cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Голем Магеланов Облак
Рендгенски извори на зраци
При летот на ракетата Нике-Томахавк на 20 септември 1966 године не се забележани позадински рендгенски зраци во ГМО. Втора иста ракета е лансиранан на 22 септември 1966 година од Џонстоновиот атол која постигнала апогеј на 160 км висина со вртежна стабилизација од 5,6 ввс. ГМО не бил набљудуван во рендгенскиот дел од 8-80 кеВ.
Уште една ракета Нике-Томахавк е лансирана на 29 октомври 1968 година од Џонстоновиот атол за да го сними ГМО. Првиот дискретен извор на рендгенски зраци бил забележан во Златна Рипка, објект со ректасцензија 05:20:0 и деклинација -69°, и истаито извор бил во ГМО. Овој извор на рендгенско зрачење бил се протегал на 12° и се поклопувал со ГМО. Со оддавачка кое се движи меѓу 1,5-10,5 кеВ на растојание од 50 кпс е 4 x 1038 егови/с. На 2 септември 1970 гдина бил монтиран рендгенски инструмент на ракета Тор која била лансирана од Џонстоновиот Атол на висина од 300 км, во потрага по зрачењето на ММО и понатамошни испитувања на ГМО. Изворот во ГМО бил постојан и ја содржел во себе ѕвездата ε Dor. Сјајноста (Lx) во интервалот од 1,5–12 кеВ била 6 × 1031 вати (6 × 1038 ерг/с).
Големиот Магеланов Облак е сместен во соѕвездијата Маса и Златна Рипка. LMC X-1 (првиот извор на рендгенско зрачење во ГМО) се наоѓа на ректасцензија 05:40:05 и деклинација -69°45′51″, големо масивен објект од двоен рендгенски извор (HMXB). Од првите пет по сјајност својни ѕвезди: LMC X-1, X-2, X-3, X-4, и A 0538-66 (забележани од Ариел 5 на A 0538-66), LMC X-2 е единствениот од сјајните мало масени рендгенски двојни ѕвезди (LMXB) во ГМО.
DEM L316 во Големиот Магеланов Облак се состои од два остатоци од супернови. Рендгенските спектри од опсерваторијата Чандра кои покажуваат дека жежкиот гас од погорниот дел содржи високо количество на железо. Ова укажува дека горниот лев SNR е остаток од супернова Ia. Помаловото количество на железо во SNR станува збор за супернова II.
Со SNR 0538-69.1. е рендгенски извор на зрачење од 16 милисекунден пулсар Остатокот SNR 0540-697 бил забележан од ROSAT.
Поглед од ГМО
Гледано од ГМО, вкупната светлинска величин ана Млечниот Пат ќе биде −2.0, 14 пати посјајна отколку што е ГМО гледан од Земјата и истата би се простирала на 36° по должина на небото, широчина од 70 полни Месечини. Поради, големата галактичка должина, набљудувач би имал заматен поглед на целата галаксија, без пречки од меѓуѕвездена средина која го оневозможува проучувањето на Млечниот Пат од Земјата. МАлиот Магеланов Облак ќе имна светлинска величина 0,6, значително посјаен кон ГМО отколку што ни изгледа нам.
Ристо Јачев
'''Ристо Ѓ. Јачев''' ( -, ) — македонски поет, романописец, театарски критичар, артист, новинар, уредник, критичар и преведувач.
Животопис
Ристо Ѓ. Јачев е роден во егејскиот дел на Македонија. Со илјадници македонски деца бегалци и прогонети од родните огништа проживува драматично детство и младост во емиграција. На Филолошкиот факултет на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј” во Скопје дипломира книжевност. Најнапред едно време работи како артист и средношколски наставник, а потоа преминува во тогашно Радио Скопје (денес Македонско радио) каде што работи како новинар и уредник до крајот на својот работен век.
Како исклучително плоден писател Ристо Ѓ. Јачев е повеќе од четириесет години живо присутен во современата македонска книжевност со поетски, прозни и драмски остварувања. Освен на македонскиот литературен стандардизиран јазик, пишува песни и на својот родокраен воденски дијалект, со што, заедно со поетите Санде Стојчевски (кој пишува и на кумановскиот) и Лилјана Чаловска (која пишуваше и на струшкиот дијалект) се вбројува меѓу неколкуте ретки современи македонски писатели што го негуваат и што го афирмираат дијалектното поетско творештво. Неговата поезија е претставена во низа антологиски иэбори од современата македонска книжевност. Преведуван е на повеќе светски јазици. Член е на Друштвото на писателите на Македонија (ДПМ) во Скопје по 1967 година. Живееше и создаваше во Скопје.
Лесковац
Лесковац — град во Јабланичкиот Округ во Јужна Србија. Според пописот од 2011 година во Лесковац живееле 60.208 луѓе. А во дотогашната општина живееле 144.206 жители. Градот датира уште од времето на Римското Царство. Во средниот век се викал „Глубочица“ па „Дубочица“. Градот по Втората светска војна бил познат по производството на текстил.
Потекло на поимот
Името на градот потекнува од дрвото леска (lěska). Постариот назив е старосрпскиот Glьbočica (Глубочица), кој потекнува од старословенскиот збор glọbokъ, што значи „длабок”.
Според легендата под ридот во близина на сегашниот град некогаш постоело езеро, кое се исушило и на тоа место изникнала леска (лешник), по која градот го добил името. Сегашното име на градот за првпат како населено место се споменува во 1308 година во една Повелба на Кралот Милутин. За време на турското владеење, името било променето во Хисар, од истоимениот турски збор кој значи „тврдина”.
Географија
Лесковац се наоѓа во срцето на пространата и плодна лесковачка котлина, која некогаш била дел од Панонското Море, на малата река Ветерница, во подножјето на ридот Хисар. Лесковац лежи на надморска височина од 228 m, а околу котлината се наоѓаат планините Радан (1.409 m), Гољак и Пасјача на запад, Кукавица и Чемерник (1.638 m) на југ и Бабичка Гора (1.098 m), Селичевица (903 m) и Сува Планина на исток. На север се граничи со нишката котлина, а на југ преку Грделичката Клисура со врањско-бујановачката котлина.
Недалеку од градот тече Јужна Морава, а во близина на Лесковац има три вештачки езера: Брестовачко, Барје (акумулација за водоснабдување на градот) и Власинско Езеро.
Во 144 населби и во самиот град од лесковачката општина, според последните податоци живеат 112.000 жители, односно на секој квадратен километар живеат 158 жители. Годишната просечна температура изнесува 11,3 °C.
Историја
Најстарите траги на живот во овој крај се од околу 6.200 година п.н.е. Овде живееле Дарданци, Трибали, Авари, Келти, Римјани, Византијци, а од 6 и 7 век - Словени. Постојат археолошки остатоци од тој период најдени на Хисар и на наоѓалиштата Градац кај Злокуќани, во Мала Копашница, во долината на Слатинска Река, на Кале кај Грделица и на други места. На 30 километри од Лесковац се наоѓа големо археолошко наоѓалиште од 6 век Царичин Град, а артефактите се чуваат во лесковачкиот градски музеј. На 15 км јужно од Лесковац се наоѓа археолошкото наоѓалиште Зелен-град или Скобаљиќ Град.
Сепак историјата на овој град може да се следи со сигурност од 12 век, кога српскиот жупан Стефан Немања од византискиот цар Мануил I Комнин ја добил на подарок областа Дубочица, со што Дубочица влегла во составот на Рашката држава како самостална област. Најстариот запис за Лесковац потекнува од 14 век, во кој ова место се опишува како големо село. Во 1374 година Дубочица влегла во состав на областа со која владеел српскиот кнез Лазар Хребељановиќ, а во 1412 година турскиот султан Муса Челебија направил пустош во овој крај. Војводата Никола Скобаљиќ во 1454 година со војска од Дубочица ја победил турската војска во Битката кај Лесковац. Неколку месеци подоцна, турската војска која лично ја предводел султанот Мехмед II, ги поразила востаниците, го заробила Скобаљиќ, кој бил набиен на колец. Од тој датум 16 ноември 1454 година, па сè до 11 декември 1877 година, Лесковац бил под турска власт.
За време на Првото српско востание во Лесковац бил убиен кнезот Стојан, поради што голем број лесковчани се придружиле на востанието на Караѓорѓе Петровиќ. Востанието во Лесковац било загушено, а Шевсудин Абди-паша во Лесковац убил триста востаници, а неколку илјади востаници од околината.
Во 1841 година на просторот на нишката, лесковачката, пиротската и врањанската нахија избила буна (нишка буна, лесковачка буна) со цел да се ослободи југоисточниот дел на Србија, која била неуспешна. Лесковац е ослободен од Турците на 11 декември 1877 година за време на Втората српско-турска војна (1877-1878). Наредната година, Лесковац влегува во составот на Србија.
За време на Првата светска војна во Лесковац и околината се случил пресврт во Битката на Морава, познат како Лесковачки маневар. Овај противнапад ѝ овозможил повлекување на српската војска.
За време на Втората светска војна во Лесковац и околината се одиграле неколку значајни настани: на 11 октомври 1943 година во селото Ображда била формирана Првата јужноморавска бригада; на 20 мај 1944 година на планината Радан била формирана 21. српска дивизија на НОВЈ; на 6 септември 1944 година лесковац бил бомбардиран, при што претрпел големи штети; на 11 октомври 1944 година Лесковац бил ослободен.
НАТО бомбардирање
Во текот на НАТО бомбардирањата на СРЈ во 1999 година, Лесковац и околината биле речиси секојдневно бомбардирани. На 12 април 1999 година, бил погоден железничкиот мост во Грделичката Клисура, и патничкиот воз кој во тој момент минувал на мостот, при што настрадале неколку десетици цивили.
Демографија
Од 155.812 жители на територијата на градот, Срби се 147.414, Роми 6.989, Црногорци 284, Албанци 23 и останати 1542. Градот има 78.030 жители, од кои 36.060 помлади од 20 години, 15.353 постари до 70, и триесетина постари од 90 година. Според пописот од 2002 година, во Лесковац живеат околу 1000 жени повеќе од мажи. Просечна густина на населението е 158 жители на квадратен километар.
Култура
Од 1920 до 1948 година во Лесковац постоело кино „Славуј”.
Во 1896 година била основана првата театарска група наречена „Граѓански театар Југ Богдан”, а основач бил српскиот книжевник Радоје Домановиќ кој во тоа време бил професор во лесковачката гимназија. Првиот професионален театар бил основан во 1926 година, а во 1934 година бил основан Академски театар, кој работел до почетокот на Втората светска војна. По ослободувањето, била основана драмска секција која прераснала во Народен театар Лесковац, кој и денес работи. Зградата на театарот била реновирана во 2014 година, по оригинални скици од 1930 година за „Соколски дом”. Театарот има капацитет од 278 седишта.
Во Лесковац се наоѓа Народната библиотека Радоје Домановиќ, која во 1961 година била одредена да биде матична библиотека за Јабланичкиот округ.
На 2 мај 1948 година бил основан Народен музеј Лесковац, кој се состоел од три одделенија: етнографско-археолошко, одделение за народноослободителната борба и работничкото движење и музејот на текстилна индустрија во селото Стројковце.
На 10 мај 1974 година Музејот се преселил во нова зграда, а денес во овој Музеј има повеќе одделенија: за археологија, историја, историја на уметноста, етнологија, конзервација и изработка на сувенири.
Лесковачки говор
Текст на дијалектот од Добривоје Каписазовиќ:
Говорот не се разликуваат многу од стандарден македонски јазик, поради слични граматички конструкции како употреба на предлошки ће (ке во стандард), аористот (со нешто различните наставоци -ја наместо -ел)...
Тава (дрво)
Тава (науч. Beilschmiedia tawa) е новозеландско широколисно дрво кое вирее насекаде при крајбрежните краишта на централниот дел од земјата. Зборот „tawa“ е маорското име на дрвото. Тавата често е дрвото со доминантна крошна во ниските шуми на Северниот остров и североисточниот дел на Јужниот остров, но често создава и поткрошна во големите шуми ширум земјата под ногоплодите како кахикатејата, матаито, мирото и римуто. Дрвото расте до 30 м или повеќе во височина, а пречникот на трупот му достигнува до 1,2 метри. Дрвото има мазна темна кора.
Населбата Тава во градот Велингтон го носи името на ова дрво.
Употреба
Ова дрво е едно од ретките тврди дрва во земјата кои даваат добар дрвен материјал. Дрвото може да се употребува, меѓу другото, и за привлечни и еластични дрвени подови. Во дивината овие дрва се забранети да се сечат, освен кога се самите паднати, и тоа со посебна дозвола.
NGC 4926
NGC 4926 — елиптична галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4926 се споменува и како UGC 8142, MCG 5-31-103, CGCG 160-103, DRCG 27-49.
Откривање
Објектот е откриен на 6 април 1864 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4926 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,2 m/лм2. NGC 4926 има привидни димензии од 1,1' х 1'.
Други поделби
Проучување на NGC 4926 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 44938. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 149; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1995. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1393.
Гугл Земја
Гугл Земја (Google Earth) e програм кој овозможува 3D виртуелен приказ на Земјината површина исто така и на вселената, a од верзијата 5.0 и на морето. Приказот е создаден од многу различни сателитски слики,кои се накнадно споени во една содржина. Скоро секој дел од Земјината топка може да се зумира и да се откријат и најмалите детали.
Освен „патување“ на определени места на Земјината топка, постојат и други додатни информации. Се цитираат одбрани информации за одделни поими како текстови од Википедија, слики од Панорамио, истражувања од National Geographic, исто така и приказ на патиштата и државните граници, а од најновата верзија достапно е и улично гледање на градовите во некои држави (street view), како и 3D приказ на згради. (само некои згради во светот ја имаат таа опција.)
IC 1296
IC 1296 — галаксија во соѕвездието Крма, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1296 се споменува и како MCG -2-22-15.
Откривање
Објектот е откриен на 22 февруари 1898 година од страна на Херберт Хоу.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1296 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 mag, додека површинскиот сјај изнесува 11,8 m/лм2. IC 1296 има привидни димензии од 0,7' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 26 м 26 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -13° 18' 25"". Положбениот агол на објектот е во износ од 36°.
Други поделби
Проучување на IC 1296 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 23681.
Нивици
Нивици (Ψαράδες, Псарадес; до 1927 г. Νίβιτσα, Нивица или Νίβιστα, Нивиста ) — село во Преспа, Егејска Македонија, денес дел од општината Преспа во Леринскиот округ во Западна Македонија, Грција. Населението брои 83 жители (2011), сите Македонци.
Топонимија
Ова е список на позначајните топоними во Нивици и неговата околина:
Баба, Бочка, В’мбелски Бунар, В’мбелски Јамбол, Волчеа Дупка, Вртељката, Големиот Рид, Горна Мијојца, Голината, Глабока Падина, Дева, Дрениче, Даруља, Зелениката, Изгорен Чкор, Икона, Јамбел, Јонча, Купаска Падина, Лозата, Лозјата, Лоишта, Мијојца, Мирчевски Трла, Мост, Накол, Нивици, Окница, Осоо, Полената, Под Присоо, Подложник, Рот, Рамнина, Сува Чла, Св. Спас, Св. Никола, Св. Атанас, Стог, Средни Рид, Стрната, Тутуновски Падиње, Филакијата, Црвенски Рид, Черешните.
Историја
Селото првпат се спомнува во XV век.
Селската врква „Успение на Пресвета Богородица“ датира од крајот на XIX век и има статус на заштитено културно добро.
Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Нивици (Nivitzi) било село во Ресенската каза со 30 домаќинства и 92 жители Македонци.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. в Нивица било село во Битолската каза со 200 жители, сите Македонци христијани. По Илинденското востание во 1904 г. целото село преминало под врховенството на Бугарската егзархија. По податоците на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Нивици (Nivitsi) имало 528 Македонци. Црквата „Пресвета Богородица“ е изградена во 1893 г.
Според Георги Трајчев, во 1911/12 г. во Нивици имало 72 куќи со вкупно 696 жители, црква со два свештеника и училиште со еден учител.
Со Букурешкиот договор во 1913 г. Нивици е припоено кон грчката држава, кога имало 674 жители. Во неговиот патописен попис од 1917-18 г. Боривое Милоевиќ вели дека во селото имало 93 македонски куќи. Во 1927 г. грчките власти го преименувале во Псарадес. Во 1928 г. во државниот попис се заведени 585 жители.
Селото настрадало во Граѓанската војна кога дел од жителите се преселиле во Р. Македонија, но селото сепак не се растурило. На 25 и 26 март 1949 г. во Нивици е одржан Вториот конгрес на НОФ. Сепак, намалувањето на населението продолжило и понатаму, особено поради големото иселување во прекуокеанските земји и поголемите градски центри.
Во истражувањето спроведено во 1993 г. е утврдено дека селото е чисто „славофонско“ и дека македонскиот јазик во него е зачуван на средно ниво.
На 17 јуни 2018 година во селото бил потпишан контроверзниот Преспански договор (наречен и „Договор од Нивици“) од шефовите на дипломатијата на Македонија, Никола Димитров и Грција, Никос Коѕијас за решавање на спорот околу името „Македонија“ помеѓу двете земји.
Родови
Македонски родови од селото, сега и во минатото:
Ајдиновци, Аспровци, Бегутому, Бачетому, Балиловци, Видиновци, Вељановци, Видинчевци, Гинчевци, Димановци, Јанковци, Капедановци, Коруновци, Кузмановци, Ликотому, Мирчевци, Наставчетому, Николовци, Панчетому, Пришетому, Поповци, Петковци, Русковци, Ристановци, Секуловци, Штерјовци, Трпејчини, Тутуновци, Транои, Талетому, Треневци и Шалчетому.
Родови на други места со потекло од Нивици
Според истражувањата на Бранислав Русиќ од 1949 г. и Владо Јовановски од 1990-тите, ова се подалечните или поблиски потомци на родови од Нивици кои живеат во разни населени места. Бројот на куќи (означен со „к.“) се однесува на состојбата кон крајот на 1940-тите забележана од Русиќ.
Стопанство
Главно занимање на мештаните е риболовот. Се ловат големи количества риба (Симовски споменува 500 тони) и постои рибарска задруга.
1292 п.н.е.
1292 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1292. година пред новата ера, 292. од вториот милениум п.н.е., 92. од 13 век п.н.е. и трета од 1290-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4216 и 4217 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3458 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2468 и 2469 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 539 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1292 година се протега во 1344 и 1345, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1404 и 1405 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 749 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1972 и 1971 исламска година пред хиџра.
Откритија
1292 av. J.-C.
Каскат дел Вароне
Каскате дел Вароне се водопади кои паѓаат во вертикална пештера лоцирана на 3 километри северо-западно од северниот крај на езерото Гарда и градот Рива дел Гарда во северна Италија. Името Вароне потекнува од градот Вароне кој се наоѓа на кратко растојание од нив.
Формирање на водопади
Понатаму, додека ерозијата на почетокот била бавна, откако била издлабена првата пукнатина, ефектот на вадење камен станал сè поефикасен и побрз, бидејќи имало тенденција да се концентрира на оваа линија на слабост на пукнатината во карпата. На таква тврда карпа, ерозијата добила форма на длабоки, тесни засеци. Работата на ерозија продолжува се до денес, додека водата ја троши карпата со брзина од два милиметри годишно. Оттука, патеката за паѓање постепено се движи назад кон планината. Како резултат на тоа, вртлозите се движат подлабоко во каналот. Пештерата Вароне е добар пример за водопад со заднинско перење. Тоа значи дека феноменот на лебдење на површината на карпата зад водопадот предизвикува водопадот постојано да се повлекува.
Во текот на илјадници години, големи, нестабилни плочи од карпи, камења и купишта отпад понекогаш се откачувале и миеле напред, предизвикувајќи и сè уште предизвикувајќи го сегашниот дизајн на каналот. Денеска реката продира во пештерата во планината и водопадот се спушта на вкупно 98 метри по каналот.
Географија
Водопадите се ствараат од водите на реката Магноне, која потекнува од блиското езеро Тено, кое е северно-северозападно од водопадот. Езерото е на надморска височина од 550 метри, додека езерото Гарда во кое се влева реката се наоѓа на надморска височина од само 70 метри. Водите на езерото истекуваат во неговата карпеста инфраструктура - типичен феномен во карстна средина за природни резервоари за вода на кои им недостасува дренажа на површината. Водата се издигнува на површината неколку километри јужно од езерото, формирајќи ја реката Магноне која паѓа во пештерата Варона и ги формира Варонските водопади.
Туристичка локација
Водопадите не биле достапни за пошироката јавност до создавањето на регулирана туристичка локација на самото место. Имало стрмни карпи на местото и водопадот бил достапен само за качувачите на самиот водопад или за оние кои се качуваат со јажиња, акција што само искусните планинари се чувствувале доволно безбедни да ја направат. Во средината на 19 век започнал развојот на местото со цел да ги направи достапни за јавноста. Најпознат гостин на церемонијата бил принцот Никола од Црна Гора, кој случајно се нашол покрај езерото во тоа време. Оттогаш, водопадите се атракција за секој посетител на северната област на езерото Гарда и се дестинација на многу познати личности: имињата на уметниците и писателите кои се појавуваат во книгите за посетители вклучуваат принцот Умберто II од Савој, Габриеле Д'Анунцио, императорот Франц Јосиф I од Хабсбург, Франц Кафка, Томас Ман и многу други. Томас Ман често ја посетувал Рива дел Гарда, очигледно црпејќи инспирација за некои делови од неговиот роман „Волшебната планина“ од водопадите, на пример фразата „Водата се излева со заглушувачки шум на задниот дел од длабоката, тесна бездна формирана од нежни, голи, лизгави карпи кои личат на огромни рибини стомаци“. Денес местото е високо развиено, со ботаничка градина на патот до него и пригоден туристички пат, кој овозможува пристап до горната опсервација на горниот водопад и долната опсервација на долниот водопад.
Обединување на Германија
''Оваа статија го објаснува обединувањето во 1871 г. За обединувањето на Западна и Источна Германија прочитајте Повторно обединување на Германија.'' Обединувањето на Германија во Германската Империја, национална држава доминирана од Прусија со федерални одлики, официјално се случи на 18 јануари 1871 година во Салата на огледалата во Версајскиот дворец во Франција. Принцовите на германските држави се собраа таму за да го прогласат кралот Вилхелм I од Прусија за император на Германската Империја за време на Француско-пруската војна. За седум години, Данска, Хабсбуршката монархија и Франција биле победени. Империјата го имала своето потекло, не во наплив на националистичко чувство од масите, туку преку традиционална дипломатска влада и договор од страна на водачите на државите во Северногерманскиот Сојуз, предводена од Прусија. Прусија, окупирајќи повеќе од 3/5 од областа на Германија и приближно 3/5 од населението, останала доминантна сила во Империјата до нејзиното пропаѓање на крајот на Првата светска војна.
Конфедерално Царство на германски кнежевства постоело повеќе од илјада години, што датирало од Договорот од Верден во 843 година, во кој тогашното Каролиншкото Царство била поделена на три кралства. Сепак, германскиот национален идентитет започнал да се развива дури во 1800 година, главно поради автономната природа на кнежевските држави; повеќето жители на Светото Римско Царство, надвор од оние со кои управувал императорот, директно се идентификувале главно со нивниот крал, принц или кнез, а не со Империјата како целина. Ова станало познато како „практика на мала - држава“. До XIX век, подобрувањата во транспортот и комуникациите ги зближиле овие мали држави и региони. Империјата престанала да постои во 1806 година со абдикација на императорот Франц II за време на Наполеоновите војни. И покрај правните, административните и политичките нарушувања предизвикани од распаѓањето, народот од германското говорно подрачје на старата Империја имал заедничка јазична, културна и правна традиција. Европскиот либерализам понудил интелектуална основа за обединување со предизвикување на династички и апсолутистички модели на социјална и политичка организација; нејзината германска манифестација ја нагласила важноста на традицијата, образованието и јазичното единство.
Моделот на дипломатски сфери на влијание што произлегле од Виенскиот конгрес во 1814–15 година по Наполеоновите војни ја потврди австриската доминација во Средна Европа преку Хабсбуршкото раководство на Германскиот Сојуз, дизајнирано да го замени Светото Римско Царство. Преговарачите во Виена не ја земаа предвид зголемената сила на Прусија и не успеаја да предвидат дека Прусија ќе се обиде да ја предизвика Австрија за лидерство помеѓу германските народи. Овој германски дуализам претстави две решенија за проблемот на обединување: Малото германско решение (Германија без Австрија), или Големо германско решение (Германија со Австрија).
Историчарите дебатираат дали Ото фон Бизмарк - канцеларот на Прусија - имал план за проширување на Северногерманскиот Сојуз од 1866 година да ги вклучи преостанатите независни германски држави во единствена држава или едноставно да ја прошири моќта на Кралството Прусија. Тие заклучуваат дека покрај Бизмарковата „реална политика“, колекција од други фактори, како реорганизација на политичките, економските, воените и дипломатските односи во 19 век, играат значајна улога во обединувањето на германските држави во една заедничка држава. Реакцијата кон данскиот и францускиот национализам обезбеди израз на германско единство. Воените успеси - особено оние во Прусија - во три регионални војни создадоа ентузијазам и гордост, што политичарите можеа да го искористат за да промовираат обединување. Со воспоставување на Германија без Австрија, политичкото и административното обединување во 1871 година барем привремено го реши проблемот со дуализмот.
Германија и германците на почетокот на 19 век
Пред 1803 година, во Средна Европа постоеа повеќе од 300 политички субјекти, од кои повеќето беа дел од Светото Римско Царство или обемните наследни имоти на Хабсбуршката Монархија. Тие беа во различни големини, од малите и сложени територии на принцовите на семејството Хоенлох, до големи, добро дефинирани држави, како што се Кралствата Баварија и Прусија. Нивното управување варираше: тие вклучуваа слободни империски градови, исто така со различна големина, како моќниот Аугсбург и малиот Вајл дер Штад; црковни територии, како богатата опатија Рајхенау и моќната архиепископија Келн; и династички држави како што е Виртемберг. Овие земји (или делови од нив - и Хабсбуршката Монархија и Прусија, исто така, вклучуваа територии надвор од структурите на Империјата) ја сочинуваа територијата на Светото Римско Царство, која некогаш вклучуваше повеќе од 1.000 ентитети. Од 15 век, со мали исклучоци, избирачите на Империјата избираа членови од Хабсбуршката династија да ја носат титулата Свети римски император.
Војната на Втората коалиција (1799-1802) резултираше со пораз на империјалните и сојузничките сили од страна на Наполеон Бонапарт. Договорите на Луневил (1801) и Медијацијата од 1803 година ги секуларизираа црковните кнежевства и ги укинаа повеќето слободни империјални градови и овие територии заедно со нивните жители беа апсорбирани од династички држави. Овој пренос на територии особено ги зголеми териториите на Виртемберг и Баден. Во 1806 година, по успешната инвазија на Прусија и поразот на Прусија во битките кај Јена и Оерстед, Наполеон го диктираше Договорот од Пресбург и претседаваше со создавањето на Рајнскиот Сојуз, кој, меѓу другото, предвидуваше медијација на над сто ситни кнежевства и апсорпција на нивните територии, како и оние на стотици империјални витези, од земјите-членки на Конфедерацијата. По формалното отцепување на овие земји од Империјата, императорот формално го распушти Светото Римско Царство.
Подемот на германскиот национализам под Наполеоновиот Систем
По битката кај Аустерлиц и војната на Третата коалиција, Наполеон успеал да го порази Светото Римско Царство, припоило делови на Австрија и одредени германски држави кон Франција и ги обединил германските држави во Рајнскиот Сојуз.
Францускиот период значително придонел за појавата на идејата за единство и национална свест во Германија. Многу региони со нивните различни дијалекти се нашле во заедничка борба против француската окупација, а термините „Германци и германски јазик“ претставувале заедничка дефиниција за антифранцуско расположение или слобода од окупаторот. На фестивалот во Вартбург во 1817 година биле формирани првите вистински движења меѓу студентите за обединување на сите Германци. Боите црна, црвена и златна биле симболични за овие движења. За германскиот филозоф Јохан Готлиб Фихте,"Првите, оригиналните и природните граници на една држава се без сомнение нивните внатрешни граници. Оние кои зборуваат на ист јазик, преку самата природа се споени со мноштво невидливи врски, долго пред да се развие човечката уметност; тие се разбираат и имаат моќ да продолжат да се разбираат се појасно и појасно; тие припаѓаат заедно и по природа се една неразделна целина." Потребите на кампањите на Наполеон во Полска (1806–07), Пиринејскиот Полуостров, западна Германија и неговата катастрофална инвазија врз Русија во 1812 година, разочараа многу Германци, кнезови и селани. Континенталниот систем на Наполеон речиси ја уништи економијата на Средна Европа. Инвазијата на Русија опфати речиси 125.000 војници од германските земји, а загубата на таа армија охрабри многу Германци, и од моќни и богати фамилии и сиромашни селани, да ја замислат Средна Европа ослободена од влијанието на Наполеон.
Дебаклот во Русија го олабави француското влијание врз германските принцови. Во 1813 година, Наполеон започна кампања во германските држави за да ги врати во француската сфера на влијание; последователната ослободителна војна кулминираше со големата битка кај Лајпциг, позната и како Битка на народите. Во октомври 1813 година, повеќе од 500.000 војници се вклучија во жестоки борби во текот на три дена, што ја направи најголемата европска копнена битка во 19 век. Битката резултираше со одлучувачка победа за Коалицијата на Австрија, Прусија, Русија, Саксонија и Шведска и ја прекина француската доминација источно од Рајна. Успехот ги охрабри коалициските сили да го потиснат Наполеон преку Рајна; неговата војска и неговата влада се распаднаа, а победничката Коалиција го затвори Наполеон на Елба. За време на кратката реставрација на Наполеон позната како 100-те дена од 1815 година, силите на Седмата коалиција, вклучително и англиска војска под команда на војводата од Велингтон и пруската војска под команда на Гебхард фон Блучер, победија кај Ватерло (18 јуни 1815 година).
Виенски конгрес и Германски Сојуз
По поразот на Наполеон, Виенскиот конгрес воспоставил нов европски политички - дипломатски систем заснован на рамнотежа на силите. Овој систем ја реорганизирал Европа во сфери на влијание што во некои случаи ги потиснал аспирациите на различните националности, вклучувајќи ги Германците и Италијанците. Конгресот воспоставил слаба Германски Сојуз (1815 – 1866) на чело со Австрија, со „Федерална диета“ (наречена Бундестаг, односно собрание на назначени водачи) што се состанала во градот Франкфурт на Мајна. Проблематично, вградената австриска доминација не успеала да го земе предвид појавувањето на Прусија во XVIII век во императорската политика. Уште откако принцот - избирач на Бранденбург се прогласил за крал во Прусија на почетокот на тој век, нивните домени стабилно се зголемувале преку војни и дипломатија. Моќта на Прусија стана особено очигледна за време на војната за австриското наследство и Седумгодишната војна под водство на Фредерик Велики. Додека Марија Терезија и Јосиф II се обидуваа да ја вратат Хабсбуршката хегемонија во Светото Римско Царство, Фредерик се спротивстави со создавањето на Ферстенбунд (Сојуз на принцови) во 1785 година. Австриско-прускиот дуализам беше цврсто вкоренет во старата империјална политика. Оние маневри на рамнотежата на моќта беа олицетворени со Војната на Баварското наследство, или позната како „Војна на компири“ меѓу обичните луѓе. Дури и по крајот на Светото Римско Царство, натпреварот на овие две држави влијаеше на растот и развојот на националистичките движења во 19 век.
Главното прашање околу идејата за германското обединување до средината на XIX век била идејата за „голема“ Германија наспроти „мала“ Германија. Концептот за „мала“ Германија бил унифициран германски ентитет да ја исклучи Австрија, додека идејата за „голема“ Германија била Германија да ја вклучува Австрија.
Економска соработка и царинската унија
Институција клучна за обединување на германските држави, царинската унија, односно Золверајн, помогнала да се создаде поголемо чувство за економско обединување. Првично замислен од прускиот министер за финансии Ханс, грофот фон Билоу, како пруска царинска унија во 1818 година, Золверајн ги поврзал многуте пруски и хоенцолерни територии. Во текот на следните триесет години се придружиле и други германски држави. Унијата помогнала да се намалат протекционистичките бариери помеѓу германските држави, особено во подобрувањето на транспортот на суровини и готови производи, што го олеснувало пренесувањето на стоката преку територијалните граници и било помалку скапо за купување, транспорт и продажба на суровини. Ова било, особено важно за новите индустриски центри, од кои повеќето се наоѓале во пруските региони на Рајна, долината на Саар и Рур. Државите пооддалечени од крајбрежјето се приклучиле на Царинската унија порано. Да не се биде член било поважно за државите на југот на Германија, бидејќи надворешната тарифа на Царинската унија спречувала безцарински пристап до крајбрежјето. Така, до 1836 година сите држави на југот на Прусија се приклучиле на Царинската унија, освен Австрија.
Спротивно на тоа, крајбрежните држави веќе имаа слободен пристап до меѓународната трговија и не сакаа потрошувачите и производителите да бидат оптоварени со увозни давачки што би ги платиле доколку се во рамките на царинската унија Золверајн. Хановер на северниот брег формираше сопствена царинска унија - „Даночна унија“ или Стиверверен - во 1834 година со Бранзвик и со Олденбург во 1836 година. Надворешните тарифи за готови производи и странски суровини беа пониски од оние на Золверајнот. Бранзвик се приклучи на царинската унија во 1842 година, додека Хановер и Олденбург конечно се приклучија во 1854 година. По австро-пруската војна од 1866 година, Шлезвиг, Холштајн и Лауенбург беа припоени кон Прусија и на тој начин присоединети и кон царинската унија, додека двете Мекленбуршките држави и слободните градови Хамбург и Бремен се приклучија доцна, бидејќи беа зависни од меѓународната трговија. Мекленбурзите се приклучија во 1867 година, додека Хамбург и Бремен се приклучија во 1888 година.
Патишта и железници
До почетокот на XIX век, германските патишта се влошиле до страшна мера. Патниците, странски и локални, горко се жалеле за државните „Херастрасен”, воените патишта што претходно биле одржувани за полесно движење на трупите, бидејќи германските држави престанале да бидат воени раскрсница, патиштата се подобрувале; Хајнрих фон Гагерн напишал дека патиштата се „вени и артерии на телото“ и предвидувал дека тие ќе ги промовираат слободата, независноста и просперитетот. Колку и да биле важни овие подобрувања, тие не можеале да се натпреваруваат со влијанието на пругата. Германскиот економист Фридрих Лист ги нарекол железниците и Царинската унија „сијамски близнаци“, истакнувајќи ги нивните важни односи едни со други. Поетот Август Хајнрих Хофман фон Фалерслебен напиша песна во која ги величи доблестите на Золверајнот и железниците, за кои смета дека придонесле повеќе за германското единство отколку политиката или дипломатијата. Историчарите на Втората Империја подоцна ги сметале железниците како прв индикатор за обединета држава; патриотскиот романописец, Вилхелм Раабе, напиша: „Германската империја е основана со изградбата на првата железница...“ Не секој го поздрави железното чудовиште со ентузијазам. Прускиот крал Фредерик Вилијам III не виде предност во патувањето од Берлин до Потсдам неколку часа побрзо, а Метерних воопшто не се возел со воз. Други се прашуваа дали железницата е „зло“ што го загрозува пејзажот: Николаус Ленау преку поемата „До пролет“ од 1838 година се жалеше како возовите ја уништуваат беспрекорната тишина на германските шуми.
Баварската железница Лудвиг, која беше прва патничка или товарна железничка линија во германските земји, ги поврзуваше Нирнберг и Фирт во 1835 година. Иако беше долга 6 километри и работеше само преку ден, се покажа како многу профитабилна и популарна. За три години, беа изградени 141 километри железница, до 1840 година, 462 километри, а до 1860 година, 11.157 километри. Недостасувајќи географски централна одлика за организирање (како што е главен град), шините беа поставени во мрежи, поврзувајќи ги градовите и пазарите во регионите, регионите во поголемите региони итн. Со ширењето на железничката мрежа, стана поевтин превозот на стоки. Суровините можеа да патуваат по долината на Рур без да мора да се растоварат и претоварат. Железничките линии ја поттикнаа економската активност преку создавање побарувачка за производи и со олеснување на трговијата. Железниците го сменија изгледот на градовите и начинот на патување на луѓето. Иако некои од далечните германски провинции не беа опслужувани со железница до 1890-тите, мнозинството од населението и производствените центри беа поврзани со железничката мрежа до 1865 година.
Географија, патриотизам и јазик
Патувањето станувало полесно, побрзо и поевтино, Германците започнале да гледаат единство и во други фактори освен нивниот јазик. Браќата Грим, кои составиле масивен речник познат како законот на Грим, исто така собрале збир на народни приказни и басни, кои ги потенцирале паралелите на раскажување приказни меѓу различните региони. Карл Бедекер напишал водичи за различни градови и региони на Средна Европа, укажувајки на места за престој, места за посета и давање кратка историја на замоци, боишта, познати згради и познати луѓе. Патриотски песни како „Песна на Германците” (гер. Das Lied der Deutschen или Deutschland, Deutschland über Alles) и „Часовникот на Рајна” (гер. Die Wacht am Rhein“) започнале да го насочуваат вниманието кон географскиот простор, не ограничувајќи го „германството“ само на заеднички јазик. Шнекенбургер ја напиша „Часовникот на Рајна“ во конкретен патриотски одговор на француските тврдења дека Рајна е „природната“, источната граница на Франција. Во рефренот, „Драга татковино, драга татковино, стави го својот ум на одмор / Часовникот стои точно на Рајна“, и во други патриотски поезии, како што е „Рајна“ (гер. Das Rheinlied) од Николас Бекер, Германците се повикани да ја бранат својата татковина. Во 1807 година, Александар фон Хумболт тврди дека националниот карактер го одразува географското влијание, поврзувајќи го пејзажот со луѓето. Истовремено со оваа идеја, се појавија движења за зачувување на старите тврдини и историски локалитети, особено се фокусираа на Рајнската област, местото на толку многу конфронтации со Франција и Шпанија.
Либерализам од 19 век
Периодот на австриската и пруската полициска држава и огромната цензура пред Револуциите од 1848 година во Германија подоцна стана широко познат како Вормарц, „Предмартовски период“, осврнувајќи се на март 1848 година. Во овој период, европскиот либерализам доби замав; агендата вклучуваше економски, социјални и политички прашања. Повеќето европски либерали во Вормарцот бараа обединување според националистичките принципи, ја промовираа транзицијата кон капитализам и зголемување на правото на глас, меѓу другото. Нивната „радикалност“ зависеше од тоа каде стојат на спектарот за правото на глас: колку е поширока дефиницијата за правото на глас, толку е порадикална.
Фестивал во Хамбах: либерален национализам и конзервативен одговор
Како што направи во 1819 година, по убиството во Коцебуе, Метерних ги искористи народните демонстрации во Хамбах за да ја поттикне конзервативната социјална политика. „Шесте члена“ од 28 јуни 1832 година првенствено го потврдија принципот на монархиската власт. На 5 јули, Франкфуртската диета (парламент) изгласа дополнителни 10 статии, во кои беа повторени постојните правила за цензура, ограничени политички организации и ограничени други јавни активности. Понатаму, земјите-членки се согласија да испратат воена помош на секоја влада загрозена од немири. Принцот Вреде доведе половина од баварската војска кон Пфалц за да ја „покори“ провинцијата. Неколку несреќни говорници на Хамбах беа уапсени, судени и затворени; еден, Карл Хајнрих Бругеман (1810-1887), студент по право и претставник на таинствениот Буршеншафт, бил испратен во Прусија, каде што прво бил осуден на смрт, но подоцна помилуван.
Либерализм и одговор на економските проблеми
Неколку други фактори го комплицираа подемот на национализмот во германските покраини.Човечките фактори вклучуваа; политичко соперништво меѓу членовите на германскиот сојуз, особено меѓу Австријците и Прусите, и социо-економска конкуренција меѓу комерцијалните и трговските интереси и старите аристократски интереси. Природните фактори вклучуваат зголемна суша во раните 1830-ти, и повторно во 1840 тите, и криза со храна во 1840-тите. Понатамошни компликации се појавија како резултат на промена во индустријализацијата и производството; додека луѓето бараа работа, ги напуштаа своите села и мали градови за да работат во текот на неделата во градовите, враќајќи се за ден и половина за време на викендите.
Економската, социјалната и културната дислокација на обичните луѓе, економските тешкотии на економијата во транзиција и притисоците од метеоролошките непогоди придонесоа за големи проблеми во Средна Европа. Неуспехот на повеќето влади да се справат со кризата со глад во средината на 1840-тите години, предизвикана од неколку сезони на лоши временски услови, охрабри многумина да мислат дека богатите и моќните немаат интерес за нивните проблеми. Оние што беа на власт беа загрижени за зголемениот немир, политичката и социјалната агитација меѓу работничките класи и незадоволството на интелектуалците. Се чини дека ниту една цензура, парични казни, затвор или протерување не можело да ги запре критиките. Понатаму, стануваше се појасно дека и Австрија и Прусија сакаат да бидат лидери во идната германска држава; секој ќе го спречи нагонот на другиот да го постигне обединувањето на Германците.
Први напори за обединување
Она што е најважно, и митингот во Вартбург во 1817 година и фестивалот во Хамбах во 1832 година немаа јасна програма за обединување. Во Хамбах, позициите на многуте говорници ги илустрираа нивните различни агенди. Соединети само со идејата за обединување, нивните идеи за тоа како да се постигне ова не вклучуваа конкретни планови, туку се потпираа на небулозната идеја дека Волкот (народот), ако е соодветно образуван, ќе донесе обединување самостојно. Големите говори, знамиња, бујни студенти и пикник ручеците не се претворија во нов политички, бирократски или административен апарат. Иако многумина зборуваа за потребата од устав, од дискусиите не се појави таков документ. Во 1848 година, националистите се обидоа да го поправат тој проблем.
Германски револуции од 1848 година и парламентот во франкфурт
Распространетите - главно германски - револуции од 1848 – 49 година барале обединување на Германија според единствен устав. Револуционерите вршеле притисок врз различни државни влади, особено оние во Рајнска област, за парламентарно собрание што ќе има одговорност да подготви устав. Многумина од левичарските револуционери се надевале дека овој устав ќе воспостави универзално право на глас за сите мажи, постојан национален парламент и обединета Германија, можеби под водство на прускиот крал. Се чинело дека ова е најлогичниот курс, бидејќи Прусија била најсилна од германските држави, како и најголема по географска големина. Општо земено, револуционерите од десниот центар бараа некакво проширено право на глас во нивните држави и потенцијално, форма на лабаво обединување. Нивниот притисок резултираше со разновидни избори, врз основа на различни квалификации за гласање, како што е прускиот систем од три класи, кој им беше доделен на некои изборни групи-главно на побогатите, земјопоседници-поголема претставничка моќ.