cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Историја на современа Грција
Граѓанска војна (1946-1949)
Граѓанската војна резултирала со 100.000 убиени и предизвикала катастрофални економски нарушувања. Покрај тоа, најмалку 25.000 Грци и неодреден број македонски Словени биле или доброволно или насилно евакуирани во земјите на Источниот блок, додека 700.000 биле раселени лица во земјата. Многу повеќе емигрирале во Австралија и во други земји.
Поствоен период (1950–1973)
По крајот на граѓанската војна, Грција се обидела да се приклучи кон западните демократии и станала членка на НАТО во 1952 година.
По Граѓанската војна (1946-49), партиите во парламентот биле поделени на три политички идеологии, центар, леви и десни партии.
1960-тите години започнал периодот кога грчката економија брзо се развивала и била структурирана во рамките на европските и светските економски случувања. Една од главните одлики на тој период е зачленувањето на емјата во Европската економска заедница, во обид да се создаде заеднички пазар. Релевантниот договор бил договорен во 1962 година.
Стратегијата за развој, усвоена од земјата, била отелотворена во организираните петгодишни планови; сепак нивната ориентација била неопределена. Просечната годишна емиграција, којашто го апсорбирал вишокот работна сила и придонел за екстремно високи стапки на раст, го надминал годишниот природен прираст на населението. Приливот на големи количини на странски приватен капитал бил олеснет и потрошувачката била проширена.
Врв на развојот во земјата бил регистриран во производството, главно во текстилната, хемиската и металуршката индустрија, чија стапка на раст достигнала 11% во текот на 1965-70 година. Другата голема област каде што се случиле очигледни економски и социјални последици, било градежништвото. Политиката на αντιπαροχή (antiparochi), грчки изум што подразбирал концесија на градежното земјиште во замена за учество во во изградба на станбени згради, го фаворизирало создавањето на класа мали и средни изведувачи од една страна и го регулирал станбениот систем и имотниот статус од друга страна. Меѓутоа, исто така оваа програма станала одговорна за уништувањето на голем дел од традиционалната неокласична архитектура на земјата.
Воена хунта (1967-1974)
Земјата продолжила со влегување во нова политичка криза. Поради тоа биле закажани избори кон крајот на април 1967 година. На 21 април 1967 година група десничарски полковници предводени од полковникот Јоргос Пападопулос ја презеле власта во државниот удар и воспоставиле воена хунта. Граѓанските слободи веднаш биле потиснати, а биле формирани и посебни воени судови, додека пак политичките партии биле распуштени.
Неколку илјади осомничени комунисти и политички противници биле затворени или протерани на оддалечените грчки острови. Наводната американска поддршка за хунтата се смета дека е причина за зголемување на антиамериканизмот во Грција за време на и по суровото владеење на хунтата. Раните години на хунтата исто така забележала значителен пресврт во економијата, со зголемени странски инвестиции и големи инфраструктурни проекти. Хунтата била широко осудена во странство, но внатре во земјата незадоволството започнало да се зголемува дури по 1970 година, кога економијата забавила.
Дури и вооружените сили, основачите на режимот, не дале целосна поддршка. Во мај 1973 година, планираниот удар на Хеленската морнарица бил потиснат, но истиот довел до бунт на ХНС Велос, чии службеници побарале политички азил во Италија. Како одговор, водачот на хунтата Пападопулос се обидел да управува со режимот преку контролирана демократизација, укинување на монархијата и прогласување на себеси за претседател на Републиката.
Транзиција и демократија (1973-2009)
На 25 ноември 1973 година, по крвавото задушување на Атинското политехничко востание на 17 јули, Димитриос Јоанидис го соборил Пападопулос и се обидел да ја продолжи диктатурата и покрај немирите што предизвикале востанието. Обидот на Јоанидис во јули [1974] година за соборување на архиепископот Макариј III Кипарски, претседателот на Кипар, ја довело Грција на работ на војна со Турција, која го нападнала Кипар и окупирала дел од островот.
Високи грчки воени офицери потоа ја повлекле својата поддршка од хунтата, која се распаднала. Константин Караманлис се вратил од егзил во Франција за да формира влада на национално единство сè додека изборите не би можеле да се одржат. Караманлис работел на намалување на ризикот од војна со Турција и, исто така, ја легализирал Комунистичката партија, која била нелегална уште од 1947 година. Неговата новоорганизирана партија, Нова демократија (НД), победила на изборите одржани во ноември 1974 година и тој станал премиер.
На 1 јануари 1981 година Грција станала десетта членка на Европската заедница (денес Европска Унија). На парламентарните избори што се одржале на 18 октомври 1981 година, Грција ја избрала својата прва социјалистичка влада кога ПАСОК, предводена од Андреас Папандреу, освоила 172 места од 300 места. На 29 март 1985 година, откако премиерот Папандреу одбил да го поддржи претседателот Караманлис за втор мандат, судијата на Врховниот суд Христос Сарцетакис бил избран за претседател од страна на грчкиот парламент.
На 17 јануари 1996 година, по долготрајна болест, Папандреу поднел оставка и бил заменет како премиер на поранешниот министер за трговија и индустрија Костас Симитис. За неколку дена, новиот премиер морал да се справи со големата грчко-турска криза за островите Имија / Кардак. Симитис подоцна победил на реизборот на изборите во 1996 и 2000 година. Во 2004 година Симитис се повлекол и Јоргос Папандреу го наследил како водач на ПАСОК.
На изборите во март 2004 година, ПАСОК бил поразен од Нова демократија, предводена од Костас Караманлис, внук на поранешниот претседател. Владата ги закажала предвремените избори во септември 2007 година (нормално, изборите требало да се одржат во март 2008 година), а Нова демократија повторно била мнозинска партија во парламентот. Како резултат на тој пораз, ПАСОК направил партиски избори за нов водач. Во тој натпревар, Јоргос Папандреу бил реизбран за претседател. Сепак, на изборите во 2009 година ПАСОК станала мнозинска партија во Парламентот и Јоргос Папандреу станал премиер на Грција. Откако ПАСОК го изгубил мнозинството во парламентот, НД и ПАСОК се приклучиле на помалиот народен православен собир во голема коалиција, ветувајќи ја својата парламентарна поддршка за влада на национално единство на чело со поранешниот потпретседател на Европската централна банка, Лукас Пападемос.
Економска криза (2009-денес)
Од крајот на 2009 година стравувањата од криза на должничкиот долг се развиле меѓу инвеститорите во врска со способноста на Грција да ги исполни должничките обврски поради силниот раст на нивото на државниот долг. Ова довело до криза во земјата.
На 2 мај 2010 година, земјите од Еврозоната и Меѓународниот монетарен фонд се договориле за заем од 110 милијарди евра за Грција, услов за спроведување на строги мерки на штедење. Во октомври 2011 година, водачите на Еврозоната, исто така, се согласиле за предлогот за отпис на 50% од грчкиот долг кон приватните кредитори, зголемувајќи го ЕФСФ на околу 1 трилион евра и барајќи од европските банки да постигнат 9% капитализација за да го намалат ризикот во други земји. Овие мерки на штедење се покажале крајно непопуларни кај грчката јавност, предизвикувајќи демонстрации и граѓански немири.
Гласачите уште еднаш излегле на гласање во јуни 2012 година. Нова демократија била повторно победничка и тоа во посилна позиција со 129 места, во споредба со 108 на изборите во мај. На 20 јуни 2012 година, Самарас успешно формирал коалиција со ПАСОК (предводена од поранешниот министер за финансии Евангелос Венизелос) и Демократска левица.
На изборите во јануари 2015 година, победила партијата на СИРИЗА, а Алексис Ципрас бил избран за нов премиер на земјата.
294
294 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 294 година од новата ера, 294. од првиот милениум, 94. од III век и петта од 290-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5802 и 5803 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5044 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4054 и 4055 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1047.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 294 година се протега во 2930 и 2931, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2990 и 2991 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 837. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 338 и 337 година пред хиџра.
Синагога Бет Аврам
Синагогата Бет Аврам (турски:Bet Avraam Sinagogu) е еврејски храм кој се наоѓа во Истанбул, Турција.
Аракије
Аракије (, латинизирано како 'Arāqīyeh) ― село кое се наоѓа во руралниот округ Фармахин, што припаѓа во Средишниот округ на округот Фарахан, покраината Маркази, Иран. На пописот одржан во 2006 година, населението броело 30 луѓе, во 12 семејства.
Мартинко
Мартинко е советски цртан филм во режија на Едуард Назаров, заснован на истоимената бајка од Борис Шергин.
Заплет
Војникот Мартинко завршува во стражарницата бидејќи го напуштил работното место за да игра фудбал и ненамерно ја фрлил топката кон генералот. Во масата во неговата ќелија, тој наоѓа волшебни карти, од кои никој не одбива да игра, и само сопственикот секогаш победува, пред се го победува управникот, освојувајќи и пари и торбичка и на крајот и клучеви.
Оставајќи го управникот во ќелијата со својот едноставен имот и ослободен, коцкарот Мартинко го заработил својот прв капитал на пазарот и отишол во високото општество. Таму тој продолжил да ги чести господата десно и лево. На крајот, Мартинко самиот го победил царот и тој решил да го направи поранешниот војник министер за царина. Служејќи им на странци на неговата министерска маса, коцкарот продолжува да ги користи картите кои му носеле значителен приход на кралот. Сепак, „странците решиле да го тргнат Мартинка“ .Принцезата Раиска, која била заљубена во министерот, му дава апчиња за спиење, а ноќта нејзините слуги го фрлаат во ендек во долна облека, каде што херојот се буди и наоѓа магични јаболка. Зелените јаболка правеле лицето да изгледа убаво а црвените јаболка растат рогови. Планот за одмазда созреал веднаш.
Под маската на трговец, Мартинко и испраќа на собарката Раиска, старицата Машка, зелено јаболко да земе како примерок. Маша, каснувајќи од јаболкото, веднаш станува помлада, поубава и трча во палатата, каде и раскажува на принцезата за јаболката. Раиска наредува да и донесат јаболка. Маша се враќа со црвени јаболка а на главата на принцезата, која ги јадела јаболките, растат огромни гранки рогови, како дрво. Во палатата завладеала паника, сите трговци со јаболка се уапсени.
Повторно маскиран, Мартинко, како лекар, влегол во палатата на консултации и и дава на принцезата зелени јаболка. Тогаш Раиска се ослободува од роговите а потоа станува љубезна а Мартинко веднаш се заљубува во неа. Принцезата му ја признава на спасителот својата долгогодишна љубов кон него а воодушевениот крал-татко одобрува таков брак. Волшебните карти, оставени на прозорецот, летаат низ улицата и низ градот.
Пливање на светското првенство во водени спортови 2009 - 800м краул во машка конкуренција
Квалификациите за 800м мажи краул се одржаа на 28 јули 2009, а финалето на 29 јули 2009.
Фани Лам Кристи
Фани Лам Кристи (родена 1952 година) е уметница родена во Хонгконг, специјализирана за скулптура и работи во Шкотска. Таа моментално работи од нејзиното студио во Пертшир, Шкотска.
Образование
Во 2004 година, Кристи дипломирала со диплома за уметности со почести на колеџот за уметност во Единбург. Таа претходно студирала сликарство во Хонгконг во 1970-тите, по што следеле студии за бизнис администрација и уметничко образование.
Работа
Работата на Кристи често била фокусирана на човековиот однос со природата. Универзитетот во Стирлинг, Советот на Перт и Кинрос и Шкотскиот парк за скулптури имаат дела од Кристи. Таа работела главно во бронза и глина, и преземала приватни и јавни нарачки, како и уметнички дела специфични за локацијата. Во 2014–2015 година, Кристи зела престој во Институтот за аквакултура на Универзитетот Стирлинг. Како дел од Grassroots Public Art Grant програмата што ја водела Западниот Лотиан совет, Кристи создала дело во Армадејл во 2010 година.
Кристи е член на неколку професионални организации, вклучувајќи ја работилницата за скулптура во Единбург, визуелните уметности во Шкотска, форумот за визуелни уметности Пертшир, Друштвото на шкотските уметници и Унијата на шкотските уметници. Таа е исто така член на групата уметници Heartwood Artists.
Бојан Маричиќ
Бојан Маричиќ (роден на 7 јануари 1983 година во Скопје) — македонски политичар и заменик на претседателот на Владата за европски прашања.
Во 2006 година, дипломирал на Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје, отсек меѓународни односи. Како стипендист на МТЕК програмата на Кралството Холандија, во 2009 година, Маричиќ магистрирал по Меѓународно и европско право на Универзитетот во Амстердам, додека пак во 2011 година, како стипендист на Чивнинг програмата на Министерството за надворешни работи на Обединетото кралство, Маричиќ магистрирал по Современи европски студии на Универзитетски колеџ (Оксфорд).
Маричиќ бил демонстратор на Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје речиси две години, од ноември 2006 година до септември 2008 година.
Во меѓувреме, од февруари 2007 година до август 2008 година, Маричиќ работел во Секторот за правни и кадровски работи на Министерството за внатрешни работи на Македонија, како проектен асистент на проект за приближување на европското законодавство.
Од септември 2011 до ноември 2013 година, Маричиќ ја продолжува својата кариера во Евротинк - Центар за европски стратегии, најпрвин како Виш истражувач за правни и политички прашања, а од номври 2013 година до јуни 2017 година, како извршен директор на оваа невладина организација.
Од јуни 2017 година до јануари 2020 година, Маричиќ работел како Посебен советник за евроатлантски интеграции на Претседателот на Владата на Македонија, Зоран Заев. Паралелно, Маричиќ е назначен и за Национален шерпас за Берлинскиот процес, а од јули 2018 година, тој е именуван и за Заменик на главниот технички преговарач, Главен технички преговарач и  Шеф на техничкиот преговарачки тим за пристапување на Македонија кон Европската унија.
Од јануари 2020 година до септември 2020 година, во Владата на Македонија, Маричиќ е назначен за Национален координатор за интеграција во Европската Унија, Берлински процес и регионална соработка.
Маричиќ претходно ја вршел функцијата министер за правда.
Елин Пелин (општина)
Општина Елин Пелин — општина во Софиската Област, западна Бугарија. Опфаќа 19 населени места и има вкупно 19.744 жители. Административен центар е градот Елин Пелин.
На Силија
„На Силија“ (англ. To Celia) е поема издадена некаде по март 1616 г. од англискиот драматург и поет Бен Џонсон. Некогаш по 1770 г. била компонирана музика за неа, во облик на песната „За здравица погледни ме со твоите очи“, насловена по првата реченица од песната. Делото всушност претставува вешто прикриено опевање чинот на кунилингусот, и се заснова на еротско книжевно писмо од Филострат.
Текст
Македонски:
Препев: Кристина Зимбакова
Англиски:
295
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5803 и 5804 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5045 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4055 и 4056 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1048.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 295 година се протега во 2931 и 2932, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2991 и 2992 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 838. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 337 и 336 година пред хиџра.
Етна
Етна (итал. Etna или Mongibello; лат. Aetna) — стромболски вулкан на источниот брег на Сицилија.
Етна е најголемиот активен вулкан во Европа со височина од 3,329 метри, но тоа варира според ерупциите. Планината е пониска за 21 метар од 1981.
Таа е највисокиот вулкан во Европа надвор од Кавказ. Вулканот е висок 3.329 м иако врвот варира согласно ерупциите. Таа е највисока планина во Италија јужно од Алпите. Покрива површина од со површина на основата која зафаќа 140 км. Со тоа Етна е далеку поширока од трите активни вулкани во Италија, два и пол пати повисока од вулканот Везув. Само Теиде на Тенерифе (Шпанија) ја надминува во целиот Европско-Североафрикански регион, западно од Црното Море. . Во старогрчката митологија, смртоносното чудовиште Тифон бил заробен под оваа планина од страна на Зевс, бог на небото и на молњите и крал на боговите, а постојат легенди и дека ковачницата на богот Хефест исто така се наоѓала под вулканот.
Етна е и еден од најактивните вулкани во светот. Плодната вулканска почва го поддржува земјоделството, поволна е за одгледување лозје и разни видови овошје кои се распространети во долните делови на планината.
Поради нејзината историја на поскорешните активности, планината Етна била прогласена за еден од Децениските вулкани од страна на Обединетите Нации. Во јуни 2013, Етна била додадена на списокот на УНЕСКО како една од светските природни наследства на човештвото.
Потекло на поимот
Зборот Етна потекнува од грчкиот збор αἴθω (aithō), кој значи "горам", со јотацистички изговор. На класичен грчки, вулканот се нарекува (Aítnē), назив со кој ја нарекувале и Катанија како и градот оригинално познат како Инеса. На латински, се нарекува Aetna. Арапите вулканот го викале Џабал ел-Нар (арапски: Jabal al-Nār ) или Огнена планина.
Познат е и по називите Мунџибеду (сицилиски: Mungibeddu), Монџибело или Монтебело (италијански: Mongibello /Montebello што буквално значи "убава планина"). Друга лингвистичка теорија е дека називот Монџибело доаѓа од италијанскиот збор monte и арапскиот jabal, кои и двата означуваат "планина".
Легендата за киклопските карпи
Недалеку од Катанија, на источниот брег на Сицилија, лежат три огромни карпи познати како Киклопски карпи (италијански: Scogli dei ciclopi). Тие се од вулканско потекло и се сосема поинакви од останатите карпи крај овој брег. Грчкиот мит раскажува дека чудовиштето ги фрлило трите сосема идентични камења врз бродот на јунакот Одисеј, еден од јунаците на Тројанската војна. Грчкиот поет Хомер од 8 век п.н.е во делото Одисеја разскажува како јунакот и неговите другари на Сицилија ги заробиле киклопи. Водач на киклопите бил грдиот Полифем, кој имал само едно око на средината на челото. Додека Полифем спиел, Одисеј и неговите придружници во окото му забоделе зашилена и вжарена маслинова гранка а потоа побегнале, спасувајќи си ги животите а и бродот. Иако го заслепеле и му задале ужасна болка, киклопот сè уште можел да ги гаѓа фрлајќи камења од падината на планината. Тој не ги погодил, а карпите и денес стојат таму каде што паднале и потсетуваат на силата на чудовиштето. Ако се погледне дваесетина километри накај копното, се гледа врвот на вулканот Етна а длапката на нејзиниот кратер потсетува на окото на киклопот.
Историја
Етна повеќепати во историјата покажала способност да исфрла камења големи како киклопските карпи, а истата сила ја задржала до денес. Зачувани се пишани извори за големите ерупции во 475 и 369 п.н.е., потоа во 812 или 1169 година при што загинале 15000 луѓе на Сицилија како резултат на земјотресот кој претходел на ерупцијата како и онаа во 14 век. Во 1669 година Етна се распукала од врвот до дното и од неа се излеале милиони тони лава што тогаш ја уништила цела Катанија и околината. Помали ерупции се случувале пред и потоа (само во 20 век имало повеќе од 10) кои редовно ги уништуваат земјоделските површини и ги опожаруваат селата.
Иако сведоштвата за активноста на Етна допираат во минатото сè до митските времиња, таа е релативно млад вулкан. Се појавила од морето пред околу милион години, а нејзината прва ерупција се случила околу милион години подоцна.
Денес Етна е најголемиот активен вулкан во Европа, подножјето има пречник од околу 160 км и се простира во област со големина на Лондон и околината. Висината на Етна е променлива исто како и кај многу други вулкани. Сега, нејзиниот врв се наоѓа на висина од 3.320 м. Но, пред околу сто години тој бил повисок за 30м. Поради постојаните ерупции доаѓа до поместување на врвот, имено, конусниот врв се вовлекува и зад себе остава вдлабнатина во форма на чинија (купа), а во близина се создаваат нови конусни врвови. Пред денешниот врв постоеле најмалку два, а на страната од вулканот се наоѓа купата: голема дупка со пречник од 20 километри чии падини стрмно паѓаат дури 900 м. Сите тие непрекинати промени оставаат непријатен впечаток дека пред себе имате едно огромно примитивно живо суштество. Впечатокот го надополнува избивањето на чадот и пареата од фумаролите(отвори од каде излегува чадот) и од малите кратери, што асоцира на дишење. Исто како и другите активни вулкани и Етна може да се споредува со полупропустлив вентил што ја затвора слабата точка на Земјината кора. Се смета дека ерупциите на Етна доаѓаат од резервоарот со лава, долг околу 30км и длабок околу 4км. Резервоарот е сместен под планината, а ерупциите се хранат со огромно количество вжарен материјал, кој избива под притисок на гасовите под кората. Огромниот притисок сè повеќе расте и бара излез како на страните, така и на врвот на вулканот и на крајот се појавува на површината како огнена фонтана од сулфурен гас и лава.
Геолошка историја
Вулканска активност на Етна првпат се случила пред околу 500,000 години, со ерупции под морето надвор од старото крајбрежје на Сицилија. Пред околу 300,000 години, вулканската активност започнала да се случува југозападно од врвот на вулканот, а потоа активноста се преселила кон сегашниот централен врв, пред околу 170,000 години. Ерупциите во тоа време го создале првиот вулкан, формирајќи  стратовулкан со наизменични експлозивни и ефузивни ерупции. Растот на планината бил повремено прекинат поради големите ерупции, кои довеле до тоа пропаѓањето на врвот да формира купи. Пред околу 35,000 до 15,000 години, Етна имала високо експлозивни ерупции, генерирајќи големи пирокластични текови, што оставиле широки наслаги на ингимбрит. Пепел од овие ерупции е пронајдена дури до Рим, јужно од неговата границата, 800 километри накај север. Пред илјадници години, источното крило на планината доживеало катастрофален колапс, правејќи огромно свлечиште во настан сличен на оној виден при ерупција на Планината Св. Хелена во 1980. Свлечиштето оставило широка депресија на страната на вулканот позната како Вале дел бове (италијански 'Valle del Bove' во превод „Волска долина“). Едно истражување објавено во 2006 година сугерира дека тоа се случило пред околу 8000 години и предизвикало огромно цунами, кое оставило белег на неколку места во источниот Медитеран. Можеби тоа било причината населбата Атлит Јам (Израел), сега под морското ниво, наеднаш да биде напуштена од страна на населението токму околу тој период. Стрмните ѕидови на долината паѓале во бројни прилики. Стратумите обезбедуваат важен и лесно достапен запис на еруптивната историја на Етна. Најскорешниот колапс на врвот на Етна се смета дека се случил пред околу 2.000 години, формирајќи го тоа што денес е познато како Пјано Калдера. Оваа калдера речиси целосно била исполнета со последователни лавини ерупции, но уште е видлива во падината на планината во близина на основата на денешниот конусен врв.
Понови ерупции
Ерупција утрото на 13 мај 2008 година, веднаш до врвот на Етна на исток била придружена од рој од повеќе од 200 земјотреси и значајни земјени деформации на врвот. Ерупцијата продолжила со бавно намалување на стапката цели 417 дена, до 6 јули 2009 година, што ја прави најдолга падинска ерупција на Етна по онаа од 1991-1993 која траела 473 дена. Претходните ерупции, во 2001 година, 2002-2003 година, и 2004-2005 траеле 3 недели, 3 месеци и 6 месеци. Лавата течела 6.5 километри во текот на првите неколку дена од ерупцијата, но потоа стагнирала. Последните месеци течела само 1 км по падината надолу. Во јануари 2011 до февруари 2012 година, кратерот на врвот на Етна бил место на интензивна активност. Честите ерупции и пепелните столбови ги принудиле властите да го затворат аеродромот во Катанија во неколку наврати. Во јули 2011 лавата од ерупцијата успешно била избегната. Во 2014, лава потекла после стромболински ерупции на падините први по оние во 2008–09  На 3 декември 2015, се случило ерупција која била најсилна помеѓу 03:20 и 04:10 по месно време. Од кратерот Вораџине избила фонтана од лава која достигнала 1 км височина, со вулкански чад висок 3 км. Активноста продолжила следните денови а чадот достигнал и 7 км височина по што бил затворен аеродромот во Катанија.
Ерупцијата на 16 март 2017 повредила 10 луѓе, вклучително и телевизиската екипа на ББС вестите, откако магмата експлодирала во допир со снег.
Вулкански експлозивен индекс на последните ерупции
На сите ерупции на Етна од јануари 1955 година им е доделен вулкански експлозивен индекс (VEI), согласно Глобалната вулканска програма.
Геополитичка невообичаеност
Границите на десет општини (Адрано, Бјанкавила, Белпасо, Бронте (од двете страни), Кастиљоне ди Сицилија, Малето, Николози, Рандацо, Сант'алфио, Ѕаферана Етнеа) заедно граничат сите едни со други на врвот на Планината Етна, со што ова е најкомплицираната геополитичка мулти-точка северно од Јужниот Пол.
Плодност
Падините на Етна се една од најгусто населените области на Сицилија.Иако реките од вулканска лава имаат огромна разорна моќ и уриват куќи, патишта или железнички пруги, тие течат само повремено и бавно и ретко има човечки жртви. Околината на Етна е привлечна за живот и покрај опасниот вулкан поради плодната почва. Тука вулканскиот пепел создава едно од најплодните земјишта. Се остваруваат и до пет реколти зеленчук илиовошје. Добро вирее и виновата лоза. Жителите на оваа богата почва повеќепати низ историјата се сочувале со катастрофи. Од ерупциите биле уништени живеалишта и села но истите биле повторно обнoвувани. Имало обиди за да се совлада ерупцијата во тек на историјата, но честопати залудно. Жителите на Катанија, се обиделе да го свртат текот на лавата, копајќи ендеци пред градот и користејќи ги постоечките ѕидини. Слични проблеми се појавиле и во поново време. Во текот на ерупциите во 1991-1992 град Ѕаферена бил евакуиран за неколку дена, а владиниот вулканолог Франко Барбиери истакнал дека најголемата опасност не се заканува од широките текови на лавата која брзо се стврднува, туку од тесните потоци, што брзо се пробиваат низ каналите и тунелите што сами ги отвораат и така избиваат на пониските делови. Поради тоа биле ангажирани биле хеликоптери од италијанското воздухопловство и американски маринци за да фрлаат големи бетонски блокови, поврзани со синџири во каналите високо во планината и со динамит да ги уништуваат тунелите во пониските нивоа. За пилотите и екипажот на овие хеликоптери, летајќи низ гасови од пареа и чад, условите биле крајно опасни, но блоковите, сепак,биле прецизно поставени. Потоа блоковите паднале во делови од тунелите разурнати со динамит, ги преградиле и ја присилиле лавата да се прошири во повисоките падини каде што можела да се стврдне и да спречи создавање на нови потоци. По извесно време Ѕафарена била речиси сосема спасена.
Туризам
Етна е една од најголемите туристички атракции на Сицилија, со илјадници посетители секоја година. Највообичаен пат е оној кој води до скијачката област кој се протега јужно од кратерот на височина од 1910 m. Има жичарница до 2500 m, од каде е пристапна кратерската област на 2920. На Етна има два развиени ски центра.
Самата област околу вулканот е богата со насади со винова лоза, портокали кои ги покриваат пониските падини, а потоа постепено ги заменуваат јаболка и цреши. Над нив се наоѓаат шумските падини со дабови, питоми костени, лешници и брези, а уште повисоко е областа со разлеана скаменета лава што ја обликувале временските услови. Во вулканската област не расте речиси ништо, освен планинско цвеќе и по некој сладок сицилијански козинец. Таму има области со вечен мраз. Во старо време мразот бил обвиткан со слоеви студена пепел и во лето го извезувале во Неапол и Рим каде што се употребувал за производство на сладолед, бидејќи тамошните благородници сметале дека тој производ е поважен од виновата лоза. Расчепеното ждрело на кратерот е обоено со оксиди и сулфати, а неговата длабочина непрекинато се менува во зависност од подигањето и спуштањето на грлото на вулканот. Сето тоа најдобро се гледа непосредно пред изгрејсонце, кога кратерот пулсира со вжарен сјај што на морепловците им служел за ориентирање уште од времето кога првите бродови пловеле по Средоземјето.
Леопард од ридовите Јелагири
Леопардот од ридовите Јелагири бил човекојаден индиски леопард за кој се смета дека имал 3 жртви во околината на Јелагири – ридови источно од Јаларпет. Убиен бил од Кенет Андерсон, кој подоцна го опишал како:
"“..тој беше со многу необични навики дури и за човекојадец. Тој постојано ги напаѓал жртвите преку ден. Тоа го прават само тигрите, додека човекојадните пантери, кои се кукавици, најчесто се активни преку ноќта.”"
- Човекојадниот пантер од ридовите Јалагири, The Black Panther of Sivanipalli, Kenneth Anderson, Allen & Unwin Ltd, 1957
Почетоци
Леопардот најпрво се ограничувал на ловење крави од стадата во околината во период од три месеци. За ова време стадото на Натан изгубило 4 животни, додека двајца други говедари од истото село изгубиле по еден пар. Кога почнала сезоната на монсуни, говедата биле префрлени во селата. Леопардот ги следел овие стада, но постојано бил бркан од говедарите, сè до еден ден кога бил толку гладен што убил крава пред очите на двајца селани. Бидејќи леопардот станал закана за селото, месното население побарало помош од шумарот по име Раму. Тој најпрво се двоумел дали да ја прифати задачата поради тоа што немал многу искуство во ловењето на месојадци. Сепак прифатил и следниот ден побарал да биде поставена мамка – коза врзана за банјан дрво (индиска смоква) во близина на територијата каде често бил забележуван леопардот. Со помош на неколку селани тој изградил еден вид платформа на дрвото, каде стоел и го чекал ѕверот. По два часа, леопардот го забележал мамецот. Раму веднаш истрелал еден куршум. Леопардот избегал во џунглата, меѓутоа иако оставил крвава трага, тој не бил пронајден следното утро.
Прв обид за лов на леопардот
По два месеци, во истата област, леопардот нападнал 16-годишно момче кое успеало да се одбрани со стап. Три недели подоцна леопардот убил козар кој го нападнал животното во обид да го спаси своето стадо. Следното утро, 30-тина селани тргнале во потргага по козарот, но го нашле само неговото полуизедено тело под густа грмушка, на растојание од 100 јарди од местото каде јасно се гледале траги од крв и отисоци од леопард во калта. Кенет Андерсон бил информиран за ова убиство неколку дена подоцна. Тој прифатил да го улови животното. Од локалниот земјопоседник (Пател) побарал коза. Со помош на селаните изградил платформа, и го врзал јарето на околу 6 метри оддалеченост. Леопардот не се појавил ниту ноќта, ниту во следните 3 дена. По неуспешните обиди, Андерсон се вратил во Бангалор, но побарал да го информираат доколку леопардот повторно се појави во селото.
Втор обид за лов на леопардот
По седум недели, исчезнал еден носач на пошта, а по потрагата биле пронајдени остатоци од неговото тело. Андерсон повторно стигнал во селото, а месното население го информирало дека леопардот често бил забележуван на ридот Периамалаи (Голем Рид), оддалечен околу 5 километри од селото и 8 километри од местото каде била убиена последната жртва. Како мамец овој пат било одбрано магаре. Три магариња биле поставени на различни локации, едно на местото каде бил убиен носачот на пошта, а другите две близу до селото. Неколку дена не се случило ништо, сè до ноќта кога магарето кое било поставено на местото на претходното убиство, било убиено и половично изедено. Андерсон и дел од селаните веднаш изградиле платформа на дрвото во близина на мршата. Ноќта Андерсон го чул дишењето на леопардот во близина, меѓутоа не отворил оган бидејќи чекал животното да се доближи до мршата. Малку подоцна, леопардот свесен за присутноста на Андерсон нападнал кон платформата. Андерсон испукал еден куршум, и леопардот избегал во џунглата и не се вратил повторно. Утрината, виделе дека остатоците од магарето не биле изедени, а немало и некакви траги дека куршумот го погодил леопардот. Андерсон се вратил во Бангалор чекајќи повторно појавување на ѕверот.
Трет обид за лов на леопардот
Речиси четири месеци подоцна, Андерсон добил нова телеграма на која пишувало дека леопардот повторно нападнал. Тој пристигнал во селото каде го информирале дека жртвата била млада жена која полнела вода од река во подножјето на Периамалаи и била убиена пред 3 дена. Како мамец му било понудена коза. Андерсон не бил многу задоволен со понудената мамка, бидејќи било многу старо животно кое ретко пуштало глас и било со црна боја на крзното – боја која не е присутна кај природниот плен на леопардите. Сепак, тој го врзал животнот во близина на реката и се скрил во блиска грмушка. И оваа ноќ поминала безуспешно.
Смрт на леопардот
Следното утро Андерсон ја вратил старата коза во селото, и купил друго помлада која се надевал дека ќе го привлече вниманието на леопардот. И оваа коза ја врзал на истото место како и претходно. Ноќта го слушнал наближувањето на леопардот. По неколку моменти, леопардот за`ржал и покажал дека е свесен за присутноста на Андерсон. Андерсон се свртел и го видел леопардот на оддалеченост од околу 3 метри. Набрзина истрелал 2 куршума и го погодил во грлото и градите. Следното утро, телото на леопардот било пронајдено. Опишано е како: "“Стар мажјак, со слабо побледено крзно, ги покажуваше сите знаци на човекојадец, неговите песјаци беа истрошени поради староста а канџите му беа тапи и изабени”"
- Човекојадниот пантер од ридовите Јалагири, The Black Panther of Sivanipalli, Kenneth Anderson, Allen & Unwin Ltd, 1957
Терминатор (филм)
Терминатор (The Terminator) е американски научно-фантастичен-акционен филм од 1984 година напишан од Џејмс Камерон. Дистрибуиран е од страна на Orion Pictures, а во него играат Арнолд Шварценегер како Терминаторот, Линда Хамилтон како Сара Конор и Мајкл Бин како Кајл Рис. Филмот трае 108 минути и во САД излегол на 26 октомври 1984 година.
Во 2008 година, „Терминатор“ беше одбран за зачувување во американскиот Национален филмски регистар од Конгресната библиотека како „културно, историски или естетски значаен“.
Содржина
Филмот се одвива во 1984 година, во Лос Анџелес. Сара Конор (Линда Хамилтон) работи како келнерка во еден ресторан. Таа гледа на вестите дека се убиени жени кои исто така се викаат Сара Конор. Тие се убиени од робот кој се вика Терминатор (Арнолд Шварценегер), кој е испратен од 2029 година за да ја убие Сара Конор. Сара Конор знае дека е следна и затоа се обидува да избега, но Терминаторот ја наоѓа во ноќен клуб и се обидува да ја убие, но не успева бидејќи Кајл Рис (Мајкл Бин) ја спасува. Кога успеваат да избегаат од Терминаторот, Кајл му кажува на Сара за Терминаторот, за иднината и за нејзиниот иден син Џон Конор и тој е причината поради што Терминаторот е испратен за да ја убие Сара, бидејќи тој ќе води војна против роботите во иднина. Полицијата ги наоѓа Сара и Кајл и ги зема. Доктор Силберман го испрашува Кајл и мисли дека е луд откако тој му кажува за Терминаторот, но Терминаторот ја напаѓа полициската станица и убива многу полицајци, и овој пат Сара и Кајл успеваат да избегаат. Тие потоа се кријаат во некој мотел и припремаат бомби за Терминаторот. Кајл тогаш му признава на Сара дека ја сака и тие имаат секс. Подоцна, Терминаторот ги брка со мотор и тие се обидуваат да избегаат од него, фрлајки бомби по него, потоа Терминаторот украдува камион и се обидува да ја прегази Сара, но Кајл фрла бомба и неговиот камион експлодира, но Терминаторот не умира туку продолжува во својата роботска форма. Тој ги брка во фабриката и Кајл трагично умира кога повторно фрла бомба по Терминаторот во обид за да ја спаси Сара. Сара успева да го одведи Терминаторот во хидрауличен прес и да го убие. Филмот завршува со Сара во Мексико.
Семитски јазици
Семитските јазици се посебна група на јазици и се дел од афроазиската група на јазици. Во оваа група спаѓаат следните јазици:
Аспазија (поетеса)
Аспазија беше псевдонимот на Елза Јохана Емилија Лизете Плиекшане (родена Елза Розенберга; 16 март 1865 година – 5 ноември 1943), латвиска поетеса и драматург. Аспазија е латвиската транслитерација на Аспасија.
Животопис
Во овој период таа се сретна со Јанис Плиекшане (подобро познат како Рајнис), уредник на весник, поет, адвокат и водач на движењето Нова струја (Jaunā strāva). Под негово влијание Аспазија се приклучи на Нова струја. Тие стапиле во брак во 1897 година, кога се преселиле во Паневежис, Литванија, по распуштањето на Нова струја. Истата година Аспазија ја објави својата прва збирка на поезија. Поради неговите политички активности Рајнис бил затворен, а подоцна и осуден на пет години егзил во Русија од 1897 до 1903, а Аспазија отишла по него. Заедно тие ги превеле на латвиски многу од делата на Гете. Подоцна се вратиле во Латвија и продолжиле со пишувањето, а Рајнис истовремено учествувал и во социјалистичкото движење.
Револуцијата од 1905 година започна со протести во Санкт Петербург во јануари. По неколку дена протестите се прошириле кон Рига и многу луѓе биле убиени на 13 јануари 1905 година. Претсавата на Аспазија - "Vaidelote" (Весталката) - беше објавена во јануари и беше толкувана како раскинување со империјалистичка Русија. (Рајнис исто така објави збирка на револуционерни песни, Vētras Sēja (Сеењето на бурата).) Царот нареди да бидат пронајдени востаниците, многу од кои биле уапсени и убиени во периодот од 1905-6. Поради ова, Рајнис и Аспазија побегнале во Швајцарија и живееле во егзил во Кастагнола од 1905 до 1920 година.
По враќањето во независна Латвија после Првата светска војна Аспазија беше активна во женското движење. Таа исто така се приклучи и на Латвиската социјалдемократска работничка партија и беше избрана во уставното собрание. По смртта на Рајнис во 1929 година Аспазија живеела многу приватен живот во Рига или во својата викендичка во Дубулти. Таа почина на 5 ноември 1943 година во Дубулти и била погребана во рајниското гробиште во Рига, веднаш до нејзиниот сопруг.
Книжевни дела
Првите дела на Аспазија биле реалистични, но повеќето од нејзиното творештво е нео-романтичарско. Некои песни претставуваат носталгичнен поглед кон минатото. На пример, играта Vaidelote (слугинка на боговите во литванската митологија), напишана во 1894, се одвива во 14 век во Големото војводство Литванија. Претставите Едноставни права и Непостигнати цели предизвикале многу дискусии поради нивните протести против патријархалното општество. Играта Сребрен превез (Sidraba šķidrauts) се смета за нејзино најдобро дело. Во 1923 година, таа напиша игра со наслов Аспазија.
NGC 2572
NGC 2572 — спирална галаксија во соѕвездието Октант, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2572 се споменува и како ESO 1-1, IRAS 02425-8934, Polarissima australis.
Откривање
Објектот е откриен на 29 март 1837 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2572 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 13,8 m/лм2. NGC 2572 има привидни димензии од 1,9' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 41 м 53,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 89° 20' 3". Положбениот агол на објектот е во износ од 85°.
1552
1552 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1552 година од новата ера, 552. од вториот милениум, 52. од XVI век и трета од 1550-тите.
NGC 2572
Други поделби
Проучување на NGC 2572 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 6249. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 473; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 1386. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1311.
1552
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7060 и 7061 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6302 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5312 и 5313 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2305.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1552 година се протега во 4188 и 4189, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4248 и 4249 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2095. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 958 и 960 исламска година.
Коктел
Коктел — алкохолен пијалак составен од мешавина на разни пијалаци и содржи три или повеќе состојки од кои барем една е алкохолен пијалак, втората е сладок/шеќерен пијалак и третата е кисел/горчлив пијалак.
Историја
Потеклото на зборот коктел не е прецизно определено и е спорно.
Прва запишана употреба на зборот коктел е забележана во The Morning Post и Gazetteer во Лондон, Англија на 20 март 1798 г.:
Mr. Pitt, two petit vers of “L’huile de Venus” Ditto, one of “perfeit amour” Ditto, “cock-tail” (vulgarly called ginger)
Зборот коктел, според Oxford English dictionary, е наведен како збор што потекнува од САД. .
Дефиницијата за коктел се појавила на 13 мај 1806 г. во изданието The Balance and Columbian Repository, публикација на Hudson, New York, во кое како одговор на прашањето Што е коктел? е напишано:
"Коктел е стимулативен пијалак, составен од алкохолни пијалаци од различни типови, шеќер, вода и битери, и би треало да биде одличен изборен пијалак, дотолку повеќе што го прави срцето жилаво и храбро, истовремено го замајува мозокот. Се вели дека исто така е од голема корист за изборниот кандидат на Американската демократско-републиканска партија, бидејќи личноста која проголтала чаша коктел е подготвена да проголта било што."
Првата „коктел забава“ е наводно организирана од госпоѓата Џулиус С. Волш од Сент Луис, Мисури, во мај 1917г. Госпоѓата Волш поканила 50 гости во нејзиниот дом на пладне во Недела. Забавата траела еден час, сè до послужувањето на ручекот во 13:00 часот. Местото на одржување на оваа прва коктел забава сè уште постои. Во 1924 г. Римокатоличката архиепископија на Сент Луис го купила дворецот на Волшови на Линдел булеварот, број 4510, и до ден денес служи како резиденција на локалниот архиепископ.