cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Борис I
Име и титули
Единствен директен доказ за титулата на Борис се неговите печати и натписите пронајдени кај градот Балш, во денешна Албанија, и во Варна. Таму, тој е нарекуван со византиската титула „Архонт на Бугарија“, која вообичаено се преведува како „владетел“, а во 10-11ти век и како „Кнез“ (Кнѧзъ). Во бугарските извори од тој период, Борис I се нарекува „Кнез“ или „Цар“ ("Царь"), а за време на Второто бугарско царство, како „Цар“.
Во современата историографија Борис е нарекуван со различни титули. Повеќето историчари се согласни дека тој ја променил својата титула по прифаќањето на христијанството. Според нив, пред покрстувањето ја имал титулата Хан или Канасубиги, а потоа Кнез.
Покрстување
Во почетокот на неговото управување, Бугарите влегле во серија на неуспешни воени конфликти со Источнофранкската империја, Византија и Хрватска. Византискиот цар Константин Порфирогенит запишал на кратко за еден неуспешен поход на Борис во соседното Српско кнежевство, при кој престолонаследникот Владимир заедно со дванаесет големи боили паднале во заробеништво. Тогаш, од тага по својот син, Борис бил принуден да склучи мир. Борис ги изгубил сите војни кои ги водел.
Во 862-863 година Борис I склучил воен сојуз со кралот Лудвиг II Германски и започнал да преговара со него за примање на христијанството во Бугарија од римскиот папа. За да го разруши овој сојуз, Византија во коалиција со Велика Моравија и Хрватска во 863 година започнала војна против Бугарија. За Борис I оваа војна била неуспешна и тоа го разнишало значително политичкото господство на Бугарите по средниот тек на Дунав. Како одговор на молбите на великоморавскиот кнез Ростислав во есента на 863 година, византиските сили повторно навлегле во бугарските земји. Зафатените на запад бугарски војски не можеле да пружат сериозен отпор на Византија. Започнале мировни преговори, чиј резултат бил склучениот мировен договор помеѓу Бугарија и Византија. Борис I се задолжил да го раскине својот сојуз со германскиот цар и заедно со својот народ да го прифати православното христијанство од Цариградската патријаршија. Бугарскиот владетел го прифатил христијанството речиси тајно за да избегне можни внатрешни конфликти во империјата.
Според делумно уништениот натпис от Балши, град кој денеска се наоѓа во близина на Белград во Албанија, како и според Тадеуш Василевски и Моско Москов, Бугарите покрстувањето односно христијанизацијата на населението ја добиле во 865-866 година:
Бугарскиот владетел го прифатил името на својот 24 годишен духовен татко, византискиот василевс Михаил.
Веднаш по покрстувањето во земјата избувнал бунт во круговите на неколку незадоволни бугарски провинции. Главниот проблем се гледал во зголеменото византиско влијание во земјата. Бертинските летописи опишуваат како Борис со неколкумина верни поданици успеал не само да се спаси туку и да го задуши бунтот и ги зароби противниците. Кнезот ги казнил со смрт организаторите. Загинале 52 болјари со целите нивни родови. Според некои истражувачи станува збор за само 52 смртни пресуди.
Бугарска црква
По покрстувањето, Борис побарал дозвола од Цариградската патријаршија за самостојна Бугарска патријаршија (види: Бугарска православна црква), но му било откажано. Како резултат на тоа бугарскиот цар се обратил кон Рим за дозвола од папата. Бугарските пратеници биле пресретнати со голема радост во Ватикан. Главното прашање на бугарскиот владетел кон римскиот папа било прогласување на главата на Бугарската црква за патријарх. Така, во Бугарија биле испратени кардиналот Формоз Портуенски, епископ Павле Популонски и свештеници. Борис својот избор го направил за Формоз Портуенски, кој подоцна станал римски папа.
Во 867 година нови бугарски пратеници пристигнале во Рим со молба папата да го ракоположи Формоз за патријарх, но папа Никола I откажал. На 13 ноември 867 година неочекувано Николај починал. Новиот папа Адријан II исто така не се согласил. Во Бугарија биле испратени други двајца епископи - Гримуалд Полимартиски и Доминик Тривенски. Папата му понудил на Борис да избере архиепископ на Бугарија меѓу нив двајцата и Павле Популонски. Борис упатил ултимативно барање за бугарски архиепископот да биде ракоположен за ѓакон Марин или некој од кардиналите на папата, но и ова барање на Борис било одбиено по кое Борис ги прекинал бугаро-римските односи, враќајки ги римските пратеници назад со многу дарови.
Борис повторно започнал преговори со Цариград. Така, на Четвртиот Цариградски Собор (869-870) на вонредна седница, бугарското црковено прашање било решено преку компромис - се создала Бугарската црковна диоцеза, на чие чело како поглавар со титула „митрополит на Драстар“ бил поставен гркот Георги, со седиште во Плиска, директно потчинет на Цариградската патријаршија. Папските пратеници добиле голем поткуп и биле испратени назад во Рим. Бугарската црква имала седум митрополии и била конструирана по византиски модел.
Во 879 година на патријаршискиот престол во Цариград седнал по вторпат патријарх Фотиј I Цариградски и свикал нов црковен собор. На 24 декември 879 година Фотиевиот собор предвидел дека Цариградската патријаршија повеќе нема да устоличува во Бугарија дури да биде упатено слично барање. Во пракса тоа значело дека Бугарската црква станала автокефална (самостојна). На чело на бугарската црква застанал Јосиф I Бугарски, архиепископ и прв бугарски патријарх, којшто ја спроведувал прословенската политика на Борис I, и подоцна на цар Симеон I.
Словенската писменост
Во истото време (краjот на 885) Борис ги примил учениците на Кирил и Методиј - Наум, Ангелариј и Климент. Старословенскиот јазик станал службен јазик на Бугарија, заменувајќи го грчкиот. Климент Охридски бил испратен во 886 година како словенски учител во областа Кутмичевица, каде ja основал Охридската книжевна школа. Во 893 година, Климент бил заменет од Наум Охридски.
По непрекинато 36-годишно управување во 889 година царот Борис доброволно се откажал од престолот и се повлекол во манастир. Борис имал четири синови: Владимир Расате, Гаврил, Симеон и Јаков. За свој наследник го назначил првородениот син Владимир Расате.
Неумешната анти-византиска политика на кнез Владимир Расате, спроводена со обид за враќане кон паганството, го принудила Борис да го напушти манастирот и да преземе решителни мерки. Тој го симнал Владимир-Расате од престолот, го ослепил го и го фрлил во темница. Потоа тој свикал народен собор во 893 година, на кој го најавил владеењето на својот трет син, Симеон I, и преместувањето на главниот град на Бугарија од Плиска во Преслав. Во истото време Климент станал епископ на Величката епархиja со центар во Охрид (според некои теории, на Охридската епископија како дел од Бугарската православна црква), а Наум дошол од Преслав во Охрид да ја води Охридската школа.
Крклино (археолошко наоѓалиште)
Крклино — археолошко наоѓалиште во битолското село Крклино. Претставува осамен наод од железно време. Во 1957 година од претпријатието „Отпад“ во Битола бил откупен меч од бронза од типот „Ербенхеин“, кој потекнувал од непознато наоѓалиште во атарот на селото.
Список на државни водачи во 538 година
Ова е список на државни водачи во 38 година. Во него се наведени водачите на државите во светот, коишто постоеле во соодветната година. Се споменуваат имињата на оние водачи коишто ги заземале највисоките функции или оние со најголема моќ во државата, без оглед на обликот на државното уредување и видот на функцијата којашто ја извршувале. Како дополнителни информации се наведуваат и животниот век на водачот и временскиот период на извршување на соодветната функција.
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Околусончева комета
Околусончева комета — комета која минува крајно близу до Сонцето во перихел, понекогаш на само неколку илијади километри од сончевата површина. Иако помалите околусончеви комети може целосно да испарат за време на такава блиска средба со Сонцето, поголемите околусончеви комети може да преживеат бројни перихелни премини. Сепак, силното испарување и плимните сили, честопати доведуваат до распаѓање на кометите.
Сè до 1880-ите, се мсилело дека сите сјајни комети во близина на Сонцето се всушност една единствена околусончева комета. Тогаш, германскиот астроном Хајнрих Кројц и американскиот астроном Даниел Керквуд определиле дека, не станува збор за една единствена комета, туку секое набљудување било различна комета, но секоја од нив била поврзана со група на комети кои се разделиле една од друга при претходните премини во близина на Сонцето (во перихел). Не се знаело многу за бројноста на околусончевите комети сè до 1979 година кога коронографските набљудувања го овозможиле забележувањето на околусончевите комети. Од 21 октомври 2017 година, постојат 1495 познати комети на ~12 сончеви полупречници (~0,055 ае). Ова е всушност третина од сите комети. Поголемиот број од овие комети испаруваат за време на нивното блиско приближување, но кометите со јадро поголемо од 2–3 км најверојатно ќе го преживеат преминот, при што нивниот полупречник ќе се намали на ~1 км.
Околусончевите комети се едни од најрано набљудуваните бидејќи се мошне сјајни. Некопи од нив дури се сметаат за големи комети. Блискиот премин на кометата до Сонцето, ќе предизвика засјајување, кое не е предизвикано само од одбивањето на зраците од јадрото кога е во близина на Сонцето, но Сонцето испарува поголем дел од гасот и тој гас одбива поголем дел од светлината. Крајното засјајување ќе овозможи да се вршат набљудувања со голо око од Земјата поради испарливоста на гасовите и доколку кометата е доволно голема за да го преживее преминот низ перихелот. Овие комети обезбедуваат корисна алатка за разбирање на составот на кометите како што се набљудува испарувањето на гасовите и начинот на кој овозможуваат да се испитуваат ефектите од сончевото зрачење на другите тела во Сончевиот Систем.
Пред век
Една од првите целосно определена орбита била онаа на околусончевата комета (и голема комета) од 1680 година, денес означена како C/1680 V1. Била набљудувана од страна на Исак Њутн и тој ги објавил резултатите за орбитата во 1687 година. Подоцна во 1699 година Жак Касини предложил дека кометите можно е да имаат релативно куси орбитални периоди и дека C/1680 V1 е истатат комета набљудувана од Тихо Брахе во 1577 година, но во 1705 година, Едмонд Халеј определил дека разликата меѓу перихелите на двете комети е многу голема, за тие да бидат исто тело. Сепак, со ова се означува првиот пат кога се претпоставувало дека некоја од големите комети е всушност една иста комета. Подоцна Јохан Франц Енке ја пресметал орбитата на C/1680 V1 и утврдил период од близу 9000 години и заклучил дека Касиновата теорија за краткопериодични околусончеви комети е погрешна. C/1680 V1 го имала измереното најмалото растојание за перихел сè до 1826 година кога е забележана кометата C/1826 U1.
век
Имало напредок во разбирањето на околусончевите комети во век со големите комети 1843, C/1880 C1 и 1882. C/1880 C1 и C/1843 D1 имале мошне сличен изглед и наликувале на големата комета од големата комета од 1106 година, од оваа причина Керквуд предложил дека C/1880 C1 и C/1843 D1 биле посебни делови од истото тело. Тој исто така претпоставил дека родното тело било комета забележана од Аристотел и Ефор во 371 п.н.е. бидејќи постоело тврдење дека Ефор забележал како кометата се разделува по преминот низ перихелот.
Кометата C/1882 R1 се појавила само по две години по претходно набљудуваната околусончева комета со што биле убедени астрономите дека овие сјани комети не се истото тело. Некои астрономи теоретизирале дека минувале низ некоја отпорна средина во близина на Сонцето и тоа предизвикувало скусување на периодот. Кога астрономите ја набљудувале C/1882 R1, го измериле периодот пред и по перихелот и не забележале никакво скусување во периодот кој ја побил претходната теорија. По перихелот ова тело било забележано дека ова тело се поделило на неколклу делови и затоа Керквудовата теорија дека овие комети потеркнуваат од едно родно тело била добро објаснување.
Во обид да се поврзат кометите од 1843 и 1880 година со кометата од 1106 и 371 година п.н.е., Кројц ги мерел деловите од кометата од 1882 година и заклучил дека најверојатно станува збор за дел од кометата од 1106 година. Тој подоцна означил дека сите околусончеви комети со исти орбитални особености се дел од Кројцовата група.
Во век исто така е добиен и првиот спектар на комета во близина на Сонцето снимена од Финлеј и елкин во 1882 година. Подоцна со анализа на спектарот утврдено е постоење на спектрални линии на Fe и Ni.
Првата околусончева комета набљудувана во век била во 1945 година и подоцна меѓу 1960 и 1970 година биле забележани уште пет околусончеви комети (C/1961 O1, C/1962 C1, C/1963 R1, C/1965 S1 и C/1970 K1). Кометата од 1965 година (Икеја-Секиева комета) овозможила мерења на спектралните оддавни линии и биле забележани неколку елементи меѓу кои и железо, што била првата комета по големата комета од 1882 година која по состав имала железо. Другите оддавни линии вклучувале K, Ca, Ca+, Cr, Co, Mn, Ni, Cu и V. Икеја-Секиевата комета исто така довела до раздвојување на Кројцовите околусончеви комети во две подгрупи од страна на Брајан Марсден во 1967 година. Едната подгрупа за рпдно тело ја има кометата од 1106 година, додека пак другата група има слична динамика но досега потеклото не е сврзано со некое родно тело.
Коронографски набљудувања
век на големо влијаел на истражувањето на околусончевите комети со лансирањето на коронографските телескопи меѓу кои биле и Солвинд, СММ и СОХО. Сè до овој момент околусончевите комети биле забележувани само со голо око, но со коронографските телескопи многу околусончеви комети биле набљудувани кои биле многу помали и мал број го преживеале преминот низ перихелот. Кометите набљудувани со Солвинд и СММ од 1981 до 1989 година имале видлива величина од околу -2,5 до +6 што е многу послабо од Икеја-Секиевата комета со видлива величина од околу -10.
Во 1987 и 1988 година било првпат било забележано до страна на СММ дека има и парови на комети кои се појавуваат една по друга во кус период од половина ден до две недели. Со направените пресметки се утврдило дека параовите се дел од едно родно тело, кое се распоаднало на 10 ае од Сонцето. Брзината при распадот изнесувала само неколку метри во секунда што е споредливо брзината на вртење на овие комети. Ова водело до заклучокот дека овие комети се раскршени од плимните сили и дека кометите C/1882 R1, C/1965 S1 и C/1963 R1 се делови од големата комета од 1106 година.
Коронографите овозможиле да се измерат својствата на кометата како што таа се приближувала блиску до Сонцето. Се забележало дека околусончевите комети имаат максимална сјајност на растојание од 12,3 сончеви полупречници или 11,2 сончеви полупречници. Се смета дека разликата во сјајноста се должи на различниот состав на прашината. Помал максимум на сјајност се забележува на 7 сончеви полупречници и најверојатно се должи на распадот на кометното јадро. Друго објаснување е дека на 12 сончеви полупречници, преку сублимација на аморфните оливини и максимумот при 11,2 сончеви полупречници е од сублимацијата на кристалните оливини. Максимумот на 7 сончеви полупречници можно е да е од сублимацијата на пироксенот.
Кројцови околусончеви комети
Најпознатите околусончеви комети се Кројцовите околусончеви комети, при што сите потекнуваат од една џиновска комета која се распаднала на бројни помали комети за време на првиот премин низ внатрешниот Сончев Систем. Крајно сјаната комета забележана од страна на Аристотел и Ефор во 371 п.н.е. е можен кандидат за родното тело.
Големите комети, 1843 и 1882, Икеја-Секиевата комета во 1965 година и C/2011 W3 (Ловџој) во 2011 година се делови од првичната комета. Секоја од овие четири комети била краткои време доволно сјајна за да се забележува и во текот на денот, близу Сонцето, натсјајувајќи ја и полната месечина.
Во 1979 година, C/1979 Q1 (Солвинд) била првата околусончева комета која била забележана од американскиот сателит P78-1, во јкоронографските фотографии снимени на 30 и 31 август 1979 година.
Од лансирањето на сателитот СОХО во 1995 година, се забележани стотици ситни Кројцови околусончеви комети, од кои скоро сите или испариле паѓајќи на Сонцето или биле уништени целосно при преминот низ перихелот, со исклучок на C/2011 W3 (Ловџој). Кројцовото семејство на комети е најверојатно многу поголемо отколку што се мислело порано.
Други околусончеви комети
Околу 83% од набљудуваните околусончеви комети од страна на СОХО се членови на Кројцовата група. Останатите 17% се други спорадични околусончеви комети, но препознаенио се и други три посебни групи на комети како што се: Крахтовата, Марсденовата и Мејеровата група. Марсденовата и Крахтовата групи се најверојатно поврзани со кометата 96P/Махолц. Овие комети исто така се поврзуваат и со неколку метеорски роеви, како што се Ариетидите, јужните делта Аквариди и Квадрантидите. Поврзаните орбити посочуваат дека и Марсденовите како и Крахтовите комети имаат мал период, со големина од околу 5 години, но Мејеровата група има средни или долгопериодични орбити. Мејеровата група на комети е вообичаено мала, несјајна и немаат опашки. Големата комета од 1860 година била околусончева комета и според Њутновите ио Керплеровите равенки за орбитално движење, и не била член ан ниту една од поголемите групи. Сепак, кометата C/2012 S1 (ИСОН), која се распаднала кусо пред преминот низ периохелот, имала орбитални особености слични со оние на големата комета од 1860 година и е можно да е втор член на таа група.
Потекло на околусончевите комети
Изучувањата покажале дека кометите со голем орбитален наклон и перихелно растојани помало од околу 2 астрономски единици, збирниот ефект на гравитациони растројувања во текот на бројни орбити придонело да се намали перихелното растојание до многу мали вредности. Едно истражување покажува дека Хале-Боповата комета има шанси од 15% со текот на времто да стане околусончева комета.
Улогата во сончевата астрономија
Движењето на опашките на околусончевите комети кои го преживуваат преминот низа перихелот (како што е кометата Ловџој) им овозможуваат на сончевите астрономи да стекнат информации за структурата на сончевата корона, особено за деталната магнетна структура.
Теута
Теута била илирска кралица. Владеела во III век пред н.е. Таа го наследила својот сопруг Агрон, кој бил еден од најзначајните илирски владетели. Во 229 година пред н.е., таа дошла во судир со Римјаните поради илириските гусарења по Јадранско Море. Повеќе како резултат на внатрешните немири, кралицата Теута била принудена да потпише мир со Римското Царство. Со потпишувањето на мирот, Илирското Кралство ја признало врховната римска власт.
Космос-395
Космос-395 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 95,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 74,0°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 543 км, а најмалото на 527.
V819 Лебед
V380 Лебед (BD+47 2945, HD 188439, SAO 48940, HR 7600) — ѕвезда во соѕвездието Лебед, со привидна величина од 6,29, при ректасцензија 19:53:01,2 и деклинација +47°48′27″.
Калуѓерица (Велмеј)
Калуѓерица — археолошко наоѓалиште во селото Велмеј во областа Дебрца. Претставува раносредновековна некропола. Се наоѓа северозападно од селото, на падините на ридот што се издига на околу 500 м над горниот пат за селото Средоречие. Падините се оголени под атмосферското влијание, така што своевремено се забележувале гробови градени од бигорен камен. Некој од нив биле диво раскопани, а дел од наодите се откупени, за Народниот музеј во Охрид. Двајца различни земјоделци во своите ниви при земјоделските работи наидувале на човечки коски, а други жители наоѓале археолошки материјал (монети и др).
Веалка
Веалка — земјоделска машина за чистење на зрната од плевата по рачно вршење.
Историја
Веалката била позната во Кина во 2 век пр.н.е., но се користела само во јужните побогати делови на Кина, при одгледувањето ориз. Поради нејзината висока набавна цена, веалките најчесто се позајмувале.
Во Европа први почнале да користат веалка Холанѓаните во 17 век, иако со нејзино користење можеле да се очистат 2 тона жито дневно, претходно 45 кг на час, ретко ја користеле веалката бидејќи била скапа и заради изискателното одржување. Дури на почетокот на 18 век, кога на веалката било додадено решето, па купувањето на веалката било исплатливо. Употребата на веалката се ширела сè до пронаоѓањето на вршалката, која ја заменила.
NGC 4470
NGC 4470 — спирална галаксија во соѕвездието Девица, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 4470 се споменува и како NGC 4610, UGC 7627, MCG 1-32-82, IRAS 12270+0806, VCC 1205, CGCG 42-132.
Откривање
Објектот е откриен на 23 јануари 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 4470 е од видот Sa. Видливиот сјај со голо око изнесува 12,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,1 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,1 m/лм2. NGC 4470 има привидни димензии од 1,3' х 0,9'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 0°.
Други поделби
Проучување на NGC 4470 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 41189. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 193; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 874. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1560.
Бајамон (Порторико)
Бајамон (Bayamón) е град во Порторико. Се наоѓа на северната страна на островот. Овој град според статистиките во 2020 година, има 185,187 жители, што го прави најголем град по број на жители во Порторико после Сан Хуан.
Ајлингинае
Ајлингинае или Аилингинае (маршалски: Aelōn̄in-ae ) е корален атол во Тихиот Океан составен од 25 мали островчиња. Атолот е дел од Раличките Острови во Маршалските Острови. Атолот има вкупна површина 2.8 км2, а лагуната има 105.96 км2. Ајлингинае се наоѓа околу 13 км западно од Ронгелап и атолот има 3 метри надморска височина.
Историја
Во 1884 година Германија имала контрола врз атолот. По Првата светска војна атолот бил под јапонска контрола, а по Втората светска војна под американска. По независноста на Маршалските Острови во 1986 година, атолот станал дел од новата држава. До 1954 година на атолот имало неколку жители, но тие биле евакуирани поради јадрените тестирања на Бикини.
Црква „Св. Климент Охридски“ - Велгошти
Свети Климент Охридски (позната и како Свети Пантелејмон) — главна селска црква во охридското село Велгошти.
Црквата претставува главна парохиска црква на Велгошката парохија.
Местоположба
Црквата е сместена во стариот дел на селото, а околу нејзе се наоѓаат и селските гробишта, кои и денес се користат од селото.
Историја
Црквата е реосветена на 6 декември 2015 година по повод 180 години од изградбата на храмот и 100 години од реосветувањето на истиот.
Фрескоживопис
Црквата била делумно фрескоживописана во 1944 година од страна на зографот Коста Иванов од Тресонче, а останатите делови биле довршени во 1982 година од страна на уметникот Марјан Ристески од самото село Велгошти.
Во црквата е забележано следново:
Иконостас
Целиот иконостас е споменик на културата.
891 п.н.е.
891 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 891. година пред новата ера, 891. од првиот милениум п.н.е., 91. од 9 век п.н.е. и втора од 890-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 891 година се протега во 1745 и 1746, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1805 и 1806 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 348 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1558 и 1557 исламска година пред хиџра.
Шумска нимфа
Шумска нимфа (Limenitis camilla) — пеперутка од видот на пеперутки шаренци. Пепругата ја има во шумски предели во скоро цела Европа, па сè до Јапонија. Ја има и во Македонија.
Опис
Возрасните единки имаат црни крилја со бели ленти. Контрастните бои помагаат да се разбие контурата на крилото, камуфлирајќи го од грабливци. Тие имаат распон на крилата од приближно 60–65 mm и имаат карактеристичен, елегантен лет кој се состои од кратки периоди на удари на крилата, проследени со долги лизгања.
Белиот адмирал се храни со цветови, а женката ги полагаат јајцата поединечно. Гасениците се зелени со црвено-кафени влакна и се камуфлирани на листот. Како што наближува есента формираат структура слична на шатор направена од листово ткиво познато како хибернакулум, кое потоа го прицврстува на стеблото со свила пред да хибернира. Гасеницата потоа ќе се разбуди следната пролет.
Ларвите се хранат со L. japonica, L. xylosteum, L. tatarica, L. maackii, L. gibbiflora и ''Weigela.
Подвидови
Подвидови на пеперугата се:
Паладијански вили на Венето
Градот Виченца и паладијанските вили на Венето — збирка дела на Андреја Паладио и неговите ученици воведени на списокот на светско културно наследство на УНЕСКО во 1994, која била проширена со нови вили две години подоцна. Освен историскиот центар на Виченца, во венетски паладијански вили спаѓаат:
Национален парк Полино
Националниот парк Полино (италијански: Parco Nazionale del Pollino) е италијански национален парк на Апенински Полуостров, во провинциите Козенца, Матера и Потенца. Името е од истоимениот планински масив Полино. Паркот е дом на најстарото европско дрво, Хелдреиховиот бор стар 1.230 години, а симбол на паркот е реткиот босански бор. Од ноември 2015 година, со вклучувањето на глобалниот список на геопаркови од страна на УНЕСКО, паркот Полино се смета за светско наследство. Со вкупно 88.650 ha на луканската страна и 103.915 на калабриската страна е најголемиот парк во земјата со површина од 1.925,65 квадратни километри и меѓу 50-те најголеми во светот. Обичната бука е најраспространето дрво во паркот, а паркот е дом и на различни важни лековити билки.
Градовите со интересни знаменитости вклучуваат Ротонда, Кастровилари, Морано Калабро (манастирот Колорето), Лаино Борго, Лаино Кастело, Мормано, Скалеа, Папасидеро, Цивита, Черхиара (црквата на Мадона дел Арми). Заедниците каде се зборува албански се присутни во општините Сан Паоло Албанезе, Сан Костантино Албанезе и други. Во долината Меркур биле откриени остатоци од праисториски видови како Elephas antiquus и европски нилски коњ.
Реките и потоците ги вклучуваат Лао, Сини, Косиле, Гарга и Раганело.
Дивиот свет вклучува златен орел, италијански волк, срна, дива свиња, црвена лисица, европска видра, калабриска црна верверица, шумски дурмузи (Dryomys nitedula), црн клукајдрвец, чав, сив сокол црвена луња планински сокол, кања обичен елен (биле воведени во 2000-тите).
Падарница (Крклино)
Падарница — археолошко наоѓалиште во битолското село Крклино. Претставува некропола од римско време. Се наоѓа на околу 200 м јужно од селото, каде при обработувањето на земјата се откриени гробови со конструкција од големи тегули.
Ниса
Ниса во старогрчката митологија била нимфа.
Митологија
Хигин ја наведува како една од нисејските нимфи,чије име доследно значи „дама од Ниса“. Нејзината поверена улога, како и на другите нимфи била да го чува малиот Дионис. Се споменува и како додонска нимфа, која имала иста улога. римскиот и грчкиот град Ниса е наречен по неа. Била поистоветена со нимфата Макрида.
Во уметноста
На монетите пронајдени во Македонија, кои се користиеле во античкиот град Касандреја во времето на Филип I (244-249), прикажана е и оваа нимфа како во рацете го држи малиот Дионис.
Одбојка на Летните олимписки игри 2004
Одбојката на Летните олимписки игри 2004 — официјален одбојкарски турнир на Олимписките игри. Турнирот се одржал во Атина, Грција и тоа во машка и во женска конкуренција.
На овие Олимписки игри, за третпат била воведена дисциплината одбојка на плажа во машка и женска конкуренција.
Онтарио
Онтарио (Англиски/француски: Ontario) е покраина во Канада и економски најразвиена и најнаселена од покраините во земјата.
Список на државни водачи во 1461 година
Списокот е поделен на континентите во светот, коишто се подредени по азбучен редослед, а во делот за секој континент, исто така, по азбучен редослед се подредени државите коишто во годината се наоѓале на тој континент. Во случај да се случиле промени на функциите, наведени се имињата на сите лица коишто ја извршување таа функција подредени по хронолошки редослед во текот на годината.
Запад (САД)
Запад (West) е регион во САД.
Алтенвердер
Алтенвердер е кварт во округот Харбург на Слободниот и ханзеатски град Хамбург во северна Германија. Во 1970-тите, градот Хамбург ги објавил формалните планови за купување на целокупниот имот за градба на контејнерскиот терминал Алтенвердер. Терминалот започнал со работа во 2003. Квартот Алтенвердер скоро и да не е населен. Во 2007, населението било 2.
Историја
Околу 1418, населбата била одново заградена со насипи, поради договорот помеѓу војводата на Брауншвајг-Линебург и Јохан Сламсдорп, надбискупот на Бремен.
Географија
Во 2006, според статистичкото биро на Хамбург и Шлезвиг-Холштајн, квартот Алтенвердер имал вкупна површина од 6,8 км2. На север е квартот Валтерсхоф на округот Хамбург-Мите, на исток е квартот Вилхелмсбург. Алтенвердер се граници на југ со Морбург и на запад со Франкоп.
Демографија
Во 1999, имало 18 домаќинства, од кои 11,1% имале деца под 18 години, кои живееле со нив, а 83,3% од сите домаќинства биле сочинети од само еден член. Просечната големина на домаќинството било 1,44.
Население по години
Во 2006, имало 54 кривични дела.
Космос-396
Космос-396 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 18 февруари 1971 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 6300 килограми. Космос-396 бил надгледувачки сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,3 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 65,4°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 284 км, а најмалото на 204.
Отакринг
Отакринг (на германски: Ottakring) е шеснаесеттиот округ на главниот град на Република Австрија, Виена.
Црква „Св. Архангел Михаил Главатов“ - Штип
Црквата е сместена во маалото Стар Конак во центарот на градот. Денес е во дворот на Музичкото училиште. Се споменува во 1378 г. кога браќата властелини Константин и Јован Дејанови му ја подариле на светогорскиот манастир „Св. Пантелејмон“. Подоцна храмот е преправан. Во апсидата има зачувани фрагменти од изворниот фрескопис. Иконите се од XIX век.
Во 1981 г. е извршена санација на црквата.
Петар I
Петар I може да се однесува на:
V973 Лебед
V973 Лебед (BD+40 3866, HD 186776, SAO 48789, HR 7523) — ѕвезда во соѕвездието Лебед, со привидна величина од 6,34, при ректасцензија 19:44:49 и деклинација +40°48′00″.
Дорат
Дорат е модул во класичната и готската архитектура, кој е растојанието меѓу две потпори на еден свод (готска) или пак единица отворање и нејзиното врамување во рамките на една фасада (класична).
Киски јазик
Кискиот е австронезиски јазик кој се зборува во Папуа Нова Гвинеја, во Источносепичката покраина. Јазикот е дел од подгрупага на схаутенски јазици од групата на западноокеански јазици.
Крклински Ливади
Крклински Ливади или Под Ливаѓе — археолошко наоѓалиште во битолското село Крклино. Претставува населба од римско време. Се наоѓа североисточно од селото, помеѓу бензиската пумпа на „Макпетрол“ и клучката Крклино, каде по површините на нивите има множество фрагменти од керамички садови, римски тули и ќерамиди.
Lorem ipsum
Lorem ipsum — текстуален модел кој се користи во графичкиот дизајн, сложување набор и во печатарската индустрија.
Пример на текст
Вообичаениот облик на lorem ipsum е:"Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud вежба ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum."
Историја
Lorem ipsum е стандардen модел за текст од 1500 годинa.
Спротивно на верувањето, текстот не е случајно избран и сложен. Неговите корени потекнуваат од класичната латинска книжевност од 45 пр.н.е., што го прави стар над 2000 години. Ричард Меклинток, професор по латински на колеџот Хемпден-Сидни во Вирџинија, ја побара дефиницијата за малку чуден збор од пасусот и со анализа на делови од зборот во класичната книжевност открил автентичен извор. Доаѓа од поглавјата 1.10.32 и 1.10.33 од книгата (Extremes of God and Evil) напишана од Цицерон во 45 пр.н.е. Книгата зборува за теоријата на етиката, која била многу популарна за време на ренесансата. Првата реченица на моделот доаѓа од реченицата во поглавје 1.10.32.
Историја на западната мода
Историја на западната мода е историја на модата на облекување за мажи и жени во западна Европа и други земји под нејзино влијание во периодот од 1500 до денес.
Историја на модата по период
Västerländskt mode
Вото
Вото (маршалски: Wōtto ) е корален атол во Тихиот Океан составен од 13 мали островчиња. Атолот сочинува една од општините во Маршалските Острови и е дел од Раличките Острови. Вкупната површина на атолот е 4.33 км2, а лагуната има 94.92 км2. Името значи „влез низ гребен“ или „далечен остров“. Според податоците од 1998 година, на атолот живееле 160 жители.
Историја
Островот бил порано именуван како Шанцов Остров, по Јохан Еберхард фон Шанц, откривач на островот во 1835. Во 1884 година атолот бил под германска управа, по Првата светска војна под јапонска управа, а по Втората светска војна под американска управа. Во 1986 година Маршалските Острови станале независни и атолот станал дел од новата држава.
Напонски делител
Напонски делител или делител на напон – линеарно коло во електрониката кое дава излезен напон (Vout) кој претставува дел од неговиот влезен напон (Vin). Напонски делител се однесува на поделба на напонот меѓу компонентите на колото.
Пример на напонски делител е коло кое се состои од два отпорници или потенциометри во сериска врска. Обично се користи за добивање референтен напон, или за мерење на висок напон преку пропорционален низок. Исто така може да се користи како придушувач на сигнали на ниски честоти.
Принцип на делител на напон
Напоните на делителот се поврзани на маса и двата отпорника R1 и R2 се врзани во серија. Влезниот напон U доаѓа на двата отпорници, а излезниот напон се мери на краевите на R2.
Користејќи го Вториот Кирхофов закон потоа Омовиот закон со напоните U и U2, можно е да се изведе однос меѓу излезниот U2 и влезниот напон U:
При што и
значи:
Принцип на оптоварен делител на напон
Шемата на поврзување е слична со претходната, но на излезот е оптоварен со отпорник RL. Истиот е во паралелен спој со отпорникот R2. Еквивалентниот отпор меѓу точките на U2 е:
Па равенката на напонскиот делител може да се напише:
Треба да се напомене дека ако R2 е занемарлив во однос на товарот RL тогаш Req ~ R2 и делителот се однесува како склоп без товар.
Примена
Мостниот делител на напон главно служи за подобрување на сигналот за да може да се обработува од некое коло притоа да се запази неговата влезна динамика.
Капацитивен напонски делител
Освен напонските делители со отпорници, постојат исто така капацитивни напонски делители кои се состојат од два кондензатора. Овие делители не овозможуваат делење на еднонасочен напон – кондензаторите не спроведуваат струја ако напонот на нивните краеви е еднонасочен – но може да се користат при наизменичен напон. Во овој случај, особено внимание треба да се обрне на динамичкото однесување на склопот.
Во случај на капацитевен напонски делител важи :
IC 501
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 501 се споменува и како ESO 467-11, MCG -5-52-33.
Откривање
Објектот е откриен на 31 август 1897 година од страна на Луис Свифт.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, IC 501 е од видот SBc. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,8 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 mag, додека површинскиот сјај изнесува 13,6 m/лм2. IC 501 има привидни димензии од 1,3' х 0,3'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 22 ч 8 м 45,5 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -27° 51' 24"". Положбениот агол на објектот е во износ од 144°.
Други поделби
Проучување на IC 501 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 68133.
Користена литература
Vol.I. Pasadena, Calif., California Institute of Technology, 1961. Also, successive volumes through 1968. (1,380) (Catalog)
890 п.н.е.
890 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 890. година пред новата ера, 890. од првиот милениум п.н.е., 90. од 9 век п.н.е. и прва од 890-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 4618 и 4619 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 3860 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 2870 и 2871 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 137 пред основањето на Рим.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 890 година се протега во 1746 и 1747, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1806 и 1807 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 347 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1557 и 1556 исламска година пред хиџра.
Дождовна сезона
Дождовна сезона (наречена и влажна или врнежлива сезона) — годишно време со несразмерно големо количество на врнежи од дожд во регионот. Трае барем еден месец. Краиштата со ваква сезона се распоредени во разни делови на тропскиот и суптропскиот појас.
Според Кепеновата класификација на климата, во тропските краишта, месецот во дождовна сезона се дефинира како оној каде врнежите надминуваат 60 мм. За разлика од местата со савански и монсунски климатски режими, краиштата со средоземна клима имаат влажни зими и суви лета. На тропските сезонски шуми им се својствени суви и дождлици месеци; ова е спротивно на тропските дождовни шуми, кои немаат сува и влажна сезона бидејќи таму врнежите се јавуваат рамномерно низ целата година. Некои подрачја со изразени дождовни сезони имаат прекин на врнежите во средината на сеоната, кога Меѓутропската конвергентна зона или монсунската бразда ќе се искачи на повисоки напоредници во топлото време од годината.
Кога дождоцната сезона трае во топлите месеци, или пак во летото, врнежите се јавуваат главно во доцна попладне и рано навечер. Тогаш се забележува подобрување во квалитетот на воздухот и слатката вода, растенијата стануваат значително бујни и даваат големи приноси во подоцнежнот дел од сезоната. Реките се прелеваат од коритата, а некои животни се повлекуваат на повисоки места. Хранливите состојки во почвата се намалуваат, а се зголемува ерозијата. Во местата каде дождовната сезона се совпаѓа со повисоки температури се забележува особено засилување на маларијата, особен во тропските краишта. Некои животни имаат приспособувања за опстанок во оваа сезона. Претходната сува сезона предизвикува оскудност на храна за време на дождовната, бидејќи хранливите растенија допрва растат.
Особини на дождовите
Во краиштата каде обилните врнежи се врзани со промена на ветриштата, дождовната сезона се нарекува монсун. Многу тропски и суптропски предели се одликуваат со монсунски врнежи. Врнежите во дождовната сезона претежно се должат на затоплување преку денот, што води до невремиња во постоечките влажни воздушни маси, така што дождот паѓа главно подоцна во попладнињата и рано навечер во саванските монсунските краишта. Исто така, голем дел од количеството на дожд паѓа во првите минути на врнежите, пред невремето да ја достигне фазата на облачна слоевитост. Највеќето места имаат само една дождовна сезона, но тропските краишта може да имаат по две, бидејќи монсунската бразда или Меѓутропска конвергентна зона може да мине низ истите места двапати во годината. Меѓутоа, врнежите во дождовните шуми се рамномерно распределени во текот на годината, па затоа за нив не може да се рече дека имаат дождоцна сезона.
Засегнати подрачја
Северна Гвајана има две дождовни сезони: една рано напролет и една во почетокот на зимата. Во западна Африка има две дождовни сезони во јужните делови, но само една на северниот. Кај средоземниот климатски режим, западното крајбрежје на САД и средоземниот брег на Италија, Грција, и Турција имаат дождовни сезони во зимските месеци. Слично на ова, влажната сезона во пустината Негев во Израел трае од октомври до мај. На границата меѓу средоземната и монсунската клима лежи пустината Сонора, која има по две дождовни сезони, соодветно на двата климатски режима.
Дождовната сезона е позната под многу разни имиња во светот. На пример, во Мексико се нарекува „бурна сезона“. Абориџинските племиња во северна Австралија имаат различни називи за разните кратки „сезони“: влажната таре од декември до март и се нарекува гуџевг. Точното значење не е спорно, но се знае дека се однесува на силни грмотевици, поплави и обилна растителност која никнува во овој период.
Последици
Во тропските краишта, со пристигањето на монсунот, дневните температури опаѓаат со доаѓањето на ноќта, намалувајќи го колебањето на температурата во денските часови. За време на дождовната сезона се подобрува квалитетот на воздухот, што се должи на обилните дождови и, на места како Хонгконг, на крајбрежниот ветер. Во Бразил, со дождовната сезона доаѓа и слабеење на пасатите во океанот. pH-вредноста на водата станува поврамнотежена поради полнењето на месните водоносници (издани) за врме на сезоната. Водата исто така омекнува, поради помалото количество на растворен материјал во неа. Erosion is also increased during rainy periods. Суводолиците („аројо“), кои инаку се суви во другите месеци од годината сега се полноводни, и на некои места достигнуваат длабочина од 3 м. Во овој период доаѓа до исцедување на почвите, намалувајќи го количеството на хранливи материи. Засегнати се и морските површини, кои сега се пораслоени (т.е. водата е помалку измешана) заради силните површински струи предизвикани од обилното слевање на вода од поројните дождови на копното.
Поплави
Обилните дождови неретко причинуваат масовни поплави, кој пак предизвикуваат пролизгување на земјиштето и стихии од кал во планинските места. Големото количество на вода ги пробива коритата на реките и ги поплавува домовите. Реката Гагар-Хакар во Индија, која има вода само во дождовната сезона, ги поплавува местата во поречието и прави големи штети на посевите. Дополнително влошување на состојбата се појавува на местата каде шумските пожари во претходната сезона, бидејќи на тие места пожарите ги прават песокливите и иловичните почви водоотпорни. Државните и регионалните власти се трудат да му помогнат на населението во справувањето со поплавите, вклучувајќи и изработка на карти на плавни подрачја, за подобро планирање на спречителни мерки и постапки за справување со проблемите. Напатствија за контрола на ерозијата се даваат по телефон и преку семрежјето.