cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тероризам
Механизмот на терористичкото дејствување
Со цел да видиме како функционира една типична терористичка организација, како пример ќе ја прикажеме организацијата на “Марсар Барајев“ кој беше убиен во самата терористичка акција пред една година. Во организационата структура на “Марсар Барајев“ се наоѓал извршен комитет во кој влегуваат раководители на организацијата. Тие се шефови на организацијата кои даваат дефинитивна согласност, наредби и интервенираат како врховно заповедништво. Инаку во извршниот комитет постојат три секции: политичка, воена и информативна. Највисоко воено политичко тело на организацијата претставува стратегиската дирекција.
ФК Горно Лисиче
21 век
Клубот во овој период се натпреварувал во Општинските лиги во Скопје и Третата лига. Во сезоната 2009/10, екипата го освоила првото место во Третата лига - група А, победувајќи го Раштак во баражот и си обезбедил пласман во Втората лига. Исто така, главен спонзор на клубот станала фирмата „Еуромилк“ со што добил финансиска поддршка и поголема стабилност. Исто така, клубот ja додал претставката Еуромилк во своето име. За сезоната 2013/14, по само три изминати сезони, клубот напреднал во Првата лига, што било негово деби учество. Екипата настапувала на Стадионот Борис Трајковски бидејќи теренот во Горно Лисиче не ги пополнувал условите за Првата лига. По една измината сезона во Првата лига, клубот отпаднал и со тоа се вратил во Втората лига. Во сезоната 2014/15, екипата завршила на осмото место од вкупно десет учесници и играла бараж за опстанок во Втората лига која го добила против екипата на Зајази. Во сезоната 2015/16 Горно Лисиче завршил на седмото место на табелата. Следната сезона екипата го освоило петтото место во Втората лига. Карактеристично за овие три второлигашки сезони е дека екипата повторно играла вон Горно Лисиче како домашна екипа, најчесто на стадионите Цементарница и Борис Трајковски. Во сезоната 2017/18, екипата се вратила да игра на својот терен во Горно Лисиче, но сепак екипата завршила на седмото место и отпаднала во Третата лига - Север. Сезоната 2018/19, клубот отпаднал и од третиот ранг на фудбал и се спуштил да игра на општинско ниво, односно Општинската фудбалска лига - Кисела Вода.
Тероризам
Последици од тероризмот
Секој облик на тероризам е неприфатлив, претставува општествена негативна појава и е неспоив со хуманистичките цели. Бидејќи тероризмот е појава која датира и опстојува уште многу одамна жртвите и последиците од истиот се многу големи. Во најново време со појавата и примената на најсовремените борбени средства последиците од постоењето на овој вид на тероризам се несразмерно поголеми во споредба од порано. Стравувањето од меѓународниот тероризам денес е стигнато и до таа мерка што се очекува и примена и на јадрените борбени средства со помал интензитет само за да се остварат поставените цели, не обрнувајќи внимание на поголемиот број човечки жртви и материјални штети.
ФК Горно Лисиче
Доскорешни сезони
Легенда
Тероризам
Последици од тероризмот
Според Институтот за економија и мир од Синдеј, бројот на смртни случаи предизвикани од терористички напади пораснал од 3.329 во 2000 година на 32.685 во 2014 година. Од вкупните жртви, дури 78% отпаѓале на пет земји: Ирак, Нигерија, Авганистан, Пакистан и Сирија, а речиси 50% од жртвите биле дело на две терористички организации – „Боко Харам“ и „ИСИС“. Притоа, во 2014 година се случиле терористички напади во дури 93 земји. Според анализите на Институтот за економија и мир, од 2000 до 2015 година, во светот се случиле 73.000 терористички напади (еден напад на секои 12,5 дена), во кои загинале 170.000 луѓе. Притоа, со текот на времето растел бројот на загинатите цивили: во 2000 година загинале речиси 2.000 цивили, тој број се искачил на над 12.500 во 2015 година. Над половина од нападите врз цивилите биле извршени со експлозивни направи и со бомби, а околу 20% со автоматско или друго огнено оружје. Во 2015 година, во светот загинале 29.376 лица, со што таа била втора најкрвава година во историјата (веднаш по 2014). Вкупната материјална штета направена од терористичките напади во светот изнесувала 89,6 милијарди долари.
Напори за сузбивање и елиминирање на тероризмот
Покрај постоењето на несогласување околу дефинирањето на тероризамот, меѓународната заедница сепак успева да согласи некои категории на насилство да се сметаат за меѓународен тероризам ( Хашката, Монтреалската, Њујоршката конвенција), како и другите политичко правни инструменти изготвени во ООН ( декларации), дирекно или индирекно зборуваат за тероризмот како глобален проблем и негово елиминирање (сузбивање).
Соочени со предизвиците и ескалацијата на меѓународниот тероризам државите настојуваат да го спречат и начелно сите се согласуваат за неопходноста за безкомпромисна борба. Меѓутоа идеолошката и блоковската конфронтација оневозможуваат да се спроведат таквите декларативни заложби пред сè и поради тоа што одредени земји преку тероризмот остваруваат сопствени цели. Досегашните одбранбени средства и механизми преку тероризмот не се покажаа доволно ефикасни односно не ги спречија и уништија неговите корени, што значи дека научно не се доволно испитани сите причини за негово настанување па е невозможно да се примени соодветна терапија.
Но сепак постојат доста познати антитерористички единици во светот кои успешно изведуваат операции против тероризмот како на пример западно германската антитерористичка “ ГСГ-9”; “САС”; и “ СБС” во Велика Британија; единиците на “НОСК”-Италија; Египедската антитерористичка единица” САИКА”; “Зелените бајретки” и” Ренџерите” како и “ДЕЛТА” одредите во САД; Руските специјални антитерористички единици “СПЕНЦАЗ”. Поранешниот шеф на Американската дипломатија Џорџ Шулц создаде доктрина за борба против тероризмот според која секоја терористичка акција мора да биде одмаздена односно САД ќе употреби воена сила.
1175
1175 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1175 година од новата ера, 175. од вториот милениум, 75. од XII век и шеста од 1170-тите.
Други календари
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6683 и 6684 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5925 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4935 и 4936 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1928.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1175 година се протега во 3811 и 3812, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3871 и 3872 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1718. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 570 и 571 исламска година.
Милотин
Милотин — село во Егејска Македонија, Република Грција.
Културама
Културама ― фестивал кој е славен секоја година, од страна на Невисијците. Тоа е одговорот на Невис на разновидните карневали што се уживаат на другите карипски острови. Одржуван секоја година кон крајот на јули/почетокот на август, ги слави Невисијците кои се отселиле и се вратиле на забава со своите пријатели и семејството. Тоа е комеморација и фестивал кој ужива во културните традиции. Секоја вечер има музика, забави, фестивали на храна и концерти, кои кулминираат со раниот марш низ центарот на Чарлстаун.
Фестивалот започнал во 1974 година. Идејата за Културама била зачната во февруари 1974 година за време на состанокот на Невиското драмско и културно друштво.
Штитоносец
Штитоносец или оруженосец  (squire, écuyer, Knappe) — историски поим што ја означува втората фаза во војничко образование на млад благородник на патот да стане витез, обично од четиринаесеттат до дваесет и првата година. Овој степен на образование во Западна и Централна Европа во ерата на развиениот феудализам (11-15 век) е еквивалентно на титулата калфа за млади луѓе кои учеле занаети од мајстори во градовите, додека долниот степен паж одговарал на чирак. Во Велика Британија, оваа титула и денес се користи како титула на нижото земјопоседничко благородништвото (под барони и витези).
Историја
Како посебен, феудален воен сталеж (milites- војници) во Западна Европа, витештвото се појавило во раниот феудализам, во Франкија, а својот целосен развој го достигнало во 11-13 век. Приемот во витешкиот ред се вршел според посебни правила, по завршувањето на военото образование кај постар благородник или витез, откако кандидатот поминал одреден број години во служба (обично 7 години како паж и уште 7 како штитоносец). Многу ретко, витез можел да стане истакнат воин кој не бил од благородничко потекло.
Веќе од седумгодишна возраст, синовите на благородниците и витезите биле примани во дворската служба или на витез како пажеви. Во замена за службата добивале домување и храна и војничко и судско образование. На 14-годишна возраст, тие станувале штитоносци или оруженосци, а на 21 биле прогласувани за витези.
NGC 7664
NGC 7664 — спирална галаксија во соѕвездието Пегаз, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7664 се споменува и како UGC 12598, MCG 4-55-13, CGCG 476-38, KARA 1019, IRAS 23241+2448.
Откривање
Објектот е откриен на 17 октомври 1876 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7664 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 14 m/лм2. NGC 7664 има привидни димензии од 2,6' х 1,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 26 м 39,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +25° 4' 49"". Положбениот агол на објектот е во износ од 90°.
Други поделби
Проучување на NGC 7664 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 71450. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 169; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2253. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 843.
Трој Меклавхорн
Трој Меклавхорн е американски музичар и моментално е водечки гитарист на групата Seether. Тој е формер на бендовите Dark New Day, doubleDrive и Still Rain.
Динда (езеро)
Географија
Езерото лежи во сливот на реката Таз, близу до неговиот извор и во близина на сливот на реката Јелогуј која тече југоисточно од езерото. Езерото Динда се протега во правец северозапад-југоисток. Неговата длабочина е помеѓу 3 и 4,5 метри.
Солзавец
Солзавец — која било супстанција од групата органски халогени соединенија, најчесто добиени по синтетички пат, кои предизвикуваат солзење на мембраната на очите предизвикувајќи чувство на иритираност проследено со солзи. Исто така, солзавецот може да ги иритира горните дишни патишта, предизвикувајќи кашлање, чувство на задушување и општа слабост.
Ксенија Пајчин
Ксенија Пајчин (српски: Ксенија Пајчин,, - , ) — српска пејачка, моден творец и фотомодел. . Ксенија Пајчин е по родум од Босна и Херцеговина.
Својата кариера ја започнала како танчерка во дискотеки. Понатака, таа станала член на музичката група „The Duck“ и со песната „Дачо, те сакам“ (Дачо, волим те) оваа група ја забележува својата популарност. По напуштањето на групата, Ксенија ја започнува својата соло кариера и станува сопственик на училиште за танцување во Белград.
На 16 март 2010 година, Ксенија Пајчин трагично и мистериозно го завршила својот живот. Таа била пронајдена мртва во својот стан со прострелна влезна и излезна рана во главата и до неа било нејзиното момче Филип Каписода со прострелна рана. Се верува дека се работи за убиство на Ксенија и самоубиство кои ги извршил Филип.
Титанија (месечина)
Титанија – најголема месечина на Уран. Кружи околу Уран на оддалеченост од околу 436.270 км. Полупречникот ѝ изнесува 788,9 км, а масата 3,49×10 кг. Титанија е многу слична на Ариел, иако е поголема.
Ја открил Вилијам Хершел, во 1787 година. Војаџер 2 (1986) е единственото летало кое ја посетило Титанија. Површината на Титанија е полна со кратери и кањони, а видливи се и неколку големи базени (многу големи кратери). Како и кај Ариел, долините, долги со стотици километри, меѓусебно се сечат.
Западна Померанија-Грајфсвалд
Историја
Округот бил основан со спојување на поранешните окрузи Источна Западна Померанија и Икер-Рандов, како и општинските заедници Јармен-Тутов и Пенетал/Лец од округот Демин, и поранешниот слободен град Грајфсвалд, како дел од локалната административна реформа во септември 2011. Името на округот било одлучено на референдум на 4 септември 2011. Предложено име за округот било и Јужна Западна Померанија (Südvorpommern).
Топаз
Топаз е силикатен минерал од алуминиум и флуор со хемиска формула Al, Si, O , F, OH.
Се користи како скапоцен камен во накит и други украси. Вообичаениот топаз во својата природна состојба е безбоен, иако нечистотиите на елементите во трагови може да го направат бледо сина или златно-кафеава до жолта портокалова. Топазот често се третира со топлина или зрачење за да стане длабоко сина, црвено-портокалова, бледо зелена, розова или виолетова.
Иако често се поврзува со златно жолта и сина боја, тој доаѓа во различни бои, вклучително и безбоен. Најретки се природните розови, црвени и нежни златни портокали, понекогаш со розови нијанси.
Топазот е несосилат минерал. Тој е еден од најтешките природни минерали и има релативно низок показател на прекршување. Се јавува на многу места во светот.
Потекло на името
Името „топаз“ обично се добива ( француски јазик: Topace и латински јазик: Topazus) од старо грчки јазик Τοπάζιος (Τοpáziοs) или Τοπάζιον (Τοpáziοn). Исто така името топаз потекнува од грчкиот збор топазиос, што значи да се бара, а тоа било име на остров во Црвеното Море, кој бил тешко да се најде и каде во античко време бил ископан жолт камен. Самиот Топаз бил непознат во античко време. Во средниот век, името топаз се користело како ознака за жолти скапоцени камења.
Наиѓалишта
Топазот обично се наоѓа во силикатни магматски карпи гранит a и риолит a. Обично се кристализира во гранитни пегматити или во шуплини, кои се исполнети со воздух во риолитна лава. Таквите топази се наоѓаат на планината Топаз во западниот дел на Јута во Соединетите Американски Држави. Може да се најде со флуорит и каситерит. Депозитите на Топаз се наоѓаат на следниве места: Најголемиот топаз е пронајден во Бразил во 1984 година и го добил името „Ел-Дорадо“. Тежи 6,2 килограми и се наоѓа во британската кралска колекција.
Одлики
Топазот во својата природна состојба е безбоен, често со сивкав лип. Исто така, се јавува како златно-кафеава до жолта, што понекогаш го меша со цитрин, помалку вреден скапоцен камен. специфичната тежина на сите нијанси на топаз, сепак, значи дека тој е значително потежок од цитринот (околу 25% по волумен) и оваа разлика во тежината може да се користи за да се разликуваат два камења со еднаков волумен. Исто така, ако може да се одреди волуменот на даден камен, неговата тежина ако топаз може да се утврди и потоа да се провери со чувствителна вага. Исто така, стаклените камења се исто така многу полесни од топазот со еднаква големина.
Империјалниот топаз е жолт, розов (ретко, ако е природен) или розово-портокалов. Бразилскиот царски топаз често може да има светло жолта до длабоко златно-кафеава нијанса, понекогаш дури и виолетова. Многу кафеави или бледи топази се обработуваат за да добијат светло жолта, златна, розова или виолетова боја. Некои империјални топази камења можат да избледат при изложување на сончева светлина подолг временски период.
Иако е многу тврд, топазот мора да се третира со поголемо внимание од некои други минерали со слична цврстина (како што е корунд) поради слабоста на атомското поврзување на молекулите на каменот долж една или друга осна рамнина (додека дијамантите, на пример, се составени од јаглеродни атоми поврзани едни со други со еднаква јачина по сите негови рамнини). Ова му дава на топаз тенденција да се скрши по таквата рамнина на расцепување доколку биде погоден со доволна сила.
Топаз има релативно низок показател на прекршување за скапоцен камен, па така камењата со големи страни или маси не светкаат толку лесно како камења исечени од минерали со повисоки показатели на прекршување, иако квалитетниот безбоен топаз светка и покажува повеќе „живот“. отколку слично исечениот кварц. Кога е даден типичен „брилијантен“ крој, топазот може или да покаже пенлив аспект на масата опкружен со страници на круната со мртов изглед или прстен од пенливи страници на круната со досадна маса слична.
Арифана
Арифана ― еден вид прослава во турската традиција, особено во Артвин. Обично се одржува во зима, тоа е фестивал кој вклучува песна, танц, театар и гозбење. Овни се колат и се прават ќебапи и печени и се служат со слатки колачи. Трошоците на Арифана ги плаќаат подеднакво учесниците, иако сиромашните и посетителите не се обврзани да платат.
1174
1174 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1174 година од новата ера, 174. од вториот милениум, 74. од XII век и петта од 1170-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6682 и 6683 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5924 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4934 и 4935 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1927.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1174 година се протега во 3810 и 3811, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3870 и 3871 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1717. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 569 и 570 исламска година.
Енергетика на Казахстан
Енергетиката на Казахстан го опфаќа производството, потрошувачката и увозот на енергија и електрична енергија во Казахстан. Енергетската политика на Казахстан ја опишува политиката на Казахстан во врска со енергијата.
Преглед
Казахстан е нето извозник на енергија. Казахстан има резерви на нафта, гас, јаглен и ураниум. Казахстан е водечки производител на енергија во Заедницата на независни држави (ЗНД). Тој е голем производител на нафта, гас и јаглен, како и најголем производител и извозник на ураниумова руда во светот. Индустријата за нафта и гас во Казахстан интензивно се развива по 1999 година. Според IEA, снабдувањето со примарна енергија се зголеми за 29% и извозот на енергија за 21% од 2004 до 2008 година во Казахстан.
Енергија по извори
Казахстан започнал да бара начини за користење на своите обновливи извори на енергија. Кон крајот на јануари 2015 година бил усвоен акционен план за развој на обновлива енергија за периодот од 2013 до 2020 година.
На 20 јули 2015 година казахстанскиот министер за инвестиции и развој објавил дека земјата ќе основа посебен фонд ангажиран за финансирање на програми за заштеда на енергија.
Во првата половина на 2016 година, Казахстан значително го зголемил инсталираниот капацитет на капацитети за обновлива енергија, што изнесувал 251,55 мегавати. Тоа е 1,4 пати повеќе отколку во истиот период од 2015 година.
Нафта
Се проценува дека во Казахстан има 30 милијарди барели резерви на нафта. Со 172 нафтени полиња, Казахстан поседува 3% од глобалните резерви на нафта, ставајќи го меѓу првите 15 земји во светот според резервите на нафта. Главните резерви се наоѓаат во пет најголеми копнени нафтени полиња на Тенгиз - најголемото поле за производство на нафта со 565.000 барели дневно сурова нафта во 2011 година - Карачаганак, Актобе, Мангистау и Узен, сите сместени во западниот дел на земјата. Овие имаат половина од тековните докажани резерви. Офшор полињата Кашаган и Курманагази во Каспиското Море се проценува дека содржат минимум 14 милиони барели. Со 9 - 11 милијарди барели, Кашаган е најголемото нафтено поле надвор од Блискиот Исток. Се проценува дека ќе достигне производство од 1,5 милиони барели дневно. Казахстан е голем производител на нафта со проценето вкупно производство од 1,64 милиони барели дневно во 2013 година. Земјата троши околу 13 проценти од домашното снабдување, а остатокот го извезува на големите пазари на нафта. За да продолжи со проширување на производството на течности над сегашните нивоа, земјата треба да ги развие своите полиња Тенгиз, Карачаганак и Кашаган, како и да додаде капацитет за извоз.
KazMunayGas (KMG), национална компанија за нафта и гас, е создадена во 2002 година за да ги застапува интересите на државата во индустријата за нафта и гас. Развојот на производството на нафта е овозможен во голема мера поради значителни странски инвестиции, пред се од Холандија и САД во раните 2000-ти. Во 2010 година, владата на Казахстан ја одзела одговорноста на KMG за регулирање на секторот за да овозможи повисоко ниво на вклученост на компанијата во комерцијалниот сектор. Владата сега резервира мнозински удел за КМГ во сите нови проекти и заеднички вложувања. КМГ сега контролира 20 проценти од вкупните докажани резерви на нафта и гас во Казахстан и произведува 27 проценти од вкупниот нафтен и гасен кондензат и 14 проценти гас.
Казахстан има три големи рафинерии - Атирау, Шимкент и Павлодар. Нивниот комбиниран капацитет за рафинирање на сурова сума изнесува околу 350.000 барели дневно, приближно поделено меѓу трите. Поради старата инфраструктура, тие претежно работат само со 60 проценти од нивниот капацитет. Владата направила значителни инвестиции во модернизацијата на овие единици што требало да бидат завршени околу 2016 година.
Во средината на 2016 година, група нафтени компании предводени од Шеврон објавиле договор за инвестиција од 36,8 милијарди долари за развој на нафтеното поле Тенгиз во Казахстан. Според експертите, оваа инвестиција може да му овозможи на Казахстан да стане топ 10 производител на нафта.
Казахстан го намалил производството на нафта за 4,3% како дел од договорите постигнати со ОПЕК +. ОПЕК +, кој исто така вклучува и сојузници кои не се членки на ОПЕК, вклучувајќи ги Казахстан и Русија, во април се согласиле на рекордно намалување на нафтата за 9,7 милиони барели на ден од 1 мај. Во ноември 2020 година, владата на Казахстан потврдила дека земјата ги исполнила обврските за ОПЕК + за 99%.
Природен гас
Докажаните резерви на природен гас во Казахстан се 85 трилиони кубни метри. (2013) Поголемиот дел од резервите на природен гас се наоѓаат на запад од Казахстан и се концентрирани на четири полиња - Карачанганак (46 проценти), Тенгиз (12 проценти), Имашеское (7 проценти) и Кашаган (12 проценти). Помеѓу 2000-2012 година производството на природен гас се зголемило четири пати на 40,1 милијарди кубни метри во 2012 година. Сепак, само 53 проценти од овој гас биле за комерцијални цели; остатокот повторно се враќал во нафтените полиња за да се подобри производството.
Производството на гас во Казахстан е доволно да се задоволи домашната побарувачка од 10,5 милијарди кубни метри (2012 година). Сепак, поради ограничената внатрешна мрежа за гасоводи што не ги поврзува сите производствени центри (запад) со центрите за побарувачка (југ, исток, север), земјата треба да увезува гас од Узбекистан за да ја задоволи побарувачката на југот на земјата и од Русија за да се задоволи побарувачката на север и исток. Во 2012 година земјата направила извоз од 8,8 милијарди кубни метри гас во Кина преку гасоводот Средна Азија - Кина. Казахстан служи како голема транзитна земја за извоз на гас од Туркменистан и Узбекистан, наменети за Русија и Кина. Во 2012 година количината на гас транзитирана преку Казахстан изнесувала 96,5 милијарди кубни метри.
Јаглен
Казахстан се наоѓа на најголемите резерви на јаглен во Средна Азија. На 33,6 милијарди тони резервите претставуваат 3,8 проценти од вкупните резерви на глобално ниво. (2013) Во 2013 година, земјата произвела 58,4 милиони тони. Производството на јаглен е 70 проценти од тоа што изнесувало за време на Советскиот Сојуз. Најголем производител на јаглен е Богатир кој работи со најголемиот 4,5 милијарди тони рудник за јаглен во светот во Екибастуз во североисточниот регион на Казахстан. Во 2012 година јагленот Богатир произвел 46 милиони тони јаглен.
Поголемиот дел од јагленот, 75 проценти, се користи за домашна потрошувачка, особено за производство на електрична енергија. Најголемите увозници на нафта од Казахстан ги вклучуваат соседните јужни Русија и Украина. Главна грижа на рудниците за јаглен во Казахстан е безбедноста и спречувањето и контролата на експлозиите на мините.
Во 2009 година Казахстан бил осми најголем производител на јаглен: 96 милиони тони тврд јаглен и 5 милиони тони кафеав јаглен. Извезени се 22 Mt тврд јаглен (2009). Најголеми извозници на јаглен во 2009 година биле Австралија 262, Индонезија 230, Русија 93, Колумбија 69, Јужна Африка 67, САД 33, Виетнам 25, Казахстан 22, Канада 20 и Чешка 4. Јагленот на Казахстан има мала енергетска вредност 0,444 во споредба со јагленот во Австралија од 0,689.
Претпоставувајќи и тврд јаглен 96 Mt и кафеав јаглен 6 Mt со приближно иста енергетска вредност ,: производството на јаглен би било околу 101 Mt * 0,444 прсти / Mt * 11,630 TWh / прст = 521 TWh во 2009 година и извоз, 22 * 0,444 прсти /Mt*11.630 TWh / прст = 114 TWh.
Електрична енергија
Во 2013 година, земјата произвела 93,76 милијарди kWH - 70 милијарди kWh (81%) од јаглен, 8 од гас и 8 од хидроцентрали. Земјата има 71 електрани, вклучително и 5 хидроцентрали сместени на реката Иртиш, што во превод значи вкупна инсталирана моќност од 19,6 GW. 75 проценти од произведената електрична енергија се троши од индустријата, 11 проценти од домаќинствата, 2 проценти од транспортот.
Најголемата соларна централа во Казахстан „Burboye Solar-1“ LLP била пуштена во употреба во јули 2015 година. Оттогаш за време на една година на работа, соларната централа произвела над 38,4 милиони kWh. Покрај „Burboye Solar-1“, регионот Замбил спроведува девет проекти за алтернативни извори на енергија.
Севернолапонски јазик
Севернолапонски јазик — најзастапениот јазик во групата лапонски јазици од угрофинското семејство.. Јазикот се зборува во Норвешка, Шведска и Финска и исто така во мал дел во Русија. Севернолапонскиот јазик го зборуваат околу 15.000-25.000 луѓе од кои, 2000 живеат во Финска и 5 000 до 6 000 луѓе живеат во Шведска.
Мирас
Мирас — село во Егејска Македонија, Република Грција.
Џулијан Асанж
Џулијан Пол Асанж (Julian Paul Assange; Таунсвил, Австралија, 3 јули 1971) — австралиски новинар и семрежен активист. Тој е најдобро познат по неговата работа на мрежното место Викиликс, каде е портпарол и уредник. Студирал физика и математика, а се занимавал и со програмирање.
На 16 години започнал да се занимава со хакерство. Бил уапсен во 1991 година за неовластен упад во компјутерски систем. На судењето се изјаснил за виновен по сите точки од обвинението. Поради доброто однесување бил осуден на парична казна од 2100 австралиски долари. Џулијан Асанж во 2006 година го основал мрежното место Викиликс и го вдомувал на домашен опслужувач. Од тогаш на Викиликс има објавено стотици документи поврзани со војните во Ирак и во Авганистан. На 30 ноември 2010 година бил ставен на црвениот список на Интерпол за лица по кои се трага на барањето на Шведска, каде против него започнала, потоа била стопирана, а потоа уште еднаш била започната истрага за наводно силување извршена во текот на летото 2010. На 7 декември Асанж ѝ се предал на лондонската полиција, но бил пуштен на слобода со кауција по 10 дена.
Работата на Викиликс
Асанж го основал мрежното место Викиликс во 2006 година и е член на неговиот советодавен одбор. Во Викиликс тој е вклучен во публикувањето на документи за незаконски убиства во Кенија, извештаи за исфрлање на токсичен отпад африканскиот брег, прирачници на црквата на Скиентологија, процедури кои се одвиваат во затворот на Гвантанамо, вклучувајќи и материјални големи банки и др. Тој од почетокот на декември 2010 е во центарот на вниманието на светската јавноста поради објавувањето на тајни документи на Викиликс кои содржат детали за инволвираноста на САД во војните во Авганистан и Ирак. На 28 ноември 2010 година, Викиликс и медиумите кои ја поддржуваат започна да публикуваат тајни дипломатски документи на САД. Според британскиот весник "Гардијан", ова го довело „Асанж во центарот на интензини медиумски шпекулации и кампања на омраза против него во Америка“.
Политички азил
Еквадор на 16 август 2012 година го одобрил политичкиот азил на Џулијан Асанж, кој се крие во амбасадата на Еквадор во Лондон од јуни истата година. Британските власти соопштиле дека без оглед на одлуката, нема да дозволат Асанж да ја напушти земјата, затоа што „се истрајни во намерата да го испорачаат“. Асанж кој ги негира сите обвинувања, тврди дека позади одлуката да биде испорачан се крие намерата Шведска да го испорачаат на властите во САД. На 11 април, 2019 година Еквадор го укинал азилот за Асанж, а веднаш потоа бил уапсен од страна на британската полиција.
Кади Махмуд-ефенди
Кади Махмуд Челеби-ефенди (Kadı Mahmud Çelebi Efendi) — османлиски кадија и дарител од 16 век.
Животопис
За кадијата Махмуд-ефенди нема многу сочувани податоци. Се знае дека во 959 година од хиџра (1551-1552 г.) бил назначен во судот во Битола. Востановил побожен вакаф за новата џамија во градот што го носи неговото име. Вакафот на џамијата содржел дуќани, куќи, магази и анови. Во блиэина на џамискиот објект отворил медреса, а наоколу џамијата имало мали гробишта каде бил погребан битолскиот бекташки мистик Халил Баба.
Езеро Орел (Русија)
Езерото Орел е големо слатководно езеро во Хабаровски крај, Русија. Зафаќа површина од 314 км² и максимална длабочина од 3,8 м. Сместено е во близина на левиот брег на реката Амур, близу од устието.
Неварски јазик
Неварскиот, или поточно именуван како непалски или непал баса (, Nēpāl bhāṣā) — еден од главните јазици во Непал. Јазикот бил административен јазик и јазик за секојдневно општење во државата од 14 до доцниот 18 век. Денес, јазикот како мајчин јазик го зборуваат Неварите, староседелски народ во Непал Мандала. Надвор од Непал, јазикот се зборува во Индија, поточно во сојузната држава Сиким, каде е еден од 11 службени јазици. Јазикот е дел од групата на тибетско-бурмански јазици, со силно влијание на индоариските јазици.
NGC 5233
NGC 5233 — спирална галаксија во соѕвездието Ловечки Кучиња, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5233 се споменува и како UGC 8568, MCG 6-30-47, CGCG 190-29.
Откривање
Телото е откриено на 3 мај 1785 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Неварски јазик
Потекло на поимот
Во 1920-те години, јазикот до тогаш познат како каскурански, горкалски или парбатијски бил преименуван во непалски јазик,, а за разлика од него до тогаш познатиот непалски јазик бил преименуван во неварски јазик.
NGC 5233
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5233 е од видот Sab. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,9 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,7 m/лм2. NGC 5233 има привидни димензии од 1,4' х 0,7'.
Неварски јазик
Потекло на поимот
На 8 септември 1995 година, владата на Непал одлучила повторно да се користи оригиналното име на неварскиот јазик - непалски јазик. Сепак оваа одлука не била испочитувана, и на 13 ноември 1998 година била донесена нова одлука со истата содржина.
Географска распространетост
Неварскиот се зборува од над милион луѓе во непал, според пописот од 2001 година.
NGC 5233
Други поделби
Проучување на NGC 5233 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 47895. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 109; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2539. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 116.
Скијачки спојки
Скијачки спојки или разговорно скијачки везови — механички делови на скии кои овозможуваат ногата на скијачот да се прицврсти за скијата. Во зависност од скијачката дисциплина, постојат голем број на различни изведби.
ОУ „Гоце Делчев“ - Босилово
„Гоце Делчев“ е централно основно училиште кое се наоѓа во село Босилово, Општина Босилово.
Скијачки спојки
За нордиско скијање се користи спојка што овозможува одвојување на петицата на скијачот од скијата, за да се овозможи правилен скијачки чекор со кој скијачот се движи по снегот. Бидејќи движењето се постигнува со замавнување на ногата наназад, неопходно е да се подигне петицата на скијачот од скијата, но притоа да се користат прстите како точка на притисок на скијата.
Австралиски долар
Долар или австралиски долар (ISO 4217: AUD, бројчен код: 036) е официјална валута и средство за плаќање во Австралија воведена во 1966 година. Оваа валута исто така се користи и на Божиќниот Остров, Кокосовите Острови, Норфолшкиот Остров, како во независните држави во Тихиот Океан - Кирибати, Науру и Тувалу. Се обележува со симболот за долар $, но често се додада АU или А за да се разликува од другите долари. Се дели на 100 центи. Меѓународниот код на валутата е AUD.
Австралискиот долар во моментов е шеста валута според обемот на тргување во светот, после американскиот долар, еврото, јапонскиот јен, британската фунта и швајцарскиот франк.
Доларите ги издава Банката за парични резерви на Австралија (Reserve Bank of Australia). Инфлацијата во 2006 година изнесувала 3.3%.
Една од специфичностите на австралискиот долар е што не се печати на хартија, туку се произведува од посебна пластика. Така банкнотите се поиздржливи и подолго можат да се употребуваат, а значително е намалена опасноста од фалсификување.
Анталиски фестивал
Анталискиот фестивал ― годишен фестивал кој е одржуван 18 денови помеѓу 12 и 29 септември во Анталија, Турција, славејќи ја културата на градот.
Хај-фај (филм)
Хај-фај — македонски филм од 1987 година во режија на Владимир Блажевски, според сценариото на Горан Стефановски. Филмот е снимен врз истоимената театарска пиеса на Горан Стефановски. Филмот освоил неколку награди, како: годишната награда на „Екран“ за глумечко остварување (Данчо Чевревски), наградата „Кодак“ за фотографија (Мишо Самоиловски), на филмскиот фестивал во Ниш, големата повелба за главна машка улога (Фабијан Шоваговиќ) и две „Златни арени“ на Филмскиот фестивал во Пула.
Содржина
Преку фрагмент од животот на Борис и неговиот син Матеј, филмот зборува за судирот на генерациите, за создадениот јаз поради идеолошката обоеност која едниот ја има, а другиот не ја поседува или, пак, кај него се манифестира на друг начин, и низ поинаквото однесување во умеењето или неумеењето да се помине животот достојно за едно човечко битие... Политичкиот затвореник Борис, по неколкуте години минати во затвор, се враќа дома. Во станот во кој по разводот со жената живее сам, вселен е неговиот син Матеј. Синот е веќе возрасен човек кој се обидува да заработи и да се афирмира како музичар. Во станот е сместено импровизирано тонско студио. Начинот на кој живее Матеј, неговата врска со девојката Мира, луѓето со кои тој контактира не му се допаѓаат на Борис. Тој смета дека е тоа бесмислен живот, без планови и идеали.
За ваквата трансформација на синот тој ја обвинува поранешната сопруга која е успешна во професионалната кариера, но затоа нема авторитет пред синот и единственото што може да го направи е да ја обезбедува неговата материјална егзистенција. Уште еден неочекуван пораз го погодува Борис. Жената со која сака да го помине преостанатиот дел од животот, умира. Според него, сега единственото што може да го направи - е да го „врати“ синот на вистинскиот пат и да му покаже дека човек треба достојно да го минува времето што му е дадено. Борис се обидува да воспостави вистински релации во односите со синот, но не е умешен и тоа не му успева. Временската бариера во заедничкото живеење не се надминува лесно.
Она што му преостанува е да воведе суров режим во животот на синот. Ги прекинува сите негови контакти. Го врзува со лисици, а сите потреби и сета комуникација ја презема на себе. Според мислењето на Борис, сè што се случува е лично меѓу нив двајцата. Тој врши и вербална и физичка тортура врз синот, инсистирајќи тој да се согласи дека животот што го водел е залуден. Матеј не се согласува со ставот на таткото, но пасивниот отпор што го покажува го заплашува Борис. Нивните денови минуваат во играње шах и во пречукување на затворскиот дневник што Борис го водел секојдневно и без исклучок во затворот. Најпосле, Борис сепак го ослободува синот. Тие тргнуваат на пат кон родното село на таткото. Минуваат низ напуштени и руинирани села. Такво е и селото на Борис. За првпат Матеј влегува во куќата на своите прадедовци. Ноќ е. Борис талка низ селото, сето во урнатини. Доаѓа и до гробовите на предците. Соочен со пустошот, како да го доживува својот дефинитивен пораз. Се враќа во куќата како човек кој наеднаш го видел сиот свој залуден и со заблуди исполнет живот. Му вели на Матеј дека може да си оди. Матеј не го разбира. Спијат на подот во куќата. Утро е. Матеј, кој рано се разбудил, ја скратил косата и сака да го изненади таткото, покажувајќи му ја белината на неочекувано паднатиот снег. Тогаш, за првпат по многу години, веројатно уште од детството, го нарекува тате. Но, за Борис е предоцна. Неговиот живот завршува таму каде што и започнал. Матеј тешко ја прима вистината за заминувањето на таткото. Времето поминато заедно, и покрај трауматичноста на постапките зад кои се криеше татковата љубов и грижата за синот, не беше залудно. Овојпат, навистина сам, тој беспомошно талка низ селото.
Модриз
Модриз — село во Егејска Македонија, Република Грција.
Космос-1343
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 17 март 1982 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6300 килограми. Космос-1343 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,6 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 72,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 285 км, а најмалото на 227.
Робер Пенже
Робер Пенже ( — ) — француски авангарден писател со швајцарско потекло, кој пишувал романи и други прозни дела на стил кој потсетувал на Семјуел Бекет и други писатели од модернизмот. Го поврзуваат со книжевното движење „нов роман“. Роден на 19 јули 1919 во Женева, Робер Пенже по завршување на студиите по право работел една година како приправник во родниот град. Во 1946 заминал во Париз, каде ја проучувал префинетата уметност.
Своето прво дело Помеѓу Фантина и Агапа го објавил во 1951, а првиот роман Маху или материјалното една година подоцна. Ален Роб Грије и особено Бекет, добар пријател на Пенже, го советувале да оди кај издавачот Џером Линдон, сопственик на Éditions de Minuit, откако бил одбиен од издавачката куќа Галимар за делото Грал фибист во 1956. Неговиот роман Некој ја освоил наградата „Фемина“ во 1965. Во 1966 се здобил со француско државјанство и се преселил во градот Турењ, каде ги напишал повеќето од своите книги. Кратко по симпозиумот одржан 1997 во Тур во негова чест, починал од срцев удар на 25 август истата година.
NGC 657
NGC 657 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Касиопеја, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 657 се споменува и како OCL 337.
Откривање
Телото е откриено на 28 ноември 1831 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 657 е од видот OCL. NGC 657 има само една позната привидна димензија, која изнесува 7'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 43 м 29,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 55° 52' 30".
Други поделби
Проучување на NGC 657 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 37; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3675. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 945.
Кета (езеро)
Езерото Кета — големо слатководно езеро кое се наоѓа во Краснојарскиот крај во северо-централиот дел на Русија.
Географија
Езерото Кета се наоѓа во областа на платото Путорана на 68.6897°N, 90.4386°W. Зафаќа површина од 452км² и низ него тече реката Рибнаја.
Ова езеро се наоѓа јужно од езерото Лама и северно од езерото Хантајскоје.
Кире Ѓоревски
Кире Ѓоревски – македонски филмски и театарски глумец.
Животопис
Кире Ѓоревски е роден во Битола на 6 мај 1982 година, каде го завршил основното и средното образование. Дипломирaл на Националната академија за театар и филм „Крсто Сарафов“, Софија, отсек за пантомима и комедија Дел Арте во класата на доц. д-р Александар Илиев и Александра Хонг, во 2006 година. Во 2008 година. дипломирал на НОМАД танцова академија (Академија за современ танц), а во 2012 година и на Национална академија за театар и филм „Крсто Сарафов“, отсек за глумечко мајсторство за драмски театар, во класата на проф. Маргарита Младенова и проф. Иван Добчев.
Творештво
Кире Ѓоревски остварил бројни и забележителни театарски и филмски улоги.
Библиски арамејски јазик
Еврейско-арамейские языки
Сунгур Чауш-бег
Сунгур Чауш-бег Sungur Çavuş Bey) — отомански војсководец од 15 век, еден од генералите на султанот Мурат II.
Инарсколапонски јазик
Инарсколапонски јазик — дел од групата на лапонски јазици од угрофинското семејство. Јазикот се зборува во Финска од околу 400 луѓе и поголем дел од тоа население се средновечни луѓе и постари лица во општината Инари. Тој е единствениот лапонски јазик што се зборува само во Финска и е окарактеризиран како јазик во изумирање.
Иван Андреевски
Иван Дончов Андреевски (прекар:Јованичка) ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Вештачко езеро
Вештачко езеро е езеро што го изградил човекот со преградување на речните долини. Вештачките езера најчесто се со повеќе намени.Се користат за наводнување на плодната земја, за произведување на електрична енергија, за обезбедување на вода за пиење, за туризам, спорт и рекреација.
Иван Андреевски
Животопис
Како младинец, со неполни 20 години, го напуштил родното место ѝ се вработил како месарски работник во рудниците „Злетово“ во Пробиштип.
Вештачко езеро
Македонија има голем хидропотенцијал што е само делумно искористен, но во последно време се прават напори за изградба на нови хидроцентрали.
Иван Андреевски
Животопис
Како работник ја осознал и почувствувал социјалната угнетеност и националната неправда. Преку својата сестра Царка Андреевска се поврзал со комунистичкото движење. Во рудникот Пробиштип активно учествувал во подготовките на нападот на рудниците „Злетово“ во Пробиштип, од страна на народноослободителните единици, кој бил планиран да се изврши на 3 април 1944 година и придонел за успешното изведување на акцијата-нападот. По нападот на Пробиштип, Иван се нашол на листата за стрелање, но под среќни околности бил спасен. По ослободувањето на Кратово на 6 септември 1944 година стапил во единиците на НОВ на Македонија, сакајќи ја слободата и одмаздата на својата стрелана сестра Царка од бугарскиот фашистички окупатор. Станал борец во редовите на Треттата македонска народноослободителна ударна бригада, како командир на вод, до конечното ослободување на Македонија. По ослободувањето на Македонија со бригадата учествувал во битките за конечно ослободување на Југославија. Во борбите на Сремскиот фронт кај Ерденик, Бачинци, Шид и Врпоље се истакнал со личната храброст, за што е одликуван со Орден за храброст.
Вештачко езеро
Во Република Македонија има повеќе вештачки езера. Најголеми се: Тиквешкото Езеро на Црна Река; Дебарското Езеро на Црн Дрим и Радика; Мавровското Езеро на Мавровската Река; езерото Козјак на реката Треска; езерата Липково и Глажња на Липковска Река; езерото Калиманци на Брегалница и др.
Иван Андреевски
Животопис
Во борбите крај Врпоље, со својот вод, на кој бил водник, бил опколен од германските војски повеќе од 24 часа. Во таа борба, со уште многу свои другари, загинал ѝ Иван (Јованичка) на 12 мај 1945 година.