cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Еколошка криза
Истребување на биодиверзитетот
Меѓународните еколошки организации водат кампањи за да се спречи загубата на биолошката разновидност со децении, службениците во јавното здравство го интегрираа пристапот „Едно здравје“ во практиката на јавното здравје, а сè повеќе зачувувањето на биолошката разновидност е дел од меѓународната политика, како дел од одговорот на Тројната планетарна криза. На пример, Конвенцијата на ОН за биолошка разновидност е фокусирана на спречување на губењето на биолошката разновидност и на проактивно зачувување на дивите области. Меѓународната посветеност и целите за оваа работа во моментов се отелотворени од Целта за одржлив развој 15 - „Живот на земја“ и Целта за одржлив развој 14 - „Живот под вода“. Сепак, извештајот на Програмата за животна средина на Обединетите нации за „постигнување мир со природата“, објавена во 2020 година, покажа дека повеќето од овие напори не ги исполниле нивните меѓународни цели. Од 20-те цели за биолошка разновидност поставени од Целите за биодиверзитет на Аичи во 2010 година, само 6 беа „делумно постигнати“ до крајниот рок од 2020 година.
Пренаселеност на животни
Во дивината, проблемот со пренаселеноста на животните го решаваат предаторите. Предаторите имаат тенденција да бараат знаци на слабост во својот плен, и затоа обично прво ги јадат старите или болните животни. Преку ова се контролира населението.
Во отсуство на предатори, животинските видови се врзани со ресурсите што можат да ги најдат во нивната околина, но тоа не секогаш може да ја контролира пренаселеноста. Всушност, обилната понуда на ресурси може да предизвика популациски раст што завршува со повеќе поединци отколку што може да поддржи околината. Во овој случај, гладот, жедта, а понекогаш и насилната конкуренција за оскудни ресурси може да предизвикаат нагло намалување на населението, а во многу краток рок, пад на населението. Лемингите, како и другите помалку популарни видови глодачи, се познати по такви циклуси на брз раст на популацијата и последователно намалување.
Во идеален амбиент, кога популацијата на животните расте, расте и бројот на предатори кои се хранат со тоа конкретно животно. Животните кои имаат вродени дефекти или слаби гени исто така умираат, не можејќи да се натпреваруваат за храна со посилни, поздрави животни.
Во реалноста, животното кое не е родено во околината може да има предности во однос на домородците, ако тие се несоодветни за локалните предатори. Ако се остави неконтролирано, таквото животно може брзо да се пренаселува низ целата таа околина и на крај да ја уништи.
Примери за пренаселување на животни предизвикано од воведување на инвазивен вид има многу.
Примери
Некои примери на еколошки кризи се:
Наводи
<references group="" responsive="1">
Швинау
Швинау (Schwienau) — општина во округот Илцен, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Општински единици
Кон општината Швинау припаѓаат следниве места:
Натендорф
Натендорф (Natendorf) — општина во округот Илцен, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Општински единици
Кон општината Натендорф припаѓаат следниве места:
Во општината се наоѓаат и помалите местенца Гут Голсте, Хервегхоф, Нинбител и Вајнбергхоф.
Чилер Илхан
Чилер Илхан е турско-холандска писателка. Студирала меѓународни односи и политички науки на Универзитетот Богазичи и хотелски менаџмент во хотелското училиште Глион во Швајцарија. Работела на различни начини како хотелиер, писател и уредник.
Чилер Илхан студиралa меѓународни односи и политички науки на Универзитетот Богазичи; а потоа и хотелски менаџмент во училиштето за хотели Glion во Швајцарија. Работела во областите на хотелски менаџмент, маркетинг/комуникации и издаваштво (како уредник/писател). Таа е член на турскиот и холандскиот ПЕН.
Илхан е активна писателка уште од нејзината најрана младост. Во 1993 година, таа ја освоила наградата за младински награди Јашар Наби Најир за еден од нејзините раскази. Таа редовно објавувала раскази, есеи, рецензии на книги, патувања и преводи во весници и списанија. Нејзината прва книга „Rüya Tacirleri Odası“ „(Комора на трговци од соништата“, Артемида, април 2006 година) е збирка раскази кои алудираат еден на друг. Нејзината втора книга со наслов „Sürgün“ („Прогонство“, Еверест, март 2010 година) содржела меѓусебно поврзани приказни чии теми се движат од инвазијата на Ирак до жените од Бетмен и судбината на лабораторијата. Sürgün ( Прогонство ) ја доби наградата за литература на ЕУ за 2011 година, и бил преведен и објавен на англиски од Istros Books, Лондон во 2016 година Exile, во потесниот избор и за Prix Du Livre Lorientales 2017 година, досега е објавен во над 20 земји. Заснована на вистинска приказна за екстремно сурово убиство, Нишан Еви (Engagement, Everest, 2021) е волшебна новела, раскажана со уникатен глас, рефлектирајќи ги животите кои се бришат и губат под тежината на различните центри на моќ - почнувајќи од официјален на таинствениот - среде испреплетениот начин на живот во источна Турција. Приказните и написите на Илхан биле избрани за над 15 истакнати национални и меѓународни антологии. Таа е член на турскиот и холандскиот ПЕН.
Наводи
<references group="" responsive="1"> https://www.cilerilhan.com/en-US/
Ебшторф
Алтенмединген (Ebstorf) — општина во округот Илцен, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се наоѓа околу 12 километри северозападно од окружниот град Илцен и околу 25 километри јужно од градот Линебург.
Во минатото, општината претставувала административно седиште на поранешната општинска заедница Алтес Амт Ебшторф.
Општински единици
Кон општината Ебшторф припаѓаат следниве места:
Бирѓул Огуз
Во зимата 2013 година, таа била поканета да биде писател во резиденција од quartier21 во MuseumsQuartier, Виена. Во моментов, таа студира докторат по англиска книжевност на Универзитетот „Богазичи“, а предава за анализа на текст и европски роман на академијата „Мода Сахнеси“ и „Назим Хикмет“ во Истанбул.
Таа има објавено две белетристика до денес: Fasulyenin Bildiği (2007) и Hah (2012). Вториот ја добила наградата за литература на Европската унија во 2014 година.
Во 2015 година, таа учествувала во есенската резиденција на Меѓународната програма за пишување на Универзитетот во Ајова во Ајова Сити, Ајова.
Наводи
<references group="" responsive="1"> https://euprizeliterature.eu/author/birgul-oguz
Карвина
Градот Карвина е познат како најважен центар на т.н. Шлеска.
Географија
Карвина се наоѓа во крајниот североисточен дел на Чешка, на границата со Полска. Градот се наоѓа на 400 км источно од Прага. Острава,е првиот голем град,и е оддалечен само 25 км.
Релјеф
Карвина се наоѓа во историскиата област Шлеска и припаѓа на нејзиниот централен дел, познат како Шлеска Шлеска. Градот се наоѓа на покриен терен на надморска височина од 220 м.
Клима
Климата на подрачјето Карвина е умерена континентална.
Вода
Источно од Карвина тече реката Даркова.
Историја
Областа Карвина била населена во праисториски времиња. Меѓутоа, населбата Карвина дури во 1923 година добила градски, а по Втората светска војна таа се проширила со спојување на околните населени места во една.
Од ново додадените делови, најзначаен бил Фридстад, поранешен град и историски центар на областа.
Во 1919 година Карвин станал дел од новоформираната Чехословачка. Сепак, оваа област (позната како Заолзје ) била историски населена од Полјаците, што довело до несогласувања меѓу двете земји за време на меѓувоениот период. Во 1938 година паралелно со одвојувањето на Судетен од тогашната Чехословачка, се случила и разделбата на Заолзја и нејзиното припаѓање на Полска. За време на комунизмот, градот брзо се развивал во индустријата и се забележувал брз пораст на населението. По независноста на Чешката Република, тешката активност во индустријата се намалила.
Население
Карвина денес има население од околу 64,000 и во последниве години популацијата во градот полека се зголемувала. Покрај Чесите, во градот живеат и Полјаците (8,5%), Словаците (8,0%) и Ромите. Полјаците ја претставуваат старата популација во регионот, но во последните децении нивниот број опаѓа.
Ебербашки манастир
Ебербашки манастир (германски: Kloster Eberbach ) е поранешен цистерски манастир во Елтвил во Рајнгау, Германија. Заради своите романски и раноготски згради, се смета за еден од најзначајните места на архитектонско наследство во Хесен.
Зимата 1985/86 година снимени се дел од сцените од фимот „Името на розата“. Опатијата е главно место на годишниот фстивал Рајнгау музик.
Опатија
Првата монашка куќа на местото е основана во 1116 година од страна на архиепископот Адалберт Мајнцшки, како дом на Августинските канони. По што го дарувал во 1131 година на Бенедиктанците. Монасите не успеале да фо заживеат манастирот, и наследникот Бернард Клерваушки, во 1136 година го прави прв цистерски манастир на источниот брег на Рајна.
Ебербах наскоро станува еден од најголемите и најактивните манастири во Германија. Од него се произлезени голем број други манастири како на пример: Шонаутскиот манастир во Хајделберг во 1142 година; Отербергшкиот манастир во Пфалц во 1144 година; Готшталскиот манастир во Лиеж во 1155 година; и Арнсбургшкиот манастир во Ветерау во 1174 година. Во својот врв во периодот меѓу 12 и 13 век, се проценува дека на имотот живееле 100 монаси и над 200 преданици. Игуменот Ебербах, исто така, беше многу успешен економски, главно како резултат на профитот од одгледување лозја и производство на вино. Најмалку 14 члена на семејството на грофовите од Катзенелбоген биле погребани во црквата. Меѓу нив беше и грофот Јохан IV од Катзенелбоген, кој беше првиот што засади лозја во Ризлинг, во ново лозје во блиското село Риселсхајм, кога монасите на Ебербах, сè уште растат црвено грозје како што е Гроброт, најраната сорта на грозје снимен во Ебербах.
Во околу 1525 година се вели дека во игуменот имало огромно вино барел со волумен помеѓу в. 50.000 и 100.000 литри, кои во германската селанска војна од 1525 година силно ги користеле бунтовниците од Раигау, кои биле сместени во непосредна близина на манастирот.
За време на Триесетгодишната војна, игуменот беше сериозно оштетен, започнувајќи со напад на шведската армија во 1631 година. Ограбени се многу вредни предмети од црквата и библиотеката, а монасите биле принудени да бегаат. Само 20 од нив се вратиле во 1635 година за да започнат макотрпна реконструкција.
18 век беше период на голем економски успех: преживеаните сметки покажуваат дека профитот на игуменот редовно се инвестирал на пазарот на пари во Франкфурт.
Конечниот пад започна со Француската револуција. По Рајхсдутахупшашлус, игуменот се распушти на 18 септември 1803 година и со своите средства и територија стана сопственост на принцот Фридрих Аугустус од Насау-Усинген.
Еколошка правда во Јужна Кореја
Еколошката правда во Јужна Кореја има релативно кратка историја во споредба со другите земји на запад. Како резултат на брзата индустријализација, луѓето започнале да имаат свест за загадувањето, а од еколошките дискурси идејата за еколошка правда се појавила кон крајот на 1980-тите.
Јужна Кореја доживеала брз економски раст (кој вообичаено се нарекува „Чудото на реката Хан“) во 20 век како резултат на политиките за индустријализација приспособени од Пак Чон Хи по 1970-тите. Политиките и социјалниот амбиент немале простор за еколошки дискусии, што го влошило загадувањето во земјава.
Еколошките движења во Јужна Кореја започнале од кампањите за загадување на воздухот. Како што се ширел поимот за загадување на животната средина, фокусот на еколошкиот активизам се префрлил од постојното загадување на спречување на идно загадување, а организациите на крајот почнале да ги критикуваат владините политики кои ги занемаруваат еколошките прашања. Концептот на еколошка правда бил воведен во Јужна Кореја меѓу дискусиите за животната средина по 1990-тите. Додека еколошките организации ја анализирале состојбата со загадувањето во Јужна Кореја, тие забележале дека еколошките проблеми се неправедно фокусирани особено на регионите каде што се концентрирани луѓе со низок социјален и економски статус.
Проблемите со еколошката неправда се појавиле од организации поврзани со животната средина, но пристапите за решавање на проблемите биле многу поддржани од владата, која развила различни политики и основала институција. Овие акции помогнале да се подигне свеста за еколошката правда во Јужна Кореја. Постојните политики за животна средина биле изменети за да ги покријат прашањата за еколошката правда.
Еколошката правда започнала широко да се препознава во 1990-тите преку креирање политики и истражувања на сродни институции. На пример, Министерството за животна средина, основано во 1992 година, го основало Граѓанското движење за еколошка правда (ГДЕП) за да ја подигне свеста за проблемот и да изготви соодветни планови. Како дел од своите активности, Граѓанското движење за еколошка правда (ГДЕП) одржало форум за еколошка правда во 1999 година, со цел да се соберат и анализираат постоечките истражувања за ова прашање кои спорадично ги правеле различни организации. ГДЕП започнала како мала организација, но постојано се проширува. Во 2002 година, ГДЕП имала повеќе од пет пати поголем број на членови и три пати поголем од буџетот што го имала во почетната година.
Еколошката неправда сè уште е тековен проблем. Еден пример е изградбата на морскиот ѕид Семангеум. Изградбата, кој е најдолгиот насип на светот (33 километри) што се протега помеѓу Жолтото Море и вливот на Семангеум, била дел од владиниот проект инициран во 1991 година Проектот предизвикал загриженост за уништување на екосистемот и одземање на локалните станбени региони. Тоа го привлекло вниманието на активистите за еколошка правда бидејќи главните жртви биле риболовното население со ниски приходи и нивните идни генерации. Ова се смета за пример за еколошка неправда која била предизвикана од извршувањето на ексклузивна политика насочена кон развојот.
Изградбата на каналот Сеул-Инчеон, исто така, покренало контроверзии за еколошката правда. Изградбата ги одзела станбените региони и земјоделските површини на локалното население. Исто така, животната средина се влошила во областа поради појавата на влажни магли кои биле предизвикани од недостаток на вода и локални климатски промени предизвикани од изградбата на каналот. Локалните жители, главно луѓе со слаба економска основа, биле сериозно погодени од изградбата и станале главни жртви на ваквите еколошки штети. Додека социјално и економски слабите граѓани страдале од еколошките промени, најголем дел од придобивките заминале во индустриите и конгломератите со политичка моќ.
Изградбата на индустриски комплекс била критикувана и во контекст на еколошката правда. Судитор во регионот Вичеон е еден пример за тоа. Регионот станал центар на контроверзии кога владата одлучила да изгради индустриски комплекс на куќи, кои порано се наоѓале во метрополитенскиот регион Даегу. Како резултат на изградбата, реката Накдонг, која е една од главните реки во Јужна Кореја, била контаминирана и локалните жители страдале од еколошки промени предизвикани од изградбата.
Еколошката правда е се поголем проблем во Јужна Кореја. Иако ова прашање сè уште не е широко признаено во споредба со другите земји, многу организации почнуваат да го препознаваат ова прашање.
Моја Република
Моја Република (Мојата Република) е официјална химна на Република Српска. Автор на музиката и текстот е Младен Матовиќ.
Српски
Тамо гдје најљепша се зора буди Часни и поносни живе добре људи Тамо гдје се рађа нашег сунца сјај Горд и пркосан је мој завичај
За њега сви се сад помолимо Другу земљу ми немамо
У срцу мом само је један дом У срцу велика моја република У срцу мом најљепша звијезда сја Моја република, Република Српска
Тамо гдје су наши преци давни Име уписали у сваки корак славни Тамо гдје се рађа нашег сунца сјај Горд и пркосан је мој завичај
Македонски
Сите ние се молиме за него сега Ние немаме друга земја
Моето срце е само еден дом во моето срце е мојата голема Република Во моето срце, мојата најубава ѕвезда е сјајна Мојата Република, Република Српска!
Каде се нашите предци Името внесено во секој чекор од познатиот, Каде нашето Сонце сјае Стамен и пркосен е мојата татковина.
Сите ние се молиме за него сега Ние немаме друга земја.
Неволјани (појаснување)
Неволјани може да се однесува на следниве места во Егејска Македонија:
Фридрих Вилхелм Оствалд
Фридрих Вилхелм Оствалд (германски: Friedrich Wilhelm Ostwald; 1853-1932) - германски хемичар, добинтик на Нобеловата награда во 1909 година.
Животопис
Најголем дел од кариерата, Оствалд ја поминал како професор на Универзитетот во Лајпциг, каде основал списание и институт, а покрај тоа, тој го помогнал основањето на повеќе научни друштва.
Творештво
Покрај со својата научна работа, Оствалд се прославил и како голем поборник на организацијата. Нему му се припишува дека во еден јавен настап ја дал следнава изјава: „Германија сака да ја организира Европа, на која досега сè уште ѝ недостасува организација. Сега ќе ви ја откријам големата тајна на Германија: ние, или можеби германската раса, го откривме значењето на организацијата. Додека другите народи сè уште живеат под режимот на индивидуализам, ние веќе го достигнавме режимот на организација.“
Деградација на почвата
Деградацијата на почвата или деградација на земјиштето е процес во кој вредноста на биофизичката средина е под влијание на комбинација на процеси предизвикани од човекот кои делуваат на почвата. Таа претставува каква било промена или нарушување на почвата кое се смета за штетно или непожелно. Природните опасности се исклучени како причина; сепак човечките активности можат индиректно да влијаат на феномени како што се поплави и пожари.
Експертските проекции сугерираат дека деградацијата на почвата ќе биде важна тема на 21-от век, што ќе влијае на земјоделската продуктивност, загубата на биолошката разновидност, промените во животната средина и нејзините ефекти врз безбедноста на храната. Се проценува дека до 4% од земјоделското земјиште во светот е сериозно деградирано.
Според Специјалниот извештај за климатските промени и почвата на Меѓувладиниот панел за климатски промени: „Околу една четвртина од земјината површина без мраз е предмет на деградација предизвикана од човекот. Ерозијата на почвата од земјоделските полиња се проценува дека моментално е 11 до 20 пати (без обработување) до повеќе од 100 пати (конвенционална обработка) повисока од стапката на формирање почва.
Обединетите нации проценуваат дека околу 30% од земјиштето е деградирано ширум светот, а околу 3,2 милијарди луѓе живеат во овие деградирани области. Околу 12 милиони хектари продуктивно земјиште - што е приближно еднакво на големината на Грција - се деградира секоја година. Ова се случува затоа што луѓето ја експлоатираат земјата без да ја заштитат. Целта 15 за одржлив развој на Обединетите нации има за цел да ги обнови деградираното земјиште и почва и да постигне свет кој е неутрален за деградација на почвата до 2030 година.
Последици
Постојат четири главни начини на гледање на деградацијата на почвата и нејзиното влијание врз околната животната средина:
Проблемот со дефинирањето на деградацијата на почвата е тоа што она што една група луѓе би можеле да го сметаат за деградација, други можат да го сметаат за придобивка или можност. На пример, садењето култури на локација со обилни врнежи и стрмни падини би создало научна и еколошка загриженост во врска со ризикот од ерозија на почвата од вода, но сепак земјоделците би можеле да ја гледаат локацијата како поволна за високи приноси.
Различни типови
Покрај вообичаените типови на деградација на почвата кои се познати со векови (вода, ветер и механичка ерозија, физичка, хемиска и биолошка деградација), во последните 50 години се појавија уште четири видови:
Севкупно, може да се проценат повеќе од 36 видови на деградација на почвата. Сите се предизвикани или отежнати од човечки активности, на пр. ерозија на почвата, контаминација на почвата, закиселување на почвата, ерозија на листови, тиња, аридификација, засолување, урбанизација итн.
Причини
Деградацијата на почвата е глобален проблем во голема мера поврзан со земјоделската употреба, уништувањето на шумите и климатските промени. Причини можат да бидат:
Прекумерното сечење на вегетацијата се случува кога луѓето сечат шуми и грмушки - за да добијат дрва, огревно дрво и други производи - со темпо што ја надминува стапката на природно повторно растење. Ова е честа појава во полусуви средини, каде што недостигот на огревно дрво е често значителен.
Прекумерното пасење кое резултира со намалување на вегетациската покривка е водечка причина за ветерска и водна ерозија. Тоа е значаен фактор во Авганистан. Растечкиот притисок на населението, во текот на 1980-1990 година, доведе до намалување на веќе малите површини земјоделско земјиште по лице во шест од осум земји (14% за Индија и 21% за Пакистан).
Притисокот на населението функционира и преку други механизми. Несоодветните земјоделски практики, на пример, се случуваат само под ограничувања како што е заситеноста на добри земјишта под притисок на населението што ги наведува доселениците да обработуваат премногу плитки или премногу стрмни почви, да ораат земјиште пред тоа да ја поврати својата плодност или да се обидат да добијат повеќе култури со наводнување на несоодветни почви.
Високата густина на населеност не е секогаш поврзана со деградација на почвата. Наместо тоа, практиките на човечката популација можат да предизвикаат деградација на пределот. Населението може да биде придобивка за земјата и да ја направи попродуктивна отколку што е во нејзината природна состојба. Деградацијата на почвата е важен фактор за внатрешно раселување во многу африкански и азиски земји.
Тешката деградација на почвата влијае на значителен дел од обработливите површини на Земјата, намалувајќи го богатството и економскиот развој на нациите. Како што базата на земјишни ресурси станува помалку продуктивна, безбедноста на храната е загрозена и конкуренцијата за намалени ресурси се зголемува, се сее семето на глад и потенцијален конфликт.
Климатски промени и деградација на почвата
Според Специјалниот извештај за климатски промени и земјиште на Меѓувладиниот панел за климатски промени, климатските промени се една од причините за деградација на почвата. Во извештајот се наведува дека: „Климатските промени ја влошуваат деградацијата на почвата, особено во ниските крајбрежни области, делтите на реките, сушните предели и во областите со вечен мраз. Во периодот 1961–2013 година, годишната површина на сушни површини се зголеми, во просек за нешто повеќе од 1% годишно, со голема меѓугодишна варијабилност. Во 2015 година, околу 500 (380–620) милиони луѓе живееле во области кои доживеале опустинување помеѓу 1980-тите и 2000-тите. Најголем број на засегнати луѓе се во Јужна и Источна Азија, во регионот на Сахара, вклучувајќи ја Северна Африка, и на Блискиот Исток, вклучувајќи го и Арапскиот Полуостров. Други сушни региони исто така доживеале опустинување. Луѓето кои живеат во веќе деградирани или опустинети области се повеќе негативно погодени од климатските промени.“ Дополнително, се тврди дека 74% од сиромашните се директно погодени од деградацијата на почвата на глобално ниво.
Значителна деградација на почвата од поплавување на морската вода, особено во делтите на реките и на ниските острови, е потенцијална опасност што беше идентификувана во извештајот на IPCC од 2007 година. Како резултат на порастот на нивото на морето од климатските промени, нивоата на соленост можат да достигнат нивоа каде што почвата станува необработлива во многу ниски области.
Една перспектива за климатските промени и деградацијата на почвата нуди науката за промена на почвата, која, меѓу другото, ги следи долгорочните последици од деградацијата на почвата врз климата на дадена област. Со разбирање на врските помеѓу деградацијата на почвата и климатските промени, научниците можат подобро да го информираат креирањето на политики за намалување на штетите.
Во 2009 година, Европската инвестициска банка се согласи да инвестира до 45 милиони долари во Фондот за неутралност на деградација на почвата (ЛДН фонд). Лансиран од UNCCD COP 13 во 2017 година, Фондот LDN инвестира во проекти кои генерираат еколошки придобивки, социо-економски придобивки и финансиски приноси за инвеститорите. Фондот првично беше капитализиран на 100 милиони долари и се очекува да порасне на 300 милиони долари.
Во извештајот на IPCC за 2022 година, деградацијата на почвата реагира подиректно на климатските промени бидејќи сите видови на ерозија и опаѓањата на СОМ (фокус на почвата) се зголемуваат. Други притисоци за деградација на почвата исто така се предизвикани од човечки притисоци како управуваните екосистеми. Овие системи вклучуваат земјоделски површини и пасишта.
Се почести се и свлечиштата по интензивни настани како што се поединечните врнежи дожд.
Чувствителност и издржливост
Чувствителноста и издржливоста се мерки за ранливоста на пределот на деградација. Овие два фактори се комбинираат за да го објаснат степенот на ранливост. Чувствителноста е степенот до кој копнениот систем претрпува промени поради природни сили, човечка интервенција или комбинација од двете. Издржливоста е способност на пределот да ги апсорбира промените, без значително да ја менува врската помеѓу релативната вредност и бројот на поединци и видови кои ја сочинуваат заедницата. Тоа се однесува и на способноста на регионот да се врати во првобитната состојба откако ќе се промени на некој начин. Отпорноста на пределот може да се зголеми или намали преку човечка интеракција во зависност од различните методи за управување со искористувањето на земјиштето. Земјиштето што е деградирано станува помалку отпорно од земјиштето кое не деградирало, што може да доведе до уште понатамошно деградирање преку шокови на пределот.
Нермин Нефтчи
Харије Ајше Нермин Нефтчи (1924 – 20 август 2003) била турска жена правник, политичарка и поранешен министер во владата.
Хајрије Ајше Нермин Нефтчи е родена во Истанбул, Турција во 1924 година. Дипломирала на Правниот факултет на Универзитетот во Анкара.
По општите избори во 1969 година, таа влегла во парламентот како пратеник на Муш. Таа станала првата турска политичарка избрана од источните провинции на Турција по воспоставувањето на демократијата. Таа служела во одборите за одлучување на Републиканската народна партија (ЦХП). Во подоцнежните години од парламентарниот мандат, таа била назначена за заменик-претседател на Големото национално собрание, функција што за прв пат имало жена. Таа не учествувала на општите избори во 1973 година. Сепак, таа била однесена во кабинетот на Сади Ирмак како Министерство за култура каде работела од 17 ноември 1974 до 31 март 1975 година.
За време на гласањето во парламентот на 24 април 1972 година за одобрување на погубувањето на тројца млади луѓе, кои била осудени на смрт по државниот удар од 12 март 1971 година. Нефтчи беше меѓу 48-те противници на присутните 323 членови на 450-члениот парламент. Одлуката за погубување на овие тројца членови на марксистичко-ленинистичката револуционерна Народноослободителна армија на Турција ( Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu, скратено THKO ), бил прифатен со 273 гласа. По одобрението на претседателот на државата, Дениз Гезмиш, Јусуф Аслан и Хусеин Инан биле обесени на 6 мај 1972 година, што предизвика долготрајна полемика во земјата последователно.
Нермин Нефтчи пишувала колумни во различни дневни весници и периодични списанија. Таа е автор на книга со наслов „О Јакадан Бу Јакаја“ за структурата на турскиот јазик и фолклорот на ирачките Туркмени во Киркук.
Нефтчи починала на 79-годишна возраст на 20 август 2003 година во Бодрум, провинцијата Мугла. Таа беше мајка на два сина, Салих (1947–2009) и Синан.
Токсичен колонијализам
Токсичниот колонијализам, или колонијализмот со токсичен отпад, се однесува на практиката на извоз на опасен отпад од развиените земји во помалку развиените земји за отстранување.
Позадина
Во 1992 година, Џим Пукет од Гринпис за првпат го употребил терминот „токсичен колонијализам“ за да го опише фрлањето на индустрискиот отпад од страна на Западот на териториите на земјите од Третиот свет. Терминот се однесува на практиките на развиените нации со кои се ослободуваат од токсичен или опасен отпад со негово транспортирање во помалку развиените земји во светот. Засегнатите заедници обично немаат ресурси, знаење, политичка организација или капитал за да се спротивстават на практиката. Во САД, терминот може да се примени и за експлоатација на резервациите на домородните Американци, каде што различните прописи за животната средина дозволуваат земјиштето полесно да се користи за депонии.
Споредба со еколошкиот расизам
Разликата помеѓу токсичниот колонијализам и еколошкиот расизам е во тоа што токсичниот колонијализам е практика на таргетирање на сиромашните заедници во земјите во развој за отстранување на отпадот и/или експериментирање со ризични технологии. Еколошкиот расизам е нерамномерна распределба на опасностите по животната средина врз основа на расата. Со други зборови, токсичниот колонијализам може да се смета за „микро“ бидејќи се фокусира на одредена област или група луѓе. Еколошкиот расизам може да се смета за „макро“ и го испитува ова прашање на поголем, светски размер.
Значење
Имаше бројни негативни ефекти од токсичниот колонијализам и врз луѓето и врз животната средина, иако наводната придобивка на токсичниот колонијализам вклучува економски придобивки за земјите во развој. Историјата покажува дека целокупното влијание на фрлањето токсичен отпад во овие нации е катастрофално и сериозно ги загрозило сите аспекти на човековото здравје. Во студија на случај за Женевската конвенција од 2010 година, д-р Башир Мохамед Хусеин детално објаснува еден случај на фрлање на токсичен и радиоактивен отпад во Сомалија и неговите ефекти, „UNEP... изјави дека луѓето се жалеле на невообичаени здравствени проблеми, вклучително и „акутни респираторни инфекции, тешка сува кашлица, крварење од устата, абдоминална хеморагија и невообичаена хемиска реакција на кожата... Исто така, и сомалиските и несомалиските лекари кои работат во Сомалија пријавиле прекумерна инциденца на рак, непознати болести, спонтани абортуси на бремени жени и детски малформации.“ Влијанието на токсичниот отпад врз луѓето е очигледно во истражувањето заедно со фактот што овие нации и нивните луѓе кои страдаат од ефектите од споменатото колонијалистичко однесување се оние земјите во развој без ресурси, знаење или капитал за да ги разберат обете ефекти и да се справи со третманот на кој биле подложени.
Социоекономски аспекти
И покрај многуте здравствени ефекти од токсичниот колонијализам, овие ефекти често се засенети од економските интереси и на земјите во развој и на развиените земји. Еден од водечките социо-економски аспекти на токсичниот колонијализам е капиталната добивка и парите. Џенифер Кит вели дека „развиените земји сакаат да се одржат, а земјите во развој сакаат да заработат“. Постои многу малку грижа за здравствените проблеми на кои луѓето во земјите во развој се подложени сè додека постои монетарна или економска добивка и развиениот свет целосно го користи тоа за да заштеди пари, и „јазот во богатството и приходите помеѓу земјите во развој и развиените нации постојано растеше во текот на минатиот век. Бидејќи земјите во развој се обидуваат да го поттикнат економскиот раст, спроведувањето на неколкуте регулативи за опасен отпад честопати паѓа во вода. Многу агенции во овие земји во развој немаат ресурси да дадат одобренија или да ги спроведат нивните регулативи.“ И покрај ова, „развиените земји генерално имаат сè построги еколошки регулативи кои го регулираат домашното отстранување на опасниот отпад. Кога трошоците за усогласеност се поврзани со зголемено количество отпад и локално противење на депонирањето, тие генерално произведуваат драстично зголемени трошоци за отстранување на опасниот отпад.“ За развиените земји е ефективно да ги бараат оние помалку развиените и да им понудат идеја за економско олеснување по навидум мала, но значителна еколошка цена. Во некои случаи, монетарните фондови не се единственото нешто што се разменува меѓу развиените земји и земјите во развој. На пример, „сомалиските завојувани страни прифаќаа опасен и високо токсичен отпад во замена за војска и муниција“. Потребата на развиените нации да се отстранат од преземањето обврски за прекумерен токсичен отпад е исто така движечка сила зад токсичниот колонијализам.
Напредок
Во текот на изминатите неколку децении имало подобрувања во заштитата на животната средина кои се обидоа да стават крај на нелегалното фрлање токсичен отпад ширум светот. Базелската конвенција во 1989 година била потпишана од 105 земји и имала за цел да го регулира меѓународниот превоз на токсични материи. И покрај договорот, милиони тони токсични и опасни материјали продолжуваат да се движат и легално и нелегално од побогатите земји во посиромашните земји секоја година. Историјата на субурбанизацијата открива дека иако многу сили придонесоа за децентрализацијата, таа во голема мера беше исклучувачки потфат.
Во 1992 година, САД го воспостави Законот за животна средина во обид да ги идентификува областите загрозени од највисоките нивоа на токсични хемикалии и да обезбеди групите поединци кои живеат во тие области да имаат можности и ресурси да учествуваат во јавните дискусии во врска со распоредувањето и чистењето на индустриските капацитети. Една организација која се бори против токсичниот колонијализам е Базелската акциона мрежа (БАН). БАН е фокусирана на соочување со влијанијата на глобалната еколошка неправда и економската неефикасност на токсичната трговија (на токсичен отпад, производи и технологии).
Echeveria pulvinata
Echeveria pulvinata, наречена и кадифено растение, ― вид на цветно растение од родот Echeveria, потекнува од југозападно и средно Мексико. Како сочно растение, тоа ја добило Наградата за градинарски заслуги на Кралското хортикултурно друштво. Неговата сорта Echeveria pulvinata var. leucotricha, под синонимот Echeveria leucotricha, исто така ја добила Наградата за градинарски заслуги.
Подтаксони
Во моментов се признаени следниве сорти:
Филимон
Филимон (коински грчки: ) — ранохристијански деец од Мала Азија и еден од Седумдесетте апостоли. Познат е по неговата соработка со Апостол Павле, изложена во Посланието до Филимон од Новиот завет. Се чествува како светец во неколку цркви заедно со неговата сопруга Апфија. Филимон бил богат христијанин и свештеник (веројатно и епископ) на куќна црква која се состанувала во неговиот дом.
Минејот за 22 ноември вели дека Филимон бил апостол кој заедно со Апфија, Архип и Онисим умреле маченичка смрт Колоси во првиот општ прогон на Нерон. Во списокот на Седумдесетте апостоли припишан на Доротеј Тирски, Филимон се опишува како епископ на Газа.
Хати Чирпан
Хати Чирпан (поранешен Сати Кадин, 1890 - 21 март 1956) била турска политичарка, една од првите жени-пратенички во Парламентот во Големото национално собрание на Турција, избрана на општите избори во 1935 година.
Животот
Родена е во селото Кахраманказан во 1890 година. Нејзиниот татко и мајка биле Кара Мехмет Ефенди и Емине Ханим. Таа била сопруга на војник кој бил ранет во грлото за време на Балканската војна. Таа била мајка на пет деца. Работела како земјоделец и селски старешина по нејзиниот татко. На 26 октомври 1933 година, откако жените добиле право да бидат мухтари, таа победила на изборите за управител на селото во Казан и станала една од првите женски мухтари во Турција.
Непосредно пред Вториот јазичен конгрес ( İkinci Türk Dil Kurultayı, 18–23 август 1934 година), на 16 јули 1934 година, претседателот Мустафа Кемал Ататурк ја напуштил Анкара на екскурзија во селото Казан (во тоа време дел од областа Кизилџахамам од провинцијата Анкара ),  50 km далеку од главниот град Анкара. За време на оваа екскурзија, Ататурк бил запознаен со Сати Кадин, кој бил началник на селото во Казан. Таа била селанка од Централна Анадолија која се борела четири години за време на Турската војна за независност. Двајцата се вклучиле во разговор, по што било објавено дека Ататурк ги сакал достигнувањата и интелигенцијата на Сати Кадин.
Според Афет Инан, Ататурк по средбата со неа рекол: „Ова е исклучителна жена која може да напредува како пратеник во парламентот“. Сати Кадин била спонзорирана и поддржана во нејзината успешна кампања за функцијата од самиот Ататурк. Подоцна, таа го променила своето име во Хати по совет на Ататурк, кој бил заинтересиран за цивилизацијата на Хатијците во тоа време, и затоа што нејзиното поранешно име Сати значело „продажба“ или „купување“ на турски. Таа го усвоила презимето Чирпан откако Законот за презиме од 1934 година барал сите турски граѓани да имаат презиме.
Сати Кадин се вратил во Кахраманказан по завршувањето на нејзината пратеничка должност. Таа починала на 21 март 1956 година.
Во Кахраманказан има мавзолеј и нејзината куќа е обновена и претворена во музеј.
Извори
<references group="" responsive="1">
Павле Ќулафковски
Павле Ќулафковски (1865-1940) бил член на Македонското научно-литературно друштво во Санкт Петербург.
Животопис
Роден е во јули 1865 година во Папрадиште. Уште млад работи како градежник во Воден (1892-1893) и во VI сектор на Отоманската железница во Битола (1894-1896), како мајстор-градежник на пристаништето во Констанца, Романија (1897-1898), работоводител на изградбата на мостот „Троицки“ во Санкт Петербург, Русија (1898-1899), а исто така во Брисел, Белгија (1900) во Белгиски Конго (Заир) (1900-1902). Доаѓа во руската престолнина и ја потпишува молбата на Македонското научно литературно друштво до Советот на Санкт-петербуршкото словенско благотворно друштво за потврдување на Уставот (20 декември 1903), а потоа го однесува букварот на Другарството на македонски јазик за печатење во Њујорк (1904).
Работи во Сан Франциско (1907), а потоа се враќа во Термалито во Калифорнија (1908). Во времето на Балканската војна (1912) си доаѓа привремено во Македонија и со Димитрија Чуповски учествува во Општомакедонската конференција во Велес, но одново оди во САД (Алјаска) и вонредно студира на Техничкиот колеџ во Чикаго (1920). Се враќа во Македонија како американски пензионер во родното село. Подоцна, на пат од Велес за Папрадиште, е најден убиен.
Валтер Ратенау
Валтер Ратенау (германски: Walther Rathenau; 1867-1922) - германски индустријалец и политичар.
Животопис
Ратенау бил директор на картелот за електрична енергија, а за време на Првата светска војна бил главен снабдувач на набавките на суровини за германското министерство на војната. По завршувањето на војната, тој објавил многу влијателен памфлет во кој се залагал за продолжување на военото планирање на германската економија и во мирновременски услови. Како прогресивен интернационалист и Евреин, тој бил убиен во атентат во 1922 година, наскоро по неговото именување за министер за надворешни работи.
Ал Џазира Балканс
Ал Џазира Балканс — меѓународен информативен телевизиски канал кој 20 часот дневно емитува вести на српскохрватски јазик, додека остатокот од времето ја пренесува програмата на Al Jazeera English. Телевизијата започнала со работа 11 ноември 2011 година во 18 часот по месно време. Седиштето на телевизијата се наоѓа во главниот град на Босна и Херцеговина, Сараево, а има дописници во сите главни градови во регионот.
Програмата на телевизијата се емитува во Босна и Херцеговина, Хрватска, Македонија, Црна Гора, Србија и Словенија.
Хиралност
Хиралност – во физиката и математиката особина на систем која не е еднаква со својот лик во огледало. Трансформација на симетрија која ги поврзува овие два системи е парност. Пример на хирален систем се лева и десна дланка.
Поформално, хиралност е особина на даден систем која одредува дали тој систем се трансформира по десна или лева репрезентација на Поенкареова група. Хиралност преку репрезентација на Поенкареова група е дефинирана само во релативистичката физика кога честичките се движат со брзини споредливи со брзината на светлината. Во хемијата, хиралноста е директно поврзана со оптичката активност на молекулите и јоните.
Хелицитет
Кај безмасените честички поимите хелицитет и хиралност се поклопуваат, затоа што кај безмасените честички насоката на спинот е иста, без разлика каде се наоѓа посматрачот. Кај честичките кои имаат маса, поимите хелицитет и хиралност се разликуваат и не е можно да се воспостави директна поврзаност.
Емине Семије Онасија
Емине Семије Онасија (28 март 1864 - 1944), претежно позната како Емине Семије и Емине Вахиде, била турска писателка, учителка, активистка и рана феминистка. Таа сметала дека образованието игра важна улога во еманципацијата на жената.
Ран живот и образование
Емине Семије е родена во Истанбул на 28 март 1866 година. Таа била втора ќерка на Ахмед Џевдет-паша и сестра на Фатма Алије. Нејзината мајка била Adviye Rabia Hanım. Емине Семије студирала психологија и социологија во Франција и Швајцарија седум години. Таа била една од првите османлиски муслиманки образовани во Европа.
Кариера и активности
Од 1882 година, Емине Семије работела како турски и наставник по литература во Истанбул и во други провинции. Таа служела како инспектор во училиштата за девојки и асистент медицинска сестра во болницата Шишли Етфал. Нејзините пишувања за политиката и образованието беа објавени во различни публикации, вклучувајќи ги и Mütalaa (во Солун ), Mehâsin (османлиски турски: доблести ) и Hanımlara Mahsus Gazete (османлиски турски: Весник за жени ) по прогласувањето на уставната монархија во 1908 г. Таа, исто така, напишала учебник по математика со наслов Hulasa-i Ilm-i Hesap во 1893 година Во весникот Ханимлара Махсус прво користела неколку псевдоними, но подоцна го користела нејзиното име и објавувала разни приказни и патописи. Нејзини најпознати романи се Сефалет (1908) (отомански турски: сиромаштија ) и Гаја Кујусу (отомански турски: Јамата на пеколот ).
Емине Семије основала неколку добротворни организации за да им помогне на жените. Еден од нив бил Шефкат-и Нишван (османлиски турски: Женско сочувство) кој бил основан во Солун во 1898 година Друга добротворна организација основана од неа беше Hizmet-i Nisvân Cemiyeti (отомански турски: Здружение за служба на жените).
Кон крајот на 1890-тите, Емине Семије била шеф на Револуционерниот комитет на жените на Унијата и напредокот во Солун. Таа станала член на прогресивниот комитет на Унијата и напредокот (CUP), а подоцна и на Отоманската демократска партија. На почетокот на револуцијата од 1908 година таа иницирала демонстрации на Плоштадот на слободата во Солун, држејќи знаме. Набргу потоа и се придружија многу луѓе и мажи и жени. Во 1920 година, таа била именувана за член на управниот одбор на Здружението на турските новинари, кое до таа година се нарекувала Отоманско здружение за печат. Таа отишла во егзил во Париз за да избегне апсење од страна на османлиските власти поради нејзиното членство во CUP. Подоцна се вратила во Турција и работела како учителка.
Прегледи
Емине Семије, заедно со нејзината постара сестра Фатма Алије, била значајна фигура за движењето на Отоманската жена. Емине Семије беше многу попрогресивна и помалку ортодоксна од нејзината сестра. Таа го поддржувала имиџот на жени, образовани мајки и сопруги, наметнати од официјалниот дискурс за време на владеењето на султанот Абдул Хамид II. Во истиот период таа тврдела во една статија објавена во весникот Hanımlara Mahsus дека причината за нејзината писателска кариера е да придонесе за општествениот развој, а не за развојот на жените.
Иако Емине Семије активно се вклучила во активностите на CUP, нејзината поврзаност со групата ослабна кога сфати дека CUP не е многу ентузијастички во подобрувањето на правата на жените. Емине Семије работела како медицинска сестра за време на Балканската војна и војната во Дарданелите. Од годините во Солун, таа од една страна работи на политика и новинарство, а од друга страна на едукација на девојки. Таа смета дека за жените да го заземат местото што го заслужуваат во општеството, прво мора да добијат добро образование.
Личен живот и смрт
Емине Семије се омажила двапати. Нејзиниот прв сопруг бил Мустафа бег кој бил воен судија. Вториот бил Решид-паша. Тие се развеле подоцна. Таа имала два сина; по еден од секој сопруг. Нивните имиња биле Хасан Риза, син на Мустафа бег и Џевдет Лагаш, син на Решид-паша. Починала во Истанбул во 1944 година.
Завој (појаснување)
Завој може да се однесува на следново:
Црква „Рождество на Пресвета Богородица“ - Завој
Рождество на Пресвета Богородица — главна селска црква во охридското село Завој.
Црквата се наоѓа над сретселото.
Историја
Црквата била изградена во 1934 година.
Шармери од осмо
Шармери од осмо — роман на македонскиот писател Велко Неделковски.
Органско гноиво
Органските гноива — гноива добиени од животински материи, животински измет (гноиво), човечки отпад и растителни материи (на пр. остатоци од компост и земјоделски култури). Природните гноива вклучуваат отпадоци од животинско потекло од преработка на месо, тресет, гноиво, кашеста маса и гвано.
Спротивно на тоа, поголемиот дел од гноивата што се користат во комерцијалното земјоделство се извлечени од минерали (на пр., фосфатна карпа) или се произведуваат индустриски (на пример, амонијак). Органското земјоделство, систем на земјоделство, дозволува одредени гноива, а не дозволува други.
Главните органски гноива се: тресет, отпадоци од животинско потекло (често од кланици), растителни отпадоци од земјоделството и третирана тиња од отпадни води.
Минерали
Тресет, претходник на јагленот, не нуди хранлива вредност на растенијата, но ја подобрува почвата со аерација и апсорбира вода. Понекогаш се смета дека е најкористено органско гноиво.
Животински извори
Во гноива од животинско потекло спаѓаат животинскиот отпад и остатоците од колење на животните. Кога какво било животно се коле, само околу 40% до 60% од живото животно се претвора во пазарен производ, а останатите 40% до 60% се класифицирани како нус-производи. Овие нус-производи од колење на животните, најчесто може да се: крв, коски, пердуви, кожа, копита, рогови, кои може да се рафинираат во земјоделски гноива.
Растителни извори
Преработените органски гноива вклучуваат компост, влажна киселина, аминокиселини и екстракти од алги. Други примери се белковини варени со ензим. Распаѓањето на остатоци од култура (зелено гноиво) од претходните години е уште еден извор на плодност.