cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фински јазик
Класификација
Финскиот е од групата на балтофински јазици од семејството на уралски јазици. Покрај финскиот, во оваа група е и естонскиот, како и неколку други мали балтички јазици. Финскиот покажува сродност со останатите уралски јазици:
Географска распространетост
Финскиот јазик воглавно се зборува во Финска, каде го зборуваат околу 5 милиони. Јазикот го зборува и финската емиграција, особено во Норвешка, Шведска, Русија, Естонија, САД, Бразил и Канада. Околу 90,37% од населението на Финска зборува фински. Остатокот зборува на шведски (5.42%), и некои од лапонските јазици.
Историја
Се смета дека Уралското семејство на јазици, од кои дел е и финскиот, имаат еден заеднички предок кој се именува како прауралски јазик, зборуван некаде помеѓу 8,000 и 2,000 п.н.е. (во зависност од различните проценки) во близина на планината Урал. Со текот на времето, прауралскиот се разделил на повеќе јазици, кои и самите продолжиле да се менуваат и да се оддалечуваат еден од друг, давајќи уште повеќе нови јазици. Еден од тие јазици е и прафинскиот јазик, од кој се развиле балтофинските јазици.
''Записот на брезова кора бр. 292'' од 13ти век од Новгород напишан со кирилица е најстариот пронајден запис на било кој балтофински јазик. Првиот пример на пишан фински е пронајден во еден германски патнички дневник кој датира од c. 1450 година: Mÿnna tachton gernast spuho sommen gelen Emÿna daÿda (современ фински: "Minä tahdon kernaasti puhua suomen kielen, [mutta] en minä taida;" македонски: "Навистина сакам да зборувам фински, [но] не можам"). Според овој дневник, ова се зборови на фински бискуп, чие име е непознато. Погрешната употреба на gelen (современ фински kielen) во акузатив, наместо kieltä во партитив, и отсуството на сврзникот mutta се типични за странските говорители на фински дури и денес. Во тоа време, повеќето свештеници во Финска зборувале на шведски јазик.
Димче Николески
Димче Николески (роден на {{роден на|13|јануари|1943} година во с. Косел, - починал на  година во ) — македонски композитор и музички критичар.
Животопис
Димче Николески релативно млад дошол во допир со музиката, но систематското образование го започнал дури по завршувањето на училиштето во Битола. Потоа се запишал на Педагошката академија во Скопје, а неговиот талент го забележал композиторот Властимир Николовски. Сакајќи да го продлабочи своето музичко образование тој се определил студиите по музика да ги продолжи во Белград, каде бил примен во класата на професорот Василије Мокрањац. Кај него и дипломирал во 1976 година.
По завршувањето на студиите се вработил во Радио Скопје, каде го поминал целиот работен век, сè до неговата смрт. Николески, како еден од поистакнатите претставници на генерацијата композитори што својата активност ја развиле главно во седумдесеттите и осумдесеттите години, и покрај краткиот живот го покажал својот творешки потенцијал во музичкото творештво и во сферите на музичката публицистика и во други подрачја на општествената активност. Како истакнат новинар, напишал стотици критики, и создал повеќе авторски емисии посветени на теми и личности од македонскиот музички живот. Реализирал и голем број документарни емисии. Во ова време ги остварил и своите највисоки композиторски дострели, Гудачки квартет (1969), Четири асоцијации на една народна песна (1988), Две бакрорези според Петко Дабески за глас, виолина и пијано (1989). Напишал и поголем број хорски композиции. Од покрупните форми единствени се Увертирата за оркестар (1975) и кантата за солисти, хор и оркестар „И бол и бес“ (1973).
Димче Николески главно се фокусирал на жанровите на камерната музика. Со низата публицистички трудови: критики, портрети, есеи, коментари и друго, со неговите авторски емисии емитувани на програмите на Македонското радио Николески станал промотор на македонското музичко творештво и музички просветител што дал голем придонес во градењето на музичката култура во Македонија.
Звонко Пекевски
Звонко Пекевски (р. ) — македонски политичар од редовите на СДСМ, кој е тековен градоначалник на Општина Берово. На функцијата стапил по локалните избори во 2017 година, кога победил во првиот круг со освоени 5.006 гласа. На Локалните избори кои се одржале на 17 октомври 2021 година, Пекевски како кандидат за градоначалник на Општина Берово од редовите на СДСМ победил во првиот круг на гласање со освоени 51,25% од гласовите
Личен живот
Звонко Пекевски е роден на 16 февруари 1974 година. Дипломирал на Економскиот факултет во Прилеп, дел од Битолскиот универзитет на статистичко кибернетичка насока.
Од 2001 до 2005 година работел како референт во Општина Берово, а од 2005 до 2017 година бил раководител на одделот за финансиски прашања.
Бад Бевензен
Градот претставува административно седиште на општинската заедница Бевензен-Ебшторф.
Местоположба
Бад Бевензен се наоѓа во источниот дел на Линебуршкото Поле на бреговите на реката Илменау. Источно од градот поминува Страничниот канал на Елба.
Градски единици
Кон градот припаѓаат и следниве села:
Историја
Во местото Јашторф, околу 3 километри јужно од јадрото на градот, постоеле гробишта од железно време кои го дале името на истоимената култура.
При подготовката за самитот Г20 во 2017 година, левичарски екстремисти подметнале пожар во градот.
Збратимени градови
Бад Бевензен е збратимен со следниве градови:
Метал
Метал (од metallum — рудник) или ковина — хемиски елемент кој брзо образува позитивни јони (катјони) и во својата структура има метални врски. Металите понекогаш се опишуваат како решетки од позитивни јони обиколени со облак од делокализирани електрони. Металите се едни од трите групи на елементи одликувани од нивните јонизациони и сврзувачки својства, заедно со металоидите и неметалите. Во периодниот систем е повлечена дијагонална линија од борот) (B) до полониумот (Po) за да ги одвои металите од неметалите. Елементите на оваа линија се металоиди, понекогаш нарекувани и полуметали; елементите долу налево се метали; елементите горе надесно се неметали.
Помодерна дефиниција за метали е онаа која вели дека тие имаат преклопени спроводнички ланци и валентни ланци во нивната електронска структура. Оваа дефиниција ја отвора категоријата за метални полимери и други органски метали кои се направени од истражувачите и употребени во високотехнолошки направи. Овие синтетички материјали често ја имаат карактеристичната сребрено-сива рефлективност на елементните метали.
Традиционалната дефиниција се фокусира на карактеристичните својства на металите. Тие обично се сјајни, свитливи, ковливи и добри спроводници на електрицитет, додека неметалите се обично кршливи (за цврстите неметали), немаат сјај и се изолатори.
Наоѓање
Неметалните елементи се пораспространети во природата отколку металните, но металите всушност сочинуваат поголем дел од периодниот систем. Некои добро познати метали се алуминиум, бакар, злато, железо, олово, сребро, титан, ураниум, цинк.
Хемиски својства
Металите обично се склони да создаваат катјони преку загуба на електрони. Тие реагираат со кислородот во воздухот и образуваат оксиди за најразлично времетраење (на пример, железото 'рѓосува со години, а калиумот согорува за неколку секунди). Алкалните метали реагираат најбрзо, а по нив се земноалкалните метали, кои се наоѓаат во најлевите две групи од периодниот систем. Транзитивните метали оксидираат за многу подолго време (како железото, бакарот, цинкот, никелот). Други, како паладиумот, платината и златото воопшто не реагираат со атмосферата. Некои метали образуваат препречен слој на оксид на нивната површина што не може да биде пробиен од натамошни кислородни молекули и како резултат на ова металите го задржуваат својот сјаен изглед и добра спроводливост за многу декади (како алуминиумот, некои видови на челик и титанот). Оксидите на металите се базни (во спротивност со оние неметалите, кои се кисели или неутрални). Исклучоци се главно оксидите со многу високи оксидациска состојба како што се CrO3, Mn2O7 и OsO4, кои имаат строго кисели реакции.
Боењето и анодирањето и обложување на металите се добри начини за спречување на нивната корозија. Сепак, пореактивен метал во електрохемиската низа мора да се избере за обложување, особено кога се очекува отцепување на облогата. Водата и двата метали образуваат електрохемиска ќелија и, ако облогата е помалку реактивна од основниот метал, облогата всушност прикажува корозија.
Физички својства
Традиционално, металите имаат одредени карактеристични физички својства: тие обично се сјајни (имаат "сјај"), имаат голема густина, ковливи се, обично имаат висока точка на топење, најчесто се цврсти и добро спроведуваат електричество и топлина. Како и да е, ова е главно поради меките, со мала густина и точка на топење метали кои се реактивни, и ретко се вбројуваат во нивната елементарна, метален облик. Металите добро го спроведуваат звукот, што значи дека тие се звучни.
Својствата на спроводливост се поради тоа што секој атом на металот е слабо прицврстен или воопшто неприцврстен за најнадворешните електрони (валентни електрони); како резултат на ова, валентните електрони образуваат некој вид на електронско море околу згуснатите јадрени катјони.
Легури
Легура е мешавина на два или повеќе елементи во цврст раствор во кој главна состојка е метал. Повеќето чисти метали се или премногу меки, кршливи или хемиски реактивни. Со комбинирањето на различни пропорции на метали како легури се изменуваат својствата на чистите метали за да се добијат посакуваните одлики. Целта на правење легури е да ги направи металите помалку кршливи, поцврсти, отпорни на корозија или, пак, да ја имаат посакуваната боја или сјај. Примери на легури се челик (кој се состои од мешавина на железо и јаглерод), месинг (бакар и цинк), бронза (бакар и калај) и дуралуминиум (алуминиум и бакар). Легурите кои се специјално дизајнирани за високотехнолошки апликации, како авионските мотори, можат да содржат повеќе од десет елементи.
Базен метал
Во хемијата, поимот базен метал се користи неформално за метал кој оксидира или кородира релативно лесно, и реагира најразлично со разредена хлороводородна киселина (HCl) за да образува водород. Примери за вакви метали се железото, никелот, оловото и цинкот. Бакарот се смета за базен метал бидејќи оксидира релативно лесно, иако не реагира со HCl. Најчесто се користи како замена за благороден метал.
Во алхемијата, базен метал бил чест и евтин метал (за разлика од драгоцените метали како златото и среброто). Долговремена цел на алхемичарите била трансмутацијата на базните метали во драгоцени метали.
Во нумизматиката, вредноста на монетите се цени главно според содржината на драгоцени метали во нив. Повеќето модерни валути се фиат валути, дозволувајќи монетите да се прават од базен метал.
Драгоцен метал
Хемиски, драгоцените метали се помалку реактивни од повеќето други елементи, имаат висок сјај и поголеми точки на топење отколку другите метали. Историски, драгоцените метали биле важни како валути, но сега се сметаат главно како инвестиции и индустриски артикли. Златото, среброто, платината и паладиумот имаат валутен код ISO 4217.
Најпознати драгоцени метали се златото и среброто. Додека и двата имаат индустриска употреба, тие се подобро познати по нивната употреба во уметноста, накитот и ковањето на монети. Други драгоцени метали се металите од платинската група: рутениум, родиум, паладиум, осмиум, иридиум и платина, од кои со платината се тргува најмногу. Плутониумот и ураниумот можат исто така што се вбројат во групата на драгоцените метали.
Побарувачката на драгоцените метали е предизвикана не само од нивната практична употреба, туку исто така и од нивната улога како инвестиции и артикли од вредност. Паладиумот од 14 јули 2006 е проценет на $324 USD од унца, односно малку под половината од цената на златото ($665 USD/унца), а платината е проценета двојно повеќе од златото - $1,247 USD/унца. Среброто во суштина е поевтино од овие метали ($11.47 USD/унца), сега на 1/49 од цената на златото, но често е традиционално сметано за драгоцен метал поради својата улога во ковањето и накитот.
Астрономија
Во специјализираната употреба на астрономијата и астрофизиката, поимот „метал“ обично се користи за секој елемент, освен водородот или хелиумот, и вклучува супстанци кои се хемиски неметали: неон, флуор и кислород. Бидејќи температурите на вселенските тела практично не дозволуваат цврста или течна агрегатна состојба, и малку нормална хемија може да постои на температури кои ги рушат речиси сите хемиски врски, поимот „метал“ се однесува на материјали кои резултираат од тројниот хелиум процес и се многу ретки отколку водородот и хелиумот во ѕвездите во главната секвенца.
Атина (појаснување)
Атина е главниот град на Грција. Видете Атина за градот, историја на Атина за детални историски информации за градот, и префектура Атина за информации за префектурата.
Патријарх на Москва и на сите Руси
Патријархот на Москва и на сите Руси (Патриарх Московский и всея Руси), исто така познат како патријарх на Москва и на цела Русија, е официјална титула на епископот во Москва, кој е примат на Руската православна црква. Честопати му претходи чесниот „Неговата Светост“. Додека како епархиски бискуп на Московската епархија тој има директно канонско овластување само над Москва, Патријархот има голем број црковно-административни овластувања во рамките и во согласност со повелбата на Руската православна црква. Патријаршијата е основана во Москва во 1589 година: првиот патријарх е Јов. Укината во 1721 година од Петар Велики, патријаршијата била обновена на 28 октомври (11 ноември) 1917 година, со одлука на Серускиот локален совет. Патријархот Кирил пристапил на оваа позиција на 1 февруари 2009 година.
Етимологија
Користени се различни варијации на титулата „Патријарх на Москва и на цела Русија“, „Патријарх на Москва и на сите големи и мали и Бела Русија“ и други. Модерната форма, „Патријархот на Москва и на сите Руси“, првично се користела во 1589 година (кога престолнината била издигната во патријаршија) до 1721 година (кога била укината од Петар Велики). Тековната верзија на титулата била обновена со почеток во 1917 година, додека не била суспендирана од советските власти во 1925 година, и откако била вратена на функцијата со изборот на митрополитот Сергиј за патријарх во 1943 година.
Црковна реформа на цар Петар I
По смртта на патријархот Адријан во 1700 година, Петар I не дозволил избор на нов патријарх; по 20 години основал Богословски колеџ, наскоро преименуван во Светиот Синод, кој, како јавно тело, дејствувал како општа црковна управа од 1721 до јануари 1918 година - императорот (до 2 март 1917 година) бил „последниот судија на овој одбор ". Во наредниот период, Синодот на црковните власти во Русија се сметал за институција на јавна администрација.
Реставрација
Патријархот на Руската православна црква бил обновен со одлука на Серускиот локален совет на 28 октомври (11 ноември) 1917 година. Првиот патријарх избран по реставрацијата бил Свети Тихон, митрополит московски.
Избор
Според Повелбата на Руската православна црква донесена во 2000 година, патријархот е доживотен мандат, а правото на судење на сменетиот патријарх, како и прашањето за неговото пензионирање, му припаѓаат на бискупскиот совет.
Помеѓу условите, Светиот синод на Руската православна црква го избира столчето од своите постојани членови на локум тените на патријаршискиот престол. „Не подоцна од шест месеци по ослободувањето на локум тените од патријаршискиот престол, и Светиот синод на локалниот совет ... ќе се состане за да избере нов патријарх на Москва и на сите држави“.
Кандидатот за патријарх мора да биде епископ на Руската православна црква, не помлад од 40 години, да има „високо теолошко образование, експертиза на епархиската администрација“.
Постапката за избор на патријарх на повелбата не беше детална, „носителот на место ја утврдува постапката за избор на Светиот синод“. Во 2011 година, Президиумот на Интерсоветското присуство го разгледа нацрт-документот „Постапката и критериумите за избор на патријархот на Москва и на цела Русија“ и одлучи да го испрати до епархијата за коментар и да ја објави дискусијата. Во 20 век, митрополитот Тихон за патријарх беше избран со ждрепка од тројцата претходно одобрени за кандидатите на Локалниот совет; помеѓу крутата државна контрола над работите на Руската православна црква Сергиј, Алексиј Први и Пимен беа избрани за неприкосновено отворено гласање за одобрување на владата.
Алексиј II бил избран за Локален совет во 1990 година со тајно гласање во првиот круг, на кој присуствуваа тројца кандидати одобрени од Бискупскиот совет претходно (а локалниот совет имал право да го додаде на списокот на нови кандидати), и втор - двајцата кандидати со најмногу гласови во првиот круг.
Кирил I бил избран на 27 јануари 2009 година од Локалниот совет на РПЦ (Помесни Собор од 2009 година) за патријарх на Москва и на сите Русија и примат на Руската православна црква, со 508 гласа од 700. Тој бил востоличен на 1 февруари 2009 година. Патријархот влегува во достоинството за време на специјалната церемонија на устоличување, што се одржува неколку дена по изборите.
Галичички езера
Галичички езера — група езера од ледничко потекло на и околу планината Галичица. Можат да се поделат на три вида: постојани, периодични и повремени езера. Постојани има 2 езера, 1 е периодично езеро, а бројот на повремените заезерувања тешко може да се утврди.
Постојани езера
Езерото Острово се наоѓа покрај јужниот крај на Охридското Езеро во близина на манастирот Св. Наум. Ова езеро спаѓа во типот на лагуни, кое е издвоено како посебен поттип на крајбрежно-изворско езеро. Ова езеро е создадено со снижувањето на нивото на Охридското Езеро, при што некогашното заливче под дејството на брановите постепено е затворено со крајбрежен бедем широк околу 10 м. Езерото е долго 220 м, широко 140 м, а најголемата длабочина му изнесува 3,5 м. Помеѓу езерото Острово и Охридското Езеро постои краток површински водотек со должина од 12 м. Со вода се храни од изворите Св. Наум (коишто народот ги нарекува Изворите на Црн Дрим), односно, од 18 крајбрежни и 30 сублакустриски (подводни) извори чијашто вкупна максимална издашност изнесува 11 м3/s. Во езерото се наоѓаат два острова, од коишто помалиот се користи како ресторан, а поголемиот е целосно обраснат со шума. Во август 2004 година температурата на водата на крајбрежните извори се движела од 10,7-11,5 °C, а pH вредноста се движела од 6,9-7,1, во најголем дел 7,0. Температурата на водата во средишниот дел изнесувала 11,6 °C, pH вредноста 7,0, а на излезот од езерото температурата на водата изнесувала 11,8 °C, а pH вредноста 7,2. Езерото Острово во однос на Охридското Езеро се однесува како криптодепресија, бидејќи неговото ниво е повисоко од нивото на Охридското Езеро во просек за 0,56 м, додека дното во просек му е пониско за 2,94 м од нивото на водата во Охридското Езеро. Во минатото се правени многу обиди за да се утврди потеклото на водите во изворите Св. Наум. Претпоставките биле дека нивното потекло е од водите на Преспанското Езеро, кое што е повисоко за околу 160 м од Охридското Езеро, коишто понираат низ карстните масиви на Галичица во Мала Преспа на повеќе локации (Завир, Врагодупка и др.), па имало и обиди тоа да се докаже и со уфрлање на боја во понорите. Конечно во почетокот на 80тите од XX век, со примена на природни изотопи е докажано дека партиципацијата на Преспанското Езеро во водите на изворите кај Св. Наум е cca 42 % и претставува 25 % од вкупно дренираните преспански езерски води коишто понираат низ варовничките маси на Галичица. Езерото Острово претставува строго заштитена зона во рамките на националниот парк Галичица.
Стењското Езеро или Стењкото Блато се наоѓа кај селото Стење кај Преспанското Езеро. Спаѓа во видот на мочуришни езера. Од Преспанското Езеро е одделено со песочен бедем широк 100 м. Јаковљевиќ навел дека бедемот е долг 400–500 м, но според последните изтражувања, тој е многу подолг 1,5–2 км и го одделувал целиот Стењски Залив од Преспанското Езеро, а со засипување со нанос и поради спуштањето на нивото на Преспанското Езеро, од големата лагуна останал само нејзиниот најдлабок дел. Езерото има елиптична форма со правец на протегање северозапад-југоисток, со максимална должина од 618 м и максимална широчина од 393 м. Зафаќа површина од околу 20 ha која што во текот на годината варира, амаксималната длабочина му изнесува 3,5 м која што исто така варира. Во зависност од височината на нивото на Преспанското Езеро тоа е повремено се поврзува со истото. Последната комуникација на блатото со Преспанскто Езеро била во 1941-1942 година кога поради високиот водостој песочниот бедем бил прекинат. Денес поради ниското ниво на Преспанското Езеро (кое според официјалните податоци е -7,5 м под “0” кота) на патот којшто води по самиот срт на бедемот на суво е и цевката со пречник 300 mm која што е поставена за истекување на вишокот вода од блатото во влажните периоди. Во старите карти на НП “Галичица” истото е обележано како строго заштитена зона, но од пред неколку години со ревалоризацијата на строго заштитените зони во паркот, истото е избришано од строго заштитена зона (наводно поради изградба на туристички комплекс) и не се споменува воопшто во публикациите на паркот. Во мај 2004 година длабочината му изнесувала 1,5-2,5 м, температурата на водата 14,7 °C, а pH вредноста 6,1. Во најголем дел е обраснато со трска, шавар, жолта перуника и др.
Периодични езера
Завојското Езеро е формирано во изворишните делови на Рувче Река во теренот изграден од плочести варовници со рожнаци, кои се прекриени со делувијален нанос од метапесочници. Во средишниот дел се наоѓа мала вртача со пречник 50 sm и длабочина од 20 sm. Во сушниот дел од годината дното на езерото е обраснато со шамак. Според трагите од заезерувањето, утврдено е дека езерото е со должина од 41 м (во правец СЗ-ЈИ), максимална широчина од 28,8 м (во правец СЕ-ЈЗ) и длабочина од 30 sm. Површината на езерото во овие димензии изнесува околу 944,7 м2, а волуменот околу 283,4 м3. Во некои периоди од годината езерото делува како проточно, бидејќи низ него протекува повремениот водотек кој се спушта од падините јужно од него. Со вода се храни претежно од врнежите и стопениот снег, како и со вода од повремениот водотек на Рувче Река.
Повремени заезерувања
После топењето на снегот, карстните полиња на планина Галичица, особено Ѓафа и Суво Поле се поплавуваат, по кратко време водата се повлекува, а во вдлабнатините и во алувијалните вртачи по дното се формираат заезерувања. Ваквите заезерувања се најчести во карстното поле Ѓафа. До нивно формирање најчесто доаѓа поради неможноста на понорите по дната на алувијалните вртачи да ја примат сета вода која што се слева во нив. Голем број од ваквите заезерувања се искористени за изградба на микроакумулации, за коишто ќе стане збор нешто подоцна. Овие заезерувања не се целосно истражени и целосно евидентирани. Првото вакво заезерување се наоѓа веднаш после локвата Ѓафа, движејќи се кон југ, кој всушност претставува алувијална вртача со понор којшто не може целосно даја прими водата од стопениниот снег. При мојата посета на 02. 04. 2004 истото имаше кружен облик со должина 3,9 м, широчина 3,4 м, длабочината изнесуваше 0,8 м, но се забележуваа траги од поголемо заезерување со пречник околу 10– 11 м. Температурата на водата изнесуваше 16,3 °C, а pH вредноста 6,9. При мојата втора посета на 09. 04. 2004 г. водата беше целосно повлечена, а вртачата беше сува. Останатите локации се во близна на локвата Црвена Земја, помеѓу локвите Црвена Земја и Долна (кое што има специфичен бубрежест облик) и јужно од локвата Долна. Според кажувањето на Ристо Ламбески од с. Елшани, типично заезерување се формира во чиниестата алувијална вртача-понор во централниот дел на карстното поле Суво Поле. Имено снегот кој што се топи од околните падини на Суво Поле прави водотеци, од кои најголеми се оние од Бугарска Чука (1801 м) и од долината кај Мечкина Локва. Водите коишто се слеваат во вртачата прават заезерување, а поради понирањето водата во него постојано кружи. Вртачата е со пречник од 50 м и длабочина од 2,5 m, а истата месното население ја нарекува Црвена Земја (овде треба да се направи разлика со микроакумулацијата Црвена Земја во карстното поле Ѓафа). Поради специфичните климатски појави во последните 30-тина години, оваа појава не е забележана. Јужно од селото Илино, во месноста Влек се формира вакво повремено заезерување со пречник од 6–7 м кое што со вода се храни од дождовите и топењето на снеговите. за негово искористување во непосредна близина е изградено хранилиште за дивеч.
Вештачки езера
Во подножјето на планината Галичица се јавува само една мала акумулација, а додека за изградба се планирани уште две мали акумулации коишто би служеле за наводнување. За напојување на стоката во високопланинските делови на планината Галичица во 30тите години на XX век се изградени повеќе микроакумулации.
Мали акумулации
Малата акумулација Рудник или Езерце всушност претставува напуштен површински коп на јаглен. Создадено е во почетокот на 80-те години на XX век со експериментален коп на јаглен во плиоцените седименти од страна на текстилната фабрика “Преспатекс” – Ресен. Езерото има неправилна трапезоидна форма со должина 150 м, широчина 78 м, максимална длабочина од 16 м, при што зафаќа површина од околу 9 360 м2 и волумен од 149760 м3 вода. Во 2004 година температурата на водата изнесувала 18,4 °C, а pH вредноста 6,4-6,5. Во западниот дел е обраснато со трска. Водата од езерото се користи за наводнување и спортски риболов на крап, со којшто истото е порибено. Со вода се храни од изданот во којшто е всечено, како и со вода од врнежи.
Во сливот на Боунска Река се планира изградба на мала акумулација со височина од 18 м, широчина на круната од 3 м, должина 135 м и вкупна запремнина од 720 000 м3 вода од кои 546 000 м3 вода би била корисна вода, а 15 550 м3 вода како мртов простор. Водата од оваа акумулација во основа ќе се користи за наводнување на 270 ha земјоделски површини засадени со овоштарници, како и за добивање на електрична енергија, во одредени случаи за рибарство и други потреби. Во сливот на Источка Река исто така се планира изградба на мала акумулација, со височина на браната од 18 м, корисна зафатнина од 700 000 м3 вода. Водата од оваа акумулација ќе се користи за наводнување на 208 ha обработливи земјоделски површини, пред сè засадени со овоштарници и за други потреби.
Микроакумулации
Поради недостатокот на вода за напојување на стоката во високопланинските предели на Галичица, по директна наредба на Кралот на Југославија, во 30тите години на XX век се изградени поголем број на микроакумулации. Овде се напасувале преку 100 000 грла овци. Како локации се избрани местата каде што повремено се заезерувала водата по дната на карстните полиња, во скарстените речни долини, како и во поголемите вртачи. Истите се градени со наизменично редење на слоеви црвеница и волна и набивање со помош на коњи. При секое напојување стоката се пуштала низ локвите за дополнително да се набие подлогата, па така истите и се самоодржувале. Во текот на 50тите и 70тите години од XX век се извршени одредени санациони зафати, изградени се пумпи и бетонски водопоила. Но некои санациони зафати довеле и до нивно оштетување. Микроакумулациите на број ги има 23 од коишто 9 постојано имаат вода, 7 имаат периодично вода, а 7 имаат повремено или воопшто не држат вода. Од нив една е ѕидана, две се ѕидано-земјени, 4 се бетонирани (чијшто средиштен дел е во вид на бунар и имаат заштитен прстен од ѕидани камења), а останатите се земјени. Микроакумулациите народот ги нарекува локви. Подолунаведените локви се опишани во правец од север кон југ.
Молога
Молога (Молога) е река што тече низ територијата на Тверската, Новгородската и Вологдската област на северозапад од европскиот дел на Руската Федерација.
Се влева во северозападниот залив на вештачкото Рибинско Езеро, акумулација создадена со пренасочување на коритото на реката Волга во текот на 40-тите години на минатиот век. Припаѓа на басенот на реката Волга и Каспиското Езеро.
Физичко-географски одлики
Реката Молога го започнува својот тек во мочуришното подрачје во близина на селото Кључеваја на подрачјет на Максатишкиот реон во Тверската област. Во горните делови на потокот, се одликува со исклучително бавен проток и бројни меандри, а ширината на речното корито е помеѓу 10 и 20 метри. Првично, тече во северен правец, а потоа се врти на исток и југоисток. Во близина на градот Бежец, нејзините води се излеваат во огромна низина и формираат систем од неколку езера од типот на мочуришта, со ширина од 100 и 600 метри. Во тој дел од потокот, нејзините брегови се многу обраснати со мочурлива вегетација и има бројни речни острови.
Со изградбата на Рибинското езеро, целиот долен тек на реката Молога бил поплавен, а со тоа и должината на речното корито била скратена, од првичните 607 km на сегашните 456 km. Површината на сливното подрачје е 29.700 км2, а просечниот проток во зоната на устието е околу 237 m³/s (во средниот дел на протокот 60 m³/s). Реката е под мраз од средината на ноември до средината на април. Максималното ниво на водата е во пролет, а реката е на тоа ниво помеѓу 3 и 6 недели.
Најважните притоки се Ривица, Волчина, Кеза, Сарагожа, Кирва, Кобожа, Чагода (сите леви) и Остречина, Осењ и Ратиња (десно). Пред изградбата на Рибинското езеро, реката Сит се влевала во Молога.
На нејзините брегови се наоѓаат населбите Бежецк, Устјужна, Пестово, Весјегонск и Максатиха.
Госпоѓицата Скидери
Госпоѓицата Скидери (германски: Fräulein von Scuderi) — расказ (новела) на германскиот писател Ернест Теодор Хофман.
Содржина
Убедена дека девојката ја зборува вистината, госпоѓицата Скидери го посетува претседателот на судот, Ла Рењи, кој ѝ ги кажува доказите и околностите против Оливје. Таа бара средба со Оливје, но притоа се онесвестува, зашто го препознава момчето кое ѝ донел кутијата со накит. Неа ја посетува заповедникот на полицијата, Дегре, кој ѝ ја пренесува молбата на Оливје да разговара со неа. Госпоѓицата Скидери го прима Оливје и тој ѝ кажува дека е синот на Ана Гијо, девојката која своевремено ја одгледала како своја ќерка, а кога се родил Оливје, таа го негувала и го воспитувала и него. Тогаш, Оливје почнува да ја раскажува својата животна приказна: Неговото семејство се преселило во Женева, каде набргу умреле неговите родители, а тој работел како помошник кај некој златар, брзо напредувајќи во работата. По препорака на еден купувач, Оливје дошол во Париз, каде му станал помошник на Кардијак и се вљубил во неговата ќерка, а поради тоа, Кардијак го избркал од својот дом. Една ноќ, сосема случајно, Оливје открил дека Кардијак е таинствениот убиец кој сее страв низ градот и тогаш Кардијак повторно го примил во својот дом, а Оливје ја прифатил понудата воден од љубовта кон Мадлона. Кардијак чувствувал голема страст кон накитот што го изработувал и не можел да поднесе да се раздели од него. Тоа било причината што почнал да им го краде накитот на своите купувачи и да ги убива. Еднаш, во знак на благодарност и почит кон госпоѓицата Скидери, тој го натерал Оливје да ѝ го однесе најубавиот накит што го имал изработено, но подоцна му се појавила намерата да си го врати накитот назад. Оливје претчувствувал дека Кардијак ќе ја убие госпоѓицата Скидери и затоа се обидел да ја предупреди. И навистина, една ноќ, Кардијак тргнал кон домот на госпоѓицата Скидери, но патем налетал на еден офицер од кралската гарда и во борбата со него бил смртно ранет. Оливје го следел мајсторот и неговото рането тело го однел дома.
Осврт кон делото
„Госпоѓицата Скидери“ спаѓа во групата новели на Хофман чија тема се уметниците, зашто главниот лик е писателка на романи и поетеса. Ова дело е претставително за творештвото на Хофман, и тоа според тематиката, стилот и композицијата. Притоа, за разлика од бројни други негови дела, во „Госпоѓицата Скидери“ воопшто не се појавуваат духови или други натприродни суштества, но сепак, ниту ова дело не е лишено од страшни настани и атмосфера. Исто така, на посреден начин, во него авторот дава слика и на процесот на распаѓање на моралот на феудалното општество кон крајот на 17 век.
Тугра
Турга (طغرا) — краснописен монограм, печат или потпис на султан кој бил ставен на сите официјални документи и преписки. Исто така, тој бил врежан на неговиот печат и бил врежан на монетите ковани за време на неговото владеење. Биле создадени многу елаборирани украсени верзии за важни документи кои исто така биле уметнички дела во традицијата на османлиското осветлување, како што е примерот на Сулејман Величествениот во галеријата подолу.
Туграта била дизајнирана на почетокот на владеењето на султанот и била нацртана од дворскиот калиграф или нисанџи на пишани документи. Првата тугра му припаѓала на Орхан I (1284–1359), вториот владетел на Отоманското Царство и таа еволуирала сè додека не достигнала класична форма во туграта на султанот Сулејман Величествениот (1494–1566).
Визуелни елементи на тугра
Туграта има карактеристична форма, две јамки на левата страна, три вертикални линии во средината, наредени натписи на дното и две продолженија надесно. Секој од овие елементи има специфично значење, и заедно ја сочинуваат формата што е лесно препознатлива како тугра.
Вертикалните линии на врвот на туграта се нарекуваат туг, или држач за знаме. Формата слична на латинското S ја означуваат независноста. Линиите во форма на S се нарекуваат зулфе и тие, заедно со врвовите на тургата кои исто така гледаат надесно, означуваат дека ветровите дуваат од исток кон запад, традиционално движење на Османлиите.
Линиите десно од туграта се нарекуваат ханчер и означуваат меч, симбол на моќта.
Други тугги
Иако туграта во голема мерка се поистоветува со османлиските султани, тие понекогаш се користеле и во други држави, кај династијата Каџар, Сафавидите и Казанското ханство. Подоцна, тугите биле користени меѓу Татарите во Царска Русија. Познато е дека Могулското царство користело калиграфски симболи, заедно со Османлиите, „Туграта“ имала кружна форма со три точки на врвот, покрај калиграфскиот потпис на царот.
Исто така, белешките од авганистанската валута од 1919 до 1936 година имале и тугра. Пакистан имал банкнота со тугра од 1947 до 1974 година; и двете се присутни во Музејот на Државната банка во Карачи.
Пост-царски интерпретации
Постојат современи уметници на калиграфија кои денес ја користат карактеристичната форма на тугра. Примери се тугите на рускиот претседател Владимир Путин и Акихито, Царот на Јапонија, создадени од уметникот Владимир Попов.
Здравчи Камен
Здравчи Камен — рид и вулканско грло со висина од 844 м на левата долинска страна на Кратовска Река, јужно од с. Живалево. Се протега во правец северозапад-југоисток до с. Шлегово, во должина од 2,5 км, а широчината му изнесува 0,5-0,8 км. Грлото е изградено од андезитски карпи, кои при истиснување низ вулканскиот канал, добиле столбесто лачење. Околу некот се дебели напласти на туфови, кои се доста еродирани со речносоголувачките процеси.
Релјеф и структура
На источната страна Здравчи Камен длабоко е пресечен од Кратовска Река, а на западната — од Шлеговска Река. Крупните цврсти андезити, поради селективната ерозија, се издигаат во релјефот и на целата структура и даваат изглед на добро сочувана вулканска купа, со релативна височина од 300 м. Со механичко разорување, во андезитските карпи се изградени интересни соголени облици, особено остенци, чашки, стапалки и др. Во највисокиот дел се сочувани остатоци на езерска тераса од 780-800 м.
Список на добитници на Наградата АВНОЈ
Список на добитниците на Наградата „АВНОЈ“ – највисока државна награда на Социјалистичка Федеративна Република Југославија (СФРЈ), од нејзиното воведување во 1966 година до распадот на СФРЈ во 1990 година.
1966
Во 1966 година на чело на Одбороот за доделување на наградата бил Јосип Видмар, претседател на Словенечката академија на науките и уметностите, а наградите ги врачил Едвард Кардељ, тогашен претседател на Сојузното собрание. Добитници на Наградата АВНОЈ биле:
Пилав Тепе
Пилав Тепе — вулканска купа во клисурата на Маденска Река, десна притока на Крива Лакавица, на околу 12 км западно од Радовиш. Купите се во склоп на Дамјанско-бучимската палеовулканска област, која зафаќа површина од. Пилав Тепе е од десната страна на Маденска Река и има типичен конусест изглед, со истакнатост од околу 100-120 м и надморска височина од 566 м. Составена е од мошне цврсти, компактни андезити, што укажува на експлозивен вулканизам, кој е одреден како миоценски.
На падините на овој вулкански рид е сместено истоименото археолошко наоѓалиште, каде е откриена неолитска населба, како и градиште од римско време.
Плоча
На 1 км јужно од Пилав Тепе (41.61778°N, 22.31083°W) се наоѓа втората карактеристична вулканска купа во форма на нек, позната како Плоча. Истакнатоста ѝ е околу 150-200 м, а надморската височина изнесува 658 м. По состав е иста како Пилав Тепе, односно од компактни андезитски лави. Речиси од сите страни околу Плоча се наоѓаат напласти од пирокластичен материјал во облик на бречи и туфови, посебно на југоисточната страна кон с. Дамјан. Двете купи се пресечени со долината — клисурата на Маденска Река, поради што нивната истакнатост и релативна височина во квартерниот период е зголемена. Поради селективната ерозија, на Плоча има речиси вертикални карпести отсеци, кои во поново време се користат за алпинизам. Врвот на Плоча е мошне зарамнет, поради што го добила името.
Освен наведените, на 1 км источно од Пилав Тепе има уште едно конусно возвишение, кое најверојатно е паразитска купа на главниот вулкански центар.
Виенска Котлина
Виенска Котлина (Wiener Becken,, Viedenská kotlina) — котлина сместена меѓу Источните Алпи и Карпатите.
Географија
Од крајот на XII век почнале да се градат тврдините Нов Град во Виена и Хајнбург на југоисточниот и источниот раб како бедем против нападите на Унгарците од подолното течение на Дунав. Сепак, војската на кралот Матеја Корвин успеала да навлезе во котлината за време на Австриско-унгарската војна во 1485 г. и започнала опсада на Виена. Градот претрпел уште две опсади од Османлиите, од кои едната едната во 1529, а другата во 1683 г.
Подрачја
Делови:
Борската Низина и Хвојничките Ридови збирно се нарекуваат Загорска Низина.
Геологија
Геолошките образби на Виенската Котлина се низа седиментни слоеви наталожени за време на неогенот. Котлината настанала со механизам на растргнување, и раседот на кој таа лежи е сеизмички активен до денес. Позначајни земјотреси во котлината се оној во Карнунт кон средината на IV век и земјотресот во Нојленгбах од 1590 г.
Виртуелен свет
Виртуелен свет (анг. virtual world) е компјутерски симулирана околина со цел учесниците да имаат своја појава и да имаат интерактивни меѓусебни дејства со помош на Аватари. Појавата на учесниците најчесто е претставена во вид на 2D или 3D графичка претстава на хуманоиди (или други графички или текстуални аватари). Некои, но не сите, виртуелни светови овозможуваат создавање на повеќекратни кориснички сметки.
Светот кој е компјутерски симулиран има тенденција да биде сличен на реалниот свет, со законитости кои важат во реалниот свет, како што се на пример: гравитација, топографија, движења, акции во реално време и меѓусебна комуникација. Комуникацијата, сè до неодамна, се одвива во форма на размена на текст пораки, но во поново време на располагање е и говорна комуникација во реално време со користење на ГПИП (говор преку Интернет Протоколот) (анг. [[VOIP (Voice Over IP). Овој тип на виртуелен свет во денешно време најчесто се појавува во масовните on-line игри за повеќе играчи, Second Life, Activeworlds, Entropia Universe, The Sims Online, There, Red Light Center), а посебно во масовниte on-line игри за повеќе играчи со одредена улога како што се EverQuest, Ultima Online, Lineage, World of Warcraft, or Guild Wars.
Историја
Старите виртуелни светови не биле игри. Првите виртуелни светови кои се појавиле на Internet биле заедници и Соби за раговори (ang. chat room), а во некои од нив биле користени MUD (Multi-User Dungeon, Domain или Dimension) и MUSH (Multi-User Shared Hack, Habitat, Holodeck, или Hallucination) техники. На овој начин се правел обид да се создаваат ралични групи на аватари за виртуелна интеркција. Некои виртуелни светови допуштаат пристап то својата околина и овозможуваат создавање на содржини (згради, творби и други структури) но не овозможуваат создавање на автари.
Концепти на виртуелните светови
One perception of virtual worlds requires an online persistent world, active and available 24 hours a day and seven days a week, to qualify as a true virtual world. Although this is possible with smaller virtual worlds, especially those that are not actually online, no massively multiplayer game runs all day, every day. All the online games listed above include downtime for maintenance that is not included as time passing in the virtual world. While the interaction with other participants is done in real-time, time consistency is not always maintained in online virtual worlds. For example, EverQuest time passes faster than real-time despite using the same calendar and time units to present game time.
As virtual world is a fairly vague and inclusive term, the above can generally be divided along a spectrum ranging from:
Some would argue the MMO versions of RTS and FPS games are also virtual worlds if the world editors, such as GtkRadiant allow for open editing of the terrains if the "source file" for the terrain is shared. Emerging concepts include basing the terrain of such games on real satellite photos, such as those available through the Google Maps API or through a simple virtual geocaching of "easter eggs" on WikiMapia or similar mashups, where permitted.
Игри со еден играч
Many of these allow you to save the current state of this world instance to allow stopping and restarting the virtual world at a later date. (This can be done with some multiplayer environments as well.)
The virtual worlds found in video games are often split into discrete levels.
Во училиница
Некои учители и универзитетски професори ги имаат адаптирано виртуелните светови за потребите на образовниот процес. Едукаторите создаваат on-line заедница во која учениците можат да се најават и да имаат интерактивно во таа заедница. Во овие образовни виртуелни светови, учениците се користат со своите аватари за да ги решаваат своите задачи и да создаваат проекти кои се видливи за другите во виртуелниот свет. Пример, учениците во виртуелниот свет посетуваат места од интерес за нивниот предмет на проучување (архитектонски студија) како и предмети за градба на куќа (мебел, машини и сл.).
Во научна фантазија
The concept of a virtual world has become a popular fictional motif and setting in recent years, although science-fiction writers have been portraying similar ideas (for example, cyberspace) for decades. Among the most prominent virtual worlds in the literature is the ones written about by William Gibson (novelist). Virtual worlds were prominent in such movies and books as TRON, Neuromancer, The Lawnmower Man, Snow Crash, and Ghost in the Shell. There are many other examples of the virtual world; for example Lyoko in the French animated television series Code Lyoko.
Томас Хобс
Томас Хобс (англ. Thomas Hobbes, – ) — англиски политички филозоф, продолжувач и систематизатор на класичниот англиски емпиризам.
Животопис
Во својот долг живот, Хобс бил сведок на бурни настани во Англија: борбата меѓу парламентот и феудалните сили собрани околу кралот, свикувањето на „Долгиот парламент“ во 1640 година, граѓанската војна од 1642 до 1648 година, погубувањето на кралот Чарлс I во 1649 година и прогласувањето на републиката, диктатурата на Кромвел од 1653 до 1658 година и реставрацијата на монархијата во 1660 година. Притоа, во борбата на парламентот против кралот, тој се определил на страната на кралот и поради тоа, во 1640 година, морал да побегне во Франција. Но, по победата на револуцијата, тој ја застапувал тезата за помирување со буржоазијата, така што се разделил со ројалистите и во 1651 година се вратил во Англија, каде што наишол на поволен прием. По враќањето на монархијата, дворските и црковните кругови му замерувале за неговото претходно однесување, но кралот Чарлс II Стјуарт (кој бил негов ученик) се однесувал кон него со големо почитување (иако, иронично, го забранил печатењето на неговите книги).
Сепак, Хобс никогаш не се вклучил непосредно во политиката, туку цело време останал доследен на научната работа. По завршувањето на студиите во Оксфорд, тој стапил во служба кај баронот Кевендиш (Cavendish) од Хардвик (Hardwick), подоцна познат како Ерлот од Девоншир (Earl of Devonshire), каде работел како домашен учител и сопатник на неговиот син при патувањата. Притоа, тој имал можност во три наврати да патува низ Европа, и тоа: од 1610 до 1613 година, во 1629-1630 година и од 1634 до 1636 година. Овие патувања низ Франција и Италија извршиле големо влијание врз неговиот интелектуален развој, бидејќи таму Хобс запознал бројни истакнати филозофи, како: Гасенди, Галилеј, а можеби и Декарт. Исто така, Хобс му помагал на Бекон во преведувањето на неговите „Есеи“ на латински јазик, водел полемики со бискупот Брамал (Brahmall) за слободата на волјата и со математичарот Валис (Wallis), ја напишал историјата на „Долгиот парламент“, го превел целокупното творештво на Хомер на англиски јазик, напишал црквовна историја во стихови итн.
Философскиот систем на Хобс
Централното место во филозофијата на Хобс го зазема проблемот на методот на научното истражување. Во тој поглед, критички оценувајќи ги емпиристичкиот метод на Бекон, рационалистичкиот метод на Декарт и методите на математичко-физичките науки, Хобс настојувал да изврши синтеза на емпиризмот и рационализмот. Сепак, тој не останал само на прашањето на методот, туку изградил свој заокружен материјалистички филозофски систем.
Дефиниција и поделба на филозофијата
Според Хобс, филозофијата претставува „рационално спознание на последиците или појавите од нивните познати причини или извори и обратно, спознание на можните причини или извори од познатите последици“. Притоа, Хобс го прецизирал поимот „рационално спознавање“, истакнувајќи дека тоа не ги вклучува знаењето што почива на осетите и паметењето, ниту пак практичниот разум. Наспроти тоа, „рационалното спознавање“ претставува сметање, т.е. собирање и одземање. На пример, преку собирање на својствата „четириаголник“, „правоаголен“ и „со исти страни“ заклучуваме дека се работи за квадрат. Во продолжение, според Хобс, предмет на филозофијата е „секое тело чие произведување поимно го сфаќаме и кое во тој поглед можеме да го споредиме со другите тела; или исто така, кај кое се врши сложување или разложување, т.е. секое тело за чие произведување и за чии својства имаме спознание“. Во согласност со оваа дефиниција, Хобс смета дека предмет на филозофијата не претставува учењето за бога, за ангелите и другите измислени суштества кои не се тела, зашто тие можат да бидат само предмет на верувањето, а не на науката.