cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Струмичка епархија
Најнова историја
Во периодот 1998-2002 година од темел биле подигнати околу дваесетина цркви: црквата на Св. Григориј Палама и Св. великомаченик Димитриј во Струмица, монашката црква посветена на Св. Григориј Палама во Водочкиот манастир, параклисната црква во монашкиот конак на Велјушкиот манастир, посветена на св. Апостол Павле и на Св. Григориј Палама, манастирската црква на Св. Климент и Св. Наум Охридски во Хамзали, малата манастирска црква посветена на св. Петка во манастирскиот комплекс во Банско, двете манастирски цркви - на Св. новомаченик цар Николај Романов со семејството и на Св. Григориј Палама и Св. Максим Исповедник - во рамките на манастирскиот комплекс Партениј Зографски во Стар Дојран, манастирската црква посветена на св. великомаченик Георгиј и на Св. новомаченичка Елисавета во с. Три Води, малата црква посветена на св. Трифун и на Св. Григориј Григоријатски којашто му припаѓа на скитот во непосредна близина на Водочкиот манастир, манастирската црква на Преподобна Параскева во близина на Пехчево и други.
Во своите матични манастири, Велјушкиот и Водочкиот, Струмичката епархија развива самостојна, сеопфатна но селективна црковна издавачка дејност. Издадени се над дваесет наслови, од кои: оригинални пастирски текстови и есеи со аскетска тематика, преводи од поуките за молитвата на современите Старци од 20 век, текстови од историјата на исисхазмот, преведени изданија од современата светска теологија, апологетски текстови како одговор на состојбите во јавноста кон возобновеното монаштво итн.
Струмичката епархија е идеен основач и покренувач на списанието „ПРЕМИН”..
Во рамките на Струмичката епархија функционира Дневниот центар за прифат, третман и лекување на болести на зависност „Св. Елисавета” во Струмица. Неговото официјално отворање се случи на 18.02.2005 г. Моментално се работи на формирање на посебни услови за работна рехабилитација и ресоцијализација, со што центарот ќе биде проширен и оспособен за подлготрајно прифаќање и сместување на овие лица.
Цркви и манастири
Денес, во оваа епархија монашки заедници под духовно водство на митрополитот Наум Струмички, се присутни во манастирите :
Александар Лурија
Александар Романович Лурија (Алексáндр Ромáнович Лýрия; 16 јули 1902 – 14 август 1977) — истакнат руски невропсихолог, еден од најпознатите невропсихолози на XX век. Негов примарен интерес било проучувањето на локализацијата на психолошките функции во мозокот, но учествувал и во бројни истражувања од областа на развојната психологија, повредите на предниот мозочна половина, афазиологијата, културните аспекти на когнитивното функционирање, невропсихолошките рехабилитациони програми, интервенциите во образованието итн. Пишувал и лични биографии на луѓе со необични когнитивни одлики.
Животопис
Роден е на 16 јули 1902 година во Казањ, Русија. Како дете растел во културна средина и научил да зборува германски, француски и англиски јазик. Покажувал интерес кон филозофијата, историјата и книжевноста. Во 1917, се запишал на Универзитетот во Казањ. Како студент во новоформираниот Оддел за социјални науки останал до 1921 кога и дипломирал. Бил активен студент, па проучувањето на социологијата му побудило интерес и во психологијата. По дипломирањето, се вработил како асистент во Институтот за научна организација на трудот, а продолжил да студира и во Казањ на Педагошкиот институт и медицинското училиште. Рано во својата кариера Луриа увидел дека валидниот приод во психологијата бара инкорпорирање на динамските аспекти на однесувањето и го вклучува како биолошкото така и културното влијание. На крајот од 1921, се преселил во Москва и многу набрзо толку многу се заинтересирал во психоанализата што основал и претседавал со психоаналитички кружок, а се ангажирал и околу издавање на важни психоаналитички трудови. Преку кореспонденцијата со Сигмунд Фројд, кружокот добил право да направи превод на руски на некои негови важни психоаналитички дела.
Во 1922, Лурија започнал да работи на Московскиот институт по психологија кадешто своите истражувања ги фокусирал на пообјективни методи за проучување на афективните процеси наместо посубјективните кои се користеле во психоанализата. Ова му помогнало да го развие ‘комбинираниот моторен метод’ со кој Луриjа ги мерел моторните реакции од афективните дразби кај различни клинички, криминални и студентски групи со хроноскоп - апарат сличен на детекторот на лаги. Идеите што ги развил со овие истражувања веројатно ќе претставуваат рана еволуција во неговиот интерес кон саморегулаторните механизми кои ќе станат водечки во неговите подоцнежни проучувања на предната половина. Во 1923, кратко работел во Крупскаја академијата за комунистичко образование. Таму иницирал ново истражување каде ги анализирал вербалните асоцијативни реакции кај децата со цел да го проучува говорот и когницијата.
Рубидиум јодид
Рубидиум јодид е сол со точка на топење од 642 °C. Неговата хемиска формула е RbI.
Александар Лурија
Животопис
Животот на Лурија се менува во 1924, кога се запознал со Лав Виготкси на вториот серуски конгрес по психоневрологија во Ленинград. Бил толку импресиониран од приодот на Виготски кон психологијата што помогнал во организирањето покана за Виготски да работи во Москва. Од моментот кога се запознале, па сè до смртта на Виготски во 1934, тие двајцата заедно со Алексеј Леонтјев, нивен истомисленик, работеле на создавање на практична и марксистички ориентирана советска псхологија позната како ‘културно-историски приод’. Главниот принцип кој ги обединил Луриа и Виготски во оваа нова теорија била идејата дека психологијата би можела да гледа на вишите психолошки функции (свесната активност) само во контекст на нивниот развој во историските и културните процеси, а тие да се прикажат преку објективни принципи на мозочната функција. Тројката соработувала на еден обемен истражувачки програм во Москва кедешто проучувале што стои посреди психолошките функции кај децата и возрасните како и организацијата на психолошките функции кај пациентите со афазија, паркинсонизам и тешкотии во учењето. Централно место во теоријата имала улогата на културното посредство во конституирањето на човековите психолошки процеси и улогата на социјалната средина во структурирањето на овие процеси. Истражувачите верувале дека вишите ментални процеси се формираат првично помеѓу луѓето, во социјалната интеракција, а дури подоцна се повнатрешнуваат (интернализираат) како внатрешен говор и други когнитивни структури. Затоа, сите виши ментални функции прво се културно детерминирани и посредувани. Иако понатамошната елаборација на оваа теорија од страна на Виготски е прекината заради неговата прерана смрт, Лурија останал верен на динамската, културно-историска теорија до крајот на својот живот дури и во неговата невропсихолошка пракса.
Културни експедиции
Во двете лета 1931 и 1932 година, Лурија организирал две психолошки експедиции во Средна Азија во обид да најде понатамошна поддршка на културно-историската теорија. Истражувањето било планирано да вклучи повеќе познати научници вклучувајќи го и Виготски кој, за жал, бил премногу болен за да им се придружи во патувањата. Целта на истражувањата била да го проучува влијанието на културната и социјалната средина врз развојот на психолошките процеси во време кога во селата во Узбекистан и Киргистан се одвиваат брзи социјални промени. Поконкретно, истражувачите се интересирале за промените во перцепцијата решавањето проблеми и меморијата и нивната поврзаност со историските промени во економската активност и школувањето. Биле спроведени и бројни природни експерименти со писмени и неписмени луѓе. Научниците користеле опсервациски и клинички методи за да ја тестират нивната хипотеза дека структурата на човековите когнитивни процеси се разликува во зависност од начинот на живот на различните социјални групи. Откриле дека кај луѓето во чиишто животи доминираат конкретни, практични активности имаат различен начин на размислување од лужето во чиишто животи се бара абстрактен, вербален и теоретски приод кон реалноста. И покрај некои проблеми во толкувањето на податоците, истражувачите заклучиле дека културните фактори влијаат на менталните процеси и дека овие разлики исчезнуваат како што луѓето се изложуваат на поиндустриализирани ситуации. За жал, резултатите од овие културни истражувања не биле целосно анализирани или веднаш објавени, бидејќи сталиновата влада ги сметала таквите студии расистички. Дури по 40 години, записите од Лурија се објавени во книга.
Рубидиум јодид
Рубидиум јодид може да се формира со реакција на рубидиуим и јод:
Александар Лурија
Културни експедиции
По смртта на Виготски во 1934, Лурија се вратил во Москва каде се приклучил на Медико-Генетичкиот институт и го проучувал психолошкиот развој кај близнаците фокусирајќи се на релативниот придонес на биолошките и социјалните детерминанти во когницијата. Овие истражувања ги продолѓил сè до 1936, кога ваквиот тип истражувања биле прогласени за илегални од страна на владата. Тогаш тој го одбранил својот труд за комбинираниот моторен метод како докторска теза во Тбилиси и повторно го продолжил школувањето во медицинското училиште кадешто во 1937 година дипломирал како лекар. Со тоа, Лурија станал еден од најмладите лекари и психолози во земјата.
Придонесот во невропсихологијата
Во годините пред Втората светска војна, Лурија главно работел на полето на невропсихологијата во невролошката клиника при Државниот институт за експериментална медицина. Работејќи со најразлични невролошки и неврохируршки случаи, Лурија прво го развил својот личен, креативен, детективски пристап кон невролошките дијагнози кој вклучува трагање по оштетените психолошки способности во рамки на функционалните психолошки системи. Пристапот на Лурија кон невропсихолошките дијагнози бил квалитативен по природа и користел мноштво ‘едноставни’ задачи за пациентот сè додека не се идентификувал некој заеднички дефектен когнитивен фактор кој укажувал на оштетениот церебрален регион. Доста го заинтересирала и церебралната организација на говорните механизми како и ефектите од афазијата врз волевите дејства.
Како што војната напредувала, Лурија бил повикан да организира рехабилитациона болница во јужен Урал. Реновираниот санаториум се претворил во специјализирана рехабилитациона установа за војниците кои се опоравувале од дисфункциите предизвикани од мозочните повреди. Напоредно со медицинскиот и рехабилитациониот третман кој го добивале таму, Лурија особено се интересирал за рехабилитација на менталните активности кај пациентите со локализирано мозочно оштетување и ја применувал неговата теорија за динамска, системска локализација на вишите психолошки функции. Наспроти тесните локализационистички и неспецифични еквипотенционалистички теории за церебрална организација, системската теорија на Лурија тврдела дека вишите ментални функции треба да се поимаат како функционални системи на различни мозочни региони кои работат заедно со цел да се извршат социјално детерминираните активности. Лурија бил еден од првите психолози во светот кој се обидел да ги интегрира водечките невропсихолошки гледишта и многу го сметаат за основач на невропсихологијата во Советскиот Сојуз. На крајот од војната, Лурија се вратил во неврохируршкиот институт Бурденко и почнал да држи часови на московскиот државен универзитет со кој бил во близок контакт до крајот на својот живот.
Заедничата сесија на Академијата на медицински науки и Академијата на науките која се одржала во Москва во 1950 година, резултирала со прекин на неговата невропсихолошка работа и затворање на неговата лабораторија на неврохируршкиот институт. Средбата претставувала идеолошки пораз на Советските биолошки и медицински науки, освен оние засновани на принципите на Павлов, и го натерала Лурија да најде прибежиште во пониска позиција на Институтот по дефектологија при Руската Федеративна Академија по Педагошки Науки. Во ваквата тешка политичка клима, било неопходно тој да направи измени во природата на своите истражувања. Се вратил кон користење на комбинираниот моторен метод и го применил во проучување на развојот на вербалната регулација кај нормални деца и деца со ментална ретардација. Врз основа на претходната работа иницирана со Виготски, продолжил да ја проучува онтогенезата на регулаторните функции кај усниот и пишаниот говор. Лурија ги модификувал своите клинички методи и создал дијагностички тестови и методи за едукациски инструкции со овие деца.
Еден од најважните придонеси на Лурија во невропсихологијата е неговата концептуализација за трите функционални единици на мозокот. Тој сметал дека при секоја ментална активност учествува целиот мозок при што секоја од единиците (блоковите) придонесува во тоа на свој специфичен начин. Па така, првата единица која е сместена во мозочното стебло е одговорна за општата церебрална активност и побуденост и учествува во будноста и вниманието; втората фунцкионална единица која е сместена во постериорните (задните) церебрални региони има задача да ги обработува сетилните информации и да помага во анализата, кодирањето и складирањето на информациите; третата пак функционална единица која се наоѓа во антериорните особено фронталните региони на мозокот е одговорна за развивање и извршување на намерите, плановите и движењата. Во зависност од тоа кој дел од мозокот или фунцкионална единица е засегната од мозочната повреда, ќе се појават и различни фунцкионални психолошки нарушувања.
Студии на случаи
Во подоцнежните години од својот живот Лурија особено многу пишувал на најразлични теми од психологијата. Навраќајќи се на својот ран идеал за создавање унифицирана психологија, напишал два важни труда за уникатни поединци со цел да понуди посинтетичка, поромантична перспектива за психологијата наспроти класичните, аналитички приоди.
Во првата студија на случај го опишува Соломон Шерешевски, руски новинар и мнемонист кој бил обдарен со такаречи неограничена меморија. Неговите анализи се изнесени во книгата Умот на еден мнемонист каде не само што ги разгледува уникатните одлики на меморијата на Шерешевски туку разоткрива и некои важни аспекти на неговиот ум, однесување и личност. Со него Лурија работел над 30 години и ги разоткривал не само неговите исклучителни надарености туку и уникатните хендикепи кои Шерешевски ги имал во својата личност и секојдневното живеење. Во втората студија Човекот со поклопен ум го опишал младиот војник Засетски. Тој имал повреда од пиштол во левата полутопка која прдизвикала оштетување на многу виши когнитивни способности што изискувало од Засетски да преучува многу од овие способности со цел да ги компензира оние изгубените обидувајќи се повторно да живее нормален живот. Цели 25 години, користејќи го пишувањето како единствен начин на изразување, Лурија му помогнал на Засетски да ја врати меморија и контактот со реалноста. Овие два случаи го илустрираат интересот на Лурија да развие личносно-насочена психологија која би ја синтетизирала класичната и романтичната наука.
Поодоцна во животот Лурија добива бројни награди и признанија како во Советскиот Сојуз така и меѓународно. Долги години останал професор по психологија и претседател по невропсихологија на Московскиот Државен Универзитет и имал долга соработка со Неврохируршкиот Институт Бурденко каде бил директор на невропсихолошката лабораторија.
Приватен живот
Во 1933 година Лурија се оженил со Лана Липкина и со неа имал една ќерка. Починал од срцева слабост на 14 август 1977 година.
Турски Гробишта (Брусник)
Турски Гробишта (Брусник) — некропола од доцноантичкото време. Се наоѓа на околу 150 метри северозападно од неготинското село Брусник, веднаш под патот што води за селото Пештерница. Овде мештаните ваделе големи камени плочи од гробови од типот циста. Исти плочи биле извадени и во дворот на М. Крстев. Што се однесува до гробните прилози, биле најдени бронзени предмети и стаклени мониста.
Зидихум
Зидихум (Siehdichum) — општина во округот Одра-Шпре, во Бранденбург, Германија.
Унштрут-Хајних (општина)
Унштрут-Хајних (Unstrut-Hainich) — општина во округот Унштрут-Хајних, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Била создадена на 1 јануари 2019 година.
Потекло на името
Името на општината доаѓа од реката Унштрут и ридскиот масив Хајних.
Местоположба
Општината се наоѓа во северниот дел на Тириншката Котлина и се состои од местата Алтенготерн, Флархајм, Гросенготерн, Херолдисхаузен, Милферштет и Веберштет, кои претходно биле самостојни општини.
Во југозападниот дел се наоѓа ексклава на градот Бад Лангензалца и на општината Камерфорст.
Соседни општини
Унштрут-Хајних се граничи со следниве градови и општини (од југозапад надесно): Камерфорст, Оперсхаузен, Милхаузен, Кернер, Нотертал-Хајлингер Хеен, Бад Лангензалца, Шенштет, Херзелберг-Хајних, Берка фор дем Хајних, Бишофрода, Лаутербах и Амт Кројцбург.
1753 во архитектурата
1753 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Дере
Дере (Dähre) — општина во округот Алтмарк Залцведел, во Саксонија-Анхалт, Германија. Дел од реката Залцведел Думе тече низ општината.
Францбург
Францбург (Franzburg) — град во округот Западна Померанија-Риген, во сојузната покраина Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Се наоѓа на 20 километри југозападно од Штралзунд. Пред протестантската Реформација, тука се наоѓало седиштето на манастирот Нојенкамп. Градот претставува административно седиште на општинската заедница Францбург-Рихтенберг.
Манастир Нојенкамп
При средновековното покрстување на Померанија и германското доселување, принцот Визлав I ги доделил средишните делови на шумите на копното на неговото Кнежевство Риген, тогаш данско, на цистерцијанските монаси од манастирот Камп во Долна Саксонија, кои го изградиле манастирот Нојенкамп на 8 ноември 1231. Монасите изградиле црква, која со нејзините 80 метри и ширина од 15 метри и висина на сводот од 25 метри, била тогаш најголема црква во цела Померанија. Поседите на манастирот значајно се зголемувале, па 50 години по основањето на манастирот, неговата територија излегла на брегот. Шумите биле исечени и биле основани бројни села со германско население. Во 1325, последниот принц на Риген умрел без наследник и Нојенкамп и остатокот на кнежевството потпаднале под Војводството Померанија. Манастирот растел до секуларизацијата во 1535, по реформацијата и прифаќањето на лутеранството од померанското благородништво во 1534.
Францбург
По секуларизацијата, новиот сопственик, војводата Богислав XIII, повторно го изградиле манастирот како негова војводска палата, додека на земјиштето на поранешниот манастир изградил град. Го планирал градот по шаблонот на Венецијанската Република, населувајќи го градот со благородници, занаетчии, трговци и уметници, кои требало да му се спротивстават на соседниот ханзеатски Штралзунд. Како последица на овие цели, на градот не му било доделена околната земја, бидејќи не сакал жителите да се занимаваат со земјоделство. Така се насочил на ткајачите во градот и изградил ковачница. Го именувал градот по таткото на неговата сопруга, Франц. Црквата на манастирот била запалена во 1561, само најјужниот дел останал и сè уште постои. Меѓутоа, кога Богислав го наследил Штетин во 1603, загубил интерес за Францбург и градот никогаш не ја достигнал својата предвидена големина и статус.
Почетокот на Триесетгодишната војна во Војводството Померанија била обележана со капитулирањето на Францбург, кое обезбедило окупација на целото војводство. Подоцна, градот бил целосно уништен. Францбург ги загубил своите ткајачки работилници и ковачницата. Еден век подоцна, во 1728, Францбург бил повторно населен.
Меѓутоа, останал административно седиште на околниот округ Францбург(-Барт), додека седиштето не било преселено во Барт по Првата светска војна.
Денес, Францбург е град во округот Западна Померанија-Риген.
Теорија на монетарно изненадување
Теоријата на монетарното изненадување (англиски: Theory of monetary surprise) е теорија според која само ненајавеното, ненадејно зголемување на понудата на пари предизвикува зголемување на агрегатната побарувачка, производството и вработеноста. Застапници на оваа теорија се претставниците на новата класична макроекономија (уште се нарекуваат и теоретичари на рационалните очекувања) на чело со нобеловецот Роберт Лукас.
Оваа теорија наоѓа примена во многу конкретни примери и економските случувања, на пример, дали економијата ќе навлезе во фаза на рецесија или експанзија, колкава ќе биде стапката на инфлација, како ќе се движат каматните стапки и друго. Рационалните очекувања се еден вид предвидување на идните настани во економијата, едни од можните пристапи кои ги користат учесниците во економскиот живот за предвивдување (антиципирање). Хипотезата на рационални очекувања тврди дека економските субјекти со следење на збиднувањата и користење на значајни информации за промените во економските политики, можат конкретно и точно да ја предвидат економската состојба во која се наоѓаат и кои идни чекори треба да ги преземат за што побезболно да реагираат на новонастанатите ситуации во иднина.
Користа и примената од оваа теорија е во тоа што со навремено следење на политиките и следење на информациите посебно со оние за основите на буџетската политика и за основите на монетарната политика, ниту владата ниту централната банка нема да може лесно да ги манипулира менаџерите да преземат несоодветни чекори во работата на нивните претпријатија. Менаџерите, благодарение на рационалните очекувања, треба да знаат кога доаѓа до вистинско, реално зголемување на побарувачката, а кога е лажно и нереално и врз таа основа, правилно да реагираат на пазарот.
Доколку постои ситуација во која владата и централната банка решат да ја зголемат масата пари во оптек, без притоа да ја информираат јавноста, зголемената понуда на пари ќе ја зголеми агрегатната побарувачка и учесниците во економскиот живот ќе бидат изненадени. Тие ќе помислат дека дошло до вистинско, реално зголемување на агрегатната побарувачка, па поради тоа ќе реагираат со зголемување на производството и на понудата. Во овој случај, економијата ќе влезе во фазата на експанзија. На тој начин, импулсите што доведуваат до деловни циклуси се сведуваат на монетарно изненадување, на нетранспарентно зголемување на понудата на пари и непредвидени шокови на страната на агрегатната побарувачка. Доколку, пак, владата и централната банка се транспарентни, односно известат дека имаат намера да ја зголеми понудата на пари, претприемачите и менаџерите благодарение на рационалните очекувања, ќе ги предвидат ефектите од зголемената емисија на пари врз општото ниво на цените и врз стапката на инфлација. Тие ќе бидат свесни за номиналното зголемување на агрегатната побарувачка, па поради тоа нема да реагираат со зголемување на производството и на вработеноста. Оттука, антиципираната промена на понудата на пари не може да биде причина за појава на економски циклус – за експанзија и рецесија.
Елена Вапцарова
Елена Вапцарова (моминско: Везјова; во  — ) — македонска учителка.
Животопис
Елена како протестантка (евангелистка) го завршила двегодишното американско мисионерско (протестантско) училиште во Самоков, Бугарија, а потоа работела како учителка во с. Елешница, во Костенец-бања, Вељуса и Банско.
По стапувањето во брак со Јонко (Иван) Вапцаров во 1909 година, станала домаќинка, а нивниот дом станал сврталиште на македонски дејци од разните политички ориентации.
1752 во архитектурата
1752 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
Глукозамин
Глукозаминот (C6H13NO5) е амино шеќер и истакнат претходник во биохемиската синтеза на гликозилирани белковини и липиди. Глукозаминот е дел од структурата на полисахаридите хитозан и хитин, кои го градат егзоскелетот на раковите и другите членконоги, како и клеточните ѕидови на габите и многу виши организми. Глукозаминот е еден од најзастапените моносахариди.
Зоран Арсиќ
Зоран Арсиќ (30 септември 1962) е поранешен српски фудбалски судија и фудбалер.
Биографија
Фудбалската кариера ја започнал во 1975 година во Динамо Панчево, а од 1979 година е професионален фудбалер. На професионално поле дебитирал во 1980 година во Скопје, играјќи за ФК Партизан на натпреварот против ФК Вардар. Играчката кариера ја завршил во 1992 година.
Во периодот од 1989 до 2002 година ја започнал својата кариера како фудбалски судија, а во 1997 година станал меѓународен судија.
Беше претседател на Фудбалскиот сојуз на Војводина, член на ИО на Фудбалскиот сојуз на Србија, претседател на Општинскиот фудбалски сојуз на Суботица, претседател на Здружението на фудбалски судии на Војводина и Суботица и претседател на ФК. „Спартак“ од Суботица. Сега е претседател на женскиот фудбалски клуб „Спартак“ од Суботица.
Основач е на младинската фудбалска школа Палиќ, која постоела од 1994 до 1998 година.
Фудбалска кариера
Играше на позицијата централен дефанзивец. Има играно за ФК „Динамо“ од Панчево, ФК „Партизан“ од Белград, ФК „Вележ“ од Мостар и ФК „Спартак“ од Суботица, каде што шест години бил капитен.
Судиска кариера
Во 1989 година станал федерален фудбалски судија во СФР Југославија и до 2002 година судел на натпревари во сојузната лига.
Станал меѓународен судија во 1997 година. Има судено за квалификациите за Светското првенство, квалификациите за Европското првенство, квалификациите за Лигата на шампионите, квалификациите за Купот на УЕФА, Купот на УЕФА Интертото и финалето на Средоземните игри.
Томо Шијак
Томо Шијаковиќ - Шијак (, -, ) — македонски ликовен уметник, припадник на објект артот.
Животопис
Шијак е роден во Косово Поле, тогашна Србија на 14 март 1930 година. Уште од најрана младост кај него се јавил огромен интерес за ликовно претставување на сопствените опсервации. По завршувањето на средното уметничко училиште во Скопје, студирал ликовна уметност во Љубљана, а потоа бил на студиски престој во Париз. Имал доста изложби, исто и посмртно, чии дела ги наследил неговиот син Ѓорѓи Шијаковиќ, виш конзерватор. Негова ќерка е глумицата Арна Шијак. Починал во Скопје на 29 декември 1998 година.
Регионален пат 1105
Регионален пат 1105 (ознака: Р1105) — регионален пат во Македонија, со насока на движење југ-север. Има вкупна должина од 50,7 километри и 9 делници. Го поврзува гевгелиското село Миравци со државната граница со Грција, кај граничниот премин „Дојран“.
Делници
Регионалниот пат 1105 според Јавното претпријатие за државни патишта има вкупно 9 различни делници.
Како посебен крак на овој регионален пат влегува делницата 1254 до селото Николиќ во должина од 5.899 метри, со што вкупната должина на Р1105 е 50,7 километри.
Филип Ленард
Филип Едуард Антон фон Ленард (Philipp Eduard Anton von Lenard, Братислава, - ), бил германски физичар и добитник на Нобеловата награда за физика во 1905 за истражувањето на катодните зраци и за откритието на многу нивни својства. Тој бил националист и антисемитист, а како активен поборник за нацизмот, тој го поддржувал Адолф Хитлер во 1920-тите и имал важна улога во движењето "Deutsche Physik" (Германска физика) за време на нацистичкиот период.
Поврзано
Ленардова цевка
551 п.н.е.
551 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 551. година пред новата ера, 551. од првиот милениум п.н.е., 51. од 6 век п.н.е. и втора од 550-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4957 и 4958 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4199 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3209 и 3210 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 202.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 551 година се протега во 2085 и 2086, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2145 и 2146 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 8 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1208 и 1207 исламска година пред хиџра.
Кадин мост
Кадин мост или Невестин мост - камен своден мост од 15-тиот век над реката Струма на Невестино, област Ќустендил, во југозападниот дел на Бугарија. Изграден бил во 1470 година по наредба на Исак-паша за време на османлискиот султан Мехмед II, за што сведочи отомански турски камен натпис на една од страните. Мостот има три свода, најдолгиот распон му е 20 м.
Човекот кој спие (филм од 1974)
„Човекот кој спие“ (француски: Un homme qui dort) — француско-туниски филм од 1974 година, во режија на Бернар Кесан и Жорж Перек, кој е автор и на сценариото, засновано врз неговиот роман. Главната улога ја игра Жак Списер, а раскажувач во филмот е Лудмила Микаел.
Синопсис
25-годишен студент од Париз (го игра Списер) станува рамнодушен кон светот околу него и постепено запаѓа во отуѓеност и безнадежност. Тој го минува времето затворен во својата соба или бесцелно шетајќи по улиците... Во текот на филмот, тој воопшто не зборува, а за тоа време женски глас (гласот на Микаел) раскажува за неговата состојба, мисли и чувства...
Сибирски пат
Сибирски пат (Сибирский тракт; Сибирски тракт), познат и како Московски пат (, Московски тракт) и Голем пат (, Болшоj тракт), ― поранешна рута што ја поврзувала европска Русија со Сибир и Кина.
Историја
Изградбата на патот била наредена од императорот и била завршена дури во средината на 19 век. Претходно, сибирскиот превоз биле претежно по река преку сибирските речни патишта. Првите руски доселеници пристигнале во Сибир по Чердинскиот речен пат, која била заменета од копнениот Бабинов пат кон крајот на 1590-тите. Градот Верхотурје на Урал бил најисточната точка на Бабиновиот пат.
Во почетокот на 19 век, патот бил преместен на југ. Од Тјумењ патот продолжувал низ Јалуторовск, Ишим, Омск, Томск, Ачинск и Краснојарск пред повторно да се приклучи на постарата рута кај Иркутск. Патот останал витална артерија што го поврзувал Сибир со Москва и Европа до последните децении на 19 век, кога бил заменет од Транссибирската железница и Амурскиот патот Амур со коњски коли. Автомобилскиот еквивалент е Транссибирскиот автопат.
Етимологија и наследство на името
Сибирскиот пат бил познат и како Патот на чајот, поради големите количества чај што превозувани од Кина до Европа преку Сибир. Чарлс Венјон, кој помина покрај „Големиот поштенски пат“ во 1893 година, се приклучил на популарното верување дека „најдобриот чај произведен во Кина оди во Русија“.
Во 1915 година, Кина извезла во Сибир 70.297 тони чај, што претставувало 65% од вкупниот извоз на чај во земјата. Маршрутата е истоимената на чајната мешавина „Руски караван“.
Чајот бил увезуван првенствено во облик на големи тврдо спакувани тули со чај што и дозволувал на секоја камила да носи големи количини на позбиен начин и исто така можела да помине и за единици валута. Од Кјахта, чајот бил превезуван до Ирбитскиот саем за понатамошни комерцијални трансакции. Друг популарен кинески увозен производ бил сушен корен од караница, кој бил продаван западно од Санкт Петербург „петнаесет пати повеќе отколку што чинел во Кјахта“.
NGC 1867
NGC 1867 — расеано ѕвездено јато во соѕвездието Златна Рипка, заведено во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1867 се споменува и како ESO 85-SC53, in LMC.
Откривање
Објектот е откриен на 3 јануари 1837 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 1867 е од видот OCL. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,4 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 m. NGC 1867 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 5 ч 13 м 42,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 66° 17' 39".
Други поделби
Проучување на NGC 1867 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8890.
Малатија
Малатија (Մալաթիա - Малат'ја-; Meletî; Μαλάτεια-Малатеија; ; مالاتيا) — град во Источна Анадолија во Турција и главен град на истоимената провинција. Градот бил населен од луѓето неколку илјади години. Асирците градот го нарекувале Мелиду. Страбон вели дека градот бил познат во старо време како Мелитина, име кое било користено и од страна на Римјаните кога го освоиле градот во текот на нивната експанзија на исток. Според Страбон, жителите на Мелитина споделувале ист јазик и култура со оние од Кападокија.
Античкиот град се наоѓа на неколку километри од денешниот град, кај селото Арслантепе и во близина на Баталгази. Всушност Баталгази бил местоположба на градот Малатија до 19 век, кога постепено градот започнал да се зголемува и неговиот центар да се преместува кон денешната местоположба. Официјално името на Баталгази било Ескималатија или Стара Малатија. До неодамна, ова име било користено на локално ниво.
Арслантепе
Арслантепе бил населен уште од развојот на земјоделството пред речиси 6.000 години. Од бронзено време, местото станало административен центар на поголем регион на царството Исува. Градот бил заштитен, веројатно поради опасноста од Хетитите од запад. Тие го освоиле градот. Во текот на овој период, градот бил споменат со повеќе имиња: Малидија на хетитски јазик and possibly also Midduwa;, Мидува на акадски јазик и Мелитеа на урартски јазик.
По пропаѓањето на царството на Хетитите, градот станал центар на државата Каману. Градот ги продолжил старите традиции на Хетитите. Истражувачите откриле палата во внатрешноста на градските ѕидини со статуи и релјефи кои се примери на уметнички дела од тој период. Жителите ја изградиле палатата која била придружувана од монументални камени и скулптури на лавови и на владетелот.
Асирскиот цар Тиглат-Пилесар I (1115-1077 п.н.е.) го принудил царството да му оддаде почит. Малидија продолжила да се развива во асирско време, до времето на асирскиот цар Саргон II (722-705 п.н.е.) кој го освоил градот во 712 година п.н.е. Во исто време, Кимерејците и Скитите започнале со своите напади на Мала Азија по кое градот бил намален. До освојувањето на градот од Римјаните, тој исто така бил цел на напади на уште неколку царства и племиња.
Археолозите за првпат започнале со ископувања на местото Арслантепе во 1930 година, додека истражувања имало и во 1961 година.
Римски период
Кралство Кападокија, управувано од страна на Ариобарзанската династија (95-36 п.н.е. ) станало римско вазалство во 63 година. По припојувањето на кралството од Римското Царство во 17 година, населбата била повторно основана како Мелитина во 72 година на друго место, каде се наоѓал Legio XII Fulminata, римска воена база. Оваа база го контролирал пристапот до јужниот дел на Ерменија и горниот дел на реката Тигар. Таа претставувала крајната точка на важниот автопатот кој се протегал од исток од Кесарија. Кампот успеал да го привлече цивилното население и веројатно му бил доделен статус на град од страна на царот Трајан во почетокот на 2 век. Во овој период започнале да се коват царски монети во градот и истото траело до 5 век.
Среден век
Западната сириска епархија Мелитина била основана уште од 6 век и била опкружена со други епархии кои припаѓале на околните градови. Во 10 век царот Никифор II Фока го убедил антиохискиот патријарх да го преместе седиштето на неговата патријаршија во регионот на Мелитина. Градот бил нападнат и уништен од Селџуците во 1058 година.
Во периодот што следел, Селџуците се зацврстиле во регионот по Битката кај Манцикерт во 1071 година. Кога Селџуците за своја престолнина го избрале градот Конија, Малатија станала дел од нивното царство. Градот бил дел од Мамелучкиот Султанат, додека по 1515 година бил освоен од Османлиите.
Денешен период
Денешниот град Малатија бил основан во 1838 година, додека стара Митилена денеска е позната како Стара Малатија Во Малатија кон крајот на 19 и почетокот на XX век се зголемило антиерменското расположение. Во текот на Ерменскиот масакар (1894-1896), 7.500 ерменски цивили биле масакрирани од страна на исламските банди. Ерменските села во руралните реони на Малатија биле целосно уништени. Така, според податоците, 1.500 ерменски куќи биле ограбени додека 375 биле изгорени до темел. .
Економија
Историски гледано, Малатија била позната по производство на опиум. Британците во 1920 година го опишале опиумот дека има „највисок процент на морфин“.
Кујна
Ќофтињата имаат посебно место во локалната кујна како и кајсијата, кои се користат во многу јадења и разни десерти. Постојат повеќе од 70 видови на ќофтиња, најчесто направени со пченица и други состојки. Кагит Кебаби е еден од најважните локални специјалитети.
Регионот е најдобро познат по своите овоштарници од кајсија. Околу 50% од производството на свежа кајсија и 95% од сушена кајсија се одгледува во Малатија, како водечки светски производител на кајсија. Самото име на плодот е синоним за градот.
Фестивали
Саемот за кајсија свечено се одржува од 1978 година, секоја година во месецот јули. За време на прославите, се организираат спортски активности, концерти и натпревари.
Образование
Универзитетот Инону е еден од најголемите универзитети во источниот дел на Турција. Тој бил основан во 1975 година и има три институции и девет факултети, со повеќе од 2.500 факултети и 20.000 студенти. Неговиот голем кампус се наоѓа во јужниот дел од градот.
Постојат 162 средни училишта, од кој најпознати се Фети Гемухлоглу и приватниот Тургут Озал.
Чердински пат
Чердински пат (Чердынская дорога) или Вишерски пат (Вишерская дорога) ― поранешен пат што стандардно бил користен од Русите за да патуваат до Сибир кон крајот на 16 век. Започна во Чердин западно од Урал и следеше низа реки и пристаништа, од Вишера преку Лозва и Тавда до реката Тобол.
Околу 1580 година, Јермак и неговите Козаци се искачиле на реката Чусоваја и преминале до Баранча, притока на реката Тагил. Успеале да навлезат во Сибирското Ханство и да ја освојат областа. Овој пат бил напуштен бидејќи горниот тек наТагил бил премногу плиток.
Во 1592 година, руската тврдина Пелим била изградена за да го чува источниот крај на Чердинскиот пат. Дури во 1597 година, Артемиј Бабинов открил многу пократок копнен пат. Како резултат на тоа, Чердинскиот пат престанал да биде употребуван.
Трстеник (Светиниколско)
Трстеник — село во областа Овче Поле, во Општина Свети Николе, во близина на градот Свети Николе.
Потекло и значење на името
Селото првпат се споменува во век под истото име. Се претпоставува дека доаѓа од трст, трска со значење „река обрасната со трски или вода што тече меѓу трски“.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Овче Поле, сместено во крајниот западен дел на територијата на Општина Свети Николе, чиј атар се допира со подрачјето на Општина Велес. Селото е ридско, на надморска височина од 650 метри. Од градот Свети Николе е оддалечено околу 8 километри. Вгнездено е на источните падини на Градиштанска Планина.
Трстеник се наоѓа северозападно од поголемото и попознато овчеполско село Горобинци, сместено на височина од околу 650 метри. Западно од селото се издигнува високо карпесто земјиште. Источно од селото се наоѓаат две зарамнети површини, пониската на 450 и повисоката на 580 метри. Во самото село извира јак извор, на кој е направена селската чешма.
Трстеник се наоѓа десно од автопатот А4, на кој најблизок излез е тој кај селото Преод. До него се стигнува и преку регионалниот пат Скопје-Свети Николе со исклучувањето кај Горобинци.
Историја
На границата на атарите на четири соседна села - Трстеник, Сопот, Преод и Крушица, а недалеку од споменатото Градиште, се наоѓа познатиот Ѓуришки манастир, посветен на Голема Богородица. На денот на манастирската слава доаѓаат гости од сите околни села, како и околните области.
Месноста Стара Црква се наоѓа 200 метри под селото, каде денес може да се најдат стари дабови и слаби остатоци на ѕидини. Кај црквата мештаните се собирале за зимниот и летниот Св. Атанас, но од 1947 година прекинале со собирите.
Во тоа мало село еднаш се случил зулум, поради што жителите на овие четири куќи во средината на век се преместиле на денешното место на селото. Секоја куќа основала свое маало.
Поради близината на селото Горобинци, кое во минатото било населено со турско население, мештаните трпеле чести зулуми од нивна страна.
Стопанство
Атарот зафаќа простор од 7,4 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 314 хектари, а на пасиштата отпаѓаат 211 хектари.
Селото, во основа, има полјоделска функција.
За време на отоманскиот период, во Трстеник имало чифлиг во сопственост на Албанецот Мурсел-ага од селото Мојанци, Скопско. Селаните ја откупиле земјата од него по 1906 година, кога започнале да се создаваат комитите.
Население
Селото е мало, во фаза на раселување. Тоа, во 1961 година броело 203 жители, а во 1994 година бројот се намалил на 52 жители, од кои 49 Македонци и 2 Срби.
Според пописот од 2002 година, во селото Трстеник живееле 41 жител, сите Македонци.
Родови
Трстеник е македонско село.
Според истражувањата на Јован Трифуноски во 1957/58 година родови во селото се: Трајановци (6 к.), Чутуранци (10 к.), Доцкевци (3 к.), Доранковци (2 к.), Дедо-Науновци (6 к.), Крпејевци (10 к.) и Анчевци (2 к.), сите наведени рода се староседелски, порано живееле во месноста Селиште. Во родот Трајановци се знае следното родословие: Милан (жив на 70 г. во 1957-58 година) Мане-Веселин-Грозде-Голуб-Трајан, по кого го добиле името. Веројатно од Селиште се преместил таткото на Трајан, а тоа можело да биле средината на XVIII век. Повеќето родови во селото се сродни.
Иселеништво
Од Трстеник се има иселено голем број од македонското население. Родот Баратлици е иселен во селото Орел. Родот Јовановиќи се иселени во селото Кумарино кај Велес. Пред крајот на турското владеење околу 30 семејства се иселиле главно во Куманово, а мал дел во Велес и Свети Николе. Нови и поголеми иселувања од Трстеник започнале во 1948 година и се одвивале главно во споменатите градови.
Самоуправа и политика
Во век, Трстеник било село во Кумановската каза на Отоманското Царство.
Селото влегува во рамките на Општина Свети Николе, која била една од ретките општини кои не биле променети по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото исто така се наоѓало во Општина Свети Николе.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Горобинци, во која покрај селото Трстеник, се наоѓале и селата Горобинци, Ѓуземелци, Крушица, Преод и Сопот. Општината Горобинци постоела и во периодот 1950-1952, кога во нејзе влегувале селата Горобинци, Ѓуземелци, Преод, Сопот, Трстеник и Џидимирци.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1687 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на приватен објект.
На парламентарните избори во 2020 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 24 гласачи.
Барово (Скопско)
Барово — село во Општина Сопиште, во околината на градот Скопје.
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Каршијак, во подножјето на јужната падина на планината Водно.
Историја
Во XIX век селото било дел од Скопската каза во Отоманското Царство.
Население
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 24 жители, сите Албанци.
На табелата е прикажан националниот состав на населението низ сите пописни години:
Родови
Барово било македонско-албанско село.
Според истражувањата од 1950 година. Родови во селото биле:
Македонски:
Албански:
Лаутер (Саксонија)
Лаутер (Lauter) — град во округот Рудни Планини, во Саксонија, Германија, помеѓу двата града Ауе и Шварценберг. Се наоѓа на Рудните Планини, 4 километри југоисточно од Ауе и 4 километри северозападно од Шварценберг, има 4.927 жители, со површина од 21,55 км² и припаѓа на Лигата на градови Зилберберг (Städtebund Silberberg). Од 1 јануари 2013 година е дел од градот Лаутер-Бернсбах.
Низ градот поминува Сребрениот пат, Bundesstraße 101. Лаутер има железничка станица на линијата Цвикау-Шварценберг и е опслужуван од регионалните возови, управувани од Erzgebirgsbahn (подружница на Германските железници) помеѓу Цвикау и Јохангеоргенштат.
Историја
Покрај земјоделството и везењето корпи, и рударството е широко распространето. Кога започнала индустријализацијата во век, многу машински фабрики и металопреработувачки и друвни работилници, како и фабриката за емајл започнале со работа во градот. Градските права ги добил во 1962 година.
Во раните 1950-ти, фудбалскиот клуб БСГ Емпор Лаутер играл успешно во Горната лига на Источна Германија, додека не бил префрлен во Росток во 1954 година. Неговиот тим наследник Ханза Росток сега игра во првата Бундеслига.
Население
Следниве бројки се однесуваат на 31 декември во секоја дадена година.
Втора фудбалска лига на Унгарија
Формат
На 2 март 2017 година, Унгарската фудбалска федерација објавила дека бројот на тимовите во Немзети Бајноксаг II нема да се намали на 12.
1750 во архитектурата
1750 година во архитектурата содржи некои значајни настани.
1751 во архитектурата
1751 година во архитектурата содржи некои значајни настани.