cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Горна Душегубица
Самоуправа и политика
Селото влегува во рамките на Општина Кичево, која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2013 година. Во периодот од 1996-2013 година, селото се наоѓало во некогашната Општина Другово.
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Кичево. Селото припаѓало на некогашната општина Кичево во периодот од 1955 до 1965 година.
Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 0761 според Државната изборна комисија, сместено во селскиот дом. Во ова избирачко место е опфатено и селото Долна Душегубица.
На локалните избори во 2017 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 10 гласачи. На референдумот во 2018 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 7 гласачи.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 8 гласачи.
Иселеништво
Од Душегубица имало често иселување на населението. Родот Поповци (2 к.) кон крајот на век преминало во мијачкото село Росоки. Поголеми иселувања имало по Втората светска војна, кога одредени домаќинства се преселиле во пониските кичевски села, како Извор, Другово и Староец. Родот Новевци (2 к.) во 1964 година се иселил во селото Степанци.
Горанци
Географска распределеност
Горанците живеат на територијата на областа Гора, која се наоѓа во денешните граници на Србија (Косово) со 19 села, Албанија со 10 села и во Македонија со 2 села. Според статистиките сега на Гора живеат 7.000 Горанци, додека во светски рамки нивниот број се движи до 60.000. до 13.000 Горанци поседуваат македонско државјанство.
Во Албанија и Македонија, Гораните немаат право официјално да се попишуваат како Горани.
Особености
Одликите на Горанците кои ги делат од останатите македонски муслимански групи се нивното самонарекување Горанци и нивниот јазик кој го нарекуваат нашински или нашенски односно нашки, а кој е дел од македонскиот јазик, односно горански дијалект. Друга главна одлика е силното влијание на старите христијански обичаи, кои и по неколку века на исламизација ги задржале и не ги заборавиле.
Религија
Сите Горанци се муслимани. Исламизирани се во текот на владеењето на Отоманското Царство на Балканот. Најголемиот притисок се забележува после 1690 година кога започнува поголема забележителна селба на јужнословенското население на балканските простори под притисок на Османлиите. Иако Горанците се муслимани, тие сепак ги задржале обичаите за прослава на најголемите христијански празници.
Најголем празник на Горанците е Ѓурѓовден. Тука најголем дел зазема култот на растителноста. Имено жените од селото уште во раните утрински часови одат во полињата и планините и собираат гранки од дрвата со кои после се китат дворовите, куќите и добитокот. Овој обичај е исто така забележан и во целиот полошки крај. Рано наутро се носат децата на ладните извори и се замиваат со вода и се протрлува лицето со насобраните гранки.
Најинтересно е тоа што Горанците го слават и Божиќ на свој начин. Тие на самиот ден готват пченка и потоа ја делат на соседите. Со гранки од брест се китат влезните врати и просториите каде што се чува добитокот. И на крајот се замесува божиќен колач во кој се става метална паричка и дака се дели помеѓу домашните. Кој ќе ја најде паричката, се смета дека ќе го следи цела година среќа. Овој обичај е потполно идентичен со православниот македонски божиќен обичај.
Исламизација
Со самиот факт дека целиот регион Гора е надостапен и ридско-планински, тука жителите имале тежок и сиромашен живот. Сиромаштија условувала на печалбарство, а отсуството на мажите било мета на арнаутските банди, особено на познатото племе Љумани, кое пустошело во регионот на Гора и Полог. Поради притисокот од Љуманите, а и од Турците населението постепено почнало да се исламизира. Првото поголемо исламизирање е забележано за време на големата селба на словенско население на Балканскиот Полуостров во XVII век. Последниот забележан христијанин е извесна Баба Божана која починала во 1856 година.
Постои и верзија дека Горанците пред исламизацијата биле Богомили и дека ги снашла истата судбина како Бошњаците, односно полесно потпаднале под налетот на менување на верата.
Асимилација
Од дамнешни времиња имало обиди да се асимилира горанското население. Во почетокот кога сѐ уште биле христијани, Србија ги сметала за Срби, кои зборуваат на специфичен српски дијалект. Со самата исламизација населението се присилувало да се изјавува како турско или албанско. Во денешно време на територијата на Косово, врз Горанците има невиден притисок да се албанизира, но и притисок од страна на Бошњаците да се прикажат за Бошњаци. Во последните години присутна е и бугарската пропаганда која се труди да ги прикаже како „Бугари“ кои живеат на Косово. Но кај Горанците е силен идентитетот и тие полека полека почнуваат да учат на својот мајчин јазик - македонски, кој владата на Косово го призна како јазик на кој ќе се школуваат горанските деца. Постојат и неколку македонски друштва и организации кои се трудат да го задржат населението на тие простори и да ја спречи асимилацијата и иселувањето.
Јазик
Повеќе во делот: Горански дијалект
Горанците зборуваат на македонски јазик, односно на горански дијалект кој е сличен со северозападните македонски дијалекти од Долни Полог. Поради исламизацијата и обидот да се асимилираат во нивниот јазик има голем број на Турцизми. Горанците во Македонија и на Косово пишуаваат на Кирилица, додека во Албанија на латиница. Но Мифтар Аџеми, кој е трговец од Призрен, а по потекло од селото Долно Љубине, Жупа измислил своја азбука која ја нарекол нашиница - азбука за нашенскиот јазик. Тој самиот, како и некои други интелектуалци од Косово, пишуваат проза  и поезија на горанскиот говор со таа азбука. Следува пример на позната горанска песна
Горанците денес
Погодени поради тешката ситуација на Косово последните години, Горанците масовно се иселуваат од своите вековни огништа. Главни причини се сиромаштијата и постојаниот притисок од Албанците на се асимилираат. Слична е состојбата и во албанскиот дел, каде поради непристапноста на теренот, животот на Горанците е невозможен во денешни услови. Поради тоа што во Република Македонија има само две села, не може да се даде пример за ситуацијата и со самиот факт што тие две села се скоро иселени и жителите живеат во Тетово.
Горанска дијаспора
Поради неразвиеноста на Гора и неможноста на луѓето да се вработат, тие често низ историјата оделе и одат на печалба. Најмногу иселени има во Централна Србија (претежно Белград: 3.340), Војводина (606), Република Македонија (претежно во западните делови), Италија и Турција, и бегалците од комунистичкиот режим од Албанија и Југославија во доцните 1940-ти кои се иселиле во САД (претежно Њујорк и Лос Анџелес).
Гудрун Дал
Гудрун Дал (родена на 3 април 1948 година во Енкедед, Шведска ) е шведски социјален антрополог. Таа пораснала во Стокхолм и Гетеборг. Од 1989 година е професор на Универзитетот во Стокхолм, и моментално е професор по емерита. Нејзините тековни истражувачки интереси лежат во „усните аргументи во работата на животната средина“.
Рудерсдорф (Германија)
Рудерсдорф (Rudersdorf) — село и поранешна општина во округот Земерда, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Од 1 јануари 2019 година претставува дел од општината Бутштет.
Географија
Елерслебен се наоѓа во источниот дел на Тириншката Котлина помеѓу Етерсберг и Фине.
Пошага
Пошага (Poşaga, Schwarzenthal) е општина, која се наоѓа во округот Алба, Романија и во која живеат 1.383 жители.
Космос-1795
Космос-1795 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 21 ноември 1986 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-1795 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 115,4 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1482 км, а најмалото на 1466.
Џордан Веб
Џордан Вестли Веб (роден на 24 март 1988) е канадски професионален фудбалски играч кој игра за „S.League“ клубот Хоганг Јунајтед, на позицијата крило.
Тој ја започнал својата кариера во Северна Америка, играјќи за клубовите на Кливленд, Спрингфилд и Торонто Линкс во „USL“ Премиер дивелопмент Лигата.
Jetairfly
Jetairfly е белгиска авиокопманија со седиште во Остенд, Белгија и центар на летови во Zaventem, Белгија. Официјално позната како TUI Airlines Belgium, своето има го смени во Jetairfly во ноември 2005.
10BASE2
10BASE2 (исто така познат како cheapernet, слаб Ethernet, thinnet, and thinwire) е варијанта на Ethernet, која користи тенок   коаксијален кабел (RG-58A/U или сличен, за разлика од подебелиот кабел RG-8 cable кој се користи кај  10BASE5 мрежите), кој завршува со BNC конектори. Од средината до крајот на 1980-тите години тоа беше доминантен 10 Mbit/s Ethernet стандард, но поради големата побарувачка за висока брзина на вмрежување, ниската цена на Категоријата 5 Ethernet кабли,популарноста на  802.11безжичните мрежи, и  10BASE2 и 10BASE5 сè повеќе и повеќе станувале застарени, но тие сè уште се користат.
Потекло на името
Името на 10BASE2 е изведено од неколку одлики на физичката средина. 10 доаѓа од максималната брзина на пренос од 10 Mbit/s (милиони бита во секунда).BASE означуваbaseband сиглал, а 2 наводно претставува максимална должина на сегмент од 200  метри, но всушност, може да достигне само до 185 метри. (IEEE направил заокружување од 185 на 200 ,па од овде произлегло името 10Base2).
Дизајн на мрежата
10BASE2 коаксијалните кабли имале максимална должина од 185 метри  (607 ft). Максималниот број на јазли кои може да бидат поврзани со 10BASE2 сегментот е ограничен на 30. Во 10BASE2 мрежата, секој сегмент од кабелот е поврзан со transceiver примопредавател) (кои обично се вградени во мрежниот адаптер) користејќи го BNC Т-конекторот, со еден сегмент поврзан со секој женски конектор на Т. Како што беше случај и со повеќето други магистрали со голема брзина и, Ethernet сегментите морало да  завршуваат со отпорник на секој крај. Секој крај на кабелот имал отпорник со 50 оми (Ω). Обично овој отпорник бил изграден со машки  BNC Неколку уреди како што се DEMPR и DESPR на  Digital биле вградени во терминатор(вграден завршеток) и така само можело да се користи еден физички крај на кабелот. Ако завршетокот недостасувал, или ако имало прекин во кабелот, тоа се одразувало на AC сигналот на магистралата. Овој сигнал не се  разликувал од судир, па ниту една комуникација не можела да се овозможи.
Краевите на кабелот имале метален ланец што служел за заземјување, но сепак многу луѓе никогаш не разбрале како правилно да направат заземјување ,што се однесувало на заземјување со двата краја на кабелот, а не само со едниот крај. Со текот на времето ,ова предизвикало многу проблеми при заземјувањето, што предизвика прекини на мрежата и / или неовластено преземање на податоци кога бранови на електрична енергија поминувале низ надворешниот штит на коаксијалниот кабел во текот на својот пат до земјата со најмал можен отпор.
При поврзување на 10BASE2 каблите, посебна грижа треба да се преземе за да се осигура дека каблите се правилно поврзани со сите Т-конектори, и дека соодветите краеви на каблите се инсталирани. Еден и само еден крај на кабелот мора да биде поврзан со земјата земјата преку жица. Лош контакт или лошо поврзување е особено тешко да се воочи, но преку  временско-доменскиот рефлектометар повеќето од можните проблеми ќе можат да бидат брзо пронајдени. Падот на било која точка од мрежното кабелско поврзување може да предизвика спречување на  сите комуникации. Поради оваа причина, 10BASE2 каблите можат да бидат тешки за одржување и често се заменувани со 10BASE-T, кои исто така, обезбедуваат добра надградба за 100BASE-TX. Алтернативната врска е овозможена со воведувањето на EAD-сокети.
Споредба со 10BASE-T
Присуството на многу додатоци во 10BASE2 кабелот исто така го прави многу подложен на случајни или злонамерни прекини. Имало комерцијални wallport / кабелски системи што тврделе дека можат да ги избегнат овие проблеми (како на пример SaferTap), но тие никогаш не успеале да се распространат, поради недостатокот на стандардизацијата.
10BASE2 системите имаат голем број на предности во однос на 10BASE-Т. Тие немаат потреба од 10BASE-T центар, па цената на хардверот е многу ниска, и поставувањето на мрежата може да биде особено лесно, бидејќи само една жица е потребно да работи, што може да биде овозможено од најблискиот компјутер. Овие одлики потврдуваат дека 10BASE2 е идеална за мала мрежа составена од две или три машини, или мрежа во дом, каде што лесно сокриените жици можат да бидат предност. За поголем комплекс како на пример кај канцелариска мрежа, тешкотиите за откривањето на слабата поврзаност ја прави 10BASE2 непрактична. За жал, кога повеќето домашни компјутерски мрежи станаа честа појава, форматот на 10BASE2 станал практично заменет. Впрочем, станува се потешко да се најде 10BASE2-компатибилни мрежни картички како посебна парчиња на опрема, како и интегрирани LAN контролори на матичните плочи кои немаат приклучок, иако основната нивна логика сепак може да биде присутна.
NGC 978A
NGC 978A — елиптична галаксија во соѕвездието Триаголник, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела. Објектот не претставува Дрееров објект. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 978A се споменува и како NGC 978, UGC 2057, MCG 5-7-16, CGCG 505-18, KCPG 71A.
Откривање
Објектот е откриен на 22 ноември 1827 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 978A е од видот E-S0. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,2 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 978A има привидни димензии од 1,3' х 1'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 2 ч 34 м 47 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 32° 50' 42". Положбениот агол на објектот е во износ од 62°.
Други поделби
Проучување на NGC 978A е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 9821. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 93; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 2328. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1301.
Сара Даниус
Сара Марија Даниус (5 април 1962 - 12 октомври 2019) — шведски литературен критичар и филозоф и научник за литература и естетика. Даниус била професор по естетика на Универзитетот во Содертерн, доцент по литература на Универзитетот во Упсала и професор по книжевна наука на Универзитетот во Стокхолм.
Даниус била член на Шведската академија и прва жена постојан секретар. Таа била една од централните фигури во полемиките во 2018 година што резултираше со откажување на Нобеловата награда за литература таа година и следственото преструктуирање на академијата.
Дилејн Ле Бас
Дилејн Ле Бас (родена 1965) била британски уметник од ромско потекло.
Биографија
Ле Бас изјавила за Травелерс' Тајмс дека „Всушност ми се допадна да одам на училиште што беше тешко бидејќи јас сум единствениот од петмина од нас што завршиле училиште. И тогаш имав идеи да одам на Уметнички колеџ“. Таа рекла дека до почетокот на училиштето била заштитена од тоа колку расисти можат да бидат луѓето кон луѓето од циганите.
Дилејн Ле Бас опширно ја покажала својата уметност и во ОК и на меѓународно ниво, вклучително и на Меѓународниот фестивал за единствена уметност, Рокевер, Франција; Американскиот музеј за визионерска уметност во Балтимор, САД, галерија на транзиција и биеналето во Прага во 2005 и 2007 година. Во јуни 2007 година нејзината работа била вклучена во првиот ромски павилјон на Венециското биенале во 2007 година. Учествувала на биеналето во Прага лето 2007 година. Ле Бас учествувала на Тркалезна МАСА: 9-то биенале во Гвангжу, кое се одржало од 7 септември до 11 ноември 2012 година во Гвангжу, Кореја.
Ле Бас имала неколку самостојни изложби, вклучувајќи ја и „Соба“ во галеријата Транзиција во Лондон; „Куќата на кралицата ЏуЏу“ во Галеријата Гити Нурбакш, Берлин и во Галеријата Соња Росо, Торино. Нејзината работа била наречена „сврачка“, со сложени везови и инсталации составени од разни предмети и орнаменти.
Нејзината работа во голема мера се движела од уникатна серија тематски отстапувања, вклучувајќи националност, раса, пол и врски. Овие прашања се истражуваат преку слободно комбинирани медиуми. Везењето, сликањето и декупажот/„фемажот“ се во интеракција со скулптурата и инсталациите што ја рефлектираат домашната клаустрофобија, минливата природа на модерната материјалност и тензиите што го карактеризираат сопственото искуство на Ле Бас како Циган. Границата помеѓу украсените предмети и обновените предмети повторно депонирани во инсталацијата била намерно тестирана и нејасна. Таписериите украсени со сопствените шевови и белези на уметникот се соочуваат со предмети со помалку недвосмислена историја.
Во публицитетот за Првиот ромски павилјон во Венеција во 2007 година, Ле Бас била цитирана како рекла: „Како Ром, моето гледиште отсекогаш било став на аутсајдерот и оваа позиција на „другиот“ се рефлектира во материјалите и пораките во мојата работа. Живееме во култура на измешани вредности и измешани пораки. Моите дела се изработени од занемарените и различни предмети на продажбата на багажници и добротворната продавница.“
За инсталација во 2014 година, Ле Бас рекреирала „соединенија за задржување“ користени за контрола на циганските семејства од британските власти на почетокот на 20 век.
Во 2017 година таа изјавила за Гардијан дека „Повеќето ромска уметност се чува во складиште, собирајќи прашина во подрумите на музеите... Повеќето уметници се или целосно игнорирани или, како Цигани, ние сме видливи само на крајно негативен начин“.
Ле Бас и нејзиниот сопруг Демијан Ле Бас се поврзуваат со Аутсајдер Арт, неконвенционални уметници кои работат надвор од границите на уметничкиот естаблишмент.
Гутмансхаузен
Гутмансхаузен (Guthmannshausen) — село и поранешна општина во округот Земерда, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Од 1 јануари 2019 година претставува дел од општината Бутштет.
Географија
Елерслебен се наоѓа на реката Лоса во источниот дел на Тириншката Котлина помеѓу Етерсберг и Фине.
Список на родови од семејството на главоцветните
Ова е список на родови во семејството на главоцветните (Asteraceae).
Снелов закон
Снеловиот закон (познат и како Снел-Декартов закон или закон за прекршување) претставува формула која ја опишува врската меѓу упадниот агол и аголот на прекршување на (светлински) бран кога тој минува низ граничната површина меѓу две различни изотропни средини (вода, стакло, воздух и слично).
Овој закон се користи при трасирање на зраци, за пресметување на упадните агли или аглите на прекршување. Во експерименталната оптика служи за утврдување на показателот на прекршување на материјалите. Законот е задоволен и кај метаматеријалите, кај кои светлината може да се закриви „наназад“ - со негативен агол на прекршување.
Снеловиот закон гласи: Односот на синусот на упадниот агол θ1 и синусот на аголот на прекршување θ2 е еднаков на односот на брзините на ширењето на бранот во средината во која бранот упаѓа и брзината на средината во која се прекршува (v1 / v2), односно на реципрочниот однос на нивните индекси на прекршување:
Во формулата \theta е агол измерен од нормалата на граничната површина меѓу средините, v е брзината на светлината во соодветната средина, \lambda е брановата должина во соодветната средина, а n е показателот на прекршување на средината.
Снеловиот закон следува од принципот на Ферма, кој, пак, произлегува од ширењето на светлината како бран.
Историјат
Клавдиј Птоломеј од Александрија, Египет, нашол одредена врска меѓу аглите на прекршување, убеден дека пронашол точен емпириски закон. Меѓутоа, релацијата не била точна за поголеми агли. И Алхазен дошол блиску до откривање на законот за прекршување во својата „Книга за оптиката“.
Иако законот го добил името по холандскиот астроном Вилеброрд Снел (1580–1626), првпат е опишан од страна на Ибн Сахл, на дворот во Багдад во 984 година. Сахл го искористил законот за утврдување на потребниот облик за леќите да ја фокусираат светлината без геометриски аберации.
Законот е повторно откриен од страна на Томас Хериот во 1602 година, кој, пак, не ги објавил своите резултати. Вилеброрд Снел развил еквивалентна математичка форма во 1621 година, која не била објавена во текот на неговиот живот. Рене Декарт, пак, самостојно го извел законот во неговиот есеј „Диоптрика“ од 1637 година, употребувајќи го за решавање бројни оптички проблеми. Не прифаќајќи го Декартовото решение Пјер де Ферма се обидел самостојно да изведе закон, но и користејќи го само сопствениот принцип за најкратко време дошол до истото решение. Декарт претпоставил дека брзината на светлината е бесконечна, а според неговата изведба на Снеловиот закон таа требало да е поголема во оптички погусти материјални средини. Ферма, пак, го тврдел спротивното – брзината на светлината е конечна и помала во погуста средина. Во влијателната книга „Геометрија“, Декарт решава еден проблем разработуван од Аполониј од Пергам и Пап Александриски. Проблемот гласи: ако се дадени n прави L и точка P(L) на секоја од нив, да се најдат положбите на точките Q така што должините на отсечките QP(L) задоволуваат одредени услови. На пример, n изнесува 4 и се дадени правите a, b, c, и d со точките A на a, B на b итн., да се најде местоположбата на точките Q кои го задоволуваат условот QA.QB=QC.QD. Пап покажал дека кога правите не се паралелни, положбите се конусни пресеци. Но, кога Декарт го решавал проблемот со поголеми вредности за n, добивал криви чија равенка е од трети или повисок степен. Дека тие природно произлегуваат во оптиката, Декарт покажал преку Снеловиот закон.
Во „De natura lucis et proprietate“ (1662) се тврди дека Исак Вос рекол дека Декарт го имал видено Снеловиот труд, па според него спровел сопствен доказ. И Ферма и Хајденс исто така го обвиниле Декарт за плагијат. Сепак, ваквото обвинение е незаслужено.
Кристијан Хајгенс, во својот „Трактат за светлината“ („Traité de la Lumière“) од 1678 година, покажал дека Снеловиот закон може да се објасни (изведе) со помош на брановата природа на светлината. Тоа е можно со денес таканаречениот Хајгенс-Френелов принцип. Снеловиот закон е унапреден со напредокот на модерната оптичка и електромагнетна теорија. Во 1962 година, Николас Блумберген покажал дека Снеловиот закон треба да се запише во неговата општа форма на границата на нелинеарна материјална средина. Во 2008 и 2011 година, пак, се покажало дека насоката на рефлексија и прекршување на светлината можат да бидат променети од плазмонски метаповршини.
Објаснение
Снеловиот закон служи за утврдување на насоката на светлинските зраци низ материјални средини чии индекси на прекршување варираат. Индексите на прекршување на средините (n_1, n_2...) се употребуваат за прикажување на намалувањето на брзината на светлинските зраци низ материјална средина во споредба со брзината на ширење во вакуум.
Преминувајќи од една во друга материјална средина, светлинскиот зрак се прекршува на границата меѓу двете средини под помал или поголем агол од нормалата на граничната површина (во зависност од индексите на прекршување). На пример, светлински зрак упатен од воздух при преминување во вода забавува, па се прекршува кон нормалата. Ако зракот патува во спротивна насока, тој се прекршува од нормалата.
Прекршувањето меѓу две средини е повратно – доколку светлината патува во спротивната насока под истите услови, аглите на прекршување се исти како во спротивниот случај.
Снеловиот закон општо важи само за изотропни и спекуларни средини (налик стаклото). Во анизотропни средини, како некои кристали, двојнопрекршениот зрак може да се подели на два зрака - обичен (о-зрак), кој го следи Снеловиот закон и необичeн (н-зрак), кој може да не лежи во иста рамнина со упадниот зрак.
Кога станува збор за монохроматски бран, бран со само една честота, Снеловиот закон може да се изрази преку односот на брановите должини во двете различни средини λ1 и λ2:
Изведување и формула
Снеловиот закон може да се изведе преку принципот на Ферма според кој светлината го минува оној пат за кој ѝ е потребно најкратко време. Користејќи го изводот на оптичката патна должина се наоѓа критичната точка, та на тој начин се добива патеката по која ќе се упати зракот (треба да се забележи дека резултатот не го покажува патот за чие изминување на светлината ѝ е потребно најкусо време, туку стационарен пат со мали варијации; тоа е зашто светлината некогаш се упатува по најдолгиот пат, кај сферно огледало на пример). Во класичната аналогија средината со помал показател на прекршување е претставена како плажа, а онаа со поголем индекс како морето. Најбрзиот пат за чуварот на плажата да дојде до давеникот се добива според Снеловиот закон. Тој треба да истрча косо по плажата упатен кон местото каде почнува морето, а кое е најблиско до местото на давеникот, а дури потоа да влезе во водата, каде ќе плива нормално на брегот.
Нека n_1 и n_2 се индекси на прекршување на средините 1 и 2 соодветно. Светлината преминува од средината 1 во средината 2 низ точката O. \theta_1 е упадниот агол, а \theta_2 е аголот на прекршување.
Брзините на светлината во средините 1 и 2 (каде c е брзина на светлината во вакуум) се:
Нека T е времето потребно за светлината да стигне од точката Q до точката P.
Притоа,
Снеловиот закон може да се изведе преку интерференција на сите можни патеки на светлинскиот бран од изворот до набљудувачот, при што тие стануваат вистински патеки. Тоа резултира со деструктивна интерференција секаде освен во екстремот на фазата (каде интерференцијата е конструктивна).
Изведувањето на законот за прекршување е возможно и со примена на условите за гранична вредност на Максвеловите равенки за електромагнетно зрачење.
До законот може да се дојде и врз основа на транслациона симетрија. На пример, хомогена површина нормална на z-насоката не може да го промени хоризонталниот импулс. Поради тоа што векторот на ширење \vec{k} е пропорционален со импулсот на фотонот, хоризонталната насока на ширење (k_x,k_y,0) мора да остане непроменета во двете области. Претпоставувајќи дека упадната рамнина (која ги содржи нормалата на границата и векторот на ширење на бранот) е во zx-рамнината,. Снеловиот закон се добива веднаш, знаејќи ја зависноста на брановиот број од показателот на прекршување на материјалната средина.
каде е брановиот број во вакуум. Ниедна површина не е вистински хомогена, барем не на атомско ниво. Сепак, транслационата симетрија е извонредно блиску до точноста кога областа е хомогена на ниво на светлинската бранова должина.
Векторска форма
Имајќи го нормализираниот светлински вектор l (насочен од изворот кон површината) и вектор на нормалата на нормализираната рамнина n, може да се добијат нормализираниот одбиен и прекршен зрак, преку косинусите на упадниот агол \theta_1 и на аголот на прекршување \theta_2, без употреба на какви било тригонометриски функции:
Вредноста на мора да е позитивна, а ќе биде таква ако n е вектор на нормалата насочен од површината кон страната од кој е упатена светлината – областа со показател на прекршување n_1. Ако е негативен, значи векторот n е насочен кон страната без светлина, та n треба да се замени со неговиот спротивен (негативен) вектор.
Векторот со рефлектираната насока е насочен кон страната на површината од која се наоѓал изворот на светлината.
Потоа на односот на синусите се применува Снеловиот закон за да се изведе формулата за векторот на прекршениот зрак:
Формулата може да се упрости со замените и, при што ќе се избегне појавата на тригонометриски функции или агли:
Пример:
Вредностите на косинусите можат да се искористат во Френеловите равенки за пресметка на интензитетот на резултантните зраци.
Во случајот на тотална рефлексија карактеристична е појавата на негативна поткоренова вредност во равенката за, што може да се случи единствено при преминување на зрак во помалку густа средина (каде n_2<n_1).
Тотална рефлексија и критичен агол
Кога светлината патува од средина со поголем кон средина со помал показател на прекршување, при големи упадни агли, се појавува потреба синусот од аголот на прекршување да биде поголем од еден, што е невозможно. Затоа во сите такви случаи светлината целосно се рефлектира од граничната површина, односно доаѓа до појавата наречена тотална рефлексија. Најголемиот можен упаден агол при кој сè уште е можно прекршување се нарекува критичен агол. Кога зракот упаѓа на границата под критичен агол, тој се прекршува и се лизга по неа.
Ако се замисли светлински зрак кој упаѓа под агол од 50° од вода кон воздух (имајќи предвид дека индексите на прекршување на водата и воздухот се 1,333 и 1 соодветно), од Снеловиот закон се добива релацијата:
Горната релација е невозможно да се задоволи. Критичниот агол θкрит е вредноста на θ1 за која θ2 изнесува 90°:
Дисперзија
Материјалните средини кои овозможуваат ширење на бранови (како што се проѕирните средини, освен вакуумот), а во кои брановата брзина се менува со брановата должина или честота се нарекуваат дисперзивни средини. Од менувањето на честотата и брановата должина зависат и аглите на прекршување определени со Снеловиот закон. Како резултат, зрак составен од повеќе бранови должини (како белата светлина) се распрснува т.е. дисперзира. Дисперзијата на светлината која минува низ стакло или вода е причина за оптичките феномени како виножитото.
Материјални средини кои ја спроведуваат, апсорбираат или намалуваат енергијата
Спроводливоста и показателот на прекршување во спроводниците се комплексни вредности, па истото важи и за аголот на прекршување и брановиот вектор. Значи, додека површините со константна реална фаза се рамнини чии нормали образуваат агол еднаков со аголот на прекршување со нормалата на граничната површина, површините со константна амплитуда се рамнини паралелни со граничната површина. Бидејќи двете рамнини не се сечат, за бранот се вели дека е нехомоген. Прекршениот бран е експоненцијално ослабнат затоа што неговиот експонент е пропорционален со имагинарната компонента на показателот на прекршување.
Ѓорѓи Спасовски
Животопис
Израснал во сиромашно ситно-земјоделско и сточарско семејство. По завршувањето на основното четиригодишно училиште во неговото село, немајќи можност да го продолжи образованието, останал дома да помага на родителите во секојдневната работа. Во неговото село и околината често дејствувале единиците на ослободителната војска на Македонија, а тоа придонело да се запознае со движењето и станал симпатизер и активен помагач. Кога од Шопско Рударе стапиле во единиците на НОВ повеќе младинци, во истите редови се нашол и тој. Земал учество во борбите што ги водела неговата единица за конечното ослободување на Македонија. Ѓopѓи учествувал ѝ во борбите на Сремскиот фронт, каде на 21 април 1945 година загинал.
Алфонс де Ламартин
Алфонс де Ламартин (целосно име: Alphonse-Marie-Louis de Prat de Lamartine; Макон, - Париз, ), француски поет и академик. Со своите дела изврши големо влијание на романтизмот во Франција. Во политичкиот живот учествуваше во државниот удар на Наполеон Трети. Најпознати негови дела се „Поетски размислувања“, „Поетски и религиозни хармонии“, „Жаслен“ и „Пат на исток“.
Животопис
Ламартин бил умерен во љубовта, но кога остарел, жалел поради тоа што повеќе не влијае врз жените ниту со духот. Оттука, тој се жалал поради тоа што немал среќа да умре на време.
Космос-1796
Космос-1796 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 21 ноември 1986 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 40 килограми. Космос-1796 бил комуникациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 115,2 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 1478 км, а најмалото на 1455.
Хардислебен
Хардислебен (Hardisleben) — село и поранешна општина во округот Земерда, во сојузната покраина Тирингија, Германија. Од 1 јануари 2019 година претставува дел од општината Бутштет.
Географија
Елерслебен се наоѓа во источниот дел на Тириншката Котлина помеѓу Етерсберг и Фине.
Логодашка Река
Логодашка Река — река во Горноџумајско, Пиринска Македонија, десна притока на Струма. Долга е 22 км и ги одводнува источните и средишни делови на планината Влаина.
Река извира под името Клисурска Река на надморска височина од 995 м од планината Влаина, 300 м северозападно от маалото Ваклинци на с. Клисура, Општина Горна Џумаја (Благоевград). Најпрвин тече на југоисток во длабока и добро пошумена долина, а по с. Логодаш страните стануваат мошне соголени. По утоката на најголемата притока Четрока (десна) Логодашка Река свртува на исток и кај с. Покровник навлегува во Горноџумајската Котлина, каде коритото ѝ е уредено со брежни насипи. Завршува како десна притока на Струма, 500 м југоисточно од Покровник.
Сливот на реката зафаќа, што претставува 0,96 % од вкупниот слив на Струма.
Логодашка Река се напојува претежно од дождови; најполноводна е во март и април, а најслабоводна во август и септември.
По течението на реката има три села: Клисура, Логодаш и Покровник, сите во Општина Горна Џумаја.
Водите на реката и на некои од нејзините притоки се користат за наводнување, за која цел на една нејзина мала лева притока е изградено големото вештачко езеро Стојковци.
Ветеропристисаурус
Ветеропристисаурус  (Veterupristisaurus) -  род на големи доцни јурски тероподи (кимерид или ран тутун) во денешна Африка. .
Опис и име
Типичен вид е VВ. Милнери (именуван по палеонтологот Ангела Милнер), чиј холотип е средниот каудален пршлен MB R 1938 откриен во седиментите на формацијата Тендагуру во Танзанија; покрај претставник на овој вид (можеби дури и истата единка на чиј скелет му припаѓал холотипот) имало два делумно споени пршлени на средната опашка од MB R 2166, откриени во истата област со холотипот. Пршлениот MB R 1938 е долг 123 mm, па затоа е подолг од соодветните опашки пршлени во скелетот на Torvosaurus (100–119 mm) и neovenator (103–106 mm), но пократок од пршлените на acrocanthosaurus (прибл. 160 mm кај единка, во чија вкупна должина на телото се проценува на 11,5 m); Споредбите со овие троподи овозможуваат процена на вкупната должина на телото на V. milneri на 8,5–10 м. Врз основа на познатите коски на Veterupristisaurus, не може да се утврди дали тие припаѓале на возрасен или помлад примерок. Во V. milneri, коскената плоча што го поврзува спинозниот процес на пршлените со предниот артикуларен процес на пршлените (spinoprezygapophyseal ламина) на средните каудални пршлени се приклучува на предниот артикуларен процес (пресигапофиза) на половина од нејзината основа - а не на нејзиниот раб, како и кај другите тероподи. Дополнително, кај V. milneri на средните каудални пршлени, постои кратка коскена плоча скоро паралелна со спинопрезигагапофизеалната ламина поврзана со страничниот раб на предниот артикуларен процес на пршлените; помеѓу овие две жабри и пред спинозниот процес на пршлените има тесна и длабока јама (преспинална јама).
Наоди од фосили и детерминизација
Ветерупритисаурус  бил големо двоножно животно. Должината на холотипниот пршлен бил околу 123 мм, така што се проценува дека „Ветерупритисаурус“ е околу 8,5  м. во должина, заснована на поцелосниот и тесно поврзаниот  Акрокантосаурус . Во 2016 година, засновано на заби од примерокот (MBHUK R6758) на Танзанија, што се однесува на истиот вид Молина-Перез и Лараменди дадоа должина од 12,6 метри  и тежина од 6,4 тони. Дали единката претставена со холотипот претставувала возрасна личност не може да се утврди врз основа на достапниот материјал. Дијагностицирана е со спинопрезигагофизална ламина во средните каудални пршлени кои се протегаат предниот дел до средната ширина на основата на презгапофизата и се закопчуваат странично со кратка, паралелна ламина која се протега од страничната маргина на презгапофизата постериорно. Така, Раухут сметал на сестринска група помеѓу „Veterupristisaurus“ и „Acrocanthosaurus“ во рамките на Carcharodontosauridae.
Класификација
Близок е до Акрокантосаурус, со кого Раухут го класифицира во група на браќа и сестри во семејството Carcharodontosauridae, Veterupristisaurus најпрво беше поврзан со Ceratosaurus roechlingi од Вернер Јаненш.
NGC 2854
NGC 2854 — спирална галаксија во соѕвездието Голема Мечка, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2854 се споменува и како UGC 4995, MCG 8-17-92, CGCG 238-46, IRAS 09206+4925, Arp 285, KUG 0920+494A.
Откривање
Објектот е откриен на 9 март 1788 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 2854 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,8 m/лм2. NGC 2854 има привидни димензии од 1,6' х 0,6'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 9 ч 24 м 2,9 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, + 49° 12' 14". Положбениот агол на објектот е во износ од 50°.
Други поделби
Проучување на NGC 2854 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 26631. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 71; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 3428. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 672.
Ана-Марија Еклунд Ловиндер
Моника Ен-Мари (Ана-Марија) Еклунд Ловиндер (Амел) (родена на во ) - шведска експертка за Интернет.
Таа е главна службеничка за Безбедност на Информација во IIS, Интернет фондација во Шведска. Таа исто така служи во одборите на организации поврзани со Интернет, вклучувајќи го Советот на европски национални регистри на домени од највисоко ниво (CENTR) и Шведскиот институт за форензичка информатика.
Еклунд Ловиндер е назначена за Доверлив претставник на заедницата од страна на Интернет корпорацијата за доделени имиња и броеви (ICANN). Таа е една од седумте лица кои го контролираат генерирањето на клучеви DNSSEC за DNS коренската зона.
Во 2013 година, Еклунд Ловиндер беше првата Швеѓанка која беше вклучена во Интернет халата на славните. Интервјуирана во 2014 година, таа рече „Морам да признаам дека го сакам интернетот. Тоа е парче инженерска уметност на кое треба да му се восхитувате. И да бидам во можност да придонесам ова да стане побезбедно место, ме прави да се чувствувам добро“. Заедно со Леиф Јохансон и Питер Лотберг, таа исто така беше дел од фондацијата ТУ-стифтелсен, која управува со Netnod.
Еклунд Ловиндер е доктор на компјутерски науки на Универзитетот во Стокхолм.
Кевин Картер
Кевин Картер (13 септември 1960 – 27 јули 1994) е фотограф од Јужна Африка и член на „Клубот Бенг-Бенг“ (Bang-Bang Club). Добитник е на Пулицерова награда за фотографирање на глад во Судан, во 1993 година. Извршил самоубиство на 33 годишна возраст. Неговиот живот е прикажан во филмот од 2010 година, Клубот Бенг-Бенг, во кој го игра Тејлор Кич.
Детство
Кевин Картер е роден во Јоханесбург, Јужна Африка. Пораснал во семејство од средна класа, во населба со белци. Како дете, повремено гледал полициска рација во која биле апсени црнците кои нелегално ќе влезеле во таа населба. Неговите родители биле католици.
Фотографска кариера
Картер започнал да работи како фотограф за спорт на викенди во 1983 година. Во 1984 година, започнал да работи за весникот „Ѕвезда“ (The Star), каде најчесто ја фотографирал бруталноста на апартхејдот.
Картер бил првиот кој фотографирал јавно погубување во Јужна Африка, кон средина на 1980-те години. Подоцна за тие фотографии изјавил: „Јас бев ужаснат од она што го правеа. Но, потоа луѓето почнаа да зборуваат за фотографиите, и сфатив дека не е лошо да се биде сведок на нешто толку стравично.“
Фотографијата од Судан
Во март 1993 година, додека бил на патување низ Судан, Картер го местел апаратот да фотографира дете кое лази до центарот со храна, кога во близина слетал лешинар. Картер изјавил дека негова работа била само да фотографира, а потоа заминал, бидејќи му било речено да не ги допира гладните деца поради можност од зараза.
Ратко Славковски
Ратко Тренчев Славковски ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Израснал во сиромашно земјоделско семејство и се занимавал со земјоделство, а повремено како аргат работел на туѓи имоти. За време на окупацијата станал симпатизер на НОВ, вршел агитација и активно го помагал движењето. Земал учество при палењето на општината и архивата во селото Шопско Рударе од страна на единиците на НОВ. На 9 септември 1944 година со група младинци од селото пристапил во народноослободителната војска во состав на Треттата македонска ударна бригада. Бил учесник во повеќе борби за ослободување на Македонија. Една од најтешките борби му била на реката Треска. Земал учество во борбите на Сремскиот фронт. Крај Врпоље извршувајќи воена задача, на 21 април 1945 година, бил смртно погоден од топовска граната.
Дамијан Ле Бас
Дамијан Ле Бас (30 јануари 1963, Шефилд – 9 декември 2017 година, Вортинг) бил британски уметник поврзан со етикетата Аутидер Арт (или „Арт Брут“), како и водечки експонент на „Ромската револуција“ во уметноста.
Животот
Ле Бас бил од ромско наследство. Ле Бас присуствувал на Кралскиот колеџ за уметност.
Тој живеел и работел со својата сопруга, ромската уметница Дилејн Ле Бас, во Западен Сасекс на јужниот брег. Тој бил татко на писателот Демијан Ле Бас.
Колекции
Од 1987 година, неколку дела на Ле Бас се чуваат во колекцијата на дела на Масгрејв-Кинли од клучни аутсајдер уметници, управувани од Моника Кинли, до нејзината смрт во 2014 година. Неговите понови дела се наоѓаат, меѓу другото, во збирките на Перпетум Мобиле.
Изложби
Тој често изложувал во ОК и Германија, а неговите дела биле прикажани во Музејот Модерна во Шведска, во Јапонија, Франција, Финска и САД. Тој бил добро познат во круговите на Аутсајдер Арт, и бил изложен како дел од анкета-шоу на Арт Брут во Малме Констхал во 1991 година. Бил учесник на Прашкото биенале 3.
Во подоцнежните години, искуството на патникот - ромско - циганско станало рекурентна тема во неговата работа. Ле Бас бил поканет да учествува на 1. Ромски павилјон на Биеналето во Венеција во 2007 година. Последователно, тој станал движечка сила зад Вечниот ромско-цигански павилјон во Венеција во 2009 година и ко-иницијатор на 4-тиот Ромски павилјон што се одржал во Берлин во 2013 година.
Тој често изложувал во Велика Британија и Германија, а неговите дела биле прикажани во Јапонија, Франција, Финска, Шведска и во САД.
Полска повивка
Полска повивка (лат. Convolvulus arvensis) е вид на повивка која расте во Европа и Азија. Ова е повеќегодишно зелјесто растение кое расте од 0.5–2 m во висина. Листовите му се спирално подредени, линерани до стрелести, со должина од 2–5 cm, со дршки од 1-3 см. Цветовите му се во облик на труба, со пречник од 1-2,5 см, бели или светло розови, со пет малку потемно розови радијални пруги. Постојат два вариетета:
Мими Спонг
Катарина Маргарета Спанг (родена на 4 мај 1973 година), попозната под името Мими Спанг, е шведски филмски продуцент и продуцентски менаџер. Била вклучена и продуцирала неколку филмови, особено шведските продукции Sebbe и Call Girl.
Образование
Дипломирала на Стокхолмската академија за драмски уметности (САДА) во 2001 година (претходно позната како Универзитетски колеџ за филм, радио, телевизија и театар ).
Кариера
Спанг и Лафренц се запознале како студенти на SADA во 1998 година. Тие се преселиле заедно по нивното дипломирање во Мемфис филм и Гарагефилм. Заедно тие продуцирале неколку филмови, меѓу кои се Sebbe, Call Girl и Cockpit. Во 2011 година, Спанг и Лоренц биле избрани да ја претставуваат Шведска во европските филмски промоции Продуценти во движење на филмскиот фестивал во Кан. Во 2011 година, дуото ја добило наградата Лоренс за продуценти на филмскиот фестивал во Гетеборг.
„Изборот е очигледен. Без Garagefilm, нивната посветеност, знаење и храброст, шведската филмска индустрија би била посиромашна“, коментирала шефицата на меѓународниот шведски филмски институт, Пиа Лундберг, за испраќањето на Спанг и Лафренц во Кан.
Некои од филмовите на Спанг добиле критики. „Call Girl“ бил критикуван затоа што инсинуирал дека еден од претходните шведски премиери, Олоф Палме, учествувал во купување сексуални услуги од малолетници. И синот на Палме, Мартен Палме, и неколку други луѓе силно реагирале на овој приказ, сметајќи дека е навредлив и „извалкан“. Обидот на режисерот и писателите да објаснат дека сè во филмот е чисто фикција бил отфрлен како кукавички од шефот на културата на шведскиот весник SvD, Мартен Јонсон.
Во 2012 година, шведското Министерство за надворешни работи и шведскиот институт организирале филмски фестивал во Бангкок, Тајланд. Шведскиот весник Dagens Nyheter (Дневни вести) подоцна објавил дека организирањето на овој фестивал делумно било обид за продажба на воени авиони. Неколку филмаџии кои биле вклучени во фестивалот биле огорчени кога дознале дека нивната работа може да била поврзана со продажба на воени машини. Спанг била меѓу овие филмаџии и изјавила: „Навистина не сакаме ниту еден од нашите филмови да придонесе за извозот на оружје. Сметаме дека е апсолутно ужасно.“