cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Словачки јазик
Словачки јазик (slovenčina, slovenský jazyk) — службен јазик во Словачка и еден од службените јазици во Европската Унија. Словачкиот јазик е еден од западнословенските јазици и се зборува воглавно во Словачка, но истиот се зборува од малцинските заедници во Чешка, Унгарија, Полска, Романија, Канада, САД, Србија и Хрватска. Словачкиот јазик е доста сличен со чешкиот во писмена форма, но се разликува до одреден степен во поглед на граматиката и фонетиката. Покрај тоа, јазикот е сличен и со полскиот јазик и меѓусебното разбирање со чешкиот и полскиот јазик е помалку или повеќе остварливо.
Географска распространетост
Матична земја на словачкиот јазик е Словачката Република. Во Словачка јазикот го зборуваат околу 85.8 % од населението, според пописот од 2001 година. Според тоа, словачкиот е прв службен и доминантен јазик во земјата. Покрај Словачка, словачкиот јазик се зборува во околните соседни држави, како на пример во Чешка (350,000), Полска (20,000), Украина, Австрија и Унгарија (11,800). Значајна словачка заедница има во САД каде има околу 1,200,000 Словаци. Понатака, словачкиот се зборува од околу 60,000 жители во Србија, 30,000 жители во Ирска, 22,000 жители во Романија, 20,000 во Канада и 5,000 во Хрватска. Во Украина словачкиот е признат за малцински јазик, додека во Војводина во Србија е службен јазик.
Дијалекти
Словачкиот јазик е составен од поголем број дијалекти и говори. Словачките дијалекти се класифицирани во четири големи дијалектни групи:
Правопис
Правописот на словачкиот јазик е фонетски, исто како македонскиот, и во тој јазик важи правилото „пишувај како што слушаш“. Сепак, јазиците во светот не се доследи на еден чист правопис, па така и во словачкиот можат да се пронајдат принципи на останати видови правописи. Така, како второстепен правопис во словачкиот се сретнува морфолошкиот, според кој зборовите од кои се добиваат нови зборови се пишуваат исто иако се изговараат поразлично. Како пример за морфолошкиот правопис е правилото за асимилација. Како трет сет правописни правила се сретнува етимолошкиот правопис. Како пример на етимолошкиот правопис е употребата на буквите i и y. Имено, двете букви се изговараат исти, но поради етимолошки причини, i се користи после еден вид согласки, додека y се користи после друг вид согласки. На крај, во јазикот можат да се сретнат и правила од граматичкиот правопис, според кој има разлика при пишаната форма на една придавка во еднина и множина, како на пример придавките pekný (добар) и pekní (добри), каде различна е пишаната форма, но изговорот е ист.
Што се однесува за позајмени странски зборови, словачкиот јазик ги приспособува позајмените зборови спред словачкиот правопис. Така на пример зборот „викенд“, кој е добиен од англискиот weekend, се пишува víkend. Покрај овој пример може да се сретнат и зборовите softvér, gej, kvalita итн. Личните имиња и географските поими се пишуваат во оригинал според јазикот од кој потекнуваат, иако за секој топоним има словачки еквивалент. Пример за ова е градот Лондон, кој се пишува според англискиот правопис (London), иако има и словачка форма (Londýn).
Кога се зборува за правописот, важно е да се напомене и употребата на надредни знаци. Така, во јазикот се користат:
При пишана форма, квачката може да се сретне во два вида, како што веќе беше напоменато. Првата форма е знакот во буквите č, dž, š, ž и ň, додека втората форма е апострофот кој иако не е по форма ист, тој ја врши истата функција - палатизација на буквите l, d и t. Кога станува збор за палатизацијата, во словачкиот има два вида палатизации. Така, гласовите ľ, ň, ď и ť се палатизирани, додека гласовите č, dž, š и ž се посталвеоларни фрикати и африкати, исто како во македонскиот.
За да се забрза пишувањето на јазикот и да се скрати на време, правописно правло било воведено за чести комбинации на согласка и самогласка. Како резултат на тоа, старите комбинации ňe, ďe, ťe, ľe, ňi, ďi, ťi, ľi, ňí, ďí, ťí, ľí според новото правило се пишуваат какоne, de, te, le, ni, di, ti, li, ní, dí, tí, lí, без квачка, но со ист изговор. Сепак од ова правило има исклучоци:
Денес, особени во западните говори, букават ľ се изговара како обична л. Во стандардниот јазик, li и le не се палатизирани бидејќи ако има таква палатизација таа се бележи. Палатизацијата на li и le е официјално препорачана. Една од најзначајните промени во правописот на словачкиот јазик во 20 век е замената на s со z во случаи каде буквата s се читала како z. Оваа промена била направена во 1953 година, правилото е во согласност со фонетскиот правопис и примери за ова се зборовите smluva во zmluva, sväz во zväz итн.
Покрај веќе напоменатите правописни принципи, во словачкиот важат и следните правила:
Азбука
Словачкиот јазик користи словачка азбука заснована на латиница. Азбуката ги користи скоро сите стандардни букви од латиницата но додатно на тоа се користат и дијакритички знаци за означување на изговор. Такво знаци се ˇ, ´, ¨, ^
Азбуката на словачкиот јазик е следната: a á ä b c č d ď dz dž e é f g h ch i í j k l ľ ĺ m n ň o ó ô p q r ŕ s š t ť u ú v w x y ý z ž. Буквите q, w и x се користат само во странски зборови.
Во прилог следува некои изменети изговори, во зависност од зборот, на некои од словачките букви:
Фонологија
Покрај чистите самогласки, во словачкиот се присутни и следните дифтонзи: ô, ie, ia и iu, кои се изговараат како уо, ие, ја и ју.
Акцентот во стандардниот словачки секогаш паѓа на првиот слог од зборот. Сепак, ова акцентско правило не е во употреба кај дијалектите. Така на пример, источнословачките дијалекти акцентот паѓа на претпоследниот слог од зборот и често ова претставува проблем за разбирање на говорот од страна на говорниците на стандардниот јазик. Понатаму, во северните дијалекти имаат слаб акцент на првиот слог, кој се зајакнува на претпоследниот слог од истиот збор. Едносложните зборови во словачкиот се најчесто неакцентирани.
Именки
Именките во словачкиот јазик имаат број, род и падеж.
Род
Словачките именки се поделени на три главни рода. Карактеристично за родот е тоа што за машки род се разликуваа живите од неживите именки :
Број
Словачките именки имаат два броја. Сепак, во одредени инстанци се сретнува и трет број наречен двоина, кој е наследен од старословенскиот јазик. Така, во словачкиот се присутни :
Падежи
Падежите се посебна одлика на словачките именки, но по падежи може да се менуваат и придавки и заменки. Првично словачкиот имал седум падежи, но со губењето на вокативот, јазикот добил само шест падежи. Падежите во словачкиот јазик се :
Броеви
Броевите во словачкиот јазик се :
Месеци:
Вишрода
Вишрода (Wischroda) — село и поранешна општина во округот Бургенланд, во Саксонија-Анхалт, Германија. Од 1 јули 2009 е дел од општината Ан дер Постштрасе.
Заушки
Заушките (parotitis) се вирусна инфекција која најчесто ги напаѓа паротидните плунковни жлезди, кои се локализирани пред ушите зад вилицата.
Епидемиологија
Најчесто овој вирус ги напаѓа децата од 5-14 години, но не значи дека и постарите не можат да се разболат. Се јавува во вид на епидемија на секои 2-5 години, најчесто во зима или на пролет. Кај повеќе од 50% од инфицираните болеста протекува без клинички симптоми. По прележаната болест, се создава траен имунитет кој штити од втора инфекција до крајот на животот.
Клиничка слика
Еден до три дена по појавата на овие симптоми се развива типична клиничка симптоматологија со појава на болка во увото, болка при џвакање, осетливост на кожата, за конечно да се појави препознатливиот оток зад вилицата, пред ушите. Овој оток најчесто почнува еднострано но набргу до крајот на денот отекува и другат жлезда.
Отокот се задржува 6-10 дена. Болниот е инфективен, односно го пренесува вирусот 5-6 дена пред да се појави отокот, и 4-5 дена откога ќе исчезне.
Терапија
Бидејќи оваа состојба е предизвикана од вирус, не се употребуваат антибиотици, треба само да се следи температурата на болниот и да се користи, најдобро, парацетамол за нејзино намалувавање, а за отокот се препорачуваат топли облоги. Болниот треба да избегнува тврда, кисела храна која го зголемува лачењето на плунката и ја зголемува болката, а да користи што повеќе течности. Најважно од сè е децата кои имаат заушки да останат дома за да се спречи ширењето на вирусот.
Компликации
Од компликациите кои можат да се јават е ширење на инфекцијата кон мозокот, со појава на здрвен врат, главоболка, вртоглавица, повраќање. Ако се забележат овие знаци веднаш треба да се консултира доктор.
Исто така заушките можат да се манифестираат со воспаление на тестисите и тоа најчесто во постпубертетните години и кај повозрасните. Тестисот кај овие болни е зголемен до 4 пати од нормалната големина, болен, кожата е црвена. Значајно е што кај 50% настанува атрофија и нефункционалност на тестисот, но зафатеноста на двата тестиси истовремено се забележува кај помалку од 15%, па стерилитет ретко се забележува.
Превенција
Оваа болест во минатото претставувала значаен проблем затоа што многу лесно се шири и ги зафаќа речиси сите деца од предшколска и школска возраст. Со воведувањето на вакцината против заушки овии инфекции се намалени за повеќе од 99%, така што сега епидемиите се со многу помали размери.
Фриц Заукел
Ернст Фридрих (Фриц) Кристоф Заукел (Ernst Friedrich Christoph "Fritz" Sauckel; во  —  во ) — германски нацистички злосторник одговорен за смрт и поробување на милиони луѓе.
893 Леополдина
893 Леополдина — астероид во орбита околу Сонцето.
436 Патриција
436 Патриција — голем астероид од главниот појас.
Откриен од страна на германскиот астроном Макс Волф и Арнолд Швасман на 13 септември 1898 година во Хајделберг.
Џизија
Џизија (Cizye, главарина, арач, намет) — данок што го плаќало немуслиманското население во Отоманското Царство. Џизија бил данок што го плаќале еднаш годишно, во замена за невршење воени должности. Плаќањето можело да се врши во готово или во натура, а децата, жените, старците и физички или психички неспособните лица биле ослободени од џизија.
Собирачите на џизија се нарекувале џизједари и биле назначувани од везирот. Во 1855 година бил донесен закон со кој тој вид на обврска се заменил со плаќање на воен данок, но сепак се наплатувала. Дури во 1908 година, по Младотурската револуција, воената обврска во Турција била проширена на христијаните и престанала наплатата на џизија.
Кеплер-86
Kepler-86 или PH2 или KIC 12735740 (2MASS 19190326+5157453) — жолто џуџе на растојание од 1130 ly во соѕвездието Лебед. Со тмпература и големина слична на Сонцето, Кеплер-86 стана позната кога се обзнани дека е матична ѕвезда на една од 42 кандидати планети забележани од Ловците на планети граѓанско-научен проект од втората низа податоци. Кандидатот планета во орбита околу Кеплер-86, е позната како Кеплер-86b, за која е определено дека има можност за забележување од само 0,08%, со што е потврдено постоењето на планетата.
Планетата е со орбита во животопогодниот појас, па така Kepler-86b ) е гасовит џин со големина на Јупитер и може да поседува природен сателит погоден да поддржува живот. Извештајот кој го потврди постоењето на планетата бил поднесен на 3 јануари 2013 година. Била забележана од полскиот астроном аматер Рафал Хершковиц кој со својот лаптоп ги обработувал податоците добиени од вселенкото летало Кеплер.
Историја и откритија
Кеплер-86b била забележана, заедно со другите 42 планетарни кандидати, од архивските податоци добиени од вселенското летало Кеплер разгледувани од страна на проектот Планетарни ловци, iпри кој доброволци ги разгледуваат светлинските криви од ѕведите мети на Кеплер, кој користејќи метод на планетарен премин можно е да има пропусти од страна на компјутерските програми. Претходно Планетарните ловци помогнале да се потврди постоењето на Кеплер-64b, планета со маса слична на Нептун во четирипланетарен систем.
Сите кандидати од втората низа, вклучувајќи го тука и Кеплер-86b, биле препознаени од научници како Абе Хоекстра, Томас Ли Џејкобс, Дерил Лакруз, Ханс Мартин Швенглер, Рафал Хершковиц и Мајк Шопен меѓу другите, со помо на астрономите од Јејл. Дополнително забележани се и 20 други планетарни кандидати кои се во орбита на животопогодниот појас, но сепак, овие имаат релативно голема веројатност да се сигнали од непланетарни извори.
Иако планетата првично била забележан од страна на Кеплер, имало потреба да се отстранат позадински ѕвезди како извори на планети, сите податоци биле собрани со употреба на инструментот HIRES при Кековата опсерваторија. Резултатите од набљудувањата го потврдиле постоењето на Кеплер-86b со сигурност од „99,9%".
Ингот
Ингот — парче метал што се добива со излевање во некаква форма, најчесто кратки и дебели шипки или блокови, пред понатамошна обработка. Овој термин често се користи за парче сирово железо излеано во песок или кокили (до 1000) кое понатаму се преработува во челик.
Својства
Материјалот од кој се прави ингот најчесто е железо, но и благородни метали, односно злато и сребро. Тие се излеваат во форма погодна за транспорт, но и за понатамошна обработка, како што се ленти, плочи и листови. Нивната тежина се движи од неколку килограми до над 500 тони.
Историја
Во центрите на бронзеното време, како што се Микена и кралските палати на Крит, пронајдени се инготи од бакар во форма на перница и тешки и до 32. Потеклото на овие инготи е или од Блискиот Исток ( градови како што се Угарит и Милет ) или од рудниците од Кипар.
Магнус Ериксон (фудбалер роден во 1990)
Почетна кариера
Ериксон ја започнал својата фудбалска кариера во академијата на фудбалскиот клуб АИК од Стокхолм. Бил промовиран во првиот тим во 2006 година под раководство на тренерот Рикард Норлинг. Сепак, Ериксон никогаш не се појавил во тимот поради големата конкуренција. По сезоните 2006 и 2007 година и без никакви настапи во лигата за клубот, Ериксон бил испратен на позајмица во два локални блиски клуба и тоа во клубот на Акрополис, а потоа и во клубот од Дивизија 2, ФК Везби Јунајтед кој настапувал во Суперетан лигата. За време на овие две позајмици, Ериксон конечно добил време за играње во натпревари од лигашки фудбал. Клубот на Везби Јунајтед на крајот од сезоната ја претворил позајмицата во официјален договор во сезоната 2009. Ериксон поминал дополнителни две сезони во истиот клуб. Тој постигнал 11 гола на 29 натпревари за клубот во текот на сезоната 2010 во Суперетан лигата.
Отвидаберг ФФ
Ериксон подоцна преминал од тимот на Везби Јунајтед во другиот клуб од Суперетан лигата, Отвидаберг пред почетокот на сезоната 2011. Овој тим настапувал во Суперетан лигата. Сезоната се покажала како успешна и за Ериксон и за Отвидаберг, бидејќи постигнал 15 гола на вкупно 30 натпревари, завршувајќи како трет најдобар стрелец во лигата и помагајќи му на клубот да ја освои титулата и да обезбеди промоција во првата Алсвенскан лига. Во наредната сезона во Алсвенскан 2012, Ериксон успеал да постигне 11 гола на 20 натпревари пред да биде продаден на белгискиот клуб Гент за време на летниот преоден рок во 2012 година.
Фудбалски клуб Гент
На 21 август 2012 година, било објавено дека Ериксон преминал во клубот на КАА Гент во Белгиската Про лига. Тој одиграл само четири лигашки натпревари за клубот во текот на сезоната 2012-13. Клубот имал тројца различни менаџери во текот на сезоната, а Ериксон добил ограничена минутажа.
Малме ФФ
На 21 јануари 2013 година, Ериксон пристигнал на клубот од Алсвенскан лигата во клубот Малме ФФ со претходно потпишан четиригодишен договор. Ериксон признал дека одлучувачки фактор за неговиот трансфер бил фактот што неговиот поранешен менаџер Рикард Норлинг, во тој момент бил во клубот на ФФ Малме. Тој лично му се јавил на Ериксон да му се приклучи на клубот. Ериксон уживал во успешната прва сезона во ФФ Малме, бидејќи бил најдобар стрелец на клубот и најдобар асистент во текот на сезоната 2013. Тој постигнал 11 гола на 30 лигашки натпревари. Имал и 14 асистенции за клубот, што било највисока бројка во целата лига на Алсвенскан во таа 2013 година. Тој ги одиграл сите натпревари за клубот за време на квалификациската фаза за Лигата на Европа 2013–14 на УЕФА и притоа постигнал два гола. Во текот на првиот дел од сезоната играл заедно со Токело Ранти, а подоцна и со Гиљермо Молинс, бидејќи Ранти бил продаден на друг клуб за време на летниот преоден рок. Со постигнатите перформанси во текот на сезоната, тој бил номиниран за напаѓач на годината и за најкорисен играч, но на крајот ги загубил двата трофеи бидејќи ги освоилл Тобијас Хисен од тимот на ИФК Гетеборг. Во следната сезона Ериксон одиграл одлучувачка улога во тимот кој успеал да ја одбрани титулата во лигата и да се квалификува за групната фаза од Лигата на шампионите на УЕФА 2014-15. Одиграл 30 натпревари во лигата, постигнувајќи пет гола. Ериксон учествувал и на единаесет натпреварите на ФФ Малме во Лигата на шампионите на УЕФА 2014–15. Тој на крајот ја освоил наградата за гол на годината според Фотболсгалан ревијата. Тоа бил неговиот гол против клубот на Ред Бул Салцбург на 27 август 2014 година.
Гуижу Ренхе
На 15 декември 2014 година бил објавен трансферот на Ериксон во Кинеската Суперлига во клубот Гуижу Ренхе. Трансферот бил реализиран на 1 јануари 2015 година истиот ден кога бил отворен кинескиот преоден рок.
Брондби ИФ
На 10 јули 2015 година, било објавено дека Ериксон преминал во данскиот клуб Брондби ИФ и тоа за време од 4 години. Во Брондби Ериксон бил поставен да игра како десен играч за врска во средниот ред.
Земјотреси во Сан Хозе
На 20 декември 2017 година, американската фудбалска лига Сан Хозе Ертквејкс од тимот на МЛС објавиле дека потпишале договор со Ериксон како назначен играч. Тој својот прв натпревар за клубот од МЛС го одиграл на 3 март 2018 година, во победата на Сан Хозе на отворањето на сезоната со 3:2 над тимот Минесота Јунајтед. Ериксон го постигнал својот прв гол во лигата, по асистенција на Дени Хосен, во неговиот четврти натпревар. Ова се случило во нерешениот натпревар 1:1 со тимот на Филаделфија Унион на 7 април 2018 година.
Враќањето во Ѓургарден ИФ
На 21 август 2020 година, Ериксон се вратил во тимот на Ѓургарден ИФ за непозната сума на пари.
Меѓународна кариера
Ериксон ги претставувал Шведските У17, У19 и У21 тимовите на вкупно 21 натпревар пред да го одигра својот прв натпревар за младинскиот тим на Шведска на 17 јануари 2014 година во пријателскиот натпревар против екипата на Молдавија. Тој својот прв натпревар за сениорскиот тим на Шведска го одиграл во квалификациите за Светското првенство во ФИФА 2022 година против екипата на Косово, на 9 октомври 2021 година. На тој натпревар го заменил Кристофер Олсон во 90-тата минута од натпреварот кој завршил со резултат од 3-0 за Шведска
Меѓународни натпревари
9 октомври 2021
NGC 6589
NGC 6589 — отсјајна маглина во соѕвездието Стрела, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 6589 се споменува и како IC 4690, LBN 46, ESO 590-N14.
Откривање
Објектот е откриен на 12 јули 1885 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 6589 е од видот RN. NGC 6589 има привидни димензии од 5' х 3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 18 ч 16 м 51,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -19° 46' 41".
Други поделби
Проучување на NGC 6589 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 339; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6273. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1106.
Република Унгарија (1946—1949)
Република Унгарија (Magyar Köztársaság) била парламентарна република која се појавила по распадот на Кралството Унгарија на 1 февруари 1946 година, и престанала да постои на 20 август 1949 година, кога била формирана Народна Република Унгарија.
Историја
Од септември 1944 до април 1945 година, по завршувањето на Втората светска војна во Европа, Советската Црвена армија го изврши ослободувањето на Унгарија. Битката за Будимпешта траеше скоро два месеца, за време на која поголемиот дел од градот беше уништен. Западните сојузници и Советскиот Сојуз не ја поддржаа промената на границите на Унгарија од 1938 година, а одлуката на Мировниот договор, потпишан од Унгарија во 1947 година, одлуките на Првата Виенска арбитража беа неважечки на 2 ноември 1938 година. Ова значело дека унгарските граници биле вратени на државата пред 1 јануари 1938 година, што довело до губење на територијата стекнато помеѓу 1938 и 1941 година. Советскиот Сојуз го споил реонот на Задкарпатите, кој делумно бил дел од Унгарија од 1938 година. Од 1946 до 1948 година, половина од унгарските Германци (околу 250.000 луѓе) биле депортирани во Германија.
Советите формирале алтернативна влада во Дебрецин на 21 декември 1944 година, пред да го преземе Букурешт на 18 јануари 1945 година. Золтан Тилда бил на чело на преодната влада.
На изборите одржани во ноември 1945 година, Независната партија на малите фармери освоила 57 отсто од гласовите. Унгарската комунистичка партија, предводена од Махаз Ракоши и Ерне Гере доби поддршка од само 17% од населението. Советската команда во Унгарија, маршалот Климент Ворошилов, одби да му дозволи на Партијата на малите земјоделци да формира влада. Наместо тоа, Ворошилов воспостави коалициска влада со комунистите, кои одржаа некои од клучните позиции. Водачот на малите фармери, Золтан Тилда, беше назначен за претседател на собранието, Ференц Наѓ за премиер, и Маќаш Ракоши за заменик-премиер во февруари 1946 година.
Во текот на 1945 и 1946 година, националната валута, пени, беше целосно уништена од најголемата хиперинфлација регистрирана во историјата. Единствениот спас за економијата беше новата валута, така што унгарскиот форинт повторно бил воспоставен во 1946 година.
Ласло Рајк станал министер за внатрешни работи, а потоа основал тајна полиција.
Јохан Хелмих Роман
Живот
Роман е роден во Стокхолм во семејството на Јохан Роман, член на шведската кралска капела. Презимето „Роман“ може да потекнува од финското име Раума, бидејќи предците на Јохан живееле во Финска. Момчето најверојатно ги добило првите музички лекции од неговиот татко. Се приклучил во кралската капела во 1711 година како виолинист и обоист. Околу 1715 година, кралот му дал дозвола на Роман да студира во странство, а младиот композитор поминал околу шест години во Лондон.Студирал под Јохан Кристоф Пепуш, ги запознал Франческо Геминијани, Џовани Бонончини и што е најважно, Џорџ Фридерик Хендел, чија музика оставила траен впечаток кај Роман.
Успешната кариера на Роман се свртела кон полошо во раните 1740 тите. Најголемата покровителка на композиторот, кралицата Улрика Елеонора од Шведска, починала кон крајот на 1741 година. Во 1742 година, активноста на Роман била спречена поради повеќе здравствени проблеми. Во 1744 година, Роман компонирал едно од неговите најдобри дела, кој бил изведуван со оркестар за венчавката на престолонаследникот Адолф Фредерик од Шведска и Луиза Улрика од Прусија. Иронично, поради Адолф и Луиза кариерата на Роман настрадала. Новата принцеза имала различен вкус, а нејзиниот сопруг поставил многу силна конкурентна капела. Конечно, втората сопруга на Роман, Марија Елизабет Баумгарт починала во 1744 година, оставајќи го композиторот со пет деца.
Во 1745 година, Роман се повлекол од водачката функција на кралската капела поради глувост, која брзо напреднала во текот на претходните години. Се населил во парохијата Рисби, на имотот Лила Харалдсмала, во близина на градот Калмар во југоисточна Шведска. Освен една посета на Стокхолм во 1751–52 година за директирање на музиката за погребот и крунисувањето по приемот на Адолф Фредерик, последните години на Роман биле посветени на превод на европски теоретски трактати на шведски и адаптација на свети текстови на шведски јазик. Тој починал во Харалдсмала, во 1758 година. Неговите дела никогаш не се заборавени, веќе девет години по неговата смрт, Кралската академија на науките одржала комеморативна церемонија, каде што биле документирани достигнувањата на Роман; копии од делата на Роман се наоѓаат во ракописи од 1810 година.
Музика
Една од најпознатите композиции на Роман е „Дротнингхолм музика“, или „Музика за кралска свадба“. Се состои од збирка од 24 кратки парчиња со должина од околу една до шест минути. Роман ја напишал оваа музика за свадбата во август 1744 година на престолонаследникот Адолф Фредерик од Шведска и неговата невеста Луиза Улрика од Прусија. Нивната венчавка се одржала во палатата Дротнинхолм (оттука и модерната титула). Прославата траела четири дена. Делата на „Дротнингхолм музика“ очигледно биле избрани и наредени како што одговара на приликата. Роман, исто така, чувал осум дела во резерва. Овие дела се познати како Суит во Д мајор.
Во ракопис останува миса, мотети, повеќе од 80 псалми, 21 симфонија, 6 увертири, повеќе од 20 сонати за виолина, дванаесет сонати од чембала и разни други дела.
Ален Бокшиќ
Ален Бокшиќ (роден на 21 јануари 1970, во Макарска) — поранешен хрватски фудбалер, кој настапувал на позицијата напаѓач. Тој бил познат по одличната техника и се смета за еден од најдобрите хрватски фудбалери на сите времиња.
Со Олимпик Марсеј Бокшиќ ја освоил Лигата на шампионите во сезоната 1992-1993 и на крајот на истата година завршил на четвртото место во изборот за Европски фудбалер на годината. Истата година бил прогласен за Хрватски фудбалер на годината. Потоа, тој играл во една од најсилните лиги во светот во тоа време, италијанската Серија А, каде освоил две скудета со во 1997 и со  во 2000 година. Тој исто така бил прогласен за еден од најдобрите странски фудбалери во историјата на Серија А од 1980 година наваму.
Иако бил избран во составот на Југославија за Светското првенство 1990 во Италија, сепак тогаш само 20-годишниот Бокшиќ не играл на турнирот, бидејќи селекторот Ивица Осим ги претпочитал поискусните играчи како опции во нападот. По распадот на Југославија и прогласувањето на независност од страна на Хрватска, Бокшиќ станал составен дел на репрезентацијата на Хрватска во 1990-тите години под водството на селекторот Мирослав Блажевиќ. Тој играл за Хрватска на Европското првенство 1996, но поради повреда која ја претрпел само неколку недели пред турнирот отпаднал од составот за Светското првенство 1998 во Франција, на кое коцкестите го освоиле третото место. Сепак, четири години подоцна на 32-годишна возраст, тој играл на Светското првенство 2002 во Јапонија и Јужна Кореја, појавувајќи се во сите три натпревари на својата земја во групната фаза, пред да се повлече од репрезентацијата само една година подоцна во 2003 година.
Технички одлики
Бокшиќ бил напаѓач кој го поседувал целиот фудбалски репертоар; тој бил динамичен, физички силен и плоден напаѓач, кој бил познат по својата техника, вештина, креативност, движење, моќ, издржливост и темпо, што му овозможувало да ја отвори противничката одбрана и да создаде простор за неговите соиграчи да можат да се уфрлат во нападот. И покрај неговите квалитети, тој еден период се нашол на критика на италијанските медиуми за неговиот повремен недостаток на точност пред противничките голови за време на своето време во Серија А. Исто така, бил доста склон кон повреди.
Кан и Олимпик Марсеј
Тој се преселил во францускиот Кан пред почетокот на сезоната 1991-1992, но бил оневозможен од повреди да ги покаже својте квалитети и одиграл само еден натпревар за целата сезона.
Во сезоната 1993-1994, тој одиграл уште 12 натпревари во лигата за Марсеј до ноември 1993 година, кога го напуштил клубот. Неговото заминување било во пресрет на еден од најголемите клупски скандали во историјата на фудбалот. Во 1994 година, поради финансиски нерегуларности и скандал со наместен натпревар во кој бил вклучен тогашниот претседател на Олимпик Марсеј, Бернар Тапије, клубот бил административно исфрлен во втората лига на Франција и му била одземена титулата во француското првенство за сезоната 1992-1993.
Лацио
Во декември 1993, Бокшиќ потпишал за италијанскиот, во трансфер вреден 15 милјарди италијански лири. Своето деби во Серија А го имал против на 7 ноември. Во неговата прва полусезона со Лацио, Бокшиќ одиграл 21 натпревар и постигнал 4 гола, помагајќи му на Лацио да заврши на четвртото место во лигата.
Во сезоната 1994-1995, под водството на тренерот Зденек Земан, Бокшиќ одиграл важна улога во остварувањето на најдобриот клупски резултат на лацијалите во Серија А уште од 1974 година. Тие завршиле на второто место зад, а Бокшиќ постигнал 9 гола во текот на оваа сезона и бил дел од напаѓачкото трио кое го сочинувале тој, Џузепе Сињори и Пјерлујџи Казираги; сите заедно тие постигнале 38 гола во Серија А.
И покрај тоа што оставил добар впечаток, Бокшиќ во својте први три години во Италија во дресот на Лацио не го потврдил чувството за гол кое го покажал во Франција, постигнувајќи многу помалку голови - само 19 за три години.
Јувентус
Во 1996 тој преминал во за 14 милијарди лири. Под водството на Марчело Липи, Бокшиќ успеал да освои три титули со бјанконерите во сезоната 1996-1997: Интерконтиненталниот куп, Суперкупот на УЕФА и првото скудето. Клубот, исто така, стигнал и до финалето на Лигата на шампионите, што било второ за Бокшиќ во кариерата, но таму загубиле од Борусија Дортмунд; тој го започнал натпреварот како партнер во нападот на Кристијан Виери и играл до 88-мата минута, а исто така забележал и асистенција за единствениот гол на Јувентус во финалето кој го постигнал Алесандро Дел Пјеро. Бокшиќ постигнал 3 гола на патот до титулата во Серија А, од кој најважен бил оној за минимална победа (0-1) на гостувањето кај во 28-мото коло од првенството. Вкупно хрватот постигнал 7 гола во дресот на Јувентус, и не успеал да ја импресионира околината на клубот, меѓудругото и поради бројните здравствени и физички проблеми.
Враќање во Лацио
Во 1997 година, Бокшиќ се вратил во Лацио, кој сега бил со нов тренер Свен-Јоран Ериксон, во трансфер вреден 25 милјарди лири. Во првата година по враќањето во Рим, тој постигнал 10 голови во Серија А што бил негов рекорд во Италија, но на крајот на сезоната тој претрпел сериозна повреда на коленото, која го принудила да го прескокне и Светското првенство 1998 со својата репрезентација. Иако сезоната 1997-1998, завршила триумфално за Лацио со освојувањето на Купот на Италија, Бокшиќ поради споменатата повреда не бил во можност да игра во финалните натпревари, но со 5 гола бил најдобар стрелец на клубот на патот до титулата.
Во сезоната 1998-1999, Лацио завршил на второто место во лигата и ги освоил Суперкупот на Италија и Купот на победниците на куповите. Сепак, поради физички проблеми, тој бил отсутен во поголемиот дел од првенството, забележувајќи само 6 настапи и 1 гол за целата сезона. Следната сезона Бокшиќ постигнал 4 гола на 19 натпревари во Серија А, помагајќи му на Лацио да го освои своето второ скудето во клупската историја.
Во вториот тригодишен престој во Лацио, тој постигнал вкупно 24 гола, пет повеќе отколку во периодот 1993-1996.
Мидлсбро
По седум години во Италија, во 2000 година, Бокшиќ потпишал за англискиот за сума од 2.500.000 фунти. По доаѓањето во Премиер лигата, според некој медиуми тој станал најплатениот играч во англискиот фудбал заработувајќи 63.000 фунти неделно. Тој одиграл три сезони во дресот на Мидлсбро, во кој на 68 натпревари во Премиер лигата постигнал 22 гола.
Својата кариера ја завршил во 2003 година, со вкупно 433 одиграни натпревари и 134 постигнати голови.
Репрезентативна кариера
Пред хрватската независност тој бил југословенски државјанин и неколкупати бил повикуван во репрезентацијата на, а меѓу останато тој се нашол во составот на селекторот Ивица Осим за Светското првенство 1990. Сепак, и покрај добиените повици тој никогаш не заиграл за Југославија, првенствено затоа што бил многу млад и селекторот повеќе им верувал на поискусните напаѓачи како Златко Вујовиќ и Дарко Панчев, но има настапи за репрезентацијата под 21 година.
Со тој учествувал на Европското првенство 1996 и Светското првенство 2002; тој бил принуден да го пропушти Светското првенство 1998, на кое хрватите го освоиле третото место, поради повреда со која се здобил непосредно пред почетокот на турнирот. Вкупно за Хрватска, Бокшиќ одиграл 40 натпревари и постигнал 10 гола.
Список на државни водачи во 1835 година
Ова е список на државни водачи во 835 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Појдовен систем
Во физиката, појдовниот систем (или појдовен систем) се состои од апстрактен координатен систем и збир од физички референтни точки кои уникатно ги поправаат (се лоцира и се ориентираат) координатните системи и ги стандардизира мерењата.
Во n димензиите, n+1 референтни точки се доволни за целосно да го дефинирате појдовниот систем. Користење на правоаголни (Декартови) координати, појдовниот систем може да биде дефиниран со една референтна точка на потекло и референтна точка во единица растојание заедно со секој од n координантните оски.
Во Релативноста на Ајнштајн, појдовниот систем се користи за да се определи односот помеѓу движењето на набљудувачот и појава или феноменот под опсервација. Во овој контекст, фразата често станува "набљудувачки појдовен систем" што значи дека набљудувачот не е во движење во појдовниот систем, иако не мора да се наоѓа во своето потекло. Релативниот појдовен систем ги вклучува (или подразбира) координитите за време, што не кореспондира во различни рамки на движење релативно една до друга. Состојбата на тој начин се разликува од релативноста на Галилео, каде сите можни координатни пати во суштина се еквивалентни.
Треба да се направи разлика помеѓу различните значења на "референтиот систем" за да доведе до различни термини. На пример, понекогаш некој тип на координатен систем е прикачен како модификаторот, како и во Декартов појдовен систем. Понекогаш состојбата на движење е нагласена, како и во вртечкиот појдовен систем. Понекогаш на начинот на кој таа се трансформира во системите и се смета за поврзана е нагласена како во појдовниот систем на Галилео. Понекогаш системите се разликуваат по големината на своите забелешки, како и во макроскопски и микроскопски појдовни системи.
Во овој напис, терминот набљудубачки појдовен систем се користи кога акцентот е врз состојбата на движење отколку по координатниот избор или карактерот на набљудувања или набљудувачки апарат. Во оваа смисла, набљудувањето на појдовниот систем овозможува проучување на ефектот на движење по целото семејство на координирање на системите на кои би можеле да се додадат на овој систем. Од друга страна, координатен систем може да се користи за многу цели, каде што состојбата на движење не е примарна грижа. На пример, координатниот систем може да се усвои за да се искористат предностите на симетричноста на системот. Во уште поширока перспектива, формулацијата на многу проблеми во физиката вработува генерализирани координати, нормални режими или вектори, кои се само индиректно поврзани со просторот и времето. Се чини корисно да се разведат различни аспекти на појдовниот систем за дискусијата подолу. Ние затоа набљудувачкиот појдовен систем, координатните системи, и набљудувачката опрема како независни концепти, ги одделивме како што е подолу: Тука е понудата која е применлива за да го движат набљудувачкиот систем, is said to move with the observer.… The spatial positions of particles are labelled relative to a frame by establishing a coordinate system R with origin O. The corresponding set of axes, sharing the rigid body motion of the frame, can be considered to give a physical realization of. In a frame, coordinates are changed from R to R′ by carrying out, at each instant of time, the same coordinate transformation on the components of intrinsic objects (vectors and tensors) introduced to represent physical quantities in this frame.}}
Дискусијата е донесена надвор од едноставниот просторски-временски координатен систем од страна на Брадинг и Кастелани. Екстензијата на координатниот систем со користење на генерализирана координантна основа на Халмитовите и Лагрангините формулации на квантното поле на теоријата, класичната механика,и квантната гравитација. Иако терминот "координатен систем" често се користи (особено од страна на физичари) терминот "координатен систем" има прецизно значење во наставата по математика.
Координатниот систем во математиката е еден аспект на геометрија и алгебра, (на пример, во физиката, конфигурациските простори ). На координати те на една точка r во n-димензионалниот простор е едноставно нареда од збирот на n броеви: Во општиот Банахнски простор, овие броеви може да бидат на (на пример) коефициенти во функционалното проширување како Фуриевата серија. Во физичкиот проблем, тие би можеле да бидат  координати за време и простор или нормален режим за амплитудите. Во робо тиката, тие би можеле да бидат агли во однос на ротации, линеарна преместувања, или деформации на зглобовите. Овде ние ќе претпоставиме дека овие координати може да се поврзани со некој Декартов координатен систем со збир на функции:
каде x, y, z, итн. се n во Декартовиот координатен на точката. Со оглед на овие функции, координатните површини се дефинирани од страна на односи: Пресекот на овие површини се дефинира како координантни линии. Во секоја избрана точка, тангентите на пресечните координатни линии во тој момент се дефинира збир на основни вектори {e1, e2, ..., en} во таа точка. Тоа е: кој може да биде нормализиран и  да биде во единица должина.
Важен аспект на координатен систем е неговиот метрички тенсор gik, кој ја одредува  должина на лак ds во координатниот систем во однос на нејзините координати: каде индекси што се повторуваат се сумирани во текот.
Како што е очигледно од овие забелешки, координатниот систем е математичка изградба, дел од аксиоматскиот систем. Не постои неопходната врска помеѓу координатниот системи и физичкото движење (или кој било друг аспект на реалноста). Сепак, координатните системи може да го вклучуваат и времето, како се координираат, и може да се користи за да се опише движење. На тој начин, Лоренцовите трансформации и Галилеевите трансформации може да се гледа како координатни трансформации.
Општи и специфични теми од областа на координатни системи може да се постапи и по Поврзано линкот подолу. Набљудувачкиот појдовен систем, често се нарекува како физички појдовен систем, систем на упатување, или едноставно систем, е физички концепт што се однесува на набљудувачот кој е во состојба на движење. Тука можеме да го усвоиме мислењето искажано од страна на Кумар и Барве: набљудувачкиот појдовен систем е карактеристичен само со својата состојба на движење. Сепак, постои отсуство на едногласност во овој момент. Во специјалната релативност, разликата понекогаш е направена помеѓу набљудувачот и системот. Според ова гледиште, еден систем е набљудувач плус координати решетки изградени за да ортонормално на збирот на просторните вектори нормално на вреенскиот вектор. Ова ограничено гледање не се користи тука, и не е едногласно усвоено дури и во дискусиите на релативитетот. Во општата теорија за релативност а употреба на општ координитен систем е заеднички.
Постојат два вида на набљудувачкиот појдовен систем: и нерцијален и неинерцијален. На инерцијалниот појдовен систем е дефиниран како оној  во кој сите закони на физиката преземени од својот наједноставен облик. Во специјалната релативност овие рамки се поврзани со Лоренцовите трансформации, кои се параметрични со брзината. Во Њутновата механика, во повеќе ограничени дефиниции се бара само дека Њутновиот прв закон важи дека Њутновиот инерцилајлен систем е оној во кој слободни честички патуваат во права линија со постојана брзина, или се во мирување. Овие рамки се поврзани со Галилеевите трансформации. Овие релативни и Њутнови трансформации се изразени во простори на општи димензии во однос на претставувања на Поинкаревата група и на Галилеевата група.
Во контраст на инерцијалниот систем, неинерцилајниот појдовен систем е оној во кој фиктивните сили мора да бидат повикани за да ги објаснат набљудувањата. Еден пример е набљудувачкиот референтен систен заснован на една точка на површината на Земјата. Овој појдовен систем кружи околу центарот на Земјата, со кој се воведува на фиктивните сили познати како  Кориолицовата сила, центрифугалните сили, и гравитационата сила. (Сите овие сили, вклучувајќи ја и гравитацијата исчезнуваат во вистински инерцијален појдовен систем, кој е еден од слободните паѓања.)
Уште еден аспект на појдовен систем е улогата на мерачките апарати (на пример, часовници и прачки) во прилог на системот. Ова прашање не е споменето во овој член, и е од особен интерес во квантната механика, каде односот помеѓу набљудувачот и мерењето е сè уште под дискусија (види мерачки проблем).
Во физичките експерименти, појдовниот систем во која лабораториските мерни уреди се во остатокот, обично се нарекува лаборатори ски систем. Еден пример би бил системот во кој детекторите за честички се во мирување. Лабораторискиот систем во некои експерименти е инерцилниот систем, но тоа не е потребно да биде (на пример лабораторија на површината на Земјата во многу физички експерименти не е инерцијален).
Во врска со ова може да се забележи дека часовниците и прачките често се користат за да се опишат набљудувачката мерилна опрема во мислата, во пракса се заменува со многу посложена и индиректна метрологија што е поврзано со природата на вакуум, и користи атомски часовници дека работат според стандардниот модел и дека мора да се коригира за гравитационо време на дилатација. (Види втор, метар и килограм).
Други рамки
Прво, ние би можеле да набљудуваме два автомобили од страна на патот. Ние го дефинираме нашиот "референтен ситем" S " како што следува. Ние сме на страна на патот и ќе ја започнеме стоперката во точниот момент додека вториот автомобил поминува крај нас, како што се случува за да биде кога тие се на растојание d = 200 м. Бидејќи ниеден од  автомобилите не се забрзува, ние може да ги утврдиме нивните позиции со следниве формули, каде е позиција во метри на првиот автомобил по време t во секунди и која е позицијата на вториот автомобил по времето t. Алтернативно, може да изберете појдовен систем S' кој се наоѓа во првиот автомобил. Во овој случај, првиот автомобил е во мирување и вториот автомобил се приближува од позади со брзина од v2 − v1 = 8 м/с. Со цел да се израмни со првиот автомобил, ќе биде потребно некое време и имаме дека  <span class="sfrac nowrap" style="display:inline-block; vertical-align:-0.5em; font-size:85%; text-align:center;"> d / v2 − v1 = <span class="sfrac nowrap" style="display:inline-block; vertical-align:-0.5em; font-size:85%; text-align:center;"> 200 / 8  s, ,а тоа е, 25 секунди, како порано. Имајте на ум дека проблемот станува полесен со избирање на соодветен појдовен систем. Третиот возможен појдовен систем ќе биде во прилог на вториот автомобил. Овој пример наликува на случај само на дискусија, со исклучок на втор автомобил кој е во мирување и првиот автомобил кој се движи наназад кон него со 8 м/с.
На еден едноставен пример се вклучени само ориентациите на двајца набљудувачи, кои сметаат дека две лица стојат, еден спроти друг на двете страни на север и југ на улица. Слика 2. автомобилот поминува покрај нив и тргнува на југ. За лицето кон исток, автомобилот се движи кон десно. Сепак, за лицето на запад, автомобилот се движи кон лево. Ова несовпаѓање е затоа што двете лица користат два различни системи на повикување од кој може да се испита овој систем.
За посложени пример може да се вклучат набљудувачи во релативно движење, според Алфред, кој стојат на страна на патот гледајќи го автомобилот кој се движи покрај нив од лево кон десно. Во својот појдовен систем, Алфред го дефинира она место каде што стои како почетно одредиште, како x-оска и насоката пред него како позитивна y-оска. Кон него, се движи автомобилот по должината на x оската со некоја брзина v во позитивната x-насока. Појдовниот систем Алфред го смета за инертен појдовен систем, бидејќи тој не се забрзува (ефекти како што се ротацијата и гравитацијата на Земјата).
Сега, според Бетси- лицето кое вози автомобил. Бетси, во изборот на нејзиниот појдовен систем, ја дефинира неговата локација како почетно одредиште, во насока на десната како позитивна x-оската, и насоката пред неа како позитивна y-оската. Во овој појдовен систем,Бетси е таа која е во мирување а светот околу неа се движи - на пример, кога таа вози накај Алфред, се забележува дека таа се движи со брзина v во негативна Y-насока. Ако таа вози накај север, тогаш север е позитивната Y-насока; ако таа врти накај Исток, тогаш исток станува позитивната Y-насока.
Конечно, како пример на не-инертерални набљудувачи, се претпоставува дека Кендис е забрзувањето на својот автомобил. Како што таа поминува покрај него, Алфред го мери нејзиното забрзување и смета дека треба да биде во негативна x-насока. Забрзувањето, претставено како Кендис е константа, но што претставува забрзување Бетси? Ако брзината V на Бетси е константна, таа е во инертен појдовен систем, и таа ќе се најде во забрзување исто како она на Алфред во неговата рамка на референца, во негативна Y-насока. Меѓутоа, ако таа само се зголемува со стапка во негативна Y-насока (со други зборови, забавување), тогаш забрзувањето на Кендис ќе биде '= a - А во негативна Y-насока - ќе има помала вредност од онаа што Алфред ја измерил. Слично на тоа, ако таа само се зголемува со стапка на позитивната Y-насока (забрзување), таа ќе го набљудува забрзувањето на Кендис како '= A + A во негативна Y-насока - и ќе има поголема вредност од мерење на Алфред.