cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Знаме на Република Кина
Знамето на Република Кина или попозната како Тајван е официјалното знаме на оваа држава. Знамето станало официјално во 1928 година. Знамето е составено од црвена позадина каде во горниот лев агол има син квадрат со приказ на бело сонце. Сонцето има дванаесет краци што ги симболизираат 12 месеци во годината и 12 часа според кинеското учење. За разлика од првичното знаме, во новото се додала црвената боја за да ја симболизира крвта на револуционерите. Сината боја претставува национализам и слобода, белата демократија и еднаквост и црвената братство и соживот.
Папа Анастасиј I
Анастасиј I (лат. Anastasius PP. I; ? - 19 декември 401) бил Римјанин, римски папа од 27 ноември 399 до 19 декември 401. Денес за него постојат фрагменти за неговото осуудување и затворање на Ориген Адамантиј. Тој го забранил приемот на лицата кои страдале од глад и го потврдил целибатот.
NGC 568
NGC 568 — елиптична галаксија во соѕвездието Вајар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 568 се споменува и како IC 1709, ESO 353-3, MCG -6-4-37.
Откривање
Објектот е откриен на 29 ноември 1837 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 1 ч 27 м 56,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 35° 43' 3". Положбениот агол на објектот е во износ од 140°.
Други поделби
Проучување на NGC 568 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 5468. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 352; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 7004.
Соната
Поимот соната (итал. Sonata, suonata од sonare, suonare- „звучи свири“) се однесува на инструменталните облици, за разлика од кантата (итал. Cantare- „пее“) која се однесува на вокалните облици. Сонатата е најсложен облик од времето на класицизмот и романтизмот. Терминот соната се појавува по 1600 година кога инструменталната музика се оформува како самостојна уметност. Но сепак, целосен расцут доживува во творештвото на Хајдн, Моцарт и на Бетовен. Сонатата има става -брз, бавен, брз, бавен. Разликуваме три основни термини: сонатна форма, сонатен циклус и сонатен став.
Сонатата како тема во уметноста и во популарната култура
Сонатата се јавува како тема во бројни дела од уметноста и популарната култура, како:
Чуфут Кале
Чуфут Кале (руски и украински: Чуфут-Кале; Çufut Qale; караимски: Къале ) – средновековна град-тврдина во Кримските Планини кој сега е руиниран.
Потекло на поимот
Името на кримски татарски и турски значи „Еврејска тврдина“ („чуфут/чифут“ – Евреин, „кале“ – тврдина), додека кримските Караими ја именуваат едноставно како „тврдина“ и местото го сметаат за историски центар на кримската караимска заедница. Во средниот век тврдината била позната како „Кирк јер“ (Место на четириесетмината)
Историја
Во 1299 година, тврдината под името Кирк-Ер била заробена и ограбена од ордата на Ногаи. Во 13 и 14 век градот бил регионален центар на мало вазалско кнежевство на Кримската Јурта на Златната Орда. Во 14 век, градот бил населен со Караими, ситуација што останала до времето на Кримското Ханство.
Кирк-Ер бил резиденција на првиот хан на независниот Крим, Хаџи I Герај. По пристапувањето на Крим кон Руската Империја ограничувањата за престојот на Караимите тука се отстранети и тие почнуваат да ја напуштаат тврдината и да се селат во други градови на Крим. До крајот на 19 век Чифут Кале бил целосно напуштен од нејзините жители. Во тврдината останало само едно семејство како нејзин чувар.
Во Чифут Кале се наоѓала тарапана, каде што биле ковани кримските монети. Во осумнаесеттиот век, овде живеел познатиот караимски научник Авраам Самуилович Фиркович (1786-1874).
Голема бела ајкула
Голема бела ајкула (лат. Carcharodon carcharias) — единствен вид од родот Carcharodon од фамилијата Lamnidae. Carcharodon carcharias или бела ајкула, може да се најде во сите поголеми океани. Големата бела ајкула е позната по нејзината големина, може да достигне до 6 метри големина и 2,268 кг тежина. Белата ајкула најверојатно е најголемиот сегашен рибен грабливец и една од примарните грабливци од видот marine mammals. Единствен преживеан тип од родот Carcharodon. Најдобро продаваната новела и подоцна бестселерот од Steven Spielberg ја опижува белата ајкула како “див човекојадец”. Во реалноста, луѓето не се посакуван плен на големата бела ајкула.
Потекло на поимот
Carolus Linnaeus во 1758 на белата ајкула и го даде првото научно име- Squalus carcharias, а во 1833 Andrew Smith и го даде името Carcharodon. Во 1873 името беше финализирано како Carcharodon carcharias. Зборот потекнува од грчките зборови karcharos што значи остар или шилест, и odous што значи заб.
Потекло и фосилни белешки
Голема бела ајкула настанала во текот на средината на Миоценска епоха. Најрано познати фосили се стари 16 милиони години. Како и да е, филогените на белата ајкула се уште во полемика. Основни хипотези за потеклото на белата ајкула се дека таа дели предок со предисториска ајкула, Megalon. Сличности меѓу физичките остатоци и екстремната големина на белата ајкула и Megalon водеше многу научници да веруваат во поврзаноста на овие ајкули. Како и да е, нови хипотези сметаат дека Megalon и белата ајкула се далечно поврзани (иако ја делат фамилијата Lamnidae), и дека големата бела е повеќе поврзана со старата сина ајкула отколку со Megalon.
Поделба и распространетост
Големата бела ајкула живее во скоро сите крајбрежни води жија температура е помеѓу 12 и 24 степени, со голема концентрација на бреговите на Австралија, Јужна Африка, Калифорниа, североисточен САД, Мексиканскиот остров Гвадалупе и Нов Зеланд. Тоа е риба која живее на отворено море, забележана најмногу во внатрешни притоки во присуство на фоки, морски лавови, други ајкули и други видови на коскени риби. Тоа е отворено океански станар забележан на длабочина околу 1,220 метри. Овие пронаоѓања го предизвикаа традиционалното внимание за белата ајкула како крајбрежен вид. Според неодамнешни проучувања, Калифорниските бели ајкули се преселиле во област помеѓу Баја, Калифорнија и Хаваи познато како White Shark Café., да поминат најмалку 100 дена пред да се преселат пак на Баја. Тие пливаат полека и нуркаат надолу околу 900м. По пристигнување, ги менуваат навиките и прават кратки нуркања до околу 300 метри. Друга бела ајкула забележана на Јужноафриканси брег пливала кон јужниот брег на Австралија и се вратила по една година. Ова ги отфрлило традиционалните теории дека белата ајкула е крајбрежен грабливец. Зошто се иселиле и што правеле на нивно одредиште е сè уште непознато. Можности вклучуваат сезонско хранење или парење. Слично проучување забележало бела ајкула од Јужна Африка како плива кон Австралијански северозападен брег и назад, патување од 20,000 км за 9 месеци.
Големина
Мажјаците достигнуваат зрелост до 3.5-4.0 метри, а женките до 4.5-5.0 метри. Возрасните просечно се 4-5.2 метри долги и имаат од 680-1,100 кг. Женките во главно се поголеми од мажјаците. Прифатено е дека белата ајкула може да достигне и до 6.1 метри должина и 1,900 кг тежина. За неколку декади, многу ихтиолошки дела, како Guinness Book of World Records, подреди две големи бели ајкули како најголеми единки; 10.9 метри бела ајкула фатена во јужно Австралиски води близу Port Fairy во 1870, и 11.3 метри фатена во New Brunswick, Канада во 1930. Некои истрашувачи истакнале дека биле поголеми отколку што било објавено. Во 1970, J.E.Randal ја испита вилицата на Port Fairy ајкула, откри дека била долга 5 метри и сугерираше дека било направена грешка во оригиналната евиденција направена 1870 за должина на ајкулата. Според J.E.Randal најголема сигурно измерена бела ајкула беше 6.0 метри, поединечно пријавена од Ledge Point, Западна Австралија во 1987. Друг примерок со слична големина бил потврден од Канадски истражувачки центар за ајкули; женка фатена од David McKendrick на островот на принцот Едвард во Албертон, во август 1988. Женката била 6.4 метри долга и тежела околу 3,324 кг. Неколку големи бели ајкули фатени во модерни времиња се проценети дека биле долги повеќе од 7 метри, но овие тврења примија и критики. Како и да е, J.E.Randal верува дека белите ајкули можат да надминат и 6.1 метри должина. Голема бела ајкула била фатена близу островот Kangaroo, Австралија на 1 април 1987. Peter Resiley предвидел дека ајкулата имала должина повеќе од 7 метри и била именувана како КАНГА. Друга бела ајкула била фатена во Малта, од Alfredo Cutajar на 16 април 1987, која се смета дека била околу 7.13 метри. Ајкулата била наречена Малта. Сепак, критики се појавија-Cappo ги искористи проценките на J.E.Randal за големина на ајкулата да најави дека Канга била 5.3-5.7 метри долга. Како резултат на тоа, тим од научници, H.F. Mollet, G.M. Cailliet, A.P. Klimley, D.A. Ebert, A.D. Testi и L.J.V. Compagno, во 1996 ги прегледаа примероците на Канга и Малта за да го решат спорот на сеопфатена морфометричка анализа на остатоци од овие ајкули и преиспитување на фотографски докази, со цел да се провери оригиналната големина. Нивните наоди биле во согласност со претходните. Наодите покажале дека мислењата на P.Resiley и J.Abela се разумни и неможат да се отфрлат. Слично тврење за големина е тигреста ајкула, Galeocerdo cuvier, со најголем пријавен примерок од 7.4 метри и 3,110 кг. Други ајкули како гренландската ајкула, Somniousus microcephalus и тихоокеанската ајкула, Somniosus pacificus, исто така се познати соперници во големина. Прашање за најголема тежина е комплицирано од прашањето дали да се вклучи стомачната содржина. Со едно залак белата ајкула може да земе до 14 кг месо, и може да конзумира неколку илјади килограми храна.
Прилагодување
Големата бела ајкула, како сите други ајкули, имаат дополнително сетило од Ampullae of Lorenzini, кој им овозможува да го забележат електромагнетното поле емитувано од движењето на животни. Секогаш кога живите суштества се движат, предизвикуваат електрично поле. Големите бели се толку осетливи што да забележат пола милијарден дел од волт. Дури и биење на срцето испушта слаби електрични импулси. Повеќето риби имаат помалку развиено но слично сетило за користење на странични линии на нивното тело. За поуспешно ловење на брзи пленови како што се морски лавови, белата ајкула е прилагодена да ја одржува телесната температура потопла од околната вода. Оваа блиска структура од вени и артерии, која се наоѓа низ секоја бочна страна на ајкулата, одржува топлина со загревање на ладна артериска крв со венска крв која е загреана од работни мускули. Ова одржува неколку делови од телото (посебно мозок) на температура до 14 степени над околната вода, а срце и жабри осрануваат на морска температура. Успехот на ајкулата во дизање на јадрената температура е пример на гигантотермија. Според тоа, белата ајкула може да се смета за ендотермичен поикилотерм, бидејќи нејзината температура не е константна но е внатрешно регулирана.
Екологија и однесување
Нејзиното однесување и друштвената структура не е добро разберена. Во Јужна Африка, белите ајкули имаат доминантна хиерархија во зависност од големина, пол и станарски права. Женките доминираат врз мажјаци, поголеми ајкули доминираат врз помалите и престојните доминираат врз новодојдените. Кога ловат, имаат тенденција да раздвојат и решат конфликти со ритуали и покажувања. Белите ајкули ретко се впуштаат во борба, иако некои поединци се пронајдени со белези од гризање кои одговараат на други бели ајкули. Ова укажува дека, кога друга ајкула пристапува премногу близу, белите ајкули реагираат со предупредувачко удирање. Друга мошност е дека белите ајкули удираат за да покажат доминација. Белата ајкула е една од неколку ајкули што редовно ја дига главата над морската површина за да здогледа друг плен. Ова е познато како шпионска надеж. Ова однесување е видено најмалку во една група ајкули, но ова може да го научиле од интеракција со луѓе (претпоставено е дека ајкулата може подобро да мириса вака, бидејќи миризбата побрзо се шири низ воздух од колку низ вода). Белите ајкули се обично љубопитни животни, покажуваат интелигенција и можат да се социјализираат ако ситуацијата им го налага тоа. На островот Seal, забележани се бели ајкули како доаѓаат и заминуваат во постојани кланови од две до шест единки годишно. Иако не е познато дали членовите на кланот се поврзани, тие заедно се мирни. Секој член има јасно утврден чин, и секој клан има водич. Кога членови на различни кланови ќе се сретнат, тие воспоставуваат ненасилен друштвен ранк низ интеракцијата.
Диета
Големите бели ајкули се месојадци, и фаќаат риби (туна, други ајкули, делфини, китови, фоки), морски желки, морски видири и морски птици. Познати се по тоа дека јадан предмети кои неможат да ги сварат. Со достигнување големина до 4 метри, белата ајкула почнува да се насочува кон морските цицачи за храна. Овие ајкули претпочитаат плен со високи количества на енергија-богати со масти. Експертот за ајкули Peter Klimley користел прибор за ловење прачка и калем и фрлил мамци од прасе и овца. Ајкулите ги нападнале мамците од прасе но ги одбиле од овца. Репутацијата на белите ајкули како груби грабливци, сепак не се (како еднаш што се верувало) непробирливи јадечки машини. Тие се ловци во заседа, фаќајки жртва изненадувајки ја одоздола. Близу до сега познатиот остров Seal, во јужноафриканскиот False Bay, ајкулите најчесто напаѓаат наутро, два часа по изгревање на сонцето кога видноста е слаба. Стапката на успех во првите два часа е 55%, а на крајот од утрото паѓа на 40%, по што ловењето престанува. Ловечките техники се менуваат во зависност од пленот. Тие одат толку брзо што можат целосно да ја напуштат водата. Врвната брзина на овие ајкули е високо прифатена во научната комуникација дека е над 40 км на час. Исто така набљудувани се кога гонат плен по пропуштен напад. Пленот обично е нападнат на водната површина. Калифорниските ајкули ги прават неподвижни морските слонови гризнувајќи ги за задната нога и чека да искрварат до смрт. Оваа техника посебно се користи на возрасни машки морски слонови кои можат да бидат поголеми од ловецот и потенцијално се опасни непријатели. Фоките едноставно се зграбени од површина и влечени надолу сè додека престанат да се борат. Калифорниски морски лавови се нападнувани одоздола и ударани на пола тело пред да бидат повлечени и изедени. Белите ајкули напаѓаат делфини и китови одозгора, покрај или одоздола за да избегнат да бидат откриени од нивната еко локација. Одбраните групи вклучуваат сиви делфини, рисо делфини, долгоносни делфини, грбави делфини, пристанишни китови.[32] Иако е познато дека белите ајкули избегнуваат конфликт со други, канибализам не е страно за овие видови. Големи единки можат агресивно да се однесуваат со малите. 3 метри долга бела ајкула беше изгризана двапати од ајкула долга 6 метри на островот Stradbroke, близу Brisbane, Австралија. Белите ајкули се хранат и со трупови од кит. Во еден потврден инцидент, белата ајкула е надгледувана како се храни со китов труп покрај тигрести ајкули.
Каснувачка јачина
Во 2007, изучување кое било направено на универзитетот New South Wales во Сиднеј, Австралија биле користени набљудувања од ајкуловата способност и компјутерски модели да ја измерат максималната каснувачка јачина. Проучувањето ја покажало вештината и нивните способности да се справат и решат со конкуренција околу нивните однесувања кога се работи за исхрана. Во 2008, тим од научници предводени од Stephen Wroe направил експеримент, за да се утврди моќта на вилиците на белата ајкула и наодите посочиле дека примерок поголем од 6,4 метар моше да изврши касање со сила над 18.000 њутни.
Размножување
Малку е познато за однесувањето на белата ајкула за време на парење. Раѓањето никогаш не е проучувано, но бремени женки се набљудувани. Белите ајкули се ovoviviparous ( јајцата се развиваат и изведуваат во матка, и продолжуваат да се развиваат до раѓање). Имаат 11 месечен развоен период. Моќните вилици на младите почнуваат да се развиваат во првиот месец. Неродените ајкули учествуваат материчен канибализам; појаките младенчиња ги конзумираат послабите. Породување е во пролет и лето. Скоро ништо не е познато за парењето. Белата ајкула половата зрелост ја постигнува на околу 15 годишна возраст. Максималниот животен век се верува дека е повеќе од 30 години.
Природни закани
Иако белата ајкула е гледана како врвен грабливец во природата, во ретки случаи, жртва на поголемата орка (позната како кит убиец). Конкуренција меѓу белата ајкула и орка е потенцијална во региони каде хранливата склоност на двете врсти можат да се преклопуваат. На 4 октомври 1997 потврден е инцидент на островот Farallon, Калифорнија. 4.7-5.3 метри долга женска орка уби 3-4 метри долга бела ајкула и го изеде нејзиниот црн дроб. Сличен напад се случил таму во 2000, но нејзиниот резултат не е јасен. По двата напади, околу 100 големи бели ајкули исчезнаа. По инцидентот во 2000 година, бела ајкула сателитски била откриена како веднаш потонала во 500 метри длабочина и отпливала на Хаваи.
Напад од ајкула
Повеќе од колку било кој потрвден напад, најпродаваната новела на Peter Benchley, Jaws и подоцна филмската обработка од Steven Spielberg, ја нарекоа белата ајкула “човекојадец” во јавните умови. Иако белата ајкула убила неколку луѓе, тие не се нејзина цел; на пример во Средоземното Море имало 31 потврден напад врз луѓе во последните два века, повеќето не фатални. Многу инциденти изгледале како тест-гризнувања. Белите ајкули гризнуваат и пловки, остатоци од потонати бродови и други необичаени објекти, и можат да зграбат човек или сурфборд за да идентификуваат. Други инциденти се случаи на погрешен идентитет, каде ајкула напаѓа капач или сурфер одоздола мислејќи дека силуетата е од фока. Многу напади се случиле во вода со слаба видливост, или други ситуации каде и се намалени сетилата. Додатни истражувања докажале дека со едно касање можат да кажат дали предметот е вреден за напаѓање. На пример луѓето се премногу ковчести за нивниот вкус. Повеќе сакаат дебели, масни фоки. Како и да е, некои истражувачи претпоставиле дека причини за дел од несреќите е мал не затоа што ајкулите не сакаат човечко месо, туку луѓето после прво каснување често можат да избегаат. Во 1980, John McCosker забележал дека нуркачи кои нуркаат сами и се нападнати од ајкули биле делумно конзумирани, за разлика од нуркачи кои го следеле пријателскиот систем биле спасени од нивните пријатели. Tricas и McCosker сугерирале дека стандарден калап за белите ајкули е да направат првичен уништувачки напад, потоа чекаат жртвата да ослаби пред да го конзумираат ранетото животно. Човечката способност да избегаат со помош на други, го расипува нападот, што е необично за жртвите на белата ајкула. Луѓето, во секој случај, не се соодветна плен затоа што варењето на ајкулата е премногу слабо за да се справи со многуте човекови коски во мускули и и маснотиите. Според тоа, во најголем број регистрирани напади, белите ајкули го прекинуваат контактот по првото касање. Фаталноста најчесто е предизвикана со загуба на крв од првата повреда на екстремитети отколку од загубен орган. Конзервационист на ајкули, Jimmy Hall, пријави и потврди негова средба со голема бела ајкула, со прекар Schatzi, во декември 2005, во водите на Хаваи. Ова среќавање прими светко внимание. J.Hall беше првиот кој пливал со оваа ајкула без заштитен кафез и ја допирал додека ја снимал.
Напади на брод
Белите ајкули ретко напаѓаат и понекогаш дури и бродовите тонат. Само 5 од 108 неиспровоцирани напади од ајкули биле пријавени од крајбрежјето на Тихиот Океан во текот на 20 век во кој биле вклучени кајакари. Во неколку случаи тие нападнале и бродови долги и до 10 метри. Во еден случај во 1936, голема ајкула целосно скокнала на еден јужноафрикански рибарски брод. Tricas и и подводното набљудување McCosker укажуваат дека чамците привлекуваат ајкули поради електричните полиња што тие ги генерираат.
Белите ајкули во заробеништво
Пред август 1981, ни една бела ајкула не живеела затворена повеќе од 11 дена. Во август 1981 ајкула преживеала 16 дена во SeaWorld San Diego пред да биде пуштена. Идејата за одржување жива белата ајкула во SeaWorld Orlando беше употребена 1983 во филмот Jaws 3-D. Во 1984, пред денот на отворање, Monterey Bay Aquarium во Monterey, California била вдомена првата бела ајкула, која умрела по 10 дена. Во јули 2003, Mонтерејските истражувања фатиле мала женка и ја чувале во голема рибарска мрежа близу Малибу околу пет дена. Имале редок случај на навикнување на ајкулата фатена да се храни пред да биде ослободена. Сè до септември 2004 аквариумот не бил во можност да смести белат ајкула за подолга изложба. Млада женка, која била фатена за изложба на брегот Ventura, била чувана во аквариум кој собирал 3,800,000 литри, била чувана 198 дена пред да биде ослободена во март 2005. Била следена 30 дена по ослободување. На 31 август 2006 во аквариум бил донесен млад мажјак фатен во Santa Monica Boy. Негов прв оброк како заробеник бил голем лосос кој му бил даден на 8 септември 2006 и од тој датум, се смета дека бил 1.72 метри и околу 47 кг тежок. Бил ослободен на 16 јануари 2007 по 137 дена заробеност. Monterey Bay Aquarium вдоми трета трета ајкула, млад мажјак, кој бил затворен 162 дена. Кога пристигнал, тој бил 1.4 метри долг и 30,6 кг тежок. Бил пораснат 1.8 метри и 64 кг кога бил пуштен. Млада женка била донесена на Outer Bay изложба на 27 август 2008. Иако пливала добро, ајкулата била нахранета само еднаш во текот на нејзиниот прстој и била пуштена на 7 септември. Друга млада женка била фатена близу Малибу на 12 август 2009, и претставена на Outer Bay изложба на 26 август, и успешно пуштена во дивината на 4 ноември 2009. Најверојатно најпознат заробеник беше 2.4 метри долга женка наречена Сенди, која во август 1980 станала единствена бела ајкула вдомена на California Academy of Sciences’ Steinhart Aquatium во Сан Франциско, Калифорнија. Била пуштена бидејќи не јадела и константно удирала во ѕидовите.
Ајкулен туризам
Нивната лоша репутација им дава желба на туристите. Иако е безбедно да се нурка во близина на повеќе видови ајкули, нуркање со белите ајкули бара голема грижа. Еден заеднички пристап за нуркачите е да останат во рамките на челичниот кафез. Ронење во кафез најчесто го има на бреговите на Австралија, Јужна Африка островот Гваделуп, каде белите ајкули се многубројни. Ронење со кафез и пливање со ајкули е центар за просперитетна туристичка индустрија поради својата популарност. Јавна вештина е да расфрлаш низ вода парчиња риба за да привлечеш ајкули. Со овие вештини би можеле повеќе да се навикнат на луѓе во нивна околина. By drawing bait on a wire towards the cage, tour operators lure the shark to the cage, possibly striking it, exacerbating this problem. Other operators draw the bait away from the cage, causing the shark to swim past the divers. Компаниите се противат на обвиненијата за напади од ајкули, истакнувајки дека има повеќе штрајкови на луѓе од колку напади на ајкули врз луѓе. Нивно мислење е дека додатни истражувања треба да бидат готови пред да забранат пракси кои можат да го сменат природното однесување. Исто така, одговорни нуркачки оператори не ги хранат ајкулите, освен ајкули подготвени да бараат храна следејки траги, и ако на крај не најде храна, ајкулата заминува. Се смета дека владини стратегии за лиценцирање можат да помогнат во спроведување на овие предложени извештаи. Туристичка индустрија за ајкули има финансиска моќ во одржување на овие животни. Еден сет од вилици на бела ајкула може да достигне и до 20,000 долари. Како и да е, тоа е туристичка екстензија за вредност на жива ајкула, многу одржлива економска активност. На пример, нуркачката индустрија во Gaansbai, Јужна Африка, содржи шест бродски оператори и со секој брод се водат по 30 луѓе секој ден. Со исплата од 20 до 150 долари од лице, една жива ајкула може да собере од 9000 до 27.000 долари дневен приход.
Ресурсна ефикасност
Ефикасноста на ресурсите е максимизирање на дотокот на пари, материјали, персонал и други средства што може да ги набави лице или организација со цел да функционира ефикасно, со минимално потрошени и/или изгубени (природни) ресурси. Тоа значи користење на ограничените ресурси на Земјата на одржлив начин додека се минимизира влијанието врз животната средина.
Мотивација
Извештајот од 2014 година на „Карбон доверба“ сугерираше дека предизвиците со ресурсите рапидно се интензивираат - на пример, може да има јаз од 40% помеѓу достапните резерви на вода и потребите за вода до 2030 година, а некои критични материјали би можеле да бидат во недостиг веднаш во 2016 година. Овие предизвици може да доведат до нарушувања во снабдувањето, растечки регулаторни побарувања, непостојана флуктуација на цените и на крајот може да ја загрозат одржливоста на постојните деловни модели.
Поврзани концепти
Мерките, методите и целите за ефикасноста на ресурсите се прилично слични на оние на продуктивноста на ресурсите/интензитетот на ресурсите и на малку понаклонетиот концепт на животната средина за еколошка ефикасност/еко-ефикасност.
Можни пристапи
За да се постигнат и оптимизираат природните ресурси и енергетската ефикасност, предложени се неколку одржливи економски или производни шеми во текот на последните 50 години: циркуларна економија, лулка до лулка - или регенеративен дизајн, како и принципи на биомиметика. Заедничко за сите нив е вградената одржливост, во која (необновливото) трошењето на ресурси е исклучено со дизајнот. Тие се генерално изградени за да бидат холистички, робусно самоодржливи и да го почитуваат капацитетот на издршка на економскиот или еколошкиот систем.
Мерење на употребата на ресурсите и идентификација на жариштата
Клучна алатка за ефикасноста на ресурсите е мерење на различни аспекти на користењето на ресурсите (на пр. Јаглероден отпечаток, воден отпечаток, отпечаток на земјата или употреба на материјал), потоа идентификување на „жариштата“ каде се користат најмногу ресурси или каде има најдобри можности да се намали ова употреба на ресурси. На пример, ПАОР (Програма за акција за отпад и ресурси) објави информации за жаришта за 50 намирници што веројатно ќе придонесат најмногу за влијанијата врз животната средина поврзани со потрошувачката на домаќинства во Велика Британија. ПАОР создадоа низа алатки и упатства за да помогнат во подобрувањето на ефикасноста на деловните ресурси.
ПЖСОН
Програмата за животна средина на Обединетите нации работи или ПЖСОН работи на унапредување на ефикасноста на ресурсите и одржливата потрошувачка и производство (ОПП) како во развиените, така и во земјите во развој. Фокусот е на постигнување зголемено разбирање и имплементација од страна на носителите на јавни и приватни одлуки, како и граѓанското општество, за политиките и акциите за ефикасност на ресурсите и ОПП. Ова вклучува промовирање на одржливо управување со ресурсите во перспектива на животниот циклус за добра и услуги.
Европа 2020 година
Главната иницијатива за ефикасна ресурси во Европа е дел од стратегијата Европа 2020, стратегијата за раст на ЕУ за паметна, инклузивна и одржлива економија. Го поддржува поместувањето кон одржлив раст преку економичност со ресурси-ефикасност, со ниско јаглеродна економија.
Томскиот политехнички универзитет
Во октомври 2012 година, Помехничкиот универзитет Томск (ПУТ) ја започна Програмата за развој на технологии со ефикасност на ресурсите за периодот 2013-2018 година. Таа програма беше презентирана од ПУТ во 2009 година на рускиот федерален натпревар „Национален истражувачки универзитет“. Клучна точка на програмата на ПУТ беше објавата за формирање на средни училишта како универзитетски кадри од светски ранг и развој на технологии за економија со ефикасен ресурс.
ПУТ разви образовен модул „Ефикасност на ресурсите“, подготви и објави учебник „Принципи на ефикасност на ресурсите“, изборна предметна тема со исто име воведена во наставната програма (за сите дисциплини и области на додипломски студии).
ПУТ предвидува универзитетски развој во областа на ефикасни ресурсни технологии што обединува шест истражувачки и образовни кластери:
Ресурс Ефикасна Шкотска
Ефикасна ресурси Шкотска е програма финансирана од шкотската влада, која им помага на деловните субјекти и јавниот и третиот сектор да заштедат пари со поефикасно користење на ресурсите.
Зелент
Зелент (Selent) — општина во округот Плен, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Се наоѓа на јужниот брег на Зелентското Езеро, второ најголемо езеро во Шлезвиг-Холштајн, по Големото Пленско Езеро. Општината претставува административно седиште на општинската заедница Зелент/Шлезен.
Сала Вардлеј
Сала Вардлеј (англиски: Wardley Hall) е средновековна племичка куќа која е изградена во Вардлеј, во предградие на градот Ворслеј во Поширокиот Манчестер во Уединетото Кралство. Датира од 1500 година но обновена е во 19 век и XX век. Во 1894 година рестаурацијата ја завршил Џон Даглас.
Космос-1163
Космос-1163 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Франсиско Ферер
Почеток
За време на своите рани години, тој исто бил во Париз, каде што се состанал со бројни анархисти како Себастијан Форе, Жан Граве, Чарлс Малато, кругови меѓу кои биле Емил Зола и Анатол Франс, на крајот на 19 век, неговата либерална и педагошка теорија била формирана и усовршена. Во тие години работата, студиите и патувањата најчесто се поврзуваат со Пол Робин, Лујџи Фабрио и Елис Реклус.
Космос-1163
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 11 февруари 1980 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-1163 бил комуникациски сателит.
Франсиско Ферер
Почеток
Својата склоност да ги воспитува и образова луѓето од масите исклучени од знаење и наука се појавува на самиот почеток на неговиот социо-политички ангажман, како што било потврдено со формирањето на патна библиотека со која тој оди во руралните делови на Каталонија, Каталонија ќе го забрза ширењето на сето знаење и на тој начин ќе ја разбуди свеста за неизбежноста на националната револуција.
Космос-1163
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 116,1 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1543 км, а најмалото на 1471.
Франсиско Ферер
Почеток
Но, причините што влијаеле врз неговиот ангажман во областа на слободарското образование, исто така, се психолошки по природа - да се создаде педагогија која целосно ќе се разликува од она на кое тој бил подложен како дете, живеејќи во многу конзервативно семејство во Шпанија, со силно обележана култура на црквата и монархијата. Тој подоцна ќе ја потврди оваа психолошка реакција во едно писмо: "Сè што сакам е токму спротивното од она што го доживеав досега".
Благодарение на донацијата на Мис Монија, која се состанала на шпанскиот вечерен курс Фере во Париз кој ги "освои" своите идеали за клевета за педагогијата, може да ја започне својата единствена и трагична авантура, станувајќи светски симбол на слободарско образование.
Против државата и црквата
Појдовна точка на неговата теорија и практика, е силната критика на логиката и идеолошките функции на постоечките училишта. Во неговите најпознати текстови Модерни Училишта, Ферер го вели следново: {{Училиштето е затвор за деца, како физички, така и интелектуално и морално, ова го води развојот на своите вештини во вистинската насока, ги ограбува на контакт со природата, така што тие можеле да ја обликуваат според нивните потреби ... Денес образовањето припитомување и вежба... Постои само една јасна идеја и желба: да се навикнат децата да слушаат, да се верува и мисли според општествените догми кои го одржуваат општество ... Не е дозволено спонтан развој на детските способности, слободно исполнување на физички, интелектуални и морални потреби.
Државата и Црквата, според Ферер, имаат образовна цел за луѓето кои сакаат да служат и почитуваат, преку лажно знаење и религија. За да ја потврди својата критика, тој пишува: {{Да го земеме предвид она што се случува денес: надвор од потребите на детето, е разработена програма што се смета за неопходна за неговата општа култура... И со какви и со колку средства мораат професорите да го постигнат ова! На сите начини, дури и несоодветни, тие се обидуваат да го привлечат вниманието на детето, неговата активност и желба, а оние кои се најмногу страсни за него се сметаат за најдобри едукатори.}}
Принципи на современата школа
Ферер секогаш инсистирал на концептот на "рационално" и "научно" образование. Концептот на "рационална" е дефиниран во опозиција на верско и догматско воспитување, "научно" се објаснува како позитивистичка вредност на сите научни откритија, се применуваат за сите области на човечкиот живот, а пред сè во областа на образованието и воспитувањето. Неговите идеи се силно обележани со овие концепти, понекогаш дури и на штета на слободарските аспекти на образованието.
Неговиот концепт за сеопфатно образование е различен од училиштето на Поло Робин, што е особено очигледно со споредување на практиките на Семпиус и современото училиште. Ферер ја поддржува вредноста на практичното образование, што се однесува на откривањето на научните принципи својствени на позитивизмот. Од обединета теорија и практика се раѓа револуционерната димензија на отфрлањето на хиерархиската поделба на трудот.
Девојчињата и момчињата
Во 1901 Ферер се вратил во Шпанија, по 16 години егзил, ситуацијата во таа земја била многу тешка и проблематична. Две третини од населението било неписмено, само една третина од градовите имале училиште што било многу конзервативно, под цврста контрола на Црквата и државната бирократија.
На 8 септември 1901 година се отворила првата модерна школа со 30 студенти (12 девојки и 18 момчиња). Заедничко школување се практикувало веднаш, што никогаш не се случило во шпанската школа. Во 1905 година, веќе имало 147 подружници во Барселона, а во 1908 година имало 10 модерни училишта со по 1000 ученици во Барселона. Во тие години, училиштата се отворени низ Шпанија, Мадрид, Севиља, Малага, Гранада, Кадис, Кордоба, Палма де Мајорка, Валенсија.
Училиштето, исто така, добило и библиотека, автономната издавачка куќа која печати соодветни учебници, проширувајќи лирски, антисклерозни и антимилитарни идеи. Исто така постои и училиштен билтен, уреден од Анселмо Лоренсо. Помеѓу октомври 1901 и мај 1909. Објавени се 62 броја.
Фереровото образование јасно покажува дека образованието е револуционерниот елемент и врз основа на фактот дека тоа е незнаењето на основната причина за разликата помеѓу опсег, како и да придонесе за одржување на овие разлики. Затоа, современото училиште има ослободителна задача кон пролетаријатот и целиот народ. И тоа придонесува за позитивна наука, бидејќи тоа го ослободува умот од каква било догма.
Клучен збор: слобода
Наставникот, според Ферер, не треба толку многу да ги базира своите предавања на "вистините на другите", туку да му овозможи на ученикот "да ја открие вистината која е неговата, преку методот што тој самиот ќе го направи совршен". Затоа, клучниот збор е слобода.
Со цел да се постигне независност од државата, модерните училишта биле платени, но сите придонеле за нивните способности. Немало ниту награда ниту казна, ниту каква било форма на евалуација, едноставно евиденција за напредокот постигнат од страна на учениците.
Последни години
Во 1906 модерните училишта биле развиени во цела Шпанија, Давид Ферер бил обвинет за соучество во убиството на кралот Алфонсо II. Училиштето било затворено и Ферер бил уапсен. Тој бил суден 13 месеци затвор, но тој добил помилување благодарение на меѓународната мобилизација која се развивала во негова корист.
Ферер се враќа во Шпанија во јули 1909. за време на настанот, "трагични недели", поради семејни причини. Властите го фатиле на 31 септември 1909 година, по пет недели се крие во пештерите на неговата фарма, затворен во тврдината на Монџуик во Барселона, под обвинение дека е една од причините за востанието. На 13 октомври 1909 година, Франсеско Ферер бил застрелан во тврдината во Барселона.
Бидејќи Ферер бил познат и надвор од Шпанија, неговото исчезнување предизвикало бран на огорченост низ Северна Америка и Западна Европа. Во Обединетото Кралство, Џорџ Бернард Шо, Херберт Џорџ Велс и Артур Конан Дојл протестирале со Петар Кропоткин и други анархисти. Во Аргентина демонстрациите се претвориле во четиридневен генерален штрајк.
Спомен-куќа на Ѓоце Стојчевски
Спомен-куќа на Ѓоце Стојчевски — стара куќа во градот Тетово прогласена за значајно културно наследство на Македонија. Била музеј-куќа, а потоа во неа е сместен Музејот на тетовскиот крај.
Сместена е во северниот дел на градот, на улица „Абдил Фрашери“ бр. 92 (старо име „Радован Цониќ“). Изградена е в на крајот на XIX или почетокт на XX век. Ова е родна куќа на народниот херој Ѓоце Стојчевски - Амбарче. Претворена е во негова музеј-куќа, а подоцна во 1990 г. во неа е сместен Музејот на тетовскиот крај.
Куќата се состои од подрум, приземје, кат и мансарда. Денес подрумот (4,8 м2) е депо за експонати, книги и слики. Влезот на приземјето, од улицата „Абдил Фрашери“. Приземјето зафаќа 159,1 м2. Има мала канцеларија, две изложбени простории, единечни бетонски скали за подрумот и двојни дрвени скали за катот. Од него се влевува во некогашната воденица. Катот има површина од 56 м2 и на него има канцеларија, работна соба, изложбена просторија и балкон на кој излегува ходникот. Поткровјето зафаќа 56 м2 и сиот е искористен за етнолошка поставка. Градбата е изведена од печени тули, подот е од даски, а во старата воденица е со плочки. Покривот е со ќерамиди.
Нјорд
Нјорд (норд. Njörðr) во скандинавската митологија е бог на морето, морските ветрови и рибарството. По потекло е од божествата Вани, бидејќи по нивната војна со Асите, преминува кај последните како заложник со синот Фрејр и ќерка си Фреја и во една подоцнежна етапа текстовите веќе го набројуваат кон божествата Аси. Со него се идентификува германската божица Нертус, чие име е точен еквивалент на Нјорд. Можно е таа да е негова сестра и истовремено сопруга, бидејќи во „Сага за Иглингите“ се зборува, дека додека бил при ваните, Нјорд живее заедно со сестра си.
По преминувањето кај Асите, Нјорд се жени за великанката Скади и живее со неа девет деноноќија во Ноатун („Корабоградилиштето“, неговата палата во Асгард) и девет деноноќија во Трјумхајм („Бучно место“) во планините, затоа што сопругата не го сакала морето, а планините. Според „Говорите на Вафтруднир“ (Стара Еда), Нјорд ќе се врати кај ваните на крајот од светот.
Според „Сага за Иглингите“ по смртта на Один, Нјорд станува управник на Шведска и Швеѓаните го нарекуваат свој владетел.
Ликиса (општина)
Ликиса (португалски: Município Liquiçá, тетум: Munisípiu Likisá) е една од општините (поранешни окрузи) на Источен Тимор. Главниот град на општината е исто така наречен Ликиса.
Историја
За време на португалската колонизација на источен Тимор, кралството Маубара, на запад од денешната општина Ликиса, беше заземено од Холандија во 1667 година, додека околните територии беа под доминација на Португалија. Холандското утврдување Маубара во близина на плажата е добро зачувано и сè уште го има оригиналниот топ што некогаш го чувал заливот. Подоцна, Португалија преговараше со Холандија во 1859 година и ја размени Маубара со островот Флорес во 1861 година, кој беше окупиран од Португалците во тоа време.
За време на индонезиската окупација, индонезиската влада изгради многу згради и инфракструктура во Ликиса, но по референдумот во 1999 година и за време на кампањата на милицијата скоро сè беше уништено. Најзначајно е тоа што многу жители на Источен Тимор беа убиени за време на масакрот во црквата Ликиса од април 1999 година. Маубара е локацијата каде што за првпат беше формирана страшната милициска група Беси Мерах Путих. Во септември 1999 година, американски полицаец кој служеше со Меѓународната полиција беше застрелан (иако не фатално) од про-индонезиските сили додека ООН ја евакуираа Ликиса.
Од септември до ноември 1999 година, животот се врати во нормала во Ликиса, бидејќи силите за чување на мирот на ООН од Португалија воспоставија база во Маубара, а меѓународната полиција го постави своето седиште во центарот на Ликиса. Првично, имаше 14 меѓународни полицајци доделени на Ликиса, кои ги претставуваа Шведска, Канада, Велика Британија, Гана, Малезија и САД. Токму во Ликиса почина првиот меѓународен полицаец во мисијата Источен Тимор, како резултат на заразување со денга треска; тој беше од Гана. Во овој период, Меѓународната полиција ја окупираше црквата каде што се одигра масакрот во Ликиса. Воен елемент на мировните сили за Ликиса беа португалските маринци.
Географија
Општината Ликиса се наоѓа на северниот брег на Тимор и се граничи со општините Дили на исток, Ајлеу на југоисток, Ермера на југ и Бобонару на југозапад. На северозапад се наоѓа Савуанското Море. Општината има население од 71 927 жители и површина од 549 км². Нејзините административни места се Базартете, Ликвича и Маубара.
Широко позната како прекрасна локација, има неверојатен поглед кон теснецот Омбаи, кој е највидлив додека се возите од Ликиса до Дили, заокружувајќи ја последната планинска кривина пред да се спуштите во долината. Плажите се карпести, како и повеќето плажи на Тимор, но сепак се убави. Реката што се спушта кон морето од планините е сува, освен во сезоната на монсуни. За тоа време, главниот пат се поплавув неколку пати, а секој пат го санира месното население. Единствената лоша страна на нејзината убавина е големото население на комарци кои носат и смртоносни болести маларија и денга треска.
Население
Покрај националните официјални јазици тетумски и португалски јазик, скоро сите жители на Ликиса зборуваат на малајо-полинезискиот јазик Токодед.
Знаменитости
Ликиса има прекрасни плажи (иако нема бели песоци) кои се многу привлечни за туризмот. Ликиса има и плантажи со кафе и некои минерали како злато. Неколку нуркачки места се расфрлаат долж крајбрежјето.
Инфракструктура
За време на португалската окупација, имаше многу малку модерни куќи и згрди освен традиционалните колиби што ги користеле локлците од Источен Тимор. Повеќето згради биле изградени за време на индонезиската окупација, но повеќето од нив биле уништени за време на немирите на милициите и насилните напади по референдумот во 1999 година. Многу од индонезиските згради можеа да се поправат. Конструкцијата и дизајнот се традиционален индонезиски стил, кој е и застарен, но сепак уметнички и креативен.
Фридланд (Мекленбург)
Фридланд (Friedland) — град во округот Мекленбуршка Езерска Област, во сојузната покраина Мекленбург-Западна Померанија, Германија. Градот претставува административно седиште на истоимената општинска заедница.
Еми Келер
Еми Келер, родена на 22 мај 1858 година во Стокхолм, Шведска, починала на 2 февруари 1925 година во Фреста, Шведска, била шведска химнописка и писателка. Нејзините попознати дела се Божиќната песна Nu и музиката за детската божиќна песна Raska fötter Springa tripp, tripp, tripp („Liten julvisa“), подоцна и со текст на Сигрид Сколдберг-Петерсон.
Фридланд (Мекленбург)
Се наоѓа на 22 километри од окружното административно седиште Нојбранденбург, но сепак претставува местен центар за околните општини.
Бил основан во 1244 од принцовите Ото и Јохан од Бранденбург под името Фределанд (Vredeland).
Сигрид Крусе
Сигрид Марија Крусе (1867–1950) била шведска просветителка, писателка за деца и суфражетка. Покрај нејзините наставни активности во Карлскона, таа силно го поддржувала движењето за право на глас, придонесувајќи со написи во списанија, објавувајќи брошури и зборувајќи на состаноци. Во 1904 година, таа основала локално здружение за право на глас и учествувала на важниот состанок во Стокхолм за право на глас во 1909 година. Од 1912 до 1926 година, таа ја претставувала Либералната народна партија во Карлскона.
Биографија
Родена на 2 септември 1867 година во Нора Мелби во близина на Сосдала во општина Хеслехолм, Сигрид Марија Крусе била ќерка на земјопоседникот Франс Оскар Крусе (1827–1901) и неговата сопруга Ана Марија Матилда родена Боргстром. Таа била едно од шесте деца. По обуката за учител во Калмар и дипломирањето во 1888 година, во 1890 година Сигрид Крусе се преселила во Карлскона каде живеела со нејзината помлада сестра Естер, која исто така станала учителка.
Од 1890 година, Крусе го посветила целиот свој професионален живот на предавање во женското училиште Фишерстромска во Карлскруна. Покрај нејзините наставни активности, таа напишала неколку информативни книги за деца и млади, вклучително и Från vår storhetstid: historiska berättelser för ungdom (Од нашето славно минато: Историски приказни за млади, 1890). Таа, исто така, придонесувала со статии за списанија како што се Idun и Rösträtt för kvinnor, второто објавено од Националната асоцијација за право на глас на жените (LKPR).
Како силен поборник за правото на глас на жените, таа напишала подолги написи, некои објавени како брошури. Тие вклучуваат Kvinnan och samhällsarbetet (Жените и социјалната работа, 1905) и Varför böra de svenska kvinnorna skriva sina namn på LKPR:s opinionslistor? (Зошто Швеѓанките треба да ги напишат своите имиња на списоците за мислење на ЛКПР, 1913 година), давајќи аргументи за поддршка на давање право на глас на жените. Во 1904 година, таа го основала и раководела здружението за право на глас на жените во Карлскона. Во 1909 година, таа учествувала на првиот голем состанок во Шведска за право на глас, поврзувајќи го концептот на женското право на глас со оној на воздржаност, друга причина што таа ја следела. Во 1912 година, таа била избрана за општинскиот совет во Карлскруна, задржувајќи ја функцијата до нејзиното пензионирање во 1926 година
Во 1930 година, заедно со нејзината сестра Естер, се преселила во вилата во Вригштад што ја изградиле како летна резиденција. Таа починала во Вригштад на 19 септември 1950 година и е погребана на гробиштата Нора Мелби.
Кисмет (музичка група)
Кисмет - македонска рок-група, основана од 1993 година од гитаристот на „Мизар“, Горазд Чаповски. Успешно комбинирајќи ги македонскиот фолклор и дарк-рокот, таа станала една од највлијателните групи на македонската музичка сцена.
Почетоци
Во јануари 1993 година Горазд Чаповски го создал Кисмет, бенд што ги комбинирал новите ЕБМ/техно-елементи со постари и потрадиционални балкански звуци, притоа користејќи широк спектар на инструменти: класични (гитара, бас и тапани), традиционални (тамбура, зурла, кавал, тапани) и модерни (програмирање семплови).
Првите обиди Горазд ги направил со Гери Смит како вокал снимајќи ја песната The fog, ново исчитување на веќе познатата Магла од опусот на Мизар. Песната, неколку години подоцна била објавена како бонус на реизданието на вториот албум на Мизар, Свајт Dreams 1762-1991. По грешка била наведена како последната песна на Мизар, а всушност е првата снимена песна нa Кисмет. Bo 1994 година, Heaven in Asia се појавила и на легендарната македонска компилација, Македонски документ 1.