cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Салицилна киселина
Историја
Екстракт од кора од врба, наречен салицин, по латинското име за белата врба (Salix alba), бил изолиран и именуван од германскиот хемичар Јохан Андреас Бухнер во 1828 година. Поголема количина од супстанцијата била изолирана во 1829 година од Анри Леру, француски фармацевт. Рафаеле Пирија, италијански хемичар, успеал да ја претвори супстанцијата во шеќер и втора компонента, која при оксидација станува салицилна киселина. Салицилна киселина, исто така, била изолирана од билката ливадска слатка (Filipendula ulmaria, порано класифицирана како Spiraea ulmaria) од германски истражувачи во 1839 година. Нивниот екстракт предизвика дигестивни проблеми како што се иритација на желудникот, крварење, дијареа, па дури и смрт кога се консумира во високи дози.
Во 1874 година, шкотскиот лекар Томас МекЛаган експериментирал со салицин како третман за акутен ревматизам, со значителен успех, како што објавил во Лансет во 1876 година. Во меѓувреме, германските научници пробаа со натриум салицилат со помал успех и потешки несакани ефекти.
Во 1979 година, беше откриено дека салицилатите се вклучени во индуцираната одбрана на тутунот од мозаичниот вирусот на тутунот. Во 1987 година, салицилната киселина беше идентификувана како долго бараниот сигнал што предизвикува термогени растенија, како што е вуду крин, Sauromatum guttatum, да произведуваат топлина.
Извори во исхрана
Салицилната киселина се јавува во растенијата како слободна салицилна киселина, но и во форма на нејзините карбоксилирани естри и фенолни гликозиди. Неколку студии сугерираат дека луѓето ја метаболизираат салицилната киселина во мерливи количини од овие растенија. Пијалоците и храната со високо ниво на салицилати вклучуваат пиво, кафе, чај, бројни овошја и зеленчук, сладок компир, јаткасти плодови и маслиново масло. Месото, живината, рибата, јајцата, млечните производи, шеќерот, лебот и житарките имаат ниска содржина на салицилати.
Некои луѓе со чувствителност на диететски салицилати може да имаат симптоми на алергиска реакција, како што се бронхијална астма, ринитис, гастроинтестинални нарушувања или дијареа, па можеби ќе треба да прифатат диета со ниска салицилати.
Растителен хормон
Салицилната киселина е фенолен фитохормон и се наоѓа во растенијата со улоги во растот и развојот на растенијата, фотосинтезата, транспирацијата и навлегувањето и транспортот на јоните. Салицилна киселина е вклучена во ендогеното сигнализирање, посредувајќи ја одбраната на растенијата од патогени. Тој игра улога во отпорноста на патогени (т.е. системски стекнат отпор) со поттикнување на производството на протеини поврзани со патогенезата и други одбранбени метаболити. Одбранбената сигнална улога на SA е најјасно демонстрирана со експерименти кои ја елиминираат: Delaney et al. 1994, Гафни и сор. 1993, Лотон и сор. 1995, и Vernooij et al. 1994 секој користел Nicotiana tabacum или Arabidopsis изразувајќи nahG, за салицилат хидроксилаза. Инокулацијата на патогенот не ги произведе вообичаено високите нивоа на SA, SAR не беше произведен и ниту еден PR ген не беше експресиран во системските лисја. Навистина, испитаниците беа поподложни на вирулентни – па дури и нормално авирулентни – патогени.
Егзогено, салицилната киселина може да го помогне развојот на растенијата преку зголемено `ртење на семето, цветање на пупките и зреење на плодовите, иако премногу висока концентрација на салицилна киселина може негативно да ги регулира овие развојни процеси.
Испарливиот метил естер на салицилна киселина, метил салицилат, исто така може да се дифузира низ воздухот, олеснувајќи ја комуникацијата помеѓу растенијата. Метил салицилат се зема од стомите на блиското растение, каде што може да предизвика имунолошки одговор откако ќе се претвори назад во салицилна киселина.
Сингнална трансдукција
Идентификувани се голем број на протеини кои комуницираат со СА кај растенијата, особено протеините што врзуваат салицилна киселина (SABPs) и гените NPR (Неекспресор на гени поврзани со патогенезата), кои се наводни рецептори.
Lactarius rufus
Lactarius rufus е вообичаен, со средна големина член на родот на печурки Млечки (печурки), чии многу членови се општо познати како млечни шапки. Познато по заедничкото име на млечни шапки или црвено врело млеко во Северна Америка. Има темноцрвена тула боја, а расте со борови или бреза.
Таксономија
Опишан првично од Џовани Антонио Скополи, а подоцна и од шведскиот татко на модерната микологија Елиас Магнус Фрис. Специфичниот епитет руфус е референца за неговата боја.
Опис
Шапката е до 10 сантиметри во пречник. Тоа е темна тула, залив или црвено-кафеава. Отпрвин е конвексен и често има мала централна газда (умбо), но подоцна се израмнува, на крајот добива плитка централна депресија. Површината е сува и мат. Собојното, но побледо стебло често станува шупливо со возраста. Жабрите се малку пониски, кремасти, подоцна стануваат обоени како капачето, само побледи. Отпечатокот на спори е кремасто-бел, со блага лосос нијанса. Месото е бело, како и (обилното) млеко, кое на почетокот има благ вкус, постепено станува многу жешко и луто по една минута или така.
Јадливост
Lactarius rufus генерално не се препорачува за консумирање, дури и се смета за отровен поради присуството на токсини кои можат да предизвикаат гастрични нарушувања. Сепак, на некои места се користи како зачини по посебен третман, а микологот Дејвид Арора забележал дека се јаде во скандинавските земји по конзервирањето, а исто така споменува дека може да има разлики во јадењето во северноамериканските и европските верзии на печурка. Таа е една од најчестите диви печурки што се собираат за храна во Финска.
Мамутова Чешма
Мамутова Чешма е чешма во Република Македонија, со следниве географски координати: латитуда 41o 13 ' 31 , лонгитуда 21o 17 ' 08 .
Пајаци-стругари
Пајаците-стругари (науч. Xysticus) се род на раковидни пајаци. Имаат темнокафеава или црвено-кафеава боја и честопати се среќаваат во треви и на дрвјата. Иако се слични на цветните пајаци, овие имаат пократки и поробусни нозе и се прошарани на стомакот. Се движат бавно и ловат сместени на прометни места зграпчувајќи други членконоги инсекти што ќе поминат покрај нив.
Прдејци
Прдејци — село во Општина Гевгелија, во областа Бојмија, во околината на градот Гевгелија.
1376
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Прдејци
Географија и местоположба
Населбата се наоѓа во областа Бојмија, во источниот дел на територијата на Општина Гевгелија, од десната страна на реката Вардар. Се наоѓа на стариот локален пат кој води од градот Гевгелија до селото Миравци. Селото е рамничарско, сместено на надморска височина од 65 метри. Од градот Гевгелија е оддалечено осум километри.
Атарот зафаќа површина од 18,3 км2. На него обработливото земјиште заземе површина од 568 хектари, на пасиштата отпаѓаат 559 хектари, а на шумите 386 хектари.
1376
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1376 година се протега во 4012 и 4013, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4072 и 4073 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1919. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 777 и 778 исламска година.
Прдејци
Историја
Местото е населено уште од бакарното време, за што сведочи наоѓалиштето Бистерна недалеку од селото.
Во XIX век, Прдејци било село во рамките на Гевгелиската каза на Отоманското Царство.
Српските власти го прекрстиле селото во Степаново.
Стопанство
Селото има полјоделско-сточарска функција.
Население
Прдејци е средно село по големина, населено со македонско население. Така, во 1961 година селото имало 500 жители, а во 1994 година 538 жители.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 462 жители, од кои 452 Македонци, 5 Турци и 5 лица без податоци.
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Гевгелија, која била променета со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година, при што кон нејзе била придодадена поранешната Општина Миравци. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Гевгелија.
Во периодот 1950-1952, селото било во рамките на некогашната општина Негорци, во која влегувале селата Кованец, Негорци, Прдејци и Смоквица.
Во периодот 1952-1955, селото било во рамките на тогашната општина Негорци, во која покрај селото Прдејци се наоѓале и селата Кованец, Негорци, Серменин и Смоквица.
Во периодот 1955-1965, селото се наоѓало во некогашната општина Гевгелија.
Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Гевгелија.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 356 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 399 гласачи.
Култура и спорт
Во селото работи културноуметничкото друштво „Браќа Толеви“, кое активно учествува во повеќе фестивали.
Вен (Шведска)
Вен (Hven, Постариот шведски правопис Hven) е мал шведскиот остров во Ересундски теснец, помеѓу Сканија и Зеланд (Данска). Тој е дел од општината Ландскрона, округот Сконе. Островот има 371 жител и површина од 7.5 км2 (2.9ми). Во текот на 1930-тите, населението било на својот врв, со приближно 1.300 жители. Постојат четири села на островот: Беквикен, Туна Би, Нореборг и Киркбекен. Островот е најпознат како локација на опсерваториите на Тихо Брахе од 16 век.
Географија
За разлика од релативно рамните острови Амагер и Салтолм, Вен се издига од Ересунд со стрмни крајбрежја. Ова го прави островот лесно видлив и од Зеланд и од Сканија, како и од сите бродови што пловат во и надвор од Балтичкото Море. Неговото јужно крајбрежје наликува на Белите карпи Довер, Ман Клинт и Аркона, но поради повисок степен на песок и понизок варовник, 50 метри висок се повеќе жолти отколку бели. Речиси целиот остров се состои од рамен земјоделски пејзаж, но издигнат е како плато. Поради малку повисоката надморска височина, климата на островот воопшто не е слична со онаа на крајбрежните области со понизок терен околу Ересунд.
Островот има три помали рибарски пристаништа: Беквикен (каде што малите траекти заминуваат за Ландскрона), Нореборг и Киркбекен. Последниот се наоѓа на југозападниот брег веднаш под старата црква Санкт Иб. Овој брег е познат како Бекфал.
Историја
Островот историски бил под данска власт. Данскиот астроном Тихо Брахе (1546–1601) изградил две опсерватории таму, Ураниборг и Стернеборг, во текот на 1576-1596 година. Опсерваториите ги изградиле жителите на островот со Тихо Брахе како свој водач.
Шведска ја презела контролата во 1658 година, бидејќи остатокот од Сканија бил отстапен на Шведска со Договорот од Роскилде. Островот не бил посебно споменат во договорот, и според Данците не бил дел од Сканија, туку дел од Зеланд и затоа сè уште е под данска власт. Швеѓаните не се согласиле со тоа толкување и испратиле војници да го окупираат островот на 6 мај 1658 година. Трансферот во Шведска бил потврден во 1660 година со Договорот од Копенхаген. 350-годишнината од овој трансфер била одбележана на островот во 2010 година.
Две цркви се наоѓаат на овој остров. Постарата, црквата Свети Иб, се наоѓа на врвот на еден рид во дворот на црквата близу до западниот брег на островот, со поглед на данскиот град Рунгстед. Изградена е во 13 век и е популарна црква за венчавки. Помладата црква, претворена во музеј, се наоѓа во средината на островот, во близина на Ураниборг, една од двете опсерватории изградени од астрономот Тихо Брахе.
Вен има фериботи до Ландскрона, и само во лето до Хелсингборг и Копенхаген. Фериботите се приклучуваат на Беквикен. Островот е популарна туристичка дестинација, особено во лето. Понекогаш се нарекува „Бисерот на Ересунд“. Бидејќи земјата е богата со до, таа е добра за земјоделство. Таму се одгледува тврда пченица и грозје.
Застапеност во културата
Задниот зид на Вен е именуван во Габриел Џонсон песна „Кај чуварот“. Тој ја напишал и песната „Девојка од заден зид“.
Космос-1048
Космос-1048 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 17 ноември 1978 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 1000 килограми. Космос-1048 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 100,6 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 801 км, а најмалото на 773.
Донато Браманте
Донато Браманте (итал. Donato Bramante; 1444 - ) — италијански архитект и еден од зачетниците на високата ренесанса во Италија. Проектирал многу згради и ја реконструирал базиликата „Св. Петар“ во Ватикан.
Со своите дела во Милано, најмногу е запаметен по ректоратот св. Амвросиј и црквата св. Марија работи до самиот крај на (1499). Таму Браманте создава редица проекти и конструира неколку цркви и манастири. Автор е на конструкцијата на катедралата во градот Павија, а исто така ја завршува прочуената миланска црква „Санта Марија деле Грацие" (источниот дел). Во Рим на власт биле фирентинските Медичи како папи и кардинали и по нив доаѓаат многу архитекти, вајари и живописци. Уште во првите години на XVI век Браманте добил редица порачки.
Во Рим се запознал со папата Јулиј II, кој му ја доделил задачата околу изградбата на базиликата „Св. Петар“, која започнала во 1506 година. Останати познати градби, за чијашто изградба бил ангажиран се капелата на црквата Св. Петар во Монторио со малиот храм-гробница „Темпјето“ (1502) и Белведерскиот двор во Ватикан (започнат 1505 г.)
Рани години
Браманте е роден во Фермињано, во добростоечко земјоделско семејство. Според зборовите на Џорџо Вазари, во детството „освен читање и пишување, практикувал и сметање со помош на абакус“. Најверојатно, неговиот татко го насочил кон сликарството.
Рана кариера
Ниту едно од раните дела на Браманте не е познато,иако некои историчари на архитектурата му препишуваат многу цртежи од перспективната архитектура. Речиси, секое од овие дела има некоја одлика од неговите дела, но истовремено и се разликува со другите дела. До 1477 година, Браманте главно се занимавал со изработка на архитектонски планови, цртање и сликање на теми од перспективната архитектура, кои на другите уметници им служеле како позадина за своите слики. Во тоа време архитектурата и перспективата биле многу важни, ако не и суштински елементи на ренесансното сликарство.
Ломбардија
Првото архитектонско дело, кое му се припишува на Браманте бил цртеж, кој претставувал конструкција во рушевини со човечки фигури. Тој цртеж бил почетна студија за графичките техники и технологии на графичарот Бернардо Преведарија од 1481 година. Скоро во истото време, Браманте работел на конструкцијата на црквата св. Марија. Во конструкцијата на црквата, лесно може да се забележат влијанијата на други познати архитекти, како Алберти, Брунелески, како и другите претставници од Урбинската школа. Сепак, бил вметнат и стил кој одговарал на локалниот вкус.
Рим
Браманте, најверојатно останал во Милано, сè додека Лудовико не бил принуден да се повлече од градот поради навлегувањето на Французите, кои го окупирале градот во 1499 година. Во Рим, бил активен, работејќи на повеќе проекти. Еден од нив била сликата за црквата Сан Џовани во Латеран, која денес е изгубена, а била насликана по повод прославата на 1500. година. Како помошник на главниот архитект на папата Александар VI, се претпоставува дека направил план и ги надгледувал работите, при изградбата на фонтаните на плоштадот св. Марија во Трастевер и плоштадот св. Петар. Во тоа време, тој речиси престанал да се занимава со цртање и целосно се посветил на проучување на староримските споменици. Тогаш, стапил во контакт со богатиот и влијателен неаполски кардинал, Иливиеро Карафа, кој бил заинтересиран за античката книжевност и уметност. Карафа по рачал, Браманте да го изврши проектот за изградба на манастирот св. Марија де ла Паце, кој бил извршен во 1504 година. Околу 1502 година, Браманте бил зафатен со изградбата на црквата Темпјето Св. Петар, која била подигнатана местото на коешто се смета дека Свети Петар бил распнат на крст.
Зајди, зајди, јасно сонце
Зајди, зајди, јасно сонце — популарна македонска песна во народен стил која во недамнешно време здобива популарност низ целиот Балкан. Во последните шеесет години, песната станува една од песните што жителите на поранешната Југославија најмногу ја поврзуваат со Македонија. Песната не е народна, туку во авторство на истакнатиот изведувач Александар Сариевски.
Потекло
Песната била напишана и музиката составена од Александар Сариевски. Сариевски вели:
Атинско политехничко востание
Атинско политехничко востание — востание кое избило во ноември 1973 година во Атина, Грција, при масовните демонстрации против Грчката воена хунта. Востанието започнало на 14 ноември 1973 година и ескалирало во отворен антихунтски бунт и завршило со крвопролевање во раните утрински часови на 17 ноември.
Причини
Од 21 април 1967 година, Грција била под диктаторско владеење на војската, режим со кој се укинале граѓанските права, биле распуштени политички партии а нивните водачи биле прогонувани, затворени и малтретирани заедно со граѓаните врз основа на нивните политички убедувања.
Во 1973 година, водачот на воената хунта Јоргос Пападопулос наложил т.н. „процес на либерализација“ на режимот, кој вклучувал ослободување на политичките затвореници и делумно укинување на цензурата, ветувајќи и нов устав и нови избори за враќање во цивилното владеење. На тој начин, опозиционите елементи, вклучувајќи ги и социјалистите, добиле можност да преземат политичка акција против хунтата.
САД имсле таен интерес за сузбивање на социјалистите и во земјата делувал Џон Мори како агент на ЦИА, и главно САД давал поддршка на водачите на хунтата. Американскиот потпретседател Спиро Егњу ја пофалил хунтата како „најдоброто нешто што треба да се случи во Грција, бидејќи Перикле владееше во античка Атина“.
Хунтата, обидувајќи се да го контролира секој аспект на политиката, се вмешала во студентскиот синдикат од 1967 година, преку забрана на студентски избори на универзитетите и наметнување на неизбрани водачи на студентските сојузи во националниот студентски сојуз, ЕФЕЕ. Овие акции на крајот создадале чувство против хунтата кај учениците, како што бил и студентот по геологија Костас Георгакис, кој во 1970 година извршил самоубиство во Џенова, Италија како чин на протест против хунтата. Со тој исклучок, првата масовна јавна акција против хунтата од студентите започнала на 21 февруари 1973 година.
На 21 февруари 1973 година, студенти по право започнале штрајк и се забарикадирале во зградите на Правниот факултет на Атинскиот универзитет во центарот на Атина. На полицијата и било наредено да интервенира, а многу студенти, наводно, биле изложени на полициска бруталност. Настаните на Правниот факултет често се наведуваат како претходница на Политехничкото востание.
Настани
"Политехничари! Луѓе од Грција, универзитетот е носител на знамето на нашата и вашата борба, нашата заедничка борба против диктатурата и за демократија! ""
Марија Даманаки, подоцна политичар, била една од главните говорници. Наскоро илјадници работници и младинци им се придружиле протестирајќи внатре и надвор од универзитетот.
Во раните утрински часови на 17 ноември 1973 година, преодната влада испратила тенк низ портите на универзитетот. Набргу потоа, самиот Спирос Маркезинис добил понижувачка задача да побара од Пападопулос повторно да го наметне воениот закон. Пред операцијата, градските светла биле исклучени, а областа била осветлена само од кампусните светла, придвижувани од универзитетските генератори. AMX-30 тенкот (кој сè уште е сместен во еден мал музеј за оклопни единици во воениот камп во Авлонас, кој не е отворен за јавноста) се урнал во железничката порта на универзитетот околу 03:00 часот. Во една од снимените снимки се слуша како еден од наредниците им кажува на војниците да не употребуваат оган против оние кои протестирааат. Целиот хаос настанал откако тенкот влегол во универзитетот.
Вклучувањето на Јоанидис во поттикнување на командантите на единиците на безбедносните сили за вршење на кривични дела за време на востанието било забележано во обвинението што му го предал обвинителот за време на судењата на грчката хунта.
Последиците
На 14 ноември, востанието предизвикало серија настани кои ненадејно го прекинаа процесот на либерализација на режимот. Димитриос Јоанидис, разочаран тврдокорноста на хунтата, го искористил востанието како изговор за повторно воспоставување на јавниот ред и спровел контра-државен удар, соборувајќи го Јоргос Пападопулос на 25 ноември истата година. Воениот закон бил повторно воспоставен, а новата хунта го назначил генералот Федон Гизикис за претседател, а економистот Адамантиос Андруцопулос за премиер, иако Јоанидис останал силен човек зад затворените врати.
Јоанидис имал обид за државен удар на 15 јули 1974 година против Архиепископот Макариос III, тогашниот претседател на Кипар, кој соочил со инвазија врз Кипар од страна на Турција. Овие настани предизвикале пад на воениот режим. Константин Караманлис бил поканет од да се врати од Франција, и бил назначен за премиер на Грција заедно со претседателот Федон Гизикис. Со тоа парламентарната демократија била обновена, а грчките законодавни избори од 1974 година биле првите слободни избори што се одржале по една деценија.
17 ноември, датумот на настанот, подоцна станало името на грчката терористичка група.
Наследство
17 ноември во моментов се гледа како празник во Грција за сите образовни установи, се одржуваат комеморативни седници, додека некои училишта и сите универзитети остануваат затворени во текот на денот. Централната локација за комеморацијата е кампусот на универзитетот. Кампусот е затворен на 15-ти (на денот кога учениците првпат го окупирале кампусот на 1973 година). Учениците и политичарите положуваат венци на споменикот во рамките на универзитетот, на кој се запишани имињата на учениците. Комеморативниот ден традиционално завршува со демонстрации што започнуваат од кампусот на универзитетот и завршуваат во американската амбасада.
Список на руски биолози
Овој список на руски биолози ги содржи познатите биолози од Руската Федерација, Советскиот Сојуз, Руското Царство и другите претходни држави на Русија. Тука може да бидат наведени биолози од сите сфери, вклучувајќи екологисти, ботаничари, зоолози, палеонтолози, биохемичари, физиолози и други.
Лимоновец
Лимоновец (Gonepteryx rhamni) е пеперутка од видот пеперутки белци. Пеперутката ја има во Европа, Азија и Северна Африка.
Распространетост
Пеперугата најчесто може да се најде низ Палеарктикот. Поединци се видени од западна Европа до источна Азија. Високата подвижност на оваа пеперутка ѝ овозможува нашироко да бара локации за нови растенија-домаќини и да го прошири својот опсег. Иако географската дистрибуција на возрасната единка е поголема од онаа на неговото растение домаќин, неговиот опсег сепак е ограничен од присуството на растенија-домаќини поради потребите на неговиот стадиум на ларви.
Пеперугата користи различни средини за различни фази од својот животен циклус. Пеперутката ги населува мочуриштата за време на сезоната на парење и размножување, бидејќи тие обезбедуваат идеални области за плодност поради изобилството на растенија домаќини. Пеперугата претпочита да несе јајца на помлади растенија домаќини со доцни пупки кои се изолирани од другите растенија во областа и изложени и на отворен простор и на сонце. Во текот на зимата, возрасните единки патуваат во шумите за да хибернираат, бидејќи обезбедуваат идеални места за презимување со засолништа како што се зимзелени зеленило и зеленило. Пеперугата има изглед кој е многу сличен на листовите на овие растенија, па за време на хибернација може да остане скриен.[10] Во другите сезони, врз изборот на живеалиштата влијае и изобилството на нектар како извор на храна.
Јарец (кована пара од 2014 година)
Јарец — кована пара за колекционерски цели на Народната банка на Република Македонија, дел од серијата за ковани пари „Хороскопски знаци“. Нејзината номинална вредност е 10 денари, а цената 2.700 денари. Одлуката за издавање на парата била донесена на третата седница на Советот на Народната банка на Република Македонија одржана на 27 март 2014 година, а истата била промовирана на 1 август истата година.
Лице
На лицето од парата е прикажана украсна композиција како симбол на времето, врз основа на Сонцето, Месечината и ѕвездите коишто го опкружуваат песочниот часовник. Сонцето е насликано со злато на вметнато, сино, тркалезно кобалтно стакленце. Прикажан е грбот на Република Македонија, симболите на осумте планети од Сончевиот Систем, натписите: „Република Македонија“ и „10 денари“ на македонски јазик, како и годината на издавање „2014“ и ознаката „Ag925“.
Опачина
На опачината од парата е прикажана слика на јарец што лежи и соѕвездие коешто му одговара на хороскопскиот знак Јарец, насликано на вметнато кобалтно стакленце и опкружено со украс. На долниот дел се прикажани симболот на хороскопскиот знак „Јарец“отпечатен на рог и името на хороскопскиот знак на латински јазик. Одредени елементи на релјефот се насликани со злато.
2 п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5506 и 5507 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4748 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3758 и 3759 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 751.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 2 година се протега во 2634 и 2635, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2694 и 2695 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 541. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 642 и 641 исламска година пред хиџра.
Звучна резонанција
Звучните извори, како механички осцилатори, може да вршат присилени осцилации и да се доведат во состојба на резонанција. Резонанција кај звучен извор, освен со примерот прикажан со звучната виљушка поставена на резонантна кутија, може да се прикаже со овој експеримент. Во поширок сад со вода е потопена стаклена цевка која е отворена од двата краја (тоа може да се направи и со една поголема мензура или цевка од стара неонкна во која полека долевате вода). Кога над отворот на цевката се донесе звучната вљушка што осцилира воздушниот столб во цевката ќе изведува присилени осцилации. Менувајќи ја должината на воздушниот столб (со издигање и спуштање на цевката) за одредена висина, звукот се слуша посилно. Звучната резонанција настанува кога воздушниот столб во цевката осцилира со сопствена честота што се совпаѓа со честотата на звучната виљушка, или кога едната честота е цел број пати поголема од другата. Во цевката се создава стоен бран (таква е и резонантната кутија на која е поставена звучната виљушка). Сопствената честота на воздушниот столб зависи од неговата должина L : f = ν / λ = (2n + 1) / 4L ν ; n = 1, 2, 3,.... каде што n е кој и да било број ν е брзината на звукот во воздухот. При должина на воздушниот столб L = λ / 4, освен тоам резонанцијата може да настане за кој и да било непррен број четвртинки бранови должини на стојниот бран формиран во воздушниот столб, затворен од едниот крај т.е ако должината е
L = (2π + 1 ) λ / 4 Звучната резонанција се користи кај дувачките инструменти. Некои инструменти (гитара, виолина) за да дадат поголем интензитет користат тела со кои може да се предизвика резонанција. Таквите тела се резонанти. На пример, звучната виљушка е поставена на резонантна кутија. Појавата резонанција се користи за мерење на брзината на звучните бранови. Обидете се да ја определите брзината на звукот спотед експериментот наведен горе. Звукот може да биде извор на информации и за состојбата на внатрешните органи на човекот. Звучниот метод, познат како аускултација(прослушување на звуци во органицмот), е една од најстарите акустични методи за дијагносика во медицината. За таа цел се користи стетоскоп. Тој се состои од резонантна капсула покриена со елстична мембрана која се поставува на телото од болниот, од неа водат гумени цевки кон увото на лекарот. Во празната капсула настанува резонанција, при што звукот се засилува и се подобрува аускултацијата.
NGC 5092
NGC 5092 — елиптична галаксија во соѕвездието Береникина Коса, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5092 се споменува и како UGC 8376, MCG 4-31-23, CGCG 130-30, CGCG 131-1.
Откривање
Телото е откриено на 12 април 1867 година од страна на Хајнрих Даре, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 11 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5092 е од видот E0. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,3 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,3 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,3 m/лм2. NGC 5092 има привидни димензии од 1' х 1'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 19 м 51,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +23° 0' 0"".
Други поделби
Проучување на NGC 5092 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 46493. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 150; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1994. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 125.
Круме Кепески
Круме Кепески (8 април 1909 во Прилеп, Отоманско Царство — 3 ноември 1988 во Скопје, СР Македонија) — истакнат македонист, граматичар, педагог, учебникар, методичар, преведувач, собирач на народни умотворби. Деец во стандардизацијата на македонскиот литературен јазик и особено во развојот на граматичарското дело. Автор е на првата „Македонска граматика“.
Биографија
Основно училиште и шест класа гимназија завршил во Прилеп, а VII и VIII клас и матура во Битола во 1931 година, бидејќи во тоа време вишите класови во гимназијата во Прилеп биле укинати од политички причини. Истата година се запишал на Филозофскиот факултет во Белград, на групата српскохрватски јазик и старословенски јазик, кој го завршил во јуни 1935 година.
Отслужил воен рок во Школата за резервни офицери во Сараево, во 1935/36 година. Работел како професор по словенска филологија во гимназиите на повеќе места во рамките на Кралството СХС и во царството Бугарија и како професор по македонски јазик во Неготино, Скопје и во Горна Џумаја (Благоевград). Во 1937 година бил назначен за суплент во гимназијата во Прилеп. Потоа бил преместен во Приедор (Босна).
За време на окупацијата, во прво време бил во Прилеп како професор во гимназијата, а потоа бил преместен во Плевен. Во 1944 година бил во редовите на македонската ослободителна бригада „Гоце Делчев“. Во тоа време работел на собирање на историски материјали за Македонија, кои требало да послужат за мировната конференција во Париз. Потоа во почетокот на 1945 година во Штабот на артилериската команда во Скопје, комисиски, со Воислав С. Илиќ и едно воено лице, работи на утврдување на македонската терминологија за воениот род артилерија.
Во 1945 година бил поставен за професор во Прилепската гимназија. Истата година почнал да работи на првата македонска граматика од каков учебник се чувствува голема неопходност во училиштата на ослободена Македонија. Граматиката е излезена од печат во почетокот на 1946 година. Истата година бил поставен за директор во Неготино, каде била отворена гимназија. Во 1946 – есента – бил повикан во Скопје, во Поверенството (Министерството) за просвета, каде што работел на општата македонска терминологија. Есента бил назначен за редактор на првото македонско книгоиздателство,„Просветно дело“, од кое излегоа првите македонски книги: буквар, граматика, читанки, преводни книги и др. Во зимата на 1947 година бил испратен од Министерството за просвета во Пиринска Македонија, во Горна Џумаја, сега Благоевград, каде што работел како професор во Учителскиот институт – рамен на Виша педагошка школа и се занимава со организирање курсеви по македонски јазик за тамошните учители и професори. Во текот на 1948 година, се вратил во Скопје и бил на работа во учителската школа „Никола Карев“ во Скопје, а во исто време хонорарно предавал и на курсот за наставници во прогимназијата. Во 1949 година, бил назначен за професор на Вишата педагошка школа во Скопје, на која должност со мали прекинувања се наоѓа до крајот на работниот век како професор по македонски јазик, методика на македонскиот јазик и старословенски јазик.
Надвор од наставната работа бил избиран за член подоцна и Претседател на управата на Здружението на универзитетските и други научни работници, член на ССРНМ, член на Сојузот на борците, член на здружението на резервните офицери, член на управата на Здружението на преведувачите на СРМ, претседател на Друштвото за македонски јазик и литература, член на Здружението за борба против алкохолизмот и др.
Научна и творечка дејност
За професорскиот испит (1941) го пишува трудот „Прилепскиот говор“ каде ја дава граматичката структура на прилепскиот во споредба со битолскиот говор што е основа за неговите подоцнежни граматики. Првата „Македонска граматика“ професорот Круме Кепески ја објавил на 26 јануари 1946 (второ издание, Скопје, 1947 и трето, проширено, издание, Скопје, 1950). Граматиката по својот карактер била општа, и иако одобрена со решение на Министерството за народна просвета на Македонија како учебник во средните училишта, наменета e и за администрацијата и пошироката популација. Со граматиката за прв пат светската јавност се запознава со структурата на македонскиот јазик и има огромна културна улога. Автор е на Македонска граматика за VII одделение и III клас, учебниците: Поуки за јазикот за VI, VII VIII одделение (повеќе изданија), Граматиката за VII одделение (повеќе изданија), Граматика на македонскиот литературен јазик за училиштата од II степен, односно за средно образование (повеќе изданија) и Ромска граматика во соавторство со Шаип Јусуф. Автор е на многубројни статии, објавени во периодиката, главно во списанијата „Македонски јазик“ и „Литературен збор“, меѓу кои ќе ги споменеме: Некои неправилно употребувани зборови, По повод неправилната употреба на финалните реченици во нашиот литературен јазик, Нашиот јазик во плакати, реклами, објави, фирми и др. Исто така тој е присутен на страниците во списанијата и весниците: за училишната, стопанско-правната и медицинската терминологија во „Просветно дело“, „Просветен работник“, „Собвремено претпријатие“, „Стопански преглед“, „Македонски медицински преглед“, „Нова Македонија“, „Вечер“, „Трудбеник“, „Просвета“, „Вечерње новости“, „Политика“, „Борба“ и во други со свои прилози. Особено се познати неговите рубрики „Поуки за јазикот“, „Од нашиот речник“, „Јазично катче“. Тој е автор на терминологијата во техничките, медицинските, економските и правните науки. Во списанијата „Просветно дело“, „Литературен збор“, излезени се обработени методски единки: Обработка на именките, Обработка на придавките, Обработка на заменките, Обработка на сегашно време, Обработка на заповеден начин, Обработка на посреден и непосреден говор, Обработка на идно време и др. Познат е како преведувач на преводна литература – белетристика и учебници за гимназиите и за универзитетот меѓу кои на: Ревизор и Тарас Буљба од Николај В. Гогољ, Басни од Лафонтен, Маски од Тоне Селишкар, Приказни од старо време од Ивана Брлиќ Мажураниќ и други.
Надворешни врски
__ИНДЕКС__
Калуѓерска Чешма
Калуѓерска Чешма е чешма во Република Македонија, со следниве географски координати: латитуда 41o 29 ' 23 , лонгитуда 21o 52 ' 35 .
Acaulospora polonica
Acaulospora polonica бил вид на габа од фамилијата Acaulosporaceae. Формирал арбускуларна микориза и везикули во корените. Пронајден во Полска како растел под Thuja occidentalis, тој бил опишан како нов вид во 1988 година.
Дервент Чешма
Дервент Чешма е чешма во Република Македонија, со следниве географски координати: латитуда 41o 15 ' 46 , лонгитуда 22o 36 ' 16 .
Гранатирање на Јенпјенг
Јужнокорејскиот претседател Ли Мјунг Бак изјавил дека најважно по нападот било да се спречи ескалиција на престрелката. Русија за инцидентот изразила сериозна загриженост, а Јапонија наредила подготвеност во случај на започнување на отворена војна. Кина апелирала до двете земји да се смират и да седнат да преговараат.
NGC 2706
NGC 2706 — спирална галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2706 се споменува и како UGC 4680, MCG 0-23-17, CGCG 5-36, IRAS 08536-0222.
Откривање
Објектот е откриен на 27 февруари 1886 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2706 е од видот Sbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,9 m/лм2. NGC 2706 има привидни димензии од 1,8' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 56 м 12,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 2° 33' 48". Положбениот агол на објектот е во износ од 167°.
Животот на Пи (филм)
„Животот на Пи“ (англиски: The Life of Pi) е американски филм во режија на Анг Ли (Ang Lee) по сценариото на Дејвид Маги (David Magee), засновано врз истоимениот роман Јан Мартел (Yanna Martel). Главните улоги ги толкуваат: Сураџ Шарма (Suraj Sharma), Ирфан Кан (Irrfan Khan), Рејф Спол (Rafe Spall), Адил Хусаин (Adil Hussain) и Жерар Депардје (Gérard Depardieu). Филмот бил номиниран за наградата „Оскар“ во 11 категории, а освоил четири награди, меѓу кои и оние за најдобар режисер и за најдобри визуелни ефекти. Исто така, филмот бил номиниран за наградата „Златен глобус“ во три категории при што ја освоил наградата за најдобра музика.
Содржина
Во филмот се прикажуваат доживувањата на младиот Пи, кој по еден бродолом се спасува на мал чамец, но мора да го дели друштвото со единствениот друг преживеан - страшниот бенгалски тигар. Тие двајца со текот на времето се спријателуваат и одат на епско патување, исполнето со авантури.
Гандак
Гандак е река во Непал и Индија, една од четирите најголеми реки во Непал.
Во горниот тек, реката се нарекува Кали-Гандак. Потекнува од Хималаите, изворот на Кали-Гандак е сливот на реките Музтанг-Хола и Кјугома-Хола.
Речниот слив го зафаќа централниот дел на Непал. На изворот на реката се наоѓа кралството Мустанг, во непосредна близина на Тибет. Реката се влева во Ганг во близина на Патна ( Индија ). Историски гледано, долината е позната како трговски пат меѓу Индија и Тибет и првенствено како патека за тргување со сол.
Долината на реката е позната и по сечењето на Големиот хималајски венец помеѓу врвовите Анапурна и Даулагири, од кои секоја е повисока од 8000 м, растојанието помеѓу врвовите е 35 км. Самата река во областа помеѓу овие планини тече на надморска височина од 2540 метри, така  таа е најдлабоката клисура во светот.
Историски информации
Во 16 век, во долината на реката била формирана конфедерација на кнежевствата Чаубиши, која траела до 1786 година.
За време на непалската граѓанска војна, долината повремено потпаѓала под маоистичка контрола. Бидејќи низ долината има пешачки патеки, маоистите собирале такса од околу 5-10 долари од туристите во форма на „доброволни“ донации или за „заштита“ на групите, додека издавале сметки за да не се наплатува таксата двапати. Во тоа време, немало никакви инциденти меѓу маоистите и туристите и покрај релативно големиот број туристи.
IC 1601
IC 1601 — галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1601 е од видот S. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека површинскиот сјај изнесува 12,3 m/лм2. IC 1601 има привидни димензии од 0,4' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 13 м 14,6 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +12° 59' 50". Положбениот агол на објектот е во износ од 45°.
Други поделби
Проучување на IC 1601 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 1420536.
Вилкниц
Вилкниц (Wülknitz) — општина во округот Мајсен, во Саксонија, Германија.
Станково Чешма
Станково Чешма е чешма во Република Македонија, со следниве географски координати: латитуда 41o 15 ' 23 , лонгитуда 22o 37 ' 43 .
Космос-1049
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 21 ноември 1978 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6000 килограми. Космос-1049 бил надгледувачки сателит.
Колибата на чичо Том
Содржина
Романот ги содржи следните поглавја:
Изданија на македонски јазик
Романот „Колибата на чичо Том“ е објавен на македонски јазик во повеќе наврати:
Adustomyces
Adustomyces е габичен род од фамилијата Pterulaceae. Родот е монотипичен, кој го содржи единствениот ресупинат вид Adustomyces lusitanicus (оригинално именуван Stereum repandum var. lusitanicum од Камил Торенд во 1913 година), пронајден во Европа и Африка. Адустомицес беше опишан од швајцарскиот миколог Валтер Јулих во 1979 година.
Вера, Надеж, Љубов и мајка им Софија - 100 денари (кована пара)
Вера, Надеж, Љубов и мајка им Софија — кована пара за колекционерски цели на Народната банка на Република Македонија, дел од серијата за ковани пари „Хороскопски знаци“. Нејзината номинална вредност е 100 денари, а цената 3.800 денари. Одлуката за издавање на парата била донесена во 2014 година.
Лице
На лицето, во средишниот дел на монетата се прикажани слики на Света Вера (со крст), Света Надеж (со сидро) и Света Љубов (со деца) во златна боја. Под трите светици е прикажана слика на црквата „Св. Трофим“ (Есшо, Алзас, Франција), каде што се чуваат моштите на Света Софија. Во горниот дел од монетата е прикажан Грбот на Република Македонија и натписите „100 денари“ и „2017“. Во долниот дел од монетата е прикажан натписот „Република Македонија“ (на македонски јазик), како и ознаката („Аg 925“) и тежината на монетата („31.1g“).
Опачина
На опачината на монетата е претставена дигитално-печатена слика на трите светици - Света Вера, Света Надеж и Света Љубов, претставени како млади девојки. Зад трите светици е прикажана слика од нивната мајка Света Софија (прикажана во релјеф). Имињата на сите светици се исковани на руски јазик, а по должината на работ на монетата е претставен украс.
Којца (планина)
Којца (Kojca) — планина висока 1,303 м во ридовите Церкно во Општина Церкно во западна Словенија. Се наоѓа јужно од планината Порезен и на нејзиниот врв се наоѓаат погледи на регионот Церкно и околните врвови.
Под југоисточната падина на планината Којца, во Равне кај Церкно, се наоѓа Ravenska jama  ), познат по своите арагонитни хелицити (или флос-фери ).
Горчлива месечина (филм)
Горчлива месечина (англиски: Bitter Moon) е филм во режија на Роман Полански.
Факти за филмот
Филмот „Горчлива месечина“ е режиран од режисерот Роман Полански, а главните улоги ги толкуваат Питер Којоти, Хју Грант, Кристин Скот Томас, и Емануел Сење. Филмот е снимен според истоимениот роман на Паскал Брикнер, а музиката ја компонирал Вангелис.
Содржина
Драмата „Горчлива месечина“ е необична приказна за односите меѓу луѓето, моралот, лицемерието, љубовта и омразата. Британската конзервативна двојка Фиона и Најџел Добсон крстарат со брод до Истанбул, на пат кон Индија, но нивните планови се менуваат кога ги запознаваат Мими и Оскар, пар со садистичко сексуално минато. Во филмот се прикажани љубовта и страста во нивната деструктивна сила, претворањето на љубовта во омраза, сожалување, мазохизам и садизам.
KFC
КФЦ или KFC (интернационален збор Kentucky Fried Chicken) е живино-ориентирана американска компанија за брза храна, угостителска компанија. Со над 20.000 ресторани зад Мекдоналдс, Бургер Кинг е вториот по големина ресторански синџир во светот.