cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Влае
Влае — урбанизирана населба, составена од две поднаселби означени како Влае I и Влае II. Влае е во состав на Општина Карпош, Скопје. Населбата Влае се наоѓа во западниот дел на Скопје, меѓу населбите Ѓорче Петров (на запад), Злокуќани (на север), Хром (на југ) и Карпош IV (на исток). Наслебата лежи од левата страна на реката Вардар. Низ Влае поминува прометниот булевар „Партизански одреди“, што ја прави населбата минувалиште за речиси сите што патуваат од Скопје кон Тетово.
Објекти во Влае
Поголемиот дел од Влае се состои од куќи и бараки. Единствените згради во Влае се комплексот згради Порта Влае, покрај неколкуте станбени згради што се наоѓаат на границата со Хром и се високи до 5 катови. Порта Влае претставува трговски центар, составен од 5 згради со бела пикувана фасада. Во приземјето и на мезанинот има деловни простории, а останатиот дел се станови. На кејот на реката Вардар, на северната страна од мостот „Обединети нации“ се наоѓаат бројни луксузни куќи и имоти. Јужно од мостот се наоѓаат фудбалски и кошаркарски игралишта и детско игралиште. Во Влае се наоѓа и таканаречениот железнички мост (сега булевар), јужно од „Обединети нации“, што значително го скратува патот од Влае и Хром до Тафталиџе и Капиштец. Во населбата има едно основно училиште, „Димо Хаџи Димов“ коешто се наоѓа јужно од булеварот „Партизански одреди“. Во училиштето учат околу 1700 ученици, без предучилишните од градинката во истото училиште. Поранешното име на училиштето било „Јосип Броз - Тито“. Друг познат објект во Влае е познатата продуцентска куќа К-15. Долго време во изградба беше познатиот пешачки надвознички мост „Влајко“. Поставен е поставен на многу непрометно место, на околу 100 м од главниот пешачки премин на булеварот „Партизански одреди“, што ја прави неговата улога многу незначителна.
Историја
Според традиционалните преданија, селото е создадено во подалечното минато со преселба на жители од Горно Нерези на падините на Водно.
На крајот од XIX век Влае било село во Скопската каза. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Влае имало население од 40 жители, сите Македонци христијани. За селото Влае, Јордан Хаџи Константинов - Џинот забележал дека било расположено на брегот на реката Вардар и имало околу 2.000 врби и било „едно село највесело“.
Сиракуза
Сиракуза (Siracusa, на месниот говор: Sarausa) — град во јужна Италија. Четврт град по големина на островот Сицилија и најголем град и административен центар на истоимениот округ Сиракуза.
Сиракуза е позната како наследник на истоимениот старогрчки град, кој бил најмоќно средиште на Голема Грција, место каде што живеел Архимед. Денеска остатоците од Сиракуза се под заштита на УНЕСКО.
Сиракуза во Италија е позната како најјужен град во државата со повеќе од 100 илјади жители.
Географија
Сиракуза се наоѓа во јужна Италија. Од престолницата градот Рим е оддалечена околу 860 км јужно, а од Палермо 260 км југоисточно. Најблизок поголем град е Катанија, сместена 66 км посеверно.
Клима
Климата во Сиракуза е средоземна.
Вера (Шпанија)
Демографија
Source: INE (Spain)
Сиракуза
Води
Сиракуза е сместена во крајниот југозападниот дел од Јонското Море. Градот се наоѓа на северниот брег на Сиракускиот Залив, каде стариот дел од градот се наоѓа на островот.
Нов век
Во текот на неколкуте векови на постоењето на Кралството Сицилија имало неколку владетелски куќи на чело со - Норманите, Анжујците, Арагонците, Савоите, Хабсбурговците, Бурбоните. Конечно, Сиракуза во 1860 година велегува во состав на Кралството Италија. По соединувањето на државата Сиракуза, таа станува важно пристаниште и пазар, што е и денеска. Меѓутоа, повеќевековниот јаз на Југот и Северот ни ден денес не надминат, па жителите на Сиракуза и понатаму се чувствително посиромашни од жителите на поголемите градови на север во Италија.
Население
Според податоците, во градот во ноември 2016 година живееле 122.051 становници.
Во 2008 година Сиракуза имала преку 120.000 жители, 3 пати повеќе во однос на почетокот на XX век. Во последните години бројот на населението во градот стагнира.
Градот денес има мал удел на имигрантско население (2%), највеќе од Источна Европа, северна Африка и јужна Азија.
Градски знаменитости
Сиракуза има голем број на знаменитости. Најважни се оние античките, каде честопати не може точно да се разликува што е старогрчко, а шта староримско:
Градот има и убави згради од неколкуте претходни векови:
Стопанство
Со градската економија доминира пристаништето, а жителите на Сиракуза работат на пристаништето, бродоградилиштата, прехрамебната индустрија, индустријата за преработка на метали, како и на хемиската индустрија. Околината е позната по култивирање на јужно овошје.
The Cure
The Cure се англиска рок група основана во Кроли, Сасекс во 1976. Групата поминала низ неколку промени на составот. Единствениот постојан член е фронтменот, гитарист и главен текстописец Роберт Смит, познат по неговата бушава и долга коса, бледо лице и размачкан кармин.
Тервел
Тервел (уште и Тербел) е хан кој управувал со Бугарија од околу 700 до 721 година. Се претпоставува дека бил син на ханот Аспарух.
Сојузот со Јустинијан II
Неговото управување се одликува со активна надворешна политика, а поточно со Византија. Во 705 година императорот Јустинијан II Ринотмет, преку Херсон пребегал кај него. Тервел се согласил да му помогне да се врати на престолот и со 15 000 војска дошол пред ѕидовите на Цариград. Јустинијан успеал да си ја врати круната, а на Тервел му ја дал покраината „Загоре“ и многу скапи дарови и титулата „кесар“ (цезар), совладар. Но во 708 Јустинијан решил да си ја врати земјата и се кренал на поход. Двете војски се судриле крај Анхиало, при што Бугарите победиле. Во 716 година склучил нов мировен договор со Византија, според кој таа и го признава правото на Бугарија врз Загоре, се задолжува да и плати скапо црвено крзно, обете земји да си ги враќаат бегалците, а стоки да се увезуваат само ако имаат државен печат. Се смета дека релјефот Мадарски коњаник е исечен по негова наредба.
Дебело црево
Дебелото црево (латински: intestinum crassum) е дел од системот за варење кој се надоврзува на тенкото црево. Долго е околу 1,5 метри, но, за разлика од тенкото, има поголем пречник. Се диференцира на 3 дела:
Дебелото црево е мускулно лигавичен цевчест орган и претставува завршен дел од системот за варење. Неговата должина изнесува околу 1,5 метри. Започнувајќи од десната бедрена јама дебелото црево формира рамка околу витките од тенкото црево. На дебелото црево се разликуваат три дела: слепо црево, сито црево и право црево.
Слепото црево долго околу 8 cm. Во него завршува тенкото црево со илеоцекалниот отвор (ostium ileocecale). На отворот се наоѓа илеоцекален залосток изграден од две лигавични дипли. Залистокот го затвора отворот спречувајќи го враќањето на цревната содржина од дебелото во тенкото црево. На слепото црево е придодаден еден слеп црволик израсток (appendix vermiformis) погрешно означен како “слепо црево”. Дожината на апендиксот е променлива, но најчесто 7–8 cm.
Ситото црево според патот и местоположбата се дели на четири дела: нагорен колон (colon ascendens), напречен (colon transversum), надолен (colon descesens) и сигмоиден колон (colon sigmoideum). Меѓу нагорниот и трансферзалниот колон се наоѓа десен агол или флексура, а меѓу напречниот и надолниот колон се наоѓа лева количина флексура. Нагорниот и надолниот колон се неподвижни и сраснати за задниот стомачен ѕид, додека напречниот и сигмоидниот колон се слободни и подвижни.
Анусното црево се наоѓа во малата карлица и тоа пред крстната и тртничката коска. Неговата должина изнесува 12 до 15 cm. Крајниот дел од ректумот завршува со анус (anus). Кружниот слој од мускулатурата на ректумот над анусот гради внатрешен сфинктер инервиран од симпатички влакна. Околу него се наоѓа еден напречно пругаст мускул, тоа е надворешен сфинктер на анусот.
Функција на дебелото црево
Варење и репсорпција на храната речиси во потполност се остварува во тенките црева. Црвениот сок од дебелото црево не содржи ферменти. Главната компонента му е муцинот, а електрохемиската реакција му е алкална.
Во почетниот дел на дебелото црево делумно се одвива варење на недоварените производи под влијание на ферментите што дошле со химусот од тенкото црево. Во исто време, тука завршува и ресорпцијата на минималните количини на глукозата, аминокиселините, масните киселини и глицеролот.
Дебелото црево се одликува со богата црвена флора која во нормални случаи не му пречи на човекот. Црвените бактерии со своите ензими ги разградуваат белковините, јаглехидратите и нивните деградациони производи при што во дебелото црево се создаваат гасови: јаглерод диоксид, водород, сулфурводород, метан, азот и токсичните материи: индол, скатол, амонијак и др. Најголем дел од овие материи се елиминираат од организмот, а еден дел се ресорбираат и неутрализираат од страна на хепарот.
Цревните бактерии учествуваат во разградбата на целулозата. Некои од нив се одговорни за синтеза на витамините, како што е случај со витаминот К.
Движења на дебелото црево
Со перисталтичните движења химусот преку илеоцекалната валвула се префрла во дебелото црево. Долж дебелото црево химусот се движи по пат на пендуларните и перисталтичните движења. Движењата се бавни, а со тоа се објаснува и долгото забавување на остатоците од храната во дебелото црево. Дебелото црево е инервирано од вегетативноит нервен систем (симпатикус и парасимпатикус).
Ресорпција на дебелото црево
Натриумовите јони се ресорбираат по пат на активен транспорт. Настанатите промени со електричниот потенцијал ги повлекуваат и хлорните јони од празнината на дебелото црево. Тоа предизвикува создавање на разлика во осмотскиот притисок меѓу цревната празнина и цревната лигавица, па затоа водата го следи патот на натриумовите и хлорните јони. На тој начин се остварува ресорпција на водата од дебелото црево. Ресорбираните материи влегуваат во портален крвоток.
Лигавицата на дебелото црево лачи бикарбонатни јони во цревната празнина. Бикарбонатите вршат неутрализација на киселите производи во химусот настанати од активноста на цревните бактерии врз хранливите производи во химусот.
Во почетниот дел на дебелото црево под влијание на цревната флора се создаваат следниве витамини: витаминот К, витаминот Б12, тиаминот и рибофлавинот.
Создавање на гасови во дебелото црево е резултат на активноста на цревните бактерии.
Дигестија во дебелото црево
Дигестијата и ресорпцијата на храната завршуваат во дебелото црево. Во отсуство на ензими во цревниот сок од дебелото црево, активна е цревната микрофлора која ги разградува несварените состојки од храната. Како последица се ослободуваат гасови (јаглерод диоксид, сулфур, водород, метан, азот и токсични материи, како амонијак скатол итн.). Одделни видови на бактерии учествуваат во биосинтезата на витамините К, B12, B2 и B1). При долготрајна терапија со антибиотици, оваа флора може да се уништи, што е негативна последица.
Во дебелото црево, од несварените состојки на храната, секретите и цревните микроорганизми се формира фецесот. Во него понекогаш можат да се најдат и цревни паразити. Тој се отстранува од организмот преку контракцијата на мазните и напречно-пругавите мускули со процесот дефекација.
Активна апсорпција на натриум, хлориди и вода
Слузницата на дебелото црево може активно да апсорбира натриум. Отстранувањето на натриум од луменот на цревото создава силен електричен потенцијал на мембраната, кој предизвикува да од цревото во интерстицијската течност поминат и хлориди и други негативни јони. Заради тој механизам многу малку натриумов хлорид се губи во фецесот. Апсорпцијата на натриум и хлорид предизвикува осмотска апсопција на вода, така да, и малку вода се губи во фецесот. Општо земено, во фецесот заостануваат во најголема мера нетопив калциумов фосфат, но и тој заостанува само во умерена количина. Столицата покажува тенденција да содржи и голема концентрација на бикарбонати, бидејќи доста слабо се апсорбираат големи молекули на бикарбонатни јони низ слузницата; во тоа се разликува од хлоридот кој со леснотија се апсорбира. Неапсорбираниот бикарбонат предизвикува надворешната површина на фекалните маси да биде алкалична, додека во внатрешноста на фецесот заради бактериски активности обично развива киселост.
Бактериска активност во колонот
Во деловите од колонот каде се врши апсорпција има многу бактерии, особено B. coli. Тие можат да сварат мала количина на целулоза, па на тој начин да можат да го осигураат нивниот организам со неколку калории дневно. Во човекот тоа е толку малку, па може да се занемари, но во хербиворните животинки тој извор на енергија понекогаш е многу значаен. Витаминот К, витаминот B12, тиамин, рибофлавин и различни гасови, кои го формираат, ако не цел, тогаш добар дел од флатусот (прдеж) кој се создава во колонот, а има и други супстанции кои настануваат како последица од бактериска активност. Особено е важен витаминот K, бидејќи количината на тој витамин во конзумираната храна во нормални околности е недостатна за да коагулацијата на крвта се одржува адекватно.
Состав на фецесот
Фецесот нормално се состои од околу 75% вода, а преостанатите 25% е груб материјал кој се состои од 30% мртви бактерии, 10 до 20% масти, 10 до 20% аноргански состојки, 2 до 3% белковини од нив околу 30% се несварени груби остатоци на храна или сосушени состојки на сварливи сокови, како што се жолчни пигменти или клеточен дебрис (мртво ткиво). Голема количина на масти доаѓа од неапсорбираната масна киселина од храната или од мастите кои ги создаваат бактериите.
Кафената боја на фецесот е заради стеркобилинот и уробилинот кој доаѓа од билирубенот. Смрдеата ја предизвикуваат главно производите на бактериската активност; оваа се разликува од човек до човек, а тоа зависи од тоа каква е чија бактериската флора во колонот и од видот на храната која се конзумира. Одориферни производи за кои станува збор се: индол, скатол, меркаптани и сулфуроводород.
Наводи
Arthur C. Guyton, M.D. - Учебник по медицинска физиологија.
Космос-2213
Космос-2213 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, Русија на 20 октомври 1992 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 220 килограми. Космос-2213 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 114,0 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,6°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1414 км, а најмалото на 1412.
Џуно (филм)
„Џуно“ (Juno) е мелодраматичен филм од 2007 г. Филмот е американска режирана од Џејсон Реитман. Приказната е за 16 годишно девојче кое останува непланирано бремена од нејзиниот најдобар другар. Филмот е номиниран во 3 категории за Оскар, а исто така имаше и 3 номинации за Златен глобус.
Заплет
Џуно Мекгаф (Елен Пејџ) е 16 годишна средношколка од Минесота. Таа открива дека е девет недели бремена со дете од нејзиниот обожавател и пријател Поли Бликер (Мајкл Цера). И покрај тоа што првично се определува за абортус, во последен момент се предомислува и прави планови за посвојување на детето. Со помош на нејзината пријателка Леа, Џуно пребарува по Пенисејвер (огласник) и наоѓа пар за кој мисли дека може да обезбеди соодветен дом. Заедно со нејзиниот татко, Мек, Џуно се запознава со парот, Марк и Ванеса Лоринг (Џејсон Бејтман и Џенифер Гарнер), во нивниот ексклузивен дом и ги финализира подготовките за затворено посвојување.
Летни олимписки игри 1932
X Летни олимписки игри — олимпијада одржана во Лос Анџелес во 1932 година. Немало противкандидати за избор на град-домаќин на Олимписките игри. На игрите учествувале помалку од половина од бројот на спортистите коишто учествувале на игрите 4 години пред тоа во Амстердам. Поради Големата светска економска криза, многу земји немале пари да им го платат патот на своите натпреварувачи до Лос Анџелес. Американскиот претседател Херберт Хувер не го посетил Лос Анџелес за време на одржувањето на Олимписките игри со што станал првиот шеф на држава којшто не го посетил градот-домаќин на Олимписките игри од неговата земја.
Земји-учеснички
На Летните олимписки игри - 1932 во Лос Анџелес учествувале спортисти од 37 земји. На игрите дебитирале Колумбија и Кина која настапила со само еден натпреварувач.
Колева Чешма (Крушица)
Колева Чешма — археолошко наоѓалиште во светиниколското село Крушица. Наоѓалиштето претставува средновековна црква и некропола. На 1 км јужно од селото се распознаваат темели градени од камен и варов малтер, а се среќаваат и грамади од кршен камен.
Колонизација на Антарктикот
Колонизација на Антарктикот се однесува на воспоставување на цивилни населби на Антарктикот со луѓе, вклучително и семејства, кои живеат на континентот Антарктик. Во моментов, континентот е домаќин на само две цивилни колонии, аргентинската администрација Базата Есперанца и чилеанската Вила Лас Естрелас, исто така како околу 70 научни и воени бази со главно привремена минлива популација на научници и помошен персонал од луѓе од целиот свет. Антарктикот е единствениот континент на Земјата без домородни луѓе, и покрај неговата близина со Аргентина и Чиле на Антарктичкиот Полуостров. Во моментов, научниците и персоналот од 30 земји живеат на околу 70 бази (40 во текот на целата година и 30 само лето), со приближно население од 4.000 во лето и 1.000 во зима. Имаше најмалку единаесет раѓања на луѓе на Антарктикот, почнувајќи со едно во 1978 година во Аргентинска населба, со уште седум во таа база и три во чилеанска населба.
Антарктичкиот договорен систем се серија меѓународни договори, во моментов ги ограничуваат активностите на Антарктикот. Ќе треба да се измени или напушти пред легално да се случи дополнителна колонизација од големи размери (што се совпаѓа со националните територијални претензии), особено во однос на Протоколот за заштита на животната средина кон Договорот за Антарктикот.
Минатите шпекулации за колонизација
Бакминстер Фулер, развивачот на геодетската купола, ја покрена можноста за антарктик градови со купола што ќе овозможи контролирана клима и градби подигнати под куполата. Неговиот прв специфичен објавен предлог за град со купола во 1965 година го дискутираше Антарктикот како најверојатна прва локација за таков проект. Втората база во станицата Амундсен-Скот (управувана 1975-2003) наликува на намалена верзија на оваа идеја; тој е доволно голем за да покрие само неколку научни градби.
Во 1971 година, тим предводен од германскиот архитект Фреи Ото направи физибилити студија за градска купола на поддржана од воздух градска купола на два километри во која може да се сместат 40.000 жители.
Идни услови
Иако денес околината на Антарктикот е многу сурова, условите може да станат подобри во иднина. Се сугерираше дека, како резултат на долгорочните ефекти на глобалното затоплување, на почетокот на 22-от век делови од Западен Антарктик ќе доживеат слични климатски услови како оние кои се наоѓаат денес во Алјаска и Северна Скандинавија.<ref. >> }} Дури и земјоделството и одгледувањето култури би можеле да бидат возможни во некои од најсеверните области на Антарктикот.
Се предлага растенијата и габите да најдат поволна средина околу вулканите на Антарктикот за да растат, што е навестување каде би можеле да се доведат првите земјоделски напори. Се верува дека тие автохтони видови ќе исчезнат со потопло време и доаѓањето на посилни видови. Луѓето се одговорни за воведувањето на 200 до 300 надворешни видови на континентот.
Неодамнешните научни истражувања на област во близина на Јужниот Пол открија висока геотермална топлина што се пробива на површината одоздола.
Михаило Миловановиќ
Биографија
Бил еден од оснивачите на Здружението на ликовни уметници на Србија, воен сликар на Врховната команда на српската војска во Првата светска војна, автор на портрети на српските војводи Радомир Путник, Живојин Мишиќ, Степа Степановиќ и Петар Бојовиќ, генералот Павле Јуришиќ Штурм, кралот Петар I Караѓорѓевиќ и регентот Александар Караѓорѓевиќ.
После каменорезачкиот занает од кој се откажал и година дена помината на усовршување во школата на Антон Ажбе во Минхен, во 1905 година Миловановиќ во Минхен бил студент на Академијата за убави (ликовни) уметности, прво кај професорот Лудвиг Хертерих, а потоа во класата на неговиот наследник Хуго фон Хаберман.
Миловановиќ дипломирал во 1909 година на ликовната Академија во Минхен, а во Србија се вратил на почетокот на Балканските војни во 1912 година како доброволец. Почетокот на I светска војна го дочекал на усовршување во Прага, бил уапсен и после бегството од прашкиот затвор, пеку Германија, Полска, Украина, Црно Море и Романија, стигнал да се приклучи на боиштето на својата Дринска дивизија и со српската војска ја преживеал нејзината голгота.
Асирски календар
Асирскиот календар е месечев календар што почнува од 4750 г. п.н.е., кога бил изграден првиот храм во Ашур. Новата година почнува со првите знаци на пролетта и се празнува како таква до денес.
Месеци
Интеркаларниот месец што се додава кога младата месечина по Адар ќе изгрее пред пролетна рамноденица се нарекува „Ве-Адад“.
NGC 5562
NGC 5562 — спирална галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5562 се споменува и како UGC 9174, MCG 2-37-2, CGCG 75-11, NPM1G +10.0392.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5562 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,7 m/лм2. NGC 5562 има привидни димензии од 0,7' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 20 м 11 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +10° 15' 48"".
Други поделби
Проучување на NGC 5562 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 51227. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 197; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 912. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 65.
Татјана Пинто
Татјана Лофамаканда Пинто (португалски: Tatjana Lofamakanda Pinto, 2 јули 1992 ) е германска атлетичарка, специјализирана за спринт дисциплини. Германски шампион е на 100 метри во 2014 и 2016 година и европски шампион штафета 4 по 100 метри во 2012 година.
Таткото Татјана Пинто е од Португалија, а мајката од Ангола. Таа израснала во нејзиниот роден град Минстер. Во 2012 година Таа завршила средно училиште за социјална и здравствена заштита. Таа во моментов студира социологија.
Спортска биографија
Во 2011 година победила со своите сонародници Александар Бургарт, Катарина Громпа и Ен Лен Фризе на Европското јуниорско првенство во Талин на 4-100 метри штафета со резултат од 43,42.
Во текот на 2016, Пинто го освоила германското првенство на 60 метри, што бил нов личен рекорд. По овој успех, таа имала амбиција да истрча 100 метри под 11 секунди. . Таа станала германски шампион на 100 метри на 19 јуни со 11,22 секунди. На Европското првенство во Амстердам на 100 м завршува како 6-ти во финалето со 11,33 секунди, а со штафета од 4 по 100 метри освоила бронзен медал позади Холандија и Обединетото Кралство.
Во Берлин на 26 јануари 2018 година Татјана Пинто го освоила најдобриот светски резултат во сезоната на 60 метри 7.08, подобрувајќи го резултатот од 7.11 Мириел Ауре од Брегот на Слоновата Коска.
Арма (грофовија)
Арма (Contae Ard Mhacha на ирски и County Armagh на англиски) е грофовија во покраината Алстер во Северна Ирска. Оваа грофовија е една од најмалите во Северна Ирска со површина од 1.254 км2 и има 141.000 жители.
Арма се граничи со езерото Лаут на север, Даун на исток, Тирон на северозапад во Северна Ирска и Лаут ма југ и Монахан на југозапад, во Република Ирска.
Југот на Арма е еден од најмилитаризираните региони во западна Европа. Тука ИРА ужива огромна поддршка и грофовијата го нарекуваат и уште Бандитска област (Bandit Country).
Куќа – сопственици Милош и Динго Меловски (Галичник)
Куќата на Милош и Динго Меловски ― историска куќа во сопственост на галичкото семејство Меловски која е заведена како културно наследство на Македонија.
Историја
Куќата била изградена во 1910 година од страна на семејството Филиповски, односно била градена во времето кога двајца од четворицата браќа, Арсе и Илија, решиле да прават куќи на тоа место. Оваа куќа, од предната страна и над тремската врата, го има името на Арсе. Еден од синовите на Арсе, Дојчин, изградил и трета куќа, веднаш до оваа куќа, но таа куќа е срушена. Вториот син на Арсе, Ристе, имал три деца: Јаков, Каре и Олга. Каре и Јаков немале потомство и најверојатно починале млади. Со тоа, целата куќа припаднала на Олга Филиповска. Во почетокот на 1920тите (веројатно 1923 година), Олга се омажила за Јован Меловски. Тој дошол како домазет во куќата и од тогаш оваа куќа постанала меловска куќа. Јован и Олга имале шест деца: Милош, Риндо, Динго, Илија, Драгица и Мара. Во 1964 година, Јован поради големата потреба од учители, добил можност да предава како учител во Скопје. Согласно 2021 година, куќата е одржувана и употребувана од потомците на Динго и Илија.
170. источен меридијан
170. источен меридијан — меридијан со должина која се протега од Северниот Пол преку Северноледениот Океан, Азија, Тихиот Океан, Нов Зеланд, Јужниот Океан и Антарктикот до Јужниот Пол.
170. источен меридијан образува голема кружница со 10. западен меридијан.
Места
Почнувајќи од Северниот Пол и тргнувајќи на југ кон Јужниот Пол, 170. источен меридијан поминува низ:
Кралство Куско
Кралството Куско било мало кралство на Андите во Јужна Америка, денес Перу. Кралството на почетокот било град-држава основана од Инките во 12 век. Низ следните векови, или преку војна или преку мировни договори, кралството започнало да се проширува и се создала познатата Империја на Инките.
Историја
Своите организирани цивилизациски почетоци Инките ги бележат во 12 век. Под водство на Манко Капак, тие создале мала град-држава Куско, денес во државата Перу во Јужна Америка. Во 1438 година, под водство на Сапа Инка Пачакутек започнал со проширување на територијата на кралството. Територијата што ја освоил денес се споредува со тринаесетте колонии кои ги создале САД во 1776 година. Таа територија ги опфаќала во голем дел Андите.
Подоцна, Пачакутек го реорганизирал кралството во империја позната како Тавантинсују. Новата империја била од федерален систем со Сапа Инка како водач на истата. Под него биле управителите на четирите покраини од кои била создадена империјата: Чинчасују, Антисују, Контисују и Коласују.
Прва династија
Во историјата малку се знае за првата династија Сапа Инки. Нивното владеење започнало со Хурин и опсегот на владеење не се проширил надвор од границите на Кралството Куско. Нивното потекло е тесно сврзано со митското основање на Куско. Династијата била основана од Манко Капак, кој се сметал за син на богот на сонцето и негови наследници се: Синчи Рока, Локе Јупанки, Мајта Капак и Капак Јупанки. Како репутација на Сапа Инките, наредните владетели се именувале како „капак“ или воен водач и „синчи“ или водач. Како почеток на династијата се смета 1200 година.
Втора династија
Втората династија владеела со Тавантинсују, и не е дел од управувачката структура на Кралството Куско.
Гилгамеш (појаснување)
Гилгамеш може да се однесува на:
Космос-2214
Космос-2214 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, Русија на 20 октомври 1992 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 220 килограми. Космос-2214 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 114,1 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,5°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1423 км, а најмалото на 1412.
Ордубад (округ)
Ордубад е административен округ во Азербејџан.
Дихлор хептоксид
Дихлор хептоксид е хемиско соединение со формула Cl2O7. Овој хлор оксид е анхидрид на перхлорна киселина. Се добива со внимателна дестилација на перхлорна киселина во присуство на дехидрирачкиот агенс фосфор пентооксид:
Хлор(VII) оксидот може да се дестилира од смесата.
Лена Штигрот
Лена Стигрот (германски: Lena Stigrot, 21 декември 1994) е германска одбојкарка, која игра како надворешен-спајкер. Таа е дел од репрезентацијата на Германија.
Дихлор хептоксид
Може да се формира и со осветлување на мешавини од хлор и озон. Полека се хидролизира назад до перхлорна киселина.
Структура
Cl2O7 е ендергонска молекула, што значи дека е суштински нестабилна, се распаѓа до нејзините составни елементи со ослободување на енергија:
Cl2O7 е свиткан со Cl−O−Cl агол од 118,6° и дава симетрија на молекулата C2. Крајните Cl−O растојанија се 1,709 Å и растојанијата Cl=O се 1,405 Å. Во ова соединение, хлорот постои во неговата највисока формална оксидациска состојба од +7, иако врската во оваа молекула е значително ковалентна.
Хемија
Дихлор хептоксид реагира со примарни и секундарни амини во раствор на јаглерод тетрахлорид за да добие перхлорни амиди:
Тој, исто така, реагира со алкени за да добие алкил перхлорати. На пример, тој реагира со пропен во раствор на јаглерод тетрахлорид за да добие изопропил перхлорат и 1-хлоро-2-пропил перхлорат.
Дихлор хептоксид реагира со алкохоли за да формира алкил перхлорати.
Дихлор хептоксид е силно кисел оксид, а во раствор формира рамнотежа со перхлорна киселина.
Безбедност
Иако е најстабилен оксид на хлор, Cl2O7 е силен оксидатор, како и експлозив што може да се активира со пламен или механички удар или со контакт со јод. Сепак, тој помалку силно оксидира од другите оксиди на хлор и не напаѓа сулфур, фосфор или хартија кога е ладно. Ги има истите ефекти врз човечкото тело како елементарниот хлор и бара исти мерки на претпазливост.
Месјеов каталог
Месјеов каталог — каталог на астрономски објекти попишани за првпат од францускиот астроном Шарл Месје во 1771 г. Изворниот повод за каталогот е фактот што Месје бил ловец на комети и негодувал кога ќе забележел објекти што личеле на комети, но се испоставувало дека не биле комети. Затоа составил список на овие објекти, во соработка со неговиот помошник Пјер Мешен.
Италијанскиот астроном Џовани Батиста Ходиерна објавил сличен ваков список уште во 1654 г., но истата не извршила никакво влијание и веројатно не му била позната на Месје.
Списоци и изданија
Во првото издание се содржат 45 објекти, со броеви од M1 до M45. Конечниот список во издание на Месје содржел вкупно 103 објекти, но истиот потоа претрпел последователни дополнувања од страна на други астрономи, наведувајќи ги издавачите да ставаат прибелешки за тоа дали Месје и Мешен знаеле за објектот. Првата ваква додавка ја направил Камил Фламарон во 1921 со објектот Месје 104 откако ја пронашол Месјеовата забелешка во неговиот примерок на каталогот од 1781 г. Во 1947 г. Хелен Соер Хог ги додала објектите M105 до M107, проследена од Овен Џинџерич, кој во 1960 г. ги додал M108 и M109 и Кенет Глин Џонс со M110. Мешен го забележал објектот M102 и му го соопштил на Месје. Подоцна самиот Месје признал дека таков објект не постои, туку дека се работи за повторно набљудување на објектот M101. Некои извори ја споменуваат галаксијата NGC 5866 како M102, но нејзиниот опис не одговара на забелешките на Мешен.
Конечниот каалог на Месје бил вклучен во Connaissance des Temps 1784 („Познавање на времето“, обј. 1781). Овие објекти и денес се познати по нивниот „Месјеов број“ од овој список.
Бидејќи Месје живеел и работел во Франција (што е на северната полутопка), неговиот список содржи само објекти од северниот небесен пол, до небесна ширина од околу − 35,7°. Во списокот не стојат голем број импресивни објекти од јужното небо како Големиот и Малиот Магеланов Облак.
Краток преглед на астрофизиката на секој Месјеов објект може да се најде во книгата Concise Catalog of Deep-sky Objects.
Елизабета од Данска (електорка на Бранденбург)
Елизабета од Данска, Норвешка и Шведска (24 јуни 1485 - 10 јуни 1555 година) била скандинавска принцеза која станала Електрика од Бранденбург како сопруга на Јоаким I Нестор, електор на Бранденбург. Таа била ќерка на кралот Ханс од Данска, Норвешка и Шведска и неговата сопруга, Кристина од Саксонија.
Биографија
Како дете, Елизабета имала блиска врска со нејзиниот брат, подоцнежниот крал на Данска, Кристијан II. Таа знаела да чита и пишува и на дански и на германски. На 10 април 1502 година се омажила за Јоаким I Нестор, изборник на Бранденбург, на двојна венчавка заедно со нејзиниот вујко, идниот крал Фредерик I од Данска и нејзината снаа Ана од Бранденбург. Елизабет и Јоаким доста добро се согласувале во првите дваесет години од нивниот брак и хармонично коегзистирале. Таа ја примила својата мајка во 1507 година, присуствувала на свадбата на нејзиниот брат Кристијан во 1515 година и го примила Кристијан во 1523 година.
Нејзиниот сопружник бил жесток приврзаник на римокатоличкото православие за време на реформацијата. Во 1523 година, таа ја посетила проповедта на Мартин Лутер со нејзиниот брат и нејзината снаа и станала убеден протестант. Во 1527 година, таа ја примила протестантската заедница јавно: тоа значел јавен прекин со Католичката црква и предизвика лконфликт со нејзиниот сопруг. Во 1528 година, нејзиниот сопруг побарал свештенички совет од Католичката црква дали треба да се разведе, да ја погуби или да ја изолира доколку таа одбие да се откаже од новото убедување. Црковниот собор одговорил дека тој треба да ја затвори.
Елизабета побегнала на дворот на нејзиниот вујко, Јован, изборник на Саксонија, и избила јавна дебата: протестантските монарси и нејзиниот брат ја поддржале, Лутер ја поддржал нејзината слобода да го остави сопругот поради нејзината религија и таа изјавила дека ќе се врати. само ако ѝ се дозволи да го задржи своето убедување и ако нејзиниот сопруг се откаже од својата прељуба и неговиот интерес за астрологијата. Инаку, таа предложила да се разделат, мислејќи на разделбата на сопствените родители во 1504 година. Таа добила резиденција во близина на Витенберг. Нејзиниот сопруг одбил да ѝ даде додаток и им забранил на синовите да ја посетуваат. Во 1532 година, нејзиниот вујко починал, а нејзиниот брат бил затворен, а таа ги изгубила своите поддржувачи.
Во 1535 година, нејзиниот сопруг умрел и нејзините синови ја замолиле да се врати во Бранденбург, но се предомислиле кога таа побарала парохиите во нејзиниот мираз да станат протестантски. Конечно се вратила во 1545 година и останала во Спандау.
Бракот на нејзиниот син Јоаким II Хектор, електор на Бранденбург, со Хедвиг Јагиелон не ја задоволил Елизабета. Католичките богослужби се одржувале за Хедвиг во нејзината приватна капела, а Електриката на Давагер исто така била несреќна затоа што Хедвиг не знаела да зборува германски.
Проблем
Децата на Елизабета биле следниве:
Црн дроб
Црн дроб (латински: hepar) или црн џигер — најголемата жлезда кај цицачите. Тежи околу 2 кг. Сместен е на десната страна од стомачната празнина, под дијафрагмата. Се состои од лев и десен резен. Во десниот резен е сместено жолчното ќесе.
Структура
Црниот дроб е црвено-кафеав орган во облик на клин со два лобуси со нееднаква големина и форма. Човечкиот црн дроб обично тежи приближно 1,5 kg и има ширина од околу 15 cm. Постои значителна варијација во големината помеѓу поединците, при што стандардниот референтен опсег за мажи е 970-1.860 g и за жени 600-1,770 g. Тоа е и најтешкиот внатрешен орган и најголемата жлезда во човечкото тело. Сместено во десниот хипохондриум, епигастриумот и досега до лев хипохондриум на абдоминалната празнина, лежи веднаш под дијафрагмата, десно од желудникот и над жолчното кесе.
Физиологија
Црниот дроб е и жлезда со најголем број функции, над 500. Некои од поважните се:
ја создава жолчката за варење на мастите, помага во одржувањето на нивото на шеќерот во крвта, создава крвни белковини, го помага згрутчувањето на крвта, го контролира создавањето и размножувањето на крвните зрнца, ги складира витамините, ги отстранува отровите, ја складира енергијата, создава топлина и уништува микроорганизми системот за варење.
Васкуларизација
Црниот дроб добива двојно снабдување со крв од хепаталната портална вена и хепаталните артерии. Хепаталната портална вена обезбедува околу 75% од снабдувањето со крв на црниот дроб и носи венска крв исцедена од слезината, гастроинтестиналниот тракт и панкреас. Хепаталните артерии го снабдуваат црниот дроб со артериска крв богата со кислород, со што ја опфаќа преостанатата четвртина од неговиот проток на крв. Кислородот се обезбедува од двата извора; околу половина од побарувачката на кислород на црниот дроб се задоволува од хепаталната портална вена, а половина од хепаталните артерии. Хепаталната артерија има и алфа- и бета-адренергични приемници; затоа, протокот низ артеријата е контролиран, делумно, од спланхничните нерви на автономниот нервен систем.
Посејдонов Океан
Посејдонов Океан  бил океан што постоел за време на периодот Мезопротерозоик (од 1,6 до 1,0 милијарди години) од геолошка временска скала.
Почнал да се формира кога жешка точка (геологија) се судрила со литосфера која веќе беше во режим на проширување што дозволи да се случи расцепување на почетокот на жариштето вулканизам што го создаде Голема магматска провинција Мекензи.
Ова жариште, познато како жариште на Мекензи, произведе пасивно раздвојување за да формира тројна спојка. Како што продолжија да растат два од расцепените краци, тие го создадоа басенот на океанот Посејдон.
Третиот дел од пукнатината не можешл целосно да се отвори, формирајќи аулакоген, длабок и тесен дел од Земјината кора, спуштен во однос на околината по стрмен или вертикален расед, во основата на древна платформа, покриена со капак на платформата. .
Задолжителна резерва
Задоложителната резерва (англиски: legal reserves, reserve requirement) е стандарден инструмент на монетарната политика, кој ги обврзува банките да издвојуваат средства на своите сметки кај централната банка. Износот на задолжителната резерва го одредува централната банка како процент од вкупниот износ на депозитите и другите обврски на банките. Основната функција на инструментот е стабилизирање на краткорочните каматни стапки на пазарот на пари и нивото на кредитна мултипликација, како и намалување на структурниот вишок на ликвидност.
Методи на пресметка
При пресметката и исполнувањето на задолжителната резерва, можни се два основни пристапа: пресметка на задолжителната резерва со задоцнување (lagged reserve calculation) и тековна пресметка на задолжителната резерва (contemporaneous reserve calculation). Во првиот систем, периодот на пресметка на задолжителната резерва се разликува од периодот на исполнување на обврската. Со други зборови, задолжителната резерва се пресметува според износот на депозитите и другите обврски во некој минат временски период, а издвојувањето на задолжителната резерва се врши подоцна. Наспроти тоа, во вториот систем, периодот на пресметка и на издвојување на задолжителната резерва се поклопуваат, т.е. задолжителната резерва се пресметува според состојбата на обврските на банките во тековниот период и во истиот период се исполнува обврската за задолжителна резерва. Според тоа, првиот систем овозможува многу полесно исполнување на обврската за задолжителна резерва, бидејќи банките однапред знаат колкава резерва треба да издвојат во следниот период.
Задолжителната резерва во Македонија
Според прописите на НБРМ, задолжителната резерва се пресметува само на обврските на банките кон нефинансиските единици (население, претпријатија и други нефинансиски друштва). Притоа, основата за пресметување на задолжителната резерва ја сочинуваат следниве обврски: депозити, издадени должнички хартии од вредност, земени кредити и други обврски. Притоа, на оваа обврска не подлежат меѓусебните обврски на банките, обврските кон централната банка, како и субординираниот долг што влегува во дополнителниот капитал на банките. Исто така, поради стимулирање на долгорочното штедење, од 2011 година, задолжителна резерва не се пресметува ниту на орочените депозити на населението со рочност од две и повеќе години. Задолжителна резерва се издвојува на денарските обврски на банките, а почнувајќи од јуни 2003 година, и на обврските изразени во странска валута.
Во минатото, стапките на задолжителна резерва се разликуваа во зависност од рочноста на депозитите. На пример, според регулативата од 2001 година, на депозитите со рочност до три месеци, банките пресметуваа задолжителна резерва од 10%, додека на депозитите со рочност над три месеци, стапката изнесуваше 5%. Подоцна, од почетокот на 2005 година до средината на 2009 година постоеше единствена стапка на задолжителна обврска од 10%.
Од средината на 2009 година, стапката на задолжителна резерва на банките изнесува: 10% за обврските во домашна валута, 20% за обврските во домашна валута со валутна клаузула, и 13% за обврските во странска валута.
Стапката на задолжителна резерва на штедилниците изнесува 2.5%.
Во Македонија се применува системот на пресметка со задоцнување, т.е. основата за пресметување на задолжителната резерва се утврдува како просек од состојбата на обврските од билансите на банките и штедилниците за секој календарски ден од претходниот месец. Притоа, постои мала разлика кај пресметката на задолжителната резерва во девизи, којашто се пресметува на состојбата на девизните обврски на банките на крајот од претходниот месец. Периодот на исполнување на задолжителната резерва е од 11 во тековниот месец до 10 следниот месец, со одредени отстапувања за деновите на викендите.
Задолжителната резерва во денари на банките се пресметува како збир на износот утврден од обврските во домашна валута, износот од обврските во домашна валута со валутна клаузула и 23% од износот утврден од обврските во странска валута. Задолжителната резерва во денари на банките ја исполнуваат на просечно ниво.
Задолжителната резерва на банките во девизи се утврдува на ниво од 77% од износот на обврските во странска валута. Задолжителната резерва на банките во девизи се издвојува на посебни девизни сметки на НБРМ во странство и се исполнува во евра. Штедилниците ја исполнуваат задолжителната резерва на посебни сметки кај НБРМ на фиксно ниво.
До средината на 2009 година, исполнувањето на обврската за задолжителната резерва се вршеше во денари (за денарските обврски) и во евра (за девизните обврски). Сепак, под влијание на ефектите од глобалната финансиска и економска криза, НБРМ ја воведе обврската 23% од задолжителната резерва на девизните обврски да се издвојува во денари.
Надомест на задолжителна резерва
На износот на задолжителна резерва во денари, НБРМ им плаќа на банките камата чија висина се менувала повеќепати, а почнувајќи од август 2004 година, стапката на надомест изнесува 1%, годишно. Стапката на надомест на задолжителната резерва во евра изнесува 0.1%. Притоа, НБРМ плаќа камата само за задолжителната резерва, но не и за вишокот пари што банките го чуваат на своите сметки над износот на пропишаната задолжителна резерва. Од друга страна, имајќи предвид дека се работи за законска обврска, централната банка наплаќа казнена камата доколку некоја банка не ја исполни обврската за задолжителна резерва, а можни се и други, построги мерки.
Надоместот што НБРМ им го плаќа на банките на износот на задолжителната резерва се пресметува според следнава формула:
N= (ZR x n x d)/ (100 x 360)
каде што:
Ефектите врз понудата на пари
Задолжителната резерва може да влијае врз монетарната политика, бидејќи колку е поголема задолжителната резерва толку се намалува понудата на пари која банките може да ја позајмува и одржувајќи ја куповната моќ на стабилно ниво. Во обратен случај, кога се намалува задолжителната резерва, се зголемува понудата на пари која банките може да ја позајмуваат, но исто така, тие пари може повторно да се депонираат во банките.
Ефектот кој го има задолжителната резерва врз понудата на пари се огледа преку следната формула:
MS = Mb x Mm Mm = (1+C)/(C+R)
Управување со задолжителната резерва
Задолжителната резерва претставува законска обврска на банките што тие не можат да ја избегнат, но истовремено, чувањето повеќе пари од потребното предизвикува трошоци. Оттука, банките мора да ги исполнат своите обврски за задолжителна резерва, но се трудат да не држат вишок пари на своите сметки кај централната банка. Со други зборови, тие се заинтересирани да го сведат износот пари на нивото на задолжителната резерва.