cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1049 п.н.е.
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1049 година се протега во 1587 и 1588, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1647 и 1648 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 506 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1721 и 1720 исламска година пред хиџра.
Тим Бахреин Викториус
Бахреин-Мерида (кратенка на екипата според UCI: TBM) — бахреинска професионална велосипедска друмска екипа, која била создадена во 2017 година. Екипата настапува во рамките на Светската турнеја.
Орангутан
Орангутан — род од три големи човеколики мајмуни познат по својата интелигенција, долги раце и црвено-кафеава боја на крзното. Потекнуваат од Индонезија и Малезија. Тие се единствениот преживеани видови од родот и подродот Ponginae. Третиот вид, наречен тапанулски орангутан (P. tapanuliensis) е утврден во ноември 2017 г.
Име
Името орангутан доаѓа од зборови од индонезискиот и малезискиот јазик, каде orang значи „човек“, а hutan значи „шума“, па така orang hutan е „шумски човек“. Зборот првпат е посведочен на англиски во 1691 г., во обликот Orang-Outang. Името на родот Pongo доаѓа од 16 век од страна на англискиот морнар Андруа Батела кои опишува две човеколики битија како Pongo и Engeco на место кај реката Конго. Денес се верува дека тој ги опишувал горилите, додека во 18 век верувале дека сите големи мајмуни се орангутаните.
Одлики
Орангутаните највеќе од времето го трошат на дрво од сите останати големи мајмуни. Секоја вечер прават гнездо од листови и гранки во кое ќе спијат. Помалку се друштвени од другите мајмуни, а мажјаците и женките се состануваат само кога се парат. Мајките со малечките остануваат додека малечките не наполнат 6 до 7 години. Женките се високи до 1,3 метри и тежат околу 45 кг. додека зрелите мажјаци се високи околу 1,8 метри и тежат околу 118 кг. мажјаците имаат поголеми дланки за разлика од женките.
Статус
Борнејскиот орангутан е крајно загрозен, додека суматранскиот орангутан е критично загрозен, но најзагрозен веројатно е тапанулскиот. Населението на борнејскиот орангутан е 50.000 единки, а суматранскиот од 7.000 до 7.500 единки. Во последниве десет и повеќе години, уништувањето на живеалиштата на орангутаните со сечење на дрвјата, пожар и др. се намалил бројот на живи орангутани. Поединци научници веруваат дека во 2012 година ќе ги снема орангутаните бидејќи се најзагрозените животни. Некои ловџии ги убиваат мајките орангутани за да им ги земат малите орангутанчиња и да ги користат како милениче.
Рамни Габер
Рамни Габер — село во Општина Студеничани, во околината на град Скопје.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Торбешија.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Рамни Габер живееле 180 жители, сите Албанци.
Според пописот од 2002, селото брои 39 жители, сите Албанци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 20 жители, од кои 7 Албанци и 13 лица без податоци.
Родови
Рамни Габер е албанско село.
Според истражувањата од 1950 година. Родови во селото биле:
Кале (Корошишта)
Кале — археолошко наоѓалиште во близина на струшкото село Корошишта. Претставува утврдена населба од железно, доцноантичко време и среден век. Се наоѓа на околу 1,5 км североисточно од селото. На два седелести гребена кои стрмно се спуштаат кон полето, наместа се зачувани остатоци од ѕидови. По површината се пронајдени фрагменти од керамички садови, питоси, тегули, имбрекси и многу градежен материјал. Помалубројни се пронајдените фрагменти од керамички садови од железното време.
Елизабет Ватути
Елизабет Ванџиру Ватути (р. ) — кениска активистка за животна средина и клима и основач на иницијативата Зелена генерација, која ги негува младите да ја сакаат природата и да бидат еколошки свесни на млада возраст и сега има засадено 30.000 садници дрвја во Кенија.
Во 2019 година ѝ била доделена наградата Африканска зелена личност на годината од Фондацијата Eleven Eleven Twelve и била прогласена за една од 100-те највлијателни млади Африканци од Африканските младински награди.
Образование
Ватути дипломирала на Универзитетот во Кенија со диплома за студии за животна средина и развој на заедницата.
Рано детство и еколошки активизам
Ватути пораснала во округот Ниери, кој е познат по тоа што има највисока шумска покривка во Кенија. Своето прво дрво го засадила на седумгодишна возраст и во своето средно училиште основала еколошки клуб со помош на нејзиниот професор по географија, кој се понудил да биде покровител на клубот. Таа била дел од раководството на Клубот за животна средина на Универзитетот Кенија (KUNEC) каде што можела да спроведе бројни активности; како што се садење дрвја, чистење и еколошка едукација; сето тоа додека се зголемува свеста за глобалните еколошки предизвици како климатските промени.
Во 2016 година, таа ја основала иницијативата Зелена генерација, со фокус на негување на повеќе млади ентузијасти за животна средина, практично образование за животната средина и климата, градење отпорност на климата и позеленување училишта. Нејзиното видео „Шумата е дел од мене “ било прикажано од Глобалниот форум за пејзажи (GLF) како дел од серијата на Младински гласови во пејзажи.
Николас Блумберген
Николас Блумберген (Nicolaas Bloembergen; — ) — холандско-американски физичар и добитник на Нобелова награда за физика.
Тој својот докторат го стекнал на Лајденскиот универзитет под менторство на Корнелис Јакоб Гортер во 1948 година додека го работел својот докторат на Харвард, Блумберген исто така работел полувремено како подипломец истражен асистент за Едвард Милс Персел при МИТ радијационата лабораторија. Тој станал професор на Харвард на одделот за применета физика. Тој исто така бил израснат во протестантско домаќинство.
Блумберген се запишал на во 1938 година на Утешкиот универзитет а да учи физика. Тој ја напушта воено разрушената Холандија во 1945 година за да продолжи со студиите на Харвард. Шест недели пред неговото пристигнување, харвардскиот професор Едвард Милс Персел (заедно со неговите подипломци Тори и Паунд) ја откриле јадрената магнетна резонанса. Тој бил најмен да ја изработи првата НМР машина. Додека бил на Харвард тој уживал да ги следи часовите на Џулијан Швингер, Џон Хазбрук ван Флек и Едвин Кембл. Неговата теза Јадрено магнетно опуштање било поднесено до Лајденскиот универзитет, каде ги поминал квалификационите критериуми. По краткиот подокторски состанок со Корнелис Јакоб Гортер во Холандија, се вработил на Харвард каде бил именуван за млад член на Друштвото на научните соработници во 1949 година и помошник професор во 1951 година.
Во 1958 година, тој станал амаерикански граѓанин.
Бил награден со Лоренцов медал во 1978 година. Блумберген ја поделил Нобеловата награда за физика во 1981 година со Артур Леонид Шавлов и Кај Сигбан за нивната работа на ласерската спектроскопија. Блумберген и Шавлов ги испитале својствата на материјата која не би можела да се забележи без ласери. Тој претходно го преобликувал масерот на Чарлс Хард Таунс. Блумберген работи на Аризонскиот универзитет.
Блумберген е припадник на плодното Томсоново академско наследно дрво, следејќи ги чекорите на другите добитнивци на Нобеловата награда започнувајки со Лородот Рејли и Џ. Џ. Томсон, и продолжува со Ернест Радерфорд, Овен Виланс Ричардсон и на крај со менторот на Блумберген, Едвард Милс Персел. Професорот Блумберген е член на одборот на спонзори на Билтенот на атомските физичари и почесен уредник на списанието списанието за нелиниска оптика физика и материјали. Други кои влијаеле на неговите истражувања се Џон Хазбрук ван Флек и Перси Бриџман.
541
541 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 541 година од новата ера, 541. од првиот милениум, 41. од VI век и втора од 540-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6049 и 6050 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5291 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4301 и 4302 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1294.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 541 година се протега во 3177 и 3178, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3237 и 3238 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1084. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 84 и 83 година пред хиџра.
NGC 4724
NGC 4724 — елиптична галаксија во соѕвездието Гавран, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 8 февруари 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Андреј Вознесенски
Андреј Андреевич Вознесенски (Андре́й Андре́евич Вознесе́нский;, Москва - , Переделкино, Москва) — современ руски поет, писател и есеист, добитник на „Златен венец“ на Струшките вечери на поезијата.
Животопис
Андреј Вознесенски е роден на 12 мај 1933 година во Москва, каде живеел до крајот на својот живот. Во раниот период од својот живот, Вознесенски бил фасциниран од сликарството и архитектурата и во 1957 година дипломирал на Московскиот Архитектонски Универзитет. Неговиот ентузијазам за поезија, сепак, се покажал како посилен. На 14-годишна возраст му ги испратил своите стихови на Борис Пастернак, кој го повикал на гости. Пријателството со него извршило силно влијание врз Вознесенски. Неколку децении подоцна, Вознесенски бил иницијатор вилата на Пастернак во Переделкино да се претвори во музеј.
Неговата прва збирка песни под наслов "Парабола" е објавена во 1958 година и таа веднаш го прикажала неговиот оригинален стил, карактеризиран со живата тендеција да "се вреднува" современиот човек преку модерни категории и слики, преку ексцентрични метафори, преку сложен ритмички систем и богати звучни ефекти. Владимир Мајаковски и Пабло Неруда најчесто се цитираат како поетите кои најдлабоко влијаеле врз неговото творештво, иако тој самиот, како свои најголеми примери ги истакнувал доцниот Миро и раниот Корбизје.
Вознесенски бил еден од таканаречените "деца на 60-тите", една генерација мислители кои го вкусила интелектуалното ослободување за време на постсталинистичкото одмрзнување. Неговите иновативни стихови ги иритирале властите и тој честопати бил критикуван од конзервативните советски писатели. Во историјата ќе остане запаметено дека во 1963 година во Кремљ јавно бил критикуван од тогашниот шеф на советската држава Никита Хрушчов, кој хистерично викал: „Земете го пасошот и заминете надвор, господине Вознесенски“. Во текот на 1960тите, Вознесенски редовно патувал во странство: САД, Франција, Германија, Италија и неколку други земји биле неговите најчести одредишта. Притоа, популарноста на Вознесенски била обележана со голем број рецитации пред илјадници воодушевени слушатели на стадиони, во концертни сали и на факултети. Една негова збирка песни, "Antimiry" ("Анти-светови") била основа за една многу позната претстава, поставена од познатиот режисер Јулиј Љубимов во театарот Таганка во 1965 година. Тогаш, на сцената за првпат со гитара се појавил Владимир Висоцки, кој подоцна станаl голема руска и советска ѕвезда. Вознесенски со своите текстови ги инспирирaл и другите познати режисери, како Марко Захаров од театарот „Ленком“, а Родион Шчедрин ја компонирал музиката.
Пријателството на Вознесенски со голем број од тогашните видни писатели и уметници имала свој одраз во неговата поезија и есеистика. На пошироката публика ѝ е најпознат најмогу по супер-хитот Милион скарлетни ружи напишан за Ала Пугачова во 1984 година и по особено успешната рок-опера Juno and Avos (1979), заснована врз животот и смртта на рускиот благородник Николај Резанов. Вознесенски во 1979 година учествувал во создавањето на алманахот „Метропол“. Вознесенски сакал и да експериментира, па создавал „видеоми“ така што текстот го пишувал во форма на цртежи. Така, во вид на крст го напишал циклусот „Распетие“.
Во 1978 година Вознесенски ја добил Државната награда на Советскиот Сојуз, а во 1984 година се закитил со Златниот венец на Струшките вечери на поезијата. Исто така, тој бил почесен член на десет академии, меѓу кои Руската академија на учењето (1993), Американската Академија на Уметности и Писма и париската Académie Goncourt.
Последните десетина години од својот живот, Вознесенски сè потешко зборувал. Во април 2010 година го доживеал и вториот мозочен удар. Во првите денови од мај, Андреј со сопругата Зоја Богуславскаја се вратил од Германија, каде имал операција на артеријата за да се спречи нов шлог. По роденденот, повторно му се влошило здравјето и починал на 1 јуни 2010 година, во својата дача во селото на писателите во Переделкино во Подмосковието.
Творештво
Проза започнал да пишува во 1980-тите години на XX век. Така, во 1982 година, ја објави приказната „О“, а во 1984 година книгата „Духовен надзорник“.
Корејско Царство
Корејско Царство (корејски: 대한 제국; Техан Чегук) ― корејска монархија која ја прогласил царот Коџон од династијата Чосон во октомври 1897 година. Царството постоело до јапонската анексија на Кореја во август 1910 година.
За време на Корејското Царство, царот Коџон спровел реформи за модернизација на војската, економијата, аграрот и образовнието во Кореја по западен терк. Во 1905 година, Корејското Царство станало протекторат на Царството Јапонија. По јапонската анексија во 1910 година, Корејското Царство било укинато.
Создавање
По победата на Јапонија во Првата кинеско-јапонска војна, Чосон стекнал независност од династијата Ќинг. За одржување на независноста, многу политичари сметале дека треба да се прогласи царство. На барање на многу официјални лица, Коџон од Кореја го прогласил Корејското Царство. Во 1897 година, Коџон бил крунисан во Хвангудан. Коџон новото царство го нарекол Даехан, а владетелската година ја променил во Гвангму, при што 1897 година била првата година од Гвангму. Коџон, во 1898 година, го дефинирал уредувањето на земјата, при што царот имал апсолутна власт.
Реформи
Иако царот имал апсолутна власт, народот сѐ повеќе учествувал во креирањето на политиката. Основани биле многу весници и политички организации кои ја промовирале политичка свест. Освен тоа, немало забрана за протести и граѓаните во Сеул барале реформи. Клубот на независноста се обидел да донесе реформи за подобрување на граѓанските права. Во октомври 1898 година, Клубот за независност упатил шест барања до царот:
Противникот на Клубот на независноста, партијата Сугу, раширила гласини дека Клубот се обидува да го собори царот Коџон, да воведе републиканско уредување и да го постави Бак Јонгјанг за претседател. Поради лажните гласини, Клубот на независноста беше забранет во декември 1899 година. На власт дошол Клубот Хвангук, а некои членови од Клубот на независноста беа уапсени. Бил формиран нов кабинет со многу конзервативни политичари кои не сакале реформи. Летото 1888 година избувнале т.н. бебешки немири. Иако Клубот за независност бил забранет, реформите продолжиле. Сепак, кабинетот беше радикално променет и министрите се обиделе да воведат конзервативни реформи. Њујорк Тајмс објавил дека новиот кабинет формиран на почетокот на 1900-тите е проруски. Сепак, сè уште имало министри кои биле пројапонски или профранцуски настроени.
Новиот кабинет сакал да ја зајакне моќта на царот. За ова требало поголеми даноци. Овие зголемени даноци и овозможиле на царската влада да биде доволно богата за да ја води земјата.
Владата се обидела да ја индустријализира земјата преку испраќање на студенти во странство за да студираат индустриски науки. Во Кореја биле донесени многу нови технологии и биле основани многу компании. Катастарската евиденција, исто така, овозможила подобро прибирање на данокот на земја. Овие реформи донеле промени во Корејското Царство и ја направиле земјата побогата и посилна.
Надворешни работи
Меѓутоа, проблем за Корејското Царство биле надворешните работи. И покрај својата официјална неутралност, според политиките што ги водела земјата, била наклонета кон Русија. Русите често интервенирале, а голем дел од природните ресурси на Кореја биле извезувани во Русија.
Кои биле вистинските намери на Русија за Кореја во тоа време, е непознато. Според пратка испратена од Шангај, Русија се обидела да го направи Корејското Царство протекторат на Руската Империја. Но, царот Николај II не сакал да ја колонизира Кореја. Во 1901 година, Николај на принцот Хенри од Прусија му рекол: „Не сакам да ја заземам Кореја, но под никакви околности не можам да дозволам Јапонија да се вкорени таму. Тоа ќе биде casus belli.“
Договорот Тафт-Кацура и Руско-јапонската војна
Пред Руско-јапонската војна, Кореја се обидела да биде неутрална. На 27 јануари 1904 година, Русија, Франција, Германија и Обединетото Кралство официјално ја пофалиле декларацијата за неутралност на Кореја.
Подоцна истата година, на 22 август, бил потпишан првиот договор меѓу Јапонија и Кореја, познат како Прва јапонско-корејска конвенција. Договорот предвидувал создавање на јапонски гарнизон во Кореја, односно Јапонска корејска армија. Договорот Тафт-Кацура (познат и како Меморандум Тафт-Кацура) бил објавен на 17 јули 1905 година. Тоа всушност не бил таен пакт или договор меѓу САД и Јапонија, туку збир на белешки поврзани со разговорите за американско-јапонските односи меѓу членовите на владите на двете земји. Јапонскиот премиер Таро Кацура ја искористил приликата при посетата на воениот секретар Вилијам Хауард Тафт во Токио за да добие негова изјава за корејското прашање, во својство на претставник на администрацијата на Рузвелт. Тафт изразил во меморандумот дека сузерен однос со Јапонија кој ја води Кореја ќе „придонесе за постојан мир на Далечниот Исток“.
Во септември 1905 година, Русија и Јапонија го потпишале Договорот од Портсмут, со кој завршила Руско-јапонската војна и се воспоставило јапонско влијание во Кореја. Царот Гвангму, есента 1905 година, тајно побарал помош од другите држави за Кореја да го зачува својот суверенитет; нормалните дипломатски канали повеќе не биле опција, затоа што Јапонија вршела постојан надзор врз нив.
Договорот од Еулза
Со договорот Тафт-Кацура, Америка и Јапонија взаемно се согласиле за американска колонизација на Филипините и јапонска колонизација на Кореја. Со многу договори, Јапонија ја изолирала Кореја. Царот Коџон се спротивставил на Договорот од Еулза, но преговорите продолжиле без него. Во конференциската сала имало осум министри. Освен Хан Кју-сеол, Мин Јеонг-ги и Ји Ха-јеонг, сите министри се согласиле со договорот, со кој се воспоставил јапонски протекторат врз Кореја. По потпишувањето на договорот било распуштено министерство за надворешни работи, и сега биле управувани од Токио. Поради договорот, многу амбасади биле отповикани од Кореја. На 1 февруари 1906 година, Ито Хиробуми, кој ги водел преговорите од јапонска страна, станал првиот јапонски генерал-резидент на Кореја.
Јапонски протекторат и анексија
Откако Санџонг станал цар, бил потпишан Јапонско-корејскиот договор од 1907 година. Според договорот, повеќе Јапонци биле вработени во корејската влада и почнале да интервенираат во внатрешните корејските работи. Поголемиот дел од Корејската царска корејска бил распуштен. Ваквите јапонски интервенции поттикнале создавање на месни селански милиции и праведни војски, но тие се бореле против Јапонците без некој значителен успех. Во 1909 година, Јапонците ги потиснале сите праведни војски. Многу нивни членови пребегнале во Манџурија или во други делови од Кина за да се приклучат на Армијата на независност. За време на Тераучи Масатаке, Јапонија се подготвила да ја анектира Кореја. Со договорот од 22 август 1910 година, Корејското Царство било припоено кон Јапонија. Анексијата била објавена на 29 август 1910 година.
Серхио Палмиери
Серхио Палмиери (роден на 28 ноември 1945 година) е италијански поранешен професионален тенисер. Тој подоцна бил агент на Џон Мекинро.
Биографија
Роден е во Рим, Палмиери учествувал на професионалната турнеја во 1960-тите и 1970-тите.
Палмиери двапати го поминал второто коло на Ролан Гарос, кое вклучувало победа и во 1965 година над поранешниот шампион на турнирот Јарослав Дробни. Неговиот најдобар настап на патеката Гран При бил настапот во четвртфиналето на Сенигалија Опен во 1971 година.
Црква „Св. Димитриј“ - Слимништа
Свети Димитриј (Αγίου Δημητρίου) — преродбеничка црква во селото Слимништа, Костурско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Костурската епархија на Цариградската патријаршија.
Црквата е гробишен храм, сместен на неколку стотини метри западно од селото. Изградена е во XVII век.
Плазма
Плазма (Грчки πλάσμα, „се формирано“ ) — една од четирите основни агрегатни состојби, другите се цврста, течна и гасовита. Плазмата има својства различни од оние во другите состојби.
Плазмата може да биде создадена со загревање гас или подложување на гасот на силно електромагнетно поле нанесена со ласер или микробранов генератор.Ова го намалува или го зголемува бројот од електрони, создавајќи позитивни или негативни полнежи,честички наречени јони, придружена со дисоцијација од ковалентни врски, ако е присутна.
Присуството на значаен број на носители на електрицитет ја прават плазмата електрично отпорна така што реагира силно на електромагнетни полиња. Како и гасот, плазмата нема дефинирана форма или дефиниран волумен освен ако е затворена во сад.За разлика од гасот, под влијание на магнетно поле, може да формира структура како филаменти, зраци и двојни слоеви.
Најмногу се дознало за плазмата преку истражувањето на контролирано јадрено соединување и фузиона енергија, чија основа за постоењето е плазмата.
Дефиниција
Плазмата е електронеутрална средина од несврзани позитивни и негативни честички (значи вкупниот полнеж на плазмата е приближно нула). Важно е дека и покрај тоа што тие се несврзани, овие честички не се ‘слободни’ во смисла на недејствување на сили. Кога полнежите се движат, тие создаваат електрични струи со магнетни полиња, и како резултат на тоа, тие се под влијание на нивните полиња. Ова го уредува нивното колктивно однесување при повеќе степени на слобода. Дефиницијата може да има три критериуми:
Опсег на параметри
Плазмените параметри можат да имаат вредности со различни големини, сепак својствата на плазмите со очигледно различни параметри може да биде многу слична (плазмено скалирање). Следнава табела ги разгледува конвенционалните атомски плазми и неегзотични појави како што се кварк-глуновите плазми:
Степен на јонизација
За да постои плазма, потребна е јонизација. Поимот „густина на плазма“ укажува на „електронска густина“, што е, бројот на слободни електрони во едниница волумен. Степенот на јонизација на плазмата е пропорционален на атомите што изгубиле или добиле електрони, и е зависен од температурата. Дури и делумно јонизиран гас во кој дури 1% од честичките се јонизирани може да има одлики на плазма (реакција на магнетните полиња и високата електрична отпорност). Степенот на јонизација, \alpha, е дефиниран како, каде n_i густината на јоните и n_n е густината на неутралните атоми. Електронската густина е поврзана преку просечната наелектризирана состојба од јони преку, каде n_e е бројот на густината на електроните.
Температури
Температурата на плазмата најчесто е мерена во келвини или електронволти и е, неформално, мерка на топлинска кинетичка енергија по честичка. Многу високи температури се често потребни за одржување на јонизација, која е дефинирачка одлика на плазмата. Степенот од плазмената јонизација е определен од температура на електрони релативна на јонизирачката енергија (послаба по нејзината густина), во врска наречена равенка Саха. На ниски температури, јоните и електроните се стремат да се рекомбинираат во состојба на врзани-атоми —и плазмата евентуално ќе стане гас.
Во повеќето случаи електроните се доволно блиску до топлинската рамнотежа што нивната температура е релативно добро-дефинирана, дури кога има значајно отстапување од Максвелианова енергија распределбена функција, пример, поради Ултравиолетова светлина, енергетските честички, или силните електрични полиња. Бидејќи од големата разлика во масата,електроните доаѓаат до термодинамична рамнотежа помеѓу самите нив многу побрзо отколку што тие доаѓаат во рамнотежата со јони или неутрални атоми. Поради оваа причина, температурата на јонот може да биде многу различна од (често помала од) температурата на електронот. Ова е особено заедничко во слабо јонизираните технолошки плазми, каде јоните се често блиску до собна температура.
Топлински наспроти нетоплински плазми
Плазмата понекогаш се наведува дека е "топла" ако е приближно целосно јонизирана, или "ладна" ако само мал дел (пример 1%) од гасните молекули се јонизирани,но други дефинирања од терминот "топла плазма" и "ладна плазма" се чести. Дури и во "ладна" плазма, температурата на електронот е уште типично неколку илјади степени Целзиусови. Плазмите се користат во "плазмената технологија" ("технолошките плазми") се често ладни плазми во смисла дека само мал дел од гасните молекули се јонизирани.
Плазмен потенцијал
Со оглед дека плазмите се добри електрични спроводници, електричниот потенцијал игра важна улога.Потенцијалот постои како просечен во просторот помеѓу полните честички, независно од прашањето како може да биде мерен, е наречен "плазмен потенцијал", или "просторен потенцијал". Ако електрода се вметне во плазмата, нејзиниот потенцијал генерално ќе лежи под плазмениот потенцијак поради Дебиева обвивка. Добра електрична отпорност на плазмите ѓи прави нивните електрични полиња многу мали. Ова е резултат на важниот концепт на "квазинеутралност", која кажува дека густината од негативни полнежи е приближно еднаква до густината на позитивни полнежи преку долг волумен на плазмата, но на скала од Дебиеава должина каде може да име нерамнотежа во полнежот. Во специјални случаи што двојни слоеви се формирани, одделувањето на полнежите може да биде продолжи некои десетици од Дебиевата должина.
Магнетудата на потенцијалите и електичните полиња мора да биде одредена на начини различни од обично наоѓање на мрежна густина на полнење. Чест пример е да се претпостави дека електронитр ја задоволуваат Болцмановата релација:
Разликувањето на оваа релација обезбедува средства да калкурира електрично поле од густина:
Можно е да се произведе плазма која не е квазинеутрална. Електронски зрак, пример, има само негативни полнежи. Густината на не неутрална плазма мора де биде многу ниска, или многу мала, поинаку ќе биде потрошена од одбивната електростатичка сила.
Во астрофизиката плазмите, Дебиевата проекција превентира електричните полиња директно да влијаат на плазмата од големи далечини, поголеми од Дебиевата должина. Сепак,постоењето на полни честички прави плазмата да генерира, под влијание на, магнетни полиња. Ова може и предизвикува екстремен комплекс на однесување, како генерирање на двојни слоеви на плазма, објект кој ги оделува полнежите преку неколку десетици Дебиеви должини. Динамичноста на плазмите интеракираат со надворешни и само-генерирани магнетни полиња учени во академска дисциплина од магнетохидродинамика.
Магнетизам
Плазмата со магнетно поле доволно силно да влијае на движењето на полни честички се вика дека е магнетизирана. Заеднички квантитативен критериум е дека честичка просечно завршува најмалку едно спираловидно движење околу магнетното поле пред создавање на судирот, каде е „гирочестота на електронот“ и  е "стапката на судирот на електронот". Чест е случајот електроните да бидат магнетизирани додека јоните не се. Магнетизираните плазми се анизотропични, што значи дека нивните својства во насока паралелна со магнетното поле се различни од оние нормални на него. Додека електичните полиња во плазмите се често мали поради високата спроводливост, електричното поле поврзано со плазмата што се движи во магнетно поле е дадено од (каде \mathbf{E} е електрично поле,\mathbf{v} е брзината, \mathbf{B} е магнетното поле), и не засегнато од Дебиевиот штит.
Споредба на плазмата и фазите на гасот
Плазмата често е наречена четврта состојба на материјата после цврста,течна и гасовита. Различно од овие и други помалку енергетски агрегатни состојби.Иако е блиску поврзнана со фазата на гасот во која исто нема дефинирана форма или волумен, се разликува на повеќе начини, вклучувајќи ги следните :
Заеднички плазми
Плазмите се далеку најчестата фаза на обичната материја во универзумот, и по масата и по волуменот. Во суштина, сите видливи светла од вселената доаѓаат од ѕвездите, кои се плазми со температура такви што тие зрачат силно во видливи брановидолжини. Повеќето од обичните (или барионова) материја во универзумот, сепак, најдено е во меѓугалактичка средина ,која е исто така плазма, но многу потопла, па затоа зрачи првично како Х-зраци.
Во 1937, Ханес Алфвен расправал дека ако плазмата се вовлече во универзумот, тогаш ќе може да носи електрични струи способни да генерираат галактички магнетни полиња. По добивањето на Нобелова награда, нагласил дека: "Со цел да се разбере феноменот во одредени плазмични региони, потребно е да се означат не само магнетното туку и електричното поле и електричните струи. Вселената е полна со мрежа од струи кои пренесуваат енергија и интензитет преку големи или многу големи далечини. Струите се често притиснати до нишкасти или површински струи. Последново е најверојатно да даде простор, исто и меѓуѕвезден и меѓугалактички простор, мобилна структура."
По контраст сегашните научни консензуси се околу 96% од вкупната енергетска густина во универзумот не е плазма или некога друга форма на обична материја, туку комбинација од ладна темна материја и темна енергија. Нашето Сонце, и сите ѕвезди, се создадени од плазма, многу од Межугалактичкиот простор е исполнет со плазма, иако и многу редок, и Меѓугалактичкиот простор исто. Дури и црните дупки, кои не се директно видливи, се смета дека се исполнети со растечка јонизирачка материја (плазма), и тие се поврзани со релативистички млаз од светлечки исфрлена плазма, како Месје 87 што се протега 5,000 светлосни години.
Во нашиот сончев Систем, меѓупланетарен простор е исполнет со плазмата на Сончев ветар што се протега од Сонцето до хелиопауза. Сепак,густината на обичната материја е многу повисока отлолку просечната и многу висока отколку онаа на темната материја или темната енергија. Планетата Јупитер се смета за највеќе од не-плазмична во орбитата на Плутон (околу 0.1% по маса, или 10−15% по волумен ).
Прашина и мали зрна во плазмата исто ќе стекнат негативен полнеж, за тие да можат во ред да делуваат како многу тешки негативни јони компоненти на плазмата.
Комплаксен плазма феномен
Иако основните равенки владеејќи со плазмите се релативно едноставни, однесувањето на плазмата е извонредно разновидно и суптилно: појавата на непредвидливо однесување од едноставен модел е типична особина на комплексен систем. Такви системи лежат во некоја смисла на границата помеѓу наредено и растроено однесување и неможат типично да бидат опишани било едноставно, непречено, математички функции, или од чиста случајност. Спонтаните формации од интересните просторни функции на широк опсег на скала на должина е една манифестација на комплексноста на плазмата.Функциите се интересни, на пример, бидејќи тие се многу остри, наизменично просторни (растојанието помеѓу функциите е многу поголемо отколку самите функции), или имаат фрактални форми. Многу од овие функции биле први проучувани во лабораторија, и дури подоцна биле препознаени низ целиот универзум. Примери од комплексноста и комплексните структури во плазмите вклучуваат:
Филаментација
Филаментацијата исто така се однесува на само-фокусирањето на високо моќни ласерски пулс. На високи сили, нелинеарниот дел од показателот на прекршувањето станува важен и предизвикува повисок показател на прекршување во центарот на ласерскиот зрак, каде ласерот е посветол на краевите, предизвикувајќи повратна информација што го фокусира ласерот уште повеќе. Потесно фокусираниот ласер има повисок врв на осветлување (зрачење) што формира плазма. Плазмата има показател на прекршување помал од оној, што предизвикува дефокусирање на ласерскиот зрак. Интеракцијата на фокусираниот идекс на прекршување, и на дефокусираната плазма прави формацијата на долг филамент на плазма што може да биде микрометри во километри во должина. Еден интересен аспект од филаментационо собраната плазма е релативно мала јонска густина поради дефокусираниот ефект на јонизирачките електрони.
Шокови или двојни слоеви
Својствата на плазмата се менуваат брзо (во неколку Дебиеви должини) преку дводеимензионална состојба во присуство на (движечки) шок или (стационарен) двоен слој. Двојните слоеви инволвираат локализирани полнежи на поделба, што предизвикува висока потенцијална разлика преку слојот, што не генерира електрично поле надвор од слојот. Двојните слоеви одвојуваат соседни плазма региони со различни физички одлики, и се често пронајдени во тековните носачи на плазми. Тие ги забрзуваат и јоните и електроните.
Електрични полиња и струјни кола
Квазинеутралноста на плазмата бара плазма струите блиски до нив во електричните кола. Такви кола ги следат Кирхофови закони за струјното коло и поседуваат отпор и индуктивност. Овие кола мораат генерално да бидат тртирани како силен двоен систем, со однесување на секој плазма регион зависен од целото коло. Волку е силно спојувањето помеѓу елементите од системите, заедно со нелинеарните, кои може да водат до комплексно однесување. Електричните кола во плазмите чуваат индуктивна (магнетна) енергија, и треба колото да биде нарушено, на пример, од плазмена нестабилност, индуктивната енергија ќе биде ослободена како плазма, загреана и забрзана. Ова е често објаснување за заегреаноста што зазема место во короната. Електричните кола, особено, магнетно-неврзано-поле електрични кола (кои се понекогаш генерирачки реферираат до "Биркеландови струи"), кои се исто набљудувани во Земјените аурири, и во плазмените филаменти.
Клеточна структура
Тесни состојби со остри надолнини можат да поделат региони со различни својства како магнетизирање, густина и температура, резултирајќи со клетични региони. Примерите вклучуваат магнетосфера, хелиосфера, и хелиосферска моментална состојба. Ханес Алфвен напишал: "Од космологиски поглед, најважно ново вселенско истражување откритие е веројатно клеточната структура на вселената. Како што е видено во секој регион во вселената е достапна до мерења на самото место, има голем број на 'клеточни ѕидови', состојби на електрични струи, кои ја делат вселената на прегради со различна магнетизација, температура, густина, итн."
Критична јонизирачка брзина
Критичната јонизирачка брзина е релативна брзина помеѓу јонизирачка плазма и неутрален гас, над кој се одвива јонизирачки процес. Критичкиот јонизирачки процес е доста генериран механизам за претворањето на кинетичката енергија на брзо проследен гас во јонизиција и топлотна плазмена енргија. Критичкиот феномен е генерално типично комплексни системи, и можат да водат до остри просторни или временски функции.
Ултраладна плазма
Ултраладни плазми се создадени во магнето-оптичка замка (MOЗ) заробувајќи и заладувајќи неутрални атоми, до температури од 1 mK или помали, потоа со користени на друг ласер до јонизација атомите со давање еден од најодалечените електрони со доволно енергија да избегаат од електронската атракција од неговиот родител јон.
Еден од метастабилните состојби на силно неидеална плазма е Ридбергова материја, која се формира преку кондензација на возбудени атоми.
Не-неутрална плазма
Силата и опсегот на електричните сили и добрата спроводливост на плазмите често обезбедуваат густината на позитивни и негативни полнежи во секои значителни региони се еднакви ("квазинеутрални"). Плазма со значаен вишок на полна густина, или, во екстремен случај, е компонирана од еден вид, е наречена не-неутрална плазма. Во таква плазма, електричните полиња играат доминантна улога. Примери се полните снопови од честички, електронски облак во Пенингова замка и позиционирани плазми.
Прашлива плазма/зрно плазма
Прашлива плазма содржи тенки полни честички на прашина (типично пронајдени во вселената). Прашинливите честички се здобиваат со високи полнежи и интерактираат еден со друг. Плазма што содржи поголеми честички е наречена зрно плазма. Под лабораториски услови, прашливите плазми се исто така наречени комплексни плазми.
Непропустлива плазма
Непропустливата плазма е тип на топлинска плазма која делува како непропустлива цврста со почит до гасот или ладната плазма и може да биде физички наметната. Интеракцијата на ладен гас и топлотна плазма била кратко проучувана од група предводена од Ханес Алфвен во 1960 и 1970 за нејзината можна примена во изолација на соединување плазмата од реактивните ѕидови. Меѓутоа, подоцна било пронајдено дека надворешните магнетни полиња во оваа конфигурација можат да индуцираат своеобразни нестабилности во плазмата и последователно да водат до непредвидлива високо топлотна загуба на ѕидовите. Во 2013, група на материјални научници пријавиле дека тие успешно генерирале стабилна непропустливa плазма со не магнетен затвор користејќи само ултрависока-притисок покривка на ладен гас. Додека спектроскопските податоци на одликите на плазмата биле тврдени да бидат тешки за да се добијат поради високиот притисок,пасивниот ефект на плазмата на синтеза на различни наноструктури чисто сугерираат на делотворното затворање. Тие исто покажуваат дека при одржување на непропустливоста за неколку десетици од секунда, проекцијата на јони во плазма-гасениот интерфејс ,оже да даде раст на силна секундарна состојба на загревање (позната како вискозно загревање) водејќи до различни кинетички реакции и формација на комплексните наноматеријали.
Математички описи
За целосен опис на состојбата на плазмата, ние треба да ѓи запишеме сите локации и брзини на честичките и да го опишеме електромагнетното поле во плазмената област. Сепак, не е генерално честичката или потребна да се задржи трага на сите честички во плазмата. Затоа, плазма физчарите најчесто користат помалку детални описи, од кои има два основни типа:
Течен модел
Течните модели опишуваат плазми во термини израмнени квантитети, како густина и просечна брзина околу секоја позиција(види Плазмени параметри). Еден обичен течен модел, магнетохидродинамика, ја третира плазмата како една течност регулирана од комбинација на Максвелови равенки и Навиер–Стоукс равенки. Многу генерален опис e два-течната плазма слика, каде јоните и електроните се опишани посебно. Течните модели се често прецизни кога се судираат е доволно висока да ја држи плазмената брзина на распределба блиску до Максвел–Болцманова распределба. Бидејќи течните модели често се опишуваат дека плазмата во термини на единствен проток на сигурна температура на секоја просторна локација, тие можат ниту да заробуваат брзина на просторни структури како зраци или двојни слоеви, ниту решени ефекти на бранови-честички.
Кинетички модел
Кинетичките модели опишуваат дека честичката ина брзина на дистибуција функција на секоја точка во плазмата и затоа не треба да се смета на аксвел–Болцманова распределба. Кинетички опис често е неопходен за судир на плазми. Таму се два заеднички пристапи до кинетички опис на плазма. Еден е заснован на претставувачка распределбена фуинкција на мрежа на брзина и позиција. Другиот, познат како честичка-во-клетка (ЧВК) техника, вклучува кинетилка информација следејќи ја траекторијата на голем број на поединечни честички. Кинетичките модели се генерално повеќе пресметани интензивно отколку течниот модел. Власовата равенка може да биде користена за да се опише динамиката на системот од полни честички кои интерактираат со електромагнетно поле. Во магнетизирани плазми, гирокинетички пристап може значително да го намали компјутерското трошење на целосна кинетичка симулација.
Вештачки плазми
Повеќето од вештачките плазми се генерирани од примената на електрични и/или магнетни полиња преку гас. Плазмата генерирана во лабораториски поставувања и за индустриски цели може да биде генерално категоризирана од:
Генерирање на вештачка плазма
Исто како и многуте употреби на плазмата, има неколку значење за нејзиното генерирање, сепак, еден принцип е заеднички за секој од нив: мора да биде енергетски влез што го продуцита и го одржува. За овој случај, плазмата е генерирана кога на електрична струја е нанесена преку диелектричен гас или течен (електричен не-проводен мстеријал) може да биде виден во сликата од десно, која покажува испразнета цевка како едноставен пример (еднонасочна струја користена во едноставноста).
Потенцијалната разлика и последователното електрично поле влече сврзани електрони (негативни) кон анодата (позитивна електрода) додека катодата (негативната електрода) ѓи влечат јадрата. Додека напонот расте, сегашните напрегања на материјалот (од електрична поларизација) над неговиот диелектрична граница (наречена јачина) во фазата на електричен прекин, означен од електрични искри, каде материјалите се трансформираат од тоа да бидат изолатор во сспроводник (кога станува растечка јонизација). Основниот процес е Таунсендна лавина, каде судирите помеѓу електроните и неутралните гасни атоми создаваат повеќе јони и електрони (како што може да биде видено на фигурата од десно. Првиот удар на електронот на атом резултира во еден јон и два електрони. Затоа, бројот на полни честички расте рапидно (во милиони) само "после некои 20 успешни поставувања на судири", во главно поради малото значење на слободен пат (просечнотот растојание на патувањето помеѓу судирите).
Електричен лак
Со изобилство на тековната густина и јонизација, оваа форма на светлечки електричен лак (континуиран електрично празнење слично на молња) помеѓу електродите. Електричниот отпор заедно со континуираниот електричен лак создава топлина, која дисоцира повеќе гасни молекули и ѓи јонизира резултираните атоми (каде степенот на јонизација е детерминиран од температурата), и по редоследот: цврста-молња-гас-плазма, гасот постепено се претвора во топлотна плазма. Топлотна плазма е топлинска рамнотежа, која е да се каже како температурата релативна хомогена преку тешките честички (атоми,молекули и јони) и електрони. Ова е бидејќи кога топлотни плазми се генерирани, електричната енергија е дадена на електроните, кои, поради нивната голема подвижност и голем број, се способни дисперзирани за рапидно и еластичен судир (без губење енергија) од цврстите честички.
Примери на индустриска/комерцијална плазма
Поради нивната прилично голема температура и густински опсег, плазмите наоѓаат придонеси во многу полиња на истражување, технологија и индустрија. На пример, во: индустриска и екстрактивна металургија, површински третмани како плазмено распрскување (премачкување), гравирање во микроелектроники, сечење на метал и заварување; исто како и секојдневното чистење на издувни возила и флуоросцентни/лиминисцентни лампи, додека игра улога во надзвучни согорувачки мотори за воздушен инжинеринг.
Историја
Пламата била прва идентификувана во цевката на Крукс, па била опишана од Вилијам Крукс во 1879 (тој ја нарекол "озрачена материја"). Природата на цевката на Крукс "катоден зрак" материјата била подоцна идентификувана од Британски физичар Џозеф Џон Томсон во 1897. Терминот "плазма" бил измислен од Ирвинг Лангмјур во 1928, затоа што сјајното празнење се формира самото себеси во форма на цевката на Крукс (Грчки. πλάσμα – нешто моделирано или оформено). Лангмјур ја опишал неговата обзервација како:
"Освен блиските електроди, каде има обвивки кои содржат неколку електрони, јонизираниот гас соджи јони и електрони во околу еднакви броеви за да резултираниот ористирен полнеж да биде многу мал. Ние ќе го користиме името плазма да го опишеме овој регион кој содржи балансирани полнежи на јони и електрони."
Полиња на активно истражување
Ова е само делумен список на подрачја. Погледајте список на статии за плазмата.Целосен и поорганизиран список може да се најде и на мрежните страници за плазмена наука и технологија.
Белешки
<references group="Note" />
Бугарска историографија
Бугарска историографија (българска историография) е вид на наука што ја проучува историјата на Бугарија, првата Бугарска историографија се формираше околу периодот на книжевна Бугарија и уште постои до ден денес. Историографија е полна со контраверзија заради нивните мисли кон Македонското прашање и фалсификација на разни документи за историјата на Бугарија.
Историјата
Бугарската историографија прв пат беше формирана околу втората половина на ХІХ век и нејзината улога беше да ја шири историјата на Балканот кон луѓето во Бугарија, Од прво тие пишувале книги и правиле истрашувања за словенскиот народ во време на Византија и после Отоманското Царство. Еден од првите историчари беше Петар Мутафичиев.
Во време на Царство Бугарија тие почнале да се ориентират кон бугарска историја и фалсификација на историјата на Македонија, почна да ја проучуваат историјата на Бугарскиот народ во раниот период на Отоманското Царство. еден од повеќето истакни историчари во оваа време беше македонскиот историчар Димитар Благоев кој помогнал со развивањето на историографијата со Христо Христов,
Историографијата исто фокусираше кон преведувајки писма и книги од средниот век кон модерно бугарски јазик, кој што беше организирано од владата на Бугарија и од историчарите во Софија.
Во 2008 имаше контроверзија помеѓу Бугарската историографија и научници од Кина, научниците кога ја анализирале Бугарската историографија најдоа дека редовно фалсификувале историја за да ја подобри сликата во рамка на други историографи.