцарија ќе останат во Швајцарија. Две идеи за национално единство на крајот излегоа во прв план - една вклучувајки ја Австрија и една без Австрија.
Бизмарк
Постојат многу толкувања за однесувањето на Ото фон Бизмарк пред австро-пруската војна, кои главно се концентрираат на фактот дека тој имал свој план што би резултирал со евентуалното обединување на Германија. Бизмарк тврди дека го организирал конфликтот со цел да се оформи Северногерманскиот Сојуз, а подоцна конфликтот со Франција и Француско-пруската војна имале за цел да ја обединат Германија.
Франција
Франција нема да влезе во војната на страната на Австрија, бидејќи Бизмарк и Наполеон III се состанаа во Бијариц и наводно разговарале дали Франција ќе интервенира или не во потенцијалната австро-пруска војна. Деталите за дискусијата се непознати, но многу историчари сметаат дека на Бизмарк му била гарантирана француска неутралност во случај на војна. Италија веќе беше сојузник со Прусија, што значеше дека Австрија ќе се бори со двете држави, без свои помоќни сојузници. Бизмарк беше свесен за неговата бројна супериорност, но сепак тој не беше подготвен веднаш да дејствува, иако имаше поволна меѓународна ситуација.
Воени и економски фактори
Кралот Фредерик Вилијам IV доживеал мозочен удар во 1857 година и повеќе не можел да владее. Ова довело неговиот брат Вилијам да стане принц регент на Кралството Прусија во 1858 година. Во меѓувреме, Хелмут фон Молтке станал началник на прускиот генералштаб во 1857 година, а Албрехт фон Рун ќе стане пруски министер за војна во 1859 година. Ова поместување на авторитетот во рамките на прускиот воен естаблишмент би имало важни последици. Фон Рун и Вилијам започнале со реорганизација на пруската војска, додека Молтке ја редизајнирал стратешката одбрана на Прусија со рационализирање на оперативната команда. Реформите на пруската војска предизвикала уставна криза што започна во 1860 година, затоа што и парламентот и Вилијам - преку неговиот министер за војна - сакале контрола над воениот буџет. Вилијам, крунисан под името крал Вилхелм I во 1861 година, го назначил Ото фон Бизмарк на позицијата министер - претседател на Прусија во 1862 година. Бизмарк ја решил кризата во корист на министерот за војна.
Кримската војна од 1854 - 55 година и Втората италијанска војна за независност од 1859 година ги нарушиле односите меѓу Велика Британија, Франција, Австрија и Русија. После овој неред, конвергенцијата на оперативниот редизајн на Фон Молтке, преструктуирањето на војската на Фон Рун и Вилхелм и дипломатијата на Бизмарк влијаеле на преуредувањето на европскиот баланс на силите. Нивните комбинирани агенди ја утврдиле Прусија како водечка германска сила преку комбинација на странски дипломатски триумфи - поткрепена со можна употреба на пруската воена моќ - и внатрешен конзервативизам ублажен од прагматизмот, кој станал познат како „Realpolitik” (вистинска политика).
Во 1862 година, Фон Рун спровел неколку воени реформи со кои се осигурал дека сите пруски граѓани се подложени на регрутација. Пруската служба за регрутирање вршела постојана обука и вежбање, за разлика од австриската војска, каде што некои команданти рутински ги отпуштале воените регрути во своите домови на трајно отсуство, наскоро по нивното воведување во војската, задржувајќи само кадар долгорочни војници за формални паради и рутински должности. Пруската војска била локално базирана, организирана во воени области, секоја од нив имала штаб и составни единици. Повеќето резервисти живееле близу до нивните полковни депоа и можеле брзо да бидат мобилизирани. Австриската политика била да се осигура дека единиците се стационирани далеку од дома за да ги спречат да учествуваат во сепаратистички бунтови. Пруската пешадија била опремена со игличната пушка Драјзе, пушка која можела да се испука побрзо од пушките Лоренц на австриската војска наполнети со муцки. Иако, имале некои предупредувања за пруското оружје, тие ги игнорирале и ги задржале своите тактики наречени „Stoßtaktik” (шок тактики).
Во 1866 година, пруската економија рапидно растеше, делумно како резултат на Золверајн, што и донел предност на Прусија во војната. Прусија можела да ги опреми своите војски со модерни пушки, а подоцна и со нова артилерија „Круп“, австриската економија страдала од ефектите на Унгарската револуција од 1848 година и Втората италијанска војна за независност. Австрија имала само една банка, „Кредитансталт“ и државата имала големи долгови.
Завојувани страни
Во германскиот парламент, групата средни држави, познати како „Mittelstaaten” (Баварија, Виртемберг, големите војводсства на Баден и Хесен и војводствата Саксонија - Вајмар, Саксонија - Мајнинген, Саксонија - Кобург и Насау), поддржале целосна демобилизација во рамките на сојузот. Овие индивидуални влади ги отфрлиле примамливите ветувања и суптилни (или отворени) закани што ги користел Бизмарк за да се обиде да ја добие нивната поддршка против Хабсбурзите. Прускиот воен кабинет сфатил дека неговите единствени поддржувачи меѓу германските држави против Хабсбурзите биле две мали кнежевства што се граничат со Бранденбург, кои имале мала воена сила или политичка моќ: Големите војводи на Мекленбург-Шверин и Мекленбург-Штрелиц. Тие, исто така, разбрале дека единствениот сојузник на Прусија е Италија. Противставеноста на милитарисичката тактика на Прусија се појавила и во други социјални и политички групи. Низ германските покраини, градските совети, либералните парламентарни членови кои се залагале за унифицирана држава и стопанските комори - кои ќе видат големи придобивки од обединувањето - се спротивставувале на секоја војна меѓу Прусија и Австрија.
Тек на војната
Главниот фронт на војната бил во Бохемија. Прускиот началник на Генералштабот Хелмут фон Молтке имал прецизни планови за војната. Тој брзо ја мобилизирал пруската војска и напредувал преку границата кон Саксонија и Бохемија, каде австриската војска се концентрирала за инвазија на Шлезија. Таму, пруските војски, номинално предводени од кралот Вилијам I, се сретнале со австриските војски во битката кај Каниграц (Храдец Кралове) на 3 јули 1866 година. Пруската војска на Елба предвреме напредувала кон австриското лево крило, а Првата војска кон центарот; ризикувале да бидат спротивставени на нивната лева страна. Победата зависела од навременото пристигнување на Втората војска на левото крило. Ова било постигнато преку сјајната работа на началникот на Генералштабот, Леонард Граф фон Блументал. Супериорната пруска организација ја решила битката против австриската нумеричка супериорност и победата била целосна, загинати во австриската војска биле скоро седум пати повеќе од пруската страна. Примирјето помеѓу Прусија и Австрија стапило во сила на 22 јули 1866 година напладне. Прелиминарниот мир бил потпишан на 26 јули 1866 година во Николсбург.
Освен Саксонија, другите германски држави сојузнички на Австрија играле мала улога во војната. Војската на Хановер ја победила Прусија во Втората битка во Лангенсалза на 27 јуни 1866 година, но за неколку дена, тие биле принудени да се предадат. Пруските војски се бореле против Баварија, Виртемберг, Баден и хесиските држави на реката Мајна, достигнувајќи ги Нирнберг и Франкфурт. Баварската тврдина Вирцбург била гранатирана од пруската артилерија, но гарнизонот ја бранел својата позиција до денот на примирјето.
Австријците биле поуспешни во војната со Италија, победувајќи ги Италијанците на копно во битката Кустоза и на море во битката кај Лиса. Прускиот мир со Австрија ја принудил италијанската влада да побара примирје со Австрија на 12 август 1866 година. Според Виенскиот договор, потпишан на 12 октомври 1866 година, Австрија го отстапила Венето на Франција, што пак, и го отстапи на Италија.
Последици од војната
Брзо примирје било неопходно за да се спречи Русија да влезе во конфликтот од страната на Австрија. Прусија ги припоила Хановер, Хесе-Касел, Насау и градот Франкфурт. Хесе Дармштад изгубил одредена територија, но не и нејзиниот суверенитет. Државите јужно од реката Мајна (Баден, Виртемберг и Баварија) потпишале посебни договори со кои се барало да плаќаат отштета и да склучуваат сојузи, доведувајќи ги во сферата на влијанието на Прусија. Австрија и повеќето нејзини сојузници биле исклучени од Северногерманскиот Сојуз. Крајот на австриската доминација на германските држави го свртело вниманието на Австрија на Балканот. Во 1867 година, австрискиот император Франц Јосиф прифатил спогодба (Австро - унгарскиот компромис од 1867 година) во која им дал на своите унгарски поседи еднаков статус со неговите австриски домени, создавајќи Двојна монархија на Австро - Унгарија.
Реалноста на поразот за Австрија предизвикала повторна проценка на внатрешните поделби, локалната автономија и либерализмот. Новиот Северногерманскиот Сојуз имаше свој устав, знаме и владини и административни структури. Преку воена победа, Прусија под влијание на Бизмарк го надмина активниот отпор на Австрија кон идејата за обединета Германија. Можеби влијанието на Австрија врз германските држави беше прекинато, но војната исто така го разби духот на пан-германското единство: повеќето германски држави негодуваа на пруската политика за моќ.
Војната значеше крај на Германскиот Сојуз. Оние држави кои останаа неутрални или пасивни за време на конфликтот преземаа различни дејства по Договорот од Прага:
Австриската желба за одмазда
Австрискиот канцелар грофот Фридрих Фердинанд фон Беуст беше „нестрплив да му се одмазди на Бизмарк за Садова“. Како прелиминарен чекор, со Унгарија брзо беше склучен Австро - унгарскиот компромис од 1867 година. Беуст „го убеди Франц Јосиф да ги прифати барањата на Унгарците што тој дотогаш ги одбиваше“, но австриските планови не ги исполнија француските надежи. Виктор Емануел II и италијанската влада сакаа да се приклучат на овој потенцијален сојуз, но италијанското јавно мислење беше жестоко против тоа, сè додека Наполеон III имаше француски гарнизон во Рим, заштитувајќи го папата Пиј IX, со што негираше дека Италија го поседува својот главен град (Рим беше прогласен за главен град на Италија во март 1861 година, кога се состана првиот италијански парламент во Торино). Наполеон III не беше строго против ова (како одговор на изјавата на францускиот државен министер дека Италија никогаш нема да ги положи рацете на Рим, императорот коментирал „Знаете, во политиката, никогаш не треба да се каже „никогаш ““) и дал разни предлози за решавање на Римското прашање, но Пиј IX ги отфрлил сите. И покрај поддршката за обединување на Италија, Наполеон не можеше да го притисне ова прашање од страв да не ги налути католиците во Франција.
Бајанур, Бајан-Олги
Бајаннур е област во Монголија во покраината Бајан-Олги. Во 2014 година, неговото население било 4794.
Зарштет
Зарштет (Sarstedt; латински: Kertzstadensis; долногермански: Sassti’e) — мал град во округот Хилдесхајм, сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Има околу 18.500 жители. Зарштет е близу Хановер. Железничката станица во Зарштет се наоѓа на Хановерската јужна железница и е опслужувана од Хановерската С-железница.
Географија
Зарштет се наоѓа околу 13 километри северозападно од Хилдесхајм и 21 километар југоисточно од Хановер. Помеѓу 1885 и 1946 година бил единствен и најсеверен град во округот Хилдесхајм. Западно од градот поминува реката Инерсте, во која се влева потокот Брухграбен. Зарштет на исток се граничи со Алгермисен, на југоисток со Харзум, на југ со Гизен и Барнтен (од 1974 година дел од Нордштемен) (сите во округот Хилдесхајм), на северозапад со Патензен и на север со Лацен (обете во регионот Хановер).
Со општинската реформа во 1974 година, кон Зарштет биле придодадени шест општини:
Во самиот град Зарштет живеат околу 14.600, додека заедно со останатите градски единици има 18.626 жители (сост. 31 декември 2014 г.)
Меѓународни односи
Зарштет е збратимен со следниве општини:
Летна универзијада - 1961
II Летна универзијада — универзијада одржана од 25 август до 3 септември 1961 во Софија, Бугарија.
Граждани (Дебар)
Граждани (Grezhdan или Grezhdani) — село во општината Дебар на Дебарската област, источна Албанија. Порано било населено исклучиво со Македонци, од мешана вероисповед.
Географија
Селото е сместено во областа Долно Поле, во западното подножје на планината Дешат. Лежи недалеку на јутоисток од Ербеле и југозападно од Попинари. На 6 км источно по воздушна линија е границата со Македонија која таму ја образува планината Крчин.
Во Отоманското Царство
Местото е населено уште од антиката, а понатаму и во средниот век, за што сведочи Гражданското кале над селото. Во 1963 г. е прогласено за споменик на културата.
Селото е споменато во османлиски дефтер од 1467 г. како Гратулани.
Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Граждани (Grajdani) било село со 26 домаќинства сочинети од 34 Македонци-христијани и 38 Македонци-муслимани (торбеши). Според Васил К’нчов на почетокот на XX век Граждани, како и останатите села во Поле како Макелари, Обоки, Ербеле, и слично, било македонско село во процес на албанизација. Според неговата статистика („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 г. во Граждане живееле 85 Македонци-христијани и 100 „Албанци“-муслимани, од кој добар дел несомнено биле торбеши со проалбански склоности
Според податоци на секратарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Граждани (Grajdani) имало 40 Македонци под егзархијата.
Во Албанија
По војната во 1913 г. селото влегло во состав на нодосоздадена Албанија.
Во извештајот на Сребрен Поп Петров, главен инспектор-организатор на бугарската црковно-училишна дејност во Албанија, во 1930 г. Граждани се води како село со 40 куќи.
Лига на шампиони во ракомет за жени 2018-2019 - Групна фаза
Групната фаза на Лигата на шампионите во ракомет за жени 2018-2019 започнала на 5 октомври и ќе заврши на 18 ноември 2018 година. Вкупно 16 екипи се натпреваруваат за 12 места кој водат во главната фаза на Лигата на шампионите во ракомет за жени 2018-2019.
Ждрпка
Ждрепката за групната фаза била извлечена на 29 јуни 2018.
Носители
Носителите биле објавени на 20 јуни 2018.
Формат
Во секоја група, екипите играат едни против други во двоен раунд-робин (round-robin) формат, со натпревари дома и на гости. По завршувањето на натпреварите во групната фаза, првите три екипи ќе обезбедат учетво понатаму во главната фаза. Во оваа фаза екипите нема да можат да се соочат со противници од истата земја во својата група.
Бодување
Во групната фаза, екипите се рангираат според бодовите (2 бода за победа, 1 бод за нерешено, 0 бодови за пораз). По завршувањето на групната фаза, ако две или повеќе екипи постигнале ист број бодови, рангирањето ќе се определи на следниов начин:
Ако се утврди рангирањето на еден од овие екипи, гореспоменатите критериуми последователно се следат сè додека не се утврди рангирањето на сите екипи. Доколку не може да се утврди рангирањето, ЕХФ ќе донесе одлука со помош на ждрепка.
За време на групната фаза, се применуваат само критериумите 4-5 за одредување на привременото рангирање на екипите.
Гран Чако
Географија
Гран Чако има вкупна површина од 647.500 км2, но оваа бројка варира од извор до извор. Регионот се наоѓа западно од реката Парагвај и источно од Андите. Историски регионот бил поделен на три дела: Чако Аустрал или „Јужно Чако“, Чако Сентрал или „Централно Чако“ и Чако Бореал или „Северно Чако“. Јужно Чако се наоѓа на аргентинска територија и се спојува со регионот Пампа, Централно Чако се наоѓа меѓу Бермехо и реката Пилкомајо и Северно Чако се наоѓа од реката Пилкомајо до бразилскиот регион Пантенал. Денес регионот често се дели според политичката поделна на регионот, па така има Боливиско Чако, Аргентинско Чако и Парагвајско Чако.
Администратвна поделба
На територијата на Гран Чако се наоѓаат следните административни единици од четири различни држави:
Мелани Грифит
Првата улога во кариерата, таа ја добила во филмот Ноќни движења (1975), глумејќи наспроти Џин Хекман. Таа станала позната по улогата во еротскиот трилер Дублерка (1984) режиран од Брајан Де Палма, за која добила награда за најдобра споредна глумица од националното друштво на филмски критичари. Изведбата на Грифит во Чудесна девојка (1986) ѝ донела критички пофалби, а потоа за улогата во Вработена девојка (1988), таа била номинирана за Оскар за најдобра глумица и добила Златен глобус.
Во 1990. години Грифит играла низа на улоги кои добиле различни критики: таа добила номинации за Златен глобус за улогите во телевизиските филмови Бафало девојки (1995) и Проект 281 (1999), а исто така добила и Златна малина за најлоша глумица за нејзината изведба во Пробивање на светлината (1992), и номинации за истата награда за изведбите во филмовите Луди во Алабама (1999) и Избезумениот Сесил Б. (2000). Во овој период таа играла и во филмовите Пацифик Хајтс (1990), Водопадите Мулхоланд (1996), Лолита (1997) и Друг ден во рајот (1998).
Животопис
Грифит е ќерка на глумицата Типи Хедрен. Од врската со Дон Џонсон, Мелани Грифит ја има ќерката Дакота Џонсон, која, исто така, е глумица. Подоцна, таа била омажена за глумецот Антонио Бандерас, но во јуни 2014 година, по 18 години поминати во брак, тие се развеле.
Забрзување
Забрзувањето (ознка: \vec a, а во теоретската механика: \vec w) — извод на брзината по времето. Тоа е векторска физичка величина која покажува за колку се променил векторот на брзината на материјалната точка (тело) при нејзиното/неговото движење за единица време (односно, за забрзувањето не е важна само промената на брзината, туку и нејзината насока).
На пример, тело кое слободно паѓа кон површината на Земјата, кога се наоѓа близу неа, во случај кога може да се занемари отпорот на воздухот, ја зголемува својата брзина за околу 9,8 м/с за секоја секунда, односно неговото забрзување е еднакво на 9,8 м/с².
Гранката на механиката што се занимава со проучување на движењето во тридимензионален евклидов простор, неговото пресметување, како и пресметувањето на брзините и забрзувањата во различни појдовни системи, се нарекува кинематика.
Единица за забрзување во SI е метар во секунда за секунда (м/с2), а постои и несистемската единица гал (Gal) која се применува во гравиметријата и е еднаква на 1 cм/с².
Особености
Бидејќи брзината е векторска величина, таа може да се промени како по големина, така и по насока. Често под поимот „брзина“ се има предвид само големината на брзината. Во тој случај и забрзувањето е број кој може да добива како позитивни, така и негативни вредности. При позитивна вредност на забрзувањето имаме зголемување на брзината (забрзување во секојдневниот говор), а при негативни вредности имаме запирање или забавување. Вредност нула на забрзувањето означува дека брзината е постојана.
Но, ако ја разгледуваме брзината како вектор, тогаш забрзувањето добива поинаков карактер. Во физиката, промената во насоката на брзината претставува исто така забрзување. Така на пример, при ротаторно движење (движење по кружница), промената во насоката на брзината доведува до центростремително (или центрипетално) забрзување (кон центарот на кругот). Во општ случај, секое забрзување може да се подели на нормално (при кое се менува насоката на брзината) и тангенцијално (при кое се менува големината на брзината).
Според Вториот Њутнов закон, забрзувањето на тело со постојана маса е пропорционално на вкупната сила која дејствува на него:
каде F е резултантната сила која дејствува на телото, m е неговата маса, додека a е неговото забрзување.
NGC 1117/1
NGC 1117/1 — елиптична галаксија во соѕвездието Овен, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1117/1 се споменува и како UGC 2337, MCG 2-8-20, CGCG 440-22, KCPG 80B.
Откривање
Објектот е откриен на 2 декември 1863 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1117/1 е од видот E3. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 1117/1 има привидни димензии од 0,5' х 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 51 м 13,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 13° 11' 9". Положбениот агол на објектот е во износ од 33°.
Други поделби
Проучување на NGC 1117/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 10821. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 175; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 646. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 16.
Бенаадукс
Бенаадукс  (Benahadux) — општина во покраината Алмерија, во автономната заедница Андалузија.
Демографија
Извор: INE (Шпанија)
Пуцар
Пуцар (Putzar) — село и поранешна општина во округот Западна Померанија-Грајфсвалд, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Од 1 јануари 2012 е дел од општината Болдеков.
Вања Гуша
Вања Гуша (роден на 28 јули 1966 година) е српски кошаркарски тренер.
Раниот живот
Гуша е роден во Задар, СР Хрватска, СФР Југославија од родители Срби. Започнал да игра кошарка во младинскиот систем на неговиот роден тим Задар. Меѓутоа, неговото семејство подоцна побегнало во Белград, на почетокот на југословенските војни.
Младински тимови
Гуша работел како младински тренер за тимови од Белград како: Беовук 72 (1993–1995; 2003–2007), Беобанка (1996–1999), Авала Ада (2000–2003), ФМП Железник и Црвена звезда. Тој освои два меѓународни јуниорски турнири на Најк (НИЈТ) со тимот на ФМП Железник до 18 години (2008, 2009).
Сениорски тимови
Во август 2013 година, Гуша отишол во Кувајт. Тој бил помошник тренер на Казма од кувајтската дивизија I лига. На 23 јули 2016 година, тој бил именуван за главен тренер на Ал Кувајт СЦ.
На 13 јули 2017 година, Гуша бил именуван за главен тренер на Златибор од Кошаркарската лига на Србија. Тој се разделил со Златибор во февруари 2019 година
На 4 февруари 2021 година, Гуша станал главен тренер на црногорскиот тим Теодо Тиват. Сепак, тој се разделил со Теодо пред неговото деби. На 13 февруари, ФМП го ангажирал Гуша како нов главен тренер. Тој го напуштич ФМП по завршувањето на сезоната 2020-21.
Младински репрезентации
Гуша бил главен тренер на селекцијата на Србија до 16 години која го освоила сребрениот медал на првенството на ФИБА Европа до 16 години во 2013 година во Киев, Украина. Следната година, тој бил главен тренер за репрезентацијата на Србија до 17 години, која го освоила бронзениот медал на Светското првенство на ФИБА до 17 години во 2014 година во Дубаи, Обединетите Арапски Емирати. На двата турнира, Гуша тренираше играчи како Стефан Пено и Вања Маринковиќ.
Во 2015 година, Гуша бил главен тренер на српскиот универзитетски тим на Летната универзијада во Гвангжу, Јужна Кореја. Неговиот тим завршил на 9-тото место со скор 6-2. Исто така, Гуша беше тренер на машки тим за Европскиот младински олимписки фестивал (2011–2013).
Во февруари 2019 година, Гуша потпишал со Кошаркарската асоцијација на Бахреин како главен тренер за јуниорската репрезентација на Бахреин.
Белутрак (Кошани)
Белутрак — населба и некропола од доцноантичкото време во атарот на селото Кошани, Македонија. Во непосредната близина на реката Каменица се среќаваат фрагменти од керамички садови и градежен материја. Откриени се и надгробни стели.
Гуразеза
Гуразеза — село во јужна Албанија. Селото се наоѓа во областа Белград, округот Поличани и општина Жепа.
Список на религии
Списокот на религиите опфаќа само една од неколкуте можни поделби. Поради големиот број на мали религии, овој список не е потполн и конечен.
Аврамски религии
Група на монотеистички традиции понекогаш групирани заедно затоа што сите се однесуваат на патријархот по име Аврам.
Дармички религии
Религии засноване на концептот Дарма, исто и релегии со потекло од Индија
Откриени религии
Религии чии припадници веруваат во еден Бог (класичен монотеизам).
Домородни религии
''Усно пренесен канон на домородните народи. Многу од овие религии вклучуваваат и некоја вид на анимизам, а многу од нив денес не постојат.''
Врчвата (Кошани)
Врчвата — населба од доцноантичкото време во атарот на селото Кошани, Македонија. Во непосредната близина на селото и на 500 метри северно од наоѓалиштето Задрид се наоѓаат фрагменти од керамички садови и градежен материјал.
Мориншки дијалект
Мориншки често се користи како севернофризиската лингва франка, особено на интернет и постои мориншко основно училиште во Ризум-Линдхолм.
Четврта тетовска парохија
Четвртата тетовска парохија е парохија која е под јурисдикција на Архиерејското намесништво од Тетово со главна парохиска црква „Св. Никола“ во населбата Колтук. Неа ја опслужува протојереј-ставрофор Ратко Милановски. Во состав на оваа парохија покрај дел од градот опфатени се и селата: Лавце, Долна Лешница и Требош како и манастирскиот комплекс "Свети Атанасиј" којшто се наоѓа на месноста Балтепе над Тетово. .
Цркви и манастири
Парохијата има 4 цркви и тоа во:
Арсен
Арсен — хемиски елемент со симбол Аѕ и атомски број   33. Арсенот се јавува во многу минерали, обично во комбинација со сулфур и метали, но исто така и како чист елементарен кристал. Арсенот е металоид. Има различни алотропи, но само сивата форма, која има метален изглед, е важна за индустријата.
Примарната употреба на арсенот е во легури на олово (на пример, кај акумулатори и муниција). Арсенот е обичен n-тип на допант во полупроводнички електронски уреди, а оптоелектронското соединение галиум арсенид е вториот најчесто користен полупроводник по легиран силициум. Арсенот и неговите соединенија, особено триоксидот, се користат во производството на пестициди, третирани производи од дрво, хербициди и инсектициди. Овие апликации опаѓаат поради токсичноста на арсенот и неговите соединенија.
Неколку видови бактерии можат да користат соединенија на арсен како респираторни метаболити. Ретките количества на арсен се суштински диететски елемент и кај стаорци, хрчаци, кози, кокошки и веројатно други видови. Улогата во човечкиот метаболизам не е позната. Сепак, труењето со арсен се јавува во повеќеклеточниот живот, ако количините се поголеми отколку што е потребно. Контаминацијата на арсен на подземните води е проблем што влијае на милиони луѓе ширум светот.
Агенцијата за заштита на животната средина на Соединетите Држави наведува дека сите форми на арсен се сериозен ризик за здравјето на луѓето. Агенцијата на САД за токсични супстанции и регистар на болести го рангирал арсенот како број 1 во Приоритетната список на опасни супстанции од 2001 година на локациите Superfund. Арсенот е класифициран како канцерогена група-А.
Физички одлики
Трите најчести алотропи на арсен се сив, жолт и црн арсен, при што најчеста е сивата боја. Сивиот арсен (α-As, вселенската група R m бр. 166) донесува двослојна структура составена од многу испреплетени, изнемоштени, шестчлени прстени. Поради слабото поврзување помеѓу слоевите, сивиот арсен е кршлив и има релативно ниска цврстина на Mohs од 3,5. Најблиските и следните најблиски соседи формираат искривен октаедричен комплекс, при што трите атоми во истиот двослој се малку поблиски од трите атоми во следниот. Ова релативно блиско пакување доведува до висока густина од 5,73  г/см3. Сивиот арсен е полуметал, но станува полупроводник со опсег од 1,2-1,4  eV ако се аморфизира. Сивиот арсен е исто така најстабилна форма. Жолтиот арсен е мек и восочен, и нешто слично на тетрафосфорот. Двата имаат четири атоми распоредени во тетрахерална структура во која секој атом е врзан за секој од другите три атоми со единечна врска. Оваа нестабилна алотропа, молекуларна, е најстарата нестабилна, најмалку густа и најтоксична. Цврсто жолтиот арсен се произведува со брзо ладење на пареата на арсенот,. Брзо се трансформира во сив арсен од светлина. Жолтата форма има густина од 1,97  г/см3. Црниот арсен е сличен во структурата на црниот фосфор. Црниот арсен, исто така, може да се формира со ладење на пареата на околу 100-220  °C. Тој е стаклен и кршлив. Исто така е сиромашен електричен проводник.
Изотопи
Арсен се јавува во природата како моноизотопски елемент, составен од еден стабилен изотоп , 75 As. Од 2003 година, исто така, се синтетизирани најмалку 33 радиоизотопи, кои се движат со атомска маса од 60 до 92. Најстабилниот од овие е 73 Аѕ, со полуживот од 80.30  дена. Сите други изотопи имаат полуживот под еден ден, со исклучок на 71 As ( t 1/2 = 65,30 часа), 72 As ( t 1/2 = 26,0 часа), 74 As ( t 1/2 = 17,77 дена ), 76 As ( t 1/2 = 1.0942 дена), и 77 As ( t 1/2 = 38.83 часа). Изотопите кои се полесни од стабилната 75 Аѕ, имаат тенденција да се распаѓаат со β + распаѓање, а оние кои се потешки имаат тенденција да се распаѓаат со β - распаѓање , со неколку исклучоци.
Опишани се најмалку 10 јадрени изомери, кои се движат со атомска маса од 66 на 84. Најстабилниот изомер на арсен е 68м. Аѕ со полуживот од 111  секунди.
Хемија
Арсенот има слични електронегативности и јонизирачки енергии до својот посветол фосфор на конгенита и како таква лесно формира ковалентни молекули со повеќето неметали. Иако е стабилен на сув воздух, арсенот формира златно-бронзена смола при изложеност на влажност која на крајот станува црна површина. Кога се загрева во воздух, арсенот оксидира до арсен триоксид ; гасовите од оваа реакција имаат мирис сличен на лук. Овој мирис може да биде откриен на впечатливи минерали на арсенид како арсенопирит со чекан. Гори во кислород за да формира арсенов триоксид и арсен пентоксид, кои имаат иста структура како и попознатите соединенија на фосфор и во флуор за да се добие пентафлуорид од арсен. Арсен (и некои соединенија на арсен) се сублимираат при затоплување при атмосферски притисок, претворање директно во гасовита форма без мешачка течна состојба на 887 K. Тројната точка е 3,63  MPa и 1090 K. Арсенот прави арсенска киселина со концентрирана азотна киселина, арсенна киселина со разредена азотна киселина и арсен триоксид со концентрирана сулфурна киселина ; сепак, не реагира со вода, алкали или не-оксидирачки киселини. Арсен реагира со метали за да формира арсениди, иако тие не се јонски соединенија кои го содржат As 3- јон, бидејќи формирањето на таков анјон ќе биде високо ендотермички, па дури и арсенидите од групата 1 имаат својства на интерметални соединенија. Како германиум, селен и бром , кои како арсен го наследиле 3d транзиционата серија , арсенот е многу помалку стабилен во оксидациската состојба на групата на +5 отколку неговите вертикални соседи фосфор и антимон, а со тоа и арсен пентоксид и арсенска киселина се потентни оксидирачи.
Соединенија
Соединенијата на арсен во некои аспекти личат на оние на фосфор кој ја зафаќаат истата група (столб) од периодниот систем. Најчестите оксидациски состојби за арсен се: -3 во арсенидите, кои се легури-како интерметални соединенија, +3 во арсенитите, и +5 во арсенатите и повеќето органогенски соединенија. Арсен, исто така, се врзува лесно за себе како што се гледа на As јоните во минералниот скутертурит. Во состојбата на оксидација +3, арсенот е типично пирамидален поради влијанието на слободниот електронски пар.
Неоргански соединенија
Едно од наједноставните соединенија на арсен е трихидрид, високо токсичен, запалив, пирофорен арсин (АѕН3). Ова соединение генерално се смета за стабилно, бидејќи на собна температура се распаѓа бавно. На температури од 250-300  °C распаѓањето на арсен и водород е брзо. Неколку фактори, како што се влажноста, присуството на светлина и одредени катализатори (имено алуминиум ), ја олеснуваат постапката на распаѓање. Тој се оксидира лесно во воздухот за да формира арсен триоксид и вода, а аналогните реакции се одвиваат со сулфур и селен наместо кислород.
Арсенот формира безбојни кристални оксиди Аѕ 2 O 3 („бел арсен“) и As 2 O 5 кои се хигроскопски и лесно растворливи во вода за да формираат кисели раствори. Арсенска (V) киселина е слаба киселина, а солите се нарекуваат арсенати, најчестата контаминација на арсен од подземните води и проблем кој влијае на многу луѓе. Синтетичките арсенати вклучуваат Scheele's Green   (багрем водороден арсенат, кисел бакар арсенат), калциум арсенат и олово водороден арсенат. Овие три се користат како земјоделски инсектициди и отрови.
Чекорите на протонација помеѓу арсенат и арсенска киселина се слични на оние помеѓу фосфатот и фосфорната киселина. За разлика од фосфорната киселина, арсенската киселина е навистина триазична, со формулата As (OH) 3.
Познат е широк спектар на сулфурни соединенија на арсен. Орипмент ( As 2 S 3 ) и реаргар ( As 4 S 4 ) се мало изобилство и порано биле користени како пигменти за сликање. Во As 4 S 10, арсенот има формална состојба на оксидација од +2 во As 4 S 4 која има As-As обврзници, така што вкупната ковалентност на As е сè уште 3. Двата орименти и реаргар, како и As 4 S 3, имаат аналози на селен; аналогниот As 2 Te 3 е познат како минерален калгоорлиот , и анјон As 2 Te - познат е како лиганд во кобалтните комплекси.
Сите трихалиди на арсен (III) се добро познати, освен астатидот, кој е непознат. Арсен пентафлуорид (AsF 5 ) — единствениот важен пентахалид, кој ја рефлектира пониската стабилност на оксидациската состојба на +5; дури, тоа е многу силен флуорирачки и оксидирачки агенс. ( Пентахлоридот е стабилен само под -50  °C, при што температурата се распаѓа на трихлорид, ослободувајќи го хлорниот гас.  )
Легури
Арсенот се користи како елемент од групата 5 во III-V полупроводниците галиум арсенид, индиум арсенид и алуминиум арсенид. Бројот на валентни електрони на GaAs е ист како парот на Si атоми, но структурата на бендот е сосема поинаква, што резултира во различни обемни својства. Други арсенски легури го вклучуваат II-V полупроводничкиот кадмиум арсенид.
Појавување и производство
Арсенот е застапен со околу 0,00015 % од Земјината кора, и е 53-ти елемент по застапеност. Типичните концентрати на арсен во заднината не надминуваат 3 мг/м3 во атмосферата; 100 мг/ кг во почвата; и 10 μг/Л во слатката вода.
Минералите со формулата MAsS и MAs 2 (M = Fe, Ni , Co ) се доминантни комерцијални извори на арсен, заедно со реагар (минерал од арсен сулфид) и самороден (елементарен) арсен. Илустративен минерал е арсенопирит ( Fe As S ), кој е структурно поврзан со железен пирит. Многу минерали кои содржат Аѕ се познати. Арсенот, исто така, се јавува во различни органски форми во животната средина. Во 2014 година, Кина беше врвен производител на бел арсен со речиси 70% светски удел, по што следеа Мароко, Русија и Белгија , според Британското геолошко истражување и Геолошкото истражување на САД. Повеќето операции за рафинирање на арсен во САД и Европа се затворени поради загриженоста за животната средина. Арсенот се наоѓа во топилницата од топи од бакар, злато и олово и се обновува првенствено од прашина од бакар.
За печење арсенопирит во воздухот, арсенот се сублимира како арсен (III) оксид, оставајќи железни оксиди, додека печењето без воздух резултира со производство на сив арсен. Понатамошното прочистување од сулфур и други халкогени се постигнува со сублимација во вакуум, во водородна атмосфера, или со дестилација од стопена мешавина од олово-арсен.
Историја
Зборот арсен има свое потекло од сирискиот збор  (al) zarniqa, од персискиот збор   zarnikh , што значи "жолто" (буквално "златна боја") и оттука "(жолт) оксимент ". Тоа беше усвоено на грчки како arsenikon (ἀρσενικόν), форма која е народна етимологија, како средна форма на грчкиот збор arsenikos (ἀρσενικός), што значи "машки", "вириозен". Грчкиот збор беше усвоен на латински како арсеник, кој на француски стана арсен , од кој се зема англискиот збор арсен. Арсенските сулфиди (орименти, реаргар ) и оксиди се познати и искористени од античките времиња. Zosimos (околу 300 н.е.) опишува печење сандарах (реагар) за да се добие облак од арсен ( арсен триоксид ), кој потоа се намалува до сивиот арсен. Бидејќи симптомите на труење со арсен не се многу специфични, често се користеа за убиство до појава на тест за Марш, чувствителен хемиски тест за неговото присуство. (Друг помалку чувствителен, но поопшт тест е тестот на Рајнш . ) Поради неговата употреба од страна на владејачката класа за да се убијат еден со друг и неговата моќ и дискретноста, арсенот е наречен "отров на кралевите" и "цар на отрови". За време на бронзеното време, арсенот бил често вклучен во бронза , поради што легирањето станало потешко (таканаречена " арсенска бронза "). Се верува дека Алберт Велики (1193-1280) бил првиот кој го изолирал елементот од соединението во 1250, со загревање сапун заедно со арсен трисулфид. Во 1649 година, Јохан Шредер објавил два начина за подготовка на арсен. Кристалите на елементарен (самороден) арсен се наоѓаат во природата, иако ретки.
Два арсен пигменти се широко користени од нивното откритие - Париз Грин и Зеле Зеле. Откако токсичноста на арсенот стана позната, овие хемикалии се користеа поретко како пигменти и почесто како инсектициди. Во 1860-тите години, се користеше нуспроизвод од арсен за производство на боја, Лондон Пурпул. Ова беше цврста мешавина на арсен триоксид, анилин, вар и црни оксид, нерастворливи во вода и многу токсични со вдишување или голтање. Но, подоцна беше заменето со Париз Грин, друга боја заснована на арсен. Со подобро разбирање на механизмот за токсикологија, уште две соединенија се користеле почнувајќи од 1890-тите. Арсенитот на вар и арсенат од олово биле широко користени како инсектициди до откривањето на ДДТ во 1942.
Земјоделство
Токсичноста на арсен кон инсекти, бактерии и габи доведе до нејзина употреба како конзерванс за дрво. Во 1930-тите години, беше измислен процес на третирање на дрво со хромиран бакар арсенат (исто така познат како CCA или Tanalith ), и со децении овој третман беше најширока индустриска употреба на арсен. Зголемената проценка на токсичноста на арсенот доведе до забрана на ССА во потрошувачките производи во 2004 година, иницирана од Европската унија и САД. Сепак, CCA останува во тешка употреба во други земји (како на пример на малезиски гумени плантажи).
Арсенот исто така се користел и во разни земјоделски инсектициди и отрови. На пример, оловниот водороден арсенат беше вообичаен инсектицид на овошни дрвја, но контакт со соединението понекогаш резултираше со оштетување на мозокот кај оние кои работат на распрскувачите. Во втората половина на 20 век, мононатриев метил арсенат (MSMA) и динатриум метил арсенат (DSMA) - помалку токсични органски форми на арсен - го замениле оловниот арсенат во земјоделството. Овие органски арсенски лекови, пак, беа прекинати до 2013 година во сите земјоделски активности, освен одгледување на памук.
Биогеохемијата на арсен е комплексна и вклучува различни процеси на адсорпција и десорпција. Токсичноста на арсенот е поврзана со неговата растворливост и е под влијание на pH. Арсенит — повеќе растворлив од арсенат  и е повеќе токсичен; сепак, со пониска вредност на pH, арсенатот станува повеќе мобилен и токсичен. Се покажа дека додавањето на сулфур, фосфор и железни оксиди во високоарсенитни почви во голема мера ја намалува фитотоксичноста на арсен.
Арсенот се користи како додаток во добиточната храна за производство на живина и свињи, особено во САД за зголемување на телесната тежина, за подобрување на ефикасноста на храната и за спречување на болеста. Еден пример е роксарсон, кој бил користен како бројлери стартер за околу 70% на бројлери одгледувачи на САД. Законот за отрови без живина од 2009 година предложи да се забрани употребата на роксарсон во индустриското производство на свињи и живина. Алфарма, подружница на Pfizer Inc., која произведува роксарсон, доброволно ја прекинала продажбата на лекот како одговор на истражувањата кои покажуваат зголемени нивоа на неоргански арсен, канцероген, кај третираните кокошки. Наследник на Alpharma, Zoetis, продолжува да продава нитрарсон , првенствено за употреба кај мисирки.
Арсенот е намерно додаден на храната на кокошки израснати за консумирање од човекот. Органските соединенија на арсен се помалку токсични од чистиот арсен и го промовираат растот на кокошките. Под некои услови, арсенот во пилешкото се претвора во токсична неорганска форма.
Студијата од 2006 година за остатоците од австралиската раса на коњи, Phar Lap, утврди дека смртта на познатиот шампион во 1932 година била предизвикана од масовно предозирање со арсен. Сиднејскиот ветеринар Перси Sykes изјави: "Во тие денови, арсен беше доста заеднички тоник, обично се дава во форма на решение (решение Фаулер ). .  .  Беше толку вообичаено што би сметал дека 90 проценти од коњите имаат арсен во нивниот систем ".
Медицинска употреба
Во текот на 18, XIX и XX век, голем број на соединенија на арсен биле употребени како лекови, вклучувајќи ги и арсфенамин (од Пол Ерлих ) и арсен триоксид (од Томас Фаулер ). Арсфенаминот, како и неосалварсан от, беше индициран за сифилис и трипаносомијаза , но беше заменет со модерни антибиотици.
Арсен триоксидот се употребува на различни начини во текот на изминатите 500 години, најчесто во третманот на ракот, но во лекови што се различни како што е Фаулер-овата причина за псоријаза. Американската администрација за храна и лекови во 2000 година го одобри ова соединение за третман на пациенти со акутна промиелоцитна леукемија која е отпорна на сите транс ретиноична киселина.
Неодамна, истражувачите ги лоцираа туморите користејќи арсен-74 (позитрон емитер). Овој изотоп произведува појасни PET скенирачки слики од претходниот радиоактивен агенс, јод -124, бидејќи телото има тенденција да транспортира јод во бучавата на сигналот за производство на штитната жлезда.
Во суптоксичните дози, растворливите соединенија на арсен делуваат како стимуланси и некогаш биле популарни во мали дози како лекови од страна на луѓето во средината на 18 до 19 век.
Легури
Главната употреба на арсен е во легурирањето со олово. Водечките компоненти во автомобилите се зајакнати со присуство на многу мал процент на арсен. Дезинфицирањето на месинг (легура на бакар и цинк) — значително намалено со додавање на арсен. "Фосфор деоксидиран арсенски бакар" со содржина на арсен од 0,3% има зголемена стабилност на корозија во одредени средини. Галиум арсенидот е важен полупроводнички материјал, кој се користи во интегрираните кола. Кола направени од GaAs се многу побрзи (но исто така многу поскапи) од оние направени од силициум. За разлика од силициумот, GaAs има директен опсег и може да се користи во ласерски диоди и LED диоди за да се претвори електричната енергија директно во светлина.
Воена
По Првата светска војна, САД изградиле залихи на 20.000 тони оружени луизити (ClCH = CHAsCl 2), органоарсен везикант (блистер агент) и раздразнувач на белите дробови. Резервите беа неутрализирани со белилото и фрлени во Мексиканскиот Залив во 1950-тите. За време на војната во Виетнам, САД користеле Агент Блу , мешавина на натриум какодилат и нејзина киселина, како еден од виножитните хербициди за да ги лишат Северно Виетнамските војници од лисја и ориз.
Биолошка улога
Некои видови бактерии ја добиваат својата енергија со оксидирање на разни горива, истовремено намалувајќи го арсенатoт во арсенитот. Под оксидативни услови на животната средина, некои бактерии го оксидираат арсенитот во арсенат како гориво за нивниот метаболизам. Вклучените ензими се познати како арсенат редуктаза (Arr).