cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алеаторика
Филмска музика
Примери за обемно алеаторско пишување може да се најдат во мали пасуси во музиката за филмот „Слики“ на Џон Вилијамс. Други филмски композитори кои ја користеле оваа техника се Марк Сноу (Икс-Фајлови: Борба за иднината), Џон Кориџлијано и други.
Ерос Капеки
Ерос Капеки (Eros Capecchi; р. ) — италијански професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата.
Распоред на резултатите на големите трки
СО = се откажал; — = не учествувал
Историја на отомански Цариград
Историја на османлински Констанстинопол — периодот од заземањето на Цариград од страна на Османлиите на 29 мај 1453 година до распаѓањето на Отоманското Царство во 1922 и поставувањето на главниот град на Турција да биде во Анкара на 13 октомври 1923 година.
Во градот се наоѓало и седиштето на калифатот преку кое градот станал важен религиозен центар во муслиманскиот свет, а овде продолжила да опстојува и Вселенската патријаршија како центар на христијанскиот православен народ. Во градот била помешена културата на Селџуците, Ромеите, Арапите и Персијците. Ова означувало дека во градот живеело население од различен етнички и религиозен карактер. Градот најголем развој имал за време на владеењето на Сулејман Величествениот, додека пак во времето на Мехмед III се почувствувал мал пад поради поразите на царството во војните во Европа. По смртта на Ахмед I во градот речиси немало изградба на нова џамија или некои позначајни градби. Влошувањето на економската ситуација довело до стагнација на културата и науката и зголемување на влијанието на западните сили во сите сферите на животот на царството и неговиот главен град.
Мехмед II
На 29 мај 1453 година, Османлиите го зазеле Цариград а самиот султан наредил тридневно ограбување на градот од страна на неговата армија, според исламската традиција. На третиот ден Мехмед II качен на бел коњ, влегол во градот преку Адријанополската порта (Едренекапи), свечено марширајќи кон центарот на градот Августајон пристигнувајќи пред Аја Софија која веднаш наредил да се претвори во џамија под името Аја Софија џамија кабир или Големата џамија на Света Софија. За претворање во џамија било потребно да се изгради минаре за муезинот за да ги повикува верниците на молитва, како и некои внатрешни промени како изградба на минбер (говорница) и михраб (насока кон Мека).
По крајот на грабежите, една петтина според традицијата паднала во негова сопственост. Така, својот дел од грчките робови наредил да бидат населени кај месноста Фенер која станала позната како грчка населба на градот. Освен тоа, султанот наредил иселување на жителите на грчките села по должината на Босфорот. Повеќе од 30.000 Римјани (жители на туку што освоената Римско Царство) и Латини (поим за западноевропските католички народи) биле продадени на пазарите за робови во Едрене, Бурса, Галиполе, Анкара и Пловдив. Според некои извори, во времето на освојувањето на Цариград во околината живееле околу 70.000 луѓе од кои 50.000 биле продадени во ропство или присилени на егзил, додека околу 10.000 останале во градот како слободни граѓани. Исто така биле извршени и неколку погубувања по судски пат врз венецијански и џеновски граѓани како и врз каталонскиот конзул и неколку други негови сонародници. Лука Нотарас, кој Мехмед најприн сметал да го назначи како нов префект на осланлиски Цариград најпрвин бил поштеден од погубување, но по одбивањето да се откаже од својот син во полза на султанот, тој бил погубен. Неколку значајни личности успеале да побегнат од градот, како кардиналот Исидор Киевски, архиепископот Леонард Хиос, Георгиј Сфранцес итн. Мехмед наредил да бидат разрушени и дел од ѕидините околу кулата Галата и целото оружје да биде запленето. Галата долго време го задржила својот христијански дух а султанот им забранил на муслиманите да се населат во овој дел од градот поради кое Галата не се сметала како дел од градот туку како место каде живееле неверниците. Управителот на Галата Ломелино заедно со неговите синови морале да стапат во служба на султанот додека неколку девојки биле однесени во султанскиот харем.
На почетокот на јуни 1453 во Аја Софија во придружба на султанот за првпат се одржала петочната молитва. Во дворот на џамијата биле поставени две дрвени минариња, крстот од куполата бил променет со полумесечина додека фреските и мозаиците во внатрешноста на храмот биле покриени со вар, освен четирите ангели кои се наоѓале веднаш под сводовите. На ист начин поголемиот број на византиски цркви биле претворени во џамии и текиња. Но Мехмед II задржал голем број од паганските симболи на градот како столбот на Јустинијан од плоштадот Августајон, Змискиот столб и обелискот на Теодосиј од хиподромот итн. Столбот на Јустинијан бил соборен по некое време кога некои астролози го убедиле на султанот. Дел од фрагментите од статуата биле однесени во Топкапи-сарај, пред да бидат потопени за создавање на топови во следниот век. Златната порта, преку која поминувале римските цареви и преку која се сметало дека треба да се врати Константин XI Палеолог, била соѕидена Името на Адријанополската порта било променето во Едрене капи, станувајќи симбол на османлискиот триумф и место каде биле одржувани годишни церемонии и прослави по повод заземањето на градот. Преку духовниот ментор на султанот, шеикот Акшемсетин, Мехмед наредил изградба на Ејуп Султан џамија. Оваа џамија била изградена прва по заземањето на градот бидејќи во неа се наоѓа гробот на Абу Ајуб ал-Ансари кој бил наследник на муслиманскиот пророк Мухамед. Ансари загинал за време на Опсадата на Цариград во 674 година.
Османиските власти се обиделе бргу да ја вратат економската важност на градот преку повикување на сите народи кои живееле во освоените делови од царството и кои традиционално се занимавале со трговија и занаетчиство, да се населат во Цариград. Така турското население од Аксарај, Караман и Самсун како и ерменското од Бурса, Токат, Сивас, Кајсери, грчкото од Синоп, Трабзон и егејските острови и евреите од Солун биле населени во новата престолнина. Во градот некогаш постоеле населби населени со Ерменци, Турци и Грци. Мехмед ги повикал да се вратат во своите домови кои ги напуштиле во времето на Византија, доделувајќи им бенефиции во нивната трговија. На овој начин во градот се населиле голем број на занаетчии, трговци, морнари, инженери кое довело до зголемување на бројот на населението на градот. Неемуслиманското население немало воена обврска туку им бил наложен посебен данок. Султанот назначил везир кој бил одгворен за одржување на редот на градот, наредил реконструкција на оштетените ѕидини, владини објекти, приватни куќи и каналите за снабдување со вода. Исто така биле потпишани договори со италијанските трговски градови за размена на стока. На Џеновската република и биле задржани привилегиите во Галата а подоцна на Венецијанците и на Франките им било дозволено да се населуваат во тој дел од градот.
Мехмед наредил на Грците избор на нов православен патријарх. Така Генадиј Сколариј станал новиот патријарх на Цариградската патријаршија. Церемонијата за неговото прогласување за патријарх се одвила во црквата на Светите Апостоли како втор најголем и најважен храм во градот за христијаните во јануари 1454 година. Црквата станала катедрално седиште на патријаршијата. Според новиот закон, царевиградскиот патријарх станал одговорен не само за однесувањето на грчките христијани во градот, туку и за сите православни христијани во целото царство во Мала Азија, Грција, Македонија, Бугарија, Романија, Србија и Албанија покрај патријарсите на Ерусалим, Антиохија и Александрија. Во овој период биле поштедени неколку цркви во градот, но на христијанските верници им било наложено да носат посебна облека и им било забрането да носат оружје. Христијанското население во градот плаќало данок наречен џизија.
Во 1456 година седиштето на патријаршијата било преместено во манастир Богородица Памакаристос. Во зимата 1457-1458, Мехмед конечно својата резиденција ја пренесел од Едрене во Цариград и тоа во Ески-сарај (денешен Истанбулски универзитет) во близина на форумот на Теодосиј. Во овој период продолжила и реставрацијата на ѕидините во јужниот дел на градот каде биле изградени три поголеми кули кај некогашната Златна порта во внатрешноста на ѕидините, формирајќи тврдина од седум кули која тврдина денеска е позната како Еди-куле. Овде најпрвин бил сместен султанскиот трезор и архива а подоцна тврдината служела како затвор. Во 1461 година била основана Вселенската патријаршија на Ерменската Апостолска црква а истата 1461 година била разрушена црквата на Светите Апостоли заедно со бројните гробници на византиските цареви и патријарси на Цариград. На ова место во 1470 година била изградена Фатих џамија како комплекс од згради кој вклучува медреса, библиотека, болница, бања, кујна и ан. Во градината на џамијата бил погребан султанот Мехмед II, кој починал во мај 1481 година. Во соседните сводови била погребена мајката на Мехмед, Хума Хатун.
Во ноември 1463 година во тврдината Еди-куле бил погубен последниот цар на Трапезунтското Царство, Давид заедно со неговите синови поради одбивање да го прифати исламот. Во 1464 година била изградена џамијата Махмуд Паша а во 1466 џамијата Мурат Паша. Овие џамии не се разликувале од џамиите кои претходно биле градени во Бурса и Изник, но во следниот период Османлиите започнале да го користат искуството на византиските архитекти. Истата година, црквата Свети Пантократор била претворена во џамија Зејрек, а дел од манастирските простории биле претворени во медреса. Истата 1466 година на местото на античкиот Акропол започнала изградбата на новата палата на султанот позната како Топкапи-сарај. По изградба на првите објекти меѓу кои и чинили киоск, резиденцијата на султанот била преместена од Ески-сарај во Топкапи-сарај и оваа палата останала седиште на османлиските султани до XIX век. Ески-сарај во следните два века служел како место каде живееле султанските вдовици и наложници.
Поранешниот храм посветен на Света Ирина, кој по започнувањето на изградбата на Топкапи-сарај се нашол во нејзиниот двор, бил претворен во касарна од јаничарскиот корпус. Во Топкапи-сарај биле преместени многу византиски и османлиски реликвии, како мечот на Мехмед II, голем број на оружја кои биле запленети при заземањето на градот, саркофази од византиските императори..
Во 1475 година Османлиите ги освоиле џеновските колонии на Крим по кое голем број од тамошното џеновско и ерменско население било депортирано во Цариград, околу црквата Свети Никола (џамија Кефели). Од Крим исто така бил депортиран и кримскиот хан Менгли Гирај кој во текот на конфликтот се борел на страната на Џенова. Тој бил ослободен во 1478 година и вратен на престолот во Крим. Истата 1475 година, Османлиите ја претвориле католичката црква посветена на Свети Павле во џамија Во 1478 година Мехмед II издал закон за братоубиство кој гласел: кој и да биде од моите синови што ќе го наследи престолот, веднаш да ги убие своите браќа за да го осигури мирот во земјата.
Составен дел од османлиската престолнина претставувале и големиот број на пазари, во најголем дел од нив специјализирани за продажба на одреден прозивод. На пазарите најчесто се продавало месо, риба, овошје и зеленчук додека на чаршиите се продавале зачини, ткаенини и крзна. Најчесто пазарите претставувале лавиринти од тесни улици и сокаци и се состоеле од стотици продавници и занаетчиски дуќани. Пазарите биле градени од познатите архитекти во градот и најчесто опфаќале официјална порта (влез) кон пазарот, галерија и фонтана. Во времето на Мехмед II на местото на стариот антички форум бил изграден бедестан кој со текот на времето бил проширен добивајќи го името Капали чаршија.
Исто така, за време на владеењето на Мехмед II биле поставени темелите на образовниот систем во Истанбул, кој се состоел од разни добротворни организации и донации од богатите муслимани. На дното на овој систем биле мектебите (почетно улилиште за исламски науки) кои биле градени во секоја населба на градот и најчесто во близина на џамија. Со основно образование во градот можело да се стекнат сите деца, без исклучок. Следниот чекор за учениците биле медресите кои најчесто се наоѓале во составот на џамиите. Студентите кои живееле во медресите биле ослободени од сите давачки. Дипломираните студенти на пристижните медреси се стекнувале со титулите улама, кадија, мударис, имам, хатиб итн.
Во времето на Мехмед II во градот биле изградени 190 џамии (вклучувајќи 17 христијански цркви кои биле претворени во џамии), 24 училишта, 32 амами и 12 пазари. Во доцните 70-ти години на XV век населението на Истанбул и Галата било околу 80.000 жители, до околу 9.500 куќи од кои околу 6.300 муслимански. Античкиот Халкидон на азискиот брег од Мраморно Море станал познат како Кадиќој, што во превод значи село на судиите.
Мехмед починал на 3 мај 1481 година, на возраст од четириесет и девет години и бил погребан во неговото турбе на гробиштата во Фатих џамија. Неговиот лекар Јакуб Паша изјавил дека султанот бил отруен. На османлискиот престол застанал неговиот син Бајазид II.
Бајазид II
На крајот на 15 век во Истанбул се населиле голем број на еврејските бегалци од Шпанија и Португалија во времето на Шпанската инквизиција. Бајазид II ја испратил османлиската морнарица на чело со Кемал Рејс во Шпанија во 1492 година со цел безбедно да ги евакуира овие луѓе. Тој исто така им понудил на бегалците да се засолнат во неговите земји и да станат османлиски граѓани, исмејувајќи ги Фернандо II Арагонски и Изабела I Кастиљска за овој чин бидејќи сметал дека протерувањето на оваа класа на луѓе била многу лоша одлука. Голем дел од овие евреи биле ангажирани во земјоделскиот сектор, занаетчиството, медицината и заедно со Ерменците и Грците го сочинувале столбот на трговската класа во земјата. Првата печатарска преса во Цариград била основана од страна на сефардските Евреи во 1493 година. Покрај евреите во градот се населиле и голем број на Маври кои исто така биле протерени од Пиринејскиот Полуостров. Маврите биле населени во Галата околу џамијата која денеска е позната како Арапска џамија. Кон крајот на XV век, населението на османлиската престолнина надминувало 200.000 жители. На почетокот на XVI век во градот започнала борба меѓу старите еврејски заедници кои живееле на овие простори од времето на Мехмед и новодојдените од Шпанија. Конфликтот се појавил околу прашањето за тоа кој треба да го поседува приматот Голем рабин и кој ќе биде главен и одговорен на целата еврејска заедница во царството. Конфликтот завршил со победа на сефардските Евреи кои биле побројни и пообразовани, додека старите евреи претрпиле серија од катастрофи вклучувајќи ги и двата големи пожари кои ги уништиле нивните населби и синагоги. Во следниот период оваа заедница целосно исчезнала од османлиската престолнина. Во текот на XVI век во градот се населиле и голем број на поранешни христијански деца кои биле дадени во османлиските палати како данок во крв (девширме). Голем дел од овие момчиња станале големи везири, функционери, воени лица (особено јаничари), теолози и службеници во палатата.
На крајот на XV век и почетокот на XVI век во Цариград се појавил нов вид на уметност за османлиските џамии, а како главен модел за идните муслимански храмови послужила џамијата Света Софија. Во градот од Самарканд пристигнал уметникот Баба Накаш. Во 1491 година била изградена Галата Мевлевихан, најстарото теќе (дервишки манастир) во градот. Во времето на Бајазид бил изграден Бајазидовиот комплекс на Третиот рид. За таа цел бил срушен форумот на Теодосиј. Според Евлија Челебија: Откако беше целосно изградена џамијата со државни пари, бидејќи се наоѓа во близина на Големиот пазар (Капали ќаршија), е исполнета ден и ноќ со верни муслимани.
На 14 септември 1509 година престолнината била погодена од силен земјотрес. Земјотресот имал јачина од 7,2 степени. Во следените 45 дена земјата постојано се тресела од привремени помали земјотреси по кое следувало цунами. Во земјотресот загинале повеќе од 10.000 луѓе а над 110 џамии биле уништени. Галата и Бујукчекмеџе исто така претрпиле сериозни оштетувања. Новоизградената Бајазитова џамија исто така била оштетена, каде куполата паднала заедно со минарињата. Фатих џамија претрпелела штета на своите четири големи столбови и куполата. Аја Софија не била оштетена освен едно минаре. Во внатрешноста на џамијата гипсот, кои бил користен за да се прикријат византиските мозаици паднале, откривајќи ги христијанските слики.
Во април 1512 година Бајазид II под притисок на јаничарите абдицирал во корист на неговиот син Селим, а еден месец подоцна бил отруен. Тој бил погребан во неговата џамија која била изградена во 1506 година во близина на Капали чаршија. Освен оваа џамија, во негово време христијанските храмови: Црквата Исус Спасител (џамија Карије), Студискиот манастир (џамија Имрахор), Мала Света Софија (џамија Ќучук), црквата Свети Андреј Критски (џамија Коџа Мустафа Паша), биле претворени во џамии.
Селим I
По враќањето од Кримското ханство во престолнината, Селим I бил прогласен за нов султан во Топкапи-сарај и веднаш наредил да се погубат сите машки роднини (неговите двајца браќа, четири внуци, малку подоцна — тројца негови синови бунтовници), кои би можеле да го загрозат неговиот престол. Во 1514, Селим ја поразил персиската армија на Исмаил I и го освоил главниот град Тебриз, а по оваа победа во Цариград биле донесени голем број на скапоцености од рубин и бисери како и голем број на робови. Во 1516-1517 година Селим ги освоил Хиџас, Сирија, Палестина и Египет и ја презел титулата калиф како духовен водач на муслиманите. Со оваа титула се здобил кога најпрвин го заробил последниот абасидски калиф Ал Мутавакил III во Еди-куле и под притисок и закани тој јавно се откажал од оваа функција во корист на Селим. Така поранешниот главен град на источното христијанство станал главен бастион на исламот, но за разлика од Каиро и Багдад, Истанбул никогаш не станал центар на муслиманската теологија. За време на владеењето на Селим I во престолнината се преселиле голем број на Власи, а во градот работеле и познати арапски, персиски и еврејски луѓе како историчарот Идрис Бидлиси, поетот и писател Ревани Сади. По наредба на султанот, по брегот на Златниот рог биле отворени голем број на продавници за грнчарија, познати по своите прекрасни производи (вклучувајќи плочки).
Официјално во име на султанот, царството било управувано од страна на големиот везир и шејк-ул-исламот (муфтија на градот). Но вистинската моќ често била во рацете на лица блиски до султанот, како на пример неговата мајка (валиде), главниот евнух или командантот на јаничарите. Харемот имал јасна хиерархиска скала: Валиде султан била главна и одговорна на харемот, а под неа стоеле привремените наложници на султанот, одалиски (робинка во султанскиот харем), и робовите. Неколку илјади луѓе улествуваке директно во животот во палатата на султанот. На дното на хиерархијата биле учениците во палатата. Постоеле пониски функции како главен градинар (одговорен за внатрешно уредување на палатата), главен знаменосец (го придружувале на султанот во походите), главен чувар (раководител на сите службеници во палатата), раководител на портите, раководител на личната каса на султанот, службеници за снабдуање на палатата со храна, лични телохранители на султанотви принцовите, нивните лекари, улеми.
Сулејман I
Во март 1534 во Топкапи починала Ајше Хафса султан која всушност била втора највлијателна личност во царството веднаш по нејзиниот син. Таа била погребена во Селимовата џамија покрај својот сопруг. Во март 1536 година, по наредба на султанот бил задавен големиот везир Паргали Ибрахим-паша, кој бил еден од највлијателните и најбогатите во градот, чија сопрруга му била сестрата на султанот, Хатиџе султан. Неговата огромна палата која се наоѓа веднаш до поранешниот Хиподром претставувала една од најлуксузните градби надвор од Топкапи-сарај. По смртта на Хафса султан и Паргали Паша, со најголемо влијание во царството покрај султанот се здобила неговата наложница Хурем султан. Во 1539 година за главен архитект на градот и целото царство бил назначен Мимар Синан, чии дела го промениле лицето на градот. Во 1546 година починал легендарниот адмирал Хајредин Барбароса. Тој бил погребан со воени почести во денешната населба Бешикташ. Во 1548 година, Синан го завршил своето прво ремек дело, џамија Шехзаде која била посветена на синот на Сулејман, Мехмед. Во оваа џамија подоцна биле погребани Џихангир (син на Сулејман), Рустем Паша, сопругата на принцот Мехмед. Во 1548 година била довршена и џамијата посветена на Михримах Султан во Усќудар.
Според изврите, веќе кон средината на 16 век, населението на градот се зголемило на 500.000 луѓе, однодно за многу мал период населението се зголемило за околу 100.000 луѓе. Околу 60% од населението на градот биле муслимански Турци, но меѓу муслиманите имало староседелци од Египет и Сирија, Албанија, Персија и голем број на Курди. Најголема немуслиманска етничка група биле Грците, доселениа од градовите на Мала Азија (Измир, Синоп, Самсун и Трабзон), Мореја, Тракија и егејските острови (Тасос, Самотраки, Лезбос). Во овој период дошло до зголемување на ерменското население во градот главно од Сивас, Кајсери, Адана, Токат, Бурса, Анкара. Во градот живееле и неколку илјади луѓе дојдени од балканските земји, главно Срби, Бугари како и Власи. Од овие народи најчесто бил пополнуван јаничарскиот корпус (околу 4,000 момчиња). Грците, Ерменците и Евреите продолжиле да одржуваат силна позиција во сите области на економскиот живот, доминирајќи во трговијата, финансиите (особено во лихварството), занаетчиството и медицината. Галата исто така продолжила да се развива преку италијанските, француските, холандските и англиските трговци кои со заедничко име биле нарекувани Франки. Во периодот од владеењето на Сулејман, малцинствата во престолнината честопати биле заплашувани од страна на муслиманското население и самите тие стравувале од честите насилства и непријателства.
Грците живееле по јужниот брег на Златниот рог посебно во населбата Фенер, по должинатаа на Мраморно Море од Студион до Кумкапи, кон Галата, Тофан, Касимпаша и на азискиот брег во Усќудар. Евреите живееле од Еминону до Фенер, во близина на Адријанополската порта до Галата, додека Ермените живееле Самат, Галата, Арапите во Галата, Персијците во Мехмедпаша и Усќудар итн. Пред ерата на владеењето на Сулејман Величествениот, речиси сите странци кои живееле во Истанбул биле трговци.
Во 1536 година Франција на чело со кралот Франсоа I потпишала трговски договор со царството. Во следниот период Франција испратила официјален амбасадор во османлиската престолнина. Трговските привилегии на Французите зналително се зголемиле. Било кој европски трговец, со исклучок на Венеција, можел да тргува со царството единствено под заштита на Франција. Со ова француската позиција се зацврстила на сметка на Англија и Холандија.
Во 1554 година во градот била отворена првата кафетерија наменета исклучиително за дегустација на кафе кое било донесено од Сирија. Овој пијалак станал многу популарен меѓу населението и самите кафулиња се трансформирале во најпосетувните места во градот. Во 1555 година, по наредба на султанот бил погубен големиот везир Кара Ахмед-паша, чија жена била сестрата на султанот, Фатма. Во 1556 година била изградена џамијата Шах султан од страна на Синан, посветена на сестрата на султанот, Шах султан. Истата 1556 година, во близина на Аја Софија била изградена луксузна бања посветена на Хасеки Хурем султан. Амамите во градот одиграле посебна улога во животот на населението, и главно служеле како место за релаксација и состаноци. Во текот на овој период биле изградени десетици големи и стотици мали базени. Класичниот амам бил во класичен византиски архитектонски стил со употреба на селџучки елементи. Во амамите биле вработени илјадници луѓе кои нудиле масажи за посетителите..
Меѓу луѓето кои живееле во градот бил и францускиот учен Пјер Жил, познат како Петрус Гилиус. Според неговите пишувања, тој ја открил Базилика цистерна, односно големиот подземен резервар кој бил изграден од Јустинијан I. Во врска со столбот на Јустинијан, тој запишал:
Исто така Гилиус запишал и дека голем дел од старите византиски споменици биле целосно рушени а материјалот од нив бил користен за изградба на најразлични објекти. Така, дел од разрушениот хиподром бил искористен за изградба на болница која денес се наоѓа во комплексот Сулејманије. Во 1557, Синан ја завршил Сулејмановата џамија која била по замисла на султанот и служела како споменик на неговото славно владеење. Како и со другите царски џамии во Истанбул, така и Сулејмановата џамија била дизајниран како kulliye, или комплекс од различни културни и религиозни потреби. Оригиналниот комплекс бил составен од самата џамија, болница (darüşşifa), основно училиште, јавни бањи (амам), кервансарај, четири училишта (медреса), специјализирана школа за учење на Хадисот, медицински колеџ, и јавна кујна (имарет), која служела за хранење на сиромасите. Оваа џамија била првата во престолнината со четири минариња. Едно од минарињата било обликувано со даровите на иранскиот шах Тахмасп. Неколку столбови од гранит биле земени од некогашниот плоштад Августајон. Во градината зад главната џамија постојат два мавзолеи (турбе), вклучувајќи и гробовите на Сулејман Величествениот и неговата сопруга Рокселана која починала во 1558 година.
Во текот на следниот период, големо значење за градот било изградбата на бродоградилиште во населбата Касимпаша. На ова бродоградилиште работеле околу 30,000 работници, христијански робови. Материјалите за изградба биле од различни области во царството и тоа: смола од Албанија, Измир и Лезбос, железо и калај од Солун, рудниците за бакар на Анадолија, масти од Кафа, Варна и Хиос, коноп од Египет и Мала Азија, справи и јажиња од Трабзон, платно од Анадолија итн. Најпрометниот поморски сообраќај во истанбулските пристаништа се одвивал кон Текирдаг, Муданија, Бандирма, Синоп, Трабзон, Солун, Измир, Родос, Триполи, Бејрут и Александрија. Во овие правци доминирале грчките и турските бродосопственици. Патот кон Едрене бил еден од најважните бидејќи овозможувал транспорт кон Бугарија, Влашко, Македонија, Грција, Босна и Далмација. Во азискиот дел главна улога имал патот Истанбул — Измит кој продолжувал кон Сирија и Персија. Истанбул бил поврзан и со Измир, Краков, Персија, Алеп, Басра.. Сулејман починал во септември 1566 година во воен поход во Унгарија. Негов наследник станал неговиот син Селим II.
Селим II
Кога Селим II се качил на престолот, имал 24 години и во тоа време тој веќе бил голем алкохоличар кој немал намера да управува со земјата туку се препуштил на харемскиот живот, додека со земјата управувале неговиот везир Мехмед-паша Соколовиќ и неговата омилена сопруга Нурбану султан. Во времето на Селим II, во градот живеел и работел португалскиот евреин Јосиф Наси, кој починал во престолнината во 1569 година. Под негова команда биле изградени синагога, болница и засолниште за сиромашните евреи од градот. Јосиф Наси станал управител на Наксос и живеел во преградието на градот и главно се занимавал со трговија на вино. Исто така имал голема шпионска мрежа во Европа и редовно му ги доставувал на султанот најновите вести кои пристигнувале од Европа. Во целина тој имал големо влијание врз надворешната политика на царството  ..
Поради недостаток од противпожарни бригади и поради зачестените пожари во домовите на населението на градот, чии куќи главно биле изградени од дрво, во 1572 година било решено секој сопственик да мора да поседува скала која требало да биде голема како висината на куќата, котел за вода и било забрането изградба на куќа во близина на џамија. Сепак, последниот указ останал само на хартија. Истата 1572 година била завршена џамијата посветена на Мехмед Паша Соколовиќ, а следната 1573 година џамијата посветена на Пајале Паша кој бил капудан-паша под раководство на Синан. Бродоградилиштето во Касимпаша продолжило да се развива, а исто така продолжило и снабдувањето со храна на градот преку морските патишта. Селим починал во декември 1574 година и бил погребан во турбе во Аја Софија заедно со неговите пет синови (според некои извори 17 синови) кои биле погубени кога Мурат III станал султан.
Мурат III
Мурат III како омилена сопруга му била Сафије султан, но имал и голем број на други наложнички, а еден извор вели дека имал вкупно 103 деца. Во 1578 година по наредба на султанот во градот била отворена опсерваторија, каде работел познатиот астроном и математичар Такиидин аш-Шами. Во 1579 година бил убиен Големиот везир Мехмед-паша Соколовиќ, како еден од највлијателните луѓе во царството. Во 1581 година била формирена Левантската компанија од Велика Британија за контролирање на англиската трговија со Османлиското Царство. Оваа компанија немала колонијален карактер, туку била основана кога неколку лондонски трговци упатиле петиција до кралицата Елизабета I за основање на трговски центри во Левант, вклучувајќи го и Цариград. Во 1581 година на брегот на Усќудар по проект на Синан била изградена џамијата Шемси Паша. Во текот на владеењето на Мурад, големо влијание имал глемиот везир Сијавуш-паша Кањижанин (1582 — 1584, 1586 — 1589 и 1592 — 1593).
Во текот на летото на 1585 година на хиподромот било отпразнувано официјалното обрежување на идниот Мехмед III. Во 1583 година починала мајката на султанот, Нурбану султан која имала големо влијание во политичкиот живот на царството. По нејзината смрт оваа улога преминала во рацете на Сафије султан како жена на Мурад III. Во 1585 година завршила успешно војната со Персија во Кавказ, а по враќањето во престолнината султанот наредил да бидат затворени сите цркви во главниот град. Така седиштето на патријархот, манастирот Богородица Памакаристос била претворена во џамија а патријархот се сместил во дворот на Александриската патријаршија, а подоцна во црквата Свети Димитриј. Во времето на Мурад продолжило проширувањето на палатата Топкапи а бил изграден и павилјонот на Мурад. Исто така биле додадени две минариња на џамијата Аја Софија.
Исто така султанот под притисок на улемата издал декрет за затворање на сите кафулиња во градот и ја забранил продажбата и увозот на кафе, но овој декрет никогаш не бил применуван во реалниот живот. Во 1588 година починал главниот архитект на царството и градот, Мимар Синан. По неговата смрт османлиската архитектура ја загубила својата монументалност, но продолжила да се развива во голема мера благодарение на студентите на Синан, кој бил погребан во близина на Сулејмановата џамија. Во негово време во градот се развила корупцијата и митото, самата војна со Персија ја дестабилизирала османлиската каса. Султанот починал во 1595 година и погребан во дворот на џамијата Аја Софија. Негов наследник станал Мехмед III.
Мехмед III
Владеењето Мехмед III го започнал со наредба да се убијат 19 од неговите браќа и полубраќа со цел да ја зацврсти својата власт. Ова претставува најголемиот колеж во историјата на братоубиството. По убивањето, Мехмед наредил и да се удаваат во Босфорот нивните бремени љубовници. Тој има забранил на своите синови да контролираат провинции во царството и наместо тоа наредил да бидат држени во Топкапи-сарај, заклучени во посебен дел од палатата наречен кафез. Мехмед III бил неактивен владетел, оставајќи ја неговата мајка Сафије султан како Валиде султан да владее со царството кое било во својот почеток на распаѓање. Во текот на неговото владеење започнала изградбата на Јени џамија. За местоположба на новата џамија била избрана еврејската трговска област во близина на старата порта во градот. Кога започнала изградбата, сите евреи биле протерани кон Галата.
Во 1599 година, третата година од владеењето на султанот, англиската кралица Елизабета I испратила голем број на подароци кои вклучувале голем број на скапоцени камења, еден музички часовник кој подоцна бил уништен од страна на Ахмед I. Овие дарови биле како знак за зацврстување на односите меѓу двете земји и трговскиот договор потпишан во 1581 година. Овие односи значително се влошиле по смртта на Сафије султан и проанглискиот шеф Хасан Паша. Во овој период започнало да се шири пушењето тутун кој доаѓал од Солун, Мала Азија и Латакија. По многубројните барања, султанот дозволил поправка на црквата Свети Ѓорѓи во Фенер. Во 1601 година црквата станала седиште на Цариградскиот патријарх. Постепено покрај црквата се населиле христијански влијателни Грци. Султанот починал во декември 1603 година и бил погребан во дворот на џамијата Аја Софија. Негов наследник станал Ахмед I.
Ахмед I
Ахмед I дозволил неговиот помлад брат Мустафа I да остане жив, но го затворил во кафез во дворецот, прекинувајќи ја вековната братоубиствена практика при качување на султанот на престолот. На почетокот на 17 век во Истанбул се населиле голем број на Ерменци од Источна Анадолија. Во ноември 1605 година во главниот град починале две моќни жени - Сафије султан (сопруга на османлискиот султан Мурат III, Валиде султан и де факто корегент на нејзиниот син Мехмед III) и Хандан султан (мајка на Ахмед). Во 1609 година во близина на џамијата Аја Софија започнала изградбата на Сината џамија. За нејзина изградба бил срушен западниот дел од хиподромот и дел од Големата палата. Како главен архитект бил назначан Седефкар Мехмед Ага, ученик и асистент на познатиот архитект Мимар Синан. Официјално изградбата завршила во 1616 година и џамијата станала најважна во градот и еден од симболите на градот. Оваа џамија има шест минариња и самиот комплекс вклучува медреса, болница, кујна и ан.
Централна улица во градот станала Диван Јолу која започнувала од Адријанополската порта и завршувала до Топкапи-сарај. Оваа улица се совпаѓала со главната улица во времето на Византиски Цариград, Месе. Но остатокот од улиците во градот биле тесни, искривени, темни и повеќето од нив не биле асфалтирани. Тие се одликувале со голема нечистотија, особено по врнежите од дожд. Во градот палатите и куќите на богатите благородници биле градени од камен, како и џамиите или бањите додека останатите градби, како куќите на занаетчиите, малите продавници биле градени од дрво и глина и истите немале никаков архитектонски вид. Поради честите пожари, султанот и во минатото издавал укази за изградба на куќите од камен, но спроведувањето на овие декрети немало никакво значење па изградбата на дрвени куќи во градот продолжила и во следниот период. Станбените објекти во градот биле поделени на неколку категории. Првата ја сочинувале малите куќи на обичните работници, потоа следувале конаците на богатите граѓани, замоците покрај Босфорот, и сараите или палатите кои обично биле опкружени со ѕидини и имале пристап до вода. Обично една благородничка османлиска куќа се состоела од два спрата. Првиот се состоел од кујна и место каде живееле слугите додека домаќините живееле на вториот спрат кој најчесто имал балкон.
Кон почетокот на 17 век по иницијатива на кралот Анри IV, започнало да се зголемува француското присуство во градот, додека Венеција паднала во втор план. Корупцијата и митото во времето на Ахмед I продолжила во голема мера. Во 1614 година по наредба на Косем султан продолжила изградбата на Јени џамија. Косем султан станала една од највлијателните жени во историјата на Османлиското Царство. Ахмед починал во ноември 1617 година и бил погребан во Сината џамија.
Мустафа I и Осман II
По смртта на Ахмед на престолот бил качен неговиот помлад брат Мустафа I, кој за многу години пред тоа поминал во "кафез". Во февруари 1618, Мустафа бил соборен во корист на 14-годишниот Осман II — негов внук и најстар син на Ахмед. Новиот султан бил сосема независен владетел, но по поразот кај Хотин неговиот угед се намалил. Осман сакал да воведе реформи во воениот систем на земјата, но во мај 1622 година бил затворен и убиен од јаничарите и за нов султан бил поставен повторно Мустафа I кој пак на престолот се задржал до 1623 кога бил соборен а на негово место бил поставен Мурат IV. Мустафа остатокот од својот живот го поминал во кафез во Топкапи-сарај. Бил погребан во дворот на Аја Софија.
Мурат IV
Во септември 1623, како резултат државен удар на престолот застанал Мурат IV чие владеење во почетните години било под контрола на неговата мајка Косем султан и верните на неа евнуси. Во име на султанот биле погубени тројца од неговите браќа. Во 1626 година од страна на грчки монаси била основена печатница каде била објавена првата книга на грчки јазик во градот. Во 1626 година во градот дошло до побуна на јаничарите и спахиите. По задушување на востанието, во 1629 година султанот Мурат наполнил седумнаесет години и можел самостојно да управува со државата а улогата на неговата мајка започнала да се намалува. Во мај 1633 година кога се прославувал роденден на еден од принцовите во Истанбул избил пожар. Поради ова султанот наредил да се срушат сите кафеани во Истанбул. Преку репресивни мерки, султанот успеал да го врати редот во земјата. Тој наредил попис на сите објекти, корпорации и здруженија на главниот град (1637).
Во времето на Мурад IV се случила голема поворка на занаетчиите од градот која се одржила во 1638 година, додека султанот се подготвувал за походот кон Персија. Една третина од својот патопис посветен на престолнината, Евлија Челебија го посветува на овој настан под името За сите еснафи, трговци и занаетчии, продавници и домови во големиот град Цариград. Според Евлија, Мурад повикал да се направи таква поворка на седница на Диванот, обраќајќи се кон Јахја ефенди, муфтијата или главниот судија според верскиот закон на Истанбул:
Парадата продолжила три дена, почнувајќи секојдневно во зори и завршувајќи пред зајдисонце, а султанот гледал од својот павилјон.
По поразот на турската флота од страна на Британците, во градот биле ограбени и опожарени поголемиот дел од западните амбасади. Истата 1635 година во Топкапи бил изграден Реван киоск (Ереванска палата), посветен на заземањето на Ереван од Османлиите. Во 1639 година бил изграден Багдадскиот киоск (Багдадска палата), посветена на освојувањето на Багдад. Во 1637 година во населбата Џебали избил пожар, по кое султанот се обидел да го забрани пушењето на тутун и пиењето на кафе. Во некои џамии дури имало и проповед против ова. Во времето на Мурат, во градот живееле и творели неколку познати поети како Нефи (погубен во 1635) и Јахија (служел како Шеик-ул-ислам). Мурат починал во февруари 1640 година а на негово место застанал неговиот помал брат Ибрахим I кој бил ослободен од кафезот.
Ибрахим I
Ибрахим пораснал во постојанене страв да не биде убиен од страна на своите браќа. Тоа бил насилен човек, несовесен трошач на касата за да ги задоволи своите љубовници, кои оделе со него секаде, дури и во бањите. Во 1642 година, седиштето на ерменскиот патријарх било преместено од Сулумонастир во Кумкапи на брегот од Мраморно Море, во која област се населиле голем дел од Ерменците во градот. Кога во октомври 1644 година витезите Болничари заробиле еден османлиски брод во кој се наоѓале високи функционери, султанот наредил да се убијат сите христијани во царството. Подоцна, тој се откажал од ова, но наредил подготовка за војна со Венеција. Ова предизвикало големи штети на венецијанските трговци во градот, кои дотогаш биле супериорни во однос на другите европски народи во градот. Но во исто време ова довело до заладување на односите со Франција. Така од 1646 година, сите западни амбасади биле преместени кон Галата и Пера, а подоцна голем дел од истите биле затворени. По ова повторно бил активиран декретот на Сулејман Величествениот кој забранувал странски државјани да носат западна облека туку да бидат облечени во турски стил (кафтан). Контактите со западните народи биле ограничени на минимум, а кога било потребно овие задачи им биле доверувани на Ерменците, Грците или Евреите. Во 1648 година избувнала побуна на јаничарите и спахиите кои во 1648 година го убиле султанот Ибрахим I. На негово место дошол неговиот малолетен син Мехмед IV. Ибрахим бил погребан во дворот на Аја Софија.
Мехмед IV
Во 1648 година, на престолот застанал малолетниот син на Ибрахим, Мехмед IV. Целата моќ во царството била сконцентрирана во рацете на неговата мајка Турхан Хатиџе султан и баба Косем султан. Во 1651 година Косем султан била удавена по наредба на Турхан Хатиџе султан, а истата година бил убиен и големиот везир Мелек Ахмед-паша. Влошувањето на економската состојба во царството довело до низа бунтови од страна на јаничарите. Во 1656 година за нов везир бил избран Ќопрулу Мехмед-паша по кое започнала Ќопрулската ера, додека т.н. Султанат на жените завршил.
Султаните на царството секогаш ги наградувале јаничарите со подароци, поголеми плати и позиции. Уште во времето на Бајазид II, обичај бил по стапување на престолот на еден султан, тој морал да ги дарува на јаничарите со пари. Во следните години ова станало практика на новите султани. Во времето на Мехмед IV, јаничарите биле во главниот фокус на предизвикување немири во земјата. Така тие дигнале повеќе бунтови, и тоа во 1651, мај 1655 и март 1656 година.
Во 1654 година, една од палатите во близина на Топкапи-сарај станала седиште на големиот везир. Портата преку која се влегувало кон палатата на везирот најпрвин била наречена Пашина порта, а подоцна и Висока порта. Во текот на владеењето на Мехмед, економско активното население започнало да се спојува во еснафи. Така во четирите најголеми области (Истанбул, Ејуп, Галата и Усќудар), околу 1100 продавници се здружиле во околу 57 здруженија. Според информациите од познатиот историчар и географ, Евлија Челебија, во средината на 17 век во Истанбул имало повеќе од 23.000 занаетчиски работилници. Во занаетчиството биле вработени околу 80.000 работници додека трговци имало околу 50.000 луѓе. Текстилната индустрија била претставувала од 19 еснафски организации, 35 кожарски, 36 градежни, 29 пекарници и слаткарници. Особено познат производ кој се продавал бил накитот.
Исто така во градот секоја година се продавале по 4 милиони јагниња и 3 милиони говеда. Дневно се трошеле 500,000 килограми пченично брашно, голема количина на ориз, млечни производи, зеленчук и овошје. Пченката се набавувала од Тракија, азискиот брег на Мраморно, Егејско и Црно Море, ориз од Египет, овци — од Балканот и Централна Анадолија, живина од источна Тракија и Измир, риба — од селата по должината на Босфорот и на брегот на Црно Море, јогурт - од околината на Истанбул, маслинки и маслиново масло од Централна Анадолија, лимони од Хиос и од Киликија, мед од Молдавија и Влашко, сол од Египет, Крим и Западна Анадолија, кафе од Египет и Јемен. Набавката на суровини и материјали (особено кожа) се вршела од Крим, Бугарија и Молдавија. Од Западна Европа (Франција, Англија, Холандија, Шпанија, Венеција) се носело шеќер, хартија, бакар, калај, олово, железо, бои, стакло итн. Во градот постоеле и специјализирани пазари, како пазар за продажба на робови, коњи, живина, солени риби, книги, зачини. Помеѓу градските трговци постоела еден вид на хиерархија. На врвот се наоѓале трговците на големо и преговарачите. Овие трговци биле ангажирани за набавка, транспорт и складирање на жито, месо, кафе, цигари, вино, текстил, теписи, кожа. Локалните трговци, вклучувајќи ги и немуслиманите, ретко оделе подалеку од границите на царството. Најчесто се тргувало со Персијците, Арапите и Италијанците. На дното од хиерархија биле малите продавници и уличните продаваќи кои нуделе мал обем на производи. Исто така, помеѓу големите и малите продававници постоело и категорија на трговци кои своите производи ги продавале директно од своите работилници. По правило пазарот бил поделен на области според видот на производите кои се продавале. Пазарот најчесто бил со обезбедување.
Исто така како посебна група на трговци биле евреите кои продавале робови. Трговијата со робови се наоѓала на Есирпазар во близина на Големата чаршија. Робовите морале да бидат купувани единствено од муслиманите, иако со текот на времето кон средината на XVII век биле можни отстапувања, додека кон крајот на истиот век, христијаните и евреите легално можеле да купуваат робови.
Владините претставници ја обезбедувале султанската палата, касарната и шталите, султанските бродоградилишта и работилници (за лиење топови, кованица, производство на барут). Во центарот на градот, во близина на Големата чаршија се наоѓале државните складишта на пченица, јачмен, овес, дрво, сол и барут. Самата османлиска власт поседувала голем број на индустриски организации. Така во Касимпаша се наоѓала работилница за производство на поморско оружје, во Топхане се произведувало артилериско и друг вид на оружје и барут наменети за јаничарскиот корпус. Администрацијата посебудала сопствени пекарници, сопствени работилници за производство на предмети од мебел, плочки, стакло и бронза, сопствени текстилни работилници. Во близина на Бајазидовата џамија се наоѓала ковачницата за пари, каде работеле христијани и евреи. Државата поседувала вкупно 31 претпријатие во престолнината со вработени 10.000 лица.
Околу 40 илјади луѓе во градот заработувале преку својата интелектуална работа. Шеик-ул-Исламот бил предводник на верниците (муслиманите) во градот кои биле поделени во две групи: свештеници и учители во медресата. Во градот твореле голем број на писатели и поети, доктори, хирурзи, оптичари и фармацевти. Околу 15.000 луѓе биле жонглери, куклари, глумци, улични изведувачи. Околу 6.000 броеле музичарите, 150 биле вработените во јавните бањи (амами) и неколку стотици бербери кои освен правење фризури и бричење го практикувале и обрежувањето. Освен вработени, во градот имало и голем број на невработено население како и питачи кои проселе по улиците. Сите овие луѓе биле поддржувани од страна на имаретите (бесплатна кујна) која ја имала секоја голема џамија во градот. Во градот постоел посебен фонд наменет за вдовиците, сирачињата, инвалидите и раселените лица. Дел од сиромашното население работело при изградба на патишта или копање на канализација.
Во градот имало и голем број на меани каде биле вработени околу 6,000 луѓе. Сопствениците главно биле немуслимани (неверници) и се наоѓале далеку од муслиманските населби или џамии. Во меаните работеле и проститутки кои нуделе своите услуги на клиентите, верници и неверници. Според Евлија Челебија, омилено место за одмор и рекреација на населението од градот бил плоштадот Султанахмед, плоштадот Бајазид, плоштадот Вефа пред Фатих џамија, Јени Бахче пред Топкапи, плоштадите пред Аја Софија, Сулејманова замија и Шехзаде џамија како и по бреговите на Мраморно Море и Босфрот. За време на викендите, граѓаните бродски оделе на тивките места по должината на европскиот брег од градот, како во Бешикташ, Еникеј, Тараба, Белградската шума итн. На азискиот дел од градот најпосетувани биле гробиштата во Усќудар и тврдината Анадолхисар.