cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Македонија во Втората светска војна
Почеток на народноослободителна борба во Македонија
Во времето на завршните операции за ослободувањето на Македонија, под командата на Главниот штаб на Народноослободителната војска на Македонија и Партизанските одреди на Македонија веќе имале околу 85000 учесници во НОАВМ, со 7 дивизии и 3 корпуси, меѓу кои и околу 10.000 борци и заднински соработници од Егејскиот и Пиринскиот дел на Македонија.
По капитулацијата на Царството Бугарија, германските сили се повлекувале со големи загуби. А со ослободувањето на Гостивар и Тетово завршило целосното ослободување на Вардарска Македонија. Подоцна македонските дивизии учествувале и во ослободувањето на Косово и Јужна Србија, а Петнаесеттиот македонски корпус на НОВЈ, составен од 22 000 борци борци, земал учество и во завршните операции за ослободување на Југославија. Македонскиот народ во Вардарска Македонија ја завршил војната со околу 25 000 загинати борци и жртви. Од нив по националност: 7,000 Евреи, 7,000 Македонци, 6,000 Срби, 4,000 Албанци и 1,000 Бугари (2,000 цивилни, 1,000 колаборационисти, 14,000 Jугославски воjници и партизани и 7,000 логорници). Со сето тоа НОАВМ даде значителен придонес во антифашистичката војна на Балканот и во Европа.
Развој на народноослободителната борба на Македонија
Развојот на народноослободителната борба на Македонија се одвивал во текот на 1942 година. На Јануарското советување одржано во Скопје на 7 јануари 1942 година. На ова советување учествувале 25 делегати и други кумунистички дејци. На советувањето било одлучено во иднина партизанските одреди да бидат мали и подвижни, да имаат народен карактер и нивната цел, преку развивање на националноослободителната борба, да биде извојување на национална слобода на македонскиот народ. Во однос на дејноста на ПК било одлучено засилување на партиската политичка активност сред селаните.
ПК и Покраински штаб, под влијание на внатршната и надворешната состојба, во март 1942 година донеле одлука за организирање на нови партизански одреди. Биле формирани уште четири одреди во Битолско, Крушевско, Мавровско и на Шар Планина. Во Пиринскиот дел на Македонија биле формирани нови партизански групи во Горноџумајско, Неврокопско и Петричко и бил извршен оружен напад на германската станица за врски во Горна Џумаја.
Борбата во 1942 година, покрај дејствувањето на партизанските одреди, е исполнета со разни форми на отпор во кој на свој начин учествувал целиот народ. Чести биле атентатите, демонстрациите, саботажите и многу други активности со кои се негирала окупаторската власт. Атентати биле организирани врз претставниците на окупаторската власт како и нивните соработници. Во 1942 година во Скопје бил извршен атентат врз агентот Мане Мачков, во Велес бил ликвидиран полициски соработник, во Битола бил извршен атентат врз полицискиот началник и др.
Разгор на народноослободителната борба на Македонија
Разгорот на народноослободителната борба на Македонија се одвивал во текот на 1943 година. По формирањето на КПМ и неговиот централен комитет, било решено Главниот штаб на НОПОМ и другите воени штабови да излезат на терен за непосредно раководење на оружената борба. Биле формирани и пет обласни комитети на КПМ и пет оперативни зони на НОВ и ПОМ, со задача да се поврзат со воено-политичките раководства на отпорот во Албанија, Бугарија и Грција.
На Преспанското советување било решено да почнат подготовките за свикување на Првото заседание на АСНОМ како највисок орган на власта во македонската држава, да се формираат баталјони и бригади, команди на местата и на подрачјата, обласни и околиски НОО. Наскоро потоа бил формиран Народноослободителниот баталјон Мирче Ацев како прва регуларна воена единица на НОВ и ПОМ. и ПОМ.
По капитулацијата на Италија единиците на НОВ и ПОМ заплениле големо количество оружје и муниција. На слободните територии се создавале и легални НОО, бил формиран и првиот легален Околиски НОО во слободното Кичево, биле организирани санитетска и амбулантна служба, биле отворени првите училишта на македонски наставен јазик и се одржал првиот свештенички народен собор како зачеток на автокефалноста на македонската црква. Издавачката дејност на македонски јазик добивала уште поголеми размери.
Бил објавен Манифестот на ГШ на НОВ и ПОМ како програмски документ за целите на НОАВМ. При ГШ пристигнала и првата англиска сојузничка мисија како значаен акт на меѓународно признание на НОАВМ. Воените сили на НОВ и ПОМ нараснале на 6 баталјони, една чета со тешко оружје и една батерија топови, а била формирана и Првата македонско-косовска НОУ бригада. ЦК на КПМ и ГШ на НОВ и ПОМ го формирале Иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ и биле избрани 42 делегата за Второто заседание на АВНОЈ, кои поради воените услови не успеале да учествуваат во неговата работа.
Во Костурско и Леринско, во Егејскиот дел на Македонија, биле формирани Славјаномакедонскиот народноослободителен фронт (СНОФ) и Славјаномакедонската ослободителна војска (СОВ) како вооружен дел на СНОФ, во чии рамки дејствувале НОПО Лазо Трповски и НОПО Вичо. ГШ на НОВ и ПОМ почнал да води покрупни воени операции. Била формирана Втората МНОУ бригада Мегленско, и по два дена, таму се одржа и Првиот конгрес на Народноослободителниот младински сојуз на Македонија, со учество на 288 делегати од младинските организации.
Ослободување на Македонија во Втората светска војна
Ослободувањето на Македонија во Втората светска војна била последна етапа во борбата на македонскиот народ во средината на 1944 година. Ширум Македонија биле формирани околу 500 Народно ослободителни одбори и биле избрани 116 делегати за Првото заседание на АСНОМ како највисоко законодавно и извршно народно претставничко тело на македонската држава, на кое македонскиот јазик бил прогласен за службен во македонската држава и започнал државниот развиток на Демократска Федерална Македонија како федеративна држава во рамките на ДФ Југославија. Тие решенија биле поддржани и од првата легална конференција на БКП за Горноџумајската област (Разлошка, Неврокопска, Светиврачка, Петричка и Горноџумајска околија), а во Егејскиот дел на Македонија биле формирани Костурско-леринскиот баталјон, Воденскиот македонски баталјон и потоа Првата егејска НО бригада, која зела учество во борбите за ослободување на Тетовско и Гостиварско.
По капитулацијата на Царството Бугарија, германските сили се повлекувале со големи загуби. А со ослободувањето на Гостивар и Тетово завршило целосното ослободување на Вардарска Македонија. Подоцна македонските дивизии учествувале и во ослободувањето на Косово и Јужна Србија, а Петнаесеттиот македонски корпус на НОВЈ, составен од 22 000 борци борци, зел учество и во завршните операции за ослободувањето на Југославија. Македонскиот народ во Вардарска Македонија ја заврши војната со околу 25 000 загинати борци и жртви. Од нив по националност: 7,000 Евреи, 7,000 Македонци, 6,000 Срби, 4,000 Албанци и 1,000 Бугари (2,000 цивилни, 1,000 колаборационисти, 14,000 Jугославски воjници и партизани и 7,000 логорници). Со сето тоа НОАВМ даде значителен придонес во антифашистичката војна на Балканот и во Европа.
Депортација на Евреите од Македонија
Од Вардарска Македонија биле иселени над 7.000 Евреи, додека вклучувајќи ги и оние од Егејска Македонија и Тракија околу 11.400. Според податоци од октомври 1945 година, на територијата на денешна Македонија преостанале само 419 лица, чијашто заедница денес брои околу 200.
Србица
Србица — село во областа Горно Кичево, во Општина Кичево, сместено во околината на градот Кичево.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Горно Кичево, сместено во Кичевската Котлина, во северниот дел на подрачјето на Општина Кичево. Селото е ридско, на надморска височина од 750 метри. Од градот Кичево е оддалечено 12 километри. Србица се наоѓа на западните падини на планината Челоица.
Србица отсекогаш било едно од најголемите села во Кичевско. Куќите се наоѓаат на благи падини и во плитки долини. Западно од Србица се наоѓа самата котлина, додека на исток благо се издигнуваат падините на Челоица. Низ селото поминувала некогашната теснолиниска железница Скопје-Охрид. Околни села се: Арангел, Жубрино и Ново Село.
Месностите во атарот на селото ги носат следниве имиња: Брце, Зеленок, Чешма, Аранѓелска Фуша („Поле“), Бара, Лиси Мад („Голем Даб“), Чешма Осломечка, Јасика, Волништа, Копач, Штеже, Филџаница, Вору, Аликручи, Крој Јонузи, Рамниште, Ализојца, Ара Ибос, Вражи Воденица, Јусуфица, Гумниште, Асанови Кошари, Рамна Јасика, Гуштерица, Чукале, Страга, Забел, Преслоп, Шуманица, Ајре Бајрес и Гропа.
Селото има разреден тип, бидејќи помеѓу групите на куќите има суводолици. Од Србица скоро и да нема празен простор до селото Арангел, кое е сместено на северозапад. Од југ кон север, селото е издолжено околу 1 километар. Куќите на родовите се групирани и некои од нив носат имиња како Спаија, Касе, Епеџе и Балаж.
Историја
Селото се смета за едно од средновековните села во Кичевско. Меѓутоа, во историските извори првпат било забележано во втората половина на век под истото име, кога имало 88 словенско-христијански куќи, во кои живееле 80 семејства, 3 неженети и 3 вдовици, сите христијани.
Тоа се развило покрај средновековниот утврден манастир Маркулија, која се наоѓала во близина на селото, а чии остатоци можеле да се видат во 1920-тите години. Овие остатоци мештаните спомнувале дека биле од Крале Марко.
Се зборува дека Србица некогаш имала околу 300 словенско-христијански куќи. Селото било многу важна населба за северниот дел на кичевскиот крај. Во Србица имало црква „Св. Никола“. Во минатото селото Србица било населено со православни Македонци, за што доказ е записот во една од манастирските книги во Кичевскиот манастир во кои стои запишано: „во време на игуменот Гаврил јеромонах, сираче од село Србница, 1811 месец март 20“
За време на отоманската власт, веројатно крајот на XVII и почетокот на XVIII век, словенските христијани во Србица нагло се намалиле: едни се иселиле, додека други се исламизирале. А во другата половина на XVIII век, следувало населување на Албанци муслимани, по потекло од областа Матија во Северна Албанија. Најпрво дошле 7-8 албански домаќинства. Така населението во Србица станало мешано: македонско, торбешко и албанско. Помеѓу Торбешите (Македонци-муслимани) и Албанците, поради истата вера, се склучувале и брачни врски. Така Македонците-муслимани постепено го губеле својот мајчин јазик и се албанизирале. Македонското муслиманско население потполно се албанизирало во почетокот на XX век.
Додека траел процесот на албанизирањето на Торбешите, христијанското население постојано се иселувало. Последните 5-6 христијански родови поради зулумите го напуштиле селото околу 1900 година. Старешините на тие родови се нарекувале Сандро, Пандил, Ќипро, Јован и Илија. Првите четири семејства заминале во Кичево, додека последното отишло во поречкото село Девич.
Во век, Србица било село во Кичевската каза на Отоманското Царство.
За време на Втората светска војна, балистичката окупациска власт селото го преименувало во Кастриотери.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 10,1 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 333 хектари, на пасиштата отпаѓаат 250 хектари, а на шумите 228 хектари.
Селото, во основа, има полјоделска функција. Во селото се наоѓаат услужни објекти.
По Втората светска војна, голем дел од машкото население се вработиле како наставници и железнички работници.
Население
Според податоците од 1873 година, селото било познато како Србиската и имало 158 домаќинства со 400 жители муслимани и 92 жители христијани.
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото имало 850 жители, Македонци муслимани.
Селото е големо, коешто во 1961 година броело 1.217 жители, а во 1994 година бројот се зголемил на 1.676 жители, од кои 1.672 Албанци, а двајца жители Македонци.
Пописот од 1991 година не бил целосно одржан во селото Србица, бидејќи дел од неговото население одбило да учествува, односно го бојкотирало неговото одржување, поради што за таа пописна година, за селото нема целосни податоци.
Според последниот попис од 2002 година, во селото Србица живееле 1.862 жители, од кои 1.859 Албанци и 3 останати.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 796 жители, од кои 761 Албанец и 35 лица без податоци.
Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во Србица:
* Извор: Државен завод за статистика на Република Македонија (1948-2002), според податоци од официјалните пописи во соодветните години
Родови:
Денес, Србица е албанско село, иако до крајот на во него живееле и македонско население. Потеклото на денешните родови е мешано, едни имаат потекло од некогашните Торбеши, а други од вистинските Албанци.
Според истражувањата на Јован Трифуноски во 1960-тите години родови во селото се:
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Кичево, која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2013 година. Во периодот од 1996-2013 година, селото се наоѓало во некогашната Општина Осломеј.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Кичево. Селото припаѓало на некогашната општина Кичево во периодот од 1955 до 1965 година.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Осломеј, во која покрај селото Арангел, се наоѓале и селата Гарани, Жубрино, Лазаровци, Мамудовци, Ново Село, Осломеј, Премка, Србица, Стрелци, Црвивци и Шутово. Во периодот 1950-1952, селото било седиште на некогашната општина Србица, заедно со селата Арангел, Ново Село, Србица и Туин.
Избирачко место
Во селото постојат избирачките места бр. 0785 и 0786 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на овие избирачки места биле запишани вкупно 1.574 гласачи.
Културни и природни знаменитости
Во минатото во селото постоел храмот „Св. Никола“, како и средновековниот манастир „Св. Меркуриј“.
Иселеништво
Покрај споменатите последни христијански родови, од селото имало и постари иселувања, најчесто во кичевските села Карбуница (Стефановци, 1 к.; Боглевци, 2 к.) и Ново Село (Ќипро), како и во градовите Прилеп и Битола. Исто така, се знае и за стари христијанки по потекло од селото кои се омажиле во околните села.
Во поново време има иселувања на Албанците и се знае за околу 20 семејства кои се преселиле во Кичево, додека родот Зенкоски (1 к.) заминал во Ериновци, а родот Губероски (15 к.) во Жубрино
Труење со арсен
Труењето со арсен е медицинска состојба предизвикана од зголемено количество на арсен во организмот. Студија од 2007 година открила дека над 137 милиони луѓе во повеќе од 70 држави се веројатно погодени од труење со арсен од водата за пиење.
Знаци и симптоми
Први симптоми кои се јавуваат при труење со арсен се главоболка, конфузија, тешка дијареа и поспаност. Краен резултат од труењето со арсен е кома и смрт.
Дијагноза
Дијагнозата на труењето се поставува со определување на концентрацијата на арсен во крв, урина, коса и нокти.
Третман
Димеркапролот и димеркаптосукцинска киселина се хелирачки агенси кои се користат при акутно труење со арсен.
Елија Вивијани
Елија Вивијани (Elia Viviani; р. ) — италијански професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата.
Во август 2016 година, Вивијани го освоил златниот медал во омниум на Летните олимписки игри.
2015
Вивијани потпишал за на 24 октомври 2014 година откако добил понуди од  и од. Ја одбрал понудата на Скај, бидејќи тие биле спремни да му помогнат во неговата цел за велодромските амбиции на Летните олимписки игри 2016 во Рио де Жанеиро. По победата на втората етапа на Трката Дубаи, Вивијани се упатил на Светското велодромско првенство во Ивлин, освојувајќи два медала вклучувајќи бронза на олимпискиот настан на кој целел, омниум. Во друмска категорија, Вивијани освоил етапи на Тур де Романди, Енеко Тур и ја освоил својата прва етапа на некоја голема трка, на втората етапа на Џиро д’Италија. Сезоната ја завршил добро, станувајќи европски велодромски првак во категоријата омниум, со што добил олимписки квалификациски бодови. Исто така, освоил три етапи на Трката околу Британија и завршил на Средниот Исток, каде што ја започнал сезоната, со победа на Трката Абу Даби.
2018
Вивијани потпишал за екипата пред сезоната 2018, заменувајќи го Марсел Кител, кој се приклучил на. Имал добар почеток со победа на третата етапа на Тур Даун Андер, 50. професионална победа од неговиот почеток во 2010 година. Продолжил со формата на Средниот Исток, каде ја освоил првата голема титула и две етапни победи на Трката Дубаи, како и една етапа на Трката Абу Даби. Се вратил во Европа за неговата прва цел во сезоната, каде завршил на 19. место на Милано-Санремо. Имал успех во Белгија на Три дена Брухе-Де Пане, но доживеал емотивен пораз на Гент-Вевелгем, каде завршил втор зад Петер Саган. Го освоил националното друмско првенство.
2019
Како подготовка за Тур де Франс освоил два спринта по ред на Тур де Свис, пред да ја освоил неговата прва етапа на Тур. Вивијани бил во врвна форма на Тур, освојувајќи го Класик Лондон-Сари. Откако ја изгубил трката за националниот дрес во јуни, го заработил правото да носи нестандарден екипен дрес и наредната година откако победил на европското друмско првенство на 11 август во Алкмар. Победил од трочлено бегство по напад од неговиот колега Ив Ламперт, поразувајќи го него и Паскал Акерман.
Кофидис (2020-денес)
Во август 2019 година, Вивијани објавил дека ќе се приклучи на за сезоната 2020 заедно со неговиот помошник за спринтови Фабио Сабатини.
Распоред на резултатите на првенствата
СО = се откажал; — = не учествувал
Оган
Оган ― појава на оксидација, односно согорување на некој материјал што може да гори. Во зависност од материјалот, таа постапка може да биде и бурна, при што се ослободува температура проследена со експлозија, а материјалот ги менува своите хемиски одлики. Огнот во најчест облик може да резултира со пожар, што има потенцијал да предизвика физичка штета преку горење. Пожарот е важна постапка која влијае на еколошките системи ширум светот. Позитивните ефекти на пожарот вклучуваат стимулирање на растот и одржување на различни еколошки системи. Неговите негативни ефекти вклучуваат опасност по животот и имотот, атмосферско загадување и загадување на водата. Ако пожарот ја отстрани заштитна вегетација, обилните врнежи може да доведат до зголемување на ерозија на почвата од вода. Исто така, кога вегетацијата се согорува, азотот што го содржи се ослободува во атмосферата, за разлика од елементите како што се калиум и фосфор кои остануваат во пепел и се брзо се рециклира во почвата. Оваа загуба на азот предизвикана од пожар предизвикува долгорочно намалување на плодноста на почвата, што може да се обнови бидејќи атмосферскиот азот е врзан и се претвора во амонијак од природни феномени како што се молња или од мешункасти растенија како што се детелина, грашок и боранија.
Огнот е еден од четирите класични елементи и луѓето го користеле во обреди, во земјоделството за расчистување на земјиштето, за готвење, создавање топлина и светлина, за сигнализација, погонски цели, топење, фалсификување, согорување отпад, кремирање и како оружје или начин на уништување.
За да може огнот да се одржува, потребни се гориво, кислород и температура. Ако недостасува кој било од тие три елементи, согорувањето престанува. Ова им е важно на пожарникарите при гасењето на пожарите.
Создавање на пламенот
Создавањето пламен при горењето не е задолжителна одлика на согорувањето на секоја материја. Ако цврстата материја не испарува на температурата што се постигнува при горењето, нема да се види пламен. Таков е случајот со железото кога гори во кислород. Интензитетот на светлината всушност потекнува од усвитувањето на железото.
Цврстите супстанции кои испаруваат на температурата што се постигнува при согорувањето, како фосфорот и сулфурот, горат со забележлив пламен.
Грб на Тонга
Грбот на Тонга е официјалниот грб на оваа океанска држава. Грбот е поставен за официјален на Тонга во 1875 година.
Оган
Боја на пламенот
Сјајот на пламенот е сложен. Зрачење на црно тело се испушта од саѓи, гас и честички од гориво, иако честичките на саѓи се премногу мали за да се однесуваат како совршени црни тела. Исто така, постои фотонска емисија од одвозбудени атоми и молекули во гасовите. Голем дел од зрачењето се емитува во видливите и инфрацрвените појаси. Бојата зависи од температурата за зрачењето на црното тело и од хемискиот состав за емисионите спектри. Надвладејувачката боја во пламенот се менува со температурата.
„Конструкција“ на пламенот
Освен што може да има различен облик, пламенот може да има и различна „конструкција“. Таа зависи од природата на гасот што согорува. Познати се два вида пламен: со една обвивка и со двојна обвивка.
Сјајност на пламенот
Додека водородот гори со одвај видлив пламен на дневна светлина, некои други супстанции даваат пламен чија светлина е јасна и многу силна. Таков е случајот кај незаситените јаглеводороди како што е етилен.
Порано се сметало дека тоа е затоа што таквиот пламен содржи усвитени честички на цврсти супстанции (Дејвиева теорија за цврстата честичка) и постоењето на таквите честички при согорувањето на свеќа успешно е докажано во 1875 година со помош на Соретовата оптичка проба.
Денес се знае дека сепак секој посветол пламен не содржи усвитени честички. Во текот на своите експерименти Дејви покажал дека сјајноста на пламенот се зголемува при притисок, а се намалува при разредување. Франкланд поставил теорија дека сјајноста попрво потекнува од усвитувањето на тешките јаглеводороди отколку од присуството на цврсти честички.
Температура на пламенот
Температурата на пламенот зависи од видот на горивото, но и од конструкцијата на пламенот, што значи дека температурата на секој дел од пламенот не е еднаква. Палењето на хартијата се случува на 184 °C, согорувањето на дрвото на 250 °C, а пламенот на природниот гас достигнува 660 °C.
Температурата на пламенот со честички на јаглерод кои емитираат светлина може да се одреди според бојата на таа светлина:
Огнот како почеток на цивилизацијата
Во почетокот луѓето го користеле огнот таков каков што го наоѓале во природата, без да знаат како да го создадат и одржат.
Првата вештина која се поврзува со настанувањето на човекот веројатно е вештината за обработка на каменот. Пред околу 2.000.000 години се појавил припадникот на родот Хомо (Homo). Меѓусебно се разбирал со крикови и движење на рацете, а го карактеризирала вештината за правење орудија. Наречен вешт човек или Хомо хабилис, тој ја совладал обработката на каменот, со која е поврзана и вештината за контролирање на огнот, имајќи предвид дека при секој удар на каменот се одлободуваат искри, но дури Хомо Еректусот од пред околу 500.000 - 400.000 година открил начин како да ја одржи искрата од каменот и да ја преобрази во оган. Се смета дека тогаш огнот бил доместифициран, односно припитомен.
Огнот им го променил животот на првите луѓе, им го променил начинот на исхрана, ја намалил опасноста од студот, стравот од мракот, ризикот од напади на дивите животни, го продолжил времето на поединечно дејствување и општествено собирање, придонел за развојот на говорот, јазикот и комуникацијата, традицијата, фантазијата и создавањето погодна атмосфера за појава на првите легенди и митови. Првите верувања поврзани со огнот и огништето датираат од пред околу 400.000 години.
Во периодот на антиката симбол на огнот била божицата Хестија. Култот на огништето бил негуван во секоја куќа, а таткото во семејството ја извршувал должноста на свешетеник на божицата. Заедничкото огниште на цела Грција го симболизирала Хестија во Делфи. Таа била заштитничка на населбите, државата, божица на слогата и редот.
Римска божица на огнот и огништето била Веста, заштитничка на семејството, а во поширока смисла, и на целиот град Рим и на римската држава. Како заштитничка на Рим, таа на Форумот имала кружен храм кој потсетувал на огниште и во кој бил чуван вечниот оган за кој се грижеле Весталки, кои во храмот биле под завет на вечна невиност.
Кај Словените силно бил развиен култот кон огнот, кој со тек на времето се преобразил во култ кон огништето. Во врска со овој култ е и палењето на покојниците, обред со кој душата на умрениот заедно со чадот од огнот се подигала кон небото каде се наоѓало вечниот дом на умрените.
Палати и паркови во Потсдам и Берлин
Палати и паркови во Потсдам и Берлин се однесува на комплекси од палати и убави градини, кои можат да се пронајдат во Потсдам и германската престолнина Берлин. Терминот се користи по назначувањето за светско културно наследство на УНЕСКО во 1990. Биле признати како историско сценско единство - уникатен пример за пејзажен дизајн наспроти кралските идеи на пруската држава и заедничките напори за еманципација.
Првично, местото има околу 500 хектари, покривајќи 150 градежни проекти, кои потекнуваат од 1730 до 1916. Имаше продолжување на списокот на двапати, во 1992 и 1999, што доведе до поголема површина на наследството.
Зелениот Версаче фустан на Џенифер Лопез
Американската пеачка Џенифер Лопез носи зелен свилен фустан од Версаче на 42 -то доделување на Греми наградите на 23 февруари 2000 година. Ткаенина е отпечатена со тропски лисја и шема од бамбус, и исечена со многу ниско деколте што се протега покрај папокот, додека половината на фустанот е преполна со цитрини. Ова парче облека веднаш доби значителна глобална медиумска покриеност, заедно со Црниот Версаче фустан на Елизабет Харли, како еден од најпознатите фустани што го прави дизајнерот Версаче. Покрај тоа, овој фустан беше опишан како пресвртница во кариерата на дизајнерката Донатела Версаче по смртта на нејзиниот брат, Џани Версаче. Фустанот во 2000 година е избран за фустан на годината од модната новинарка Лиза Армстронг, како дел од колекцијата на Модниот музеј во Бат. Тогаш е опишан како клучен пример за блиската врска помеѓу модата, славните личности и публицитетот.
Друг дупликат на фустанот е изложен во Греми музејот, а од 2015 година, Џенифер Лопез го поседува оригиналниот фустан.
Историја
Пред да стане славен на црвениот тепих на Греми наградите, фустанот е претставен на модната писта од моделот Амбер Валета, и е прикажан во главната рекламна кампања на Версаче таа година.
Во 2000 година, фустанот има пазарна вредност од приближно 15.000 долари. Спајс девојката Гери Халивел го носи истиот фустан на музичките награди NRJ во Франција во јануари 2000 година, приближно еден месец пред Лопез да го облече; сепак, таа не успева да добие исто толку внимание како Лопез. Самата дизајнерка го носи фустанот на Мет Гала на 6 декември 1999 година.
Аксарај (покраина)
Аксарај (турски: Aksaray) — покраина во централна Турција. Административен центар на вилаетот е истоимениот град Аксарај. Покраината има 425 612 жители (2006) и површина од 7 626  км2. Разделена е на 8 окрузи.
NGC 3533
NGC 3533 — спирална галаксија во соѕвездието Кентаур, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3533 се споменува и како NGC 3557A, ESO 377-11, MCG -6-25-2, IRAS 11047-3654, AM 1104-365.
Откривање
Објектот е откриен на 22 април 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3533 е од видот Sab. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 13 m/лм2. NGC 3533 има привидни димензии од 2,8' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 65°.
Други поделби
Проучување на NGC 3533 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 33647. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 367; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7213. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Користена литература
Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238)
Енталпија
Енталпијата (се означува со H, нарекувана уште и топлински капацитет) е збир на внатрешната енергија на материјата и производот од нејзината зафатнина и притисок. Името доаѓа од грчките зборови en и thalpein, што значи „загрева“.
Енталпијата е квантитативна величина и вкупната енталпија на еден систем не може да се измери директно, додека мерлива е само промената на енталпијата на еден термодинамички систем. Енталпијата е термодинамички потенцијал и е корисна особено за процеси кои се одвиваат при речиси константен притисок, каде што секој внес на енергија во системот се вклопува во неговата внатрешна енергија или се претвора во механичка работа. Промената на енталпијата на еден систем е речиси незначајна за системи при константен притисок, каде промената на енталпијата е еднаква на топлината. Инаку, не постои лесно толкувано значење за енталпијата. За едноставен систем, со константен број на честички, разликата во енталпијата е максималната количина на топлинска енергија која се добива од термодинамички процес во кој притисокот е константен.
Енталпијата се дефинира со следната равенка:
каде (сите единици се од SI)
Еремија II Цариградски
Еремија II Цариградски — Вселенски патријарх во три наврати во периодот од 1572 до 1595 година.
Живот
Еремија е роден во Поморие, во влијателно грчко семејство. Точниот датум на неговото раѓање е непознат, најверојатно околу 1530 година, но некои научници мислат дека е 1536 година. Учел кај најдобрите учители во тој период, и во младоста станал монах. Поддржуван од богатиот Михаил Кантакузен, тој бил назначен за епископ на Лариса во 1568 година.
Кога Кантакузен успеал да го прибави местото на патријархот Митрофан III, Еремија, поддржан од страна на Кантакузен, првпат бил избран за патријарх на 5 мај 1572 година. Прва обврдка на Еремија била реформата на црквата, па тој свикал синод со цел да ја искорени симонијата. Тој исто така ја возобновил шатријахалната црква, Богородица Себлагословена. За време на своето прво владеење Еремија исто така воспоставил контакти и со Лутеранците со што завршило замрзнатото несоласување. На 3 март 1578 година неговиот заштитник, Кантакузен бил погубен, со што позицијата на еремија ослабнала. На 23 (или 29) ноември 1579 година Еремија бил расчинет и екскомунициран, и неговиот соперник Митрофан III rсе вратил на престолот.
Митрофан III починал во 1580 година, и Еремија седнал на престолот по вторпат, најверојатно околу 13 август. Од 1580 до 1583 година имало контакти меѓу Еремија и пратеници на папата во однос на воведувањето грегоријанскиот календар на територијата на поранешното царство Византија, Рим бил сигурен дека ќе биде постигнато позитивно решение, но напротив конечното решение на Еремија било негативно. Во 1584 годинаЕремија му понудил подарок на папата Грегориј XIII две парчиња од реликвии од телата на Свети Јован Златоуст и Андреј Критски.
Во зимата меѓу 1583 и 1584 година Еремија бил цел на заговор од неколку епископи, предводени од Пахомиј Кајсерски и Теолепт Пловдиски, кој го обвиниле дека е поддржувач на побуните против Османлиското царство, дека покрстил муслиман и дека се допишувал со папството.Еремија бил уапсен и претпан, по што следеле три судења: првото обвинување се покажало како неточно, но третото довело тој да биде расчинет на 22 февруари 1584 година и бил прогонет на Родос.
Благодарение на интервенција на францускиот амбасадор, во 1586 Еремија бил ослободен од прогонот на Родос и започнал да патува низ Полско-литванската Државна Заедница ( Украина) и Царството Русија за да собере финансиски средства. За време на неговите патувања, тој пристигнал во Москва на 11 јули 1588 година, и по преговорите со Борис Годунов (регентот на царот Фјодор I) на 26 јануари 1589 година Јов Московски бил прогласен за прв Московски патријарх и патријарх на цела Русија. Враќајќи се кон Цариград, Еремија го расчинил митрополитот Киевски Онисифор Девочка, и на негово место го назначил благословениот Михаил Рогоза.
Во меѓувреме, по 1584 година по расчинувањето на Еремија на негово место застанале други двајца патријарси, Пахомиј II и Теолепт II, кој бил расчинет во мај 1586 година. Црквата била управувана од поддржувач на Еремија, ѓаконот Никифор (1596†), и десет дена од страна на ѓаконот Дионисиј Философ (подоцна митрополит на Лариса). Во април 1587 година бил формално избран за Патријарх но поради неговото отсуство црквата била управувана од месточуварот, ѓаконот Никифор. На 4 јули 1589 година султанот го назначил Еремија за патријарх по третпат. Еремија бил информиран дека повторно бил избран за патријарх во 1589 година додека бил во Молдавија и се упатил назад кон Цариград каде пристигнал во 1590 година.
На 12 февруари 1593 година синодот во Цариград ја поништил автокефалноста на Московската патријаршија. Тониот датум на смртта на Еремија е непознат, но најверојатно е во периодот меѓу септември и декември 1595 година во Цариград.
Аугсбуршка исповед
Од 1576 до 1581 тој ја спровел првата важна теолошка размена меѓу православната црква и протестантите. На 24 мај 1575 година, протестантите Јакоб Андрее и Марко Крусиј од Тибинген на патријархот му дале преведена копија на Аугсбуршката исповед. Еремија II напишал три написи познати како 'одговори' во кои напишал дека православието нема потреба од реформација. Лутеранците одговориле на првите две писма но третото писмо било причина за несогласување меѓу двете страни. Значењето на овие размени е што тие претставувале јасен приказ какви биле односите на овие две цркви.
Постигнувања
Познате по својата улога во воспоставувањето на Московската патријаршија за време на неговата посета на Русија во 1589 година. Еремија првично се понудил самиот да биде првиот Московски патријарх, но Борис Годунов посочил дека негово место за начелствување може да биде Владимир, голем сиромашен град во тој период. Еремија го поставил за патријарх Годуновиот соработник митрополитот, Јов.
Патријархот Еремија исто така обезбедил одредени привилегии за христијаните под османлиско управување, од кои едно било воспоставување на училишта. Пред Еремија постоело само едно училиште низ Османлиското царство, „Големото училиште на нацијата“. Поради влијанието на патријархот Еремија се отвориле седум училишта при крајот на век, во Атина, Ливадија, Хиос, Измир, Ванско, Патмос и Јанина. Последователно, се отвориле уште четриесет други училишта низ царството: во Скопје, Пловдив, Одрин, Созопол, Поморие, Цариград, Енос, Сер, Пазар, Горица, Клисура, Бер, Солун, Галиполе, Кожани, Јеромерио, Трново, Трикала, Парамита, Аграда, Арта, Крпеница, Варнаково, Етолико, Теба, Халкида, Аргос, Навплио, Корони, Монемвазија, Метони, Китира, Крф, Закинтос, Хандакс (Ираклион на Крит), Родос, Кос, Патмос, Ј. Лемонија и Миртинисиотисес (Лезбос), Миконос, Наксос.
Технички универзитет (Истанбул)
Техничкиот универзитет во Истанбул (ITU, турски: İstanbul Teknik Üniversitesi) е меѓународен технички универзитет кој се наоѓа во Истанбул, Турција. Тој е третиот најстар технички универзитет на светот посветен на инженерските и општествените науки. Во Турција е една од најзначајните образовни институции. Унинверзитетот бил основан во 1773 година, во времето на султанот Мустафа III, како "Mühendishane-i Bahr-i Hümayun. Во 1795 година, училиштето било проширено.
Кинеско стандардно време
Кинеско стандардно време или пекиншко време е часовен појас што се користи во Народна Република Кина (континентален дел). Овој појас е 8 часа понапред од UTC (UTC+8).
Извесни региони во источна Азија како Голема Кина исто така користат часовни појаси со истото отстапување, но под различни називи како Чунгјуенско стандардно време, Хонгконшко време, Макајско стандардно време, Филипинско стандардно време, Сингапурско стандардно време итн.
НР Кина применувала летно сметање на времето од 1986 до 1991 г, но сега тоа е укинато.
Други појаси во континентална Кина
Иако единствената официјална часовен појас во НР Кина е Пекиншкото време, Народникот конгрес на Ујгурскиот Автономен Регион освоил употреба на т.н. Урумчиско време (UTC+6), кое е два часа зад Пекинг бидејќи се наоѓа во најзападниот дел на Кина. Месното население го користи ова време, иако истото не е официјално признаено.
Наводи
Time in China
Сојомбо писмо
Сојомбо писмото (монголски: Соёмбо бичиг/ soyombo bichig) е писмо развиено од монголските монаси и научникот Ѕанабаѕар во 1686 година за пишување на монголски јазик. Истото писмо се користи за пишување и на тибетски јазик и санскритски јазик. Специјален знак од писмото, наречено сојомбо стана национален симбол на Монголија и е дел од знамето на Монголија од 1921 година и на грбот на Монголија од 1992 година.
Создавање
Сојомбо писмото било создадено како четврто писмо за пишување на монголски јазик, само 38 години по создавањето на чистото писмо. Според постоечка легенда во Монголија, Занабазар видел знаци во вид на букви на небото што тој подоцна ги претворил во писмо за пишување. Името на писмото сојомбо е поврзано со таа легенда, па така на санскритски јазик сојомбо значи самоздадено. Писмото е слоговни и засновано на девангарското писмо, а додека формите на буквите потекнуваат од индиското ранџанско писмо. Денес не е познато за сигурно дали Ѕанабаѕар го создал писмото комплетно сам или позајмувал од други јазици.
Употреба
Источните Монголци го користеле писмото само за церемонијално и декоративно писмо. Ѕанабаѕар го создал писмото за преведување на будистички текстови од санскритски или тибетски, и тој и неговите ученици го користеле само за тоа. Бидејќи писмото било премногу комплицирано за секојдневна употреба, неговата употреба денес веќе не постои. Покрај историските документи, тоа може да се најде на храмови. Исто така се користи и за изучување на монголскиот јазик и неговиот развој.
Сојомбо знакот
Монголците ги дале следните значења на елементите на симболот (од горе па надолу):
Уникод
Сојомбо не е кодиран според Уникод 5.0. Има иницијатива за вклучување во низата 11100-1113F.
Прва македонска кошаркарска лига 2020/21
Првата македонска кошаркарска лига 2020/21 - 29. издание на Првата македонска кошаркарска лига. Распоредот на натпреварите бил најавен на 11 септември 2020. Сезоната започнала на 31 октомври 2020 година, а ќе заврши во јуни 2021 година.
Според првичниот план требало да има Прва лига, Супер лига и Плеј-аут, и Разигрување и четири екипи да отпаднат од натпреварувањето. Но поради доцнењето во распоредот поради неодиграни натпревари, поради заболени спортски работници од КОВИД-19 или меѓународни натпревари, на 2 април било одлучено да не се игра во Супер лигата односно директно осум екипи (наместо првичните шест) да обезбедат пласман во разигрувањето. Исто така, наместо четири екипи да отпаднат, вака само две екипи ќе излезат од натпреварувањето. Разигрувањето и плеј-аутот ќе бидат одиграни во затворен балон турнир. Поради олеснување на мерките, балон турнирите биле откажани, и се играло според методот дома-гости.
Екипи
1 Академија ФМП го додал спонзорскиот префикс Навико во пролетта таа сезона.
2 Работнички одиграл еден натпревар (1. коло) во салата Градски Парк како домашна екипа.
Персонал
1 До средината на април, капитен на Кожув бил Димитар Караџовски, сè до неговото заминување од клубот.
2 До 8. коло капитен на Куманово 2009 бил Миодраг Тодоровиќ, сè до неговото заминување од клубот.
Димитар Караџовски
Тренерски смени
1 Поради здравствени причини Марјан Илиевски бил тргнат од главното тренерско место, но останал главен тренер за следната сезона.
Табела
Извор: Кошаркарска федерација на Македонија
Местоположба според коло
Табелата ги покажува позициите на екипите по секое целосно завршено коло.
Плеј-аут
Опстанокот бил игран според методот најдобар во три натпревари. Во оваа фаза се соочиле 9. против 12., и 10. против 11.
NGC 5979
NGC 5979 — планетарна маглина во соѕвездието Јужен Триаголник, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5979 се споменува и како PK 322-5.1, ESO 136-PN3, CS=13.1.
Откривање
Објектот е откриен на 24 април 1835 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5979 е од видот PN. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 11,8 m. NGC 5979 има само една позната привидна димензија, која изнесува 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 15 ч 47 м 41,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -61° 13' 2"".
Други поделби
Проучување на NGC 5979 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 453; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 9023. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Бранко Радичевиќ
Бранко Радичевиќ (српски: Бранко Радичевић; Славонски Брод, 28 март 1824 - Виена, 1 јули 1854) - српски поет од времето на романтизмот.
Животопис
Радичевиќ е роден во Славонски Брод на Сава 28 март 1824 во семејство на Тодор и Ружа Радичевиќ, ќерка на богат вуковарски трговец Јанко Михајловиќ. Бидејќи е роден ден во очи свети Алексиј, по него го добил и името кога е крстен утредента. Пред објавувањето на својата прва книга, своето име ќе го промени во Бранко. Бранковиот татко Тодор бил чиновник, но исто така се занимавал и со литература и го превел од германски јазик Шилеровиот „Вилијам Тел“. Бранко имал брат Стеван и сестра Амалија, која умрела во втора година од животот. Неговото потекло било предмет на расправи, а по едно предание предци му се од Зетеа. Неговото семејство 1830 се преселува во Земун, каде Бранко завршил пет одделенија српска (1830—1832) и германска (1832—1835) основна школа. Во гимназијата во Сремски Карловци се запишал 1836. Сремски Карловци и околното Стражилово имале големо влијание на Бранковите подоцнежни дела, од кои најпознати се „Ученичка разделба“(„Ђачки растанак“), во кој ја израѕува својата желба да биде тука и погребан. По завршено шесто одделение во Сремски Карловци, седмо и осмо одделение е завршил во Темишвар, каде татко му бил преместен 1841 година. Во Темишвар починал брат му Стеван. Година 1843 запишал студии по право во Виена, но после три години студирање се откажува од факултетот. Старото пријателство на семејството Радичевиќ со Вук Караџиќ било најдобрата препорака на Бранко за стапување во кругот на Вуковите соработници и пријатели. Кога му починал братот Стеван, Бранко се збратимил со друг млад Вуков следбеник Ђуро Даничиќ.
Бранко Радичевиќ бил следбеник на идејата на Вук Караџиќ. Својата збирка под наслов „Песни“(„Песме“) ја напишал на народен јазик. Бранко Радичевиќ пишувал љубовни и родољубиви песни. Кога се разболел, почнал да пишува тажни песни (елегии).
Поради револуцијата која ја зафатила Хабсбуршката монархија, Радичевиќ го напуштил Виена и живеел во разни места во Срем. Славата која му ја донеле првите песни била голема и во Кнежевство Србија, во кое доаѓал неколкупати. Во страв неговото присуство да не предиѕвика немири помеѓу училишната младина, властите го протерале од Белград.
Во тоа време почнал да се разболува од туберкулоза. Се вратил во Виена 1849 и запишал студии по медицина, но продолжил да се занимава со книжевност и 1851 година објавил уште една збирка песни.
Радичевиќ починал на 1 јули 1853 во бечката болница на рацете на Вуковата жена Ана. Имал 29 години. Посмртно збирката песни ја објавил неговиот татко 1862. Српската младина ја исполнила песниковата желба и 1883 године ги пренела неговите остатоци од Виена на Стражилово.
По него се викаат плоштадите во Сремски Карловци и Земун.
Творештво
Поради краткиот живот, творештвото на Радичевиќ е скромно по обем и се состои од збирките:
Влијание
Јован Дучиќ смета дека Радичевиќ засекогаш ќе остане како поет кој луѓето го читаат на возраст од дваесетина години, зашто тој ги опеал страстите и идеите на младиот свет. По повод преселувањето на посмртните останки на Радичевиќ во Стражилово (според неговата лична желба), српскиот поет Јован Јовановиќ - Змај ја напишал песната „Бранковата желба“ (Бранкова жеља). Исто така, и српскиот поет Бранко Миљковиќ напишал песна во чест на Радичевиќ, со наслов „Бранко“. Денес, неговото име го носат плоштадите во Сремски Карловци и во Земун, како повеќе училишта во Србија.
NGC 1599
NGC 1599 — спирална галаксија во соѕвездието Еридан, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1599 се споменува и како MCG -1-12-16, IRAS 04292-0441.
Откривање
Објектот е откриен на 14 декември 1881 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1599 е од видот Sc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,7 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,1 m/лм2. NGC 1599 има привидни димензии од 0,9' х 0,8'.