cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Цензура во Турција
Историја
Периодичните извештаи на Бијанет за слободата на печатот во Турција објавени во октомври 2015 година забележале засилување на нападите врз опозициските медиуми за време на привремената влада на АКП во третиот квартал од 2015 година. Бијанет забележал цензура на 101 мрежни страници, 40 сметки на Твитер, 178 вести; напади врз 21 новинари, три медиумски органи и една печатница; граѓански потерници против 28 новинари; и шесткратно зголемување на апсењата на претставници на медиумите, при што 24 новинари и 9 дистрибутери биле затворени. Зголемената криминализација на медиумите следела по замрзнувањето на курдскиот мировен процес и неуспехот на АКП да добие целосно мнозинство на изборите во јуни 2015 година и да постигне претседателски статус на политичкиот систем. На неколку новинари и уредници им се судело за наводно нивно членство на незаконски организации, поврзани или со Курдите или со движењето Ѓулен, а на други за наводни навреди на религијата и на претседателот. Во 2015 година весникот Џумхуриет и Холдинг Доган биле под истрага за „терор“, „шпионажа“ и „навреда“. На датумот на објавувањето на Бијанет, 61 лице, од кои 37 новинари, биле осудени, обвинети или осомничени за навреда или лично напад на тогашниот премиер, сегашен претседател Реџеп Таип Ердоган. Европскиот суд за човекови права ја осудил Турција за прекршување на слободата на изразување во случајот Абдурахман Дилипак и турскиот Уставен суд го потврдил кршењето на слободата на изразување на пет лица, вклучително и новинар. Врховниот совет за телевизија и радио сè уште не можел да го избере својот претседател; сепак пет пати ги предупредил компаниите и шест пати ги казнил. Врховниот изборен совет наредил 65 канали двапати да престанат да ги емитуваат резултатите од изборите во јуни 2015 година.
Абдул Хамид II
Личен живот
Абдул Хамид II е роден во палатата Чираган, Ортаќој или во палатата Топкапи, во Истанбул, како син на султанот Абдул Меџит I и една од неговите многубројни сопруги Тиримуџан султан. . Тој подоцна бил посвоен од легалната сопруга на неговиот татко, Пересту султан. Тој бил квалификуван столар и лично го изработил најголемиот дел од сопствениот мебел, што може да се види денес во палатата Јилдиз во Цариград. Абдул Хамид бил заинтересиран и за операта и лично ги напишал првите турски преводи на многу оперски класици. Тој, исто така, компонирал неколку оперски парчиња за „Mızıka-ı Hümayun “ што ги основал, и бил домаќин на познатите изведувачи на Европа во Операта на дворецот Јилдиз, која неодамна била обновена и прикажана во филмот Harem Suare (1999). Тој исто така бил обожавател на глумицата Сара Бернар и ја донел во својот приватен театар во повеќе наврати.
Цензура во Турција
Историја
Нападот на слободата на медиумите отишла многу подалеку од периодот на привремената влада на АКП. Ажурираниот извештај на Бијанет од јануари 2016 година го потврдил овој алармантен тренд, нагласувајќи дека целата бројка на уапсени новинари во 2014 година се зголемила во 2015 година, достигнувајќи бројка од 31 уапсен новинар (22 во 2014 година) Откако повторно го добиле мнозинството на 1 ноември 2015 година, турската влада го засилила притисокот врз медиумите во земјата, на пример со забрана на некои ТВ канали, особено оние поврзани со движењето на Фетулах Ѓулен, од дигитални платформи и со преземање на контролата врз нивното емитување. Во ноември 2015 година, Џан Дундар, главниот уредник на Џумхуриет и неговиот претставник во Анкара, Ердем Ѓул биле уапсени под обвинение за припадност на терористичка организација, шпионажа и за наводно откривање доверливи информации. Истрагата против двајцата новинари била покрената откако весникот документирал трансфер на оружје од Турција во Сирија со камиони на Националната разузнавачка организација, претходно вмешана во скандалот со камиони MİT. Дундар и Ѓул биле ослободени во февруари 2016 година кога Врховниот суд одлучил дека нивниот притвор е неправилен. Во јули 2016 година, по повод започнувањето на кампањата „Јас сум новинар“, Мехмет Коксал, проект офицер на Европската федерација на новинари изјавил дека „Турција има најголем број новинари во затвор од сите земји во Советот на Европа
Абдул Хамид II
Личен живот
Според мислењето на Ф. А. К. Јасаме : "Тој беше впечатлив амалгам на решеност и срамежливост, на увид и фантазија, кој се одржуваше заедно со огромна практична претпазливост и инстинкт за основите на моќта. Честопати беше потценуван. Судејќи според неговиот запис, тој бил сериозен домашен политичар и ефикасен дипломат."
Цензура во Турција
Историја
Ситуацијата дополнително се влошила како последица на обидот за државен удар во Турција во 2016 година од 15 јули 2016 година и последователната владина реакција, што довело до зголемување на нападите насочени кон медиумите во Турција. Мустафа Камбаз, фоторепортер кој работел за дневниот весник Јени Шафак бил убиен за време на пучот. Турските војници кои се обиделе да ја соборат владата презеле контрола врз неколку редакции, вклучително и седиштето на државната телевизија ТРТ со седиште во Анкара, каде што го принудиле водителот Тијен Караш да прочита изјава под закана со оружје, додека членовите на редакцијата биле држени како заложници и биле под закана. Војниците, исто така, ги зазеле канцелариите на Медија Центарот Доган во Истанбул, каде се наоѓале неколку медиуми, вклучително и дневниот весник Хуриет и приватната ТВ станица CNN Türk, држејќи новинари и други професионалци во заложништво многу часови во текот на ноќта. За време на пучот, на улиците на Истанбул, фоторепортер кој работел за Хуриет и Асошиетед прес бил нападнат од цивили кои демонстрирале против пучот. Во следните денови, откако владата ја вратила власта, државната регулаторна власт, позната како Управа за информатички технологии и комуникации, затворила 20 независни онлајн портали за вести. На 19 јули, Врховниот совет на турската радио и телевизија одлучила да ја одземе лиценцата на 24 телевизиски канали и радио станици поради наводна поврзаност со заедницата Ѓулен, без да даде многу детали за оваа одлука. Исто така, по одлуката за прогласување вонредна состојба за три месеци донесена на 21 јули, биле наметнати низа ограничувања на слободата на изразување и слободата на медиумите. Мерките во рамките на режимот на вонредна состојба вклучуваат можност за забрана на печатење, копирање, издавање и дистрибуирање весници, списанија, книги и летоци.
Абдул Хамид II
Личен живот
Тој, исто така, бил добар во пеливански борби и „заштитник“ на борачите. Тој организирал боречки турнири во царството и избраните борачи биле канети во палатата. Абдул Хамид лично ги испробувал спортистите, а добрите останувале во палатата.
Цензура во Турција
Историја
Уреднички текст кој ја критикува цензурата на печатот објавен на 22 мај 2015 година и го вклучува турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган како еден од растечката класа на „меки“ диктатори во авторски текст објавен во мај 2015 година во Њујорк Тајмс резултирало со силна реакција на Ердоган. Во интервјуто што Дундар го дал во јули 2016 година, пред обидот за пуч и владината реакција, новинарот изјавил дека „Турција минува низ својот најмрачен новинарски период. Турција никогаш не била лесна земја за новинарите, но мислам дека денес ја достигна најниската точка и доживува невидена репресија.“
Законодавна рамка
Уставот на Турција, во чл. 28, наведува дека печатот е слободен и нема да биде цензуриран. Изразувањето на ненасилното мислење е заштитено со член 10 од Европската конвенција за човекови права и основни слободи, ратификувана од Турција во 1954 година, и различни одредби од Меѓународниот пакт за граѓански и политички права, потпишан од Турција во 2000 година. Многу турски граѓани осудени според законите споменати подолу поднеле барање до Европскиот суд за човекови права (ЕСЧП) и ги добиле своите случаи.
Сепак, уставните и меѓународните гаранции се поткопани со рестриктивните одредби во Кривичниот законик, Законот за кривична постапка и антитерористичките закони, што практично им остава на обвинителите и на судиите голема дискреција да ги потиснат обичните новинарски активности. Извештајот на Комесарот за човекови права на Советот на Европа од 2017 година за слободата на изразување и слободата на медиумите во Турција повторил дека проблемите со цензурата главно произлегуваат од турскиот кривичен законик и турскиот закон за антитероризам бр. 3713. Обвинителите продолжиле да покренуваат голем број случаи за тероризам или членство во вооружена организација, главно врз основа на одредени изјави на обвинетите, бидејќи се совпаѓаат со целите на таквата организација.
Покрај членот 301, изменет во 2008 година и членот 312, повеќе од 300 одредби ја ограничуваат слободата на изразување, религија и здружување, според Турското здружение за човекови права (2002). Членот бр. 299 од турскиот кривичен законик предвидува кривична клевета на шефот на државата. што се повеќе се спроведува. За ова дело во затвор биле 18 лица заклучно со јуни 2016 година. Се повеќе се применува и членот бр. 295 од Кривичниот законик, наметнувајќи „молк на печатот“ (Yayın Yasağı) за теми од релевантен јавен интерес како терористички напади и крвави експлозии. Тишината може да се наметне на телевизори, печатени медиуми, радија, како и на интернет содржини, хостинг и даватели на услуги. Прекршувањето на оваа норма може да доведе до три години притвор.
Многу од репресивните одредби пронајдени во Законот за печатот, Законот за политичките партии, Законот за синдикатите, Законот за здруженија и други закони биле наметнати од воената хунта по нејзиниот државен удар во 1980 година. Што се однесува до Интернетот, релевантен Закон е Законот бр. 5651 од 2007 година.
Според Комесарот на Советот на Европа и Венецијанската комисија за демократија преку закон, декретите издадени во рамките на вонредната состојба од јули 2016 година, ѝ доделиле речиси неограничена дискрециона моќ на турската извршна власт да примени голема злоупотреба против невладините организации, медиумите и јавниот сектор. Поточно, многу невладини организации биле затворени, медиумските организации биле запленети или затворени и вработени во јавниот сектор, а новинарите и медиумски работници биле уапсени или заплашени.
Член 299
Членот 299 е одредба во турскиот Кривичен законик со која се криминализира навредата на претседателот на Турција. Статијата е дел од Кривичниот законик на Турција од 1926 година, но ретко се користела пред Реџеп Тајип Ердоган да стане претседател.
Во написот се вели: (1) Тој што ќе го навреди претседателот ќе се казни со затвор од 1 година до 4 години.
(2) Ако делото е сторено јавно, казната ќе се зголеми за 1/6.
(3) За ова кривично дело да се гони, потребна е дозвола од Министерството за правда. Написот е широко користен за сузбивање на слободата на изразување и според Стокхолмскиот центар за слобода, илјадници се затворени од 2014 година кога Реџеп Тајип Ердоган станал претседател. Само во 2019 година, повеќе од 36.000 луѓе, вклучително и 318 малолетници на возраст од 12 до 17 години, се соочиле со кривични истраги за „навреда“ на Ердоган. Според адвокатот за човекови права Керем Алтипармак, над 100.000 турски граѓани се истражени и над 30.000 судски случаи се отворени според оваа одредба. Списокот на лица вклучува активисти за човекови права, членови на парламентот, адвокати, новинари, глумци на ТВ шоуа, студенти, писатели, уметници, карикатуристи, обични граѓани, па дури и малолетници на возраст под 17 години.
Членот 299 и членот 125 на Турција, кој дозволува една страна да тужи за навреда и покрај недостатокот на доволно докази, веројатно се користат како стратешка тужба против учеството на јавноста, меѓународно познато како SLAPP.
Член 301
Членот 301 е одредба во турскиот кривичен законик кој од 2005 година го прогласил за казниво дело навреда на турското потекло или разни официјални турски институции. Обвиненија биле покренати во повеќе од 60 случаи, од кои некои од висок профил.
Членот бил изменет во 2008 година, вклучително и промена на „турскоста“ во „турска нација“, намалување на максималните затворски казни на 2 години и со што е задолжително да се добие одобрение од министерот за правда пред да се поднесе случај. Промените биле оценети како „во голема мера козметички“ од „Фридом Хаус“, иако бројот на гонење опадна. Иако само неколку лица беа осудени, судењата според чл. 301 се гледаат од страна на чуварите на човековите права како казнена мерка сама по себе, како одземаат многу време и скапи, што на тој начин има застрашувачки ефект врз слободата на говорот.
Член 312
Членот 312 од Кривичниот законик предвидува три години затвор за поттикнување на кривично дело и поттикнување на верска или расна омраза. Во 1999 година, градоначалникот на Истанбул и актуелен претседател Реџеп Таип Ердоган бил осуден на 10 месеци затвор според член 312 за читање неколку редови од песна што била овластена од Министерството за образование за употреба во училиштата, и, следствено, морал да поднесе оставка. Во 2000 година, претседателот на Здружението за човекови права, Акин Бирдал, бил затворен според член 312 за говор во кој повикал на „мир и разбирање“ меѓу Курдите и Турците, и потоа принуден да поднесе оставка, преку Законот за здруженија им се забранува на лицата кои го прекршуваат овој и неколку други закони да служат како функционери на здружението. На 6 февруари 2002 година, парламентот изгласал „мини-демократски пакет“, менувајќи ја формулацијата на чл. 312. Според ревидираниот текст, поттикнувањето може да се казни само ако претставува „можна закана за јавниот ред“. Пакетот ги намалил и затворските казни за член 159 од Кривичниот законик од најмногу шест години на три години. Ниту еден од другите закони не бил изменет или укинат од 2002 година.
Останато
Клеветата останува кривична пријава во Турција (член 125 од Кривичниот законик). Таа често резултира со парични казни и затворски казни. Бијанет изброила 10 новинари кои биле осудени за клевета, богохулење или поттикнување омраза во 2014 година
Членот 216 од Кривичниот законик, кој забранува поттикнување омраза и насилство врз основа на етничка, класна или верска припадност (со казни до 3 години), се користи и против новинари и медиумски работници.
Членот 314 од Кривичниот законик често се повикува против новинарите, особено Курдите и левичарите, поради неговата широка дефиниција за тероризам и за членство во вооружена организација. Тоа предвидува минимална казна од 7,5 години. Според ОБСЕ, повеќето од 22 затворени новинари заклучно со јуни 2014 година биле обвинети или осудени врз основа на чл. 314.
Во 1991 година, биле укинати законите со кои биле забранети комунистичките (членови 141 и 142 од кривичниот законик) и исламските фундаменталистички идеи (член 163 од кривичниот законик). Овој пакет законски измени суштински го ослободило изразувањето на левичарската мисла, но истовремено создал нов прекршок на „сепаратистичка пропаганда“ според член 8 од Законот за антитероризам. Обвинителите почнале да го користат и членот 312 од кривичниот законик (за верска или расна омраза) наместо член 163.
Антитерористичкиот закон од 1991 година (Законот за борба против тероризмот) бил повикан за да се обвинат и затворат новинарите за активности кои Хјуман рајт воч ги дефинира како „ненасилно политичко здружување“ и говор. Европскиот суд за човекови права во повеќе наврати утврдил дека законот е цензура и кршење на слободата на изразување.
Уставните амандмани усвоени во октомври 2001 година го отстраниле споменувањето на „јазикот забранет со закон“ од законските одредби за слободно изразување. Потоа, универзитетските студенти започнале кампања за изборните курсеви по курдски да бидат ставени во наставната програма на универзитетот, што предизвикало повеќе од 1.000 притвори низ Турција во текот на декември и јануари 2002 година. Акции се преземени и против малцинството Лаз и. Според Договорот од Лозана од 1923 година, Турција ги признава само јазичните права на еврејското, грчкото и ерменското малцинство. Владата го игнорира членот 39(4) од Договорот од Лозана, кој вели дека: „''[не] нема да се наметнуваат ограничувања за слободната употреба од кој било турски државјанин на кој било јазик во приватни односи, во трговија, религија, во печатот. или во публикации од кој било вид или на јавни состаноци''“. Под притисок од ЕУ, Турција ветила дека ќе го преиспита Законот за радиодифузија.
Други законски измени во август 2002 година овозможиле настава на јазици, вклучително и курдски. Сепак, ограничувањата на курдското емитување продолжуваат да бидат силни: според Комисијата на ЕУ (2006 година), „се применуваат временски ограничувања, со исклучок на филмовите и музичките програми. Сите преноси, освен песните, мора да бидат титлувани или преведени на турски, што ги прави преносите во живо технички незгодни. Не се дозволени образовни програми за настава на курдски јазик. Турската јавна телевизија (ТРТ) продолжила да емитува програма на пет јазици, вклучувајќи го и курдскиот. Сепак, времетраењето и опсегот на националните преноси на ТРТ на пет јазици е многу ограничен. Ниту еден приватен радиодифузер на национално ниво не аплицирал за емитување на други јазици освен турскиот од донесувањето на законодавството од 2004 година.“   Емитувањата на ТРТ на курдски (како и на арапски и черкески дијалект) се симболични,  во споредба со сателитски преноси од канали како што е контроверзната Рој ТВ, со седиште во Данска.
Во 2003 година Турција усвоила закон за слобода на информирање. Сепак, државните тајни кои можат да и наштетат на националната безбедност, економските интереси, државните истраги или разузнавачките активности или кои „го нарушуваат приватниот живот на поединецот“, се изземени од барања. Ова го отежнало пристапот до официјални информации.
Новите закони во 2014 година сепак биле штетни за слободата на говорот.
Во јуни 2018 година, општината Есенјурт во Истанбул ги симнала арапските табли на продавниците, цитирајќи нова регулатива која пропишува дека таблите на продавниците мора да содржат најмалку 75 отсто турски зборови. Есенјурт имал една од најбројните заедници на сириски бегалци во Истанбул по почетокот на Сириската граѓанска војна и многу сириски бизниси почнале да се појавуваат.
Надзор на ЕКЧП
Турција е една од земјите-членки на Советот на Европа со најголем број на прекршувања на правата признати од ЕКЧП вклучени во Европската конвенција за човекови права. Од нив, неколку се однесуваат на членот 10 од конвенцијата, за слободата на изразување.
Физички напади и атентати на новинари
Физичката безбедност на новинарите во Турција е загрозена. Неколку новинари загинале во 1990-тите во текот на курдско-турскиот судир. Набргу откако прокурдскиот печат започнал да го издава првиот дневен весник под името „Озѓур Ѓундем“ (Слободна агенда) започнале убиствата на курдските новинари. Ретко кој од овие случаи е разјаснет или резултирал со санкции за напаѓачите. „Убиство од непознати напаѓачи“ е терминот што се користи на турски за да укаже дека сторителите не биле идентификувани затоа што биле заштитени од државата. Списокот на имињата на убиените дистрибутери на Озѓур Ѓундем и неговите наследници (додека сторителите главно останале непознати) вклучува 18 имиња. Меѓу 33-те новинари кои биле убиени меѓу 1990 и 1995 година, повеќето работеле за таканаречениот курдски слободен печат.
Во 2014 година, новинарите претрпеле опструкции, повреди со солзавец и физички напад од полицијата во неколку случаи: додека ги покривале протестите во февруари против цензурата на интернет, демонстрациите за Први мај, како и годишнините од протестите во паркот Гези (кога дописникот на CNN, Иван Вотсон, бил за кратко време приведен). Турските безбедносни сили употребиле солзавец врз новинарите кои известувале од границата во близина на сирискиот град Кобане во октомври.
Апсења на новинари
И покрај тоа што Законот за печат од 2004 година предвидува само казни, други рестриктивни закони довеле до тоа неколку новинари и писатели да бидат ставени зад решетки. Според извештајот објавен од Комитетот за заштита на новинарите (КЗН), најмалку седум новинари останале во затвор до крајот на 2014 година. Независната турска агенција за печат Бијанет изброила 22 новинари и 10 издавачи во затвор - повеќето од нив Курди, обвинети за здружување со илегална организација.
Во 2016 година Турција станала најголемиот затвор за новинари. Што се однесува до рангот на Комитетот за заштита на новинарите (КЗН), Турција била првата земја што во една година затворила 81 новинари, уредници и медиумски практичари.
Според извештајот на КЗН, турските власти се ангажираат во широко распространето кривично гонење и затворање на новинари и применуваат други форми на тежок притисок за промовирање на самоцензура во печатот. КЗН пронашла многу репресивни закони, особено во кривичниот законик и законот за антитероризам; Законик за кривична постапка кој во голема мера ја фаворизира државата; и остар тон против печатот поставен на највисоките нивоа на власта. Ситуацијата со слободата на печатот во Турција достигнала кризна точка. Во овој извештај се споменуваат 3 типа на целни новинари:
Кемалистички и/или националистички новинари биле уапсени под обвинение во врска со случајот Ергенекон, а неколку левичарски и курдски новинари биле уапсени под обвинение дека учествувале во пропаганда за ПКК на листата на терористички организации. Накратко, пишувањето напис или говорење сепак може да доведе до судски спор и долга затворска казна за членство или раководење на терористичка организација. Заедно со можниот притисок врз печатот од страна на државните функционери и можното отпуштање на критички настроени новинари, оваа ситуација може да доведе до широка самоцензура.
Во ноември 2013 година, тројца новинари биле осудени на доживотен затвор како високи членови на илегалната марксистичко-ленинистичка комунистичка партија - меѓу нив и основачот на Радио Озгур, Фусун Ердоган. Тие биле уапсени во 2006 година и држени до 2014 година, кога биле ослободени по законските реформи за притворот. Жалбата сè уште е во тек.
На 10 април 2017 година, италијанскиот новинар Габриеле Дел Гранде бил уапсен во Хатај и затворен во Мугла. Тој бил во Турција со цел да напише книга за војната во Сирија. Штрајкувал со глад на 18 април 2017 година.
Судско гонење
Клеветата останува кривична пријава во Турција. Тие често резултираат со парични казни и затворски казни. Бијанет изброил 10 новинари осудени за клевета, богохулење или поттикнување омраза во 2014 година.
Активностите на судовите за случаите поврзани со медиумите, особено оние кои се однесуваат на корупциските скандали околу Ердоган и неговиот близок круг, фрлиле сомнеж во независноста и непристрасноста на судството во Турција. Здружението на турските новинари и Синдикатот на турските новинари изброиле 60 нови новинари кои се обвинети за овој единствен број во 2013 година, за вкупен број од над 100 тужби.
Одбивање на акредитација и депортација на странски новинари
Во јануари 2014 година, азербејџанскиот новинар Махир Зејналов бил депортиран откако бил тужен од претседателот за објавување линкови на Твитер до написи за корупциски скандал.
Непријателска јавна реторика и кампањи за оцрнување
Особено од 2013 година, претседателот Ердоган и другите владини претставници прибегнале кон непријателска јавна реторика против независните новинари и медиуми, што потоа се повторувло во провладиниот печат и ТВ, обвинувајќи ги странските медиуми и групите на интерес за заговор за соборување на неговата влада.
Произволно одбивање на пристап
Турските власти се пријавени дека не дозволуваат пристап до настани и информации на новинарите од политички причини.
Владина контрола врз медиумите
Од 2011 година, владата на АКП ги зголемила ограничувањата на слободата на говорот, слободата на печатот и користењето на интернет,[31] и телевизиските содржини,[32] како и правото на слободно собирање. Таа, исто така, развила врски со медиумски групи и употребила административни и правни мерки (вклучувајќи, во еден случај, милијарда лири даночна казна) против критички медиумски групи и критички новинари: „во текот на последната деценија АКП изгради неформална, моќна, коалиција на партиски стопанственци и медиуми чии егзистенција зависи од политичкиот поредок што Ердоган го гради“.
Овие однесувања станале особено истакнати во 2013 година во контекст на турските медиуми кои известувале за протестите во паркот Гези. Би-Би-Си забележал дека иако некои медиуми се усогласени со АКП или се лично блиски со Ердоган, „''повеќето мејнстрим медиуми - како што се ТВ каналите за вести ХаберТурк и НТВ и големиот центристички дневен весник Милиет - не можат да ја иритираат владата бидејќи нивните сопственици понекогаш се потпираат на владината поддршка. Сите овие тежнееја да се оддалечат од покривање на демонстрациите. Неколку приватни медиуми беа пријавени дека се занимаваат со самоцензура поради политички притисоци. Локалните и претседателските избори во 2014 година го изложија обемот на пристрасно покривање од страна на провладините медиуми''“.
Директна контрола врз државните медиуми
Државната агенција Анадолу и Турската радио и телевизиска корпорација (ТРТ), исто така, биле критикувани од медиумите и опозициските партии, затоа што се повеќе и повеќе се однесуваат како гласноговорник на владејачката АКП, став што е целосно кршење на нивните барања како јавна институциите да известуваат и да ѝ служат на јавноста на објективен начин.
Во 2014 година, ТРТ, државната телевизија, како и државната агенција Анадолу, биле предмет на построги контроли. Дури и РТУК ја предупредила ТРТ за непропорционално покривање на АКП; Врховниот изборен одбор го казнил јавниот радиодифузен сервис затоа што воопшто не известувал за претседателските кандидати освен Ердоган, помеѓу 6 и 8 август. Набљудувачите на Советот на Европа објавиле загриженост за неправедната медиумска предност за актуелната владејачка партија.
Провладини „партизански медиуми“
Во текот на своето 12-годишно владеење, владејачката АКП постепено ја проширила својата контрола врз медиумите. Денес, бројни весници, ТВ канали и интернет портали, исто така наречени Yandaş Medya („Партизански медиуми“) или Havuz Medyası („Базен медиуми“) ја продолжуваат својата тешка провладина пропаганда. Неколку медиумски групи добиваат повластен третман во замена за уредувачка политика пријателска на АКП. Некои од овие медиумски организации биле купени од бизниси пријателски на АКП преку сомнителни средства и процеси.
Протечените телефонски повици меѓу високи функционери на АКП и стопанственци укажуваат на тоа дека владините функционери собирале пари од стопанственци со цел да создадат „партизански медиуми“ кои ќе ја поддржат владата на АКП по секоја цена. Произволните даночни казни се проценуваат за да ги принудат весниците во банкрот - по што тие се појавуваат, во сопственост на пријатели на претседателот. Според неодамнешната истрага на Блумберг, Ердоган принудил да го продаде некогашниот независен дневен весник Сабах на конзорциум од стопанственци предводен од неговиот зет.
Водечки про-АКП весници се Јени Шафак, Акит, Сабах, Стар, Таквим, Акшам, Турција, Гунеш и Милат, меѓу другите. Водечки про-АКП ТВ канали се Канал 7, 24, Улке ТВ, ТРТ, АТВ, А Хабер, 360 ТВ, ТВ Нет, НТВ, ТВ8 и Бејаз. Водечки провладини интернет портали се Хабер 7, Хабервактим и Ен Сон Хабер. Водечки про-АКП новински агенции се државната агенција Анадолу и новинската агенција Ихлас.
Директни притисоци и самоцензура на големите медиуми
Големите медиуми во Турција припаѓаат на одредена група влијателни стопанственци или холдинзи. Во речиси сите случаи, овие холдинг-компании заработуваат само мал дел од нивниот приход од нивните медиуми, при што најголемиот дел од профитот доаѓа од други интереси, како што се градежништвото, рударството, финансиите или енергијата. Затоа, медиумските групи обично практикуваат самоцензура за да ги заштитат своите пошироки деловни интереси.
На медиумите кои не се пријателски настроени кон АКП им се закануваат заплашување, инспекции и казни. Овие сопственици на медиумски групи се соочуваат со слични закани за нивните други бизниси. Сè поголем број колумнисти се отпуштени поради критикување на раководството на АКП.
Покрај цензурата што ја практикуваат провладините медиуми како Сабах, Јени Шафак и Стар, повеќето други весници, како што се Созџу, Заман, Милијет и Радикал се пријавени дека практикуваат самоцензура за да ги заштитат нивните деловни интереси, и користење на уделот на пазарот (65% од вкупните весници што се продаваат дневно во Турција наспроти провладините медиуми ) за да се избегне одмаздничка акција од страна на владата на АКП на Реџеп Тајип Ердоган.
За време на периодот пред локалните избори во Турција во 2014 година, голем број телефонски повици помеѓу премиерот Ердоган и раководителите на медиумите биле објавени на интернет. Повеќето снимки биле помеѓу Ердоган и директорот на весникот и ТВ каналот Хабертурк, Фатих Сарач. На тие снимки може да се слушне дека Ердоган му се јавувал на Фатих Сарач кога бил несреќен поради некоја вест објавена во весникот или емитувана на телевизија. Тој барал Фатих Сарач да биде внимателен следниот пат или да ги цензурира одредени теми за кои не е задоволен. На друг протечен повик, Ердоган многу се вознемирил и се налутил поради вест објавена во весникот Милиет и остро реагира на Ердоган Демирорен, сопственик на весникот. Подоцна можело да се слушне дека Демирен е расплакан. За време на повикот меѓу Ердоган и главниот уредник на дневниот весник Стар Мустафа Каралиоглу, Ердоган го критикува Каралиоглу што му дозволил на Мехмет Алтан да продолжи да пишува такви критички мислења за говорот што премиерот го одржал неодамна. Во вториот разговор, се слуша како Ердоган го скара Каралиоглу поради неговото инсистирање да ја задржи Хидает Шефкатли Туксал, колумнистка во весникот и покрај нејзините критички изрази за него. Подоцна, и Алтан и Туксал добиле отказ од весникот Стар. Ердоган признал дека ги повикал раководителите на медиумите.
Прогонство на новинари и затворање медиуми
Седиштето на истражното списание Нокта, кое оттогаш било затворено поради воени притисоци, било претресено од полицијата во април 2007 година, по објавувањето на написи во кои се испитувале наводните врски меѓу Канцеларијата на началникот на Генералштабот и некои невладини организации со официјално цивилни антивладини собири. Списанието, исто така, дало детали за воените црни листи на новинари, како и два планови за воен удар, од пензионирани генерали, со цел да се собори владата на АКП во 2004 година. Нокта, исто така, открила воени акредитации за органите на печатот, одлучувајќи кому војската треба да обезбеди информации. АСлпер Ѓомуш се соочил со можна затворска казна од над шест години, за објавување на извадоци од наводниот весник на поморскиот командант Орнек во изданието на списанието од 29 март 2007 година. Новинарот на Нокта, Ахмет Шик, и експертот за одбрана, новинарката Лале Сарибрахимоглу, исто така биле обвинети на 7 мај 2007 година, според член 301 за „навреда на вооружените сили“ во врска со интервјуто што Шик го направил со Сариибрахимоглу.
Отстранување канали од телевизиски сателити контролирани од владата
Турксат е единствениот комуникациски сателитски оператор во Турција. Постоеле тврдења дека телевизиските канали кои ја критикуваат партијата АКП и претседателот Ердоган се отстранети од инфраструктурата на Турксат и дека во извршниот одбор на Турксат доминираат личности кои го поддржуваат Ердоган.
Во октомври 2015 година се појавило видео снимка од разговор на 2 февруари 2015 година помеѓу Мустафа Варанк, советник на претседателот Ердоган и член на одборот на Турксат, и некои новинари во кои Варанк наведува дека го повикал Турксат да се откаже од одредени ТВ канали бидејќи „тие емитуваат извештаи кои му штетат на престижот на владата“. Подоцна истата година, телевизиските канали Ирмак ТВ, Бугун ТВ и Каналтурк, познати по нивниот критички став против владата, биле известени од Турксат дека нивните договори нема да бидат обновени од ноември 2015 година и им било кажано да ги отстранат своите платформи од инфраструктурата на Турксат.
Турксат ги исфрли ТВ каналите кои ја критикуваат владата од својата платформа во ноември 2015 година. Емитувањето на телевизиските станици - вклучително и Самањолу ТВ, Мехтап ТВ, С Хабер и Радио Цихан - кои се критички настроени кон владејачката влада на АКП биле прекинати од Турксат поради „законска обврска“ по наредба на обвинителство, поради сомнение дека каналите поддржуваат терористичка организација. Меѓу отстранетите ТВ и радио станици биле и Саманјолу Европа, ТВ Ебру, ТВ Мехтап, Саманјолу Хабер, ТВ Ирмак, ТВ Јумурџак, ТВ Дунјам ТВ МЦ, Саманјолу Африка, Туна Шопинг, ФК Бурч, Радио Саманјолу Хабер, Радио Махтап и Радио Џихан.
Критичните ТВ канали Бугун и Каналтурк, кои биле запленети со потег инициран од владата во октомври 2015 година, исто така биле исфрлени од Турксат во ноември 2015 година.
Во март 2016 година, од Турксат биле отстранети и двата ТВ канали од другите крила на политиката, имено, турскиот националистички Бенгутурк и курдската националистичка ТВ ИМЦ.
На 25 септември 2017 година, Турција одлучила да го отстрани радиодифузерот Рудав, кој е поврзан со Курдистанскиот регион, од неговото сателитско емитување на истиот ден кога се гласало за референдумот за независност во КРГ.
Цензура на медиумите
Цензурата на чувствителните теми во Турција се случува и онлајн и офлајн. Курдските прашања, ерменскиот геноцид, како и темите контроверзни за исламот или турската држава често се цензурирани. Извршувањето останува произволно и непредвидливо. Исто така, клеветата на шефот на државата е криминална одредба која се повеќе се користи за цензурирање на критичките гласови во Турција.
Во Светскиот индекс за слобода на печатот на „Репортери без граници“ за 2018 година, Турција е рангирана на 157 место од 178 земји. Ситуацијата за слободно изразување отсекогаш била проблематична во Турција. Ситуацијата драматично се влошиЛА по протестите на Гези во 2013 година, достигнувајќи го својот врв по обидот за државен удар на 15 јули 2016 година. Од тој момент, вонредната состојба е на сила, десетици илјади новинари, академици, јавни службеници и интелектуалци биле уапсени или обвинети, главно за терористички обвиненија, понекогаш по некоја нивна изјава или пишување.
Извештајот на комесарот за човекови права на Советот на Европа за слободата на изразување и слободата на медиумите во Турција, по неговите посети на Турција во 2016 година, истакнал дека прекршувањето на слободата на изразување во Турција создало изразен застрашувачки ефект, кој се манифестира во самоцензура и меѓу преостанатите медиуми и меѓу обичните граѓани. Дополнително, комесарот напишал дека главната пречка за подобрување на состојбата на слободата на изразување и слободата на медиумите во Турција е недостатокот на политичка волја и за признавање и за решавање на ваквите проблеми.
Пријавување забрани и замолчени наредби
Во 2017 година, комесарот за човекови права на Советот на Европа забележал дека во однос на судското вознемирување кое ја ограничува слободата на изразување, главните прашања се состојат во :
До 18 јануари 2017 година, повеќе од 150 медиуми биле затворени и нивните средства биле ликвидирани со владини декрети. Според итен декрет бр. 687 од 9 февруари 2017 година, турскиот Фонд за осигурување на штедни влогови (TMSF) станал овластен да продава компании запленети од државата преку назначување управници .Исто така, преку употреба на итни декрети - како бр. 668 (27.07.2016), 675 (29.10.2016) и 677 (22.11.2016), биле затворени 178 медиумски организации обвинети за терористичка припадност. До ноември 2016 година, дваесет и четири од овие затворени медиумски организации биле радио станици, дваесет и осум телевизии, осумдесет весници.
Во 2014 година, турските регулатори издале неколку забрани за известување за прашања од јавен интерес.
Во 2012 година, како дел од Третиот реформски пакет, сите претходни забрани за публикации биле откажани, освен ако не се обноват од суд - што се случило за повеќето левичарски и курдски публикации.
Академиците се исто така погодени од цензурата на владата. Во овој поглед, случајот со Академици за мир е особено релевантен : на 14 јануари 2016 година, 27 академици биле приведени на испрашување откако потпишале петиција со повеќе од други 1.000 луѓе кои бараат мир во југоисточниот дел на земјата, каде што има тековни насилни судири меѓу турската армија и ПКК.
Емитување
Во телевизиските преноси, сцените на кои се прикажува голотија, конзумирање алкохол, пушење, употреба на дрога, насилство и несоодветно прикажување на логото на дизајнерска облека, брендови на храна и пијалоци, како и уличните знаци на името на установата вообичаено се цензурирани со замаглување или отсекување области и сцени. Телевизиските канали, исто така, практикуваат самоцензура на преводи со цел да се избегнат високите казни од Врховниот совет за радио и телевизија. На пример, CNBC-e каналот обично го преведува зборот „геј“ како „маргинален“.
Државната агенција РТУК продолжува да наметнува голем број наредби за затворање на ТВ и радио станици со образложение дека тие направиле сепаратистички преноси.
Печат
Случај Озѓур Ѓундем (1993–2016): Озѓур Ѓундем е прокурдски и левичарски медиум со седиште во Истанбул. Од почетокот на 90-тите, весникот бил предмет на рации и правни дејствија, при што многу новинари биле уапсени, па дури и убиени. Весникот останал затворен од 1994 до 2011 година поради судски налог. Овие факти биле основа за случајот Озѓур Ѓундем против Турција пред ЕСЧП. На 16 август 2016 година, имало уште една рација на турската полиција во весникот и судот наредил негово привремено затворање поради „континуирано правење пропаганда за Курдистанската работничка партија (ПКК)“. Дваесет и четири новинари на биле уапсени и задржани во претпазлив притвор. Само во јули 2016 година, веб-страницата на Озѓур Ѓундем била блокирана двапати, прво на 1-ви, а потоа на 26-ти јули.
Интернет цензура
Режимот на цензура на Интернет во Турција се префрлил од „умерено“ на „сериозно“ кон крајот на 2016 година по серијата исклучувања на друштвените медиуми, регионалните прекини на Интернет и ограничувањата на алатките за заобиколување на VPN и Tor документирани од независното тело за набљудување на дигиталните права „TurkeyBlocks.org“. Месеци претходно, истражувачката група за човекови права „Фридом Хаус“ веќе го намалила својот поглед на слободата на интернет во земјата на „неслободен“, истакнувајќи во својот извештај дека проценката била направена пред дополнителни ограничувања по неуспешниот воен удар во јули.
Во однос на цензурата на Интернет, во Извештајот за слободата на медиумите и слободата на изразување во Турција од 2017 година, комесарот за човекови права на Советот на Европа открил:
Во претходните години, турската влада спровела правни и институционални реформи поттикнати од амбициите на земјата да стане членка на Европската Унија. Во исто време Турција ја покажала својата висока чувствителност на клевета и друга „несоодветна“ онлајн содржина, што резултирало со затворање на голем број локални и меѓународни мрежни места. Целиот интернет сообраќај поминува низ инфраструктурата на Турскиот телеком, овозможувајќи централизирана контрола врз онлајн содржината и олеснување на спроведувањето на одлуките за исклучување.
Во декември 2010 година, OpenNet Initiative, непартиска организација со седиште во Канада и Соединетите Американски Држави, која истражува, анализира и открива практики за филтрирање и надзор на Интернет, ја класифицирала интернет цензурата во Турција како селективна (трета најниска од четирите класификации) во политички, социјални и интернет алатки и не нашла докази за цензура во конфликтот/безбедносната област. Меѓутоа, исто така во 2010 година, „Репортери без граници“ ја додала Турција на својот список од 16 земји „под надзор“, велејќи:
Во јули 2010 година Здружението за алтернативна информатика организирала еден од првите и најголеми улични протести против цензурата на Интернет во Истанбул. Вториот протест се одржал во мај 2011 година со демонстрации во 30 градови во Турција.
Во својот извештај „Слобода на мрежата“ за 2016 година, „Фридом Хаус“ ѝ дал на Турција статус „слобода на мрежата“ на „неслободна“ велејќи дека:
Извештајот на Freedom on the Net за 2015 година, следел дека над 60.000 мрежни места остануваат блокирани во Турција и дека TIB блокирала 22.645 мрежни места без претходна судска наредба само во 2014 година. Twitter бил блокиран две недели, а YouTube два месеци во 2014 година. На 21 март 2014 година, пристапот на Твитер за турските корисници бил блокиран две недели во пресрет на локалните избори за да се спречи приливот на протечени прислушувани снимки на високи функционери што се појавиле на страницата, што го натерало премиерот Реџеп Тајип Ердоган да изјави дека ќе ја „искорне“ мрежата.
Во 11-тиот двогодишен извештај за транспарентност објавен на 19 септември 2017 година, Твитер објавил дека Турција е прва меѓу земјите од каде доаѓаат околу 90 проценти од барањата за отстранување содржини. Исто така, Турција поднела најголем обем на барања за отстранување на Твитер во 2014 2015 и 2016 година.
За време на чистките 2016-17, безбедната апликација за инстант пораки ByLock била обвинета од турската влада дека била користена првенствено од членовите на движењето Ѓулен, кое го класифицирале како терористичка организација, за време на неуспешниот пуч. Владата започнала истраги на над 23.000 граѓани за врски со Ѓулен, само врз основа на докази дека тие го преземале или користеле ByLock. Некои од овие истраги резултирале со апсење и притворање. Меѓутоа, во декември 2017 година, владата објавила дека ќе истражи 11.480 телефонски броеви кои биле лажно обвинети за врски со ByLockи Ѓулен, откако открила дека обвинувањата биле предизвикани од неповрзани апликации кои вградувале веб-светилник што укажува на Бајлок одвнатре. Налог за апсење бил издаден и против развивачот на една од овие апликации.
Според решението објавено во ''Т.Ц. Ресми Газет'' на 1 август 2019 година, давателите на онлајн медиумски услуги како што се Netflix, BluTV и Puhutv, кои емитуваат серии на Интернет, паднале под контрола на РТУК. По оваа одлука, платформите за дигитално емитување биле обврзани да добијат дозвола за емитување за да продолжат со емитување. Со одлуката, администрацијата на РТУК прецизирала дека прекршувањето на правилата за емитување може да резултира со санкции за радиодифузерите.
На 1 јули 2020 година, во изјава дадена до членовите на неговата партија, Ердоган најавил дека владата ќе воведе нови мерки и регулативи за контрола или затворање на платформите на друштвените медиуми како YouTube, Twitter и Netflix. Преку овие нови мерки, од секоја компанија ќе се бара да назначи официјален претставник во земјата за да одговори на правните проблеми. Одлуката доаѓа откако голем број корисници на Твитер ја навредиле неговата ќерка Есра откако таа го родила своето четврто дете.
Правна рамка
Законот за Интернет бр. 5651 бил донесен во 2007 година, Турција со декларирана цел да ги заштити семејствата и малолетниците. Патот за неговото донесување бил трасиран по забраната наметната на Youtube.com во 2007 година, поради видео во кое се навредува основачот на Турската Република, Кемал Ататурк. Оттогаш, таквиот закон се спроведувал на рестриктивен начин, често предизвикувајќи епизоди на цензура против обичните граѓани, новинарите и медиумите. Поради оваа причина, експертите сметаат дека Законот бр. 5651 е особено контроверзен.
Законот за Интернет бр. 5651 забранува:
Мрежните места се исто така блокирани поради следниве причини:
Од амандманите од 2015 година, националната безбедност е исто така основа за широки забрани за пристап.
Одлуките за блокирање на мрежни места може да се обжалат, но обично само откако страницата е блокирана. Сепак, поради јавниот профил на најголемите веб-локации забранети и недостатокот на правни, технички или етички аргументи за оправдување на цензурата, блокираните страници често се достапни со помош на прокси или со менување на DNS сервери.
Во септември 2017 година, турскиот Врховен суд одлучил дека инсталирањето на ByLock, апликацијата за мобилни пораки, на телефонот е доволен доказ за да се осуди осомничениот како член на ФЕТО.
Блокирање на интернет страници
Мрежните места се блокирани за прекршување на интелектуална сопственост, особено за споделување датотеки и стриминг сајтови; за обезбедување пристап до материјал кој покажува или промовира сексуална експлоатација и злоупотреба на деца, непристојност, проституција или коцкање; за навреди кон Мустафа Кемал Ататурк, основачот на современа Турција; за известување вести за југоисточна Турција и курдските прашања; или кои клеветат поединци. Покрај широко распространето филтрирање, државните власти се проактивни во барањето бришење или отстранување на содржината на интернет. Imgur, Pastebin и TinyURL исто така биле блокирани во Турција.
Водечки случај во врска со интернет цензурата е Ахмет Јилдирим против Турција (2013), пред Европскиот суд за човекови права (ЕСЧП) : тој се однесува на Законот за Интернет бр. 5651 и блокирањето на „Google Sites“, клевета, употреба на несразмерни мерки и потребата од ограничувања да бидат пропишани со закон.
Во 2019 година, според активистите, повеќе од 61.000 мрежни еста биле блокирани во Турција, а повеќе од 5.500 статии забранети. Покрај тоа, многу страници за вести морале да ги отстранат своите написи за да избегнат забрана на нивните услуги во земјата.
Некои други случаи на блокирање на интернет страници се следниве: