cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ивана Михиќ
Биографија
Ивана е и писателка. Досега напишала и објавила четири книги: „Мојот пријател, под креветен Мрак“ (во соработка со Вера Чукиќ), „Мојот единствен живот“, „Мраз“ и „ Headhunters “. Од декември 2008 година пишуваше колумни за дневниот весник „Политика“ во рубриката „Погледи од страна“.
Таа е ќерка на сценаристот Гордан Михиќ и глумицата Вера Чукиќ.
Стојков Рид (Габрово)
Стојков Рид  — археолошко наоѓалиште во околината на гевгелиското село Габрово. Наоѓалиштето претставува некропола од доцната антика.
На југоисточната страна на селото, во синорот помеѓу селата Габрово и Смоквица се откриени гробови со конструкција од камени плочи - тип циста, со насоченост исток-запад. Во профилот направен од поројот се гледаат повеќе гробови.
Ќурчиска Карпа (Младо Нагоричане)
Ќурчиска Карпа  — археолошко наоѓалиште крај кумановското село Младо Нагоричане. Наоѓалиштето претставува населба од праисторија и од среден век. На околу 500 м јужно од патот Куманово - Крива Паланка, сметано од селските гробишта, се издига импозантна базалтна карпа, со плато издолжено кон исток. На површината се сре ќаваат многубројни фрагменти од керамички садови со различна временска и културна провиниенција, од праисторијата до средниот век. Населбата влегува во комплексот на наоѓалиштето Костоперска Карпа.
Ксенохормон
Етимологија
Терминот е изведен од грчките зборови ξένος (ксенос), што значи „странец“.
Позадина
Ксенохормоните кои најчесто се случуваат се ксеноестрогените, кои ги имитираат ефектите на естрогенот. Другите ксенохормони вклучуваат ксеноандрогени и ксенопрогестерони.
Олга Папеш
Олга Папеш (родена во во  - починала во ) — македонски архитект.
=Биографија= Олга Папеш (1930-2011) е родена во Велес, родниот крај на Андреја Дамјанов и македонските зографи кои оставиле траен белег во културата и уметноста на Македонија, и го одредиле високо нејзиното место во културата и уметноста на најширокото опкружување. Зад себе има извонредно богато и креативно творештво како проектант и градител. Спаѓа во значајната група архитекти кои имале прилика по земјотресот од 1963 година да го градат новото Скопје, во периодот кога се градел нов однос кон модерното и традиционалното.
HD 191892
HD 191892 — ѕвезда во соѕвездието Лебед. Со привидна величина од 6,49.
Олга Папеш
Олга Папеш дипломирала на Архитектонскиот отсек на Техничкиот факултет во Скопје кај проф.Милан Злоковиќ во 1960 година. Во 1958 година добила стипендија од ИАЕСТЕ и два месеци работела во Хаг, Холандија, во Градска служба за урбанизам. По дипломирањето, како стипендист на ГП Бетон, се вработила во новоформираното Проектантскотo биро „Бетон“. Во ова биро кое подоцна се трансформирало во Институт за студии и проектирање, ја завршила својата професионална кариера во 1990 година. Папеш била вклучена во проектирање на Автотурист, Механика, ф-ка Билјана, учествувала во делови на проектите на Цементара и Железара. По катастрофалниот земјотрес во Скопје, била вклучена во обнова и изградба на градот. Учествувала во тим, во изработка на главниот проект на НУ Библиотека, главниот проект на Радиотелевизија Скопје, проектот Комплекс банки со лично одобрување од арх.Кензо Танге. Главно работела како архитекта чиешто творештво било претежно ориентирано кон објекти за домување.
Придонеси
Во станбените колективни и поединечни згради Олга Папеш направила успешен спој на традиционалниот и модерниот начин на живеење. Во решавање на станбената проблематика, Папеш успешно го реализирала принципот: школски издржана функционалност, еколошки и штедлив санитарен јазол, бања широко осветлена и проветреана, поврзана со кујна на ист инсталациски ѕид, предидување на простори за многу потреби од секојдневниот живот: гардеробер, остава, шпајз. Јавните објекти кои ги проектирала или учествувала во нивното проектирање и изградба претставуваат трајно градетелско и културно наследство на Македонија од XX век. Таа не заминала од професијата по формалното заминување од работното место. Продолжила и останала ангажиран архитект, не само набљудувач и незадоволник туку активен учесник во одбраната на стандардите на професијата и во барањето да се почитува законитоста, нешто кое е повеќе од неопходно земајќи ги предвид условите во кои се наоѓа нашата професија денес. Таа постојано потсетува на вредните архитектонски дела кои мора да ги почитува нашата средина, и се бори за зачувување на вистинските, единствени архитектонски вредности, што е единствен начин истите одново и одново да ги слушаат помладите генерации архитекти и да градат свој однос кон нив. Арх. Огла Папеш е сестрана личност која освен со својата професионална ангажираност се занимава и со фотографија, планинарство и е особен љубител на класичната музика. Олга Папеш претставува релевантен пример на архитект кој создава совршена архитекура без апликации, објекти каде е постигнат спој помеѓу рационалното и естетското, уметност која е олицетрворение на добрата архитектура.
=Награди и признанија=
=Позначајни реализирани дела=
Космос-415
Космос-415 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 7 мај 1971 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-415 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 115,4 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1501 км, а најмалото на 1451.
IC 539
IC 539 — галаксија во соѕвездието Јужна Риба, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 539 се споменува и како ESO 406-33, MCG -6-50-18, IRAS 22551-3607.
Откривање
Објектот е откриен на 12 август 1896 година од страна на Луис Свифт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 539 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,9 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. IC 539 има привидни димензии од 3,2' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 57 м 55 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -35° 51' 28"". Положбениот агол на објектот е во износ од 103°.
Други поделби
Проучување на IC 539 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 70117.
Лимонит
Име
Лимонит името го добил од грчкиот збор лемон (λειμών), што значи „влажна ливада“ или лимн (λίμνη), што значи „мочурливо езеро“ затоа што ваквата руда најчесто може да се најде во ливадите и мочуриштата. Понекогаш може да се најде во кафева варијанта и тогаш се нарекува кафеав хематит или кафеава железна руда.
Одлики
Лимонитот е релативно густ со специфична тежа од 2,7 до 4,3. Обично има средно до темно жолтеникаво кафеава боја. Цврстината е доста променлива, и се движи од 1 до 5. Има висок показател на прекршување, 2,0 - 2,4.
Создавање
Лимонитот обично настанува со хидратација на хематит и магнетит, со оксидација и хидратација на сулфидни минерали богати со железо и хемиски атмосферски влијанија на други минерали богати со железо како оливин, пироксен, амфибол и биотит. Често е главната железна компонента во латеритни почви.
Употреба
Најпрво се употребувал како пигмент. Од жолтиот лимонит се произведувала жолта окер боја по која бил прочуен Кипар, а од потемните форми се произведувале повеќе земјени тонови. Лимонитот бил еден од првите материјали кои ги користеле луѓето како пигменти, што може да се види во неолитските пештерски слики и пиктографи.
Луиза Нојбаер
Луиза-Мари Нојбаер (родена на 21 април 1996 година) е германска активистка за климата. Таа е еден од главните организатори на училишниот штрајк за климатското движење во Германија, каде што најчесто се нарекува под алтернативното име „Петоци за иднината“. Таа се залага за климатска политика која е во согласност и го надминува застарениот Париски договор и поддржува де-раст. Нојбаер е член на Алијансата 90/Зелените и зелената младина.
Живот
Нојбаер е роденна во Хамбург како најмлада од четирите браќа и сестри. Нејзината мајка е медицинска сестра. Нејзината баба била во брак неколку години со Феико Ремтсма. Таа се вклучила во антинуклеарното движење во 1980-тите, ја сензибилизираше Луиза Нојбауер за климатскиот проблем и ѝ го даде својот дел од Таз кооператива. Двајца од нејзините три постари браќа и сестри живеат во Лондон. Нејзината братучетка Карла Римтсма е исто така активистка за климата.
Нојбаер пораснала во областа Хамбург-Изербрук и го завршила своето средно образование во во Хамбург-Бланкенезе во 2014 година. Во годината по нејзиното дипломирање, таа работеше за проект за развојна помош во Танзанија и на еколошка фарма во Англија. Во 2015 година започнала да студира географија на Универзитетот во Гетинген. Таа заврши еден семестар во странство на Универзитетскиот колеџ во Лондон и доби стипендии од германската влада и Алијансата 90/Фондацијата Хајнрих Бел, поврзана со Алијансата 90/Зелените. Во 2020 година ги завршила студиите со диплома за наука.
Ран активизам
Нојбаер е младински амбасадор на невладината организација ОНЕ од 2016 година. Таа исто така беше активна за Фондацијата за правата на идните генерации, 350.org, фондацијата Right Livelihood Award кампањата без фосили и Проектот за глад. Со кампањата Divest! Повлечете ги парите! таа го принуди Универзитетот во Гетинген да престане да инвестира во индустрии кои заработуваат пари со јаглен, нафта или гас.
Петоци за иднината
Од почетокот на 2019 година, Нојбауер стана позната како една од водечките активисти на „Петок за иднината“. Многу медиуми ја нарекуваат „германското лице на движењето“. Нојбаер ги отфрла споредбите на неа и другите организатори на штрајкот со Грета Тунберг, велејќи: „Ние градиме масовно движење и допираме доста далеку во нашите методи на мобилизирање и привлекување внимание. Она што го прави Грета е неверојатно инспиративно, но всушност релативно далеку од тоа.“
Нојбаер не ги гледа штрајковите како средство за директно влијание врз политиката. Поважна е работата зад штрајковите: „Она што го правиме е неверојатно одржливо. Создаваме структури и ги претвораме настаните во едукативни искуства. И ние водиме дебати за принципите на заштита на климата.“
По протестите на „Петоци за идната Германија“ против Сименс за специфичен инфраструктурен проект во Австралија, Нојбаер се сретна со Џо Казер во јануари 2020 година. На 13 јануари 2020 година, беше објавено дека Нојбаер ја одбила понудата на Џо Казер да седне во одборот на Сименс Енерџи. Во изјавата Нојбаер рече дека „Доколку го преземам тоа, би била обврзана да ги застапувам интересите на компанијата и никогаш не би можела да бидам независен критичар на Сименс“, објасни таа. „Тоа не е компатибилно со мојата улога како активист за климата“. . Џо Казер изјави дека не и понудил на Нојбаер место во одборот на компаниите, но дека е отворен да го има Нојбауер во Одборот за прашања за животната средина
Еден ден претходно Сименс објави дека ќе го задржи договорот со Адани за обезбедување на железничката инфраструктура на рудникот за јаглен Кармајкл во Австралија. Нојбаер изјави за новинската агенција ДПА : „Побаравме од Кесер да направи се што е можно за да го запре рудникот Адани. Наместо тоа, тој сега ќе профитира од овој катастрофален проект“. Таа додаде дека оваа одлука била од минатиот век и дека Кесер прави „непростлива грешка“.
Критика
Нојбауер доби негативно медиумско покривање за нејзините минати летови во земјите низ целиот свет; таа одговори дека секоја критика на нејзината лична потрошувачка го одвлекува вниманието од поголемите структурни и политички прашања.
Александар Штраснер, професор по политички наука на Универзитетот во Регенсбург, ја обвини дека го користи терминот „стари бели мажи“ како синоним за луѓе со различни мислења за да ги дискредитира луѓето со различно размислување.
Слап (Випава)
Слап (словенечки: Slap) — населба во Општина Випава во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Приморска. Населбата сега е вклучена во Горичкиот статистички регион.
NGC 4500
NGC 4500 — спирална галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4500 се споменува и како UGC 7667, MCG 10-18-62, MK 213, CGCG 293-26, IRAS 12290+5814.
Откривање
Објектот е откриен на 17 април 1789 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4500 е од видот SBa. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 4500 има привидни димензии од 1,6' х 1,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 130°.
Други поделби
Проучување на NGC 4500 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 41436. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 48; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3847. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 729.
Кокосов крем
Кокосов крем е многу сличен на кокосово млеко но содржи помалку вода. Разликата воглавно е густината. Кремот е погуст, за разлика од млекото кое е потечно. Кокосовиот крем се користи како состојка при готвење, има благ вкус но не и сладок.
Кокосовиот крем може да се направи и преку чување на кокосово млеко од конзерва во ладилник неколку дена. Кокосовиот крем е густата маса која се одвојува и течниот дел и се наоѓа врз кокосовото млеко. Измешан со ванилин шеќер може да се употребува како бел прелив за благи палачинки.
Алтернативно значење
Кокосов крем исто така е и име за мешавина од кокосовото месо и шеќер која во некои продавници може да се купи во конзерви. Се користи за десерти и пијалаци како на пр. пинаколада.
Ентони Џејмс Легет
Ентони Џејмс Легет (Sir Anthony James Leggett; р. ) — британско-американски физичар и професор по физика при Илиноишкиот универзитет од 1983 година.
Професор Легет е надалеку познат како светски водач во нискотемпературна физика, и неговата пионерска работа на суперфлуидноста биле наградени со Нобелова награда за физика во 2003 година. Тој го оформил теоретското разбирање на нормалните и суперфлуидмните хелиумови течности и силно сврзаните во пар суперфлуиди. Тој поставил насоки а истражување во квантната физика на макроскопски расејни системи и употреба на кондензирани системи за да се испитаат основите на квантната механика.
Младост
Тој се родил во Камбервел, јужен Лондон, и израснал како католик. Предците од татковата страна биле селски чевлари во Хемпшир, неговиот татко ја прекинал традицијата за да стане пилјар, неговиот татко ќе се потсетува како заминувал со него за да купат зеленчук од Ковент Гарден пазариште во Лондон. Родителите од мајчината страна биле со ирско потекло нејзиниот татко се иселил во Англија и работел како службеник во Чатамското пристаниште. Неговата баба од мајчината страна, која доживеела осумдесет години, била испратена како домашна услуга на возраст од 12 години, таа ќе сње омажи со неговиот дедо и ќе создадат големо семејство, за подоцна во своте шеесетти да се исели во Австралија за да се придружи на својата ќерка и зет, и повторно се вратила во Британија во последните години од нејзиниот живот.
Неговите татко и мајка биле првите во своите семејствакои се стекнале со универзитетско образование, тие се сретнале и се вериле додека биле студенти нана Институтот за образование при Лондонскиот универзитет, но не биле во можност да се венчаат бидејќи неговиот татко морал да се грижи за сопствената мајка и браата и сестрите. неговиот татко работел како учител по физика, хемија и математика во основно училиште. Неговата мајка исто така била одреден период наставник по математика во основно училиште,но морала да ја напушти работата кога тој се родил. Подоцна се родиле и неговите две сестри, Клер и Џудит,и двајца браќа, Теренс и Пол, сите израснати како римски католици. Легет прстанал да ја практикува верата во неговите дваесетти години.
Кусо време откако е росден, неговите родители купиле куќа во Апер Норвуд, јужен Лондон. Кога имал 18 месеци започнала Втората светска војна се преселеил во Енглефилд Грин, во мало село во Сари на работ од големиот парк на Виндзорскиот замок, каде останал до крајот на војната. По крајот на војната, тој се вратил во куќата во Апер Норвуд и живеел таму сè до 1950 година, неговиот татко предавал во училиште во североисточен Лондон а неговата мајка се грижела за петте деца. тој се образувал во месното основно католичко училиште, и подоцна, по успешното решавање на испитот „единаесет плус“ кој тој го полагал на помала возраст, по што се префрлил на Вимбелдонскиот колеџ.
Образование
Тој освоил стипендија на Оксфордскиот колеџ, во декември 1954 година и се запишал на истиот следната година со намера да се стекне со диплома покласична литература.
Тој земал и втора диплома овој пат по физика при Мертоновиот колеџ. Една личност која не ги интересирала неговите невообичаени препораки бил Дирк тер Хар, кој тогаш бил теоретски физичар и член на Магдаленскиот колеџ, па тој се запишал да истражува под негова контрола. Како и сите Харови студенти во тој период, истоштувачката теза со тема „Некои проблеми во теоријата на повеќетелни системи“, која оставила значаен степен на висина на задачата.
Дирк се интерсирал за благосостојбата на своите студенти и нивните семејства, и бил особено грижлив за тие да се стекнат со соодветна поддршка, и навистина, тој го охрабрувал Легет да се пријави за награда од друштвото во Магдаленскиот колеџ, каде бил член од 1963 до 1967 година. На крајот на Легетовата теза се состоела од проучување на два неповрзани проблеми во општата област на течниот  хелиум, еден од повисокоредните фононови заемодејствени процеси кај суперфлуидниот 4He додека другиот проблем бил за својствата на разредените раствори на 4He во нормална течност 3He (систем кој се покажал помалку достапен за експериментирање отколку другата страна на фазниот дијаграм, за разредените раствори на 3He во 4He). Оксфордскиот универзитет го наградила Легет со почесна диплома во јуни 2005 година.
Кариера
Легет периодот од 1964 - август 1965 година го минал како подокторски член на Илиноишкиот универзитет заедно со Дејвид Пајнс и неговите соработници (Џон Бардин, Гордон Бајм, Лео Каданоф и останатите) кои придонесувале за плодна работна атмосфера.Подоцна тој минал една година кај професорот Такео Мацубара при Кјотскиот универзитет во Јапонија.
По уште една подокторска година која ја минал во шетање, движејки се на релацијата Оксфорд, Харвард и Илиноис во есента 1967 година тој се вработил како предавач во Сасекшкиот универзитет, каде и ќе ги помине наредните петнаесет години.
На почетокот на 1982 година тој прифатил понуда од Илиноишкиот универзитет како Мекартуров предавач место кое универзитетот го стекнал неодамна. Како што тој се посветил да остане осум месеци во Корнел на почетокот од 1983 година, тој конечно пристигнал во Урбана на почетокот на есента таа година, и останал таму досега.
Сопственото Легетово истражување се пренасочило од суперфлуидот 3He од почетокот на 1980 година, тој започнал да работи на својствата на стаклата при ниски температури, високотемпературната суперпроводливоста, [Бозе-Ајнштајнов кондензат], атомски гасови и пред сè за теоријата на експерименти дали обликот на квантната механика ќе продолжи да го опишува физичкиот свет као што се оддалечуваме од атомскиот свет во макроскопскиот свет.
Во 2007 година го прифатил работното место Ватерловскиот универзитет во Канада. Во наредните пет години, тој ќе минува по два месеци годишно на кампусот на Институтот за квантно сметање.
Тој моменталноработи како главен научник при Институт за теорија на кондензирана материја, истражувачки институт раководен од Илиноишки универзитет.
Рипост
Во мечувалството, рипост или одговор (од фр. riposte) е брз противудар со цел на бодење (удирање) на противникот, изведен од мечувалецот кој штотуку му парирал на еден напад.
Ентони Џејмс Легет
Семејство
Во јуни 1972 година тој се оженил со Харуко Кинасе. Тие се запознале на Сасекшкиот универзитет, во Брајтон, Англија. Во 1978 година, тие ја добиле ќерката Асако. Неговата сопруга Харуко се стекнала со докторат по културна антропологија при Илиноишкиот универзитет и моментално се занимава со истражување на заштитниот систем за бездомници. Нивната ќерка, Асако, исто така дипломирала на истиот универзитет, и то на географија и хемија.
Истражување
Неговото истражување се состоело од испитување на суперпроводливоста, проблемите поврзани со основите на квантната механика, суперфлуидноста при високи дегенеративни атомски гасови, нискотемпературни својства на аморфни цврсти тела и тополошки квантни сметања.
Рипост
Објаснение
При изведба на напад со втора намера, мора да се предвидат реакциите на противникот. Тогаш мечувалецот изведува напад очекувајќи да биде париран, подготвувајќи се за контрапарада и контрарипост.
Ентони Џејмс Легет
Истражување
Во изданието од 29 декмеври 2005 година на International Herald Tribune објавена е статија, „Нови тестови на Ајнштајновата 'страшна' реалност“, што се однесувала на есенското Легетово дебатирање на конференцијата во Беркли, Калифорнија, со добитникот на Нобеловата награда Норман Ремзи од Харвардскиот универзитет во 2005 година. Иако Мајкл се присеќава пристигнал таму прв. Двајцата дебатирале за вредноста на обидите да се промени квантната теорија. Легетовите мисловни обиди биле оравдани, на што Ремзи се противал. Легет верувал дека квантната механика е нецелосна бидејќи постои квантниот мерен проблем.
Прврзаност
Тој е член на Американската национална академија на науките, Американското филозофско друштво, Американската академија на науките и уметностите, Руската академија на науките (странски член), член е на Кралското друштво (Велика Британија), Американското физичко друштво и Американски институт за физика како и доживотен член на Институтот за физика.
Почести
Тој бил награден со Нобелова награда за физика во 2003 година (заедно со Виталиј Гинзбург и Алексеј Абрикосов) за пионерските придонеси за теоријата на суперпроводниците и суперфлуидите. Тој е почесен член на Институтот за физика. Тој бил назначен за Витез-заповедник на Редот на Британската Империја „за заслуги во физиката“, при роденденските почести за Кралицата во 2004 година. Тој исто така е добитник на Волфовата награда во 2002/2003 година за истражување на кондензираните облици на материја (заедно со Б. Халперин). Тој исто бил награден и со Јуџин Финберговиот медал (1999). Тој бил избран и за странски соработник на Националната академија на науките во 1997 година. Тој бил избран за член на Кралското друштво. Тој е избран за странски член на Индиската национална научна академија (2011).
Србизација
Србизација (или посрбување) се нарекува процесот на наметнување и утврдување на српски национален идентитет преку наметнување на српскиот јазик, српска култура, обичаи итн. Обиди за србизација во Македонија започнуваат уште во 19 век, а особено се засилуваат во Вардарскиот дел на Македонија којшто после Букурешкиот договор паѓа под српска власт и подоцна под Кралството Југославија. Вардарскиот дел и делови на јужна Србија официјално биле наречени Вардарска бановина.
Обидите за србизацијата се спроведувале преку српската црква, како и државните институции. Во 1920 година, владата во Белград донесува уредба за колонизација на Вардарска Македонија и Косово. На територијата на Вардарска Македонија паралелно со српската колонизација, се спроведува и аграрна реформа. Од целата обработлива земја која потпаѓа под аграрната реформа, македонските селани добиваат само 35%, а останатата е доделена на српските колонисти - жандарми, резервни офицери, четници и др. Поранешни војводи на Српскиот Четнички Покрет во Македонија добиваат како подарок цели села во Тиквешко и Велешко. Покрај колонизацијата, врз македонското население се вриши и физички терор, спроведуван од колонизираните неколку илјади српски жандарми. Поради револуционерната настроеност на македонското население, во тој период, теророт бил особено суров. Според официјални податоци, од 1920 до 1926 година, од страна на српската власт без никакво судење се убиени над 1.700 Македонци и Албанци. Во тој период низ затворите минуваат над 30.000 Македонци, а по 1927 година, во затвор остануваат над 8.000 од нив.
Како обид за србизација некои го сметаат и односот на Српската православна црква кон Македонската православна црква, преку нејзино непризнавање, а на тлото на Република Македонија создава паралелна српска црква, наречена Православна Охридска Архиепископија.
Список на државни водачи во 1440 година
Ова е список на државни водачи во 440 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Грав
Грав или боб — едногодишно растение од семејството на бобовите (Fabaceae) со големо видово разнообразие, од кои околу 15 се култивирани. Најраспространет е обичниот грав, кој се дели на два подвида: висок (веткач) и низок (легач).
Според формата на семето, постојат пет вида: sphericus, elipticus, oblongus, compresus, subcompresus. Потекнува од Јужна Америка. Во светот се одгледува на околу 230.000.000 хектари. Во Македонија е застапен на 4.500 - 5.000 хектари во чист посев и на 8.000 - 9.000 хектари во здружен посев. Топлољубиво растение, оптималната температура за одгледување е 20 – 22 степени целзиусови. Се одгледува главно заради зрелото зрно (семето), кое има висока хранлива вредност:
Употреба
Гравот, со просечна потрошувачка од 21,6 кг по домаќинство, е 7. зеленчук според употребата во Македонија во 2017 година.
Други употреби
Листовите од грав биле користени за фаќање стеници во домовите. Микроскопските влакна (трихоми) на листовите од грав ги фаќаат инсектите.
850 п.н.е.
850 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 850. година пред новата ера, 850. од првиот милениум п.н.е., 50. од 9 век п.н.е. и прва од 850-тите п.н.е.
Грав
Други употреби
Од античко време, гравот бил користен како уред во различни методи на претскажување. Претскажувањето со помош на грав се нарекува фавоманција.
850 п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Грав
Други употреби
Откриено е дека Phaseolus vulgaris биолошки акумулира цинк, манган и железо и има одредена толеранција на нивните соодветни токсичности, што укажува на соодветност за природна биолошка санација на почвите загадени со тешки метали.
850 п.н.е.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4658 и 4659 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3900 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2910 и 2911 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 97 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 850 година се протега во 1786 и 1787, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1846 и 1847 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 307 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1516 и 1515 исламска година пред хиџра.
NGC 6870
NGC 6870 — спирална галаксија во соѕвездието Телескоп, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6870 се споменува и како ESO 233-41, AM 2006-483, IRAS 20065-4826.
Откривање
Објектот е откриен на 7 јули 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 20 ч 10 м 10,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -48° 17' 12"". Положбениот агол на објектот е во износ од 85°.
Други поделби
Проучување на NGC 6870 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 64197. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 411; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8396. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Дрвен мост (Струга)
Дрвен мост, познат и како Мост на Нина ― мост над Црн Дрим, во Струга.
Историја
Градежните работи на мостот започнале во 1987 година и биле завршени за само една година. Изградбата била со финансиска помош на тогашната централна власт, а мостот бил граден од стопанското друштво Југодрво.
Во 2011 година, стариот мост поради лошата состојба бил срушен и неколку години не бил изграден нов мост.
HD 192639
HD 192639 — ѕвезда син суперџин во соѕвездието Лебед. Со привидна величина од 7,11.
Вилем Ајнтховен
Вилем Ајнтховен (Willem Einthoven; — ) — холандски лекар и физиолог, изумител на првиот практичен електрокардиограф (ЕКГ) во 1903 и добитник на Нобеловата награда за физиологија или медицина во 1924 за него.
Животопис
Ајнтховен е роден во Семаранг на Јава во Холандска Источна Индија (сегашна Индонезија). Родителите му имале холандско, а мајка му имала и швајцарско потекло. Неговиот татко бил лекар и починал кога Ајнтховен бил дете. Неговата мајка се вратила во Холандија со нејзините деца во 1870 година и се населила во Утрехт. Во 1885 година Ајнтховен добил медицинска диплома од Лајденскиот универзитет, а во 1886 година станал професор на Утрехтскиот универзитет.
Починал во Лајден во Холандија и е закопан на гробиштата на Реформистичката црква во Угстгест.
Дејност
Уште пред Ајнтховен било познато дека срцето произведува електрични струи, но инструментите од тоа време не можеле прецизно да го измерат овој феномен без поставување на електроди на самото срце. Почнувајќи од 1901 година, Анјтховен создал серија на прототипови на жичен галванометар. Овој уред имал многу тенок филамент на спроводлива жица која минувала низ многу силни електромагнети. Кога струја минувала низ филаментот, електромагнетното поле предзвикувало жицата да се придвижи. Лесно осветлување врз жицаа предизвикувало сенка врз придвижувачка ролна на фотографска хартија, со тоа создавајќи континуирана крива која го прикажувала движењето на жицата. Оригиналната машина барала ладење на моќните електромагнети со вода и барала 5 луѓе за да ја управуваат, а тежела околу 270 килограми. Оваа направа ја зголемила осетливоста на стандардниот галванометар, така што електричната активност на срцето можело да се регистрира и покрај изолацијата на телото и кожата.
Иако понатамошниот развој на техниката овозможиле подобри и помали ЕКГ-апарати, многу од терминологијата што се користи при опис на еден ЕКГ-запис потекнува токму од Ајнтховен. Неговото назначување на буквите P, Q, R, S и T на разните бранови е сè уште во употреба. Поимот „триаголник на Ајнтховен“ е именуван по него и се однесува на замислениот рамностран триаголник со средина на градите и темиња кои се стандардните електрокардиографски одводи на рацете и ногата.
По развојот на жичениот галванометар, Ајнтховен ги опишал електрокардиографските одлики на бројни кардиоваскуларни нарушувања. Подоцна во животот, Ајнтховен го посветил своето внимание на проучување на акустиката, особено на срцевите звуци.
Модно творештво
Модно творештво (моден дизајн) — применета уметност на дизајн и естетика или природна убавина на облеката и модните додатоци. Модниот дизајн е под влијание на културата и општествевиот однос и бил разновиден во однос на времето и местото. Модните творци работат на многу начини при дизајнирањето на облека и модни додатоци. Некои работат сами, а некои како дел од тим. Модните творци се обидуваат да ги задоволат желбите на потрошувачите за естетското дизајнирање на облеката, па поради потребното време да ја донесат облеката на пазарот, понекогаш од потрошувачите може да се очекува да го сменат вкусот за облека. Всушност, некои модни творци имаат углед кој им овозмозува да воведуваат нови модни трендови.
Модните творци се обидуваат да дизајнираат облека која е едноставна и естетски привлечна. Мора да имаат предвид кој ќе ја носи облеката и пригодата во која ќе се носи таа облека. Модните творци имаат широк избор и комбинации на материјали со кои работат и широк избор на бои, модели и стилови. Сепак, дел од секојдневната облека нема голем избор на вообичаени стилови. Обично се бара несекојдневна облека за специјални пригоди како, на пример вечерна облека или облека за забави. Дел од облеката се прави специјално за одредени личности како што е случај со високата мода или конфекциската облека. Денес, голем дел од облеката е создадена за масовниот пазар, особено неформалната и секојдневната облека.
Структура
Модните творци можат да работат на многу начини. Можат редовно да работат за една модна компанија, подобро познати како "внатрешни творци" коишто ги поседуваат творбите. Можат да работат сами или како дел од екипа. Независните дизајнери работат за себе, продавајќи ги своите дизајни на модните куќи, дирекно во продавници или на производителите на облека. Облеката го носи заштитниот знак на купувачот. Некои модни творци ги продаваат своите дизајни под заштитно име кое тие сами си го создаваат. Дел од нив се само вработени и дизајнираат облека за посебни клиенти. Други пак, снабдуваат специјални продавници или стокови куќи од високата мода. Овие дизајнери создаваат оригинална облека, исто како тие што ги следат веќе поставените модни трендови. Меѓутоа, повеќето модни творци работат за производителите на облека, создајќи модни дизајни за мажи, жени и деца за масовниот пазар. Бројни дизајнерски брендови кои имаат "име" како Келвин Клајн, Гучи или Шанел се дизајнирани од тим на посебни дизајнери под раководство на моден директор.
Дизајнирање на колекција
Модна колекција е кога дизајнерите ги вклопуваат сите сезоните заедно, со цел да ги прикажат свиоте идеји на нови трендови за изборот на скапа облека, како и изборот за масовниот пазар. Се зема предвид дека творбите за кратко време стануваат немодерни, обично за една до две сезони. Сезоната е дефинирана како есен / зима или како пролет / лето.
Дизајнирање на облека
Модните творци работат на различни начини. Некои прават скици на хартија, додека други прават дипли на ткаенината во форма на облека. Кога дизајнерот е целосно задоволен од изгледот на штофот (или муслин), тој / таа се консултира со професионален изработувач на шеми кој ја привршува работната верзија на дизајнот. Работата на изработувачот на шеми е многу прецизна и макотрпна. Изгледот на готовата облека зависи од прецизната изработка. На крај, примерокот од облеката се крои и се испробува на модел.
Историја
Се смета дека модниот дизајн започнал во 19 век со Чарлс Фредерик Ворт кој бил првиот дизајнер со своја сопствена етикета сошиена на облеката што ја создал. Пред поранешниот трговец со текстил да ја основа неговата maison couture ( модна куќа ) во Париз, дизајнирањето и создавањето на облека било обработувано од голем број на напознати шивачки. Високата мода потекнувала од онаа облека што била носена во кралските судови. Со успехот кој го постигнал Ворт, тој имал способност да им диктира на своите потрошувачи што да носат, наместо да го следат сопствениот пример како што претходно правеле изработувачите на облека. Поимот couturier ( моден творец ) всушност бил првиот поим кој ги опишувал дизајнерите. Само облеката што била направена после 1858 година може да се смета како моден дизајн, додека сите делови од облеката од друг период се проучувани од експертите како носии. Во текот на 1858 година многу модни куќи почнале да најмуваат уметници за да ги скицираат и бојат дизајните на облеката. Цртежите биле покажувани на клиентите, што било многу поевтино отколку да се произведе вистинска облека во работилница. Доколку на клиентот му се допадне дизајнот, дизајнерите го подготвувале и на тој начин модната куќа заработувала од облеката. Од овде произлегува традицијата на дизајнерите да прават скица на облеката, наместо да прикажуваат готова облека на модели на своите купувачи, и како разултат на тоа започнала економијата во модата.
Видови на мода
Облеката направена од изработувачите на облека се дели на три главни категории, иако истите можат да бидат поделени на дополнителни, специфични категории.
Висока мода
Сè до 1950 година, модерната облека главно била дизајнирана и изработена по мерка за високата модa (haute couture) и секој дел од облеката бил направен за посебен клиент. Облеката била направена по нарачка на посебен купувач и обично била направена со висок квалитет, скапа ткаенина, секој детал и изработка биле шиени со огромно внимание, честопати се користеле долготрајни техники и рачна изработка. Цената на матерјалите и потребното време за изработка се приоритетни за изгледот и формата на облеката.
Конфекциска облека
Конфекциската облека е вкрстување помеѓу високата мода и масовниот пазар. Оваа облека не е направена за посебни купувачи, меѓутоа се обрнува големо внимание на изборот на матерјалите. Облеката е направена во мали количини за да гарантира ексклузивност, што значи дека е прилично скапа. Обично колекциите на конфекциската облека ги презентираат модните куќи секоја сезона во периодот познат како Модна недела. Модната надела се одржува во одреден град и се случува двапати во годината.
Масовен пазар
Момантално модната индустрија се потпира на продажбата на масовниот пазар. Масовниот пазар на потрошувачите им нуди голем избор на конфекциска облека во големи колиЧини и стандардни величини. Евтините матерјали кои се креативно искористени даваат пристап до модата. Дизајнерите на масовниот пазар обично ги приспособуваат трендовите поставени од познатите имиња во модата. Обично чекаат да дојде сезоната за да се осигураат дали стилот ќе стане популарен, пред да ја произведат сопствената верзија на оригиналниот изглед. Со цел да се заштедат пари и време се користат поевтини матерјали и поедноставни техники за изработка кои лесно можат да се направат со машина за шиење. Поради тоа, готовиот производ може да се продаде многу поевтино. Постои еден вид на дизајн наречен "кич”, по потекло од германскиот збор ”kitchen”, што значи "грдо" или "неестетски привлечно". Кичот може да се однесува и на "носење или покажување на нешто што не е повеќе во мода". Честопати, панталоните со висок струк кои се носеле во осумдесеттите години се сметаат како кич во модното изразување.
Приход
Средна годишна заработувачка на платените модни творци била 61 160 долари во мај 2008 година, 50 проценти од нив заработиле помеѓу 42 150 и 87 120 долари. Најмалку десет проценти од нив заработиле помалку од 32 150 долари, а десет проценти заработиле повеќе од 124 780 долари. Средна годишна заработувачка била 52 860 долари ( 28 340 фунти ) од облека, добра и прибори за шиење. Модната индустрија вработува најголем број на модни творци.
Модно образование
, 2007]]
Постојат голем број на добро познати уметнички училишта и училишта за дизајн низ светот кои нудат диплома за моден творец. Најугледните училишта за дизајн се Национален Институт за мода и технологија - Индија, Моден Институт за дизајн и реклама, Моден Институт за технологија, Европски Институт за дизајн, Институт Марангони, Централен Колеџ за уметност и дизајн Св. Мартинс, Кингстон Универзитет - Лондон, Модна Федерација ПАРИЗ, Европска Модна Акредитација, Савана Колеџ за уметност и дизајн, Институтот Прат, Колеџ за мода Лондон, Универзитет Вестминстер во Лондон, Национален Институт за модна технологија во Индија, Модна академија Антверпен во Белгија, Ново училиште за дизајн - Парсонс во Њуjорк, Политехнико Милано, Институт за Уметничко училиште Чикаго, Колеџ Колумбија Чикаго, Национален Колеџ за Уметности ( НКУ ) во Пакистан, Универзитетот Шечен, Универзитет РМИТ во Мелбурн, Католички Универзитет Фу Жен во Тајван и Рафлс Дизајн во поголемиот дел на Азија. Единствениот Универзитет од Ајви Лигата кој има студентска програма за моден дизајн е Универзитетот Корнел во Итака, Њуjорк. Програмата ја нуди Одделот за наука за текстил и Дизајн на облека. Универзитетот Корнел исто така нуди програма за студенти за дизајн на облека во Соединетите Американски Држави. Програмата е наменета да упати на потребите на академијата, индустријата и истраувањето, замајќи го во обѕир дизајнот на облеката како применета наука што го опфаќа дизајнот, технологијата, физичките науки, хуманитарните и општествените науки, со цел да ги задоволи човечките потреби за облека.
Области на модниот дизајн
Постојат редовни купувачи и е добро познато во трговијата и во јавноста) може да одлу~чи да се развие во нова област. Доколку фирмата создаде име на облека што веќе се произведува, се овозможува поголема продажба на новата линија. Најбезбедно за компанијата е да се развива во област слична на онаа што веќе ја знае. На пример, дизајнер на спортска облека за жени може да го развие производството во спортска облека за мажи. Во табелата долу се прикажани областите во кои дизајнерите сакаат да се усовршат.
Системот на познатите
Дизајнерите работат според хиерархиски систем. Дизајнерите во модниот систем во Франција се поделени на многу слоеви. Модата обезбедува систем на функционирање на доминантни и подредени позиции во општествениот поредок. Модата е идеологија која е дел од процесот во кои одредени општествени групи, во овој случај елитните дизајнери, основаат, задржуваат и создаваат моќни позиции и врски на доминантност и подреденост. Позициите на доминантност и подреденост се појавуваат природно и легитимно, не само кај оние со доминантни позиции, туку и кај оние со помалку важни позиции. Модата и посредникот на модата - облеката, прават да има нееднаквости во општествено - економскиот статус, што се чини легитимно и прифатливо. "Митска идеја на дизајнерот како “ креативен гениј’” кој не е поврзан со општествените околности" е главна идеја на работата во модниот систем и за повторното создавање на модата како идеологија. Креативноста е ограничена во општеството и не е природно дадена т. е многу можат да бидат надарени но никој не може да стане познат дизајнер без тоа да биде одобрено од модниот систем и нивните чувари. Системот на познатите е важен за модната индустрија како и за било која културна институција. Жанрот и системот на познатите имаат обиди да создадат нешто слично на брендовие во културната индустрија. Креативната работа мора да има препознатлив автор, а познатите ѕвезди се потребни за тоа, бидејќи тие се дел од креативната идеологија.
Модна индустрија во светот
Денес модата претставува глобална индустрија и повеќето големи држави имаат модна индустрија. Некои земји се големи центри за производство, меѓу кои се Кина, Јужна Кореја, Шпанија, Германија, Бразил и Индија. Пет држави имаат создадено меѓународно име во областа на модата, тоа се Франција, Италија, Обединетото Кралство, Соединетите Американски Држави и Јапонија.
Американски моден дизајн
Поголемиот број на Американски модни куќи се сместени во Њуjорк, иако значителен број има и во Лос Анџелес, каде што се произведува голем процент од облеката од високата мода во САД. Исто така постојат растечки индустрии во Мајами, Чикаго а особено во Сан Франциско. Модниот дизајн во Америка доминира со јасен, урбан, лежерен стил одразувајќи го атлетскиот, здрав животен стил на американските граѓани. Модниот творец Клер Мек Кардел помогна при воведувањето на трендот за дневна спортска блека во САД во текот на 1940 / 50 тите години. Многу од нејзините дизајни повторно беа вратени во мода во последните децении. Уште поголемо влијание врз изгледот на Американците имаа Келвин Клајн, Ралф Лорен, Вера Ванг, Ана Суи, Дона Каран, Том Форд, Лакван Смит, Кенет Кол, Марк Јакобс, Тори Бурч, Ели Тахари, Мајкал Корс, Бетси Џонсон и Том Хилфигер.
Британски моден дизајн
Лондон долго време бил престолнина на модната индустрија во Обединетото Кралство и има голем избор на странски дизајни кои се вклопија со модерните Британски стилови. Типичниот Британски дизајн е елегантен, но во последно време стана невообичаен, спојувајќи ги традиционалните стилови со модерни техники. Помеѓу најзначајните модни творци во Обединетото Кралство се: Бурбери,Пол Смит, Вивиен Вествуд, Стела Мек Картни, Џон Галијано, Џеспер Конран и Александар Мек Квин. Последната модна куќа во Британија е Сент - Хил и Вон Баседоу.