cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Подгорjе (Беласица)
Населби
Во Подгоријето се расположена редица села, опфатени од општините Петрич (на бугарска територија) и Ново Село и Струмица (на македонска територија). Во бугарскиот дел на Подгорието од исток кон запад се наоѓаат следните села: Беласица, Коларово, Самуилово, Камена, Јаворница, Кључ, Скр' т и Габрене. Во македонскиот дел на Подгоријата во истиот редослед се расположени селата: Старо Коњарево, Дражево, Смолари, Мокрино, Мокриево, Борисово, Колешино, Габрово, Банско, Свидовица и Куклиш.
Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Ракотинци
Успение на Пресвета Богородица — македонски православен храм во селото Ракотинци, близу Скопје. Точниот период на изградбата на црквата не е познат, а денешниот храм датира од поново време, односно од 2000 година, кога на 28 октомври е поставен и осветен камен-темелникот. Црквата претставува главен селски храм во кој се одржуваат редовни богослужби, крштевки, венчавки за кои постојат и услужни објекти како крстилница непосредно до црквата. Во дворот на црквата постои стар камен крст. Во повеќе пишани извори за селото се споменува дека постои црквата Света Богородица, за која селаните не го знаат датумот на изградба, но според изгледот таа била многу стара, веројатно повеќе од 350 до 400 години. До 1879 година, црквата имала и рушевини од манастирски конаци, при што истата година за нивна обнова, селаните на Ракотинци позајмиле пари од познатиот албански сточар, поседник и насилник Касам - ќаја, за што тие потоа 3 години бесплатно ја обработувале земјата на неговиот чифлик во Маркова Сушица
Космос-1115
Космос-1115 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 13 јули 1979 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 5500 килограми. Космос-1115 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 88,8 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 81,3°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 227 км, а најмалото на 213.
Нинков Рид
Нинков Рид — рид во Македонија, со следниве географски координати: географска ширина од 41o 11 ' 15 , географска должина од  21o 34 ' 16 .
Втората најдобра работа (филм)
Втората најдобра работа (англиски: The Next Best Thing) - филм, во режија на Џон Шлезингер. Главните улоги ги играат: Мадона и Руперт Еверет и Бенџамин Брет.
Содржина
Еби (ја игра Мадона) е уморна од неуспешните љубовни врски. Една вечер, таа непланирано води љубов со нејзиниот најдобар другар-хомосексуалец при што останува бремена. Двајцата се договараат заедно да го одгледуваат детето.
NGC 2733
NGC 2733 — спирална галаксија во соѕвездието Водна Змија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2733 се споменува и како NGC 2722, MCG -1-23-14, IRAS 08562-0330.
Откривање
Објектот е откриен на 12 март 1826 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 8 ч 58 м 46,1 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 3° 42' 35". Положбениот агол на објектот е во износ од 64°.
Други поделби
Проучување на NGC 2733 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 25221. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 232; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 4869. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 934.
Надворешни врски
NGC 2733
NGC 5117
NGC 5117 — спирална галаксија во соѕвездието Ловечки Кучиња, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5117 се споменува и како UGC 8411, MCG 5-32-10, CGCG 161-37.
Откривање
Телото е откриено на 30 март 1827 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5117 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,2 m/лм2. NGC 5117 има привидни димензии од 2,2' х 1'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 22 м 56,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +28° 18' 56"". Положбениот агол на објектот е во износ од 154°.
NGC 7532
NGC 7532 — спирална галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7532 се споменува и како MCG -1-59-5, MK 529, IRAS 23117-0300.
Откривање
Објектот е откриен на 1 октомври 1864 година од страна на Алберт Март, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 48 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7532 е од видот SB0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,8 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. NGC 7532 има привидни димензии од 1,4' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 14 м 22,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -2° 43' 40"". Положбениот агол на објектот е во износ од 150°.
Други поделби
Проучување на NGC 7532 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 70779. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 259; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 5246. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 306.
Австралиска Антарктичка Територија
Површина
Австралиска Антарктичката Територија ги опфаќа сите острови и територијата јужно од 60°S и помеѓу 44°38'E и 160°E, без Аделина земја (136°E до 142°E), која ја дели оваа територија на западна AAT (поголемиот дел) и источна ААТ. На запад се граничи со Земјата на кралицата Мод, а на исток со Росова Зависност. Австралиска Антарктичката Територија е најголема територија на континентот и зафаќа скоро 5,9 милиони квадратни километри, што е околу 42% од Антарктикот.
Територијата е претежно населена со работниците во истражувачките станици. Австралиската антарктичка дивизија управува со областа преку одржување на тригодишни станици - Мосон, Дејвис и |Кејси - во кои се изведуваат различни истражувачки проекти.
Административни единици
Територијата е поделена на девет области (од запад кон исток): Овие региони географски се поделени на две посебни области, при што Земјата на Џорџ V и Оутсовата Земја се наоѓаат на исток од прогласената француска територија Аделина Ленд, а сите други области се наоѓаат на запад.
Ексклузивна економска зона
Австралија полага право на ексклузивна економска зона (ЕЕЗ) од австралиската антарктичка територија. Но, австралиската ЕЕЗ на Антарктикот е оспорена. Според член IV од Антарктичкиот договор од 1959 година (кој забранува нови територијални претензии или проширување на постоечките териториски права на Антарктикот) не може да се полага право на ЕЕЗ за територија која е прседмет на тој договор (јужно од 60°S). Со одредбите од Конвенцијата на Обединетите нации за морското право (UNCLOS) ексклузивната економска зона на крајбрежна држава се дефинира до 200 наутички милји (370 км) од основната линија од која се мери територијалното море.
Лов на китови
Законот против ловење китови донесен од Австралиската влада се однесува на австралиските територијални води. Сепак, претензиите на Австралија за суверенитет над австралиската антарктичка територија - а со тоа и суверенитет над територијалните води на Австралискиот Антарктик - ги признаваат само Обединетото Кралство, Нов Зеланд, Франција и Норвешка.
Станици
Активни и затворени станици на територијата, од Запад кон Исток:
Историја
На 9 јануари 1841 година Обединетото Кралство ја прогласило Викториината Земја за своја територија, а потоа во 1930 и Ендербиевата Земја. Во 1933 година, најголемиот дел од територијата јужно од 60°S и помеѓу 160° и 45° источен меридијан се дал во владение на Австралија."Делот од владението на Неговото Височество во Антарктичките мориња што ги опфаќа сите острови и територии освен Аделината Земја, кои се наоѓаат јужно од 60-тиот степен на Јужна географска широчина и лежат помеѓу 160-от степен од источната географска должина и 45-от степен од источната географска должина, со ова се става под надлежност на Комонвелтот на Австралија.""Закон за прифаќање на австралиската антарктичка територија од 1933 годинаДелот од територијата во антарктичките мориња кој се состои од сите острови и територии, освен Аделината Земја, сместени јужно од 60-тиот степен јужна географска ширина и кои се наоѓаат помеѓу 160-тиот степен источна географска должина и 45-тиот степен источна географска должина, со ова се прогласува за прифатен од Комонвелтот како Територија под власт на Комонвелтот, под името Австралиска Антарктичка Територија."Границите со Аделината Земја биле маркирани во 1938 година. Во 1947 година, Британија ги придодала и островот Херд и Мекдоналд островите кон ААТ. На 13 февруари 1954 година, била основана првата австралиска станица на континентот - Мосон.
Признавање на австралискиот суверенитет
Австралискиот суверенитет над Австралиска Антарктичката Територија е признат од Обединетото Кралство, Нов Зеланд, Франција и Норвешка. Јапонија не го признава австралиското право врз Австралиските антарктички територијални води во кои јапонските бродови ловат китови.
Рударство на Антарктикот
Во текот на 1980-тите имало кратка дебата во Австралија за тоа дали да се дозволи рударството на континентот богат со минерали. Дадени биле неколку предлози за рударство и сите се отфрлени.
Поштенски марки
Австралија издава поштенски марки за Австралиска Антарктичката Територија. Првите марки се појавиле во 1957 година, а потоа повремени се издавале до 1990-тите. Тематиката на марките е Антарктикот и важат за поштенски услиги во Австралија и нејзините територии, заедно со Антарктикот.
Телефонски повикувачки броеви
На ААТ доделен е повикувачкиот број +672 1[0-4] XXXX. Подрачните броеви се 10 за Дејвис, 11 за Мосон, 12 за Кејси, 13 за Остров Мекквари и 14 за Вилкинс и Аурора Аустралис, по кои секогаш следуваат четири цифри.
Население
До мај 2018 година ААТ имала население од околу 80 луѓе во текот на зимата и 200 во текот на летото.
NGC 507
NGC 507 — елиптична галаксија во соѕвездието Риби, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 507 се споменува и како UGC 938, MCG 5-4-44, CGCG 502-67, Arp 229, VV 207.
Откривање
Објектот е откриен на 12 септември 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 507 е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 11,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,5 m/лм2. NGC 507 има привидни димензии од 2,5' х 2,5'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 23 м 40 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 33° 15' 24".
Други поделби
Проучување на NGC 507 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 5098. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 91; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2296. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 30.
Заполски Рид
Заполски Рид — рид во Македонија, со следниве географски координати: географска ширина од 41o 20 ' 12 , географска должина од  21o 35 ' 29 .
Никола Ѓуричко
Никола Ѓуричко ( во ) е српски глумец, музичар и телевизиски водител.
Животопис
Роден е во Белград како син на Никола, по професија пилот и Мила, здравствен работник. Внук е на глумицата Томанија Ѓуричко и брат на глумицата Ѓорѓа Ѓуричко. Водител е на емисијата "Караоке обрачун" и е член на групата Кугуарси. Оженет е со Лилјана Нешиќ (од 7 јуни 2002) со која има ќерка Наѓа и син Ѓорѓи.
Телескоп
Телескоп (грчки: теле - далеку, скопеин - гледа) е еден од најважните астрономски и оптички инструменти. Телескопот собира и фокусира светлина т.е електромагнетно зрачење и покажува зголемена слика на многу оддалечени објекти. Со помож на оваа справа можеме да видиме и снимиме слики на објекти кои се премногу оддалечени, премали или со слаб сјај. Под телескоп најчесто се подразбира оптички телескоп,но постојат и телескопи кои собираат зрачење од некој друг дел на спектарот од електро магнетното зрачење. Постојат и радиотелескопи,кои користат радиоантена, а постојат и телескопи за гама-зраци.
Откритие и развој
Првиот телескоп налик на денешниот го конструирал Галилео Галилеј, на почетокот од 17-тиот век. Уште во 1610 година со него направил и револуционерни откритија. Утврдил дека на Месечината постојат планини и им ја мерел нивната височина. Воочил и колку време му треба на Сонцето да се заврти околу својата оска. Ги пронашол и четирите најголеми сателити на Јупитер и прв го видел Млечниот Пат како мноштво од ѕвезди.
Во 2016 година бил пуштен во употреба најголемиот телескоп во светот „ФАСТ“ во југозападна Кина, со димензии од 30 фудбалски игралишта и со пречник од 500 метри. Телескопот се состои од 4.000 метални панели, а неговата градба траела пет години при што биле потрошени 180 милиони долари. Студијата за неговата изградба траела дури 14 години и за таа цел биле преселени 10.000 луѓе од подрачјето каде што бил сместен телескопот. Со своите димензии, „ФАСТ“ го надминал за 200 метри телескопот „Арецибо“ во Порторико, изграден во 1960 година, кој имал пречник од 350 метри.
Руби и Квентин (филм)
Руби и Квентин - филм, во режија на Франсис Вебер. Главните улоги ги играат: Жерар Депардје и Жан Рено.
Содржина
Закоравениот криминалец Руби (го игра Рено) се наоѓа во затвор. Тој работел за гангстерот Вогел при што се сплеткал со жена му и му го украл пленот, бидејќи Вогел ја убил саканата жена. Руби е жеден за одмазда и сака да побегне од затворот. Во неговата ќелија го ставаат добродушниот Квентин (го игра Депардје) кој го изгубил поранешниот цимер. Тие двајца случајно успеваат да избегаат од затворот, но Руби никако не може да се ослободи од несмасниот Квентин.
Велешко-прилепски народноослободителен партизански одред „Трајче Петкановски“
Велешко-прилепски народноослободителен партизански одред „Трајче Петкановски“ е партизанска единица на Народоослободителната војска на Македонија.
Одредот е формиран кон крајот на април 1944 година, од 30 борци, разделени на групи по десет луѓе. Името го добил во чест на загинатиот партизан Трајче Петкановски. Овој одред дејствувал во околината на селата во областа Азот и Порече, и најчеста акција била напаѓање на бугарските полициски групи, диверзии на линијата Скопје-Велес, и друго. Во текот на септември 1944 година одредот брои 400 борци. Заедно со други партизани, на 2 септември 1944 година од овој одред е формирана осмата македонска ударна бригада.
Каналски Острови
Каналски Острови (Channel Islands, Îles d'la Manche, Îles Anglo-Normandes или ) — архипелаг од британски крунски поседи во каналот Ламанш, помеѓу Англија и Нормандија во Франција. Распоредени се во состав на две бејлифства (bailiwicks): Бејлифство Гернзи (Bailiwick of Guernsey) и Бејлифство Џерси (Bailiwick of Jersey). Се сметаат за остатоци од некогашното Војводство Нормандија и не му припаѓаат на самото Обединетото Кралство. Имаат вкупно население од 158.000 жители. Главен град на Гернзи е Сент Питер Порт (16.488), а главен град на Џерси е Сент Хелиер (28.310). Островите зафаќаат вкупна површина од 194 км2.
Бејлифствата се административно независни едно од друго уште од доцниот XIII век и речиси да немаат заеднички установи.
Географија
Највисока точка на островите е врвот Платонс во Џерси, со 143 м надморска височина.
Мајка Тереза (кована пара)
Мајка Тереза — кована пара за колекционерски цели издадена од страна на Народната банка на Република Македонија во 2016 година.
Лице
На лицето, во средишниот дел на монетата е претставен Грбот на Република Македонија и натписот „2016“. Околу монетата, по должината на периметарот, се прикажани натписите на македонски јазик: „Република Македонија“ и „100 денари“.
Позадина
На позадината, во средишниот дел на монетата е прикажан портрет на Мајка Тереза. На левата страна, во заднината, се прикажани украси во облик на крстови и срца. Во долниот дел, од левата страна е претставен цвет од повитот „Мајка Тереза“ („Matka Teresa“), одгледуван од страна на г. Стефан Франчак, полски исусовски монах. На десната страна се прикажани датумите „1910 ‒ 1997“ (годините на раѓање и на умирање на Мајка Тереза) и „2016“ (годината на нејзината канонизација). Исто така, прикажано е латинското име „Sancta Teresia de Calcutta“ (Света Тереза од Калкута), како и името на Мајка Тереза на македонски и на албански јазик.
Диво грозје
Диво грозје, вообичаено наречено Роуан (Велика Британија: /ˈrəʊən/, САД: /ˈroʊən/) и планински пепел, е вид листопадно дрво или грмушка од семејството рози. Тоа е многу променлив вид, а ботаничарите користеле различни дефиниции за видот за да ги вклучат или исклучат дрвјата кои потекнуваат од одредени области; неодамнешната дефиниција вклучува дрвја родени во поголемиот дел од Европа и делови од Азија, како и северна Африка. Опсегот се протега од Мадеира, Британските острови и Исланд до Русија и северна Кина. За разлика од многу растенија со слична дистрибуција, не е роден во Јапонија.
Дивото грозје има тенко стебло со мазна кора, лабава и заоблена круна, а неговите листови се шипки во парови ливчиња на централна вена со крајнo ливче. Цвета од мај до јуни во густи коримби од мали жолтеникаво-бели цветови и развива мали црвени мевчиња како плод што зрее од август до октомври и ги јадат многу видови птици. Растението е непотребно и отпорно на мраз и ги колонизира нарушените и недостапни места како краткотраен пионерски вид.
Овошјето и зеленилото на Дивото грозје, луѓето ги користеле во создавање на јадења и пијалоци, како народен лек и како сточна храна за добитокот. Неговото цврсто и флексибилно дрво традиционално се користи за обработка на дрво. Се сади за зајакнување на почвата во планинските предели или како украсно дрво и има неколку сорти.
Имиња
Биномното име Диво грозје е составено од латинските зборови sorbus- сервисно дрво и aucuparia, што потекнува од зборовите avis-„птица“ и capere-„фаќање“ и ја опишува употребата на плодот на Дивото грозје како мамка за птици. Растението е попознато како роуан и планински пепел, и исто така е наречено Амур планински пепел, Европски планински пепел, брз зрак, брз зрак или роуан . Имињата Роуан и планински пепел може да се применат на други видови во подродот Sorbus, а планинскиот пепел може да се користи за неколку други далечно поврзани дрвја. Видот не е тесно поврзан ниту со вистинските јасен дрвја (родот Fraxinus ), кои исто така носат лисја со шипки, ниту со видот Eucalyptus regnans, наречен и планински пепел, роден во Тасманија и Викторија во југоисточна Австралија. Дивото грозје претходно беше категоризирана како Pyrus aucuparia. Цитирањето на авторот Sorbus aucuparia L. му припаѓа на Карл Линеус.
Опис
Дивото грозје се јавува како дрво или грмушка што расте меѓу 5 и 15 м во висина. Круната е лабава и заоблена или со неправилна форма, но широка и растението често расте во повеќе стебла. Стеблото е тенко и цилиндрично и достигнува до 40 см во пречник, а гранките се испакнати и се закосени нагоре. Кората на младото диво грозје е жолтеникаво-сива и блескава и станува сиво-црна со подолжни пукнатини во напредната возраст; се отстранува бигорот во мали снегулки. Леќите во кората се издолжени и обоени во светол окер. Растението не е често постаро од 80 години и е едно од најкратковечните дрвја во умерената клима. Дрвото од Дивото грозје има широк црвеникаво бело сапун и светло-кафеава до црвеникаво кафена срцевина. Тоа е дифузно-порозна, флексибилна, еластична и цврста, но не и издржлива, со густина од 600 дп 700 кг/м во сушена состојба. Корените на Дивото грозје растат широко и длабоко, а растението е способно да никне и може да се регенерира по преклопувањето.
Сложените листови се шилести со 4 до 9 пара ливчиња од двете страни на централна вена и со крајно ливче. Во основата на ливчето има спарени штипки кои личат на лист. Листовите се до 20 см долго, 8 до 12 см широки и распоредени во алтернативна шема на листови на гранка, разликувајќи ги од оние од пепел, Fraxinus excelsior, кои се спротивни и без штипки. Листовите се со издолжено-ланцетна форма, 2 до 6 см долги, и 1 to 2.5 см широки со остро назабени рабови и имаат кратки стебла или седат блиску до централната вена освен најоддалечениот ливче. Летоците се покриени со сиво-сребрена коса по никнувањето, но главно стануваат голи откако ќе се расплетат. Нивната горна страна е темно зелена, а долната страна е сивозелена и филц. Младите ливчиња мирисаат на марципан кога се пржени. Летоците се асиметрични на дното. Зелението на Дивото грозје расте во мај и пожолтува на есен или темно-црвени на суви места.
Пупките на Дивото грозје често се подолги од 1см и имаат влакна до филцирани влакна. Овие влакна, кои исчезнуваат со текот на времето, покриваат темно кафеави до црни пупки. Крајните пупки се овални и зашилени и поголеми од аксиларните пупки, кои се тесни, овални и зашилени, блиску до гранчето и често се закривени кон него. Дивото грозје е еднодомно. Достигнува зрелост на 10-годишна возраст и носи многу плодови речиси секоја година. Растението цвета од мај до јуни (по повод повторно во септември) во многу жолтеникаво бели коримби кои содржат околу 250 цветови. Коримбите се големи, исправени и испакнати. Цветовите се помеѓу 8 и 10 мм во пречник и имаат пет мали, жолтеникаво-зелени и триаголни сепали кои се покриени со влакна или голи. Петте кружни или овални ливчиња се жолтеникаво-бели и цветот има до 25 стомаци споени со королата за да формираат хипантиум и јајник со два до пет стила; стилот е споен со садот. Цветовите на Дивото грозје имаат непријатен мирис на триметиламин. Нивниот нектар е богат со фруктоза и гликоза.
Нејзините бобинки се тркалезни шипки помеѓу 8 и 10 мм во пречник кои зреат од август до октомври. Овошјето е зелено пред да созрее, а потоа обично се претвора во портокалова или црвена боја. Сепалите опстојуваат како црна, петкрака ѕвезда на зрелиот плод. Коримб носи од 80 до 100 поми. Помето содржи јајник во облик на ѕвезда со две до пет локули кои содржат едно или две рамни, тесни и зашилени црвеникави семиња. Месото на плодот содржи каротеноиди, лимонска киселина, јаболкова киселина, парасорбинска киселина, пектин, провитамин А, сорбитол, танин и витамин Ц. Семето содржи гликозид. Дивото грозје има хромозомски број 2 n =34.
Дистрибуција и живеалиште
Дивото грозје се наоѓа во пет подвидови:
Може да се најде во речиси цела Европа и Кавказ до Северна Русија и Сибир, но не е роден во Јужна Шпанија, Јужна Грција, Сардинија, Балеарските Острови, Азорските Острови и Фарските Острови. Видот беше претставен како украсен вид во Северна Америка. Распространета е од рамнини до планини до линијата на дрвото каде што расте како единствен листопаден вид меѓу Крумхолц. На Алпите расте на надморска височина до 2,000 м. Дивото грозје се појавува северно од бореалната шума кај арктичката линија на дрвјата; во Норвешка, се наоѓа до 71-та паралела на север. Многу успешно се натурализираше во Америка од Вашингтон до Алјаска и на исток во Канада и североисточниот дел на САД.
Дивото грозје е непобарлив вид и може да издржи сенка. Тој е отпорен на мраз и може да толерира зимска сувост и кратка сезона на растење. Фабриката е исто така отпорна на загадување на воздухот, ветер и притисок од снег. Дивото грозје претежно расте на умерено сува до умерено влажна почва, кисела, со малку хранливи материи, песоклива и лабава. Често расте во камена почва или глинена почва, но и песочна почва или влажен тресет. Растението најдобро расте на свежа, лабава и плодна почва, претпочита просечна влажност и не толерира солена почва или наводнување. Може да се најде во лесни шуми од секаков вид и како пионерски вид над паднатите мртви дрвја или во чисти сечи, и на работ на шумите или на страните на патиштата. Семето на Дивото грозје лесно 'ртат, па растението може да се појави на недостапни карпи, урнатини, виљушки од гранки или на шупливи дрвја.
Највисокото дрво на Дивото грозје во Обединетото Кралство се наоѓа во Хилтерн Хилс во Југоисточна Англија. Овој исклучителен примерок е 28 м висок и има пречник на багажникот од 56 см. Во Германија, невообичаено голем примерок се наоѓа во близина на Вендиш Варен, село во Мекленбург-Западна Померанија. Ова дрво има повеќе од 15 м висок, стар е околу 100 години и има пречник од 70 см. Највисокото познато дрво на Дивото грозје во Ирска е 18 м висок примерок во опатија Гленстал, округот Лимерик.
Екологија
Дивото грозје се опрашува со пчели и муви. Нејзините семиња се размножуваат така што се пренесуваат недопрени во нивниот измет. Овошјето го јадат околу 60 видови птици и неколку цицачи. Особено им се допаѓаат дроздовите и другите птици-пејачки, а ги јадат и дивечот со копита, црвената лисица, европскиот јазовец, спанковецот и верверицата. Дивото грозје се користи како извор на храна за птиците преселници во зима, вклучително и боемски восок, забележан оревокршач и црвенило. Дивечот со копита, исто така, претерано прелистува зеленило и кора. Корените на растението може да се најдат во симбиоза со арбускуларна микориза и поретко со ектомикоризални габи.
Обично подоцна се заменува со поголеми шумски дрвја. Во Средна Европа често расте во асоцијација со црвен бозел, козја врба, евроазиска трепетлика и сребрена бреза. Растението е многу запаливо и има тенденција да не акумулира растителен отпад.
Други видови од родот Sorbus лесно се хибридираат со Дивото грозје и може да резултира со хибридна видообразба ; хибридите вклучуваат Sorbus × hybrida, мало дрво со овални назабени лисја и 2 до 3 пара летоци, што е хибрид со Sorbus × intermedia, и Sorbus thuringiaca, дрво со средна големина со издолжени лисја и 1 до 3 пара летоци кои понекогаш се споени во централната вена, која е хибрид со Sorbus aria.
Главните штетници за Дивото грозје се јаболковиот молец Argyresthia conjugella и пилата од планински пепел Hoplocampa alpina. Рѓата габа Gymnosporangium cornutum произведува жолчки од лисја. Листовите не се вкусни за инсектите, но се користат од ларви од инсекти, вклучително и од молецот Venusia cambrica, молецот Coleophora anatipennella -носител и од рударите на лисја од родот <i id="mwAao">Stigmella</i>. Полжавот Cornu aspersum се храни со листовите. Растението може да страда од огнена болест.
Фосилни записи
Фосилите на Диво грозје се опишани од фосилната флора на областа Кизилџахамам во Турција, која е од рана плиоценска возраст.
Кулинарство
Плодот на Дивото грозје во минатото се користел за намамување и фаќање птици. За луѓето, плодот е горчлив, адстрингентно, лаксативно, диуретик и холагог. Имаат витамин Ц, па спречуваат скорбут, но парасорбинската киселина ја иритира гастричната слузница. Фармацевтот Манфрид Палоу напишал дека се сомнева во токсичноста на овошјето, но советувал да не се консумираат големи количини. Овошјето содржи сорбитол, кој може да се користи како замена за шеќер кај дијабетичарите, но неговото производство повеќе не е релевантно. Овошјето на Дивото грозје се користи во традиционалната австриска медицина внатрешно (како чај, сируп, желе или ликер) за третман на нарушувања на респираторниот тракт, треска, инфекции, настинки, грип, ревматизам и гихт.
Свежото овошје обично не е вкусно, но може да се огорчи и да се направи компот, желе, џем, лут сируп, курва или сок, како и вино и ликер, или да се користи за чај или за правење брашно. Овошјето се служи како прилог за јагнешко или дивеч. Отстранувањето може да се постигне со замрзнување, готвење или сушење, што ја разградува парасорбинската киселина. Овошјето е црвено во август, но обично се бере само во октомври по првиот мраз со сечење на коримбите. Цврстите квалитети на грозјето го прават извор за овошје во суровата планинска клима и Марија Тереза, владетел на Хабсбуршката монархија, препорачала засадување на овој вид во 1779 година Повкусна сорта, наречена Sorbus aucuparia var. dulcis Kraetzl, или var. edulis Dieck, или var. moravica Dippel, првпат беше откриен во 1810 година во близина на Остружна во планинскиот венец Хруби Јесеник во Северна Моравија и стана широко распространет во Германија и Австрија на почетокот на 20 век. Листовите му се поголеми и зашилени, само предниот дел од ливчињата е назабен, а имаат потемна кора, поголеми пупки и поголем плод. Слични не-горчливи сорти пронајдени во јужна Русија за прв пат беа претставени во Средна Европа во 1900 година како „Росика“ и „Росика мајор“, која има големо овошје до 1.5 cm (0,59 во) во пречник.
Рускиот ботаничар Иван Владимирович Мичурин започнал во 1905 година да го вкрстува обичниот S. aucuparia со други видови за да создаде овошни дрвја. Неговите експерименти резултираа со сортите „Бурка“, „Лиќорнаја“, „Дессертнаја“, „Гранатнаја“, „Рубиноваја“ и „Титан“. Други хибриди наДивото грозје засадени во Западна Европа почнувајќи од 1980-тите вклучуваат „Кралица од кајсија“, „Брилијантна жолта“, „Дивокока сјај“, „розова кралица“ и „кралица на лосос“.
Дрвена граѓа
Дрвото од дивото грозје се користи за работа на количка, за вртење и за резба. Дрвото може да се користи од дрвја на возраст од 20 години. Сапот е златно и бело, додека срцевината е кафеава. Во речиси бездрвени региони се користи како огревно дрво. Листовите понекогаш се користат како сточна храна за добиток, додека плодот се користи против еризипелоидни инфекции кај домашните свињи и кози. Кората на растението се користела за боење на волната кафеава или црвена. Медот од цветовите на Дивото грозје е силно ароматичен и има црвеникава боја.
Дивото грозје е засадена во планинските венци за да се зајакнат свлечиштата и зоните на лавините.
Декоративни
Се користи и како украсно растение во паркови, градини или како авенија дрво. Декоративните сорти вклучуваат 'Asplenifolia', која има поделени и остро назабени ливчиња, 'Blackhawk', која има големо овошје и темно зелено зеленило, 'Fastigiata', која има исправена колонозна форма, 'Fructu Luteo', која има портокалово жолто овошје, „Михред“, кој има брилијантно црвено овошје, „Пендула“, кое е дрво што плаче и „Ксантокарпа“, кое има портокалово жолто овошје.
„Seerwater Seedling“, исправена и витка сорта и „Wisley Gold“ со жолти плодови, ја добија наградата за заслуги на градината на Кралското хортикултурно друштво.
Култирите вегетативно се размножуваат преку сечи, калемење или пупки на штитот.
Митологија и обичаи
Во прозата Еда, нордискиот бог Тор се спасува од брзата река што ја создала џинката Гјалп фаќајќи роуан, кој стана познат како „заштита на Тор“.
Во англискиот фолклор, се верувало дека гранчињата на Дивото грозје ги штитат злите духови и вештерките. Фабриката била наречена „вештерка“ во Англија, а од неговото дрво биле направени шипки за пронаоѓање руди. Гранчиња од Дивото грозје биле користени за да се одвезат добитокот на пасиштето за прв пат во пролет за да се обезбеди нивното здравје и плодност. Дрвените рачки на виљушките и другите земјоделски алатки биле изградени од дрвото на Дивото грозје, за да се заштитат животните на фармата и производството од магии на вештерки. Според временските прилики, годината со изобилство на роунов плод би имала добра жетва на жито, но ќе биде проследена со тешка зима.
Во шкотскиот фолклор, гранките од роуан традиционално се земале во говеда во мај за да се заштити добитокот од злото, а дрвјата роуан биле засадени на пасишта за слични цели.
Дивото грозје се користи во грбовите на германските општини Ебернхан, Ешенроде и Хермсдорф и на регионот Височина во Чешката Република. Роуан е дел од грбот на Метрополитен округот Виган и логото на Виган Атлетик и Виган Вориорс.
Куршумли ан (Прилеп)
Куршумли ан (или само Ан) — некогашен ан во градот Прилеп, чиј преостанат ѕид денес е прогласен за културно наследство на Македонија.
Историја
Ѕидот се наоѓа во центарот на градот, на плоштадот „Александрија“, од северната страна на булеварот „Гоце Делчев“. Во минатото бил големо здание. Анот се споменува во патописот на Евлија Челебија (1660 - 1668), каде е цитиран денес непостоечкиот натпис над влезот: „Кога Хеваи го праша светиот дух, еден летописец му рече вака: направи ја зградата полузатворена“. Во 1927 г. германскиот етнограф Леонард Шулце Јена спомнува голем ан, познат како Куршумли ан. Срушен е во 1955 г., и денес од него преостанува само источниот ѕид.
Според особеностите на градбата, анот датира од XV или првата половина на XVII век. Претставувал монументална правоаголна градба. Основата е изработена од масивни делкани камени блокови. Ѕидот има 11 украсни розетни окна од мермер.
Според директорката на градскиот архив Елена Чагорска, поновите истражувања укажуваат на тоа дека овој ѕид бил дел од безистен, а не од познатиот Куршумли ан.
Денес платформата пред ѕидот е позната како „камена бина“ на која се одржуваат манифестации.
Дајков Рид
Дајков Рид — рид во Македонија, со следниве географски координати: географска ширина од 41o 12 ' 43 , географска должина од  22o 03 ' 29 .
Скриена страст (филм)
Скриена страст (англиски: Passion of Mind) - американски филм, во режија на Алан Берлинер. Главните улоги ги играат: Деми Мур, Вилијам Фитнер и Шинед Кјузак.
Содржина
Марти (ја игра Мур) е млада жена која води двоен живот - еден во реалниот свет и еден во соништата. Растргната меѓу сонот и јавето, таа се вљубува во двајца мажи, без да знае кој е вистинскиот, а кој е само плод на фантазијата.
Космос-1116
Космос-1116 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 20 јули 1979 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4000 килограми. Космос-1116 бил сателит наменет за електронско извидување, јавување и наведување.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 94,4 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 81,1°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 504 км, а најмалото на 475.
1321
1321 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1321 година од новата ера, 321. од вториот милениум, 21. од XIV век и втора од 1320-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1321 година се протега во 3957 и 3958, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4017 и 4018 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1864. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 720 и 721 исламска година.
1000 години Сведок на Светлината
„1000 години Сведок на Светлината“ е македонски документарен филм од 2022 година во режија на Илија Ико Каров. Филмот е посветен на Бигорскиот манастир и монашкиот живот во него одржан 1000 години од неговото постоење. Прикажани во документарниот филм се монасите и другите членови на светата обител на манастирот кои живеат и ја вршат својата богослужба, како и неколку сведоци за чудата кои им се случиле благодарение на Бог. Главен глумец е Благој Веселинов.
Продукцијата на филмот траела околу 3-4 години. Филмот бил издаден на 15 април 2022 и набргу добил добри критики од публиката како и од новинарите.
Позадина
Бигорскиот манастир е еден од најпознатите македонски манастири кој се наоѓа во западниот дел на државата, помеѓу градовите Гостивар и Дебар, во непосредна близина на селата Ростуше и Битуше. Тој бил основан во 1020 година и ѝ припаѓа на Македонската православна црква - Охридска архиепископија. Во 2020 година, манастирот одбелеѓал 1000 години од неговото постоење. Продукцијата на документарен филм посветен на приказната зад манастирот како и за животот на светата обител која ја врши својата богослужба во него започнала околу 2018 година од страна на режисерот Илија Ико Каров. Филмот е прослава на 1000 години од постоењето на манастирот, а како таков го добил и благословот од страна на владиката Партениј Антаниски. Режисерот на филмот го опишал како филм кој „говори за љубовта, постоењето, заборавените вредности, духовната преобразба и е морално патување нагоре кон вечноста.“ Говорејќи за идејата позади концепцијата на филмот, режисерот го изјавил следново: „На секои илјада години во Бигорскиот манастир процутува по еден цвет, којшто сведочи за една друга убавина, не од овој свет. Тоа е токму оној петтиот елемент кој им дава потекло на сите оние познати четири елементи, тоа е онаа убавина којашто многу просветлени и филозофско освестени луѓе ја сместиле во центарот, како есенција на мудроста. И овој филм е токму за таа убавина што веќе еднаш го спаси светот.“
Издавање и промоција
Првиот трејлер и најавата на филмот биле споделени на официјалниот Јутјуб канал на Бигорскиот манастир на 8 септември 2020 година. Првите најави за филмот биле споделени на официјалната веб страница на манастирот на 15 април 2022. Премиерата на филмот се одржала на 15 април 2022 година на националниот телевизиски канал на МРТВ и на офиијалнот Јутјуб канал на манастирот. На премиерата на филмот биле присутни и Архиепископ Охридски и Македонски г.г. Стефан, претседателот на државата Стево Пендаровски, министерот за внатрешни работи Оливер Спасовски, министерот за економија Фатмир Бесими, министерката за одбрана Славјанка Петровска, министерот за правда Никола Тупанчевски и градоначалничката на градот Скопје, Данела Арсовска. Филмот бил прикажан пред Офицерскиот дом во Битола во рамките на фестивалот „Браќа Манаки“ на 24 август 2022.
Прием
Според сестра Ефимија, која била задолжена за промоција на филмот, тој постигнал „огромен интерес“ и добил позитивни критики од фановите на филмската уметност. Од август 2022 година, филмот има преку 200.000 прегледи на Јутјуб. Eтнологот Владимир Деловски во критика на филмот напишал дека тој е „автентичен, вистинит, а во неговата срж е љубовта“.
Функција
Поимот функција може да се однесува на:
Фабрика
Фабрика — индустриски објект, обично се состои од згради и машини, или почесто како комплекс кој има неколку згради, каде што работниците произведуваат некој производ или работат на машините за обработка на еден производ во друг.
Фабриките можат да прават дискретни производи, како што се: хемикалии, пулпа и хартија или рафинирани нафтени производи. Фабриките со производство на хемикалиите, често се нарекува растенија, се состојат од садови под притисок, хемиски реактори и пумпи и цевки и се управувани од страна на персоналот во контролни соби. Нафтени рафинерии се слични на хемиски фабрики во кои повеќето опрема е на отворено.
Историја
Макс Вебер го разгледувал производство за време на древните времиња со методите на производство и современата економска ситуација неспоредливи со современите или дури и пред-модерниот развој на индустријата. Во антички времиња, најрано производство било во домаќинството, се развило во местото на живеење со производство во тоа време како почеток за да биде одлика на индустријата.
Криви Рид
Криви Рид — рид во Македонија, со следниве географски координати: географска ширина од 41o 12 ' 32 , географска должина од  22o 02 ' 52 .
IC 1636
Откривање
Објектот е откриен на 24 јуни 1897 година од страна на Луис Свифт.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 12 ч 19 м 54 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +60° 41' 42".
Други поделби
Проучување на IC 1636 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката.
Те чека мејл (филм)
Те чека мејл - американски филм од 1998 година, во режија на Нора Ефрон, која е авторка и на сценариото. Филмот е снимен според книгата „Парфимерија“ на Ласло Никлош. Главните улоги ги играат: Мег Рајан и Том Хенкс.
Содржина
Двајца сопственици на книжарници жестоко се борат на пазарот, но без да знаат за кого се работи, започнуваат романтична врска на интернет...
Ласгуш Порадеци
Лазар Сотир Гушо (на Llazar Sotir Gusho; роден на година во, починал на  година во ), попознат под псевдонимот Ласгуш Порадеци (на Lasgush Poradeci) — албански писател, поет, филолог, преведувач и пионер на модерната албанска книжевност. Тој се смета за еден од највлијателните албански писатели на 20 век, чии дела се директно поврзани со романтизмот и реализмот.
Порадеци е најдобро запаметен по неговите збирки поезија „Танцот на ѕвездите“ (Vallja e yjve) и „Ѕвездата на срцето“ (Ylli i zemrës), инспирирани од традициите и особеностите на албанскиот живот. Неговиот стил се одликува со стилско-техничко достигнување, форма и содржина, како и ангажман со природата, еротиката и филозофијата. Тој на албански јазик има преведено повеќе познати англиски, германски, италијански, руски и француски дела.
Мисионерска поза
Мисионерската поза — вообичаена сексуална поза. Во влијателната студија Сексуално искуство на жената (1953), истражувачот Алфред Кинсеј вели дека 91% од жените во брак изјавиле дека најчесто имаат секс заземајќи ја оваа поза, а 9% од нив изјавиле дека при секс ја заземаат исклучиво оваа поза. Партнерите се свртени со лицето еден кон друг, при што рецептивниот партнер се наоѓа оздола со раширени нозе.
Варијации
Со користење на вештачки пениси, strap-on дилдоа при анален и/или вагинален секс, било која двојка може да се најде во мисионерска поза.
Анален секс
Кај оваа варијација на мисионерска поза, партнерите лежат, исто како во основната поза, лице во лице при што рецептивниот партнер е оздола. Со цел да се постигне соодветен агол на продор, нозете на рецептивниот партнер најчесто се подигнати, понекогаш на рамената на пенетрирачкиот партнер.
Вагинален секс
Кај оваа варијација на мисионерска поза, партнерите лежат исто како во основната поза, лице во лице при што рецептивниот партнер е оздола. Не е неопходно дигање на нозете или користење на перница, но може да се направи тоа со цел да се зголеми задоволството при општење.
Странично
Во оваа поза, рецептивниот партнер е легнат странично, при што горното колено треба да се свитка и придвижи навнатре.
Користејќи подигната површина
Во оваа варијанта, пенетрирачкиот партнер стои, а примачкиот партнер лежи на грбот, на висина иста или нешто помала од висината на појасот на пенетрирачкиот партнер. Примачкиот партнер по потреба го подига карлицата. Најзгодно место за примачкиот партнер да се смести за ваква положба е креветот, кој може да е нешто понизок од потребната висина. Во таков случај, пенетрирачкиот партнер може да се навали на примачкиот партнер, или примачкиот партнер може под себе да подметне перница или друг предмет под опашниот р'бет, за да го подигне половиот орган. Општо земено, површини како маси и шанкови се со посоодветна висина. Ако позицијата се постигне со минимално потпирање на пенетрирачкиот партнер, партнерите ќе можат слободно да се милуваат за време на односот.
Нозете нагоре
Оваа позиција веројатно била многу популарна во Стара Грција бидејќи често се среќава на грнчарија од класичниот период.
Потекло на изразот
Прифатено е верувањето дека изразот „мисионерска положба“ произлегол како одговор на учењата на христијанските мисионери дека оваа сексуална поза била единствената „правилна“ за изведување на полов однос. Ова всушност е мит. Веројатно изразот произлегол некаде помеѓу 1945. и 1965. година преку забуна и погрешно толкување (веројатно ненамерни) на историски документи.
Чвижепсе (река)
Започнува на јужните падини на планината Ачишхо, која се наоѓа во регионот Краснаја Полјана на територијата на областа Адлер во градот Сочи. Се влева во реката Мзимта кај селото Чвижепсе. Должината на реката е 19 км, површината на одводниот слив е 140 км.
Во долината на реката има добро познато наоѓалиште на јаглеродни арсенски минерални води, наречено уште и Чвижепсе. Во областа на изворот има фабрика за флаширање на природна минерална вода.
Преку реката Чвижепсе има неколку мостови, од кои едниот поради вонредната состојба не се користи и го украсува само пределот на изворите.
Покрај Чвижепсе, се користи и името Чвежипсе, што не е баш точно.