cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Butlerelfia
Butlerelfia бил габичен род од семејството Atheliaceae. Родот бил монотипичен, го содржел единствениот кортициоиден вид Butlerelfia eustacei, снимен од Европа и Канада. Видот предизвикувал гниење на рибното око на јаболката во фрижидер. Биномот ги почестувал HJ Eustace и LF Butler, кој прв го опишал видот под името Corticium centrifugum.
Хитен
Хитен може да се однесува на:
1041
1041 (Римски бројки) — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1041 година од новата ера, 41. од вториот милениум, 41. од XI век и втора од 1040-тите.
Хитен
Хитен е име на следниве места:
1041
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6549 и 6550 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5791 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4801 и 4802 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1794.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1041 година се протега во 3677 и 3678, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3737 и 3738 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1584. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 432 и 433 исламска година.
Големо Градиште (Ѕвегор)
Големо Градиште — градиште од доцноантичкото време. На 4 км источно од селото, на висок рид со доминантна местоположба, на зарамнето плато со димензии од 200 × 100 м се гледаат остатоци од бедем и темели од помали објекти.На површината се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и покривни ќерамиди.
Теофил Ханзен
Теофил Едвард Ханзен, бил данско-австриски архитект, значаен како претставник на европскиот класицизам и ренесанса 19 век. Неговиот брат Ханс Кристијан Ханзен исто така бил архитект. Двајцата биле голем модел на архитект. понатаму модел бил дански архитект Густаф Фридрих Хетш, професор на академија кај кого Ханзен ги почнал своите студии.
По студиите кај Карла Фридрих Шинкел на градежна академија во Берлин и студиско патување во Виена Ханзен во Атина каде освен што студирал класична грчка архитектура и византиска архитектура работел за банкарот Георгија Синас и така 1842 година го изградил својот прв проект на црква. На овој начин стекнал доверба  во банкарот кој го донел во Виена за да него и другите инвеститори направил проект во грчки стил. Неговиот талент го приметил Лудвиг Форстер кои го примил како свои асистент. Во тоа атеље работел од 1846 до 1852.
Закопан е на чесно место на бечките гробишта на 1894. По него е наречена улицата во центарот на Виена. Градел и други градови во Венеција и на други места. Негово најзначајно дело е зградата на парламентот во Виена која била негова последна реализација. И заради тоа таму е поставен негов споменик.
Стрмашево
Стрмашево — село во Општина Демир Капија, во околината на градот Демир Капија.
Географија и местоположба
Стрмашево — село во општина Демир Капија. Оддалечено 4 км југозападно од Демир Капија. Соседни села се Барово, Драчевица, Крњево, Чемерско, и др.
Историја
Селото е старо по постанок, за што сведочат и некогашните стари родови во селото.
Население
Според пописот од 2002 година, селото било раселено. Истото било потврдено и на пописот од 2021 година.
Родови
Стрмашево било македонско село.
Според истражувањата од 1920титие, родови во селото биле:
Иселеништво
Стари иселеници се Будуровци, Аџијовци и уште 10 други семејства. Се иселиле во местото Кара Азмак. Од Терзијовци во 1914 година едно семејство се иселило во Аргентина.
Манифест на Главниот штаб на НОВ и ПОМ
Манифестот е потпишан од политичкиот комесар Цветко Узуновски, од командантот Михаило Апостолски и од членовите на штабот: Методија Андонов - Ченто, Хамди Дема, Страхил Гигов, Венко Марковски, Петре Пирузе, Иван Танев, Никола Минчев, Елисие Поповски и Кузман Јосифовски - Питу.“
Селиште (римска населба и могила во Бигла)
Селиште, населба и могила од римското време. Се наоѓа на левиот брег на реката Брегалница, во близина на старото училиште. Овде, на поголем простор се среќаваат остатоци од ќерамички садови, питоси и покривни ќерамиди. Во близина има една зачувана могила во која, со диво копање, биле откриени три гроба во кои била најдена и монета од Каракала. Могилата има пречник во основата од 15 м и висина од 2-3 м. (А. К.)
Челе Махала
Челе Махала — село во Егејска Македонија, Република Грција.
ОУ „Пере Тошев“ - Росоман
Пере Тошев — основно училиште во Росоман, Општина Росоман.
Саракино (грчки остров)
Саракино (Σαρακηνό или Σαρακήνο) е мало островче во Егејското Море, кое се наоѓа на мало растојание југозападно од Скирос. Административно припаѓа на префектурата Евбеја во Општина Скирос. Островот не е населен. Површината на островот е 3,4 км2, и со тоа се наоѓа на 122-рото место по големина меѓу грчките острови. Највисоката точка на островот е 131 метар.
Илина Црква (Ѕвегор)
Илина Црква — старохристијанска црква. Источно од наоѓалиштето Мало Градиште, на еден повисок рид се зачувани траги од старохристијанска црква со димензии од 16 × 7 м. Околу неа се среќава градежен материјал, како и фрагменти од покривни ќерамиди и питоси.
Ӿ
Ӿ (ракописно: <span style="font-family: times, Times New Roman, serif; font-size: larger"> ) — буква од кирилицата. Во Уникод, оваа буква се нарекува „Ха со црта“. Обликот е добиен од Х|кириличната буква Х (Х х <span style="font-family: times, Times New Roman, serif; font-size: larger">Х х ).
Ӿ се користи само во азбуката на нивсхиот јазик, каде ја претставува безвучната голтничка струјна согласка, слично на изговорот на h во „hat“.
Another Day
Another Day е втората песна и првиот сингл од албумот на Dream Theater од 1992 година - Податотекаs and Words. Текстот бил напишан целосно од Џон Петручи и се однесува на борбата на неговиот татко со ракот. Џеј Бекенстајн од групата Spyro Gyra свири саксофон на оваа песна.
Список на песни
Песните 2 и 3 биле снимени во живо во клубот „The Marquee“ во Лондон на 23 април 1993. Тие исто така се појавуваат и на албумот во живо Live at the Marquee (Another Day само на јапонската верзија).
Заслуги
Images and Words
Петрова Могила (Ѕвегор)
Петрова Могила — населба од римското време. На 500 м јужно од Мало Градиште, по површината на нивите има множество фрагменти од керамички садови, питоси и градежен материјал.
Клајн Витензе
Клајн Витензе (Klein Wittensee) — општина во округот Рендсбург-Екернферде, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Круков (Куксзе)
Круков (Krukow) — општина во округот Мекленбуршка Езерска Област, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Од 1 јануари 2012 е дел од општината Куксзе.
Ендр (река)
Ендр (фр. Indre) е река во средна Франција, лева притока на реката Лоара.
Изворот на реката се наоѓа во близу селото Преверанж во департманот Шер. Тече во северозападен правец, низ следиве департмани: Шер, Ендр и Ендр и Лоара.
Ендр се влева во реката Лоара кај атомската централа во Шинон, северно од Авоан.
Главна притока на Ендр е помалата река Ендроа, која се влева во Ендр кај Азе на Ендр.
Реката минува низ следниве департмани и градови:
NGC 5325B
NGC 5325B — спирална галаксија во соѕвездието Ловечки Кучиња, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5325B се споменува и како MCG 7-28-81, MCG 6-30-103.
Откривање
Објектот е откриен на 14 јуни 1885 година од страна на Луис Свифт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 16 см.
Космос-1465
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Капустин Јар, СССР на 26 мај 1983 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета.
NGC 5325B
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 5325B е од видот S?. Видливиот сјај со голо око изнесува 16,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,1 m/лм2. NGC 5325B има привидни димензии од 0,6' х 0,3'.
Космос-1465
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 93,4 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 50,6°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 535 км, а најмалото на 347.
NGC 5325B
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 13 ч 50 м 53,2 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +38° 14' 25". Положбениот агол на објектот е во износ од 110°.
Други поделби
Проучување на NGC 5325B е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 49152. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 110; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3027. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 106.
Стара Река (Бигла)
Стара река, некропола од доцноантичкото време. Се наоѓа во непосредна близина на шумската станица, на левиот брег на Стара Река. Таму се откриени неколку гробови, градени од камени плочи. (А.К.)
Thysanothecium
Thysanothecium е род од три вида лихенизирани габи од фамилијата Чашкести лишаи. Родот бил ограничен од Камил Монтањ и Мајлс Џозеф Беркли во 1846 година. Оригиналните примероци од типот вид T.hookeri, биле собрани од областа на реката Свон (Австралија) од страна на Џејмс Драмонд, кој ги испратил кај Вилијам Џексон Хукер за дополнителна анализа.
NGC 744
Откривање
Објектот е откриен на 29 септември 1829 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 744 е од видот II1p. NGC 744 има само една позната привидна димензија, која изнесува 7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 58 м 37 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 60° 10' 0".
Други поделби
Проучување на NGC 744 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 37; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3688. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1245.
NGC 7753
NGC 7753 — спирална галаксија во соѕвездието Пегаз, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 12 септември 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7753 е од видот SBbc. Видливиот сјај со голо око изнесува 12 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 14 m/лм2. NGC 7753 има привидни димензии од 3,3' х 2,1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 47 м 4,8 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +29° 29' 2"". Положбениот агол на објектот е во износ од 50°.
Други поделби
Проучување на NGC 7753 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 72387. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 89; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2257. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 606.
Ԝ (кирилица)
Ԝ (кирилица) (ракописно: ) — буква од кирилицата. Во сите свои облици наликува точно како, W|латинската буква W (W w  W w ) when it represents /w/ in "walrus".
Ԝ (кирилица) се користи во кириличниот правопис на курдскиот јазик и во (во некои верзии на правописот) на јагнобскиот јазик.
Употреба
Изговоритр прикажани во табелата се првичните за секој од јазиците, за детали Погледајте ги статиите за јазиците и на ракописната мала буква Ԝ е слична на омега.
Компанија Волт Дизни
Компанија „Волт Дизни“ (The Walt Disney Company) — една од најголемите медиумски компании за забава. Основана на 16 октомври 1923, од страна на браќата Волт и Рој Дизни како анимирано студио, кое оттогаш е претворено во едно од најголемите и највлијателните студиа во Холивуд и сопственик на доста тематски паркови и неколку телевизии, вклучувајќи ги ABC и ESPN. Повеќето установи на Студијата „Волт Дизни“ во Барбенк, Калифорнија.
Лапиц
Лапиц (Lapitz) — општина во округот Мекленбуршка Езерска Област, во Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Од 1 јануари 2012 е дел од општината Куксзе.
Амалија Асур
Амалија Асур ( год. - 1889 г.) била првата жена стоматолог во Шведска.
Амалија Асур е родена во Стокхолм како ќерка на еврејскиот стоматолог Џоел Асур (1753-1837), стоматологот на кралското семејство, кој го нарекувале еден од првите образовани стоматолози во Шведска и Естер Мојсеј Хајлбут. Нејзиниот брат Џејмс Асур исто така станал стоматолог. Амалија Асур никогаш не се омажила и останала мамсел. Таа учела стоматологија од нејзиниот татко и рано почнала да работи како негов асистент.
Како помошник-стоматолог, нејзината позиција била неформална, а Асур евентуално била пријавена кај властите за работење без лиценца. Во 1852 година, таа добила посебена диспензација од Кралскиот одбор за здравство (Kongl. Sundhetskollegiet) самостојно да работи како стоматолог. Дозволата претставувала лична диспензација, бидејќи професијата стоматологија била формално забранета за жени, и затоа таа повеќе била само посебен исклучок отколку пионер за другите жени, бидејќи професијата сè уште била забранета за жените. Таа работела во Стокхолм.
Во 1861 година, професијата стоматологија била официјално дозволена за жени. Првата жена на која и било дозволено да работи откако професијата стоматологија била дозволена за жени била Розали Фугелберг.
Ној Дуфенштет
Ној Дуфенштет (Neu Duvenstedt) — општина во округот Рендсбург-Екернферде, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
ОУ „Петар Здравкоски Пенко“ - Бутел
„Петар Здравкоски Пенко“ — основно училиште во населбата Скопје Север, општина Бутел.
Љубичица
Љубичица (Viola) е род од истоимената фамилија Violaceae. Опфаќа околу 525 и 600 видови, кои главно се распопедени во северните умерени области на Земјата (северната Земјина полултопка). Могже да се најде и на оддалечени места, како што се Хаваи, Австралија и Андите во Јужна Америка. Љубичиците се повеќегодишни зелјести билки, со цветови со интересна градба и боја, поради што многу видови се одгледуваат како украсни. Името на родот укажува на тоа дека најчеста боја на листовите на цветот е виолетова.
Опис
Видовите на љубичиците обично имаат лисја во форма на срце, а постојат и видови со сложени, или со лисја со друга форма. Повеќе видови на љубичици се зелјести билки. Лисјето се наизменични.
Цветовите се зигоморфни. Чашките се петолисни, по цветањето не паѓаат. Нивните лисја се издолжено зашилени. Двата долни лисја се подолги од останатите. Круната е со пет слободни лисја. Врвовите на лисјата се нешто поголеми од средните со иста боја, но, нешто потемни без влакненца во основата. Средните ги покриваат врвовите и при долниот дел имаат влакненца. Долниот дел обично е со друга боја од останатите. Има пет прашници, толчник синкарпан од три ливчиња.
Цветањето на љубичицата најчесто е во пролет и привлекува многу инсекти, главно мравки. Боите на цветовите се разликуваат од виолетова, до разни нијанси на сини, жолти, а ги има и во бела боја.
Брца (Врапчиште)
Брца — археолошко наоѓалиште во гостиварското село Врапчиште. Претставува некропола од доцноантичко време.
Космос-1466
Космос-1466 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 26 мај 1983 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6700 килограми. Космос-1466 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,0 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 287 км, а најмалото на 166.
Универзална декларација за човековите права
Универзална декларација за човекови права (УДХР) — декларација донесена од Генералното собрание на Обединетите нации на 10 декември 1948 г. во дворецот Шајо, Париз. Декларацијата произлезе директно од искуството од Втората светска војна и го претставува првото глобално изразување на права на коишто, по својата природа имаат право сите човечки суштества. Декларацијата се состои од 30 члена коишто се елаборирани во подоцнежни меѓународни договори, регионални инструменти за човекови права, национални устави и закони. Меѓународната повелба за човекови права се состои од Универзалната декларација за човекови права, Меѓународниот пакт за економски, социјални и културни права и Меѓународниот пакт за граѓански и политички права и неговите два Факултативни протоколи. Во 1966 година, Генералното собрание донесе два детални пакта коишто ја комплетираат Меѓународната повелба за човекови права и во 1976 година, откако двата пакта беа ратификувани од доволен број поединечни држави, Повелбата стана меѓународен закон.
Претходници
За време на Втората светска војна сојузниците ги донесоа четирите слободи: слобода на говор, слобода на здружување, слобода од страв и слобода од сиромаштија како нивни основни воени цели. Повелбата на Обединетите нации „ја потврди вербата во основните човекови права, достоинството и вредноста на човекот“ и ги обврза сите земји-членки да промовираат „универзална почит и придржување кон човековите права и основните слободи на сите луѓе без разлика на расата, полот, јазикот или религијата“.
Кога по Втората светска војна стана јасно ѕверството што го изврши нацистичка Германија, во рамките на светската заедница се дојде до консензус дека Повелбата на Обединетите нации не ги дефинира доволно правата на коишто се однесува. Беше потребна универзална декларација којашто ќе ги прецизира правата на поединците за да станат валидни одредбите за човековите права од Повелбата.
Подготвување на нацрт-декларацијата
Генералниот секретар на Обединетите нации го повика Канаѓанецот Џон Питерс Хамфри да работи на проектот и така тој стана главниот изготвувач на Декларацијата. Во тоа време, Хамфри штотуку беше назначен за директор на Одделението за човекови права при Секретаријатот на Обединетите нации. Комисијата за човекови права којашто е постојано тело на Обединетите нации беше формирана за да ја преземе работата за подготвување на она што беше првично замислено како Меѓународна повелба за човекови права. Членството на Комисијата беше направено така што широко да ја претставува глобалната заедница, вклучувајќи претставници од следните земји: Австралија, Белгија, Советската Социјалистичка Република Белорусија, Чиле, Кина, Египет, Франција, Индија, Иран, Либан, Панама, Филипини, Обединетото Кралство, Соединетите Американски Држави, Сојузот на Советските Социјалистички Републики, Уругвај и Југославија. Меѓу другите, добро познати членови на Комисијата, беа дел и Еленор Рузвелт од Соединетите Американски Држави којашто беше претседател, Жак Маритен и Рене Касен од Франција, Чарлс Малик од Либан и П. Ц. Чанг од Кина. Хамфри ја даде првичната нацрт-декларација којашто стана работен текст на Комисијата.
Донесување
Следниве земји гласаа за Декларацијата: Авганистан, Аргентина, Австралија, Белгија, Боливија, Бразил, Бурма, Канада, Чиле, Кина, Колумбија, Костарика, Куба, Данска, Доминиканската Република, Еквадор, Египет, Ел Салвадор, Етиопија, Франција, Грција, Гватемала, Хаити, Исланд, Индија, Иран, Ирак, Либан, Либерија, Луксембург, Мексико, Холандија, Нов Зеланд, Никарагва, Норвешка, Пакистан, Панама, Парагвај, Перу, Филипините, Тајланд, Шведска, Сирија, Турција, Обединетото Кралство, Соединетите Американски Држави, Уругвај и Венецуела.
Во почетокот, канадската влада беше воздржана од гласање за донесување на Декларацијата и покрај главната улога којашто ја имаше Канаѓанецот Џон Хамфри, но подоцна во Генералното собрание, Владата гласаше во корист на финалната верзија.
Структура
Основната структура на Универзалната декларација беше воведена во вториот нацрт на Декларацијата којшто го изготви Рене Касен. Касен работеше врз основа на првиот нацрт којшто го изготви Џон Петерс Хамфри. Во Структурата беше присутно влијанието на Наполеоновиот законик, вклучувајќи и преамбула и општи воведни начела. Касен ја споредуваше Декларацијата со портикото на грчки храм составен од темел, скали, четири столба и педимент. Член 1 и 2 се основните блокови со нивните начела на достоинство, слобода, рамноправност и братство.
Седумте ставови од преамбулата во коишто се наведени причините за Декларацијата се претставени со скалите.
Главниот текст на Декларацијата ги претставува четирите столба. Првиот столб го сочинуваат правата на поединецот, како што се правото на живот и забрана на ропство, односно членовите 3-11. Вториот столб, односно членовите 12-17 е составен од правата на поединецот во граѓанското и политичкото општество. Третиот столб, односно членовите 18-21 се однесуваат на духовните, јавните и политичките слободи како што се слободата на вероисповед и слободата на здружување. Во четвртиот столб, односно членовите 22-27 се утврдени социјалните, економските и културните права.
Во моделот на Касен последните три члена од Декларацијата го сочинуваат педиментот којшто ја врзува структурата. Овие членови се однесуваат на должноста на поединецот кон општеството и забраната за користење на правата за прекршувања на целите на Обединетите нации.
Преамбула
Универзалната декларација започнува со преамбула, составена од седум ставови и е проследена со изјава којашто ја „прогласува“ Декларацијата.
Во секој од ставовите е наведена причина за донесувањето на Декларацијата. Во првиот став, се тврди дека признавањето на човековиот дигнитет на сите луѓе е темел на правдата и мирот во светот. Во вториот став, се напоменува дека игнорирањето и непочитувањето на човековите права довело до варварски дејствија коишто ја разгневиле совеста на човештвото и дека четирите слободи: слобода на говор, слобода на верување, слобода од сиромаштија и слобода од страв се „прогласени за највисока аспирација на луѓето.“ Во третиот став е наведено дека за да не бидат луѓето принудени да се побунат против тиранијата, човековите права треба да бидат заштитени со владеењето на правото. Четвртиот став ги поврзува човековите права со развојот на пријателски односи меѓу нациите. Петтиот став ја поврзува Декларацијата со Повелбата на Обединетите нации со што се потврдува вербата во основните човекови права, достоинството и вредноста на човекот. Во шестиот став се вели дека сите членови на Обединетите нации се обврзале да остварат промовирање на универзална почит и придржување кон човековите права и основните слободи, во соработка со Обединетите нации. Во седмиот став се напоменува дека за целосно остварување на таа заложба „од огромна важност“ е „заемното разбирање“.
Овие ставови се проследени со „акт за прогласување“ на Декларацијата како „заеднички стандард што треба да се постигне“ за „сите луѓе и сите нации“, за да можат „сите луѓе“ и „сите органи на општеството“ преку учење и образование да промовираат почитување на овие права и слободи и по пат на прогресивни мерки на национално и на меѓународно ниво, да се обезбеди нивно универзално и делотворно признавање и почитување.
Одбележување на меѓународниот ден на човековите права
Донесувањето на Универзалната декларација е значајна меѓународна комеморација којашто се одбележува секоја година на 10 декември и е позната како Ден на човековите права или Меѓународен ден на човековите права. Комеморацијата ја одбележуваат поединци, заедници и религиски групи, организации за човекови права, парламенти, влади и Обединетите нации. Често, декадните одбележувања се проследени со кампањи за промовирање на свеста за Декларацијата и за човековите права. Во 2008 година, беше одбележана 60-годишнината којашто беше проследена со активности на тема „Достоинство и правда за сите“, коишто траеја цела година.
Важност
Според Гинисовата книга на рекорди УДХР е опишана како „најпреведуван документ“ во светот. Во преамбулата, Владите се обврзуваат себеси и својот народ на прогресивни мерки за да се обезбеди универзално и делотворно признавање и почитување на човековите права коишто се утврдени во Декларацијата. Еленор Рузвелт го поддржуваше донесувањето на УДХР како декларација, наместо како договор затоа што веруваше дека Декларацијата би го имала истото влијание врз глобалното општество како што го имаше Декларацијата за независност во Соединетите Американски Држави. Таа беше во право. Иако, формално, Декларацијата не беше правно обврзувачка, од 1948 година таа беше усвоена во повеќето државни устави или пак во нив беше присутно нејзиното влијание. Исто така, Декларацијата служи како основа за сè повеќе меѓународни договори, државни закони и меѓународни, регионални, национални и субнационални институции коишто ги штитат и промовираат човековите права.
Правно дејство
Иако, Декларацијата самата по себе не е договор, таа беше експлицитно донесена за дефинирање на значењето на зборовите „основни слободи“ и „човекови права“ коишто се присутни во Повелбата на Обединетите нации којашто е обврзувачка за сите земји-членки. Токму затоа, Универзалната декларација е основен, суштински документ на Обединетите нации. Исто така, многу меѓународни адвокати веруваат дека Декларацијата е дел од меѓународното обичајно право и дека е моќна алатка при вршење дипломатски и морален притисок врз Владите коишто го прекршуваат кој било член од Декларацијата. На Меѓународната конференција за човекови права на Обединетите нации во 1968 година, беше сугерирано дека Декларацијата „претставува обврска на сите членови на меѓународната заедница“ кон сите луѓе. Декларацијата служи како основа за два обврзувачки пакта за човековите права на Обединетите нации, а тоа се Меѓународниот пакт за граѓански и политички права и Меѓународниот пакт за економски, социјални и културни права, како и начелата од Декларацијата кои се елаборирани во меѓународни договори како што се: Меѓународната конвенција за елиминирање на сите форми на расна дискриминација, Меѓународната конвенција за елиминирање на сите форми на дискриминација на жените, Конвенцијата за правата на детето на Обединетите нации, Конвенцијата против тортура на Обединетите нации и многу други. И понатаму многу влади, професори, поборници, уставни судови и луѓе кои се повикуваат на начелата од Декларацијата за заштита на нивните признати човекови права ѝ оддаваат огромно признание.
Оддавање признание
Многу еминентни личности ѝ оддале признание на Универзалната декларација. Либанецот Чарлс Малик, филозоф и дипломат ја нарече „меѓународен документ од најголема важност“, додека пак на 10 декември 1948 година, Еленор Рузвелт, првата претседателка на Комисијата за човекови права (ЦХР) кој ја изготви Декларацијата изјави:
- Декларацијата може да стане меѓународната Големата повелба на сите луѓе во целиот свет.-
На 5 октомври 1995 година, папата Јован Павле II во својот говор УДХР ја нарече:
- Еден од најголемите изрази на човековата совест на нашето време. –
Исто така, на 10 декември 2003 година, Марчело Спатафора во име на Европската унија изјави:
- Декларацијата ги става човековите права во центарот на рамката на начелата и обврските, притоа формирајќи ги односите во рамките на меѓународната заедница. -
Критики од исламистите
Исламските земји како што се Судан, Пакистан, Иран и Саудиска Арабија ја критикуваа Универзалната декларација за човекови права поради тоа што тие сметале дека не ги зема предвид културниот и религискиот контекст на исламските земји. Во 1982 година, иранскиот претставник во Обединетите нации, Саид Раџи Корасани ја искажа позицијата на неговата земја во однос на Универзалната декларација за човекови права, велејќи дека УДХР е „секуларно разбирање на јудејско-христијанската традиција“, коешто муслиманите не можат да го применат без кршење на исламскиот закон.
На 30 јуни 2000 година, муслиманските земји коишто се членки на Организацијата на исламската конференција, официјално одлучија да ја поддржат Каирската декларација за човекови права во исламот, којашто е алтернативен документ каде што се вели дека луѓето „имаат слобода и право на достоинствен живот во согласност со исламскиот закон шеријат“. Меѓутоа, според овој документ не е призната слободата за промена на религијата, изедначувањето на жените со мажите или пак, непристрасност при споредувањето религии.
Критики од либертаријанците
Либертаријанците и некои конзервативци веруваат дека позитивните права коишто други луѓе мора да ги обезбедат преку наметливо извлекување, на пример оданочување, ги негираат неотуѓивите права на другите луѓе. Во врска со декларацијата за право на бесплатна здравствена заштита, во член 25, Ендру Бисел, поддржувач на објективизмот рече:
- Здравствената заштита не расте на дрво. Ако тоа право треба да им се даде на одредени луѓе, средствата за обезбедување на тоа право мора да бидат конфискувани од други луѓе... Никој нема да сака да работи во областа на медицината ако наградата за многуте години вредно школување и учење не им се плати чесно, туку наместо тоа добие пациенти коишто сметаат дека имаат право на нечии напори и Влада којшто ги потчинува токму оние умови од коишто зависат животите на пациентите. –
Образование
Многу поборници за алтернативното образование, особено за нешколувањето (unschooling) не се согласуваат со член 26 во којшто е пропишано дека „... образованието е задолжително.“ Според филозофиите на Џон Холт како и на други луѓе, самото задолжително образование го прекршува правото еден човек да може мирно да ги следи своите интереси:
- Ниту едно човеково право не е посуштинско од ова, со исклучок на правото на живот. Слободата на учење на еден човек е дел од неговата слобода на мисла, што е поосновно дури и од неговата слобода на говор. Ако некому му го одземеме правото да одлучи за што ќе се интересира, тогаш ја уништуваме неговата слобода на мисла. Ние всушност, велиме дека не треба да мислите на она што Ве интересира и Ве засега, туку треба да мислите на она што нас нè интересира и нè засега.-
„Бегство од детството“ Џон Холт
Овој пример на зборот „задолжително“ е единствениот во целиот документ. Зборот „принудува“ е употребен двапати и притоа во двата случаи е со негативна конотација.
Право да одбиеш да убиеш
Групи како што се Амнести интернешенал (Amnesty International) и Вор резистерс интернешенел (War Resisters International) се залагаа „правото да одбиеш да убиеш“ да биде додадено во УДХР. Вор резистерс интернешенел изјави дека правото на „совесно спротивставување“ на воена служба произлегува пред сè од член 18 од УДХР: правото на слобода на мисла, совест и вероисповед, но сепак во него тоа сè уште не е експлицитно кажано.
Во рамките на Обединетите нации преземени се чекори ова право да се направи поексплицитно, но овие чекори се ограничени на секундарни, „помаргинални“ документи на Обединетите нации. Токму затоа Амнести интернешенел би сакала ова право да се извади „надвор од маргините“ и да се стави експлицитно во најважниот документ, а тоа е Универзалната декларација на Обединетите Нации.
Кон правата коишто Универзалната декларација за човекови права ги гарантира може да биде додадено уште едно важно право. Тоа право е „правото да одбиеш да убиеш“.
Помошник-генерален секретар на Обединетите нации и лауреат на Нобеловата награда за мир Шон Мекбрајд, Нобелово предавање 1974 година.
Декларацијата од Бангкок
Во Декларацијата од Бангкок којашто ја донесоа министрите од азиските земји на средба во 1993 година, којашто претходеше на Светската конференција за човекови права, азиските влади ги потврдија своите заложби во однос на начелата од Повелбата на Обединетите нации и Универзалната декларација за човековите права. Тие го изнесоа својот став за меѓусебната зависност и неделивоста на човековите права и ја потенцираа потребата од универзалност, објективност и неселективност на човековите права. Меѓутоа, тие, исто така, ставија акцент на начелото на независност и начелото на немешање, барајќи да се стави поголем акцент на економските, социјалните и културните права, а особено повеќе на правото на економски развој отколку на граѓанските и политичките права. Декларацијата од Бангкок се смета за значајно изразување на перспективата на “Азиските вредности“ којашто нуди опсежна критика на универзализмот на човековите права.
Забранета страст
Забранета страст (Pasión Prohibida) е теленовела од 2013 година од Телемундо. Серијата е снимана во текот на 2012 година, а започна со емитување на 22 јануари 2013 година. Како главни протагонисти во сеирјата се јавуваат Хенкарлос Канела и Моника Спеар. Теленовелата е римејк на турската серија Aşk-ı Memnu од Еџе Јоренџ и Мелек Генчокглу.
Содржина
Бјанка е заслепена од омраза кон нејзината мајка Флавиа, која ја обвинува за ненадејната смрт на нејзиниот татко. Бјанка се венчава со Ариел, стар и богат вдовец, на кој му фрлила око и Флавиа, трагајќи по богатство. И покрај љубезноста на Ариел и чувтсвата спрема Бјанка, таа не е среќна со него. Кога ќе ја открие скриената вистина, сфаќа дека неосновано ја започнала одмаздата и се обидува својата среќа да ја најде кај Фернандо. Но, се случува нешто неочекувано, кај Бјанка се будат силни чувства на страст и љубов кон Бруно, млад и привлечен внук на нејзиниот сопруг Ариел. Животот на Бруно се претвора во една тешка борба да направи избор меѓу љубовта на Бјанка и лојалноста кон Ариел, кого го чувствува како татко. Бјанка и Бруно се впуштаат во една страствена, но забранета љубов, која ќе ја направи Бјанка жртва на играта која самата ја започна.
Стара турска пошта (Струмица)
Историја
Постoи краток писмен запис од 1895 година во кој еден српски патописец ја опишува Старата турска пошта како комуникациски објект за поврзување на Струмица со другите градови во Македонија. Објектот бил граден во текот на 19 век, и по неговата изградба служел како пошта во времето кога овие простори биле под власта на Отоманското Царство.
Подоцна овој јавен објект бил претворен во приватна куќа во која живеело семејството Арсови, а од 2005 е во сопственост на НУ Завод и Музеј во Струмица и спаѓа во ретките објекти со споменна вредност која ја обликува архитектонската визура на некогашна Струмица.
Обликуван е со приближна квадратна основа, со подрумски дел од камен, приземје и кат во бондрук систем со карактеристична вертикална геометризација. Катот има еркерно мало исфрлање само на двете страни од куќата, додека широката стреа со обликуван венец силно го нагласува кровот изведен со ориентална ќерамида.
Цитате (Ума)
Цитате — археолошко наоѓалиште во гевгелиското село Ума. Претставува градиште од доцноантичкото време, сместено на 3 км североисточно од селото.
Опис и наоди
Наоѓалиштето се наоѓа на висок рид со доминантна местоположба, на зарамнетиот простор на врвот со простор 150 × 80 м. Тука се видливи темелите од одбранбен бедем, градени од камен и варов малтер. По површината се среќаваат фрагменти од керамички садови, питоси и градежен материјал.
1040
1040 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 1040 година од новата ера, 40. од вториот милениум, 40. од XI век и прва од 1040-тите.
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 6548 и 6549 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 5790 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 4800 и 4801 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 1793.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1040 година се протега во 3676 и 3677, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3736 и 3737 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 1583. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 431 и 432 исламска година.
Чечка Бистрица
Чечка Бистрица (Бистрица, Плетска Река, Плетенска Река) — река во југоисточниот дел на Пиринска Македонија, лева притока на Места. Минува низ општините Грмен, Сатовча и Хаџидимово. Долга е 48,8 км и одводнува дел од југозападните падини на Доспат Планина (Дабраш) во венецот Западни Родопи.
Река извира под името Прдиконско Дере на 1.695 м.н.в., 1,6 км североисточно од врвот Свети Петар (1.745 м), во Доспат Планина. До патот Неврокоп (Г. Делчев) – Доспат тече релативно плитка и добро пошумена долина, најпрвин (околу 3 км) на југозапад, а потоа на југоисток (до шумарсото подрачје „Дикчан“) и одново на југозапад. Продолжува во југозападна насока и источно од селото Долно Дреново свртува на југ-југоисток, па навлегува во историско-географската област Чеч каде долината ѝ се проширува. Завршува влевајќи се како лева притока на Места на 443 м.н.в., 1,6 км северно од селото Теплен во Општина Хаџидимово.
Сливот на реката зафаќа површина од, што сочинува 5,71 % од целокупниот слив на Места. Главни притоки се: → лева, ← десна
Реката се напојува од дождови и стопен снег. Најполноводна е во април, а најслабоводна во септември. Водата на Чечка Бистрица е со ниска минерализација — до 200 мг/л. Меѓу 40 и 50 денови годишно се забележуваат замрзнувања.
По течението на нема населени места.
Дел од водите на Чечка Бистрица во горното течение се одлеваат преку тунел во вештачкото езеро Доспат со 11 водозафатни градби. Во долното течение водите се користат за наводнување.
На потег од 7,5 км, меѓу селата Долно Дреново и Плетена минува делница од републичкиот пат III-197: Неврокоп – Доспат – Девин.
Од излезот за с. Плетена, во месноста Караманица, нагоре по поречието на реката минува стариот пат за Велинград, како и за месностите Дикчан и Гроба. Крај патот во должина од 50 – 100 метри има чешми и сеници за почивка.
Митрополит
Митрополит (на грчки: μητροπολίτης) е најстарата епископска титула во Црквата. Првично митрополит бил епископ на христијанска црква со резиденција во главниот град или митрополија (μητρόπολις) на Римска провинција. Титулата митрополит првпат се сретнува во каноните на Никејскиот вселенски собор од 325 година. 34 - то апостолско правило определува: епископите на сите народи да го познаваат првиот од нив и да го признаваат за главен, и да не твораат ништо, кое што ја надминува нивната власт, без негово знаење. Митрополитите ги свикувале и биле претседатели на помесните собори во својата епархија (ἤ ἐπαρχία).
Козма Пречистански
Козма Пречистански или Дебарски е егзархиски свешеник на Бугарската егзархија и дебарски митрополит, со потекло од Македонија.
Животопис
Роден е со световното име Константин околу 1835 година во кичевското село Орланци, тогаш во Отоманското Царство. Студирал во Велес при Јордан Хаџи Константинов-Џинот, а потоа во Крушево, во Битола при Рајко Жинзифов и во Скопје. Станува јероѓакон во кичевска манастир, потоа архимандрит, а од 1873 година и игуменот на манастирот. Спроведува реформи во манастирското училиште и води борба против грчкото влијание. Во 1874 година е наклеветен од гркоманите пред турските власти и е заточен во Света Гора. Ослободен е во 1876 година и станува архивар и ефимериј при Бугарската егзархија во Цариград. По ослободувањето на Бугарија во 1878 година станува егзархиски намесникот во главниот град на Источна Румелија, Пловдив.
На 7 април 1878 година, потпишал за Дебарска епархија (заедно со Димитар Попов за Костурско и Мегленско, Наум Спространов за Охридско и архимандрит Теодосиј за Драмско и Серско), барање до големиот кнез Николај Николаевич, во кое се отфрлаат тврдењата за грчкиот карактер на населението во Македонија и се бара влез на руски војници во Македонија:
Во 1881 година егзархиски намесникот Методиј Кусев успеал да ја добие помошта на драгоманот при руското конзулатство во Солун, Наум Спространов, за да може архимандрит Козма Пречистански да биде избран за претседател на Солунската општина. Козма се преселил во Солун, каде што 7 години предавал во новооснованата Солунската машка гимназија „Св. Кирил и Методиј“. Од 1888 до 1897 година е на чело на општините во Дебар и Битола. На 21 декември 1897 година е избран за Дебарско митрополит, позиција на која останал до 1913 година, кога е избркан од новите српски власти.
Во текот на Првата светска војна, кога бугарската војска навлегла во Вардарска Македонија, Козма од Дебарско се вратил во својата епархијата. Починал во 1916 година во Кичево. .
NGC 7754A
NGC 7754A — леќеста галаксија во соѕвездието Водолија, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект.
Откривање
Објектот е откриен на 1886 година од страна на Френсис Ливенворт, со помош на рефрактор, чијашто леќа имала пречник од 26 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7754A е од видот S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 15,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,5 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 7754A има привидни димензии од 0,4' х 0,2'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 49 м 6,4 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -16° 34' 45"". Положбениот агол на објектот е во износ од 90°.
Други поделби
Проучување на NGC 7754A е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 72509. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 260; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6404. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 334.
Дикотиледони растенија
Magnoliopsida е валидно ботаничко име за класа на цветни растенија. По дефиниција класата ќе ја вклучува фамилијата Magnoliaceae, но нејзиниот опфат може да варира, да биде повклучен или помалку инклузивен во зависност од системот за класификација што се дискутира. Бангладешки весник за таксономијата на растенијата наречен „Прелиминарна таксономска студија за домашна флора од четири области на Бангладеш: Magnoliopsida“ го опишува видот Magnoliopsida како класа на цветни растенија, исто така познати како Дикотиледони кои се компромитирани од вкупно 452 видови кои припаѓаат на 30 78 семејства. Дикотиледоните се најдоминантната и најуспешната растителна група бидејќи тие компромитираат околу 62,5% од вкупните видови ангиосперми (Roy 2020) (Thorne 2007).