cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шипокно
Самоуправа и политика
Во периодот од 1965 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Охрид.
Во периодот од 1955 до 1965 година, селото било дел од тогашната општина Охрид.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Галичица, во која покрај селото Шипокно, се наоѓале и селата Велгошти, Велестово, Елшани, Коњско, Лескоец, Љубаништа, Пештани, Рамне, Скребатно и Трпејца. Во периодот 1950-1952, селото било седиште на некогашната општина Шипокно, во која влегувале селата Велестово, Коњско и Шипокно.
Избирачко место
Селото е опфатено во избирачкото место бр. 1297 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на хотел „Бетон“ во населбата Свети Стефан. Во избирачкото место е опфатена и населбата Свети Стефан.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 99 гласачи.
Шамил Басаев
Шамил Салманович Басаев (руски: Шамиль Салманович Басаев) бил потпретседател на меѓународно непризнатата Чеченска Република Ичкерија, исламистички герилски командант, терорист и еден од најпознатите Чеченци.
Басаев завршил средно образование во 1982 година. Служел воена служба во воено-воздушните сили на СССР. На три наврати аплицирал на Правниот факултет во Москва. Басаев е роден во семејство што традиционално се борело против руските власти и го добил името според средновековниот чеченски водач Имамот Шамил. Со прогласувањето на чеченската независност од Русија во 1991 година, Басаев веднаш почнал терористички активности. Тој првпат се појавил во јавноста кусо време по обидот за комунистички државен удар во 1991 година кога киднапирал руски патнички авион и го принудил да се приземји во Анкара, Турција, каде побарал конференција за печатот за да му каже на светот што се случува во Чеченија.
Три години подоцна, кога руските војски за првпат ја нападнале Чеченија, Басаев станал командант на баталјон од 2.000 борци. Во 1995 година Русите го освоиле главниот град Грозни, а во напад кај селото Душне-Ведено убиле 11 члена на семејството Басаев, вклучувајќи ги сопругата и децата на Шамил. Поразени на фронтот, Шамил Басаев почнал серија крвави терористички напади и се свртел кон исламистичката идеологија. Тој лично го предводел нападот врз болницата во рускиот град Буденовск во јуни 1995 година, десетина дена по убиството на неговото семејство. Басаев и неговиот одред ја нападнале полициската станица во овој град и убиле 15 лица, по што ја освоиле болницата со 1.500 пациенти.
Басаев побарал Русија да ги повлече силите од Чеченија и се заканил дека во спротивно ќе ги убие заложниците. Следниот ден убил пет заробени полицајци. Неколку дена руските специјалци ги напаѓале грабнувачите, при што во борбите загинале стотина заложници. По четири дена, руските сили привремено ги прекинале нападите во Чеченија, а Басаев и одредот ги пуштиле заложниците и побегнале во Чеченија.
Во 2004 година Басаев ја презел одговорноста за дотогаш најморничавиот напад. На 1 септември, првиот ден на учебната година, група од 32 исламисти нападнале и зазеле едно училиште во градот Беслан и зеле над 1.000 деца и родители како заложници. По три дена преговори со полицијата, при што заложниците биле оставени без храна и вода, терористите активираале експлозив, по што полицијата нападнала. Вкупно 344 заложници, од кои 186 деца, биле убиени. Последен поголем напад на Басаев било убиството на Ахмад Кадиров, претседател на Чеченија поставен од руските власти, извршен на 9 мај 2004 година, додека го прославувал денот на победата над фашизмот.
На 10 јули 2006 година, Шамил Басаев бил убиен при операција на руските специјални сили во јужната руска автономна Република Ингушетија, која граничи со Чеченија, додека заедно со своите соработници се подготвувал за нов терористички напад. Според раководителот на руската Федерална служба за безбедност (ФСБ), Николај Патрушев, Басаев сакал да изврши политички притисок врз руските власти за време на средбата на Г-8 што требало да се одржи во Русија кон крајот на неделата пред да биде убиен. Според чеченскиот вицепремиер Башир Аушев, Басаев загинал при експлозија на камион натоварен со оружје. Басаев се наоѓал во возило што го придружувало камионот од типот Камаз, кој превезувал оружје и експлозив. При експлозијата на камионот, покрај Басаев, загинале уште четворица негови соработници. Експлозијата била толку силна што ги уништила возилата кои го придружувале камионот и ги разнела телата на жртвите.
1482 во музиката
1482 година во музиката содржи некои значајни настани.
Стефан Банах
Стефан Банах (полски: ) (1892–1945), како еден од најеминентните полски математичари од неговото време, бил признаен и почитуван математичар и творец. Самоукиот математичар и гениј Стефан Банах формулирал и докажал многу теории кои и до ден денес се користат.
Живот
Стефан Банах е роден на 30 март, 1892 година во Краков, тогашен дел од Австроунгарската Империја, денес град во Украина. Родителите на Банах се викале Стефан Грецзек, млад војник во Австроунгарската Армија и Катерина Банах, двајцата жители на Подхалскиот регион. Бидејќи таткото на Банах бил војник и бил спречен да се ожени поради правилата на Армијата, а неговата мајка била многу сиромашна за да го одгедува сама малиот Стефан, двајцата родители одлучиле дека е најдобро да биде одгледан од еден пријател на таткото на Стефан, сопственикот на пералната во Краков. Стефан Грецзек платил за образованието на своето дете и тој ќе биде единствениот роднина кој Стефан Банах лично го познавал. Уште како средношколец во Гимназијата во Краков, Банах станал познат како генијалец. Прв кој забележал дека во Банах се крие неверојатен талент бил Јулиуз Миен, Французин кој дошол во Краков да работи како фотограф и преведувач. Миен го зел под своја закрила Стефан, го научил француски и го охрабрил да ја изучува математиката. Во 1906, на возраст од 14 години, тој почнал да учи напредна математика, а две години подоцна почнал да ја изучува на повеќе јазици. Откако ја положил матурата на 18 години (1910), Банах со неговиот најдобар пријател Витолд Вилкоц отишол во Лавов (тогашен главен град на Империјата, денес Лавов, Украина ), сакајќи да се вклучи во изучување на инжинерство на тамошната академија. Но Банах истовремено морал и да заработува за да ги плати студиите, па дури во 1914 година, на 22-годишна возраст, тој ги положил испитите и добил полудиплома. Кога почнала Првата светска војна, Банах бил ослободен од обврската за приклучување на Армијата, поради неговиот проблем со левата рака и слабиот вид. Кога Руската Армија почнала со напад на Лавов, Банах отишол во Краков, каде што го поминал остатокот од војната, но останал и во некои други градови во Австриската Империја. Тој заработувал како предавач во локалната гимназија и истовремено како работник во книжара. Банах можеби поднесувал некои свои дела и резимеа до Универзитетот во Краков, но многу малку се знае за тој период од неговиот живот. Во 1916 година, средбата во Градскиот Парк во Краков со професорот Хуго Стеинхаус, еден од најреномираните математичари во тоа време, му ја сменила насоката на животот на Банах. Toj му се спротивставил на Хуго Стеинхаус во врска со некои математики докази. Спротивставувањето се претворило во долга соработка и пријателство. И токму преду Стеинхаус, Банах ја запознал својата идна сопруга, Лучиа Браус, со која се оженил во 1920 година.
Творештво
Стефан Банах работел на многу дела коишто подоцна биле објавувани во весникот "Студии по математика", каде што Банах бил еден од уредниците. Дел од истаржувањата на Банах се објавени во посебно дело, тоа е "Теоријата за линеарните операции", која е оценета како највлијателна теорија на Банах. Покрај тоа што Банах ги поставил темелите на функционалната анализа, тој имал и значаен придонес за теоријата за мерење, теоријата за множествата и за многу други делови од математиката. Забележливи математички концепти кои ги формулирал Банах се и Банах-Тарски парадоксот, Хан-Банах теоремата, Банах-Стеинхаус теоремата и Банаховото растојание.
Изјави
Многу познати математичари и угледни личности од времето на Банах имаат дадено изјави за неговата работа и дела. Еве дел од нив:
Станислав Марцин Улам, математичар од Училиштето за математика во Лавов, во неговата автобиографија, го посветува ова на Банах:
Самиот Банах ги има дадено следнаве изјави:
NGC 3645
NGC 3645 — леќеста галаксија во соѕвездието Лав, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3645 се споменува и како NGC 3630, UGC 6349, MCG 1-29-31, CGCG 39-124.
Откривање
Објектот е откриен на 23 февруари 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 3645 е од видот S0-a. Видливиот сјај со голо око изнесува 12 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,9 m, додека површинскиот сјај изнесува 12,6 m/лм2. NGC 3645 има привидни димензии од 2' х 0,8'.
Астрономски податоци
Објектот е од епохата Ј2000.0. Положбениот агол на објектот е во износ од 37°.
Други поделби
Проучување на NGC 3645 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 34698. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 236; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 267. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1392.
Аце Настески
Аце Евтов Настески ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Животопис
Потекнувал од селско сиромашно семејство. Бидејќи немал услови за егзистенција во своето село, заминал на печалба во Белград. По окупацијата, тој не се вратил во своето село, туку активно продолжил да работи во Белград за потребите на народно ослободителното движење. Осомничен од окупаторските власти, бил затворен, но пред непријателот имал добро држење. По пуштањето од затвор, во пролетта 1944 година стапил во единиците на НОВ на тој терен. Во борбите за конечното ослободување на Југославија учествувал на Сремскиот фронт, каде загинал при пробојот на фронтот кај Врпоље во април 1945 година.
Добре Ивановски
Добре Томев Ивановски ( во ―  во ) ― македонски партизан и учесник во НОВ.
Животопис
Завршил четири класа вечерна гимназија. На 25 ноември 1944 година стапил во 3 македонска ударна бригада со која замина на Сремскиот фронт. Како борец на специјална автоматска чета, учествувал во непосредните борби, гради в гради. Храбро загинал на 16 април 1945 година, во крвавата битка за ослободување на Врпоље. Бил закопан на местото каде загинал. По завршувањето на војната неговите посмртни останки биле пренесени на гробиштата во Маџари.
Црква „Света Петка“ - Галичник
Црква „Света Петка“ — црква во околината на селото Галичник.
Опис
Црквата е оддалечена 8 километри јужно од селото Галичник, и се наоѓа сред густа шума над областа Смедовица, југозападно од врвот Старци. По испитувањата извршени на околните гробишта било утврдено дека истите потекнуваат од V век исто како и темелите на црквата која во поголем дел е реконструирана. Црквата Св. Петка со околината е најпосетено место од мештаните на Галичник и околните села, особено за време на православниот христијански празник - Преображение, кога според обичаите, посетителите ја поминуваат ноќта во блиската шума и ливадите.
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Текри Вермишли
Свети Ѓорѓи (Αγίου Γεωργίου) — црква во селото Текри Вермишли, Лагадинско, Егејска Македонија. Влегува во состав на Серско-нигритската епархија на Цариградската патријаршија.
Европа (митологија)
Европа била ќерка на Агенор, синот на Либија и Посејдон и Телефаса која ја нарекувале и Агриопа. Европа била единствената ќерка меѓу синовите Кадмо, Фојникс, Килик, Таса и Финиј.
Грабнување на Европа
Љубовникот Зевс занесен од убавината на Европа го испратил Хермес да ја грабне девојката која во близина на Тур шетала со своите другарки. Тој се претворил во силен бел бик и кога таа се искачила на неговиот грб ја однел на Крит (според друга верзија, во Беотија). Претворен во орел, Зевс ја силувал Европа и таа му роди три сина: Миној, Радамонт и Сарпедон.
Потрага по Европа
Несреќниот Агенор им нареди на своите синови да тргнат во потрага по единствената сестра и да не се вратат без неа. Незнаејќи на која страна тргнал бикот, браќата се разделија и тргнаа на различни страни. Фојникс отпатувал на запад и стигнал до Картагина, Килик замина во земјата која по него доби име Сицилија, Финеј замина во Тинија, Тас пак замина во Олимпија. Кадмо запливал со Телефас кон островот Род. По смртта на брат си Телефас, Кадмо заминал во пророчиштето во Делфи, каде што Питија му кажала да ја напушти потрагата и да тргне по кравата и кога таа ќе цркне од умор, на тоа место да согради град.
Европа како мотив во уметноста
Европа со бикот е честа тема во уметноста при што таа најчесто е прикажана како го јава бикот, или клечи на неговиот врат, или лежи на него. На пример, познат е мозаикот во Пренеста, кој ја прикажува Европа како лежи на бикот, а со едната рака се придржува на неговиот рог.
1480 во музиката
1480 година во музиката содржи некои значајни настани.
Превозно средство
Превозно средство (или сообраќајно средство) е општ поим за разните видови на транспорт за превоз на луѓе и товар.
Кога при едно патување се користи повеќе од едно превозно средство, патувањето нарекува „повеќеначинско“ (или „мултимодално“).
Компоненти на превозот
Превозот се состои од следниве компоненти:
Светска споредба на најважните превозни исредства
На ниво на цалиот свет најкористено превозно средство е Автомобилот (16,000 милијарди патнички km), по што доаѓа Автобусот (7,000), Возд. сообраќај (2,800), Железница (1,900) и градски железници (250).
Најкористениот начин на превоз на товар (стока) е преку Море (40,000 милијарди тони km), по што доаѓа сувоземниот Пат (7,000), Железницата (6,500), Нафтоводи (2,000) и Речен сообраќај (1,500).
Инеке де Мортел
Инеке де Мортел е белгиска применета математичарка во Шкотска, каде што е професор по применета математика на универзитетот Св. Ендрјус, директор за истражување на Училиштето за математика и статистика во Св. Ендрус, како и претседател на Единбуршкото математичко друштво. Нејзиното истражување се однесува на компјутерското и математичкото моделирање на сончевата физика, а особено на сончевата корона.
Образование и кариера
Де Мортел магистрирала по математика во 1997 година во КУ Леувен. Го завршила докторатот по сончева физика во 2001 година на Универзитетот Св. Ендрјус; нејзината дисертација, Теоретски и опсервациски аспекти на распространетоста на брановите во Сончевата Корона, била надгледувана од Алан Худ. Таа останала во Св. Ендрјус како постдокторски истражувач и научен соработник, станувајќи читател таму во 2008 година и професор во 2013 година.
Признанија
Во 2005 година, де Мортел станала соработник на Кралското астрономско друштво. Во 2009 година ја освоила Филип Леверхулм наградата за астрономија и астрофизика. Таа била избрана во Кралското друштво од Единбург во 2015 година, а претходно била ко-претседавач на придружното друштво, Младинската академија на Шкотска.
Шентготард
Шентготард (словенечки: Šentgotard) — населба во Општина Загорје на Сава во средна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Засавскиот статистички регион.
Ивона Талевска
Ивона Талевска (р. ) — контроверзна македонска новинарка. Во својата новинарска кариера, таа работела како уредник на вестите на телевизија Сител и како главен уредник на дневниот весник Вечер.
Нејзината новинарска кариера е одбележана со бројни контроверзии, како што се аферата „Визарис“ во којашто влијаела претпријатие во сопственост на нејзината мајка да добие тендер од Министерството за здравство за набавка на медицинска опрема во вкупен износ од 1 милион евра и аферата „Тифани“ во којашто за затајување данок во износ од околу 2,5 милиони денари била осудена на условна затворска казна од две години доколку во следните четири години не го повтори делото.
Животопис
Талевска дипломирала политички науки и магистрирала економија на универзитетот „Шефилд“ во Солун. Со новинарство се занимава од 1995, а учествувала на курсеви организирани од телевизиите Би-би-си и Ен-би-си. Талевска членува во провладиното здружение „Независен синдикат на новинари на Македонија“ (НСНМ).
Папа Инокентиј IV
Инокентиј IV (лат. Innocentius PP. IV; околу 1195 - 7 декември 1254) — римски папа од 25 јуни 1243 до 7 декември 1254. Од 1218 зазземал висока функција во римската курија. Откако станал папа, целосно се посветил против Фридрих II Хохенштауфен. Тој водел борба како дипломат, а и со помош на своите записи.
Ивона Талевска
Афера „Визарис“
Аферата „Визарис“ повторно станала актуелна во 2015 година, кога бил објавен прислушуван разговор меѓу нејзе и Драган Павловиќ Латас, во кој се договарала тендерската постапка и префрлање на 1,3 милиони евра на сметка на претпријатието.
Папа Инокентиј IV
Во 1245, Инокентиј издал була со која повикал монголскиот владетел да стане Христијанин и да престане со својата агресија над Европа. Во 1246, канот Гујук испратил писмо, кое денес се наоѓа во ватиканската библиотека, со кое побарал покорност од страна на папата и останатите владетели во Европа.
Најголемата претстава во светот
Најголемата претстава во светот е американски драма филм од 1952 во кој глумат Бети Хјустон, Корнел Вајлди и Чарлтон Хистон. Филмот е продуциран и режиран од Сесил Б. де Мил и добил Оскар за најдобар филм.
152 п.н.е.
152 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 152. година пред новата ера, 152. од првиот милениум п.н.е., 52. од 2 век п.н.е. и трета од 150-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 5356 и 5357 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 4598 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 3608 и 3609 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 601.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 152 година се протега во 2484 и 2485, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 2544 и 2545 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 391. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 797 и 796 исламска година пред хиџра.
ABBA Live
ABBA Live ― албум со снимки во живо на шведската поп група АББА, издаден од Polar Music во 1986 година.
Историја
Албумот во живо бил нешто што многу обожаватели на АББА го барале неколку години. Самите ABBA си поигрувале со идејата во неколку наврати, но секогаш се одлучувале против неа. Конечно, четири години откако членовите тргнале по својот пат, сепак била објавена збирка во живо. Резултирачкиот албум, ABBA Live, содржел снимки од 1977, 1979 и 1981 година. Песните биле претежно преземени од концертите на АББА во Вембли Арената во Лондон во ноември 1979 година, со неколку дополнителни песни преземени од турнејата низ Австралија во март 1977 година и специјалната телевизиска програма Dick Cavett Meets ABBA, снимена во април 1981 година.
Кога долгометражното издание и изданието на ЦД биле објавени, популарноста на бендот била на најниско ниво на сите времиња и ниту еден од самите членови не бил вклучен во продукцијата на албумот. На големо разочарување и на музичките критичари и на обожавателите на АББА, имало и синхронизирани тапани од 80-тите на повеќето песни, одземајќи го вистинското чувство во живо на изведбите. На настапите во живо никогаш не биле вклучени ниту еден од нивните студиски албуми, како што се „I Am an A“, „Get on the Carousel“, „I'm Still Alive“, или првичните верзии во живо на песните од мини-мјузиклот „The Girl with the Golden Hair“. „Thank You for the Music“, „I Wonder (Departure)“ и „I'm a Marionette“, сите имале малку поинакви текстови и/или музички аранжмани на следните студиски снимки вклучени на ABBA: The Album. Неколку песни, исто така, биле уредени, во случајот со снимањето во живо на „Does Your Mother Know“ од 1979 година за дури пет минути откако првично била изведена на таа турнеја како вклучено со „Hole in Your Soul“.
ABBA Live бил првиот албум на ABBA кој бил издаден истовремено на долгометражно издание и ЦД, а ЦД-то имало три „дополнителни песни“. Албумот не се претставил многу добро, на меѓународно или домашно ниво, достигнувајќи го на #49 место во Шведска и останал на врвот на листите само две недели. Бил новопреработен и повторно издаден од Polydor/Polar во 1997 година, но не бил испечатен.
Список на песни
Сите песни напишани од Бени Андерсон и Бјорн Улвеус освен онаму каде што е наведено.
Саво Климовски
Д-р Саво Климовски (роден на год. во ) — македонски правник, професор по уставно право и политички систем на Правниот факултет во Скопје.
Научна кариера
Правните студии со одличен успех ги завршува во јуни 1970 год. на Правниот Факултет во Скопје, каде што во 1974 год. се стекнува со степен на магистер од областа на правно-политичките науки. Со докторат на правни науки се стекнува во мај 1978 год. на Правниот Факултет во Љубљана. За асистент на Правниот факултет е избран во април 1971 г. Првпат за редовен професор на научната област уставно право и политички систем и политичка филозофија. Од октомври 1992 год. во два мандати е декан на Правниот Факултет во Скопје. Во периодот 1996 до 1998 година е претседател на Универзитетскиот сенат при Универзитетот „Кирил и Методиј“ - Скопје.
Има објавено повеќе монографии, средношколски и универзитетски учебници, како и бројни прилози во научни и стручни публикации.
Политичка кариера
Саво Климовски во периодот од април 1986 год. до март 1991 год. е член на македонската влада и одговорен за ресорите на образованието, културата и физичката култура.
Од 1992 до 2000 година во Собранието на Република Македонија ги имаше следниве активности:
Проф. д-р Саво Климовски е основач и претседател на LIONS CLUB - Скопје. Претседател е на невладината организација за научна комуникација и зближување на народите од земјите во кинескиот теснец и останатиот дел од светот.
Селиште (Трстеник)
Селиште  — археолошко наоѓалиште во светиниколското село Трстеник. Наоѓалиштето претставува населба од римско време. На 500 м североисточно од селото, на десната страна од патот за манастирот Ѓуриште, при обработувањето на нивите се откриени тули и друг градежен материјал, како и фрагменти од керамички садови и  питоси.
Марсел Еме
Марсел Еме (француски: Marcel Aymé) (1902-1967) бил француски писател, кој пишувал романи, раскази, драми, есеи, сценарија итн.
Творештво
Негови поважни дела се:
Гоце Илиевски
Гоце Сандев Илиевски ( во ―  во ) ― македонски партизан и учесник во НОВ.
Животопис
Роден е во сиромашно семејство. Тој изучил занает и работел како столар. Во 1939 година се доселил да живее во Скопје.
Со организирана дејност бил опфатен од Партијата и се вклучил во активна борба против окупаторот. Извршувал разни задачи. Кон крајот на 1943 година заминал со партизаните во Западна Македонија. Учествувал во многубројни борби против бугарскиот и германскиот фашистички окупатор, како и против домашните предавници. Учествувал и во завршните операции за ослободувањето на Македонија. Загинал кон крајот на 1944 година, во првите борбени линии при ослободувањето на Прилеп.
Асфалт
Асфалт, познат и како битумен — леплива, црна и високо вискозна течност или полуцврста форма на нафта. Може да се пронајде во природни депозити или може да биде рафиниран производ; тоа е супстанца класифицирана како пек. Сè до 20 век се користел и зборот асфалтум. Зборот доаѓа од старогрчкиот збор „асфалтос“ (ἄσφαλτος ásphaltos'' ).
Плангарица
Плангарица — село во Албанија. Селото се наоѓа во областа Елбасан и општината Грац.
Асфалт
Термините асфалт и битумен често се користат наизменично за да значат и природни и произведени форми на супстанцијата. Во американскиот англиски, асфалт (или асфалт цемент) е внимателно рафиниранираните остатоци од процесот на дестилација на одбрана сурова нафта. Надвор од САД, производот често се нарекува битумен. Геолозите често го претпочитаат терминот битумен. Честа употреба се однесува на различни форми на асфалт / битумен како "катран", како што во катран јамите во Ла Бреа. Друг архаичен израз за асфалт / битумен е "пек".
Природниот асфалт / битумен понекогаш е наведен со терминот "суров битумен". Вискозноста е слична на онаа на ладноа меласа, додека материјалот добиен од фракциона дестилација на сурова нафта што врие на 525 °C (977 °F) понекогаш се нарекува како "рафиниран битумен". Во канадската провинција Алберта има повеќето од светските резерви на природен битумен, што опфаќа 142.000 квадратни километри, на површина поголема од Англија.
Состав
Компонентите на асфалтот се класифицирани во четири класи на соединенија:: Аромите на нафтен и поларните ароматични компоненти обично се мнозинство. Покрај тоа, повеќето природни битумени содржат органско сулфурно соединение, што резултира во вкупната содржина на сулфур до 4%. Никелот и ванадиумот се наоѓаат во нивото на ППМ <10, како што е типично за некоја нафта.
Супстанцијата е растворлива во јаглерод дисулфид. Тие најчесто се моделираат како колоидни, со асфалтен и како дисперзирана фаза и малтени како континуирана фаза. и "тоа е речиси невозможно да се раздвојат и да се идентификуваат сите различни молекули на асфалтот, бидејќи бројот на молекули со различна хемиска структура е исклучително голем
Асфалт / битумен понекогаш може да се меша со "катран", кој е визуелно слична црна, термопластичен материјал произведен со помош на дестилација на јаглен. За време на почетокот и средината на 20 век, кога е произведен градскиот гас, јаглен катранот беше лесно достапен производ и широко се користел како врзивно средство за патни агрегати. Додавање на катран во макадамски патишта довела до зборот писта, која сега се користи во заеднички идиом и се однесува на патните материјали за правење. Сепак, од 1970 година, кога за природен гас успеа градскиот гас асфалт / битумен целосно ја претекнаа употребата на јаглен катранот во овие апликации. Други примери на оваа конфузија вклучуваат катран јамите во Ла Бреа и во Канада нафтениот песок, и на кои, всушност, се содржи природен битумен, наместо катран.
Акса
Акса (арапски: المسجد الاقصى, Al-Masjid Al-Aqsa) е џамија која се наоѓа во Ерусалим. Оваа џамија е една од најпознатите муслимански светилишта.
На местото каде денеска се наоѓа Ал Акса, некогаш се простирал ерусалимскиот храм. Тој храм бил до темел срушен во 1 век по неуспешните демонстрации на евреите против тогашната римска империја. По овој чин, на секој евреин му бил забранет влез во Ерусалим. Само што градот бил “ослободен“ од страна на Византија, тој попаднал под нова власт- муслиманска. Тогаш муслиманите од тогашното светилиште за христијаните изградиле џамија. Западниот ѕид на сегашниот објект се смета дека е единствениот остататок од Соломонскиот храм и претставува најсвето место за евреите кои го нарекуваат ѕид на плачот.
Ал Акса се наоѓа на местото на некогашниот храм каде според Библијата, Аврам го донел Исак со цел да го жртвува со кое би ја покажал својата верност кон Бог. Таа стена сѐ уште се наоѓа во средината на Ал Акса. Но спротивно од тоа, муслиманите тоа го негираат. Од Ал Акса исто така може да се види и Златната капија, која некогаш се нарекувала и источна. Тоа е капијата низ која поминал Исус Христос при влегувањето во Ерусалим.
Фоча
Фоча (босански, српски, хрватски: Foča) е град и општина во југоисточна Босна и Херцеговина. Градот се наоѓа на реката Дрина во Република Српска. Во периодот од 1992 до 2004 година градот го нарекувале Србиње.
Име
На местото на денешна Фоча некогаш се наоѓало српското село Радовина. Во средниот век, Фоча се нарекувала Хоча или Хотча. По решението на Народното собрание на Република Српска од 30 декември 1993 година (Сл. гласник РС 25/93) името на градот било сменето во Србиње, а во 2004 година градот повторно го добил името Фоча.
Историја
Според пишаните документи, овој град со развиена трговија постоел уште во 1368 година, и низ него минувал караванскиот „Дубровнички пат“, кој го поврзувал Јадран со северниот дел на земјата. Во тој период до 1376 година населбата била во состав на Рашка, а потоа преминала во состав на Босна, за време на кралот Твртко I. Како трговска населба, за време на херцегот Шќепан, се нарекувала „Хотча“ (Chozza на италијански, или Gotzei, а Фуџа - на турски јазик). Од Дубровник до Фоча се стигнувало за пет дена.
По освојувањето од Турците во 1465 година, овој реон бил нарекуван „Босанско Краиште“, чиј главен град бил Фоча. Според еден попис од 1477 година, во Фоча имало: 277 семејства, 33 самци и пет вдовици, од кои само тројца биле муслимани, од кои двајца биле занаетчии. Се знае дека во средниот век имало две цркви во ФОча, едната на местото на Царевата џамија, а другата на десниот брег на реката Ќеотина. Во 1501 година била изградена Царевата џамија врз темелите на црква од 13 век. Археолошките истражувања на тоа наоѓалиште се одвивале во 2013 година.
Фоча во 17 век станала златарски центар со име Хоча, и во тој период постоела во Фоча Виша турска школа. Во својата збирка на српски анродни песни, Вук Караџиќ ја објавил песната „Фоча и Фочанките“, во која ја опишува убавината на девојките од Фоча.
Во Мостарскоиот санџак, во Фочанската нахија според попис од 1865 година имало 798 куќи или семејства кои биле православни, со 3.945 машки. Сепак, во Фоча во 1888 година имало 17 џамии, од кои најубава била Алаџа, украсена со шари одвнатре, и шадрван надвор, а наоколу биле муслиманските гробишта, заградени со низок камен ѕид. Римокатоличката црква во Фоча била изградена во 1901 година, а скицата на катедралата била објавена во германски весник истата година.
За време на граѓанската војна во Босна, првите борби на подручјето на општина Фоча почнале на 8 април 1992 година. Загинале стотина цивили, од кои триесет и девет мажи, педесет и пет жени и шест деца. Биле запалени 27 српски села и сите српски куќи во мешовитите села; биле уништени 13 џамии меѓу кои и џамијата Алаџа, а 22.500 муслимани избегале од реонот на Фоча.
Географија
Фоча е сместена во југоисточниот дел на земјата, во близина на границата со Црна Гора, недалеку од Рашката област во Србија, на север од данашната Источна Херцеговина, на изворот од реката Дрина. До пред стотина години, овој реон се нарекувал Стара Херцеговина, а после Берлинскиот конгрес, и посебно после Втората светска војна, имало тенденција цел тој простор да припадне на Босна.
Во општината Фоча се наоѓа највисокиот врв во Република Српска, на планината Маглиќ, (2.386 m), единствената прашума во БиХ — Перуќица која се наоѓа во рамките на Националниот парк Сутјеска.
Клима
Клима у Фочи је умјерено континентална. Одликују је топла љета и хладне зиме. Просјечна јануарска температура је 1°C, док је јулска 19°C. Просјечна годишња температура се креће око 10°C.
Население
Според последните податоци и пописот од 2013 година, во Фоча живеат 10.831 лица.
1971
48,741 вкупно
1991
Во 1991 општина Фоча имала 40,513 жители, и тоа:
Само градот имал 16,628 жители:
Суеверие во Србија
Додека Србија е првенствено религиозна земја и приближно 85% од Србите се православни, суеверието во Србија продолжува да има влијание врз нејзината култура во претежно руралните делови на земјата, каде што живее постарата генерација. Србија била паганска земја пред 9 век, кога се формирало суеверното верување. По завршувањето на Студената војна и последователниот крај на комунистичкото владеење во Србија, религијата повторно процветала, а со тоа и суеверието. Српскиот народ споделува заедничко суеверија со другите европски земји кои го опкружуваат, особено околу балканската област. Меѓутоа, Србија има и национални суеверија во кои се создавале и верувале низ нејзината сопствена културна историја. Овие верувања се многу поразновидни од другите земји на Балканот. Овие суеверија со векови влијаеле на тоа како Србите размислуваат и делуваат околу животните или во однос на секојдневните обврски.
Историја
Народот на Србија првпат пристигнал во земјата во племиња кои се рашириле низ полуостровот во 6 и 7 век. Некои од жителите на Србија се идентификуваат како Романци, кои се етничка група понекогаш наречена Власи. Србите веруваа дека оваа група добила мистична моќ. Поради локацијата на Србија како граница со Рим и Византиска, нивната религија на крајот се променила од паганска во христијанска и во православната верзија на истата во 9 век. Во јуни 1389 година, се водеше битка меѓу српските и османлиските сили на Косово Поле, наречена Битка за Косово. Било нерешено, но сега најмногу се памети по почетокот на 500-годишното владеење на Османлиите. Оваа битка Србите ја сметаа за борба за својот национален идентитет. Османлиите владееле во Србија до 19 век. Во доцниот дел на 17 век се појавило суеверно верување дека Свети Сава, првиот архиепископ на Српската православна црква, доаѓа да го спаси народот во Србија. Така тие се кренале во бунт против Османлиите, кои ги поразиле. Србија доби независност во 1877 година. Со западното влијание како што Србија стана политичко под влијание на Западот, имаше желба да се идентификува српската култура. Беше договорено дека културата на Србија е вкоренета во народната култура и селските обичаи. Во оваа народна култура било вклучено и суеверие.
Верување во мистични суштества
Со векови верувањето во вампири и други митолошки ѕверови било присутно во Србија, како и во соседните земји на Балканот. Сега тоа е дел од нивната уметност, музика и фолклор, иако сè уште верува во малцинството од населението, најмногу во руралните области на Србија, како што е Зарозје.
Вампири
Верувањето вампири започнало во 16 век, иако изумрело кога образованието околу причините за смртта се проширило низ Балканот. Верувањето можеби било под влијание на Влад Наколнувачот во Трансилванија, принцот од Влашка, денешна модерна Романија, во 1400-тите, кој бил одговорен за набивањето помеѓу 40.000 и 100.000 луѓе. Во Србија, вампирите носеле исклучиво бело, иако не се плашеа од сончевата светлина, можеа да бидат активни во дневните часови и имаа способност да се претворат во животни, обично коњи или овци. Тие исто така не јаделе лук. Наместо традиционалната приказна за жртвите да се цицаат со крв, во Србија се вели дека се физички тепани. Вампирите имаат две срца и две души, што им дозволува да бидат бесмртни. Ако телото на Србин било ископано по погребот и ако имало гребнатини на гробот, Србите верувале дека вампир го манипулирал телото или дека таа личност сега е самите вампир. Плановите на видливи вампири се појавија кога имаше случаи на туберкулоза и други смртоносни видови на чуми во Србија. Вампирите биле начин на селаните во средниот век да ги разберат чуми кои често убивале цели семејства. Децата кои умреле без да бидат крстени, црвенокосите Срби, луѓето кои извршиле самоубиство и екскомуницирале луѓе биле во опасност да бидат претворени во вампири.
Фолклор околу вампирите
Други суеверија за вампирите вклучуваат:
Вештерки
Според српскиот фолклор, вештерките се присутни во земјава. За да направат хаос и да ги шпионираат луѓето, вештерките се претворале во молци или пеперутки. Вештерките можат да ги остават своите души додека се занимаваат со немирна активност. За да уништи вештерка, таа мора да ја напушти душата. Кога нејзиното тело е свртено рамно на земја, молецот или пеперутката во која се претворила ќе бидат збунети и нема да може да се врати во нејзиното тело.
Додола
Додола е словенска божица на дождот. Во уметноста обично се прикажува како темнокоса жена која носи зелени лози како фустан. Таа била мажена за богот на громот, кој исто така е врховен бог, сличен на Зевс во грчката митологија. Ако Додола одлучи да ги измолзи своите крави во рајот, облаците ќе произведат дожд на земјата. Ако прелета над шумата и полињата на Србија, ќе се појави пролет и ќе процветаат сите цвеќиња. Ако има суша во Србија, Србинките ќе изведат танц-ритуал во кој ќе носат лисја и гранки и ќе пеат до небо за да ѝ се молат на Додола. Додола обезбедувала човечки опстанок преку водата и природните сезони. Понекогаш ќе добие човечки облик и ќе талка низ селата, секогаш со тажен израз на лицето бидејќи нејзиниот сопруг е вечно неверен кон неа.
Караконџуле
Малите демони или гоблини кои се појавуваат на Божиќ се нарекуваат караконџуле. Тие потекнуваат од утробата на земјата, посетуваат 12 дена и си играат мајтап со луѓето. Иако не се сметаат за опасни, тие предизвикуваат мешаница кога ќе пристигнат, често јавајќи на грбот на луѓето и играјќи си со опасни предмети. Тие се опишани како црни и влакнести со долги раце и опашки и се плашат од светлината, па излегуваат само навечер. Целата нивна цел е да го срушат големиот дрвен столб што ја држи земјата на своето место, но тие секогаш попуштаат во последен момент во случај земјата да се собори врз нив. Тие се плашат од света вода, но сакаат тенџериња со масло, тави за пржење и мрсни тенџериња и јадења.
Обур
Слично на вампирот, обур е краткотрајната верзија. Тоа е духот на личност која умрела сосема ненадејно и одбива да го напушти своето тело. Се впушта во вандализам со мачкање со ѓубриво на ѕидовите на јавните згради. Обур, исто така, ќе откине виме од кравата за да ја измеша крвта со млеко и да ја испие. Ќе јаде човечка храна и ќе им наштети на луѓето само ако се одземе оваа храна. По 40 ноќи престој под земја, обур ќе се претвори во вампир. Обурите имаат една ноздра и зашилени јазици.
Народна мудрост
Во српското суеверие многу се верува на народната мудрост, особено кај постарите генерации. Некои од овие верувања вклучуваат:
Промаја
Промаја е терминот што се користи за ладниот провев што се создава со отворање на два прозорци во просторијата. Суеверните Срби веруваат дека овој студен ветер, познат како промаја, носи сериозни здравствени ризици како што се вкочанети мускули, настинки и чувство на вкочанетост во телото. Исто така, се вели дека предизвикува тага и несреќа на оној што ги отворил двата прозорци.
Смртта
Суеверните Срби веруваат дека смртта и местото на погреб имаат важност за тоа како ќе помине задгробниот живот.
Преместување на погреби на познати луѓе
Вообичаено е телото на позната личност да биде преместено во Србија. Тоа не е резервирано само за оние кои живееле во Србија; Телото на српскиот американски електроинженер Никола Тесла било преместено во Србија во 1957 година, откако тој почина во Њујорк откако бил удрен од такси и никогаш не се опорави целосно од повредите, кои вклучуваа три скршени ребра и ранет грб. Првите познати преместени погреби во Србија беа телата на владејачките семејства. Овие семејства биле дел од црквата и биле погребани во разни манастири низ земјата. Еден монах бил префрлен 15 пати. Светците кои починале надвор од земјата беа вклучени во церемонијата на повторно погребување.
Популарна култура
Дури и познатите личности се хранат со суеверија Ана Ивановиќ, српска тенисерка е длабоко суеверна. Во интервју за Телеграф во 2010 година, таа рекла дека не стапнува на тениските терени пред нејзиниот натпревар, во спротивно верува дека ќе ја загуби играта.
Милан Тарот и „Тарот Србија“
Милан Тарот (вистинско име: Милан Радоњиќ) е роден во Белград во 1973 година. Тој е телевизиско лице и читач на тарот карти во белградскиот крај. По завршувањето на средното училиште, Милан работел на телевизиски станици доцна во ноќта и постепено добивал популарност преку интервјуа. Милан ќе прифати повик од следбеник само ако го повтори зборот „тарот“ неколку пати откако ќе се поздрави со него. Ќе учествува во читање, а потоа импулсивно ќе го спушти телефонот откако ќе го даде својот одговор. Тој често ќе дава смешни совети, спомнувајќи познати имиња кои средовечните балканки не би ги препознале и барајќи од јавувачите да трчаат по нивната куќа трипати или да им скршат јајца на главите.
Поради неговата зголемена слава и комични совети, Ред Продукција, балканска филмска компанија, го создала документарниот филм со наслов „Татор Србија“. Во документарецот, Милан го обиколува Балканот и им дава совети на претежно руралните луѓе, кои се негови најпосветени обожаватели. Филмот беше премиерно прикажан во 2010 година во Белград со главно позитивни критики.
Низ Париз
Низ Париз е расказ на францускиот писател Марсел Еме. Расказот е објавен на македонски јазик во 2008 година (во состав на збирката раскази под наслов “Париски приказни”), од страна на издавачката куќа “Темплум”, а преводот од француски јазик е направен од Ружа Димишковска.
Содржина
За време на германската окупација на Париз, Мартен работи на црната берза, тајно пренесувајќи месо низ продавниците во градот. Саканата жена, Мариета (која има околу 55 години) штотуку го напуштила, а освен тоа, често го мачи сеќавањето на убиството на турскиот војник во Битката за Дарданелите, за време на Првата светска војна. Еден студен ден, во една кафеана, тој го среќава Гранжил, млад човек во искината облека, кој веднаш му станува симпатичен и затоа го повикува да му се придружи во една тајна испорака на месо.
Така, двајцата одат во подрумот на Жамблие, каде треба да го натоварат месото во четири куфери и пешки, под закрилата на ноќта, да го однесат во една месарница на Монмартр. Таму, Гранжил станува агресивен и започнува да го уценува Жамблие, изнудувајќи му многу повеќе пари од договорената наемнина за работата. Поради непристојното однесување, Мартен започнува да го мрази Гранжил и решава да му се одмазди, откако ќе ја завршат работата.
Двајцата, натоварени со куферите одат по улиците на Париз, одвреме-навреме расправајќи се. Кога започнува тревогата за воздушен напад, Гранжил го поканува во неговиот стан и Мартен зачудено дознава дека Гранжил не е никаков крадец (како што се претставува тој), туку дека тој е сликар. Таму, Мартен заспива од умор и Гранжил набрзина црта негов портрет на кој става и датум. На Гранжил му се јавува пријателката Луиза и тој и ги раскажува своите доживувања, направени од забава и љубопитност. Тогаш, Мартен збеснува и започнува да ги уништува сликите на Гранжил, а потоа го убива и него, со два убода со нож. Засрамен од извршеното убиство, Мартен го носи месото до договореното место, а потоа, додека скита низ улиците на Париз, налетува на полициска патрола. Инспекторот го препознава врз основа на нацртаниот портрет, пронајден во станот на Гранжил, и Мартен го водат во полициската станица.
Папа Александар IV
Александар IV (лат. Alexander PP. IV; 1199 - 25 мај 1261) — римски папа од 12 декември 1254 до 25 мај 1261.
Село кај Загорје
Село кај Загорје (словенечки: Selo pri Zagorju) — населба во Општина Загорје на Сава во средна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Штаерска. Населбата сега е вклучена во Засавскиот статистички регион.
Меделпад
Меделпад (швед. ) е историска покраина (landskap) во северниот дел на Шведска. Се граничи со покраините Хелсингланд, Херједален, Јемтланд, Онгерманланд и Ботнискиот Залив.
Цветан Настески
Цветан Велков Настески ( во —  во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
Меделпад
Покраината е дел од крајот Норланд и како таква се смета за Северна Шведска, иако географски е сместена во средината на земјата. Интересно е што името на покраината не се однесува на ова, туку на фактот што најголемиот дел е сместен помеѓу реките Јунган и Индалселвен.
Цветан Настески
Животопис
Бидејќи немал можност да се школува, останал во селото да се занимава со земјоделство и грнчарство. Во редовите на народно-ослободителната војска на Македонија стапил во есента 1944 година во Првата македонска бригада. Со Бригадата учествувал во борбите за конечното ослободување на Македонија. Загинал во борбите за ослободувањето на Струга во ноември 1944 година.
Меделпад
Управа
Традиционалните покраини во Шведска немаат административна и политичка улога, туку претставуваат културно-историски целини. Меделад го опфаќа јужниот дел на административниот округ Вестернорланд.
Географија
Покраината е на просечна надморска надморска височина од 200-300 м. Највисока планина е Микелмирберјет (577 м). Околу 500 км2 отпаѓа на водни површини. Најголемо езеро е Холмхен, на 200 м надморска височина, проследено од Леринген на приближно иста висина.
Околу покраината се протегаат две позначајни реки: Јунган and Индалселвен.
Историја
Во минатото, единственото населено место со статус на град е Сундсвал, доделен во 1624. Сундсвал и денес е најголемиот град во покраината, со 50.000 жители. Меделпад има вкупно 120.000 жители.
Знаменитости
Крајбрежјето на Ботнискиот Залив, наречено Висок Брег (Höga kusten), е прогласено за светско наследство на УНЕСКО. Тлото се искачува по еден сантиметар годишно, како последица од последното Ледено доба кое траело сè до VII милениум п.н.е.
Култура
Симбол на покраината е планиснкиот зајак, иако поголема популарност ужива измисленото животно сквадер (мешавина од зајак и тетреб).
Опсада на Ерусалим (1099)
Опсадата на Ерусалим (1099 година) траела од 7 јуни сè до 15 јули 1099, со првата крстоносна војна. Крстоносците успеале да го заземат Ерусалим, каде бил “ослободен“ гробот на Исус Христос и била остварена и самата цел на првата борба. Годфрид Бујонски на 22 јули ја зел титулата- чувар на Божјиот гроб а по една година на неговиот престол седнал неговиот брат, Балдуин I Ерусалимски.
Опсада на Ерусалим
Опсадата на градот Арка траел до 13 мај кога Фатимид сакал по мирен пат да се договори за градот, а како еден од неговите главни предуслови бил крстоносците да не тргнат кон Ерусалим. Тој всушност не знаел дека тоа им била и главната цел на крстоносците. Од владетелот на Триполи крстоносците добиле многу помош, во прв план пари и коњи.