cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фридрих Август (Насау)
Фридрих Август, војвода од Насау, принц од Насау-Усинген (германски: Friedrich August; 23 април 1738 - 24 март 1816) — последниот принц на Насау-Усинген и заедно со неговиот братучед, Фридрих Вилхелм од Насау-Вајлбург, прв војвода на Насау. Тој умрел без да остави машки наследник, а него го наследил синот на неговиот братучед, Вилхелм.
Карлос Кинтеро (велосипедист)
Карлос Хулијан Кинтеро Норена (Carlos Julián Quintero Norena; р. ) — колумбиски професионален друмски велосипедист, кој вози за професионалната континентална екипа.
Ала Ал-Ерјани
Ала Ал-Ерјани (родена 1990 година) е филмограф, фотограф, писателка и феминистичка активистка од Јемен.
Живот
Родена во Египет, Ал-Ерјани израснала во Сана. По дипломирањето за дигитален филм и телевизија на Универзитетот Лимкоквинг, таа се вратила во Јемен во 2012 година. Во април 2013 година Ал-Ерјани го основаше Јеменското феминистичко движење, проект на Фејсбук и Твитер, и последователно се соочи со закани за нејзиното промовирање на правата на жените.
Во 2013 година Ал-Ерјани била една од првите што пишувале за случајот на Нада ал-Ахдал, десетгодишното девојче кое постави кратко видео на YouTube во кое се жали дека ја принудуваат да склучи брачен договор. Таа ја нагласи разликата во ставовите меѓу руралните и урбаните средини: „Ако одите во мало село, ќе ви кажат дека е луда што бега од родителите, ако одите во овие села, се мажат осумгодишници... Овде во градот, каде луѓето се генерално пообразовани и свесни, би ти кажале дека тоа не треба да се случи.“
Филмографија
Ал-Ерјани има режирано два кратки филма, Увид (2011) и Скршен (2016).
Супермен
Супермен (Superman) — фиктивен лик, стрип-јунак и суперхерој, светски признаен како културна икона. Создаден од американскиот писател Џери Сигел и артистот Џо Шустер во 1932, ликот во 1938 е продаден на Detective Comics, Inc. (подоцна DC Comics). За првпат се појавува во Action Comics #1 (Јуни, 1938), а веднаш потоа се појавува и во различни радио и телевизиски серии, филмови, стрипови во весници и видео игри. Поради огромниот постигнат успех, Супермен отвора пат да се создаде посебен жанр за суперхерои и да се воспостави примат во американските стрипови. Неговиот изглед, има иконски и широко препознатлив статус: костум во сина, црвена и жолта боја, надополнет со наметка, со стилизиран „S“ симбол на градите. Симбол кој, до денес, важи за заштитен знак на овој стрип-јунак.
DC Comics постепено ги развива и дополнува споредните ликови, моќите и замките. Минатото на Супермен е променето за да се создадат авантурите на Супербој, но и други преживеаници од Криптон се приклучени, вклучувајќи ги Супергрл и Крипто. Поради тоа, Супермен е лиценциран и досега адаптиран во неколку различни медиуми, од радио до телевизија и филм, веројатно најзабележително е толкувањето на Кристофер Рив во двата филма на Ричард Донер Супермен од 1978, и продолжението Супермен II од 1981, кои се имаат здобиено со критичко одобрување и важат за најуспешни долгометражно филмови на Warner Bros. за тоа време. Како и да е, другите две продолженија, Супермен III и Супермен IV: Потрага по мир, не го доживуваат истиот успех на кино благајните. Филмот Супермен се враќа беше објавен во 2006, кој иако релативно неуспешен во САД, во меѓународните кино благајни поминува подобро од очекуваното. Потврдено е дека нов филм за Супермен е во подготовка, со Хенри Кавил како Супермен. Седум децении по појавувањето на Супермен, ликот неколкупати е преобработен и променет.
Значајна промена се случува во 1986, кога Џон Берн го темелно го преобработува ликот, намалувајќи ги моќите на Супермен и отстранувајќи неколку ликови, потег кој го привлече вниманието на медиумите. DC Comics повторно привлекува внимание за време на деведесеттите со Смртта на Супермен, каде ликот е убиен (но подоцна вратен во живот).
Отсекогаш Супермен ги фасцинира школарците. Културни теоричари и критичари имаат спроведено истражувања околу влијанието кое ликот го има извршена врз САД и воопшто целиот свет. Умберто Еко ги има истакнато митските квалитети на ликот во раните шеесетти, а Лери Нивен внимателно има проучувано како би влијаела една сексуална врска помеѓу Супермен и Лоис Лејн на самиот лик. Сопствеништвото на ликот отсекогаш било предмет на расправа, како што Сигел и Шустер двапати имаат поднесено тужби за правно сопствеништво. Авторските права сè уште се спорно прашање, така што мали промени во истите им овозможува на сопругата на Сигел и неговата ќерка да поседуваат дел од авторските права, потег кој компанијата Warner Bros. сè уште го расправа.
Зилбиц
Зилбиц (Silbitz) — општина во округот Зале-Холцланд, во сојузната покраина Тирингија, Германија.
Географија
Местото Зилбиц се наоѓа на источниот брег на Вајсе Елстер.
Соседни општини
Соседни општини се Кросен на Елстер, градот Ајзенберг, Хартмансдорф, Рауда и Таутенхајн во округот Зале-Холцланд, градот Бад Кестриц и Кашвиц во округот Грајц, безокружниот град Гера, како и општината Ветерцојбе во округот Бургенланд во Саксонија-Анхалт.
Општински единици
Општината се состои од Зилбиц и Зајфартсдорф.
Географија на Обединетото Кралство
Обединетото Кралство на Велика Британија и Северна Ирска е островска држава во северозападна Европа.
Граници
Вкупната површина на земјата изнесува 244,820 км2, и според тоа се наоѓа на 70 место по големина во светот.
Главниот град Лондон е најголемиот во државата со околу 7 500 000 жители.
Население
Според пописот, вкупното население во Обединетото Кралство е околу 59,834,300 жители. Густината на населеноста е 246.5/км2 жители на квадратен километар.
Клима
Климата на Велика Британија е поумерена отколку таа во другите региони на северната полутопка на истата латитуда, поради западните ветрови и топлите води на Голфската струја кои поминуват покрај британските острови и делумно влијаат на климата. Ладна, но не студена температура, облаци почести отколку сонце и големо количество на дожд се начинот на живот на островот. Tаа има атлантска клима. Зимите се магливи, а летата се свежи и врнежливи. Западните ветрови од океаните носат големи количества влага. Затоа дождовите се редовни и чести во текот на годината. Северна Ирска има приморска клима, Англија има умерена клима – благи зими и ладни лета. Во Шкотска според ладната клима, југозападните ветрови кои настануваат при делување на голфската струја, ја прават климата потопла отколку што треба да биде толку северно. Климата во Велс е под влиание на планините и на блиското море затоа зимите се благи а летата свежи. Регионите со високи планини имаат ладни зими со многу снег.
Освен копнената граница со Република Ирска, Велика Британија е опкружена со вода. Јужно од Англија измеѓу Велика Британија и Франција се наоѓа Англискиот канал или Ламанш испод кој се наоѓа тунел кој ги спојува Велика Британија и Франција. На исток е Северно Море, западно од Велс се наоѓа Ирско Море, додека Шкотска и северозападната област на Северна Ирска излегуваат на Атлантски Океан.
Вкупната површина на Велика Британија изнесува околу 244,820 km2, должината на областа изнесува 8,257 км, а копнената граница 360 км. Велика Британија има околу 125 км. Надморска височина.
Винигштет
Географија
Селото е сместено северно од мочуриштето Гросес Брух и западно од Магдебуршко Берде, со добар квалитет на почвата. На југ се граничи со селото Хесен во Саксонија-Анхалт.
Општината се состои од селото Винигштет и Матирцол, кој бил патарина на патот од Волфенбител до Халберштат со векови. Им дозволувал на патниците да го поминат мочуриштето преку насип кој ги поврзувал поседите на Брауншвајг-Линебург на север со територијата на Халберштат на југ.
Теогност Киевски
Теогност Киевски е христијански светец и митрополит на Киев во периодот од 1328 до 1353 година.
Православната црква неговиот ден го чествува на 14 март.
Дрезден (административен округ)
Дрезден (Dresden) — еден од трите поранешни административни окрузи на Саксонија, Германија, кој се наоѓал во источниот дел на покраината. Се совпаѓал со планските области Горна Лужица - Долна Шлеска и Горната долина на Елба/Источни Рудни Планини. Бил распуштен на 1 март 2012 година.
Историја
Административниот округ Дрезден настанал на 1 август 2008 и го наследил минатиот округ Дрезден.
Клима на Плутон
Џуџестата планета Плутон има необичен сет на климатски зони, поради нејзината атипична осна конфигурација. На џуџестата планета се доделени пет климатски зони: тропска, арктичка, тропско-арктичка, дневна и поларна. Овие климатски зони се исцртани врз основа на астрономски дефинирани граници или суб-сончеви географски широчини, кои не се поврзани со атмосферските циркулации на џуџестата планета. Харон, најголемата месечина на Плутон, е плимно заклучена со неа и на тој начин ја има истата структура на климатската зона како и самиот Плутон. Плутон е ледено тело, најистакнатиот објект во Кајперовиот Појас на Сончевиот Систем. Неговата површина е првенствено составена од метан (CH4), азот (N2) и јаглерод моноксид (CO) испарливи мразови во различни просторни изобилства. Иако Плутон е мал во споредба со типичните планети, тој има атмосфера, иако многу потенка од онаа на Земјата. Содржејќи повеќе слоеви на магла, нејзината атмосфера е составена главно од азот (N2) со трага на метан (CH4) и јаглерод моноксид (CO). Долгорочните климатски циклуси на планетарните тела (на пример, Земјата) се поврзани со осна прецесија и варијации во косината и орбиталната ексцентричност. Меѓутоа, во случајот со Плутон, циклусите на орбиталната ексцентричност и осната прецесија имаат помало влијание врз климатските циклуси на џуџестата планета отколку варијацијата на косината. Следствено, климатските зони на Плутон биле одредени само врз основа на варијацијата на косината.
Одлики и граници
Постојат пет климатски зони на Плутон кои се дефинирани со суб-сончевата географска широчина, секоја со специфични граници. Сепак, опсегот на географска широчина на климатските зони се проширува и се намалува како одговор на опсегот на косината на Плутон од минимум 103° до максимум 127° во текот на периодот на осцилација од 2,8 милиони години. Тоа значи дека некои од зоните имаат постојан опсег на географска ширина, додека други зони ги менуваат своите граници врз основа на варијацијата на осниот наклон на временска скала од повеќе милиони години. Постојаните граници се однесуваат на зоните на географската широчина кои доживуваат одредени одлики во секое време, без оглед на варијацијата на косината на џуџестата планета во текот на периодот на осцилација на косината. Бидејќи Харон е плимно заклучен со Плутон, тој ја има истата структура на климатските зони.
Тропска зона
Тропските предели на Плутон се дефинирани како географски опсези во кои Сонцето ја достигнува својата надземна точка, или зенитот, барем еднаш во текот на орбиталниот период на Плутон околу Сонцето. Според оваа дефиниција, тропските предели се протегаат од географската широчина од 60°С до 60°С. Меѓутоа, кога косината ќе ја достигне својата минимална вредност од 103°, тропските предели се прошируваат до максималната ширина од 77°N to 77°S. Во овој период, тропските предели покриваат поголем дел од површината на џуџестата планета, опфаќајќи околу 97% од вкупната површина.
Спротивно на тоа, кога косината се зголемува до својот максимум од 127°, тропските предели се собираат до минималниот опсег на географска широчина од 53°N to 53°S. Во тоа време, тропските предели покриваат само 80% од површината на планетата. Според тоа, опсегот на географска ширина од 53°N to 53°S се нарекува постојани тропски предели на Плутон. Бидејќи постојаните тропски предели покриваат најмалку 80% од површината, најголемиот дел од површината на Плутон секогаш лежи во тропскиот регион. Постојаните тропски предели секогаш добиваат директна сончева светлина во текот на секој орбитален период на Плутон, и генерално, тие покажуваат најголем опсег на варијации на албедо.
Арктичка зона
Поради варијацијата во аксијалното навалување на Плутон, арктичките зони исто така се шират и се собираат во текот на циклусот на осцилации. Со сегашната косист од 120°, арктичките зони се протегаат од 30°N до 90°N на северната полутопка, додека е од 30°N до 90°N на јужната полутопка. Овие две арктички зони заедно покриваат 50 проценти од вкупната површина на Плутон. Максималниот опсег на географска широчина на арктикот се протега до блиску екваторијалните широчини од 13°N и 13°S кога осениот наклон се спушта на минималните 103°. Во тоа време, арктичките кругови покриваат околу 78% од вкупната површина. Високата накосеност предизвикана во варијациите на географската широчина во арктичките зони кои се протегаат до блиску екваторските региони покажува дека максималната количина на инсолација се добива на половите.
Дневна зона
Дневната климатска зона на Плутон е дефинирана како географски опсези каде се случуваат дневниот и ноќниот циклус за секоја ротација во текот на целата орбитална година. Високата средна накосеност и циклусот на осцилации прават тесниот географски појас да доживее диурнален (дневен) круг. Плутон го доживува најтесниот појас на дневна зона кога накосеноста се спушта на минимум 103°, што се случило пред околу ~ 0,8 милиони години. Овој опсег од 13°N до 13°S кој се протега подеднакво на двете страни на екваторот, се нарекува постојана дневна зона. Постојаната дневна зона опфаќа 22 отсто од вкупните површини на џуџестата планета. Регионот доживува континуирано изгрејсонце и зајдисонце за секој вртежен период на Плутон од 6,4 дена во временски период од 10 милиони години.
Тропско-арктичка зона
Тропската арктичка зона ги опфаќа преклопените региони на тропските и арктичките зони. Оваа уникатна климатска зона е можна само на објекти кои имаат опсег на косина помеѓу 45° и 135°. Бидејќи косината на Плутон варира помеѓу минимум 103° и максимум 127°, затоа има тропска арктичка климатска зона. Оваа висока косист имплицира дека поголемиот дел од површината на Плутон доживува тропска и арктичка клима во текот на 2,8 милиони годишниот циклус на накосеност. Тропската арктичка зона го опфаќа регионот што се преклопува помеѓу тропските и арктичките зони кои се протегаат помеѓу 13°N до 77°N и 13°S до 77°S. На овој географски опсег зоните покриваат 75% од вкупната површина. Меѓутоа, како и осцилацијата на тропските (помеѓу 53° и 77° географска широчина) и арктичката (помеѓу 13° и 37° географската широчина) зони, тропската арктичка зона исто така се проширува и прави контраст во текот на циклусот на закосување. Само опсегот на географската широчина помеѓу 37° и 53° во секоја полутопка останува стабилен во текот на тој период, и затоа, тие појаси се нарекуваат постојани тропски арктички зони на Плутон (кои зафаќаат 20% од вкупната површина).
Максималниот опсег на тропската арктичка зона се протега помеѓу 13° и 77° географска широчина и на јужната и на северната полутопка (и покрива околу 75% од вкупната површина). Со сегашната косиност од 120°, денешниот тропски арктик се протега од 30°С до 30°С, опфаќајќи 50% од површината на Плутон. Тропската арктичка зона е област која доживува максимални циклични екстреми и е оптимална за долгорочно сезонско раслојување.
Поларна зона
Поларната зона на Плутон ги опфаќа оние области каде што Сонцето никогаш не го достигнува зенитот во ниту еден момент од орбиталниот период на џуџестата планета во текот на целиот нејзин циклус на закосување. Овој регион секогаш доживува арктичка клима, никогаш тропска клима, и постојано го доживува најдолгото времетраење на арктичката зима и лето за време на секоја орбитална ротација на Плутон. Поларната зона има полупречник од 13° од секој пол. Зоната се протега од 77°N до 90°N и од 77°S до 90°S, опфаќајќи површина од вкупно 3% од џуџестата планета. Регионите помеѓу 77° и 90° географски широчини на секоја полутопка се нарекуваат постојани поларни климатски зони. Сепак, максималниот опсег на поларните зони може да се протега од 53°S до 90°S (север) и од 53°S до 90°S со вкупна површина од 20% од телото. Во моментов, поларните зони се протегаат помеѓу 60° и 90° на северната и јужната полутопка (која покрива површина од 13% од планетата). Најголемата месечина на Плутон, Харон, исто така има поларна зона која се состои од поларна капа.
Корелација со морфологијата на површината
Дневната зона на Плутон помеѓу 13°N до 13°S никогаш не доживува никаков период на континуирано лето или зима. Екваторските области на Плутон претежно се состојат од темна лента со различни граници. Овој регион на екваторска темна лента се совпаѓа со постојаната дневна климатска зона на Плутон. Отсуството на каков било интервал на арктичка зимска темнина, исто така, ги исклучува можностите за испарливо ладно заробување во дневната зона со високо албедо. Спротивно на тоа, регионот со пониско албедо во дневната зона има поголема рефлексивност на сончевата инсолација. Овие области со повисоко албедо зрачат со апсорбирана енергија ноќе за секоја ротација на планетата. Температурниот циклус во близина на екваторот (во дневната зона) одржува остри албедо варијации помеѓу светлите и темните региони.
Корелацијата помеѓу површинската композициска дистрибуција на метанот (CH4) и азот (N2) и климатските зони е донекаде шпекулативна. CH4 е широко распространет надвор од Плутоновото Срце и Кит, веројатно на географските појаси на северната граница на Ктулу. Спротивно на тоа, N2 е концентриран во географските широчини над 30°N, што се совпаѓа со постојаната арктичка климатска зона која се протега од 37°N географска ширина до полот. Некои области на површината на Плутон доживуваат и тропска и арктичка клима бидејќи и двете климатски зони осцилираат како одговор на циклусот на закосување. Значителна област потпаѓа под тропска арктичка клима поради осцилацијата на климатскиот модел. Се шпекулира дека раслојувањето на ел-Идриси на 37° северна географска широчина е формирано поради долготрајниот климатски циклус на оваа географска широчина. Широчината од 37°N се смета за гранична ширина која вклучува мешање на тропските и арктичките сезони.
ФК Башкими
ФК Башкими е распаднат македонски фудбалски клуб од Куманово. Името на клубот значи „единство“ на албански јазик.
Историја
Тимот настапувал во Првата лига на Македонија, но го откажал своето учество во сезоната 2008/2009 поради финансиски проблеми и престанал да постои како клуб. . Најголем успех на клубот било освојувањето на македонскиот фудбалски куп во сезоната 2004/2005.
Надворешни врски
Официјално мрежно место на Фудбалската федерација на Македонија
Лебуза
Лебуза (Lebusa) — општина во округот Елба-Елстер, во Бранденбург, Германија.
Хуголин Гавлович
Хуголин Гавлович (роден како Мартин Гавлович; 11 ноември 1712, Царни Дунајец – 4 јуни 1787, Хоровче) — словачки свештеник Францисканец, кој бил автор на религиозни, морални и просветни списи на современиот народен западнословачки јазик и бил истакнат претставник на барокната литература во Словачка.
Пишувал дидактичко-рефлексивна поезија. Неговите дела се напишани на западнословачки народен јазик кој „се наоѓа временски, како и јазично, меѓу системите опишани од Павел Долежал и од Антон Бернолак“ (Дуровиќ „Јазикот на Валаска Сскола“ 659). Неговото најпознато дело е Валашска школа, мравув слобода, дело од 17.862 стихови, скоро сите во четиринаесет слогови, како и бројни верзионирани двојни маргиналии.
IC 1281
IC 1281 — галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 13 февруари 1901 година од страна на Макс Волф.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 1281 е од видот *.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 25 м 0,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +19° 29' 50".
Други поделби
Проучување на IC 1281 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Прстенести црви
Прстенестите црви се типот на животни што спаѓаат меѓу најразвиените групи на без‘рбетници. Карактеристичен белег за нив е што телото е изградено од голем број на членчиња (односно сегменти), кои се еднакви меѓусебно по големина. Ваквата појава се нарекува хомономна сегментација. Втор особен белег е присуството на целом (секундарна телесна празнина), изграден од сопствени ѕидови од перитонеум (телесна кошулка) и исполнет со целомска течност. Други специфични одлики се затворен крвоносен систем, метанефридии како екскреторни органи и скалест (анелидски) тип на нервен систем. Прстенестите црви се развиваат со директен развиток или со метаморфоза.
Анатомија на прстенестите црви
Телото на прстенестите црви е црвовидно издолжено, кај најголем број претставници е цилиндрично, додека кај помал број - грбно-стомачно сплескано. Телото често има додатоци што служат делумно за движење и делумно како сетилни органи. Тоа се т.н. четинки или хети, најчесто наредени во 4 снопа на секој сегмент, чиј број и положба многу варираат.
Телото е покриено со еднослоен епител, кој на површината лачи тенка кутикула (која е нешто подебела кај пијавиците). Епителот содржи жлезди, кои кај дождовните црви и пијавиците лачат лигава материја, која ја прави површината на телото да биде постојано лигава. Под епителот се наоѓа добро развиен мускулен слој, составен од надворешни кружни и внатрешни надолжни мускули. Помеѓу мускулниот слој и телесната празнина е сместен перитонеумот, поради што празнината е целомска. Кај пијавиците целомот е исполнет со паренхим.
Органи и органски системи
Дигестивниот систем започнува со уста на предниот крај на телото и завршува со анус на задниот крај. Цревниот потсистем е составен од ектодермални предно и задно, како и ендодермално средно црево, при што најмногу е диференцирано предното црево, и тоа особено кај дождовните црви.
Жабри како органи за дишење постојат само кај многучетинеститете, а кај малкучетинестите и пијавиците нема дишни органи.
Крвоносниот систем е составен од два надолжни крвни сада - грбен и стомачен, кои се простираат по целата телесна должина над и под цревото. Овие садови се меѓусебно поврзани со напречни крвни садови кои се особено добро развиени во предниот дел на телото. Во предниот и задниот крај на телото, двата главни сада се соединети со мрежа од капилари, со што крвоносниот систем е од затворен тип. Крвта од грбниот сад тече одзади спрема напред, а од стомачниот сад во спротивен правец. Функцијата на контрактилен орган - срце ја врши грбниот сад. Различен степен на атрофија на крвоносниот систем се забележува кај пијавиците, така што неговата функција преминува на остатоците од целомот. Екскреторниот систем е претставен со метанефридии, распоредени сегментарно во најголем дел од телото. Секоја метанефридија се состои од инкаст почетен дел - нефростом, кој од внатрешноста е опсипен со трепки и со отворот е свртен кон целомот. Средниот дел на метанефридијата е нефридијален канал, кој од едниот преминува во другиот сегмент, странично отворајќи се со екскреторна пора во надворешната средина. Метанефридијата ја филтрира целомската течност, а ресорпцијата се врши во нефридијалниот канал, кој е обвиен со крвни капилари.
Нервниот систем е скалест кај пониско организираните прстенести црви, а анелидски кај повисоко организираните. Составен е од еден пар на мозочни ганглии над голтникот, околуголтникови комисури и пар нервни стебла со по еден пар ганглии во секој сегмент од телото. Сегментските ганглии се споени со напречни аксони (кај скалестиот тип), или нервните стебла се сосема зближени едно до друго (анелидски тип). Сетилните органи се добро развиени кај слободните малкучетинести црви, а слабо кај копнените малкучетинести.
Многучетинестите се разделнополови, а малкучетинестите и пијавиците се хермафродити. Репродуктивниот систем е многу едноставен кај многучетинестите, при што половите жлезди (гонади) се образуваат во сите или во неколку плодоносни сегменти. Доколку отсуствуваат полови одводи, половите производи се изведуваат преку метанефридиите. Значително посложен репродуктивен систем имаат малкучетинестите и пијавиците, кај кои покрај жлезди и одводи, има и други органи: семени ќесички, семеприемници, простата итн. Прстенестите црви во глобала се размножуваат полово, додека бесполовото размножување е ретка појава. Развитокот кај многучетинестите е со метаморфоза преку ларвата трохофора, а кај малкучетинестите и пијавиците е директен.
Поделба на прстенестите црви
Филогенетска систематика на прстенестите црви (2007; поедноставено). Со жолто се обележани главните промени во традиционалната систематика. Денес се познати околу 9.000 видови на прстенести црви. Тие се поделени во три групи: многучетинести, малкучетинести и пијавици.
Малкучетинестите (Oligochaeta) се со поедноставна организација и се без пипала, параподии и жабри. Четинките се помалку на број. Малкучетинестите живеат во копнените води или во почвата. Особени претставници се дождовниот црв, стиларијата и пелосколексот.
Јавански јазик
Јавански јазик (јавански:, basa Jawa; bahasa Jawa) — јазик на Јаванците од централниот и источниот дел на островот Јава во Индонезија. Има вкупно 82,4 милиони говорници (преку една третина од населението на Индонезија).
Јазикот припаѓа на австронезиското јазично семејство и како таков е во сродство со индонезискиот и другите малајски варијанти. Највеќето говорници на јаванскиот знаат и индонезиски, кој се користи како службен јазик и во стопанисувањето, но и за општење со Индонезијците од нејаванско потекло.
Јаванскиот е присутен и во Малезија (во сојузните држави Селангор и Џохор) и Сингапур, и како јазик на лицата со јаванско потекло во Суринам, но во облик на креолски јазик.
Општо
Јаванскиот е јадрен малајско-полинезиски јазик, но не е особено близок на другите јазици. Сепак, очигледно е неговото сродство со малајскиот, сундскиот, мадурскиот и балискиот јазик.
Јазикот се говори во Централна и Источна Јава, но застапен е делумно и на северното крајбрежје на Западна Јава. На островите Мадура, Бали и Ломбок и во Сунда се користи како книжевен јазик. Уживал статус на дворски јазик во Палембанг во Јужна Суматра сè до потпаѓањето под холандска власт во XVII век.
Јаванскиот може да се смета за еден од класичните јазици во светот и има многу богата книжевност стара дванаесет века. Низ историјата претрпел четири развојни фази:
Традиционално, јазикот се пишувал со јаванско писмо, подоцна и со „пегон“ (вид арабица), а во најново време се користи латиницата.
Иако денес не ужива статус на службен јазик, јаванскиот е најзастапениот австронезиски јазик со највеќе говорници. Јазикот го говорат или разбираат 80 милиони луѓе. Барем 45% од индонезиското население е од јаванско потекло или живее во подрачје каде јаванскиот е главен јазик. Пет од шесте досегашни претседатели на Индонезија се со јаванско потекло. Затоа јаванскиот има разбирливо длабоко влијание врз развојот на индонезискиот јазик, кој е државен јазик на Индонезија, (самиот е современа варијанта на малајскиот).
Современиот јавански јазик има три наречја: централно, источно и западно. Дијалектниот континуум се протега од Бантен во најзападниот дел на Јава, сè до Бањуванги во источниот агол на островот.
Фонологија
Фонемите на современиот стандарден јавански јазик.
Согласки
Јаванските слогови можат да го имаат следниот облик: CSVC, каде C = согласка, S = гласник ( или било која носна согласка), а V = самогласка. Како и кај другите австронезиски јазици, основите на матичните јавански зборови имаат по две согласки; зборовите со повеќе од три слога се разлагаат на групи од двосложни зборови за да се олесни изговорот. Двосложната основа во современиот јавански јазик е од типот nCsvVnCsvVC.
Покрај мадурскиот, јаванскиот е единствениот јазик во западна Индонезија што разликува свиени и забни фонеми.
Морфологија
Како и другите австронезиски јазици, јаванскиот е аглутинативен јазик, што значи дека основните зборови трпат измени со широка употреба на афикси.
Синтакса
Современиот јавански има збороред од обликот „подмет-прирок-предмет“ (SVO)
Глаголите не се менуваат по лице и број. Не постои граматичко време - временоста се изразува со помошни зборови како „вчера“, „веќе“ итн. Постои сложен систем на глаголски афикси за изразување на разликата во статусот на подметот и предметот. Меѓутоа, реченичната структура може да се опише со моделот на актуелно членување на предлозите („тема-рема“), без осврнување на вообичаените граматички категории. Темата има челно место во реченицата; а ремата ја менува. Пример: Dhèwèké = тема; teka = рема; ing keraton = ситуација.
Лексикон
Јаванскиот има богат и разновиден лексикон, со голем број на заeмки. Големо влијание има извршено санскрит, присутен со речиси половина од зборовниот фонд на јаванскиот јазик. Не сите овие зборови се во секојдневна употреба, но типичното старојаванско книжевно дело содржело околу 25% санскритски заемки. Многу од јаванските лични именки имаат јасно претпознатливи санскритски корени.
Санскритската оставнина е мошне присутна и во современиот јавански јазик и ваквите зборови се сметаат за книжевни („кави“) заедно со заемките од арапскиот, холандскиот и малајскиот, кои немаат толкаво влијание како санскрит.
Јаванскиот има далеку помалку арабизми од малајскиот, и највеќето од нив се верски поими.
Учтивост
Покрај ова, постојат и зборови за самонарекување што можат да бидат „уважени“ (krama andhap) и „скромни“ (krama inggil). Кога зборува за себе, говорникот скромни зборови, но истиот користи уважени зборови ако зборува за некој постар или со повисок статус. Децата го користат стилот нгоко, но кога зборуваат со родителите треба да знаат да ги користат и уважените и скромните зборови. Некои примери:
Употребата на разните стилови е сложена и бара темелна запознаеност со јаванската култура. Целосниот систем не им е познат на највеќето Јаванци, кои обично го користат првиот и имаат најосновни познавања од вториот. Луѓето што ги владеат и исправно користат сите стилови уживаат почит и углед.
Дијалекти
Јазикот има три наречја: западно, централно и источно. Се разликуваат претежно по изговор, но и во зборовите.
Ценатралното наречје (Jawa Tengahan) се заснова на говорот во градот Суракарта и во помала мера, градот Јогјакарта. Се смета за „најкултивирано“ наречје и претставува модел за стандардниот јазик. Овие два града се престолнини на четирите јавански кнежевства (наследници на Матарамскиот султанат) кои биле главни сили на Јава и пошироко. Ова наречје се користи ширум покраината Централна Јава и опфаќа голем број на дијалекти како источниот севернобрежен и семараншкиот, како и самиот суракартски и јогјакартски дијалект. Во покраината има толку многу дијалекти и говори, што речиси секое административно подрачје (намесништво) има свој говор (иако не сите се сметаат за посебни дијалекти).
Централното наречје се говори и во западниот дел на покраината Источна Јава. На пример, говорите во подрачјето на Мадиун (заедно со оние во Блитар, Понорого, Пачитан и Тулунгагунг) има големи влијанија од суракартскиот говор.
Западното наречје (Jawa Kulonan) е застапено во западниот дел на покраината Централна Јава и ширум покраината Западна Јава (особено на северното крајбрежје). Неговите дијалекти се карактеристични поради сундските влијанија и голем број на архаизми.
Источното наречје (Jawa Wetanan) е присутно од источниот брег на реката Брантас во Кертосоно и од Нганџук, па до Бањуванги, и го опфаќа најголемиот дел од покраината Источна Јава со исклучок на островот Мадура. Меѓутоа, наречјето има мадурски влијанија и понекогаш се н арекува сурабајски говор.
Покрај овие три наречја, постои и суринамски јавански, кој се заснова на централното наречје, особено говорот од Кеду.
Јаванско писмо
Јаванскиот јазик традиционално се пишува со јаванско писмо. Во извесен период била застапена и арабицата, а денес се користи претежно латиница. Јаванското писмо е сродно на балиското и обете претставуваат современи варијанти на старото писмо „кави“, кое е индиско писмо донесено на Јава со доаѓањето на хиндуизмот и будизмот. Ова писмо се среќава во правен документ од 804 г, а веќе во X век било главно писмо во преводите на санскритските текстови. Во 1926 е воведено латнично писмо по пример на холандскиот правопис, а истото е преработено во 1972–1973 г. Денешната латинична азбука е следнава:
Буквите f, q, v, x и z се користат во заемки од европските јазици и арапскиот.
Тирено-Адријатико 2015
Рутата на изданието во 2015 година започнувала и завршувала со поединечен хронометар, еден од нив пренаменет, откако првично бил замислен како екипен хронометар, но изменето пред започнување на трката. Помеѓу нив, трката се состоела од две етапи погодни за спринтерите, една за експлозивните возачи и две за искачувачите. Клучната етапа на трката била петтата етапа, која завршувала на врвот МОнте Терминило. Бранителот на титулата од 2014 година бил Алберто Контадор, кој се очекувало да биде предизвикан од најсилните етапни возачи, Наиро Кинтана , Винченцо Нибали и Крис Фрум. Меѓутоа, Фрум се повлекол кратко пред трката.
Првиот поединечен хронометар бил освоен од Адријано Малори, кој го одржувал водството на првите две етапи. Грег ван Авермат и Ваут Пулс  ги освоиле следните две етапи, секој преземајќи го водството на трката на еден ден. Кралската етапа до Монте Терминило била освоена од Кинтана, кој го преземал водството и успеал да го зачува до крајот на трката. Бауке Молема завршил втор, 18 секунди зад Кинтана, а Ригоберто Уран  на третото место.
Петер Саган го освоил бодовниот пласман, откако победил на една етапа и завршил помеѓу првите десет на три други. Планинскиот пласман бил освоен од Карлос Кинтеро, додека Наиро Кинтана го освоил и пласманот и млад возач, покрај генералниот пласман.
Екипи
Бидејќи Тирено-Адријатико е настан од Светската турнеја, сите 17 UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да испратат екипа. На пет професионални континентални екипи им биле доделени специјални покани.
Екипи во Светската турнеја биле:
Екипи кои добиле специјални покани биле:
Поредок
Имало четири главни пласмани на Тирено-Адтијатико 2015. Првиот и најважниот од сите бил генералниот пласман. Бил пресметуван со додавање на завршните времиња на секој велосипедист по секоја етапа. Временските бонуси биле доделувани на првите тројца на целта на друмските етапи (етапите од 2 до 6): етапниот победник добивал десет секунди, вториот шест и третиот четири секунди. Овие секунди биле доделувани и на првите тројца возачи на средните спринтови (три секунди за победникот на спринтот, две секунди за вториот возач и една секунда за третиот). Предводникот на генералниот пласман ја добивал сината маичка, а победникот на пласманот бил сметан за победник на целата трка.
Третиот пласман бил планинскиот пласман. На секоја од друмските етапи имало категоризирани искачувања. Првите возачи на врвот на искачувањето добивале бодови во планинскиот пласман. На повеќето искачувања, првите четворица возачи освојувале бодови, по пет, три, два и еден бод соодветно. Повеќе бодови се добивале на двете најтешки искачувања на трката. Ова биле на врвот Монте Терминило на петтата етапа и Поџо Сан Ромуалдо на четвртата етапа. На овие искачувања, победникот добил 15 бода во пласманот, а дополнително уште шест возачи добиле бодови. Возачот со најмногу бодови ја добивал зелената маичка.
Последен пласман бил пласманот за млад возач. Овој бил заснован на пресметката на генералниот пласман: највисокиот пласиран возач роден на и по 1 јануари 1990 година бил предводник на пласманот и ја добивал белата маичка.
Ваисигано
Ваисигано (самоански: Vaisigano) е округ во Самоа. Округот се наоѓа на островот Саваи.
Географија
Округот го зафаќа западниот крај на островот Саваи. Административен центар на округот е Асау. На самоански округот се именува и како „Itu Asau“, односно „асауански округ“.
Вкупното население на округот, според пописот од 2006 година е 6.543 жители.
Во рамките на округот се наоѓа и резерват, заштитена област за желки, околу селото Ауала, како и резерват-прашума во Фалеалупо.
Во округот се наоѓа и селото Ваисала, роден крај на поглавицата Ваи Колоне, кој бил двапати премиер на Самоа во 1980-те. Колоне е и основан на моменталната владејачка партија на Самоа.
Ваисигано има силни врски со кланската титула Тонумаипеја на локално ниво, а на државно ниво со Туиана.
Танц (Сати)
Немало курс за оркестрација на Парискиот конзерваториум додека Сати бил студент таму (1879-1886), правејќи ја „Танц“ со 54 такт опит со она што досега го научил со уво - првенствено во кабаре како „Ноќна мачка“ (Le Chat Noir), каде што тој тогаш работел како пијанист и повремен диригент. Партитурите за 8 свирачи (2 флејти, 1 обоа, 2 кларинети (Б, А), 1 фагот, тимпани и харфа) е новост наспроти стандардниот дувачки ансамбл, без жичени и лимени инструменти или клучни промени во перкусиите, за помек, поразновиден звук. Дрвените дувачки го носат најголемиот дел од мелодиската линија додека делот на харфата служи за практичната функција на континуо. Музички делото е опишано како вкрстување помеѓу заедничката временска благодат на „Гимнопедија“ и модалната двосмисленост на „Гносиени“, и Сати можеби му го дал општото име „Танц“ едноставно поради неговата поистакната ритмичка шема.
За редукција на пијано за четири раце од 1903 година, на „Танц“ како додаток, бр. 6 на „Три парчиња“, композиторот го отстранил материјалот за кларинетот Б и делницата од харфата ја доделил на secondo клавијатурата. Во чуден текст напишан на задната страна на додатниот ракопис, Сати изјавил: „Се наоѓам во престижна пресвртница во историјата на мојот живот“. Можеби го спасил малиот „Танц“ со тоа што му пронашол ново руво во она што станало едно од неговите најпопуларни дела, но инаку неговата изјава била прерана. Од 1890 година, неговите обиди за пишување за оркестар - аранжмани на „Гносиен ''бр. 3“ и тонската поема „Ангорски вол“ (Le Bœuf Angora'') Дури откако се запишал на Пејачката школа (Schola Cantorum) во 1905 година, Сати ги стекнал вештините да ги следи своите поамбициозни цели - вклучително и учење како правилно да оркестрира.
1277 п.н.е.
1277 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1277. година пред новата ера, 277. од вториот милениум п.н.е., 77. од 13 век п.н.е. и осма од 1270-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4231 и 4232 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3473 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2483 и 2484 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 524 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1277 година се протега во 1359 и 1360, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1419 и 1420 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 734 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1956 и 1955 исламска година пред хиџра.
Лили Цикерман
Ема Каролина Хелена („Лили“) Цикерман (1858–1949) била шведска текстилна уметница кој била пионерка на Шведската асоцијација за ракотворби (Föreningen för svensk hemslöjd) во 1899 година. Во 1914 година, таа започнала со создавање на попис на популарна текстилна уметност во Шведска, документирање на околу 24.000 предмети со фотографии и примероци од конци до 1932 година.
Биографија
Родена на 29 мај 1858 година во Сковде, Вестергетланд, Ема Каролина Хелена Цикерман била ќерка на фармацевтот Карл Питер Цикерман и неговата сопруга Хедвиг Амалија, моминско Малмгрен. Таа израснала во Сковде заедно со нејзините тројца браќа. Откако студирала шиење и ткаење во училиштето управувано од „Пријатели на ракотворбите“ во Стокхолм, таа се вратила во Сковде во 1886 година каде предавала текстилни уметности и, соработувајќи со Агнес Бемер, отворила продавница за везење во која се продаваат нивните дела и дезени. Следната година студирала во музејот во Јужен Кенсингтон и продолжила да изложува на изложбата во Стокхолм во 1897 година, добивајќи сребрен медал.
Во 1908 година, Лили Цикерман се преселила во Витцјо во SCANDIA каде што ја изградила Sommargården резиденцијата, во склоп на која имало и со ткајачко училиште (1912). Училиштето за ткаење го водела Елса Гулберг и подоцна Märta Måås-Fjetterström.
Од 1914 до 1931 година, Цикерман ги посветила своите напори на создавање на сеопфатен попис на популарната текстилна уметност во Шведска. Работејќи на терен, таа каталогизирала 24.000 предмети со црно-бели фотографии и примероци од конец за да укаже на бојата и текстурата. Таа се надевала дека ќе ги објави резултатите во 27 тома, но единствениот дел што се појавил бил прелиминарниот дел за ткаење на ролакен, објавен во 1937 година.
По враќањето во Скодвре во 1946 година, Лили Цикерман починала на 5 септември 1949 година. Таа е погребана во катедралата Свети Сигфрид.
Патишта во Македонија
Патишта во Македонија — патната сообраќајна мрежа на државни патишта во Македонија од национален, регионален и месен (локален) карактер. За патиштата е одговорно Јавното претпријатие за државни патишта, задолжено за управување, изградба, реконструкција, одржување и заштита на патиштата.
Патниот сообраќај има најголем удел во вкупниот превоз на стока и патници во земјата, а внатрешниот сообраќај е позастапен од меѓународниот и транзитниот. Македонија има добро развиена и квалитетна патна мрежа во вкупна должина од 14.182 км. Тука влегуваат автопатишта, магистрални патишта, регионални и локални патишта. Главни оски на патната мрежа се паневропските коридори VIII (исток - запад) и X (север - југ).
Регионалните патишта водат од поединечни места до главните коридори и магистралната мрежа и заедно со локалните патишта играат значајна улога во развојот на месните стопанства, вложувањата, малите претпријатија и земјоделството во Македонија.
Според податоците од 2019 г. сета државна патна мрежа има вкупна должина од 14.182 км, од кои 242 км се автопатишта, 911 км се магистрални патишта, 3.771 км се регионални, а 9.258 км се локални.
Историја
Во повоениот период од 1945-1957 година, патиштата во Македонија се наоѓале во катастрофална состојба. Првите чекори во процесот на обновување на патиштата биле направени од новоформираните секции за патишта со седишта во Скопје, Тетово, Куманово, Велес, Штип, Битола и Охрид.
Координирањето на работата на секциите во тој период ја врши Републичката дирекција за патишта, која покрај другото се грижела и за проодноста и одржувањето на основната патна мрежа. Нивна примарна задача била обновата и реконструкцијата на дел од патиштата, а како резултат на тоа биле модернизирани повеќе од 200 км патишта.
Карактеристично за следниот период од 1958-1965 година, е тоа што работите заземаат сè посилен замав. Во 1966 година е донесена првата програма за изградба на патишта, а тоа значи дека веќе почнува да се работи плански и долгорочно. Главната заслуга за тоа ја имаат тогашното Министерство за сообраќај и Републичката дирекција за патишта. Во овој период е формирана и Дирекцијата за изградба на автопатот „Братство-единство“, кој поминува низ Македонија во должина од 162 км. Во април 1965 година е формиран Републичкиот фонд за патишта, а дотогаш во Македонија се изградени, реконструирани и модернизирани патишта во должина од 611 км.
Во 1966 година за првпат претпријатијата за патишта се интегрираат во едно претпријатие, наречено „Македонија пат“. Во истиот период е изработена и петгодишната програма за реконструкција на патната мрежа до 1970 година. Инвеститорските функции за реализирање на оваа програма до 1969 година биле под ингеренции на Македонија Пат, додека веќе во 1970 година, истите ги презема Републичкиот фонд за патишта. Според програмата со која се предвидувало да се реализираат 425,4 км до 1970 година биле изградени и реконструирани вкупно 372,4 км додека останатите 52 км биле реализирани во 1972 година.
Работата за обнова на патната мрежа не запира тука. Во периодот до 1975 година се работи интензивно, а доказ за тоа се новоизградените 11 патни правци во должина од 537 км. Во овој период, за извршување на финансиската програма е формиран Совет за изградба, одржување и реконструкција на патиштата, во чии рамки била организирана и функционирала стручна служба.
Примарна задача на Советот во периодот што следува е изградбата на автопатот „Братство-единство“. Овој значаен проект е реализиран до 1980 година благодарение на распишаниот заем за патишта, како и на учеството на жителите од целата Република. Покрај овој крупен зафат изградени се 431 км патишта и рекордни 1.537 км локални патишта.
Реализацијата на проектите предвидени во среднорочната програма за периодот од 1981 до 1986 година, ги презема новоформираниот Републички СИЗ за патишта. Во овој период СИЗ-от ја презема целокупната координација на работите околу изградбата, реконструкцијата и модернизацијата на патиштата. Во ова среднорочие изградени се преку 630 км. патишта до селата, а на критичните места се поставени нови пунктови за одржување на патиштата.
Со донесувањето на Закон за јавни патишта од 1996 година, до 2008 година функционира Фондот за магистрални и регионални патишта на Република Македонија.
Со донесување на Законот за јавни патишта од 11 јули 2008 година се основа Агенција за државни патишта како правен следбеник на Фондот за магистрални и регионални патишта на Република Македонија.