cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Трпејца
Стопанство
За продажба на дрва и воопшто трговска размена со градот Охрид, жителите на Трпејца користеле специјални чунови, кои освен за риболов служеле и за пренесување на разновиден товар. За продажбата на дрва во Охрид и пренесувањето на посебни ствари од градот до селата со чамци, постои и запис од 1929 година. Во втората половина на век селото се ориентира кон вработување во Охрид.
Туризам
Поради изворедната поволна положба и природни убавини, од втората половина на XX век во Трпејца во сѐ поголем развој и подем е туризмот. Последниве години особено се развива летниот езерски туризам.
Во Трпејца постојат повеќе сместувачки и угостителски туристички објекти меѓу кои попознати се: рибниот ресторан „Рибар“, „Де Ниро“ - соби и апартмани, Вилата „Бубе“ на самиот брег на езерото, автокампинг и вила „Герос“, но и многу други.
Население
Во книгата „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. селото е имало 50 домаќинства и 140 жители.
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Трпејца живееле 315 жители, сите Македонци. Според секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Трпејца имало 320 жители, патријаршисти.
Според пописот од 2002 година, во селото Трпејца живееле 303 жители, сите Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 320 жители, од кои 294 Македонци, 4 останати и 22 лица без податоци.
Родови
Селото Трпејца отсекогаш па сѐ до денес е населено исклучиво со Македонци од православна христијанска вероисповед.
За стари родови од Трпејца се сметаат: Короновци, Филовци, Параловци, Ширевци и Ќеровци. Сите родови се староседелци во Трпејца и нивна куќна слава е Свети Никола. Во родот Короновци се знае и семејство Симоноски кое е и најстаро семејство во Трпејца. Се знае дека постои од 1770 година. Основоположник е Симон. Негови потомци се: Ѓорги, Климе, Петре, Зоран, Петар.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Охрид, која била проширена при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.
Во периодот од 1996 до 2004 година, селото било дел од некогашната Општина Охрид.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Охрид.
Во периодот од 1955 до 1965 година, селото било дел од тогашната општина Охрид.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Галичица, во која покрај селото Трпејца, се наоѓале и селата Велгошти, Велестово, Елшани, Лескоец, Љубаништа, Коњско, Пештани, Рамне, Скребатно и Шипокно. Во периодот 1950-1952, селото било дел од општината Љубаништа, во која влегувале селата Љубаништа и Трпејца.
Култура и спорт
Секое лето во селото од 20 до 28 јули во организација на Здружението „За Трпејца со љубов“ се одржува културната манифестација „На зајдисонце“, која опфаќа повеќе културни настани како изложби, поетски читања, драмски изведби.
Во селото постои кајак-клубот „Рибар“.
Иселеништво
После Втората светска војна, околу 30 домаќинства од Трпејца се преселиле во Охрид. Иселеници од Трпејца има и во Ниш (3 к.), Америка (4 к.) и Бугарија.
Според кажувања на жителите во седумдесеттите години на XX век, иселувањата престанале, што е случај и денес бидејќи селото одржува стабилен и еднаков број на жители.
515 п.н.е.
515 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 515. година пред новата ера, 515. од првиот милениум п.н.е., 15. од 6 век п.н.е. и шеста од 510-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4993 и 4994 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4235 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3245 и 3246 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 238.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 515 година се протега во 2121 и 2122, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2181 и 2182 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 28. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1171 и 1170 исламска година пред хиџра.
Бета-плоча
Бета-плоча (β-плоча), исто така наречена и β-набрана плоча, е чест мотив на вторичната структура на белковините. Бета плочите се состојат од бета нишки (β-нишка), кои латерално (странично) се поврзани со најмалку две или три водородни врски на полипептидниот ‘рбет. Бета нишка е дел од полипептиден ланец, најчесто три до десет аминокиселински остатоци долг, кој се наоѓа во издолжена конформација. Супрамолекуларната асоцијација на β-плочите е одговорна за појавата на белковинските агрегати и фибрили кои се забележуваат кај многу болести, особено амилоидозите, како Алцхајмеровата болест.
Историја
Структурата на β-плоча за првпат била предложена од англискиот физичар и молекуларен биолог Вилијам Естбури, во 1930-тите години. Тој предложил водородно врзување меѓу пептидните врски на паралелни и антипаралелни, издолжени β-нишки. Меѓутоа, Естбури немал доволно податоци за геометријата на ковалентната врска која се гради меѓу аминокиселините за да можел да постави точни модели, а особено бидејќи во тоа време сè уште не била позната планарноста на пептидната врска. Дури во 1951 година, Лајнус Полинг и Роберт Кори предложиле точен модел за структурата на β-набраната плоча, кој ја инкорпорирал планарноста на пептидната врска. Претходно тие покажале дека планарноста на пептидната врска се должи на кето-енол тавтомеризација.
Геометрија
Аминокиселинските странични ланци се насочени нанадвор од наборите на плочата, скоро под прав агол во однос на рамнината на плочата; последователните аминокиселински остатоци се насочени кон надвор на наизменични лица од плочата.
Шеми на водородно врзување
Бидејќи полипептидните синџири поседуваат насоченост, која потекнува од N- и C-терминалите, може да се каже дека и β-нишките се насочени. Обично во тополшките белковински дијаграми, насоката на нишките е прикажана со стрелка која е насочена кон C-терминалот. Соседните β-нишки можат да градат водородни врски во антипаралелни, паралелни или мешани аранжмани.
Кај антипаралелниот аранжман, последователните β-нишки ги менуваат насоките на тој начин што N-терминалот од едната нишка е соседен со C-терминалот од следната нишка. Овој аранжман е најстабилен од сите, бидејќи обезбедува планарност на водородните врски помеѓу соседните нишки. Диедарските агли на полипептидниот ‘рбет изнесуваат околу (-140°, 135°) кај антипаралелните плочи. Во овој случај, доколку два атома, Cαi и Cαј, се соседни во две водородно-поврзани β-нишки, тогаш тие формираат т.н. близок пар на водородни врски.
Кај паралелниот аранжман, сите N-терминали на последователните нишки се ориентирани во истата насока; оваа ориентација е послаба од антипаралелната бидејќи постои непланарност на водородното поврзување помеѓу соседните нишки. Диедарските агли (φ, ψ) се околу (-120°, 115°) кај паралелните β-плочи. Во структурните мотиви ретко се среќаваат помалку од пет водородно-поврзани паралелни β-нишки, што укажува дека плочата со помал број на нишки не би била доволно стабилна за да се формира. Општо земено, многу потешко е да се формираат паралелни β-плочи отколку антипаралелни β-плочи, бидејќи за N- и C-терминалите да бидат порамнети во структурата, нишките би требало да се оддалечени во низата.
Кај паралелната структура на β-плоча, ако два атома, Cαi и Cαј, се соседни во две водородно-поврзани β-нишки, тогаш тие меѓусебно не се поврзуваат со водородни врски; наместо тоа, еден аминокиселински остаток создава водородни врски со остатоците кои се соседни на другиот остаток (но не обратно). На пример, остатокот i може да формира водородни врски со остатоците j-1 и ј+1; ова се нарекува широк пар на водородни врски. Од друга страна, остатокот ј може водородно да се врзе со било кој друг остаток, или за ниту еден.
Водородните врски лежат приближно на рамнината на плочата, каде пептидните карбонилни групи наизменично се насочени во спротивни насоки; за споредба, последователните карбонилни групи во алфа-завојницаот се насочени во иста насока.
Склоност на аминокиселините за формирање на β-плоча
Големите ароматични остатоци (тирозин, фенилаланин, триптофан) и β-разгранетите аминокиселини (треонин, валин, изолеуцин) често се среќаваат во β-нишките во средината на β-плочите. Разни други остатоци (како што е пролинот) може да се најдат во нишките кои се на работ од β-плочите, веројатно за да се избегне „раб-со-раб“ асоцијацијата помеѓу белковините, која би можела да доведе до агрегација и појава на амилоид.
Чести структурни мотиви
Многу едноставен структурен мотив кој вклучува во својот состав β-плочи е β-шнолата (анг. β-hairpin), во која две антипаралелни нишки се поврзани преку кратка петелка, составена од две до пет аминокиселински остатоци, од кои едниот најчесто е глицин или пролин. И двата остатока можат да заземат конформации на диедарските агли кои се потребни за образување на тесен свиок или петелка на β-испакнатина. Одделните нишки, исто така, можат да бидат поврзани на посложени начини со подолги петелки, кои можат да содржат α-завојници.
β-α-β мотив
Поради хиралноста на нивните аминокиселински компонентни, сите β-нишки имаат десногиро завртување кое е очигледно кај повеќето β-плочести структури од повисок ред. Особено, поврзувачката петелка помеѓу две паралелни β-нишки речиси секогаш има десногира вкрстена хиралност, која е силно фаворизирана од инхерентното завртување на плочата. Оваа поврзувачка петелка често содржи завоен регион, во кој случај се нарекува β-α-β мотив. Блиску сродниот мотив, наречен β-α-β-α мотив, ја формира основната компонента на најчесто забележаната третична структура на белковините, TIM цилиндарот (анг. TIM barrel).
Мотив на β-меандра
Овој мотив претставува едноставна супервторична белковинска топологија, составена од две или повеќе последователни антипаралелни β-нишки кои се поврзани меѓусебе со β-шноли. Овој мотив е чест кај β-плочите и може да се најде во неколку структурни архитектури, вклучувајќи ги β-цилиндрите (анг. β-barrel) и β-пропелерите (анг. β-propeller).
Пси-петелка мотив
Мотивот пси-петелка (Ψ-петелка) се состои од две антипаралелни нишки меѓу кои има уште една нишка, која е поврзана со двете преку водородни врски. Постојат четири можни топологии на нишките кај една Ψ-петелка. Овој мотив е редок бидејќи процесот што резултира со негово формирање малку е веројатно да се одвие за време на процесот на склопување на белковините. Ψ-петелката првпат била идентификувана во белковинската фамилија на протеази на аспарагинска киселина.
Структурна топологија
Топологијата на β-плочата го опишува редоследот на водородно-поврзаните β-нишки долж полипептидниот ‘рбет. На пример, флаводоксинскиот склоп има β-плоча составена од пет паралелни нишки со топологија 21345; што означува дека рабните нишки се β-нишка 2 и β-нишка 5 долж полипептидниот ‘рбет. Изразено експлицитно, β-нишката 2 водородно е врзана за β-нишката 1, која водородно е врзана за β-нишката 3, која водородно е врзана за β-нишката 4, која водородно е врзана за β-нишката 5. Во истиот систем, мотивот грчки клуч, опишан погоре, има 4123 топологија. Вторичната структура на β-плочата може грубо да се опише со давање на бројот на нишки, нивната топологија и дали нивните водородни врски се паралелни или антипаралелни.
Динамички особини
β-набраните плочи се изградени од издолжени полипептидни синџири на β-нишки, каде нишките се поврзуваат со своите соседи преку водородни врски. Поради издолжената конформација на ‘рбетот на полипептидниот синџир, β-плочите се спротивставуваат на истегнување. β-плочите во белковините може да покажуваат нискочестотно движење, слично на движењето на хармоника, што било набљудувано со Раманова спектроскопија и анализирано со квазиконтинуум моделот.
Паралелни β-завојници
Бета завојницаот (β-завојница) е формиран од повторувачки структурни единици кои се состојат од две или три куси β-нишки поврзани со кратки петелки. Овие структурни единици се „напластуваат“ една врз друга во облик на завојница, на тој начин што последователните повторувања на истата нишка се поврзуваат меѓусебе со водородни врски во паралелна ориентација.
Кај левогирите β-завојници, самите нишки се сосема прави и неизвиени; резултирачките завојни површини се речиси рамни, со што се добива форма на правилна триаголна призма, каков што е примерот прикажан десно на 1QRE архејската карбонска анхидраза. Други примери се LpxA ензимот за синтеза на липид А и инсектните антифриз белковини со правилна низа од треонински (Thr) странични ланци на едното лице, кои ја имитираат структурата на мразот. Десногирите β-завојници, чиј претставителен член е ензимот пектатна лиаза, прикажан од лево, или белковината на P22 бактериофагот, имаат помалку правилен пресек, подолг и вовлечен на една од страните; од трите линкер петелки, едната е секогаш долга само два остатоци, а другите се варијабилни, често елаборирани за да формираат врзувачко или активно место.
Двостран β-завојница (десногир) се среќава кај некои бактериски металопротеази; неговите две петелки се долги шест остатоци и се врзуваат за стабилизирачки калциумови јони за да им се одржи интегритетот на структурата, со користење на полипептидниот ’рбет и кислородните атоми од страничниот ланец на аспарагинска киселина (Asp), кој е дел од GGXGXD низниот мотив. Овој склоп се нарекува β-ролна во SCOP класификацијата.
Трикритис
Опис
Трикиртис се тревни повеќегодишни растенија со притаен ризоми. Стеблата се типично исправени или можеби растечки, а понекогаш и разгранети од средината кон врвот. Подседничките листови се распоредени наизменично долж стеблата. Цветовите се најчесто тирси или тирсоидни, или поретко цветовите се наредени во тркала. Впечатливите, осамени цвеќиња се бисексуални. Кампанулат од периант или во форма на труба со шест слободни тепали наредени во две кривини: надворешниот свитк има торбички кои излачуваат нектар, додека внатрешниот вртеж има исправени тепали со грбни гребени. Тепалите се бели или жолти со пурпурни дамки, обично закривени или рефлексирани. Шесте стомаци се вметнати во основата на тепалите, а филаментите се малку срамнети со земја, формирајќи кратка цевка. Прашниците се дорзафиксирани. Јајниците со три локули имаат многу овули по локула. Стиловите се распоредени во колона. Троаголните плодови се широко цилиндрични капсули и кога созреваат ослободуваат многу мали, рамни, овални до орбикуларни семиња.
Бета-плоча
Во патологијата
Некои белковини кои се неструктурирани или завојни како мономери, како што е амилоидот β, можат да формираат олигомерни структури богати со β-плочи, кои се поврзани со патолошки состојби. Олигомерната форма на амилоид β белковината се смета дека се јавува кај Алцхајмеровата болест. Нејзината структура допрва треба да се утврди во целост, но неодамнешните податоци сугерираат дека таа може да личи на невообичаен двоверижен β-завојница.
Трикритис
Таксономијата
Родот е поделен на четири дела,  со околу 20 видови. Прифатените видови вклучуваат:
Наводи
<references group="" responsive="0">
NGC 6331
NGC 6331 — елиптична галаксија во соѕвездието Мала Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6331 се споменува и како MCG 13-12-15, CGCG 355-24, DRCG 35-49.
Откривање
Објектот е откриен на 20 декември 1797 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6331 е од видот E3. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 6331 има привидни димензии од 0,6' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 17 ч 3 м 34,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +78° 37' 47"". Положбениот агол на објектот е во износ од 126°.
Ватерполо на Летните олимписки игри 1928
Ватерполото на Летните олимписки игри 1928 — седмиот официјален ватерполски турнир на Олимписките игри. Турнирот се одржал во Амстердам, Холандија. На турнирот учествувале вкупно 14 репрезентации.
Првото место го освоил Германија, второто Унгарија и третото Франција.
1582 во архитектурата
1582 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Градови во Украина
Во Украина има 458 градови, 884 места и 28.564 села. Главен град е Киев.
Најмногу градови има во Донецката област - 52, Лавовската - 44 и Луганската - 37. Повеќето градови имаат помеѓу 10 и 50 илјади жители - 292 градови (64%).
Со розова боја се означени обласните административни центри.
Прва македонска кошаркарска лига 2004/05
Првата македонска кошаркарска лига 2004/05 или УФА Медиа Прва лига мажи поради спонзорски причини - 13. издание на Првата македонска кошаркарска лига. Во оваа сезона првак бил Фершпед Работнички.
Унапредување и отпаѓање
1 Работнички 2000 се повлекол од натпреварувањето.
2 Неготино добил вајлд карта на местото на Работнички 2000 заради пополнување на Првата лига.
Тренерски смени
Забелешка: Оваа тебела е нецелосна
Плеј–аут
Извор:
Супер лига
Извор:
Победнички состав
Главен тренер
Биста
Биста — вајарско дело кое го претставува горниот дел на човечкото тело, ги опишува човечката глава и врат, како и дел од градите и рамената. Целата биста најчесто е поставена на мало столбче или плотна. Бистата може да биде направена од разни материјали но најчесто од мермер, глина или бронза.
Попови Ниви (Дреново)
Попови Ниви — некропола од доцноантичкото време во атарот на селото Дреново, Македонија. На 500 метри североисточно од селото, на коса падина што се спушта кон селото се откриени повеќе гробови со конструкција од камени плочи и насока североисток-југозапад. Во еден од гробовите се најдени два керамички сада, стаклени мониста и две обетки од сребро. Се чуваат во Народниот музеј во Велес.
1580 во архитектурата
1580 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Бит
Бит или шанон — единица мерка за информација. Второто име го добила според научникот Клод Шанон. Toj во 1948 година преку своето дело „Математичка теорија на комуникациите“ ја поставил основата на науката којашто подоцна ќе го добие името „теорија на информацијата“.
Битот може да има вредност 0 или 1. Најголемата употреба на оваа мерка е во компјутерската индустрија каде што сите компјутерски делови работаат со битови. Со 0 се означува дека не тече струја, додека со 1 се означува дека има струја во елементот. Тие се групираат во низа од 8 битови кои се нарекуваат бајт.
Ако го гледаме од логичка страна битот претставува логичка нула(негативна вредност) или логичка единица(позитивна вредност).
Дефиниција
Доколку даден извор е способен да емитува N различни и еднаквоверојатни пораки, тогаш информацијата што ја содржи секоја порака изнесува логаритам со основа два од N. Овој број има единица мерка шанон. Значи, доколку еден извор е способен да емитува само две пораки, тогаш секоја порака содржи информација од еден шанон.
Постојат и други единици мерки за информација. Обично тие се разлкуваат во основата на логаритмот во формулата за пресметување.
Никол Кидман
Никол Мери Кидман (Nicole Mary Kidman; родена на ) — австралиска глумица, добитничка на бројни награди како Оскар, Награда Еми, Награда на БАФТА, Награда „Златен глобус“ и Награда „Сребрена мечка за најдобра глумица“.
Бит
Дефиниција
Во литературата оваа единица мерка најчесто се бележи со Sh.
Никол Кидман
Никол Кидман е наградуван светски хуманитарец и е одбрана за Граѓанин на светот од страна на ООН и амбасадор на добра воља на УНИФЕМ и УНИЦЕФ. Во 2006 година била избрана за придружничка во поредокот на Австралија, најголемата државна чест во Австралија. Истата година, таа исто така беше и најплатената глумица во филмската индустрија.
Никол во филмската индустрија се пробила во 1989 со трилерот Мртво смирен. Нејзините изведби во филмовите Денови на грмотевицата, To Die For (1995), Мулен Руж (2001) и Часови (2002) и донеле голема слава. Во 2003, Кидман се здобила со ѕвезда на Холивудската улица на славни во Холивуд, Калифорнија. Таа е добро позната и по контровезниот брак со познатиот глумец Том Круз и по сегашниот брак со музичарот Кит Урбен. Бидејќи е родена во Хонолулу, Хаваи, но од родители Австралијанци, Кидман има двојно државјанство и од Австралија и од САД.
Ран живот и семејство
Кидман е родена во Хонолулу, Хаваи. Нејзиниот татко, д-р Ентони Дејвид Кидман бил биохемичар, психолог и автор. Нејзината мајка, Џејнел Ен е инструкторка на медицински сестри, која исто така и ги уредува книгите на својот сопруг и била член на една австралиска група која се бори за правата на жената. Пред нејзиното раѓање, нејзиниот татко бил член - посетител на Националниот институт за Психијатрија во Вашингтон. Семејството на Кидман се вратило во Авcтралија кога таа имала четири години, и кога татко и преземал предавачко место на универзитетот за технологија во Сиднеј. Родителите на Кидман потоа се преселиле во Гринвич, предградие на Северниот Брег на Сиднеј. Кидман има помлада сестра, Антонија Кидман, родена во 1970, која е новинарка и живее во близина на нејзините родители во Гринвич.
Никол Кидман започнала да зема часови по балет на четиригодишна возраст. Учела на Државното основно училиштето Лејн Коув во нејзините рани години, а подоцна завршила во Норт Сиднеј, средно училиште за девојки. Откако завршила средно се запишала на Викторискиот колеџ за уметности во Мелбурн заедно со нејзината пријателка Наоми Вотс.
Рана кариера во Австралија (1983-1989)
Прво филмско појавување на Кидман било во 1983, кога на петнаесетгодишна возраст се појавила во музичкиот спот на Пет Вилсон за песната „Bop Girl“. На крајот од годината таа обезбедила споредна улога во телевизиските серии "Потокот од пет милји" и пет филмски улоги, вклучувајќи ги "БМХ Разбојници" и "Божиќно Дрво". За време на осумдесеттите, таа се појавила во неколку австралијански филмови и телевизиски серии, вклучувајќи ја и сапунската опера „Државна работа“, мини сериите „Виетнам“ (1986) , „Градот Емералд“ (1988), и „Бангкок Хилтон“ (1989).
Пробив (1989-1995)
Во 1989 година Кидман глумела во филмот „Мртво смирен“ на режисерот Филип Нојс, во улогата на Рае Инграм. На почетокот на 1990 година, Кидман постигнала голем успех и станала популарна во Австралија.
Важни успеси (1995-денес)
Таа го сретнала Том Круз на Денови на грмотевицата во 1999 година каде Кидман и Круз учествувале како брачна двојка во филмот "Очи Широко Затворени" во последниот филм на Стенли Кубрик. Кидман станува голема ѕвезда како и нејзиниот сопруг. Таа има две посвоени деца со Круз, Изабела Џеин, 14, и Конор, 12.
Во 2002 Кидман добила номинација на Оскарите за нејзината изведба во 2001 во музичкиот филм Мулен Руж, во кој таа ја глуми куртизаната Сатин наспроти Иван Мек Грегор. Според тоа Кидман ја добила нејзината втора награда Златен Глобус за најдобра глумица во "Мјузикал или Комедија". Истата година таа добила одлична улога во хорор филмот „Другите“. За време на снимањето на филмот "Мулен Руж" во Австралија, Кидман си го повредила коленото и како резултат на тоа Џоди Фостер морал да ја замени во филмот "Соба за Паника".
Наредната година Кидман добила важно издигнување за нејзината интерпретација како Вирџинија во Часови, во која добила Оскар за Најдобра Глумица, заедно со Златен Глобус и BAFTA Награда. Кидман била првата австралиска глумица која добила Оскар.
Во септември 2004 година во филмот Раѓање, 37 годишната глумица Кидман се вљубува во десет годишно момче (кој го глуми Камерон Брајт), кој настојув да ја убеди во повторното раѓање на нејзиниот сопруг. Спроти тоа, филмот бил номиниран за Златен Оскар на Венецијанскиот филмски фестивал.
И покрај критиките за неа и нејзиниот вокал, дуетот со Мек Грегор и песната Come What May бил голем хит во нејзината родна Австралија и се пласирал на високите списоци сè до појавувањето на нејзиниот следен дует со поп ѕвездата Роби Вилијамс, вклучувајќи ја Somethin Stupid во нејзиниот албум Swing When You're Winning во 2001 година.
Во 2015 година, Кидман била номинирана за британската награда „БАРФТА“, која се доделува за најлоши филмски и глумечки остварувања. Притоа, Кидман била номинирана за улогата на принцезата Грејс Кели.
Локални избори во Македонија (2013)
Локални избори во Македонија во 2013 година — избори што се одржале на 24 март и 7 април 2013 со цел избирање на советници и градоначалници во 80 општини во Република Македонија. Изборите биле распишани на 11 јануари 2013 од страна на собранискиот претседател Трајко Вељаноски. Во избирачкиот список биле запишани вкупно 1.743.403 гласачи. На локалните избори учествувале 16 политички партии, 8 коалиции и 97 независни листи. Вкупно биле поднесени 350 листи за градоначалници и 480 листи за советници. На нив се пријавиле 8.878 кандидати за градоначалници и советници.
Заднина
СДСМ настојувала заедно со локалните да се одржат и предвремени парламентарни избори, но ова било одбиено од страна на владејачката партија ВМРО ДПМНЕ. На распишувањето на изборите му претходело и собраниски бојкот од страна на СДСМ поради настаните од 24 декември 2012 година. Во почетокот на март, во Македонија пристигнала европска делегација за надминување на политичката криза. По неколкучасовни разговори со политичките водачи, еврокомесарот Штефан Филе, известувачот за Македонија во Европскиот парламент, Ричард Ховит и поранешниот претседател на Европскиот парламент Јежи Бузек, водачот на опозицијата Бранко Црвенковски се согласил да учествува на престојните локални избори.
Савка Тодоровска
Биографија
Савка Тодоровска првото вработување го остварила во хемиската индустрија, во фабриката Рудници и Железарници Скопје (10 години), а потоа 20 години била новинар во печатен и електронски медиум „Металург“. Основач е на првата организација на жени на град Скопје во 1991 година од осамостојувањето на Република Македонија, основач и претседател на НВО Сојуз на жени на Република Македонија (12 години), првата СОС линија за жени и деца жртви на насилство во 1994 година.
Во моментов е претседател на НВО Национален совет за родова рамноправност (бесплатна СОС мобилна линија за жртви на насилство). Иницијатор е за формирање на првата мрежа на граѓански женски организаци - СОЖМ, на регионално ниво - членка на регионално женско лоби за мир, членка на WAVE. Многубројни се нејзините активности во општествениот живот на Републиа Македонија, таа е еден од заложниците за воведување на квоти за жените во изборниот законик. Долги години спроведува активности за подигање на свеста на жените, нивна едукација, економско зајакнување, поттикнување на женското претприемништво, особено на жените од руралните средини и ранливите категории. НСРР каде што е претседател има издадено повеќе публикации и учествувано во многу проекти. Добитник е на повеќе награди и тоа: Награда во областа на општствените и хуманитарни активности, од страна на град Скопје,- 1998 година, Мајка Тереза - 2013 година, Награда за човекови права - 2014 година од страна на Амбасадата на Франција, по повод 10 декември - Ден на човековите права.
Волт
Волт (симбол: V) е изведена мерна единица во SI системот за електромоторна сила и разлика на потенцијал (или напон).
Името ѝ е дадено во чест на Алесандро Волта (1745 – 1827), италијанскиот пронаоѓач на галванскиот елемент, првата хемиската батерија, во 1800 година.
Дефиниција
Волтот се дефинира како разлика во електричниот потенцијал меѓу две точки во спроводник кога низ него тече електрична струја од еден ампер и дисипира моќ од еден ват меѓу тие точки. Може да се дефинира и како потенцијална разлика меѓу две паралелни бескрајни плочи на растојание од еден метар кои создаваат електрично поле од 1 њутн на кулон.
Може да биде дефинирана и со основните единици:
каде:
Од 1990 година, волтот меѓународно е дефиниран, за практични мерења, со користење на Џозефсоновиот ефект, каде вообичаената вредност е земена како Џозефсонова константа, дефинирана како:
Правописна забелешка
Според стандардите на Меѓународниот систем за единици SI, сите имиња на единиците се општи именки и се пишуваат со мали букви; придружниот симбол исто така се пишува со мали букви освен кога името на единицата доаѓа од име на личност, во кој случај симболот почнува со голема буква (оттука: „волт“, како општа именка се пишува со мала буква, но бидејќи е дадено според Алесандро Волта, симболот се пишува со голема буква „V“).
Историја и дефиниција
Во 1800 година, Алесандро Волта го развива галванскиот елемент, претходник на алкалната батерија, која дава еднонасочен електричен напон. Волта пронашол дека најдобриот пар на различни метали за да се произведува електрицитет е пар од цинк и сребро. Во осумдесеттите година на 19 век, Меѓународниот конгрес за електрицитет, актуелната Меѓународна комисија за електротехника, го одобрила волтот како единица за електромоторната сила. Во исто време, напонот бил дефиниран како „потенцијална разлика низ проводник кога струја од еден ампер предизвикува дисипација од еден ват“.
Аналогија со хидрауликата
Волтот е единица за разлика на потенцијал и напон.
Често се користи аналогијата со хидрауликата за да се објасни напонот во електричните кола. Споредбата е со цевки наполнети со вода. За подобра слика за тоа што е воден притисок, може да се замисли водата која тече од славина, од цевка за наводнување или од водопад од брана. Колку притисокот е поголем, толку брзината на водата која тече од цевките е поголема.
Според оваа аналогија притисокот одговара на електричниот напон. Во едно коло, напонот се објаснува со разлика на потенцијал меѓу два електрични пола, односно вишок на негативен полнеж. Оваа разлика создава електрично поле кое повлекува поместување на полнежот сè до негово изедначување од двете страни.
Тековни номинални напони
Номинални напони на разни извори:
• Дејствен потенцијал на нервна ќелија: околу 75 mV;
• Батерија на полнење NiMH или NiCd: 1,2 V;
• Живина батерија: 1,335 V;
• Алкална батерија која не се полни (ААА, АА, C и D): 1,5 V;
• Литиум-полимерска батерија на полнење: 3,75 V;
• Напојување на кола со логички транзистори (TTL кола): 5 V;
• Батерија PP3: 9 V;
• Електричен систем на автомобилите: 12 V;
• Домаќинства (наизменичен напон) * Јапонија: 100 V      * Северна Америка: 120 V       * Африка, Азија и Европа: 230 V       * Австралија: 240 V
• Брзи електрични возови (TGV): 25 kV (наизменичен напон)
• Дистрибутивни мрежи (среден напон): од 1 до 25 kV (наизменичен напон)
• Преносни мрежи (висок напон): од 110 kV до 1.200 kV
• Молња: многу променливо, околу 100 MV
Во сите електрични мрежи, заради отпорноста на сите составни материјали, особено на проводниците, се јавува пропорционален пад на напон по должината на каблите. Линиите со висок напон овозможуваат релативно намалување на загубите. Истите главно се должат на Џуловиот ефект (топлинска дисипација) и се пропорционални на отпорноста помножена со квадратот на јачината на струјата (P = RI2); Како моќта е еднаква на производот од напонот и јачината на струјата (P = UI), зголемувањето на напонот, за дадена моќност, овозможува значително намалување на загубите во мрежата. Истражувањата продолжуваат на супрапроводните материјали кои имаат нулта отпорност. Тие овозможуваат не само да се елиминираат загубите во каблите, туку и потребата од опрема за трансформација за зголемување и намалување на напонот и придружните загуби.
Поголеми и помали единици од волтот
Во долната табела се дадени поголемите и помалите единици од волт во SI меѓународниот систем. Не се користат сите единици.
Киноверзум
Киноверзум е единствениот македонски ланец на кина. Започна во 2019 година како кино кое се наоѓа во рамки на кампусот на Меѓународниот славјански универзитет во Свети Николе. Киноверзум е првото и единствено универзитетско кино и прво 3D кино во Вардарскиот и Источниот регион на Република Македонија.
Историја
Започнало со работа во декември 2019 година во Свети Николе. Основачот на киното, Михаела Ѓорчева, е единствената жена сопственик на приватно кино во Република Македонија, и е дел од листата на Forbеs 30 under 30 - Europe. Во Киноверзум е прикажан и првиот македонски филм на Нетфликс, Сестри на Дина Дума.
Во 2023 ја отвори својата втора кино сала во Велес и својата трета кино сала во Штип.
Во 2023 Киноверзум прерасна во првиот и единствен македонски ланец на кина.
Програма
Во Киноверзум се прикажуваат светските премиери на филмови, и досега има прикажано повеќе од 200 филмови со над 2000 проекции. Во склоп на киното Киноверзум има свој ресторан и игротека.
Надворешни врски
Службена мрежна страница на Киноверзум
NGC 3983
NGC 3983 — леќеста галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3983 се споменува и како UGC 6914, MCG 4-28-98, CGCG 127-108.
Откривање
Објектот е откриен на 10 април 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3983 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 14 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,7 m/лм2. NGC 3983 има привидни димензии од 1,1' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 114°.
Други поделби
Проучување на NGC 3983 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 37514. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 147; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1985. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 135.
NGC 92
NGC 92 — галаксија во групата Робертов Квартет и е во заемодејство со три соседни галаксии. Припаѓа на класата спирални галаксии без пречка.
1579 во архитектурата
1579 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Калаузлија
Калаузлија може да се однесува на следниве села во Македонија:
Бозовце
Бозовце (Bozofci) — село во Општина Тетово, во околината на градот Тетово. Бозовце е село од збиен вид, со тесни и стрмни улички.
Стопанство
Согласно 2022 година, Бозовце има места кои нудат угостителски услуги со традиционално подготвена храна. Селото има продавница, согласно 2020 година.
Население
На крајот од XIX век Бозовце е албанско село во Тетовската каза на Османлиското Царство. Според статистикате од 1900 г. „Бозовци“ е село, неселено од 330 жители Арнаути муслимани.
Според статистиките од 1929 година, селото споменато како Бозовец припаѓало во Селечката општина со средиште во Шипковица и има 73 куќи со 472 жители Албанци.
Според пописот од 2002 година селото има 924 жители, од кои 1 Македонец, 921 Албанец и 2 останати.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 174 жители, од кои 137 Албанци, 1 останат и 36 лица без податоци.
Родови:
Како најстари албански родови во селото Бозовце се споменуваат двата рода: Алиалар (25 куќи) и Укалар (25 куќи). По потекло се од Љума (во денешна северна Албанија), а овде живеат од почетокот на XIX век.
Бозовце е албанско село по народност.
Според истражувањата од 1940-тите родови во селото се:
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 2085 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 957 гласачи.
Културни и природни знаменитости
На два километра од селото се наоѓаат познатите Шарпланински езера Голем, Мал и Црн Ѓол.
Бета (грчка буква)
Бета (грчки: , голема Β, мала β) е втората буква од грчката азбука. Во системот на Грчки броеви овој симбол има вредност 2. Оваа буква во грчката азбука е дојдена од Феничката азбука — Бет. Во латинската азбука аналогна буква е буквата B, како и во кирилицата е буквата В.
1578 во архитектурата
1578 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Тринаесетаголник
Тринаесетаголник – многуаголник со тринаесет темиња и тринаесет страни.
Правилен тринаесетаголник
Правилниот тринаесетаголник е тринаесетаголник кај кого сите страни се со еднакви должини и сите внатрешни агли се еднакви.
Внатрешните агли на правилен тринаесетаголник имаат по 152° (степени) и 18 минути, а збирот на сите внатрешни агли на кој било тринаесетаголник изнесува 1980°.
Фридрих Вилхелм Цахов
Фридрих Вилхелм Цахов или Цахау (герм. Friedrich Wilhelm Zachow) (1663 - 1712) бил германски музичар и композитор. Бил учител по музика на Георг Фридрих Хендл. Го учел да свири на виолина, органа, обоа и чембало, како и компонирање.
Тринаесетаголник
Правилен тринаесетаголник
Ако основната страна на правилен тринаесетаголник е a\,\!, неговата плоштина се определува со формулата:
.
Плоштината може да се пресмета и со:
каде
R - е полупречник на опишаната кружница, а
r - е полупречник на впишаната кружница.
Периметарот на тринасетаголникот чија страна е со должина a\,\! ќе биде еднаков на 13a\,\!.
Сеноти
Сеноти (шпански: cenote) е дупка исполнета со подземна вода опколена од карпи. Сенотите се типични за Јукатан, Мексико и во околните карипски острови. Името на сенотите доаѓа од називот на Маите за место каде е достапна свежа вода. Сенотите имале важна улога во религискиот живот на Маите и се верувало дека тие се преминот од материјалниот кон подземниот свет каде живееле богови, духови и натприродни суштества.
Сенотите и Маите
Полуостровот Јукатан скоро и да нема реки и има малку езера. Сенотите се единствените извори на свежа вода на полуостровот. Главните мајански центри имале потреба од достапност до извор на свежа вода, и токму поради тоа големите градови, меѓу кои и Чичен Ица, биле градено до овие природни извори на вода. Некои од сенотите, како на промер Сенотата на жртвувањето, имале главна улога во религијата на Маите. Верувајќи дека сенотите се премин кон подземјето и задгробниот живот, Маите фрлале вредни артефакти во сенотите, но покрај овие вредни подароци Маите фрлале и човекови жртви најчесто млади момчиња и девојки како дар за Боговите.
Кејнзијанска антициклична политика
Кејнзијанската антициклична политика (англиски: Keynesian countercyclical policy) ги претставува мерките на економската политика насочени кон неутрализирање на цикличните флуктуации во економијата, кои се засноваат врз учењето на Џон Мајнард Кејнз. Во прв ред, тие ги опфаќаат мерките кои биле применети во економијата на САД за време на Големата светска економска криза од 1929-1933 година, а потоа и во годините до започнување на Втората светска војна.
Кејнзијанско подгревање на агрегатната побарувачка – општ пристап
Кејнз како творец на клучните макроекономски агрегати, го развил современиот концепт на агрегатната побарувачка (AD = C + I + G + (X-M)), која претставува круцијална макроекономска категорија во неговото учење. Но, Кејнз во својата општа теорија ги анализирал и другите макроекономски агрегати и концепти: потрошувачка, штедење, инвестиции, каматна стапка и сл. како фактори кои ги детерминираат одделните компоненти на агрегатната побарувачка. Кејнз и неговите следбеници, тврдејќи дека главните извори за појавата на бизниз – циклусите се сместени на страната на агрегатната побарувачка, мерките и инструментите на антицикличните (стабилизационите) полититки (во прв ред, фискалната и монетарната политика) редовно ги употребуваат во функција на зголемување (кејнзијанско подгревање) на агрегатната побарувачка. Притоа, кејнзијанците мислат дека на фискалната политика и на краткиот рок, им припаѓа централна улога во стабилизирањето на економиите и во надминување на рецесиите и експанзиите.
Дискрециона фискална политика
Фискалната политика претставува употреба на државните приходи и расходи за дејствување врз макроекономските агрегати, односно врз вкупната економска активност. Всушност, современите економии не функционираат идеално, а тоа се должи на флуктуациите на фактичкиот (актуелниот) БДП над и под потенцијалниот бруто-домашен производ. Затоа, за економијата би било најдобро да функционира на нивото на потенцијалниот бруто-домашен производ, бидејќи, во тој слушај таа рационално и ефикасно ги искористува расположливите ресурси.
Рестриктивна фискална политика
Кога фактичкиот БДП е над потенцијалниот, економијата е во фаза на експанзија - пораст на економската активност, пораст на номиналните доходи на учесниците во економскиот живот и инфлаторен притисок кој, доколку не се преземат соодветни мерки може да премине во неконтролирана инфлација. Во овој случај постои инфлаторен јаз. Во оваа ситуација за да се забави економијата и да се спречи инфлацијата, владата ќе води рестриктивна фискална политика која може да се реализира преку една од следните три опции:
Доколку секој од овие пристапи се реализира, ќе води кон намалување на агрегатната побарувачка, со што на краток рок ќе дојде до намалување на реалниот аутпут на економијата, намалување на општото ниво на цени и забавување на економската активност. Вака структуираните мерки на фискалната политика во услови на експанзија резултираат буџетски суфицит.
Експанзивна фискална политика
Кога фактичкиот бруто – домашен производ е под потенцијалниот, економијата е во фаза на рецесија – опаѓање на економската активност, пораст на невработеноста и нерационално користење на производствените фактори. Во овој случај, во економијата постои рецесивен јаз. Доколку рецесијата е посилна и подолготрајна може да се трансформира во депресија. Тогаш владата ќе спроведува експанзивна фискална политика преку:
Доколку секоја опција се реализира поединечно, резултатот ќе биде зголемена агрегатна побарувачка и заживување на економската активност за да се надмине рецесијата. Ваквите мерки на фискалната политика во усклови на рецесија најчесто предизвикуваат буџетски дефицит.
Фискалната политика има ефекти врз реалниот аутпут на економијата на краток рок, односно буџетските расходи имаат мултипликативно дејство врз бруто-домашниот производ. Тоа значи дека секој потрошен денар од буџетот го зголемува БДП за повеќе од еден денар (принцип на мултипликатор). Мултипликаторот е еднаков на реципрочната вредност од маргиналната склоност кон штедење. Мултипликаторот е поголем кога владата директно ги зголемува своите расходи, а помал кога владата ги намалува даночните стапки. Тоа е и разбирливо, бидејќки во првиот случај еден денар потрошен за G, значи директно додавање на БДП, додека во вториот случај ослободениот дел од доходот на даночните обврзници (поради намалените даноци), само во еден дел ќе биде потрошен за C, а другиот дел ќе биде заштеден.
Опишаните политики рестриктивна и експанзивна ја сочинуваат суштината на т.н. дискрециона фискaлна политика, бидејќи и двете претпоставуваат право на владите на современите економии да спроведуваат промени во јавните давачки и во програмите на јавната потрошувачка во зависност од фазата на бизнис – циклусот.
Автоматски стабилизатори на фискалната политика
Дискреционата фискална политика се соочува со бројни слабости и ограничувања кои ја намалуваат нејзината ефикасност, а понекогаш ја прават и контрапродуктивна. Дискреционата фискална политика навистина може да биде неефикасна, поради фактот што промените на даночните стапки и промените на јаванта потрошувачка бараат долго време – одлуки на влада, расправи и одлуки на парламент. Додека таквите одлуки се донесат сосотојбата на економијата може битно да се влоши и како резултат на задоцнетото дејство на мерките на дискреционата фискална политика економијата може да претрпи големи штети. Затоа, како алтернатива се поставуваат т.н. автоматски стабилизатори на фискалната политика кои се вклучуваат и дејствуваат антициклично врз економијата.