cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Спортско друштво Компостела
Реорганизација
Во сезоната 2007-08, новиот клуб ја освои својата Преференција лига и се врати во Терсера. Во следната кампања, откако заврши како прв во својата група, тимот го победи Атлетико Монзон со вкупни 4-2 (3-0, 1–2) и ја освои втората последователна промоција. Како и да е, ова ќе биде краткотрајно враќање, со испаѓање на крајот на сезоната, веднаш проследено со друго поради огромни финансиски проблеми. Долгогодишниот претседател Хозе Марија Канеда го напушти клубот.
ОУ „Гоце Делчев“ - Штип
Гоце Делчев — основно училиште во Штип, Општина Штип. .
Средновековна Македонија
Македонскиот народ почнува да се оформува како посебен етникум уште во раното средновековие од два носечки столба: античкото домородно македонско население (Тракијци, Илири, Стари Грци, антички Македонци, и др.), и од Словените, со нивно соединување во еден етнос. Еден од најстарите историски извори за македонските Словени е „Животот на Св. Димитрија Солунски“ од 6-от век, каде македонските словенски племиња се прикажани како имаат свои кнежевства, потчинети на византискиот цар и своја локална самоуправа на чело со жупани. Од истиот извор дознаваме и кои се најголемите словенски племиња - Берзити, Вајонити, Драговити, Ринхини, Сагудати, Смолјани и Струмјани.
Словените го асимилирале домородното население кое живеело на територијата на регионот Македонија. Доказ за тоа е и Солун, градот кој беше најголемо византиско упориште, но целосно словенизиран, каде сите негови жители збореле чисто словенски. Во најстарото „Житие на Св. Методиј“ од 9 век целосно се пренесени зборовите на византискиот цар Михаил III упатени до Светите Браќа Солунски: „...вие сте Солуњани, а сите Солуњани чисто словенски зборуваат” ивизантискиот цар, Константин Порфирогенит вели: „цела Македонија и скоро цел Пелопонез се словенизирани“ (Ibid; p. 86). Историските факти велат дека и цела Елада била словенизирана со исти словенски племиња како и регионот Македонија. Само во источна Грција (Хелас) останале џепови со автохтоно грчко-ромејско население (1). Не само Елада, туку и Епир и Тесалија во 8 век биле целосно словенизирани (2). Имаме запис дека само Грците од Елада поради аварословенските напади, се иселиле од Елада (Пелопонез) на блиските острови (3).
Веќе во втората деценија 7 век, во Македонија имаме создавање на примитивна државна формација, составена од обединетите македонски склавинии, кои дури имале и свој крал (рекс) Хатсон на чело на државата. За жал, Византијците го убиваат Хацон и македонската држава без водач пропаѓа. '''Педесет години подоцна, во 70те години од 7 век, македонските склавинии прават нов обид за обединување т.е. форирање на држава; овој пат, крал (рекс) на обединетите македонски склавении е Пребонд''', но пак Византија го уништува Пребонда и Македонија потпаѓа под Византиска т.е. Ромејска власт. Во 9 век хрониката на Теофанес Конфесор спомнува ''посебна држава „Склавиниа“ во периодот 657-658 г. на просторот на етничка Македонија''. Тогаш имаме постоење на посебна словенска држава на територијата на Македонија, но во 658 г. византискиот цар Констанс Втори ја уништува Склавинија и пак хрониката на Теофанес Конфесор потоа спомнува само склавинии, но не и држава Склавинија.
Македонија е земјата каде што настанале првите букви и книжевни дела на старословенски јазик, јазикот кој стана основа на сите словенски јазици и до ден денешен се служи по православните храмови низ словенските земји, од Македонија па сè до рускиот далечен исток. Од словенската книжнина за Македонија од средниот век, дознаваме многу детали за етникумот кој ја населувал Македонија. Не постои ниту еден Македонец во средниот век кој се декларирал како Бугарин или пак како Србин. Во “Пофалното Слово за Св. Кирил”, за кое се мисли дека е напишано од самиот Св. Климент, стои дека народот кој ја населувал Македонија е словенски или како што таму стои: „многуплодниот народ словенски“ (Извор: „Пофално Слово за Св. Кирил“, Панонски Легенди од Црноризец Храбар, крај на 9 или почеток на 10 век). Црноризец Храбар во истите Панонски Легенди, во “Житието Методиево” вели дека „сите солунчани чисто словенски зборуваат“. Во Житието на Св. Наум Охридски, напишано по смртта на Св Наум, од перото на анонимен ученик на Св Климент, во 10 век, пак се зборува само за Словени и за никоја друга народност во Македонија.
Македонците во 10 век имале и своја посебна црковна организација, во времето кога Бугарите веќе имаат оформена бугарска канонски призната Црква, и покрај тоа што северна и централна Македонија биле окупирана од бугарската држава. Во Житието на Св. Наум Охридски се зборува за „епископ Словенски“ Марко, четврт епископ на Словените од Девол, што јасно кажува дека средновековните Македонци имале религиска автономија, како посебен етникум во рамките на средновековна Бугарија од 10 век (Извор: „Житието на Св. Наум Охридски“, „Спомен за нашиот преподобен отец Наум“, 10 век, Охрид).
Впрочем, во целата средновековната книжнина од Македонија никогаш не се спомнуваат верски водачи од соседните народи, како бугарските или византиските патријарси, но се спомнуваат само државните водачи на окупаторите на македонската земја, бугарскиот и византискиот цар. Сите средновековни автори од Македонија, обично, своето пишано дело го завршуваат со годината, името на политичкиот и верскиот водач (по духовната традиција се пишува и името на нивниот верскипастир) кога е завршено делото или пак настанот што е опишан; како нивен верски пастир секогаш се опишани охридските словенски епископи.
Самоилово Царство
Види Самоилово Царство
Македонија во XI - XIV век
Македонија во 11 век била под византиска власт. Во периодот од 1040-1041 внукот на Самоил, Петар Делјан кренал востание против Ромеите но безуспешно. Исто така и Ѓорѓи Војтех, скопски големец,се побунил против Византија,но и неговиот обид завршил како првиот на Дељан.Задушувањата на востанијата биле поради неорганизираноста на македонските борци.
Извори
„Животот на Св. Димитрија Солунски“
1. (Macedonia and Greece - The Struggle to Define a New Balkan Nation, John Shea, McFarland and Company Inc., North Carolina, 1997; p. 86 )
3. (On the Chronicle of Nonemvasia see Charanis, op. cit., pp. 147 ff.), а на нивно место се населуваат словени.
Црква „Св. Никола“ - Зовиќ
Свети Никола — главна селска црква во селото Зовиќ.
Местоположба
Црквата е сместена во близина на сретселото.
Историја
Црквата била изградена во 1862 година, многу подоцна од помалата црква „Св. Атанасиј“. Според податоците кои може да се прочитаат на плочата која е исклесана на ѕидот веднаш лево од вратата, на црковнословенски е запишан следниот натпис:
Објектот на црквата бил многу оштетен во текот на Првата светска војна. Црквата била обновена во 1927 година по враќањето на селаните кои биле раселени за време на војната. Постои податок на камени релјефни плочи, вграден во фасадите на црквата, каде што се наведени имињата на дедо Богдан Секилковиќ и дедо Ангеле Ангелевиќ како ктитори на црквата. Тие потекнувале од селото и како поимотни и угледни луѓе ја потпомагале обновата на црквата. Во знак на благодарност кон нив биле изработени камените релјефни плочи на коишто се прикажани во локална народна носија. Во 1958 година, црквата била малтерисана, а покривот и трпезаријата биле поправени.
Архитектура
Во дворот на црквата се сместени селските гробишта, камбанаријата и помошен објект. Камбанаријата претставува примитивна метална конструкција којашто е покриена со пирамидален кров од ќерамиди.
IC 1820/1
IC 1820/1 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1903 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1820/1 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,7 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,5 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. IC 1820/1 има привидни димензии од 0,4' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 37 м 6,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +23° 47' 13"". Положбениот агол на објектот е во износ од 95°.
Други поделби
Проучување на IC 1820/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1693713.
Користена литература
Vol.I. Pasadena, Calif., California Institute of Technology, 1961. Also, successive volumes through 1968. (1,380) (Catalog)
С’лпово
С’лпово или Салпово (, Ардаса; до 1927 г. Σούλποβο, Сулпово ) — село во Кајларско, Егејска Македонија, денес во општината Еордеја во областа Западна Македонија, Грција. Населението брои 874 жители (2011). Се состои од грчко доселеничко мнозинство и македонско малцинство.
Географија и местоположба
Сместено е во областа Сариѓол (Кајларско Поле) на надморска височина од 641 метар, оддалечено на 7 километри југозападно од Кајлар.
Сместено е на надморска височина од 700 метри, меѓу селата Дебрец и Липинци, на 10 километри југозападно од Кајлар.
Историја
До 1924 година селото било населено со македонско и турско население, а како такво К’нчов го споменува со 810 жители од кои 650 Турци и 160 Македонци, а Милоевиќ со 180 турски и 20 куќи на роми христијани. По иселувањето на многубројното турско население во Турција во 1924 година тука се населени бегалски семејства од Мала Азија со вкупно 641 жител.
Маријанска Плоча
Маријанска Плоча ― мала тектонска плоча сместена западно од Маријанскиот Ров кој го образува лежиштето на Маријанските Острови кои сочинуваат дел од Изу-Бонин-Маријанскиот Лак. Таа е одвоена од Филипинската Морска Плоча на запад со дивергентна граница со бројни поместувања на преобразучкиот расед. Границата помеѓу Маријанската и Тихоокеанската Плоча на исток е зона на субдукција со Тихоокеанската Плоча која се спушта под Маријанската. Оваа источна субдукција е поделена на Маријанскиот Ров, кој ја образува југоисточната граница, и Изу-Огасаварскиот Ров на североисточната граница. Движењето на субдукционата плоча е одговорно за обликот на Маријанската Плоча и задниот лак.
Геолошка историја
Субдукцијата на Маријанската Плоча трае повеќе од 50 милиони години. Некои теории за потеклото на оваа мала плоча се дека кога Тиокеанската Плоча почнала да се спушта под Филипинската Плоча, вулканизмот и раширениот гребен почнале да прават лак. Оваа геолошка активност предизвикала делот од Филипинската Плоча да се откине и да стане малата Маријанска Плоча. Маријанските Острови се состојат од вулкани кои се активни и неактивни и се составени од вулкански и седиментни карпи од плеистоценот.
Дефинирање на одликите
Како што Тихоокеанската Плоча се спушта под Маријанската Плоча, таа создава ров. Ова е Маријанскиот Ров, и тоа е најдлабокиот ров во светот. Друг резултат од оваа субдукција се Маријанските Острови. Тие се образувани од дехидрација на субдукцирањето, старата океанска кора создава топење, а топењето се издигнува на површината преку вулкан. Овој вулканизам се јавува скоро 50 милиони години. Карпестиот вид во областа се вулканокластични седименти на врвот на магматските карпи. Изворот на овие карпи се од ширење на кората.
Во близина на источниот маријански брег има големи морски планини направени од серпентинитски периодит. Тие биле образувани од вулканизам од кал. Составот за морските планини се разликува во системите на Изу-Огасаварскиот Ров и Маријанскиот Ров, што укажува на регионални промени во геологијата.
Источна конвергентна граница
Тектонската плоча е приближно 100 км дебела и конвергирање на исток со брзина од 50–80 мм/год. со субдукција на Тихоокеанската Плоча на 60-100 мм/год. Зоните на субдукција на Изу-Огасаварскиот Ров и Маријанскиот Ров се движат со различни стапки. Додека северниот дел од плочата на Изу-Огасаварскиот Ров се спушта на 44 мм/год., јужниот дел се спушта на 14 мм/год. Тихоокеанската Плоча се спушта на околу 10 степени и е насочена 83 степени западно од север. Северната зона на субдукција се шири со расцепување, додека јужната има расед. Сеизмолозите проучувале како субдукционите плочи под лакот на островите влегуваат во долната обвивка и се пренасочуваат хоризонтално, отклонувајќи ја преодната зона на горната кон долната обвивка.
Западна дивергентна граница
Маријанската Плоча исто така се одвојува со брзина од 30 мм/год од Филипинската Плоча на запад. Маријанската Депресија се наоѓа на западната страна на островскиот лак заедно со сливот на задниот лак. Околу 3 милиони години, сливот почна да се шири на 4,7 цм/год. Поради задниот лак што се шири во Маријанската Депресија, островите се движат кон исток, додека плочата на Филипинското Море останува речиси неподвижна.
Иднината на плочата
Бидејќи се случува вулканизам на маријанскиот задек лачен ров и басен, овој систем би можел да продолжи да расте, но комбинирајќи ја стапката на одвојување од Филипинската Плоча заедно со субдукцијата што ја уништува Маријанската Плоча, можно е оваа мала плоча на крајот да се распадне. Стапката на субдукција е поголема од стапката на подигнување. Судирот на асеизмичките гребени и оската на ровот објаснува како се развива кривината на плочата.
Трајко Стојковски
Трајко Стојковски - Бузо (Куманово, 10 јануари 1923 - Скопје, 14 октомври 2005) — македонски комунист, учесник во НОВ, офицер на ЈНА и општественик. Прогласен е за народен херој на Југославија на 20 ноември 1951 година. Носител е и на Партизанска споменица 1941.
Животопис
Трајко Стојковски е роден во Куманово. Како член на СКОЈ (од 1941), активно учествувал во подготовките на НОВ во Куманово, а во јуни 1943 година станал борец на Кумановскиот партизански одред. Посебно се истакнал како пушкомитралезец во борбата на Дренак против четничките сили во декември 1943 година. При формирањето на Третата македонска бригада бил назначен за командант на баталјон, а подоцна за командант на Дванаесеттата македонска (скопска) бригада. Учествувал во борбите за „Црно Око“, каде неговата чета требало да пробие пат за бригадата. Има значаен придонес во ослободувањето на Скопје, односно по негова заслуга Германците биле спречени да ги урнат мостовите на Вардар.
Азербејџански јазик
Азербејџански, или именуван како азерски, а понекогаш и како азерски турски или само турски  — туркиски јазик кој е мајчин јазик на Азерите. Јазикот е службен во современата држава Азербејџан, како и во руската република Дагестан. Најголемиот број говорници на азербејџански се наоѓаат во Иран, но таму нема никаков службен стгатус. Покрај тоа, јазикот се зборува и меѓу азерската дијаспора во Грузија, Турција и останатите држави.
Азербејџанскиот е дел од групата на огуски јазици. Јазикот се дели на северноазербејџански (кој се зборува во Азербејџан и Русија) и јужноазербејџански (кој се зборува во Иран. Азербејџанскиот е многу сличен и сроден со турскиот, туркменскиот, кашкајскиот и кримскотатарскиот јазик. Овие јазици се меѓусебно разбирливи.
Потекло на поимот
Азерите го именуваат јазикот како турки (Türki) што во превод значи „турски“ или азербејџански турски (Azərbaycan Türkcəsi). Понекогаш од одреден круг на научници се користи терминот истанбулски турски за современиот јазик во Турција.
Во периодот од 1945/ 1946 година Азербејџанската Народна Влада која управувала со Ирански Азербејџан, азербејџанскиот јазик во Иран официјално го именувала како „турски “. Во 1992 и 1993 година, кога се основала современата држава Азербејџан, официјално јазикот го именувала како „турски “. Но по 1994 година властите почнале да го користат терминот „азербејџански јазик“, кој патем бил користен за време на СССР.
Самогласки
Шема на азербејџански самогласки:
Јаравараски јазик
Јаравараски јазик (или јаравара) — дијалект на мадискиот јазик, аравански јазик кој се зборува во Бразил. Јаравараскиот го зборуваат околу 155 луѓе.
Живородност
Живородно или вивипарно животно е животното кај кое ембрионот се развива во телото на мајката, наместо надвор од телото на мајката (јајценосни животни). Мајката потоа го раѓа младенчето.
Тиморска Плоча
Тиморска Плоча ― мала тектонска плоча во југоисточна Азија која го носи островот Тимор и околните острови. Австралиската Плоча се спушта под јужниот раб на плочата, додека мала дивергентна граница се наоѓа на источниот раб. Друга конвергентна граница постои со Бандската морска плоча на север, а на запад е преобразувачката граница.
Вустров (Нојштрелиц)
Вустров (Wustrow) — општина во округот Мекленбуршка Езерска Област, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија.
Салтакли (Кожанско)
Салтакли — село во Егејска Македонија, Република Грција.
ОУ „Мехмет Дерала“ - Градец
„Мехмет Дерала“ — основно училиште во с. Градец, Општина Врапчиште. .
Масакр во ноќен клуб во Орландо (2016)
Масакр во ноќниот клуб во Орландо — главниот инцидент во „Пулс“ (Pulse), геј-бар и ноќен клуб во Орландо, Флорода, САД. Масакрот се случил на 12 јуни 2016 година.
Повеќе од педесет луѓе, вклучувајќи го и напаѓачот, биле убиени во масакрот. Нападот бил најсмртоносен досега извршен врз ЛГБТ заедницата во историјата на САД, и најсмртоносниот напад во САД од терористичките напади од 11 септември 2001 година.
Филипински крокодил
Филипинскиот крокодил (Crocodylus mindorensis) е крокодил кој живее само на Филипините. Познат е и под името Миндорски крокодил (по островот Миндоро) или Филипински слатководен крокодил. На Филипините е строго забрането да се убиваат крокодилите, но сепак овој вид е со статус на критично загрозен вид, најмногу поради невообичаените методи на риболов, како риболов со употреба на динамит.
Особености
Филипинскиот крокодил е релативно мал слаководен крокодил кој е ендемски вид на Филипините. Овие крокодили не растат повеќе од 3 метри. Женките се помали од мажјаците (види полов диморфизам). Бојата на кожата е златно-кафеава, и станува се потемна со стареење на единката.
Историја и еволуција
До пред некое време Филипинскиот крокодил се сметал за подвид на новогвинејскиот крокодил (Crocodylus novaeguinae). Во минатото се среќавале и во Лузон и делови од Висајас и Минданао, но бројноста на популациите била драстично намалена најмногу поради загубата на живеалиштето. Еден друг вид Crocodylus raninus, кој живее во една мала зона на Борнео, долго време се сметал за близок роднина на филипинскиот крокодил. Според последните генетски анализи овој вид всушност припаѓа во видот Crocodylus porosus.
Заштитен статус
Иако во минатот овој крокодил се среќавал насекаде низ Филипините, денес тој е критично загрозен. Многу малку се знае за неговата точна распространетост и за релациите со морскиот крокодил со кој делат исто живеалиште. Се смета дека најдобро решение за зголемување на бројот на овие животни е преку програмите за одгледување млади крокодили и нивно враќање во дивината. Овие програми се покажале доста успешни за зачувување на други животни. Во 1992 година популацијата во дивината се проценува на 1000 единки, а во 1995 се смета дека нема повеќе од 100тина возрасни единки. Crocodylus mindorensis се сметало дека е изумрен во регионот на северен Лузон, сè додека во 1999 во Сан Марино, Изабела, не бил уловен жив примерок на овој вид. Уловениот крокодил го добил името Изабела и бил однесен во центар за рехабилитација и истражување на крокодилите од каде повторно бил вратен во дивината во август 2007 година. Овој примерок бил долг 1,6 метри во времето кога бил пуштен во дивината ,
Роми Шнајдер
Роми Шнајдер (Romy Schneider, Виена, 1938 -, ) — австриска филмска артистка. Снимила повеќе од 50 филмови, најмногу во Франција и во Италија, а најпознати ѝ се улогите во филмовите: „Сиси“, „Кардинал“, „Победници“, „Убиството на Троцки“ и „Директна смрт“.
Во 2018 година, режисерката Емили Атеф (Emily Atef) го снимила филмот „Три дена во Киберон“ во кој е прикажан исечок од престојот на Роми Шнајдер во бањата Киберон, каде што се лечела во 1981 година.
Лупе Фијаско
Васалу Мухамед Џако (Wasalu Muhammad Jaco), роден, познат по своето уметничко име Лупе Фијаско (анг. Lupe Fiasco) — американски музичар награден со голем број награди како Греми наградите. Лупе Фијаско се занимава со рап музика. Светската слава ја стекнал со објавувањето на неговиот прв албум „Lupe Fiasco's Food & Liquor“ во 2006 година. Овој албум доби многу позитивни, но и негативни критики. Светски познатиот американски рапер Џеј-Зи го опиша Лупе Фијаско како „потребно освежување“ во полето на рап музиката која полека почна да се претвора во поп, а критичарите го опишуваат како „предводник на новата генерација на рап музичари“.
Ќопрулу Нуман-паша
Ќопрулу(заде) Нуман-паша (Numan Pasha Kypriljoti; 1670–1719) ― османлиски државник кој бил голем везир на Османлиската Империја помеѓу јуни и август 1710 година. Тој бил член на влијателната фамилија Ќопруловци, како и дамат („младоженец“) на Османската династија откако се оженил со Ајше, ќерката на султанот Мустафа II.
Кога го започнал својот мандат како голем везир, Ќопрулу Нуман-паша имал углед на чесен, нерасипан и способен организатор и искусен војсководец. Од него се очекувало да ја реши многу тешката политичка ситуација предизвикана од кралот Карл XII Шведски, кој се повлекол на османлиските земји по неговиот пораз во Битката кај Полтава 1709 година. Кралот Карл и неговиот политички сојузник, Кримскиот хан Девлет II Гирај, го убедиле османлискиот султан Ахмед III да започне војна против Русија на Петар Велики. Во обид да избегне приклучување кон војна, Ќопрулу Нуман-паша ветил голема војска која ќе го придружува кралот Карл до Балтичкото Море преку Полскa. Сепак, овој план бил сметан за опасен, бидејќи можело да значи дополнителни проблеми со Полска и Русија. Покрај тоа, како побожен муслиман, тој вовел тврдокорни верски дејствија против католиците и православните христијани кои живеат во османлискиот главен град Константинопол, предизвикувајќи странски критики.
Неуспешно во одржувањето на мирот со Русија и стабилизирањето на политичката ситуација во Истанбул, Нуман-паша бил сменет од функцијата по само два месеци и два дена. Политичката ситуација тогаш довела до Руско-турската војна од 1710-1711 година. И покрај неговиот неуспешен мандат, тој ја продолжил својата работа на високи функции и во цивилни и во воени. Неговите војници ја уништиле австриската војска во Босна откако Австрија го освоила Белград во 1717 година. По неговата победа, тој бил поставен на Крит како управник на негово барање, но се разболел штом пристигнал на островот. Починал во Ираклион во 1719 година.
Папа Северин
Северин (лат. Severinus PP.; ? - 2 август 640) — римски папа од 28 мај 640 до 2 август 640 година. Се откажал од потпишување на монотелистичката доктрина, во врска со која византискиот цар Ираклиј го поддржувљал монотелитизмот и се откажаувал од признавањето на папата Северин. На крајот на караиштата императорот го признал за папа. Набргу потоа, Северин умрел.
Јарнсакса (месечина)
Јарнсакса, познат и како „„Сатурн L““ (привремена ознака „S/2006 S 6“), е природен сателит на Сатурн. Неговото откритие беше објавено од Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Jan Kleyna и Brian G. Marsden на 26 јуни 2006 година, од набљудувања направени помеѓу јануари 5 и 29 април 2006 година.
Јарнсакса е со пречник од околу 6 километри и кружи околу Сатурн на просечно растојание од 18.556,9 Mm за 943.784 дена, со наклонетост од 162,9° кон еклиптиката (164,1° до екваторот на Сатурн), во ретроградно насока и со занесеност од 0,1918 година. Тој е член на Нордиската група на неправилни сателити.
Името е по Јарнсакса, во нордиската митологија
Космос-1362
Космос-1362 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 6 мај 1982 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-1362 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 115,5 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1495 км, а најмалото на 1466.
Муамер Гадафи
Муамер Гадафи или Муамер ал Гадафи (معمر القذافي, роден на - ) беше либиски водач од 1969, па сè до неговата смрт во 2011 година.
Рани години
Гадафи е роден на 7 јуни 1942 година, како најмладо дете во бедуинско семејство во пустинската област Сирт. Завршил студии по право на Либискиот универзитет со високи оценки, по што се запишал на воена академија во Бенгази во 1963. Еден период се школувал и во Мостар, Југославија, во рамки на програмата за размена на студенти. По дипломирањето бил испратен во Британија на понатамошно усовршување во Кралската воена академија Сендхарст, а по враќањето во Либија го основал Сојузот на слободни офицери со кои во 1969 г. преку воен удар го сменилке кралот Идриз и воспоставиле воена диктатура.
Први години од владеењето
По зазимањето на власта, Гадафи ја создал Социјалистичката Народна Либиска Арапска Џамахирија и пропагирал политички систем на народни конгреси и комитети, како директна демократија без парламентаризам. Во 1976 година ја објавил Зелената книга во која ги навел своите политички цели. Оваа книга, која претставува збир од неговите филозофски мисли кои, пак, биле предмет на истражување на цел еден отсек на водечкиот либиски универзитет, била вгравирана и на многу згради во градовите низ Либија.
Гадафи ги национализираше нафтените компании и банки, протерал 25 000 Италијанци од земјата и во 1970-те и најмногу профитирал од зголемувањето на цената на нафтата. На тој начин Либија станала богата земја. Во следните години била развиена сопствена општествена теорија.
Иако остро ја осудуваше корупцијата која би довела до тоа ограничен број Либијци да стекнат огромно богатство, Гадафи и семејството стекнале огромно богатство, благодарение на тоа што Либија има најголеми резерви на нафта во цела Африка. Се залагал за единство на арапските земји, а на негово инсистирање била основана Африканската унија, која била прогласена за наследничка на Организацијата на африканското единство.
Огромното нафтено богатство на Либија со години било користено за финансирање на екстремистичките движења и нивните водачи. Гадафи ја поддржувал Палестинската ослободителна организација, а во 1970-те и 1980-те и многу други муслимански ослободителни движења, со што неговиот режим се заплеткал во терористички активности и во арапските и во неарапските земји. Во половината на 1980-те години меѓународната заедница го сметала за главен финансиер на меѓународниот тероризам.
Се сметало дека е главен финансиер на движењето Црн септември кое извршило масакр над израелските спортисти на Олимписките игри 1972 г. во Минхен, а САД директно го обвиниле за подметнување бомба во една берлинска дискотека во 1986 г. во која загинале тројца, а биле повредени над 200 лица, повеќето американски војници. Напнатоста меѓу Либија и Западот достигнала кулминација за време на администрацијата на американскиот претседател Роналд Реган, кој се обидувал да го тргне Гадафи од власт. Во март 1982 година, САД вовеле забрана за увоз на либиска нафта и извоз на американска технологија за нафтената индустрија во Либија.
Во текот на 1990-те Либија трпела економски санкции и дипломатска изолација како резултат на одбивањето на Гадафи да потпише испорачување на двајца Либијци во САД и Британија, обвинети за подметнување бомба на летот на авиокомпанијата Пан Американ над Локерби во Шкотска, кога загинале 270 лица. Во 2003 година, Либија официјално ја прифатила одговорноста за подметнувањето бомба, а Гадафи се согласил да исплати отштета од 2,7 милијарди долари на семејствата на загинатите, т.е. по 10 милиони за секоја жртва.
Период до востанието
Од крајот на 1990-те Гадафи започнал да работи на подобрување на односите со западните земји, а уште пред нападот врз кулите близначки на 11 септември 2001 во Њујорк се заложил за борба против Ал Каеда. Американскиот Стејт департмент во 2006 г. објавил дека повторно ќе воспостави дипломатски односи со Либија. Потоа следеле посети од европските претседатели и премиери, американските конгресмени, инвеститорите и претставниците на нафтените компании, кои му се додворувале за наклонетост, договори, нафта и пристап до пазарот.
Востание и пад
Кон средината на февруари 2011 година, Либија била зафатена од народен бунт, сличен на оние во Египет и Тунис, во кој демонстрантите барале сметнување на Гадафи. Кон крајот на март НАТО започнал воена интервенција во земјата под мандат на ООН, чија цел била наводната заштита на цивилите.
Турска лира
Турска лира (тур.: Türk Lirası, ISO 4217: TRY, бројчен код 949) е парична единица на Република Турција и непризнаената турска Република Северен Кипар.
Историја
По извесен период во кој лирата била врзана за британската фунта и францускиот франк, во 1946 година бил усвоен односот 2,8 лири = $1 што се одржувал до 1960 година, кога валутата била девалвирана до 9 лири = $1. Од 1970 година функционирала серија на фиксни, а потоа и флуктуирачки курсеви во однос на доларот како што вредноста на лирата почнала да опаѓа.
Поради хроничната инфлација во Турција од 1970 до 1990 година, лирата имала голема депресијација на вредноста. Турција имала висока стапка на инфлација во споредба со развиените земји, но никогаш не доживела хиперинфлација. Од просечните 9 лири за 1 американски долар во доцните 1960-ти, валутата дошла во сооднос од околу 1.650.000 лири за 1 американски долар кон крајот на 2001 година. Тоа претставувало просечна инфлација од над 40% годишно.
Кон крајот на декември 2003 година Големото народно собрание на Турција усвоило закон со кој се овозможува отстранување на шест нули од турската лира и создавање нова валута, воведена на 1 јануари 2005 година. До 31 декември 2008 бил преодниот период од кој официјално валутата почнува да се нарекува Нова турска лира.
Изглед
Сите банкноти и монети на позадината го имаат ликот на Мустафа Кемал Ататурк од различни периоди од неговиот живот од 1930 година, со исклучок на некои банкноти од втората емисија (1937-1942 г.) кои го имаат ликот на турскиот војсководец и политичар Мустафа Исмет Инени.
Алшар - допри го сонцето
Организација
Фестивалот е организиран од страна на Здружението за велосипедизам „Тиквешки точакџии“ од Кавадарци, а поддржан е од многу покровители и спонзори, како и од страна на локалната власт од Општина Кавадарци. Меѓу бројните покровители и поддржувачи на фестивалот се: „Кожуфчанка“, "Слога", "Инсиг Осигурување", „Витаминка“, „Алкалоид“, превозниците „Сам-вел“ и „Екстра-бус“, ,кавадаречките претпријатија „Хидро-Бошава“, Месарница „Камес“, „Бадев“, ресторан „Ексклузив“, „Вел-Ком Трејд“, „Мак-каб“, „Балкан Турист“, „Гала“, „Инел“, и техничка поддршка од "Екстрим Сервис-Илија Стамаџиев", МВР-Кавадарци, Гранична Полиција-Југ, Брза Помош-Кавадарци, Противпожарна единица-Кавадарци и др.
Покрај поддршката во организирањето од покровителите се обезбедени ручек, неограничени количества на освежителни пијалаци и вредни подароци за учесниците.
Патеки и активности
Спортските активности на фестивалот „АлШар - допри го сонцето“ вклучуваат две велосипедски и две планинарски тури чија заедничка почетна и завршна точка е регионалниот пат на влезот во село Мрежичко.
Големата велосипедска тура е во должина од 52 километри. Започнува на регионалниот асфалтен пат на влезот на село Мрежичко, непосредно до фабриката за минерална вода „Кожувчанка“. Заедно со малата тура продолжува по регионалниот асфалтен пат кој води кон селото и рудникот Р’жаново и селата Мајден и Рожден. Се одвојува на крстосницата за Мајден и Рожден од каде што по асфалтен пат се искачува до селото Рожден од каде што започнува земјениот - оф-роуд дел низ многу убави предели со природни реткости. Од селото Рожден продолжува по шумски пат да вози низ зимзелената борова прашумата со многу стари столетни борови и ретки видови растенија, каде пристигнува до малото село Арничко. Продолжува да се искачува по падините на планината Козјак која е огранок на Кожуф и минувајќи ја месноста Мешник достигнува до највисоката точка на турата - превојот Трибор, висок 1470 метри надморска височина, преку кој води пат до селото Витолиште во прилепскиот дел на Мариово. Од превојот Трибор започнува долг спуст кон месноста Круша каде се изминуваат 36 километри. Од месноста Круша, патеката слегува од планинската падина и навлегува во долината крај левиот брег на реката Блашница стигнувајќи до рудникот Алшар каде се поклопува со трасата на малата велосипедска тура и преку селото Мајден излегува на асфалтниот регионален пат од каде се враќа назад до кампот во село Мрежичко.
Малата велосипедска тура е во должина од 28 километри. Започнува на регионалниот асфалтен пат на влезот на селото Мрежичко и заедно со големата тура продолжува по него сè до крстосницата и раздвојувањето на патиштата за селата Мајден и Рожден. Продолжува по земјен пат со благ наклон и искачување кон селото Мајден каде стигнува до рудникот Алшар од каде што по кратка нагорнина прави мал круг и се враќа по истата траса возејќи по регионалниот пат назад до кампот во Мрежичко.
Големата планинарска тура е во должина од 15 километри и во организација на планинарското спортски друштво „Орле“ од Кавадарци. Започнува од стартот и минувајќи крај фабричките погони на „Кожувчанка“ во целост се движи по западната падина на планината Кожуф низ шумовит предел со прекрасна природа. Оди кружно по падината над рудникот за никел Р’жаново, и достигнува над селото Мрежичко, покрај изворите на Изворска на местото наречено Васов Град, од каде што се враќа назад во кампот на фестивалот.
Изданија
На првото одржано издание во 2016 година неофицијално имало преку 1000 учесници со почетни пакети, а посетители имало многу повеќе, што се забележувало во неколку километри долгата колона со паркирани возила на влезот на селото Мрежичко, каде се одржуваше централната манифестација. Во кампот биле подигнати околу 250 шатори во кои биле сместени учесниците. За сите учесници бил обезбеден бесплатен пијалак во неограничени количини, ручек и добра забава со диџеи, рок група "Епидемија" и проекција на кавадаречката народна приказна „Ѓаволот од Мајден“, а била организирана и игра со повеќе вредни подароци меѓу кои и доделување на велосипед како главен подарок. Особено привлечно за многу учесници на настанот била привлечната приказна за рудникот Алшар, бидејќи многумина од нив се искачиле на едно од достапните окна на Алшар.
Катерина Девдера
Катерина Девдера (Девдера Катерина Михайлівна, родена на 25 ноември 1990, Качкивка, Виничка област) — украинска поетеса, преведувач. Член на Националната унија на писатели на Украина (2013).
Животопис
Таа е родена на 25 ноември 1990 година во селото Качкивка, Јампилски реон, Виничка област. Средното образование го добила во родното село. Дипломирала на Педагошкиот универзитет во Виница (2012) - филолошки факултет, Институт за филологија и новинарство. По завршувањето на средното училиште се врати во својата мала татковина, работеше во локалниот образовен систем. Од 2014 г. — дипломиран студент на Институтот за литература Т. Шевченко.
Жоашен де Беле
Жоашен де Беле (француски: Joachim du Bellay, роден во во  - починал на  во ) — француски поет и критичар.
Биографија
Жоашен де Беле е роден во благородничко семејство во западна Франција. Тој студирал право во Поатје и Париз. Во 1549 година ги објавил првите сонети инспирирани од Петрарка. Во тоа време Жоашен де Беле се вклучил во активностите на Плејадата, литературна група, застапени за создавање на модерна литература на француски јазик. Во 1553 година тој заминал за Рим со својот братучед Жан де Беле, кардинал и познат дипломат. По враќањето во Франција во 1558 година објавил две збирки поезија, исполнети со меланхолија и горчлива иронија.
Почина во почетокот на 1560 година.
Црвоточни растенија
Црвоточни растенија — еукариотски, тревести и зимзелени растенија. Пред 330 милиони години егзистирале и џиновски, дрвенести црвоточини.
Најкарактеристичен претставник на денешните црвоточни растенија е црвоточината (Lycopodium clavatum). Нејзиното вегетативно тело е диференцирано на тенок корен, хоризонтално стебленце и вертикални изданоци со иглести ливчиња, а на врвот на изданоците се развиваат спороносни класови, кои содржат спорангиуми со спори.
Саракин
Саракин — село во Егејска Македонија, Република Грција.
Формаџо ди Фоса
Формаџо ди Фоса (сирење од јама на италијански) е сирење од Сољано ал Рубиконе во регионот Емилија-Ромања во Италија. Името на сирењето, што буквално значи „сирење од јамата“, е изведено од процесот на зреење на сирењето во специјални јами ископани во карпа од туф. Сирењето моментално се произведува во областите помеѓу долините на реката Рубикон и Марекија. Во 2009 година, на формаџио ди фоса му бил доделен статус на италијански еквивалент на заштитена ознака на потекло.
Процес на производство
Сирењето Фоса се прави со овчо, кравјо млеко или мешавина од двете. Сирењето обично созрева околу 30 дена пред да се стави во „фоса“, јама ископана во земјата и обложена со слама. Јамата се подготвува со согорување на слама внатре за да се отстрани влагата и да се стерилизира просторот. Сирењето се завиткува во платнени кеси и се става во јамата, која потоа целосно се затвора додека сирењето созрева дополнителни 80 до 100 дена. Запечатувањето на јамата го ограничува кислородот достапен за сирењето, овозможувајќи процес на анаеробна ферментација. Откако ќе се извади од јамата, сирењето се остава да созрее уште три месеци. Техниката на правење формаџио ди фоса датира од 15 век.
Наводи
<references group="" responsive="1">
Дејан Узелац
Дејан Узелац (27 август 1993) е српски професионален фудбалер кој игра како дефанзивец за босанскиот прволигаш Борац Бања Лука.
Клупска кариера
Роден во Зрењанин, Узелац ја започнал својата кариера со локалниот клуб Банат, каде што го направил своето деби за сениорскиот тим во последниот натпревар од сезоната 2010–11 во Првата лига на Србија, против Млади Радник.
Тој исто така бил позајмен на Задругар Лазарево за сезоната 2011-12 во српскиот лигаш Војводина. Враќајќи се во својот матичен клуб, Узелац исто така бил користен двапати за сезоната 2012-13. Откако поминал една сезона со Пролетер Нови Сад, Узелац се приклучи на босанскиот прволигаш Дрина Зворник во летото 2014 година.
На почетокот на февруари 2015 година, тој потпишал двегодишен договор со Железничар, но една година подоцна се преселил во друг клуб од истиот град, Олимпик. Во летото 2016 година, Узелац се приклучил на Металац Горњи Милановац. На почетокот на 2017 година се вратил во Олимпик. Тој го напушти Олимпик во јуни 2017 година.
Во јануари 2018 година, Узелац повторно се вратил во Олимпик. На 15 јули 2019 година потпишал со Слобода Тузла. Узелац го направил своето деби за Слобода на 21 јули 2019 година, во победата со 2–1 на домашната лига против Радник Бијелина. Тој го постигнал својот прв гол за Слобода во поразот од 2–1 на гости во лигата против Борац Бања Лука на 8 декември 2019 година.
На 20 јануари 2021 година, Узелац потпишал договор на една и пол година со Борац Бања Лука. Тој дебитирал во лигашки натпревар против Вележ Мостар на 5 март 2021 година. Узелац го постигнал својот прв гол за Борац на првенствен натпревар против неговиот поранешен Олимпик на 11 април 2021 година. Тој го освоил својот прв трофеј со Борац на 23 мај 2021 година, со што станал шампион на босанската Премиер лига на еден натпревар пред крајот на сезоната 2020-2021.
Трофеи
Борац Бања Лука
Ага Јусуф-паша
Ага Јусуф-паша (Јусуф-паша агата), познат и како Гурџу Јусуф-паша (Јусуф-паша Грузиецот), бил османлиски војсководец и голем везир од 18 век.
Јусуф-паша бил со грузиско потекло и бил одземен преку данокот во крв. Во 1710 година, тој бил назначен за Ага на јаничарите, командант на јаничарите. Како воен водач, тој станал успешен за време на Прутската кампања (1710–1711). Со Договорот од Прут (1711), Петар Велики од Руското Царство се согласил да обезбеди слободен премин за кралот Карл XII Шведски да се врати во својата земја. Следната година, Ага Јусуф-паша бил назначен за голем везир. Сепак, иако составен командант, му недостигало вештина на државник. Кога Петар Велики одбил да дозволи слободен премин на карл XII, османлискиот султан Ахмет III (вл. 1703–1730) одлучил да и објави војна на Русија. Но, Ага Јусуф-паша го убедил султанот да се откаже од идејата верувајќи дека Петар Велики конечно ќе ги следи условите на договорот. Меѓутоа, рускиот цар сè уште не сакал, а налутениот султан го разрешил Ага Јусуф-паша од неговата функција како голем везир на 11 ноември 1712 година. Иако бил протеран на островот Родос, набрзо бил погубен.
Вустров
Вустров може да се однесува на следниве места во Германија:
Банаваски јазик
Банаваскиот е индијански јазик, поточно дел од групата на аравански јазици. Овој јазик го зборуваат банава народот кој брои 70 жители. Јазикот се зборува во Бразил.
Лира (појаснување)
Поимот лира може да се однесува на:
IC 1821
IC 1821 — галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 23 март 1903 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1821 е од видот S?. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,1 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,9 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. IC 1821 има привидни димензии од 0,4' х 0,4'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 37 м 24,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +23° 51' 49"".
Други поделби
Проучување на IC 1821 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 86325.
Охридска архиепископија
Охридска архиепископија — првата словенска православна црква која дејствувала на голем дел од Балканскиот Полуостров која се смета за историска составница на Македонската православна црква во Македонија.
Теории за настанокот на Охридската архиепископија
Поновата теорија за постанокот на Охридската архиепископија тврди дека таа е идентична со поранешната Архиепископија Јустинијана Прима која била основана од Јустинијан I во 535 година, во неговото родно место. Оваа теорија се задржала доста долго време, поточно сè до укинувањето на Охридската архиепископија (1767).
Во XIII век се појавила една сосема нова теорија за името и за правната положба на Охридската архиепископија според која Архиепископијата е исто што и некогашната Архиепископија Јустинијана Прима, па затоа и привилегиите издадени од цар Јустинијан во 11 и 131 новела на Архиепископијата на Јустинијана Прима важат и за Охридската архиепископија. Оттогаш и меѓу византиските историчари од тоа време се формира мислењето дека потеклото на Охридската архиепископија се основа на 11 и 131 јустинијанова новела. Според Цахарие оваа теорија ја измислил некој клирик од Охридската архиепископија. Х. Гелцер изнел свое мислење, според него, таа се појавила некаде во средината на XII век, во времето на охридскиот архиепископ Јован Комнин. До таков заклучок дошол бидејќи Јован е прв од охридските архиепископи кој се потпишувал со титулата Архиепископ на Јустинијана Прима. Веќе 1157 година постои негов потпис.
Црковни почетоци
За време на владеењето на царот Јустинијан I (527 — 565), кој потекнувал од местото Тауресиум (денешен Таор), близу до денешното Скопје, бил изграден нов град наречен Јустинијана Прима, во близината на родното место на царот. Скупскиот митрополит бил издигнат на ниво на автокефален архиепископ. Кателијан бил првиот архиепископ на архиепископијата Јустинијана Прима. Останати познати архиепископи се Бененат, Павле, Јован I, Леон и последниот Јован IX, кој во 680/681 година учествувал на Трулскиот собор во Цариград.
Црковна традиција наметната од Јустинијана Прима ја наследува Свети Климент, како прв словенски епископ воопшто во светот. Според пишаните документи од средновековна Македонија, т.е. житија, средновековните Македонци како духовни водачи ги спомнуваат деволските (охридските) епископи, а цариградскиот или преславскиот патријарх никогаш не се спомнати и целосно се игнорирани, што јасно укажува дека Македонија имала црковна автономија во тој временски период.
Бугарска управа
Во IX век, делови на Македонија потпаѓаат под бугарска власт. Тогаш, за да ја признае бугарската црква, римскиот папа му наредил во 866 на бугарскиот цар Борис секој народ во неговата држава да избира свој епископ, а сите епископи да избираат архиепископ на Бугарија. Целото папско правило гласи: ”Episcopos gentium singularum scire convenit, quis inter eos primus habeantur, quem velut caput existiment et nihil amplius praeter eius conscientiam gerant etc.”. Бидејќи северна и централна Македонија била под власта на Бугарија, само за тие области од македонската етничка територија, се избирал заеднички епископ од македонско потекло. Но, тоа правило се почитувало дури од последната деценија на IX век. Инаку, македонските склавинии кои биле под Византија, како на пример Драговитија, си ги задржале своите епископи. Како последица на тоа, Бугарија ја спровела наредбата. Кон крајот на IX век, бугарскиот цар Борис I ја одвојува Македонија како посебна единица со свои епископи кои не биле бугарски ни цариградски и за управник на македонската автономна област го назначува Св. Климент.
Рускиот славист Туницкиј според Краткото житие на Св. Климент и Џуканжовиот список тврди дека македонските автономни области тнр. Кутмичевица ја зафаќале територијата на Македонија до Солун на југ, на запад до јадранскиот брег, додека северната граница не може авторот да ја определи. Св. Климент, македонскиот етнички простор го поделил на 12 околии, каде службен јазик и писмо бил словенскиот, а црковниот клир бил ослободен од плаќање даноци на Бугарија.
Наследниците на Св. Климент, духовни и граѓански управители на македонските автономни области ја носеле титулата „епископ на словенски јазик“, каде што старословенскиот збор „јазик“ означува „народ“ т.е. етнос. По Св. Климент, имало уште 3 генерации словенски епископи, од кои зачувано е името на „епископ Марко на словенскиот народ“. Сето ова доведува до заклучок дека македонското население било одделно од бугарското и останатото околно население.