cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Стефан I (Унгарија)
Реформи
Новата, кралска власт била основана и организирана со седиште во Секешфехервар. Истата започнала со воведување на систем на плаќање со ковани пари и со наплата на јавните давачки. Во употреба биле странски пари. Била укината крвната одмазда, а власта била распоредена по територијален принцип. Во споредба со поранешниот номадски живот, новодонесените закони во земјоделството не довеле само до политички промени, туку и до економски и до промени во сите сфери на живеењето. Земјата станала дел од голем кралски имот, кој во додаток на власта содржел подароци во вид на територија. Одбивањето на ваквите територијални подароци не било несвојствено, бидејќи можеле лесно да се загубат, што било својствено за државните системи организирани во тоа време, кои се темелеле на територијалниот принцип.
Цитат
За моќта како владетел, родител, воспитувач и оратор, посочува и следниот извадок од едно советодавно обраќање на Иштван кон својот син Емерик: Мој сакан сине, задоволство на моето срце, се надевам на твојот напредок, јас се молам, јас наредувам дека во секое време и во сè, се зајакнува твојата верност кон мене, ти можеш да покажеш наклонетост не само до твоите роднини и твоето семејство или до најзначајните, кои се водачи или богати луѓе или соседи или државници, туку и до странците и сите оние кои ти се приближуваат. Исполнувајќи ја твојата должност на овој начин, ти ќе ја достигнеш највисоката состојба на среќа. Биди миолстив спрема сите кои страдаат од насилство, зачувувајќи го секогаш во своето срце примерот на господарот кој вели: „Јас пожелувам милост и непожртвуваност.“ Биди трпелив со секого, не само со моќните, туку и со слабите.
На крајот на краиштата биди силен како би се подигнал превисоко или лошата среќа би те спуштила надолу. Биди скромен во овој живот, кој Бог може да ти го продолжи. Биди навистина умерен и никого не казнувај или осудувај неумерено. Биди љубезен, така што никогаш нема да ѝ се спротивставиш на правдата. Биди чесен, така што никогаш на никого нема да му пружиш немилост. Биди невин. така што ќе можеш да ги избегнеш сите подмолности на желбата како болките на смртта.
Иштван I во уметноста
Кралот Иштван бил популарна тема во уметноста, особено во 19. век, кога во подем бил наационализмот. За унгарската нација, значајни се сликата „Баптизмот на Вајк“ (1875) од Ѓула Бенцур и многу други статуи, кои го претставуваат кралот, а се наоѓаат во повеќе краеви на Унгарија.
Последната довршена опера на унгарскиот композитор Ференц Еркел е насловена István király (1885) (Кралот Иштван). Најголемо дело во музиката кое го претставува ликот на Свети Иштван се Бетовеновите увертири за Крал Стефан и рок операта од 1983 István, a király (Иштван, кралот) од Левенти Серењи и Јанош Броди. Серењиевото Veled, Uram! (2000) (Со тебе, мој господару!) беше продолжение на операта István, a király.
Игуана
Игуана е род на гуштери кои живеат во тропските области на Централна и Јужна Америка и Карипските острови. Првпат се документирани од Јозефус Николаус Лауренти]] во 1768 во неговата книга Specimen Medicum, Exhibens Synopsin Reptilium Emendatam cum Experimentis circa Venena. Родот игуана вклучува два вида:
Поимот „игуана“ е изведен од шпанскиот облик на изворниот таински збор „иуана“.
Физички особини
Игуаните имаат одличен вид и слух.
Пеце Димитровски
Пеце Димитровски ( во -  во ) — познат македонски ракометар, еден од основоположниците на ракометната игра и воопшто спортот во Битола.
Животопис
Целиот живот на Пеце Димитровски е врзан за ракометот, во младоста како ракометар, а подоцна како тренер. Неговите стапки ги следат син му Златко Димитровски кој долги години настапувал за битолскиот ракометен клуб Пелистер и во Унгарија, како и неговиот внук Иван Димитровски кој настапува за младинската екипа на Вардар.
Настапи за репрезентацијата на Македонија
Во 1962 и 1968 г. настапува за Ракометната репрезентација на Република Македонија.
Настапи за репрезентацијата на СФРЈ
Во 1968 година ги брани боите на СФРЈ на средбите со Полска и Демократска Република Германија.
Лицето на Одмаздата
Синопсис
Дваесет години по ужасната трагедија која го обележува неговиот живот, Диего Меркадер излегува од затвор, со помошта на вредниот психијатар Антонија Виљароел. Милионерот Езеќиел Алварадо, сопруг на директорката на училиштето во кое се случила трагедијата, одлучува да му помогне на Диего да се навикне на животот надвор од затворот. Тој му дава нов идентитет, и го закопуваат Диего Меркадер, а наместо него, се раѓа нова личност, Мартин Мендез. Езеќиел го вработува како чувар на неговата идна сопруга Маријана Сан Лукас, којашто има односи со синот на Езеќиел, Лусијано Алварадо. Мартин Мендез (Диего Меркадер) станува омилен на Езеќиел, па така Лусијано прави сè за да му наштети. Но, оваа навидум совршена приказна, крие многу тајни. Кој е вистинскиот „дете монструм“?
Чејмберс (округ во Алабама)
Чејмберс (Chambers County) е округ во сојузната американска држава Алабама. Главен град на округот е градот Пратвил. Според пописот во САД од 2010 година, бројот на населението во округот изнесува 34,215 жители.
Географија
Округот зафаќа површина од 1,562 км2, од кои 1,547 км2 се копно, а останатите 15 км² вода. Се граничи со окурзите:
Демографија
Според пописот во 2000 година, округот броел 36,583 жители, 14,522 домаќинсства 10,194 семејства. Густината на населеност изнесувала 24 жители/км2. 60.88% од населението го сочинувале припадници на белата раса, а 38.11% на црната.
Просечниот број на членови во едно домаќинство изнесувал 2.48, додека во едно семејство 3.01.
Според старосната структура на населението, 24.60% биле лица помлади од 18 години, 8.60% од 18 до 24, 27.00% од 25 до 44, 23.50% од 45 до 64 и 16.20% лица постари од 65 години. Просечната старост на населението изнесувала 38 години.
Просечниот годишен доход на едно домаќинство изнесувал 29,667 $, додека просечниот годишен доход на едно семејство изнесувал 36,598 $. Мажите заработувале повеќе од жените, па така нивниот просек изнесувал 28,771 %, додека оној на жените 21,159 %. Просечниот доход по глава на жител изнесувал 15,147 $. Од вкупниот број на семејства, 14.30% или 17.00% од вкупниот број на жители живееле под границата на сиромаштија.
Бојчинска Шума
Историја
За време на Првата светска војна, жителите и војниците најшле засолниште во шумата. Кралот Александар го користел како ловиште (1934). За време на Втората светска војна, Бојчинската Шума била многу важен политички, воен и економски центар. Во 1941 година во шумата во Доњи Срем се кренало партизанско востание. И луѓето од околните села се криеле во шумата, бегајќи од непријателите - особено Германците и усташите. Во повеќе од една база под земја, кои се зачувани до денес, многу од борците од Централна Србија продолжиле за источна Босна за време на остатокот од војната, откако ја преминале реката Сава и направиле кратко застанување со цел да се опорават и да тренираат, а потоа да учествуваат во жестоки борби против непријателот. До партизанските бази низ средината на шумата води асфалтен пат. На растојание од 2 км од влезот во шумата, на местото каде што некогаш стоеле партизанските бази каде што некогаш се криела војската на Срем во засолништата и катакомбите, има споменик поставен во 1963 година. Местото е малку запуштено и оставено во заборав. Во продолжение следните 3 км, има езерце и кал, а преку него е доста тешко да се помине. Поради својата природна вредност, историското значење и монументалните градби со зачувани имоти, Бојчинската Шума била заштитена уште во 1965 година како споменик на природата.
Народноослободителни меморијални одлики
На работ на Бојчинската Шума, од десната страна на патот за Прогар, на постамент од груб делкан камен во правоаголна форма е подигнат споменик во вид на бетонски столб. Од десната страна на столбот е вградена бела мермерна плоча со текстот: „Во 1942 година во оваа шума се случила првата битка во југоисточен Срем меѓу партизаните и усташите. 4 јули 1960 година, борци на Алијансата на NLW“. Бетонски споменик во форма на правоаголник се наоѓа во Бојчинската Шума, 2 км од шумската колиба од десната страна на патот за Ашања. Вградена е бела мермерна плоча со натписот: „Од 1942 година до ослободувањето, овој дел од шумата служел како постојан бивак на партизански штабови и единици и во исто време како зимски складишта на партизанските бази и набљудувачки пунктови на граничните трупи. на Првиот сремски одред. 4 јули 1963 година. Здружението на ветерани“.
Флора и фауна
Шумата зафаќа површина од 629,51 ха. Црвениот даб е особено застапен на нејзината територија, како фрагмент од старото, некогаш огромно, низинско шумско мочуриште. Во шумата има вкупно 185 евидентирани видови, од кои 15 се со статус на заштитени и строго заштитени видови. Во шумата растат сто шеесет и пет (165) видови габи, од кои 15 со статус на заштита, додека два вида се на Европската црвена листа на печурки во Европа. Покрај дабот, шумата е богата со габер и липа, има и топола, дрен, бозел и дива роза. Во еден дел од шумата расте дивиот лук, додека на пролет има многу шумски јагоди, во мочурливите предели има ирис, а многу често и анасон. Во шумата се евидентирани сто и осум (108) видови птици, односно 30% од вкупниот број на видови птици евидентирани во Србија. Исто така, постојат 10 видови водоземци и влекачи, од кои дури 8 видови се заштитени со закон. Кога станува збор за животни кои слободно шетаат низ шумата, може да се видат зајаци и вапити. Свињарите ги чуваат своите свињи во шумата, а може да се најдат и диви свињи кои се хранат со желади. Таму живеат и голем број инсекти, од кои најзабележителни се комарците, коњските муви и стршлените. Просторот е сè уште релативно зачуван, има голема природна вредност, но е во опасност од понатамошна деградација поради близината до урбаната зона, поради што е ставен под заштита.
Летна сцена
На работ на Бојчинската Шума, во 2010 година е изграден летен театар, дизајниран од архитектот Здравко Милинковиќ. Сцената е покриена со дебели трски, со сценски пречник од 16 метри. Освен сцената, има две соблекувални и покриен амфитеатарски аудиториум за 1.000 посетители. Непосредно зад сцената, истата година била изградена ликовна колонија, составена од шест дрвени куќички на растојание од околу дваесет метри. Секоја куќа има соба од 12 m 2, бања и тераса од 10 m 2, а просторот е климатизиран. До бината се наоѓа етно ресторан „Бојчинска колеба“, угостителски објект составен од типични сремски куќички за свињи, покриени со трска. Набори со мангалици се наоѓаат во близина на ресторанот.
Рекреација
Има патека за џогирање долга 2 км со 16 пречки, возења со кочии и јавање на Липицанер коњи, организирани од јавачкиот клуб „Бојчин“.
Транспорт
До работ на Бојчинската Шума може да се стигне со локален автобус, автобусот 605, кој тргнува од Бежанија од Ледине, поминува низ Сурчин, Јаково и Бољевци пред да пристигне во Прогар. Истиот пат може да се оди со автомобил од Белград или од автопатот Е70 со заобиколување на аеродромот во Сурчин од правец на Купиново и Ашања или Бечмен и Петровчиќ, а од Обреновац може да се пристигне преку мостот Обреновац-Сурчин преку реката Сава. Во летната сезона, можно е да се пристигне преку брод за јавен превоз, кој тргнува од блок 45 и плови преку Сава до Прогар.
Јорк
Јорк е град во Северен Јоркшир, Англија. Во Јорк има многу историски споменици, а годишно го посетуваат над три милиони туристи. Седиште е на архиепископија.
Градот го основале Римјаните во 71 година и го добил името Еборакум. Подоцна станал главен град на римската провинција Британија Инфериор, а во средниот век и на кралствата Деира, Нортумбрија и Јорвик. Во средниот век, се развил како центар за трговија со волна. Во 19 век, станал главен центар на железничката мрежа и центар за производство на слатки. За време на Втората светска војна градот бил бомбардиран, а неколкуте уништени историски градби биле обновени во 1960-тите.
Според пописот од 2011 година во Јорк живееле 153.717 жители.
Историја
Пред римското освојување на Британија, областа околу Јорк ја населувало племе кај Римјаните познато како Бриганти. Бригантската племенска област прво била римска клиентска држава, но подоцна нејзините водачи станале понепријателски настроени и затоа Римјаните ја испратиле својата Деветта легија да се справи со нив.
Откако Деветтата легија ги поразила Бригантите во 71 година го основале градот Јорк со тоа што на тоа место изградила дрвена воена тврдина. Римските цареви Адријан, Септимиј Север и Констанциј I престојувале во Јорк за време на своите походи. Додека царот Север престојавул во Јорк (207–211 г н.е.), го прогласил градот за главен град на провинцијата Британија Инфериор. Констанциј I умрел во 306 година за време на престојот во Јорк, а неговиот син Константин Велики бил прогласен за цар од трупите кои се наоѓале во тврдината.
Во 7 век кралот Едвин од Нортамбрија го прогласил Јорк за главен главен град на државата.
Во 866 година, Викинзите ја нападнале Нортамбрија и го зазеле Јорк. Откако бил освоен, градот бил преименуван од саксонски Еофорвик во Јорвик. Станал главен град на викиншката територија во Британија, и имал преку 10.000 жители и во рамките на Велика Британија бил веднаш зад Лондон по број на население. Јорвик бил важен економски и трговски центар за Викинзите. Археолошките податоци покажуваат дека во Јорвик имало развиено производство на текстил, металопреработување, резбарство, стакларија и изработка на накит. Откриените материјали во близина на Персискиот Залив наведува дека градот бил дел од меѓународна трговска мрежа. Во 954 година кралот Еадред успеал да го заврши обединувањето на Англија и го протерал од Јорк последниот владетел на независен Јорвик, Ерик Блодакс.
По норманското освојување
Во 1068 година, две години по норманското освојување на Англија, населението од Јорк се побунило против новата власт. Бунтот првично бил успешен, но по доаѓањето на Вилијам Освојувачот во Јорк, бунтот бил задушен. Вилијам изградил дрвена тврдина. Во 1069 година, по уште еден бунт, кралот изградил уште еден дрвен замок преку реката Уз. Вилијам ја опустошил Нортамбрија во т.н „Пустошење на северот“ при што опустошил сè од Јорк до Дурам.
Во 12-ти век Јорк почнал да просперира. Во 1190 година, во замокот Јорк бил извршен масакр на евреите од Јорк, при што биле убиени најмалку 150, иако некои извори наведуваат бројка од 500 жители.
Кралот Џон во 1212 година на градот му ја дал првата грамота, со што ги потврдил неговите трговските права во Англија и Европа. Во подоцнежниот среден век, трговците од Јорк увезувале вино од Франција, ткаенина, восок, платно и овес од Ниските Земји, дрво и крзна од Балтикот и извезувале жито во Гасконија и жито и волна во Ниските земји.
Јорк станал главен центар за производство и трговија со ткаенини. Едвард I дополнително ја стимулирал градската економија со тоа што го користел градот како база за неговата војна во Шкотска. Градот бил центар на големи немири за време на т.н. селански бунт во 1381 година. Градот со повелбата на Ричард II во 1396 година добил поголема автономија од централната власт. Во 1644 година, за време на Граѓанската војна, Јорк бил упориште на ројалистите, па затоа парламентарните сили го опколиле Јорк. По пристигнувањето на принцот Руперт со војска од 15.000 војници парламентарните сили се повлекле на околу 10 км од Јорк каде што Руперт бил поразен во битката кај Марстон Мур. Парламентарците повторно го опседнале Јорк и градот бил освоен на 15 јули.
Географија
Јорк се наоѓа во Долината Јорк, рамнина со плодна и обработлива почва. Градот бил изграден на вливот на реките Уз и Фос на морена создадена во последното ледено доба.
Во римско време, земјиштето околу Уз и Фос било мочурливо, и затоа градот лесно се бранел од напаѓачите. Меѓутоа, Јорк е подложен на поплави од реката Уз и има мрежа со ѕидови долж реката за заштита од поплави. Во октомври и ноември 2000 година, Јорк бил погоден од најголемата поплава во последните 375 години; повеќе од 300 домови биле поплавени. Во декември 2015 година поплавите предизвикале голема штета.
Демографија
Во Јорк (урбаниот дел од градот) за време на пописот во Обединетото Кралство во 2011 година живееле 153.717 жители, во споредба со 137.505 во 2001 година. Етничкиот состав бил: 94,3% белци, 1,2% мешани, 3,4% азијци и 0,6% црнци.
Економија
Економијата главно се заснова на туризмот, науката и услужниот сектор, кои во 2000 година вработувале 88,7% од вкупното вработено население во градот. Една од фабриките на Нестле, Нестле Роунтри, се наоѓа во Јорк, каде што се произведуваат Киткет, Смарти и други чоколади.
Невработеноста во Јорк во 2008 година изнесувала 4,2% и била пониска во споредба со националниот просек на Обединетото Кралство од 5,3%. Најголем работодавач во Јорк е Советот на градот Јорк, со над 7.500 вработени.
Знаменитости
Јорк Минстер, голема готска катедрала, доминира во градот.
Центарот на Јорк е опкружен со средновековните бедеми на градот. Овие бедеми се најкомплетни во Англија и опфаќаат дел од ѕидовите на римската тврдина и некои нормански и средновековни градби. Реновирани се во од 19 и 20 век.
Ранида
Ранида (Ρανις) во старогрчката митологија била нимфа.
Потекло на поимот
Нејзиното име значење „дождовна капка“.
Митологија
Во своето дело „Метаморфоза“, Овидиј ја навел како нимфа, придружничка на божицата Артемида. Некои извори ја вбројуваат меѓу Океанидите.
Биологија
Латинско име на оваа личност (Rhanis) е оригинален назив за родот Rhene во рамки на групата пајаци.
Престанок на термохалинското кружење
Голфската струја е дел од оваа кружење и е дел од причината зошто Северна Европа е потопла отколку што вообичаено би била; Единбург има иста географска ширина како Москва. Термохалинското кружење влијае на климата ширум светот.
Исклучувањето или забавувањето на термохалинското кружење е хипотезиран ефект на глобалното затоплување врз големото океанско кружење.
Проучување од 2015 година сугерира дека Атлантското меридијално превртено кружење (АМПК) е ослабено за 15-20% во 200 години.
Општо
Дон Чемберс од Универзитетот на Јужна Флорида и Колеџот за морска наука спомнал: „Главниот ефект од забавувањето на АМПК се очекува да бидат поладни зими и лета околу Северен Атлантик и мали регионални зголемувања на нивото на морето на северноамериканскиот брег." Џејмс Хансен и Макико Сато изјавиле :
Падот на АМПК е поврзано со екстремното регионално покачување на морското ниво.
Прегледот од 2017 година заклучил дека постојат силни докази за минатите промени во силата и структурата на АМПК за време на наглите климатски настани како што се Помладиот Дријас и многу од настаните на Хајнрих.
Забавување
Ломан и Дима 2010 година откриле слабеење на АМПК од доцните 1930-ти. Климатските научници Мајкл Ман од Пен Стејт и Стефан Рамсторф од Институтот за истражување на климатските влијанија во Потсдам сугерирале дека забележаниот студен модел за време на долгогодишните температурни записи е знак дека АМПК може да слабее. Тие ги објавиле своите наоди во 2015 година и заклучиле дека циркулацијата на АМПК покажало исклучително забавување во минатиот век и дека топењето на Гренланд е можен придонес, при што забавувањето на АМПК од 1970-тите е без преседан во последниот милениум.
Студијата објавена во 2016 година открила дополнителни докази за значително влијание од порастот на нивото на морето за источниот брег на САД. Студијата ги потврдува претходните наоди од истражувањата кои го идентификувале регионот како жариште за пораст на морињата, со потенцијал да се пренасочи 3-4 пати во стапката на пораст, во споредба со глобалниот просек. Истражувачите го припишуваат можното зголемување на механизмот за циркулација на океанот наречен формирање на длабока вода, кој е намален поради забавувањето на АМПК, што доведува до потопли џебови за вода под површината. Дополнително, : „Нашите резултати сугерираат дека повисоките стапки на емисии на јаглерод, исто така, придонесуваат за зголемено [покачување на нивото на морето] во овој регион во споредба со глобалниот просек“.
Исклучување
Глобалното затоплување може, преку исклучување на термохалинското кружење, да предизвика ладење во Северниот Атлантик, Европа и Северна Америка. Ова особено би влијаело на областите како што се Британските Острови, Франција и Нордиските земји, кои се загреани од северноатлантскиот нанос. Големите последици, освен регионалното заладување, може да вклучуваат и зголемување на големите поплави и бури, колапс на залихите на планктони, затоплување или промени на врнежите во тропските предели или Алјаска и Антарктикот, почести и поинтензивни настани на Ел Нињо поради поврзаните исклучувања на Курошио, Ливин и источноавстралиските струи кои се поврзани со истата термохалинска циркулација како Голфската струја, или океански аноксичен настан - кислород под површинските нивоа на застојаните океани станува целосно исцрпена - веројатна причина за минатите настани за масовно истребување.
Потенцијални ефекти: аноксија и еуксинија
Светлината продира само околу 100 метри до 200 метри од горниот слој на океанот, така што ова е слојот во кој може да дојде до производство на кислород од фитопланктон от. Термохалинското кружење предизвикува мешање на длабоката океанска вода (која би била без кислород) со водата богата со кислород од површината. Така, термохалинското кружење носи кислород во длабоките слоеви на океанот и дозволува морскиот живот да дише, а деградацијата да се случи аеробно. Ако термохалинското кружење се исклучи, предложено е морскиот живот да изумре и да потоне на океанското тло. Утврдено е дека климатските промени се одговорни за губење на кислород во океанот, и поради тоа што кислородот се раствора полошо во топла вода, и поради слабеењето на термохалинското кружење.
Со премалку кислород, анаеробното варење преку бактерии би создало метан и сулфурводород од биомасата. Токсичниот гас сулфурводород тогаш, кога океанот содржи премногу, може да се ослободи во атмосферата со таканаречена хемоклинска нагорна екскурзија. Труењето на атмосферата со сулфурводород е една од потенцијалните причини што би можеле да доведат до настанот на истребување на Перм-Тријас.
Ефекти врз времето
Хансен и неговите соработници во 2015 година покажале дека исклучувањето или значителното забавување на АМПК, покрај тоа што можеби ќе придонесе за екстремни емиски настани, ќе предизвика и поопшто зголемување на тешките временски услови. Дополнително површинско ладење од топењето на мразот ги зголемува површинските и пониските температурни градиенти на тропосферата и предизвикува во симулациите на моделите големо зголемување на вртложната енергија на средна географска ширина низ тропосферата со средна ширина. Ова пак води до зголемување на бароклиничноста произведена од посилни температурни градиенти, што обезбедува енергија за потешки временски настани.
Многу од најнезаборавните и најразорните бури во источна Северна Америка и западна Европа, популарно познати како супербури, се зимски циклонски бури, иако понекогаш се случуваат во доцната есен или раната пролет, кои генерираат ветрови со речиси ураганска сила и често големи количини снежни врнежи. Континуираното затоплување на океаните со мала ширина во наредните децении ќе обезбеди повеќе водена пареа за зајакнување на таквите бури. Ако ова тропско затоплување се комбинира со постуден Северен Атлантски Океан од забавување на АМПК и зголемување на вртложната енергија на средната ширина, може да се предвидат посилни бароклинички бури.
Резултатите имплицираат дека силното ладење во Северен Атлантик поради исклучувањето на АМПК создава поголема брзина на ветерот. Зголемувањето на сезонската средна брзина на ветерот кај североисточните земји во однос на прединдустриските услови е дури 10-20%. Таквото процентуално зголемување на брзината на ветерот во бура се преведува во зголемување на дисипацијата на енергијата од бура за фактор ~ 1,4–2, бидејќи дисипацијата на енергијата на ветерот е пропорционална со брзината на ветерот. Како и да е, симулираните промени се однесуваат на сезонските средни ветрови просечни преку големи мрежни кутии, а не на поединечни бури.
2010 година и порано
Во април 2004 година, хипотезата дека Голфската струја се исклучува добила поттик кога ретроспективната анализа на американските сателитски податоци се чинело дека покажала забавување на северноатлантскиот вител, северниот вител на Голфската струја.
Во мај 2005 година, Питер Вадамс објавил во „Тајмс“ (Лондон) за резултатите од истрагите во подморницата под арктичката ледена покривка која ги мери огромните чадаци со ладна густа вода, во која студената густа вода обично тоне до морското дно и се заменет со топла вода, формирајќи еден од моторите на Северноатлантскиот дрифт. Тој и неговиот тим откриле дека чадаците практично исчезнале. Вообичаено има седум до дванаесет џиновски столбови, но Вадамс пронашол само две џиновски столбови, и двете екстремно слаби.
Во 2005 година било забележано намалување од 30% на топлите струи кои носат вода северно од Голфската струја од последното такво мерење во 1992 година. Авторите забележале несигурности во мерењата. По дискусиите во медиумите, Детлеф Квадфасел истакнал дека неизвесноста на проценките на Брајден е висока, но вели дека другите фактори и набљудувања ги поддржуваат нивните резултати, а импликациите засновани на палеоклиматските записи покажуваат падови на температурата на воздухот до 10 °C во рок од неколку децении, поврзани со нагли прекинувачи на океанската циркулација кога ќе се достигне одреден праг. Тој заклучил дека понатамошните набљудувања и моделирање се клучни за рано предупредување за можен разурнувачки дефект на кружење. Како одговор, Квирин Шиермаер заклучил дека природната варијација е виновникот за набљудувањата, но ги истакна можните импликации.
Во 2008 година, Вејџ и неговите соработници. објавиле „враќање на длабока конвекција во субполарното вртење и во Лабрадорското и во Ирмингерското море во зимата 2007-2008 година“, користејќи „профилирање на пловечки податоци од програмата Арго за документирање на длабоко мешање“ и „различни на самото место, сателитски и податоци за повторна анализа“ за да се постави контекстот за феноменот. Ова може да има многу врска со набљудувањата на варијациите во однесувањето на чадачот со ладна вода.
По 2020 година
Студијата објавена во Nature Climate Change во август 2021 година се базира на повеќе од еден век податоци за температурата и соленоста на океаните и покажува значителни промени во осум индиректни мерки на јачината на кружењето.
Постои можност АМПК да е бистабилен систем (кој е или „вклучен“ или „исклучен“) и може ненадејно да се урне.
Термохалинско кружење и свежа вода
Топлината се пренесува од половите на екваторот најмногу преку атмосферата, но исто така и преку океанските струи, со топла вода во близина на површината и студена вода на подлабоко нивоа. Најпознатиот сегмент од оваа циркулација е Голфската струја, вртење управувано од ветер, кое пренесува топла вода од Карибите кон север. Северен крак на Голфската струја, Северноатлантскиот дрифт, е дел од Термохалинското кружење (THC), пренесувајќи ја топлината посеверно до Северен Атлантик, каде што нејзиниот ефект во загревањето на атмосферата придонесува за затоплување на Европа.
Испарувањето на океанската вода во северниот дел на Атлантикот ја зголемува соленоста на водата, како и нејзиното ладење, и двете дејства ја зголемуваат густината на водата на површината. Создавањето на морскиот мраз дополнително ја зголемува соленоста и густината, бидејќи солта се исфрла во океанот кога се формира морскиот мраз. Оваа густа вода потоа тоне и циркулациониот тек продолжува во јужен правец. Сепак, АМПК е поттикнат од разликите во температурата и соленоста на океаните. Но, слатката вода ја намалува соленоста на океанската вода и преку овој процес го спречува тонењето на постудените води. Овој механизам веројатно ја предизвикал аномалијата на температурата на студената површина на океанот што моментално е забележана во близина на Гренланд.
Глобалното затоплување може да доведе до зголемување на слатката вода во северните океани, со топење на ледниците на Гренланд и со зголемување на врнежите, особено преку сибирските реки.
Исклучувањето на АМПК може да го активира типот на нагли масивни температурни поместувања што се случиле за време на последниот глацијален период: серија настани Дансгорд — Ешгер - брзи климатски флуктуации - може да се припишат на принудувањето на слатката вода на голема географска широчина што го прекинува THC. Моделите од 2002 година во кои THC е принуден да се исклучи, покажува ладење - локално до 8 °C (14 °F).
Студиите за струјата на Флорида сугерираат дека Голфската струја слабее со ладењето, а таа е најслаба (за ~ 10%) за време на малото ледено доба.
Субполарен вртеж
Неодамнешните студии (2017) укажуваат на потенцијален конвекциски колапс (пренос на топлина) на субполарниот вртеж во Северен Атлантик, што резултира со брзо ладење, со импликации за економските сектори, земјоделската индустрија, водните ресурси и управувањето со енергијата во Западна Европа и на источниот брег на САД. Фрајка-Вилијамс и сор. во 2017 година истакнале дека неодамнешните промени во ладењето на субполарниот вртеж, топлите температури во суптропските предели и студените аномалии над тропските предели, ја зголемиле просторната дистрибуција на меридијалниот градиент во температурите на површината на морето, што не е опфатено со АМО индексот.
IPCC модели
Врз основа на комбинираните модели за општа циркулација на атмосферата-океанот од 2001 година, THC има тенденција да слабее малку наместо да запре, а ефектите на затоплување го надминуваат ладењето, дури и во Европа. Во Петтиот Извештај за проценка на IPCC, било објавено дека е многу малку веројатно AMПК да претрпи брза транзиција.
Марк Андре тер Штеген
Марк-Андре тер Штеген (роден на 30 април 1992 година е германски професионален фудбалер кој игра на позицијата голман и настапува за шпанската Барселона.
После 4 поминати сезони во Бундеслигата со Борусија Мехенгладбах, каде што забележал 108 настапи, тој се приклучи на Барселона во трансфер вреден €12 милиони евра во 2014 година. Тој во својата прва сезона играјќи за Барселона ја освои Ла Лигата, Купот на Шпанија и Лигата на шампионите.
Тер Штеген за германската фудбалска репрезентација настапил во повеќе наврати за младинските селекеции, додека за сениорскиот тим своето деби го имал во 2012 година.
На 19 мај 2014 година, Тер Штеген беше најавен како нов голман на шпанскиот клуб Барселона, по заминувањето на Виктор Валдес и Жозе Мануел Пинто, во летниот преоден рок. На 22 мај 2014 година, тој потпиша пет-годишен договор кој ќе го задржи во клубот до јуни 2019 година. Цената на трансферот изнесувала 12 милиони евра (£ 9,7 милиони), а клаузулата за откуп била поставена на 80 милиони евра (£ 63,6 милиони). По овој потег, Тер Штеген се приклучи на клубот и изјавил дека го направил вистинскиот потег за да дојде во клубот. Неколку дена по потпишувањето за Барселона, Тер Штеген бил претставен на стадионот на Камп Ноу и ја отфрлил споредбата со Виктор Валдес, тврдејќи дека "јас сум тоа што сум и тоа е тоа".
Градиште (Милутинце)
Градиште  — археолошко наоѓалиште во кривопаланечкото село Милутинце. Наоѓалиштето претставува градиште од доцната антика. На високо брдо што се издига над селото, покрај патот Скупи -  Пауталија, на самото зарамнето плато се гледаат остатоци од бедем, темели и ѕидови. По површината се среќаваат фрагменти од керамички садови и градежен материјал. На западниот дел на градиштето има бунар опкружен со камени плочи поставени вертикално.
815 Копелија
Фотометриските набљудувања од Роженската опсерваторија во Бугарија во периодот од 2010 година дале светлинска крива 4,45 со период од 65 часа и промена на светлината од 0,24 величина. Ова е во согласност со период од 4,421 часа и амплитуда од 0,27 забележана при набљудувањата од 2006 година.
Макреш (Светиниколско)
Макреш — село во Општина Свети Николе, во областа Овче Поле во околината на градот Свети Николе.
Население
Според статистиката на бугарскиот етнограф Васил К’нчов (Македонија, Етнографија и статистика) од 1900 година, селото Макреш имало 30 жители, сите Македонци. Според секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) од 1905 година, во Макреш имало 80 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Селото е раселено и според пописот од 2002 година, селото Макреш нема жители. Истото било потврдено и на пописот од 2021 година.
Родови
Според истражувањата од 1957 година, родови во селото
Иселеништво
Селото Макреш цело време било мало село затоа што од него многу изумирало и се иселувало населението. Целосно изумреле родовите Ничевци, Изарци, Божинкови и Костови.
Постаро население иселено од ова село има во Ранченци (Бурчији), Крушица (Дупкаровци) и во Свети Николе.
Бутлар
Бутлар (Buttlar) — општина во округот Вартбург, во Тирингија, Германија.
Врх (Лошка Долина)
Врх (словенечки: Vrh) — населба во Општина Лошка Долина во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Нотрањска. Населбата сега е вклучена во Приморско-нотрањскиот статистички регион.
Драга Чаловска-Секуловска
Драга Чаловска - Секуловска (, - ) — македонска новинарка, учесник во НОВ од 1941 година и еден од основачите на Радио Скопје, каде што непосредно по ослободувањето, во еден период кога радиото бележело брз и сестран развој, ја вршела функцијата уредник на Радио Скопје.
Папа Бенедикт XV
Бенедикт XV (лат. Benedictus PP. XV; 21 ноември 1854 - 22 јануари 1922) — римски папа од 3 септември 1914 до 22 јануари 1922.
Катманду
Катманду (काठमांडौ, येँ) — главен и најголем метрополитенски град во Непал. Градот се наоѓа во Катмандуската Долина, каде во близина се сместени и градовите Лалитпур и Бактапур. Градот се наоѓа на околу 1400 метри надморска висина и има население од околу 2.000.000 жители.
Родија
Родија (Ῥοδία) во старогрчката митологија било име на повеќе личности.
Јожеф Папаи
Јожеф Папаи (József Pápai; Тата, 22 септември 1981) е унгарски пејач и гитарист од ромско потекло. Тој ја претставуваше Унгарија за песна на Евровизија 2017 година со песната Ориго.
Детликон
Детликон (германски: Dättlikon) е општина во округот Винтертур, кантон Цирих, Швајцарија.
Воена историја
Воената историја е хуманистичка дисциплина која се занимава со проучување на вооружените конфликти во светската историја и нивното влијание врз општеството, културата и економијата во завојуваните држави, како и промените во внатрешните и меѓународните односи како резултат на конфликтите.
Суштински теми на проучувањето на воената историја се: причини за војната, социјалните и културните основи, воената доктрина на секоја од страните, логистиката, лидерството, технологијата, стратегијата и тактиките што биле користени и како тие се менувале со текот на времето. Од друга страна, теоријата за праведна војна ги истражува моралните димензии на војувањето и се обидува да воспостави доктрина за воена етика.
Воената историја се изучува како применета област на воените академии со цел да не се повторуваат грешките од минатото и за да се подобрат тековните перформанси преку всадување на способност кај командантите да ги согледуваат историските паралели за време на битката.
Воената историја како дисциплина е динамична и се менува заедно со развојот на предметната област и со општествата и организациите кои ја користат. Динамичната природа на дисциплината на воената историја во голема мера е поврзана со брзината на промена на воените сили и умешноста и науката за управување со нив, како и со многу брзото темпо на технолошки развој во индустриската револуција, а од неодамна и во јадрената и информациската ера.
NGC 1939
NGC 1939 — збиено ѕвездено јато во соѕвездието Маса, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1939 се споменува и како in LMC.
Откривање
Објектот е откриен на 24 септември 1826 година од страна на Џејмс Данлоп, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 9 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1939 е од видот GCL. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,9 m. NGC 1939 има само една позната привидна димензија, која изнесува 0,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 21 м 26,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 69° 56' 59".
Други поделби
Проучување на NGC 1939 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9166.
Макри (остров)
Макри (Μάκρη) ― грчки остров, дел од Ехинадите, во групата Јонски Острови. Се наоѓа на крајната југоисточна страна на Макрискиот Залив блиску до устието на реката Ахелоос. Припаѓа под Општина Итака и е 24 км источно од истоимениот остров. Согласно 2011 година, нема население. Страбон, и повеќето современи писатели, го идентификуваат Дулихиум, од кој Хомер известува дека Мегес, синот на Филеј, водел 40 бродови до Троја, со островот Макри.
Островот е приближно 2.5 км долг и 0.5 км во ширина. Има површина од околу 401,853 хектари и проценето крајбрежје од 7,280 м во должина. Составен од 2 рида поврзани со проток, има и мало островче на неговиот југоисточен агол.
Островот е во приватна сопственост.
Дубле (Милутинце)
Дубле  — археолошко наоѓалиште во кривопаланечкото село Милутинце. Наоѓалиштето претставува населба од доцната антика. На блага падина северно од селското училиште, по површината се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и множество градежен материјал.
Вера Циривири-Трена
Вера Циривири - Трена (, -,  ) — македонска партизанка, учесник во НОБ.
Биографиja
На 15 години, поради болест оди на лекување во Белград и токму таму започнува нејзината политичката кариера. Во тоа време, шивачкиот дуќан на Коста Циривири, нејзиниот татко, во Белград било познато свратилиште на револуционери, уметници, поети и студенти од Македонија, меѓу кои најредовни посетители биле: Мирче Ацев, Страшо Пинџур, Борка Талески, Кузман Јосифоски-Питу, Кочо Рацин и други, кои имале големо влијание во нејзините политички убедувања.
Вера во тоа време иако многу млада, учествувала во студентските протести. Во периодот додека живеела во Белград, Вера со мајка ѝ многу често патувале до Прилеп и назад. На тие патувања, всушност, тие од Белград носеле материјали, летоци и се што било потребно за формирање месни комитети.
Во 1940 година станала член на Комунистичката партија на Југославија, а истата година на Илинден, таа била еден од организаторите на манифестацијата, која по повод националниот празник ја организирале младите македонски патриоти. За време на окупацијата Вера Циривири била меѓу првите што се приклучува во НОБ. Таа важела за многу добар инструктор со одлични организаторски способности, па поради тоа партијата постојано и доверувала задачи да отвора месни комитети и да испраќа борци на фронтот. Во повеќе места Вера се претставувала како Трена, некаде како Светлана, некаде како Ленче. Бугарските окупаторски власти давале 20.000 лева за да ја фатат жива. По партиска задача заминала за Штип, каде што во ноќта на 15 јули 1944 година, од бугарската полиција била блокирана куќата во која се наоѓала. Вера боса почнала да бега кон соседните куќи, но никој не и одговорил на молбите да се скрие. Во моментот кога го прескокнувала ѕидот на оградата од некоја куќа, паднала погодена од полициските агенти, кои ја гонеле. За да не се предаде жива во рацете на непријателот, Вера се самоубила. Вера Циривири-Трена до денес не е прогласена за народен херој.
Во нејзина чест
Во нејзина чест се именувани основните училишта: Во нејзина чест и детската градинка во Штип го носи нејзиното име.
Дорндорф
Дорндорф (Dorndorf) — село и поранешна општина во округот Вартбург, во Тирингија, Германија. Од 31 декември 2013 е дел од општината Крајенбергемајнде.
Папа Пиј XI
Пиј XI (лат. Pius PP. XI; 31 мај 1857 - 10 февруари 1939) — римски папа од 6 февруари 1922 до 10 февруари 1939.
Радомир Антиќ
Радомир Антиќ (српски: Радомир Антић) ( роден 22 ноември 1948 година - 6 април 2020 година) бил српски професионален фудбалски тренер и фудбалер.
После 17-годишната играчка кариера како дефанзивец, повеќето од кои ги поминал играјќи во Партизан, со кого ја освоил Југословенската Прва лига, Антиќ ја продолжил кариерата како тренер.
Елизабет Гутиерез
Елизабет Гутиерез (1 април 1979) — мексиканско-американска актерка и модел. Гутиерез станала многу популарна после глумењето во филмот Аналиа. Таа е родена на 1 април. Нејзиниот маж се вика Вилијам Леви и е во љубовна врска со Жаклин и Маите, па затоа тие се разведуваат. Елизабет има 16 хотели и две деца. Кристофер Алехандер и сега е бремена со второ и во мај ќе го роди.Таа живее во Мајами. Најпопуларна е во списанието Теленовела магазин.
Калпа (веданга)
Главните текстови на „Калпа веданга“ се нарекуваат „Калпа Сутрас“ во хиндуизмот. Обемот на овие текстови вклучува ведски ритуали, обреди на пасивни ритуали поврзани со големи животни настани како што се раѓање, свадба и смрт во семејството, како и лично однесување и соодветни должности во животот на една личност. Повеќето текстови на Калпасутра доживеале интерполација, промени и последователни расипувања во текот на нивната историја, а помошниот Апастамба Калпасутра на Јаџурведата може да биде најдобриот зачуван текст во овој жанр.
Калпа Сутрас се наоѓаат и во други индиски традиции, како што е Џаинизмот.
Потекло на поимот
Калпа е санскритски збор што значи „правилен, точен, способен, свет пропис“, а исто така се однесува на едно од шесте полиња на студии на Ведангата. Во контекст на Венданга, германскиот индолог Макс Милер го преведува како „Церемонијалот“.
Зборот е широко користен во други контексти, како што се „космичко време“ (еден ден за Брама, 4,32 милијарди човечки години), како и за прописи или процедури кои се „соодветни, погодни“ во медицината или друга професија.
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Пелинце
Свети Ѓорѓи (позната и како Свети Ѓорѓија) — главна селска црква во козјачкото село Пелинце. Црквата е сместена во маалото Златанци, во непосредна близина на старото основно училиште.
Историја
Според авторот Јован Трифуноски, црквата била започната во 1925 година, а осветена во 1936 година. Претходно, на тоа место се наоѓал голем камен крст. Градбата на црквата многу ја помогнале браќата Андреј и Василиј Спасиќ, пекари, по потекло од Пелинце, но иселени во Пожаревац.
Во 1967 година во близина на црквата бил подигнат помошен објект.
Вишевек
Вишевек (словенечки: Viševek) — населба во Општина Лошка Долина во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Нотрањска. Населбата сега е вклучена во Приморско-нотрањскиот статистички регион.
Планинарски дом „Чеплез“
Планинарскиот дом „Чеплез“ се наоѓа на 1435м надморска височина во месноста Чеплес на планината Даутица, на планинскиот масив Јакупица. Домот се наоѓа во шума од високи букови дрва. Околу домот има широко отворен простор, тревнат и обраснат со папрат. Има извонреден планински амбиент и поглед кон врвовите на Јакупица. Домот е изложен на исток и има долг сончев период преку денот.
Изградба
Домот е изграден во 1952 година, во почетокот неговата намена била како ловечки дом, а подоцна во 1955 година предаден е на управување на Планинарското друштво „Солунска Глава" од Велес и претворен во планинарски дом,
Граден е од тврд камен и кал. Катот е граден од плот (плитар) малтерисан со кал. Кровната конструкција е од дрво покриен со поцинкуван лим. Има подрумска просторија, приземје и кат. Покрај домот е изградена помошна просторија, градена од цврст материјал (камен и малтер) во која е сместена трпезарија, кујна, бања и тоалет.
Домот има пет соби за спиење од кои две поголеми со групни легла. Има 56 кревети, но со групното сместување може да се сместат околу 100 планинари. Домот редовно се одржува, има електрично осветлување, довод на вода од сопствен извор - Нортонов бунар (пумпа). Надвор од домот има чешма со природна вода, исправна за пиење. Моментално е во изградба нова зграда со соби за сместување како продолжение на градбата каде што се наоѓа кујната.
Домот е постојано отворен и има постојан домар.
Со автомобил
Со автомобил може да се пристигне од Богомила (50 км југозападно од Велес), преку селото Нежилово или преку селото Папрадиште. Со возило по патот до домот се стигнува за околу 1 час од Богомила. Патот од Богомила до селата Папрадиште и Нежилово е асфалтиран и се наоѓа во прилично лоша состојба, на некои места асфалтот е значително оштетен поради што потребно е внимателно возење. Патот е тесен и во горниот дел кон горните села практично е невозможно разминување на две возила поради што во денови на значителна посетеност на ова подрачје се создаваат подолги колони поради застои заради разминување.
Со воз и пеш
Со воз може да се стигне ако се користи железничката линија Велес - Прилеп - Битола, со симнување на железничката постојка кај селото Ореше, потоа пеш се оди по трасата Петле - Папрадиште - Чеплеска Река во траење од околу 3-4 часа. Или преку Нежилово со речиси исто времетраење. Патеките се обележани и главно добро одржувани од страна на Планинарското друштво „Солунска Глава".
Водич по планинарските домови во Македонија
Основна цел на водичот е да се претстават планинарските домови и објектите низ Македонија, да се олесни пристапот и доаѓањето до нив, презентирајќи ги условите под коишто може да се престојува во нив.
Покрај тоа во книгата се дадени и кратки генералии за Македонија, список на планини во Македонија, краток историјат за развојот на планинарството во Македонија, елементи од давање прва помош во планина и заштита на планините од загадување.
Рецензенти: Киро Никовски, Киро Димитровски - Бихач.
Лектура: Лејла Салиева
Печатењето на книгата е целосно платено од страна на Интересната заедница за култура и физичка култура на СРМ.