cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хелсинки
Музика
Хелсинки е дом на два целосни симфониски оркестри, Хелсиншкиот филхармониски оркестар и Финскиот радиски симфониски оркестар, обата настапуваат во Музичкиот центар Хелсинки. Важни современи композитори Каија Саријахо, Магнус Линдберг, Еса-Пека Салонен и Еинојухани Раутавара, меѓу другите, биле родени и израснале во Хелсинки и студирале на академијата Сибелиус. Финската национална опера, единствената професионална опера во Финска, е сместена во Хелсинки. Оперскиот пејач Марти Вален, еден од долгогодишните соло-пејачи на операта, е роден и израснал во Хелсинки.
Многу познати и важни групи потекнуваат од Хелсинки, како Hanoi Rocks, HIM, Stratovarius, The 69 Eyes, Finntroll, Ensiferum, Wintersun, The Rasmus и Apocalyptica.
Уметност
Хелсиншкиот фестивал е годишен уметнички и културен фестивал, кој се одржува секој август (вклучувајќи ги и Ноќите на уметноста).
Вапу е годишен карневал за студенти и работници.
Хелсиншката арена била домаќин на Евровизија 2007, прва Евровизија во Финска, по победата на Лорди на 2006.
На Сенатскиот плоштад во септември/октомври 2010 се одржала најголемата уметничка изложба на отворено, која ја посетиле над 1,4 милиони лица.
Хелсинки е прогласен за главен град на светскиот дизајн во 2012 година, како признание на употребата на дизајнот во општествениот, културниот и економскиот развој на градот.
Медиуми
Денес, постојат околу 200 весници, 320 списанија, 2.100 професионални списанија, 67 комерцијални радиостаници, три електронски радиостаници и шест национални јавни радиостаници.
Секоја година се издаваат околу 12.000 нови книги со тираж од над 12 милиони копии.
Санома го издава весникот Helsingin Sanomat (со тираж од 412.000 примероци, што го прави најголем), таблоидот Ilta-Sanomat, комерцијалниот Taloussanomat и телевизиската станица Нелонен. Друг поголем издавач е Алма Медија, која издава над триесет списанија, вклучувајќи го весникот Aamulehti, таблоидот Iltalehti и комерцијалниот Kauppalehti. Во светски рамки, Финците заедно со другите нордиски народи и Јапонците, поминуваат најмногу време во читање на весници.
YLE, финскиот јавен радиодифузен сервис, поседува пет телевизиски канали и тринаесет радио канали на обата национални јазика. YLE е финансиран преку задолжителна телевизиска претплата и такса за приватните радиодифузери. Сите телевизиски канали се прикажуваат во дигитална форма.
Околу 79 % од населението користи интернет. Финска имала околу 1,52 милиони корисници со широкопојасен интернет на крајот на јуни во 2007 година или околу 287 на 1.000 жители. Сите фински училишта и јавни библиотека имаат пристап до интернет и компјутери, а поголемиот дел од жителите користат мобилен телефон. Во октомври 2009 година, финското министерство за сообраќај и врски се обврзало да обезбеди пристап до интернет за секој човек во Финска со минимална брзина од еден мегабит во секунда почнувајќи од јули 2010 година.
Патен
Клучен дел во автопатската мрежа на Хелсинки се трите полукружни патишта, Ринг 1, Ринг 2 и Ринг 3, кои ги поврзуваат автопатите со другите делови на Финска, како и западните и источните артерии низ градот. Додека биле предложувани варијанти за тунелот Кескустатунели (Keskustatunneli) под центарот на градот, планот од 2011 година останал во изработка.
Хелсинки има 390 автомобили на 1.000 жители. Ова е помалку отколку градовите со слична густина, како Брисел со 483 на 1.000 жители, 401 автомобил во Стокхолм и 413 автомобили во Осло.
Железнички и автобуски
Денес, Хелсинки е единствениот град во Финска кој има трамваи и подземна железница. Уште во два града во Финска се користеле трамваи: Турку и Випури (Виборг, сега во Русија), но обата одамна се откажале од трамваите. Хелсиншката подземна железница, отворена во 1982 година, е единствената подземна железница во Финска. ВО 2006 година, изградбата на долгонајавуваното продолжување на системот на запад кон Еспо било одобрено и отпочнала сериозна расправа за источното продолжување кон Сипо.
Можноста за тунел помеѓу Хелсинки и Талин моментално се испитува. Железничкиот тунел може да го поврзе Хелсинки со естонскиот главен град Талин, понатаму поврзувајќи го Хелсинки со остатокот на континентална Европа.
Воздушен
Воздушниот сообраќај главно се одвива од меѓународниот аеродром Хелсинки, сместен на околу 19 километри северно од центарот на Хелсинки, во соседниот град Ванта. Вториот аеродром на Хелсинки, аеродромот Малми, главно се користи за спортски и приватни цели. Хеликоптерските летови до Талин се достапни од хелидромот Хернесари.
Поморски
Како многу други градови во светот, Хелсинки бил основан на море. Градот притоа искористувал од добрите поморски сообраќајни врски. Замрзнувањето на морето предизвикувале ограничувања на морскиот сообраќај до крајот на век. Но, за последните стотина години, рутите до Хелсинки се отворени во зима со помош на мразокршачите, многу од нив изградени во бродоградилиштето Хелсинки Хиталахти. Пристигнувањето и тргнувањето на бродовите се дел од секојдневието на Хелсинки. Постојат вообичаени рути од Хелсинки до Стокхолм, Талин и Санкт Петербург, кои започнале од 1837 година. 300 бродови за крстосувања и над 360.000 патници го посетуваат Хелсинки годишно. Хелсинки е второто најпрометно патничко пристаниште во Европа со околу 11 милиони патници во 2013 година. Фериботските врски до Талин, Марихамн и Стокхолм се опслужувани од различни компании. Патничко-товарните фериботи на Finnlines до Гдиња, Полска, Травеминде, Германија и Росток, Германија се исто така достапни. St Peter Line нуди патнички фериботи до Санкт Петербург неколкупати неделно.
Меѓународни односи
Хелсинки има специјални партнерства со следниве градови:
Универзитет „Гоце Делчев“
Универзитетот „Гоце Делчев“ – Штип е државен универзитет, рангиран на второто место на списокот на државни универзитети во државата. Како млада и енергична високообразовна институција која постојано ги следи интересите на младата популација, како и најновите светски економски, индустриски и технолошки трендови создаде извонредни можности за високо образование. Дипломите на Универзитетот „Гоце Делчев“ – Штип се меѓународно признати и се сигурна потврда за влез на домашниот и меѓународен пазар на трудот. Универзитетот „Гоце Делчев“ – Штип интегрира 13 факултети, организирани во 3 универзитетски кампуси. Наставата се изведува во наставни центри кои се дисперзирани во 12 града во Македонија. 19.000 студенти веќе го препознаа Универзитетот „Гоце Делчев“ – Штип, како одлична можност за својот академски раст.
Историјат
Универзитетот „Гоце Делчев“ е основан од страна на Собранието на Република Македонија на 27 март 2007 г., кога се слави и патрониот празник на Универзитетот. Универзитетот „Гоце Делчев“ е сместен во 12 македонски градови: Штип, Струмица, Кочани, Радовиш, Пробиштип, Виница, Свети Николе, Гевгелија, Кавадарци, Прилеп, Скопје и Берово. Првата конститутивна седница на Универзитетскиот сенат е одржана на 28.06.2007 г., во амфитеатарот на Педагошкиот факултет и Факултетот за рударство, геологија и политехника. Во присуство на државниот секретар за образование г. Перо Стојановски и дел од членовите на матичната комисија на Универзитетот „Гоце Делчев“, претставници од студентите, професори и асистенти, како и граѓани на град Штип, Универзитетскиот сенат донесе едногласна одлука за избор на ректор на универзитетот да биде проф. д-р Саша Митрев редовен професор на Земјоделскиот факултет. Во 2015 г. е наследен од проф. д-р. Блажо Боев од Факултетот за природно-технички науки.
Организација и организациони единици
Универзитетот, согласно со Статутот (Универзитетски гласник 09/2009), е највисока автономна јавна високообразовна, научна, односно уметничка установа, што го обезбедува единството во вршењето и развојот на високото образование, науката, уметноста и стручноста, и непосредно преку своите единици од различни студиски подрачја пренесува сознанија од повеќе научни, односно уметнички подрачја и дисциплини. Во неговиот состав влегуваат јавни факултети, т.е. единици кои вршат високообразовна и научноистражувачка дејност во сите степени на високото образование.
Факултети
На Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип се организираат универзитетски стручни студии од прв, втор и трет циклус. Единици во состав на Универзитетот се :
Покрај овие единици се организираат и: катедри, оддели, институти, центри, лаборатории, библиотеки и други внатрешни организациони единици, како што се:
Други внатрешни организациони единици
Универзитетскиот сенат го избираат ректорот и проректорите на Универзитетот. Ректорот ја води седницата на Универзитетскиот сенат. Проректорите учествуваат во работата на Сенатот, без право на глас. Универзитетскиот сенат донесува Статут на Универзитетот, одлучува за наставната, научната, уметничката и високостручната дејност. Исто така, Сенатот ги усвојува студиските програми на факултетите и ги утврдува научните, односно уметничките области.
Ректор на универзитетот Блажо Боев, кој го наследил Саша Митрев]] во 2015 г.
Покрај ректорот, како раководен орган, Универзитетот има и два проректори :
Вкупниот број на вработени на Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип изнесува 438.
==Симболи ==
Грб на Универзитетот
Грбот на Универзитетот е со тркалезна форма. Во средината е училиштето во Ново Село - Штип, каде што Гоце Делчев учителствувал (Ректорат на Универзитетот „Гоце Делчев“ - Штип), во горниот дел од кругот е испишан текстот: Универзитет „Гоце Делчев“, а во долниот дел: Штип. Со грбот, знамето и химната се претставуваат Универзитетот и единиците на Универзитетот. Грбот на Универзитетот се употребува на знамето, дипломите, плакетите, признанијата, меморандумите, изданијата на Универзитетот, како и на пригодни ковани пари, што се издаваат по повод јубилејни прослави на Универзитетот и друго.
Знаме на Универзитетот
Знамето на Универзитетот е во правоаголна форма, во бордо боја, со златно-жолти реси на рабовите. Во средината е грбот на Универзитетот во златно-жолта боја. Во долниот дел од знамето, во два реда по неговата должина пишува: „Јас го разбирам светот, единствено, како поле за културен натпревар меѓу народите“. Знамето на Универзитетот стои постојано истакнато на објектот на Ректоратот на Универзитетот. Знамето на Универзитетот се истакнува пред објектите на единиците и пред објектите на придружните членки на Универзитетот, по повод патронатот на Универзитетот, прослави, свечености и други активности, кои се од значење за Универзитетот, а може да се истакне и при одржување на меѓународни универзитетски средби, натпревари и други собири во согласност со правилата и практиката на одржувањето на тие собири, како и при спортски натпревари и други спортски активности на Универзитетот.
Универзитетски инсигнии
Универзитетските инсигнии се состојат од меѓусебно поврзани гравури кои ја симболизираат културата на регионот во кој делува Универзитетот во Република Македонија. Универзитетските инсигнии ги носат: ректорот и проректорите на Универзитетот, како и деканите, односно директорите на единиците на Универзитетот, на прослави, промоции и други свечености на Универзитетот и единиците на Универзитетот, или на други национални и меѓународни манифестации.
Одора
На Универзитетот се установува одора за: ректорот, проректорите и деканите, односно директорите на единиците. Одората се носи при промоции, прослави и други свечености на Универзитетот и на единиците на Универзитетот, или на национални и меѓународни манифестации. Поблиски одредби за изгледот, употребата на симболите и другите обележја на Универзитетот донесува Ректорската управа.
Химна
Химната на Универзитетот се изведува на прослави, промоции и други свечени и спортски манифестации на Универзитетот, на единиците и на придружните членки на Универзитетот, при меѓународни универзитетски средби и други собири во согласност со правилата и практиката на одржувањето на тие собири. Химната се изведува со свирење, со пеење или комбинирано. Химната на Универзитетот е свечена песна, посветена на улогата и значењето на Универзитетот. Изработена е од доц. д-р Илчо Јованов
Химна на УГД:
Студенти
Статус на студент на Универзитетот се стекнува со запишувањето на прв, втор и трет циклус на студии во рамките на еден од 13 факултети на Универзитет „Гоце Делчев“ – Штип. Статусот на студент се докажува со студентска легитимација. Студентот има право на слободно искажување на мислењата и ставовите во текот на наставата, како и право на изјаснување на квалитетот (оценување) на наставата и наставниците.
Начинот за упис на идните студенти на факултетите е преку полагање на надворешни и интерни испити во рамките на државната матура. За реализација на конкурсот за запишување во прв циклус на студии на Универзитетот се формираат конкурсни комисии за секоја единица. Рангирањето на кандидатите го врши конкурсната комисија. На студентските програми на Универзитетот не можат да бидат запишани кандидати кои имаат помалку од 40 бода, добиени по сите основи.
Странските државјани се запишуваат надвор од квотите утврдени во Конкурсот. При пријавувањето кандидатите поднесуваат нострифицирано свидетелство за завршено средно образование, како и нострифицирани свидетелства за сите класови, заверен превод на изводот од матичната книга на родените, потврда за знаење на македонскиот јазик (издадена од комисија на Универзитетот) и уверение за здравствена состојба. Кандидатите наведуваат дали се стипендисти на својата влада или самостојно ги поднесуваат трошоците на студирањето. На странските државјани кои се пријавуваат на факултетот за музичка уметност им се врши проверка на знаењата и умеењата. Универзитетот „Гоце Делчев” во Штип организира курс за изучување на македонскиот јазик. Школарината за странските студенти за учебната 2012/2013 година изнесува 300 евра за еден семестар на сите единици, освен на Факултетот за медицински науки, каде за еден семестар изнесува 500 евра, доколку поинаку не е регулирано со договор за меѓууниверзитетска соработка. Во оваа категорија влегуваат и кандидатите странски државјани чии родители или пак тие работат во дипломатските претставништва во Република Македонија.
Софтверско решение кое придонесува за модерен начин на студирање е електронскиот индекс на Универзитетот. Преку електронскиот индекс се овозможува комплетно електронско студирање, вклучувајќи електронски упис и заверка на семестар, електронско пријавување на испити и семинарски работи, објава на електронски резултати, електронска огласна табла, перманентна електронска комуникација и електронски консултации со наставничкиот и соработничкиот кадар, електронско учење, како и многу други активности.
Студентите (од сите степени на високо образование) кои се без родители, слепи, глуви, инвалиди од прва и втора група, мајки со деца до шестгодишна возраст и хоспитализираните лица имаат право на посебни предности утврдени со Статутот на високообразовната установа.
Меѓууниверзитетска соработка
Универзитетот остварува соработка со многу образовни и научни институции во земјава и во странство. Соработката со универзитетите од странство се реализира во рамките на меѓународните универзитетски асоцијации и мрежи, како и со билатерални договори. Целта е воспоставување соработка за развивање и проширување на научните и професионални искуства, научна и техничка соработка со странски и со национални високообразовни и научни установи и остварување на други форми на меѓународна соработка. Универзитетот „Гоце Делчев“, како член на Ерасмус мрежата, отвора можност студентите да добијат Ерасмус стипендија. Ерасмус програмата подразбира испраќање и примање на студенти од странство. Ерасмус студентите можат да поминат еден или два семестра на некој од европските универзитети, каде ќе имаат можност да го изучуваат јазикот на државата во која престојуваат и да ја запознаат нивната култура. Испитите кои ќе ги полагаат студентите додека престојуваат во странство ќе им бидат признати согласно со Правилникот за ЕКТС.
Универзитетот „Гоце Делчев“ се стреми за плодна и ефикасна соработка со другите универзитети, така што потпиша договори за меѓусебна соработка со:
Наука и истражување
Универзитетот „Гоце Делчев“ - Штип одгледува и произведува академски вредности кои на општата скала на општествени вредности традиционално се поставуваат многу високо. Во најголема мерка позитивните академски вредности се темелат на движечката сила која произлегува од научните активности. Универзитетското наследство, универзитетската независност-автономност, универзитетската веродостојност се основни елементи на кои може со сигурност да се подигнат новите генерации на интелектуалци, извонредни професионалци, квалитетни личности кои можат да ја носат одговорноста на иднината на општеството. Во оваа насока научните истражувања ги развиваат поединечните квалитети на секој поединец како важен елемент на универзитетската академска заедница. Научните истражувања на Универзитетот кои се изведуваат како фундаментални и како апликативно развојни се темелат на поединечниот проектен пристап кој го одразува и осигурува минималниот развој на академските јадра. Научните истражувања на Универзитетот се изведуваат во рамките на факултетите, односно во рамките на нивните катедри-департменти.
Кинеска Нова година
Кинеска Нова Година (т:農曆新年) е прослава на почетокот на новата година според традиционалниот кинески календар. Прославата се нарекува и Празник на пролетта или Пролетен фестивал. Секоја година е на различен датум, а паѓа на првата млада месечина од првиот месечев месец, или околу четири до осум недели пред пролетта. Датумот е секогаш меѓу 21 јануари и 21 февруари според грегоријанскиот календар. Традиционално оваа прослава е одбележана со прослава на едно од дванаесетте животни кои се основа на кинеската астрологија.
Оваа прослава е една од најважните во Кина, и една од најпрославуваните. Се прославува насекаде низ светот каде живее поголема група на Кинези, на пример во Сингапур, Индонезија, Малезија, Тајланд, Камбоџа, Филипини и Маврициус, како и во многу делови од Северна Америка и Европа.
Ровни (езеро)
Ровни е вештачко езеро во западна Србија, создадено со преградување на реката Јабланица и е најголемиот објект на регионалниот водостопански систем „Стубо-Ровни“.
Кинеска Нова година
Кинеската нова година е поврзана со неколку митови и обичаи. Прославата е време на оддавање почест на боговите и предците. Во кина, обичаите поврзани со прославата се разликуваат од регион до регион, а вечерта пред новата година најчесто семејствата се собираат на заедничка вечера. Традиција е секое семејство да ја исчисти куќата, со што се исфрла лошото и се прави место да влезе добрата среќа. Обичај е да се украсат прозорците и вратите со фигури од црвена хартија. Меѓу другите традиционални активности е употребата на петарди како и давање пари во црвен плик.
Ровни (езеро)
Изградба
Акумулацијата настанала во долините на реките Јабланица и Сушица и се наоѓа помеѓу селата Стубо и Ровни, на 15 километри од градот Ваљево. Изградбата на браната Стубо-Ровни започна во 1988 година, беше прекината во 1991 година и продолжи во 2001 година, а беше завршена во септември 2015 година. Се проценува дека во неговата изградба биле вложени околу 70 милиони долари. Езерото е составен дел од регионалниот водостопански систем „Ровни“ наменет за водоснабдување на повеќе градови: Ваљево, Лазаревац, Лајковац, Уб и Мионица.
Кинеска Нова година
Кинески календар
Месечево-сончевиот кинески календар ја одредува месечевата нова година. Овој календар покрај Кина, го користат Кореја, Јапонија и Виетнам, иако понекогаш одредувањето на денот кој се слави како нова година меѓу овие земји може да се разликува, поради различните часовни појаси на главните градови од овие земји.
Ровни (езеро)
Опис и значење
Браната има водоотпорно глинено јадро и има камен насип. Висока е 74,5 метри, долга 450 метри и широка во круната 8 метри, а количината на вграден материјал, глина и камен, е речиси 1,5 милиони кубни метри. Вкупниот волумен на акумулацијата е 51,5 милиони кубни метри, а максималната длабочина е 67 метри. Работите на браната и езерото ги изведуваа компаниите „Хидротехника-Хидроенергетика“ и „Енергопроект нискоградња“ од Белград, Србија.
Кинеска Нова година
Митологија
Според легендите, со кинеската нова година е поврзан митскиот ѕвер наречен Нијан, кој јадел селани, а посебно мали деца. Еден ден селаните решиле да се скријат од ѕверот, само еден стар човек решил ноќта да остане во селото и да се освети на Нијан. Човекот ставил украси од црвена хартија и пукал со петарди. Кога селаните се вратиле наредниот ден, виделе дека ништо не било уништено, па помислиле дека старецот е всушност божество кое дошло да ги спаси, а потоа сфатиле дека Ниан се плаши од црвената боја и од гласните звуци. Кога дошол денот за прослава на новата година, селаните облекле црвени алишта, закачиле црвени фенери и црвени свитоци по прозорците и вратите, и фрлале петарди за да го исплашат Нијан. Од тогаш, Нијан не се појавил во селото повторно.
Ровни (езеро)
Опис и значење
Цевоводот долг 11820 метри носи сурова вода до фабриката за прочистување на водата за градот Ваљево.
Кинеска Нова година
Прославување и обичаи
Во деновите пред новата година, задолжително е чистење на домот, со што се брка лошото, а се прави место за доброто. Некои ги преуредуваат домовите или ги кречат во црвено. Украсите се секогаш од хартија. Купувањето на нова облека и обувки се смета за симбол на нов почеток. Сечење на косата мора да се заврши претходно, затоа што сечење на косата за нова година се смета за лоша среќа. Се очекува од фирмите да ги исплатат сите долгови пред новата година, и обичај е да се испрати подарок и ориз на блиските соработници и членови на семејството.
Ровни (езеро)
Контроверзи
Со изградбата на браната и полнењето на езерото е потопена црквата Свети Архангел Михаил во Тубравиќ, позната како „Ваљевска Грачаница“, што предизвикало полемики во јавноста.
Кинеска Нова година
Прославување и обичаи
Во домовите на будистички или таоистички семејства, домашниот олтар и статуите се чистат, и се поставуваат украси, а старите украси се палат. Пред заедничката вечера се кажува молитва за благодарност. Конфуционистите се сеќаваат на предците на кои им оддаваат почит.
За време на прославата, Кинезите подготвуваат различни гурмански специјалитети за семејството и гостите. Најголем настан е заедничката вечера, а јадењата кои се сервираат истовремено се сметаат за понуда за новата година. Вечерата е слична на христијанската вечера за Божик, или на пример американската вечера за Денот на благодарноста. По вечерата, некои семејства го посетуваат локалниот храм, го палат првиот инсенс за новата година, но многу семејства по вечерата имаат забава и одбројување на последните секудни до новата година. Петарди и други пиротехники се користат често, а надворешната врата не се отвора до наредното утро, при што се изведува ритуал наречен „отворање на вратата на среќата“. Сепак, во некои земји петардите се забранети.
Орбитални елементи
Орбитални елементи — параметри потребни за препознавање на поединечна орбита. Во небесната механика, овие елементи се разгледуваат во класични двотелесни системи, каде се користи Кеплерова орбита (изведена од Њутновите закони за движењето и законот за гравитација). Постојат разни начини на математичко опишување на една орбита, додека пак во астрономијата и астродинамиката се користат шеми со шест параметри.
Вистинските орбити (и нивните елементи) се менуваат со теков на времето поради гравитациските петрурбации предизвикани од други објекти и последиците од релативитетот. Кеплеровата орбита е само идеализирана математичка претстава на орбита во дадено време.
Кеплерови елементи
Традиционалните орбитални елементи се шест Кеплерови елементи, наречени по астрономот Јоханес Кеплер и неговите закони за планетарното движење.
Кога се набљудуваат од инертна рамка, две тела што кружат во орбита опишуваат посебни патеки (траектории). Секоја од нив има жариште во заедничкото тежиште. Кога се набљудуваат од неинертна рамка од само едно тело, патеката на на спротивното тело е привидна; Кеплеровите елементи ги опишуваат неинертните патеки. Една орбита има два збира од Кеплерови елементи, зависно од тоа кое тело се зема за појдовно. Појдовното тело се нарекува примарно, а другото е секундарно. Примерното не мора да биде помасивно од секундарното, а дури и кога масата им е иста, орбиталните елементи ќе зависат од изборот на примарно тело.
Обликот и големината на елипсата се определени од следниве два елемента:
Љубен Ташковски
Љубен Ташковски е роден на 4 јануари 1931 година во Струмица, починал на 2 јули1994 година во Скопје, бил поет.
Орбитални елементи
Кеплерови елементи
Насоченоста на орбиталната рамнина во која се наоѓа елипсата е дадена со следниве два елемента:
Љубен Ташковски
Животопис
Љубен Ташковски е роден во Струмица, каде што завршил основно училиште и прва година гимназија, продолжил образование во Кавадарци, а студирал и во Белград, но се вратил во Македонија, каде во Скопје завршил Филозофски факултет. Работел како новинар и професор по книжевност, но во1962 година решава да продолжи со статус на професионален писател, а во 1976 година остварува право на национална пензија. Бил член на Друштво на писатели на Македонија од 1960 година.
Орбитални елементи
Кеплерови елементи
И следниве два:
Љубен Ташковски
Животопис
Добитник е на наградите: „Кочо Рацин“ на издавачката куќа „Македонска книга“; „5-ти Ноември“ на градот Струмица.
Орбитални елементи
Кеплерови елементи
Средната аномалија е математички погоден „агол“ кој линеарно се менува со текот на времето, но не соодветствува на вистински геометриски агол. Може да се претвори во вистинската аномалија \nu\,\!, која претставува вистински геометриски агол на рамнината на елипсата, помеѓу периапсидата (најблизок приод до централното тело) и положбата на објектот што кружи во дадено време. Така, вистинската аномалија во шемата е прикажана со црвениот агол \nu\,\!, а средната не е прикажана.
Љубен Ташковски
Животопис
Љубен Ташковски е татко на македонскиот книжевник Братислав Ташковски.
Орбитални елементи
Кеплерови елементи
Аглите на наклонот, должината на искачувачкиот јазол и аргументот на перицентарот, and argument можат да се опишат и како Ојлерови агли што ја определуваат насоченоста на орбитата во однос на појдовниот координатен систем.
Љубен Ташковски
Дела
Катарина - поезија, 1958 година;
Орбитални елементи
Кеплерови елементи
Треба да се напомене дека постојат и неелиптични орбити. Ако занесувањето е поголемо од еден, орбитата е хипербола. Ако орбитата е еднаква на еден, а аголниот момент изнесува нула, тогаш орбитата ќе биде радијална. Ако занесувањето е еден и има аголен момент, орбитата е парабола.
Љубен Ташковски
Дела
Балада за јужното небо - поезија, 1960 година;
Орбитални елементи
Надворешни врски
Orbite
Љубен Ташковски
Дела
Кукушанка - поезија, 1962 година;
За нас нема збогум - поезија, 1967 година;
Македонска рапсодија - поезија, 1969;
Илинден - поезија, 1969 година;
Љубен во Америка - поезија, 1970 година;
Мојата јужна љубов - поезија, 1979 година;
Калинка - поезија, 1981 година; Од Скопје до Чикаго, од Њујорк до Сантјаго - поезија за деца, 1986 година
Олга Холц
Олга Холц (Ольга Гольц; родена на ) е руска математичарка, специјализирана за бројчена анализа. Таа ја добила Софија Ковалевскаја наградата во 2006 година и наградата на Европското математичко друштво (2008). Од 2008 година, таа е членка на Младинската Академија (Junge Akademie ) на Германија.
Живот
Раниот математички развој на Холц во голема мера се должел на нејзините родители, кои биле програмери. На возраст од 15 години, таа била избрана во средно училиште специјализирано за математика, на кое таа завршила две години подоцна. Холт го посетувала Јужниот Уралски државен универзитет во Чељабинск (1995) и универзитетот во Висконсин-Медисон (2000), престојувајќи во вториот до 2002 година, на постдокторска позиција за истражување, откако докторирала. Потоа таа поминала 1,5 година во Германија, со Хамболт истражувачка стипендија на Институтот за математика на Техничкиот Берлински универзитет, пред да се врати во САД во 2004 година, каде што станала мори асистент професор на одделот за математика на Калифорнискиот универзитет, Беркли од 2004 до 2007 година.
По освојувањето на наградата Софија Ковалевскаја од 1.000.000 евра во 2006 година, Холц создала своја истражувачка група на Техничкиот Берлински универзитет, каде станала професор по применета математика, истовремено работејќи како соработник, а потоа и редовен професор по математика на Калифорнискиот универзитет, Беркли. Оттогаш, Холц освоила дополнителни почести. Европското математичко друштво и ја доделило својата награда за 2008 година, а Европскиот Истражувачки Совет и го доделил нивниот Почетен Грант во висина од 880.000 евра, во август 2010 година. Во 2015 година била избрана за член на Американското математичко друштво "за придонеси во бројчената линеарна алгебра, бројчена анализа, апроксимативната теорија, теоретската компјутерска наука и алгебра".
Холц, која сметала на кариера во музиката пред да се одлучи за математиката, настапила со Берлинскиот филхармониски хор и практикувала танцување во сала за танцување.
Трка околу Фландрија 2015
Трка околу Фландрија 2015 — 99. издание на велосипедската класична трка Трка околу Фландрија. Се одржала на 5 април и била осма трка во сезоната на Светската турнеја. Трката е еден од класиците на калдрма и е втор од велосипедските монументи во календарот за 2015 година. Првакот од 2014 година бил Фабијан Канчелара; тој не ја бранел титулата по напукнувањето на две ребра при пад на Е3 Харелбеке.
Трката била освоена од Александер Кристоф во спринт пред Ники Терпстра, додека Грег ван Авермат завршил на третото место.
Екипи
Бидејќи Трката околу Фландрија е дел од Светската турнеја, сите 17 UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да испратат екипа. Организаторите на трката, исто така, дале осум специјални покани на професионалните континентални екипи. Групата била составена од 25 екипи.
Екипи во Светската турнеја биле:
Екипи кои добиле специјални покани биле:
Чешка на Евровизија
Чешка се натпреварува Евровизија од 2007 година па сè 2009. Не постигнува добри резултати, па тоа е и веројатно причината за откажување од настанот.
Ломница
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Горни Полог, оддалечено 17 километри северозападно од градот Гостивар. Сместено е на источната падина на Шар Планина под гребенот Кржелино и врвот Рудока, на левиот брег над планинската река Матене која истекува од шарското ледничко Црно Езеро. Ломница е вовлечена во масивот на Шар Планина, расположена во горниот дел на долината на Маздрача од нејзината лева страна, на висина од 1200 метри, односно 1020 метри. Западно од Ломница е превојот Враца преку Шар Планина, помеѓу врвовите Голема и Мала Враца, низ кој водел стариот пат од Полог за Љума во северна Албанија. Селото Ломница припаѓа на Општина Врапчиште, чиј атар се издига до сртот на Шар Планина и е релативно голем зафаќајќи простор од 27,6 км2 на кои преовладуваат шумите на површина од 1773 ха, на пасиштата отпаѓаат 678 ха, а на обработливото земјиште 203 ха. Од градот Гостивар, Ломница е оддалечена 19 км. Ломница е село од збиен тип, чиишто куќи се поделени во три маала, кои се нарекуваат: Чајан, Бодин и Лека.
Историја
Ломница е старо село, а за првпат се споменува во турските документи (пописен дефтер) од 1595 година, кога тоа било населено со православни Македонци. Денешните жители, муслимански Албанци, започнале да се доселуваат пред околу 240 години, од северниот дел на Албанија. Сегашните албански жители не знаат или не кажуваат кога се иселиле староседелските македонски родови од Ломница. Името на селото Ломница е со потекло до македонскиот јазик, што укажува дека тоа е основано и во него во минатото живееле Македонци.
Стопанство
Според структурата на земјиштето Ломница има мешовита земјоделска функција. Поради големиот атар кој ги опфаќа пространите пасишта на зарамнетите шарпланински гребени Кржелино (главно пасиште), Војводино, Думково и бројните бачила, Ломница е изразито сточарско овчарско село и воедно едно од селата со најголем број на стада и грла овци меѓу сите шарпланински села. Сточарски станови - трла со бројни овци има во самото село и во месностите Трла и Кодра Станишеве, веднаш западно над самото село. На пределот Матене има голема и густа букова шума од која се сече и огревно дрво.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Ломница живееле 166 жители, сите Албанци. Според секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Ломница имало 34 куќи и 360 жители Албанци.
Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 574 жители, 1 Македонец, 571 Албанец и 2 останати.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 118 жители, од кои 93 Албанци и 25 лица без податоци.
Родови
Во Ломница живеат доселени албански муслимански родови. Во маалото Чајан живеат: Чајан по потекло од Чаја во северна Албанија; Пал или Палолар од фисот Бериш од северна Албанија; Скоре по потекло од Љума во северна Албанија. Во маалото Бодин живеат: Бодин од фисот Красниќ и областа Калис во северна Албанија, а во маалото Лека живеат: Лека по потекло од областа Малесија во северна Албанија, Реч дошле од истоименото село кое се наоѓа крај реката Дрим во северна Албанија, Печ и Штеи по потекло до Малесија во северна Албанија, Булк од северна Албанија.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 449 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 577 гласачи.
IC 1574
IC 1574 — галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1574 се споменува и како MCG 5-28-28, CGCG 157-31.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1574 е од видот SB0. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,1 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,1 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,7 m/лм2. IC 1574 има привидни димензии од 0,8' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 11 ч 45 м 37 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +31° 17' 58"". Положбениот агол на објектот е во износ од 24°.
Други поделби
Проучување на IC 1574 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 36653.
Виктор Јанукович
Виктор Федорович Јанукович (украински: Віктор Янукович; (р. 9 јули 1950, с. Јенакиево, СССР) е поранешен Претседател на Украина и водач на политичката партија Партија на регионите (Партія Регіонів). Во два наврати бил и Премиер на Украина од 2002 до 2004, и од 2006 до 2007 година.
На 25 февруари 2010, Јанукович беше избран за Претседател на Украина, согласно претходно извојуваната победа над неговата соперничка Јулија Тимошенко.
Својата политичка кариера ја започнал на местото гувернер на Доњецката област. Оваа функција ја извршувал пет години (1997-2002). По ова го преземал премиерското место (2002-2004), за време на претседателствувањето на Леонид Кучма. Имал неуспешна кандидатура за претседател на Украина, губејќи ги тие избори од лутиот соперник Виктор Јушченко. На 4 август 2006 г. добил втор премиерски мандат кој му траел една година и 4 месеци. Додека бил на тоа место, имал затегнати односи со претседателот Јушченко и во најголема мера не се согласувал со неговите политики. Во 2010 г. водечкото место во неговата матична партија „Партија на регионите“ му го препуштил на неговиот близок сопартиец Николај Азаров.
Делта Ориноко
Локација
Народот Варао живее во регионот.
Хидрологија
Делтата е во облик на вентилатор, формирана од реката Ориноко додека се разделува на бројни дистрибутери, наречени кањос, кои навиваат низ делтата на патот кон морето. Главниот дистрибутер е наречен Рио Гранде, кој се испразнува на југ-југоисток преку јужниот дел на делтата, а вториот голем дистрибутер е Кано Манамо, кој тече кон север по западниот раб на делтата. Површината на овој регион е приближно 43.646 км2. Делтата Ориноко се одликува со тоа што не е центрична, нема лагуна и е океанска, нешто слична на делтата на реката Нигер. Секојдневните плими и осеки ја носат морската вода нагоре во „кањос“, предизвикувајќи „макарео“ или порока и го менуваат правецот на проток на вода, барем на површината.
Животна средина
Преовладувачката вегетација е во екорегионот на мочуришните шуми Делта Ориноко. По должината на крајбрежјето и речните маргини има делови од мангрови Амазон-Ориноко-Јужна Кариба, поточно екорегионот мангрови на Гвајана. На запад, и поблиску до крајбрежјето, има закрпи на екорегионот на мочуриштата Ориноко.
Морицбург
Морицбург (Moritzburg) — општина во округот Мајсен во Саксонија, Германија, помеѓу Мајсен, како поранешен центар на Саксонија и денешниот главен град Дрезден. Тој е најпознат по неговиот барокен замок, Замок Морицбург.
Селото станало пазар во 1675. Саксонскиот државен трезор се наоѓал во Морицбург од 1828. Во 1884 била изградената железничката линијата Радебојл-Радебург на тесен колосек, што го поврзало Морицбург со окружниот главен град Радебојл и Радебург. Германскиот сликар Кете Колвиц живеел во Риденхоф во Морицбург од 1944, па до неговата смрт на 22 април 1945 на покана на принцот Ернст Хајнрих фон Ветин. Во 1995 бил отворен мал музеј во Риденхоф.
Захарци
Захарци — солунско село во Егејска Македонија, Република Грција.
Зарово
Зарово (Νικόπολη, Никополи, до 1927 Ζάροβα, Зарова) — село во Општина Лагадина во Солунскиот округ, Егејска Македонија, денес во областа Централна Македонија, Грција.
Историја
Во XIX век Зарово е турско село, кое припаѓало кон Лагадинската каза на Отоманското Царство. Уште во 1892 година започнало големото влијание на Бугарската егзархија. Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. селото се состоело од 212 семејства со 945 жители Македонци Во учебните години 1881 - 1882 и 1882 - 1883, Бугарската егзархија имала учител во селото. . Во 1881 година иконата на Кирил и Методиј во црквата Свети Илија во селото била направена од познатиот зограф Крсте Николов.
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година селото имало 1500 жители Македонци. Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живееле 1896 Македонци под врховенството на Бугарската егзархија и работело егзархиско училиште.
Во текот на Втората балканска војна, селото било окупирано од страна на грчките војски, опожарено и разрушено до темел. Жителите на селото започнале да бегаат кон северните делови на земјата. По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција. На пописот од 1913 година селото се води како напуштена населба, додека на пописот од 1920 година, во селото биле евидентирани 380 жители. Според Лозанскиот договор, во селото било населено грчко население од Мала Азија, Источна Тракија и Понд. Во 1927 година, селото било преименувано во Никополи.
Демографија
Селото во пописот од 1951 година броело 576 жители, на пописот од 1961 година, во селото живееле 592 жители, во 1971 година имало 232 жители, во 1981 година имало 196 жители, додека во 1991 година имало 277 жители. Денеска, населението на селото е 315 жители според пописот од 2001 година.
NGC 5070
NGC 5070 — елиптична галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 3 јуни 1886 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5070 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 5070 има привидни димензии од 1' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 19 м 12,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -12° 32' 23"". Положбениот агол на објектот е во износ од 90°.
Други поделби
Проучување на NGC 5070 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 46432. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 285; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5550. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1061.
Надворешни врски
NGC 5070
Уво
Уво — орган за слух и рамнотежа од обете страни на главата. Само дел од увото е видлив, а остатокот е заштитен со коските на черепот. Тие ја вршат функцијата во пар — ги собираат звучните треперења и ги претвораат во сигнали кои се пренесуваат во мозокот, овозможувајќи ни да слушаме.
Градба на увото
Кај човекот, увото се состои од три основни дела: надворешно (auris externa), средно (auris media) и внатрешно уво (auris interna).
Надворешно уво
Надворешното уво се состои од ушна школка (auricular) и канал.
Средно уво
Средното уво е составено од ушно тапанче и три минијатурни коски. Централниот дел на средното уво е тапанската празнина. На предната страна се наоѓа слушната туба која го поврзува средното уво со носниот дел на голтникот, а зад тапанската празнина се наоѓа antrum mastoideum et cellulae mastoidea (мастоидна пештера и мастоидна клетка).
Внатрешно уво
Внатрешното уво се наоѓа во пирамидниот дел на слепоочната коска, меѓу нејзината внатрешна и надворешна страна, на која постојат отвори за комуникација со cavum tympani, т.е. meatus acusticus internus. Составено е од лавиринти и полжав.
Функции
Ушната школка ги насочува звуците во слушниот канал. Звучните бранови се одбиваат од цврстото тапанче терајќи го да трепери. Трите ковчиња на средното уво ги засилуваат треперењата и ги насочуваат кон ушното тапанче. Додека ушното тапанче трепери, течноста поминува преку влакненцата во полжавот кој тие треперења ги претвора во нервни сигнали. Тие со слушниот нерв патуваат до слепоочниот дел од черепниот (големиот) мозок каде се обработуваат.
Секогаш кога телото ќе се придвижи, течноста наречена перилимфа патува низ трите полукружни канали. Малечките влакненца ги чувствуваат тие движења и праќаат сигнали во мозокот јавувајќи му за положбата на телото. Со тоа му помагаат на телото да ја одржува својата рамнотежа.
Жлездите сместени во кората која го прекрива ушниот канал ја создаваат ушната маст, која го штити ушното тапанче од прав и валканици, а нејзиниот непријатен мирис ги одвртува инсектите од навлегување во увото.
Јачината на звукот се мери со децибели. Звуците чијашто јачина поминува 90 децибели предизвикуваат тешкотии и болки во човечкото уво. Звуците чијашто јачина преминува 130 децибели можат да го оштетат увото и да предизвикат глувост. Внатрешниот дел е најсложен и најважен во увото. Тој е составен од три простори. Внатрешниот дел на увото е наречен коскен лавиринт, кој има 3 дела. Едниот е предворје, кој се наоѓа веднаш зад овалното проорче. Вториот дел е наречен полжав, а третиот е составен од три полукружни канали поврзани со две торбички. Во сите три дела има течност наречена перилимфа. Полжавот е коскена цевка, што личи на куќичка на полжав која исто така е исполнета со течност наречена ендолимфа. Органот за слушање, наречен орган на Корти, има рецептори што се поврзани со нервните влакна на слушниот нерв. Овој орган е сместен на внатрешната страна на полжавот.
Џон Џозеф Першинг
Џон Џозеф Першинг (John Joseph Pershing) бил висок офицер на Оружени сили на САД. Ги имал добиено сите највисоки чинови до генерал на армија на САД. Бил водач на је Американските експедициони сили во Првата светска војна, американска војска во Европа во Втората светска војна.
Животопис
Џон Џ. Першинг е роден на 13 септември 1860 година на фарма близу Лаклид, во Мисури. Татко му бил стопанственик со германско-американско потекло. Се образувал во Лаклид во училиште за надпросечно интелигентни ученици. По училиштето бил учител на афроамериканските деца. Потоа студирал на сегашниот Труманов државен универзитет во Кирксвил. По две години се запишал на воената академија. Во младост бил кадет и офицер во Вест Поинт, а имал чест како млад да командува на погреб на претседателот Гранта. Како пропадник на коњичкиот пук стациониран во Форт Бајард, на Територија на Ново Мексико учествувал во неколку американско-индијански војни кадешто се истакнал во борби со Апачи. Со своите двајца другари поручник Џулијус Пен и поручник Ричард Б. Педок биле именувани како “три зелени П“, заедно ловеле, правеле забави, а Педок станал негов зет за сестра. Учествувал во задушување на последното востание на Сијуксите во 1890 година, бил учесник во масакрот кај Рането Колено.
Потоа бил поставен за инструктор по тактика на Универзитот во Небраска до 1895 година, а таму и дипломирал на правни студии. Станал командант на 10 коњанички пук кој бил составен од афроамерикански војници и бели офицери и учествувал во депортација на Индијанци во Канада. Во 1897 година, Першинг станал инструктор на Вест Поинт, каде станал дел од тактичкиот штаб. Поради неговата строгост и високите критериуми, студентите го нарекувале Црнчуга Џек, а подоцна во текот на Првата светска војна новинарите го омекнале овој прекар во Црниот Џек
Бил привремено унапреден во текот на Шпанско-американската војна, се борел со коњаничкиот полк на Куба и бил одликуван. Таму заболел одмаларија, а по заздравување бил назначен за шеф на царина кој ги надјледувала окупационите сили на територии заземени во војната, вклучувајќи ги Куба, Порторико, Филипини и Гвам. Учествувал во Филипинско-американската војна и бил одликуван за храброст и тактика.
Во 1901 година, привременото унапредување му било повлечено по што служел како разузнавачки офицер и таму бил одликуван за хтаброст, по што бил унапреден во чин бригаден генерал.