cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Национален парк Карпести Планини
Парк Естес
Повеќето посетители влегуваат во паркот преку источните влезови во близина на паркот Естес, што е околу (114 км) северозападно од Денвер. Најдиректната патека до Траил Риџ е влезот Бивер Медоус, сместен веднаш западно од паркот Есте на американскиот пат 36, што води до Центарот за посети на Бивер Медоус и седиштето на паркот. Северно од влезната станица Бивер Медоус се наоѓа влезот на реката Фаул, кој исто така води кон патеката Траил Риџ и стариот пат. Постојат три рути до паркот Естес: I-25 до (САД 34) западно, што се протега покрај реката Биг Томпсон, (САД 36) западно (северозападно) од Болдер што се поврзува со (САД 34) запад, и автопатот Врв то Врв, познат и како Државен автопат 7, од точките на југ.
Најблискиот аеродром е меѓународниот аеродром во Денвер а најблиската железничка станица е универзитетската станица Денвер. До Паркот Естес може да се стигне со изнајмување автомобил или некое превозно средство. За време на врвната туристичка сезона, во паркот има бесплатна транспортна-служба, дополнително, градот Ест Парк обезбедува транспортна-служба до Центарот за посетители на Есте Парк, околните кампови и на Националниот парк Карпести Планини.
Гранд езеро
Посетителите исто така можат да влезат на западната страна на паркот од (САД 34) во близина на Гранд Лејк. До (САД 34) се постигнува со преземање на (САД 40) на север од I-70. Најблиската железничка станица е станицата Амтрак во Гранби, која е (32 км) од западниот влез на паркот. Такси услугата е достапна во паркот.
Високи Татри (град)
Високи Татри (буквално: Високи Татри ), формално Место на Високи Татри (буквално: Градот на Високите Татри ); Magastátra , Hungarian pronunciation: ['magaş ta: tra ] ; Höhe Tatra   , German pronunciation: ['hö: he tatra ] ; Wysokie Tatry   ,  ; Vysoké Tatry   ,  ) е град во подножјето на словачкиот дел на Високите Татри во Словачка, вклучувајќи ги сите поголеми летувалишта во тој регион. Создадени се во 1990 година, а нивното официјално име од 1990 до 1999 година било Старче Смоковец, што е името на една од нејзините поголеми населби.
Одлики и статистики
Градот на Високите Татри е посебен во многу различни аспекти. Не е вистински град, туку конгломерат од одделни и различни населби (првично одделни села), чија единствена заедничка одлика е тоа што тие се главните туристички одморалишта во словачките Високи Татри, додека се поврзани преку заедничка железничка мрежа ( Татра Железница ). Веднаш по главниот град на земјата, Високите Татри се главно туристичко одредиште на Словачка. Има околу 4.000 жители, без туристи. Се наоѓа на од 1010 m надморска височина. Покривајќи 360.22 km2, таа е втора по големина градска област во Словачка, по главниот град на земјата, беше најголема до 2007 година, кога селото Штрбске Плесо станало дел од Штрба по успешното тврдење на општинската влада на Штрба за Врховен суд.
Локалната власт, културниот центар и главните продавници се наоѓаат во населбата Стар Смоковец.
Административна поделба
Градот се состои од три катастарски области, кои се состојат од 14 населени места.
Историја
Денешниот град е создаден во 1990 година и има комплицирана административна историја.
Општината (т.е. не е град) Високи Татри е создадена уште во 1947 година на територијата на следниве порано различни општини: Батизовце, Хунковце, Фолварки, Герлачов, Кежмарок, Липтовска Кокава, Млиница, Нова Лесна, Малш Славков, Mengusovce, výbor Vysoké Tatry “- буквално,„ Обединетиот национален комитет на високи Татри “,„ национален комитет “е терминот што тогаш се користи за назначување на локалните власти во Чехословачка.
Во 1960 година, општината Високи Татри престана да постои и беше поделена на следниве посебни општини: Старче Смоковец (подобрен со статус на град), Штрбске Плесо, Татранска Ломница, Адиар и Штила. Сепак, од 1964 година овие општини повторно имаа заеднички локален орган, иако тие останале посебни општини.
Во 1990 година, три од горенаведените општини - Старшо Смоковец, Штрбско плесо и Татранска Ломница - биле споени за да се создаде градот „Старче Смоковец“ (именуван по населбата што служи како седиште на властите). Останатите општини - Шдиар и Штила - сè уште се независни општини.
Во 1999 година, градот „Старче Смоковец“ бил преименуван во „Високи Татри“.
Демографија
На 31 декември 2006 година, Високи Татри имал 4.718 жители. Според пописот од 2001 година, 92,95% од жителите биле Словаци, 2,22% Чеси, 0,57% Унгарци, 0,26% Германци и 0,17% Русинци. Под религиозна страна биле: 61,96% римокатолици, 18,96% луѓе без религиозна припадност, 7,64% лутерани и 3,62% грчки католици.
Спорт
Во 1935 и 1970 година, оваа област била домаќин на Светското првенство во скијање ФИС. Било предвидено оваа ареа да биде домаќин на 17-та Зимска олимпијада за глуви, но настанот бил откажан поради недостаток на подготвеност од страна на словачкиот Организациски комитет за глуви-глуви за домаќин на игрите.
Збратимени градови - збратимени градови
Високе Татри е збратимен со:
Паредес де Нава
Паредес де Нава (шпан. Paredes de Nava) — гратче (општина) во провинцијата Паленсија, Кастиља и Леон, Шпанија. Според пописот од 2004 (ИНЕ), местото брои 2,293 жители.
Передес де Нава е родно место на ренесансниот сликар Педро Беругете (1450-1504).
NGC 7545
NGC 7545 — спирална галаксија во соѕвездието Жерав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7545 се споменува и како ESO 347-4, MCG -7-47-26, AM 2312-384, IRAS 23127-3848.
Откривање
Објектот е откриен на 4 септември 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7545 е од видот SBb. Видливиот сјај со голо око изнесува 13,1 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,7 m/лм2. NGC 7545 има привидни димензии од 1,1' х 0,7'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Неговата ректасцензија, односно аголот измерен меѓу еклиптиката и небесниот екватор со теме во пролетната точка, изнесува 23 ч 15 м 32,3 с, а неговата деклинација, односно висината на лакот на тој агол, -38° 32' 6"". Положбениот агол на објектот е во износ од 80°.
Други поделби
Проучување на NGC 7545 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 70840. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 385; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 8006. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број N/A.
Космос-1141
Космос-1141 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Општи податоци
Сателитот е лансиран од космодромот Плесецк, СССР на 16 октомври 1979 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 810 килограми. Космос-1141 бил военoнавигациски сателит.
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 104,6 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 82,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 998 км, а најмалото на 955.
ЖС „Јегуновце“
Железничка станица Јегуновце — железничка станица во селото Јегуновце на надморска височина од 389 метри. Зградата на железничката станица е изградена од цврст материјал на два спрата. Во зградата има мала чекална и билетарница. Низ железничката станица поминуваат регионалните домашни возови на линијата Скопје-Кичево.
Местоположба
Станицата се наоѓа на железничката пруга Скопје-Кичево, во близина на селото Јегуновце и е една од позачуваните и одржуваните железнички станици на оваа пруга, поради што се користи и како крстосница за разминување на возовите. Станицата се наоѓа во северниот дел на Долни Полог на 42,4 километри оддалеченост од главната Железничка станица - Скопје и на 14,7 километри од Тетово.
Персиски писма
Персиски писма (Lettres persanes) — епистоларен роман од францускиот филозоф Шарл Монтескје, објавен 1721, во кој се раскажува за доживувањата на двајца персиски благородници, Узбек и Рика, кои патуваат низ Франција.
Содржина
Во 1711 Узбек го напушта домот во Исхафан да замине на долго патување во Франција, придружуван од пријателот Рика. Дома оставил пет сопруги, за кои требало да се грижат пет црни евнуси. За време на патувањето и нивниот долг престој во Париз (1712–1720) тие испраќаат писма до пријатели и познаници, во кои пишувале за западната цивилизација, христијанството, француската политика и Маврите, и сатирично говореле за системот на економистот Џон Ло. Со тек на времете, од 1717, разни незгоди се случиле во харемот на Узбек. Узбек во писмо му наредил на главниот евнух да ја стави ситуацијата под контрола, но пораката не стигнала на време, и сите негови жени загинале, вклучувајќи ја и неговата омилена Роксана, која се самоубила, како и повеќето евнуси.
Хронологијата на писмата е следна:
Епистоларен роман
Монтескје, ниту пак читателите не ги сметале Персиските писма за роман, нити за епистоларен роман (како што денес е класиран), бидејќи во тоа време не постоел таков тип романи. Единствено слично дело од тоа време било Писма на португалскта чесна сестра од 1699 на Габриел де Жилераг. Тогаш ваквите прозни дела потсетувале на седмичните политички анализи кои излегувале во весниците. Персиските писма помогнале да се етаблира епистоларниот роман како книжевен жанр. Структурата на делото е доста флексибилна, и вклучува 19 дописници, и најмалку 22 различни приматели на писма. Узбек напишано има 66, а Рика 47 од вкупно 161 писмо. Ибен, кој имал улога на доставувач, напишал две писма, а примил 42. Писмата се датирани според Месечев календар, а имињата на месеците одговараат на грегоријанскиот календар.
Социјален коментар
Во Париз, двајцата пријатели искажале мислење за повеќе теми, од владините институции до салонските озборувања. Двајцата другари имаат различен темперамент, така што Узбек е поискусен и повеќе прашува, а Рика е послободен и привлечен му е животот во Париз. Иако дејството се одвива во последните години од владеењето на Луј XIV, кралот бил уште почитуван помеѓу жителите во градот. Биле набљудувани парламентот, народните трибуни, верските фигури, јавните места и установи, итн. Тие ја опишале француската култура како просперитетна, иако за присуството на Персијците се разбрало низ градот. Ги сметале пабовите, каде најчесто се одвивале полемиките, за јавна институција од ист ранг со театарот и операта. Узбек, иако муслиман, го истражувал христијанството и се прашувал зошто некои религии забрануваат одредена храна.
Извори
Монтескје користел повеќе извори да го напише романот, а се забележува влијание од Патување во Персија на Жан Шарден, од каде ги црпел информациите за животот во Персија. Исто така ги користел Патувања од Жан-Батист Таверње и Пол Рико, но во помал обем. Од друга страна пак, описот на животот во Париз е од неговите сопствени искуства, од разговори и анегдоти. Персиските писма наишле на позитивни реакции, а стилот на пишување бил многупати имитиран од други автори. Критиката ги опишала како автентични ориенталните импресии за француското општество, и ја пофалила политичката и религиозна сатира и критика. До средината на 20. век книгата претежно се анализирала како прецизна дијагноза на Франција од времето на регентите.
Табела на години во филмот
Ова е табела на години во филмот - хронолошки подреден приказ на сите години во филмот за прегледност и лесна достапност.
19 век во филмот
1870 1871 1872 1873 1874 1875 1876 1877 1878 1879<BR> 1880 1881 1882 1883 1884 1885 1886 1887 1888 1889 1890 1891 1892 1893 1894 1895 1896 1897 1898 1899
20 век во филмот
1900 1901 1902 1903 1904 1905 1906 1907 1908 1909 1910 1911 1912 1913 1914 1915 1916 1917 1918 1919<BR> 1920 1921 1922 1923 1924 1925 1926 1927 1928 1929 1930 1931 1932 1933 1934 1935 1936 1937 1938 1939<BR> 1940 1941 1942 1943 1944 1945 1946 1947 1948 1949 1950 1951 1952 1953 1954 1955 1956 1957 1958 1959<BR> 1960 1961 1962 1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979<BR> 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999
21 век во филмот
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014
Војводство Корушка
Војводство Корушка (Herzogtum Kärnten, Vojvodina Koroška) — војводствo на Светото Римско Царство, во јужниот дел на Австрија и делови од северна Словенија, кое било основано во 976 година кога била одвоена од Војводство Баварија во времето на Хајнрих II и опстојувало до нејзиното распаѓање во 1806 година. Војводството било во составот на Цислајтанија како дел од Австроунгарија до 1918 година.
Кламп
Кламп (Klamp) — општина во округот Плен, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Изгубени илузии
Романот има четири главни теми: животот во провинцијата и животот во метрополата; опис на животот на уметниците во Париз во периодот 1821–22; карактеризирање на новинарството како најдолна форма на интелектуална проституција; и осознавање на двојната природа на нештата. Балзак употребил повеќе техники на раскажување, како опис на историско-политичкиот контекст, In medias res (прев. „во средина на нештата“)—сеќавање на минати случки кои се важни за понатамошниот тек, крајно поларизирани мислења на спротивставените ликови, итн.
Бојан Крижај
Бојан Крижај (словенечки: Bojan Križaj) (3 јануари 1957, Крањ, Словенија) е бивш југословенски скијач. Бил изразен техничар и еден од најдобрите светски специјалисти за слалом и велеслалом во осумдесеттите години на минатиот век.
Крижај е роден во скијачко семејство. Веќе со три години научил да скија. Уште во декември 1976 година ги освоил првите бодови во Светскиот куп. На почетокот на сезоната 1977/78, во слалом во Мадона ди Кампиљо по првпат се пласирал меѓу првите три места, а две години подоцна, на 20 јануари 1980 година, во Венген ја остварил својата прва победа. Тоа воедно била прва победа на еден југословенски натпреварувач во натпреварите на Светскиот куп. До крајот на кариерата остварил уште седум победи. Со тоа Крижај станал најуспешен југословенски и воедно словенечки скијач на сите времиња.
На Олимписките игри 1980, во Лејк Плесид, Крижај го освоил четвртото место заостанувајќи само две стотинки зад третопласираниот.
Единствениот медал го освоил на Светското првенство 1982 во Шладминг, каде го освоил второто место во слалом, зад Швеѓанецот Ингемар Стенмарк.
Неговиот син Андреј е член на словенечката скијачка репрезентација.
Бојан Крижај учествувал во организационот одбор на Шарпланинскиот куп како директор за натпревар во 2012 и 2013 година.
Тодор Трипуновски
Тодор Стевков Трипуновски (  ―  во ) — македонски партизан, револуционер, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнува од сиромашно семејство. Основното училиште го завршил во селото, а подоцна се занимавал со земјоделство. Капитулацијата на фашистичка Бугарија го затекнала во редовите на бугарската окупаторска војска, во која бил регрутиран. Потоа, се префрлил во единиците на народноослободителната војска на Македонија, во чиј состав учествувал во завршните борби за ослободување на Македонија. Во една борба против германските единици, храбро загинал кај Берово. Бил закопан на борбената позиција.
Наурски јазик
Наурски јазик (dorerin Naoero) — австронезиски јазик кој е службен јазик во Науру. Денес се проценува дека јазикот го говорат околу 7.000 жители. Наурскиот јазик е дел од погрупата на микронезиски јазици.
Дијалекти
Според еден извештај за јазикот од 1937 година објавен во Сиднеј, во Науру имало разлика меѓу дијалектите сè до колонизирањето од страна на Германија во 1888 и воведувањето на првиот печатен текст. Разликите меѓу дијалектите биле големи и луѓето имале потешкотии за разбирање. Со воведувањето на странските јазици и зголемувањето на наурските текстови, јазикот станал централизиран и стандардизиран. Стандардниот и унифициран јазик бил уште повеќе промовиран со преводите на Алоа Кајсер и Филип Делапорт.
Текст
Во прилог следува извадок од Библијата на наурски јазик:
''1Ñaga ã eitsiõk õrig imim, Gott õrig ianweron me eb. Me eitsiõk erig imin ñana bain eat eb, me eko õañan, mi itũr emek animwet ijited, ma Anin Gott õmakamakur animwet ebõk. Me Gott ũge, Enim eaõ, me eaõen. Me Gott ãt iaõ bwo omo, me Gott õekae iaõ mi itũr. Me Gott eij eget iaõ bwa Aran, me E ij eget itũr bwa Anũbũmin. Ma antsiemerin ma antsioran ar eken ũrõr adamonit ibũm. Me Gott ũge, Enim tsinime firmament inimaget ebõk, me enim ekae ebõk atsin eat ebõk. Me Gott eririñ firmament, mõ õ ekae ebõk ñea ijõñin firmament atsin eat ebõk ñea itũgain firmament, mõ ũgan. Me Gott eij egen firmament bwe Ianweron. Ma antsiemerin ma antsioran ar eke ũrõr karabũmit ibũm.''
Од примерите се приметува дека во јазикот има доста германски позајмени зборови, како на пример Gott. Овие зборови влегле во јазикот за време на германската окупација.
Димитар Цанко
Димитар Цанко (Бобоштица, Горица (Корча), 1814 - ) — македонски преродбеник, учител и борец за будење на македонската национална свест во Корчанско. Тој има најистакната улога во изградбата на историскиот континуитет на македонската културна традиција во југоисточна Албанија.
Животопис
Основно училиште на грчки јазик завршил во родното село Бобоштица. Во раната младост живеел во местото Питешти, Романија, каде имало голема колонија на бобошчани, со свое здружение „Fratria de Boboscani den Macedonia“, потоа завршил лицеј во Цариград.
Од Цариград се вратил во родното место, каде почнал да учителствува педесетина години и бил активен општественик. Се знаимавал со преведувачка работа, претежно од грчки на македонски, на месниот говор. Пишувал еден вид спомени, автор е на осум песни во ноти. Познат под прекарот Даскал и неговите трудови претставуваат особено богатство за упорноста на Македонецот во употребата на својот јазик.
Во историските документи неговото име се сретнува како потписник на Писмо - Молба од 26 октомври 1873 година, кое било испратено до егзархот Атим I, во Цариград. Молбата на бобошчани и дреновчани била потпишана од 17 првенци во селото Бобошчица, меѓу кои и двајца монаси од истото село. Писмото било напишано со грчки букви, но на македонски јазик, на наречјето што се говори во околината на селото Нестрам, Костурско. Димитар Цанко бил и одличен калиграф.
Димитар Цанко, заедно со Поп Теодор Иконом, превеле од грчки на македонски јазик едно изборно евангелие од село Бобошчица со 17 листа.
ЖС „Кичево“
Железничката станица „Кичево“ — железничка станица во Република Македонија, со следниве географски координати: СГШ 41o 30 ' 46 , ИГД 20o 56 ' 59 .
Македонско национално движење
Македонското национално движење е процес на културно, национално, државно-политичко будење и осамостојување на македонскиот народ. Движењето започнало во 1802 година со употребата на народниот говор, наместо црковнословенскиот јазик, во пишаната реч, а продолжило со манифестирање на македонскиот културно-историскиот идентитет, па сè до барања за обнова на Охридската архиепископија, изградба на посебен македонски литературен јазик. Процесот завршил во 1944 година со формирањето на македонска национална држава, на која и претходела македонска ослободителна револуционерна борба.
Преродбеничко движење
Македонското национално движење започнува со развојот на македонските градови во првата половина на 19 век. Со напредокот на трговијата и занаетчиството се создале услови за отворање на келијните училишта.
Со отворањето на овие училишта се јавила и потребата од книги на народен јазик со кирилично писмо. Отука се почнало со печатење на првите книги на македонски народен јазик од страна на Јоаким Крчовски и Кирил Пејчиновиќ.
Во овој период се започнува и со собирање и печатење на македонското усно народно творештво, печатници со црковнословенски шрифт отвориле Теодосиј Синаитски и Даскал Камче, а грчкото писмо за текстовите на македонски народен јазик користеле Киријак Држилович и Павел Божигропски.
Во текот на 40- тите и 50-тите години на 19 век дошло до засилување на преродбеничкиот процес, а во текот на 60- тите и 70-тите доаѓа до Борбата против Цариградската патријаршија и вториот бран на Унијатското движење (1873 - 1874). Како последица од овие случувања доаѓа до посилно изразување на македонската самобитност и во 1875 година, Ѓорѓија Пулевски го објавил Тријазичниот речник.
Отпор на Македонците кон туѓите пропаганди
Руско-турските војни придонеле да дојде до развој на словенската свест во Македонија и стремежот за ослободување од Османлиското Царство.
Новата историска категорија - нација, во Македонија се појавува по судирот на словенизмот со грцизмот на црковен и јазичен план. Оваа е период на словенобугаризмот но преку неа се доаѓа и до судир со самиот бугаризам, отпорот кон бугарското влијание се гледа во македонското спротивставување кон бугарските учебници.
Првата македонска национална свест се манифестира преку Кукушката унија во 1859 година.
Романтизам во докажувањето на македонската инивидуалност
Романтизмот во докажувањето на македонската инивидуалност е тесно поврзан со развојот на македонската национална мисла и конституирањето на македонската нација.
При своето национално конституирање, Македонците наишле на странските пропаганди, кои ја негирале самобитноста на македонскиот народ и затоа младите македонски дејци се свртеле кон Романтизмот како средство за разграничување од грцизмот и бугаризмот, докажувајќи дека Античките Македонци се Словени, што претставувало антиисториско тврдење.
Повикувањето на Античка Македонија било дистанца од Бугарите, а словенскиот корен на Античките Македонци било дистанцирање од Грците, како одговор на нивните посегања кон Македонија и кон Македонците.
Борба за обнова на Охридската архиепископија
Движењето за обнова на Охридската архиепископија, која била укината во 1767 година, започнало со Борбата против Цариградската патријаршија. Во 50 - тите година на 19 век, незајакнатите македонски општини поединечно почнале да настапуваат пред Патријаршијата со барања со отстранување на грчките владици и нивно заменување со лица од словенско потекло, меѓутоа подоцна барањето на словенсите владици било заменето со барање на владици од домашно, македонско потекло. Кон крајот на 60 - тите години на 19 век борбата против Патријаршијата привршувала. Во тој период македонските црковно - училишни општини еднотстранично се откажувале од власта на грчките владици. Во оние области каде било по доминантно присуството на гркоманите, граѓаните ја продолжиле борбата за преземање на општините.
Високата порта под притисок на руската дипломатија и грофот Игнатиев била подготвена да го реши црковниот спор, кој бил именуван како грчко - бугарска расправија, без да се земат во предвит потребите и барањата на населението од Македонија за автокефална црква, црковниот спор бил решен единствено во полза на Бугарите.
Отука бил подготвен проект за создавање на оделна бугарска црква. Со вмешувањето на Високата порта во црковното прашање тоа излегло од рамките на црковен спор.
Притоа биле понудени два проекта: создавање на бугарска автономна црква надвор од Патријаршијата и прашањето за македонските епархии, дали да останат под Патријаршијата или да влезат во идната бугарска автономна црква. Ваквата поставеност на црковното прашање, кај: ''македонскиот народ создал збрка околу судбината на Македонија, бидејќи црковното прашање на некој начин се идентификувало со националното прашање. Сите градски слоеви, вклучувајќи го и селанството, не можеле да останат рамнодушни кон таквото решавање на црковното прашање, бидејќи и при евентуално останување под патријаршиската јурисдикција или, пак, присоединување кон Бугарската црква, тоа би значело пропаѓање на борбата на македонскиот народ што со децении ја води за еманципација на црковен план''.
По создавањето на Бугарската егзархија Македонците не се откажало од стремежот за обнова на Охридската архиепископија. Во првата половина на 70-те години на 19 век силна активност пројавило солунското граѓанство.
Дејноста за обнова на Архиепископијата брзо се проширила во Македонија но и во македеонската колонија во Цариград. Во северниот дел на Македонија посебно се истакнале градовите Скопје и Велес која јасно истапиле против грчката пропаганда но и на засилениот бугаризам.
Меѓутоа руската дипломатија сметала дека таквото движење за обнова на Охридската архиепископија не е во нејзин интерес и затоа таа побарала од Високата Порта да се отстрани Митхад-паша од Солун, а меѓу другото било побарано егзархот Антим да го предупреди владиката Натанаил Кучевишки да престане со агитацијата за обнова на Архиепископијата.
Борбата за обнова на Охридската архиепископија влегла во нова етапа кога кон движењето се придлужил епископот Нил Изворов. Тогаш солунската црковно-училишна општина писмено се обратила кон останатите македонски општини како и до македонската колонија во Цариград, во ова обраќање солунската општина побарал останатите да се изјаснат по прашањето за обнова на Охридската архиепископија. Тие се обратиле до Англиканската црква бидејќи англискиот конзул Блонт од Солун им ветил поддршка од англиската влада. Меѓутоа одговорот бил негативен. Затоа 6 општини потоа се обратиле до германската протестанска црква и до американската протестанска црква, но од политички причини биле одбиени од двете цркви. Откако биле одбиени од протестанските цркви решиле да се обратат до Римокатоличката црква. Шесте јужномакедонски опшини ја прифатиле унијата со Римокатоличката црква, а тоа придонело да дојде до раздвижување на граѓанството во останатите општини во Македонија, некој од нив собрале потписи за приклучување кон унијата и во вид на молби ги испратиле до католичките мисии, меѓутоа во некој од општините не биле донесени конкретни одлуки.
Високата Порта водејќи сметка за своите интереси го отстранила Нил Изворов од Македонија и го преместила во Цариград, а од Солун бил отстранет и валијата Митхад-паша кој се залагла за обнова на Охридската архиепископија. Со овие мерки бил нанесен удар врз движењето за обнова на Архиепископијата, а тоа придонело да дојде до колебање меѓу македонското граѓанство, посебно на она од Солун.
Во 1890 година 120 охридски граѓани испратиле барање до Цариградската патријаршија за обнава на Охридската архиепископија. Во барањето било истакнато:
Потоа презел акција за отстранување на сите проегзархиски чиновници од црковно - училишната општина преку организирање на нови избори. При изработката на списокот на учители за учебната 1891 - 92 година ги отстранил имињата на сите учители кои биле родум од Бугарија и ги заменил со Македонци.
Во почетокот на октомври 1891 г. за првпат почнал јавно да ја критикува Егзархијата заради посегањето по самостојноста на македонските црковни општини и нејзината великобугарска политика, предлагајќи отфрлање на туѓите цркви – цариградската и егзархиската.
Поради таквата дејност тој бил отстранет од страна на Бугарската егзархија.
Афирмација на македонскиот народен јазик
Во борбата за народен јазик во образованието уште во првата половина на 19 в. се појавува потребата за печатење на македонски народен јазик. Отука Теодосиј Синаитски ја отворил своја печатница во Солун, а Даскал Камче во Ваташа. Има обиди и за отворање на словенско одделение при грчката печатница на Киријак Држилович во Солун.
Потребата за учебници на македонски народен јазик се обиделе да ја задоволат Анатолија Зографски, Партенија Зографски, а подоцна и Димитар Македонски и Димитар Узунов, Кузман Шапкарев и Ѓорѓија М. Пулевски.
Обиди за објавување граматика на македонскиот народен јазик направиле Димитар Миладинов, Партенија Зографски, Георги Динката, Венијамин Мачуковски), но само Ѓорѓија Пулевски успеал во тоа печатејќи го првиот дел од Слогница речовска во 1880.
Пралелно дошло и до еднон процес за задоволување на потребата од литератрура на македонски народен јазик. Во 60-тите и 70-тите години на 19 век се појавуваат стиховите на Константин Миладинов, Константин и Андреја Петкович, Рајко Жинзифов, Григор Прличев и Ѓорѓија Пулевски, а од 90-тите години се пројавуваат литературни творби на Војдан Чернодрински, Марко Цепенков, Петар Поп Арсов и др.
Фолклор, научна мисла и весници
Паралелно со тоа се појавува и македонската научна мисла: Константин Миладинов, Ѓорѓија Пулевски, Георги Баласчев, Трајко Китанчев и други.
Обиди за сопствен печат со весниците: Македонски глас, Македонски лист, Македонија, Глас Македонски, Балкански гласник, Балкан и други.
Револуционерно ослободителна борба
Револуционерното ослободителна борба започнува пред самиот Берлински конгрес со Разловечкото востание (1876), доброволците во Српско-турската и Руско-турската војна
По Берлинскиот конгрес, македонскиот народ своето незадоволство од неговите одлуки ги изразил преку Кресненското востание, Македонската лига со Народното собрание на Македонија и Привремената влада на Македонија со Уставот за државното уредување на Македонија.
Со равојот на револуционерното движење дошло и до развој на националната свест преку Лозарското движење, Друштвото Вардар, Македонскиот клуб во Белград (1902) и со Македонското научно-литературно другарство во С. Петерсбург и неговата национална програма со што се заокружил предилинденскиот период.
Илинденското востани организирано и раководено од Македонската револуционерна организација утврдило државносната свест на народот, а МНЛД со воведување на македонскиот јазик првпат во службена употреба (чл. 12 од Уставот, 1903) и со неговата научна кодификација и практична примена во книгата Мисирков - За македонцките работи е довршена.
Афирмација на македонскиот национален индивидуалитет
Во постилинденскиот период Вардар (1905), научно ги прокламирал националните приоритети на македонскиот народ: македонската нација, македонскиот јазик, македонската црква и културно-националната автономија. Со тоа и започнува клучниот момент на македонското национално движење.
Обидите на Другарството за отворање училишта на македонски јазик и дејноста на Македонската колонија во Петроград (1911 - 1917), како ополномоштен претставник на македонскиот народ пред Европа, ги поставуваат основите на епохата за конечна афирмација на културно-националната мисла за национално-политичко ослободување и државно конституирање на Македонија.
Истапувања против поделбата на Македонија
Со Букурешкиот договор, Македонија била подделена, а по Првата светска војна и Версајскиот договор таквата подделеност била потврдена.
Меѓутоа макеоднските дејци не се откажале од своите национални претензии, тоа го потврдуваат: програмското писмо на Битолскиот кружок, Општомакедонската конференција во Велес (декемврри 1912), меморандумите на Македонците (1 март и 7 јуни 1913), Картата на Македонија по програма на македонските народници (1913) на македонски јазик, основањето и дејноста на Словеномакедонското национално - просветно друштво Св. Кирил и Методија (1912) и Рускомакедонското благотворно друш- тво Св. Кирил и Методија (1913) во Петербург, статиите на Чуповски, Г. Георгов, К. Мисирков и други во рускиот печат и особено во списанието Македонскиј голос (Македонски глас) (1913 - 1914).
Меѓу двете светски војни
Овој период бил особено бурен, по поделбата на Македонија, настапил период на разочарување, внатрешни расправии и обвиненија, но дејците на македонското национално - преродбеничко движење не се откажале од својата дејност. Мисирков продолжува со објавување на своите статии (Софија, 1922 - 1925), а Чуповски во Русија (1923).
Меѓу двете светски војни, Коминтерната го признава македонскиот културно-национален ентитет и македонскиот јазик како посебен во словенскиот свет и со тоа на меѓународно ниво го помогнува преродбенскиот процес за конечното решение на Македонското прашање. Во 20 - те и 30 - те години на 10 век се печатени дваесетина разни весници и списанија со македонската национална програма:
Во 30-тите години на 20 век. се издадени поголем број посебни пубикации: Васил Ивановски, Идеитe и задачитe на македонското прогресивно движение во Бугарија (1933), Ангел Динев, Македонските славфони (1938), Ламбрев, Македонското прашање и балканското единство (1938), Коста Веселинов, Национално поробени народи и национални малцинства (1938), Борци за народна слобода: Хр. Ботев, Гоце Делчев, Љубен Каравелов и Џузепе Гарибалди (1940).
Во овој период биле објавени или поставени на сцена драмите македонски јазик на: Никола Киров Мајски, Васил Иљоски, Антон Панов, Ристо Крле и др, а се отпечатени и стихозбирките на Волче Наумчески, Венко Марковски, Кочо Рацин и Коле Неделковски.
Создавање на македонска држава
Во текот на Народноослободителната борба, се испечатени двете книшки на Рациновите ''Народно- ослободителни песни (1943), второто издание на Рациновите Бели мугри (април 1944), стихозбирката на Ацо Шопов Песни (1944), и поетските книги на Венко Марковски: спевот Партизани и стихозбирките Орлите на Македонија, Низ пожарите на Елада и Песни'' (1944).
На првото заседание на АСНОМ во манастирот св. Прохор Пчињски на 2 август 1944) се конституира современата македонска држава, како Демократска Федерална Македонија во рамките на Демократска Федеративна Југославија и е инаугуриран македонскиот како литературен јазик со што започнува државниот живот и развиток на македонската нација и култура.
Бугарска азбука
Бугарската азбука (буг. българскa азбука) е официјалната азбука за запишување на бугарскиот јазик. Азбуката е заснована на кирилицата и во денешниот современ облик постои од 1945 година и се состои од 30 букви. Современата бугарска азбука води потекло од руската граѓанска азбука.
Историја
Под влијание на печатените книги од Русија, руското граѓанско писмо на Петар I го заменило старословенското писмо на крајот од XVIII век. Неколку кирилски азбуки со од 28 до 44 букви биле користени во почетокот и до средината на 19-от век за време на обидите за стандардизирање на современиот бугарски книжевен јазик. Азбуката со 32 букви предложена од Марин Дринов била прифатена во 1878-1879.
По правописната реформа од 1945 година сегашната бугарска азбука има 30 букви. Тогаш биле исфрлени буквите Ѣ и Ѫ. Буквата јат (ѣ) била заменета со я, е или поретко а, а големиот јус (Ѫ) бил заменет со ъ или поретко со а.
Бугарската азбука ги користи буквите од Руската азбука, заради тоа разликата помеѓу Бугарскиот литературен норм и Рускиот јазик е многу мал, според некој извори околу 23% од граѓаните во Бугарија можат да зборуваат Руски чисто и е четврти нај користен јазик во Бугарија.
Влијанието на Руската азбука во Бугарската е прифатено од голем дел Бугарски историчари, според Христо П'рлев „Ослободувањето остави во литературата многу руски лингвистички (пред сè во лексиката) елементи“
Клеткамп
Клеткамп (Kletkamp) — општина во округот Плен, во Шлезвиг-Холштајн, Германија.
Лучано Спалети
Играчка кариера
Роден е во Черталдо во покраината Фиренца. Настапувал за тимови од Серијата Ц како Ентела, Специја, Виареџо и Емполи.
Бензил ацетат
Бензил ацетат е хемиско соединение чија формула е C6H5CH2OCOCH3.
Маркиски јазици
Маркиските јазици се мала група полинезиски јазици од семејството на австронезиски јазици кои се зборуваат во Полинезија.
Купола на Карпата
Купола на Карпата (арапски: مسجد قبة الصخرة; хебрејски: כיפת הסלע) е муслиманскo светилиште кое се наоѓа во Ерусалим, Израел. Оваа џамија е позната и како Омерова џамија, и е една од најстарите муслимански градби. Самото кубе е изградено во 684 година на местото на храмот. За самата градба е позната сириските елементи кои биле користени при изградбата. За првпат била реконструирана во 1554 година. Куполата на карпата е едно од најстарите постоечки дела на исламската архитектура.
ЖС „Длапкин Дол“
Железничката станица „Длапин Дол“ — железничка станица во Република Македонија, со следниве географски координати: СГШ 41o 33 ' 54 , ИГД 20o 57 ' 25 .
Амфора
Амфора (од грчкиот ἀμφορεύς - чинија со две дршки) е абразивна чинија со две спротивни дршки и стеснет врат, направена од печена глина. Во антиката служела за чување и пренесување на Масло за јадење, вино и житарки. Постоеле два типа: амфора со врат, кај која вратот и телото се спојуваат под остар агол, и едноделна амфора, кај која вратот и телото се спојуваат во непрекината целина. Некои амфори биле мали, со висина помала од 30 сантиметри, а некои многу големи, високи преку 1,5 метар.
Амфорите главно биле богато украсени, а стилот на украсувањето на керамиката се менувал: од орнамент, спирала до живи мотиви, животни и луѓе, сликани композиции во кои се прикажуваат легендарни и митолошки содржини и сцени од секојдневниот живот.
Мелник
Мелник — град во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија.
Етимологија
Денес, не се познати никакви докажани информации кои би го потврдиле точното време за основањето на градот Мелник. Според академикот Иван Дујчев, етимологијата на името Мелник има чисто словенско потекло. Потекнува од античкиот словенски збор мел - бела глина, креда, со која се ознаќчуваат карпите, меѓу кои се наоѓа градот. Врз основа на археолошките податоци, се проценува дека Мелник првично бил изграден односно опстојувал како тврдина за заштита на јужната граница на Бугарија и патот долж реката Струма, по склучувањето на византиско-бугарскиот договор од 864 година.
Географија и местоположба
Мелник се наоѓа во планинско подрачје во југозападниот дел на планината Пирин. Сместено е во живописната област, на 22 километри југоисточно од градот Свети Врач на надморска височина од 437 метри. Површината на градот зафаќа 6.464 км2. Климата е преодна средоземна со летни минимални и зимски максимални врнежи. Просечните годишни врнежи од дожд се околу 670 мм. Низ градот тече реката Мелник, лева притока на реката Струма. Роженскиот манастир се наоѓа на 7 километри од градот. За љубителите на природата постои директен пат што поминува низ природната појава на Мелничките пирамиди. Мелник е почетна точка за искачување кон врвовите на Пирин и Малина.
Во минатото Мелник имал голем број на жители и бил административен центар со големо историско значење, поради што до ден денес се смета за град иако има само 274 жители. Денес градот е познат со неговите пирамиди од песок, како архитектонски резерват од доцниот среден век и од XVIII и XIX век, со блискиот Роженски манастир, а исто и како центар на произведување и дегустирање на вино и туристичка дестинациjа.
Клима
Мелник има средоземна клима со топли лета и студени зими.
Антички и средновековен период
Според историчарите, првите доселеници на денешниот град биле тракиското племе Меди, од кои произлегол и легендарниот бунтовник против Римското Царство, Спартак. Неколку векови подоцна на оваа територија живееле Римјаните. Тоа е докажано од стариот римски мост, кој до денеска е зачуван во градот. Словените, кои се населиле на овие простори, први градот го нарекле Мелник поради околните песочни пирамиди. Градот бил освоен и вклучен во составот на Првото Бугарско Царство во времето на царот Пресијан (836-852). Во овој период, градот доживеал голем просперитет. Според некои автори, градот за првпат се споменува во пишаните извори на почетокот на XI век во врска со неговото вклучување во византиските граници по Беласичката битка. Според патописот на Мохамед ел-Идриси, во XI-XII век византискиот Мелник е познат град по своите обработени полиња, села и ниви. Како граничен град помеѓу Бугарија и Византија, градот често го менувал својот суверенитет. Во првите години на 13 век, управителот на западниот дел од Родопите, Алексиј Слав, потомок на династијата Асен, станал независен владетел а Мелник станал главен град на независно феудално кнежевство управувано од деспотот, во 1209 година. Градот поминал низ економски и културен подем во текот на неговото владеење, а биле изградени и градските ѕидини. Градот продолжил да цвета во времето на цар Иван Асен II главно поради безцаринската трговија со Дубровник управуван од Венеција.
Во средината на 13 век градот влегол во границите на Никејското Царство. Во 1252 година, идниот голем византиски цар Михаил Палеолог бил назначен за заменик на царот Јован III Дука Ватац во Мелник ,кој одржувал добри односи со жжителите во Мелник. Во XIII век, во Мелник биле прогонети цели генерации византиски аристократи (од бугарскиот крал Калојан и византиски цареви), со што се сменил составот на населението и архитектонскиот изглед на градот. (многу од византиските аристократски куќи биле користени до почетокот на XX век, а дел од урнатините од нив се зачувани и до денес).
Во 14 век, Мелник бил вклучен извесно време во територијата на владетелот Хрељо, а по неговата смрт во 1342 година, околу 15 години, градот бил под власта на српскиот владетел Стефан Душан. Последниот христијански владетел на градот бил Константин Драгаш, кој починал во Битката кај Ровине во 1395 година.
Космос-1142
Космос-1142 — еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата „Космос“.
Мелник
Отоманско Царство
Мелник паднал под отоманската власт по 1395 година. Градот и неговата околина биле вклучени во составот на Ќустендилскиот сандак како посебна нахија. Во 1604 градот се споменува како центар на каза. Во средината на 17 век, отоманскиот патник Евлија Челебија го опишал Мелник како оживеана паланка со едно и двоспратни камени куќи, покриени со ќерамиди, со многу домашни бањи и добро зачувани лозја и градини. Градот се споменува под името Мелник во голем број османлиски финансиски, даночни и судски документи од почетокот на 17 до крајот на 19 век.
За време на првите векови на отоманското владеење, Мелник доживеал економски и културен пад, за повторно да се подигне кон крајот на XVI и почетокот на XIX век, кога се оживеала културната и просветителска активност. Жителите на градот се занимавале со производство на вино и правење тутун, извезувајќи вино низ цела Европа, особено во Англија и Австрија. Најпознатите и најголемите трговци со мелница биле од семејството Кордопулос, чија винарија денес е претворена во музеј. Во градот биле активни повеќе од 70 цркви, а во околината имало четири манастири. Три машки училишта (едно бугарско) и едно женско училиште ги образовале младите од населениот град за време на преродбата. Градот имал и многу богата библиотека.
Космос-1142
Орбитални податоци
Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 92,2 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 72,8°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 415 км, а најмалото на 351.
Мелник
Отоманско Царство
Во XIX век, Рилскиот манастир добил големи суми пари од верниците на Мелник. Во 1837 година од тука дошле 8761 гроша, а во 1839 година од три различни групи биле примени 2847 гроша. Трговците со мелница го снабдувале манастирот со маслинки, сапун, чевли, маслиново масло и друга храна и потреби. Најчесто, семето се купувало од тука за манастирските зеленчукови градини.
Во 1845 година рускиот славист Виктор Григорович за Мелник в „Очерк путешествия по Европейской Турции“ напишал:
Според сведочењето на американски мисионери, кои го посетиле градот во 1862 година, Мелник имал 1200 куќи, а жителите зборувале на грчки јазик, но се цивилизирани и трудољубиви. Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Мелник е наведен како град со 1.030 семејства, од кои 650 Турци, 560 Грци и 2.000 Македонци.
На 5 март 1873 година, Петар Сарафов го отворил првото словенско училиште во Мелник во домот на свештеникот Атанас Павлов. Училиштето го посетувале деца од градот и околните села. Негирани од Грците пред надлежните, Сарафов не успеал да ја заврши годината и бил принуден да го напушти Мелник, заменувајќи го Иван Козарев на местото учител во градот. Потоа како учители во градот работеле Спас Влахли од Влахи и Тома Николов од Неврокоп, на кои, во пресрет на Руско-турската војна, по новите грчки клевети, училиштето повторно било затворено. Училиштето повторно било отворено во 1881 година. Подоцна, Хаџи поп Димитар ја донирал зградата за училиштето.
Во втората половина на 19 век, Мелник започнал постепено да опаѓа, држејќи се подалеку од главниот пат по долината на реката Струма. Некои од неговите жители се преселиле во Сер, Горна Џумаја и во други градови во околината.
Во 1891 година Георги Стрезов за Мелник напишал:
Во 1895 година првата македонска учителка Зоица Златинова дошла во Мелник да предава во градот во кој се задржила до 1897 година. Златинова била активна во привлекувањето девојчиња во образовниот систем и вредно работела со родителите за надминување на погрешните сфаќања за местото на девојчињата во образованието.