cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дупјачани
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Долнени од 1955 година.
Во периодот 1950-1955, селото било седиште на истоимената општина.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 1458 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 102 гласачи.
Иселеништво
Се знае за следните постари иселени родови и семејства од ова село. Митковци и Пецевци иселени се во Горно Село. Клацковци и Големковци иселени се во Мажучиште. Ќуфтевци иселени се во Селце. Има и неколку семејства иселени во Прилеп.
Liceida
Liceida е еден од петте редови на лигави габи од класата миксомицети. Вклучува околу 90 видови, од кои некои се распространети насекаде во светот.
Одлики и екологија
Лицеидите образуваат едноставни плодни тела. Отсуствува вистински капилициум, а нема ни колумела ни траги од калцификација. Само кај родовите Kelleromyxa и Listerella се забележуваат нишки од капилициум. Некои видови (на пример, Enteridium spp.) поседуваат псевдокапилициум. Повеќето видови се светло обоени со темно-маслинкаст споров прашок.
Александар Станковиќ
Александар Станковиќ може да се однесува на:
Константинос Гарефис
Константинос Гарефис (Κωνσταντίνος Γαρέφης), е андартски капетан, деец на Елиномакедонскиот комитет и учесник во Борбата за Македонија.
Биография
Константинос Гарефис е роден 1874 година во Милиес на планината Пелион.
Во 1905 станал заменик на андартскиот капетан Константинос Мазаракис кој десјтвувал во планината Каракамен до Негуш. Поради меѓународниот притисок, Константинос Мазаракис како грчки офицер бил отстранет, а неговото место го зазел Герефис.
Константинос Гарефис во текот на овој напад на 24 август бил убиен.
Во 1922 година Црнешево, во чест на Константинос Гарефис било преименувано во Гарефи.
Јужнокорејски вон
Вон (корејски: 원) (симбол: ₩; ISO 4217: KRW, бројчен код: 410) е валута во Јужна Кореја. Еден вон е поделен на 100 јеони, како помала парична единица. Јеоните денес не се користат во платниот промет, туку само на курсните листи.
Потекло на поимот
Вонот е сроден со кинескиот јуан и јапонскиот јен. Сите три имиња произлегуваат од ханча називот 圓 (원), што значи „тркалезност“. Toj бил поделен на 100 јеони (хангул: 전; ханча: 钱; романизација: Jeon; Мекун-Рајшауер: Chon), што значи „пари“, а на ханча се однесува на стари бронзени и бакарни монети.
Историјат
Вонот се употребувал илјадници години. Во периодот додека Кореја била под јапонска власт тој бил заменет, по номинална вредност, со јенот, при што се нарекувал корејски јен.
Во 1945 година, по Втората светска војна, Кореја била поделена, што резултирало со две одделни валути наречени вон, и во Јужна и во Северна Кореја. Првиот јужнокорејски вон бил поделен на 100 јеони.
Јужнокорејскиот вон првично бил врзан за американскиот долар, по стапка од 15 ₩ = 1 долар. Потоа следувала серија на девалвации, а дел од нив се должеле на Корејската војна.
Банкноти
Во 1950 година била основана нова централна банка, (Банка на Кореја), која ги презела обврските на поранешната централна банка. Биле воведени банкноти (некои датирани во 1949 г.) во апоени од 5, 10 и 50 јеони, 100 и 1000 вони. Во 1952 година биле воведени банкноти од 500 ₩. Во 1953 година, била издадена серија на банкноти кои, иако имале деноминации во вони, всушност биле првите примероци на јужнокорејскиот хван.
Историјат
На 27 февруари 1980 година, биле направени напори да се воведе флуктуирачки курс, а конечно ваков курс бил воведен на 24 декември 1997 година, кога бил потпишан договор со Меѓународниот монетарен фонд. Набрзо потоа, вонот доживеал девалвација за речиси половина од својата вредност, како резултат од источноазиската финансиска криза.
Череплен
Череплен или Черепјан — село во Егејска Македонија, Република Грција.
Снежана Османли
Снежана Османли (моминско Станковиќ,, - , ) — една од најзначајните политички фигури на Македонија. Била долгогодишен шеф на кабинетот на претседателот Киро Глигоров. Таа била и еден од основачите на осигурителната компанија Еуролинк. Нејзин сопруг бил Томислав Османли, македонски сценарист, драматург, теоретичар на медиумите, писател, критичар, новинар и есеист.
Наводи
[http://inpress.com.mk/?p=10437 1. Промоција на монографијата „Снежана Османли – Жената која можеше да гледа и зад ридот“http://inpress.com.mk/?p=10437]
Мирославци
Мирославци е село во Егејска Македонија, Република Грција, Околија Костур.
Културно наследство на Македонија во Општина Росоман
Ова е список на градби прогласени за културно наследство на Македонија на подрачјето на Општина Росоман според евиденцијата во Регистарот на културно наследство на Управата за заштита на културното наследство на Македонија (УЗКН).
Марчишта (Костурско)
Марчишта (дијалектно: Марчишча; Κάτω Περιβόλι, Като Периволи; до 1926 г. Μάρτσιστα, Марциста ) — поранешно село во Костурско, Егејска Македонија, на територијата на денешната општина Рупишта од Костурскиот округ на Западна Македонија, Грција.
Базел III
Базел III претставува надополнување на Новата базелска спогодба со која се утврдуваат единствени меѓународни правила за регулација на банките.
Историјат
Врз основа на договорот постигнат на состанокот на Управното тело на Базелскиот комитет, одржан на 6 септември 2009 година, во декември истата година, Базелскиот комитет објавил консултативен документ со наслов „Зајакнување на отпорноста на банкарскиот сектор“ (Consultative Document: Strengthening the resilience of the banking sector) во кој понудил неколку предлози за зајакнување на капиталот и ликвидноста, со цел да обезбеди поотпорен банкарски систем:
Во текот на јавната расправа биле добиени коментари и забелешки од речиси 300 различни финансиски институции и организации, а Базелскиот комитет спроведол анализа за макроекономското влијание на предложената реформа. Врз основа на добиените коментари и извршената анализа, во јули 2010 година, Групата на гувернери на централните банки и раководители на супервизорските органи (The Group of Governors and Heads of Supervision) ја прифатила предложената реформа. Во ноември 2010 година, на самитот на Г-20 во Сеул се усвоила последната верзија на капиталната спогодба, позната како Базел III, а еден месец подоцна, таа била одобрена на состанокот на Базелскиот комитет
Содржина на Базел III
Базел III се состои од два документа: „Базел III: Глобална регулаторна рамка за поотпорни банки и банкарски системи“ (A global regulatory framework for more resilient banks and banking systems) и „Базел III: Глобална рамка за мерење и следење на ликвидносен ризик и стандарди за ликвидносен ризик“ (International framework for liquidity risk measurement, standards and monitoring). Со првиот документ била воведена стапката на задолженост која треба да служи како комплементарна мерка заедно со стапката на адекватност на капиталот. Исто така, биле воведени макропрудентни елементи во капиталната рамка, со цел да се намали ризикот од процикличност и поврзаност меѓу финансиските институции. Најпосле, во овој документ е содржана и времената рамка со роковите за имплементирање на капиталниот стандард Базел III. Вториот документ ги претставува реформите за зајакнување на ликвидноста на банките која била сериозно нарушена за време на Глобалната финансиска криза од 2008 година. Во декември 2010 година, Базелскиот комитет ги објави првите две хармонизирани ликвидносни стапки: стапката на покриеност на ликвидноста (Liquidity Coverage Ratio) и стапката на нето-стабилни извори на финансирање (Net Stable Funding Ratio). На 7 јануари 2013 година, Базелскиот комитет го објавил финалниот стандард за стапката на покриеност на ликвидноста наведен во документот „Стапка на покриеност на ликвидноста и алатки за следење на ризикот од неликвидност“ (The Liquidity Coverage Ratio and liquidity risk monitoring tools), а во јануари 2014 година го објавил консултативниот документ за стапката на нето стабилно финансирање, со наслов „Стапка на нето стабилно финансирање“ (Consultative Document: The Net Stable Funding Ratio).
Прв столб
Во првиот столб се направени неколку значајни промени:
Регулаторен капитал
Според Базел III, регулаторниот капитал се состои од две категории:
Притоа, минималното ниво на вкупниот основен капитал (Tier 1) е зголемено на 6% од активата пондерирана според ризиците при што редовниот основен капитал мора да биде најмалку 4,5%. Вкупниот капитал на банката (Tier 1 плус Tier 2) мора да изнесува најмалку 8% од активата пондерирана според ризиците. Оттука, според Базел III, основниот капитал (Tier 1) треба да сочинува најмалку 75% од вкупниот капитал, а дополнителниот (Tier 2) капитал само 25%. Во рамките на основниот капитал, поголем акцент е ставен на акционерскиот капитал (обичните акции и задржаната добивка), отколку на инструментите со должнички одлики. Минималниот однос меѓу редовниот основен капитал и активата пондерирана според ризиците е зголемена од 2% на 4,5%, а минималната стапка на основниот капитал (Tier 1) е зголемена од 4% на 6%, додека вкупната стапка на адекватност на капиталот остана непроменета (8%). Во споредба со Базел II, Базел III целосно ја исклучи категоријата дополнителен капитал (Tier 3 Capital), која ја сочинуваа инструментите за покривање само на пазарните ризици.
Aкционерскиот капитал (Common Equity Tier 1 Capital) е составен од следниве компоненти:
Во дополнителниот основен капитал (Additional Tier 1 capital) се вклучени следниве ставки:
Притоа, ставките од дополнителниот основен капитал треба да ги исполнува следните услови:
Во дополнителниот капитал (Tier 2 Capital) се вклучуваат:
Притоа, за еден инструмент да може да се вклучи во дополнителен капитал треба да исполни повеќе услови:
Заштитен слој за зачувување на капиталот
Дополнителниот износ за зачувување на капиталот може да се состои само од акционерски капитал (издавање акции и зголемување на задржаната добивка), при што мора да изнесува најмалку 2,5 % од активата пондерирана според ризиците. Доколку некоја банка падне под ова ниво на капитал, предвидени се ограничувања во однос на распределба на добивката на банката. Притоа, овие ограничувања зависат од нивото на редовниот основен капитал на банката. Ако банката има акционерски капитал помал од 7%, таа ќе мора да обезбеди дополнителен износ за зачувување на капиталот преку задржување на одреден процент од остварената добивка во првата наредна година. Ова значи дека во таков случај на банките им се забранети исплата на дивиденди, реоткуп на акции и исплата на бонуси за менаџментот и за вработените, или тоа можат да го направат само доколку го обезбедат потребниот капитал преку приватниот сектор.
Противцикличен заштитен слој на капиталот
Противцикличниот заштитен слој на капитал (countercyclical buffer) има за цел да ги заштити банките од идни потенцијални загуби кои би можеле да произлезат во периодите на рецесија, по периодот на прекумерна кредитна експанзија за кој се верува дека акумулира системски ризик. Овој вид дополнителен капитал може да се движи од 0 % - 2,5 % во однос на активата пондерирана според ризиците, во зависност од состојбите во кои се наоѓа националниот финансиски систем (висината ја утврдува секој национален супервизорски орган). Банките не се должни да издвојуваат ваков вид дополнителен капитал во текот на целиот економски циклус (како што е случајот со дополнителниот износ за зачувување на капиталот). Овој противцикличен заштитен слој на капиталот, банките можат да го користат во периодите на рецесија, а во тие услови националниот супервизор ја укинува обврската за исполнување на потребното ниво противцикличен капитал. За да им се даде на банките време на приспособување, обврската за издвојување на противцикличниот заштитен слој на капиталот централните банки треба да ја најават една година претходно. Со цел подетално да го објасни начинот на кој е замислено да функционира противцикличниот капитал, Базелскиот комитет во декември 2010 година издаде насоки за негова употреба. Противцикличниот капитал се издвојува над дополнителниот износ (заштитен слој) за зачувување на капиталот, а може да се состои единствено од акционерски капитал. Со Базел III е предвидено секоја земја членка на Базелскиот комитет да определи институција која ќе ја определува големината на противцикличниот заштитен слој на капитал.
Стапка на задолженост
Во јануари 2014 година бил објавен документот „Базел III рамка за стапката на задолженост и барања за обелоденување“ (Basel III leverage ratio framework and disclosure requirements) со кој била воведена едноставна, транспарентна стапка на задолженост, како дополнителна мерка на стапката на адекватноста на капиталот. Подоцна, во април 2016 година, Базелскиот комитет го објавил консултативниот документ „Измена и дополнување на Базел III рамката за стапката на задолженост“ (Consultative Document: Revisions to the Basel III leverage ratio framework). Стапката на задолженост (Leverage Ratio) е наменета за:
Стапката на задолженост претставува однос меѓу основниот капитал и вкупната изложеност на банката, пресметана како збир на сите билансни изложености, трансакции на финансирање на хартии од вредност (на пример, репо-трансакции и трансакции на позајмување на хартии од вредност), вложувања во деривативи и вонбилансни изложености. Минималното ниво на стапката на задолженост е 3%, а таа се пресметува како квартален просек од месечните состојби на капиталот и вкупната актива (билансна и вонбилансна). Под капитал за пресметката на стапката на задолженост се смета основниот капитал при што одбитните ставки од основниот капитал не се земаат предвид при пресметката. Во вкупна актива се вклучуваат ставките од активата, евидентирани во сметководството. Во однос на вонбилансната актива, направени се определени измени за неусловно отповикливите вонбилансни обврски, односно обврски кои банката може да ги откаже во секој момент. За нив е предвидено да имаат фактор на претворање од 10%. Изложеноста на банката се пресметува врз основа на сметководственото мерење.
Стапки на ликвидноста
Базел III не донесе значителни промени во Вториот столб на Базел II (Pillar 2). Внатрешниот процес за оценка на адекватноста на капиталот (Internal Capital Adequacy Assessment Process, ICAAP), воведен од страна на Базел II, беше надграден со проширување за ризикот од концентрација, репутацискиот ризик, вонбилансната изложеност и стрес-тестирањето.
Меѓутоа, со Базел III беа воведени два показатела за ликвидноста на банката:
Стапка на покриеност на ликвидноста
Целта на стапката на покриеност на ликвидноста е банката да одржува соодветно ниво на неоптоварени, висококвалитетни средства кои во кризни ситуации едноставно и брзо ќе ги претвори во готовина за да ги задоволи своите потреби за ликвидност во временски период од 30 дена под претпоставка на значително стрес-сценарио. Тоа сценарио претставува комбиниран специфичен (идиосинкратичен) шок и пазарен шок, кои би предизвикале:
Стапката на покриеност на ликвидноста се пресметува како однос меѓу две компоненти:
Врз таа основа, стапката на покриеност на ликвидноста (LCR) се пресметува според следнава формула:
LCR = Залиха на висококвалитетна ликвидна актива во стресни услови / Вкупни нето парични одливи во следните 30 календарски денови
Базел III бара стапката на покриеност на ликвидноста да биде поголема или еднаква на 100%, односно залихата на висококвалитетната ликвидна актива во стресни услови треба да биде најмалку иста како вкупните нето одливи во следните 30 календарски денови. Повеќето параметри од ликвидносните стандарди се меѓународно хармонизирани, меѓутоа може да се појават разлики во ликвидносниот третман во следниве случаи: стапката на одлив на депозити, потенцијални обврски за финансирање итн. Кога се пресметува стандардот на консолидирана основа, банкарската групација која се наоѓа надвор од матичната банка треба да ги применува параметрите за ликвидност донесени во домашната јурисдикција, со исклучок на параматерите што се однесуваат за депозитите на население и депозитите на малите и средни претпријатија. Ако банката не ги исполнува обврските за стапката на покриеноста на ликвидноста, таа мора до регулаторот да поднесе план со временска рамка за усогласување. Сè додека не е целосно усогласена, таа мора да го известува регулаторот на дневна основа. Редовно, банките треба да известуваат за овој показател еднаш месечно, но понекогаш регулаторот може да побара и почесто известување врз основа на состојбата во која се наоѓа банката. Регулаторот, исто така, може да бара институциите што имаат висок ликвидносен ризик во странска валута да даваат известување само за таа валута.
Залиха на висококвалитетна ликвидна актива
Покрај гореспоменатите одлики, сите средства во залихата на висококвалитетна актива треба да исполнат и некои оперативни барања:
Структурата на високоликвидната актива за целите на пресметка на стапката ја чинат два вида на актива:
Високоликвидната актива од нивото 1 ја сочинуваат следниве категории на средства:
Високоликвидната актива од нивото 2 ја сочинуваат средства структурирани во ниво 2А и ниво 2Б. Пазарната вредност на секоја ставка од нивото 2А подлежи на корективен фактор од 15%. Активата од нивото 2А ја сочинуваат следниве категории на средства:
Пазарната вредност на секоја ставка од нивото 2Б подлежи на поголем корективен фактор. Активата од Нивото 2Б ја сочинуваат следниве категории на средства:
Вкупни нето парични одливи во наредните 30 календарски денови
Вкупните нето парични одливи се дефинирани како разлика помеѓу вкупните очекувани парични одливи и вкупните парични приливи во наведеното стрес-сценарио во следните 30 календарски денови. Притоа, вкупните очекувани парични одливи се пресметуваат како производ на салдото на одливите на различните категории на обврски (билансни и вонбилансни), кои треба да се случат во наредните 30 дена, и стапките по кои се очекува да бидат повлечени или потрошени. Вкупните очекувани приливи се пресметуваат со множење на салдото на различни категории на побарувања со стапките по кои се очекува од нив да се движат во рамки на сценариото. Вкупните очекувани приливи се ограничени на 75 % од вкупните очекувани парични одливи, а тоа треба да обезбеди покриеност на одливите со најмалку 25 % висококвалитетна ликвидна актива. Очекуваните парични одливи се делат во четири категории:
Одредување на паричните приливи
Во ликвидносните приливи банката треба да ги вклучи само договорните, функционални парични приливи со преостаната рочност од 30 дена. Паричните приливите се делат во четири категории:
Стапка на нето-стабилни извори на финансирање
Стапка на нето стабилни извори на финансирање е втората квантитативна стапка за ликвидност која Базелскиот комитет ја разви за да се промовира среднорочното и долгорочното финансирање од страна на банките. Оваа мерка воспоставува минимално прифатлив износ на стабилно финансирање врз основа на ликвидносните одлики на средставата и активноста на банката за временски хоризонт од една година. Стапката на нето-стабилни извори на финансирање (NSFR) се дефинира како износ на расположливо стабилно финансирање во однос на потребниот износ за стабилно финансирање. Оваа стапка треба да биде поголема или еднаква на 100%:
NSFR = Расположлив износ за стабилно финансирање / Потребен износ за стабилно финансирање ≥ 100 %
Потребниот износ на средства за стабилно финансирање се пресметува со множење на износот на вредноста на активата што институцијата ја држи и финансира со адекватен унифициран фактор на потребно стабилно финансирање (Required Stable Funding Factor – RSF factor). Компонентите на потребниот износ на средства за стабилно финансирање, како и бараните фактори за мултипликација/претворање, се следниве:
Системски значајни банки
Како последица на финансиската криза од 2007-2008 година, Базелскиот комитет предложил методологија за определување на глобалните системски значајни банки и во 2013 година ја објавил крајната верзија на правилата за пресметка на потребниот капитал за овие банки. Притоа, глобалните системски значајни банки се групирани во неколку групи при што за секоја група е определен дополнителен капитал од нивото 1, и тоа: 1%, 1.5%, 2%, 2,5% и 3,5% од средствата пондерирани за ризикот. Списокот на глобалните системски значајни банки го објавува Одборот за финансиска стабилност еднаш годишно. На пример, во ноември 2014 година, списокот содржел 30 банки од кои 18 се наоѓале во категоријата со дополнителен капитал од 1%, шест биле во групата која треба да издвои дополнителен капитал од 1,5%, четири во групата со 2% и две банки во групата со 2,5%. Во ноември 2014 година, Одборот за финансиска стабилност ги објавил предлозите за мерење на вкупниот капацитет за апсорбирање на загубите на глобалните системски значајни банки. Предлогот бил изработен во соработка со Базелскиот комитет, а како одговор на барањето изнесено на самитот на Г-20 одржан во Санкт Петербург. Според тој предлог, вкупниот капитал (без браниците за капиталот) на глобалните системски значајни банки треба да изнесува меѓу 16% и 20% од средствата пондерирани за ризикот.
Динамика на примената на Базел III
Базелскиот комитет дефинирал различна временска рамка за остварувањето на повисокиот стандард за капиталот (заедно со стапката на задолженост) и за новиот ликвидносен стандард. Новите одредби од Базелската спогодба имаат определен период на усогласување, со цел да им се овозможи на банките да ги постигнат построгите стандарди преку задржување на добивка и постепено зголемување на капиталот. Притоа, со оваа временска рамка било предвидено од почетокот на 2014 година акционерскиот капитал да изнесува 4%, а основниот капитал 5,5%, додека од јануари 2015 година акционерскиот капитал да изнесува 4,5%, а основниот капитал 6%. Во однос на одбитните ставки, исто така, била предвидена одложена примена сè до јануари 2018 година. Посебна временска рамка била предвидена и за инструментите што биле издадени пред 12 септември 2010 година, кои повеќе не ги исполнуваат критериумите за вклучување во акционерскиот капитал или во останатите видови сопствени средства. За нив, почнувајќи од 1 јануари 2013 година, во период од десет години, постепено се исклучуваат инструментите кои не можат да бидат дел од сите останати елементи на сопствените средства, со исклучок на акционерскиот капитал. За инструментите кои не ги исполнуваат условите за вклучување во акционерскиот капитал не била предвидена временска динамика, туку тие биле исклучени веднаш, на 1 јануари 2013 година. Како исклучок биле наведени инструментите кои исполнуваат одредени критериуми за кои било предвидено да бидат постепено исклучени во период од 10 година. Делот од Базел III кој се однесува на заштитниот слој за зачувување на капиталот се применувал постепено, во периодот од 1 јануари 2016 година до 1 јануари 2019 година. Притоа било предвидено стапката на заштитниот слој за зачувување на капиталот да изнесува 0,625% на 1 јануари 2016 година, а потоа да се зголемува за 0,625% годишно, сè до 1 јануари 2019, со цел да се достигне стапката од 2,5%. Примената на противцикличниот капитал започнала на 1 јануари 2016 година, со целосна делотворност од 1 јануари 2019 година.
За да го согледа последиците од воведувањето на стапката на задолженост, во јануари 2011 година, Базелскиот комитет започнал процес на следење на движењето на стапката на задолженост, а во периодот од 2013 до 2017 година банките имале обврска за пресметка на стапката на задолженост со цел да се создаде база на податоци за остварените стапки на задолженост и нејзините компоненти. Конечната примена на оваа стапка започнала на 1 јануари 2018 година. Во однос со стапките на ликвидност, поради недоволното искуство со нив, Базелскиот комитет одлучил да го продолжи периодот на постепена примена на новиот ликвидносен стандард, особено на стапката на нето-стабилни извори на финансирање. Во 2011 година започнал периодот на следење на стапката на покриеност на ликвидноста, а римената на оваа стапка започнала на 1 јануари 2015 година. Притоа, минималната стапка била поставена на 60%, а потоа во период од пет години, со еднаков годишен раст од 10% годишно, банките имале обврска да се усогласат и да ја достигнат стапката од 100% на 1 јануари 2019 година. од друга страна, за стапката на нето-стабилни извори на финансирање бил предвиден подолг периодот на следење (шест години) и почеток на примена од 1 јануари 2018 година.
Примената на Базел III во ЕУ
Во 2010 година, Одборот на европските банкарски супервизори (CEBS) ја спроведол „Сеопфатната европска студија за квантитативното влијание EU-QIS“ (Comprehensive European quantitative impact study) на Базел III. Во анализата биле вклучени вкупно 246 банки од 21 земја-членка на CEBS. Од нив, 50 припаѓале во групата 1 (меѓународно активни банки со висина на основниот капитал над 3 милијарди евра), додека останатите 196 банки биле сместени во групата 2. Меѓутоа, само 33 банкиод групата 1 и 157 банки од групата 2 биле во можност да обезбедат квалитетни податоци за спровдување на анализата. Истражувањето покажало дека кај банките од првата група примената на Базел III би предизвикала намалување на вкупниот капитал од 14 % на 8,1 %, додека кај банките од втората група капиталот би се намалил од 13,1 % на 10,3 %.
Средно движење
Средно движење (означено со n) — аголна брзина потребна на телото да направи една орбита, притоа имајќи постојана брзина во кружна орбита која ја изминува за стото време како и при променлива брзина, кај елиптичната орбита на правото тело. Оваа замисла е подеднакво добра и за мали тела во орбита околу поголени, масивни тела или пак две тела со слична големина кои се вртат околу заедничко тежиште. Иако номинално е средна, и теориски така е во случајот на движење на две тела, во практиката средното движење не е типично просечно движење со текот а времето за орбитите на двете тела, штое приближност на претпоставката за проблемот на две тела. Станува збор за моменталната вредност која ги задоволува погорните услови пресметани од моменталните гравитациони и геометриски услови на постојано променливата, растроена орбита на телото.
Средното движење се користи како приближност за моменталната орбитална брзина за почетно пресметување на местоположбата на телото во орбитата, на пример, на збир од орбитални елементи. Оваа средна местоположба е прочистена од Кеплеровата равенка за да се добие правото движење.
Дефинирање
Ако времето потребно да се направи една орбита се означи со Т, и временска димензија. Средното движење е само една револуција поделена со ова време или:
Вредноста на средното движење зависи од условите на одредениот гравитационен систем. Во системите со поголема маса, телата ќе орбитираат побрзо, во согласност со Њутновиот закон за сеопфатна гравитација. Слично, телата кои се близу едно до друго ќе орбитираат побрзо.
Средно движење и Кеплерови закони
Третиот Кеплеров закон гласи,  квадратот на периодичното време е пропорционално со кубот на средното растојание, или:
каде a е големата полуоска или средното растојание, Т е орбиталниот период како што беше и погоре и μ е константа за секој посебен гравитационен систем.
Од погорната равенка сза средното движење, се добива
каде f е честотата. Претворајќи го f во радијани во единица време и изедначувајќи го со погореспоменатиот Трет Кеплеров закон,
кратејќи се добива,
што всушност е друга дефиниција за третиот Кеплеров закон. μ константата на пропорционалност, е гравитациониот параметар, дефинирана од масите на телата кои се земени предвид и гравитационата константа, G; Погледајте подолу. Поради тоа, f исто така се дефинира на следниот начин:
Со замена за средното движење со μ се добива:
каде M е масата на поголемото тело во системот и m е масата на помалото тело во системот.
Ова е целосната гравитациона деиниција на средното движење во проблемот на две тела. Честопати во небесната механика, првичното тело е многу поголемо од вторичните тела во системот, односно, M ≫ m. Под овие услови m станува неважно и третиот Кеплеров закон е приближно постојан за сите помали тела.
Вториот Кеплеров закон гласи, радиусвекторот од планетата до Сонцето опишува еднакви површини за еднакви временски интервали , или
за системот од две тела, каде dA⁄dt е стапката на временската промена на опишаната површина.
Ако dt = T, орбиталниот момент, површината која ќе се измине е површината на елипсата, dA = ab, каде a е големата полуоска и b е малата полуоска на елипсата. Следи:
Множејќи ја равенката со 2 се добива,
а средното движење е
и претставува константа како што се и: a, b и dA⁄dt во проблемот на две тела.
Средно движење и константи на движењето
Поради природата на проблемот на две тела во запазено гравитационо поле, две величини од движењето не се менуваат: аголниот момент и механичката енергија.
Првата константа, наречена специфичен аголен момент, може да се дефинира како
и со замена во погорната равенка за средното движење се добива:
разместувајќи ги и множејќи ги со 1⁄a2 се добива:
Од погоре, квадратот на средното движење n2 = μ⁄a3. Заменувајќи и распределувајќи, може да се изрази средното движење како:
каде −2 покажува дека ξ мора да се дефинира како бнегативен број, како што е вообичаено во небесната механика и астродинамиката.
Средното движење и гравитационите константи
Во небесната механика на Сончевиот Систем се користат две гравитациони константи: G,Њутновата константа и k Гаусовата гравитациона константа. Од погорните дефиниции, средното движење е:
Со нормализирање на деловите од оваа равенка и правејчи одредени претпоставки може да се поедностави, давајќи врска меѓу средното движење и константите.
Сведувајќи ја масата на Сонцето на еден, M = 1. Масите на планетите се многу помали, m ≪ M. Па така за секоја одредена планета:
и доколу исто така големата полуоска се изедначи со една астрономска единица,
Гаусовата гравитациона константа k = √G, па така, соред истите услови од погоре за која и да е планета се добива:
и повторно земајќи ја големата полуоска како една астрономска единица,
Средно движење и средна аномалија
Средното движење исто така го покажува чекорот на промена на средната аномалија, и може да се пресмета на следниот начин:
каде M1 и M0 се средните аномалии во одредени точки од времето и t е времето кое изминало меѓу тие две точки. M0 се однесува на средната аномалија во епоха и t е времето од епохата.
Равенки
Орбиталните параметри за Земјин сателит, како и средното движење се мерат како завртувања во еден ден. Во тој случај се запишува:
каде
За да се претворат радијаните во единца време во завртувања во единица ден, треба да се има предвид следново:
Од погоре, средното движење во радијани о единица време е:
па ѕака средното движење иразено во завртувања во ден е:
каде T е орбиталниот период, спомнат погоре.
NGC 907
Откривање
Телото е откриено на 20 октомври 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 907 е од видот SBd. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,6 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 907 има привидни димензии од 1,8' х 0,6'.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 23 м 1,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, - 20° 42' 41". Положбениот агол на објектот е во износ од 87°.
Александар Станковиќ (новинар)
Александар Станковиќ - Ацо (, -, ) — доајен на македонското повоено новинарство и поет. Негова ќерка е Снежана Османли (1954-2013), деловна дама и политичар.
Животопис
Станковиќ е роден во Битола, како најмало од четирите деца на Милета Станковиќ, предвоен финансов инспектор и Севастија Станковиќ (род. Сековска). По ослободувањето, како многу млад започнал да се занимава со поетска, а службено и со новинарска дејност. Тој е еден од генерацијата први македонски повоени писатели и поети со изразит лирски сензибилитет. Соработувал со првите македонски литературни списанија во кои се појавуваат негови книжевни творби. Песни објавувал во првите македонски книжевни списанија: „Нов ден“, „Иднина“, „Млада литература“, „Разгледи“, а пишувал и театарски осврти. Бил член на советот на Битолскиот народен театар.
Се усовршил како професионалец, активен новинар и дописник, а набрзо и како агилен раководител. Како новинар, работел во основачките состави на „Битолски весник“, дописник на Радио-Скопје, директор на Радио Битола, новинар на првото издание на списанието за литература и култура „Разгледи“. Александар Станковиќ е прв директор на Радио Битола.
По основањето на Телевизија Скопје во 1964 како искусен професионалец бил повикан да премине во Скопје за уредник на информативната програма, при што учествува во подготовката на првиот ТВ дневник на македонското телевизиско студио. Како уредник, познат е по сигурната и точна селекција на вестите и во дескот на дневната редакција на МТВ кадешто работи како исклучително оперативен уредник. Автор е на концептот на т.н. водителски ТВ дневник и е негов прв водител.
Зад себе оставил голем број необјавени поетски творби и прозни остварувања. Уредник на Дневната програма на Телевизија Скопје, потоа и директор за меѓународна размена на МТВ, позиција од која заминува во пензија. Бил член на раководството на МТВ и на ЈРТ. Починал набрзо по пензионирањето, во март 1993 година во Скопје.
Бранко Заревски
Бранко Заревски ( во —  во Скопје) ― бил македонски поет, критичар и публицист.
Животопис
Завршил средно образование. Основач, главен и одговорен уредник на „Единство“, орган на НОФ (1946). Работел како новинар и уредник во весникот „Нова Македонија“ и во Заедницата за издавачка дејност на „Нова Македонија“. Основач и главен уредник на неделните весници „Вечер“ и „Вечерен репортер“ и на ревијата „Журнал“, раководител на Заедницата за издавачка дејност. Најсестран македонски новинар што успешно ги негувал сите новинарски родови. Во помладите години пишувал поезија.
Бил бунтовник, репресиран и прогонуван од српската и бугарската полиција. Во песната „Кадро од животта“ (1940) во загрепското списание „Изрази“, говори за тегобите на македонскиот работник во услови на двојна потиснатост - експлоатација и великосрпски хегемонизам, а во „Нејќиме соништа“, објавена на македонски јазик во скопскиот весник „Наша реч“ (1940), го истакнува императивот од ангажиран однос на печатот, „чие место е во вителот на железната далга на животот и револуционерната борба“. Член на ДПМ од 1970 година. Сценарист е на документарниот филм Предизборни разговори.
Најголем дел од неговата надежна поезија не е зачувана, а преостанатиот дел е посмртно е објавен во списанието „Современост“, Скопје, бр. 6, 1979 година и во книгата на Блаже Ристовски Македонскиот стих 1900-1944, Скопје, кн. 1, 1980, стр. 320-345.
Учесник во НОБ (1942) во Србија, каде што е протеран од Бугарите.
Штерн–Герлахов експеримент
Штерн-Герлаховиот експеримент покажал дека просторната ориентација на моментот на импулс е квантувана. Така, се покажало дека атомскиот систем има вродени квантни својства. Во првобитниот експеримент, атомите на сребро биле испраќани преку просторно променливо магнетно поле, што ги пренасочиле пред да го погодат екранот на детекторот, како што е лизгачко стакло. Честичките со различен од нула магнетен момент се оттргнуваат од правата патека, заради градиентот на магнетното поле. Екранот открива дискретни точки на акумулација, наместо континуирана дистрибуција, благодарение на нивниот квантуван спин. Историски гледано, овој експеримент бил пресуден во убедувањето на физичарите за реалноста на квантувањето на моментот на импулс во сите размерни атомски системи.
Ликер
Ликер е сладок алкохолен пијалак често збогатен со вкус на овошје, тревка, зачин, семе, или некој друг извор на вкус. Зборот ликер потекнува од латинскиот -{liquifacere}- што значи "растворање" или "потопување", а се мисли на растворање на состојките кои му даваат вкус на ликерот. Поголемиот број ликери се слатки, но исто имаат висок процент на алкохол (помеѓу 15% и 40%), што ги вбројува во категорија на жестоки алкохолни пијалаци.
Примери на ликери:
Синапсиди
Синапсидите (науч. Synapsida, што значи "споен лак") се група на животни која ги вклучува цицачите и сите оние групи на животни кои се еволутивно поблиски до цицачите отколку до другите современи амниоти. Примитивните синапсиди најчесто се нарекуваат пеликосаури, додека понапредните цицачовидни синапсиди се нарекуваат терапсиди. Немамалиските членови се опишуваат како цицачовидни влекачи во класичната систематика, но во кладистичката терминологија се означуваат како „базални цицачи" или „протоцицачи". Синапсидите еволуирале од базалните амниоти и се една од двете главни групи од подоцнежните амниоти (при што другата се сауропсидите - влекачи и птици). Се разликуваат од останатите амниоти по тоа што имаат еден отвор (слепоочна јама, темпорална фенестра) на нивниот череп што се развила кај синапсидниот предок пред околу 324 милиони години, за време на доцниот карбон.
Синапсидите биле доминантните копнени животни во средниот и доцен перм. Како и со речиси сите тогаш постоечки групи, нивните бројност и разновидност биле значително редуцирани за време на пермското изумирање. Некои видови преживеале и во тријас, но архосаурите набрзо станале доминантни животни, при што неколку од немамалиските синапсиди го надминале тријас, иако имало преживеани видови и во креда. Но, тие ги вклучувале и праисториските предци на цицачите, па затоа синапсидите се сè уште современа класа на ‘рбетници. Синапсидите, денес (особено луѓето) повторно се доминантни копнени животни по надминувањето на птиците при К-Т изумирањето.
Синапсидите како поткласа на влекачи
Синапсидите најпрво биле дефинирани при крајот на 20 век како една од четирите главни поткласи на влекачи, сето тоа врз основа на нивните различни слепоочни отвори. Овие отвори во лицевата коска дозволиле прикачување за поголеми вилични мускули, а со тоа поефикасно загризување. За синапсидите се сметало дека биле линија на влекачи која довела до цицачите преку постепено еволуирање на мамалиски особини, па оттука доаѓа и името „цицачовидни влекачи" кое станало традиционален опис за сите немамалиски синапсиди.
„Цицачовидните влекачи"
Традиционалната класификација на синапсидите како влекачи е продолжена од страна на некои палеонтолози (на пример Carroll 1988, Colbert & Morales 2001) и во општата биологија. Во 1990-тите, овој пристап бил пропратен со кладистички според која единствени валидни групи се оние кои ги вклучуваат во себе заедничките предци и сите нивни потомци: овие се познати како монофилетски групи или клади. Бидејќи цицачите директно потекнале од синапсидите, тие се вклучени во Synapsida како клада, иако во формалните класификации цицачите се третираат како одделна класа која еволуирала од (парафилетички дефинираната група) Synapsida.
Милан Колак
Милан Колак (Крагуевац, 17 април 1993) е српски театарски, телевизиски и филмски глумец.
Биографија
Милан Колак е роден во Крагуевац на 17 април 1993 година. Дипломирал глума на Академијата за уметности во Нови Сад, во класата на професорот Никита Миливојевиќ, каде што подоцна и магистрирал. Ја добил наградата „Предраг Пеѓа Томановиќ“ што ја доделува Српскиот народен театар како најдобар во својата класа. За време на неговите студии, тој глумел во Енциклопедијата на изгубеното време, која имала премиера во Младинскиот театар во октомври 2015 година. Следната година ја добил улогата во претставата Елинг и Кјел Бјарне, за која е награден на фестивалот во Кестенбург во Бања Лука. од Кристина Бојаниќ и режија на Никола Завишиќ. Ја имал својата прва телевизиска улога во проектот Корени, каде играл еден од споредните ликови. Вниманието на филмската публика го привлекол со улогата на војникот Маринко Спасојевиќ во Крал Петар Први, во режија на Петар Ристовски,  добивајќи ја наградата за најдобар дебитант на Фестивалот на филмски глумечки средби, во Ниш, 2019 година. Според тој филм, серијата подоцна била прикажана на Српската радио и телевизија. Со неговата колешка Лора Ѓуровиќ, тој ја водел вечерната програма на Филмскиот фестивал во Равно Село 2019 година, додека следната година се појавил во третата сезона на телевизиската серија Ургентни центар. Во филмот за пејачот Тома Здравковиќ тој се појавил во улогата на неговиот брат Новица.
Александар Вељанов
Александар Вељанов постана славен пеејќи во darkwave бендот Deine Lakaien кој го основа заедно со Ernst Horn во 1985.
Животопис
Александар Вељанов има живеено и работено во Берлин, Минхен и Лондон. Својата приватност внимателно ја чува од сите. Во интервјуата ретко зборува за својот приватен живот и за себе и неговиот датум на раѓање сѐ уште останува мистерија, но кажува дека е отприлика 10 години помлад од Ernst Horn (1949) (Der Tagesspiegel 2007).
Неговиот последен албум Porta Macedonia има обземено и преработено песни на иконската Македонска група Mizar.
Растенберг
Растенберг (Rastenberg) — мал град во округот Земерда, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Се наоѓа 22 километри источно од окружниот град Земерда и 23 километри североисточно од градот Вајмар.
Градски единици
Градот се состои од градското јадро, како и од местата Бахра, Ролдислебен, Ротенберга и Шафау.
Кон градското јадро припаѓа и населбата Финек. Населбата е сместена во северниот дел на градот.
Градски совет
Градскиот совет на Растенберг се состои од 14 членови.
Антверпен
Антверпен или Анверс (хол. Antwerpen, фр. Anvers) е општина во Белгија во регионот Фландрија во покрајната Антверпен. Се наоѓа на брегот на реката Шелда, 88 километри пред влевањето во Северно Море. Според проценките од 2007 година во општината живееле 466,203 жители. Антверпен е главен град на истоимената покрајна.
Растенберг
Градоначалник
Градоначалничка на градот Растенберг е Беатрикс Винтер од Заедно за Растенберг.
Збратимени градови
Растенберг е збратимен со следниве градови:
Антверпен
Антверпен е познат и како една од најголемите пристаништа во Европа, но и по обработката и трговијата со дијаманти. Стопански, Антверпен е прв град во Белгија.
Легенда за името на градот
Според легендата, градот го добил името по легендата за дивиот Антигон кој живеел покрај реката Шелда. Тој земал данок од нои кои сакале да пловат по реката. На оние кои одбивале да му платат тој им ги сечел рацете и ги фрлал во реката. Конечно, младиот херој Брабо ја отсекол раката на дивиот Антигон и ја фрлил во реката и од таму името Антверпен (хол. hand werpen - да фрлиш рака). Во градот се продаваат колачи во облик на рака, како сеќавање на оваа легенда.
Население
Според проценките од 2007 година во градот живееле 466,203 жители.
Култура
Антверпен е град во кој се створени многу познати уметници: Рубенс, Ван Дајк, Јакоб Јорданс, Јан Бројгел Постариот и Јан Бројгел Помладиот. Познати споменици и институции од културно значење за градот се: Опера, Рубенов Музеј, Богородичина катедрала, куќи во стилот на ар деко, Унивезитет и Академија на уметноста и други, додека зоолошката градина во Антверпен, од 1843 година е една од најстарите во светот.
Во Антверпен се одржани Летни олимписки игри во 1920 година.
Религија
Во Антверпен постои една од најголемите еврејски заедници во Европа. Правоверните Евреи ја сочинуваат четвртината од населението. Градот е седиште на римокатоличката бискупија.
Стопанство
Антверпен е второ пристаниште во Европа, по Ротердам, и петто во светот според количината на робата. Секоја година низ неа поминуваат повеќе од 150 милиони тони роба, од тоа повеќе од 40% во контејнери. Најмногу се транспортира железо, челик, овошје, дрвни производи, автомобили и шеќер. Антверпен е најголемиот центар на хемиска и петрохемиска индустрија во Европа. Севкупно, во градот работат околу 125,000 луѓе.
Антверпен е познат и како светски центар на трговија со дијаманти. Во него постојат околу 1500 претпријатија кои се занимаваат со преработна на дијаманти. Околу 70% од производството на дијамантите се продава во Антверпен.
NGC 5499
NGC 5499 — леќеста галаксија во соѕвездието Воловар, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 5499 се споменува и како UGC 9074, MCG 6-31-76, CGCG 191-60, IRAS 14086+3609.
Откривање
Телото е откриено на 13 мај 1882 година од страна на Едуар Жан Мари Стефан, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 31,5 см.
Астрономски податоци
Телото е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 14 ч 10 м 47,7 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, +35° 54' 49"". Положбениот агол на објектот е во износ од 150°.
Други поделби
Проучување на NGC 5499 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 50623. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 110; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2551. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 127.
Салаетин Билал
Салаетин Билал (, -, ) — македонски театарски, филмски и телевизиски глумец од турска националност.